Α ἐπὶ τὸν τῆς συγκλήτου γερουσίας οἶκον διὰ μακρού τοῦ μέσου κείμενον ἐκκαλεῖται, καθάπερ τινὰ ἔμψυ χον τῶν μεταξὺ φεισαμένην, ὡς μὴ τῇ ἐγγύτητί τινε ἔχειν τὸ γεγονὸς ἐπιφράφειν· καὶ τριῶν ὡρῶν ἔργον τοιοῦτον μέγα καὶ πολυχρόνιον, ὕλῃ μὲν πολυτελέ στατον, κάλλει δὲ ὡραιότατον, έκκαυθὲν εἰς ἄπεν, πρὸς τὸ μὴ ὂν ᾤχετο. οὕτω δὲ παραθέον τὸ πῦρ καὶ τὰ κύκλῳ διανεμόμενον, μόνου τοῦ οἰκίσκου φείδεται πάλιν, ἐν ᾧ τῶν ἱερῶν σκευῶν ἐτηρεῖτο τὸ πλῆθος, οὐ τὸν χρυσὸν εὐλαβούμενον, οὐδὲ τὴν ἄλλην ύλην, ὡς ἂν εἴποι τις, τὴν τιμίαν, ἀλλ᾽ ἵνα μὴ τοῖς συν κοφάνταις χώραν παράσχῃ διαβολῆς, καὶ ὑπόνοιαν ὑφαιρέσεως τῇ τῶν κειμηλίων ἀπωλείᾳ τῷ ἁγίῳ προσο τρίψωσι. Τί οὖν ; δέον ἐντεῦθεν τοὺς πονηρούς, ὡς ἁλιές πληγέντα, φασὶ, νοῦν οἴσειν, οἱ δὲ καὶ πρόφιο Β σιν τοῦτο ποιησάμενοι τοῦ κακῶς ὁρᾷν, πολλοὺς τῶν ἐπισκόπων, μᾶλλον καὶ ἱερέων καὶ τῶν ἄλλων τῶν τῆς Ἰωάννου μοίρας ἐκόζον, ὑπὸ τούτων λέγοντες ὑποβληθῆναι τὸ πῦρ τῷ πατριάρχη. χαριζομένων. ΝΑ΄. Οὕτω μὲν οὖν ὁ μέγας τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπος καὶ τῆς ἀληθείας ἀγωνιστὴς ἄμοχος, ὑπὸ στρατιωτῶν ἤγε το εἰς ἔρημόν τι τῆς ᾿Αρμενίας πολίχνιον (Κουκουσάς όνομα), πολλῶν αὐτὸ τότε καὶ συνεχῶς Ισαύρον κατα- τρεχόντων. Επίτηδες οἶμαι τοῦτο γενόμενον, ὡς μετὰ τῶν ἄλλων κακῶν καὶ χερσὶν αὐτὸν τοῖς ἐχθίσταις παραδοθῆναι. Α δὴ κατὰ τὴν ὁδὸν ὑπέστη, καὶ ὅσοις δὴ καὶ ηλίκοις παλαίων κακοῖς, οὐδ᾽ οὕτως ἐμέλει του τὰς Εκκλησίας τοῦ Θεοῦ καλῶς ἔχειν, τίνος ετέ- ρου λέγοντος, ἢ ἐκείνου, ἥδιον, ἢ σαφέστερον, ἢ ἀληθές στερον, ἀκούοιμεν ἂν ; καὶ ταῦτα γὰρ ἐν μιᾷ τῶν ἐπι- στολῶν ἡ χρυσῆ γλώττα πρὸς τοὺς τῆς αὐτοῦ μερίδος φησίν· Εἰ γὰρ καὶ δεσμωτήριον οἰκεῖτε, καὶ ἁλύσεσιν περίκεισθε, καὶ μετὰ τῶν αὐχμώντων καὶ ῥυπώντων ἐστὶ κατακεκλεισμένοι ἕνεκεν τοῦ μὴ συνθέσθαι τῇ τούτων παρανομίᾳ, ἀλλ᾽ οὖν σκιρτᾶτε καὶ ἀγγαλλια σθε, στεφανοῦσθε καὶ χορεύετε, ὅτι πολλῆς ἐμπορίας ὑμῖν ὑπόθεσις ταῦτα· ἐπεὶ καὶ ἡμεῖ, ἀνηλώθημεν, έδαπανήθημεν, μυρίοις ἀπεθάνομεν θανάτοις· καὶ ταῦτα ἴσασιν ἀκριβέστερον ἀναγγείλαι οἱ καὶ βρα χεται ροπὴν ἡμῖν συγγενόμενοι· πρὸς οὓς οὐδὲ δια- λεχθῆναί τι ἐδυνήθεν, ὑπὸ τῶν συνεχῶν πυρετῶν κατα- βεβλημένος· οὓς ἔχων καὶ ἐν νυκτὶ καὶ ἐν ἡμέρᾳ ὁδοι πορεῖν ἠναγκαζόμην, καὶ θάλπει πολιορκούμενος, καὶ ὑπὸ ἀγρυπνίας διαφθειρόμενος, καὶ ὑπὸ τῆς τῶν ἐπιτη· δείων ἐρημίας ἀπολλύμενος, καὶ τῆς τῶν προστησο μένων ἀπορίας. Καὶ γὰρ τῶν τὰ μέταλλα εργαζομέν νων, καὶ τὰ δεσμωτήρια οικούντων, χαλεπώτερα καὶ πεπόνθαμεν καὶ πάσχομεν. Οψὲ δέ ποτέ καὶ μόλις ἐπέτυχον τῆς Καισαρείας, ὡς ἀπὸ χειμώνος εἰς λιμένα ἐλθών. ἀλλ' οὐδὲ ὁ λιμὴν οὗτος ἴσχυσεν ανακτήσασθαι τὰ ἀπὸ τοῦ κλυδωνίου κακά· οὕτω καθάπαξ ἡμᾶς ὁ ἔμπροσθεν χρόνος κατειργάσατο. 'Αλλ' ὅμως ἐλθὼν εἰς τὴν Καισάρειαν, οὐ μικρόν ανέψυξα, ὅτι καὶ ὕδατος ἔπιον καθαροῦ, ὅτι καὶ ἄρ MENSIS JANUARIUS. sisset, eam in domum senatus evocat,quæ sita erat longo abhinc spatio. Erat autem res valde admira- bilis, quemadmodum flamma tanquam animatum quidpiam, iis, quæ erant intermedia, pepercerit et ea transilierit : ne posset aliquis id, quod factum fuerat,ascribere vicinitati,et tam magnum opus et tam diuturnum, materia quidem pretiosissimum, pulchritudine autem speciosissimum,exustum trium horarum spatio,redactum sit in nihilum. Sie autem ignis serpens et in orbem depascens, soli rursus parcit domunculæ in qua servabantur vasa sacra. Quod quidem non absque Dei numine nec casu factum est: sed ne sycophantis præberet occasio- nem, ex sacrorum vasorum interitu, sancto viro inürendi calumniam. Quid ergo ? cum hinc opor- teret improbos tanquam percussum, ut aiunt, pi- scatorem sapere : illi male faciendi hine majorem sumentes occasionem,pergebant ea persequi,quæ solebant : et multos quidem ex episcopis et sacer- dotibus, multos autem ex aliis quoque, qui favebant partibus Joannis, vehementer puniebant, di- centes ab iis ignem fuisse injectum, dum vellent facere rem gratam patriarchæ. Sed persequatur oratio ea, quæ consequuntur, et quomodo se habuerit exsilium, singulatim declaret. LI.Sic ergo magnus homo Dei et fortissimus athle- ta veritatis, a savis militibus ducebatur in quoddam desertum Armenia oppidulum nomine Cncusum(45), multis tunc et assidue Isauris id depopulantibus, et incursiones facientibus. Fuit autem hoc factum consulto,ut arbitror,ut cum aliis malis, inimicis- simis quoque eorum manibus traderetur. Quæ vero ille in via passus sit, et cum quam multis decertans malis,nec sic quidem abjecerit curam Dei Eccle- siarum, quemnam alium aut jucundius, aut aper- tius,aut verius dicentem audiemus,quam illum Hæc C enim,in una epistola,quam ad suos scribit,tractat lingua illa aurea. Si enim carcerem habitatis,et ca- tena vincti estis, et cum squalidis et sordidis inclusi estis, propterea quod non assentiamini eorum ini- quitati, exsultate et lælemini,coronemini et cho- ros ducite, quod hæc sint vobis occasio copiosa- rum mercedum. Nam nos quoque tabefacti et con- sumpti sumus : mortes paesi sumus numerabiles. Hæc autem possunt melius renuntiare, qui vel bre- vi temporis momento nobiscum sunt versati: cum quibus ne potui quidem loqui, cum oppressus es- sem assiduis feribus. Quibus cum laborarem, et noctu et interdiu cogebar iter ingredi, et astu ob- sessus, et vigilia perditus, et privatione necessario- rum,et egestate eorum, qui mei curam gererent. D lis enim,qui metalla, fodiunt, et carceres habitant, graviora passi sumus et patimur. Vix tandem au- tem perveni Casaream, tanquam qui venissem a tempestate in portum. Sed nec hic portus potuit recreare mala fluctuum, adeo nos omnino prius tempus confecerat. Sed tamen cum venissem Casaream, non parum respiravi, quod aquam bibi puram, quod panem sumpsi non olentem, nec durum, quod non amplius fui ablutus (45) Deportatur Cucusum, an. 404, ut notat Baron,

Α οὐδὲ ἰατρὸς τὸν κάμνοντα βλέπων τῇ νόσος αρχτού μένον ἀναχωρήσει τῆς θεραπείας, ἀλλὰ τότε μάτ λιστα ἕκαστος τούτων τῇ τέχνῃ χρήσεται. Σὺ τοίνυν, δέσποτα μου τιμιώτατε καὶ εὐλαβέστατε, πολλῇ νῦν χρῆσαι τῇ προθυμίᾳ. Μὴ δὴ ἔπτιον ποιείτω σε τὰ συμβαίνοντα. Οὐ γὰρ ὑπὲρ ὧν ποιοῦσιν ἡμᾶς ἕτεροι κακῶν λόγον δώσομεν, ἀλλὰ καὶ μισθόν ληψό μεθα. Εἰ δὲ αὐτοὶ τὰ παρ᾽ ἑαυτῶν μὴ εἰσενέγκοιμεν, ἀλλὰ ῥᾳθυμήσομεν, οὐδὲν εἰς τοῦτο ἡμῶν προστή σεται ὁ τῶν πραγμάτων θόρυβος · ἐπεὶ καὶ Παῦλος δεσμωτήριον οἰκῶν, καὶ τῷ ξύλῳ προσδεδεμένος, τὰ αὐτοῦ ἐποίει. Καὶ Ἰωνᾶς ἐν τῇ γαστρὶ τοῦ θαλαττίου θηρίου φερόμενος, καὶ οἱ τρεῖς παίδες οἱ ἐν τῇ καμίνῳ διατρίβοντες· καὶ οὐδένα τούτων τὰ ποικίλε δεσμωτήρια ταυτα ῥαθυμότερον πεποίηκε. Ταῦτα Β οὖν ἐννοῶν, δεσποτά μου, καὶ Φοινίκης καὶ ᾿Αρα- βίας καὶ τῶν κατὰ τὴν ᾿Ανατολὴν, μὴ παύσῃ φροντί ζων Ἐκκλησιῶν, εἰδὼς ὅτι πλείονα λήψη τὸν μισθόν. ὅσῳ καὶ τοσούτων ὄντων τῶν κωλυμάτων, τὰ παρὰ σαυτοῦ εἰσφέρεις. Καὶ γράφειν δὲ ἡμῖν συνεχώς μὴ κατόκνει, ἀλλὰ καὶ πυκνότατα. Ως γὰρ ἔγνωμεν νῦν, οὐκέτι εἰς Σεβάστειαν, ἀλλὰ εἰς τὴν Κουκουσόν ἐκελεύσθημεν ἀπελθεῖν, ὅπου σοι καὶ εὐκολώτερον επιστέλλειν ἡμῖν. Γράφε τοίνυν ἡμῖν, πόσαι τε ἐκ κλησίαι ἐπ᾽ ἔτος ᾠκοδομήθησαν, καὶ τίνες ἄνδρες ἅγιοι μετέστησαν εἰς τὴν Φοινίκην, καὶ εἴ τις πλείων γέγονε προκοπή. Καὶ γὰρ ἀπὸ Νικαίας εὑρών τινὰ μονάζοντα εγκεκλεισμένον, ἔπεισα αὐτὸν ἐλθεῖν πρὸς τὴν σὴν εὐλάβειαν, καὶ ἀπελθεῖν εἰς τὴν Φοι νίκην. Εἰ παραγέγονεν οὖν, δηλῶσαι μοι σπουδάσου τοῦ Σαλάμιος [γρ. Σαλαμίνος] ἕνεκεν χωρίου, τοῦ κατὰ τὴν Κύπρον (γρ. Τύρον] κειμένου, τοῦ ὑπὸ τῆς αἱρέσεως τῶν Μαρκιωνιστῶν πολιορκουμένου, ἤμην διειλεγμένος οἷς ἐχρῆν, καὶ κατωρθωκὼς τὸ πᾶν, ἀλλ᾽ ἔφθην ἐκβληθείς. Εἰ τοίνυν μάθοις τὸν κύριόν μου Κυριακὸν τὸν ἐπίσκοπον ἐπὶ τῆς Κωνσταντίνου πόλεως διατρίβειν, ἐπίστειλον αὐτῷ ταύτης ἕνεκεν τῆς ὑποθέσεως, καὶ τὸ πᾶν ἀνύειν δυνήσεται. Πάνω τας, καὶ μάλιστα τους παρρησίαν ἔχοντας πρὸς Θεὸν, παρακάλει πολλῇ κεχρῆσθαι τῇ εὐχῇ, πολλῇ τῇ ἐκτενείᾳ, ὥστε τὸ τῆς οἰκουμένης τοῦτο ναυά γιον παύσασθαι. Αφόρητα γὰρ καὶ τὴν ᾿Ασίαν κατέ λαβε κακά, ἑτέτας δὲ πόλεις καὶ ἐκκλησίας. Απερ ἵνα μὴ δοκῶ διενοχλεῖν, ἀφιεὶς τὸ καθ' ἔκα στον λέγειν, ἐκεῖνο μόνον ἐρῶ, ὅτι εὐχῶν πολλῶν χρεία, καὶ δεήσεων ἐκτενῶν. ᾿Αλλὰ γὰρ ἐπανιτέον ὅθεν ἐξέβημεν. NΒ΄. Οὕτω μὲν οὖν, ὡς ἔφημεν, εἰς τὸ τῆς ἔρησ μίας πολίχνιον τὴν Κουκουσὸν ἀγόμενον, Αδελφειός αὐτὸν ὑποδέχεται, ὃς ἐπίσκοπος ᾿Αραβισσοῦ ἦν, οὐκ άθεεὶ πάντως, ἀλλ᾽ ὄψει τινὶ θειοτέρα τὴν ὑποδοχὴν κελευσθείς. Οὐ μὴν ἀλλ᾽ οὐδὲ τοῦτο τῆς θείας ἐκτὸς ἦν προνοίας, τὸ τὸν μέγαν ἐκεῖ τὴν ὑπερορίαν κατα κριθῆναι. Μετὰ γὰρ ἐκεῖνα δυσεβείας, καὶ ἀνθρώ πων ὅλως μὴ εἰδότων τὸν Κύριον, ἀλλ᾽ εἴδωλα, καὶ δένδρα, καὶ ἄλση (φεῦ τῆς ἀνοίας !) προσκυνεῖν ἐλομένων. Ὅσοι δὲ βραχύ τι τοῦ φρονεῖν μετεῖχον, ΘΣ 407. MENSIS JANUARIUS. dicus agrotum videns morbo teneri,relinquet cura- tionem : sed tunc unusquisque eorum arte utetur maxime et animi alacritate.Ne te supinum faciant, quæ contingunt. Neque enim pro malis, quæ alii nobis faciunt, reddeinus rationem,sed etiam mer- cedem accipiemus. Si autem ipsi,quæ nos oportet, non ex nobis attulerimus, sed pigri et socordes fuerimus,nihil nos ad hoc defendet rerum tumul- tus. Nam Paulus quoque,cum habitaret in carcere, et ligno esset alligatus, quæ sua erant, faciebat 42; et Jonas,qui ferebatur in mari ventre piscis ; et tres pueri, qui versabantur in fornace 44; neque allum eorum fecerunt pigriorem bi varii carceres. Hæc ergo cogitans, domine mi, et Phonicis et Arabiæ, et earum quæ sunt in Oriente, Ecclesia- rum ne cesses curam gerere,sciens fore ut majo- rem accipias mercedem, cum etsi sint tam mulla obstacula,tu quæ tua sunt, conferas. Porro autem noli esse in scribendo ad nos negligens: sed scribe ad nos frequentissime. Nam ut nunc cognovimus, non amplius Sebastiam, sed Cucusum abire jussi sumus:quem in locum erit tibi facilius ad nos dare litteras. Scribe ergo quot ecclesiæ hoc anno fuerint ædificatæ,et quinam viri sancti migrarint in Plæ- niciam,et an major factus fuerit profectus. Etenim cum ex Nicæa invenissem quemdam monachum in- clusum,persuasi ipsi ut veniret ad tuam pietatem, et abiret in Phoeniciam. An ergo accesserit, velis mihi significare. De fundo Salamis,qui situs est in Cypro, qui obsidebatur ab hæresi Marcionistarum, conveneram quos oportebat, et universum effectum reddideram: sed fui prius expulsus. Si ergo sciveris dominum meum Quiriacum episcopum agere Constantinopoli,de hac re ad eum scribe: et pote- rit universum efficere.Omnes, et eos maxime, qui habent ad Deum fiduciam,roga ut multis et intensis contendant precibus, ut cesset hoc naufragium or- bis terra. Mala enim intolerabilia et Asiam invase- runt,aliasque civitates et ecclesias; quæ quidem ne videar esse molestus, mittens singula dicere, illud solum dicam,multis opus esse et intensis precibus. Sed enim revertendum est, unde discessimus. LII. Atque sic quidem, cum,ut diximus, duceretur Cucusum, quod est oppidulum solitudinis,eum ex- cipit Adelphius, qui erat episcopus Anabisi(46),non casu,sed divina quadam visione jussus eum excipe- re. Sed nec hoc erat extra divinam providentiam, quod magnus ille exsilio illic esset condemnatus Nam cum post illa,ex hominibus, qui impietate et igno- rantia omnino laborabant,simulacra autem et arbo- res et nemora per summam colebant inscitiam: qui autem paulo plus sapiebant,sol ab eis adorabatur : C D Act. xvi, 24. Jon. II, seqq. Dan. 1, seqq. nam, sive Arabisinum episcopum, sed Treium, (46) Adelphium id temporis non fuisse Anabise- Chrysostomo, epist. 123, probat Baron. ad ann.

Α οὐδὲ ἰατρὸς τὸν κάμνοντα βλέπων τῇ νόσος αρχτού μένον ἀναχωρήσει τῆς θεραπείας, ἀλλὰ τότε μάτ λιστα ἕκαστος τούτων τῇ τέχνῃ χρήσεται. Σὺ τοίνυν, δέσποτα μου τιμιώτατε καὶ εὐλαβέστατε, πολλῇ νῦν χρῆσαι τῇ προθυμίᾳ. Μὴ δὴ ἔπτιον ποιείτω σε τὰ συμβαίνοντα. Οὐ γὰρ ὑπὲρ ὧν ποιοῦσιν ἡμᾶς ἕτεροι κακῶν λόγον δώσομεν, ἀλλὰ καὶ μισθόν ληψό μεθα. Εἰ δὲ αὐτοὶ τὰ παρ᾽ ἑαυτῶν μὴ εἰσενέγκοιμεν, ἀλλὰ ῥᾳθυμήσομεν, οὐδὲν εἰς τοῦτο ἡμῶν προστή σεται ὁ τῶν πραγμάτων θόρυβος · ἐπεὶ καὶ Παῦλος δεσμωτήριον οἰκῶν, καὶ τῷ ξύλῳ προσδεδεμένος, τὰ αὐτοῦ ἐποίει. Καὶ Ἰωνᾶς ἐν τῇ γαστρὶ τοῦ θαλαττίου θηρίου φερόμενος, καὶ οἱ τρεῖς παίδες οἱ ἐν τῇ καμίνῳ διατρίβοντες· καὶ οὐδένα τούτων τὰ ποικίλε δεσμωτήρια ταυτα ῥαθυμότερον πεποίηκε. Ταῦτα Β οὖν ἐννοῶν, δεσποτά μου, καὶ Φοινίκης καὶ ᾿Αρα- βίας καὶ τῶν κατὰ τὴν ᾿Ανατολὴν, μὴ παύσῃ φροντί ζων Ἐκκλησιῶν, εἰδὼς ὅτι πλείονα λήψη τὸν μισθόν. ὅσῳ καὶ τοσούτων ὄντων τῶν κωλυμάτων, τὰ παρὰ σαυτοῦ εἰσφέρεις. Καὶ γράφειν δὲ ἡμῖν συνεχώς μὴ κατόκνει, ἀλλὰ καὶ πυκνότατα. Ως γὰρ ἔγνωμεν νῦν, οὐκέτι εἰς Σεβάστειαν, ἀλλὰ εἰς τὴν Κουκουσόν ἐκελεύσθημεν ἀπελθεῖν, ὅπου σοι καὶ εὐκολώτερον επιστέλλειν ἡμῖν. Γράφε τοίνυν ἡμῖν, πόσαι τε ἐκ κλησίαι ἐπ᾽ ἔτος ᾠκοδομήθησαν, καὶ τίνες ἄνδρες ἅγιοι μετέστησαν εἰς τὴν Φοινίκην, καὶ εἴ τις πλείων γέγονε προκοπή. Καὶ γὰρ ἀπὸ Νικαίας εὑρών τινὰ μονάζοντα εγκεκλεισμένον, ἔπεισα αὐτὸν ἐλθεῖν πρὸς τὴν σὴν εὐλάβειαν, καὶ ἀπελθεῖν εἰς τὴν Φοι νίκην. Εἰ παραγέγονεν οὖν, δηλῶσαι μοι σπουδάσου τοῦ Σαλάμιος [γρ. Σαλαμίνος] ἕνεκεν χωρίου, τοῦ κατὰ τὴν Κύπρον (γρ. Τύρον] κειμένου, τοῦ ὑπὸ τῆς αἱρέσεως τῶν Μαρκιωνιστῶν πολιορκουμένου, ἤμην διειλεγμένος οἷς ἐχρῆν, καὶ κατωρθωκὼς τὸ πᾶν, ἀλλ᾽ ἔφθην ἐκβληθείς. Εἰ τοίνυν μάθοις τὸν κύριόν μου Κυριακὸν τὸν ἐπίσκοπον ἐπὶ τῆς Κωνσταντίνου πόλεως διατρίβειν, ἐπίστειλον αὐτῷ ταύτης ἕνεκεν τῆς ὑποθέσεως, καὶ τὸ πᾶν ἀνύειν δυνήσεται. Πάνω τας, καὶ μάλιστα τους παρρησίαν ἔχοντας πρὸς Θεὸν, παρακάλει πολλῇ κεχρῆσθαι τῇ εὐχῇ, πολλῇ τῇ ἐκτενείᾳ, ὥστε τὸ τῆς οἰκουμένης τοῦτο ναυά γιον παύσασθαι. Αφόρητα γὰρ καὶ τὴν ᾿Ασίαν κατέ λαβε κακά, ἑτέτας δὲ πόλεις καὶ ἐκκλησίας. Απερ ἵνα μὴ δοκῶ διενοχλεῖν, ἀφιεὶς τὸ καθ' ἔκα στον λέγειν, ἐκεῖνο μόνον ἐρῶ, ὅτι εὐχῶν πολλῶν χρεία, καὶ δεήσεων ἐκτενῶν. ᾿Αλλὰ γὰρ ἐπανιτέον ὅθεν ἐξέβημεν. NΒ΄. Οὕτω μὲν οὖν, ὡς ἔφημεν, εἰς τὸ τῆς ἔρησ μίας πολίχνιον τὴν Κουκουσὸν ἀγόμενον, Αδελφειός αὐτὸν ὑποδέχεται, ὃς ἐπίσκοπος ᾿Αραβισσοῦ ἦν, οὐκ άθεεὶ πάντως, ἀλλ᾽ ὄψει τινὶ θειοτέρα τὴν ὑποδοχὴν κελευσθείς. Οὐ μὴν ἀλλ᾽ οὐδὲ τοῦτο τῆς θείας ἐκτὸς ἦν προνοίας, τὸ τὸν μέγαν ἐκεῖ τὴν ὑπερορίαν κατα κριθῆναι. Μετὰ γὰρ ἐκεῖνα δυσεβείας, καὶ ἀνθρώ πων ὅλως μὴ εἰδότων τὸν Κύριον, ἀλλ᾽ εἴδωλα, καὶ δένδρα, καὶ ἄλση (φεῦ τῆς ἀνοίας !) προσκυνεῖν ἐλομένων. Ὅσοι δὲ βραχύ τι τοῦ φρονεῖν μετεῖχον, ΘΣ 407. MENSIS JANUARIUS. dicus agrotum videns morbo teneri,relinquet cura- tionem : sed tunc unusquisque eorum arte utetur maxime et animi alacritate.Ne te supinum faciant, quæ contingunt. Neque enim pro malis, quæ alii nobis faciunt, reddeinus rationem,sed etiam mer- cedem accipiemus. Si autem ipsi,quæ nos oportet, non ex nobis attulerimus, sed pigri et socordes fuerimus,nihil nos ad hoc defendet rerum tumul- tus. Nam Paulus quoque,cum habitaret in carcere, et ligno esset alligatus, quæ sua erant, faciebat 42; et Jonas,qui ferebatur in mari ventre piscis ; et tres pueri, qui versabantur in fornace 44; neque allum eorum fecerunt pigriorem bi varii carceres. Hæc ergo cogitans, domine mi, et Phonicis et Arabiæ, et earum quæ sunt in Oriente, Ecclesia- rum ne cesses curam gerere,sciens fore ut majo- rem accipias mercedem, cum etsi sint tam mulla obstacula,tu quæ tua sunt, conferas. Porro autem noli esse in scribendo ad nos negligens: sed scribe ad nos frequentissime. Nam ut nunc cognovimus, non amplius Sebastiam, sed Cucusum abire jussi sumus:quem in locum erit tibi facilius ad nos dare litteras. Scribe ergo quot ecclesiæ hoc anno fuerint ædificatæ,et quinam viri sancti migrarint in Plæ- niciam,et an major factus fuerit profectus. Etenim cum ex Nicæa invenissem quemdam monachum in- clusum,persuasi ipsi ut veniret ad tuam pietatem, et abiret in Phoeniciam. An ergo accesserit, velis mihi significare. De fundo Salamis,qui situs est in Cypro, qui obsidebatur ab hæresi Marcionistarum, conveneram quos oportebat, et universum effectum reddideram: sed fui prius expulsus. Si ergo sciveris dominum meum Quiriacum episcopum agere Constantinopoli,de hac re ad eum scribe: et pote- rit universum efficere.Omnes, et eos maxime, qui habent ad Deum fiduciam,roga ut multis et intensis contendant precibus, ut cesset hoc naufragium or- bis terra. Mala enim intolerabilia et Asiam invase- runt,aliasque civitates et ecclesias; quæ quidem ne videar esse molestus, mittens singula dicere, illud solum dicam,multis opus esse et intensis precibus. Sed enim revertendum est, unde discessimus. LII. Atque sic quidem, cum,ut diximus, duceretur Cucusum, quod est oppidulum solitudinis,eum ex- cipit Adelphius, qui erat episcopus Anabisi(46),non casu,sed divina quadam visione jussus eum excipe- re. Sed nec hoc erat extra divinam providentiam, quod magnus ille exsilio illic esset condemnatus Nam cum post illa,ex hominibus, qui impietate et igno- rantia omnino laborabant,simulacra autem et arbo- res et nemora per summam colebant inscitiam: qui autem paulo plus sapiebant,sol ab eis adorabatur : C D Act. xvi, 24. Jon. II, seqq. Dan. 1, seqq. nam, sive Arabisinum episcopum, sed Treium, (46) Adelphium id temporis non fuisse Anabise- Chrysostomo, epist. 123, probat Baron. ad ann.

ὁ ἥλιος αὐτοὺς εἰς προσκύνησιν. Οὗτοι τοιγαρούν (οὐδὲ γὰρ ὁ μέγας ἀνήκους αὐτοῖς οἶος ἦν, καὶ οἴας τῆς χάριτος ἠξιωμένος) παράλυτόν τινα κλινοπετῆ παρενεγκόντες, θεραπεύειν ηξίουν. Τὸν δὲ καὶ χρόνον ἐρωτήσαντα τῆς νόσου, καὶ σέβας, ἐπεὶ ἤκουε τὸν μὲν ὄγδοον ἔτος εἶναι, τὸ δὲ ἥλιον, Οὐκοῦν ἰάσασθαί σε χρή, φάναι, ἥλιον, μικρὸν ὑπομειδιάσαντα, εἴγε οὖ- τος Θεός σου ἐστιν. ᾿Αλλὰ μηδὲ αὐτὸν δύνασθαι μηδὲν, ἐκεῖνον εἰπεῖν, ἄνευ οὔπερ ἔχει Θεοῦ. Εἶναι γὰρ καὶ ἡλίῳ Θεὸν ἀκούομεν, ᾧ λατρεύει. Τί οὖν, αὖθις ὑπολαβόντα τὸν ἅγιον, οὐκ ἐκεῖνον μᾶλλον, ᾧ καὶ ἥλιος λατρεύειν οἶδε, τιμᾶτε Θεόν ; ᾿Αλλ᾿ ἡμεῖς γε, φάναι, οὐ τολμῶμεν· μέγας γὰρ ἐκεῖνος καὶ φο- βερώτατος· καν μή τις ἄξιος αὐτοῦ ᾖ, καὶ ἁμαρτίας ἐλαύθερος, ὁμοῦ τε προσέλθει λατρεῦσαι, καὶ θείῳ πυρὶ καταφλέγεται. Ἐπεὶ δὲ ταῦτα μύθους εἶπειν ὁ ρ ἅγιος, καὶ τέχνην εἶναι τοῦ πονηροῦ πρὸς ἀπώλειαν, καὶ ὡς ὁ τοῦ ἡλίου τούτου Θεὸς, ὁρατῶν τε καὶ ἀο- ράτων πάντων ἕστὶ Θεὸς, καὶ οὐδένα οἱ τῶν προσ- ιόντων μισεῖ κἂν ἁμαρτωλός ᾖ, μετάνοια δὲ αὐτὸν εἰσέλθοι τῶν προλαβόντων, καὶ ὅτι πίστευσον μόνον, καὶ θεραπεία εὐθὺς ἔψεταί σοι μετά γε τῆς ψυχῆς, καὶ τοῦ σώματος, πιστεύειν ὁ νοσῶν εἶπε, καὶ μηδενὶ μηκέτι, ἀλλ᾽ ἢ τῷ μόνῳ λατρεύειν Θεῷ. Τότε τοι- γαροῦν τοῖς αὐτοῦ μέλεσιν ἐπισφραγισάμενον τὸν μακάριον, Κύριε, ὁ τὸν παρειμένον, εἰπεῖν, ὃν διὰ τῆς στέγης αὐτῇ κλίνῃ σαι καθῆκαν, λόγῳ μόνῳ τῷ σῷ ἱπσάμενος, καὶ τοῦτον ἐπὶ δόζῃ τῇ σῇ καὶ τῇ ἐπιγνώσει, μόνε Θεέ, τῷ νεύματί σου θεράπευσον. Καὶ ὡς ταῦτα εἴποι, ἀναστῆναί τε εὐθὺς τὸν νο- σοῦντα καὶ ὑγιὰ στῆναι, μισθόν εἰληφότα τῆς εὐσε βείας, τὴν ῥῶσιν τοῦ σώματος, ἢ μᾶλλον διὰ νόσου " σωματικῆς, πρὸς τὴν ψυχικὴν ὑγίειαν, ἢ καὶ ἀμφο- τέρων ὁδηγηθέντα. Τοῦτο τὸ θαῦμα πιστεῦσαι τοὺς τῆς χώρας ταύτης ποιεῖ, καὶ τῷ βαπτίσματι προσ- ελθεῖν ἀριθμοῦ κρείττονας. Ἑπτὰ τοίνυν ἐπισκόπους σὺν ἅμα πρεσβυτέροις καὶ διακόνοις ἱκανοῖς τῷ πλήθει τῶν πιστευσάντων ἐπὶ τούτοις χειροτονήσας, ἐπείπερ εὕροι τινὰς αὐτῶν τὴν Εκκλήνων φράσιν ἐπι- σταμένους, τούτοις ὅσα καὶ γλώσσῃ χρησάμενος, τόν τε θεῖον Δαβίδ καὶ τὴν Καινὴν ἅπασαν πρὸς τὴν Ελλάδα γλώτταν δι᾿ αὐτῶν μεταβάλλει. Καὶ παρα- δίδωσι μὲν τὸν τύπον τῆς ἀναιμάκτου θυσίας, ἐκδι- δάσκει δὲ καὶ τὰ τῆς Καινῆς Διαθήκης. Εἶτα και κανόνας αὐτοῖς εἰσηγεῖται ψαλμῳδίας καὶ προσευχῶν. Ολίγων δὲ ἡμερῶν πληθυνομένην ὁρῶν τὴν νεοπαγή ταύτην Εκκλησίαν, ἀλλὰ καὶ τῶν τοῦ Χριστοῦ ἐντο- λῶν οὐ μικρὰν ἐν αὐτοῖς τὴν ἐπίδοσιν, ὡμολόγει το τῷ θεῷ χάριν, καὶ ἠγαλλιᾶτο τῷ πνεύματι, τοῖς ἀσθενέσιν αὐτῶν χεῖρας ἰασίμους ἐπιτιθεὶς, καὶ προῖκα τὸ πάντων κάλλιστον χαριζόμενος. ΝΓ΄. Καὶ ὁ μὲν ἐν τούτοις ἦν· ὅσοι δὲ τῶν αὐτῷ κεκοι· νωνηκότων ἦσαν ἐπίσκοποί τε καὶ ἱερεῖς ἁπλῶς, οἳ διὰ τὸν ὑπὲρ Χριστοῦ ζῆλον ἐκκλησίαν ἐμίσησαν πονηρευο- μένων, τούτους δὴ πάντας δημεύσεις, εξορίαι, θάνατοι καὶ κολάσεις ποικίλαι διεμερίζοντα. Καὶ γὰρ ἔδει κάνε VITA S. JOANNIS CHRYSOSTOMI. B A ex iis ergo quidam (de magno enim Joanne accepe- rant auditionem cum quemdam adduxissent para- lyticum in lecto decumbentem, rogabant ut eum curaret. Is vero cum tempus rogasset morbi et religionem, ubi audivit tempus quidem esse octo annorum, ab eo autem coli solem: Oportet ergo solem tibi mederi,dixit,parum subridens,si hic est Deus tuus. Sed nec ipse potest,inquit ille, absque Deo,quem habet. Audimus enim soli quoque esse Deum, quem colit. Quid ergo, dixit respondens sanctus, non illum potius Deum colitis, quem sol quoque colit? Sed nos, inquit ille, non audemus. Ille enim, inquit, est magnus, et qui potest solo nomine horrorem afferre, et si quis non fuerit eo dignus et liber a peccato, simul atque accessit ad adorandum, igne divino comburitur. Cum autem Sanctus hac dixisset esse faculas et artem maligni, qui iis, qui parent, mercedem conciliat interitum : et Deum hujus solis, esse Deum eorum, quæ sub aspectum cadunt et quæ non cadunt, nec ullum ex iis, qui ad eum accedunt, rejici, etiamsi sit peccator, modo eum subierit penitentia eorum, quæ præces- serunt. Solum itaque, inquit, crede: et statim cum curatione corporis,sequetur etiam curatio animæ. Cum sic dixisset sacrosancta illa lingua, dixit agro- tus se credere,et se nullum alium amplius Deum esse culturum. Tunc ergo beatus,cum membra ejus obsignasset, Domine, inquit, qui paralyticum 45, quem per tectum cum ipso lecto tibi demiserunt, solo verbo curasti, hunc quoque ad gloriam tuam et agnitionem tuo nutu cura. Hæc cum dixisset, statim surrexit, qui agrolabal, et stetit sanus, ut qui fru- ctum pietatis accepisset robur corporis: aut potius per morbum corporis deductus fuisset ad sanitatem animæ, aut etiam utriusque. Hoc miraculum fagit regionem cum toto catu credere, et innumerabiles accedere ad baptismum. Cum ergo septem episco- pos cum presbyteris et diaconis sufficientibus mul- titudini eorum, qui crediderant,eis ordinasset,in- venisset autem quosdam ex eis bene scire Græcum sermonem,eis tanquam lingua usus, divinum Da- vid et totum Novum Testamentum per ipsos Græ- ce interpretatur:et formam quidem tradit incruen- ti sacrifii: docet autem ea quoque, quæ sant Novi Testamenti. Deinde tradit etiam eis regulas psal- modiæ et orationum. Cum ergo paucis diebus vi- D disset hanc recens structam ecclesiam multiplica- ri,quin etiam Christi præceptorum non parvum in eis fieri incrementum, Deo magnas agebat gratias et exsultabat spiritu,iis, qui ex eis erant infirmi, medicas manus imponens, et id quod est omnium pulcherrimum, gratis largiens. Luc. v, 18. PATROL. GR. CXIV. C . LIII. Sed ille quidem in his ; eorum autem qui inimicitias tenere exercebant, aut eorum, qui Deo et Joanni adhaerebant,res quomodo? Quicunque ei communicaverant episcopi, ut semel dicam,et sa- cerdotes, qui propter pro Christo zelum odio habe-

ὁ ἥλιος αὐτοὺς εἰς προσκύνησιν. Οὗτοι τοιγαρούν (οὐδὲ γὰρ ὁ μέγας ἀνήκους αὐτοῖς οἶος ἦν, καὶ οἴας τῆς χάριτος ἠξιωμένος) παράλυτόν τινα κλινοπετῆ παρενεγκόντες, θεραπεύειν ηξίουν. Τὸν δὲ καὶ χρόνον ἐρωτήσαντα τῆς νόσου, καὶ σέβας, ἐπεὶ ἤκουε τὸν μὲν ὄγδοον ἔτος εἶναι, τὸ δὲ ἥλιον, Οὐκοῦν ἰάσασθαί σε χρή, φάναι, ἥλιον, μικρὸν ὑπομειδιάσαντα, εἴγε οὖ- τος Θεός σου ἐστιν. ᾿Αλλὰ μηδὲ αὐτὸν δύνασθαι μηδὲν, ἐκεῖνον εἰπεῖν, ἄνευ οὔπερ ἔχει Θεοῦ. Εἶναι γὰρ καὶ ἡλίῳ Θεὸν ἀκούομεν, ᾧ λατρεύει. Τί οὖν, αὖθις ὑπολαβόντα τὸν ἅγιον, οὐκ ἐκεῖνον μᾶλλον, ᾧ καὶ ἥλιος λατρεύειν οἶδε, τιμᾶτε Θεόν ; ᾿Αλλ᾿ ἡμεῖς γε, φάναι, οὐ τολμῶμεν· μέγας γὰρ ἐκεῖνος καὶ φο- βερώτατος· καν μή τις ἄξιος αὐτοῦ ᾖ, καὶ ἁμαρτίας ἐλαύθερος, ὁμοῦ τε προσέλθει λατρεῦσαι, καὶ θείῳ πυρὶ καταφλέγεται. Ἐπεὶ δὲ ταῦτα μύθους εἶπειν ὁ ρ ἅγιος, καὶ τέχνην εἶναι τοῦ πονηροῦ πρὸς ἀπώλειαν, καὶ ὡς ὁ τοῦ ἡλίου τούτου Θεὸς, ὁρατῶν τε καὶ ἀο- ράτων πάντων ἕστὶ Θεὸς, καὶ οὐδένα οἱ τῶν προσ- ιόντων μισεῖ κἂν ἁμαρτωλός ᾖ, μετάνοια δὲ αὐτὸν εἰσέλθοι τῶν προλαβόντων, καὶ ὅτι πίστευσον μόνον, καὶ θεραπεία εὐθὺς ἔψεταί σοι μετά γε τῆς ψυχῆς, καὶ τοῦ σώματος, πιστεύειν ὁ νοσῶν εἶπε, καὶ μηδενὶ μηκέτι, ἀλλ᾽ ἢ τῷ μόνῳ λατρεύειν Θεῷ. Τότε τοι- γαροῦν τοῖς αὐτοῦ μέλεσιν ἐπισφραγισάμενον τὸν μακάριον, Κύριε, ὁ τὸν παρειμένον, εἰπεῖν, ὃν διὰ τῆς στέγης αὐτῇ κλίνῃ σαι καθῆκαν, λόγῳ μόνῳ τῷ σῷ ἱπσάμενος, καὶ τοῦτον ἐπὶ δόζῃ τῇ σῇ καὶ τῇ ἐπιγνώσει, μόνε Θεέ, τῷ νεύματί σου θεράπευσον. Καὶ ὡς ταῦτα εἴποι, ἀναστῆναί τε εὐθὺς τὸν νο- σοῦντα καὶ ὑγιὰ στῆναι, μισθόν εἰληφότα τῆς εὐσε βείας, τὴν ῥῶσιν τοῦ σώματος, ἢ μᾶλλον διὰ νόσου " σωματικῆς, πρὸς τὴν ψυχικὴν ὑγίειαν, ἢ καὶ ἀμφο- τέρων ὁδηγηθέντα. Τοῦτο τὸ θαῦμα πιστεῦσαι τοὺς τῆς χώρας ταύτης ποιεῖ, καὶ τῷ βαπτίσματι προσ- ελθεῖν ἀριθμοῦ κρείττονας. Ἑπτὰ τοίνυν ἐπισκόπους σὺν ἅμα πρεσβυτέροις καὶ διακόνοις ἱκανοῖς τῷ πλήθει τῶν πιστευσάντων ἐπὶ τούτοις χειροτονήσας, ἐπείπερ εὕροι τινὰς αὐτῶν τὴν Εκκλήνων φράσιν ἐπι- σταμένους, τούτοις ὅσα καὶ γλώσσῃ χρησάμενος, τόν τε θεῖον Δαβίδ καὶ τὴν Καινὴν ἅπασαν πρὸς τὴν Ελλάδα γλώτταν δι᾿ αὐτῶν μεταβάλλει. Καὶ παρα- δίδωσι μὲν τὸν τύπον τῆς ἀναιμάκτου θυσίας, ἐκδι- δάσκει δὲ καὶ τὰ τῆς Καινῆς Διαθήκης. Εἶτα και κανόνας αὐτοῖς εἰσηγεῖται ψαλμῳδίας καὶ προσευχῶν. Ολίγων δὲ ἡμερῶν πληθυνομένην ὁρῶν τὴν νεοπαγή ταύτην Εκκλησίαν, ἀλλὰ καὶ τῶν τοῦ Χριστοῦ ἐντο- λῶν οὐ μικρὰν ἐν αὐτοῖς τὴν ἐπίδοσιν, ὡμολόγει το τῷ θεῷ χάριν, καὶ ἠγαλλιᾶτο τῷ πνεύματι, τοῖς ἀσθενέσιν αὐτῶν χεῖρας ἰασίμους ἐπιτιθεὶς, καὶ προῖκα τὸ πάντων κάλλιστον χαριζόμενος. ΝΓ΄. Καὶ ὁ μὲν ἐν τούτοις ἦν· ὅσοι δὲ τῶν αὐτῷ κεκοι· νωνηκότων ἦσαν ἐπίσκοποί τε καὶ ἱερεῖς ἁπλῶς, οἳ διὰ τὸν ὑπὲρ Χριστοῦ ζῆλον ἐκκλησίαν ἐμίσησαν πονηρευο- μένων, τούτους δὴ πάντας δημεύσεις, εξορίαι, θάνατοι καὶ κολάσεις ποικίλαι διεμερίζοντα. Καὶ γὰρ ἔδει κάνε VITA S. JOANNIS CHRYSOSTOMI. B A ex iis ergo quidam (de magno enim Joanne accepe- rant auditionem cum quemdam adduxissent para- lyticum in lecto decumbentem, rogabant ut eum curaret. Is vero cum tempus rogasset morbi et religionem, ubi audivit tempus quidem esse octo annorum, ab eo autem coli solem: Oportet ergo solem tibi mederi,dixit,parum subridens,si hic est Deus tuus. Sed nec ipse potest,inquit ille, absque Deo,quem habet. Audimus enim soli quoque esse Deum, quem colit. Quid ergo, dixit respondens sanctus, non illum potius Deum colitis, quem sol quoque colit? Sed nos, inquit ille, non audemus. Ille enim, inquit, est magnus, et qui potest solo nomine horrorem afferre, et si quis non fuerit eo dignus et liber a peccato, simul atque accessit ad adorandum, igne divino comburitur. Cum autem Sanctus hac dixisset esse faculas et artem maligni, qui iis, qui parent, mercedem conciliat interitum : et Deum hujus solis, esse Deum eorum, quæ sub aspectum cadunt et quæ non cadunt, nec ullum ex iis, qui ad eum accedunt, rejici, etiamsi sit peccator, modo eum subierit penitentia eorum, quæ præces- serunt. Solum itaque, inquit, crede: et statim cum curatione corporis,sequetur etiam curatio animæ. Cum sic dixisset sacrosancta illa lingua, dixit agro- tus se credere,et se nullum alium amplius Deum esse culturum. Tunc ergo beatus,cum membra ejus obsignasset, Domine, inquit, qui paralyticum 45, quem per tectum cum ipso lecto tibi demiserunt, solo verbo curasti, hunc quoque ad gloriam tuam et agnitionem tuo nutu cura. Hæc cum dixisset, statim surrexit, qui agrolabal, et stetit sanus, ut qui fru- ctum pietatis accepisset robur corporis: aut potius per morbum corporis deductus fuisset ad sanitatem animæ, aut etiam utriusque. Hoc miraculum fagit regionem cum toto catu credere, et innumerabiles accedere ad baptismum. Cum ergo septem episco- pos cum presbyteris et diaconis sufficientibus mul- titudini eorum, qui crediderant,eis ordinasset,in- venisset autem quosdam ex eis bene scire Græcum sermonem,eis tanquam lingua usus, divinum Da- vid et totum Novum Testamentum per ipsos Græ- ce interpretatur:et formam quidem tradit incruen- ti sacrifii: docet autem ea quoque, quæ sant Novi Testamenti. Deinde tradit etiam eis regulas psal- modiæ et orationum. Cum ergo paucis diebus vi- D disset hanc recens structam ecclesiam multiplica- ri,quin etiam Christi præceptorum non parvum in eis fieri incrementum, Deo magnas agebat gratias et exsultabat spiritu,iis, qui ex eis erant infirmi, medicas manus imponens, et id quod est omnium pulcherrimum, gratis largiens. Luc. v, 18. PATROL. GR. CXIV. C . LIII. Sed ille quidem in his ; eorum autem qui inimicitias tenere exercebant, aut eorum, qui Deo et Joanni adhaerebant,res quomodo? Quicunque ei communicaverant episcopi, ut semel dicam,et sa- cerdotes, qui propter pro Christo zelum odio habe-

Β ΝΕ΄. Μετὰ δὲ τοῦτον ἀνὴρ ἐκ πρεσβυτερων ἀνα-Α χθείς, Αττικὸς ὄνομα, τοὺς τῆς Ἐκκλησίας οἴακας ἐγχειρίζεται, καθ᾽ ἂν χρόνον ἀδείας οἱ ἐν Ἐφέσῳ λαβόμενοι, πάντα κινεῖν καὶ μεταβάλλειν κατὰ τὸ ραυτοῖς δοκοῦν ἔσπευδον, τοὺς καλῶς μὲν, καὶ ὡς Θεῷ φίλον, τῶν θρόνων ἐπειλημμένους εξωθούμενοι, μιαρούς δέ τινας καὶ βεβήλους ἐπὶ καταστροφῇ ψυχῶν καταλέγοντες, οὐδεμιᾶς ἐρεύνης, ἢ βασάνου την χειροτονίαν προλαμβανούσης· ἀλλ᾽ οὕτως, ὡς είκατον πράγμα καὶ τὸ τυχόν, τοῦ βουληθέντος, ή δεδωκότος, τῶν θρόνων, φεύ! γινομένων· ὅτε καὶ οἱ δικαίως ὑπὸ τῆς μακαρίας ἐκείνης ψυχῆς καὶ γλώττης τῶν ᾿Εκκλησιῶν ἐκβληθέντες, προσελθόντες τοῖς καταφρονηταῖς τούτοις χρημάτων αὐτὰς ἐξ- ωνοῦντο· οἶγε καὶ Ἡρακλείδην τὸν ὑπ' ἐκείνου καὶ ἑβδομήκοντα ἐπισκόπων ἀξίως τὸν τῆς Εφέσου β πιστευθέντα θρόνον, τεττάρων ἐτῶν ἐγκλεισάμενοι, καί τῆς Ἐκκλησίας ἐξώσαντες, τὸν τοῦ τριβούνου Βίκτορος ευνούχον τῷ θρόνῳ τοῦ παρθένου κακῶς (ὢ δίκη, καὶ ἀνοχὴ Θεοῦ 1) κακῶς καὶ ἀναξίως ἐγκαθ- ιστῶσιν, οὐχ ἡμιμόχθηρον ὄντα, οὐδ᾽ ἀνεκτῶς βδελυ- ρόν, ἀλλὰ προφανῶς κίναιδον καὶ κατάπνυστον. Τὴν δὲ Πορφυρίου τόλμαν, καὶ τὴν πολλὴν ἐκείνην τοῦ πράγματος ιταμότητα τίς ἂν ἐκών γε ανάσχοιτο σιωπὴν ; Γεραιὸς μὲν οὗτος, καὶ τὴν μοχθηρίαν ηλι- κιώτιν ἀκριβῶς ἔχων, οὐδὲν δὲ ὑπὸ τοῦ μακρού χρό- του πρὸς τὴν ἀκολασίαν ὠφεληθεὶς, ἀλλὰ φιλονεική- σας καὶ φύσεως ὠφθῆναι κρείττων ἐν τοῖς αἰσχίστοις· Επεὶ οὖν τὸν μέγαν ἤδη Φλαβιανὸν ὁ τῶν ἐν οὐρανοῖς ἑορταζόντων εἶχε χορός, ἔρωτα σχὼν τῆς ᾿Αντιοχέων πυραννήσειν Εκκλησίας, ἐπιτηδείου καιροῦ λαβόπενος, ἐν ᾧ πᾶσα ἡ πόλις εἰς τὰ κατὰ Δάφνην ἐξεληλύθασι “ θέατρα κατά τι παλαιὸν ἔθος εἰσέτι γινόμενα, Αντίο χόν τε καὶ Σεβηριανὸν ἔχων, πρὸς δὲ καὶ ᾿Ακάκιον τοὺς τῆς ἀληθείας ἐχθροὺς συναιρομένους αὐτῷ τῆς ἐπιθυμίας, ἐπιπηδᾷ τῷ θρόνῳ, καθάπερ κλέπτης καὶ οὐ ποιμὴν ὤν, καὶ ὑπὸ τῶν μικρῶν τούτων χειροτονείται τοσαύτην εἰσενεγκόντων τῷ πράγματι τὴν σπουδὴν, ὡς μηδὲ τὰ νενομισμένα συντελεσθῆναι διὰ τὸ τάχος. 'Αλλ᾽ οὗτοι μὲν οἱ τελεσιουργοί τῶν ἐν σκότει πεπραγμένων, ᾗ ποδών εἶχον, εὐθὺς ἔφευγον, ἄστροις ἐπισημαινόμενοι τὴν ὁδὸν, καὶ ὄρεσιν ἀβα- τοῖς ἑαυτοὺς ἐπιτρέψαντες. Ἡ δὲ πόλις ὡς ἤδη τοῦ τολμηθέντος ᾔσθετο, πανδημεί πάντες συνελθόντες, φρύγανα τε καὶ πῦρ μετὰ χεῖρας ἔχοντες, οὐδὲν ἧττον καὶ αὐτοὶ ζήλῳ τὴν ψυχὴν ἡμμένοι, τοῦ Πορφυρίου κατέτρεχον (καὶ γὰρ ᾔδεισαν, οἷος τὸν βίον ἐκεῖνος ἀνάγωγος ἦν), αὐτῷ δώματι τῆς ἐπισκο- πῆς ἐκπρήσειν αὐτὸν βουλόμενοι. Ὁ δὲ τὸ πρὸς αὐτὸν αἰσθόμενος μέσος, χρήμασι τὸν στρατοπεδάρχην διαφθείρας, ἀναπείθει τῷ ὑπὲρ εὐσεβείας τῶν πιο στῶν ζήλῳ δαιμόνιον ἀνθοπλίσαι θυμόν Καὶ παρα- χρῆμα στράτευμα συνηθροίζετο κατ' αὐτῶν πονηρόν καὶ ἀτίθασσον. Εἶτὰ καὶ διωγμος τις μέγας κατὰ τῶν Ἐκκλησιῶν ἠρεθίζετο, καὶ βασιλικά διατάγματα καὶ θεσπίσματα ὑποβαλάς Αττικοῦ καὶ γὰρ οὐδὲ VITA S. JOANNIS CHRYSOSTOMI. LV.Post eum autem (58), viro cuidam educto ex presbyteris, nomine Attico, traditur clavus Eccle- sim. Quo quidem tempore Ephesini, cum nullo coer- cente metu licentiam arripuissent,omnia movere et transmutare, sicut eis videbatur, studebant:eos qui- dem, qui recte et ut Deo placebat, in sedibus erant collocati, expellentes : quosdam autem sceleratos et profanos ad animarum exitium collocantes,cum or- dinationem nulla perscrutatio præcessisset aut examinatio:sed perinde ac si esset res levis et faci- cilis, qui voluerat aut potius qui dederat, ad sedem perveniebat. Quo tempore qui ab illa quoque beata anima juste ejecti fuerant ab ecclesis, rursus non difficiliter fuerunt introducti:sed hos contemptores apte aggredientes,eas emerunt pecuniis. Qui quidem Heraclidem quoque, cui ab illo et septuaginta scili- cet episcopis,digne commissus fuerat thronus Epbe- si,cum inclusissent et ab ecclesia expulissent, tribuni Victoris eunuchum in sede virginis, male (o justitia et Dei patiential) male et indigne collocant,cum non esset semimalus nec tolerabiliter improbus, sed aperte cinædus et exsecrandus. Porphyrii (54) au- tem audaciam et insignem illam rei impudentiam. quis libens silentio præterierit? Is senex, et in im- probitate,ut qui in ea ineunte alate esset eductus, accurate versatus: præter temporis autem longitu- dinem nihil remisisset de intemperantia, sed con- tendisset vel natura videri superior in rebus turpis- simis, postquam magnum jam Flavianum eorum, qui in colis festum agunt, tenebat chorus, captus desiderio in ecclesia Antiochena exercendi tyran- nidem, cum observasset tempus, in quo universa civitas exierat, ut est mos ei antiquus, ad specta- cula, quæ funt in Daphne, Antiochum habens et Severianum et Acacium, qui erant aperte inimici veritatis, opem ferentes ejus cupiditati (est enim simile simili amicum), invadit sedem, ut qui esset fur et non pastor,et ab his exsecrandis ordinatur:qui el rei tantam adbibuerunt celeritatem,ut nec quæ de more quidem solent fleri, locum repererint. Sed isti quidem consecratores,cum hæc facta essent in tene- bris,se statim in pedes conjicit ntes, fuga sibi consu- luerunt, astris viam notantes, et montibus invils se committentes. Civitas autem cum quod jam factum fuerat sensisset, publice omnes convenien:es, sar- menlaque et ignem tenentes in manibus,ipsi quo - D que melo non minus infammali,irruperunt ad Por- phyrium (sciebat enim qualis esset ejus vita, quam insolens et quam exsecranda),cum ipsa domo epis- copatus eum volentes comburere. Is autem cum sensisset conceptum in se odium,duci exercitus cor- rupto pecuniis, persuadet adversus velum fidelium pro pietate iram armare dmmoniacam : statimque fuit congregatus in eos exercitus savus et immanis, et quim ne facile quidem potuissent aggredi, qui aciem instruxissent. Deinde excitata est magna 18, 1. vi, c. 2; Soz. 1. vini. c. 27; 1. VII, c. 2; Baron. ad annum 406. C dinatus, vide Baron. tom. V, ad annum 404. (50) Vide Niceph. 1. xIII, c. 29 ; Socr. 1. VI, c. (51) Quis autem, et qualis fuerit, et a quibus or-

αὐτῷ κοινωνεῖν τις τῶν εὐσεβούντων ἠξίου) ἀνὰ τὰς πόλεις ἐτίθεντο, Εἴ τις τῶν ἐπισκόπων, λέγοντα, Θεοφίλῳ μὴ πείθοιτο κοινωνεῖν Αττικῷ τε καὶ Παρο φυρίῳ, ἐκβεβλήσθω τῆς ᾿Εκκλησίας, καὶ τῶν ὄντων ἀποστερείσθω. Τῶν λαϊκῶν δὲ οἱ μὲν ἐν τέλει, τῆς τιμῆς ἐκπιπτέτωσαν· οἱ στρατευόμενοι ας, τὰς αὐτ τῶν ἀφαιρείσθωσαν ζώνας· τὸ δὲ κοινόν πλῆθος καὶ περὶ τὰς τέχνας ἠσχολημένον, ἱκανε χρυσίω προσο τιμηθέντες, τὴν ὑπερορίαν κατακρινέσθωσαν. Ταῦτα πολλοὺς ἐποίει καὶ καὶ ἄκοντας κοινωνεῖν, ὅσοις μέγε τι καὶ ἥκιστα φορητὸν τὸ χρημάτων ἐκπεσεῖν καὶ δόξης ἐκρίνετο. Πολλοὶ δὲ καὶ τὴν ἐκούσιον φυγὴν ελόμενοι, τὴν ἐρημίαν καὶ τὰς τῶν ἀσκητῶν καλύδας εἵλοντο μᾶλλον, ἢ τὴν πόλιν οἰκεῖν. Εἰσὶ δὲ οἱ καὶ μεγέθει ψυχῆς τὸ πάντα κίνδυνον ὑποστῆναι μετριώ τερον ελογίσαντο, ἢ ἀπᾷδόν τι καὶ ἀνάξιαν εὐσεβούς ἐπιδείξασθαι πολιτείας. ΝϚ'. Τούτων οὕτως ἐχόντων, τῶν ἐπισκόπων ἔνιοι καὶ τοῦ κλήρου τῆς Ἰωάννου μερίδος ὑπάρχοντες, ὑπὲρ Ιωάννου τε καὶ τῆς ἀθλίως έχουσης ᾿Εκκλησίας ζηλώσαντες, τὴν πρεσβυτέρον καυαλαμβάνουσι Ρώ- μην, αὐτῷ τε βασιλεῖ Ονωρίῳ καὶ Ἰννοκεντίῳ τῷ πάπα προσελθόντες, καὶ τὴν χαλεπὴν ἐκείνην δεασα- φήσαντες τραγῳδίαν, πρὸς δὲ καὶ τρεῖς ἀναδόντες ἐπιστολάς, ὧν ἡ μὲν καὶ ψυχῆς καὶ γλώττης ἐτύγ χανε τῆς καλῆς σαφῶς πάντα κατὰ μέρος διεξιούσης, ἡ δὲ κοινὴ τοῦ κατὰ τὴν Κονσταντίνου πόλιν κλή- ρου, ἡ δὲ λοιπὴ τῶν τεσσαράκοντα ἐπισκόπων ἦν, τῶν ᾿Ιωάννου κοινωνικῶν. Ας καὶ κοινῶς ἐγχει ρίσαντες οὕτω περιπαθώς διέθηκαν, καὶ τοσοῦτον ζήλου ταῖς αὐτῶν ἐνῆκαν ψυχαῖς, ὡς ἀμφοτέρους εὐθὺς ᾿Αρκαδίῳ τῷ βασιλεῖ πληκτικῶς γράψαι, που λὺν αὐτοῦ ὕπνον καναγινώσκοντας ἐν τοῖς πραττο μένοις. Καὶ ὅτι μὴ καλῶς, μηδὲ δικαίως, ἀλλὰ καὶ λίαν κακῶς καὶ ἀθέσμως ἡ δευτέρα τετόλμηται κατὰ Ιωάννοι ὑπερορία· καὶ δεῖν πάντως, εἴπερ ἄρα λό γος τις αὐτῷ τοῦ καλοῦ καὶ τῆς τῶν ᾿Εκκλησιῶν εἰρή- νης, τὸν πατριάρχὴν μὲν αὖθις ἀποδοθῆναι τῇ Ἐκκλησ σίᾳ, σύνοδον δὲ τῶν ἐπισκόπων ἐν Θεσσαλονίκῃ, ἅτε μέσον κειμένῃ, τῶν ἐξ ᾿Ανατολῶν τε καὶ Ῥώμης ἐλευσομένων γενέσθαι· παρεῖναι δὲ καὶ Θεοφιλον, αἰτιώτατον γεγονότα τῶν ἐν τῇ ὑπερορία ταύτῃ πε- πονηρευμένων, καὶ οὕτως ἀπαθεῖ καὶ δικαίᾳ κρίσει τὰ κατὰ τὸν Ἰωάννην ορθοτομηθῆναι. Διὰ ταῦτα γάρ, ἔφησαν, καὶ τῶν ἐξ Ιταλίας ἐπισκόπους τινὰς εὐθεῖ συνειδότι στοιχούντας, καὶ δικαιοσύνης οὐχ ἥκιστα μεταποιουμένους, ἐπ' αὐτὸ τοῦτο ἐκπέμψαι διέγνωμεν. Τὰ γοῦν τοιαῦτα γράμματα μετὰ καὶ ὑπομνημάτων, ἃ διὰ ταυτηνὶ τὴν αἰτίαν παρὰ τῆς συνόδου τῶν Ἰταλῶν γεγόνασιν ἐπισκόπων, οἱ περὶ τὸν ἅγιον Αἰμίλιον ἐπίσκοπον ὄντα Βενεβενδού Κυ θήγιόν τε καὶ Γαυδέντιου σὺν Οὐαλεντίῳ καὶ Βονι φατίῳ τοῖς πρεσκυτέροις παραλαβόντες, ὁδοῦ εἴ χοντο τῆς ἀπὸ Ρώμης πρὸς τὸ Βυζάντιον, ἅμα Κυ ριακῷ καὶ Δημητρίῳ, Παλλαδίω τε καὶ Εὐλυσίῳ τοῖς MENSIS JANUARIUS. persecutio adversus Ecclesias, et imperatoria edicta A et decreta, suggestione Attici (nullus enim pius ei volebat communicare proponebantur per civitates, quæ dicebant : Si quis episcopus Theophilo nolit communicare, Alticoque et Porphyrio, ejiciatur ex ecclesia,et priretur bonis;ex laicis autem, qui ma- gistratus quidem gerunt,ab honore excidant; mili- tibus vero auferantur cingula ; communis autem multitudo et quæ est occupata in artibus, auro mulctata,damnetur exsilio (52). Hæc faciebant multos vel invitos communicare,a quibus judicabatur quid magnum et minime tolerabile,excedere a pecuniis, et privari gloria. Mului autem cum voluntarium elegissent exsilium, elegerunt potius solitudinem et monachorum tuguria habitare, quam civitatem. Sunt etiam qui ex animi magnitudine omne peri- - culum subire satius esse duxerunt, quam facere aliquid, quod discreparet et esset indignum pio ac religioso vitæ genere. C B LVI. Hæc cum ita se haberent,nonnulli episcopi et clerici,qui stabanta paruibus Joannis, pro Joan- ne et quæ male se habebat Ecclesia, zelo instincti (quomodo enim non oportebat eos, qui vel medio- criter Dei metum in utero concipiebant et parturie- bant?) ad veterem Romam veniunt:el cum ipsi im- peratori Honorio et Innocentio papa in conspec- tum venissent, et illam gravem explicassent tragc- diam,quinetiam tres reddidissent epistolas,quarum una quidem erat egregiæ illius animæ et linguæ, sperte omnia singulatim persequens, altera autem communis cleri Constantinopolitani, tertia vero erat quadraginta episcoporum,qui cum Joanne com- municabant: quas quidem cum communiter tradi- dissent,effecerunt, ut qui eas acceperant, tantopere perturbarentur, et eorum animis tantum zelum im- miserunt ; ut ambo statim scriberint ad imperato- rem Arcadium, profundi somni eum arguentes in iis, quæ ab ipso gerebantur, et quod non honeste net: juste, sed plane nefarie fuit decretum Joannis secundum exsilium, et quod oportet omnino, si est ei aliqua honesti ratio et pacis Ecclesiarum,patriar- cham quidem rursus restitui Ecclesia, et episcopo - rum synodum fieri Thessalonica, ut quæ sita sit in medio eorum, qui ab Oriente veniunt et ab urbe Roma:adesse autem etiam Theophilum,ut qui fue- rit pracipua causa eorum, quæ improbe facta sunt in hac relegatione: et sic causam Joannis ab animi D perturbatione alieno et justo judicio decidere. Pro. pterea enim, aiebant, aliquot Italiæ episcopos, qui recta incedunt conscientia, et sunt acres justitia defensores, propter hoc ipsum emittere statuimus. Cum has itaque litteras cum aclis, quæ propter hanc causam facta sunt a synodo episcoporum Italorum, sanctus accepisset milius (erat autem is episco- pus Beneventi) Gythegiusque et Gaudentius cum Valentino et Bonifacio presbyteris, Roma inierunt ter versus Bysantium, sequente Quiriaco et Deme- (32) L. vi, De his qui pro relig. contend. Cod. Theod.

αὐτῷ κοινωνεῖν τις τῶν εὐσεβούντων ἠξίου) ἀνὰ τὰς πόλεις ἐτίθεντο, Εἴ τις τῶν ἐπισκόπων, λέγοντα, Θεοφίλῳ μὴ πείθοιτο κοινωνεῖν Αττικῷ τε καὶ Παρο φυρίῳ, ἐκβεβλήσθω τῆς ᾿Εκκλησίας, καὶ τῶν ὄντων ἀποστερείσθω. Τῶν λαϊκῶν δὲ οἱ μὲν ἐν τέλει, τῆς τιμῆς ἐκπιπτέτωσαν· οἱ στρατευόμενοι ας, τὰς αὐτ τῶν ἀφαιρείσθωσαν ζώνας· τὸ δὲ κοινόν πλῆθος καὶ περὶ τὰς τέχνας ἠσχολημένον, ἱκανε χρυσίω προσο τιμηθέντες, τὴν ὑπερορίαν κατακρινέσθωσαν. Ταῦτα πολλοὺς ἐποίει καὶ καὶ ἄκοντας κοινωνεῖν, ὅσοις μέγε τι καὶ ἥκιστα φορητὸν τὸ χρημάτων ἐκπεσεῖν καὶ δόξης ἐκρίνετο. Πολλοὶ δὲ καὶ τὴν ἐκούσιον φυγὴν ελόμενοι, τὴν ἐρημίαν καὶ τὰς τῶν ἀσκητῶν καλύδας εἵλοντο μᾶλλον, ἢ τὴν πόλιν οἰκεῖν. Εἰσὶ δὲ οἱ καὶ μεγέθει ψυχῆς τὸ πάντα κίνδυνον ὑποστῆναι μετριώ τερον ελογίσαντο, ἢ ἀπᾷδόν τι καὶ ἀνάξιαν εὐσεβούς ἐπιδείξασθαι πολιτείας. ΝϚ'. Τούτων οὕτως ἐχόντων, τῶν ἐπισκόπων ἔνιοι καὶ τοῦ κλήρου τῆς Ἰωάννου μερίδος ὑπάρχοντες, ὑπὲρ Ιωάννου τε καὶ τῆς ἀθλίως έχουσης ᾿Εκκλησίας ζηλώσαντες, τὴν πρεσβυτέρον καυαλαμβάνουσι Ρώ- μην, αὐτῷ τε βασιλεῖ Ονωρίῳ καὶ Ἰννοκεντίῳ τῷ πάπα προσελθόντες, καὶ τὴν χαλεπὴν ἐκείνην δεασα- φήσαντες τραγῳδίαν, πρὸς δὲ καὶ τρεῖς ἀναδόντες ἐπιστολάς, ὧν ἡ μὲν καὶ ψυχῆς καὶ γλώττης ἐτύγ χανε τῆς καλῆς σαφῶς πάντα κατὰ μέρος διεξιούσης, ἡ δὲ κοινὴ τοῦ κατὰ τὴν Κονσταντίνου πόλιν κλή- ρου, ἡ δὲ λοιπὴ τῶν τεσσαράκοντα ἐπισκόπων ἦν, τῶν ᾿Ιωάννου κοινωνικῶν. Ας καὶ κοινῶς ἐγχει ρίσαντες οὕτω περιπαθώς διέθηκαν, καὶ τοσοῦτον ζήλου ταῖς αὐτῶν ἐνῆκαν ψυχαῖς, ὡς ἀμφοτέρους εὐθὺς ᾿Αρκαδίῳ τῷ βασιλεῖ πληκτικῶς γράψαι, που λὺν αὐτοῦ ὕπνον καναγινώσκοντας ἐν τοῖς πραττο μένοις. Καὶ ὅτι μὴ καλῶς, μηδὲ δικαίως, ἀλλὰ καὶ λίαν κακῶς καὶ ἀθέσμως ἡ δευτέρα τετόλμηται κατὰ Ιωάννοι ὑπερορία· καὶ δεῖν πάντως, εἴπερ ἄρα λό γος τις αὐτῷ τοῦ καλοῦ καὶ τῆς τῶν ᾿Εκκλησιῶν εἰρή- νης, τὸν πατριάρχὴν μὲν αὖθις ἀποδοθῆναι τῇ Ἐκκλησ σίᾳ, σύνοδον δὲ τῶν ἐπισκόπων ἐν Θεσσαλονίκῃ, ἅτε μέσον κειμένῃ, τῶν ἐξ ᾿Ανατολῶν τε καὶ Ῥώμης ἐλευσομένων γενέσθαι· παρεῖναι δὲ καὶ Θεοφιλον, αἰτιώτατον γεγονότα τῶν ἐν τῇ ὑπερορία ταύτῃ πε- πονηρευμένων, καὶ οὕτως ἀπαθεῖ καὶ δικαίᾳ κρίσει τὰ κατὰ τὸν Ἰωάννην ορθοτομηθῆναι. Διὰ ταῦτα γάρ, ἔφησαν, καὶ τῶν ἐξ Ιταλίας ἐπισκόπους τινὰς εὐθεῖ συνειδότι στοιχούντας, καὶ δικαιοσύνης οὐχ ἥκιστα μεταποιουμένους, ἐπ' αὐτὸ τοῦτο ἐκπέμψαι διέγνωμεν. Τὰ γοῦν τοιαῦτα γράμματα μετὰ καὶ ὑπομνημάτων, ἃ διὰ ταυτηνὶ τὴν αἰτίαν παρὰ τῆς συνόδου τῶν Ἰταλῶν γεγόνασιν ἐπισκόπων, οἱ περὶ τὸν ἅγιον Αἰμίλιον ἐπίσκοπον ὄντα Βενεβενδού Κυ θήγιόν τε καὶ Γαυδέντιου σὺν Οὐαλεντίῳ καὶ Βονι φατίῳ τοῖς πρεσκυτέροις παραλαβόντες, ὁδοῦ εἴ χοντο τῆς ἀπὸ Ρώμης πρὸς τὸ Βυζάντιον, ἅμα Κυ ριακῷ καὶ Δημητρίῳ, Παλλαδίω τε καὶ Εὐλυσίῳ τοῖς MENSIS JANUARIUS. persecutio adversus Ecclesias, et imperatoria edicta A et decreta, suggestione Attici (nullus enim pius ei volebat communicare proponebantur per civitates, quæ dicebant : Si quis episcopus Theophilo nolit communicare, Alticoque et Porphyrio, ejiciatur ex ecclesia,et priretur bonis;ex laicis autem, qui ma- gistratus quidem gerunt,ab honore excidant; mili- tibus vero auferantur cingula ; communis autem multitudo et quæ est occupata in artibus, auro mulctata,damnetur exsilio (52). Hæc faciebant multos vel invitos communicare,a quibus judicabatur quid magnum et minime tolerabile,excedere a pecuniis, et privari gloria. Mului autem cum voluntarium elegissent exsilium, elegerunt potius solitudinem et monachorum tuguria habitare, quam civitatem. Sunt etiam qui ex animi magnitudine omne peri- - culum subire satius esse duxerunt, quam facere aliquid, quod discreparet et esset indignum pio ac religioso vitæ genere. C B LVI. Hæc cum ita se haberent,nonnulli episcopi et clerici,qui stabanta paruibus Joannis, pro Joan- ne et quæ male se habebat Ecclesia, zelo instincti (quomodo enim non oportebat eos, qui vel medio- criter Dei metum in utero concipiebant et parturie- bant?) ad veterem Romam veniunt:el cum ipsi im- peratori Honorio et Innocentio papa in conspec- tum venissent, et illam gravem explicassent tragc- diam,quinetiam tres reddidissent epistolas,quarum una quidem erat egregiæ illius animæ et linguæ, sperte omnia singulatim persequens, altera autem communis cleri Constantinopolitani, tertia vero erat quadraginta episcoporum,qui cum Joanne com- municabant: quas quidem cum communiter tradi- dissent,effecerunt, ut qui eas acceperant, tantopere perturbarentur, et eorum animis tantum zelum im- miserunt ; ut ambo statim scriberint ad imperato- rem Arcadium, profundi somni eum arguentes in iis, quæ ab ipso gerebantur, et quod non honeste net: juste, sed plane nefarie fuit decretum Joannis secundum exsilium, et quod oportet omnino, si est ei aliqua honesti ratio et pacis Ecclesiarum,patriar- cham quidem rursus restitui Ecclesia, et episcopo - rum synodum fieri Thessalonica, ut quæ sita sit in medio eorum, qui ab Oriente veniunt et ab urbe Roma:adesse autem etiam Theophilum,ut qui fue- rit pracipua causa eorum, quæ improbe facta sunt in hac relegatione: et sic causam Joannis ab animi D perturbatione alieno et justo judicio decidere. Pro. pterea enim, aiebant, aliquot Italiæ episcopos, qui recta incedunt conscientia, et sunt acres justitia defensores, propter hoc ipsum emittere statuimus. Cum has itaque litteras cum aclis, quæ propter hanc causam facta sunt a synodo episcoporum Italorum, sanctus accepisset milius (erat autem is episco- pus Beneventi) Gythegiusque et Gaudentius cum Valentino et Bonifacio presbyteris, Roma inierunt ter versus Bysantium, sequente Quiriaco et Deme- (32) L. vi, De his qui pro relig. contend. Cod. Theod.

Ιωάννου κοινωνικοῖς ἐπισκόποῖς. Οὗτοι γὰρ καὶ προτοῦ ἔτυχον κατελθόντες, καὶ φιλαλήθως ταῖς τῶν Ρωμαίων ἀκολῖς ὑπαγορεύσαντες ἅπαντα, ΝΖ'. ὡς δὲ ἤδη παρέπλεον την Ελλάδα, συνελή φθησαν υπό του τῶν χιλιάρχων, κομιδῇ τὴν γνώμην διεφθαρμένου. Ος τινι τῶν ὑπ᾽ αὐτῷ παραδούς, οὐ συνεχώρει Θεσσαλονίκην ἰδεῖν, ἐκεῖ πρότερον προς σχεῖν βουλομένοις, Ανυσίῳ τε τῷ ἐπισκόπῳ παρὰ τοῦ πάπια γράμματα ἐγχειρίσαι. Πλὴν ἀλλὰ καὶ τοῦτο δράμα ἦν καὶ τέχνη τῆς πονηροτάτης γυναι- κῶν Εὐδοξίας. Αὕτη γὰρ μαθοῦσα τὴν τῶν Ἰταλῶν ἐπισκόπων ἀποστολὴν, καὶ οὗ χάριν μέλλουσι τὴν Κωνσταντίνου καταλαβεῖν, ἔφθανε τεχνωμένη ταῦτα, καὶ τῇ γνώμῃ τῶν ἀποστειλάντων αὐτοὺς ἀντικρού- ουσα. Εἰς δύο τοιγαροῦν πλοῖα πρὸς τοῦ παραλα- Β βόντας διαιρεθέντες, δεκάτην ἡμέραν εἴς τι χωρίον πo βραχὺ τῆς πόλεως ἀπέχον ἐγγὺς ποὺ τῶν Βίκτορος προσορμίζονται προαστείων. Εἶτα ἐκεῖθεν Μαρινός τις ὄνομα παραλαβὼν αὐτοὺς, εἰς τοῦτο παρὰ τῆς βασιλίδος ἀπεσταλμένος, καὶ ἀνὰ πόδα πάλιν ἀγα- γὼν τῷ φρουρίῳ τῆς Θρᾴκης, ὁ ᾿Αθύρας καλεῖται, βιαίᾳ καὶ γνώμῃ καὶ χειρι κατακλείει. Χωρὶς τοίνυν οἱ Ρωμαῖοι, καὶ οἱ περὶ του ἐπίσκοπον Κυριακὸν ἐγκλεισθέντες, ᾐκίζοντο πικρῶς, ἡτάζοντο στιβαρώς, μυρίαις περιεβάλλοντο θλίψεσι τὰς ἐπιστολὰς ἀπαι- τούμενοι. ὡς δὲ μὴ δώσειν ἔλεγον, εἰ μὴ βασιλέα θεάσαιντο, πρέσβεις ὄντες, πρῶτα μὲν ἑνὸς τῶν πα- τρικίων ἀποσταλέντος, ἔπειτα δὲ καί τινων ἄλλων ἐπιφανῶν, καὶ τὰς ἐπιστολὰς εἰσπραττομένων, τέλος Ουαλέριος τις ὄνομα, Καππαδόκης τὸ γένος, θηριώ- της τὸν τρόπον, ἐξ ἀτιμωτάτου καὶ βιαίου πραγμα- τος ὄνομα ἑαυτῷ περιθεῖναι βουλόμενος, ἑνὸς τῶν ἐπισκόφρων, παρ᾽ ᾧ τὰ τοῦ βασιλέως καὶ τῶν ἄλλων γράμματα ἦν, τὸν ἀντίχειρα διακλάσας, αυτά τε ἀφαιρεῖται, καὶ πυκτία καὶ ἱερὰ σκεύη, καὶ ὅσα πρὸς ὤνησιν αὐτοῖς τῶν ἐπιτηδείων ἀργύρια ἦν ἐκ που νηρᾶς καὶ τοῦτο τῆς ἐπινοίας γεγενημένον, ἵνα τῶν εἰς τὴν χρείαν ἐξαπορούμενοι, καὶ πρᾶξαι τι τῶν παρὰ γνώμην ἀναγκασθεῖεν. Εἰς δὲ τὴν ὑστεραίαν, ἄδηλον εἴτε τῶν τῆς βασιλίδος, εἴτε δὲ καὶ τῶν τοῦ Αττικού τινες ἀφικόμενοι ἠξίουν, τρισχιλίου; λα- βόντας χρυσους, Αττικῷ μὲν κοινωνῆσαι, τῆς ᾿Ιωάν- νου δὲ ἀμελῆσαι δίκης. Τοὺς δὲ μὴ ἀνεχομένους (ἐπεὶ καὶ ἔτυχε θειότερόν τι συμπεσόν· διακόνῳ γάρ τινι Αιμιλίου, Παύλῳ τοὔνομα, πράῳ καὶ σως φρονι ὄντι, Παῦλον τὸν θεῖον ὄναρ ὀφθέντα, Βλέπετε, φάναι, πῶς περιπατεῖτε· αἱ ἡμέραι γὰρ πονηραίο τὴν διὰ δώρων καὶ κολακείας σπουδαζομένην ἀπά- τὴν ὑπανιττόμενον), μὴ ἀνεχομένους τοίνυν, ἀλλὰ τοῦτο μόνον τὴν πρὸς τοὺς ἀπεσταλκότας υποστρο- τὴν αἰτουμένους, Ουαλέριος οὗτος (οὗ τὸ ἐκμανὲς καὶ βίαιον ἀνδραγάθημα ὁ ἀντίχειρ) οὐ θρασὺς ἦν τοῦτο μόνον καὶ ἀπηνέστατος, ἀλλὰ καὶ δεινότατος κακουρ γῆσαι. Δῆλον δέ· πλοίῳ γὰρ σαθροτάτῳ πιστεύσας VITA S. JOANNIS CHRYSOSTOMI. A trio simul cum Palladio et Eutysto episcopis, qui cum Joanne communicabant. Ii enim prius des- cenderant, et Romanorum auribus omnia aperte exposuerant. LVII.Cum autem jam in Græciam navigassent, comprehensi fuerunt a quodam tribuno militum, mente valde corrupto et depravato. Qui cum eos cuidam ex suis tradidisset, non concessit ut vide- rent Thessalonicam, cum vellent illuc prius pro- ficisci, et Anysio episcopo tradere missas a papa litteras.Caterum hic quoque erat inventum et arti- ficium mulierum omnium sceleratissima Eudoxία. Nam cum ipsa accepisset fuisse missos episcopos Italos,et quanam de causa venirent, hæc prius est machinata, et obstitit menti eorum, qui miserant.In duas itaque naves divisi ab eo, qui acceperat, deci- die appellunt in quemdam locum, non multum distantem a civitate, qui erat prope suburbana Victoris. Deinde cum illinc quidam alius, nomine Marianus,eos accepisset, nec ille quidem sine arte et malitia,sed ad hoc missus ab imperatrice,e vesti- gio eos duxit, et in custodia Thracis,quæ vocatur Alhyras, violenta mente et manu eos inclusit (53). Seorsum ergo Romani et Quiriacus episcopus cumn suis inclusi, acerbe torquebantur, graviter exami nabantur, aficiebantur malis innumerabilibus, et ab eis exigebantur epistolæ. Cum autem dicerent se non daturos, nisi vidissent imperatorem, cum essent legati, primum quidem uno misso ex patriciis,dein- de aliis quoque viris illustribus et epistolas exigen- ctibus, tandem quidamn Valerius notaine, genere Cappadox, moribus belluinis,ex re impudentissima et violenta volens sibi nomen comparare, unus ex episcopis, apud quem erant litteræ ad imperatorem et ad alios,fracto pollice, eas aufert, et pugillares, el sacra vasa, et quidquid argenti erat eis usui. Quod ipsum quoque malo consilio factum est, ut cum eis deessent quæ sunt ad usum necessaria,co- gerentur aliquid facere præter sententiam. Die au- tem sequenti, incertum an ex iis, qui erant impe- ratricis, an ex iis, qui erant Altici,quidam acce- dentes, volebant eos non gratis nec parvo pretio, sed acceptis tribus millibus aureorum,cum Attico quidem communicare, Joannis vero causam negli- gere. Cum ii autem id passi non essent (nam ali- grid quoque acciderat divinitus: Emilii enim dia- ceno, Paulo nomine,qui erat moderatus et tempe- rans, divinus Paulus in somnis apparens: Videle, inquit, ut caute ambuletis, dies enim mali sunt : tacite significans fraudem, ad quam muneribus et blanditiis eos studebat inducere). Cum ergo non passi essent, sed hoc solum peterent ut liceret re- dire ad eos, qui miserant, Valerius iste, cujus insa- num et violentum facinus fuit fractio pollicis,cum non solum esset audax et violentus, sed etiam ad • morte sublatam, uti Prosper, Marcellin., Zonaras et Cedrenus dicunt,cum hic auctor et Græci omnes qui Vitam sancti Chrysostomi descripserunt, ad- huc vixisse doceant, imo et tribus mensibus post sancti viri obitum Bar. asserat, quem vide tom. V Annal. (53) Hic convincuntur erroris,qui Eudoxiam anno

αὐτοῦ γράφοντος, ὅτε καὶ περὶ τοῦ μὴ μακροτέραν αὐτῷ γενέσθαι τὴν ὑπερορίαν ἀξιοῖ μελῆσαι τῇ μας καρίᾳ, ἐμοὶ λέγων μυρίων ἐξοριῶν τὸ ὀδεύειν ἐστὶ χαλεπώτερον. Ταῦτα καὶ ἄλλα πλείω, τὰ μετὰ τὴν ὑπερορίαν φημί, τὰς ἐπιστολὰς ἄν τις εὕροι ταύ- τας εἰσηγουμένας. ᾿Αλλ' ἐκεῖσε πάλιν επάνειμι. ὡς γὰρ ὁ μέγας ἐν Κουκουτῷ τροφῆ τοῦ σώματος οὐκ ὀλίγους, καὶ πλείους τὸ τῆς ψυχῆς ἔτρεφεν ἄρτῳ, φθόνος ἐντεῦθεν ὑποκαυθεὶς, εἰς ᾿Αραβισσον αὐτὸν πάλιν μεταβαίνειν ἐποίει. Εβούλοντο γὰρ οἱ λίαν κακοὶ, μήπω διακορεῖς ὄντες τοῦ κακῶς ἐκεῖνον ποιεῖν, ταῖς συχναῖς ἐνδόντα κακοπαθείαις, οὕτως αὐτοῖς ἀποθέσθαι καὶ τὴν ζωήν. Κἀκεῖ μὲν ἀπαχθεὶς ταλαιπωρίαις ἐκδίδοται πλείοσι· δῆλος δέ ἐστι κρείτω των ὑπὸ φιλοσοφίας γινόμενος παντὸς τοῦ προς• πίπτοντος, ἀφορμήν τε αὐτὰ ποιούμενος μείζονος ἀρετῆς, καὶ δι' αὐτῶν φαιδρότερον ἀντλάμπων, καθάπερ τὸ ἐν πυρὶ φῶς, ὕλης αὐτῷ πλείονος ὑπο- βαλλομένης. Οὕτως ἐκεῖνος ταῖς ἀληθείαις ἀήττητος ὤν, καὶ μήθ' ὑπὸ κακοπαθείας, μήθ' ὑπό τινος ἄλλου τῶν λυπηρῶν ἥττων ἑαυτοῦ γινόμενος, αὐτὸς ἦν λυπηρὸς μᾶλλον τοῖς συκοφάνταις οὑτωσὶ διακείμε- νος, καὶ ὁ περὶ αὐτὸν ἔπαινος καὶ ἡ φήμη σφόδρα τούτων ὑπέκνιζε τὰς ψυχάς. Ως θαυμάσιόν τι χρῆμα ἡ ἀρετὴ καὶ ζήλου τοῖς νοῦν ἔχουσιν ἄξιον ; ὁ μὲν γὰρ τοσούτοις κακοῖς ἔκδοτος, ἄληπτος ἦν καὶ ἀχεί- ρωτος, καὶ τοῦ ἐπαγομένου παντὸς ὑψηλότερο;· οἱ δὲ τοῦ ταῦτα ποιεῖν ὄντες κύριοι, δειλαιοὶ καὶ κατά- διεῖς, καὶ τίνος οὐκ αθλιώτεροι, τὸν πένητα, τον αλήτην, τὸν ὑπερόριον, καίτοι τοσοῦτον ἀφεστηκότα, δεδιότες, καὶ πλείοσιν ὅροις ἀποστῆναι παρασκευά- ζοντες, ὡς μηδὲ ἀκοὴν ἐκείνου φθάνουσαν πλήττειν αὐτῶν τοὺς βασκάνους ψυχάς. Εντεῦθεν εἰς Πι- τυοῦντα, πάλιν οὕτω κελευσθέν, ὑπὸ τῶν φυλασσόν- των μετάγεται. Πολίχνιον τοῦτο δεινῶς ἔρημον, ἐν πέρατι μὲν θαλάσσης τῆς Ποντικῆς κατὰ δεξιὰν κείμενον, τέλος δὲ καὶ τῆς Ῥωμαίων ἀρχῆς γινόμε- νον, βαρβάροις, καὶ ὠμοῖς ἔθνεσι συνάπτον. ΝΘ΄. Ὡς οὖν ἤδη τῆς ὁδοιπορίας εἴχετο, καὶ πρὸς τὴν ἐσχάτην ταύτην ὑπερορίαν ἠπείγετο, μέλλων ἤδη τὴν πρὸς Θεὸν μᾶλλον οδεύειν πορείαν, καὶ τῶν μακρῶν τούτων στῆναι καμάτων, ὀλίγαις πρότερον ἡμέραις νυκτὸς εὐχομένῳ, Πέτρος ὁ μέγας καὶ Ιωάννης, οὓς καὶ κατ' ἀρχὰς ὥπται τοῦ κατὰ Θεὸν βίου, πάλιν αὐτῷ φαίνονται καὶ ἡδέως προσφθέγγον- ται, τῶν πόνων τε ανακτώμενοι, καὶ τὴν κατὰ δπι- μόνων εὐαγγελιζόμενοι νίκην. Εἶτα περὶ τῆς φίλης ἐκδημίας αὐτῷ προειπόντες, καὶ τῶν ὅσον οὔπω διαδεξομένων αὐτὸν μὲν ἀγαθῶν, Εὐδοξίαν δὲ ἀδου- λήτων καὶ πονηρών, Φάγε, λέγουσι, βρῶσιν αὐτῷ τινα ἐπιδείξαντες, ἢν φαγόντι οὐδὲ δεήσει σοι, προσ- εἶπον, ἑτέρας, ἕως καὶ τὴν ἄφθαρτον μεθ' ἡμῶν προσήσῃ. Ταῦτα ἐκείνους τε εἰπεῖν, καὶ αὐτὸν λα- βόντα φαγεῖν. Καὶ οὕτως ἐκείνους μὲν ἀπιόντας οἴχεσθαι, αὐτὸν δὲ ἀρκούντως παρακληθῆναι, καὶ φαιδρα γλώττῃ καὶ ἀνθηρῷ Χριστῷ τῷ δόντι τὴν παράκλησιν ἀνθομολογεῖσθαι. ᾿Αλλὰ τίς ὁ ταῦτα εἰς φῶς ἐνεγκών ; ἔροιτο ἄν τις τῶν ὀξυτέρων δῆλον γὰρ ὡς οὐκ ἂν ἐκεῖνος, κρύπτειν σφόδρα τὰ ἑαυτοῦ VITA S. JOANNIS CHRYSOSTOMI. A scribente sciri potest, quando etiam rogat beatam, ut ei curæ sit, ut non sit relegationis via longior, dicens : Mihi mille exsiliis est ingredi difficilius. Hæc et alia his plura,quæ facta sunt post relegatio- nem, invenerit quispiam has epistolas referentes. Sed illuc rursus revertor. Cum enim magnus ille Cucusi, et corporis nutrimento non paucos,et plu- res nutriret pane animæ,accensa ex eo invidia,fa- cit eum rursus migrare Arabissum. Volebant enim illi scelerati et plane deploratæ improbitatis,cum ei maleficiendi nondum ipsos cepisset satietas,eum tam frequentibus cedentem afflictionibus vitam sic amittere. Sed illuc quidem abductus,majoribus af- ficitur vexationibus: sed aperte ostendit se a philo- sophia effectum superiorem quolibet quod possit B accidere,et ex his majoris virtutis sumere occasio- nem,et per ipsa latus resplendere, perinde atque in igne lucem ei suggerente majore materia : sic ille, qui erat re vera invictus, et nec ab afflictione, neque ab ulla alia molestia superatus, sic affectus afferebat potius molestiam sycophantis, ejusque laus et fama valde angebat eorum animos. Quam adinirabilis res est virtus, magnique facienda et beata judicanda ab iis qui sapiunt ! Nam ille qui- dem tot malis appetitus, manebat invictus et inex- pugnabilis, et re quæ intentabatur qualibet supe- rior. li autem, in quorum potestate erat hac fa- cere, erant miseri et timidi,et quo non miseriores? Pauperem, erronem, exsulem formidantes,el licet tanto esset intervallo disjunctus, efficientes ut plu- ribus removeretur finibus: ut nec ejus quidem fa- ma eo perveniens,iuvidos eorum animos sauciaret. Hinc Pityuntem,cum sic eis esset imperatum, tra- ducitur ab eis,qui eum custodiebant; est autem id oppidulum valde desertum, situm quidem ad dex- teram in Gne maris Pontici : est vero Ginis Ro- manorum imperii, contiguus barbaris et crudeli- bus gentibus. C D LXI. Cum ergo jam esset in itinere et ad hoc nl- timum duceretur exsilium,jam ad Deum potius pro- fecturo el cessaturo ab his magnis laboribus, pau- cis ante diebus noctu precanti, Petrus ille magnus et Joannes, quos etiam viderat in principio vitæ ex Deo agenda, rursus ei apparent, et lubenter eum alloquuntur, recreantes a laboribus, et victoriam adversus damones suavissime annuntiantes. Deinde cum ei gratum excessum prædixissent, et quæ eum quidem bona mox essent exceplura, mala autem Eudoxiam ejus persecutricem, Comede, dicunt, quemdam ei cibum ostendentes:quem cum comede- ris, non erit tibi opus alio, donec eum sumes no- biscum, in quem non cadet interitus. Hæc et illi dixerunt, et ipse sumens comedit,et sic illi quidem recesserunt: ipse autem satis recreatus,lingua læta et florida, Christo, qui eum tam pulchra impertiit consolatione, egit gratias. Sed quis est, qui hæc in lucem protulit, dixerit quispiam acrioris ingenii? Clarum est enim quod non ille, qui res suas valde celare sciebat.In promptu est, quod respondeatur,

αὐτοῦ γράφοντος, ὅτε καὶ περὶ τοῦ μὴ μακροτέραν αὐτῷ γενέσθαι τὴν ὑπερορίαν ἀξιοῖ μελῆσαι τῇ μας καρίᾳ, ἐμοὶ λέγων μυρίων ἐξοριῶν τὸ ὀδεύειν ἐστὶ χαλεπώτερον. Ταῦτα καὶ ἄλλα πλείω, τὰ μετὰ τὴν ὑπερορίαν φημί, τὰς ἐπιστολὰς ἄν τις εὕροι ταύ- τας εἰσηγουμένας. ᾿Αλλ' ἐκεῖσε πάλιν επάνειμι. ὡς γὰρ ὁ μέγας ἐν Κουκουτῷ τροφῆ τοῦ σώματος οὐκ ὀλίγους, καὶ πλείους τὸ τῆς ψυχῆς ἔτρεφεν ἄρτῳ, φθόνος ἐντεῦθεν ὑποκαυθεὶς, εἰς ᾿Αραβισσον αὐτὸν πάλιν μεταβαίνειν ἐποίει. Εβούλοντο γὰρ οἱ λίαν κακοὶ, μήπω διακορεῖς ὄντες τοῦ κακῶς ἐκεῖνον ποιεῖν, ταῖς συχναῖς ἐνδόντα κακοπαθείαις, οὕτως αὐτοῖς ἀποθέσθαι καὶ τὴν ζωήν. Κἀκεῖ μὲν ἀπαχθεὶς ταλαιπωρίαις ἐκδίδοται πλείοσι· δῆλος δέ ἐστι κρείτω των ὑπὸ φιλοσοφίας γινόμενος παντὸς τοῦ προς• πίπτοντος, ἀφορμήν τε αὐτὰ ποιούμενος μείζονος ἀρετῆς, καὶ δι' αὐτῶν φαιδρότερον ἀντλάμπων, καθάπερ τὸ ἐν πυρὶ φῶς, ὕλης αὐτῷ πλείονος ὑπο- βαλλομένης. Οὕτως ἐκεῖνος ταῖς ἀληθείαις ἀήττητος ὤν, καὶ μήθ' ὑπὸ κακοπαθείας, μήθ' ὑπό τινος ἄλλου τῶν λυπηρῶν ἥττων ἑαυτοῦ γινόμενος, αὐτὸς ἦν λυπηρὸς μᾶλλον τοῖς συκοφάνταις οὑτωσὶ διακείμε- νος, καὶ ὁ περὶ αὐτὸν ἔπαινος καὶ ἡ φήμη σφόδρα τούτων ὑπέκνιζε τὰς ψυχάς. Ως θαυμάσιόν τι χρῆμα ἡ ἀρετὴ καὶ ζήλου τοῖς νοῦν ἔχουσιν ἄξιον ; ὁ μὲν γὰρ τοσούτοις κακοῖς ἔκδοτος, ἄληπτος ἦν καὶ ἀχεί- ρωτος, καὶ τοῦ ἐπαγομένου παντὸς ὑψηλότερο;· οἱ δὲ τοῦ ταῦτα ποιεῖν ὄντες κύριοι, δειλαιοὶ καὶ κατά- διεῖς, καὶ τίνος οὐκ αθλιώτεροι, τὸν πένητα, τον αλήτην, τὸν ὑπερόριον, καίτοι τοσοῦτον ἀφεστηκότα, δεδιότες, καὶ πλείοσιν ὅροις ἀποστῆναι παρασκευά- ζοντες, ὡς μηδὲ ἀκοὴν ἐκείνου φθάνουσαν πλήττειν αὐτῶν τοὺς βασκάνους ψυχάς. Εντεῦθεν εἰς Πι- τυοῦντα, πάλιν οὕτω κελευσθέν, ὑπὸ τῶν φυλασσόν- των μετάγεται. Πολίχνιον τοῦτο δεινῶς ἔρημον, ἐν πέρατι μὲν θαλάσσης τῆς Ποντικῆς κατὰ δεξιὰν κείμενον, τέλος δὲ καὶ τῆς Ῥωμαίων ἀρχῆς γινόμε- νον, βαρβάροις, καὶ ὠμοῖς ἔθνεσι συνάπτον. ΝΘ΄. Ὡς οὖν ἤδη τῆς ὁδοιπορίας εἴχετο, καὶ πρὸς τὴν ἐσχάτην ταύτην ὑπερορίαν ἠπείγετο, μέλλων ἤδη τὴν πρὸς Θεὸν μᾶλλον οδεύειν πορείαν, καὶ τῶν μακρῶν τούτων στῆναι καμάτων, ὀλίγαις πρότερον ἡμέραις νυκτὸς εὐχομένῳ, Πέτρος ὁ μέγας καὶ Ιωάννης, οὓς καὶ κατ' ἀρχὰς ὥπται τοῦ κατὰ Θεὸν βίου, πάλιν αὐτῷ φαίνονται καὶ ἡδέως προσφθέγγον- ται, τῶν πόνων τε ανακτώμενοι, καὶ τὴν κατὰ δπι- μόνων εὐαγγελιζόμενοι νίκην. Εἶτα περὶ τῆς φίλης ἐκδημίας αὐτῷ προειπόντες, καὶ τῶν ὅσον οὔπω διαδεξομένων αὐτὸν μὲν ἀγαθῶν, Εὐδοξίαν δὲ ἀδου- λήτων καὶ πονηρών, Φάγε, λέγουσι, βρῶσιν αὐτῷ τινα ἐπιδείξαντες, ἢν φαγόντι οὐδὲ δεήσει σοι, προσ- εἶπον, ἑτέρας, ἕως καὶ τὴν ἄφθαρτον μεθ' ἡμῶν προσήσῃ. Ταῦτα ἐκείνους τε εἰπεῖν, καὶ αὐτὸν λα- βόντα φαγεῖν. Καὶ οὕτως ἐκείνους μὲν ἀπιόντας οἴχεσθαι, αὐτὸν δὲ ἀρκούντως παρακληθῆναι, καὶ φαιδρα γλώττῃ καὶ ἀνθηρῷ Χριστῷ τῷ δόντι τὴν παράκλησιν ἀνθομολογεῖσθαι. ᾿Αλλὰ τίς ὁ ταῦτα εἰς φῶς ἐνεγκών ; ἔροιτο ἄν τις τῶν ὀξυτέρων δῆλον γὰρ ὡς οὐκ ἂν ἐκεῖνος, κρύπτειν σφόδρα τὰ ἑαυτοῦ VITA S. JOANNIS CHRYSOSTOMI. A scribente sciri potest, quando etiam rogat beatam, ut ei curæ sit, ut non sit relegationis via longior, dicens : Mihi mille exsiliis est ingredi difficilius. Hæc et alia his plura,quæ facta sunt post relegatio- nem, invenerit quispiam has epistolas referentes. Sed illuc rursus revertor. Cum enim magnus ille Cucusi, et corporis nutrimento non paucos,et plu- res nutriret pane animæ,accensa ex eo invidia,fa- cit eum rursus migrare Arabissum. Volebant enim illi scelerati et plane deploratæ improbitatis,cum ei maleficiendi nondum ipsos cepisset satietas,eum tam frequentibus cedentem afflictionibus vitam sic amittere. Sed illuc quidem abductus,majoribus af- ficitur vexationibus: sed aperte ostendit se a philo- sophia effectum superiorem quolibet quod possit B accidere,et ex his majoris virtutis sumere occasio- nem,et per ipsa latus resplendere, perinde atque in igne lucem ei suggerente majore materia : sic ille, qui erat re vera invictus, et nec ab afflictione, neque ab ulla alia molestia superatus, sic affectus afferebat potius molestiam sycophantis, ejusque laus et fama valde angebat eorum animos. Quam adinirabilis res est virtus, magnique facienda et beata judicanda ab iis qui sapiunt ! Nam ille qui- dem tot malis appetitus, manebat invictus et inex- pugnabilis, et re quæ intentabatur qualibet supe- rior. li autem, in quorum potestate erat hac fa- cere, erant miseri et timidi,et quo non miseriores? Pauperem, erronem, exsulem formidantes,el licet tanto esset intervallo disjunctus, efficientes ut plu- ribus removeretur finibus: ut nec ejus quidem fa- ma eo perveniens,iuvidos eorum animos sauciaret. Hinc Pityuntem,cum sic eis esset imperatum, tra- ducitur ab eis,qui eum custodiebant; est autem id oppidulum valde desertum, situm quidem ad dex- teram in Gne maris Pontici : est vero Ginis Ro- manorum imperii, contiguus barbaris et crudeli- bus gentibus. C D LXI. Cum ergo jam esset in itinere et ad hoc nl- timum duceretur exsilium,jam ad Deum potius pro- fecturo el cessaturo ab his magnis laboribus, pau- cis ante diebus noctu precanti, Petrus ille magnus et Joannes, quos etiam viderat in principio vitæ ex Deo agenda, rursus ei apparent, et lubenter eum alloquuntur, recreantes a laboribus, et victoriam adversus damones suavissime annuntiantes. Deinde cum ei gratum excessum prædixissent, et quæ eum quidem bona mox essent exceplura, mala autem Eudoxiam ejus persecutricem, Comede, dicunt, quemdam ei cibum ostendentes:quem cum comede- ris, non erit tibi opus alio, donec eum sumes no- biscum, in quem non cadet interitus. Hæc et illi dixerunt, et ipse sumens comedit,et sic illi quidem recesserunt: ipse autem satis recreatus,lingua læta et florida, Christo, qui eum tam pulchra impertiit consolatione, egit gratias. Sed quis est, qui hæc in lucem protulit, dixerit quispiam acrioris ingenii? Clarum est enim quod non ille, qui res suas valde celare sciebat.In promptu est, quod respondeatur,

ἐπιστάμενος. Ἔτοιμος ὁ λόγος εἰπεῖν. Τῶν γέρ πρεσβυτέρων δύο, καί τις τῶν διακόνων, οἳ καὶ πόθε προστακέντες αὐτῷ καὶ συνεκδημεῖν εἷλοντο, καμέ- των τε καὶ πόνων καὶ τῶν ἄλλων θλίψεων εἰς τέλος αὐτῷ κοινωνεῖν, οὗτοι καὶ παρόντες καὶ ὄψεσιν ἰδίαις καὶ ἀκοαῖς ταυτὶ τὰ θεῖα παραλαβόντες, καὶ τοῖς ἄλλοις ὁμοίως παραδεδώκασιν. Ἐπεὶ δὲ ὅσον ἤδη τοῦ τέλους ἤπτετο, μετζον [γρ. μείζονα] πορε σθαι καὶ τὰ σκάμματα ἔδει, τὴν τῆς ὑπερορίας ἀγός μενον. Οὕτως αὐτὸν οἱ πιστευθέντες ταῖς μακραίς ἄγαν καὶ κατεσπουδασμέναις ὁδοιπορίαις κατέτεινον, ὡς θανάτῳ βούλεσθαι παραδούναι, τῷ σφοδρῷ τέχε καὶ τῇ κακοπαθείᾳ νεκικημένον. Ταύτῃ καὶ δετοῦ λάβρως ἐπιγκλύζοντος, καὶ ἡλίου πάλιν ακμαιότερος διακαίοντος, τότε μᾶλλον καὶ ἡ κατάλυσις παρετεί- νετο, καὶ ἡ πορεία [σ. τῆς πορείας] φέρειν τὸ σύν τονον ἀπητεῖτο. Οπου δὲ πόλις ἢ χωρίον ἦν, σώμα τος τε παράκλησις κεκμηκότος, ἢ λουτροῦ παραμύ θιον, ἢ βραχεῖα τις ἄλλη τῶν πόνων ἄνεσις, οὐδὲ μικρὸν προσμένειν ἠξίουν, οὕτω διακεκελευσμένο: ἐπεὶ καὶ μισθὸς αὐτοῖς τῆς ὠμότητες διωμολογήθη, τιμῶν μειζόνων ἀπαγγελία. Τὴν οὖν χαλεπήν ταύτην ἄσιτος διανύων, πολὺ τὴν ὄψιν εἶχε χαλεπωτέραν τῶν τρυφῇ καὶ πότοις ἐκάστοτε προσκειμένων. Ξ΄ Πιτυοῦντα μὲν οὖν τὸν ὡρισμένον αὐτῷ τῆς ύπερορίας τόπον, ὡς Επιφανίου πρόῤῥησις, οὐ κατέλαβεν. ᾿Αλλ᾽ ἐπεὶ Κομάνων ἐγγὺς, ἐν τῷ μαρ- τυρίου Βασιλίσκου κατήχθησαν (επίσκοπον δὲ αὐτόν φασι μὲν γενέσθαι, κατὰ δὲ τοὺς Μαξιμιανού χρόν νους ἐν τῇ Νικομήδους τὸν τῆς μαρτυρίας ἆθλον ὑπελθεῖν καὶ νικῆσαι καὶ τὸν στέφανον ἀναδήσασθαι, ὄναρ αὐτῷ φανέντα, θάρσει, ἀδελφέ, φάναι, καὶ χαῖρε · συνάψει γὰρ ἀμφοτέρους ἡ ἐπιοῦσα. Λέγεται δὲ καὶ τῷ νεωκόρῳ τοῦ μαρτυρίου τῇ πρὸ αὐτῆς ἐπιστάντα, Ετοίμασον τόπον Ἰωάννη, φάναι, τῷ ἀδελφῷ ἔρχεται γάρ· ἅμα δὲ φωτὶ μελλόντων ὁδοῦ πάλιν ἄπτεσθαι, τὴν ἡμέραν ὡς ἐκ χρησμού για νώσκων ὁ μέγας, ἐδεῖτο τῶν ἀπαγόντων ἐᾶσαι γοῦν προσμεῖναι τῷ τόπῳ. Τῶν δὲ μὴ πεισθέντων, ἀλλὰ πτηνοῦ τάχει τριάκοντα σταδίους διηνυκότων, αὐτός, οὗ πάντα μετατίθεται τῷ βουλήματι, αὐτὸς, ὦ τοῦ θαύματος! εἰς ἐκεῖνον αὖθις ἀναζεύξαι τὸν τόπον, πλάνην ὑποστάντας παρασκευάζει, καὶ πάλιν αὐτοὺς ὁ τοῦ μάρτυρος Βασιλίσκου είχε σηκός. Ἐπεὶ δὲ καὶ ὁ καιρὸς ἐκάλει, καὶ ἡ ὥρα ἤδη παρῆν τῆς πρὸς Θεὸν ἐκδημίες, γλῶσσά τε σιγᾶν ἔμελλεν ἡ καλὴ, Ο καὶ ὀφθαλμοὶ μύειν, οἱ τῆς καθαρᾶς ἐκείνης ψυχής ἄγγελοι καθαροὶ καὶ πολλῷ τῷ κάλλει τῆς σωφρο- σύνης διαπρεπείς, πάντα μὲν ὅσα τῶν ἐπίπλων ἐπήγετο, διένειμε τοῖς παροῦσιν. Εἶτα καὶ ἅπερ ἦν έκδεδυμένος ἀποδυσάμενος, καὶ αὐτὰ δίδωσι. Μετα- κοσμήσας δὲ ἑαυτὸν ἐπὶ τὸ φαιδρότερον ἄχρι δὴ καὶ ὑποδημάτων, ἵνα συνεορτάζειν ή τοῖς ἔνδον καὶ τὰ φαινόμενα, τὴν ἐντεῦθεν ἀπαλλαγὴν αὐτοῦ καὶ μετά- στασιν πρὸς τὴν ἐκεῖθεν μακαριότητα· καὶ οὕτω δὴ κοσμηθεὶς, καὶ τῶν θείων κοινωνήσας ἁγιασμάτων, εὐχήν τε τὴν συνήθη ἐπιφθεγξάμενος, Δόξα σοι, Κύριε, πάντων ἕνεκεν · τῷ τύπῳ τε ἐπισφραγισάμε- νος ᾧ συνέζη σταυροῦ, καὶ τοὺς πόδας ἐξάρας, MENSIS JANUARIUS. Duo enim presbyteri et quidam ex diaconis, qui a magno capti ejus desiderio,elegerant peregre cum eo proficisci, laborumque et dolorum ejus esse perpetuo participes, oculisque et auribus hæc di- vina acceperant, et hæc aliis similiter tradide- runt. Cum autem quatenus jam finis appropin- quabat, oporteret copla magis attolli convenien- ter animi alacritati athlets, cum duceretur in exsilium, ii quibus commissus fuerat, eum tam longis et tam vehementibus vexabant ambulatio- nibus, ut vellent eum morti tradere,nimia celeri- tate victum et aflictione. Itaque cum et imbres deciderent vehementes, et sol ureret ardentissi- me, tunc et prolixior erat ejus deductio, et ab eo postulabatur ut intense ingrederetur. Ubi autem civitas aut locus aliquis, aut corporis delessi re- creatio, aut lavacri solatium,aut aliqua alia brevis B laborum remissio,ne parum quidem eum volebant illic manere,cum sic eis fuisset imperatum; mer- ces enim crudelitatis eis promissa fuerat, majo- rum honorum consecutio. Sed cum ille hanc viam difficilem perageret jejanus, vultum habuit longe lætiorem iis, qui assidue vacant deliciis et com- potationibus. LX.Atque Pityuntem quidem definitum ei locum exsilii,ut ei Epiphanius prædixerat, non pervenit. Sed cum esset prope Comanes, et diversali essent in martyrio Basilisci, quem aiunt quidem fuisse episcopum : tempore autem Maximiani in civitate Nicomediæ subiisse certamen inartyrii et vicisse, et corona fuisse redimitum, ei apparens in somnis Basiliscus : Bono animo esto, inquit, o frater, et C lalare,ambos enim conjunget dies crastinus. Dici- tur autem edituo quoque martyrii die præcedenti apparuisse, et dixisse: Para locum fratri Joanni, venit enim.Cum autem simul atque illusisset, viam rur- sus essent ingressuri, diem sciens magnus Joannes tanquam ex responso, rogabat eos qui abduce- bant, ut sinerent eum manere in loco. Cum illi autem non concessissent, sed instar volucris tri- ginta stadia confecissent, ipse, cujus voluntate omnia administrantur, ipse (o miraculum effecit ut errorem subeuntes,redirent in illum locum,008- que rursus habebat mdes martyris Basilisci. Cum autem et tempus vocaret, et jam adesset hora ejus ad Deum migrationis, et egregia illa lingua esset tacitura, et claudendi essent oculi nuntii pure il- lius animæ, et insignis temperantiæ summa pul- chritudine, omnem quidem quam secum attulerat suppellectilem,divisitiis qui aderant. Deinde etiam cum exuisset ea, quibus erat indutus, ea quoque donat : et cum se ad calceos usque latius et ala- crius composuisset, ut etiam iis,quæ apparebant, liceret cum iis, quæ erant intus, celebrare diem festum ejus excessus et migrationis, et cum sic or- natus divina sumpsisset sacramenta, et consuelam effatus esset precationem: Glorla tibi,Domine,prop- ter omnia ; quin etiam se signasset signo crucis, cum qua vixerat, et pedes extulisset, pedes, in-

ἐπιστάμενος. Ἔτοιμος ὁ λόγος εἰπεῖν. Τῶν γέρ πρεσβυτέρων δύο, καί τις τῶν διακόνων, οἳ καὶ πόθε προστακέντες αὐτῷ καὶ συνεκδημεῖν εἷλοντο, καμέ- των τε καὶ πόνων καὶ τῶν ἄλλων θλίψεων εἰς τέλος αὐτῷ κοινωνεῖν, οὗτοι καὶ παρόντες καὶ ὄψεσιν ἰδίαις καὶ ἀκοαῖς ταυτὶ τὰ θεῖα παραλαβόντες, καὶ τοῖς ἄλλοις ὁμοίως παραδεδώκασιν. Ἐπεὶ δὲ ὅσον ἤδη τοῦ τέλους ἤπτετο, μετζον [γρ. μείζονα] πορε σθαι καὶ τὰ σκάμματα ἔδει, τὴν τῆς ὑπερορίας ἀγός μενον. Οὕτως αὐτὸν οἱ πιστευθέντες ταῖς μακραίς ἄγαν καὶ κατεσπουδασμέναις ὁδοιπορίαις κατέτεινον, ὡς θανάτῳ βούλεσθαι παραδούναι, τῷ σφοδρῷ τέχε καὶ τῇ κακοπαθείᾳ νεκικημένον. Ταύτῃ καὶ δετοῦ λάβρως ἐπιγκλύζοντος, καὶ ἡλίου πάλιν ακμαιότερος διακαίοντος, τότε μᾶλλον καὶ ἡ κατάλυσις παρετεί- νετο, καὶ ἡ πορεία [σ. τῆς πορείας] φέρειν τὸ σύν τονον ἀπητεῖτο. Οπου δὲ πόλις ἢ χωρίον ἦν, σώμα τος τε παράκλησις κεκμηκότος, ἢ λουτροῦ παραμύ θιον, ἢ βραχεῖα τις ἄλλη τῶν πόνων ἄνεσις, οὐδὲ μικρὸν προσμένειν ἠξίουν, οὕτω διακεκελευσμένο: ἐπεὶ καὶ μισθὸς αὐτοῖς τῆς ὠμότητες διωμολογήθη, τιμῶν μειζόνων ἀπαγγελία. Τὴν οὖν χαλεπήν ταύτην ἄσιτος διανύων, πολὺ τὴν ὄψιν εἶχε χαλεπωτέραν τῶν τρυφῇ καὶ πότοις ἐκάστοτε προσκειμένων. Ξ΄ Πιτυοῦντα μὲν οὖν τὸν ὡρισμένον αὐτῷ τῆς ύπερορίας τόπον, ὡς Επιφανίου πρόῤῥησις, οὐ κατέλαβεν. ᾿Αλλ᾽ ἐπεὶ Κομάνων ἐγγὺς, ἐν τῷ μαρ- τυρίου Βασιλίσκου κατήχθησαν (επίσκοπον δὲ αὐτόν φασι μὲν γενέσθαι, κατὰ δὲ τοὺς Μαξιμιανού χρόν νους ἐν τῇ Νικομήδους τὸν τῆς μαρτυρίας ἆθλον ὑπελθεῖν καὶ νικῆσαι καὶ τὸν στέφανον ἀναδήσασθαι, ὄναρ αὐτῷ φανέντα, θάρσει, ἀδελφέ, φάναι, καὶ χαῖρε · συνάψει γὰρ ἀμφοτέρους ἡ ἐπιοῦσα. Λέγεται δὲ καὶ τῷ νεωκόρῳ τοῦ μαρτυρίου τῇ πρὸ αὐτῆς ἐπιστάντα, Ετοίμασον τόπον Ἰωάννη, φάναι, τῷ ἀδελφῷ ἔρχεται γάρ· ἅμα δὲ φωτὶ μελλόντων ὁδοῦ πάλιν ἄπτεσθαι, τὴν ἡμέραν ὡς ἐκ χρησμού για νώσκων ὁ μέγας, ἐδεῖτο τῶν ἀπαγόντων ἐᾶσαι γοῦν προσμεῖναι τῷ τόπῳ. Τῶν δὲ μὴ πεισθέντων, ἀλλὰ πτηνοῦ τάχει τριάκοντα σταδίους διηνυκότων, αὐτός, οὗ πάντα μετατίθεται τῷ βουλήματι, αὐτὸς, ὦ τοῦ θαύματος! εἰς ἐκεῖνον αὖθις ἀναζεύξαι τὸν τόπον, πλάνην ὑποστάντας παρασκευάζει, καὶ πάλιν αὐτοὺς ὁ τοῦ μάρτυρος Βασιλίσκου είχε σηκός. Ἐπεὶ δὲ καὶ ὁ καιρὸς ἐκάλει, καὶ ἡ ὥρα ἤδη παρῆν τῆς πρὸς Θεὸν ἐκδημίες, γλῶσσά τε σιγᾶν ἔμελλεν ἡ καλὴ, Ο καὶ ὀφθαλμοὶ μύειν, οἱ τῆς καθαρᾶς ἐκείνης ψυχής ἄγγελοι καθαροὶ καὶ πολλῷ τῷ κάλλει τῆς σωφρο- σύνης διαπρεπείς, πάντα μὲν ὅσα τῶν ἐπίπλων ἐπήγετο, διένειμε τοῖς παροῦσιν. Εἶτα καὶ ἅπερ ἦν έκδεδυμένος ἀποδυσάμενος, καὶ αὐτὰ δίδωσι. Μετα- κοσμήσας δὲ ἑαυτὸν ἐπὶ τὸ φαιδρότερον ἄχρι δὴ καὶ ὑποδημάτων, ἵνα συνεορτάζειν ή τοῖς ἔνδον καὶ τὰ φαινόμενα, τὴν ἐντεῦθεν ἀπαλλαγὴν αὐτοῦ καὶ μετά- στασιν πρὸς τὴν ἐκεῖθεν μακαριότητα· καὶ οὕτω δὴ κοσμηθεὶς, καὶ τῶν θείων κοινωνήσας ἁγιασμάτων, εὐχήν τε τὴν συνήθη ἐπιφθεγξάμενος, Δόξα σοι, Κύριε, πάντων ἕνεκεν · τῷ τύπῳ τε ἐπισφραγισάμε- νος ᾧ συνέζη σταυροῦ, καὶ τοὺς πόδας ἐξάρας, MENSIS JANUARIUS. Duo enim presbyteri et quidam ex diaconis, qui a magno capti ejus desiderio,elegerant peregre cum eo proficisci, laborumque et dolorum ejus esse perpetuo participes, oculisque et auribus hæc di- vina acceperant, et hæc aliis similiter tradide- runt. Cum autem quatenus jam finis appropin- quabat, oporteret copla magis attolli convenien- ter animi alacritati athlets, cum duceretur in exsilium, ii quibus commissus fuerat, eum tam longis et tam vehementibus vexabant ambulatio- nibus, ut vellent eum morti tradere,nimia celeri- tate victum et aflictione. Itaque cum et imbres deciderent vehementes, et sol ureret ardentissi- me, tunc et prolixior erat ejus deductio, et ab eo postulabatur ut intense ingrederetur. Ubi autem civitas aut locus aliquis, aut corporis delessi re- creatio, aut lavacri solatium,aut aliqua alia brevis B laborum remissio,ne parum quidem eum volebant illic manere,cum sic eis fuisset imperatum; mer- ces enim crudelitatis eis promissa fuerat, majo- rum honorum consecutio. Sed cum ille hanc viam difficilem perageret jejanus, vultum habuit longe lætiorem iis, qui assidue vacant deliciis et com- potationibus. LX.Atque Pityuntem quidem definitum ei locum exsilii,ut ei Epiphanius prædixerat, non pervenit. Sed cum esset prope Comanes, et diversali essent in martyrio Basilisci, quem aiunt quidem fuisse episcopum : tempore autem Maximiani in civitate Nicomediæ subiisse certamen inartyrii et vicisse, et corona fuisse redimitum, ei apparens in somnis Basiliscus : Bono animo esto, inquit, o frater, et C lalare,ambos enim conjunget dies crastinus. Dici- tur autem edituo quoque martyrii die præcedenti apparuisse, et dixisse: Para locum fratri Joanni, venit enim.Cum autem simul atque illusisset, viam rur- sus essent ingressuri, diem sciens magnus Joannes tanquam ex responso, rogabat eos qui abduce- bant, ut sinerent eum manere in loco. Cum illi autem non concessissent, sed instar volucris tri- ginta stadia confecissent, ipse, cujus voluntate omnia administrantur, ipse (o miraculum effecit ut errorem subeuntes,redirent in illum locum,008- que rursus habebat mdes martyris Basilisci. Cum autem et tempus vocaret, et jam adesset hora ejus ad Deum migrationis, et egregia illa lingua esset tacitura, et claudendi essent oculi nuntii pure il- lius animæ, et insignis temperantiæ summa pul- chritudine, omnem quidem quam secum attulerat suppellectilem,divisitiis qui aderant. Deinde etiam cum exuisset ea, quibus erat indutus, ea quoque donat : et cum se ad calceos usque latius et ala- crius composuisset, ut etiam iis,quæ apparebant, liceret cum iis, quæ erant intus, celebrare diem festum ejus excessus et migrationis, et cum sic or- natus divina sumpsisset sacramenta, et consuelam effatus esset precationem: Glorla tibi,Domine,prop- ter omnia ; quin etiam se signasset signo crucis, cum qua vixerat, et pedes extulisset, pedes, in-

ΒΙΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΑΚΩΒΟΥ ΤΟΥ ΜΟΝΑΧΟΥ. Α'. Πολλῶν ἀγαθῶν καὶ ψυχωφελῶν εὐεργεσιών Α Ι. τοῖς φιλοθέοις καὶ κατὰ τὰ προστάγματα του ρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ζῆσαι θέλουσιν ἡ καλλί- στη τῆς ταπεινοφροσύνης κτῆσις πρόξενος γίνεται, ἣν ὁ δράξασθαι σπουδάσας καὶ ταύτην κατορθώσας, οὐ πτῶσίν τινα, οὐ πάθους αἰχμαλωσίαν, οὔτε μήν τύφον τῆς ἐφ' ἑαυτῷ πεποιθήσεως ὑπομεῖναι δυνήσε- ταί. Ὅτι γὰρ ταύτην πολλὴν ζημίαν καὶ ἀνήκεστον βλάβην καὶ μέγιστον κίνδυνον ἐπάγει τοῖς μὴ προσ- ἔχουσιν, ἔστιν μὲν ἐκ πολλῶν ἑτέρων κατιδείν τε- κμηρίων, μερικῶς δὲ καὶ ἐκ τοῦ μέλλοντος παρ' ἡμῶν προτίθεσθαι διηγήματος πρὸς οἰκοδομὴν καὶ ἀσφάλειαν [τῶν] τὸν ἀγγελικὸν τοῦτον βίον ἔπαν- ῃρημένων. Εν τούτῳ γὰρ εὑρήσομεν καὶ πολιτείαν εὐάρεστον ἀσκήσει κατορθωμένην καὶ πτῶσιν ἐσχά- την εκ βαθυμίας συμβάσαν, καὶ τὴν τῆς μετανοίας Β δύναμιν τοσοῦτον ισχύουσαν παρὰ τῷ φιλανθρώπῳ Θεῷ, ὡς μὴ μόνον ἐξ αὐτῶν τοῦ ᾅδου πυλῶν καὶ τῶν τῆς γεέννης δεινῶν ἐξαρπάσαι τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ γὰρ μείζονα τῆς προτέρας ἀρετῆς αὐτὸν ἀποφῆναι καὶ τῇ τοῦ Χριστοῦ χάριτι ἄμεινον αὐτῷ γενέσθαι τὴν ἐπανόρθωσιν. Β΄. Γέγονε τις αναχωρητὴς ἐν κωμοπόλει Πορφυ ρεῶνι καλουμένη, ᾧ ὄνομα Ἰάκωβος. Οὗτος τῇ τοῦ προσκαίρου βίου ματαιότητι ἀποταξάμενος ᾤκησεν ἔν τινι σπηλαίῳ ἐπὶ πεντεκαίδεκα ἔτεσιν. Ἐπὶ τοσ- οῦτον δὲ ἀρετῇ καὶ ἀσκήσει προκόψας τίμιος ὤφθη καὶ εὐάρεστος τῷ Θεῷ, ὥστε αὐτὸν καὶ χαρίσματος κατὰ δαιμόνων καταξιωθῆναι, καὶ πολλὰς ἑτέρας ἰάσεις τῷ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐπετέ- λει ὀνόματι. Πάντες τοίνυν τὴν τοῦ ἀνδρὸς πολιτείαν θαυμάζοντες, πρὸς αὐτὸν συνέτρεχον, ὧν οἱ πλείους τῆς τῶν δυσσεβών Σαμαρειτών θρησκείας υπήρχον, οὔσπερ ὁρῶν πρὸς αὐτὸν παραγενομένους ὁ τοῦ Θεοῦ VITA S. JACOBI MONACHI. VITA ET CONVERSATIO S. JACOBI MONACHI (Grace suac primum prodeunt ex cod. ms. Reg. Paris. n. notato. EDIT. PATR.) PREFATIO. Mulla bona et animæ salutaria beneficia iis Ku- viris qui Dei amantes sunt, et Salvatoris Christi præceptis congruentem vitam ingrediuntur, pul- cherrima humilitatis possessio conciliat : quam qui amplecti studuerit, et perfecte obierit, is nun- quam illud timere poterit, ne aliquo modo cadat, aut ullo affectu capiatur, vel suæ fiduciæ superbia eferatur. Quod enim multum damni,et insanabi- lem jacturam,maximumque periculum hæc iis af- ferat, qui non cautiores fuerint, licet e multis aliis argumentis hoc intelligere, præcipue vero ex hac historia,quæ nobis scribenda est: ut qui cœlestem vitam sibi proposuerint, ex ipsa narratione prof- ciant, quo tutiores sint. In hac enim et institu- tionem optimam inveniemus, et exercitationem perfectam, extremum denique cursum ex pigritia proficiscentem, et pœnitentia virtutem; quæ tan- tum valet apud benignissimum Deum, ut non so- lum ex ipsis inferorum portis,et gehenne dolori- bus hominem eripiat,sed etiam talem reddat, ut priori virtute majus aliquid possideat, et adju- vante divina gratia, emendationem vitæ superiore statu meliorem recuperet. B CAPUT I. S. Jacobi exercitatio, castitatis servanda cura. sæculo quinto et sexto,sub imperatoribus Zenone, Anastasio, Justino et Justiniano: sed ab hoc Ju- lianus quidam eorum rex bello superatus et pe- II. Fuit quidam vir, qui solitarium in locum se- cessit prope oppidum Porphyrionem. Erat viro illi nomen Jacobus. Hic cum brevis hujus vitæ vanitati renuntiasset, in spelunca quadam quindecim annos habitavit. Tantos autem in virtutis exercitatione progressus fecit, tamque insignis et Deo gratus exs- titit, ut et gratia contra dæmones dignus effectus fuerit,multasque alias curationes,Salvatoris nostri Jesu Christi nomine,hominibus attulerit. Cum om- nes igitur hujus hominis vitam admirarentur, ad eum concurrebant; quorum plerique erant ex in- piorum Samaritarum (1) superstitione. Illos cum remptus est. Agunt de eis Procopius De ædificiis Justiniani imperatoris lib. v, Cyrillus monachus in Vita S. Sabæ abbatis Decemb. et alii. Hinc de S. Jacobi ætate statui u:cunque potest. (1) Samaritæ infestarunt Christianos præcipue

ΒΙΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΑΚΩΒΟΥ ΤΟΥ ΜΟΝΑΧΟΥ. Α'. Πολλῶν ἀγαθῶν καὶ ψυχωφελῶν εὐεργεσιών Α Ι. τοῖς φιλοθέοις καὶ κατὰ τὰ προστάγματα του ρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ζῆσαι θέλουσιν ἡ καλλί- στη τῆς ταπεινοφροσύνης κτῆσις πρόξενος γίνεται, ἣν ὁ δράξασθαι σπουδάσας καὶ ταύτην κατορθώσας, οὐ πτῶσίν τινα, οὐ πάθους αἰχμαλωσίαν, οὔτε μήν τύφον τῆς ἐφ' ἑαυτῷ πεποιθήσεως ὑπομεῖναι δυνήσε- ταί. Ὅτι γὰρ ταύτην πολλὴν ζημίαν καὶ ἀνήκεστον βλάβην καὶ μέγιστον κίνδυνον ἐπάγει τοῖς μὴ προσ- ἔχουσιν, ἔστιν μὲν ἐκ πολλῶν ἑτέρων κατιδείν τε- κμηρίων, μερικῶς δὲ καὶ ἐκ τοῦ μέλλοντος παρ' ἡμῶν προτίθεσθαι διηγήματος πρὸς οἰκοδομὴν καὶ ἀσφάλειαν [τῶν] τὸν ἀγγελικὸν τοῦτον βίον ἔπαν- ῃρημένων. Εν τούτῳ γὰρ εὑρήσομεν καὶ πολιτείαν εὐάρεστον ἀσκήσει κατορθωμένην καὶ πτῶσιν ἐσχά- την εκ βαθυμίας συμβάσαν, καὶ τὴν τῆς μετανοίας Β δύναμιν τοσοῦτον ισχύουσαν παρὰ τῷ φιλανθρώπῳ Θεῷ, ὡς μὴ μόνον ἐξ αὐτῶν τοῦ ᾅδου πυλῶν καὶ τῶν τῆς γεέννης δεινῶν ἐξαρπάσαι τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ γὰρ μείζονα τῆς προτέρας ἀρετῆς αὐτὸν ἀποφῆναι καὶ τῇ τοῦ Χριστοῦ χάριτι ἄμεινον αὐτῷ γενέσθαι τὴν ἐπανόρθωσιν. Β΄. Γέγονε τις αναχωρητὴς ἐν κωμοπόλει Πορφυ ρεῶνι καλουμένη, ᾧ ὄνομα Ἰάκωβος. Οὗτος τῇ τοῦ προσκαίρου βίου ματαιότητι ἀποταξάμενος ᾤκησεν ἔν τινι σπηλαίῳ ἐπὶ πεντεκαίδεκα ἔτεσιν. Ἐπὶ τοσ- οῦτον δὲ ἀρετῇ καὶ ἀσκήσει προκόψας τίμιος ὤφθη καὶ εὐάρεστος τῷ Θεῷ, ὥστε αὐτὸν καὶ χαρίσματος κατὰ δαιμόνων καταξιωθῆναι, καὶ πολλὰς ἑτέρας ἰάσεις τῷ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐπετέ- λει ὀνόματι. Πάντες τοίνυν τὴν τοῦ ἀνδρὸς πολιτείαν θαυμάζοντες, πρὸς αὐτὸν συνέτρεχον, ὧν οἱ πλείους τῆς τῶν δυσσεβών Σαμαρειτών θρησκείας υπήρχον, οὔσπερ ὁρῶν πρὸς αὐτὸν παραγενομένους ὁ τοῦ Θεοῦ VITA S. JACOBI MONACHI. VITA ET CONVERSATIO S. JACOBI MONACHI (Grace suac primum prodeunt ex cod. ms. Reg. Paris. n. notato. EDIT. PATR.) PREFATIO. Mulla bona et animæ salutaria beneficia iis Ku- viris qui Dei amantes sunt, et Salvatoris Christi præceptis congruentem vitam ingrediuntur, pul- cherrima humilitatis possessio conciliat : quam qui amplecti studuerit, et perfecte obierit, is nun- quam illud timere poterit, ne aliquo modo cadat, aut ullo affectu capiatur, vel suæ fiduciæ superbia eferatur. Quod enim multum damni,et insanabi- lem jacturam,maximumque periculum hæc iis af- ferat, qui non cautiores fuerint, licet e multis aliis argumentis hoc intelligere, præcipue vero ex hac historia,quæ nobis scribenda est: ut qui cœlestem vitam sibi proposuerint, ex ipsa narratione prof- ciant, quo tutiores sint. In hac enim et institu- tionem optimam inveniemus, et exercitationem perfectam, extremum denique cursum ex pigritia proficiscentem, et pœnitentia virtutem; quæ tan- tum valet apud benignissimum Deum, ut non so- lum ex ipsis inferorum portis,et gehenne dolori- bus hominem eripiat,sed etiam talem reddat, ut priori virtute majus aliquid possideat, et adju- vante divina gratia, emendationem vitæ superiore statu meliorem recuperet. B CAPUT I. S. Jacobi exercitatio, castitatis servanda cura. sæculo quinto et sexto,sub imperatoribus Zenone, Anastasio, Justino et Justiniano: sed ab hoc Ju- lianus quidam eorum rex bello superatus et pe- II. Fuit quidam vir, qui solitarium in locum se- cessit prope oppidum Porphyrionem. Erat viro illi nomen Jacobus. Hic cum brevis hujus vitæ vanitati renuntiasset, in spelunca quadam quindecim annos habitavit. Tantos autem in virtutis exercitatione progressus fecit, tamque insignis et Deo gratus exs- titit, ut et gratia contra dæmones dignus effectus fuerit,multasque alias curationes,Salvatoris nostri Jesu Christi nomine,hominibus attulerit. Cum om- nes igitur hujus hominis vitam admirarentur, ad eum concurrebant; quorum plerique erant ex in- piorum Samaritarum (1) superstitione. Illos cum remptus est. Agunt de eis Procopius De ædificiis Justiniani imperatoris lib. v, Cyrillus monachus in Vita S. Sabæ abbatis Decemb. et alii. Hinc de S. Jacobi ætate statui u:cunque potest. (1) Samaritæ infestarunt Christianos præcipue

νασίας λουτρὸν καὶ μετὰ ταῦτα τὴν μὲν γυνεται ἀπέστειλεν εἰς τὸ τῶν παρθένων ἀσκητήριον. Σύμ αγαγὼν δὲ πάντα τὸν θεοφιλή κλῆρον καὶ τὸν φιλό- χριστον λαόν, ἐξεδίωξεν τῆς τε πόλεως καὶ τῶν με. ρῶν ἐκείνων πάντας τους εὑρεθέντας Σαμαρείτες, καὶ μετὰ ταῦτα παραγενόμενος πρὸς τὸν τοῦ θεοῦ δοῦλον Ἰάκωβον, ἐπὶ πολὺ αὐτὸν, ὡς πατὴρ γνήσιος, ἐπεστήριξεν. Ἐπὶ τοσοῦτον δὲ ἡ προβλέπεται γυνή οἷς ἔπραξεν μετανοοῦσαν, ἔδωκεν αὐτῷ τὸ τῆς ἀθε ἐκ μετανοίας αὐτὴν τῷ Κυρίῳ προσήνεγκεν, ὡς τιμίαν ὀφθεῖσαν αὐτῷ, καὶ χαρίσματος κατά δεμά νων καταξιωθῆναι. Η΄. Μετὰ δὲ χρόνον τινὰ, θυγάτηρ τινὸς τῶν πρωτ τευόντων του βουλευτηρίου ὑπὸ ἀκαθάρτου πνεύμε τος ἐνεργουμένη ἐβόα, ἐξ ονόματος ἐπικαλουμένη τίν ἄγιον. ᾿Αγαγόντες οὖν αὐτὴν πρὸς τὸν τοῦ Θεοῦ δοῦ λον οἱ ταύτης γονεῖς, παρεκάλουν αὐτὸν ἐλεῆσαι τὴν αὐτῆς νεότητα καὶ ἀπελάσαι ἀπ᾿ αὐτῆς τὸν ἀκάθαρ τον δαίμονα. Καὶ δὴ προσευξαμένου τοῦ ἁγίου ἀνδρὸς καὶ τὰς χεῖρας αὐτῇ ἐπιθέντος, παραχρῆμα τῇ τοῦ Κυρίου χάριτι τὸν δαίμονα ἀπήλασεν καὶ τὴν παῖδα ἰάσατο. Εὐχαριστήσαντες τοιγαροῦν οἱ ταύτης γονείς τῷ Θεῷ καὶ τῷ ἁγίῳ ἀνδρὶ ἀπέστειλαν αὐτῷ χρύσ σινα τριακόσια· ἄπερ ὁ δίκαιος οὐ μόνον λαβεῖν οὐκ ἠνέσχετο, ἀλλ' οὐδὲ ἰδεῖν κατεδέξατο, λέγων αὐτοῖς καὶ πείθων, μὴ δεῖν τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ ἐμπορίαν ποιεῖσθαι, ᾿Αλλὰ μᾶλλον δότε αὐτὰ τοῖς πτωχοῖς· Εγώ γὰρ ταῦτα οὐ λαμβάνω· ἐν ἐρημίᾳ γὰρ διάγων, τούτων οὐ χρήζω. Καὶ οὕτως εὐχαριστοῦντας αὐτοὺς τῷ θεῷ, ἐν εἰρήνῃ ἀπέπεμψεν εἰς τὰ ἴδια. Θ΄. Αλλοτε δὲ νεανίας τις ὑπὸ πνεύματος ἀκαθάρ του ἐπηρεασθείς, ἀμφοτέρους αὐτοῦ τοὺς πόδες παρελύθη· καὶ δὴ τοῦτον οἱ ἴδιοι γονεῖς βαστάσαντες ἤγαγον πρὸς τὸν ἅγιον, παρακαλοῦντες αὐτὸν εὔξε- σθαι ὑπὲρ αὐτοῦ. Ὁ δὲ τρεῖς ἡμέρας νηστεύσας, καί τῇ προσευχῇ προσκαρτερήσας, ὑγιῆ τὸν παραλυτικ κὸν ἀπεκατέστησεν· καὶ εὐλογήσας αὐτον, ἐπέτρεψεν αὐτῷ τοῖς ἰδίοις ποσὶν εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ ἀπελθεῖν. Πολγοὶ δὲ καὶ ἄλλοι ἤρχοντο πρὸς αὐτὸν, νόσους διαφόρους ἔχοντες · καὶ πάντες, τῇ τοῦ Κυρίου χάριτι, διὰ τῶν εὐχῶν αὐτοῦ ἰώμενοι, ἀνεχώρουν, Ι΄. Ἰδὼν δὲ ἑαυτὸν ὁ δοῦλος τοῦ Θεοῦ πάνυ παρ' ἁπάντων τιμώμενον, καὶ τὴν ἐκ τῆς τιμῆς συμβαί νουσαν τοῖς πολλοῖς πτῶσιν δειλιάσας, ἀπέλιπε τὸν τόπον, καὶ φυγῇ χρησάμενος ἀπῆλθεν ὡς ἀπὸ μιλίων τεσσαράκοντα τῆς πόλεως ἐκείνης · καὶ εὐρὼν αὐτόθι σπήλαιον μέγα παρὰ τὴν ὄχθην τοῦ ποταμοῦ Πέτρας, ἐπὶ τριάκοντα ἔτη κατῴκησεν εὐχαῖς καὶ ὕμνοις πάσας τὰς ἡμέρας καὶ νύκτας διατελέσας. Τὰς μένο τοι διατροφὰς ἐπὶ πολὺν τὸν χρόνον ἐκ τῶν βοτανών εἶχεν τῶν πρὸς τῷ ποταμῷ φνομένων· μετὰ δὲ ταῦτα κηπάριον μικρὸν παρὰ τὴν ὄχθην φιλοκαλήσας, καὶ τούτο κατά μέρος 17. καθ' ἡμέραν] εργαζόμενος, ἐξ αὐτοῦ τὴν τροφὴν ἑαυτῷ περιεποιεῖτο. Ἐπὶ τοσοῦτον MENSIS JANUARIUS. talitatis lavacrum ei dedit, et mulierem quidem A ipsam ad virginam monasterium misit; omnem vero populum religiosum, et Christi amatorem cle- rum cum congregasset, ex urbe et regione illa omnes Samaritas expulit,ac postea Dei servum Ja- cobum adiit,eumque ut bonus pater multum con- Grmavit. Ita vero et mulier supradicta per po- nitentiam Christo seipsam obtulit, ut et chara Deo esset, et adversus dæmones gratiam acciperet. CAPUT II. Donum curationum. Secessus longinquior. VIII. Facto autem intervallo quodam temporis, B filia cujusdam viri, qui principem locum in senatu obtinebat,impuro spiritu agitata,nominatim san- ctum illum virum invocabat. Cum igitur ejus pa- rentes ad Dei servum eain duxissent, ipsum roga- bant,ut puella juventutem misericordia prosequere- tur,et impurum spiritum ab ipsa expelleret. Cum- que sanctus vir pro ea Deum precatus esset, et ma- nus super illam imposuisset,statim divina ope dæ- monem expulit,et puellam curavit. Ejus igitur pa- rentes cum et Deo et ipsi gratias egissent, trecentos aureos nummos ei miserunt, quos non solum ju- stus ille vir accipere ausus non est,sed ne videre quidem eos passus fuit; dicens, eisque persuadens, non decere divinarum rerum mercaturam facere, sed pauperibus illos potius dare. Ego enim,inquit, c eos non accipio ; nam in solitudine degens istis non indigeo. Itaque gratias Deo agentes homines illos in eorum domos remisit. IX. Aliquando vero cum adolescens quidam a demone tentatus fuisset, utroque pede dissolutus fuit : quem ejus consanguinei bajulantes, ad san- clum virum tulerunt, eum rogantes, ut pro ipso Deum precaretur. Ille autem cum tres dies jeju- nasset,et divinis precibus operan dedisset, para- lyticum hominem sanum restituit, cui et benedixit, jussitque propriis pedibus in suam domum re- verti. Multi alii ad eumdem veniebant, qui cum diversis morbis laborarent, omnes divina ope per ipsius preces curati, ad suas domos reverteban- tur. X. Cum autem ille Dei servus se ab omnibus multum honorari videret ; et casum, qui ex ho- nore ipso mullis evenire solet, valde metueret, lo- cum illum reliquit, et fugiens abiit procul ab urbe illa quadraginta milliaribus : cumque apud petras, quæ sunt ad ripam fluvii speluncam magnam inve- nisset, triginta annos illic habitavit, in precibus et hymnis totos dies ac noctes insumendo. Nutri- menta vero ipsa multo tempore ex herbis, quæ prope fluvium nascebantur, sibi confciebat: post- ea parvum quemdam hortum ad ripam fluminis eleganter construxit, atque in eo aliquot horis dei opus faciens ex eo ipso cibum sibi comparabat. D

νασίας λουτρὸν καὶ μετὰ ταῦτα τὴν μὲν γυνεται ἀπέστειλεν εἰς τὸ τῶν παρθένων ἀσκητήριον. Σύμ αγαγὼν δὲ πάντα τὸν θεοφιλή κλῆρον καὶ τὸν φιλό- χριστον λαόν, ἐξεδίωξεν τῆς τε πόλεως καὶ τῶν με. ρῶν ἐκείνων πάντας τους εὑρεθέντας Σαμαρείτες, καὶ μετὰ ταῦτα παραγενόμενος πρὸς τὸν τοῦ θεοῦ δοῦλον Ἰάκωβον, ἐπὶ πολὺ αὐτὸν, ὡς πατὴρ γνήσιος, ἐπεστήριξεν. Ἐπὶ τοσοῦτον δὲ ἡ προβλέπεται γυνή οἷς ἔπραξεν μετανοοῦσαν, ἔδωκεν αὐτῷ τὸ τῆς ἀθε ἐκ μετανοίας αὐτὴν τῷ Κυρίῳ προσήνεγκεν, ὡς τιμίαν ὀφθεῖσαν αὐτῷ, καὶ χαρίσματος κατά δεμά νων καταξιωθῆναι. Η΄. Μετὰ δὲ χρόνον τινὰ, θυγάτηρ τινὸς τῶν πρωτ τευόντων του βουλευτηρίου ὑπὸ ἀκαθάρτου πνεύμε τος ἐνεργουμένη ἐβόα, ἐξ ονόματος ἐπικαλουμένη τίν ἄγιον. ᾿Αγαγόντες οὖν αὐτὴν πρὸς τὸν τοῦ Θεοῦ δοῦ λον οἱ ταύτης γονεῖς, παρεκάλουν αὐτὸν ἐλεῆσαι τὴν αὐτῆς νεότητα καὶ ἀπελάσαι ἀπ᾿ αὐτῆς τὸν ἀκάθαρ τον δαίμονα. Καὶ δὴ προσευξαμένου τοῦ ἁγίου ἀνδρὸς καὶ τὰς χεῖρας αὐτῇ ἐπιθέντος, παραχρῆμα τῇ τοῦ Κυρίου χάριτι τὸν δαίμονα ἀπήλασεν καὶ τὴν παῖδα ἰάσατο. Εὐχαριστήσαντες τοιγαροῦν οἱ ταύτης γονείς τῷ Θεῷ καὶ τῷ ἁγίῳ ἀνδρὶ ἀπέστειλαν αὐτῷ χρύσ σινα τριακόσια· ἄπερ ὁ δίκαιος οὐ μόνον λαβεῖν οὐκ ἠνέσχετο, ἀλλ' οὐδὲ ἰδεῖν κατεδέξατο, λέγων αὐτοῖς καὶ πείθων, μὴ δεῖν τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ ἐμπορίαν ποιεῖσθαι, ᾿Αλλὰ μᾶλλον δότε αὐτὰ τοῖς πτωχοῖς· Εγώ γὰρ ταῦτα οὐ λαμβάνω· ἐν ἐρημίᾳ γὰρ διάγων, τούτων οὐ χρήζω. Καὶ οὕτως εὐχαριστοῦντας αὐτοὺς τῷ θεῷ, ἐν εἰρήνῃ ἀπέπεμψεν εἰς τὰ ἴδια. Θ΄. Αλλοτε δὲ νεανίας τις ὑπὸ πνεύματος ἀκαθάρ του ἐπηρεασθείς, ἀμφοτέρους αὐτοῦ τοὺς πόδες παρελύθη· καὶ δὴ τοῦτον οἱ ἴδιοι γονεῖς βαστάσαντες ἤγαγον πρὸς τὸν ἅγιον, παρακαλοῦντες αὐτὸν εὔξε- σθαι ὑπὲρ αὐτοῦ. Ὁ δὲ τρεῖς ἡμέρας νηστεύσας, καί τῇ προσευχῇ προσκαρτερήσας, ὑγιῆ τὸν παραλυτικ κὸν ἀπεκατέστησεν· καὶ εὐλογήσας αὐτον, ἐπέτρεψεν αὐτῷ τοῖς ἰδίοις ποσὶν εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ ἀπελθεῖν. Πολγοὶ δὲ καὶ ἄλλοι ἤρχοντο πρὸς αὐτὸν, νόσους διαφόρους ἔχοντες · καὶ πάντες, τῇ τοῦ Κυρίου χάριτι, διὰ τῶν εὐχῶν αὐτοῦ ἰώμενοι, ἀνεχώρουν, Ι΄. Ἰδὼν δὲ ἑαυτὸν ὁ δοῦλος τοῦ Θεοῦ πάνυ παρ' ἁπάντων τιμώμενον, καὶ τὴν ἐκ τῆς τιμῆς συμβαί νουσαν τοῖς πολλοῖς πτῶσιν δειλιάσας, ἀπέλιπε τὸν τόπον, καὶ φυγῇ χρησάμενος ἀπῆλθεν ὡς ἀπὸ μιλίων τεσσαράκοντα τῆς πόλεως ἐκείνης · καὶ εὐρὼν αὐτόθι σπήλαιον μέγα παρὰ τὴν ὄχθην τοῦ ποταμοῦ Πέτρας, ἐπὶ τριάκοντα ἔτη κατῴκησεν εὐχαῖς καὶ ὕμνοις πάσας τὰς ἡμέρας καὶ νύκτας διατελέσας. Τὰς μένο τοι διατροφὰς ἐπὶ πολὺν τὸν χρόνον ἐκ τῶν βοτανών εἶχεν τῶν πρὸς τῷ ποταμῷ φνομένων· μετὰ δὲ ταῦτα κηπάριον μικρὸν παρὰ τὴν ὄχθην φιλοκαλήσας, καὶ τούτο κατά μέρος 17. καθ' ἡμέραν] εργαζόμενος, ἐξ αὐτοῦ τὴν τροφὴν ἑαυτῷ περιεποιεῖτο. Ἐπὶ τοσοῦτον MENSIS JANUARIUS. talitatis lavacrum ei dedit, et mulierem quidem A ipsam ad virginam monasterium misit; omnem vero populum religiosum, et Christi amatorem cle- rum cum congregasset, ex urbe et regione illa omnes Samaritas expulit,ac postea Dei servum Ja- cobum adiit,eumque ut bonus pater multum con- Grmavit. Ita vero et mulier supradicta per po- nitentiam Christo seipsam obtulit, ut et chara Deo esset, et adversus dæmones gratiam acciperet. CAPUT II. Donum curationum. Secessus longinquior. VIII. Facto autem intervallo quodam temporis, B filia cujusdam viri, qui principem locum in senatu obtinebat,impuro spiritu agitata,nominatim san- ctum illum virum invocabat. Cum igitur ejus pa- rentes ad Dei servum eain duxissent, ipsum roga- bant,ut puella juventutem misericordia prosequere- tur,et impurum spiritum ab ipsa expelleret. Cum- que sanctus vir pro ea Deum precatus esset, et ma- nus super illam imposuisset,statim divina ope dæ- monem expulit,et puellam curavit. Ejus igitur pa- rentes cum et Deo et ipsi gratias egissent, trecentos aureos nummos ei miserunt, quos non solum ju- stus ille vir accipere ausus non est,sed ne videre quidem eos passus fuit; dicens, eisque persuadens, non decere divinarum rerum mercaturam facere, sed pauperibus illos potius dare. Ego enim,inquit, c eos non accipio ; nam in solitudine degens istis non indigeo. Itaque gratias Deo agentes homines illos in eorum domos remisit. IX. Aliquando vero cum adolescens quidam a demone tentatus fuisset, utroque pede dissolutus fuit : quem ejus consanguinei bajulantes, ad san- clum virum tulerunt, eum rogantes, ut pro ipso Deum precaretur. Ille autem cum tres dies jeju- nasset,et divinis precibus operan dedisset, para- lyticum hominem sanum restituit, cui et benedixit, jussitque propriis pedibus in suam domum re- verti. Multi alii ad eumdem veniebant, qui cum diversis morbis laborarent, omnes divina ope per ipsius preces curati, ad suas domos reverteban- tur. X. Cum autem ille Dei servus se ab omnibus multum honorari videret ; et casum, qui ex ho- nore ipso mullis evenire solet, valde metueret, lo- cum illum reliquit, et fugiens abiit procul ab urbe illa quadraginta milliaribus : cumque apud petras, quæ sunt ad ripam fluvii speluncam magnam inve- nisset, triginta annos illic habitavit, in precibus et hymnis totos dies ac noctes insumendo. Nutri- menta vero ipsa multo tempore ex herbis, quæ prope fluvium nascebantur, sibi confciebat: post- ea parvum quemdam hortum ad ripam fluminis eleganter construxit, atque in eo aliquot horis dei opus faciens ex eo ipso cibum sibi comparabat. D

δὲ ἡ πολιτεία αὐτοῦ περιβόητος γέγονεν, ὡς ἀπὸ εἴκοσι καὶ τριάκοντα μονῶν μοναχοὺς πρὸς αὐτὸν ἔρχεσθαι, καὶ κληρικούς, καὶ πολλοὺς κοσμικούς, πρὸς τὸ εὐλογεῖσθαι καὶ στηρίζεσθαι ὑπ᾽ αὐτοῦ. ΙΔ΄. ᾿Αλλ' ὁ τοιοῦτος καὶ τηλικοῦτος, ὁ τοσαύτης χάριτος ἀξιωθείς, ἴσως ἐπάρσει τινὸς καὶ τύφῳ λιμ- φθεὶς [/. ληφθείς], πτώματι συγχωρεῖται πεσεῖν, καὶ πτώματι τῷ πάντων χαλεπωτάτῳ. Ὁ γὰρ παμ- μίαρος ἐχθρὸς τῶν Χριστιανῶν, ὁ ἀεὶ τοῖς καλῶς κατὰ θεὸν βιοῦσιν τὸν οἰκεῖον φθόνον ἐπαφιείς, εἰσ- ελθὼν εἰς κόρην πλουσίου τινὸς θυγατέρα, ἤρξατο βοᾷν καὶ τὸν ἅγιον ἄνδρα ἐξ ὀνόματος ἐπικαλεῖσθαι, ὡς ἀναγκασθῆναι τοὺς γονεῖς τῆς κόρης περιελθεῖν, καὶ ἀνιχνεῦσαι πανταχόθεν τὸν ἄνθρωπον τοῦ Θεοῦ, μήτε μοναστήριον καταλείποντας, μήτε μὴν ἔρημον τόπον. ὡς δὲ τοῦτον εὑρεῖν οὐδαμοῦ ἐδεδύνηντο, ἔγνωσάν τινα ἀναχωρητὴν εἶναι κατὰ τόνδε τὸν τόπον. Καὶ δὴ λαβὼν ὁ πατὴρ αὐτῆς τοὺς ἑαυτοῦ παῖδας, καὶ παρασκευάσας τὴν κόρην ἅμα τῇ ἑαυτῆς μητρὶ ἐν τῷ βαστερνίῳ καθεσθῆναι, ἦλθον ἐπὶ τὸν καταμηνυθέντα αὐτοῖς τόπον, ἔνθα διῆγεν ὁ ἅγιος. Καὶ ἰδὼν αὐτὸν, ἔπεσεν πρὸς τοὺς πόδας αὐτοῦ λέγων· Ἐλεησον τὴν θυγατέρα μου, ὅτι δεινῶς βα- σανίζεται ὑπὸ τοῦ ἀκαθάρτου πνεύματος· ἰδοὺ γὰρ εἴκοσι λοιπὸν ἡμέραι, καὶ οὔτε σίτου, οὔτε ποτοῦ μετείληφεν, ἀλλὰ ἀναβοᾷ σπαράττουσα ἐαυτὴν καὶ τὸ ὄνομά σου ἐπικαλουμένη. ΙΒ΄. Καὶ στὰς ὁ ἅγιος προσηύξατο ὑπὲρ αὐτῆς· μετὰ δὲ τὸ πληρῶσαι αὐτὸν τὴν εὐχήν, ἐνεφύσησε τῷ ἀκαθάρτῳ δαίμονι καὶ λέγει αὐτῷ · Ἐν τῷ ὀνό- ματι τοῦ Κυρίου τοῦ Χριστοῦ ἐξελθε ἀπ᾿ αὐτῆς. Καὶ παραχρῆμα ὁ δαίμων ὡς ὑπὸ πυρὸς ἐλαυνόμενος ἐχώρησεν · ἡ δὲ ἐπὶ τοῦ ἐδάφους πεσοῦσα, ἐπὶ πολ- λὰς τὰς ὥρας ἄφωνος ἔκειτο. Καὶ προσευξάμενος, αὐτὴν τῆς χειρὸς ἀναστήσας, παρέδωκεν αὐτὴν ὑγιῆ τοῖς γονεῦσιν. Ιδόντες δὲ τὸ θαῦμα, καὶ δειλιάσαντες, μήπως πάλιν ὑποστρέψας ὁ ἀκάθαρτος δαίμων εἰσ- ἔλθῃ αὐτὴν, παρεκάλεσαν αὐτὸν ἐπιμεῖναι τὴν παῖδα δύο ἡμέρας, ἄχρις οὗ παντελῶς ἀπαλλαγῇ τοῦ δαί- μονος. Καὶ δὴ καταλιπόντες αὐτήν, εἰς τὸν ἑαυτῶν οἶκον ὑπέστρεψαν. ΙΓ΄. Προσῆκεν τοίνυν, καθὼς ἐν προοιμίοις εἰρή- καμον, πρὸς ἀσφάλειαν καὶ οἰκοδομὴν τῶν τὴν ἀγγε- λικὴν ταύτην πολιτείαν μετιόντων, μὴ μόνον τὰ κατορθώματα τῶν τελείων διηγευμένους αὐτόθι τὰ καλὰ μόνον συλλέγοντας, ἀπείρους καί ἀγυμνάστους εἶναι τῶν κακοτέχνων παγίδων τοῦ παμμιάρου ἐχθροῦ τοῦ Θεοῦ καὶ τῶν δούλων αὐτοῦ· ἀλλ᾿ ὥσπερ μεγίστας καὶ ἀληθεῖς ἀρετὰς τοῦ ἀνδρὸς «ατελέξα. μεν, οὕτω χρὴ καὶ τὸν ἐπενεχθέντα αὐτῷ χειμῶνα, καὶ τὴν ἐντεῦθεν αὐτῷ συμβᾶσαν πτώσιν διηγήσε- σθαι, λέγοντας μετὰ ταῦτα, ὡς ἕνεστι, μετὰ τὴν τε VITA S. JACOBI MONACHI. Ita vero ejus vita celebrabatur, ut e viginti et tri- ginta monasteriis monachi et clerici ad eum veni- rent, multique alii ex iis,qui mundi rebus occu- pantur,ad eum se conferrent, ut ejus benedictio- nem acciperent, et ab eo confirmari possent. CAPUT III. Lapsus in fornicationem et homicidium. B C Sed talis ac tantus vir, tantaque gratia dignus effectus, fortasse elatione vel superbia captus, in lapsum, eumque omnium gravissimum, incidere permissus fuit. Nam scelestissimus humani generis inimicus, qui contra homines rectam et Deo gra- tam vitam degentes propriam invidiam exercet, in puellam quamdam ingressus, cujusdam divitis filiam, cepit clamare, et S. Jacobum nominatim appellare; ita ut parentes puellæ circumirent, et ubique divinum illum hominem investigarent,ne- que monasterium,neque desertum aliquem locum praetereuntes. Quem cum invenire non possent, postea solitarium quemdam hominem in eo loco, quem supradiximus, esse cognoverunt. Pater igitur servos suos secum habens, et puellam jubens una cum matre in jumento sedere et eum sequi, venit in eum locum, de quo audierat, ubi et ille vir sanc- tus vilam degebat. Quem cum vidisset, et ad ejus pedesse abjecisset, Miserere, inquit, tiliæ meæ, quo- niam graviter ab impuro spiritu cruciatur : nam viginti dies sunt, quibus neque cibum, neque po- tum sumpsit, sed clamat seipsam lacerans,et no- men tuum appellans. XII.Tunc jussit puellam illuc duci : cumque se diutius precibus dedisset, sic ardenter pro ipsa precatus est, ut et locus,in quo slabant, contre- muerit. Finitis vero precibus, insuflavit in illum impurum spiritum, et ait: In nomine Domini no- stri Jesu Christi exi ab ista puella Statimque dæ- mon ipse, tanquam igne aliquot impulsus,e puella discessit. Illa vero cum in solum cecidisset, multis horis jacuit sine voce: sed sanctus ille Deum pre- catus, eam, manu apprehensa, erexit, et paren- tibus suis reddidit. Qui cum miraculum illud vi- D dissent, divinam gloriam collaudarunt. Sed me- tuentes, ne impurus ille demon reversus,in eam ingrederetur, ipsum rogarunt ut puella apud eum duos dies remaneret, quoad omnino a dæmone liberaretur. Puella igitur apud eum relicta, parentes in domum suam reversi sunt. XIII.Decet antem, sicut initio diximus,ad multo- rum cautionem et coelestem hanc vitam exercen- tium ædifcationem,non solum perfectorum homi- num recte facta narrantes, bona tantum colligere; sed ne malarum artium et laqueorum scelestissimi illius hostis imperiti sint,qui Deo serviunt; quem- admodum maximas et veras hujus hominis virtu- tes enumeravimus; ita, inquam, convenit, et fluctuationem in eum illatam, et inde maximum ejus lapsum, enarrare. Dicemus autem deinceps, ut decet, et ea miracula magna atque ingentia,

λαῷ, δαψιλὲς ἐμφαίνων τὸ μεγαλόδωρον, παρεδίδου τοῖς νουθεσίαν εὐσεβοῦς πολιτείας, μεταδίδους πλουσίως, ὡς εἶπεν ὁ θεῖος Παῦλος, ἐν ἁπλότητι. Νῦν δὲ τὴν ψυχὴν τοῦ ἀνδρὸς ἐναρέτου τρόπῳ καὶ μεθόδῳ διαρπάζων ὁ σατανᾶς, τεχνικῶς ἤγαγε πρὸς αὐτόν τινα γυναῖκα, κάλλει διαπρέπουσαν, ἥτις εἰς ἅπαξ θεασαμένη τοῦ Ἰακώβου τὴν σεμνοπρεπῆ καὶ ἡλικίᾳ πρέπουσαν ὄψιν, εἰς πόθον αὐτοῦ ἐξεκαύθη. Καὶ δὴ κρύπτουσα μὲν ἐν ἑαυτῇ τὸν φλογμόν, ὡς μὴ ἔχουσα δὲ φέρειν, πλέον τοῦ δέοντος ἐντεφλέγη. Τέλος δὲ τὸ φλεγόμενον αὐτῆς καὶ ἄμετρον πάθος ἐξέβη εἰς τοὔμπροσθεν, καὶ προσελθοῦσα μετ' ἀναιδείας τῷ μακαρίῳ, πρῶτα μὲν λόγοις κεκολακευμένοις προσεβάλετο αὐτῷ, καὶ ὡς μὴ πείθουσα, ἔργοις καὶ ψηλαφήσεσι τοῦτον εἰς τοῦτο ἐκκαλεῖσθαι ἐπεχείρησε. Ὁ δὲ θεσπέσιος Ἰάκωβος, τὴν ἀπόνοιαν τῆς γυναικὸς ἰδὼν καὶ τὸν ἐπιρρέοντα κατ' αὐτοῦ τοῦ πάθους κλύδωνα δεδιὼς μή που βαπτισθῇ, πρὸς ἑαυτὸν ἐλθὼν θυμηδῶς φησι· «Πῶς πράξω τὸ πονηρὸν τοῦτο ἐνώπιον Κυρίου;» Εἶτα θᾶττον ἀπαλλαγῆναι τῶν πλεκτανῶν ἐκείνης βουλόμενος, ἐκτείνει τὴν χεῖρα, καὶ δάκτυλόν τινα τῶν ἰδίων διεξελκύσας καὶ κρατήσας, μικρὸν τοῦ λύχνου προσεγγίσας, περιλάμπεταί τε πυρὶ τὸν αὐτὸν δάκτυλον, τοῦτο μονονουχὶ λέγων ταῖς πράξεσιν· «Εἰ μὴ τοῦτο φέρω, πῶς τοῦ μεγαλυτέρου πυρὸς τοῦ γεέννης ἀνθέξομαι;» Εἰ δέ τις τὸ ποιηθὲν τοῦτο ψεύδεται καὶ κωμῳδεῖ, εἰδέτω τίνι καταλλήλως ἐπαγγελλόμεθα. Τῷ γὰρ μεγάλῳ Μωϋσῇ ὁ θεὸς ἐνεπύρισε τοὺς πόδας καὶ τὴν χεῖρα πρὸς ἀγγελίαν τοῦ λαοῦ τῆς ἀξίας ἐπεδεικνύετο. Τῷ δὲ Ἠσαΐᾳ ἄνθραξ τοῦ ἁγίου θυσιαστηρίου θιγὼν τοῦ στόματος, ἐκάθηρε τά τε χείλη καὶ τὴν διάνοιαν πρὸς προφητείαν ἐπηρτύσατο. XIX. Ἐκ τοῦ ἐν Ἱεροσολύμοις ἐπισκοπεύσαντος Ἰακώβου, λέγω δὴ τοῦ ἀδελφοθέου, ὁ λόγος τρέψεται ἡμῖν πρὸς Ἰάκωβον τὸν Πέρσην, ὃν τῇδε τῇ ἡμέρᾳ ἡ Ἐκκλησία τιμᾷ τε καὶ γεραίρει. Ἦν οὗτος κατὰ τοὺς τῆς βασιλείας χρόνους Ἰζεγέρδου τοῦ Πέρσου βασιλέως, καὶ τοῦ ἡμετέρου Ἀρκαδίου, ἐκ πατέρων μὲν χριστιανῶν εἰς τὸν βίον παρελθών, πιστῇ δὲ γαμετῇ τὸν βίον συζῶν καὶ αὐτῇ τὰ Χριστοῦ φρονούσῃ. Ἦν δὲ ἄρα ἐν τιμῇ τε ὁμοῦ καὶ ἀξιώματι παρὰ τῷ Πέρσῃ βασιλεῖ. Ὅτε δὲ δεινὸς τῆς πατρῴας πίστεως ὁ πειρασμὸς ἐπῆλθεν αὐτῷ, τοῖς μὲν ἐν τέλει τῆς Περσίδος ἀρεστὸς φαινόμενος, ἐκλείπειν τε βουλόμενος τὴν τιμὴν καὶ τὴν τοιαύτην ἀξίαν μὴ ἀπολέσαι, εἴξας κατεδέξατο καὶ τοῖς Πέρσαις ηὐδόκησε λατρεύειν. Εἴπερ οὖν ἔσωθεν ἐνεφύετο τὸ νόσημα τῆς φλυαρίας ταύτης, εἴτε ἄλλως ἤρεσε, τὸ ψεῦδος προτιμήσας, οὐ σμικρά τις ἡ νόσος, ἀλλὰ τὸ μέγα παθὼν ἀσθένημα, ὡς οἱ ταῖς ψυχαῖς τιτρωσκόμενοι. Σύζυγος δὲ αὐτοῦ καὶ γαμετή, τοῦ ἀνδρὸς ἐπιγνοῦσα τὴν πτῶσιν, ἔγγραφόν τε λύπης αὐτῷ XX. Τοῦ δὲ γράμματος παρελθόντος πρὸς αὐτόν, καὶ τῶν ἐν αὐτῷ λόγων ἐπὶ τὸν νοῦν βαλόντων, οἷα δὴ βελῶν τρόπον εἰς καρδίαν ἐνσκηψάντων, εἰς ἑαυτὸν ἐλθὼν ἐβόησε· «Τί ἔδρασα, τάλας; τί παρεπλάγχθην τοῦ εὐθέος ὁδοῦ; τίνα ἀγαθὸν τοῦ Θεοῦ γνώμην δοθεῖσάν μοι εἰς κενὸν ἐδεξάμην; εἶτα πῶς ταῖς τῶν ὁμοδούλων ἐντεύξομαι ὄψεσι;» Τούτοις τοῖς λόγοις ἑαυτὸν ἐρεθίσας, καὶ εἰς πολλὰ δάκρυα καταρρεύσας, τὴν μὲν ἐν τιμαῖς ζωὴν ἔλιπε καὶ τὰ ἀνθρώπινα ἐφ' ἑαυτῷ εἴασε, χωρήσας δὲ ἀπὸ τῆς τῶν Περσῶν γῆς εἰς τὴν Ῥωμαϊκήν, αὐτόθεν ὀφθεὶς τοῖς τοῦ Χριστοῦ δούλοις, τῆς ἐκκλησίας εἴχετο σπουδαίως, τῷ τε ἱερεῖ τὴν ἑαυτοῦ πτῶσιν ἐξαγορεύσας, ἐν μετανοίᾳ τὸν βίον ἔτριβε, καὶ εἰς τοῦτο ὅλον ἑαυτὸν ἐπέδωκεν. Ὡς δὲ ἤκουσεν ὁ Πέρσης βασιλεὺς Ἰζεγέρδης τοῦ Ἰακώβου τὴν εἰς Ῥωμαίους ἀφ' ἑαυτοῦ μετάστασιν, ἔγραψε πρὸς Ἀρκάδιον ἐκδοθῆναι αὐτῷ τοῦτον. Ὁ δὲ Ἀρκάδιος μηδεμίαν σχετλιότητα ἀπενεγκάμενος, ἀπένεψε πρὸς αὐτόν. Ὁ δὲ βασιλεὺς Ἰζεγέρδης τῇ αἰκίᾳ καὶ παρανομίᾳ δεικνὺς τὴν ψυχικὴν τε καὶ ἐθνικὴν ἀγριότητα, σκοπὸν ἐποιεῖτο τοῦ ἀθλητοῦ τῆς εὐσεβείας τὸ ἅγιον σῶμα κατὰ μέλος ἄχρι καὶ τῆς τελευτῆς διατέμνειν. XXI. Τοιγαροῦν ἀρξάμενος ἀπὸ τῶν ποδῶν, πρῶτα μὲν τοῖς δακτύλοις αὐτοῦ ἐπεχείρησε. Καὶ ἀποτμηθέντος τοῦ πρώτου, ἐρωτᾷ τὸν μάρτυρα ἀρνήσασθαι τὸν Χριστόν, καὶ σχήσειν τὸν ἀγῶνα ἐπαγγέλλεται. Ὁ δὲ ἀπόκρισιν φέρει τοιαύτην· «Ὁ θεριστὴς χαίρει ὅταν ἐπιλαβόμενος τῆς δρεπάνης τοὺς ἀχρείους κόρους τεμὼν βαστάσῃ τὸ στάχυ, τὸ καὶ εἰς ἀποθήκην τεθησαυρισμένον. Οὕτω χαίρω κἀγώ, ἀπόλλων τὸ σαρκικὸν καὶ φθαρτὸν κέρδος κερδαίνων.» Ἀποτμηθέντος δὲ καὶ ἑτέρου, πάλιν παρεκελεύετο ἀρνήσασθαι, καὶ ὁ μάρτυς ἔλεγεν· «Ἄρον τὴν ὀσμὴν τοῦ βόρβορος ἀπ' ἐμοῦ· ἕτερον κλάδον ἀπόκοψον.» Ὡσαύτως δὲ καὶ τρίτον τμηθέντος, εἶπεν ὁ ἅγιος· «Τρεῖς κλάδοι τοῦ χριστωνύμου ξύλου ἀπεκόπησαν· πλὴν μένει τὸ ξύλον σταθερὸν καὶ πολλοὺς ἔχει κλάδους.» Τετάρτου δὲ ἀποτμηθέντος, φησί· «Σπεῦδε, δήμιε· τέσσαρες τέτμηνται, ἄρχεται ἡ ἑτέρα χείρ· χαίρω ἐπὶ τοῖς τοιούτοις πόνοις, εἰδὼς ὅτι ἐγγίζει μοι ἡ ἐκ Θεοῦ ἀντίδοσις.» Πέμπτου δὲ τμηθέντος, ἔφη· «Πέντε ἀρτίως κλάδοι ἀπεκόπησαν, ὅσαι καὶ αἱ φρόνιμοι παρθένοι· μεθ' ὧν εἴης κἀμέ, ὦ Κύριε, ἀριθμεῖν.» Ἕκτου δὲ κοπέντος δακτύλου, εἶπε· «Δόξα σοι, Χριστέ μου, ὅτι μετὰ τῶν ἓξ ἡμερῶν τῆς κτίσεως, ἐν ᾗπερ ἅπαντα ἐδημιούργησας, ἕξ δακτύλων τομῇ καὶ ἐγὼ προσαγόμην σοι, Κύριε.» Ἑβδόμου δὲ τμηθέντος, εἴρηκε· «Εὐλογητὸς εἶ, Κύριε, ὅτι ἑβδόμῳ δακτύλῳ τεμόμενοι, ἑβδόμης ἡμέρας ἐπαγγελίαν ἐπεσφράγισα.» Ὀγδόου δὲ κοπέντος, ἔφη· «Ὀγδόης περιτομῆς ἀριθμόν, ὦ Θεέ μου, ἐπλήρωσα ἐν ὀγδόῳ δακτύλῳ.»

φύσει χαρτὸς ὤν, ὡς εἰπεῖν, τοῖς ἐπαίνοις, ἅμα δὲ καὶ τοῖς ἀγαθοῖς ἐπιτηδεύμασι κατεσκευασμένος· τοιγαροῦν καὶ λόγῳ καὶ ἔργῳ πρὸς ἀρετὴν ἠπείγετο, πάσης μὲν ἡδονῆς ἀφιστάμενος, πάσῃ δὲ ἀρετῇ προσανέχων. Εἰς τοσοῦτο δὲ αὐτάρκειαν ἦλθεν, ὡς μηδὲ τῶν ἀναγκαίων φροντίζειν, ἀλλ' ὅλον ἑαυτὸν τῷ Θεῷ ἀναθεῖναι καὶ τῇ κατ' ἀρετὴν πολιτείᾳ. Ἡ δὲ θεία χάρις αὐτῷ συνεργοῦσα, πρὸς ὕψος ἦγεν ἀρετῆς· ὁ δὲ πρὸς πᾶσαν εὐσέβειαν ἑτοίμως εἶχε, καὶ οὐδὲν τῶν καλῶν παρέλειπεν. Ὡς δὲ τελέως ἐπὶ πᾶσιν ἤνθησε, πρὸς τὸ ὄρος ἀνέβη, κἀκεῖ ἐν ἡσυχίᾳ τὸν βίον διάγων, πρὸς Θεὸν ὅλος ἦν. Πολλοὶ δὲ τῶν βουλομένων σῴζεσθαι πρὸς αὐτὸν κατέφευγον, ζητοῦντες ὁδηγὸν σωτηρίας· οὓς ὁ μακάριος δεχόμενος εὐμενῶς, καὶ τοῖς λόγοις τῆς σωτηρίας τρέφων, ἐπὶ τὴν τοῦ Θεοῦ ὁδὸν ἐπανῆγεν. Αὐτὸς δέ, ὡς ἐν σκηνῇ τῷ σώματι κατοικῶν, ὅλος ἦν πρὸς τὰ οὐράνια· καὶ ἡ μὲν σὰρξ ἐπὶ γῆς ἐπεπόλαζεν, ἡ δὲ ψυχὴ πρὸς τὰ ἄνω ἀνεπέτετο. Οὕτω δὲ τοῖς ἀγαθοῖς ἔργοις διαλάμπων, πολλοὺς τῶν πλανωμένων εἰς ὁδὸν εὐθεῖαν ἐπανήγαγεν· καὶ τοσοῦτον αὐτοῦ ἡ φήμη διεδόθη, ὥστε μηδένα λανθάνειν τῶν ἐν τέλει τὴν αὐτοῦ ἀρετήν. Ὅθεν καὶ βασιλεὺς τῶν πραγμάτων ἀκούσας, πέμψας μετεκαλέσατο αὐτόν· ὁ δὲ ὡς πρὸς τὸ κέλευσμα τοῦ βασιλέως τὴν κλῆσιν Θεοῦ λογισάμενος, εὐθὺς τῷ βασιλεῖ παρεγένετο. Ἐκεῖσε δὲ ἐλθών, πολλὴν τὴν εὔνοιαν παρὰ τοῦ βασιλέως εἰσεκομίσατο, ὅτι καὶ τοῖς λόγοις καὶ τοῖς ἔργοις ἐδείκνυεν ἑαυτὸν ἄξιον τῆς τοῦ Θεοῦ κλήσεως.

φύσει χαρτὸς ὤν, ὡς εἰπεῖν, τοῖς ἐπαίνοις, ἅμα δὲ καὶ τοῖς ἀγαθοῖς ἐπιτηδεύμασι κατεσκευασμένος· τοιγαροῦν καὶ λόγῳ καὶ ἔργῳ πρὸς ἀρετὴν ἠπείγετο, πάσης μὲν ἡδονῆς ἀφιστάμενος, πάσῃ δὲ ἀρετῇ προσανέχων. Εἰς τοσοῦτο δὲ αὐτάρκειαν ἦλθεν, ὡς μηδὲ τῶν ἀναγκαίων φροντίζειν, ἀλλ' ὅλον ἑαυτὸν τῷ Θεῷ ἀναθεῖναι καὶ τῇ κατ' ἀρετὴν πολιτείᾳ. Ἡ δὲ θεία χάρις αὐτῷ συνεργοῦσα, πρὸς ὕψος ἦγεν ἀρετῆς· ὁ δὲ πρὸς πᾶσαν εὐσέβειαν ἑτοίμως εἶχε, καὶ οὐδὲν τῶν καλῶν παρέλειπεν. Ὡς δὲ τελέως ἐπὶ πᾶσιν ἤνθησε, πρὸς τὸ ὄρος ἀνέβη, κἀκεῖ ἐν ἡσυχίᾳ τὸν βίον διάγων, πρὸς Θεὸν ὅλος ἦν. Πολλοὶ δὲ τῶν βουλομένων σῴζεσθαι πρὸς αὐτὸν κατέφευγον, ζητοῦντες ὁδηγὸν σωτηρίας· οὓς ὁ μακάριος δεχόμενος εὐμενῶς, καὶ τοῖς λόγοις τῆς σωτηρίας τρέφων, ἐπὶ τὴν τοῦ Θεοῦ ὁδὸν ἐπανῆγεν. Αὐτὸς δέ, ὡς ἐν σκηνῇ τῷ σώματι κατοικῶν, ὅλος ἦν πρὸς τὰ οὐράνια· καὶ ἡ μὲν σὰρξ ἐπὶ γῆς ἐπεπόλαζεν, ἡ δὲ ψυχὴ πρὸς τὰ ἄνω ἀνεπέτετο. Οὕτω δὲ τοῖς ἀγαθοῖς ἔργοις διαλάμπων, πολλοὺς τῶν πλανωμένων εἰς ὁδὸν εὐθεῖαν ἐπανήγαγεν· καὶ τοσοῦτον αὐτοῦ ἡ φήμη διεδόθη, ὥστε μηδένα λανθάνειν τῶν ἐν τέλει τὴν αὐτοῦ ἀρετήν. Ὅθεν καὶ βασιλεὺς τῶν πραγμάτων ἀκούσας, πέμψας μετεκαλέσατο αὐτόν· ὁ δὲ ὡς πρὸς τὸ κέλευσμα τοῦ βασιλέως τὴν κλῆσιν Θεοῦ λογισάμενος, εὐθὺς τῷ βασιλεῖ παρεγένετο. Ἐκεῖσε δὲ ἐλθών, πολλὴν τὴν εὔνοιαν παρὰ τοῦ βασιλέως εἰσεκομίσατο, ὅτι καὶ τοῖς λόγοις καὶ τοῖς ἔργοις ἐδείκνυεν ἑαυτὸν ἄξιον τῆς τοῦ Θεοῦ κλήσεως.

αὐτοῦ βούλεται λόγος, ὅτι κρίσει θειοτέρα και τινος ἀνδρὸς προῤῥήσει τὰ μέλλοντα βλέπειν ἱκανοῦ τὸν ἱερατικὸν ἐπιστεύθη θρόνον). Οὗτος οὖν ὁ ᾿Απολινά- ριος, ἤθη τῆς ἄρχιερωσύνης ἐπιλαβόμενος, ἔτρεφέ τινα καὶ ἀδελφιδοῦν, ἔτρεφε δὲ λίαν ἐπιμελῶς τε καὶ φιλαρέτως, ἵν᾿ ὥσπερ αὐτὸν ἔσχεν ἐγγίζοντα κατὰ γένος, οὕτω πολλῷ μᾶλλον καὶ τῷ βίῳ δείξῃ συγγε- νῶς ἔχοντα. Επεὶ δὲ καὶ ἀνδρὸς οὗτος ἐλάμβανεν ἡλικίαν καὶ νεότητος ἀκμῇ σφριγῶν ἦν, οὐ κατὰ τοὺς πολλοὺς τῶν νέων ἔκδοτον ἑαυτὸν ταῖς τῆς φύσεως ἀνῆκεν ὁρμαῖς, χαλινά πάντα χαλάσας · οὐδὲ κλέ- πτειν εἵλετο τὰς οὐ καλὰς ἡδονὰς λαθραίαις καὶ νυκτεριναῖς ἐξόδοις· ἀλλὰ μηδὲν τοιοῦτον μᾶλλον ἐθέλων παθεῖν, εὐγενῶς καὶ ἐλευθερίως τῷ θείῳ καὶ ἀρχιερεῖ προσελθών, ἐννόμου γυναικὲς ήτησε συζυ- γίαν. Ὁ δὲ θεῖος ὄντως ἐκεῖνος ἀνὴρ οὐδὲ μέχρι τοῦ Β καὶ ὤτων ψαῦσαι τὸν λόγον ἀνασχόμενος, πολλοῖς ἐκέχρητο πρὸς αὐτὸν λόγοις, τῶν τοῦ γάμου θορύβων ὑπομιμνήσκων καὶ ἀπάγειν αὐτὸν τῆς γνώμης πει ρώμενος. Ἐπεὶ δὲ σφοδρῶς ἐγκείμενον ἑώρα, καὶ μηδὲ μικρὸν ὑποδιδόντα τὴν ἔνστασιν, σοφίζεται τὸ πράγμα λίαν καλῶς, ἐπιθυμίαν ἔχειν εἰπὼν ναὸν τοῖς τρισὶν ἁγίοις παισὶν ἀνεγείραι, Οὔτινος σε χρή προστῆναι τῆς οἰκοδομίας τό γε νῦν ἔχον· ἔπειτα, τοῦ ἔργου εἰς πέρας ἐλθόντος, καὶ σοι χωρήσει, φησί, κατά γνώμην τὸ σπουδαζόμενον. Ἤκουσεν ἐκεῖνος, καὶ ἡδέως λίαν ἀνεδέξατο τὸ ἐπίταγμα, θέρμην ἐπι- θυμίας ἐλπίσι χρησταῖς ἀναψύχων καὶ ἀνακτώμενος. Γ'. Ην δέ τις αὐτόθι τύπος Δορύζιν οὕτω καλού- μενος· οὗ δὴ καὶ δόξαν ἐγεῖραι τὸ ἱερὸν, ἔργου κατὰ πᾶσαν σπουδὴν αὑτός εἴχετο, καὶ τὸ μὲν εἰς γηρω- κομεῖον εὐθὺς, τὸ δὲ εἰς αὐλὴν ἀφωρίζετο · ἡ αὐλὴ δὲ μεταξὺ τὸ φλόμενον τοῦτο περιελάμβανεν, ὅπερ εἰς ναόν μεταβάλοντες, τοῦ ὀνόματος μόνον, ὡς ἤδη φθάσαντες ἔφημεν, οὐκ ἔτι δὲ καὶ τοῦ πράγματος ἀπέστησαν, ὅτι μὴ καὶ μᾶλλον ἀληθὲς αὐτὸ καὶ Ιατρείον πάθους παντὸς ἀνθρώποις εἰργάσαντο. ᾿Αλλὰ τοῦτο μὲν δὴ τοῦτον μετεποιήθη τὸν τρόπον, καὶ ναὸς ἐξ ἱπτρείου κατέστη, ἄμισθον ἀληθῶς ἰα- τρείον, ταχεία νόσων ἀπαλλαγή, θεραπεία μέλλησιν ἔχουσα μηδεμίαν, ἀλλὰ καὶ τὰς αἰτήσεις πολλάκις τῶν πασχόντων φθάνουσα. Ἡμῖν δὲ καὶ τὰ ἑξῆς προσθετέον, καὶ οὐ ζημιωτέον θαύμα καλὸν ἀκοὰς διψώσας λόγων ἐπωφελῶν, εἰ καὶ μετρία δόξῃ παρ- έκβασις τοῦ μετὰ χεῖρας σκοποῦ, ἡ προσθήκη τοῦ διηγήματος. Δ΄. Ως γὰρ ὁ νέος ὅλῃ σπουδῇ περὶ τὰς οἰκοδομὰς ἀπασχολητο, εἰς ναὸν μὲν ἐν βραχεῖ τὸ ἐργαστήριον μεταβέβλητο, καὶ νοσοκομεῖον δὲ καὶ γηρωκομεῖον παρ' αὐτοῦ κατεσκεύαστο, καὶ πάντα ἤδη ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ ἀπήρτιστο. Εἶτα μεταστέλλεται τινα ὁ ᾿Απο- λινάριος ἄνδρα ποίμνης προεστηκότα καὶ τὴν ἀρετὴν ἐπίσημον, ᾧ γράμμα δοὺς παρὰ τοὺς ὁσίους τρεῖς παῖδας εἰς Βαβυλῶνα ἐκπέμπει. Τὰ γράμματα δὲ ἱκετεία ἦν ὥστε τινὰ τῶν ἱερῶν ἐκείνων λειψάνων πρὸς τὸν ἐν ᾿Αλεξανδρείς πεμφθῆναι νπόν, ὃν αὐτὸς VITA SS. CYRI ET JOANNIS. A quod divino judicio, et cujusdam viri, qui futura prævidebat, prædictione, ejus fidei sacerdotalis es- set sedes credita. Hic ergo Apollinariscum jam per- venisset ad pontificatur, alebat etiam quemdam suæ sororis filium, diligenter admodum et ex virtu- le: ut quomodo cum habebat genere propinquum, ita multo magis eum redderet vita conjunctumn. Cum vero is ad virilem pervenisset ælalem et ad florem juventutis,non, ut multi juvenes,se dedit et permisit natura appetitionibus,lavalis frenis om- nibus: neque clam noctuque egrediendo voluit non honestas suffurari voluptates, sed potius volens nihil ei ejusmodi accidere,ad patrum suum et pon- tificem libere et ingenue accedens,petiit legitima uxoris conjugium. Vir autem ille vere divinus, cum ne auditione quidem, quod dicebat, accipere sustinuisset,apud eum multis verbis est usus,tur- bas matrimonii revocans in memoriam,et tentans eum ab illa abducere sententia. Postquam vero vidit eum valde instare, et de constantia ne tan- tillum quidem remittere, valde pulchre hoc ex- cogitat, dicens se cupere excitare templum tribus sanctis pueris : Cujus quidem ædifcationis opor tet te, inquit, in praesentia curam gerere ; dein- de, hoc opere ad finem perduclo, hoc cujus studio teneris, id tibi succedet ex sententia. Au- diit ille, et lubenter admodum suscepi quod jus- sus fuerat, calorem cupiditatis bona spe refrige- C D rans et recreans. III. Erat autem illic quidem locus,qui vocabatur Dorysim. Quo quidem in loco cum visum esset ex- cilare ædem, ipse toto studio instabat operi : et illud quid statim ad gerontocomium, hoc vero de- putabatur ad atrium : atrium autem intercipiebat hanc, quæ vulgo celebratur, officinam.Quam qui- dem cum in templum mutassent,a nomine solum, ut jam prius diximus, non autem a re etiam reces- serunt, nisi quod eam effecerunt veriorem cujus- vis hominem morbi medendi officinam. Sed ea quidem hoc modo est transmutata, et ex medici officina templum eel constitutum : vere quidem gratuila, et nullam accipiens mercedem medici of. ficina velox morborum liberatio,curatio quæ nul- lam habet dilationen, sed eorum qui laborant μ.æveniens petitiones. Nobis autem sunt eliam ea quæ deinceps consequuntur addenda, neque sunt pulchro privandæ miraculo aures, quæ utiles sitiunt orationes, etiamsi ab instituto satis longa videbitur digressio, additio narrationis. IV. Nam cum adolescens toto studio in ædificando fuisset occupatus,in templum quidem officina brevi fuit mutata Nosocomium autem et gerontocomium ab eu constructa sunt: et omnia non longi tempo- ris spatio ab eo sunt perfecta. Deinde accersiit Apollinaris virum quemdam, qui gregi praerat, et erat virtute insignis. Cui cum dedisset litteras, emittit eum ad tres sanctos pueros Babylonem. Litteris autem supplicabantur, ut aliquæ ex illis sacris reliquiis unitterentur ad templum, quod

αὐτοῦ βούλεται λόγος, ὅτι κρίσει θειοτέρα και τινος ἀνδρὸς προῤῥήσει τὰ μέλλοντα βλέπειν ἱκανοῦ τὸν ἱερατικὸν ἐπιστεύθη θρόνον). Οὗτος οὖν ὁ ᾿Απολινά- ριος, ἤθη τῆς ἄρχιερωσύνης ἐπιλαβόμενος, ἔτρεφέ τινα καὶ ἀδελφιδοῦν, ἔτρεφε δὲ λίαν ἐπιμελῶς τε καὶ φιλαρέτως, ἵν᾿ ὥσπερ αὐτὸν ἔσχεν ἐγγίζοντα κατὰ γένος, οὕτω πολλῷ μᾶλλον καὶ τῷ βίῳ δείξῃ συγγε- νῶς ἔχοντα. Επεὶ δὲ καὶ ἀνδρὸς οὗτος ἐλάμβανεν ἡλικίαν καὶ νεότητος ἀκμῇ σφριγῶν ἦν, οὐ κατὰ τοὺς πολλοὺς τῶν νέων ἔκδοτον ἑαυτὸν ταῖς τῆς φύσεως ἀνῆκεν ὁρμαῖς, χαλινά πάντα χαλάσας · οὐδὲ κλέ- πτειν εἵλετο τὰς οὐ καλὰς ἡδονὰς λαθραίαις καὶ νυκτεριναῖς ἐξόδοις· ἀλλὰ μηδὲν τοιοῦτον μᾶλλον ἐθέλων παθεῖν, εὐγενῶς καὶ ἐλευθερίως τῷ θείῳ καὶ ἀρχιερεῖ προσελθών, ἐννόμου γυναικὲς ήτησε συζυ- γίαν. Ὁ δὲ θεῖος ὄντως ἐκεῖνος ἀνὴρ οὐδὲ μέχρι τοῦ Β καὶ ὤτων ψαῦσαι τὸν λόγον ἀνασχόμενος, πολλοῖς ἐκέχρητο πρὸς αὐτὸν λόγοις, τῶν τοῦ γάμου θορύβων ὑπομιμνήσκων καὶ ἀπάγειν αὐτὸν τῆς γνώμης πει ρώμενος. Ἐπεὶ δὲ σφοδρῶς ἐγκείμενον ἑώρα, καὶ μηδὲ μικρὸν ὑποδιδόντα τὴν ἔνστασιν, σοφίζεται τὸ πράγμα λίαν καλῶς, ἐπιθυμίαν ἔχειν εἰπὼν ναὸν τοῖς τρισὶν ἁγίοις παισὶν ἀνεγείραι, Οὔτινος σε χρή προστῆναι τῆς οἰκοδομίας τό γε νῦν ἔχον· ἔπειτα, τοῦ ἔργου εἰς πέρας ἐλθόντος, καὶ σοι χωρήσει, φησί, κατά γνώμην τὸ σπουδαζόμενον. Ἤκουσεν ἐκεῖνος, καὶ ἡδέως λίαν ἀνεδέξατο τὸ ἐπίταγμα, θέρμην ἐπι- θυμίας ἐλπίσι χρησταῖς ἀναψύχων καὶ ἀνακτώμενος. Γ'. Ην δέ τις αὐτόθι τύπος Δορύζιν οὕτω καλού- μενος· οὗ δὴ καὶ δόξαν ἐγεῖραι τὸ ἱερὸν, ἔργου κατὰ πᾶσαν σπουδὴν αὑτός εἴχετο, καὶ τὸ μὲν εἰς γηρω- κομεῖον εὐθὺς, τὸ δὲ εἰς αὐλὴν ἀφωρίζετο · ἡ αὐλὴ δὲ μεταξὺ τὸ φλόμενον τοῦτο περιελάμβανεν, ὅπερ εἰς ναόν μεταβάλοντες, τοῦ ὀνόματος μόνον, ὡς ἤδη φθάσαντες ἔφημεν, οὐκ ἔτι δὲ καὶ τοῦ πράγματος ἀπέστησαν, ὅτι μὴ καὶ μᾶλλον ἀληθὲς αὐτὸ καὶ Ιατρείον πάθους παντὸς ἀνθρώποις εἰργάσαντο. ᾿Αλλὰ τοῦτο μὲν δὴ τοῦτον μετεποιήθη τὸν τρόπον, καὶ ναὸς ἐξ ἱπτρείου κατέστη, ἄμισθον ἀληθῶς ἰα- τρείον, ταχεία νόσων ἀπαλλαγή, θεραπεία μέλλησιν ἔχουσα μηδεμίαν, ἀλλὰ καὶ τὰς αἰτήσεις πολλάκις τῶν πασχόντων φθάνουσα. Ἡμῖν δὲ καὶ τὰ ἑξῆς προσθετέον, καὶ οὐ ζημιωτέον θαύμα καλὸν ἀκοὰς διψώσας λόγων ἐπωφελῶν, εἰ καὶ μετρία δόξῃ παρ- έκβασις τοῦ μετὰ χεῖρας σκοποῦ, ἡ προσθήκη τοῦ διηγήματος. Δ΄. Ως γὰρ ὁ νέος ὅλῃ σπουδῇ περὶ τὰς οἰκοδομὰς ἀπασχολητο, εἰς ναὸν μὲν ἐν βραχεῖ τὸ ἐργαστήριον μεταβέβλητο, καὶ νοσοκομεῖον δὲ καὶ γηρωκομεῖον παρ' αὐτοῦ κατεσκεύαστο, καὶ πάντα ἤδη ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ ἀπήρτιστο. Εἶτα μεταστέλλεται τινα ὁ ᾿Απο- λινάριος ἄνδρα ποίμνης προεστηκότα καὶ τὴν ἀρετὴν ἐπίσημον, ᾧ γράμμα δοὺς παρὰ τοὺς ὁσίους τρεῖς παῖδας εἰς Βαβυλῶνα ἐκπέμπει. Τὰ γράμματα δὲ ἱκετεία ἦν ὥστε τινὰ τῶν ἱερῶν ἐκείνων λειψάνων πρὸς τὸν ἐν ᾿Αλεξανδρείς πεμφθῆναι νπόν, ὃν αὐτὸς VITA SS. CYRI ET JOANNIS. A quod divino judicio, et cujusdam viri, qui futura prævidebat, prædictione, ejus fidei sacerdotalis es- set sedes credita. Hic ergo Apollinariscum jam per- venisset ad pontificatur, alebat etiam quemdam suæ sororis filium, diligenter admodum et ex virtu- le: ut quomodo cum habebat genere propinquum, ita multo magis eum redderet vita conjunctumn. Cum vero is ad virilem pervenisset ælalem et ad florem juventutis,non, ut multi juvenes,se dedit et permisit natura appetitionibus,lavalis frenis om- nibus: neque clam noctuque egrediendo voluit non honestas suffurari voluptates, sed potius volens nihil ei ejusmodi accidere,ad patrum suum et pon- tificem libere et ingenue accedens,petiit legitima uxoris conjugium. Vir autem ille vere divinus, cum ne auditione quidem, quod dicebat, accipere sustinuisset,apud eum multis verbis est usus,tur- bas matrimonii revocans in memoriam,et tentans eum ab illa abducere sententia. Postquam vero vidit eum valde instare, et de constantia ne tan- tillum quidem remittere, valde pulchre hoc ex- cogitat, dicens se cupere excitare templum tribus sanctis pueris : Cujus quidem ædifcationis opor tet te, inquit, in praesentia curam gerere ; dein- de, hoc opere ad finem perduclo, hoc cujus studio teneris, id tibi succedet ex sententia. Au- diit ille, et lubenter admodum suscepi quod jus- sus fuerat, calorem cupiditatis bona spe refrige- C D rans et recreans. III. Erat autem illic quidem locus,qui vocabatur Dorysim. Quo quidem in loco cum visum esset ex- cilare ædem, ipse toto studio instabat operi : et illud quid statim ad gerontocomium, hoc vero de- putabatur ad atrium : atrium autem intercipiebat hanc, quæ vulgo celebratur, officinam.Quam qui- dem cum in templum mutassent,a nomine solum, ut jam prius diximus, non autem a re etiam reces- serunt, nisi quod eam effecerunt veriorem cujus- vis hominem morbi medendi officinam. Sed ea quidem hoc modo est transmutata, et ex medici officina templum eel constitutum : vere quidem gratuila, et nullam accipiens mercedem medici of. ficina velox morborum liberatio,curatio quæ nul- lam habet dilationen, sed eorum qui laborant μ.æveniens petitiones. Nobis autem sunt eliam ea quæ deinceps consequuntur addenda, neque sunt pulchro privandæ miraculo aures, quæ utiles sitiunt orationes, etiamsi ab instituto satis longa videbitur digressio, additio narrationis. IV. Nam cum adolescens toto studio in ædificando fuisset occupatus,in templum quidem officina brevi fuit mutata Nosocomium autem et gerontocomium ab eu constructa sunt: et omnia non longi tempo- ris spatio ab eo sunt perfecta. Deinde accersiit Apollinaris virum quemdam, qui gregi praerat, et erat virtute insignis. Cui cum dedisset litteras, emittit eum ad tres sanctos pueros Babylonem. Litteris autem supplicabantur, ut aliquæ ex illis sacris reliquiis unitterentur ad templum, quod

Α πολλοῖς μὲν ἀναλώμασι, πολλοῖς δὲ καὶ πόνοις ἐδεί Η ματο. Τοιοῦτον γὰρ τὸ περὶ αὐτοὺς ᾿Απολιναρίου φίλτρον μετὰ τῆς ἐμπύρου καὶ ζωτικῆς πίστεως, ὅτι καὶ τοσούτοις ἤδη πρότερον χρόνοις τελειωθέντας, ὥσπερ ἔτι ζῶντας αἰσθήσεσθαι τῆς ἐπιστολῆς, καὶ μελῶν αὐτῷ μεταδούναι τῶν οἰκείων ἐπίστευε. Σπουδή τοιγαροῦν τοῦ μεγάλου ταύτην ἐκείνου καὶ μεγάλου εἰκότως διακόνου τὴν ὁδὸν στειλαμένου, καὶ εἰς Βαβυλῶνα φθάσαντος, εἶτα καὶ πρὸ τῶν ἱερῶν ἐκείνων στάντος λειψάνων, καὶ τῇ χειρὶ τὰ γράμ- ματα υποδείξαντος, πλείστα τα δεηθέντος, ὥστε δέ ξασθαι τὴν ἐπιστολὴν, καὶ ὧν ὁ ἀρχιερεὺς αἰτε!, μεταδούναι, ὁ μέσος αὐτῶν, ὥσπερ ἐξ ὕπνου διεγερ θεὶς (ὦ θείας οἰκονομίας ! ὦ φρικτοῦ διηγήματος !) την χειρά τε κρέμα προτείνος, καὶ τὴν ἐπιστολή, εἰληφώς, αὖθις οὐδὲν προσθεὶς κατεκλίνετο. Ε΄. Ὁ γοῦν τῶν γραμμάτων διάκονος, θαυμάτες μὲν ἐπὶ τῷ θεάματι, τῷ δὲ μὴ τυχεῖν μηδὲν ὑπὲρ ὧν ἀφίκετο, λίαν ἀναθεὶς, ἐπεὶ παρ' ὅλην ἑβδομάδα τῷ νάῳ παραμείνας καὶ δεηθείς, οὐδὲν εὕρισκε πλέον, ἀνέστρεφεν ἀθυμῶν καὶ ἀντὶ λειψάνων Απο λιναρίῳ κομίζω, δάκρυα. Ὁ δὲ μηδὲ οὕτως ἀπαγο- ρεύσας, μηδὲ τοῦ μετὰ χεῖρας ἀμελήσας σκοπού (τοιοῦτον γὰρ ὁ πόθος· οὐ πέφυκε ῥᾳδίως ἀπογινώ- σκειν οὐ τῶν δυσχερῶν μόνον, ἀλλ᾽ οὐδὲ τῶν παντά- πασιν ἀδυνάτων), ῎Απιθι, φησί, καὶ αὖθις, ὦ βέλτι στε, καὶ θερμότερον πάλιν τοὺς ἁγίους αίτησαι, παρ᾿ ἐμοῦ· κἂν μέν τις αὐτοὺς οἴκτος εἰσέλθῃ, καὶ τὰς ἡμετέρας δυσωπηθέντες δεήσεις, Ένια, ὧν αὐτοῦ μεν, παράσχωσιν· εἰ δ᾽ οὖν, ἀλλὰ τὴν ἐπιστολὴν ἀναλαβὼν ἐπανήξεις, καὶ ἔσται μοι ἀντὶ λειψάνου τὸ χρήμα, ἐπεὶ μηδὲ ἔμοιρος ἐκείνον ἁγιασμού, ετε καλῶς προσληφθείσα καὶ χρόνον ἤδη συχνὸν ἱερῶν τοιούτων μελῶν ψαύσασα. Πείθεται καὶ πρὸς ταῦτε ὁ πολὺς τὴν ὑπακοὴν ἐκεῖνος ἀνήρ · ἔδει γάρ, οἶμει, πρὸς τοιοῦτον πόθον εὐπείθειαν τοιαύτην ὑπηρετήσει ψυχῆς. Καὶ εἰς Βαβυλῶνα πάλιν γενόμενος, καὶ Εt προσελθών τοῖς ἁγίοις, έδε το θερμώς, ἱκέτευεν, ήντιβόλει, δάκρυσι μᾶλλον ἢ ρήμασι τὴν ἱκετείαν πληρῶν, μὴ δευτέρας ατιμάσαι τοῦ πατριάρχου λιτές, μηδὲ δευτέρων αὐτοῦ πόνων τῶν κατὰ τὴν ὁδοιπορίαν ὑπεριδεῖν, ἀλλ' ὅπερ εἰς τιμὴν ἐκεῖνος ἐδείματο αυτ τοῖς ἱερὸν, τοῦτο οἰκείοις ἀντιδοξάσαι μέλεσιν. Ταύτα ἐδεῖτο μέν, ἤνυε δὲ πλέον οὐδέν. Ὅθεν ἀπογνούς τῶν λειψάνων (αλλά προς εκτέον ἐπιμελῶς· ἀκούσεσθε γὰρ πράγμα κομιδή ἀκοῦσαί τε χαριέστατον, καὶ ψυχὴν ἐκπλῆξει θειό τατον), τῶν λειψάνων οὖν ἀπογνούς ἐκεῖνος, κἂν γούν ἀναλαβεῖν αὐτὴν ἔσπευδε τὴν ἐπιστολὴν, ὥσπερ εἶχεν ἡ πρὸς αὐτὸν ἐντολή, λειψάνου χώραν τῷ θερμῳ τὴν πίστιν αποπληρούσαν. Ταύτη τοι καὶ χειρί χειρα βαλὼν τὴν ἑαυτοῦ τῇ μάρτυρος, καὶ τῆς ἐπιστολῆς λαβόμενος, τὴν μὲν εἶλκε πρὸς ἑαυτὸν, ταύτῃ δὲ ἄρα καὶ ἡ καλὴ τοῦ μάρτυρος ἠκολούθει χείρ. Εν καὶ οὕτως ἰδὼν τοῦ ὅλου διαιρεθεῖσαν σώματος, καὶ που θούσαις ἅμα χερσὶ καὶ τριττούσαις ἀγκαλισάμενος, θησαυρῷ τε τιμίῳ τὰ τιμιώτατα καταθεὶς, ἄσμενος MENSIS JANUARIUS. erat Alexandria, quod ipse multis sumptibus et multis laboribus construxerat. Talis erat enim in eos amor Apollinaris cum ardenti et viva fide, ut lol jam ante annis consummatos, tanquam adhuc vivos, epistolam esse sensuros, et suis eum esse membris imperituros crederet. Cum ergo ille magnus et rerum vere magnarum minister hanc viam confecisset, et Babylonem pervenisset, et ante sacras illas stelisset reliquias, et manu in- dicasset litteras, et plurimum rogasset, ut litteras acciperent, et pontifceat iis, quæ petebat, im- pertirent : qui erat eorum medius, tanquam a somno excitatus (divinam providentiam ! o stu- pendam narrationem !), cum manum sensim por- rexisset, et epistolam accepisset, rursus nihil adjiciens decubuit. B V.Litterarum itaque tabellarius, miraculum qui- dem admiratus,quod nihil autem esset consecutus eorum propter quæ venerat,animo creciatus, cum tota hebdomada in templo permanens et precatus nihil profecisset,reversus est animo anxius,et pro reliquiis ferens Apollinari lacrymas. Ille autem cum ne sic quidem despondisset animum, nec cu- rain abjecisset instituti quod habebat in manibus, ejusmodi enim res est desiderium: non solet sņem abjicere non eorum solum quæ sunt difficilia,sed nec eorum quidem quæ non possunt omnino feri): Abi,inquit, rursus, o vir optime,et vehementius a sanctis pete meo nomine ; et si eos quidem aliqua subeat miseratio,nostris placati precibus præbeant aliqua ex iis quæ petimus; sin minus,accepta epis· tola reverterris, et mihi erit ea res pro reliquiis, & nam nec illa quidem erit expers sanctificationis, ut quæ recte sit accepta, et jam longo tempore sa- cra membra contigerit. His quoque paret magna vir ille obedientia. Oportebat enim, ut ar- bitror, tali servire desiderio talem parendi ala- critatem. cum rursus venisset Babylonem, et ad sanctos accessisset, vehementer rogabat, sup- plicabat, obsecrabat, lacrymis magis quam verbis implens supplicationem : ne has secundas preces patriarcha contemnerent, neque secundos suos itineris labores despicerent, sed quod ille eis templum adificavit ad honorem, hoc suis mem- bris vicissim glorificarent. Hæc precatus quidem est, sed nihil profecit. VI. Quocirca cum spem abjecisset reliquiarum (sed est diligenter attendendum : audietis enim rem quidem ad audiendum jucundissimam, et ad admiratione afficiendum animum divinissimam) cum ille spem divinarum abjecisset reliquiarun, studebat ipsam saltem recipere epistolam, ut ei jussum fuerat, ei,qui erat Gide ardenti, impleturam locum reliquiarum. Cum sic itaque manum manui admovisset,suam manui martyris,et epistolam ac- cepisset, illam quidem traxit ad se: eam autem secu- ta quoque est pulchra martyris manus. Quam cum sic vidisset divisam a toto corpore, desideranti- bus simul et venerantibus amplexus manibus, in C D 5'.

στὰς, ἐξῆλθε τῆς πόλεως· ἀλλὰ τοῦτο μὲν πράγ γελμα Δεσποτικὸν ἐκπληρων· ο Οτ᾽ ἂν γάρ, φησί, διώκωσιν ὑμᾶς εἰς τὴν πόλιν ταύτην, φεύγετε εἰς τὴν ἑτέραν» τοῦτο δὲ καὶ κατὰ σχολὴν ἑαυτὸν ἐπισ σκέψασθαι βουληθείς, καὶ στυμῶσαι καρδίαν, καὶ τόλμαν ἐνθεῖναι πρότερον, εἶτα καὶ πρὸς τοὺς ὑπὲρ Χριστοῦ χωρῆσαι κινδύνους· τάχα δὲ καὶ θειοτέρος αὐτὸν προνοίας εἰς τὴν ᾿Αραβίαν παρακαλούσης, δι' οὕς το προσαγαγεῖν ἔμελλε τῶν ἀπίστων ἐκεῖ τῷ Χριστῷ, καὶ ες πάλιν τῶν πιστῶν ἀσφαλεστέρους ἐργάσασθαι. Οὕτως οὖν τὴν ᾿Αραβίαν ἐκεῖνος καὶ ἐπὶ τούτοις καταλαβὼν μεταβάλλει παραχρήμα το σχῆμα τοῦ βίου, τὸ ἐπιτήδευμα, καὶ χείρας ἐν χρῷ τὴν κεφαλήν, τα μοναχῶν ἀμφιέννυται, καὶ πρὸς ἀγωγὴν ὑψηλοτέραν ἀνάγεται. Εἶτα καὶ τὸν τρόπον ἀμείβει τῆς θεραπείας. Οὐκ ἔτι γὰρ ἰατρὸς ὁ Κύρος ἐλέγετό τε καὶ ἦν, ὅτι μὴ θαυματουργὸς μᾶλλον· οὐ φαρμάκων, οὐ βοτανῶν ὅλως χρώμενος βοηθήμασιν, ἀλλ᾽ εὐχῇ μονῇ καὶ διδασκαλία, τῇ μὲν πρὸς ψυχὰς ἔχουσας κακῶς, τῇ δὲ πρὸς σώματα. Α τὴν τοῦ ἄρχοντος ὠμότητα βλέψας, οὐδὲ τὰς διὰ Χρι στὸν βασάνους ὑποπτήξας, οὐδὲ μαλακὸν οὐδὲν ὑπο Θ΄. Τῆς γοῦν περὶ αὐτοῦ φήμης τὴν ᾿Αραβίαν πᾶσαν περιλαβούσης, ἤδη δὲ καὶ Ἰωάννην ἀνήκουν μὴ ἀπολιπούσης τῶν ἐκείνου καλῶν, Ἰωάννην ἐκεῖ vον, ὃς ἐκ πατρίδος μὲν Εδέσης τὸ γένος είλκε, τον δὲ τρόπον ἦν ἀκριβῶς οὐράνιος πολίτης, στρατιωτική διαπρέπων ἀξία. Ταύτης γουν τῆς φήμης καὶ εἰς ἐκεῖνον ἀφικομένης, ἄλλως τε δὲ καὶ Διοκλητιανοῦ τὸν διμωγὸν ἐπιτείναντος, καὶ ὁ καλὸς οὗτος στρα- τιώτης τὴν τάξιν ἀμείψας, καὶ στρατείαν τὴν ἄνθρω πίνην ἀπολιπών, τοῖς τοῦ Χριστοῦ τοῖς τοῦ Χριστοῦ στρατιώταις εὐγενῶς ἐνεγράφετο, καὶ ἀριστεύειν κατὰ τῶν αὐτοῦ μᾶλλον ἐχθρῶν, ἢ τῶν πρὸς ἀνθρώπους πολεμίων προείλετο. Διὸ καὶ πάντα ῥίψας εὐθὺς, πλοῦτον, εὐημερίαν, δόξαν, ἀξίωμα, εἰς Ἱεροσόλυμα παραγί νεται. Εἶτα καὶ πρὸς Αἴγυπτον ἐπιδημεῖ, τῶν ἐρώτων Κύρου ἀπονητί τουτον ἑλκότων, καὶ ὅλω ποδὶ πρὸς τὸν ὁμόπιστον ἐπιταχυνόντων, οἷα καὶ συμφιλοσο- φεῖν ἐκείνῳ καὶ συνασκεῖθαι προηρημένον. Ὃς καὶ παραβαλὼν αὐτῷ, καὶ σύνοικος γεγονώς, θεατής τε τῶν καλῶν ἐκείνων ἀγώνων καὶ θαυμάτων γενόμενος, ξυρὸς ἦν ἀκόνης ἐπιτυχών, καὶ τὸ λοιπὸν εἰς αὐτὸν ἑώρα, καὶ τῶν αὐτοῦ τῆς ἀρετῆς ἰχνῶν ἐμμελώς είχετο, οὐ κατὰ μαθητὴν ἐλλείπων, ἀλλὰ τοῦ ὁμοίου πρὸς ἀκρίβειαν στοχαζόμενος. Τοῦ διωγμοῦ δὲ, ὥστ περ ἔφημεν, ἀγριώτερον πνεύσαντος, συλλαμβάνον ται μὲν τρεῖς τὸν ἀριθμὸν παρθένοι μετὰ μητρός, τὰ Χριστιανῶν μετιούσας· ἄγονται δὲ εἰς Κάνωδον πόλιν, Κασιανοῦ μὲν τὴν μιαρὰν ἐν ταύτῃ τῶν οὐ θεῶν ἱερατείαν διέποντος, Συριανοῦ δὲ τὴν ἀρχὴν ἔχοντος. Ταῦτα δὲ οὐ ταῖς παρθένοις καὶ τῇ μητρὶ μόναις, ἀλλ᾽ ἤδη καὶ αὐτῷ Κύρῳ καὶ Ἰωάννη καθε περεί προοίμια καὶ ἀχαὶ τοῦ μαρτυρίου ἐτυγχανον, καὶ διαπλέκεσθαι τούτοις ἤδη στέφανος ἤρχετο. Δεί σας γὰρ ὁ Κῦρος, μὴ τὸ νεαρὸν τῶν παρθένων ἀπο- MENSIS JANUARIUS. adversus corpora. B eum condemnetimbecillitatis, neque pusilli et ab- jecti animi. Non enim aspiciens ad crudelitatem prasidis, neque propter Christum afferenda lor- menta reformidans,neque ullam otus animi molli- tia,exiit e civitate:sed partim quidem implens præ- ceptum Domini 4: «Quando enim,inquit, perseculi vos fuerint in bac civitate, fugite in aliam; partim vero etiam per otium volens seipsum considerare, et cor suum acuere, et deinde aggredi ad pericula pro Christo suscipienda:forte autem divina quoque providentia eum vocante in Arabiam propter inf- deles, quos illic erat ad Christum adducturus, et fideles rursus effecturus constantiores. Cum ille ergo sic et propter hac venisset in Arabiam,statim mutat habitum, vitæ formam et studium;et cum ca- put cute tenus totondisset, amictu induitur monas- tico, et ad vivendi rationem extollitur sublimio- rem. Deinde etiam mutat modum curationis. Non amplius enim medicus Cyrus dicebatur aut erat, nisi quod solum faciebat potius miracula : non medicamentorum, non herbarum omnino utens auxiliis, sed prece sola et doctrina : hac quidem adversus animas quæ male se habebant, illa vero IX.Cum ergo ejus fama totam pervasisset Arabiam, et jam ad Joannis quoque aures virtutes illius per- venissent, Joannem, inquam, illum,qui genus trahe- bat ex patria Edessa, moribus autem erat vere civis coelestis, erat vero militari insignis auctoritate. Cum hæc ergo fama ad illum quoque pervenisset, et alioqui cum Diocletianus intentasset persecu- tionem, præclarus hic miles, mutato ordine, et humano relicto exercitu, egregie relatus est in numerum Christi militum, et maluit se fortiter : fortiterly gerere adversus ejus hostes, quam adversus eus qui sunt hostili animo iu homines. Quamobrem statin abjectis omnibus opibus, divitiis, gloria, auctoritate, venit Hierosolyma. Deinde etiam profi- ciscitur in Egyptum,amore Cyri eum trahente ci- tra laborem,et toto pede ejus gressum accelerante ad eum, qui est ejusdem fidei: ut qui una cum illo philosophari et una exerceri constituisset. Qui cum ad eum accessisset, et una cum eo habi- tasset, fuissetque pulchrorum illius certaminum et miraculorum spectator, erat novacula colem nacta, et deinceps ad eum aspiciebat, et virtutis ejus vestigia diligenter sequebatur : non ut qui longe ab eo abesset ut discipulus,sed qui ejus simi- litudinem accurate asse queretur. Cum autem per- D secutio spirasset, ut diximus, vehementius,tres qui- dem numero virgines cum matre comprehendun- tur, quæ res sectabantur Christianorum : ducun- tur vero in civitatem Canodum, cum Cassianus exsecrandum eorum, qui dii non sunt, exerceret sacerdotium, Syrianus aulem civitatis haberet administrationem. Hæc autem non virginibus et matri solis, sed etiam ipsi quoque Cyro et Joanni, fuerunt veluti procmia et principia martyrii, et Matth. x. 23. D.

στὰς, ἐξῆλθε τῆς πόλεως· ἀλλὰ τοῦτο μὲν πράγ γελμα Δεσποτικὸν ἐκπληρων· ο Οτ᾽ ἂν γάρ, φησί, διώκωσιν ὑμᾶς εἰς τὴν πόλιν ταύτην, φεύγετε εἰς τὴν ἑτέραν» τοῦτο δὲ καὶ κατὰ σχολὴν ἑαυτὸν ἐπισ σκέψασθαι βουληθείς, καὶ στυμῶσαι καρδίαν, καὶ τόλμαν ἐνθεῖναι πρότερον, εἶτα καὶ πρὸς τοὺς ὑπὲρ Χριστοῦ χωρῆσαι κινδύνους· τάχα δὲ καὶ θειοτέρος αὐτὸν προνοίας εἰς τὴν ᾿Αραβίαν παρακαλούσης, δι' οὕς το προσαγαγεῖν ἔμελλε τῶν ἀπίστων ἐκεῖ τῷ Χριστῷ, καὶ ες πάλιν τῶν πιστῶν ἀσφαλεστέρους ἐργάσασθαι. Οὕτως οὖν τὴν ᾿Αραβίαν ἐκεῖνος καὶ ἐπὶ τούτοις καταλαβὼν μεταβάλλει παραχρήμα το σχῆμα τοῦ βίου, τὸ ἐπιτήδευμα, καὶ χείρας ἐν χρῷ τὴν κεφαλήν, τα μοναχῶν ἀμφιέννυται, καὶ πρὸς ἀγωγὴν ὑψηλοτέραν ἀνάγεται. Εἶτα καὶ τὸν τρόπον ἀμείβει τῆς θεραπείας. Οὐκ ἔτι γὰρ ἰατρὸς ὁ Κύρος ἐλέγετό τε καὶ ἦν, ὅτι μὴ θαυματουργὸς μᾶλλον· οὐ φαρμάκων, οὐ βοτανῶν ὅλως χρώμενος βοηθήμασιν, ἀλλ᾽ εὐχῇ μονῇ καὶ διδασκαλία, τῇ μὲν πρὸς ψυχὰς ἔχουσας κακῶς, τῇ δὲ πρὸς σώματα. Α τὴν τοῦ ἄρχοντος ὠμότητα βλέψας, οὐδὲ τὰς διὰ Χρι στὸν βασάνους ὑποπτήξας, οὐδὲ μαλακὸν οὐδὲν ὑπο Θ΄. Τῆς γοῦν περὶ αὐτοῦ φήμης τὴν ᾿Αραβίαν πᾶσαν περιλαβούσης, ἤδη δὲ καὶ Ἰωάννην ἀνήκουν μὴ ἀπολιπούσης τῶν ἐκείνου καλῶν, Ἰωάννην ἐκεῖ vον, ὃς ἐκ πατρίδος μὲν Εδέσης τὸ γένος είλκε, τον δὲ τρόπον ἦν ἀκριβῶς οὐράνιος πολίτης, στρατιωτική διαπρέπων ἀξία. Ταύτης γουν τῆς φήμης καὶ εἰς ἐκεῖνον ἀφικομένης, ἄλλως τε δὲ καὶ Διοκλητιανοῦ τὸν διμωγὸν ἐπιτείναντος, καὶ ὁ καλὸς οὗτος στρα- τιώτης τὴν τάξιν ἀμείψας, καὶ στρατείαν τὴν ἄνθρω πίνην ἀπολιπών, τοῖς τοῦ Χριστοῦ τοῖς τοῦ Χριστοῦ στρατιώταις εὐγενῶς ἐνεγράφετο, καὶ ἀριστεύειν κατὰ τῶν αὐτοῦ μᾶλλον ἐχθρῶν, ἢ τῶν πρὸς ἀνθρώπους πολεμίων προείλετο. Διὸ καὶ πάντα ῥίψας εὐθὺς, πλοῦτον, εὐημερίαν, δόξαν, ἀξίωμα, εἰς Ἱεροσόλυμα παραγί νεται. Εἶτα καὶ πρὸς Αἴγυπτον ἐπιδημεῖ, τῶν ἐρώτων Κύρου ἀπονητί τουτον ἑλκότων, καὶ ὅλω ποδὶ πρὸς τὸν ὁμόπιστον ἐπιταχυνόντων, οἷα καὶ συμφιλοσο- φεῖν ἐκείνῳ καὶ συνασκεῖθαι προηρημένον. Ὃς καὶ παραβαλὼν αὐτῷ, καὶ σύνοικος γεγονώς, θεατής τε τῶν καλῶν ἐκείνων ἀγώνων καὶ θαυμάτων γενόμενος, ξυρὸς ἦν ἀκόνης ἐπιτυχών, καὶ τὸ λοιπὸν εἰς αὐτὸν ἑώρα, καὶ τῶν αὐτοῦ τῆς ἀρετῆς ἰχνῶν ἐμμελώς είχετο, οὐ κατὰ μαθητὴν ἐλλείπων, ἀλλὰ τοῦ ὁμοίου πρὸς ἀκρίβειαν στοχαζόμενος. Τοῦ διωγμοῦ δὲ, ὥστ περ ἔφημεν, ἀγριώτερον πνεύσαντος, συλλαμβάνον ται μὲν τρεῖς τὸν ἀριθμὸν παρθένοι μετὰ μητρός, τὰ Χριστιανῶν μετιούσας· ἄγονται δὲ εἰς Κάνωδον πόλιν, Κασιανοῦ μὲν τὴν μιαρὰν ἐν ταύτῃ τῶν οὐ θεῶν ἱερατείαν διέποντος, Συριανοῦ δὲ τὴν ἀρχὴν ἔχοντος. Ταῦτα δὲ οὐ ταῖς παρθένοις καὶ τῇ μητρὶ μόναις, ἀλλ᾽ ἤδη καὶ αὐτῷ Κύρῳ καὶ Ἰωάννη καθε περεί προοίμια καὶ ἀχαὶ τοῦ μαρτυρίου ἐτυγχανον, καὶ διαπλέκεσθαι τούτοις ἤδη στέφανος ἤρχετο. Δεί σας γὰρ ὁ Κῦρος, μὴ τὸ νεαρὸν τῶν παρθένων ἀπο- MENSIS JANUARIUS. adversus corpora. B eum condemnetimbecillitatis, neque pusilli et ab- jecti animi. Non enim aspiciens ad crudelitatem prasidis, neque propter Christum afferenda lor- menta reformidans,neque ullam otus animi molli- tia,exiit e civitate:sed partim quidem implens præ- ceptum Domini 4: «Quando enim,inquit, perseculi vos fuerint in bac civitate, fugite in aliam; partim vero etiam per otium volens seipsum considerare, et cor suum acuere, et deinde aggredi ad pericula pro Christo suscipienda:forte autem divina quoque providentia eum vocante in Arabiam propter inf- deles, quos illic erat ad Christum adducturus, et fideles rursus effecturus constantiores. Cum ille ergo sic et propter hac venisset in Arabiam,statim mutat habitum, vitæ formam et studium;et cum ca- put cute tenus totondisset, amictu induitur monas- tico, et ad vivendi rationem extollitur sublimio- rem. Deinde etiam mutat modum curationis. Non amplius enim medicus Cyrus dicebatur aut erat, nisi quod solum faciebat potius miracula : non medicamentorum, non herbarum omnino utens auxiliis, sed prece sola et doctrina : hac quidem adversus animas quæ male se habebant, illa vero IX.Cum ergo ejus fama totam pervasisset Arabiam, et jam ad Joannis quoque aures virtutes illius per- venissent, Joannem, inquam, illum,qui genus trahe- bat ex patria Edessa, moribus autem erat vere civis coelestis, erat vero militari insignis auctoritate. Cum hæc ergo fama ad illum quoque pervenisset, et alioqui cum Diocletianus intentasset persecu- tionem, præclarus hic miles, mutato ordine, et humano relicto exercitu, egregie relatus est in numerum Christi militum, et maluit se fortiter : fortiterly gerere adversus ejus hostes, quam adversus eus qui sunt hostili animo iu homines. Quamobrem statin abjectis omnibus opibus, divitiis, gloria, auctoritate, venit Hierosolyma. Deinde etiam profi- ciscitur in Egyptum,amore Cyri eum trahente ci- tra laborem,et toto pede ejus gressum accelerante ad eum, qui est ejusdem fidei: ut qui una cum illo philosophari et una exerceri constituisset. Qui cum ad eum accessisset, et una cum eo habi- tasset, fuissetque pulchrorum illius certaminum et miraculorum spectator, erat novacula colem nacta, et deinceps ad eum aspiciebat, et virtutis ejus vestigia diligenter sequebatur : non ut qui longe ab eo abesset ut discipulus,sed qui ejus simi- litudinem accurate asse queretur. Cum autem per- D secutio spirasset, ut diximus, vehementius,tres qui- dem numero virgines cum matre comprehendun- tur, quæ res sectabantur Christianorum : ducun- tur vero in civitatem Canodum, cum Cassianus exsecrandum eorum, qui dii non sunt, exerceret sacerdotium, Syrianus aulem civitatis haberet administrationem. Hæc autem non virginibus et matri solis, sed etiam ipsi quoque Cyro et Joanni, fuerunt veluti procmia et principia martyrii, et Matth. x. 23. D.

δειλιάσῃ πρὸς τὸ τραχὺ τῶν κολάσεων, ἐπεὶ καὶ κομιδῇ τὴν ἡλικίαν ἦσαν νεώαται (Θεοκτίστη μὲν γὰρ, ἢ καὶ πρεσβυτάτη τῶν τριῶν ἦν, πεντεκαιδε- κάτου ἤπτετο ἔτους· τῇ δὲ μετ᾿ αὐτὴν Θεοδότη τρισ- καιδέκατος ἠνύστο χρόνος Εὐδοξία δὲ, ἡ τούτων ἐσχάτη, ἐνδέκατον ἔτος ἤγε). Διὰ ταῦτα γοῦν ὁ Κῦ ρος δειλία ληφθεὶς ὑπέρ τῶν παρθένων, ἔπει καὶ τὸ τῆς ἡλικίας ταύτης, καὶ μᾶλλον ἐν γυναιξίν, οὐ φόβῳ κολάσεων ἁπλῶς χειρωθῆναι πρόχειρον, ἀλλὰ καὶ κολακείαις ὑποφθαρήναι παντάπασιν εὐχερές, κατελθεῖν εἰς τὴν πόλιν ἀναγκαῖον υπείληφε καὶ ταύτας, ὡς οἷόν τε, πρὸς τοὺς ἀγῶνας ἐπιθαῤῥύναι, Φόβου γὰρ ἔξω καὶ ὑποψίας οὐδὲ τὴν μητέρα τούτων ἐποιεῖτο ᾿Αθανασίαν, τοῦτο μὲν γυναῖκα οὖσαν εἰδὼς, τοῦτο δὲ καὶ μητέρα θυγατέρων οὕτω νεαρῶν, καὶ ἀγουσῶν ἡλικίον ἢ καὶ μητέρος εὐφραίνειν ὀφθαλ- μοὺς οἶδε, καὶ ὑπὲρ τοῦ μηδὲν αὐτὰς παθεῖν χαλεπόν οι τῶν ἀβουλήτων μητρὶ μὴ θελητὸν γενέσθαι πα ρασκευάσει. Ταῦτα μεστὸν ἐποίει δέως τὸν Κύρον, ὑπονοῦντα, μὴ καὶ ἡ μήτηρ ἐπικλασθῇ θυγατέρων νεότητι, μὴ πάθῃ τὰ σπλάγχνα, καὶ ἡττωμένη της φύσεως, φθέγξηταί τι πρὸς αὐτὰς, ἢ καὶ νεύσειεν ἐλεεινὸν καὶ ἐνδυόσιμον. Ταῦτα γοῦν, ὥσπερ ἔφημεν, ὑπνοοῦντα τὸν Κῦρον, εἰς τὴν πόλιν εἰσάγει. Τούτῳ δὲ καὶ ὁ καλὸς εἶπετο Ιωάννης· καί γίνονται τῶν ἀγώνων αὐταῖς ἀλεῖπται (1), καὶ τοῦ μαρτυρίου καλὸν ἀρχέτυπον, ὅπερ ἦν οὐκ ἐκείνας τῷ μαρτυρίῳ προσαγαγεῖν, ἀλλὰ τὴν ἑαυτῶν ὁμολογίαν φανεράν καταστῆσαι, μᾶλλον δὲ δι᾽ ἀλλήλων ἑκάτερα, όπως αὐτοί τε διὰ τὰς παρθένους παῤῥησιάσωνται τὴν εὐσέβειαν, κἀκείνας θύματα Χριστῷ δι' ἑαυτῶν προσ- ενέγκωσιν. Ι΄. Υπηρέτας οὖν καὶ αὖθις οὐκ ἀμελεῖς τῆς ἑαυ τοῦ κακίας ὁ ἐχθρὸς εὐρηκώς, οὕτω τῶν μαρτύρων αὐτοὺς ἀναπείθει πρὸς τὸν ἄρχοντα κατειπεῖν, ὡς ἄρα Εἰσί τινες ἀγνῶτες, ὁ μὲν μοναχικόν, ὁ δὲ στρα- δ τιωτικὸν σχῆμα σώζοντες, οι τὰς συλληφθείσας ἄρτι παρθένους παρασκευάζουσι θεῶν μὲν τῶν ἡμετέρων καταφρονεῖν, δυνάμει τε πάσῃ τὴν αὐτῶν ἀπώμονον ποιεῖσθαι θρησκείαν, καὶ τὰ Καίσαρος διατάγματα παροράν, Ἰησοῦν δέ τινα μόνον ἔπιφημίζειν, καὶ τούτῳ προσανέχειν, ὅσα Θεῷ, εἰς ἔνδειξίν τε τῆς πρὸς αὐτὸν εὐνοίας μικρὸν ἡγεῖσθαι τὸν θάνατον. Συριανός τοίνυν οὐ πράως ταῦτα διενεγκών, αλλ' ἀπ᾿ ὄψιν ἀγαγὼν τοὺς γενναίους, Υμεῖς, ἔφη, δύστη- νοι καὶ θεῶν τῶν μακαρίων ἐχθροί, ὑμεῖς, οἱ σας μὲν παρθένους ἀναπείθειν πειρᾶσθε, καὶ τὰ Χρι- στιανῶν αὐξάνειν σπουδάζετε, περιυβρίζειν δὲ τὰ Καίσαρος μηχανῇ τῇ πάσῃ, πλὴν εἰ καὶ μὴ πρότε- ρον, ἀλλὰ νῦν γοῦν τῆς ματαίας ὑμῶν ταύτης ἀπο- στάντες θρησκείας, εὐχαῖς τε καὶ θυσίαις τοὺς μεγί- στους θεούς ελεώσασθε. Τοῦτο γὰρ οὐ τιμωριων μόνον ἐλευθέρους ὑμᾶς ἀλλὰ καὶ τιμῶν ἁλίους ὀφθῆ- και παρασκευάσει· εἰ δ᾽ οὖν, ἀλλ᾽ εἴσεσθε μὲν ὅσον οὕτω Συριανόν· εἴσεσθε δὲ βασιλέα Διοκλητιανόν, VITA SS. CYRI ET JOANNIS. A jam. incipiebat eis conteri corona. Veritus enim Cyrus virginum temeritudinem. ne aspera reformi- darent supplicia, quando quidem erant ætate ad- modum juvenili (Theoctiste enim, quæ erat trium ælate natu maxima, decimum quintum annum nondum attigerat ; Theodota autem, quæ eam se- quebatur, agebat annum quartum decimum : Eu- doxia vero,omnium minima, agebat annum unde- cimum). His ergo de causis timore affectus Cyrus causa virginum,quandoquidem hæc ælas, et maxim me inter mulieres,non solum facile vinci potest me- tu suppliciorum sed etiam blanditiis nullo negotio corrumpitur:existimavit esse necessarium, ut des- cenderet ad civitatem, et eis,quoad ejus feri posset, adderet animum ad certamen. Nam nec erat quidem B extra suspicionem de earum matre Athanasia:partim quidem,cum ea sciret esse mulierem:partim autem matrem quoque filiarum tam teneræ ætatis, quæ scit matris oblectare oculos, et ne ipsa grave ali- quid patiantur, efficiet quod nolint aliquid, quod non vult mater. Hæc Cyrum metu replebant, dubi- tantem ne mater quoque frangeretur juventute fliarum, ne ejus paterentur viscera, et victa a na- tura,miserabile aliquid,quo se cedere signifcaret, eis diceret,aut etiam annueret. Hæc ergo, et dixi- mus, dubitantem Cyrum inducunt in civitatem. Eum autem egregius quoque sequebatur Joannes. Fiunt vero illis eis aliptæ ad certamina, et pul- chrum exemplar martyrii: quod quidem erat, non illas adducere ad martyrium, sed suam ipso- Crum confessionem manifestam efficere: vel potius utrumque per se invicem, ut et ipsi propter vir- gines libere suam ostenderent pietatem, et illas per se Christo offerrent hostias. X.Cum itaque rursus suæ improbitatis non negli- gente ministros invenisset inimicus,eis persuadet præsidi dicere de martyribus : quod scilicet Sint quidam ignoti, unus quidem monastico,alter vero militari indulli amictu, qui efficiunt,ut modo com- prehensæ virgines, deos quidem nostros despi- ciant, totisque viribus adjurent et exsecrentur eorum religionem, Cæsarisque jussa contemnant: Jesum aulem quemdam solum laudent, et ei, quæ- cunque Deo,tribuant: et ad ostendendam suam in eum benevolentiam,mortem parvi faciant.Syrianus Digitur, cum hæc non leviter tulisset, sed viros praeclaros in suum conspectum produxisset, Vos, inquit, infelices et hostes deorum beatorum: vos, qui virginibus quidem conamini persuadere. Chri- stianorum aulem res studetis augere: Casarem ve- ro omnibus modis afficere contumelia: sed etsi non prius, nunc quidem certe ab hac vana deficien- les religione, precibus et sacrificiis deos placate maximos hoc enim non efficiet solum, ut sitis liberi a suppliciis, sed etiam, ut digni videamini honoribus : sin minus, mox quidem scietis Syria- mum, scietis autem imperatorem quoque Diocle- (1) Aliptæ, unctores, qui athletas certaturos ungebant.

δειλιάσῃ πρὸς τὸ τραχὺ τῶν κολάσεων, ἐπεὶ καὶ κομιδῇ τὴν ἡλικίαν ἦσαν νεώαται (Θεοκτίστη μὲν γὰρ, ἢ καὶ πρεσβυτάτη τῶν τριῶν ἦν, πεντεκαιδε- κάτου ἤπτετο ἔτους· τῇ δὲ μετ᾿ αὐτὴν Θεοδότη τρισ- καιδέκατος ἠνύστο χρόνος Εὐδοξία δὲ, ἡ τούτων ἐσχάτη, ἐνδέκατον ἔτος ἤγε). Διὰ ταῦτα γοῦν ὁ Κῦ ρος δειλία ληφθεὶς ὑπέρ τῶν παρθένων, ἔπει καὶ τὸ τῆς ἡλικίας ταύτης, καὶ μᾶλλον ἐν γυναιξίν, οὐ φόβῳ κολάσεων ἁπλῶς χειρωθῆναι πρόχειρον, ἀλλὰ καὶ κολακείαις ὑποφθαρήναι παντάπασιν εὐχερές, κατελθεῖν εἰς τὴν πόλιν ἀναγκαῖον υπείληφε καὶ ταύτας, ὡς οἷόν τε, πρὸς τοὺς ἀγῶνας ἐπιθαῤῥύναι, Φόβου γὰρ ἔξω καὶ ὑποψίας οὐδὲ τὴν μητέρα τούτων ἐποιεῖτο ᾿Αθανασίαν, τοῦτο μὲν γυναῖκα οὖσαν εἰδὼς, τοῦτο δὲ καὶ μητέρα θυγατέρων οὕτω νεαρῶν, καὶ ἀγουσῶν ἡλικίον ἢ καὶ μητέρος εὐφραίνειν ὀφθαλ- μοὺς οἶδε, καὶ ὑπὲρ τοῦ μηδὲν αὐτὰς παθεῖν χαλεπόν οι τῶν ἀβουλήτων μητρὶ μὴ θελητὸν γενέσθαι πα ρασκευάσει. Ταῦτα μεστὸν ἐποίει δέως τὸν Κύρον, ὑπονοῦντα, μὴ καὶ ἡ μήτηρ ἐπικλασθῇ θυγατέρων νεότητι, μὴ πάθῃ τὰ σπλάγχνα, καὶ ἡττωμένη της φύσεως, φθέγξηταί τι πρὸς αὐτὰς, ἢ καὶ νεύσειεν ἐλεεινὸν καὶ ἐνδυόσιμον. Ταῦτα γοῦν, ὥσπερ ἔφημεν, ὑπνοοῦντα τὸν Κῦρον, εἰς τὴν πόλιν εἰσάγει. Τούτῳ δὲ καὶ ὁ καλὸς εἶπετο Ιωάννης· καί γίνονται τῶν ἀγώνων αὐταῖς ἀλεῖπται (1), καὶ τοῦ μαρτυρίου καλὸν ἀρχέτυπον, ὅπερ ἦν οὐκ ἐκείνας τῷ μαρτυρίῳ προσαγαγεῖν, ἀλλὰ τὴν ἑαυτῶν ὁμολογίαν φανεράν καταστῆσαι, μᾶλλον δὲ δι᾽ ἀλλήλων ἑκάτερα, όπως αὐτοί τε διὰ τὰς παρθένους παῤῥησιάσωνται τὴν εὐσέβειαν, κἀκείνας θύματα Χριστῷ δι' ἑαυτῶν προσ- ενέγκωσιν. Ι΄. Υπηρέτας οὖν καὶ αὖθις οὐκ ἀμελεῖς τῆς ἑαυ τοῦ κακίας ὁ ἐχθρὸς εὐρηκώς, οὕτω τῶν μαρτύρων αὐτοὺς ἀναπείθει πρὸς τὸν ἄρχοντα κατειπεῖν, ὡς ἄρα Εἰσί τινες ἀγνῶτες, ὁ μὲν μοναχικόν, ὁ δὲ στρα- δ τιωτικὸν σχῆμα σώζοντες, οι τὰς συλληφθείσας ἄρτι παρθένους παρασκευάζουσι θεῶν μὲν τῶν ἡμετέρων καταφρονεῖν, δυνάμει τε πάσῃ τὴν αὐτῶν ἀπώμονον ποιεῖσθαι θρησκείαν, καὶ τὰ Καίσαρος διατάγματα παροράν, Ἰησοῦν δέ τινα μόνον ἔπιφημίζειν, καὶ τούτῳ προσανέχειν, ὅσα Θεῷ, εἰς ἔνδειξίν τε τῆς πρὸς αὐτὸν εὐνοίας μικρὸν ἡγεῖσθαι τὸν θάνατον. Συριανός τοίνυν οὐ πράως ταῦτα διενεγκών, αλλ' ἀπ᾿ ὄψιν ἀγαγὼν τοὺς γενναίους, Υμεῖς, ἔφη, δύστη- νοι καὶ θεῶν τῶν μακαρίων ἐχθροί, ὑμεῖς, οἱ σας μὲν παρθένους ἀναπείθειν πειρᾶσθε, καὶ τὰ Χρι- στιανῶν αὐξάνειν σπουδάζετε, περιυβρίζειν δὲ τὰ Καίσαρος μηχανῇ τῇ πάσῃ, πλὴν εἰ καὶ μὴ πρότε- ρον, ἀλλὰ νῦν γοῦν τῆς ματαίας ὑμῶν ταύτης ἀπο- στάντες θρησκείας, εὐχαῖς τε καὶ θυσίαις τοὺς μεγί- στους θεούς ελεώσασθε. Τοῦτο γὰρ οὐ τιμωριων μόνον ἐλευθέρους ὑμᾶς ἀλλὰ καὶ τιμῶν ἁλίους ὀφθῆ- και παρασκευάσει· εἰ δ᾽ οὖν, ἀλλ᾽ εἴσεσθε μὲν ὅσον οὕτω Συριανόν· εἴσεσθε δὲ βασιλέα Διοκλητιανόν, VITA SS. CYRI ET JOANNIS. A jam. incipiebat eis conteri corona. Veritus enim Cyrus virginum temeritudinem. ne aspera reformi- darent supplicia, quando quidem erant ætate ad- modum juvenili (Theoctiste enim, quæ erat trium ælate natu maxima, decimum quintum annum nondum attigerat ; Theodota autem, quæ eam se- quebatur, agebat annum quartum decimum : Eu- doxia vero,omnium minima, agebat annum unde- cimum). His ergo de causis timore affectus Cyrus causa virginum,quandoquidem hæc ælas, et maxim me inter mulieres,non solum facile vinci potest me- tu suppliciorum sed etiam blanditiis nullo negotio corrumpitur:existimavit esse necessarium, ut des- cenderet ad civitatem, et eis,quoad ejus feri posset, adderet animum ad certamen. Nam nec erat quidem B extra suspicionem de earum matre Athanasia:partim quidem,cum ea sciret esse mulierem:partim autem matrem quoque filiarum tam teneræ ætatis, quæ scit matris oblectare oculos, et ne ipsa grave ali- quid patiantur, efficiet quod nolint aliquid, quod non vult mater. Hæc Cyrum metu replebant, dubi- tantem ne mater quoque frangeretur juventute fliarum, ne ejus paterentur viscera, et victa a na- tura,miserabile aliquid,quo se cedere signifcaret, eis diceret,aut etiam annueret. Hæc ergo, et dixi- mus, dubitantem Cyrum inducunt in civitatem. Eum autem egregius quoque sequebatur Joannes. Fiunt vero illis eis aliptæ ad certamina, et pul- chrum exemplar martyrii: quod quidem erat, non illas adducere ad martyrium, sed suam ipso- Crum confessionem manifestam efficere: vel potius utrumque per se invicem, ut et ipsi propter vir- gines libere suam ostenderent pietatem, et illas per se Christo offerrent hostias. X.Cum itaque rursus suæ improbitatis non negli- gente ministros invenisset inimicus,eis persuadet præsidi dicere de martyribus : quod scilicet Sint quidam ignoti, unus quidem monastico,alter vero militari indulli amictu, qui efficiunt,ut modo com- prehensæ virgines, deos quidem nostros despi- ciant, totisque viribus adjurent et exsecrentur eorum religionem, Cæsarisque jussa contemnant: Jesum aulem quemdam solum laudent, et ei, quæ- cunque Deo,tribuant: et ad ostendendam suam in eum benevolentiam,mortem parvi faciant.Syrianus Digitur, cum hæc non leviter tulisset, sed viros praeclaros in suum conspectum produxisset, Vos, inquit, infelices et hostes deorum beatorum: vos, qui virginibus quidem conamini persuadere. Chri- stianorum aulem res studetis augere: Casarem ve- ro omnibus modis afficere contumelia: sed etsi non prius, nunc quidem certe ab hac vana deficien- les religione, precibus et sacrificiis deos placate maximos hoc enim non efficiet solum, ut sitis liberi a suppliciis, sed etiam, ut digni videamini honoribus : sin minus, mox quidem scietis Syria- mum, scietis autem imperatorem quoque Diocle- (1) Aliptæ, unctores, qui athletas certaturos ungebant.

ἐπάγει καὶ κατ' αὐτῶν, Κύρον, εἰπὼν, τὸν τῶν Γα- Α λιλαίων προστάτην, καὶ Ἰωάννην τὸν τὸ σέβας αὐτῷ παραπλήσιον, τοῖς τῶν αὐτοκρατόρων οὐχ ὑπείξαντας διατάγμασι, καὶ θυσίας τοῖς μεγίστοις θεοῖς μὴ προσενεγκόντας, ἀποτμηθῆναι τὰς κεφαλὰς κατὰ τὸν τῶν κρατούντων νόμον ἀποφαινόμεθα. ΙΓ΄. Ταῦτα ψηφισαμένου Συριανοῦ, δέχονται παρα- χρῆμα καὶ οὗτοι χειρὶ μὲν ἀνθρωπίνῃ τὴν ἐκτομήν, ἀθανάτῳ δὲ τὸν ἐξ οὐρανοῦ στέφανον ἐπὶ τριακάδι καὶ πρώτην ἄγοντες τοῦ Ἰανουαρίου μηνός. Τῶν μέντοι λειψάνων οἱ φιλευσεβεῖς οὐδαμῶς, ὠλιγώρησαν, τὴν τοῦ καιροῦ δυσκολίαν ὑποσταλέντες· ἀλλὰ χεῖρας εὐθὺς σπουδαιοτήτος εισενεγκόντες, εὐλαβῶς καὶ ὁσίως ἀνείλοντο ταῦτα, καὶ περιστείλαντες ἐν τῷ τοῦ ἀποστόλου ναῷ Μάρκου λαμπρῶς ἕκαστα κατατί- θενται, πλὴν ὅσον αὐτοῖς αἱ θῆκαι διάφοροι· ἀλλ' ἡ μὲν γὰρ τὰ τῶν παρθένων καὶ τῆς μητρός, ἑτέρα δὲ πάλιν τὰ Κύρου καὶ Ἰωάννου πιστεύεται. Χρόνῳ δὲ ὕστερον, τοῖς Ἕλλησι μὲν καταλυθείσης τῆς τυραν- νίδος, Θεοδοσίου δὲ τὸ τῆς βασιλείας σκήπτρον ἀνει ληφότος, εὐσεβῶς τε τῶν τῆς εὐσεβείας φίλων Χρι- στιανῶν ἡγουμένου, κινεῖται καὶ ταῦτα καὶ μετατί- θεται. Τὸ δὲ ὅπως, εἰπεῖν οὐκ ἀτερπὲς τοῖς φιλοθέοις διήγημα. ΙΔ. Θεοδοσίου τὴν βασιλείαν, ὥσπερ ἔφημεν, ἄρτι παραλαβόντος, μέγιστος ἐκ τῶν πρὸς ἑσπέραν κινετ- ται καὶ χαλεπός πόλεμος. Πολλὰ γὰρ ἀθρόον ἔθνη ἐπὶ τὸ αὐτὸ συνδραμόντες, συνθήκας τε πρὸς αὐτὰ θέμενα, πικρὰν ἠπείλουν τῇ Ῥωμαίων ἀρχῇ τὴν ἔφοδον. Δείσαντα οὖν τότε τὸν μέγαν ἐν βασιλεῦσι τουτονὶ Θεοδόσιον, μήτε πρὸς συλλογὴν ἀποβλέψαι χρημάτων, μήτε τινὰ χειρά συχνὴν εἰς συμμαχίαν ἐπικαλέσσασθαι, ἀλλ᾽ οἷς ἐκεῖνος ἐπὶ πᾶσιν ἀεὶ μόνης τῆς ἄνωθεν ἠρτῆσθαι χειρός· οὕτω δὴ καὶ τηνικαῦτα ἐποίει, καὶ ποιῶν οὐχ ἡμάρτανε. Μαθών γὰρ ὡς κατὰ τὴν Εκῆτιν (ἔρημος δὲ αὕτη πρὸς Αἴγυπνον μὲν κειμένη, οὕτωσὶ δὲ ὠνομασμένη) φιλοσοφεί τις ἀνήρ, γένος μὲν καὶ αὐτὸς Αἰγύπτιος, μεγίστων θαυ- μάτων δημιουργός, Θεοφίλῳ παραχρῆμα τῷ τῆς ᾿Αλεξανδρείας ἐπισκόπῳ γράφει, κελεύων ὥστε τὸν θαυμάσιον ἐκεῖνον άνδρα παρασκευάσαι τὴν Κων- σταντίνου πρὸς τάχος καταλαβεῖν. Προσέκειτο δὲ καί ἡ τῆς παρουσίας χρεία τοῖς γράμμασιν. Ὁ δὲ ταῦτα δεξάμενος, παρ' αὐτὸν ὡς εἶχεν εὐθὺς ἀφικνεῖται, καὶ τὰ γράμματα δούς, τὴν τοῦ βασιλέως ἀξίωσιν καὶ τὴν ἐπισπεύδουσαν χρείαν αὐτῷ ἀπαγγέλλει. Εἶτα καὶ τὰ παρ' ἑαυτοῦ ποιεῖ, δεῖται καὶ αὐτὸς οἴκοθεν, λιπαρεῖ θερμῶς, ἱκετεύει, μήτε τὰς τοῦ βα- σιλέως ικετηρίας υπεριδείν, μήτε κόπου τὰ ἑαυτοῦ ἀτιμάσαι, ἀλλὰ καὶ τῇ πόλει ἐπιφοιτῆσαι, καὶ τὸν κατ' αὐτῆς πόλεμον εὐχῇ τῇ πρὸς Θεὸν ἀποστέψαι κινδύνον τε τηλικούτου καὶ φόβου ταύτην ἀπαλλάξαι, οἷα παρ' αὐτῷ τοῦ σωθῆναι τε τὴν πόλιν ἢ ἀπολέ- σθαι κειμένου. ΙΕ΄. Ο μέντοι θαυμάσιος ἐκεῖνος Σενούφιος (τοῦτο δὲ ὁ ἀνὴρ ἐκαλεῖτο) πρῶτα μὲν, ὡς εἰκὸς, ἀπηγόρευε VITA SS. CYRI ET JOANNIS. vero omnia faciens nihil profceret, in eos quoque fert sententiam: Cyro,dicens, antistiti Galilæorum, et Joanni,qui est ei in religione similis, qui non cesserunt jussui imperatoris, et sacrificia naximis diis non obtulerunt, pronuntianus amputari ca- pita convenienter legi imperatorum. XIII. Hanc cum sententiam tulisset Syrianus,ii statim humana quidem manu accipiunt amputatio- nem: immortali autem eam, quæ e colo datur, coronam,tricesimo primo mensis Januarii (2). Re- liquias autem pii minime neglexerunt,reverini dif- fcultatem temporis, sed maximo studio ei statim manus admoventes, eas pie et sustulerunt, et cum composuissent singulas in templo Marci apostoli honorifice deponunt, nisi quod eis sunt capsæ di- p versa. Alteri enim, virginum et matris reliquiæ ; alteri vero, Cyri et Joannis, rursus mandantur. Procedente autem postea tempore, cum gentibus quidem esset dissoluta tyrannis, Theodosius vero regni sceptrum accepisset, piæque religionis ami- cis Christianis pie præesset, eæ et moventur et transferuntur. Quomodo autem, non erit piis ad dicendum injucunda narratio. B XIV. Cum Theodosius, ut diximus, paulo ante suscepisset imperium, maximum et difficillimum bellum movetur ab Occidente. Cum enim repente multæ gentes simul colissent, et fœdus inter se in- iissent,minabantur in Romanorum regionem gra- vem irruptionem. Veritus ergo tunc magnus inter imperatores hic Theodosius, neque ad colligendas aspexit pecunias, neque magnam aliquam manum C invocavit ad auxilium, sed ille in omnibus semper pendebat a manu illa superna. Sic ergo tunc quoque fecit, et id faciens,spe nequaquam est fru- stratus. Cum enim intellexisset, quod in Scete (est hæc autem solitudo in Ægypto quidem sita, sic vero nominata) philosophabatur vir quidam, genere quidem ipse quoque Ægyptius, maximo- rum autem effector miraculorum, scribit protinus ad Theophilum Alexandriæ episcopum, jubens ut efficiat, ut vir ille admirabilis quamprimum veniat Constantinopolim (2). Eis aulems lilleris quoque continebatur, quid ejus adventu opus es- set. Ille vero iis acceptis, statim ad eum venit, el datis litteris, preces imperatoris et usum, qui urgebat, significat. Deinde etiam ipse quoque es D se facit, quæ potest : vehementer rogat, orat,sup- plicat, ne preces despicial imperatoris, neque suos vilipendat labores: sed veniat ad civitatem, et bellum, quod in eam paratur, suis avertal ad Deum precibus, et a tanto periculo et metu eam liberet : utpote quod in ejus potestate situm sit, ut civitas vel salva sit vel intereat. persecutionis Diocletiani imp., ut notat Baron. in Martyrol. XV. Admirabilis autem ille Senuphius (hoc enim nomine vocabatur) primum quidem, ut est consen- dem historiam et Glycas refert, Annal. part. IV. (2) plectuntur capite Cyrus et Joannes anno 9 (3) Quo in tempore acciderit incertum est. Eam-

Α τὴν ἀξίωσιν, οὐ πρὸς τὸ μέτρον, ὡς ἦς] εἶχε, χάριτος, ἀλλὰ πρὸς τὸ μέρον μᾶλλον ἧς ἐπλούτει, τοπεινώσεως ἀφορῶν. Ἡ μὲν ἐμὴ εὔνοια ἡ πρὸς τὴν πόλιν, λέγων, πολλὴ, καὶ τὸ θέλειν ἀεὶ σώζεσθαι ταύτην ἔχατον θερμόν, πλὴν ἀλλ᾽ οὐ τῷ θελήματα μου καὶ τὸ ἰσχύειν ἐκ τῆς πρὸς παῤῥησίας ἀκολου θεῖο καὶ αὐτὸν δὲ τὸν ᾿Αλεξανδρείας μὴ τοιαῦτε περὶ αὐτοῦ φρονεῖν, μηδὲ τοῦτον τῶν πολλῶν ἡγεῖσθαι διαφέρειν ἠξίου. Επεὶ δὲ παράπαν αὐτὸς οὐ μεθιέτο, μὴ ἔχων ὅτι πάθοι λοιπὸν ὁ μέγας Σε νούφιος, τὴν μὲν ἀποδημίαν εὐπρεπῶς ἀναβάλλεται, τὰ δὲ τῆς βοηθείας καὶ οὕτω δίδωσι· καὶ ποιεῖ μᾶλο λον αὐτὴν θαυμασιωτέραν· Ἔστη τε γὰρ εὐθὺς πρὸς ανατολάς, καὶ τὴν ἐπωμίδα καὶ τὴν βακτηρίαν εἰς οὐρανοῦν ἀνασχών, Δέσποτα ὁ Θεὸς, εἶπεν, ὁ Θεὸς τῶν δυνάμεων, δὸς καὶ τῷδε μου τῇ ἐπωμίοι καὶ τῇδε τῇ βακτηρία τοσούτον ίσχυσαι ὅσπερ ἂν καὶ αὐτῷ ἐμοί, εἴ γε δὴ ἐκεῖσε παρῆν. Ταῦτα πρὸς Θεὸν εἰπὼν, τὰ ἐν χερσὶν αὐτίκα καὶ τῷ ἀρχιερεῖ δίδωσι, Δέξαι ταῦτα, λέγων, καὶ πέμψον τῷ βασιλεῖ κατὰ τάχος κἀκεῖνος τὴν μὲν ἐπωμίδα τῇ κεφαλῇ περι- θέσθω, τὴν βακτηρίαν δὲ τῇ χειρὶ φερέτω. Εἶθ' όταν συμβάλλειν τοῖς πολεμίοις ἡ χρεία καλεῖ, τῶν ἄλλων προεξιέτω πάντωθι, καὶ θαῤῥῶν χωρείτω κατὰ τῶν πολεμίων. Εἶτε [. Εἴ γε] γὰρ ἀκουστὸς ἐγὼ παρὰ τῷ Θεῷ, καὶ αὐτὸν οἶμαι φοβερὸν ἐκείνοις γενέσθαι, καὶ ἀναιμωτὶ τὴν νίκην εὐκλεῶς ἄρασθαι. 15΄. ἂν ἡδέως τῷ βασιλεῖ κομισθέντων, φρουρείο ται μὲν ἐκεῖνος τὴν κεφαλὴν τῇ ἐπωμίδι, παντὸς κρά- νους οὐδ᾽ ὅσον εἰπεῖν ἀσφαλέστερον, ὁπλίζεται δὲ τὴν βακτηρίαν τῇ δεξιᾷ πολλῷ δόρατος κραταιότερος όρο θῆναι τοῖς πολεμίοις, θαῤῥῶν ἢ τῷ ῥοπάλῳ φασὶν Ἡ- ρακλέα τὸ πρότερον. Προσιόντων ἤδη τῶν πολεμίων, όρμᾷ πρώτος αὐτὸς τοῦ παντὸς στρατεύματος εξηγού μενος. Εὐχῇ δὲ τῇ πρὸς Θεὸν τοῦ Σενουφίου μένειν ἀτελέστῳ] οὐκ ἦν, ἀλλ᾽ εὐθέως πέρας ἐλάμβα νεν. "Αμπ τε γὰρ εἶδον αὐτὸν οἱ Βάρβαροι, καὶ ὥστ περ ἕνα τῶν οὐρανίων καταπλαγέντες, εἰς φυγήν εὐθὺς ἔβλεψαν, καὶ ποδῶν ἀρετὴν ἐπῄνουν. Εφευ γον δὲ οὐ σὺν κόσμῳ τινὶ καὶ τάξει, ὡς μὴ παντάπα- σιν ἀλκῆς ἐπιλελησμένοι, ἀλλ' ὡς ἂν ἔνφρονες καὶ κατάφοβοι, ἄλλος ἀλλαχοῦ διεσκεδασμένοι, νώτα τοῖς βουλομένοις ῥᾴδιον, θήραμα εὐχερές, ἀσφαλῆς δίωξης καὶ κινδύνου παντὸς ἔλευθέρα, αὐτοὶ μᾶλλον ἀλλή λοις, ὑπὸ τῆς ἀκόσμου φυγῆς, πληγών και τραυμάτ των, ἢ καὶ θανάτου, πρόξενοι· ὥστε μὴ ἀναιμωτί τὸν βασιλέα μόνον ἀλλὰ καὶ ἀπόνητὶ τὴν νίκην ταύ την ενέγκασθαι. Εορτήν ἐκεῖνος ὠνόμασε τήνδε τὴν ἡμέραν, καὶ νῦν πάνδημος ᾿Αλεξανδρεῦσιν αὕτη καὶ πολυτελής διὰ χρόνου, Εἰκονιον οὕτω παρ' αὐτοῖς ονομαζομένη. Πεποίηται γὰρ δή τις τοῦ βασιλέως καὶ εἰκὼν ὡπλισμένη τὸν τότε τρόπον καὶ τῇ μὲν κεφαλῇ τὴν ἔπωμίδα περικειμένη, τῇ δεξιᾷ δὲ τὴν βακτηρίαν προϊσχουσα. Ο ΙΖ΄. Οὕτω δὲ τῶν Ελλήνων ἀπηνθηκότων, ὁ τῆς 'Αλεξανδρέων προεστώς ᾿Εκκλησίας, Ελληνικὰ μὲν MENSIS JANUARIUS. taneum, ne rogaret prohibuit, non ad mensuram [f. ejus, quam habebat, gratia, se ad mensuram po- tius ejus, qua erat dives, humilitatis aspiciens. Magna est,inquit,mea in civitatem benevolentia,et ipsam valde salvam esse cupio : sed non volunta- tem quoque vires consequuntur ex ea, quæ est ad Deum, fiducia. Quin etiam rogavit ipsum Ale- xandriæ episcopum, ne de eo talia sentiret, neque eum putaret vulgo antecellere. Cum eum aulem. ipse omnino non dimitteret, nec sciret deinceps magnus quidnam faceret Senuphius, discessum quidem suum pulchre difert: dat autem sic quoque auxilium, idque facit admirabilius. Nam et statim stetit ad orientem, et cum superhumerale et bacu- lum in cœlum sustulisset, Domine Deus, inquit, Deus exercituum, da huic meo superhumerale et B huic baculo,ut tantum possit, quantum ego ipse,si illio adessem. Hæc cum Deo dixisset,quæ habebat in manibus, dal statim pontifci.Hæc accipe, dicens, et mitte statim ad imperatorem. ille autem super- humerale quidem imponat capiti, baculum vero manu ferat. Deinde quando opus fuerit manus con- serere cum iuimicis, præcedat omnes alios,et au- dacter procedat adversus inimicos. Nam si ego quidem possim a Deo exaudiri, existimo fore ut ipse sit illis terribilis, et sine sanguine gloriosam referat victoriam. C XVI. Hæc cum ad imperatorem lubenter essent allata,ille quidem munit caput superhumerali,quavis galea tutius: baculo autem munit dexteram,lancea longe validius:el hac ratione confidens fore ut vide - retur hostibus terribilior,quam olim, ut aiunt, clava Hercules.Jam accedentibus hostibus, ipse primus præcedit, ducens totum exercitum. Propter Senu- phii autem ad Deum orationem nulla erat dilatio, sed res statim Gnem accipiebat. Simul ac enim [f. add. eum viderunt Barbari, eum admirati tanquam unum ex coelestibus,ad fugam statim spectabant et pedum virtutem laudabant. Fugiebant vero non aliquo certo ordine, ut qui non essent omnino obliti virium,sed ut qui essent emotæ mentis et perter- riti, alius alio dispersi, terga volentibus facilia, expedita veneratio, secura persecutio et libera ab omni periclo, ipsi potius propter fogam, quæ erat sine ullo certo ordine, plagas et vulnera, atque adeo mortem sibi invicem conciliantes:adeo impe- rator non solum sine sanguine, sed etiam sine la. bore hanc victoriam retulerit. Festum ille nomi- navit hunc dien, et nunc quoque post tantum tempus magnifice celebratur ab Alexandrinis (3), nominaturque ab eis Iconium. Ab eis enim impe- ratoris facta est quædam statua, eo, quo tunc,mo- do, armata : et capite quidem induta superhume- rali, dextera autern tenens baculum. XVII.Cum vero gentiles nondum effloruissent, is qui Alexandrinæ præeral Ecclesia, destruit qui (3*) Hinc manifestum esf scriptam esse hanc Vitam cum Ægyptus adbuc sub Christianis esset: nam quæ potuit, ætate Metaphraste, licet hæc ipse D retinuerit) magna celebritas et magnificentia ser- vari, rerum potientibus Saracenis. BOLLAND.

Α τὴν ἀξίωσιν, οὐ πρὸς τὸ μέτρον, ὡς ἦς] εἶχε, χάριτος, ἀλλὰ πρὸς τὸ μέρον μᾶλλον ἧς ἐπλούτει, τοπεινώσεως ἀφορῶν. Ἡ μὲν ἐμὴ εὔνοια ἡ πρὸς τὴν πόλιν, λέγων, πολλὴ, καὶ τὸ θέλειν ἀεὶ σώζεσθαι ταύτην ἔχατον θερμόν, πλὴν ἀλλ᾽ οὐ τῷ θελήματα μου καὶ τὸ ἰσχύειν ἐκ τῆς πρὸς παῤῥησίας ἀκολου θεῖο καὶ αὐτὸν δὲ τὸν ᾿Αλεξανδρείας μὴ τοιαῦτε περὶ αὐτοῦ φρονεῖν, μηδὲ τοῦτον τῶν πολλῶν ἡγεῖσθαι διαφέρειν ἠξίου. Επεὶ δὲ παράπαν αὐτὸς οὐ μεθιέτο, μὴ ἔχων ὅτι πάθοι λοιπὸν ὁ μέγας Σε νούφιος, τὴν μὲν ἀποδημίαν εὐπρεπῶς ἀναβάλλεται, τὰ δὲ τῆς βοηθείας καὶ οὕτω δίδωσι· καὶ ποιεῖ μᾶλο λον αὐτὴν θαυμασιωτέραν· Ἔστη τε γὰρ εὐθὺς πρὸς ανατολάς, καὶ τὴν ἐπωμίδα καὶ τὴν βακτηρίαν εἰς οὐρανοῦν ἀνασχών, Δέσποτα ὁ Θεὸς, εἶπεν, ὁ Θεὸς τῶν δυνάμεων, δὸς καὶ τῷδε μου τῇ ἐπωμίοι καὶ τῇδε τῇ βακτηρία τοσούτον ίσχυσαι ὅσπερ ἂν καὶ αὐτῷ ἐμοί, εἴ γε δὴ ἐκεῖσε παρῆν. Ταῦτα πρὸς Θεὸν εἰπὼν, τὰ ἐν χερσὶν αὐτίκα καὶ τῷ ἀρχιερεῖ δίδωσι, Δέξαι ταῦτα, λέγων, καὶ πέμψον τῷ βασιλεῖ κατὰ τάχος κἀκεῖνος τὴν μὲν ἐπωμίδα τῇ κεφαλῇ περι- θέσθω, τὴν βακτηρίαν δὲ τῇ χειρὶ φερέτω. Εἶθ' όταν συμβάλλειν τοῖς πολεμίοις ἡ χρεία καλεῖ, τῶν ἄλλων προεξιέτω πάντωθι, καὶ θαῤῥῶν χωρείτω κατὰ τῶν πολεμίων. Εἶτε [. Εἴ γε] γὰρ ἀκουστὸς ἐγὼ παρὰ τῷ Θεῷ, καὶ αὐτὸν οἶμαι φοβερὸν ἐκείνοις γενέσθαι, καὶ ἀναιμωτὶ τὴν νίκην εὐκλεῶς ἄρασθαι. 15΄. ἂν ἡδέως τῷ βασιλεῖ κομισθέντων, φρουρείο ται μὲν ἐκεῖνος τὴν κεφαλὴν τῇ ἐπωμίδι, παντὸς κρά- νους οὐδ᾽ ὅσον εἰπεῖν ἀσφαλέστερον, ὁπλίζεται δὲ τὴν βακτηρίαν τῇ δεξιᾷ πολλῷ δόρατος κραταιότερος όρο θῆναι τοῖς πολεμίοις, θαῤῥῶν ἢ τῷ ῥοπάλῳ φασὶν Ἡ- ρακλέα τὸ πρότερον. Προσιόντων ἤδη τῶν πολεμίων, όρμᾷ πρώτος αὐτὸς τοῦ παντὸς στρατεύματος εξηγού μενος. Εὐχῇ δὲ τῇ πρὸς Θεὸν τοῦ Σενουφίου μένειν ἀτελέστῳ] οὐκ ἦν, ἀλλ᾽ εὐθέως πέρας ἐλάμβα νεν. "Αμπ τε γὰρ εἶδον αὐτὸν οἱ Βάρβαροι, καὶ ὥστ περ ἕνα τῶν οὐρανίων καταπλαγέντες, εἰς φυγήν εὐθὺς ἔβλεψαν, καὶ ποδῶν ἀρετὴν ἐπῄνουν. Εφευ γον δὲ οὐ σὺν κόσμῳ τινὶ καὶ τάξει, ὡς μὴ παντάπα- σιν ἀλκῆς ἐπιλελησμένοι, ἀλλ' ὡς ἂν ἔνφρονες καὶ κατάφοβοι, ἄλλος ἀλλαχοῦ διεσκεδασμένοι, νώτα τοῖς βουλομένοις ῥᾴδιον, θήραμα εὐχερές, ἀσφαλῆς δίωξης καὶ κινδύνου παντὸς ἔλευθέρα, αὐτοὶ μᾶλλον ἀλλή λοις, ὑπὸ τῆς ἀκόσμου φυγῆς, πληγών και τραυμάτ των, ἢ καὶ θανάτου, πρόξενοι· ὥστε μὴ ἀναιμωτί τὸν βασιλέα μόνον ἀλλὰ καὶ ἀπόνητὶ τὴν νίκην ταύ την ενέγκασθαι. Εορτήν ἐκεῖνος ὠνόμασε τήνδε τὴν ἡμέραν, καὶ νῦν πάνδημος ᾿Αλεξανδρεῦσιν αὕτη καὶ πολυτελής διὰ χρόνου, Εἰκονιον οὕτω παρ' αὐτοῖς ονομαζομένη. Πεποίηται γὰρ δή τις τοῦ βασιλέως καὶ εἰκὼν ὡπλισμένη τὸν τότε τρόπον καὶ τῇ μὲν κεφαλῇ τὴν ἔπωμίδα περικειμένη, τῇ δεξιᾷ δὲ τὴν βακτηρίαν προϊσχουσα. Ο ΙΖ΄. Οὕτω δὲ τῶν Ελλήνων ἀπηνθηκότων, ὁ τῆς 'Αλεξανδρέων προεστώς ᾿Εκκλησίας, Ελληνικὰ μὲν MENSIS JANUARIUS. taneum, ne rogaret prohibuit, non ad mensuram [f. ejus, quam habebat, gratia, se ad mensuram po- tius ejus, qua erat dives, humilitatis aspiciens. Magna est,inquit,mea in civitatem benevolentia,et ipsam valde salvam esse cupio : sed non volunta- tem quoque vires consequuntur ex ea, quæ est ad Deum, fiducia. Quin etiam rogavit ipsum Ale- xandriæ episcopum, ne de eo talia sentiret, neque eum putaret vulgo antecellere. Cum eum aulem. ipse omnino non dimitteret, nec sciret deinceps magnus quidnam faceret Senuphius, discessum quidem suum pulchre difert: dat autem sic quoque auxilium, idque facit admirabilius. Nam et statim stetit ad orientem, et cum superhumerale et bacu- lum in cœlum sustulisset, Domine Deus, inquit, Deus exercituum, da huic meo superhumerale et B huic baculo,ut tantum possit, quantum ego ipse,si illio adessem. Hæc cum Deo dixisset,quæ habebat in manibus, dal statim pontifci.Hæc accipe, dicens, et mitte statim ad imperatorem. ille autem super- humerale quidem imponat capiti, baculum vero manu ferat. Deinde quando opus fuerit manus con- serere cum iuimicis, præcedat omnes alios,et au- dacter procedat adversus inimicos. Nam si ego quidem possim a Deo exaudiri, existimo fore ut ipse sit illis terribilis, et sine sanguine gloriosam referat victoriam. C XVI. Hæc cum ad imperatorem lubenter essent allata,ille quidem munit caput superhumerali,quavis galea tutius: baculo autem munit dexteram,lancea longe validius:el hac ratione confidens fore ut vide - retur hostibus terribilior,quam olim, ut aiunt, clava Hercules.Jam accedentibus hostibus, ipse primus præcedit, ducens totum exercitum. Propter Senu- phii autem ad Deum orationem nulla erat dilatio, sed res statim Gnem accipiebat. Simul ac enim [f. add. eum viderunt Barbari, eum admirati tanquam unum ex coelestibus,ad fugam statim spectabant et pedum virtutem laudabant. Fugiebant vero non aliquo certo ordine, ut qui non essent omnino obliti virium,sed ut qui essent emotæ mentis et perter- riti, alius alio dispersi, terga volentibus facilia, expedita veneratio, secura persecutio et libera ab omni periclo, ipsi potius propter fogam, quæ erat sine ullo certo ordine, plagas et vulnera, atque adeo mortem sibi invicem conciliantes:adeo impe- rator non solum sine sanguine, sed etiam sine la. bore hanc victoriam retulerit. Festum ille nomi- navit hunc dien, et nunc quoque post tantum tempus magnifice celebratur ab Alexandrinis (3), nominaturque ab eis Iconium. Ab eis enim impe- ratoris facta est quædam statua, eo, quo tunc,mo- do, armata : et capite quidem induta superhume- rali, dextera autern tenens baculum. XVII.Cum vero gentiles nondum effloruissent, is qui Alexandrinæ præeral Ecclesia, destruit qui (3*) Hinc manifestum esf scriptam esse hanc Vitam cum Ægyptus adbuc sub Christianis esset: nam quæ potuit, ætate Metaphraste, licet hæc ipse D retinuerit) magna celebritas et magnificentia ser- vari, rerum potientibus Saracenis. BOLLAND.

πάντα καθήσει σεβάσματα, ναὺς δὲ τὴν πόλιν ἐκό- σμει καὶ ἱεροῖς ἱδρύμασί τε καὶ ἀναθήμασι, καὶ τέμενος ἐν Κανώπῳ τὸ μέγεθος καὶ τὸ κάλλος ὑπερ- φυές, τοῖς ἀποστόλοις ἐδείματο, οὐ μετζον ἢ δέκα καὶ δύο σταδίοις τῆς πόλεως ἀπέχον. Επίσημος δὲ καὶ αὐτοῖς Ἕλλησιν ὁ τόπος καὶ ὀνόματος οὐκ ἐλαχίστου ἠξιωμένος. Τεκμαίρεσθαι δὲ ἔξεστι τῇ τε ὁδῷ πρὸς αὐτὸν φερούσῃ, ἤπερ πλαξι κατέστρωτα πᾶσα καί λίθοις εὖ ηρμοσμένοις, καὶ τῷ τῶν προαστείων πλήθει καὶ βαλανείων κεκόσμηται, ο δὴ καὶ τέσσαρα λόγος πρὸς τοῖς εἴκοσιν εἶναι καὶ ἐπὶ τῶν ἡμετέρων διαβῆναι χρόνων πρὸς δὲ καὶ τῇ ἀγορᾷ καὶ τῶν ὠνίων ἀφθονία περιττῶς ἔχει. Τῆς γὰρ πόλεως ταύ- της, τοῦ Κανώπου, φημί, κώμη τις ἦν δυσὶ σταδίοις διεστηκυία, Νανουθὲ καλουμένη· καὶ ἡ κώμη δε δαιμόνων ἦν κατοικία καὶ πονηρῶν πνευμάτων δια- Β τριβή. Θεόφιλος δὲ, οὗτος ὁ τῶν ᾿Αλεξανδρέων ἐπί - σκοπος, καθαρόν δαιμόνων ἀποδείξαι βουληθεὶς τὸ χωρίον, καὶ χαρακτήρσιν αὐτὸ καὶ τύποις τοῖς τοῦ Χριστοῦ εὐαγγελιστῶν τε καὶ ἀποστόλων οἷα τισι φυλακτηρίοις διαλαβεῖν, οὐκ ἔφθασε την γνώμην εἰς ἔργον ἀγαγεῖν. Μεταξὺ γὰρ ἡ τελευτὴ εἰς ἔργον ἐπισπᾶσα [-στᾶσα ?], τὸ ἀπαραίτητον ἀνθρώποις χρέος, της παρούσης αὐνὸν ἀπάγει ζωῆς. Ἔπειτα μέντοι καὶ Κυρίλλῳ τὸν θρόνον μετ' αὐτὸν διαδεξα- μένῳ φροντὶς ἦν οὐ μικρὰ τῆς τῶν δαιμόνων ἐπ- ηρείας ἀπαλλάξαι τὸν τόπον. ΙΗ'. Πολλάκις τοῦ Θεοῦ δεηθέντος, ἄγγελος αὐτῷ κατ' ὄψιν ἐπιφανὲς ἐπισκήπτει τὰ Κύρου, φημί, τοῦ μεγάλου, καὶ Μάρκου δήπου τοῦ εὐαγγελιστοῦ λείψανα τῇ κώμῇ τῇδε θησαυρισθῆναι οὕτω γὰρ τῆς τῶν δαιμόνων βλάβης αὐτὴν ἐλευθερωθῆναι. Διὰ τί δὲ καὶ τὰ μὴ Ἰωάννου εἰρήκει, Κυρίλλῳ μὲν ἱκανῶς ἀπεδείχθη δῆλον δὲ καὶ πᾶσιν ἁπλῶς, ὅτι τῷ Κόρου πάντως ὀνόματι καὶ τὸ Ἰωάννου συνυπο- φαίνεται. Καθάπερ γὰρ κοινὸς αὐτοῖς καὶ ὁ τρόπος, καὶ ἡ διὰ Χριστὸν ὁμολογία, καὶ ἡ τελείωσις· οὕτω δὴ καὶ ἡ κλῆσις ἁπλῆ πάντως καὶ διάφορος άδ.]. Εντεῦθεν εἰς Διανοῦθὲ τὰ μαρτυρικά τούτων λείψανα ὀγδύῃ καὶ εἰκοστῇ μηνός Ιουνίου λαμπρῶς ἂμα καὶ ἱερῶς μετατίθεται,) δαιμόνων φυγὴ καὶ νῦν τόπως ἀνειμένος ἐστὶ τῷ Θεῷ μάρτυσί τε τοῖς ἐκεί νου καὶ ὑπουργοῖς, χάριτι και φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κύ- ρου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ᾧ πρέπει πᾶσα δόξα, τιμὴ καὶ προσκύνησις σὺν τῷ ἀνάρχῳ καὶ ζωοποιῷ αὐτοῦ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. VITA SS. CYRI ET JOANNIS. A dem omnes cultas dæmonum, sacris autem adibus ornavit civitatem, imaginibusque et donarlis, Ca- nopique exstruxittemplum apostolis, magnitudine insigne et pulchritudine, quod non minus quam decem stadia abest a civitate. Est autem ipsis quoque gentilibus locus insignis et non parvi no- milis. Id vero licet conjicere, et ex via, quæ fert ad ipsum, ut quæ tola constrata est tabulis et recte concinnatis lapidibus et suburbiorum et balneorum ornata est multitudine : quæ quidem fama est adhuc viginti quatuor nostris mansisse temporibus : habet autem et forum, et abundat copia rerum venalium. Ab hac enim civitate, Canopo, inquam, distat quidam vicus spatio duo- rum stadiorum, nomine Manuthe. Hic autem vi- cus erat dæmonum habitatio, et versabantur in eo maligni spiritus. Theophilus vero, hic prasul, at prius diximus, Alexandrinus, cum voluisset red- dere locum purum a damonibus, Christique evangelistarum et apostolorum characteribus et figuris, ut ad eum conservandum idoneis, occu- pare, id quod statuerat non perduxit ad effectum. Interim enim mors adveniens, quæ est honini- bus res inexorabilis, abducit eum a vita presen ti. Deinde autem Cyrillo quoque, qui post ipsum sedi successit, non parum erat curæ liberare lo- cum a dæmonum injuria. [f. vův ¿ C D XVIII. Cum vero de ea re sæpe Deum rogasset, angelus ei apparens in visione, jubet ut magni illius Cyri et Marci evangelista reliquiæ in hoc vico reponerentur. Sic enim fore, ut a damonum nocumento liberetur. Cur autem non Joannis quo- que dixerit, satis quidem ostensum est a Cyrillo, est autem omnibus quoque per se manifestum, quod nomine Cyri, omnino Joannis quoque no- men simul ostenditur. Sicut enim mores sunt eis communes, et quæ propter Christum facta est confessio et consummatio, ita etiam simplex est omnino vocatio et citra ullum discrimen. Hinc in Manuthe martyricæ eorum reliquiæ vicesimo et octavo inensis Junii præclare simul et sacrosancte transferuntur, vici custodia (4), dæmonum fuga, a morbis liberatio : et nunc locus est Dew conse- cratus, illiusque martyribus et administris, gratia clementia Domini nostri Jesu Christi, quem decet omnis gloria, honor et adoratio nunc et semper et in saecula sæculorum. Amen. (4) Vici custodia. Hac non habet ms. noster. EDIT. PATR.

ΒΙΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΕΦΡΑΙΜ ΤΟΥ ΣΥΡΟΥ. Α'. Ἐφραὶμ ὁ θαυμάσιος ἔφυ μὲν ἐκ τῆς Σύρων Α γῆς. Βλήμενος δὲ τὴν ἀρετὴν ἐκ νηπίου, φυλάττεσθαι μὲν ἀεὶ καὶ φεύγειν τὰς ἐπιβλαβλεῖς τῶν ἡλικιωτῶν ἔσπουδεν ὁμιλίας. ωμίλει δὲ συνεχῶ; μᾶλλον τοῖς ἱεροῖς τῶν Γραφών βιβλίοις· καὶ ἡ περὶ αὐτὰ σπουδή σε, καὶ σχολὴ, καὶ μελέτη πάσης ὑπῆρχε τῷ Ἐφραὶμ ἡδονῆς ἡδίων· ὡς καὶ αὐτὸν συνωδά τῷ Προφήτη λέγειν · Ως γλυκέα τῷ λάρυγγί μου τὰ λόγια σου ! Ὑπὲρ μέλι τῷ στόματί μου. Β'. Εντεύθεν σύντροφος αὐτῷ καὶ ἡλικιώτης ἀρετὴ πᾶσα, καὶ ἡ πρὸς τοὺς πόνους σπουδή. Καὶ τί γὰρ οὐ πρὸς ἀκρίβειαν αὐτῷ κατωρθώθη ; οὐ νηστεία; οὐκ ἀγρυπνία ; οὐ χαμευνία ; οὐ χρηστότης ; οὐκ ἐπιείκεια ; οὐκ ἀκτημοσύνη ; οὐκ ἐπὶ τοσούτῳ πλού- τῳ τῶν ἀγαθῶν, καὶ ἡ ταπεινοφροσύνη ; οὐ μὴν οὐδὲ β τοῦ διδασκαλικού χαρίσματος ἄμοιρος ἦν, ἀλλ᾽ ἔστιν Αt εἰς ἔτι καὶ νῦν, διὰ τῶν ἑαυτοῦ λόγων, ἡμῖν ὁμιλῶν, νουθετών, παρακαλών, συμβουλεύων, διαλεγόμενος, ᾿Αφ᾽ ὧν οὐ μόνον τὸν εὐσεβῆ τῆς πίστεως λόγον όρο βοτομεῖν ἔχομεν, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὴν τῆς ἀρετῆς κτήσιν διανιστάμεθα. Γ΄. Τῆς μέντοι πρὸς Θεὸν ἐλπίδος, καὶ τῆς πρὸς τὸν πλησίον· ἀγάπης τοσοῦτο ἐμέλησε τῷ Εφραιμ, ὡς αὐτὸν ἐκεῖνον εἰπεῖν οὕτωσὶ τοῦ βίου ἀπαίροντα (δεῖ γὰρ τοῖς αὐτοῦ χρήσασθαι λόγοις)· οὐδαμῶς ἐν πάσῃ τῇ ζωῇ μου ἐλοιδόρησα Κύριον, οὐ λόγος ἄφρων διὰ τῶν ἐμῶν προῆλθε χειλέων. Εν πάσῃ τῇ ζωή μου κατηρασάμην οὐδένα, καθόλου τε οὐδενὶ τῶν πιστῶν διαμαχησάμην. Ἐν δὲ καὶ τὸ δάκρυον ἀπαύστως αὐτῷ τῶν ὀφθαλμῶν ἀποῤῥέον, ὡς πρότε- ο ρον τὰς ξεννάους πηγὰς τὸ ῥεῖθρον ἐπιλιπεῖν, ἢ ἐκεῖνον ὑετίζον τὸ δάκρυον. Συνανεπέμποντο δὲ τοῖς δάκρυσι καὶ οἱ στεναγμοί, τὸ ἔνδον ὑποκαιόμενον τῆς κατανύξεως ἐμφαίνοντες πῦρ · ὅπερ σαφέστερον εἴσεται τις τοῖς ἐκείνου συγγράμμασιν ἐντυχών. Εὐρήσει γὰρ αὐτὸν περὶ κρίσεως πανταχοῦ καὶ παρ- VITA S. EPHRÆM SYRİ. VITA ET RES GESTE S. P. N. EPHRÆM SYRI. I. Ephræm ille admirabilis e Syrorum regione ortum duxit. Cum autem elegisset virtutem ab in- fantia, noxias ac damnosas æqualium consuetudi nes semper studebat cavere atque vitare. Versabatur vero assidue potius in sacris libris Scripturarum, et id quod in eas conferebat, studium, otium et meditatio erat Ephram quavis voluptate suavior ; adeoque, ut ipse quoque diceret convenienter il- lud Prophetæ Quam dulcia sunt gulluri neo eloquia tua! Super mel ori meo 1. 11.Hinc autem factum est, ut ab ineunte ætate ei virtus omnis coalesceret,ac diligens studium tole- randorum laborum. Quid enim non ab eo recte et perfecte gestum est ? non jejunium ? non vigiliæ ? non humicubatio ? non benignitas ? non lenitas ? non nihil possidere ? Non in tantis bonorum opi- bus,etiam humilitas ? neque docendi fuit ex- pers charismatis : sed in hodiernum usque diem nobiscum loquitur per suas orationes, admonet, adhortatur, consulit et disserit.A quibus habe- mus, ut non solum recla fidei semita ingredia- mur,sed etiam ad virtutem parandam excitemur. Psal. CXVIII, 103. C III.Spes autem in Deum, et charitas in proximum tantæ fuit curæ Ephræm, ut ille ipse sic diceret, e vita excedens (utendum est enim ipsius verbis) : nunquam in tota vita mea maledixi Domino. Non verbum insipiens per mea labia processit. In tota vita mea neminem sum exsecratus; et cum nullo omnino contendi ex fidelibus. Lacrymæ vero ei quoque perpetuo fluebant ex oculis, adeo ut peren- nis fontis fluentum cilius defecisset, quam illum in- star imbris cadentes lacryma.Una autem cum la- crymis emittebatur etiam gemitus,ostendentes in- Ius ardentem ignem compunctionis.Quod quidem apertius certiusque sciel aliquis,qui illius scripta legerit. Inveniet enim eum semper philosophantem de judicio,et de secundo Christi adventu, et ter

ΒΙΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΕΦΡΑΙΜ ΤΟΥ ΣΥΡΟΥ. Α'. Ἐφραὶμ ὁ θαυμάσιος ἔφυ μὲν ἐκ τῆς Σύρων Α γῆς. Βλήμενος δὲ τὴν ἀρετὴν ἐκ νηπίου, φυλάττεσθαι μὲν ἀεὶ καὶ φεύγειν τὰς ἐπιβλαβλεῖς τῶν ἡλικιωτῶν ἔσπουδεν ὁμιλίας. ωμίλει δὲ συνεχῶ; μᾶλλον τοῖς ἱεροῖς τῶν Γραφών βιβλίοις· καὶ ἡ περὶ αὐτὰ σπουδή σε, καὶ σχολὴ, καὶ μελέτη πάσης ὑπῆρχε τῷ Ἐφραὶμ ἡδονῆς ἡδίων· ὡς καὶ αὐτὸν συνωδά τῷ Προφήτη λέγειν · Ως γλυκέα τῷ λάρυγγί μου τὰ λόγια σου ! Ὑπὲρ μέλι τῷ στόματί μου. Β'. Εντεύθεν σύντροφος αὐτῷ καὶ ἡλικιώτης ἀρετὴ πᾶσα, καὶ ἡ πρὸς τοὺς πόνους σπουδή. Καὶ τί γὰρ οὐ πρὸς ἀκρίβειαν αὐτῷ κατωρθώθη ; οὐ νηστεία; οὐκ ἀγρυπνία ; οὐ χαμευνία ; οὐ χρηστότης ; οὐκ ἐπιείκεια ; οὐκ ἀκτημοσύνη ; οὐκ ἐπὶ τοσούτῳ πλού- τῳ τῶν ἀγαθῶν, καὶ ἡ ταπεινοφροσύνη ; οὐ μὴν οὐδὲ β τοῦ διδασκαλικού χαρίσματος ἄμοιρος ἦν, ἀλλ᾽ ἔστιν Αt εἰς ἔτι καὶ νῦν, διὰ τῶν ἑαυτοῦ λόγων, ἡμῖν ὁμιλῶν, νουθετών, παρακαλών, συμβουλεύων, διαλεγόμενος, ᾿Αφ᾽ ὧν οὐ μόνον τὸν εὐσεβῆ τῆς πίστεως λόγον όρο βοτομεῖν ἔχομεν, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὴν τῆς ἀρετῆς κτήσιν διανιστάμεθα. Γ΄. Τῆς μέντοι πρὸς Θεὸν ἐλπίδος, καὶ τῆς πρὸς τὸν πλησίον· ἀγάπης τοσοῦτο ἐμέλησε τῷ Εφραιμ, ὡς αὐτὸν ἐκεῖνον εἰπεῖν οὕτωσὶ τοῦ βίου ἀπαίροντα (δεῖ γὰρ τοῖς αὐτοῦ χρήσασθαι λόγοις)· οὐδαμῶς ἐν πάσῃ τῇ ζωῇ μου ἐλοιδόρησα Κύριον, οὐ λόγος ἄφρων διὰ τῶν ἐμῶν προῆλθε χειλέων. Εν πάσῃ τῇ ζωή μου κατηρασάμην οὐδένα, καθόλου τε οὐδενὶ τῶν πιστῶν διαμαχησάμην. Ἐν δὲ καὶ τὸ δάκρυον ἀπαύστως αὐτῷ τῶν ὀφθαλμῶν ἀποῤῥέον, ὡς πρότε- ο ρον τὰς ξεννάους πηγὰς τὸ ῥεῖθρον ἐπιλιπεῖν, ἢ ἐκεῖνον ὑετίζον τὸ δάκρυον. Συνανεπέμποντο δὲ τοῖς δάκρυσι καὶ οἱ στεναγμοί, τὸ ἔνδον ὑποκαιόμενον τῆς κατανύξεως ἐμφαίνοντες πῦρ · ὅπερ σαφέστερον εἴσεται τις τοῖς ἐκείνου συγγράμμασιν ἐντυχών. Εὐρήσει γὰρ αὐτὸν περὶ κρίσεως πανταχοῦ καὶ παρ- VITA S. EPHRÆM SYRİ. VITA ET RES GESTE S. P. N. EPHRÆM SYRI. I. Ephræm ille admirabilis e Syrorum regione ortum duxit. Cum autem elegisset virtutem ab in- fantia, noxias ac damnosas æqualium consuetudi nes semper studebat cavere atque vitare. Versabatur vero assidue potius in sacris libris Scripturarum, et id quod in eas conferebat, studium, otium et meditatio erat Ephram quavis voluptate suavior ; adeoque, ut ipse quoque diceret convenienter il- lud Prophetæ Quam dulcia sunt gulluri neo eloquia tua! Super mel ori meo 1. 11.Hinc autem factum est, ut ab ineunte ætate ei virtus omnis coalesceret,ac diligens studium tole- randorum laborum. Quid enim non ab eo recte et perfecte gestum est ? non jejunium ? non vigiliæ ? non humicubatio ? non benignitas ? non lenitas ? non nihil possidere ? Non in tantis bonorum opi- bus,etiam humilitas ? neque docendi fuit ex- pers charismatis : sed in hodiernum usque diem nobiscum loquitur per suas orationes, admonet, adhortatur, consulit et disserit.A quibus habe- mus, ut non solum recla fidei semita ingredia- mur,sed etiam ad virtutem parandam excitemur. Psal. CXVIII, 103. C III.Spes autem in Deum, et charitas in proximum tantæ fuit curæ Ephræm, ut ille ipse sic diceret, e vita excedens (utendum est enim ipsius verbis) : nunquam in tota vita mea maledixi Domino. Non verbum insipiens per mea labia processit. In tota vita mea neminem sum exsecratus; et cum nullo omnino contendi ex fidelibus. Lacrymæ vero ei quoque perpetuo fluebant ex oculis, adeo ut peren- nis fontis fluentum cilius defecisset, quam illum in- star imbris cadentes lacryma.Una autem cum la- crymis emittebatur etiam gemitus,ostendentes in- Ius ardentem ignem compunctionis.Quod quidem apertius certiusque sciel aliquis,qui illius scripta legerit. Inveniet enim eum semper philosophantem de judicio,et de secundo Christi adventu, et ter

η ουσίας Χριστοῦ τῆς δευτέρας φιλοσοφούντα, τό τε φοβερὸν ἐκεῖνο βῆμα οἱονεὶ πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν τιμέ μενον, καὶ τὴν ἡμέραν ἐκείνην ὑποτυποῦντα τῇ ἀε- νοίᾳ, ἑαυτόν τε κατάκριτον εἰσαγόμενον, καὶ λίαν ἐλεεινῶς ὀδυρόμενον. Δ΄. Ταῖς τοιαύταις Ἐφραὶμ ἀεὶ σχολάζων τοῦ νοῦ φαντασίαις, ἐμάκρυνε, κατὰ τὸν Ψαλμωδόν, φυγε δεύων, καὶ θόρυβον πάντα βιωτικὸν, καὶ κλύδωνα, καὶ σαλὸν ἐκκλίνων. Καὶ περὶ τὴν ἔρημον αὐλιζόμε ἐκ τόπου δὲ τόπους ἀμείβων, ψυχῶν οἰκοδομῆς χάριν καὶ ὠφελείας· ὅτε καὶ Πνεύματι θείῳ κινού μενος, ἀπολιμπάνει ποτὲ τὴν ἐνεγκαμένην κατὰ θεῖον καὶ οὗτος ᾽Αβραὰμ κελευσθείς, καὶ τὴν Εδεσσηνῶν πόλιν καταλαμβάνει, ἅμα μὲν κατὰ προσκύνησιν τῶν ἱερῶν ἐν αὐτῇ λειψάνων τε καὶ νόπων ἐλθὼν, ἅμα δὲ καὶ κατὰ συντυχίαν ἀνδρὸς τῶν λογίων τινός, ὥστε γνώσεως καρπὸν ἐκεῖθεν λαβεῖν· δ καὶ παρὰ Θεοῦ αἰτεῖ τε, οὕτως εἰπών • Ἰησοῦ Χριστέ, Δέσ σποτα καὶ Κύριε πάντων, ἀξίωσόν με την πόλιν Ἔδεσσαν εἰσιόντα τοιούτῳ ἀνδρὶ εὐθὺς ἐντυχεῖν, ὃς ἱκανὸς ἔσται τὰ πρὸς οἰκοδομὴν ψυχῆς καὶ ὠφέλειαν ἐμοὶ συλλαλῆσαι. Οὕτως εὐξέμενος, ἐπεὶ πρὸς ταῖς τῆς πόλεως εἰσήδοις, καὶ τὴν πόλιν εἰσῄει, σύννους ἦν, καὶ προσεκτικὸς, καὶ μεμεριμνημένος, οἷα σκου πῶν, ὅπως μὲν ἐκείνῳ τῷ ἀνδρὶ προσέλθοι, τίνα δὲ πύθοιτο παρ' αὐτοῦ, καὶ ποίας ἀπολαύσοι τῆς ὠφε λείας. Ε΄. Οὕτω τοιγαροῦν ἐπὶ συννοίας βαδίζοντι γυνή τις εὐθὺς συναντῷ, καὶ αὐτὴ πόρνη. Θεοῦ δὲ τοῦτο πάνω τως ἦν, τοῦ διὰ τῶν ἐναντίων πολλάκις οἰκονομούν τος τὰ ἐναντία μυστικῶς τε καὶ ἀποῤῥήτως. Ὁ μὲν οὖν ἱερὸς Εφραίμ, οὕτω παρ' ἐλπίδα πᾶσαν ἐντυχών τῇ ἑταίρα, ἵστατο πρὸς αὐτὴν ἐξηστηκὸς τι καὶ ἄτε- νὲς ἐνορῶν, ἀλύων τε καὶ παθαινόμενος καθ᾿ ἑαυτὸν τὴν ψυχὴν, ὅπως μὴ κατ᾽ εὐχὴν, ἀλλὰ παντάπασιν ἀπ' ἐναντίας μᾶλλον ἐπέβη τὸ αἰτηθέν. Ἡ δὲ οὕτως ὁρῶντα ἰδοῦσα, ὀξύτατον αὐτῷ πάλιν ἐπιβάλλει τὸν ὀφθαλμόν. Ἐπεὶ δὲ οὕτω μέχρι πολλοῦ πρὸς ἀλλή λους ἑώρων, βουληθεὶς αὐτὴν ἐντρέψαι, καὶ εἰς αἰδῶ γυναιξί πρέπουσαν ἀγαγεῖν ὁ μέγας· Τί δὲ οὐκ Ερυθριάς, γύναι, φησίν, οὕτως πεπηγόσιν ὀφθαλμοῖς εἰς ἡμᾶς ὁρῶσα ; Κἀκείνη · 'Αλλ᾿ ἐμὲ οὕτως, ἔφη, προσῆκόν ἐστι πρὸς σὲ βλέπειν · καὶ γὰρ ἐκ σοῦ καὶ - τῆς σῆς εἴλημμαι πλευρᾶς· σὲ δὲ οὐ πρὸς ἡμᾶς, ἀλλὰ πρὸς τὴν γῆν μᾶλλον ὁρᾷν δεῖ, ἐξ ἧς πάλιν ληφθῆς αὐνός. Τούτων ἔξω πάσης ἀκούσας ὁ ᾿Εφραίμ προσδοκίας, τῇ τε γυναικὶ μεγάλας ώμολόγει χάρι της ὠφελείας, καὶ Θεῷ θερμῶς ἀνέπεμπε τάς εὐχα ριστίας, τῷ διὰ τῶν παρ' ἐλπίδα πολλάκις, καὶ αὐτ τῶν ἐλπίδων κρείττονα ποιεῖν παραπολὺ δυναμένω. Ὡς οὖν ἱκανοὶ διῆλθον ἡμέραι, καὶ Ἐφραὶμ τὸν θεῖον ἡ πόλις Εδεσσα εἶχε, πόρνη τις γυνὴ ἐκ γειτό νων αὐτῷ οἰκοῦσα, ὄργανον εἰς κακίαν τῷ Πονηρῷ MENSIS FEBRUARIUS. ribile illud tribunal semper subjicientem oculis, illumque diem imprimentem nostræ cogitationi, et se ipsum inducentem tanquam condemnatum et deflentem valde miserabiliter. IV.Cum autem Ephræm semper versaretur in tali- bus visorum apprehensionibus, elongabat, ut ait Propheta 2, fugiens; omnemque de iis, quæ ad vi- tam hanc pertinent,tumultum, motumque,ac fu- ctum declinans.Qui cum habitaret in solitudine,ac locis loca subinde mutaret, propter ædificationem et utilitatem animarum, sicque a divino admone- relur Spiritu : reliquit aliquando patriam jussu divino alter iste Abraham, et in civitatem Edesse- norum venit, tum ut sacras ibi reliquias et loca sancta adoraret; tum etiani,ut virum aliquem era- ditum ibi reperiret, ac conveniret, et cognitionis illinc fructum acciperet : quod etiam a Deo enixe petebat, sic dicens: Jesu Christe,omnium Domine, concede,ut ego civitatem Edessam ingrediens, in talem virum statim incidam, qui sit idoneus ad disserendum mecum de iis quæ ad animæ ædidea- tionem pertineant et utilitatem. Cumque sic oras- set, postquam fuit in ingressu civitatis, et portam est ingressus, cogitabundus hærebat,attentoque ac sollicito animo,ut qui secum consideraret,quem- admodum ad illum quidem virum accederet, et quænam ex eo potissimum quæreret, quamque utilitatem ex eo percipere posset. B C vos, V.Cum sic autem cogitabundus incideret, et sta- tim quædam occurrit mulier, eaque meretrix. Dei vero ea erat omnino permissio, qui mystice et arca- ne sape per contraria dispensat contraria. Sacro- sanctus itaque Ephræm,cum sic præter spem incidis- set in meretricem,constitit in eam defxis intuens oculis, et quasi emotæ mentis, tristisque, ac apud se perturbato animo, quod non ut precatus fuerat, sed contrarium potius evenisset ei ac pelierat. Illa autem cum sic eum vidisset aspicientem, in eum rursus oculos conjicit acerrimos. Postquam vero sic diutius se invicem aspexissent, volens eam pu- dore afficere, et ad verecundiam quæ mulieribus convenit deducere magnus Ephræm : Quid vero, inquit,non erubescis, mulier,tamn fxis oculis nos intuens ? Illa autem : Sed me, inquit, convenit te sic aspicere: ex te enim sumpta sum, et tuo latere. Te vero non nos,sed terram potius oportet aspi- D cere, ex qua ipse rursus sumptus es. Hæc cum audisset Ephrem præter omnem exspectationem, et mulieri confessus est magnas se habere gratias propter eam, quam ab ipsa acceperat, utilitatem ; et Deo vehementer emisit studio gratiarum ac- tiones, qui per ea quæ præter spem accidunt, ea stepe facit quæ ipsam spem superant. Vi.Cum ergo jam dies aliquot transiissent, et san- ctus Ephrem moraretur Edessæ, mulier quædam meretrix, quæ in propinqua habitabat vicinia fit Psal. LIV, 8. 5'.

η ουσίας Χριστοῦ τῆς δευτέρας φιλοσοφούντα, τό τε φοβερὸν ἐκεῖνο βῆμα οἱονεὶ πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν τιμέ μενον, καὶ τὴν ἡμέραν ἐκείνην ὑποτυποῦντα τῇ ἀε- νοίᾳ, ἑαυτόν τε κατάκριτον εἰσαγόμενον, καὶ λίαν ἐλεεινῶς ὀδυρόμενον. Δ΄. Ταῖς τοιαύταις Ἐφραὶμ ἀεὶ σχολάζων τοῦ νοῦ φαντασίαις, ἐμάκρυνε, κατὰ τὸν Ψαλμωδόν, φυγε δεύων, καὶ θόρυβον πάντα βιωτικὸν, καὶ κλύδωνα, καὶ σαλὸν ἐκκλίνων. Καὶ περὶ τὴν ἔρημον αὐλιζόμε ἐκ τόπου δὲ τόπους ἀμείβων, ψυχῶν οἰκοδομῆς χάριν καὶ ὠφελείας· ὅτε καὶ Πνεύματι θείῳ κινού μενος, ἀπολιμπάνει ποτὲ τὴν ἐνεγκαμένην κατὰ θεῖον καὶ οὗτος ᾽Αβραὰμ κελευσθείς, καὶ τὴν Εδεσσηνῶν πόλιν καταλαμβάνει, ἅμα μὲν κατὰ προσκύνησιν τῶν ἱερῶν ἐν αὐτῇ λειψάνων τε καὶ νόπων ἐλθὼν, ἅμα δὲ καὶ κατὰ συντυχίαν ἀνδρὸς τῶν λογίων τινός, ὥστε γνώσεως καρπὸν ἐκεῖθεν λαβεῖν· δ καὶ παρὰ Θεοῦ αἰτεῖ τε, οὕτως εἰπών • Ἰησοῦ Χριστέ, Δέσ σποτα καὶ Κύριε πάντων, ἀξίωσόν με την πόλιν Ἔδεσσαν εἰσιόντα τοιούτῳ ἀνδρὶ εὐθὺς ἐντυχεῖν, ὃς ἱκανὸς ἔσται τὰ πρὸς οἰκοδομὴν ψυχῆς καὶ ὠφέλειαν ἐμοὶ συλλαλῆσαι. Οὕτως εὐξέμενος, ἐπεὶ πρὸς ταῖς τῆς πόλεως εἰσήδοις, καὶ τὴν πόλιν εἰσῄει, σύννους ἦν, καὶ προσεκτικὸς, καὶ μεμεριμνημένος, οἷα σκου πῶν, ὅπως μὲν ἐκείνῳ τῷ ἀνδρὶ προσέλθοι, τίνα δὲ πύθοιτο παρ' αὐτοῦ, καὶ ποίας ἀπολαύσοι τῆς ὠφε λείας. Ε΄. Οὕτω τοιγαροῦν ἐπὶ συννοίας βαδίζοντι γυνή τις εὐθὺς συναντῷ, καὶ αὐτὴ πόρνη. Θεοῦ δὲ τοῦτο πάνω τως ἦν, τοῦ διὰ τῶν ἐναντίων πολλάκις οἰκονομούν τος τὰ ἐναντία μυστικῶς τε καὶ ἀποῤῥήτως. Ὁ μὲν οὖν ἱερὸς Εφραίμ, οὕτω παρ' ἐλπίδα πᾶσαν ἐντυχών τῇ ἑταίρα, ἵστατο πρὸς αὐτὴν ἐξηστηκὸς τι καὶ ἄτε- νὲς ἐνορῶν, ἀλύων τε καὶ παθαινόμενος καθ᾿ ἑαυτὸν τὴν ψυχὴν, ὅπως μὴ κατ᾽ εὐχὴν, ἀλλὰ παντάπασιν ἀπ' ἐναντίας μᾶλλον ἐπέβη τὸ αἰτηθέν. Ἡ δὲ οὕτως ὁρῶντα ἰδοῦσα, ὀξύτατον αὐτῷ πάλιν ἐπιβάλλει τὸν ὀφθαλμόν. Ἐπεὶ δὲ οὕτω μέχρι πολλοῦ πρὸς ἀλλή λους ἑώρων, βουληθεὶς αὐτὴν ἐντρέψαι, καὶ εἰς αἰδῶ γυναιξί πρέπουσαν ἀγαγεῖν ὁ μέγας· Τί δὲ οὐκ Ερυθριάς, γύναι, φησίν, οὕτως πεπηγόσιν ὀφθαλμοῖς εἰς ἡμᾶς ὁρῶσα ; Κἀκείνη · 'Αλλ᾿ ἐμὲ οὕτως, ἔφη, προσῆκόν ἐστι πρὸς σὲ βλέπειν · καὶ γὰρ ἐκ σοῦ καὶ - τῆς σῆς εἴλημμαι πλευρᾶς· σὲ δὲ οὐ πρὸς ἡμᾶς, ἀλλὰ πρὸς τὴν γῆν μᾶλλον ὁρᾷν δεῖ, ἐξ ἧς πάλιν ληφθῆς αὐνός. Τούτων ἔξω πάσης ἀκούσας ὁ ᾿Εφραίμ προσδοκίας, τῇ τε γυναικὶ μεγάλας ώμολόγει χάρι της ὠφελείας, καὶ Θεῷ θερμῶς ἀνέπεμπε τάς εὐχα ριστίας, τῷ διὰ τῶν παρ' ἐλπίδα πολλάκις, καὶ αὐτ τῶν ἐλπίδων κρείττονα ποιεῖν παραπολὺ δυναμένω. Ὡς οὖν ἱκανοὶ διῆλθον ἡμέραι, καὶ Ἐφραὶμ τὸν θεῖον ἡ πόλις Εδεσσα εἶχε, πόρνη τις γυνὴ ἐκ γειτό νων αὐτῷ οἰκοῦσα, ὄργανον εἰς κακίαν τῷ Πονηρῷ MENSIS FEBRUARIUS. ribile illud tribunal semper subjicientem oculis, illumque diem imprimentem nostræ cogitationi, et se ipsum inducentem tanquam condemnatum et deflentem valde miserabiliter. IV.Cum autem Ephræm semper versaretur in tali- bus visorum apprehensionibus, elongabat, ut ait Propheta 2, fugiens; omnemque de iis, quæ ad vi- tam hanc pertinent,tumultum, motumque,ac fu- ctum declinans.Qui cum habitaret in solitudine,ac locis loca subinde mutaret, propter ædificationem et utilitatem animarum, sicque a divino admone- relur Spiritu : reliquit aliquando patriam jussu divino alter iste Abraham, et in civitatem Edesse- norum venit, tum ut sacras ibi reliquias et loca sancta adoraret; tum etiani,ut virum aliquem era- ditum ibi reperiret, ac conveniret, et cognitionis illinc fructum acciperet : quod etiam a Deo enixe petebat, sic dicens: Jesu Christe,omnium Domine, concede,ut ego civitatem Edessam ingrediens, in talem virum statim incidam, qui sit idoneus ad disserendum mecum de iis quæ ad animæ ædidea- tionem pertineant et utilitatem. Cumque sic oras- set, postquam fuit in ingressu civitatis, et portam est ingressus, cogitabundus hærebat,attentoque ac sollicito animo,ut qui secum consideraret,quem- admodum ad illum quidem virum accederet, et quænam ex eo potissimum quæreret, quamque utilitatem ex eo percipere posset. B C vos, V.Cum sic autem cogitabundus incideret, et sta- tim quædam occurrit mulier, eaque meretrix. Dei vero ea erat omnino permissio, qui mystice et arca- ne sape per contraria dispensat contraria. Sacro- sanctus itaque Ephræm,cum sic præter spem incidis- set in meretricem,constitit in eam defxis intuens oculis, et quasi emotæ mentis, tristisque, ac apud se perturbato animo, quod non ut precatus fuerat, sed contrarium potius evenisset ei ac pelierat. Illa autem cum sic eum vidisset aspicientem, in eum rursus oculos conjicit acerrimos. Postquam vero sic diutius se invicem aspexissent, volens eam pu- dore afficere, et ad verecundiam quæ mulieribus convenit deducere magnus Ephræm : Quid vero, inquit,non erubescis, mulier,tamn fxis oculis nos intuens ? Illa autem : Sed me, inquit, convenit te sic aspicere: ex te enim sumpta sum, et tuo latere. Te vero non nos,sed terram potius oportet aspi- D cere, ex qua ipse rursus sumptus es. Hæc cum audisset Ephrem præter omnem exspectationem, et mulieri confessus est magnas se habere gratias propter eam, quam ab ipsa acceperat, utilitatem ; et Deo vehementer emisit studio gratiarum ac- tiones, qui per ea quæ præter spem accidunt, ea stepe facit quæ ipsam spem superant. Vi.Cum ergo jam dies aliquot transiissent, et san- ctus Ephrem moraretur Edessæ, mulier quædam meretrix, quæ in propinqua habitabat vicinia fit Psal. LIV, 8. 5'.

στατα παραγγέλλει, εἰς μοναστήριον τε γυναικών εἰσάγει ἀρετῆς ἐπιμελουμένων· καὶ τέλος, τὴν ἐκεῖ. νου ὑποκελίσαι τῆς εὐθείας ὁδοῦ βουληθεῖσαν, αὐτὸς ἀπὸ τῆς ὁδοῦ μᾶλλον τῆς πονηρᾶς ἐπιστρέψας, και πὸν ἔσχε δικαιοσύνης, τῆς ἐκείνης επιστροφήν. Οι τως ὁ θεῖος Εφραίμ δύο πόρναις γυναιξίν εντυχών, τὴν μὲν ὠφέλησεν, ἐκ δὲ τῆς αὐτὸς ἀπέλαυσεν ὦτε· λείας, ἢ τἀληθέστερον εἰπεῖν, ἐξ ἀμφοτέρων· κε παρ' ἐλπίδα πᾶσαν ἀμφότερα, ἅτε δὴ καὶ ῥοπῆς θείας συνδραμούσης ἐπ' ἀμφοτέροις. Β΄. Εκεῖθεν ἐπὶ τὴν Καππαδοκίας Καισάρειαν ὑπὸ τῆς ἀγούσης αὐτὸν ἄνωθεν ὁδηγηθεὶς χάριτος, τὸν μέγαν εἶδε Βασίλειον, τὸ στόμα τῆς Ἐκκλησίας, την τῶν δογμάτων πηγήν. Ον Εφραίμ ἰδὼν πολλαῖς ἄρξατο γεραίρειν ταῖς εὐφημίαις. Διορατικῷ γὰρ Β όμματι τῆς ψυχῆς ὁρᾷ τινα περιστερὰν (ἡλίου ἀκτῖσι τὸ εἶδος ἐκείνης ὅμοιον ἦν) τῷ δεξιῷ τούτου μην λαμπράν λαμπρῶς ἐπικαθημένην, πρὸς οὖς τε ὁμι λοῦσαν τῷ Βασιλείῳ, καβεῖνον πάλιν τῷ λαῷ τὰ ὑπ' αὐτῆς ὥσπερ ὑπαγορευόμενα διηγούμενον. Ος καὶ ὑπὸ τῆς σεπτῆς ἐκείνης περιστερᾶς τὰ κατὰ τὸν Ἐφραὶμ μνηθεὶς; ἔγνω τε αὐτὸν ὅστις εἴη, καὶ ὅταν χάριν ἀφίκοιτο, δι᾿ ὃ καὶ μεταδιδοῦσιν ἀλλήλοις τῆς Ομιλίας, καὶ τῶν παρ' ἀλλήλοις καλῶν ἀπολεύουσιν. ᾿Αλλ' ἐπανιτέον καὶ αὖθις ἐπὶ τὸν θεῖον Εφραίμ, καὶ μόνα καθαρῶς τὰ ἐκείνου διηγητέον· όπως τι λογισμὸν οὐδένα μὴ πρὸς ἐργασίαν ἀρετῆς αὐτῷ συνεισφέροντά τι προσίετο· καὶ ὅπως δαψιλῶς αὐτῷ παρὰ Θεοῦ τὸ τῆς διδασκαλίας ἐδέδοτο τάλαντον, ἡ καὶ διαφερόντως ἐκεῖνος εἰς τὰς τῶν ψυχῶν αὐξάνειν ἀεὶ τραπέζας ἐσπούδασε, Θ΄. Καὶ τούτῳ αὐτὸς ἐπισημαίνεται, λέγων, ὡς ἄρα παῖς ἔτι ὢν καὶ ἐντὸς ἐφήβου, ἄμπελον ἴδοι τινὰ βριθομένην πυκνοῖς τοῖς βότρυσι, τῆς ἑαυτοῦ γλούτα της ἀναδοθεῖσαν, ἐπὶ πολύ τε ὕψους ἀρθεῖσαν, καὶ τὰ νώτα πάσης ἐπισχοῦσαν τῆς γῆς. Καὶ πᾶν μὲν πτην νὸν ἐφιζάνον ἦν αὐτῇ, καὶ περιπετόμενον, καὶ τῶν βοτρύων σιτούμενον. Ἡ δὲ ἄμπελος ὅσῳ τοὺς βότρυες ὑπεκείρετο, καὶ τοὺς ὄρνιθας φιλοτίμως ἐδέξιοῦτο, τοσούτῳ πλέον ἔδρυε τῷ καρπῷ, καὶ πολὺν αὐτὸν ἐκυοφόρει καὶ ἄφθονον. Καὶ τοῦτο μὲν αὐτός φησι περὶ ἑαυτου. Ἐκεῖνο δὲ τῷ Ἐφραὶμ καὶ ἄλλοι προσ- μαρτυροῦσι τῶν βλέπειν τὰ τοιαῦτα ἠξιωμένων. θεάσασθαι ποτε λέγουσιν ἀγγέλων πληθὺν ἄνωθεν κατιόντας, καὶ τόμον τα τε ἔνδον καὶ τὰ ἐκτὸς γε γραμμένον διὰ χειρὸς ἔχοντας. Εσκόπει δὲ ἡ φε- νείσα ὄψις ἐκείνη πρὸς ἑαυτήν, τίς ποτε ἄρα τὸν τόμον ἐγχειρισθείη ; καὶ τῶν μὲν τοῦτον, τῶν δὲ ἐκεῖνον, καὶ ἄλλων ἄλλον προβαλλομένων, ὅσοι δη λαδὴ καὶ βίον εὐλαβὴ καὶ σώφρονα τηνικαῦτα μετα ιόντες ἦσαν. Τέλος ἐπὶ τῷ Ἐφραὶμ ἁπάντων συμφων νησάντων, αὐτὸς καὶ τὸν τόμον ὑπὸ τῆς ἱερᾶς πλη θύος πιστεύεται. Διυπνισθεὶς οὖν ὁ τὴν ὄψιν ἰδὼν, περίφοιος τὴν ἐκκλησίαν καταλαμβάνει, καὶ τὸν Εφραὶμ εὑρὼν ἐν αὐτῇ διδασκαλίαις ὅτι χρηστεῖς, καὶ αὐτοῦ μέλιτος ἡδυτέραις τοὺς παρόντας ἐνεστιῶν τα· ταύτῃ τὸ ὄναρ συμβάλλει, καὶ ὁ μὲν ἀξίαν ὁμο λογεῖ τῷ Θεῷ τὴν χάριν. Εξ ἐκείνου δὲ τῷ ᾿Εφραίμ οὕτως εἶχε τὰ τοῦ λόγου ῥεῖθρα περιττώς και συνε MENSIS FEBRUARIUS. in mulierem includ: monasterio, quæ virtutis A curam gerebant : et tandem cum eam quæ a via recta illum volebat abducere, ipse a via mala po- tius convertisset, justitiæ fructum habuit illam con- versionem. Sic divinus Ephræm cum in duas in- cidisset meretrices, huic quidem profuit, ipse au- tem ex altera accepit utilitatem : aut, ut verius di- cam, ex utraque ; et utrumque præter spem om- nem accidit, utpote quod divinum auxilium in utrisque concurrerit. VIII. Hinc ad eam, quæ est in Cappadocia, Cesa- ream deductus a gratia,quæ ex alto eum ducebat, magnum ibi vidit Basilium,os Ecclesia,fontem do- gmatum. Quem cum vidisset Ephræm, cœpit eum multis honorare laudibus. Perspicaci enim animi oculo cernebat quamdam columbam (erat autem illius forma radiis solis similis) præclaram, præ- clare ejus humero insidentem, et in aurem cum Basilio loquentem : et illum rursus ea quæ ab ipsa veluti dictabantur,referre populo. A qua veneranda columba cur didicisset de Ephræm, et quisnam esset cognovit, et quanam de causa venisset. Quo- circa et se invicem sermone impertiunt, et fruun- tur alter alterius bonis. Sed revertendum est rur - sus ad divinum Ephræm, et solæ illius res sunt pure narrandæ; quemadmodum nullam admittebat cogitationem,quæ non ei conferret ad virtutis ope- rationem, et quemadmodum abunde erat a Deo datum talentum doctrina : quod quidem ille sem- per præcipue augere ad mensas studebat anima. rum. IX.Ipse autem hoc significat, dicens : quod cum adhuc esset puer et nondum ad ephebi pervenisset aetatem, viderit quamdam vilem permultis botris plenam, e lingua sua enatam, in magnam fuisse sublatam altitudinem, et universa terra occupasse superficiem. Et omnes quidem ei insidebant volu- cres, et circumvolabant,et botros pascebant. Vitis vero, quo magis ejus botri carpebantur, et quo liberalius et splendidius aves excipiedat, eo ma- jori fructu scalebal, fructumque multum produ- cebat, et copiosum. Et hoc quidem ipse dicit de seipso. Illud autem hoc quoque alii Ephrem suo tribuunt testimonio, ex iis qui digni sunt habiti qui hac viderent. Dicunt enim se aliquando vidisse angelorum multitudinem, e superis descendentem, librumque intrinsecus et extrinsecus scriptum ha- bentem in manu. Apud se vero considerabat illa,quæ apparuerat, visio,quisnam esset is cui liber trade- retur: et cum alii quidem hunc,alii vero illum, alii alium proponerent, quotquot scilicet tunc vitam piam exercebant et honestam; tandem cum omnes convenissent in Ephram,ei liber a sacra multitu- dine committitur. Experrectus ergo is, qui viderat visionem, timore affectus, venit in ecclesiam : et cuna in ea invenisset Ephræm,doctrinis quam op- timis,et vel ipso melle suavioribus pascentem eos, qui aderant ; somnium ea ratione conjicit. Et ille quidem Deo egit gratias : ab illo autem tempore, C D

τόμως, καὶ τοσοῦτο αὐτὸν ἡ τῶν ἐνθυμημάτων συν- έχεια ἐπικλύζουσα ἦν, ὡς μηδὲ τὴν γλῶτταν ἱκανῶς ἔχειν ὑπηρετεῖν τῷ τάχει τῶν νοημάτων· καίτοιγε τοιαύτη κεχρημένην εὐροίᾳ περὶ τὸ λέγειν, καὶ οὕτως ἑτοιμότατα τὸ νοηθὲν ἀπαγγέλλουσαν, ὡς μηδὲν εἰς τάχους λόγον αὐτὴν ἀπολείπεσθαι τῶν παρ' ἄλλοις ἐνθυμημάτων. "Ωστε κἀκεῖνον λέγεται ποτέ φάναι πρὸς τὸν Θεόν· ῎Ανες, ὦ Δέσποτα, τῆς χάριτός σου τὰ κύματα. Ὑπὸ γὰρ τὴν γλῶσσαν ἡ τῆς διδασκα- ο λίας ἄβυσσος πελαγίζουσα, στέγειν αὐτὸν οὐκ εἴα λοιπόν, τῶν πρὸς τὸ λέγειν ὀργάνων οὐχ ὑπουργούν των. Ι΄. Ἐπέκοπτε δὲ τοὺς λόγους ἕτερον μὲν οὐδὲν, εὐχὴ δὲ μόνη · καὶ ταύτην τὰ δάκρυα. Αἵ τε νύκτες αὐτὸν γρηγοροῦντα παραλαμβάνουσαι, νήφοντα πάλιν τῷ τῆς ἡμέρας φωτί παρεδίδοσαν, οἷα τὸν τοῦ σκότους ἄρχοντα ὑπειδόμενον, μὴ καὶ καταλάβοι αὐτὸν ὕπνῳ πεπεδημένον· καὶ διὰ τοῦτο πρὸς τὴν ἔφοδον ἐκείνου Εγρηγορότα. Υπνος γὰρ αὐτῷ καὶ λίαν βραχὺς ἐξῆρχει, παραγενόμενος μόνον, οὐκ εἰς κόρον αὐτῷ χρώμενος· καὶ τοσοῦτος, ὅσον αὐτοῦ διακρατεῖν ἀναγκαίως καὶ συνέχειν τὸ σῶμα τοῖς πολλοῖς ἱδρῶσι καὶ πόνοις κατατεινόμενον. Εποίει γὰρ φεύγειν αὐ- του τοὺς ὀφθαλμοὺς τὸν ὕπνον, πολλὰ μὲν καὶ ἄλλα, μάλιστα δὲ χαμευνία, σκληραγωγία, καὶ ἡ παντοδαπή τοῦ σώματος τῆξις ἐκείνη, καὶ κάκωσις. ΙΑ΄. ᾿Ακτημοσύνης δὲ τοσοῦτος αὐτῷ συνελέχθη πλοῦτος, ὥστε καὶ μάρτυρα ἐπ᾿ αὐτῷ τὸ οἰκεῖον στόμα παραλαύειν, καὶ τὰ πρὸς ταῖς ἐσχάταις αναπνοπῖς αὐτοῦ ῥήματα, ων οὐδὲν ἀξιοπιστότερον, ἢ ἀληθές στερον. Ἔχει δὲ οὕτως · Οὐκ ὑπῆρξε τῳ Εφραίμ ποτε βαλάντιον, οὐ ῥάβδος, οὐ πήρα, οὔτε μὴν ἀργύριον, οὔτε χρυσίον· Αλλ᾽ οὐδέ τινα κτῆσιν ἐπὶ τῆς γῆς ἐκτησάμην. Τοῦ γὰρ ἀγαθοῦ Βασιλέως ἤκουσα, φησί, ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις τοῖς ἑαυτοῦ μαθηταῖς ἐπιτάττον- τος· Μηδὲν ἐπὶ τῆς γῆς κτήσησθε · ὅθεν οὐδὲ ἐμπα- θῶς ἔσχον τι τοιοῦτο. Οὕτως ἐπείθετο πάντα τῷ Δι- δασκάλῳ, καὶ ζηλωτὴς ὄντως καὶ μιμητὴς τῶν πρώ- των εκείνου μαθητῶν ἐδείκνυτο. ΙΒ΄. Ταπεινοφροσύνην δὲ, καὶ συντριβὴν καρδίας, καὶ μετριότητα, τίς οὕτω πολὺς ἀεὶ, καὶ θερμὸς καὶ άκμαῖος ; ὡς σποδὸν μὲν ὡσεὶ ἄρτον ἐσθίειν, τὸ πόμα δὲ κλαυθμῷ συγκιρνᾷν, καὶ πρὸς μὲν ἐπαίνους λίαν εὐλαβῶς ἔχειν, καὶ τοὺς εὐφημοῦντας αὐτὸν οὐ μόνον οὐχὶ προσίεσθαι, ἀλλὰ καὶ φανερῶς αὐτοῖς ἄχθεσθαι, ὥσπερ τοῖς κωμῳδούσιν ἕτερος και λοιδο- ρουμένοις · ἐρυθριᾷν τε, καὶ εἰς γῆν βλέπειν, καὶ χρόαν μὲν ἄλλοτε ἄλλην τῆς ὄψεως ἀμείβειν · ἱδρῶτι δὲ λεπτῷ στάζεσθαι, καὶ παντελώς ἄφωνον μένειν, καθάπερ τῆς αἰσχύνης αὐτῷ τὴν φωνὴν ἐπεχούσης, Καὶ τοῦτο δὲ τῆς πολλῆς αὐτοῦ μετριοφροσύνης ἴδιον. "Ηδη γὰρ μέλλων ἀπαίρειν, τοιαῦτα μετὰ σφοδρᾶς ἐπιτιμήσεως Επισκήπτων ἦν· Μὴ ἔσητε ᾄσμα ἐπὶ Εφραίμ, καὶ ἐγκωμιάσητε, μὴ πολυτελεῖ ἐνθάψητε ἱματισμῷ, μὴ ἰδίᾳ τῷ σώματί μου τάφου Εργάσησθε. Λόγον γὰρ ἔχω μετὰ Θεοῦ, αὐλισθήναι VITA S. EPHRÆM SYRI. A tam copiose et tam vehementer Ephram duxerunt duenta orationis, et eum tanta et ita perpetua obruebat vis cogitarum, ut nec satis quidem post set ejus lingua servire celeritati eorum, quæ cogi- taral, tametsi ejus erat tantus in dicendo fluxus, et tam prompte enuntiabat id, quod mente conceperat, ut non minus celeriter sermone explicaret, quam alii cogitarent. Quamobrem dicitur is Deo ali- quando dixisse : Remitte, Domine, undas tuæ gratia. Abyssus enim doctrinæ, quæ linguam inun- dabat, non sinebat eum amplius continere, cum ad dicendum minime servirent instrumenta. B X. Illius autem orationem nihil aliud interrum- pebat nisi precatio : eam vero lacrymæ.Noctes vero, quæ ipsum excipiebant vigilantem, luci diei rursus reddebant sobrium : ut qui vereretur, ne princeps tenebrarum eum somno impeditum deprehenderet, et ideo vigilaret adversus ejus insultus. Ei enim sufficiebat somnus vel brevissimus, ut qui eum solum leviter gustaret, non uteretur autem ad sa- lietatem, sed tantum, quantum satis esset, ad ne- cessario continendum corpus, quod multis inten- debatur sudoribus et laboribus. Ut enim ab ejus oculis fugeret somnus, faciebant quidem multa etiam alia; maxime autem humicubatio, vitæ au- steritas, illaque varia et multiplex corporis con- sumptio et aflictio. XI. Nihil vero possidendi tantæ sunt ab eo colle- clae divitiæ, ut ad id assumatur oris ejus testimo- nium, et verba quæ ab eo dicta sunt in extremo ejus spiritu, quibus nihil est fide dignius aut verius. Sic C autem habent : Ephræm nunquam fuit crumena, non virga, non pera, neque aurum, nec argentum. Sed nec in terra ullam habui possessionem. Bonum enim Regem audivi, inquit, in suis Evangeliis prae- cipientem discipulis 5: Nihil in terra possederitis. Quocirca nec affectione quidem tale quid habui. Ita Magistro parebat in omnibus, et se vere præ- buit imitatorem primorum illius discipulorum. XII. In humilitate autem et cordis contritione, et moderatione, quis frequentius, aut acrius, aut perfectius est versatus ? adeo ut cinerem quidem tanquam panem comederet, potum autem cum fctu misceret. Laudes vero valde vitabat; et eos qui eum laudabant non solum non admillebat,sed D eis etiam aperte succensebat, ut alius iis qui irri- dent et maledictis insequuntur; erubesceret autem, et terram aspiceret, et vultus colorem alias alium mutaret : tenui autem sudore diflueret, et omnino mutus maneret, pudore ejus vocem veluti rell- nente. Porro autem hoc quoque erat proprium ma- gna ejus moderationi atquæ modestiæ. Cum enim jam esset abiturus, hæc cum magna mandabat in- crepatione : Ne canticum cecineritis super Ephræm, neque eum laudaveritis. Ne me pretiosa veste induerilis. Ne seorsum meo corpori sepul- Matth. x, 9; Luc. Ix, 3.

τόμως, καὶ τοσοῦτο αὐτὸν ἡ τῶν ἐνθυμημάτων συν- έχεια ἐπικλύζουσα ἦν, ὡς μηδὲ τὴν γλῶτταν ἱκανῶς ἔχειν ὑπηρετεῖν τῷ τάχει τῶν νοημάτων· καίτοιγε τοιαύτη κεχρημένην εὐροίᾳ περὶ τὸ λέγειν, καὶ οὕτως ἑτοιμότατα τὸ νοηθὲν ἀπαγγέλλουσαν, ὡς μηδὲν εἰς τάχους λόγον αὐτὴν ἀπολείπεσθαι τῶν παρ' ἄλλοις ἐνθυμημάτων. "Ωστε κἀκεῖνον λέγεται ποτέ φάναι πρὸς τὸν Θεόν· ῎Ανες, ὦ Δέσποτα, τῆς χάριτός σου τὰ κύματα. Ὑπὸ γὰρ τὴν γλῶσσαν ἡ τῆς διδασκα- ο λίας ἄβυσσος πελαγίζουσα, στέγειν αὐτὸν οὐκ εἴα λοιπόν, τῶν πρὸς τὸ λέγειν ὀργάνων οὐχ ὑπουργούν των. Ι΄. Ἐπέκοπτε δὲ τοὺς λόγους ἕτερον μὲν οὐδὲν, εὐχὴ δὲ μόνη · καὶ ταύτην τὰ δάκρυα. Αἵ τε νύκτες αὐτὸν γρηγοροῦντα παραλαμβάνουσαι, νήφοντα πάλιν τῷ τῆς ἡμέρας φωτί παρεδίδοσαν, οἷα τὸν τοῦ σκότους ἄρχοντα ὑπειδόμενον, μὴ καὶ καταλάβοι αὐτὸν ὕπνῳ πεπεδημένον· καὶ διὰ τοῦτο πρὸς τὴν ἔφοδον ἐκείνου Εγρηγορότα. Υπνος γὰρ αὐτῷ καὶ λίαν βραχὺς ἐξῆρχει, παραγενόμενος μόνον, οὐκ εἰς κόρον αὐτῷ χρώμενος· καὶ τοσοῦτος, ὅσον αὐτοῦ διακρατεῖν ἀναγκαίως καὶ συνέχειν τὸ σῶμα τοῖς πολλοῖς ἱδρῶσι καὶ πόνοις κατατεινόμενον. Εποίει γὰρ φεύγειν αὐ- του τοὺς ὀφθαλμοὺς τὸν ὕπνον, πολλὰ μὲν καὶ ἄλλα, μάλιστα δὲ χαμευνία, σκληραγωγία, καὶ ἡ παντοδαπή τοῦ σώματος τῆξις ἐκείνη, καὶ κάκωσις. ΙΑ΄. ᾿Ακτημοσύνης δὲ τοσοῦτος αὐτῷ συνελέχθη πλοῦτος, ὥστε καὶ μάρτυρα ἐπ᾿ αὐτῷ τὸ οἰκεῖον στόμα παραλαύειν, καὶ τὰ πρὸς ταῖς ἐσχάταις αναπνοπῖς αὐτοῦ ῥήματα, ων οὐδὲν ἀξιοπιστότερον, ἢ ἀληθές στερον. Ἔχει δὲ οὕτως · Οὐκ ὑπῆρξε τῳ Εφραίμ ποτε βαλάντιον, οὐ ῥάβδος, οὐ πήρα, οὔτε μὴν ἀργύριον, οὔτε χρυσίον· Αλλ᾽ οὐδέ τινα κτῆσιν ἐπὶ τῆς γῆς ἐκτησάμην. Τοῦ γὰρ ἀγαθοῦ Βασιλέως ἤκουσα, φησί, ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις τοῖς ἑαυτοῦ μαθηταῖς ἐπιτάττον- τος· Μηδὲν ἐπὶ τῆς γῆς κτήσησθε · ὅθεν οὐδὲ ἐμπα- θῶς ἔσχον τι τοιοῦτο. Οὕτως ἐπείθετο πάντα τῷ Δι- δασκάλῳ, καὶ ζηλωτὴς ὄντως καὶ μιμητὴς τῶν πρώ- των εκείνου μαθητῶν ἐδείκνυτο. ΙΒ΄. Ταπεινοφροσύνην δὲ, καὶ συντριβὴν καρδίας, καὶ μετριότητα, τίς οὕτω πολὺς ἀεὶ, καὶ θερμὸς καὶ άκμαῖος ; ὡς σποδὸν μὲν ὡσεὶ ἄρτον ἐσθίειν, τὸ πόμα δὲ κλαυθμῷ συγκιρνᾷν, καὶ πρὸς μὲν ἐπαίνους λίαν εὐλαβῶς ἔχειν, καὶ τοὺς εὐφημοῦντας αὐτὸν οὐ μόνον οὐχὶ προσίεσθαι, ἀλλὰ καὶ φανερῶς αὐτοῖς ἄχθεσθαι, ὥσπερ τοῖς κωμῳδούσιν ἕτερος και λοιδο- ρουμένοις · ἐρυθριᾷν τε, καὶ εἰς γῆν βλέπειν, καὶ χρόαν μὲν ἄλλοτε ἄλλην τῆς ὄψεως ἀμείβειν · ἱδρῶτι δὲ λεπτῷ στάζεσθαι, καὶ παντελώς ἄφωνον μένειν, καθάπερ τῆς αἰσχύνης αὐτῷ τὴν φωνὴν ἐπεχούσης, Καὶ τοῦτο δὲ τῆς πολλῆς αὐτοῦ μετριοφροσύνης ἴδιον. "Ηδη γὰρ μέλλων ἀπαίρειν, τοιαῦτα μετὰ σφοδρᾶς ἐπιτιμήσεως Επισκήπτων ἦν· Μὴ ἔσητε ᾄσμα ἐπὶ Εφραίμ, καὶ ἐγκωμιάσητε, μὴ πολυτελεῖ ἐνθάψητε ἱματισμῷ, μὴ ἰδίᾳ τῷ σώματί μου τάφου Εργάσησθε. Λόγον γὰρ ἔχω μετὰ Θεοῦ, αὐλισθήναι VITA S. EPHRÆM SYRI. A tam copiose et tam vehementer Ephram duxerunt duenta orationis, et eum tanta et ita perpetua obruebat vis cogitarum, ut nec satis quidem post set ejus lingua servire celeritati eorum, quæ cogi- taral, tametsi ejus erat tantus in dicendo fluxus, et tam prompte enuntiabat id, quod mente conceperat, ut non minus celeriter sermone explicaret, quam alii cogitarent. Quamobrem dicitur is Deo ali- quando dixisse : Remitte, Domine, undas tuæ gratia. Abyssus enim doctrinæ, quæ linguam inun- dabat, non sinebat eum amplius continere, cum ad dicendum minime servirent instrumenta. B X. Illius autem orationem nihil aliud interrum- pebat nisi precatio : eam vero lacrymæ.Noctes vero, quæ ipsum excipiebant vigilantem, luci diei rursus reddebant sobrium : ut qui vereretur, ne princeps tenebrarum eum somno impeditum deprehenderet, et ideo vigilaret adversus ejus insultus. Ei enim sufficiebat somnus vel brevissimus, ut qui eum solum leviter gustaret, non uteretur autem ad sa- lietatem, sed tantum, quantum satis esset, ad ne- cessario continendum corpus, quod multis inten- debatur sudoribus et laboribus. Ut enim ab ejus oculis fugeret somnus, faciebant quidem multa etiam alia; maxime autem humicubatio, vitæ au- steritas, illaque varia et multiplex corporis con- sumptio et aflictio. XI. Nihil vero possidendi tantæ sunt ab eo colle- clae divitiæ, ut ad id assumatur oris ejus testimo- nium, et verba quæ ab eo dicta sunt in extremo ejus spiritu, quibus nihil est fide dignius aut verius. Sic C autem habent : Ephræm nunquam fuit crumena, non virga, non pera, neque aurum, nec argentum. Sed nec in terra ullam habui possessionem. Bonum enim Regem audivi, inquit, in suis Evangeliis prae- cipientem discipulis 5: Nihil in terra possederitis. Quocirca nec affectione quidem tale quid habui. Ita Magistro parebat in omnibus, et se vere præ- buit imitatorem primorum illius discipulorum. XII. In humilitate autem et cordis contritione, et moderatione, quis frequentius, aut acrius, aut perfectius est versatus ? adeo ut cinerem quidem tanquam panem comederet, potum autem cum fctu misceret. Laudes vero valde vitabat; et eos qui eum laudabant non solum non admillebat,sed D eis etiam aperte succensebat, ut alius iis qui irri- dent et maledictis insequuntur; erubesceret autem, et terram aspiceret, et vultus colorem alias alium mutaret : tenui autem sudore diflueret, et omnino mutus maneret, pudore ejus vocem veluti rell- nente. Porro autem hoc quoque erat proprium ma- gna ejus moderationi atquæ modestiæ. Cum enim jam esset abiturus, hæc cum magna mandabat in- crepatione : Ne canticum cecineritis super Ephræm, neque eum laudaveritis. Ne me pretiosa veste induerilis. Ne seorsum meo corpori sepul- Matth. x, 9; Luc. Ix, 3.

'Αλλ' ήδη μοι πρὸς τὸ τέλος ὁρᾷ τὰ κατὰ τὸν Εφραίμ διηγήματα. Διὸ καὶ τι τῶν περὶ τὴν ἐκεί του τελευτήν διεξελθεῖν ἀναγκαῖον, καὶ ὁ μάλιστα τῆς ἐνούσης αὐτῷ χάριτος τὴν περιουσίαν ἑκατὸν παραστῆσαι, Εδη μὲν γὰρ τὴν ἐσχάτην ἀπαίρειν ἔμελλεν ἐκδημίαν· τὰ τελευταῖα δὲ τοῖς παροῦσι παρηγγυᾶτο μὴ πολυτελεῖ αὐτὸν ἐσθῆτι συνθάψει, καθάπερ προσλαβὼν ὁ λόγος ἐδήλωθεν. Εἰ δέ τις, φησίν, φιλοπάτωρ ὤν, τοιαύτην ἡμῖν ἐσθῆτα προς ητοιμάσατο, τήν ὁρισθεῖσαν ταύτην ἐκεῖνος εἰς ταφής δότω τοῖς δεομένοις. Καὶ τοιαῦτα μὲν ἐκεῖνος πρὸς τοὺς περιεστῶτας ἐπισκήπτων ἦν. Εἰς δέ τις αὐτῶν, καὶ οὗτος τῶν ἐπιφανεστέρων, καὶ θερμοτέρων ἐσθῆτα πολυτελῆ καὶ φιλότιμον ἑτοιμάσας, περιβάλο λειν αὐτὴ τὸ ἐκείνου σῶμα μετά θάνατον διεσκόπει· ἔπειτα τῆς ἐντολῆς ἀκούσας ἤλγει τε μᾶλλον, ὡς τὸ θέλημα καὶ τὴν πρόθεσιν ἀνασκευασθείς· καὶ διὰ τοῦτο δοῦναι πένησιν αὐτὴν ἀνεβάλλετο, βέλτιον εἶναι κρίνας χρυσίον μᾶλλον ἐκεινοις καταβαλεῖν, ὅσου ἂν ἡ ἐσθὴς ἐτιμᾶτο· ἄγνοια, ὡς ἔοικεν, ἀγνοή σας, ὅτι πολλῷ μᾶλλον οὕτως ἐφάνη τῷ Εφραίμ χαριζόμενος πένητι δούς, κ θελήματι ἰδίῳ καὶ κρί- σει στοιχῶν. ΙΖ΄. Ταύτῃ τοι καὶ παθὼν ἔγνω, καὶ τῆς παρακοῆς εὐθὺς ὑπέσχε την τιμωρίαν πονηρῷ πληγείς επίσ μονι, καὶ λογισμῶν μόνον οὐχὶ πράξεως κόλασιν εἰσπραχθείς. "Οθεν καὶ τῇ τοῦ ἁγίου κλίνη, μεταξύ πάντων δρώντων, ἑαυτὸν προσαράττει, στρεβλών τὰς χεῖρας, καὶ διαστρέφων τοὺς ὀφθαλμούς, ἀφρὸν αποπτύων τοῦ στόματος, καὶ τἄλλα όσα λαμπράς μανίας ἔργα ποιών, θειοτέρας λόγοις οἰκονομίας τούτῳ παραδοθεὶς εἰς παιδείαν, ᾧ πεισθείς, μᾶλλον πατρικῆς ἠλόγησεν ἐντολῆς. Τί οὖν ; Ὁ τὰ κεκρυμ- μένα διορῶν, ἐκεῖνος καὶ τῷ Πνεύματι τῷ θείας φθεγγόμενος, συνῆκε τὸ πάθος, ἁμαρτίας είναι καρ- πόν· καὶ, Τί σοι μὴ δεόντως πέπρακται, φησίν, ἄνθρωπε, ὅ τι σε καὶ εἰς τηλικοῦτον ώθησε κίνδυνον ; Καὶ ὃς τῆς πανίας ἀνενεγκών, ἐξαγορεύει τήν ἀνος μίαν, ἐκκαλύπτει τὴν παρακοήν, ἐλέγχει τὴν τῶν λογισμῶν ἀσθένειαν. Ὃν ὁ θεῖος Εφραίμ, τοῦ τε πάθους οἰκτείρας, καὶ ἀποδεξάμενος τῆς ἐξαγορεύ σεως, εὐχῇ μονῇ καὶ χερῶν ἐπιθέσει τοῦ δαίμονος ἀπαλλάττει, πληροῦν αὐτῷ τὴν ὑπόχεσιν κατὰ τὴν ἐντολὴν ἐπιτρέψας, Οὗτος οὖν ὁ ἱερος Ἐφραὶμ ἐπὶ τέλει τοῦ βίου, καὶ τηλικούτῳ θαύματι τὰς ἄνω πράξει ἐπισφραγίσας, ἔπειτα δέ καὶ παραινέσας τοῖς παροῦσι, καὶ συμβουλεύσας, καὶ ὑποθεὶς, καὶ ἱκανῶς αὐτοὺς πρὸς ἀρετῆς ἐργασίαν διαναστησας, πρὸς τὰς ἐκεῖθεν σκηνὰς διαβαίνει, καὶ τὴν ἐκδεχο μένην τοὺς τοιούτους λαμπρότητα, ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν ᾧ ἡ δόξα, τιμή, καὶ κράτος, σὺν τῷ Πατρὶ, καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Π : MENSIS FEBRUARIUS. Sed jam mihi ad finem tendit de sancto A Ephrem narratio. Quocirca aliquid ex iis quæ circa mortem illius fuerunt, necesse est persequi, et quod sufficit ad ostendendam illius gratiæ abundantiam. Nam cum jain esset e vila disces- surus, postremo præcepit iis qui aderant ne in pretiosa veste cum sepelirent, sicuti prius de- claravimus. Si quis vero, inquit, cum patrem amet, talem mobis vestem præparavit, ille eam quæ constituta est ad sepulturam, det egentibus. Et ille quidem hæc mandabat iis qui circumflue- bant. Unus autem ex eis, qui erat illustrior et vehementior, cum pretiosam et sumptuosam ves- tem parasset, qua post mortem corpus illius te- geret et deinde audisset mandatum, ægre tulit, ut qui a suo excidisset proposito, et ideo differebat, eam quoque dare pauperibus, melius esse judi- " cans tantum auri illis pendere, quanti vestis astimaretur : ignorans se multo magis gratifica- turum esse Ephræm, si dederit pauperi, quam si propriam voluntatem sequatnr et judicium. B XVII. Cum sic itaque affectus constituisset, inobedientiæ protinus luit penas a malo arreptus damone, et cogitationis solum non actionis pen- dens supplicium. Quamobrem ad Sancti lectum se proripit in medio omnium videntium, tor- quens manus, invertens, oculos, spumam ex ore expuens, et plane faciens omnia quæ faciunt ii qui furore exagitantur : a divina Providentia ei traditus ad disciplinam, cui parens patrium con-C tempsit mandatum. Quid ergo ? Qui occulta pro- videbat, et divino Spiritu loquebatur, ille intel- lexit morbum esse fructum peccati : et, Quid a te, inquit, o homo, factum est, quod non opor- teat, quod te in tantum prostrusit periculum ? Ille autem cum resipuisset ab insania, suam re- fert pronuntiatque iniquitatem, aperit inobedien-- liam et cogitationem suarum arguit imbecillita- tem. Cujus morbi divinus Ephræm misertus,cum accepisset confessionem, sola precatione et ma- nuum impositione liberat a dæmone, jubens ut impleret promissum, sicut ei mandaverat. Cum sic ergo sanctus Ephræm in fine vitæ superiores actiones tanto obsignasset miraculo, eos autem qui aderant admonuisset, eisque consuluisset, et D præcepta dedisset, et eos aul operationem vir- tutis satis excitassel: transiit ad ea quæ sunt illic tabernacula, et splendorem qui eos qui tales sunt excipit : in Christo Jesu Domino nostro : cui honor, gloria et potentia, cum Patre el san- cto Spiritu, nunc et semper et in cæcula sæcu- lorum. Amen.

'Αλλ' ήδη μοι πρὸς τὸ τέλος ὁρᾷ τὰ κατὰ τὸν Εφραίμ διηγήματα. Διὸ καὶ τι τῶν περὶ τὴν ἐκεί του τελευτήν διεξελθεῖν ἀναγκαῖον, καὶ ὁ μάλιστα τῆς ἐνούσης αὐτῷ χάριτος τὴν περιουσίαν ἑκατὸν παραστῆσαι, Εδη μὲν γὰρ τὴν ἐσχάτην ἀπαίρειν ἔμελλεν ἐκδημίαν· τὰ τελευταῖα δὲ τοῖς παροῦσι παρηγγυᾶτο μὴ πολυτελεῖ αὐτὸν ἐσθῆτι συνθάψει, καθάπερ προσλαβὼν ὁ λόγος ἐδήλωθεν. Εἰ δέ τις, φησίν, φιλοπάτωρ ὤν, τοιαύτην ἡμῖν ἐσθῆτα προς ητοιμάσατο, τήν ὁρισθεῖσαν ταύτην ἐκεῖνος εἰς ταφής δότω τοῖς δεομένοις. Καὶ τοιαῦτα μὲν ἐκεῖνος πρὸς τοὺς περιεστῶτας ἐπισκήπτων ἦν. Εἰς δέ τις αὐτῶν, καὶ οὗτος τῶν ἐπιφανεστέρων, καὶ θερμοτέρων ἐσθῆτα πολυτελῆ καὶ φιλότιμον ἑτοιμάσας, περιβάλο λειν αὐτὴ τὸ ἐκείνου σῶμα μετά θάνατον διεσκόπει· ἔπειτα τῆς ἐντολῆς ἀκούσας ἤλγει τε μᾶλλον, ὡς τὸ θέλημα καὶ τὴν πρόθεσιν ἀνασκευασθείς· καὶ διὰ τοῦτο δοῦναι πένησιν αὐτὴν ἀνεβάλλετο, βέλτιον εἶναι κρίνας χρυσίον μᾶλλον ἐκεινοις καταβαλεῖν, ὅσου ἂν ἡ ἐσθὴς ἐτιμᾶτο· ἄγνοια, ὡς ἔοικεν, ἀγνοή σας, ὅτι πολλῷ μᾶλλον οὕτως ἐφάνη τῷ Εφραίμ χαριζόμενος πένητι δούς, κ θελήματι ἰδίῳ καὶ κρί- σει στοιχῶν. ΙΖ΄. Ταύτῃ τοι καὶ παθὼν ἔγνω, καὶ τῆς παρακοῆς εὐθὺς ὑπέσχε την τιμωρίαν πονηρῷ πληγείς επίσ μονι, καὶ λογισμῶν μόνον οὐχὶ πράξεως κόλασιν εἰσπραχθείς. "Οθεν καὶ τῇ τοῦ ἁγίου κλίνη, μεταξύ πάντων δρώντων, ἑαυτὸν προσαράττει, στρεβλών τὰς χεῖρας, καὶ διαστρέφων τοὺς ὀφθαλμούς, ἀφρὸν αποπτύων τοῦ στόματος, καὶ τἄλλα όσα λαμπράς μανίας ἔργα ποιών, θειοτέρας λόγοις οἰκονομίας τούτῳ παραδοθεὶς εἰς παιδείαν, ᾧ πεισθείς, μᾶλλον πατρικῆς ἠλόγησεν ἐντολῆς. Τί οὖν ; Ὁ τὰ κεκρυμ- μένα διορῶν, ἐκεῖνος καὶ τῷ Πνεύματι τῷ θείας φθεγγόμενος, συνῆκε τὸ πάθος, ἁμαρτίας είναι καρ- πόν· καὶ, Τί σοι μὴ δεόντως πέπρακται, φησίν, ἄνθρωπε, ὅ τι σε καὶ εἰς τηλικοῦτον ώθησε κίνδυνον ; Καὶ ὃς τῆς πανίας ἀνενεγκών, ἐξαγορεύει τήν ἀνος μίαν, ἐκκαλύπτει τὴν παρακοήν, ἐλέγχει τὴν τῶν λογισμῶν ἀσθένειαν. Ὃν ὁ θεῖος Εφραίμ, τοῦ τε πάθους οἰκτείρας, καὶ ἀποδεξάμενος τῆς ἐξαγορεύ σεως, εὐχῇ μονῇ καὶ χερῶν ἐπιθέσει τοῦ δαίμονος ἀπαλλάττει, πληροῦν αὐτῷ τὴν ὑπόχεσιν κατὰ τὴν ἐντολὴν ἐπιτρέψας, Οὗτος οὖν ὁ ἱερος Ἐφραὶμ ἐπὶ τέλει τοῦ βίου, καὶ τηλικούτῳ θαύματι τὰς ἄνω πράξει ἐπισφραγίσας, ἔπειτα δέ καὶ παραινέσας τοῖς παροῦσι, καὶ συμβουλεύσας, καὶ ὑποθεὶς, καὶ ἱκανῶς αὐτοὺς πρὸς ἀρετῆς ἐργασίαν διαναστησας, πρὸς τὰς ἐκεῖθεν σκηνὰς διαβαίνει, καὶ τὴν ἐκδεχο μένην τοὺς τοιούτους λαμπρότητα, ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν ᾧ ἡ δόξα, τιμή, καὶ κράτος, σὺν τῷ Πατρὶ, καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Π : MENSIS FEBRUARIUS. Sed jam mihi ad finem tendit de sancto A Ephrem narratio. Quocirca aliquid ex iis quæ circa mortem illius fuerunt, necesse est persequi, et quod sufficit ad ostendendam illius gratiæ abundantiam. Nam cum jain esset e vila disces- surus, postremo præcepit iis qui aderant ne in pretiosa veste cum sepelirent, sicuti prius de- claravimus. Si quis vero, inquit, cum patrem amet, talem mobis vestem præparavit, ille eam quæ constituta est ad sepulturam, det egentibus. Et ille quidem hæc mandabat iis qui circumflue- bant. Unus autem ex eis, qui erat illustrior et vehementior, cum pretiosam et sumptuosam ves- tem parasset, qua post mortem corpus illius te- geret et deinde audisset mandatum, ægre tulit, ut qui a suo excidisset proposito, et ideo differebat, eam quoque dare pauperibus, melius esse judi- " cans tantum auri illis pendere, quanti vestis astimaretur : ignorans se multo magis gratifica- turum esse Ephræm, si dederit pauperi, quam si propriam voluntatem sequatnr et judicium. B XVII. Cum sic itaque affectus constituisset, inobedientiæ protinus luit penas a malo arreptus damone, et cogitationis solum non actionis pen- dens supplicium. Quamobrem ad Sancti lectum se proripit in medio omnium videntium, tor- quens manus, invertens, oculos, spumam ex ore expuens, et plane faciens omnia quæ faciunt ii qui furore exagitantur : a divina Providentia ei traditus ad disciplinam, cui parens patrium con-C tempsit mandatum. Quid ergo ? Qui occulta pro- videbat, et divino Spiritu loquebatur, ille intel- lexit morbum esse fructum peccati : et, Quid a te, inquit, o homo, factum est, quod non opor- teat, quod te in tantum prostrusit periculum ? Ille autem cum resipuisset ab insania, suam re- fert pronuntiatque iniquitatem, aperit inobedien-- liam et cogitationem suarum arguit imbecillita- tem. Cujus morbi divinus Ephræm misertus,cum accepisset confessionem, sola precatione et ma- nuum impositione liberat a dæmone, jubens ut impleret promissum, sicut ei mandaverat. Cum sic ergo sanctus Ephræm in fine vitæ superiores actiones tanto obsignasset miraculo, eos autem qui aderant admonuisset, eisque consuluisset, et D præcepta dedisset, et eos aul operationem vir- tutis satis excitassel: transiit ad ea quæ sunt illic tabernacula, et splendorem qui eos qui tales sunt excipit : in Christo Jesu Domino nostro : cui honor, gloria et potentia, cum Patre el san- cto Spiritu, nunc et semper et in cæcula sæcu- lorum. Amen.

ΜΑΡΤΥΡΙΟΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΡΟΣ ΙΓΝΑΤΙΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΦΟΡΟΥ. Α΄. Αρτι Τραϊανοῦ τὰ τῆς Ῥωμαίων βασιλείας Α σκήπτρα παραλαβόντος, τῆς ᾿Αντιοχέων Εκκλησίας επίσκοπος ὁ καὶ κλήσει καὶ πράγματι Θεοφόρος Ἰγνάτιος ἦν. Πέτρον μὲν γὰρ τὸν μέγαν Εὔοδος δια- δέχεται, Εὔοδον δὲ Ἰγνάτιος, τοῦ τρόπου τε καὶ τῆς ἀρετῆς ζηλωτής γίνεται τούτου. Δὴ τῷ Θεοφόρῳ φασὶ κομιδῇ ὄντι νηπίῳ τὸν Χριστὸν ἔτι τὰς ἐν κό- σμῳ διατριβάς ποιούμενον τὰς ἀχράντους τε αὐτῷ ἐπιθεῖναι χεῖρας καὶ πρὸς τὸ πλῆθος ἀποβλέψαντά, ᾿Εὰν μή τις, εἰπεῖν, ταπεινώσῃ ἑαυτὸν ὡς τὸ παιδίον τοῦτο, οὐ μὴ εἰσέλθῃ εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρα- νίων, καὶ ὃς ἐὰν ἐν τῶν τοιούτων παιδίων δέξηται ἐν τῷ ἐμῷ ὀνόματι, ἐμὲ δέχεται, ὁποῖος ἔσται προνό- πτων τὴν ἡλικίαν Ἰγνάτιος ἐντεῦθεν παραδηλών καὶ τὴν ἀποστολικὴν ἐκείνου διδασκαλίαν σαφῶς ὑποφαίνων. Β΄. Οὗτος τοίνυν ὁ θεῖος Ιγνάτιος ἅμα Πολυκάρπι τῆς κατὰ Σμύρναν Εκκλησίας ἡγησαμένῳ μαθητής Ἰωάννου τοῦ εὐαγγελιστοῦ γίνεται, καὶ αὐτῷ μόνῳ φοιτήσας, πατάν τε ἀρετῆς ἰδέαν καὶ μάλιστα τὴν ἱερεῖ πρέπουσαν φιλοπόνως ἐξατκηθεὶς, εἶτα καὶ ἱερεὺς κοινῇ πάντων ὁμοῦ τῶν ἀποστόλων ψήφῳ χεί- ροτονεῖται καὶ τῆς ᾿Αντιοχέων ἐπίσκοπος χειρίζεται. Παραλαβὼν δὲ τὴν Ἐκκλησίαν καὶ ἱδρῶτι συχνῷ καὶ μόχθῳ τὸ τῆς εὐσεβείας ἐν αὐτῇ κήρυγμα κατα- σπείρας, ἀποστολικον τε διὰ πάντων ζῆλον καὶ διδα- σκαλίαν ἐπιδειξάμενος, καὶ τέλειος διάκονος ἤδη των τοῦ Χριστοῦ μυστηρίων ἀναφανείς, καὶ μάρτυς ὕστερον γίνεται, θηρίοις δι᾽ ἐκεῖνον παραδοθείς, ὡς μικρὸν ἄνωθεν ἀναλαβὼν λόγος δηλώσει. Γ. Τραϊανῷ γὰρ τῷ Ρωμαίων αὐτοκράτορι τῇ κατὰ Σκυθῶν ἐπαρθέντι νίκῃ καὶ μὴ μέχρι τούτου στῆσαι τὴν εὐδαιμονίαν ἀνεχομένῳ, ἀλλὰ περαιτέρω ταύτην βουλομένῳ προαγαγεῖν, καὶ πολλοὺς ἑτέρους τῇ Ῥωμαίων ἀρχῇ παραστήσασθαι, τοῦτο πρὸ τῶν ἄλλων ὁ κατὰ Χριστιανῶν, εἴτ᾿ οὖν εὐσεβείας πόλε- μος κράτιστον αὐτῷ καὶ λυσιτελὲς ἐνομίζετο. Εκεί VITA S. IGNATI DEIFERI. MARTYRIUM SACROSANCTI MARTYRIS DEIFERI IGNATII. (Latine apud Surium ad diem Febr. (1) ; Grace ex cod. ms. Paris. nunc primum prodit. EDIT. PATR.) Matth. xvi, 4, 5. B C " I. Cum Trajanus sumpsisset sceptra Romano- rum imperii, erat Antiochena Ecclesia episco- pus, et nomine et re Deifer Ignatius. Nam ma- gno quidem Petro succedit Erodus, Evodo au- tem Ignatius, fitque et morum ejus et virtutis æmulator. Huic divino Ignatio, cum esset adhuc plane puer, aiunt Christum adhuc versantem in mundo, ei intemeratas manus imposuisse, et ad populum intuentem, dixisse : Nisi quis seipsum humiliaverit ut hic puellus, non intrabit in re- gnum calorum ; et qui unum ex talibus pueris susceperit in nomine meo, me suscipit 1, qua- lisnam futurus esset ælate proficiens Ignatius, hinc ostendens, et apostolicam illius doctrinam aperte indicans. II. Hic ergo divinus Ignatius, simul cum Poly- carpo, qui Smyrnensi præerat Ecclesia, fuit disci- pulus Joannis evangelista : et cum ad eum solum ventitassel, et omnem virtutis speciem, et eam ma- xime, quæ decet sacerdotem,diligenter exercuisset, sacerdos deinde eligitur communi sententia omnium simul apostolorum, et Antiochenus creatur episco- pus (2). Cum autem assumpsisset Ecclesiam, et multo sudore et labore in ea seminasset preco- nium pietatis, et zelum per omnia apostolicum et doctrinam ostendisset et exstitisset perfectus mi- nister Christi mysteriorum,ft quoque postea mar- tyr, bestiis propter illum traditus,ut paulo altius repetens declarabit oratio. III.Trajano enim Romanorum imperatori,quam de Seythis habuerat, elato victoria,et non sustinenti suam hucusque sistere felicitatem,sed volenti eam ulterius producere, et Romanorum imperio multos alios subjungere, adversus Christianos seu adver- sus pietatem bellum ei visum est optimum esse et expedire. Nam illo quidem modo putabat se soli (1) Graci festum ejus 20 Decembris celebrant, ut notat Baronius in Martyrologio. (2) Vide Baron. ad an. Christi 71.

λυσιτελεῖς πάντως καὶ ὠφελίμους ἀμφοτέροις, τὰς δὲ βλάπτειν καί μάλιστά γε ψυχήν δυναμένας καὶ σφοδροτέραν αὐτῇ τοῦ πυρὸς τὴν γέενναν ὑπανάπτειν, οὐχ ὁ διδοὺς μόνον, ἀλλὰ καὶ ὁ αἰτῶν αὐτὸς ἀθλιώ- τατος. Θαυμαστὴ δὲ σου, βασιλεῦ, καὶ μεγαλόδωρος ἡ ἐπαθγελεία. Τί γὰρ ἐμοὶ τὸ τοῦ παρὰ σοὶ μεγίστου Διὸς καστῆναι ἀρχιερέα καὶ βουλῆς πατέρα κλη- θῆναι, ἱερεῖ τε ὄντι Χριστοῦ καὶ θυσίαν αὐτῷ καθ᾿ ἑκάστην αἰνέσεως θύοντι, ἤδη δὲ καὶ ὅλον ἐμαυτὸν καταθύσειν ἐπειγομένῳ καὶ σύμφυτον θέσθαι τῷ τοῦ θανάτου αὐτοῦ ὁμοιώματι. Καὶ ὁ βασιλεύς· Τίνι δὲ σπεύδείς ἑαυτὸν καταθῦσαι, τῷ ἐπὶ Ποντίου σταυρω- θέντι Πιλάτου ; Ναί, φησὶν ὁ μέγας Ιγνάτιος, τῷ τὴν ἁμαρτίαν ἀνασταυρώσαντι καὶ τὸν εὐρετὴν αὐ. τῆς διάβολον καθελόντι καὶ πᾶσαν διὰ τοῦ σταυροῦ ἐκείνου δύναμιν καταργήσαντι. Αύθις οὖν ὁ βασιλεύς· Β Εοικάς μοι, φησίν, Ἰγνάτιο, κρίσεως ὀρθῆς καί ο φρενὸς ὑγιῶς ἐχούσης ἔρημος τοπαράπαν εἶται· οὐ γὰρ ἂν οὕτω φανερῶς ταῖς τῶν Χριστιανῶν Γραφαῖς ἐξηπάτησο, ἀλλ' ἔγνως πάντως, ἡλίκον ἀγαθὸν βα- σιλικοῖς πείθεσθαι διατάγμασι καὶ θεῖς μετὰ πάνω των προσφέρειν θυσίας. Πρὸς ταῦτα μείζονι πάλιν ὁ ἅγιος χρησάμενος παῤῥησίᾳ· Εἰ καὶ θηρίοις ἀνα λώσεις, ἔφη, εἰ καὶ σταυρῷ με κατακρινεῖς, εἰ καὶ αὐτῷ ξίφει καὶ πυρὶ παραδώσεις, ἃ τῆς σῆς ἐξω- σίας, ἐστὶν οὐκ ἄν ποτε θυσίαν ἐγὼ δαίμοσι προσ- ενεγκεῖν ἀνάσχοιμι, οὔτε γὰρ θάνατον δέδοικα, οὔτε ποθῶ τὰ παρόντα, ὧν ὑμεῖς κύριοι παρέχειν τὰς ἀπολαύσεις, ἀλλὰ τῶν μελλόντων ἐφίεμαι, καὶ σπου δή μοι πᾶσα πρὸς τὸν ὑπὲρ ἐμοῦ ἀποθανόντα διαβῆ- και Χριστόν. Ϛ'. Εφ' οἷς ἐξ ἀγχινοίας δῆθεν ἡ σύγκλητος ἐπισ λαβέσθαι βουλομένη τοῦ μάρτυρος· Τί δὲ συνομολο- γεῖς ἔφησον, καὶ αὐτὸς, τεθνάναι σου τὸν Θεόν· καὶ πῶς ἂν ὁ θάνατον ὑποστὰς καὶ θάνατον ἐπάρατον οὕτως, ἑτέρους ὠφελῆσαι δυνατὸς ἔσται ; οἱ θεοὶ δὲ ἀθάνατοί τέ εἰσι, καὶ παρ᾽ ἡμῶν λέγονται. Ἐκ τούς του λαβόμενος ἀφορμῆς ὁ θεῖος Ἰγνάτιος, ὥστε ὁμοῦ μὲν τοὺς ἐκείνων διαμυκτηρίσαι θεοὺς, ὁμοῦ δὲ καὶ τοῦ τῆς οἰκονομίας μυστηρίου θύραν αὐτοῖς παραν- οίξαι καὶ οὕτως εἰς πίστιν χειραγωγῆσαι τῆς τοῦ Θεοῦ γνώσεως, οὕτω διεῖθει τοὺς λόγους· Ὁ ἐμὸς Κύριος καὶ Θεὸς Ἰησοῦς Χριστὸς πρῶτα μὲν ἄνω θρωπος ἐγένετο δι᾿ ἡμᾶς, καὶ τὴν σωτηρίαν τὴν ἡμετεραν καὶ σταυρὸν ἐθελούσιον καὶ θάνατον καὶ ταφὴν κατεδέξατο, πλὴν ἀλλ᾽ ἀνέστη πάλιν εἰς τρί- την ἡμέραν, τοῦ ἐχθροῦ τὸ κράτος καταλαβών, καὶ εἰς οὐρανοὺς ἀνῆλθεν, ὅθεν ἐλήλυθε, συναναστήσας ἡμᾶς τοῦ τῆς ἁμαρτίας πτώματος, καὶ εἰσαγαγών αἴθις εἰς τὸν παράδεισον, οὗ κακῶς ἐξεβλήθημεν, καὶ μείζοσι τῶν προτέρων ἀγαθοῖς δωρησάμενος. Ὅτι δὲ τοιοῦτόν τι τῶν παρ' ὑμῖν νομιζομένων θεῶν τις ἐπεδείξατο, οὐδεὶς τῶν πάντων ἂν ἰσχυρίσαιτο. Ανθρωποι γὰρ οὗτοι, κοκοῦργοι κομιδῇ καὶ φθορεῖς γενόμενοι, καὶ πολλὰ ἐπὶ βλάβῃ καὶ διαφθορᾷ τῆς ἡμετέρας ζωῆς τε καὶ τῆς καταστάσεως ἐργασάμε- νοι μικράν τέ τινα δόξον θεῶν καὶ φαντασίαν τοῖς VITA S. IGNATII DEIFERI. A sunt omnino utrisque utiles et conducibiles : eas vero, quæ possunt lædere et maxime animam, et vehementiorem ignis gelennam ei ascendere,non is qui dat solum, sed etiam qui petit, et ipse miserrimus. Admirabilis autem, o imperator, et munifica est tua promissio. Quid enim mea refert, a te maximi Jovis constitui pontificem ; et vocari patrem senatus, qui sum Christi sacerdos, et ei quotidie sacrifco sacrificium laudis, et jam totum me ipsum propero immolare, et efficere complan- tatum ejus mortis similitudini3? Imperator vero : Cuinam, inquit, festinas teipsum immolare, eine, qui a Pontio Pilato in crucem fuit actus? Maxime, inquit magnus Ignatius, ei, qui peccatum cruci- fixit,et ejus inventorem destruxit diabolum,et om. nem ejus potentiam per crucem abolevit. Rursus autem imperator: Videris, inquit, mihi, Ignati, omnino recto carere judicio et sana mente. Non enim tam aperte fuisses deceptus Scripturis Chri- stianorum, sed cognovisses omnino, quantum sit bonum edictis parere imperatoriis, et diis sacrifcia offerre cum omnibus. Ad hæc sanctus, utens rur- sus majore dicendi libertate: Etiamsi bestiis, inquit, consumpseris, etiamsi me cruce condemna veris, etiamsi gladio et igni tradideris, quæ sunt in tua potestate, nunquam ego patiar demonibus offerre sacrificium, neque enim metuo mortem, neque desidero præsentia, quæ est in potestate vestra præbere fruenda, sed sola desidero futura, et ea me omne adhibere studium, ut transeam ad Christum, qui pro me est mortuus. Rom. vi, 5. C D VI. Propter quæ volens senatus martyrem ar- guere ignoranti: Quid autem tu quoque, dixerunt, confteris Deum esse mortuum ? Quomodo vero qui subiit mortem, eamque exsecrandam, poterit prodesse aliis ? Dii aulem et sunt immortales, et dicuntur a nobis. Cum ex hoc occasionem divinus accepisset Ignatios, simul et irridendi illorum deos, et eis aperiendi januam mysterii susceptæ carnis dispensationis, et sic deducendi ad fidem Christi cognitionis, sic verba habuit: Meus Dominus el Deus Jesus Christus, primum quidem propter nos homo factus est, et propter nostram salutem cru- cenique et mortem et sepulturam sua sponte ac- cepit. Gæterum rursus tertio die resurrexit,inimici dejecta el prostrata potentia, et ascendit in cœlos unde venerat, nos simul a lapsu peccati faciens resurgere, et rursus introducens in paradisum, ex quo male fueramnus ejecti : et nos donavit bonis majoribus,quam erant ea quæ præcesserant. Quod autem ex iis qui a vobis censentur dii, ullus tale quid fecerit,nullus omnino assuerit. Nam cum isti fuissent homines malefci et exitiosi, et multa fe- cissent ad damnum et exitium nostræ vitæ et sta- tus, pravam autem deorum opinionem et speciem hominibus, qui sunt a ratione paulo alieniores, citra ullam rationem præbuissent, contractis po-

ἀλογωτέροις τῶν ἀνθρώπων ἀλογώτατα παρασχόμεν νοι, εἶτα τῶν παραπετασμάτων ὕστερον τῆς ἀπάτης συνελκυσθέντων, ἐξαιρεθείσης τε τῆς σκηνῆς, ὅπερ ἦσαν, ἠλέγχθησαν, αἰσχρῶς νὸν βίον ἀπολιπόντες oπὶ θανάτῳ διὰ τὴν τῶν πολλῶν ἀπώλειαν ἀθανάτῳ παραδοθέντες. Αμέλει καὶ Ζεὺς μὲν ὁ πρῶτος ὑμῖν καὶ μέγιστος τῶν θεῶν ἐν Κρήτῃ τέθαπται, Ασκλη πιὸς δὲ κεραυνῷ βέβληται, ᾿Αφροδίτης ὁ τάφος ἐν Πάρῳ δείκνυται, καὶ ὑπὸ πυρὸς Ἡρακλῆς ἀνάλω ται. Τοιούτων γὰρ ἀληθῶς, μᾶλλον δὲ καὶ πολλῷ χειρόνων τὰ ἐκείνων άξια, ὁ Ζ΄. Τούτων οὕτω ῥηθέντων Ιγνατίῳ τῶν λόγων, βασιλεὺς ἅμα τῇ συγκλήτῳ δείσας, μὴ τῆς διαλέ ζεως εἰς πλέον ἐκτεινομένης, διασεισθείη μὲν τὰ Ελλήνων καὶ πρὸς ἀπιστίαν ἢ καὶ μυκτηρισμὸν Β ἀποβλέψειεν, ἀνθήσῃ δὲ τὰ τῆς εὐσεβείας καὶ τὸ επισκοτοῦν αὐτῇ τῆς πλάνης νέφος ἐξαιρεθείη, τους τον μὲν ὑπὸ δεσμοῖς καὶ φρουρά καθίστησι τῷ ἀσφα λεστάτη. Αὐτὸς δὲ παρ᾽ ὅλην νύκτα διασκεψάμενος, πῶς ἂν αὐτὸν ἀξίως ἀμύναιτο καὶ τίνι τρόπῳ τῆς παρούσης υπεξαγάγοι ζωής, θηρίοις ἔγνω παρα δοῦναι βορὰν καὶ ὑπ᾽ ἐκείνων διασπαραχθέντα τὸν ἅγιον ἀπολέσθαι. Οὗτος γὰρ βαρύτατος θανάτου τρόπ πος διεσκέφγη τῷ βασιλεῖ. Εωθεν οὖν περὶ τούτου καὶ τῇ συγκλήτῳ κοινωσαμένου τὴν μὲν γνώμην καὶ αὐτοὶ ἐπῄνουν, πλὴν οὐκ ἐν ᾿Αντιοχεία συνεβούλευον δεῖν γενέσθαι τὴν ἔκδοσιν, Ἵνα μὴ ποθεινόν, φησίν, οὕτω καὶ μᾶλβον ἐπίδοξον παρὰ τοῖς οἰκείοις πολί. ταις τὸν Ἰγνάτιον ἐργασώμεθα, μαρτυρικῷ δῆθεν τέλει τὴν ζωὴν καταλύοντα. Ωστε προσήκειν, ἔφε σκον, εἰς Σώμην αὐτὸν ἐπαχθέντα δεσμώτην ἐκεῖ τοῖς θηρσὶν ἔκδοθῆναι. Οὕτω γὰρ τῷ μήκει τε τῆς πορείας χαλεπωτέραν ὑφέξει την κόλασιν καὶ ἅμε Ρωμαίοις ἀγνοούμενος ὅστις εἴη, καθάπερ εἷς τῶν κακούργων, ἀναιρεθῆναι δόξειε, καὶ οὐδὲ βραχείας τὸ μετὰ ταῦτα μνήμης παρ' ἐκείνοις ἀξιωθήσεται. Τούτου τοιγαροῦν ἀρέσαν καὶ τῆς κατ' αυτού ψήσ φου παπαυτίκα ἐξενεχθείσης, παρίστησιν ἀπὸ τῆς φυλακῆς αὐτὸν καὶ πάλιν ὁ βασιλεὺς, τελευταίων αὐτῷ ταύνην τὴν πεῖραν προσάγων. Καὶ πρῶτα μὲν πολὺς ἐν ταῖς τῶν ἀγιθῶν ἐπαγγελίαις τὸν ἀθλητὴν ὑποσαίνων καὶ καταψῶν· ἔπειτα δὲ καὶ πλείων πάλιν ταῖς ἀπειλαῖς δεδιττόμενος. Ὡς δὲ μήτε πρὸς τὰς ὑποσχέσεις ἐνδιδόντα εἶδε, μήτε πρὸς τὰς ὁπου πτήσσοντα, παντάπασι τὴν μεταβολὴν ἀπογνούς, εἰς ἔργον τὰ ἐψηφισμένα ἐξῆγε καὶ βαρύτερα τῶν προσ τέρων αὐτῷ δεσμὰ περιθεῖναι κελεύτητος, τάγματι στρατιωτική παραδίδωσι, καὶ εἰς Ῥώμην ἐκπέμ- πει ἐντειλάμενος, ηνίκο τοῖς πολίταις ἡμέρα παν η γύρεως ἐπιστῆ, θηρίοις αὐτὸν εἰς τέρψιν τοῦ θεά τρου κοινὴν ἐκδοθῆναι, ὥστε κατὰ τὸν θεῖον Παύλον καὶ αὐτὸν θέατρον γενέσθαι τῷ κόσμῳ, καὶ ἀγγέλοις, καὶ ἀνθρώποις. Η΄. Ο μάρτυς τοίνυν τὴν τελευταίαν ἀπόφασιν ἐκείνην λαβὼν, καὶ τῷ Θεῷ μεγάλῃ βοῇ τὰ εἰκότα εὐχαριστήσας μεθ᾿ ἡδονῆς ὅσης καὶ φαιδρότητος τὰ δεσμὰ περιτίθεται. Καὶ ὁ μὲν βασιλεὺς ἐξῄει κατά MENSIS FEBRUARIUS. ea velis deceptionis et scena ablata, deprehensi A sunt id quod erant, ut qui turpiter e vita excesse· rint, et morti immortali traditi sint propter mul- torum interitum. Jupiter quidem certe, qui est vobis primus et maximus deorum, in Creta est sepultus : Asculapius vero fulmine et persecus- sus. Sepulcrum Veneris ostenditur in Papho, et Hercules fuit ab igne consumptus. Nam cum tales sint, imo vero longe deteriores, ea eis obtige- runt, quæ mereatur. C VII. Cum hac dicta fuissent ab Ignatio, impera- tor simul cum senatu, timens ne, si esset ejus sermo prolixior, res quidem gentilium labefacta rentur, et vel non crederentur, vel haberentur ludibrio, et vera quidem foreret religio,et tollere- tur nubes erroris, quæ ei ofundit tenebras, eum quidem conjicit in vincula, et in tutissima collo- cat custodia ipse autem cum tota nocte apud se cogitasset, quonam modo eum ulcisceretur pro meritis, et quonam modo e præsenti eum vita subduceret,statuit eum feris tradere devorandum, ut dilaniatus ab eis sanctus, interiret. Visus est enim imperatori hic mortia modus longe gravis- simus.Com hanc rem ergo senatui mane commu- nicasset, ipsi quoque ejus laudarunt sententiam : sed consuluerunt, ne hæc bestiis objectio fieret Antiochie, Ne, aiebant, sic magis desideratum et gloriosum apud suos cives reddamus Ignatum, martyrico fine e vita excedentem. Quamobrem dicebant oportere eum Romam abduci vinctum,et illic tradi bestiis. Sic enim et prolixitale itineris " gravius subibit supplicium,et simul Romanis qui- snam sit ignorantibus, videbitur esse peremptus, tanquam unus ex maleficis, et nec minima quidem erit ejus apud illos memoria. Cum hoc ergo pla- cuisset, et in ipsum lata fuisset protinus sententia, imperator cum rursus producit e custodia, hoc ejus postremum faciens periculum. Et primum quidem multis bonorum promissis crebro sanc- tum deliniebat ac demulcebat, deinde etiam rur- sus minis magis territans. Postquam autem cum vidit nec cedere promissis, neque minas formi- dare, desperans omnino fore ut mutaretur, ad effectum deduxit ea quæ decreta fuerant : et cum jussisset prioribus graviora ei imponi vincula, tradit eum cohorti militari, et mittit Romam ju- D bens, cum advenisset civibus dies festus, quo totus congregaretur populus, eum tradi bestiis ad communem theatri delectationem, ut conve- nienter ei, quod dicit D. Paulus 4, ipse quoque fieret spectaculum mundo, angelis et hominibus. VIII. Martyr ergo cum ultimam illam accepisset sententiam, et Deo magno clamore, ut consenta- neum erat, egisset gratias,cum magna voluptate et laetitia sibi imponit vincula. Et imperator quidem Cor. IV.

ἀλογωτέροις τῶν ἀνθρώπων ἀλογώτατα παρασχόμεν νοι, εἶτα τῶν παραπετασμάτων ὕστερον τῆς ἀπάτης συνελκυσθέντων, ἐξαιρεθείσης τε τῆς σκηνῆς, ὅπερ ἦσαν, ἠλέγχθησαν, αἰσχρῶς νὸν βίον ἀπολιπόντες oπὶ θανάτῳ διὰ τὴν τῶν πολλῶν ἀπώλειαν ἀθανάτῳ παραδοθέντες. Αμέλει καὶ Ζεὺς μὲν ὁ πρῶτος ὑμῖν καὶ μέγιστος τῶν θεῶν ἐν Κρήτῃ τέθαπται, Ασκλη πιὸς δὲ κεραυνῷ βέβληται, ᾿Αφροδίτης ὁ τάφος ἐν Πάρῳ δείκνυται, καὶ ὑπὸ πυρὸς Ἡρακλῆς ἀνάλω ται. Τοιούτων γὰρ ἀληθῶς, μᾶλλον δὲ καὶ πολλῷ χειρόνων τὰ ἐκείνων άξια, ὁ Ζ΄. Τούτων οὕτω ῥηθέντων Ιγνατίῳ τῶν λόγων, βασιλεὺς ἅμα τῇ συγκλήτῳ δείσας, μὴ τῆς διαλέ ζεως εἰς πλέον ἐκτεινομένης, διασεισθείη μὲν τὰ Ελλήνων καὶ πρὸς ἀπιστίαν ἢ καὶ μυκτηρισμὸν Β ἀποβλέψειεν, ἀνθήσῃ δὲ τὰ τῆς εὐσεβείας καὶ τὸ επισκοτοῦν αὐτῇ τῆς πλάνης νέφος ἐξαιρεθείη, τους τον μὲν ὑπὸ δεσμοῖς καὶ φρουρά καθίστησι τῷ ἀσφα λεστάτη. Αὐτὸς δὲ παρ᾽ ὅλην νύκτα διασκεψάμενος, πῶς ἂν αὐτὸν ἀξίως ἀμύναιτο καὶ τίνι τρόπῳ τῆς παρούσης υπεξαγάγοι ζωής, θηρίοις ἔγνω παρα δοῦναι βορὰν καὶ ὑπ᾽ ἐκείνων διασπαραχθέντα τὸν ἅγιον ἀπολέσθαι. Οὗτος γὰρ βαρύτατος θανάτου τρόπ πος διεσκέφγη τῷ βασιλεῖ. Εωθεν οὖν περὶ τούτου καὶ τῇ συγκλήτῳ κοινωσαμένου τὴν μὲν γνώμην καὶ αὐτοὶ ἐπῄνουν, πλὴν οὐκ ἐν ᾿Αντιοχεία συνεβούλευον δεῖν γενέσθαι τὴν ἔκδοσιν, Ἵνα μὴ ποθεινόν, φησίν, οὕτω καὶ μᾶλβον ἐπίδοξον παρὰ τοῖς οἰκείοις πολί. ταις τὸν Ἰγνάτιον ἐργασώμεθα, μαρτυρικῷ δῆθεν τέλει τὴν ζωὴν καταλύοντα. Ωστε προσήκειν, ἔφε σκον, εἰς Σώμην αὐτὸν ἐπαχθέντα δεσμώτην ἐκεῖ τοῖς θηρσὶν ἔκδοθῆναι. Οὕτω γὰρ τῷ μήκει τε τῆς πορείας χαλεπωτέραν ὑφέξει την κόλασιν καὶ ἅμε Ρωμαίοις ἀγνοούμενος ὅστις εἴη, καθάπερ εἷς τῶν κακούργων, ἀναιρεθῆναι δόξειε, καὶ οὐδὲ βραχείας τὸ μετὰ ταῦτα μνήμης παρ' ἐκείνοις ἀξιωθήσεται. Τούτου τοιγαροῦν ἀρέσαν καὶ τῆς κατ' αυτού ψήσ φου παπαυτίκα ἐξενεχθείσης, παρίστησιν ἀπὸ τῆς φυλακῆς αὐτὸν καὶ πάλιν ὁ βασιλεὺς, τελευταίων αὐτῷ ταύνην τὴν πεῖραν προσάγων. Καὶ πρῶτα μὲν πολὺς ἐν ταῖς τῶν ἀγιθῶν ἐπαγγελίαις τὸν ἀθλητὴν ὑποσαίνων καὶ καταψῶν· ἔπειτα δὲ καὶ πλείων πάλιν ταῖς ἀπειλαῖς δεδιττόμενος. Ὡς δὲ μήτε πρὸς τὰς ὑποσχέσεις ἐνδιδόντα εἶδε, μήτε πρὸς τὰς ὁπου πτήσσοντα, παντάπασι τὴν μεταβολὴν ἀπογνούς, εἰς ἔργον τὰ ἐψηφισμένα ἐξῆγε καὶ βαρύτερα τῶν προσ τέρων αὐτῷ δεσμὰ περιθεῖναι κελεύτητος, τάγματι στρατιωτική παραδίδωσι, καὶ εἰς Ῥώμην ἐκπέμ- πει ἐντειλάμενος, ηνίκο τοῖς πολίταις ἡμέρα παν η γύρεως ἐπιστῆ, θηρίοις αὐτὸν εἰς τέρψιν τοῦ θεά τρου κοινὴν ἐκδοθῆναι, ὥστε κατὰ τὸν θεῖον Παύλον καὶ αὐτὸν θέατρον γενέσθαι τῷ κόσμῳ, καὶ ἀγγέλοις, καὶ ἀνθρώποις. Η΄. Ο μάρτυς τοίνυν τὴν τελευταίαν ἀπόφασιν ἐκείνην λαβὼν, καὶ τῷ Θεῷ μεγάλῃ βοῇ τὰ εἰκότα εὐχαριστήσας μεθ᾿ ἡδονῆς ὅσης καὶ φαιδρότητος τὰ δεσμὰ περιτίθεται. Καὶ ὁ μὲν βασιλεὺς ἐξῄει κατά MENSIS FEBRUARIUS. ea velis deceptionis et scena ablata, deprehensi A sunt id quod erant, ut qui turpiter e vita excesse· rint, et morti immortali traditi sint propter mul- torum interitum. Jupiter quidem certe, qui est vobis primus et maximus deorum, in Creta est sepultus : Asculapius vero fulmine et persecus- sus. Sepulcrum Veneris ostenditur in Papho, et Hercules fuit ab igne consumptus. Nam cum tales sint, imo vero longe deteriores, ea eis obtige- runt, quæ mereatur. C VII. Cum hac dicta fuissent ab Ignatio, impera- tor simul cum senatu, timens ne, si esset ejus sermo prolixior, res quidem gentilium labefacta rentur, et vel non crederentur, vel haberentur ludibrio, et vera quidem foreret religio,et tollere- tur nubes erroris, quæ ei ofundit tenebras, eum quidem conjicit in vincula, et in tutissima collo- cat custodia ipse autem cum tota nocte apud se cogitasset, quonam modo eum ulcisceretur pro meritis, et quonam modo e præsenti eum vita subduceret,statuit eum feris tradere devorandum, ut dilaniatus ab eis sanctus, interiret. Visus est enim imperatori hic mortia modus longe gravis- simus.Com hanc rem ergo senatui mane commu- nicasset, ipsi quoque ejus laudarunt sententiam : sed consuluerunt, ne hæc bestiis objectio fieret Antiochie, Ne, aiebant, sic magis desideratum et gloriosum apud suos cives reddamus Ignatum, martyrico fine e vita excedentem. Quamobrem dicebant oportere eum Romam abduci vinctum,et illic tradi bestiis. Sic enim et prolixitale itineris " gravius subibit supplicium,et simul Romanis qui- snam sit ignorantibus, videbitur esse peremptus, tanquam unus ex maleficis, et nec minima quidem erit ejus apud illos memoria. Cum hoc ergo pla- cuisset, et in ipsum lata fuisset protinus sententia, imperator cum rursus producit e custodia, hoc ejus postremum faciens periculum. Et primum quidem multis bonorum promissis crebro sanc- tum deliniebat ac demulcebat, deinde etiam rur- sus minis magis territans. Postquam autem cum vidit nec cedere promissis, neque minas formi- dare, desperans omnino fore ut mutaretur, ad effectum deduxit ea quæ decreta fuerant : et cum jussisset prioribus graviora ei imponi vincula, tradit eum cohorti militari, et mittit Romam ju- D bens, cum advenisset civibus dies festus, quo totus congregaretur populus, eum tradi bestiis ad communem theatri delectationem, ut conve- nienter ei, quod dicit D. Paulus 4, ipse quoque fieret spectaculum mundo, angelis et hominibus. VIII. Martyr ergo cum ultimam illam accepisset sententiam, et Deo magno clamore, ut consenta- neum erat, egisset gratias,cum magna voluptate et laetitia sibi imponit vincula. Et imperator quidem Cor. IV.

τῆς γῆς. Τί γὰρ ὠφελεῖται ἄνθρωπος, ἐὰν κερδήσῃ τὸν κόσμον ὅλον, καὶ ζημιωθῇ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ, Ἐκεῖνον ζητῶ τὸν ὑπὲρ ἡμῶν ἀποθανόντα. ΙΒ'. Σύγγνωτέ μοι, ἀδελφοί, μὴ ἐμποδίσητέ μοι ζῆσαι, μηδὲ θελήσητέ με ἀποθανεῖν· ἄφετέ με καθα- ρὸν φῶς λαβεῖν· ἐκεῖ γὰρ παραγενόμενος ἄνθρωπος Θεοῦ ἔσομαι. Επιτρέψατέ μοι μιμητὴν εἶναι τοῦ πάθους τοῦ Χριστοῦ· εἴ τις αὐτὸν ἐν ἑαυτῷ ἔχει, νοησάτω ὃ θέλω καὶ συμπαθησάτω μοι, εἰδὼς τὰ συνέχοντά με. Ὁ ἄρχων τοῦ αἰῶνος τούτου διαρπά- σαι με βούλεται, καὶ τὴν εἰς Θεόν μου γνώμην δια- φθαρῆναι. Μηδεὶς οὖν τῶν παράντων βοηθείτω αὐτῷ· μᾶλλον ἐμοὶ γένεσθε, τοῦτ' ἔστι τοῦ Θεοῦ. Μὴ λαλεῖτε Ἰησοῦν Χριστὸν, κόσμου δὲ ἐπιθυμεῖτε βασκανία ἐν ὑμῖν μὴ κατοικείτω· μηδ' ἂν ἐγὼ παρών παρα καλῶ ὑμᾶς, πείσθητέ μοι· τούτοις δὲ μᾶλλον πεί- σθητε, οἷς ἐπὼ γράφω ὑμῖν· ἐξ ὧν γὰρ γράφω ὑμῖν, ἐρῶ νοῦ ἀποθανεῖν. Ὁ ἐμὸς ἔρως ἐσταύρωται καὶ οὐκ ἔστιν ἐν ἐμοὶ πῦρ φιλούλων, ὕδωρ δὲ μᾶλλον ζῶν καὶ λαλοῦν ἐν ἐμοὶ, ἔσωθέν μοι λέγων Δεῦρο προς τὸν Πατέρα. Οὐχ ἥδομαι τροφῇ φθορᾶς οὐδὲ ἠδοναῖς ταῖς τοῦ βίου τούτου, ἄρτον Θεοῦ θέλω, ἄρτον οὐρά - νιον, ἄρτον ζωῆς, ὅ ἐστι σὰρξ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Γἱοῦ τοῦ Θεοῦ, τοῦ γενομένου ἐν ὑστέρῳ ἐκ σπερ- ματος Δαυίδ καὶ ᾿Αβραάμ, καὶ πόμα Θεοῦ θέλω τὸ αἷμο αὐτοῦ, ὅ ἐστιν ἀγάπη ἄφθορτος καὶ ἀέανος ζωή. Οὐκ ἔτι θέλω κατὰ ἀνθρώπους ζῇν· τοῦτο δὲ ἔσται, ἐὰν ὑμεῖ θελήσητε. Θελήσατε σύν, ἵνα καὶ ὁμεῖς θεληθῆτε δι' ὀλίγων γραμμάτων αἰτοῦμαι ὑμᾶς, πιστεύσατέ μοι. Ιησούς δὲ Χριστὸς ὑμῖν ταῦτα φανερώσει τὸ ἀψευδὲς στόμα, ὅτι ἀληθῆ λέγω. Αϊτή - σασθε περί ἐμοῦ, ἵνα ἐπιτυχω. Οὐ κατὰ σάρκα ὑμῖν ἔγραψα, ἀλλὰ κατὰ γνώμην Θεου. ΙΓ΄. Ἐὰν πάθω, μνημονεύετε ἐν τῇ προσευχῇ ὑμῶν τῆς ἐν Συρίᾳ Ἐκκλησίας, ἥτις ἀντὶ ἐμοῦ ποι μένε τῷ θεῷ κέχρηται· μόνος αὐτὴν Ἰησοῦς Χριστὸς ἐπισκοπήσει καὶ ἡ ὑμῶν ἀγάπη. Ασπάζεται ὑμᾶς τὸ ἐμὸν πνεῦμα καὶ ἡ ἀγάπη τῶν Ἐκκλησιῶν τῶν δεξαμένων με εἰς ὄνομα Ἰησοῦ Χριστοῦ οὐχ ὡς παρ- οδεύοντα· καὶ γὰρ μὴ προσήκουσαί μοι τῇ ὁδῷ τῇ κατά σάρκα κατὰ πόλιν με προσήγον γραφω δὲ ὑμῖν ταῦτα ἀπὸ Σμύρνης δι᾿ Εφεσίων τῶν ἀξιομα- καριστών. Ἔστι δὲ σὺν ἄλλοις πολλοῖς ἅμα ἐμοὶ καὶ Κρόκος, τὸ ποθητὸν ὄνομα τῶν συνελθόντων μοι ἀπὸ Συρίας εἰς δόξαν Θεοῦ. Ἔγραψα ὑμῖν ταῦτα τῇ πρὸ ἐννεα Καλανδῶν Σεπτεμβρίου. Εῤῥωσθε εἰς τέλος, ἀγαπητοὶ ἐν ὑπομονῇ Ἰησοῦ Χριστοῦ. ᾿Αμὴν ΙΔ΄. ᾿Αλλὰ ταῦτα μὲν τὰ τῆς ἐπιστολῆς. Αὐτὸς μετὰ βραχὺ ἀπὸ Σμύρνης, ἀπὸ τῶν στρατιωτῶν ἀνα- χθεῖς καὶ προσσχὼν τῇ Τρωάδι καὶ Νεαπόλει παρῄει διὰ Φιλίππων καὶ Μακεδονίας πεζῇ, τὰς παρὰ τὴν δοὸν ᾿Εκκλησιας ἐπισκοπῶν καὶ διδάσκων ἐν αὐταῖς, παρακαλῶν, διαλεγόμενος τοὺς ἀκεραιοτέρους τῶν ἀδελφῶν ἀσφαλιζόμενος καὶ πάντας ἐγρηγορέναι καὶ νήφειν παρασκευάζων, φθάσας δὲ τὴν ἐν Επιδάμνῳ Ηπειρον καὶ τὸ ᾿Αδριατικόν τε καὶ Τυῤῥηνικόν πέ- λαγος διαπλεύσας, εἰς τὰς, ἐν τῇ Ῥώμη Ποτιόλους η VITA S. IGNATII DEIFERI. A mundum lucretur, et suæ animæ patiatur detri- mentum ? Illum quæro, qui pro nobis est mor- B tuus. XII. Ignoscite mihi, fratres: ne sitis mihi impe- dimento, quominus vivam, neque me velitis mori. Sinite me puram lucem accipere. Cum illuc enim venero,ero homo Dei Permittite mihi, ut sim imi tator passionis Christi.Si quis ipsum in seipso habet, intelligat quod volo : et mihi moveatur commiseratione, cum sciat quæ me constringant. Princeps hujus scculi me vult diripere, et corrum- pere meam in Deum sententiam. Nemo ergo ex iis qui adsunt, ei opem ferat. Estole mei potius, hoc est, Dei. Ne loquamini Christum Jesum, mundum vero desideretis. Ne habitet inter vos invidia. Nec si ego quidem præsens vos rogem, parete mihi : iis autem parete potius, quæ ego ad vos scribo.Ex iis enim quæ scribo ad vos, mori cupio.Meus amor est cruci affixus, et non est in me ignis amans mundanæ materiæ : aqua autem potius viva et in me loquens, quæ intus mihi dicit: Veni ad Patrem. Non delector nutrimento, corruptionis, neque voluptatibus hujus vilæ. Panem Dei volo, panem celestem, panem vitæ, qui est caro Jesu Christi filii Dei, qui postea natus est ex semine David et Abraham : et potum Dei volo ejus sangui nem,qui est charitas incorrupta, et vita perennis. Non amplius volo vivere sicut homines,hoc autem erit, si vos volueritis. Velitis ergo, ut vos quoque Deus velit. Brevibus litteris peto a vobis : mihi credite. Jesus vero Christus cobis aperiel, qui Gest os non mendax, quod vera dico petendo ut consequar. Non secundum carnem ad vos scribo, sed secundum Dei sententiam. XIII. Si passus fuero, mementote in oratione vestra Ecclesiæ Syriæ, quæ pro me pastore Deo vivitur. Solus ipsam Jesus Christus visitabit, ejus- que curam geret et vestra charitas. Salutat vos meus spiritus, et charitas Ecclesiarum,quæ me su- sceperunt in nomine Jesu Christi, non tanquam transeuntem. Etenim quæ ad me non attinebant in via,quæ est secundum carnem, me deduxerunt in civitatem. Scribo autem hæc ad vos e Smyrna per Ephesios, qui digni sunt qui beati judicentur. Est vero mecum cum multis aliis Crocus quoque,no- men desiderabile eorum qui mecum convenerunt De Syria ad gloriam Dei. Hæc ad vos scripsi nono Kal. Septemb. Valete perpetuo, fratres, in tole- rantia Jesu Christi. Amen. XIV. Sed est hæc quidem epistola. Ipse autem paulo post e Smyrna deductus a militibus : et cum appulisset Troadam et Neapolim, transiit pede per Philippos et Macedoniam,eas quæ sunt in via invi- sens Ecclesias, et in eis docens; exhortans, disse- rens, fratres qui erant paulo simpliciores et imbe- cilliores, confirmans, et efficiens ut omnes vigila- rent et essent sobrii. Cum vero transisset Epirum, et nare transiisset Adriaticum et Tyrhenum, appellit Puteolos. Hospitio autem exceptus simul

τῆς γῆς. Τί γὰρ ὠφελεῖται ἄνθρωπος, ἐὰν κερδήσῃ τὸν κόσμον ὅλον, καὶ ζημιωθῇ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ, Ἐκεῖνον ζητῶ τὸν ὑπὲρ ἡμῶν ἀποθανόντα. ΙΒ'. Σύγγνωτέ μοι, ἀδελφοί, μὴ ἐμποδίσητέ μοι ζῆσαι, μηδὲ θελήσητέ με ἀποθανεῖν· ἄφετέ με καθα- ρὸν φῶς λαβεῖν· ἐκεῖ γὰρ παραγενόμενος ἄνθρωπος Θεοῦ ἔσομαι. Επιτρέψατέ μοι μιμητὴν εἶναι τοῦ πάθους τοῦ Χριστοῦ· εἴ τις αὐτὸν ἐν ἑαυτῷ ἔχει, νοησάτω ὃ θέλω καὶ συμπαθησάτω μοι, εἰδὼς τὰ συνέχοντά με. Ὁ ἄρχων τοῦ αἰῶνος τούτου διαρπά- σαι με βούλεται, καὶ τὴν εἰς Θεόν μου γνώμην δια- φθαρῆναι. Μηδεὶς οὖν τῶν παράντων βοηθείτω αὐτῷ· μᾶλλον ἐμοὶ γένεσθε, τοῦτ' ἔστι τοῦ Θεοῦ. Μὴ λαλεῖτε Ἰησοῦν Χριστὸν, κόσμου δὲ ἐπιθυμεῖτε βασκανία ἐν ὑμῖν μὴ κατοικείτω· μηδ' ἂν ἐγὼ παρών παρα καλῶ ὑμᾶς, πείσθητέ μοι· τούτοις δὲ μᾶλλον πεί- σθητε, οἷς ἐπὼ γράφω ὑμῖν· ἐξ ὧν γὰρ γράφω ὑμῖν, ἐρῶ νοῦ ἀποθανεῖν. Ὁ ἐμὸς ἔρως ἐσταύρωται καὶ οὐκ ἔστιν ἐν ἐμοὶ πῦρ φιλούλων, ὕδωρ δὲ μᾶλλον ζῶν καὶ λαλοῦν ἐν ἐμοὶ, ἔσωθέν μοι λέγων Δεῦρο προς τὸν Πατέρα. Οὐχ ἥδομαι τροφῇ φθορᾶς οὐδὲ ἠδοναῖς ταῖς τοῦ βίου τούτου, ἄρτον Θεοῦ θέλω, ἄρτον οὐρά - νιον, ἄρτον ζωῆς, ὅ ἐστι σὰρξ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Γἱοῦ τοῦ Θεοῦ, τοῦ γενομένου ἐν ὑστέρῳ ἐκ σπερ- ματος Δαυίδ καὶ ᾿Αβραάμ, καὶ πόμα Θεοῦ θέλω τὸ αἷμο αὐτοῦ, ὅ ἐστιν ἀγάπη ἄφθορτος καὶ ἀέανος ζωή. Οὐκ ἔτι θέλω κατὰ ἀνθρώπους ζῇν· τοῦτο δὲ ἔσται, ἐὰν ὑμεῖ θελήσητε. Θελήσατε σύν, ἵνα καὶ ὁμεῖς θεληθῆτε δι' ὀλίγων γραμμάτων αἰτοῦμαι ὑμᾶς, πιστεύσατέ μοι. Ιησούς δὲ Χριστὸς ὑμῖν ταῦτα φανερώσει τὸ ἀψευδὲς στόμα, ὅτι ἀληθῆ λέγω. Αϊτή - σασθε περί ἐμοῦ, ἵνα ἐπιτυχω. Οὐ κατὰ σάρκα ὑμῖν ἔγραψα, ἀλλὰ κατὰ γνώμην Θεου. ΙΓ΄. Ἐὰν πάθω, μνημονεύετε ἐν τῇ προσευχῇ ὑμῶν τῆς ἐν Συρίᾳ Ἐκκλησίας, ἥτις ἀντὶ ἐμοῦ ποι μένε τῷ θεῷ κέχρηται· μόνος αὐτὴν Ἰησοῦς Χριστὸς ἐπισκοπήσει καὶ ἡ ὑμῶν ἀγάπη. Ασπάζεται ὑμᾶς τὸ ἐμὸν πνεῦμα καὶ ἡ ἀγάπη τῶν Ἐκκλησιῶν τῶν δεξαμένων με εἰς ὄνομα Ἰησοῦ Χριστοῦ οὐχ ὡς παρ- οδεύοντα· καὶ γὰρ μὴ προσήκουσαί μοι τῇ ὁδῷ τῇ κατά σάρκα κατὰ πόλιν με προσήγον γραφω δὲ ὑμῖν ταῦτα ἀπὸ Σμύρνης δι᾿ Εφεσίων τῶν ἀξιομα- καριστών. Ἔστι δὲ σὺν ἄλλοις πολλοῖς ἅμα ἐμοὶ καὶ Κρόκος, τὸ ποθητὸν ὄνομα τῶν συνελθόντων μοι ἀπὸ Συρίας εἰς δόξαν Θεοῦ. Ἔγραψα ὑμῖν ταῦτα τῇ πρὸ ἐννεα Καλανδῶν Σεπτεμβρίου. Εῤῥωσθε εἰς τέλος, ἀγαπητοὶ ἐν ὑπομονῇ Ἰησοῦ Χριστοῦ. ᾿Αμὴν ΙΔ΄. ᾿Αλλὰ ταῦτα μὲν τὰ τῆς ἐπιστολῆς. Αὐτὸς μετὰ βραχὺ ἀπὸ Σμύρνης, ἀπὸ τῶν στρατιωτῶν ἀνα- χθεῖς καὶ προσσχὼν τῇ Τρωάδι καὶ Νεαπόλει παρῄει διὰ Φιλίππων καὶ Μακεδονίας πεζῇ, τὰς παρὰ τὴν δοὸν ᾿Εκκλησιας ἐπισκοπῶν καὶ διδάσκων ἐν αὐταῖς, παρακαλῶν, διαλεγόμενος τοὺς ἀκεραιοτέρους τῶν ἀδελφῶν ἀσφαλιζόμενος καὶ πάντας ἐγρηγορέναι καὶ νήφειν παρασκευάζων, φθάσας δὲ τὴν ἐν Επιδάμνῳ Ηπειρον καὶ τὸ ᾿Αδριατικόν τε καὶ Τυῤῥηνικόν πέ- λαγος διαπλεύσας, εἰς τὰς, ἐν τῇ Ῥώμη Ποτιόλους η VITA S. IGNATII DEIFERI. A mundum lucretur, et suæ animæ patiatur detri- mentum ? Illum quæro, qui pro nobis est mor- B tuus. XII. Ignoscite mihi, fratres: ne sitis mihi impe- dimento, quominus vivam, neque me velitis mori. Sinite me puram lucem accipere. Cum illuc enim venero,ero homo Dei Permittite mihi, ut sim imi tator passionis Christi.Si quis ipsum in seipso habet, intelligat quod volo : et mihi moveatur commiseratione, cum sciat quæ me constringant. Princeps hujus scculi me vult diripere, et corrum- pere meam in Deum sententiam. Nemo ergo ex iis qui adsunt, ei opem ferat. Estole mei potius, hoc est, Dei. Ne loquamini Christum Jesum, mundum vero desideretis. Ne habitet inter vos invidia. Nec si ego quidem præsens vos rogem, parete mihi : iis autem parete potius, quæ ego ad vos scribo.Ex iis enim quæ scribo ad vos, mori cupio.Meus amor est cruci affixus, et non est in me ignis amans mundanæ materiæ : aqua autem potius viva et in me loquens, quæ intus mihi dicit: Veni ad Patrem. Non delector nutrimento, corruptionis, neque voluptatibus hujus vilæ. Panem Dei volo, panem celestem, panem vitæ, qui est caro Jesu Christi filii Dei, qui postea natus est ex semine David et Abraham : et potum Dei volo ejus sangui nem,qui est charitas incorrupta, et vita perennis. Non amplius volo vivere sicut homines,hoc autem erit, si vos volueritis. Velitis ergo, ut vos quoque Deus velit. Brevibus litteris peto a vobis : mihi credite. Jesus vero Christus cobis aperiel, qui Gest os non mendax, quod vera dico petendo ut consequar. Non secundum carnem ad vos scribo, sed secundum Dei sententiam. XIII. Si passus fuero, mementote in oratione vestra Ecclesiæ Syriæ, quæ pro me pastore Deo vivitur. Solus ipsam Jesus Christus visitabit, ejus- que curam geret et vestra charitas. Salutat vos meus spiritus, et charitas Ecclesiarum,quæ me su- sceperunt in nomine Jesu Christi, non tanquam transeuntem. Etenim quæ ad me non attinebant in via,quæ est secundum carnem, me deduxerunt in civitatem. Scribo autem hæc ad vos e Smyrna per Ephesios, qui digni sunt qui beati judicentur. Est vero mecum cum multis aliis Crocus quoque,no- men desiderabile eorum qui mecum convenerunt De Syria ad gloriam Dei. Hæc ad vos scripsi nono Kal. Septemb. Valete perpetuo, fratres, in tole- rantia Jesu Christi. Amen. XIV. Sed est hæc quidem epistola. Ipse autem paulo post e Smyrna deductus a militibus : et cum appulisset Troadam et Neapolim, transiit pede per Philippos et Macedoniam,eas quæ sunt in via invi- sens Ecclesias, et in eis docens; exhortans, disse- rens, fratres qui erant paulo simpliciores et imbe- cilliores, confirmans, et efficiens ut omnes vigila- rent et essent sobrii. Cum vero transisset Epirum, et nare transiisset Adriaticum et Tyrhenum, appellit Puteolos. Hospitio autem exceptus simul

η καταίρει. Επιξενωθείς δὲ μετὰ τῶν στρατιωτών τοῖς ἐκεῖσε πιστοῖς καὶ τὸν ἐν Κυρίῳ καὶ αὐτοῖς μεταδοὺς ἀσπασμόν, τὴν Ῥώμην καταλαμβάνει, καὶ τῷ ἐπάρχῳ τῆς πόλεως ἐμφανίζεται. Οὗτος το νυν τὸν Θεοφόρον ἰδὼν καὶ τὰ βασιλιδά δεξάμενος γράμματα, ἡμέρας ἐπιστάσης εὐκαίρου, ἡνίκα δη μοτελής ὑπῆρχε τοῖς Ῥωμαίοις πανήγυρις, καὶ μέσον αὐτὸν εἰράγει τὸ θέατρον, ὥσπερ οὖν εἶχε τὸ πονηρὸν ἐκεῖνο τοῦ βασιλέως ἐπίταγμα. ΙΕ΄. Τῆς πόλεως οὖν πάτης του θεάτρου προκαθ ημένης κετὰ θερμοῦ πνεύματος καὶ ὀφθαλμῶν ἤδη θέας ἐρώντων, ἅτε πανταχοῦ τῆς φήμης διαγγελά σης τὸν τῆς Συρίας ἐπίσκοπον μέλλειν σήμερον θη ριομαχειν, ἐπιστραφείς προς τὸ πλῆθος ἐκεῖνος μετὰ γενναίου λίαν καὶ ἀτρέπτου φρονήματος, οἷα Β δὴ καὶ καυχώμενος ἐπὶ τῇ δοκούσῃ ταύτῃ διὰ Χρισ στὸν αἰσχύνῃ καὶ μεγαφρονῶν. "Ανδρες, ἔφη, Ρω μαῖοι, καὶ τοῦ παρόντος ἀγῶνός μοι θέαται, οὐ φαύο λου τινὸς ἕνεκα ἐμοὶ ταῦτα, οὐδὲ μονηρών πράξεων υπέχοντι δίκην, ἀλλ᾿ ὥστε τοῦ Θεοῦ ἐπιτυχεῖν, ούπερ ἐρῶ καὶ ἀπλήστως ἐφίεμαι. Στον γὰρ εἰμι αὐτοῦ καὶ δι᾽ ὀδόντων θηρίων ἀλήθομαι, ἵνα καθαρος αὐτῷ ἄρτος γένωμαι. Ταῦτα εἶπε καὶ ἀφεθέντες οἱ λέον τες διεσπάσαντό τε αὐτὸν εὐθὺς καὶ κατέφαγον μέσ νων ἐκείνου τῶν τραχυτέρων ἱστῶν ἀποσχόμενοι, ἔργῳ τῆς εὐχῆς τῷ ἀνδρὶ πληρωθείσης, ὥστε τάφον αὐτῷ τὰ θηρία γενέσθαι καὶ μηδὲν ὑπολειφθῆναι τοῦ σώματος, οἱονεὶ περὶ πλείονος τοῦ Θεοῦ θεμένου τὴν εὐχὴν καὶ τὸν έρωτα τοῦ θεράποντος ἀνεγκεῖν εἰς πέρας ἢ τῷ ἄψαυστον αὐτὸν τοῖς λέουσιν ἀποδείξαι, τῷ οἰκείῳ ὀνόματι περιθεῖναι δόξαν. κατὴ τὴν Ῥώμην πιστοί, οἷς καὶ ζῶν ὅτι ὁ θεοφό ρο; ἐπέστειλε, μετὰ τὸ διαλυθῆναι τὸ θέατρον συν ελθόντες καὶ τὰ ὀστῇ ποθούσαις χερσὶν ἀνελόμενοι καὶ σεβαστίως αὐτὰ περιστείλαντες, ἔξω τῆς πόλεως ἐν ἐπισήμῳ κατέθεντο τόπῳ, εἰκάδα τότε τοῦ Δεκεμ βρίου μηνὸς ἄγοντος. Ταῦτα δὲ καὶ εἰς ᾿Αντιόχειαν ὕστερον, τὴν τοῦ μάρτυρος ἀνεκομίσθη πατρίδα, καὶ διπλὴν αἱ μεταξὺ πόλεις τὴν εὐλογίαν ἐτρύγη, σαν, πρότερόν τε ἡνίκα δέσμιος ἐξ ᾿Αντιοχείας μάρτυς εἰς Ρώμην κατήγετο, καὶ νῦν δὲ μετὰ λαμπρῶν τῶν τροπαίων ἐκεῖθεν ἀνεκομίζετο, καθ άπερ μέλισσαι κηρίον, τοῦτο περιιπτάμενοι. ΙΖ΄. Λέγεται γοῦν, ὅτι μετὰ τὴν μαρτυρικὴν τοῦ ἀνδρὸς τελείωσιν, πενθούντων τὴν ἐκείνου στέρησιν τῶν ἐν τῇ Ῥώμῃ πιστῶν καὶ οὐδὲν ὅλως τῆς ὀδύνης παραμύθιον δεχομένων, ὕμνοις τε σχολαζόντων ἐπι- ap-ταφίοις καὶ παννυχίσιτ, αὐτὸς ὄναρ ἐπιφαινόμενος καὶ οἱονεὶ περιβάλλων αὐτοὺς καὶ περιπτυσσόμενος, ὅσοι δηλαδὴ καὶ ἀξίους ἑαυτοὺς πρότερον τῆς ἐκεί νου κατέστησαν συνουσίας, ὁμαλὲς αὐτοῖς καὶ μρεύς τερον ἐποίει τὸ πένθος, καὶ τῆς ὀδόνης τὸ ἄγριον απεσβέννυ. Ετεροι δὲ πάλιν ἰδεῖν αὐτὸν ἔφησαν ἱδρῶτι καταῤῥεόμενον καθάπερ ἄρτι τῶν τῆς ἀθλή σεως αναπεπνευκότα πόνων καὶ σωτηρίαν τῇ τε πόλει καὶ πῆσι πιστοῖς ἐπευχόμενον. MENSIS FEBRUARIUS. cum militibus ab iis, qui illic erant, fidelibus, cum eos quoque valere jussisset in Domino, venit Romam, et sistitur ante præfectum Urbis. Cum is ergo Theophorum vidisset, et litteras acce- pisset imperatorias, dies autem advenistet opporo tunus, quando erat dies festus et celebris Roma- norum, ducit eum in medium theatrum, sicut jubebat improbum edictum imperatoris. B XV. Cum ergo universa civitas sederet in thea- tro,cum ardenti spiritu et oculis jam spectaculum amantibus, utpote quod jam fama ubique annun- tiasset, Syriae episcopum cum feris esse pugnatu- rum; conversus ille ad populum, cum quodam generoso et inflexibili animo, ut qui gloriaretur et sibi placeret propter eam, quæ pro Christo suscipi cernebatur, ignominiam : Viri, inquit, Romani, et præsentis hujus certaminis spectatores : non hac mihi funt, ut luam pænas alicujus maleficii, aut sceleratæ alicujus actionis,sed ut Deum assequar: cujus quidem teneor desiderio et quem cupio in- satiabiliter. Sum enim ejus frumentum et molor per dentes bestiarum,ut fiam ei purus panis. Hæc dixit, et dimissi leones eum statim dilacerarunt et devorarunt, a solis asperioribus illius ossibus abstinentes, ejus revera impletis volis, at beslim essent ejus sepulcrum et nihil reliquum esset ejus corporis : utpote quod Deus pluris faceret famuli preces et amorem ferre usque ad finem, quam efficere, ut non tangeretur a leonibus, ut suo nomiui tribueret gloriam. XVI. Postquam autem hæc evenerunt et finem acceperunt, qui Romæ erant Gdeles, ad quos ad- huc vivens, divinus scripserat Ignatius, postquam dimissum fuerat theathrum,convenientes,cum os- sa,id cupientibus manibus, sustulissent, et honori- fice ac reverenter composuissent, ea deposuerunt in loco insigni extra Urbem, vicesimo mensis De- cembris. Hæc postea deportata sunt in patriam martyris Antiochiam : et quæ intercedunt civila- tes, duplicem accepere benedictionem, et prius, quando Martyr vinctus ducebatur Romam ex An- tiochia, et nunc, quando cum præclaris tropaeis illinc referebatur, lauquam apes favum, illum circumvolantes. C XVII. Atque dicitur quidem, quod post martyri- cam ejus consummationem, lugentibus illius pri- D vationem iis, qui Romæ erant Gdeles, et nullam accipientibus doloris consolationem, et vacantibus sepulcralibus hymnis et vigiliis ipse in somnis parens, et eos quasi amplectens, qui scilicet se ipsos præbuerunt dignos illius consuetudine, lu- ctum eis effecit facilem et leniorem, et doloris se- davit vehementiam.Alii rursus dixerunt,se vidisse eum sudore diffluentem, tanquam qui nuper re- spirasset a laboribus decertationis, et precantem salutem civitati et omnibus fidelibus. d 15. Ἐπεὶ καὶ ταῦτα ἐξέβη και τέλος ἔλαβεν, οἱ

1289 VITA S. CORNELII CENTURIONÍS. 1290 in notis ad locum jam citatum Dextri, loquainor) A intervallo, potuerit, neque ab S.Clemente, qui in « veritati præjudicium afferre nolumus: » deque Trajani anno mortuus est, ejus fieri mentio. S.Cornelii patria illud solum pronuntiamus, «Non liquere. Nam quæ Joannes Tamaius de Salazar in Martyrol. Hispan.congessit argumenta, eadem fere sunt qua Bivarii Si S. Lucas cohortem Italicensem vocaret, nulli dubium hæreret,quin ex Italica urbe Hispaniæ esset: sed Italicam vocat. Addit idem Tamaius,esse in Hispania nobilem domum del Ca stillo, quæ ab hoc sancto centurione sese ortam gloriatur. 8 11. S. Cornelii episcopatus. • 4.Quacunque ergo ortus patria, certe coeli civis, atque ex sæculi centurione miles Christi,imo novæ sub eo legionis primipilus est factus. Nam episco- pum Cæsareæ ordinatum testantur Martyrologia. Ita Usuardus hoc die: «Apud Cæsaream beatissimi Cornelii Centurionis,quem B.Petrus baptizavit.Hic apud præfatam orbem episcopali honore sublima- tus quievit. » Eadem habet Beda vulgatus, Ado, mss. pleraque, et recentiores verbis nonnihil mutatis, Martyrol. Romanum, ab ipso S. Petro episcopum consecratum indicat. Notkerus prolixum ejus elo- gium ita concludit: Qui Cornelius, relicta militia, apud præfatam urbem episcopi honore sublimatus quievit. » Petrus de Natalib. lib. III, cap. 73, nar- rata ejus conversione, subdit: Deinde Cornelius, militiæ abrenuntians, discipulus apostolorum effici- tur, et ab eisdem episcopus Cæsareæ ordinatur.Qui apud eamdem urbem officio prædicationis fideliter peracto, sanctitate conspicuus ad Christum migra- vit: ibique sepultus quievit iv Nonas Februarii.» 5.Ex his refelli potest quod lib.x Recognitionum Clementis narratur, Simone Mago Antiochiæ S.Pe- trum absentem criminante, atque Ecclesiam con- turbante, «supervenisse Cornelium centurionem, missum a Cæsare ad præsidem Cæsareæ, publici negotii gratia; » et quæ agerentur edoctum, spargi rumorem curasse, quia Cæsar in urbe Roma et per provincias maleficos inquiri jusserit ac perimi,se, ut istum magum caperet, venisse, et ob hoc missum a Cæsare. Qui dolus feliciter evenerit, ac Simonem ea fama conterritum inde fugarit. An tamen conti- nuo ut baptizatus est Cornelius, nuntium militiæ remiserit; an idoneam ejus rei opportunitatem ex- spectarit, in obscuro est. Ejusdem Clementis apo- stolicarum Constitut. lib. vii, cap. 47 habetur, Za- chæum,qui antea fuerat publicanus, primum epis- copum Cæsareæ Palæstinæ fuisse:huic successisse Cornelium,et huic rursus tertium episcopum Theo- philum. Verum, ut alibi diximus, quæ eo capite referuntur, hand satis veritate videntur nixa, ut a Clemente scripta credantur; nisi ab aliquo inter- polata fateamur.Ac S. Theophilus quidem Cæsareen- sis episcopus sub Severo principe floruit, ut v Mar- tii dicemus ex libro S. Hieronymi De illust.Eccles. script. Ut neque Cornelio successisse, nisi longo ex PATROL. GR. CXIV. " B mentis descripsisse Symeonem Metaphrasten fatetur Baronius; nos ab Aloysio Lipomano, dein a Surio, edita,cum ms. Græco bibliothecæ Christianissimi regis collata hic damus), ea, inquam, Acta episcopa- tus Cæsareensis non meminerunt. Solum Petro ali- quandiu adhæsisse comitem peregrinationis refe- runt,ab eoque ad Scepsæorum civitatem missum, ac multa perpessum incommoda, multis clarum mi- raculis, Demetrio principi ac populo fere universo fidei suscipienda auctorem exstitisse. In ea vero oratione,qua S. Petri certamina, labores, peregri- nationes complexus idem est Metaphrastes, seu quis alius auctor apud Lipomanum et Surium xxix Ju- nii, dicitur Petrus postquam e carcere, in quem illum Herodes conjecerat, eductus ab angelo est, venisse Cæsaream Stratonis,» ubi antea Corne- lium baptizarat, cet ex iis, qui ipsum sequebantur, presbyteris episcopum ibi constituisse: » post annos deinde aliquot, multis lustratis urbibus, venisse « Ilium, civitatem Hellesponti,eoque in loco Cor- nelium centurionem episcopum constituisse. » D chæo, seu quo alio ejus urbis antistite, decedente. Scribit Baronius in Not.ad Martyrol.« sedem Cæ- sariensem,ea occasione, quod ex conversione Cor- nelii (Deo monente) illic primum apertum est ostium fidei gentibus, meruisse sigulari prærogativa exal- tari,ut non Hierosolymitana, sed ipsa fieret metro- C polis Palæstinæ. » Fuit sane Cæsarea olim metro- polis Palæstinæ, eique subjecta Hierosolyma, ut patet ex canone 7 concilii Nicæni, qui ita habet: Quia consuetudo obtinuit, et antiqua traditio, ut Æliæ episcopus honoretur, habeat honoris conse- quentiam, salva metropoli propria dignitate. ▸ Theodorus Balsamnon, in scholiis in hunc ac præce- dentem canonem, recte monet Æliam dictam urbem Hierosolymorum, quod ab Ælio Adriano instaurata esset. At fœde hallucinatur, cum scribit eo canone decernicul metropoli Cæsarea sua jura serventur, etiamsi ab ea Ælia abstracta sit, et honoratus ejus patriarcha,propter salutiferam Christi passionem.. Melius canonem Nicænum intellexit propinquior illis temporibus Hieronymus. Is ep.61 ad Pamma- D chium adversus errores Joannis Hierosolymitani cap. 15 ita scribit: »Tu qui regulas quæris eccle- siasticas, et Nicæni concilii canonibus uteris, et alie- nos clericos, et cum suis episcopis commorantes, niteris usurpare,responde mihi: Ad Alexandrinum episcopum Palæstina quid pertinet? Ni fallor, hoc ibi decernitur, ut Palæstina metropolis Cæsarea. sit. » Quin et S. Leo I papa epist.62 ad Maximum Antiochenum episc. data Opilione V. Cl.Cos. an. Chr.453,Juvenalem episcopum Hierosolymitanum reprehendit, ad obtinendum Palæstinæ principa- tum aspirantem, et insolentes ausus per commen- titia scripta firmantem. »Postea tamen, annuente 41 6. Acta S.Cornelii (quæ ex vetustioribus monu- 7. Inde fortassis revocatus est Cæsaream, Za-

1289 VITA S. CORNELII CENTURIONÍS. 1290 in notis ad locum jam citatum Dextri, loquainor) A intervallo, potuerit, neque ab S.Clemente, qui in « veritati præjudicium afferre nolumus: » deque Trajani anno mortuus est, ejus fieri mentio. S.Cornelii patria illud solum pronuntiamus, «Non liquere. Nam quæ Joannes Tamaius de Salazar in Martyrol. Hispan.congessit argumenta, eadem fere sunt qua Bivarii Si S. Lucas cohortem Italicensem vocaret, nulli dubium hæreret,quin ex Italica urbe Hispaniæ esset: sed Italicam vocat. Addit idem Tamaius,esse in Hispania nobilem domum del Ca stillo, quæ ab hoc sancto centurione sese ortam gloriatur. 8 11. S. Cornelii episcopatus. • 4.Quacunque ergo ortus patria, certe coeli civis, atque ex sæculi centurione miles Christi,imo novæ sub eo legionis primipilus est factus. Nam episco- pum Cæsareæ ordinatum testantur Martyrologia. Ita Usuardus hoc die: «Apud Cæsaream beatissimi Cornelii Centurionis,quem B.Petrus baptizavit.Hic apud præfatam orbem episcopali honore sublima- tus quievit. » Eadem habet Beda vulgatus, Ado, mss. pleraque, et recentiores verbis nonnihil mutatis, Martyrol. Romanum, ab ipso S. Petro episcopum consecratum indicat. Notkerus prolixum ejus elo- gium ita concludit: Qui Cornelius, relicta militia, apud præfatam urbem episcopi honore sublimatus quievit. » Petrus de Natalib. lib. III, cap. 73, nar- rata ejus conversione, subdit: Deinde Cornelius, militiæ abrenuntians, discipulus apostolorum effici- tur, et ab eisdem episcopus Cæsareæ ordinatur.Qui apud eamdem urbem officio prædicationis fideliter peracto, sanctitate conspicuus ad Christum migra- vit: ibique sepultus quievit iv Nonas Februarii.» 5.Ex his refelli potest quod lib.x Recognitionum Clementis narratur, Simone Mago Antiochiæ S.Pe- trum absentem criminante, atque Ecclesiam con- turbante, «supervenisse Cornelium centurionem, missum a Cæsare ad præsidem Cæsareæ, publici negotii gratia; » et quæ agerentur edoctum, spargi rumorem curasse, quia Cæsar in urbe Roma et per provincias maleficos inquiri jusserit ac perimi,se, ut istum magum caperet, venisse, et ob hoc missum a Cæsare. Qui dolus feliciter evenerit, ac Simonem ea fama conterritum inde fugarit. An tamen conti- nuo ut baptizatus est Cornelius, nuntium militiæ remiserit; an idoneam ejus rei opportunitatem ex- spectarit, in obscuro est. Ejusdem Clementis apo- stolicarum Constitut. lib. vii, cap. 47 habetur, Za- chæum,qui antea fuerat publicanus, primum epis- copum Cæsareæ Palæstinæ fuisse:huic successisse Cornelium,et huic rursus tertium episcopum Theo- philum. Verum, ut alibi diximus, quæ eo capite referuntur, hand satis veritate videntur nixa, ut a Clemente scripta credantur; nisi ab aliquo inter- polata fateamur.Ac S. Theophilus quidem Cæsareen- sis episcopus sub Severo principe floruit, ut v Mar- tii dicemus ex libro S. Hieronymi De illust.Eccles. script. Ut neque Cornelio successisse, nisi longo ex PATROL. GR. CXIV. " B mentis descripsisse Symeonem Metaphrasten fatetur Baronius; nos ab Aloysio Lipomano, dein a Surio, edita,cum ms. Græco bibliothecæ Christianissimi regis collata hic damus), ea, inquam, Acta episcopa- tus Cæsareensis non meminerunt. Solum Petro ali- quandiu adhæsisse comitem peregrinationis refe- runt,ab eoque ad Scepsæorum civitatem missum, ac multa perpessum incommoda, multis clarum mi- raculis, Demetrio principi ac populo fere universo fidei suscipienda auctorem exstitisse. In ea vero oratione,qua S. Petri certamina, labores, peregri- nationes complexus idem est Metaphrastes, seu quis alius auctor apud Lipomanum et Surium xxix Ju- nii, dicitur Petrus postquam e carcere, in quem illum Herodes conjecerat, eductus ab angelo est, venisse Cæsaream Stratonis,» ubi antea Corne- lium baptizarat, cet ex iis, qui ipsum sequebantur, presbyteris episcopum ibi constituisse: » post annos deinde aliquot, multis lustratis urbibus, venisse « Ilium, civitatem Hellesponti,eoque in loco Cor- nelium centurionem episcopum constituisse. » D chæo, seu quo alio ejus urbis antistite, decedente. Scribit Baronius in Not.ad Martyrol.« sedem Cæ- sariensem,ea occasione, quod ex conversione Cor- nelii (Deo monente) illic primum apertum est ostium fidei gentibus, meruisse sigulari prærogativa exal- tari,ut non Hierosolymitana, sed ipsa fieret metro- C polis Palæstinæ. » Fuit sane Cæsarea olim metro- polis Palæstinæ, eique subjecta Hierosolyma, ut patet ex canone 7 concilii Nicæni, qui ita habet: Quia consuetudo obtinuit, et antiqua traditio, ut Æliæ episcopus honoretur, habeat honoris conse- quentiam, salva metropoli propria dignitate. ▸ Theodorus Balsamnon, in scholiis in hunc ac præce- dentem canonem, recte monet Æliam dictam urbem Hierosolymorum, quod ab Ælio Adriano instaurata esset. At fœde hallucinatur, cum scribit eo canone decernicul metropoli Cæsarea sua jura serventur, etiamsi ab ea Ælia abstracta sit, et honoratus ejus patriarcha,propter salutiferam Christi passionem.. Melius canonem Nicænum intellexit propinquior illis temporibus Hieronymus. Is ep.61 ad Pamma- D chium adversus errores Joannis Hierosolymitani cap. 15 ita scribit: »Tu qui regulas quæris eccle- siasticas, et Nicæni concilii canonibus uteris, et alie- nos clericos, et cum suis episcopis commorantes, niteris usurpare,responde mihi: Ad Alexandrinum episcopum Palæstina quid pertinet? Ni fallor, hoc ibi decernitur, ut Palæstina metropolis Cæsarea. sit. » Quin et S. Leo I papa epist.62 ad Maximum Antiochenum episc. data Opilione V. Cl.Cos. an. Chr.453,Juvenalem episcopum Hierosolymitanum reprehendit, ad obtinendum Palæstinæ principa- tum aspirantem, et insolentes ausus per commen- titia scripta firmantem. »Postea tamen, annuente 41 6. Acta S.Cornelii (quæ ex vetustioribus monu- 7. Inde fortassis revocatus est Cæsaream, Za-

ΜΑΡΤΥΡΙΟΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΕΝΔΟΞΟΥ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΡΟΣ ΚΟΡΝΕΛΙΟΥ ΕΚΑΤΟΝΤΑΡΧΟΥ. Α΄. Μετὰ τὴν σωτήριον ἐπὶ γῆς τοῦ Λόγου ἐπιδη- Α μίαν τὸν ἐκούσιον τε σταυρὸν καὶ τὸν ὑπὲρ ἡμῶν θάνατον καὶ τὴν εἰς οὐρανοὺς ἐπάνοδον ὅθεν ἐπήλυθεν οἰκοδομῆσαι τὴν σκηνὴν Δαυΐδ, κατὰ τοὺς προφήτας, τὴν πεπτωκυίαν, εἷς ὑπῆρχε καὶ ὁ ἐκ τῆς Ἰταλικῆς σπείρης ἑκατόνταρχος Κορνήλιος τῶν ἐκζητούντων αὐτὸν καὶ τὰ ἀρεστὰ ἐκείνῳ ποιούντων, καὶ πολὺς ἐν ἀγαθοῖς ἔργοις ἦν, εἰ καὶ μηδέπω τῆς χάριτος τούτου τῆς θείας, μηδὲ τῆς πρὸς αὐτὸν ἠξίωτο κλή- σεως. ᾿Ανήρ οὗτος εὐσεβὴς καὶ τὸν Θεὸν αὐτὸς τε καὶ ὁ πᾶς αὐτῷ οἶκος φοβούμενοι, ὧν τε εἶχε τους δεομένοις μεταδιδοὺς καὶ τοῦ Θεοῦ διὰ παντὸς πάλιν ἐκεῖνος δεόμενος· τούτῳ ἐν Καισαρείᾳ διάγοντι, ὡς ὁ θεῖος Λουκάς σαφέστατα περὶ αὐτοῦ διέξεισιν, ἄγγελος περί που τὴν ἐνάτην ὥραν ἐφοίτησε τῆς ἡμέρας, καὶ, Κορνήλιε, ἔφη, αἱ προσευχαί σου καὶ αἱ β ἐλεημοσύναι ἀνέβησαν εἰς μνημόσυνον ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, καὶ νῦν πέμψον εἰς Ιόππην ἄνδρας καὶ μετά- πεμψαι Σίμωνα τὸν ἐπικαλούμενον Πέτρο»· οὗτος ἐλθὼν λαλήσει σοι ῥήματα ζωής. Ταῦτα ὁ μὲν ἐπι- σκήψας, οὐκ ἔτι φανερὸς ἦν· Κορνήλιος δὲ τῶν οἰκε- τῶν δύο καὶ στρατιώτην αὐτίκα εὐσεβὴ τῶν προσ- καρτερούντων αὐτῷ ἕνα καλέσας ἀνακαλύπτει τε αὐτοῖς ἄπερ ἴδοι· καὶ εἰς Ἰόππην ἐκπέμπει· τῇδε δὲ γὰρ διατρίβειν τὸν Πέτρον ὁ ἄγγελος εἶπεν, καὶ τὴν ξενίαν ἐδήλωσε παρά τον Σίμωνι βυρσεί γινο- μένην. Πέτρος οὖν καὶ γῆν τῷ κηρύγματι πᾶσαν καὶ θάλατταν ἐπερχόμενος, καὶ πανταχοῦ τὴν ἀλήθειαν καταγγέλλων (έκειτο γὰρ ὡς ἀληθῶς εἰς φῶς ἐθνῶν καὶ σωτηρίαν πολλῶν) παρὰ τοὺς κατοικοῦντας Λύδ- δεν ἁγίους ἐλθὼν καί τινα Αἰνέα παρειμένον ἐξ ἐτῶν ὀκτὼ κατακείμενον, ἀναστήσας, εἰς Ιόππην δια- βάς, καὶ τὸ κατὰ Ταβηθι, ἥτις ἐκαλεῖτο Δορκάς, θαύμα διατελέσας, ἐνταῦθα παρὰ τῷ βυρσετ κατήγετο. VITA S. CORNELII CENTURIONIS. MARTYRIUM SANCTI ET GLORIOSI MARTYRIS CORNELII CENTURIONIS. (Grace nunc primum typis mandatur ex cod. ms. Paris. n. 1489. EDIT. PATR.) CAPUT I. S. Cornelii conversio, baptismus. B Amos ix, 14. Act. x. c C crucemque et mortem pro nobis sua sponte ab eo susceptam, et in cœlos ascensionem, unde descen- derat ad aedificandum Davidis tabernaculum (ut cum prophetis dicam 3) quod ceciderat; unus erat ex cohorte Italica centurio Cornelius, ex iis qui ipsum quærebant, et faciebant quæ illi placebant, et qui multa bona faciebat opera (etiamsi nondum divina Christi gratia, neque vocatione ad ipsum esset dignatus hic vir pius) ut qui Deum timeret ipse, et tota ejus familia, et iis, quæ habebat, impertiret egentes; rursusque Deum precaretur assidue. Ad eum agentem Caesarem (ut divinus Lucas de ipso refert apertissime 4) venit angelus circa nonam horam diei, et dixit ei : Corneli, orationes ct eleemosynæ tuæ ascenderunt in me- moriam in conspectu Dei : et nunc mille viros Joppen, et accerse Simonem, qui appellatur Pe trus : is cum venerit, loquetur tibi verba vitæ. Hæc cumn ille quidem mandasset, non amplius apparebat. Cornelius autem statim duobus voca- tis famulis, et pio quodam milite, ex iis qui illi perpetuo aderant, i!lis aperit, quæ viderat, et eos mittit Joppen. Illic enim versari Petrum dixit an- gelus, apud quemdam Simonem coriarium. Petrus autem, qui omnem terram et mare obibal prædi- cando, et veritatem ubique annuntiabat (erat enim revera positus in lucem gentium et salutem mul- torum), ingressus ad sanctos qui habitabant Lyd- dam, cum quemdamn Æneam, qui octo annis jacebat paralyticus, fecisset surgere, Joppen deinde venisset, et in Tabitha, quæ vocatur Durcas, fecisset magnum illud miraculum, bic degebat apud coriarium. 1. Post salutarem Verbi in terram adventum

Β η Β'. 'Αλλ' οὐδὲ τοῦτον ἀφῆκε πάλιν τῶν κατὰ τὸν Κορνήλιον ἀμύητον ὁ Θεός· μᾶλλον δὲ οὐδὲ τὴν τοῦ Κορνηλίου δικαιοσύνην, οὐδὲ τὰς προσευχὰς περιεῖ- δεν· ἀλλ᾽ ἐπεὶ οἱ ἐκ περιτομής διεκρίνοντο πρὸς τοὺς ἀκροβυστίαν ἔχοντας, ἵνα μὴ καὶ οὗτος τοὺς ὑπὸ Κορνηλίου πεμφθέντας ὡς ἀκροβυστους διακενής ἀποπέμψαιτο πάλιν, οἷα οὐ θέμις ὂν τῷ Πέτρῳ κολ λᾶσθαι ἢ προσέρχεσθαι ἀλλοφύλῳ· ὡς ἤδη τῆς Και σαρείας ἀπάραντες ἐκεῖνοι οὐ πόῤῥω Ἰόππης ἦσαν, παραδείκνυσι καὶ αὐτῷ τὴν Κορνηλίου ἀρετὴν καὶ τὴν ἐπίγνωσιν ὁ Θεός. Εντεῦθεν ὁ μὲν ἐπὶ τὸ δωμάτ τιον ἀναβάς, ἐφ᾽ ᾧ τὰς ἐπὶ τῇ ἕκτῃ ὥρᾳ εὐχὰς ἀπο- δῴη κατὰ χρείαν τε τροφῆς ἐγεγόνει καὶ πρόσπεινος ἦν. Εν ὅσῳ δὲ ἡ ἑστίασις τῷ Πέτρῳ παρεσκευάζετο, δρᾷ τὸν οὐρανὸν ἀνεῳ γότα, καὶ σκεῦός τι ὡς οθόνην μεγάλην τέσσαρσιν ἀρχαῖς ἐπὶ τῆς γῆς καθιέμενον καὶ ὡς αὐτὸν ἦκον· τὸ δὲ σκεῦος τά τε θηρία καὶ τὰ τετράποδα τῆς γῆς πάντα καὶ τὰ ἑρπετὰ καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ ἐν ἑαυτῷ εἶχε, καὶ φωνή τις ἐκεῖθεν ἐξιέναι πρὸς αὐτὸν ἐδόκει · ο Αναστάς, Πέ- τρε, λέγουσα, θῦτον καὶ φάγε » « Μηδαμῶς ὁ δὲ αὐτῷ, «Κύριε,» εἶποντι, εἶτα καὶ τὴν αἰτίαν προσθέντι κθύ, Δέσποτα, γάρ, φησίν, ἔφαγον πᾶν κοινὸν οὐδὲ ἀκά- θαρτον, » ἡ φωνὴ ἀπεκρίνατο πάλιν « Α ὁ Θεός ἀκαθάρισεν, μὴ κοίνου σύ. » Καὶ τοῦτο ἐπὶ τρὶς γε γονός, εἰς τὸν οὐρανὸν τὸ σκεῦος ἀνελήφθη πάλιν, Τὸ δὲ ἄρα τὴν ἐπιστροφὴν Κορνηλίου καὶ τῶν σὺν αὐτῷ ὑπεδήλου. Ἡ μὲν γὰρ τῆς τροφῆς τοῦ Πέτρου χρεία τὴν ἐκείνου περὶ τὴν εὐσέβειαν πρόθεσιν καὶ τὴν σπουδὴν ὑπεσήμαινε· καὶ ὡς οὐδενὸς οὗτος τοσοῦτον ἐπείνα, οὐδὲ ἠφίετο, ὡς τῆς τῶν ἀπίστων ἐπιγνώσεως, καὶ τοῦ τὴν εὐσέβειαν ἑκάστοτε καὶ τὸ κήρυγμα τοῦ Εὐαγγελίου ἐπιδιδόναι. Τὰ δὲ τετρά- ποδα, καὶ τὰ ἑρπτὰ, καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ πλήθους τῶν μετὰ Κορνηλίου μελλόντων ἐπιστρέφειν τεκμήριον ἦν· τὸ δὲ καὶ τρὶς καθίσθαι τοῦ οὐρανοῦ τὸ σκεῦος, τὸ τρισσὸν τῆς ἐν τῷ βαπτίσματι καταδύσεως ὑπο ηνίττετο· τὸ δὲ κεκαθαρίσθαι αὐτὰ παρὰ τοῦ Θεοῦ, τὴν δικαιοσύνην Κορνηλίου καὶ τὸν ἔλεον σὺν παντί τῷ οἴκῳ ἐδήλου· καὶ ὡς ἄρα δεκτοὶ τῷ Θεῷ καὶ οττο γεγένηνται. • Γ΄. Διενθυμουμένῳ τοίνυν τῷ Πέτρῳ, καὶ μὴ συνεῖναι τὴν ὄψιν μηδὲ συμβαλεῖν ἔχοντι, οἱ ὑπὸ Κορνηλίου σταλέντες πρὸς ταῖς θύραις ἦχον ἤδη, καὶ τὸ Πνεῦμα ἐπιπτὰν αὐτίκα τήν τε ἄφιξιν ἐκείνων μηνύει· καὶ συνελθεῖν αὐτοῖς ἐπιτρέπει τὸν Πέτρον μηδὲν διακρινόμενον. Τότε μὲν δὴ πρὸς αὐτοὺς κατι- βάντι ὅσα τε Κορνήλιος ἴδοι καὶ ὅσα παρὰ τοῦ ἀγγέ λου ἀκούσειεν, ἀπαγγέλλουσιν αὐτῷ πάντα, καὶ τῇ ἑξῆς ἐπὶ Καισάρειαν ἀφικνούνται. Προϋπαντήσαντος δὲ Κορνηλίου καὶ πεσόντος πρὸς τοὺς πόδας αὐτοῦ, ἀνίστησιν αὐτὸν Πέτρος · « Κἀγὼ αὐτὸς ἄνθρωπός εἰμι, » εἰπών. Εἶτα τὸν λόγον τῆς εὐσεβείας αὐτῷ τε καὶ ταῖς τῶν συνεληλυθότων ψυχαῖς κατασπείρας, ὡς καὶ τὴν τοῦ Πνεύμονος χάριν ἐφιπταμένην αὐτοῖς εἶδε καὶ τὸ βάπτισμα παρεγγυώσαν, εἰς τὴν ἀλή θειάν τε αὐτοὺς ἐπαναγαγεῖν καὶ τελειοτ τῷ βαπτί σματι, . MENSIS FEBRUARIUS. A II. Sed nec eum quoque dimisit Deus ignarum mysterii, quo erat initiandus Cornelius : aut po- tius Cornelii justitiam et preces non despexit. Sed quoniam ii qui erant ex circumcisione, disside- bant ab iis qui habebant præpatium ; ne Petrus eos, qui missi erant a Cornelio, ut qui haberent præputium, incassum rursus remitteret, propte- rea quod nefas sibi putaret congredi cum alieni- gena, aut ad eum accedere ; cum illi Cæsarea profecti, non procul essent ab Joppe, ostendit ei Deus Cornelii virtutem et agnitionem. Cum ita que ascendisset in superiorem domus partem, ut quæ hora sexta funt, preces redderet, se cibo refcere opus habuit, et esuriit. Interim autem dum Petro parabatur cibus, videt cœlum apertum, et vas quoddam, tanquam magnum linteum, qua tuor initiis in terram demitti, et ad ipsum venire. Vas autem continebat bestias, tam omnes terra quadrupedes, et reptiles, quam volucres cæli. Voxque ex illo visa est ad eum exire, dicens: « Surge, Petre, macta et comede. » Deinde cum is dixisset, . Nequaquam, Domine; » et cum deinde etiam causam adjecisset, Nunquam enim, inquit, comedi omne commune aut im- mundum », vox ei rursus respondit: • Quæ Deus mundavit, tu ne dixeris communia. » Cum- que hoc ter factum esset, Vas rursus assumptum est in calum. Hoc autem significabat conversio- nem Cornelii, et eorum qui erant curn ipso. Nam esuries quidem, qua laborabat Petrus, significa- bat illius in pietatem propositum et studium ; et quod is nihil adeo esuriebat et desiderabat, al- que infidelium agnitionem, et eis omnino dare verum Dei cultum et prædicationem Evangelii. Quadrupedes aulem et serpentes ac volucres erant signum multitudinis eorum qui erant convertendi cum Cornelio. Vas autem e cœlo ter demissum, significabat terram in baptismo demersionem. Mundalas autem eas esse a Deo, significabat Cor- nelii justitiam et misericordiam cum universa domo, et quod ii quoque Deo accepti evaserunt. III. Cogitante autem Petro,et non valente visio- nem conjicere, qui missi fuerant a Cornelio, jam ad fores venerant. Et protinus incidens Spiritus, et illorum adventum significat, et jubet Petrum eos convenire minime hæsilantem. Atque ei quidem, cum ad eos descendisset, quæ vidisset Cornelius, " et quæ ab angelo audivisset, omnia renuntiant. Ita- que die sequenti simul veniunt Cæsaream. Cum eis autem obviam processisset Cornelius, et procidis. set ad ejus pedes, erigit eum Petrus, dicens : « Ego quoque sum homo. » Deinde cum in eo seminas- set verbum pietatis, et in animis eorum qui con- venerant, postquam vidit Spiritus gratiam in ecs illapsum, et baptismum præcipientem, eos ad veritatem deducit, et baptismo initiat. C D

Β η Β'. 'Αλλ' οὐδὲ τοῦτον ἀφῆκε πάλιν τῶν κατὰ τὸν Κορνήλιον ἀμύητον ὁ Θεός· μᾶλλον δὲ οὐδὲ τὴν τοῦ Κορνηλίου δικαιοσύνην, οὐδὲ τὰς προσευχὰς περιεῖ- δεν· ἀλλ᾽ ἐπεὶ οἱ ἐκ περιτομής διεκρίνοντο πρὸς τοὺς ἀκροβυστίαν ἔχοντας, ἵνα μὴ καὶ οὗτος τοὺς ὑπὸ Κορνηλίου πεμφθέντας ὡς ἀκροβυστους διακενής ἀποπέμψαιτο πάλιν, οἷα οὐ θέμις ὂν τῷ Πέτρῳ κολ λᾶσθαι ἢ προσέρχεσθαι ἀλλοφύλῳ· ὡς ἤδη τῆς Και σαρείας ἀπάραντες ἐκεῖνοι οὐ πόῤῥω Ἰόππης ἦσαν, παραδείκνυσι καὶ αὐτῷ τὴν Κορνηλίου ἀρετὴν καὶ τὴν ἐπίγνωσιν ὁ Θεός. Εντεῦθεν ὁ μὲν ἐπὶ τὸ δωμάτ τιον ἀναβάς, ἐφ᾽ ᾧ τὰς ἐπὶ τῇ ἕκτῃ ὥρᾳ εὐχὰς ἀπο- δῴη κατὰ χρείαν τε τροφῆς ἐγεγόνει καὶ πρόσπεινος ἦν. Εν ὅσῳ δὲ ἡ ἑστίασις τῷ Πέτρῳ παρεσκευάζετο, δρᾷ τὸν οὐρανὸν ἀνεῳ γότα, καὶ σκεῦός τι ὡς οθόνην μεγάλην τέσσαρσιν ἀρχαῖς ἐπὶ τῆς γῆς καθιέμενον καὶ ὡς αὐτὸν ἦκον· τὸ δὲ σκεῦος τά τε θηρία καὶ τὰ τετράποδα τῆς γῆς πάντα καὶ τὰ ἑρπετὰ καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ ἐν ἑαυτῷ εἶχε, καὶ φωνή τις ἐκεῖθεν ἐξιέναι πρὸς αὐτὸν ἐδόκει · ο Αναστάς, Πέ- τρε, λέγουσα, θῦτον καὶ φάγε » « Μηδαμῶς ὁ δὲ αὐτῷ, «Κύριε,» εἶποντι, εἶτα καὶ τὴν αἰτίαν προσθέντι κθύ, Δέσποτα, γάρ, φησίν, ἔφαγον πᾶν κοινὸν οὐδὲ ἀκά- θαρτον, » ἡ φωνὴ ἀπεκρίνατο πάλιν « Α ὁ Θεός ἀκαθάρισεν, μὴ κοίνου σύ. » Καὶ τοῦτο ἐπὶ τρὶς γε γονός, εἰς τὸν οὐρανὸν τὸ σκεῦος ἀνελήφθη πάλιν, Τὸ δὲ ἄρα τὴν ἐπιστροφὴν Κορνηλίου καὶ τῶν σὺν αὐτῷ ὑπεδήλου. Ἡ μὲν γὰρ τῆς τροφῆς τοῦ Πέτρου χρεία τὴν ἐκείνου περὶ τὴν εὐσέβειαν πρόθεσιν καὶ τὴν σπουδὴν ὑπεσήμαινε· καὶ ὡς οὐδενὸς οὗτος τοσοῦτον ἐπείνα, οὐδὲ ἠφίετο, ὡς τῆς τῶν ἀπίστων ἐπιγνώσεως, καὶ τοῦ τὴν εὐσέβειαν ἑκάστοτε καὶ τὸ κήρυγμα τοῦ Εὐαγγελίου ἐπιδιδόναι. Τὰ δὲ τετρά- ποδα, καὶ τὰ ἑρπτὰ, καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ πλήθους τῶν μετὰ Κορνηλίου μελλόντων ἐπιστρέφειν τεκμήριον ἦν· τὸ δὲ καὶ τρὶς καθίσθαι τοῦ οὐρανοῦ τὸ σκεῦος, τὸ τρισσὸν τῆς ἐν τῷ βαπτίσματι καταδύσεως ὑπο ηνίττετο· τὸ δὲ κεκαθαρίσθαι αὐτὰ παρὰ τοῦ Θεοῦ, τὴν δικαιοσύνην Κορνηλίου καὶ τὸν ἔλεον σὺν παντί τῷ οἴκῳ ἐδήλου· καὶ ὡς ἄρα δεκτοὶ τῷ Θεῷ καὶ οττο γεγένηνται. • Γ΄. Διενθυμουμένῳ τοίνυν τῷ Πέτρῳ, καὶ μὴ συνεῖναι τὴν ὄψιν μηδὲ συμβαλεῖν ἔχοντι, οἱ ὑπὸ Κορνηλίου σταλέντες πρὸς ταῖς θύραις ἦχον ἤδη, καὶ τὸ Πνεῦμα ἐπιπτὰν αὐτίκα τήν τε ἄφιξιν ἐκείνων μηνύει· καὶ συνελθεῖν αὐτοῖς ἐπιτρέπει τὸν Πέτρον μηδὲν διακρινόμενον. Τότε μὲν δὴ πρὸς αὐτοὺς κατι- βάντι ὅσα τε Κορνήλιος ἴδοι καὶ ὅσα παρὰ τοῦ ἀγγέ λου ἀκούσειεν, ἀπαγγέλλουσιν αὐτῷ πάντα, καὶ τῇ ἑξῆς ἐπὶ Καισάρειαν ἀφικνούνται. Προϋπαντήσαντος δὲ Κορνηλίου καὶ πεσόντος πρὸς τοὺς πόδας αὐτοῦ, ἀνίστησιν αὐτὸν Πέτρος · « Κἀγὼ αὐτὸς ἄνθρωπός εἰμι, » εἰπών. Εἶτα τὸν λόγον τῆς εὐσεβείας αὐτῷ τε καὶ ταῖς τῶν συνεληλυθότων ψυχαῖς κατασπείρας, ὡς καὶ τὴν τοῦ Πνεύμονος χάριν ἐφιπταμένην αὐτοῖς εἶδε καὶ τὸ βάπτισμα παρεγγυώσαν, εἰς τὴν ἀλή θειάν τε αὐτοὺς ἐπαναγαγεῖν καὶ τελειοτ τῷ βαπτί σματι, . MENSIS FEBRUARIUS. A II. Sed nec eum quoque dimisit Deus ignarum mysterii, quo erat initiandus Cornelius : aut po- tius Cornelii justitiam et preces non despexit. Sed quoniam ii qui erant ex circumcisione, disside- bant ab iis qui habebant præpatium ; ne Petrus eos, qui missi erant a Cornelio, ut qui haberent præputium, incassum rursus remitteret, propte- rea quod nefas sibi putaret congredi cum alieni- gena, aut ad eum accedere ; cum illi Cæsarea profecti, non procul essent ab Joppe, ostendit ei Deus Cornelii virtutem et agnitionem. Cum ita que ascendisset in superiorem domus partem, ut quæ hora sexta funt, preces redderet, se cibo refcere opus habuit, et esuriit. Interim autem dum Petro parabatur cibus, videt cœlum apertum, et vas quoddam, tanquam magnum linteum, qua tuor initiis in terram demitti, et ad ipsum venire. Vas autem continebat bestias, tam omnes terra quadrupedes, et reptiles, quam volucres cæli. Voxque ex illo visa est ad eum exire, dicens: « Surge, Petre, macta et comede. » Deinde cum is dixisset, . Nequaquam, Domine; » et cum deinde etiam causam adjecisset, Nunquam enim, inquit, comedi omne commune aut im- mundum », vox ei rursus respondit: • Quæ Deus mundavit, tu ne dixeris communia. » Cum- que hoc ter factum esset, Vas rursus assumptum est in calum. Hoc autem significabat conversio- nem Cornelii, et eorum qui erant curn ipso. Nam esuries quidem, qua laborabat Petrus, significa- bat illius in pietatem propositum et studium ; et quod is nihil adeo esuriebat et desiderabat, al- que infidelium agnitionem, et eis omnino dare verum Dei cultum et prædicationem Evangelii. Quadrupedes aulem et serpentes ac volucres erant signum multitudinis eorum qui erant convertendi cum Cornelio. Vas autem e cœlo ter demissum, significabat terram in baptismo demersionem. Mundalas autem eas esse a Deo, significabat Cor- nelii justitiam et misericordiam cum universa domo, et quod ii quoque Deo accepti evaserunt. III. Cogitante autem Petro,et non valente visio- nem conjicere, qui missi fuerant a Cornelio, jam ad fores venerant. Et protinus incidens Spiritus, et illorum adventum significat, et jubet Petrum eos convenire minime hæsilantem. Atque ei quidem, cum ad eos descendisset, quæ vidisset Cornelius, " et quæ ab angelo audivisset, omnia renuntiant. Ita- que die sequenti simul veniunt Cæsaream. Cum eis autem obviam processisset Cornelius, et procidis. set ad ejus pedes, erigit eum Petrus, dicens : « Ego quoque sum homo. » Deinde cum in eo seminas- set verbum pietatis, et in animis eorum qui con- venerant, postquam vidit Spiritus gratiam in ecs illapsum, et baptismum præcipientem, eos ad veritatem deducit, et baptismo initiat. C D

Δ΄. Διασπαρεὶς δὲ μετὰ τὴν ἐπὶ Στεφάνῳ λύπην Α ἀπὸ Ἱεροσολύμων τοῖς ἀποστόλοις παρῆν καὶ Κορ- νήλιος, καὶ μέχρι Φοινίκης ἦλθε, καὶ Κύπρου, καὶ Αντιοχείας αὐτῆς· καὶ Πέτρῳ συναπῆρε πάλιν καὶ Τιμοθέῳ· καὶ οὐδὲ ἐν Ἐφέσῳ αὐτῶν ἀπολέλειπτο. Ἐπεὶ δὲ καὶ τῶν Σκεψαίων μάθοιεν πόλιν εἰδώλοις ὑποκειμένην, ἐσκέπτοντο μὲν ὅστις αὐτὴν καταλά- βοι, καὶ τὸ πρᾶγμα κλήροις ἐπέτρεπον. Τοῦ κλήρου δὲ Κορνήλιον λαχόντος, ἰδὲ εὐθέως ἐπιδημεῖ τῇ πόλει. Ετοπάρχει δὲ αὐτῆς Δημήτριος τις φιλόσοφος καὶ δεινὸς τὰ ᾿Ελληνικα, φοβερὸν κατὰ τῆς εὐσεβούς τῶν Χριστιανῶν πνέων πίστεως, ἄλλους τε θεούς Ἑλλήνων τιμῶν, καὶ ᾿Απόλλωνα μάλιστα καὶ Δίχ• οὗτος τὴν Κορνηλίου ἐπιδημίαν μαθών, μετεπέμ- ψατο αὐτίκα τὸν ἄνδρα, καὶ ἐφ' ὅτῳ ἥκοι καὶ ὅθεν καὶ ὅτι ἂν αὐτῷ τὸ ἐπιτήδευμα, ἐπυνθάνετο. Ὁ δέ· Β Δοῦλος μέν εἰμι τοῦ ζῶντος Θεου, ἔφη· ἐστειλάμην δὲ τὴν ἐνταῦθα, ὥστε ἀναλαβεῖν μέν σε τοῦ βαθυτά- του σκότους τῆς ἀγνωσίας, τῷ φωτὶ δὲ οἰκειῶσαι τῆς ἀληθείας καὶ καθαρὰν ἐπιγνώσεως ἀκτῖνα τῇ σῇ ψυχῇ ἐπαφεῖναι. Τούτων οὐδὲ ὀλίγα συνιεὶς ἐκεῖνος, θυμοῦ τε κατὰ βραχὺ ὑπεπίμπλατο, καὶ μανικόν ἐξαίφης, καὶ ἄγριον ἀναφθέγγεται Αλλα σε ἠρύ- μην· ἕτερα δέ μοι αὐτὸς ἀποκρίνῃ· μὰ τοὺς θεοὺς ἅπαντας, εἰ μὴ ἐν κόσμῳ καὶ μετὰ σπουδῆς ἀποκρίνῃ, οὐ φείσομαι τοῦ σοῦ γήρως, οὐ δώσω συγγνώμην τῇ ἡλικία, οὐ τὴν πολιὰν αἰδεσθήσομαι, πλὴν ἀλλ' εἰπὲ καὶ τίνι στρατεύῃ, καὶ ἐφ' ᾧ παραγέγονας. Ε΄. Ὁ δὲ Κορνήλιος· Εἰ βούλει μαθεῖν καὶ ἥτις ἡ στρατεία ἐμοί, ἔφη, ἑκατοντάρχης εἰμί. Καὶ εὐθὺς τὰ προειρημένα σαφέστερον ἀνεκύκλοι πάλιν. θὼν γάρ, φησίν, ὡς μεγάλῃ πλάνῃ αὐτός τε καὶ ἡ σύζυγος καὶ πᾶσα ἡ ὑπὸ σοὶ κειμένη ἀρχὴ περιπέ- σοιτε, ἤνω τὴν ἀπάτην λύσων καὶ χειραγωγήσων ἐπὶ τὴν ὁδὸν τῆς ἀληθείας ὑμᾶς καὶ τῷ μόνῳ ζῶντι Θεῷ καταλλάξων, ὃς ἐποίησε τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν καὶ ὑφ᾽ οὗ τὰ ἐν αὐτοῖς πάντα παρήχθη, καὶ οὗ τῷ νεύματι ἄγεται. Πρὸς ταῦτα τὸν Δημήτριον ὁρῶντα πρεσβύτατον ἤδη φάναι, Καὶ μέ τις διὰ τὴν ἡλικίαν οἴκτος εἰσέρχεται· τοὺς μακρούς τοίνυν λήρους ἐάτας (βραχύ γάρ σοι κρῷ· θύσον, προσελ- θὼν τοῖς θεοῖς· τοῦ δὲ καὶ, Ποίοις θεοῖς ἡ ἐπανερο- μένου· Τίσιν ἄλλοις γε, εἶπεν ἐκεῖνος, ἢ Διὶ καὶ ᾿Απόλλωνι ; Εἰ δὲ καὶ τοῦτο ἀνανεύσεις, χαλεπαίς, εὖ ἴσθι, κολάσεσι καὶ στρέβλαις παραδοθήσῃ καὶ οὐδεὶς ἄρα οὕτω δυνατος παρὰ τούτους ἔσται θεὸς, " ὃς τῶν ἐμῶν ἐξελεῖται σε χειρῶν. Ὁ δέ· Δύναται, φησὶν, ὁ ἐμὸς Θεὸς, οὐ κακῶν ἀπαθῷ μόνον, οὐδὲ τῆς ἐξ ἀνθρώπων κρείττονα ἐπερείσας ἐμὲ διασῶς σαι, ἀλλὰ καὶ οὓς αὐτὸς ὀνομάζεις θεοὺς καθελείν, Ο Σκη ψιν VITA S. CORNELII CENTURIONIS. CAPUT II. S. Cornelii labores, præsertim Scepsi. IV.Cum dispersis autem ab Hierosolymnis aposto- lis, post vexationem quæ a Stephani morte acci- dit (1), simul aderat etiam Cornelius, et venit usque in Phœniciam,et Cyprum, et ipsam Antiochiam: et rursus profectus est una cum Petro et Timotheo: et nec Ephesi quidem ab eis abfuit. Cum autem accepissent, Scepsæorum civitatem (2)esse subjec- tam cultui simulacrorum, consultabant, quisnam eo irel;et rem permiserunt sortibus. Cum sors autam venisset ad Cornelium, ille quidem recta vadit ad civitatem. Ejus autem praefectus erat quidam Deme- trius, qui erat philosophus, et gentilium supersti- tionibus mire deditus, horrendum spirans adversus piam fidem Christianorum; et alios gentilium co- lens deos, maxime autem Apollinem et Jovem. Is cum accedisset de adventu Cornelii, cum statim accersiit, et cur venisset, et unde, et quodnam esset ejus studium,interrogavit. Ille autem: Sum quidem, inquit, servus Dei vivi. Veni autem huc missus,ut te revocem a profundissimis tenebris ignorantia, deducamque ad lucem veritatis, et purum radium agnitionis immittam in tuam animam. Horum ille ne pauca quidem intelligens,ira illico fuit repletus, saveque repente loquitur et ferociter: Alia te roga- vi,tu autem alia mihi respondens. Per deos omnes, si non singula dicis ad propositum, si non moderate et diligenter respondes,non parcam tum senectuti, non ignoscam tuæ ætati,non reverebor canitiem.Sed dic, et cui milites, et quanam de causa accesseris. V.Cornelius autem, Si velis,inquit,scire,quænam sit mea militia, sum quidem centurio. Et rursus Μa-apertius evolvit et explicavit ea quæ prius dicta Corneli conversionem contigit.Melius in orat. de S. Petri certam:nibus supra citata num. tradit idem Metaphrastes, Cornelium cum Petro peregrinatum, postquam hic ex Hierosolymitano carcere ereptus sunt. Nam cum, inquit, accepissem, quod ipse et uxor lua,et quidquid est in tua ditione,in magnum errorem incideritis, venio vos liberalurus a decep- tione, et vos deducturus ad viam veritatis, et soli viventi Deo reconciliaturus, qui fecit calum et ter- ram, et a quo producta sunt, quæcunque sunt in ipsis, et cujus nutu ducuntur. Ad hæc Demetrius, Vi- deo te,inquit, jam senio esse confectum, et me tui miseret propter ætatem. Prolixas ergo nugas ju- bens valere (paucis enim tecum agam), accede et diis sacrifica. Cum ille autem rogasset, Quibusnam diis?Quibusnam aliis,inquit præfectus, nisi Jovi et Apollini? Sin autem recusaveris, scias fore,ut gra- vibus suppliciis et tormentis tradaris: neque ullus præter eos erit Deus adeo potens, qui te sit a meis erepturus manibus.Ille autem, Potest,inquit, Deus meus me non solum a malis conservare illæsum, et efficere ut sint hominum injuriis et insultibus superior,sed eos etiam destruere, quos tu deos no- fuit. Ejus fortassis primaria urbs Scepsis, quam vocat Ptolemæus tab. 1, Asiæ, locatque in My- sia minori, quæ est ad Hellespontum. » (1) Imo, ut ex Actis patet, Stephani cædes ante (2) Scepsis regio est apud Plin. lib. v. cap. 30.

καὶ συνέτριψας τὰ ἀγάλματα; ἀλλὰ βαρυτάταις σε οἱ θεοὶ ἅπαντες ἵστωσαν τιμωρίαις ὑποβαλῶ. Καὶ αὐτίκα ἐσκέπτετο τί ἂν ποιῶν πικροτάτην αὐτῷ τὴν κόλασιν ἐπάγω. Εσπέρας δὲ ἤδη καταλαβούσης, κελεύει δεθέντα χεῖρας ὁμοῦ καὶ πόδας τὸν ἅγιον ἀναρτηθῆναι παρὰ τῇ φυλακῇ, καὶ οὕτω παρ' ὅλην τὴν νύκτα διατελέσαι κρεμάμενον. Ταῦτα ἔφη, καὶ τὸν ἅγιον εὐθὺς εἶχεν ἡ φυλακή. Η. Παραχρῆμα δὲ τῶν οἰκείων τις ἐπικαταλαμ- βάνει σπουδῇ Τελεφῶν τὸ ὄνομα. ὦ δέσποτα, λέγων, ἡ δέσποινα ἡ ἐμὴ καὶ ὁ μονογενής υἱὸς διεφθάρησαν, ἐπικαταστισθέντος αὐτοῖς τοῦ νεώ. Δημήτριος οὖν εὐθὺς ἀκούσας περιεῤῥήξατο τὴν ἐσθῆτα καὶ πένθει μεγάλῳ συνείχετο. Μεταξὺ δὲ καὶ τὸν χοῦν εἰς τάχος τοῖς ὑπ' αὐτὸν ἐκέλευεν ἐκφορεῖν, ἕως τὰ τῆς ἀγα- θῆς ἐμοί, λέγων, καὶ πιστῆς συζύγου καὶ τοῦ γλυκυ- Β τάτου παιδὸς τοῦ μονογενούς ἀνευρόντες ὀστές, εἰς ἐμὰς χεῖρας κομίσετε. Ταῦτα ὁμοῦ πρὸς αὐτοὺς ἔλεγε καὶ μετὰ τῆς φωνῆς ἔβρει τὰ δάκρυα, καὶ βαρύτατα ἔστενε, καὶ ἐπένθει, καὶ τοὺς ἐκείνου θεοὺς ᾐτιστο, ὅτι ζῶν εἰς δεῦρο τετήρητο, τοιαύτην έγγε- λίαν ἀκοῦσαι πικράν. πικράν. Περικαθισαμένων δὲ αὐτὸν τῶν ἐν τῇ πόλει πρώτων καὶ τοῦτο μὲν συνθρηνούν- των, τοῦτο δὲ καὶ παρεκαλούντων καὶ τὸ πάθος ἐπισβεννύειν αὐτῷ, καθόσον δυνατὸν ἦν, σπευδόντων, ὡς ἤδη καὶ ὁ κατὰ τοῦ Κορνηλίου αὐτοῖς μεμελέτητο θάνατο; · ἀπήρτιστο δὲ καὶ τὸ μνῆμα, ἔνθα ἡ σύζυ- γος μετὰ τοῦ παιδὸς ἔμελλεν ταφήναι, ἀρχιερεύς τις τῶν Ἑλλήνων θεῶν ὄνομα Βαρβάτος, ὁ καὶ τὴν ἀνακάθαρσιν τοῦ νεῶ ἐπιτετραμμένος πρὸς τοὺς τοῦ Δημητρίου ὑπηρέτας, ἥκει σπουδῇ (οὐ γὰρ παριέναι παρ' αὐτὸν διὰ τὸ πένθος συνεχωρεῖτο), φωνὴν ἀνα- δίδοσθαι τοῦ χώματος ἀπαγγέλλων Εὐανθίας καὶ τοῦ υἱοῦ· τὴν δὲ φωνὴν ταῦτα διασημαίνειν· Μέγας ὁ Θεός τῶν Χριστιανῶν, ὃς ἐῤῥύσατο ἡμᾶς ἐκ τοῦ κιν- δύνου τούτου διὰ τοῦ θεράποντος αὐτοῦ Κορνηλίου, καὶ οὐ τελείᾳ παραδέδωκεν ἀπωλεία. Σπεῦσον τοίνυν καὶ σύ, Δημήτριε, καὶ ἐξάγαγε τῆς φυλακῆς τὸν ἅγιον ἄνδρα τούτον, καὶ προσκύνησον αὐτῷ μετὰ πάντων τῶν ἐν τῷ οἴκῳ ἡμῶν καὶ τῶν ἐγγιζόντων ἡμῖν, καὶ δεήθητι αὐτοῦ, ὅπως ἐλθὼν ἐν τῷ καταλύ- ματι τούτῳ σώσῃ ἡμᾶς καὶ ἐξαγάγῃ ἡμᾶς τοῦ χαλά- σματος τούτου καὶ τοῦ βυθοῦ, ἵνα μὴ τέλεον ἀπολώ- μεθα. Μεγάλα γὰρ θαυμάσια τοῦ Θεοῦ ἐνταῦθα ὁρῶ- μεν, καὶ ἀγγέλων κραζόντων· « Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ, καὶ ἐπὶ γῆς εἰρήνη, ἐν ἀνθρώποις εὐδοκία. Θ'. Τούτων ἀκούσαντες οἱ ὑπηρέται, αποτρέχου σιν εὐθὺς ἅμα Βαρδάτῳ ἀρχιερεῖ πρὸς Δημήτριον, καὶ ἀπαγγέλλουσιν αὐτῷ μετὰ σπουδῆς ἕκαστα. Ὁ δὲ περιεῖναι ἔτι τὴν γυναῖκα καὶ τὸν παῖον πυθόμε- νοί, μεστήν τε ἡδονῆς ἅμα καὶ σάλου τὴν καρδίαν εἶχε. Καὶ δρόματος παρὰ τῇ φυλακῇ ἐλθὼν, καταλαμ- βάνει περιπατοῦντα τὸν θεῖον Κορνήλιον, βιβλίον τε διὰ χειρὸς ἔχοντα καὶ ταύτῃ τὸν Θεὸν αἰτοῦντα, ῎Αγγελος γὰρ αὐτῷ ἐπιπτὰς ἔλυσε τῶν δεσμῶν, καὶ VITA S. CORNELII CENTURIONIS. A præstigiis templum evertisti,el statuas confregisti? Sed te gravissimis (sciant omnes dii) subjiciam suppliciis. Et statim consultabat, quidnam agens, cum acerbissimo afficeret supplicio. Cum jam au- lem adventassel vespera,jubet sanctum ligatis si- mul pedibus et manibus suspendi in custodia, et ita totam noctem manere suspensum. Hæc dixit, et statim sanctus fuit conjectus in carcerem. CAPUT Srepsæorum conversio. III. S. Cornelii obitus. VIII. Protinus autem venit propere quidam ex domesticis, nomine Telephon, dicens : Domine, domina mea et filius tuns unigena perierunt, cum terræ motu concussum fuit templum. Demetrius autem cum primum hoc audivisset, scidit ves- tem, et magno fuit luctu oppressus. Interim au- tem jussit suis pulverem quamprimum exporta- re. Donec mem bona, inquit, et fidelis conjugis, el suavissimi unigens Glii ossa inventa, in meas manus portaveritis. Hæc simul eis dicebat, et cum voce effluebant lacrymæ, et gravissime in- gemiscebat et lugebat, et deos suos accusabat, quod vivus ad hoc usque tempus esset conserva- tus, ut audiret lam acerbum nuntium.Cum ei au- tem assedissent primales civitatis, et partim qui- dem simul lamentarentur, partim autem etiam consolarentur, et quoad ejus fieri posset, dolo- rem studerent exstinguere, et jam de morte Cor- nelio inferenda agerent; essetque perfectum mo- nimentum,in quo sepelienda erat conjux cum - lio ; pontifex quidam deorum gentium, nomine Barbatus, cui commissa fuerat templi repurgatio, c propere venit ad famulos Demetrii (non enim per- mittebatur ad eum accedere propter luctum), re- nuntians,ex ruderum cumulo fuisse auditam vocem Evanthia et filii, vocem autem hac significare: Magnus Deus Christianorum, qui nos eripuit ex hoc periculo per famulum suum Cornelium,et non nos dedit omnino exitio. Festina ergo tu quoque, Demetri, et virum hunc sanctum educ e custodia, et adora eum cum omnibus qui sunt in domo nos- tra, et iis qui sunt nobis propinqui: et roga ipsum ut veniens in hoc habitaculum, nos servet, et edu- cat ex his ruinis,et e profundo, ne pereamus pe- nitus : magna enim Dei hic videmus miracula,et videmur audire angelos clamantes: Gloria in ex- celsis Deo, et in terra pas, in hominibus bona voluntas. » D fi- IX. Cum hæc audivissent ministri,currunt pro- linus cum Barbato pontifce ad Demetrium, et ei singula diligenter renuntiant. Ille autem,cum ac- cepisset esse adhuc superstitem uxorem et flium, cor plenum habuit latitia simul et perturbatione: et cursin veniens in custodiam, offendit divinum Cornelium ambulantem,et librum in manu tenen- tem, et sic Deum laudantem: Angelus enin ad eum accedens,ipsum solverat a vinculis ; et cum mul-

καὶ συνέτριψας τὰ ἀγάλματα; ἀλλὰ βαρυτάταις σε οἱ θεοὶ ἅπαντες ἵστωσαν τιμωρίαις ὑποβαλῶ. Καὶ αὐτίκα ἐσκέπτετο τί ἂν ποιῶν πικροτάτην αὐτῷ τὴν κόλασιν ἐπάγω. Εσπέρας δὲ ἤδη καταλαβούσης, κελεύει δεθέντα χεῖρας ὁμοῦ καὶ πόδας τὸν ἅγιον ἀναρτηθῆναι παρὰ τῇ φυλακῇ, καὶ οὕτω παρ' ὅλην τὴν νύκτα διατελέσαι κρεμάμενον. Ταῦτα ἔφη, καὶ τὸν ἅγιον εὐθὺς εἶχεν ἡ φυλακή. Η. Παραχρῆμα δὲ τῶν οἰκείων τις ἐπικαταλαμ- βάνει σπουδῇ Τελεφῶν τὸ ὄνομα. ὦ δέσποτα, λέγων, ἡ δέσποινα ἡ ἐμὴ καὶ ὁ μονογενής υἱὸς διεφθάρησαν, ἐπικαταστισθέντος αὐτοῖς τοῦ νεώ. Δημήτριος οὖν εὐθὺς ἀκούσας περιεῤῥήξατο τὴν ἐσθῆτα καὶ πένθει μεγάλῳ συνείχετο. Μεταξὺ δὲ καὶ τὸν χοῦν εἰς τάχος τοῖς ὑπ' αὐτὸν ἐκέλευεν ἐκφορεῖν, ἕως τὰ τῆς ἀγα- θῆς ἐμοί, λέγων, καὶ πιστῆς συζύγου καὶ τοῦ γλυκυ- Β τάτου παιδὸς τοῦ μονογενούς ἀνευρόντες ὀστές, εἰς ἐμὰς χεῖρας κομίσετε. Ταῦτα ὁμοῦ πρὸς αὐτοὺς ἔλεγε καὶ μετὰ τῆς φωνῆς ἔβρει τὰ δάκρυα, καὶ βαρύτατα ἔστενε, καὶ ἐπένθει, καὶ τοὺς ἐκείνου θεοὺς ᾐτιστο, ὅτι ζῶν εἰς δεῦρο τετήρητο, τοιαύτην έγγε- λίαν ἀκοῦσαι πικράν. πικράν. Περικαθισαμένων δὲ αὐτὸν τῶν ἐν τῇ πόλει πρώτων καὶ τοῦτο μὲν συνθρηνούν- των, τοῦτο δὲ καὶ παρεκαλούντων καὶ τὸ πάθος ἐπισβεννύειν αὐτῷ, καθόσον δυνατὸν ἦν, σπευδόντων, ὡς ἤδη καὶ ὁ κατὰ τοῦ Κορνηλίου αὐτοῖς μεμελέτητο θάνατο; · ἀπήρτιστο δὲ καὶ τὸ μνῆμα, ἔνθα ἡ σύζυ- γος μετὰ τοῦ παιδὸς ἔμελλεν ταφήναι, ἀρχιερεύς τις τῶν Ἑλλήνων θεῶν ὄνομα Βαρβάτος, ὁ καὶ τὴν ἀνακάθαρσιν τοῦ νεῶ ἐπιτετραμμένος πρὸς τοὺς τοῦ Δημητρίου ὑπηρέτας, ἥκει σπουδῇ (οὐ γὰρ παριέναι παρ' αὐτὸν διὰ τὸ πένθος συνεχωρεῖτο), φωνὴν ἀνα- δίδοσθαι τοῦ χώματος ἀπαγγέλλων Εὐανθίας καὶ τοῦ υἱοῦ· τὴν δὲ φωνὴν ταῦτα διασημαίνειν· Μέγας ὁ Θεός τῶν Χριστιανῶν, ὃς ἐῤῥύσατο ἡμᾶς ἐκ τοῦ κιν- δύνου τούτου διὰ τοῦ θεράποντος αὐτοῦ Κορνηλίου, καὶ οὐ τελείᾳ παραδέδωκεν ἀπωλεία. Σπεῦσον τοίνυν καὶ σύ, Δημήτριε, καὶ ἐξάγαγε τῆς φυλακῆς τὸν ἅγιον ἄνδρα τούτον, καὶ προσκύνησον αὐτῷ μετὰ πάντων τῶν ἐν τῷ οἴκῳ ἡμῶν καὶ τῶν ἐγγιζόντων ἡμῖν, καὶ δεήθητι αὐτοῦ, ὅπως ἐλθὼν ἐν τῷ καταλύ- ματι τούτῳ σώσῃ ἡμᾶς καὶ ἐξαγάγῃ ἡμᾶς τοῦ χαλά- σματος τούτου καὶ τοῦ βυθοῦ, ἵνα μὴ τέλεον ἀπολώ- μεθα. Μεγάλα γὰρ θαυμάσια τοῦ Θεοῦ ἐνταῦθα ὁρῶ- μεν, καὶ ἀγγέλων κραζόντων· « Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ, καὶ ἐπὶ γῆς εἰρήνη, ἐν ἀνθρώποις εὐδοκία. Θ'. Τούτων ἀκούσαντες οἱ ὑπηρέται, αποτρέχου σιν εὐθὺς ἅμα Βαρδάτῳ ἀρχιερεῖ πρὸς Δημήτριον, καὶ ἀπαγγέλλουσιν αὐτῷ μετὰ σπουδῆς ἕκαστα. Ὁ δὲ περιεῖναι ἔτι τὴν γυναῖκα καὶ τὸν παῖον πυθόμε- νοί, μεστήν τε ἡδονῆς ἅμα καὶ σάλου τὴν καρδίαν εἶχε. Καὶ δρόματος παρὰ τῇ φυλακῇ ἐλθὼν, καταλαμ- βάνει περιπατοῦντα τὸν θεῖον Κορνήλιον, βιβλίον τε διὰ χειρὸς ἔχοντα καὶ ταύτῃ τὸν Θεὸν αἰτοῦντα, ῎Αγγελος γὰρ αὐτῷ ἐπιπτὰς ἔλυσε τῶν δεσμῶν, καὶ VITA S. CORNELII CENTURIONIS. A præstigiis templum evertisti,el statuas confregisti? Sed te gravissimis (sciant omnes dii) subjiciam suppliciis. Et statim consultabat, quidnam agens, cum acerbissimo afficeret supplicio. Cum jam au- lem adventassel vespera,jubet sanctum ligatis si- mul pedibus et manibus suspendi in custodia, et ita totam noctem manere suspensum. Hæc dixit, et statim sanctus fuit conjectus in carcerem. CAPUT Srepsæorum conversio. III. S. Cornelii obitus. VIII. Protinus autem venit propere quidam ex domesticis, nomine Telephon, dicens : Domine, domina mea et filius tuns unigena perierunt, cum terræ motu concussum fuit templum. Demetrius autem cum primum hoc audivisset, scidit ves- tem, et magno fuit luctu oppressus. Interim au- tem jussit suis pulverem quamprimum exporta- re. Donec mem bona, inquit, et fidelis conjugis, el suavissimi unigens Glii ossa inventa, in meas manus portaveritis. Hæc simul eis dicebat, et cum voce effluebant lacrymæ, et gravissime in- gemiscebat et lugebat, et deos suos accusabat, quod vivus ad hoc usque tempus esset conserva- tus, ut audiret lam acerbum nuntium.Cum ei au- tem assedissent primales civitatis, et partim qui- dem simul lamentarentur, partim autem etiam consolarentur, et quoad ejus fieri posset, dolo- rem studerent exstinguere, et jam de morte Cor- nelio inferenda agerent; essetque perfectum mo- nimentum,in quo sepelienda erat conjux cum - lio ; pontifex quidam deorum gentium, nomine Barbatus, cui commissa fuerat templi repurgatio, c propere venit ad famulos Demetrii (non enim per- mittebatur ad eum accedere propter luctum), re- nuntians,ex ruderum cumulo fuisse auditam vocem Evanthia et filii, vocem autem hac significare: Magnus Deus Christianorum, qui nos eripuit ex hoc periculo per famulum suum Cornelium,et non nos dedit omnino exitio. Festina ergo tu quoque, Demetri, et virum hunc sanctum educ e custodia, et adora eum cum omnibus qui sunt in domo nos- tra, et iis qui sunt nobis propinqui: et roga ipsum ut veniens in hoc habitaculum, nos servet, et edu- cat ex his ruinis,et e profundo, ne pereamus pe- nitus : magna enim Dei hic videmus miracula,et videmur audire angelos clamantes: Gloria in ex- celsis Deo, et in terra pas, in hominibus bona voluntas. » D fi- IX. Cum hæc audivissent ministri,currunt pro- linus cum Barbato pontifce ad Demetrium, et ei singula diligenter renuntiant. Ille autem,cum ac- cepisset esse adhuc superstitem uxorem et flium, cor plenum habuit latitia simul et perturbatione: et cursin veniens in custodiam, offendit divinum Cornelium ambulantem,et librum in manu tenen- tem, et sic Deum laudantem: Angelus enin ad eum accedens,ipsum solverat a vinculis ; et cum mul-

πεσὼν ἅμα τῷ συνδεδραμηκότι πλήθει πρὸς τοὺς πόδας αὐτοῦ, Μέγας ὁ Θεὸς, ἔγραζε, Κορνηλίου, ός ἀπιστίας ἀπὸ τῆς ἑαυτῶν καρδίας καθάραντες, ὥσπερ τῷ βαπτίσματι ἐσφραγίσθησαν. εβρύσατο τὴν ἐμὴν σύζυγον Εὐανθίαν καὶ τὸν υἱὸν Δημήτριον ἀπὸ τῆς καταστροφῆς τοῦ ναοῦ· καὶ ἄμε ἐδεῖτο τοῦ ἁγίου · Δούλε τοῦ Θεοῦ τοῦ ὑψίστου, λέγων, πιστεύομεν εἰς τὸν ᾿Εσταυρωμένον, ὃν σὺ κηρύσσεις, καὶ αὐτὸς, καὶ πάντες οἱ μετ᾿ ἐμοῦ, ἐὰν ἐλθὼν τὴν γυναικα ζῶσαν καὶ τὸν υἱὸν ἐκεῖθεν ἐξαγαγῃς. Ὁ δι· λάβετε, ἔφη, πρότερον τὴν ἐν Χριστῷ σφραγίδα, και τηνικαῦτα ἐλεύσομαι μεθ' ὑμῶν, καὶ ἡ ἐπιθυ- μία τῆς καρδίας ὑμῶν δοθήσεται ὑμῖν. Εὐθὺς οὖν Δημήτριος μετὰ τῶν σὺν αὐτῷ πάντων· Μέγας ὁ Θεὸς τῶν Χριστιανῶν, καὶ πάλιν εἰπόντες, τὸ βάπτισμα δέχονται. Ι΄. Εἶτα παραλαβὼν αὐτοὺς ὁ Κορνήλιος, ἔστη ἐπὶ τῷ καταλύματι, καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς κατὰ ἀνατολάς εἰς τὸν οὐρανὸν ἄρας · Κύριε, ὁ Θεὸς τῶν δυνάμεων, εἶπεν, ὁ ἐπιβλέπων ἐπὶ τὴν γῆν καὶ ποιῶν αὐτὴν τρέμειν, ὁ τῷ βλέμματι σου τήκων ὅρη καὶ τῇ ἐπισ σκοπῇ σου ξηραίνων ἀβύσσους, αὐτὸς εἶ Κύριος καὶ αὐτὸς εἰσάκουσον του στεναγμου των πεπεδημένων, καὶ ἐξάγαγε Εὐανθίαν ἀπὸ τῆς γῆς, καὶ μὴ ἀποστρέ ψῃς τὸ πρόσωπόν σου ἀπὸ τοῦ παιδὸς αὐτῆς, ἀλλὰ πρόσχες τῇ ψυχῇ αὐτῶν, καὶ λύτρωσαι αὐτοὺς ἕνεκεν τοῦ ὀνόματός σου. Ταῦτα τοῦ ἱεροῦ Κορνηλίου εξι- μένου καὶ τῶν περιεστώτων τὸ ᾿Αμὴν ἐπιφωνηθέν· των, διασχοῦσα ἡ γῆ εὐθέως, ὑγιὰ τὴν μητέρα μετά τοῦ παιδὸς ἀναδίδωσι · καὶ αὐτίκα, Μέγας ὁ Θεὸς τῶν Χριστιανῶν, μετὰ τῶν περιεστώτων καὶ ἔτι ἐβόων, δ τῆς ἐπάτης ἡμᾶς καὶ τοῦ πικροῦ τούτου θανάτου διὰ τοῦ σοῦ θεράποντος Κορνηλίου ἐλευθερώσας, καὶ τὴν σὴν δυναστείαν καὶ τὸν βραχίονα γνωρίσας ἡμῖν Καὶ ἅμα εἰς ἑπτὰ καὶ διακοσίους συνέθεντο τῷ Χριστῷ. Εξ ἐκείνου τοίνυν ἐπί τινος τύπου Στα δίου καλουμένου καθημένῳ τῷ Κορνηλίῳ καὶ τοὺς προσιόντας διδάσκοντι, Δημήτριος τε καὶ Εὐανθία μετά τοῦ παιδὸς ἐφοίτων, καὶ οὐδὲ οἱ λοιποί Ελληνες ἔτι Ελληνες ἦσαν· ἀλλὰ τὰς ἀκάνθας καὶ οὗτοι τῆς τις γῆ ἀγαθὴ τὸν τῆς εὐσεβείας ὑπεδέξαντο σπόρον, καὶ • ΙΑ΄. Ὁ μὲν οὖν ἐπεὶ τὴν πόλιν ἐκείνην πᾶσιν Χρισ στῷ προσήνεγκε καὶ τὴν πλάνην ἀπήλασε, καὶ τὸν λόγον τῆς εὐσεβείας κατέσπειρε, πλήρης ἡμερών γενόμενος τῶν τοῦ Πνεύματος, εὐχῇ καὶ δεήσει θερα μοτέρᾳ προσέκειτο, καὶ ὅλος ἦν τῆς ἐκεῖθεν διαγων γής, πρὸς οὐδὲν τῶν ἐν τῇ παρούσῃ ζωῇ σπουδάζου μένων μετεωρίζων τὸν ὀφθαλμόν. Εντεῦθεν καὶ τὴν ἐκδημίαν μυεῖται, πρὸς ἢν ὅλῳ τῷ τῆς ψυχῆς ὅμ- ματι ἑώρα καὶ παρεσκεύαστο· καὶ φωνῆς ἄνωθεν ἀκούει λεγούσης· Κορνήλιε, ἔρχου προς με· ἰδοὺ γὰρ ἡτοίμασταί σοι ὁ τῆς δικαιοσύνης στέφανος, καὶ τὸ ἑξῆς· ὅσους ἐκεῖνος προσήνεγκε Χριστιανούς προσκαλεσάμενος πάντας καὶ τελεώτερον αὐτοὺς τὰ τῆς εὐσεβείας αναδιδάξας, καὶ ἀσφαλῶς ἔχεσθαι τῆς διδασκαλίας παρεγγυήσας· εἶτα καὶ ὅλον συναγαγών ἑαυτὸν τελευταῖον εἰς προσευχήν κλίνει γόνυ, καί Κύριε, ὁ Θεὸς ἡμῶν Δέσποτα, ἔφη, ὁ τὴν πίστιν τηρήσαί με καταξιώσας καὶ τὸν ἀγῶνα τελέσαι καὶ νικῆσαι τὸν ἀντικείμενον, εὐχαριστῶ σοι. 'Αλλ᾽ ἔπιδε . MENSIS FEBRUARIUS, titudine, quæ simul concurrerat, cadens ad ejus A pedes, exclamavit: Magnus est Deus Cornelii, qui meam conjugem Evanthiam et flium Deme- trium liberavit a templi eversione : et simul sanctum oravit, dicens : Serve Dei altissimi, cre- dimus in Crucifxum, quem tu prædicas, et ipse, et omnes qui sunt mecum, si veneris, et uxorem vivam, et filium illinc eduxeris. Ille aulem, Ac- cipite, inquit, prius Christi signaculum, et tunc veniam vobiscum, et dabitur vobis cordis vestri desiderium. Protinus itaque Demetrius cum om. nibus qui cum ipso erant, cum rursus dixisssent, Magnus est Deus Christianorum, baptismum sus- cipiunt. X.Deinde cum eos assumpsisset Cornelius, stetit super habitaculum, et ad orientem oculos tollensin B cœlum, inquit : Domine Deus virtutum, qui reg- picis super terrani, et facis eam tremere;quiaspec- tu tuo montes liquefacis, et visitatione tua exsiccas abyssos ; ipse es, Domine : ipse exaudi gemitum vinctorum, et educ e terra Evanthiam, et ne aver- tas faciem tuam a filio ejus : sed attende animæ eorum, et libera eos propter nomen tuum. Hæc cum precatus esset Cornelius, et qui circumsta- bant dixissent,Amen, continuo terra divisa, incolu- mem matrem emittit cum Glio. Et illico clamarunt cum circumstantibus: Magnus es, Deus Christiano- rum,qui nos a deceptione, et ab hac acerba morte liberasti per tuum famulum Cornelium, et tuam potentiam et brachium nobis notum reddidisti.Si- mulque ducenti et septem Christo accesserunt. c Exhinc autem ad Cornelium sedentem in quodam loco,qui vocatur Stadium, et docentem eos qui ac- cedebant, Demetrius et Evanthia ventitabant cum filio. Sed et reliqui quoque gentiles non jam am- plius gentiles,quippe spinis incredulitatis a corde suo expurgatis, ut terra bona, susceperunt semen pietatis, et baptismo fuerunt obsignati. XI. Atque ille quidem, postquam Christo univer- sam obtulisset civitatem,et errorem expulisset,et verbum pietatis in ea seminasset, effectus plenus dierun spiritualium, ferventius vocabat orationi, et totus in ea versabatur,ad nihil ex iis, quibus in o præsenti vita studetur,suos attollens oculos.Dein- " ceps autem ei quoque suus revelatur excessus,ad quem toto animæ oculo spectabat, et erat paratus : et de superis vocem audit dicentem: Corneli,veni ad me. Ecce enim est tibi parala corona justitiæ. Quid deinde? Cum omnes,quos obtulerat, Chris- tianos convocasset, et eos perfectius pietatem do- cuisset, et Grmiter doctrinæ adhaerere præcepisset, et se postremo totum ad precandum collegisset, flectit genu,et : Domine Deus noster, inquit, qui me dignum fecisti,ut fidem conservarem,et ut cer· tamen peragerem, et vincerem adversarium, ago tibi gratias : sed ad tuos servos e caelo aspice, et eos suscipe a sancta tua altitudine,et eos tua con-

πεσὼν ἅμα τῷ συνδεδραμηκότι πλήθει πρὸς τοὺς πόδας αὐτοῦ, Μέγας ὁ Θεὸς, ἔγραζε, Κορνηλίου, ός ἀπιστίας ἀπὸ τῆς ἑαυτῶν καρδίας καθάραντες, ὥσπερ τῷ βαπτίσματι ἐσφραγίσθησαν. εβρύσατο τὴν ἐμὴν σύζυγον Εὐανθίαν καὶ τὸν υἱὸν Δημήτριον ἀπὸ τῆς καταστροφῆς τοῦ ναοῦ· καὶ ἄμε ἐδεῖτο τοῦ ἁγίου · Δούλε τοῦ Θεοῦ τοῦ ὑψίστου, λέγων, πιστεύομεν εἰς τὸν ᾿Εσταυρωμένον, ὃν σὺ κηρύσσεις, καὶ αὐτὸς, καὶ πάντες οἱ μετ᾿ ἐμοῦ, ἐὰν ἐλθὼν τὴν γυναικα ζῶσαν καὶ τὸν υἱὸν ἐκεῖθεν ἐξαγαγῃς. Ὁ δι· λάβετε, ἔφη, πρότερον τὴν ἐν Χριστῷ σφραγίδα, και τηνικαῦτα ἐλεύσομαι μεθ' ὑμῶν, καὶ ἡ ἐπιθυ- μία τῆς καρδίας ὑμῶν δοθήσεται ὑμῖν. Εὐθὺς οὖν Δημήτριος μετὰ τῶν σὺν αὐτῷ πάντων· Μέγας ὁ Θεὸς τῶν Χριστιανῶν, καὶ πάλιν εἰπόντες, τὸ βάπτισμα δέχονται. Ι΄. Εἶτα παραλαβὼν αὐτοὺς ὁ Κορνήλιος, ἔστη ἐπὶ τῷ καταλύματι, καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς κατὰ ἀνατολάς εἰς τὸν οὐρανὸν ἄρας · Κύριε, ὁ Θεὸς τῶν δυνάμεων, εἶπεν, ὁ ἐπιβλέπων ἐπὶ τὴν γῆν καὶ ποιῶν αὐτὴν τρέμειν, ὁ τῷ βλέμματι σου τήκων ὅρη καὶ τῇ ἐπισ σκοπῇ σου ξηραίνων ἀβύσσους, αὐτὸς εἶ Κύριος καὶ αὐτὸς εἰσάκουσον του στεναγμου των πεπεδημένων, καὶ ἐξάγαγε Εὐανθίαν ἀπὸ τῆς γῆς, καὶ μὴ ἀποστρέ ψῃς τὸ πρόσωπόν σου ἀπὸ τοῦ παιδὸς αὐτῆς, ἀλλὰ πρόσχες τῇ ψυχῇ αὐτῶν, καὶ λύτρωσαι αὐτοὺς ἕνεκεν τοῦ ὀνόματός σου. Ταῦτα τοῦ ἱεροῦ Κορνηλίου εξι- μένου καὶ τῶν περιεστώτων τὸ ᾿Αμὴν ἐπιφωνηθέν· των, διασχοῦσα ἡ γῆ εὐθέως, ὑγιὰ τὴν μητέρα μετά τοῦ παιδὸς ἀναδίδωσι · καὶ αὐτίκα, Μέγας ὁ Θεὸς τῶν Χριστιανῶν, μετὰ τῶν περιεστώτων καὶ ἔτι ἐβόων, δ τῆς ἐπάτης ἡμᾶς καὶ τοῦ πικροῦ τούτου θανάτου διὰ τοῦ σοῦ θεράποντος Κορνηλίου ἐλευθερώσας, καὶ τὴν σὴν δυναστείαν καὶ τὸν βραχίονα γνωρίσας ἡμῖν Καὶ ἅμα εἰς ἑπτὰ καὶ διακοσίους συνέθεντο τῷ Χριστῷ. Εξ ἐκείνου τοίνυν ἐπί τινος τύπου Στα δίου καλουμένου καθημένῳ τῷ Κορνηλίῳ καὶ τοὺς προσιόντας διδάσκοντι, Δημήτριος τε καὶ Εὐανθία μετά τοῦ παιδὸς ἐφοίτων, καὶ οὐδὲ οἱ λοιποί Ελληνες ἔτι Ελληνες ἦσαν· ἀλλὰ τὰς ἀκάνθας καὶ οὗτοι τῆς τις γῆ ἀγαθὴ τὸν τῆς εὐσεβείας ὑπεδέξαντο σπόρον, καὶ • ΙΑ΄. Ὁ μὲν οὖν ἐπεὶ τὴν πόλιν ἐκείνην πᾶσιν Χρισ στῷ προσήνεγκε καὶ τὴν πλάνην ἀπήλασε, καὶ τὸν λόγον τῆς εὐσεβείας κατέσπειρε, πλήρης ἡμερών γενόμενος τῶν τοῦ Πνεύματος, εὐχῇ καὶ δεήσει θερα μοτέρᾳ προσέκειτο, καὶ ὅλος ἦν τῆς ἐκεῖθεν διαγων γής, πρὸς οὐδὲν τῶν ἐν τῇ παρούσῃ ζωῇ σπουδάζου μένων μετεωρίζων τὸν ὀφθαλμόν. Εντεῦθεν καὶ τὴν ἐκδημίαν μυεῖται, πρὸς ἢν ὅλῳ τῷ τῆς ψυχῆς ὅμ- ματι ἑώρα καὶ παρεσκεύαστο· καὶ φωνῆς ἄνωθεν ἀκούει λεγούσης· Κορνήλιε, ἔρχου προς με· ἰδοὺ γὰρ ἡτοίμασταί σοι ὁ τῆς δικαιοσύνης στέφανος, καὶ τὸ ἑξῆς· ὅσους ἐκεῖνος προσήνεγκε Χριστιανούς προσκαλεσάμενος πάντας καὶ τελεώτερον αὐτοὺς τὰ τῆς εὐσεβείας αναδιδάξας, καὶ ἀσφαλῶς ἔχεσθαι τῆς διδασκαλίας παρεγγυήσας· εἶτα καὶ ὅλον συναγαγών ἑαυτὸν τελευταῖον εἰς προσευχήν κλίνει γόνυ, καί Κύριε, ὁ Θεὸς ἡμῶν Δέσποτα, ἔφη, ὁ τὴν πίστιν τηρήσαί με καταξιώσας καὶ τὸν ἀγῶνα τελέσαι καὶ νικῆσαι τὸν ἀντικείμενον, εὐχαριστῶ σοι. 'Αλλ᾽ ἔπιδε . MENSIS FEBRUARIUS, titudine, quæ simul concurrerat, cadens ad ejus A pedes, exclamavit: Magnus est Deus Cornelii, qui meam conjugem Evanthiam et flium Deme- trium liberavit a templi eversione : et simul sanctum oravit, dicens : Serve Dei altissimi, cre- dimus in Crucifxum, quem tu prædicas, et ipse, et omnes qui sunt mecum, si veneris, et uxorem vivam, et filium illinc eduxeris. Ille aulem, Ac- cipite, inquit, prius Christi signaculum, et tunc veniam vobiscum, et dabitur vobis cordis vestri desiderium. Protinus itaque Demetrius cum om. nibus qui cum ipso erant, cum rursus dixisssent, Magnus est Deus Christianorum, baptismum sus- cipiunt. X.Deinde cum eos assumpsisset Cornelius, stetit super habitaculum, et ad orientem oculos tollensin B cœlum, inquit : Domine Deus virtutum, qui reg- picis super terrani, et facis eam tremere;quiaspec- tu tuo montes liquefacis, et visitatione tua exsiccas abyssos ; ipse es, Domine : ipse exaudi gemitum vinctorum, et educ e terra Evanthiam, et ne aver- tas faciem tuam a filio ejus : sed attende animæ eorum, et libera eos propter nomen tuum. Hæc cum precatus esset Cornelius, et qui circumsta- bant dixissent,Amen, continuo terra divisa, incolu- mem matrem emittit cum Glio. Et illico clamarunt cum circumstantibus: Magnus es, Deus Christiano- rum,qui nos a deceptione, et ab hac acerba morte liberasti per tuum famulum Cornelium, et tuam potentiam et brachium nobis notum reddidisti.Si- mulque ducenti et septem Christo accesserunt. c Exhinc autem ad Cornelium sedentem in quodam loco,qui vocatur Stadium, et docentem eos qui ac- cedebant, Demetrius et Evanthia ventitabant cum filio. Sed et reliqui quoque gentiles non jam am- plius gentiles,quippe spinis incredulitatis a corde suo expurgatis, ut terra bona, susceperunt semen pietatis, et baptismo fuerunt obsignati. XI. Atque ille quidem, postquam Christo univer- sam obtulisset civitatem,et errorem expulisset,et verbum pietatis in ea seminasset, effectus plenus dierun spiritualium, ferventius vocabat orationi, et totus in ea versabatur,ad nihil ex iis, quibus in o præsenti vita studetur,suos attollens oculos.Dein- " ceps autem ei quoque suus revelatur excessus,ad quem toto animæ oculo spectabat, et erat paratus : et de superis vocem audit dicentem: Corneli,veni ad me. Ecce enim est tibi parala corona justitiæ. Quid deinde? Cum omnes,quos obtulerat, Chris- tianos convocasset, et eos perfectius pietatem do- cuisset, et Grmiter doctrinæ adhaerere præcepisset, et se postremo totum ad precandum collegisset, flectit genu,et : Domine Deus noster, inquit, qui me dignum fecisti,ut fidem conservarem,et ut cer· tamen peragerem, et vincerem adversarium, ago tibi gratias : sed ad tuos servos e caelo aspice, et eos suscipe a sancta tua altitudine,et eos tua con-

ἀνίει. Τὸν ὑπ' αὐτῷ τοίνυν κλῆρον συναγαγών, θη σαυρός μοι, τέκνα, ἔφη, ἀποκεκάλυπται μέγας ἀλλὰ δευτε, καὶ ἀνελώμεθα τοῦτον. Τοῦτο ἐκεῖνο ἀκούσαντες, πρόθυμοί τε ὥρησαν πάντες, καὶ τῷ ἐπισκόπῳ ἡδέως εἴποντό. Ὡς δὲ τὴν βάτον αὐτὴν «αταλάβοιεν, εὐθὺς οἱ τοῦ κλήρου πρὸς τὸν ἐπίσκο πον· Ἐφίπταται τις ἐνταῦθα θειοτέρα χάρις, εἶπον, ὦ Δέσποτα· καὶ πολλοὺς ὧδε συῤῥεύσαντας ἴσμεν καὶ νόσων τε καὶ πονηρῶν δαιμόνων ἀπαλλαγέντας. ᾿Αλλ᾽ εἰ καὶ ταύτης ἔνδον εἶ καὶ ὑπὸ τὴν βάτον ὁ θησαυρός· τίς ἂν ἐκτεμεῖν αὐτὴν δύνατο, ἔφησεν, καὶ τοῦτον ἄραι τμηθῆναί τε οὖσαν διὰ τὸ μέγεθος ἀδύνατον καὶ ἄλλως οὐ ῥᾳδίαν ψαῦσαι φοβερὸν τοῖς πολλοῖς οὖσαν διὰ τὴν τῶν θαυμάτων ἐνέργειαν . εὐξάμενος οὖν ἐπίσκοπος τῷ Θεῷ καὶ τὸν σταυρὸν Β πρὸς τῇ γῇ πήξας καὶ τὴν χεῖρα τῇ βάτῳ ἐπιβαλών, αὐταῖς ἐξέτεμε ρίζαις· καὶ θαρσήσαντες οἱ τοῦ κλή ρου εὐθὺς ἔργου καὶ αὐτοὶ εἶχοντο καὶ ἡ βάτος οἷς τις ἀπαλὴ βοτάνη ἐτίλλετο, καὶ οὐκ ἔτι βάτος ἦν ἀλλ' ἡ συρός τε ἐν ὀλίγῳ εὐθὺς ὑπεφαίνετο, καὶ ὁ ἐπίσκοπος πολὺς ἐπέκειτο ἔτι τὴν ἀνόρυξιν ἐπισπεύ δων Εσπέρας δὲ ἤδη ἐπιγινομένης, προσευξάμενος ὁ ἐπίσκοπος καὶ αὖθις πάννυχόν τε ψαλμῳδίαν παρ- αγγέλλει τῷ κλήρῳ καὶ ὕμνοις παρ' ὅλην τὴν νύκτα καὶ λαμπάσι καὶ θυμιάμασι τὴν σορὸν ἐτίμων. Εt ΙΕ΄. ὡς δὲ καὶ ἡ τῶν ἀναλωμάτων πρὸς τὴν οἰκου δομὴν τοῦ νεὼ ἀπορία φροντίδι τὸν ἐπίσκοπον καὶ ἀμηχανίᾳ ἐδίδου, λύει καὶ ταύτην ὁ ἅγιος καὶ τιν τῶν πλουτούντων ἐπιφανεὶς εὐσεβεῖ ἀνδρὶ, ὄνομα Εὐγενίῳ, αὐτῷ τὴν τοῦ νεὼ οἰκοδομὴν ἐπισκήπτει καὶ τὸ τῆς οἰκοδομίας σχῆμα καὶ τὸ μέγεθος απο γράφει. Εωθεν τοίνυν πρὸς τὸν ἐπίσκοπον ὁ Εὐγέ νιος ἀφικόμενος· ἀπαγγέλλει αὐτῷ τὴν ὄψιν, καὶ οἰκοδόμους αὐτίκα τῷ ἔργῳ ἐφίστησιν, ὑποτυπώσεις πρότερον αὐτοῖς καὶ διασημάνας τό τε τῆς οἰκοδομής ανάστημα καὶ τὸ μῆκος καὶ τὴν εἴσοδον τοῦ θυσία- στηρίου ἴσην τὸ πλάτος αὐτοῖς τῇ σορῷ ἐπιτάξας" ἐδέδοκτο γὰρ αὐτῷ, εἴσω τοῦ θυσιαστηρίου τὴν σορὸν καταθεῖναι. Ιζ'. Ἐπεὶ δὲ ὁ ναὸς εἰς τάχος ἀπήρτιστο, θεοῦ καὶ τοῦ θαυματουργοῦντος ἐν χωρίῳ Τριγώνοις οἱ οἰκοδόμοι γενόμενοι· ἐνταῦθα γὰρ ἡ ἐπίσκοπος Σι- λυχνὸς τὴν τοῦ μακαρίου ἀποστόλου Ανδρέου παν ήγυριν ἐτελεῖτο· τὸ τέλος τε αὐτῷ μηνύωσι τῆς οἰκοδομίας και· "Ωρα ἤδη, φασί, τὴν σοφὸν μετακο μισθῆναι βρον γὰρ ἂν οὕτω εἰσενεχθείη. Εὐθὺ; οὖν ὁ ἐπίσκοπος ἅμα τῷ εὐσεβεῖ Εὐγενίῳ τὸ ἱερὸν Εὐαγγέλιον ἀναλαβὼν, εὐχῆς πρότερον γενομένης, ὁμοῦ τε τὸ Τρισάγιον ἤρξαντο ᾄδειν· καὶ ὁμοῦ πάνω τας αὐτῷ τὸν ὕμνον συνῇδον καὶ λιτανεύοντες ἐξῇε- σαν· εἶτα καὶ ἡ σοφὸς (ὢ οῶν μεγάλων σου, Δέσποτα, θαυμασίων !) οἷά τις ἔμψυχος εἴπετο καὶ αὐτὴ, μηδ ενός ὑποκινούντος μηδὲ ἀπτομένοῦ τὸ παράπαν αὐτ της, μηδὲ θίγοντος· καὶ πάντες ὑπὸ του σφόδρα θάμβους πρῶτα μὲν οὐδὲ ὁρωμένῳ τῷ θαύματι πιο στεύειν ἠξίουν. Ἔπειτα ἐξεστηκότες, "Αγιος, ἅγιος, ἅγιος, Κύριος Σαβαώθ, ἔκραζον· ὁ διὰ τοῦ σοῦ θεράποντος Κορνηλίου τὰ σὰ θαυμάσια καὶ τὰς δυνά MENSIS FEBRUARIUS. dificare: sed Sanctus non permisit. Cum ergo cle-A rum qui sub eo erat, congregasset. Filii,inquit,mihi magnus revelatus est thesaurus: sed adeste, eum tollamus. Hoc cum illi audissent, prompto et alacri animo omnes processerunt, et episcopum libenter sunt secuti. Cum autem pervenissent ad rubum, statim dixerunt clerici episcopo : Gratia quædam huc advolat divina, o domine, et multos scimus huc confinxisse, et fuisse liberatos a morbis, et ma- lis damonibus,et ascripsisse rubo sanationem.Sed sive sit in rubo, seu sub rubo thesaurus, quis eum poterit excidere, et tollere, cum fieri non possit, ut secetur propter magnitudinem, et alioqui nec sic attrectatu facilis, ut qui sit multis terribilis propter miraculorum operationem ? Cum autem precatus esset episcopus, et crucem fixisset in terram, et manum rubo injecisset,ipsas excidit radices.Ani- mo itaque confirmati clerici, opus continuo sunt aggressi: et convellebantur rubus,tanquam herba quædam mollis, neque erat amplius rubus : sed et capsa continuo apparebat, et adhuc valde ins- tabat episcopus, urgens fossionem. Cum autem jam advenisset vespera, precatus episcopus rur- sus clero nocturnam cantare psalmodiam, by mnisque, lampadibus et suffitibus honorabant ca- psam. XV. Cum vero sumptuum quoque inopia ad ædifcandum templum, sollicitum et animu per- plexum teneret episcopum ; eam quoque solvit Sanctus dubitationem : et cuidam ex divilibus viro pio apparens, cui nomen erat Eugenius, mandat ei templi ædificationem, et describit ei ædificii figuram et magnitudinem. Mane ergo Eu- genius veniens ad episcopum, ei renuntial visio- nem, et operi statim præficit adificatores, cum eis prius descripsisset et significasset templi al- titudinem et longitudinem, et aditum allaris eis jussisset latitudine fieri capsæ æqualem : ei enim visum fuerat deponere capsam intra aram. C D XVI.Postquam autem templum fuit cito perfectum, hoc quoque Deo faciente miraculum in locum, qui dicitur Trigoni,venients ædifcatores (hic enim Sil. vanus episcopus peragebat festum B. Andrew Apo- toli), ei significabant perfectum esse adificium : et Jam tempus est, aiunt transferri capsam, prius- quam ingressui imponatur superliminare. Sic enim " facilius introducetur. Continuo ergo episcopus, cum simul cum pio Eugenio sacrum sumpsisset Evangelium, fusis prius precibus, simul et Trisa• gium cœpit canere, et cum eo omnes simul eumdem hymnum concinebant: et gressi sunt supplicantes. Deinde etiam capsa (o magna tua, Domine, miracu- la!) secuta est tanquam animata, nemine omnino eam movente, nec tangente. omnes quidem Et primo propter summam admirationem,nec mira- culo quidem, quod cernebant, volebant credere: deinde quasi essent adducti in exstasim,exclama - verunt: Sanctus, sanctus, sanctus Dominus Deus

στείας ἡμῖν φανερώσας· ἐντεῦθεν καὶ οἱ περιλει- φθέντες τῶν Ἑλλήνων ἐπίστευσαν. ΙΖ΄. Καὶ ἡ λιτὴ πάλιν ἐπὶ τὸν ναὸν ἐχώρει καὶ ἡ σορὸς εἴπετο. Ἐπεὶ δὲ ὡς τὸν ναὸν ἀφίκοντο, οἱ μὲν ἔνθεν καὶ ἔνθεν ἔστησαν, ὁρῶντες ὅποι τε ἡ σοφὸς προβήσεται καὶ που στήσεται. Ἡ διὰ μέσων αὐτῶν καὶ τῆς πλαγίας πύλης ἐλθοῦσα τῆς δεξιᾶς, ἔστη πλησίον τοῦ θυσιαστηρίου, καὶ μηχανῆς ἁπάσης γε- νομένης, ὥστε αὐτὴν εἴσω τοῦ θυσιαστηρίου μετα ενεγκεῖν. Ἡ δὲ ἐμετακίνητος καὶ εἰς ἔτι μένει, θη- σαυρὸς θαυμάτων οὐκ ἐπιλείπων, ἀπόλαυσις πολλῆς πνευματικῆς ὠφελείας καὶ χάριτος. Β ΙΕ΄, Σιλνανοῦ δὲ τοῦ ἐπισκόπου τελευτήσαντος, τὴν μὲν Τρωαδέων ἐπισκοπὴν ᾿Αθανάσιος, τήν δὲ Σκεψαίων Φιλοστόργιος ἐγχειρίζονται. Ἐπεὶ δὲ καὶ ὁ φιλευσέβης ἐκεῖνος Εὐγένιος κατέλυσε καὶ αὐτὸς τὸν βίον, προτρέπεται τινα ζωγράφον ὁ Φιλοστορ- γιος, πάντα τε γράψαι τὸν ναὸν καὶ τὴν τοῦ Κορνη- λίου εἰκόνα σπουδαίως ἐν αὐτῷ ἔκτυπῶσαι, καὶ ὡς δυνατὸν σὺν ἀκριβείς κεκοσμημένην, ὅπως γηρῶν τς ἤδη γραφείη καὶ ἑαυτῷ παντάπασιν ἐδικώς· ἐδεῖτο οὖν ὁ Ἐγκράτιος τοῦ ἁγίου (τοῦτο γὰρ ἦν ὄνομα τῷ ζωγράφῳ, ἐκκαλύψαι αὐτῷ τὴν οὐκείαν ἰδέαν, ὡς ἂν ἐπιτυχώς τε αὐτὴν καὶ πρὸς ἀκρίβειαν γράψεις καὶ ἅμα ἐδυσχέραινεν ἐπὶ τῇ τοῦ ἐπισκόπου ἐντελῇ, καὶ τινας οὐκ εὐφήμους, καὶ πρὸς τὸν ἅγιον ἠφίει φωνας, ἀπορούμενος πάντοθεν καὶ δεινῶς ἀλύων διά τε τὴν ἐκείνου τῆς ἰδέας ἄγνοιαν, καὶ τὸ μὴ ἔχειν, ὅπως ἂν τῶν τῆς ὄψεως χαρακτήρων ἐφίκοιτο. Ποτὲ ς τοίνυν τῆς κλίμακος εκπεσών, ἐφ᾿ ἧς ἐβεβήκει, ἄπνους τε ἔκειτο καὶ σκώληκες οἱ μὲν ἐξεῖρπον διὰ τοῦ στόματος. Οἱ δὲ πάλιν εἰσῄεσαι ἐῴδεσον δὲ ἄρα τῶν δυσφήμων ἐκείνων λόγων εἶται καρπὸς, οἷς ὁ ζωγράφος ἀνιώμενος ἔλεγεν· 'Αλλ' αὐτὸς εἶ, Κορνή- λιε, πάντως ὁ καὶ σφοδρὸν κατὰ σου πνέοντι πρότερον Δημητρίῳ τὴν γυναῖκα καὶ τὸν υἱὸν χαρι- σάμενος, ἐντεῦθεν οὐδ᾽ ἐπὶ πλέον τὰ τῆς τιμωρίας ταθῆναι τῷ ζωγράφῳ ἀνέσχου. Επιφανεὶς γὰρ εἰς τὴν ἐπιοῦσαν, καὶ τῆς δεξιᾶς αὐτὸν λαβόμενος, ἀνέστησέ τε οἱονεὶ καθεύδοντα· καὶ δύο ταῦτα μέγι στα κατεπράξατο τὴν ἀκόλαστόν τε γὰρ ἐπαιδαγώ- γησεν αὐτῷ γλῶτταν καὶ τὴν ἐπὶ τῇ ἀπορίᾳ τῆς γρα- φῆς λύπην καὶ τὴν ἀθυμίαν ἐθεράπευσεν, οὐκ ἐν εἰκόνι τινὶ καὶ τύπῳ καὶ ὁμοιώματι, ἀλλ᾽ αὐτός τε αὐτῷ συγγενόμενος, καὶ οἷος ἦν τὴν μορφὴν ἐπιδεί— ξας· ἀμέλει καὶ ὑγιὴς αὖθις ὁ ζωγράφος ὡρᾶτο καὶ σώος, καὶ ὅλως τῶν σκωλήκων ἀπηλλαγμένος, καὶ τῆς τέχνης πάλιν ἀπτόμενος. Ενθεν τοι καὶ ἀνέγρα- ψεν αὐτὸν ὁποῖον εἶδε, πολλὴν τὴν ἀλήθειαν μετὰ τῆς τέχνης ἐμβαλών τῇ γραφῇ, εὐχαῖς αὐτοῦ τοῦ ἁγίου χάριτι καὶ φιλανθρωπία τοῦ Κυρίου ἡμῶν ο VITA S. CORNELII CENTURIONIS. A Sabaoth, qui per famulum tuum Cornelium mira- cula tua el virtutes nobis aperuisti. Hinc factum est, ut qui remanserant ex gentibus, crederent. XVII. Et rursus in templum processit suppli- catio, et capsa sequebatur. Postquam autem ve- nerunt in templum illi quidem hinc et illinc constiterunt, videntes, quonam esset capsa pro- cessura, et ubinam statura. Illa autem per ipsos medios et lateralem portam veniens, quæ erat a dextera, stetit prope aram : cui omnibus adhibi- tis machinis, ut ea transferretur ad aram, illa manet immobilis usque in hodiernum diem, mi- raculorum thesaurus non deficiens, ex quo per- cipitur magna spiritalis utilitas et gratia. XVIII. Cum autem Silvanus decessisset (7) epi- scopus, Troadensium quidem episcopatui Athana- sius, Philostorgius (8) autem Scepsæorum, pra- fciuntur. Postquam vero prius quoque ille Euge- nius excessit e vita, quemdam pictorem hortatur Philostorgius, ut et totum templum depingat, et Cornelii effigiem in eo diligenter exprimat, et quam fieri posset accuratissime ornet : nempe ut is etiam senex pingeretur, et illi ipsi omnino similis. Rogabat ergo sanctum Encratius (hoc enim erat nomen pictori),ut ei suam revelaret speciem,quo eam apte et accurate depingeret : et simul ægre ferebat mandatum episcopi, et quasdam non nimis honori- ficas voces emittebat in sanctum, animo ex omni parte perplexus, et valde tristis, et propterea quod nesciret illius speciem, et quod non posset conse- qui characteres et figuras vultus. Cum itaque ali- quando cecidisset e scalis, quas ascenderat,jacebat non spirans et vermes alii quidem per os prore- pebant, aii autem rursus ingrediebantur. Visa sunt autem hæc esse fructus illorum verborum D sini subscripsit, Athanasius episcopus civitatis Scepsiorum,indeque Troadem translatus: ideoque cum Philostorgio, suo in sedem Scepsensem suc- cessore, hic agit de S. Cornelii Scepsmorum patroni pingenda imagine. At quisquis fuerit Troadensis bic Athanasius, obiit certe ante concilium Chalco- maledicorum, quæ dolore affectus pictor dixerat. Sed ipse es omnino, Corneli, qui Demetrio gra- viter in te prius spiranti uxorem et filium donasti; quapropter non sustinuisti, ut huic pictori amplius produceretur supplicium. Cum enim die sequenti ei apparuisset, et manum ejus dexteram apprehen- disset, eum surgere fecit, velut dormientem : et hæc duo fecit maxima; nam et intemperantem ejus linguam castigavit, et curavit dolorem ac aegritudi- nem,quam acceperat, propterea quod nesciret, quo- modo pingeret; non in figura, imagine et sinili- tudine, sed vere cum eo congressus et forma quali esset ostendens. Quin etiam ipse pictor visus est rursus sanus et salvus, et omnino liberatus a ver- mibus, et rursus artem suam agressus. Hinc fac- tum est, ut eum talem pingeret, qualem videral, ipsam plane veritatem cum arte injiciens in pic- turam, præcibus ipsius Sancti, gratia autem et donense, nam huic subscripsit « Pionius episcopus civitatis Troadis. » episcopus Cyzici metropolis definiens subscripsit, et pro absentibus... Philostorgio Scepsii... uti et actioni ubi, Eustorgius » appellatur. (1) Hic est fortassis qui sessioni 6 concilii Ephe- (8) Concilii Chalcedonensis actioni 16 « Diogenes

στείας ἡμῖν φανερώσας· ἐντεῦθεν καὶ οἱ περιλει- φθέντες τῶν Ἑλλήνων ἐπίστευσαν. ΙΖ΄. Καὶ ἡ λιτὴ πάλιν ἐπὶ τὸν ναὸν ἐχώρει καὶ ἡ σορὸς εἴπετο. Ἐπεὶ δὲ ὡς τὸν ναὸν ἀφίκοντο, οἱ μὲν ἔνθεν καὶ ἔνθεν ἔστησαν, ὁρῶντες ὅποι τε ἡ σοφὸς προβήσεται καὶ που στήσεται. Ἡ διὰ μέσων αὐτῶν καὶ τῆς πλαγίας πύλης ἐλθοῦσα τῆς δεξιᾶς, ἔστη πλησίον τοῦ θυσιαστηρίου, καὶ μηχανῆς ἁπάσης γε- νομένης, ὥστε αὐτὴν εἴσω τοῦ θυσιαστηρίου μετα ενεγκεῖν. Ἡ δὲ ἐμετακίνητος καὶ εἰς ἔτι μένει, θη- σαυρὸς θαυμάτων οὐκ ἐπιλείπων, ἀπόλαυσις πολλῆς πνευματικῆς ὠφελείας καὶ χάριτος. Β ΙΕ΄, Σιλνανοῦ δὲ τοῦ ἐπισκόπου τελευτήσαντος, τὴν μὲν Τρωαδέων ἐπισκοπὴν ᾿Αθανάσιος, τήν δὲ Σκεψαίων Φιλοστόργιος ἐγχειρίζονται. Ἐπεὶ δὲ καὶ ὁ φιλευσέβης ἐκεῖνος Εὐγένιος κατέλυσε καὶ αὐτὸς τὸν βίον, προτρέπεται τινα ζωγράφον ὁ Φιλοστορ- γιος, πάντα τε γράψαι τὸν ναὸν καὶ τὴν τοῦ Κορνη- λίου εἰκόνα σπουδαίως ἐν αὐτῷ ἔκτυπῶσαι, καὶ ὡς δυνατὸν σὺν ἀκριβείς κεκοσμημένην, ὅπως γηρῶν τς ἤδη γραφείη καὶ ἑαυτῷ παντάπασιν ἐδικώς· ἐδεῖτο οὖν ὁ Ἐγκράτιος τοῦ ἁγίου (τοῦτο γὰρ ἦν ὄνομα τῷ ζωγράφῳ, ἐκκαλύψαι αὐτῷ τὴν οὐκείαν ἰδέαν, ὡς ἂν ἐπιτυχώς τε αὐτὴν καὶ πρὸς ἀκρίβειαν γράψεις καὶ ἅμα ἐδυσχέραινεν ἐπὶ τῇ τοῦ ἐπισκόπου ἐντελῇ, καὶ τινας οὐκ εὐφήμους, καὶ πρὸς τὸν ἅγιον ἠφίει φωνας, ἀπορούμενος πάντοθεν καὶ δεινῶς ἀλύων διά τε τὴν ἐκείνου τῆς ἰδέας ἄγνοιαν, καὶ τὸ μὴ ἔχειν, ὅπως ἂν τῶν τῆς ὄψεως χαρακτήρων ἐφίκοιτο. Ποτὲ ς τοίνυν τῆς κλίμακος εκπεσών, ἐφ᾿ ἧς ἐβεβήκει, ἄπνους τε ἔκειτο καὶ σκώληκες οἱ μὲν ἐξεῖρπον διὰ τοῦ στόματος. Οἱ δὲ πάλιν εἰσῄεσαι ἐῴδεσον δὲ ἄρα τῶν δυσφήμων ἐκείνων λόγων εἶται καρπὸς, οἷς ὁ ζωγράφος ἀνιώμενος ἔλεγεν· 'Αλλ' αὐτὸς εἶ, Κορνή- λιε, πάντως ὁ καὶ σφοδρὸν κατὰ σου πνέοντι πρότερον Δημητρίῳ τὴν γυναῖκα καὶ τὸν υἱὸν χαρι- σάμενος, ἐντεῦθεν οὐδ᾽ ἐπὶ πλέον τὰ τῆς τιμωρίας ταθῆναι τῷ ζωγράφῳ ἀνέσχου. Επιφανεὶς γὰρ εἰς τὴν ἐπιοῦσαν, καὶ τῆς δεξιᾶς αὐτὸν λαβόμενος, ἀνέστησέ τε οἱονεὶ καθεύδοντα· καὶ δύο ταῦτα μέγι στα κατεπράξατο τὴν ἀκόλαστόν τε γὰρ ἐπαιδαγώ- γησεν αὐτῷ γλῶτταν καὶ τὴν ἐπὶ τῇ ἀπορίᾳ τῆς γρα- φῆς λύπην καὶ τὴν ἀθυμίαν ἐθεράπευσεν, οὐκ ἐν εἰκόνι τινὶ καὶ τύπῳ καὶ ὁμοιώματι, ἀλλ᾽ αὐτός τε αὐτῷ συγγενόμενος, καὶ οἷος ἦν τὴν μορφὴν ἐπιδεί— ξας· ἀμέλει καὶ ὑγιὴς αὖθις ὁ ζωγράφος ὡρᾶτο καὶ σώος, καὶ ὅλως τῶν σκωλήκων ἀπηλλαγμένος, καὶ τῆς τέχνης πάλιν ἀπτόμενος. Ενθεν τοι καὶ ἀνέγρα- ψεν αὐτὸν ὁποῖον εἶδε, πολλὴν τὴν ἀλήθειαν μετὰ τῆς τέχνης ἐμβαλών τῇ γραφῇ, εὐχαῖς αὐτοῦ τοῦ ἁγίου χάριτι καὶ φιλανθρωπία τοῦ Κυρίου ἡμῶν ο VITA S. CORNELII CENTURIONIS. A Sabaoth, qui per famulum tuum Cornelium mira- cula tua el virtutes nobis aperuisti. Hinc factum est, ut qui remanserant ex gentibus, crederent. XVII. Et rursus in templum processit suppli- catio, et capsa sequebatur. Postquam autem ve- nerunt in templum illi quidem hinc et illinc constiterunt, videntes, quonam esset capsa pro- cessura, et ubinam statura. Illa autem per ipsos medios et lateralem portam veniens, quæ erat a dextera, stetit prope aram : cui omnibus adhibi- tis machinis, ut ea transferretur ad aram, illa manet immobilis usque in hodiernum diem, mi- raculorum thesaurus non deficiens, ex quo per- cipitur magna spiritalis utilitas et gratia. XVIII. Cum autem Silvanus decessisset (7) epi- scopus, Troadensium quidem episcopatui Athana- sius, Philostorgius (8) autem Scepsæorum, pra- fciuntur. Postquam vero prius quoque ille Euge- nius excessit e vita, quemdam pictorem hortatur Philostorgius, ut et totum templum depingat, et Cornelii effigiem in eo diligenter exprimat, et quam fieri posset accuratissime ornet : nempe ut is etiam senex pingeretur, et illi ipsi omnino similis. Rogabat ergo sanctum Encratius (hoc enim erat nomen pictori),ut ei suam revelaret speciem,quo eam apte et accurate depingeret : et simul ægre ferebat mandatum episcopi, et quasdam non nimis honori- ficas voces emittebat in sanctum, animo ex omni parte perplexus, et valde tristis, et propterea quod nesciret illius speciem, et quod non posset conse- qui characteres et figuras vultus. Cum itaque ali- quando cecidisset e scalis, quas ascenderat,jacebat non spirans et vermes alii quidem per os prore- pebant, aii autem rursus ingrediebantur. Visa sunt autem hæc esse fructus illorum verborum D sini subscripsit, Athanasius episcopus civitatis Scepsiorum,indeque Troadem translatus: ideoque cum Philostorgio, suo in sedem Scepsensem suc- cessore, hic agit de S. Cornelii Scepsmorum patroni pingenda imagine. At quisquis fuerit Troadensis bic Athanasius, obiit certe ante concilium Chalco- maledicorum, quæ dolore affectus pictor dixerat. Sed ipse es omnino, Corneli, qui Demetrio gra- viter in te prius spiranti uxorem et filium donasti; quapropter non sustinuisti, ut huic pictori amplius produceretur supplicium. Cum enim die sequenti ei apparuisset, et manum ejus dexteram apprehen- disset, eum surgere fecit, velut dormientem : et hæc duo fecit maxima; nam et intemperantem ejus linguam castigavit, et curavit dolorem ac aegritudi- nem,quam acceperat, propterea quod nesciret, quo- modo pingeret; non in figura, imagine et sinili- tudine, sed vere cum eo congressus et forma quali esset ostendens. Quin etiam ipse pictor visus est rursus sanus et salvus, et omnino liberatus a ver- mibus, et rursus artem suam agressus. Hinc fac- tum est, ut eum talem pingeret, qualem videral, ipsam plane veritatem cum arte injiciens in pic- turam, præcibus ipsius Sancti, gratia autem et donense, nam huic subscripsit « Pionius episcopus civitatis Troadis. » episcopus Cyzici metropolis definiens subscripsit, et pro absentibus... Philostorgio Scepsii... uti et actioni ubi, Eustorgius » appellatur. (1) Hic est fortassis qui sessioni 6 concilii Ephe- (8) Concilii Chalcedonensis actioni 16 « Diogenes

Α Ἰησοῦ Χριστοῦ, μεθ᾽ οὗ τῷ Πατρὶ ἅμα τῷ ἁγίῳ Πνεύματι δόξα, κράτος, τιμὴ καὶ προσκύνησις εἰς τοὺς αἰῶνας. ᾿Αμήν. ΜΑΡΤΥΡΙΟΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΡΟΣ ΤΡΥΦΩΝΟΣ Α΄. Τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησ σοῦ Χριστοῦ μετὰ τὴν θεανδρικὴν αὐτοῦ πρὸς ἀνα θρώπους ἐπιφάνειαν καὶ τὴν ἐκ νεκρῶν τριήμερον ἔγερσιν καὶ πρὸς τὸν Πατέρα μετά δόξης ἀνάληψιν, ἐπὶ τούς μαθητὰς καὶ ἀποστόλους τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐκχεσμένου καὶ γνώσεως πλήρεις εργασαμέν νου, ἐκ τοῦ πληρώματος αὐτῶν ἡ σύμπασα μετα έλαβε γῆ καὶ πάντες άνθρωποι τῆς ἐξ αὐτῶν πηγα- ζούσης μετέχοντες δωρεάν, τοῦ σκότου μὲν τῆς ἀγνοίας ἀπηλλάττοντο, τῷ ἀληθινῷ δὲ τῆς θεογνω σίας προσῳκειοῦντο φωτί. Καθάπερ γὰρ ἀστραπαί θεται καὶ διαφανεῖς οἱ ἀπόστολοι τὰ πέρατα διαδρα μόντες, καὶ ἄλλος ἄλλο τῆς οἰκουμένης μέρος δια κληρωσάμενοι, καὶ πᾶν ἔθνος καὶ πῦσαν χώραν ἑαυτοῖς καὶ πόλιν διανειμάμενοι, τὸν τῆς ἀληθείας Β σπινθῶρα τούτοις ἐνέβαλον, ὃς κατ' ολίγον ἐν τοῖς ἐπιτηδείοις διαναπτόμενος, εἰς περιφανὴ καὶ ἀέριον ἀπέδη πυρσόν. Β΄. Οὕτως ἡ πίστις τὴν ἀρχὴν λαβοῦσα, εἰς την λικαύτην προῆλθε περιφανή δύναμιν. Ταύτης μετὰ τοὺς ἀποστόλους οἱ θεῖοι μάρτυρες αἴτια τῆς θεοσε βείας πεφήνασιν, οἳ καθάπερ σπέρμα πυρὸς ἐκ αὐτ τῶν λαβόντες, ἔπειτα τοῖς πειραταῖς ὡς ἀνέμοις εκδοθέντες βιαίοις, οὐ μόνον ταῖς ἐπηρείαις ἀπεσβέσ σθησαν, ἀλλὰ καὶ λαμπρότεροι, μᾶλλον δι' αὐτῶν ἀπεδείχθησαν, θάλλοντες ὡς ἄμπελοι ταῖς τομαῖς καὶ τοὺς ἄλλους πόνους εὐφροσύνης ἀφορμᾶς ποιούς μένοι, ὥστε πόνους ἐκείνοις εἶναι τὸ μὴ πονεῖν καὶ πάσχειν κακῶς, ἡνίκα μὴ διὰ Χριστὸν πάσχωσι, Τούτων εἷς καὶ ὁ μακάριος γνωρίζεται Τρύφων, τῆς ἀκηράτου θείας τρυφῆς ἐπώνυμος, τὸ μακάριον ὄντως τῆς ᾿Εκκλησίας φυτόν, ὃ γῆς μὲν τὸ πρῶτον ἀνεδόθη Φρυγών, κώμης δὲ Καμψάδου, Απαμεία τῇ πόλει γειτονούσης. Εὐσεβῶν δέ γονέων εὐσεβές στερον τέκνον ἐκφὺς, οὕτως ἐκ πρώτης ἡλικίας ἀξιό- MENSIS FEBRUARIUS. clementia Domini nostri Jesu Christi, cum quo Patri simul cum sancto Spiritu, gloria, potentia, honor et adoratio in sæcula sæculorum. Amen. MARTYRIUM SANCTI ET MAGNI MARTYRIS TRYPHONIS. (Latine apud Surium ad diem Februarii; Græca nunc primum prodeunt ex codd. mss. Paris n. et 1450. EDIT. PATR.) I. Cum Dominus et Deus et Servator noster Jesus A Christus, postquam Deus et homo ad homines ad- venisset, et tertio die a mortuis surrexisset, et ad Patrem cum gloria esset assumptus, in discipulos effudit Spiritum sanctum et eos divina cognitione implevit et virtute, ex ejus plenitudine accepit universa terra, et omnes homines fuerunt parti- cipes doni quod ex eo emanabat : et liberati qui- dem sunt tenebris ignorantia et cultus simula- crorum : vera autem luci Dei cognitionis evasere familiares. Nam cum non secus ac divina et luce micantia fulgura, per omnes fines percurrentes et non parvam afferentes illuminationem, egressi essent apostoli, eorum qui videbant, illustratos oculos, ne momento quidem temporis mox sive runt sedere in tenebris. Alius aut aliam orbis par- tem sortiti, cum omnem gentem, regionem et ci- vitatem sibi distribuissent, eis injecerunt veram scintillam veritatis: quæ paulatim per eos qui apti erant accensa,in claram et sublimem evasit facem. II. Hoc principium cum accepisset ſides, ad tan- tum processit splendorem,ut,consumptis profundis tenebris ignorantia, in divinæ lucis statum omnia transmutaverit. Hujus post apostolos causa et auc- tores fuere divini martyres: qui cum veluti semen lucis ab eis accepissent, deinde tanquam violentis ventis traditi tentatoribus, id non solum non exs- tinxerunt illatis injuriis, sed etiam variis tormentis effect clariores, ipsi quidem tanquam lucidaside- ra, de cætero sunt collocati in cœli firmamento, quod percipitur intelligentia. Illinc autem clarissime refulgentes, terra universæ lucem præbent. Ex his unus est etiam beatus Thryphon, qui a divinis et in quas non cadit interitus, deliciis nomen sortitus, frugiferum germen Ecclesia. Qui e Phrygia qui- dem primum fuit editus, vico vero Campsade, qui est vicinus civitati Apameæ. A piis autem pa- C

πουσιν. Ὁ μὲν οὖν ἤνυε οξύτατα, ἔτος δὲ ἦν αὐτῷ τότε τῆς ἡλικίας ἑπτακαιδέκατον· τὸ πνεῦμα δὲ τῆς αὐτοῦ παρουσίας αἰσθόμενον, αὐτότε κακῶς ἔπασχε καὶ καλῶς ἐποίει τὴν κόρην· ἔπειτα και ολοφυρο μένῳ ἑῴκει· οὐκ ἔτι μοι ἐφεῖται λέγον τίδε τῷ σώ ματι ὡς οἰκίᾳ χρῆσθαι, ἀλλ᾽ ὅσον οὔπω καὶ ἄκων ἀπελαθήσομαι. Τρεῖς γὰρ ἡμέραι τὸ μετὰ ταῦτα καὶ Τρύφων ὁ τὴν καθ᾿ ἡμῶν ἐξουσίαν ἀνειληφώς παρα- γίνεται· οὕτως πολλὰ κράξαν, τὴν κόρην ἐξῄει, μηδὲν αὐτὴν ὑπομεῖναι θα.ῥήσας τὴν τοῦ Τρύφωνος παρουσίαν. Β Ε΄. Μετὰ τρίτην δὲ τῆς ἀπαλλαγῆς ἡμέραν, καταλαμ- βάνει μὲν τὴν βασιλίδα Ῥώμην ὁ ἅγιος· προσάγεται δὲ παραχρῆμα Γορδιανῷ, χρῆμα ποθεινόν, ὃν ασμένως ὁ βασιλεὺς δεξάμενος, οὐκ ἠγνόησεν, αὐτὸν εἶναι τῆς θυ γατρός εκείνου θεραπευτήν, τῇ παρουσίᾳ συμβάλλων τὴν τῶν ἡμερῶν προθεσμίαν· ἵνα δὲ καὶ μείζονα δῷ τῷ πράγματι πίστιν, αὐτὸν ἐκεῖνον τὸν δαίμονα θεατὸν γε- νέσθαι Τρύφωνα ἠξίου, καὶ περὶ ὧν ἀνερωτηθείη μὴ συγ- καλύψαι, ἀλλ᾽ εἰς φῶς ἀγαγεῖν. Εν ἓξ τοιγαροῦν ἡμέ ραις νηστείᾳ καὶ δεήσει τῇ πρὸς Θεὸν ὁ Τρύφων ἑαυτὸν ἐκδοὺς, ἤδη τῆς ἐβδόμης ἐφισταμένης, μείζονος τῆς κατὰ δαιμόνων ἐξουσίας ἄνωθεν ἀξιοῦται· Ἐπεὶ γαρ ελύετο μὲν τὸ τῆς νυκτὸς σκότος, ἥλιος δὲ βαλών ἀκτῖσι τὴν γῆν φαιδρὸν ἐμειδία, πορὴν μὲν ὁ βασι λεὺς, παρῆν δὲ καὶ πᾶν ὅσον δορυφορικὸν καὶ ὑπήκοον, μετέωροι τὰς ψυχὰς πάντες πρὸς τὴν καινότητα τοῦ γενησομένου. Ὁ μὲν θεῖος Τρύφων ἁγίου Πνεύματος πλήρης ὤν, ἅμα δὲ καὶ τὸ ἀκάθαρτον πνεῦμα ὄμμασιν ἀθεάτοις οἷα παριστάμενον αὐτῷ καθορών, μετεστείλατο γὰρ καὶ ἄκοντα πάλιν, ὥσπερ ἐξωθεῖ καὶ μὴ βουλό- μενον· Σοὶ λέγω, φησὶν, ἐν τῷ ὀνόματι Ἰησοῦ Χριστοῦ, έμφάνηθι τοῖς παροῦσιν καὶ τὴν ἀσχημοσύνην τὴν σὴν ἄρτι, καὶ τὴν ἀσθένειαν δήλην λενέσθαι πᾶσι καὶ κατα- φανῆ παρασκεύασον. Οὔπω πέρας εἶχεν ὁ λόγος, καὶ κύων ὁρᾶτο σφόδρα δυσειδής, τὸ χρώμα μελας, τοὺς γῇ καθήμενος. ὀφθαλμοὺς ἔχων ὡς πῦρ ἀφιέντας, τὴν δὲ κεφαλὴν τῇ Ο προσχὼν ὁ Τρύφων Τεγε μοι, φησίν, τίς ὁ πέμψας σε; Τίς ὁ τῆς νεάνιδος ταύτης ἐπιτρέψας ἐπιδραμεῖν ; καὶ πῶς τούτῷ ζόφῳ κάτοχος ὧν καὶ τὴν δύναμιν ἀσθενὴς καὶ ἄτιμος, πλάσμα θεοῦ τὸ τίμιον καὶ κατ᾿ εἰκόνα τὴν αὐτοῦ γενόμενον, ἀτιμοῦν οὕτω καὶ διαλυμαίνεσθαι σὺ τελμᾶς; Ὁ δὲ δαίμων ὥσπερ ὑπό τινων βελῶν πληττόμενος τῶν ἐκείνου λόγων ὑπὸ τοῦ οἰκείου μὲν ἀπεστάλθαι πατρός, εἶναι δὲ αὐτοῦ τὸν πατέρα τὸν αἴτιον τῶν κακῶν, ὃς καὶ Σατὰν προσηγόρευται· παρ' αὐτοῦ καὶ τὴν παῖδα ταύτην, ἔλεγεν, ἐπιτέτραμμαι βασανίσαι. Ποία δέ, ὁ Τρύφων, ἐξουσία, φησὶ, τῷ ἄρχοντι τῆς κακίας κατὰ τοῦ πλάσματος τοῦ Θεοῦ; Ὁ δὲ κύων ἐκεῖνος, καίτοι φύσει φιλοψευδής ὤν, συνωθεῖται καὶ μὴ βουλόμενος πρός ἀλήθειαν καὶ ἀκρύπτειν ἤθελε καὶ ὡς ἀπόῤῥητα συντηρεῖν, ταῦτα καὶ ἄκων ἐπὶ πάντων ὁμολογεῖο Ἡμῖν, εἰπὼν, οὐδὲ μία τίς ἐστιν ἐξουσία κατὰ τῶν εὐσεβούντων, εἴς γε σὸν παντοκράτορα Θεὸν καὶ τὸν αὐτοῦ Υἱὸν τὸν Χριστὸν, ὃν Πέτρος καὶ Παῦλος ἐνα ταῦθα λαμπρῶς ἐκήρυξαν, ἀλλ᾽ ὑποπτήσσοντεσς απο τοὺς διαφεύγομεν, εἰ μή τινα πεῖραν ἔξωθεν αὐτοῖς επαγαγεῖν προτραπείημεν κατὰ τούτων δὲ μετὰ MENSIS FEBRUARIUS nus imposuissent, Romam transmiserunt ad im- A peratorem. Atque ille quidem iter recta confecit: agebat autem tunc fere atatis annum decimum septimam. Malignus vero spiritus cum ejus sen- sisset adventum, tunc graviter vexabat, et per puellam effervescebat : et sape ejulans clamabat, se non posse amplius ejus corpore uli habitaculo: prope enim adesse, qui potenti manu eum expel- lat. Adhuc enim, inquit, tres dies, et accedit Tryphon, qui in nos accepit potestatem. Cum sic multum clamasset, et eam discerpsisset, exiit. V. Tertio vero die ab excessu dæmonis, Romam quidem venit sanctus, adducitur autem repente ad Gordianum.Quem cum libenter excepisset,agnovit eum esse, qui Gordianam suam filiam curaverat, ex adventu conjiciens præfixum terminum trium B dierum. Ut res vero esset certior et evidentior, ro- gabat ut damonem oculis videndum produceret, et eum interrogaret. Sex itaque dies jejunio et intensis ad Dominum nostrum Jesum Christum vir sanctus vacans precibus,illucescenteseptimo,jam desuper majorem et validiorem adversus dæmones conse- quitur potestatem. Nam cum nos quidem procul abesset, sol autem suis radiis in terra subrideret, aderat quidem imperator, aderant omnes satellites et qui ejus parebant imperio, ab eo petentes, ut viderent aliquid admirabile. Divinus autem Try- phon cum esset plenus divino Spiritu, in ipso vero immundum quoque illum spiritum intueretur in- telligentia, Tibi dico, inquit, in nomine Jesu Christi, appare iis qui adsunt, et eis ostende tuam turpitudinem et imbecillitatem. Simulatque autem " hoc dixisset, ecce tanquam canis aspectu deformis, niger colore, oculos habens lanquam ignem emit- tentes, et caput humi defrum, coram omnibus apparuit. C VI. Gui, qui precatus fuerat, Dei servus : Dic,in- 5. quit, exsecrande, quis te misit? Quis permisit, ut hanc invaderes adolescentulam? et quomodo cum sis talis,nempe tenebrosus et imbecillus et plenus omni probro et decore, adeo audes contemptui habere et vexare,quod factum est ad Dei imaginem? Damon autem respondens, Mittor, inquit, a meo patre. Dicebat vero esse sibi patrem, auctorem et causam malorum,qui etiam appellatur Satan, et ab D eo jussum esse hanc puellam lorquere.Et quænam est ei potestas, rursus dicit Tryphon : malitia,in- quam,principi adversus fgmentum, quod constituit omnipotens bonitas et muniit sancto Spiritu ? Ille autem canis,etiamsi nollet, divina tamen quadam operatione vera respondit omnibus audientibus: Nos nullam habemus potestatem in os qui sunt pii in Deum omnipotentem, et in ejus Cbristum, pro quo Petrus et Paulus hic praclarum suscepere mar- tyrium.Eos vero reverentes fugeremus, nisi nobis esset perinissum alicui extrinsecus levem aliquam oferro tentationem.In eos autem omnino vires nobis vigent, et in eos tyrannidem oblinemus, qui suo

πουσιν. Ὁ μὲν οὖν ἤνυε οξύτατα, ἔτος δὲ ἦν αὐτῷ τότε τῆς ἡλικίας ἑπτακαιδέκατον· τὸ πνεῦμα δὲ τῆς αὐτοῦ παρουσίας αἰσθόμενον, αὐτότε κακῶς ἔπασχε καὶ καλῶς ἐποίει τὴν κόρην· ἔπειτα και ολοφυρο μένῳ ἑῴκει· οὐκ ἔτι μοι ἐφεῖται λέγον τίδε τῷ σώ ματι ὡς οἰκίᾳ χρῆσθαι, ἀλλ᾽ ὅσον οὔπω καὶ ἄκων ἀπελαθήσομαι. Τρεῖς γὰρ ἡμέραι τὸ μετὰ ταῦτα καὶ Τρύφων ὁ τὴν καθ᾿ ἡμῶν ἐξουσίαν ἀνειληφώς παρα- γίνεται· οὕτως πολλὰ κράξαν, τὴν κόρην ἐξῄει, μηδὲν αὐτὴν ὑπομεῖναι θα.ῥήσας τὴν τοῦ Τρύφωνος παρουσίαν. Β Ε΄. Μετὰ τρίτην δὲ τῆς ἀπαλλαγῆς ἡμέραν, καταλαμ- βάνει μὲν τὴν βασιλίδα Ῥώμην ὁ ἅγιος· προσάγεται δὲ παραχρῆμα Γορδιανῷ, χρῆμα ποθεινόν, ὃν ασμένως ὁ βασιλεὺς δεξάμενος, οὐκ ἠγνόησεν, αὐτὸν εἶναι τῆς θυ γατρός εκείνου θεραπευτήν, τῇ παρουσίᾳ συμβάλλων τὴν τῶν ἡμερῶν προθεσμίαν· ἵνα δὲ καὶ μείζονα δῷ τῷ πράγματι πίστιν, αὐτὸν ἐκεῖνον τὸν δαίμονα θεατὸν γε- νέσθαι Τρύφωνα ἠξίου, καὶ περὶ ὧν ἀνερωτηθείη μὴ συγ- καλύψαι, ἀλλ᾽ εἰς φῶς ἀγαγεῖν. Εν ἓξ τοιγαροῦν ἡμέ ραις νηστείᾳ καὶ δεήσει τῇ πρὸς Θεὸν ὁ Τρύφων ἑαυτὸν ἐκδοὺς, ἤδη τῆς ἐβδόμης ἐφισταμένης, μείζονος τῆς κατὰ δαιμόνων ἐξουσίας ἄνωθεν ἀξιοῦται· Ἐπεὶ γαρ ελύετο μὲν τὸ τῆς νυκτὸς σκότος, ἥλιος δὲ βαλών ἀκτῖσι τὴν γῆν φαιδρὸν ἐμειδία, πορὴν μὲν ὁ βασι λεὺς, παρῆν δὲ καὶ πᾶν ὅσον δορυφορικὸν καὶ ὑπήκοον, μετέωροι τὰς ψυχὰς πάντες πρὸς τὴν καινότητα τοῦ γενησομένου. Ὁ μὲν θεῖος Τρύφων ἁγίου Πνεύματος πλήρης ὤν, ἅμα δὲ καὶ τὸ ἀκάθαρτον πνεῦμα ὄμμασιν ἀθεάτοις οἷα παριστάμενον αὐτῷ καθορών, μετεστείλατο γὰρ καὶ ἄκοντα πάλιν, ὥσπερ ἐξωθεῖ καὶ μὴ βουλό- μενον· Σοὶ λέγω, φησὶν, ἐν τῷ ὀνόματι Ἰησοῦ Χριστοῦ, έμφάνηθι τοῖς παροῦσιν καὶ τὴν ἀσχημοσύνην τὴν σὴν ἄρτι, καὶ τὴν ἀσθένειαν δήλην λενέσθαι πᾶσι καὶ κατα- φανῆ παρασκεύασον. Οὔπω πέρας εἶχεν ὁ λόγος, καὶ κύων ὁρᾶτο σφόδρα δυσειδής, τὸ χρώμα μελας, τοὺς γῇ καθήμενος. ὀφθαλμοὺς ἔχων ὡς πῦρ ἀφιέντας, τὴν δὲ κεφαλὴν τῇ Ο προσχὼν ὁ Τρύφων Τεγε μοι, φησίν, τίς ὁ πέμψας σε; Τίς ὁ τῆς νεάνιδος ταύτης ἐπιτρέψας ἐπιδραμεῖν ; καὶ πῶς τούτῷ ζόφῳ κάτοχος ὧν καὶ τὴν δύναμιν ἀσθενὴς καὶ ἄτιμος, πλάσμα θεοῦ τὸ τίμιον καὶ κατ᾿ εἰκόνα τὴν αὐτοῦ γενόμενον, ἀτιμοῦν οὕτω καὶ διαλυμαίνεσθαι σὺ τελμᾶς; Ὁ δὲ δαίμων ὥσπερ ὑπό τινων βελῶν πληττόμενος τῶν ἐκείνου λόγων ὑπὸ τοῦ οἰκείου μὲν ἀπεστάλθαι πατρός, εἶναι δὲ αὐτοῦ τὸν πατέρα τὸν αἴτιον τῶν κακῶν, ὃς καὶ Σατὰν προσηγόρευται· παρ' αὐτοῦ καὶ τὴν παῖδα ταύτην, ἔλεγεν, ἐπιτέτραμμαι βασανίσαι. Ποία δέ, ὁ Τρύφων, ἐξουσία, φησὶ, τῷ ἄρχοντι τῆς κακίας κατὰ τοῦ πλάσματος τοῦ Θεοῦ; Ὁ δὲ κύων ἐκεῖνος, καίτοι φύσει φιλοψευδής ὤν, συνωθεῖται καὶ μὴ βουλόμενος πρός ἀλήθειαν καὶ ἀκρύπτειν ἤθελε καὶ ὡς ἀπόῤῥητα συντηρεῖν, ταῦτα καὶ ἄκων ἐπὶ πάντων ὁμολογεῖο Ἡμῖν, εἰπὼν, οὐδὲ μία τίς ἐστιν ἐξουσία κατὰ τῶν εὐσεβούντων, εἴς γε σὸν παντοκράτορα Θεὸν καὶ τὸν αὐτοῦ Υἱὸν τὸν Χριστὸν, ὃν Πέτρος καὶ Παῦλος ἐνα ταῦθα λαμπρῶς ἐκήρυξαν, ἀλλ᾽ ὑποπτήσσοντεσς απο τοὺς διαφεύγομεν, εἰ μή τινα πεῖραν ἔξωθεν αὐτοῖς επαγαγεῖν προτραπείημεν κατὰ τούτων δὲ μετὰ MENSIS FEBRUARIUS nus imposuissent, Romam transmiserunt ad im- A peratorem. Atque ille quidem iter recta confecit: agebat autem tunc fere atatis annum decimum septimam. Malignus vero spiritus cum ejus sen- sisset adventum, tunc graviter vexabat, et per puellam effervescebat : et sape ejulans clamabat, se non posse amplius ejus corpore uli habitaculo: prope enim adesse, qui potenti manu eum expel- lat. Adhuc enim, inquit, tres dies, et accedit Tryphon, qui in nos accepit potestatem. Cum sic multum clamasset, et eam discerpsisset, exiit. V. Tertio vero die ab excessu dæmonis, Romam quidem venit sanctus, adducitur autem repente ad Gordianum.Quem cum libenter excepisset,agnovit eum esse, qui Gordianam suam filiam curaverat, ex adventu conjiciens præfixum terminum trium B dierum. Ut res vero esset certior et evidentior, ro- gabat ut damonem oculis videndum produceret, et eum interrogaret. Sex itaque dies jejunio et intensis ad Dominum nostrum Jesum Christum vir sanctus vacans precibus,illucescenteseptimo,jam desuper majorem et validiorem adversus dæmones conse- quitur potestatem. Nam cum nos quidem procul abesset, sol autem suis radiis in terra subrideret, aderat quidem imperator, aderant omnes satellites et qui ejus parebant imperio, ab eo petentes, ut viderent aliquid admirabile. Divinus autem Try- phon cum esset plenus divino Spiritu, in ipso vero immundum quoque illum spiritum intueretur in- telligentia, Tibi dico, inquit, in nomine Jesu Christi, appare iis qui adsunt, et eis ostende tuam turpitudinem et imbecillitatem. Simulatque autem " hoc dixisset, ecce tanquam canis aspectu deformis, niger colore, oculos habens lanquam ignem emit- tentes, et caput humi defrum, coram omnibus apparuit. C VI. Gui, qui precatus fuerat, Dei servus : Dic,in- 5. quit, exsecrande, quis te misit? Quis permisit, ut hanc invaderes adolescentulam? et quomodo cum sis talis,nempe tenebrosus et imbecillus et plenus omni probro et decore, adeo audes contemptui habere et vexare,quod factum est ad Dei imaginem? Damon autem respondens, Mittor, inquit, a meo patre. Dicebat vero esse sibi patrem, auctorem et causam malorum,qui etiam appellatur Satan, et ab D eo jussum esse hanc puellam lorquere.Et quænam est ei potestas, rursus dicit Tryphon : malitia,in- quam,principi adversus fgmentum, quod constituit omnipotens bonitas et muniit sancto Spiritu ? Ille autem canis,etiamsi nollet, divina tamen quadam operatione vera respondit omnibus audientibus: Nos nullam habemus potestatem in os qui sunt pii in Deum omnipotentem, et in ejus Cbristum, pro quo Petrus et Paulus hic praclarum suscepere mar- tyrium.Eos vero reverentes fugeremus, nisi nobis esset perinissum alicui extrinsecus levem aliquam oferro tentationem.In eos autem omnino vires nobis vigent, et in eos tyrannidem oblinemus, qui suo

πάσης ἐξουσίας κρατούμεν, τῶν προθέσει ψυχῆς τοῖς ἡμῖν φίλοις προσκειμένων ἔργοις άτινα προς ηγουμένως εἰσὶν, εἰδωλολατρεία, βλασφημία, μοιχεία, φαρμακεία, φόνοι, φθόνοι, ὑπερηφανίαι· διὰ τούτων γὰρ καὶ τῶν τοιούτων οἱ ἄνθρωποι καὶ τοῦ Θεοῦ αυθαιρέτως ἀλλοτριοῦνται καὶ ἡμῖν συνάπτονται, Τούτων ὑπ᾽ αὐτοῦ λαλουμένων, αὐτόν τε τὸν βασιλέα καὶ τοὺς παρόντας μετὰ τοῦ θαυμάζειν καὶ δέος εἰσῄει, καὶ πολλοὶ μὲν τῶν ἀπίστων ἐπίστευσαν εὐθὺς τῷ Χριστῷ, τοῖς δὲ πιστοῖς βεβαίωσις ἔτι περὶ τὴν πίστιν ἐκ τῆς τοῦ ἐχθροῦ γέγονεν μαρτυρίας, τὸ μέντοι πονηρὸν δαιμόνιον ἐπιτιμηθὲν ἀφανές ᾤχετο. Ζ'. Ὁ δὲ Καίσαρ θαυμάσας τὸν ἄνδρα τῆς τοιαύ- Β της κατὰ δαιμόνων ἰσχύος, τιμαῖς τε, ὡς ἐχρῆν, καὶ πολλαῖς θεραπεύει ταῖς δωρεαῖς. Εἰ γὰρ καὶ τὸ σέβας διάφορος ἦν, ἀλλ᾽ ἡ ἀρετὴ πᾶσιν ὁμοίως αἰδέ- τιμος. Επειτα καὶ μετὰ προσηκούσης αὐτὸν τῆς θεραπείας οἴκαδε παραπέμπει. Όσα μέντοι προς βα- σιλέως αὐτῷ ἐδωρήθη, χεῖρες εὐθὺς πενήτων ἀνὰ τὴν ὁδὸν εἶχον· αὐτὸς δὲ οἴκοι γενόμενος, τῶν τε συνήθων τῆς πίστεως εἴχετο ἔργων, ὁδηγῶν πρὸς ἀλήθειαν τοὺς πεπλανημένους, καὶ πρὸς τὴν τῶν κακῶς πασχόντων ἐπιμέλειαν ἑαυτὸν ἐδίδου. Γορδια - τοῦ δὲ τελευτήσαντος, εἰς Φίλιππον τὸν εὐσεβὴ τὰ τῆς βασιλείας μεταβαίνει σκήπερα· κἀκείνου δὲ θάττον ἐν πολέμῳ τῶν τρογλοδυτῶν ἀνῃρημένου, Δέκιος μετ' αὐτὸν ἀναγορεύεται βασιλεύς, ὠμός ἀνὴρ, ἀναιδὴς ψυχῇ, αἵμασι καὶ σφαγαῖς καὶ βασά- νοις ὅλως ἐνευφραινόμενος, ζέων μὲν τῇ περὶ τὰ εἴδωλα μανία, δεινῇ δὲ λύττῃ κατὰ τῶν Χριστιανών πάντων κεκινημένος, τὸ μὲν ὅπλα κατ' ἐχθρῶν ἄραι, βέλη φημὶ καὶ δόρατα καὶ ῥομφαίαν, μικρόν ηγού- μενος ἔργον, καὶ μικρᾶς δεόμενον τῆς φροντίδος, τὸ δὲ τροχοὺς καὶ καταπέλτας ὄνυχάς τε σιδηρούς καὶ πᾶν εἶδος ἄλλο κολαστηρίων ἑτοιμάζειν κατὰ τῶν εὐσεβούντων τοῦτο μέγα εἶναι νομίζων καὶ μεν γάλην αὐτῷ περιποιοῦν τὴν εὔκλειαν. Ἦν οὖν δεινὸς τότε κατὰ Χριστιανῶν ὁ πόλεμος, καὶ πολλὴ συν έχουσα σκοτομένη τὴν οἰκουμένην. Καὶ διὰ τοῦτο παρὴν ὁρᾶν τὴν τοῦ Θεοῦ ἄλωνα, ὥς τις πτύψ δια καθαιρομένην καὶ τοὺς μὲν εὐσεβῆ πίστιν υποδεξα- μένους, ἀσθενεῖς δὲ τοὺς λογισμοὺς ὄντας καὶ ἀχυ- ρώδεις, ὑπὸ τῆς τῶν πειρασμῶν βίας, ὥσπερ ὑπό τη τινος ἀνέμων φορᾶς ἐκριπιζομένους, ὅλην τῷ αἰω- νίῳ πυρὶ συντηρεῖσθαι· ὅσοι δὲ γνώμης ευθύτητι καὶ ψυχῆς σταθηρότητι τῆς ἀληθείας ἀντεποιήσαντο, οὗτοι κρείττων ὀφθέντες τῶν πειρασμῶν καὶ μέχρι τέλους τὴν ὁμολογίαν φυλάξαντες, οἷά τις καθαρώτατος οὗτος εἰς τὰς οὐρανίους ἀποθήκας ἐταμιεύ θησον. Η΄. Τούτων οὕτω τελουμένων καὶ τοῦ διωγμοῦ μάλα σφοδρῶς ἐπικειμένου, ἀνάγεται περὶ Τρύφωνος τῷ τῆς ᾿Ανατολῆς ἐπάρχῳ ('Ακυλίνας ὄνομα τούτῳ ἦν), ὡς ἀνήρ τις ᾿Απαμεὺς τὸ γένος, τὴν γνώμην οὐκ ἀγεννῆς, τὸ ἦθος οὐκ εὐχερής, περὶ λόγους οὐκ ἀμαθὴς, ἰατρὸς τὴν τέχνην, πολλῇ πρὸς τοὺς σε61- στοὺς ὑπεροψία χρῆται καὶ μυκτηρίζει μὲν τοὺς VITA S. TRYPHONIS. A animi proposito sectantur opera, quæ sunt nobis grata. Maxime vero grata nobis opera sunt, culus simulacrorum, blasphemia, adulterium, vener- cium,invidia,cades,superbia. Per hæc enim et qua ea consequuntur, homines sua sponte nobis effecti familiares,suis factis tanquam laqueis implicantur: et ab ejus quidem,qui ipsos fecit,alienantur boni- tate, illaqueantur autem nostris maleficiis. Cun hæc ab eo dicerentur,imperator et omnes qui ad- erant, his auditis, repleti sunt horrore et admira- tione. Et multi quidem ex infidelibus, Christo sta- tim crediderunt: fideles autem stabiliti et testimo- nio inimici magis conârmati, Regi gloriæ laudem emiserunt et gloriam. Increpatus vero ille immundus et sceleratus dæmon, protinus evanuit ex oculis. VII. Caesar autem, hoc beneficio affectus, et valde ea admiratus,cum plurimis donis et honoribus bea- tum Tryphonem esset prosecutus, cura suorum præfectorum eum suis restituit. Atque quæcunque quidem ex his ad eum redierunt, in via distribuit pauperibus : ipse vero cum domum venisset, con- suela dei sequens opera, et vacans beneficio all ciendis iis, qui laborabant, erectam solum ha- bebat mentem ad bravium supernæ vocationis. Cum autem decessisset Gordianus, Philippusque vir pius ei successisset in imperio, et ipse quoque cito fuisset interfectus in bello adversus Troglody- tas, Decius post eum renuntiatur, vir crudelis et animo impudens, et fervens quidem furore circa simulacra,rabie autem intolerabili ab inhabitante in ipso dmmons motus adversus eos qui nolebant eis sacrificare. Fuit vero hoc grave bellum adversus Christianos.Non enim parabantur arma adversus alienigenas, non tela et lancem,non rhomphæa et gladius vibrabantur adversus eos qui faciebant in- juriam: sed rotæ et catapultæ, unguesque ferrei et pectines,et omne genus suppliciorum comparabatur adversus innocentes. Unum autem in eos crimen intendebatur,nempe in Deum sanctitas. Cum ergo illic multa erumperet confusio, dicebat se videre, veluti quodam,quod intelligentia percipitur,venti- labro purgari aream Domini. Quicunque enim le- vitate mentis et stramineis cogitationibus verbum Adei videbantur suscepisse, ii perinde ac vi vento- rum ventilati tentationibus,reservabantur igni qui non exstinguitur. Qui autem recla sententia et ani- mo stabili adhærebant veritati,ii injuriis et afflic- tionibus inflammati, cum sum fidei probationem Deo et hominibus ostendissent, in horrea cœles- tia, tanquam purum frumentum, recordebantur. D VIII.Cum hæc sic fierent, et vehementer urgeret persecutio,defertur Tryphon ad præfectum Orien- tis. Aquilinus autem tunc gerebat præfecti magis- iratum. Ad eum ergo defertur,quod vir quidam Apa- meensis,genere non ignobilis, doctrina excultus, arte medicus, augustos valde despicit,et magnos quidem deos subsannat, Christum autem solum

Π ἱμάτιον ὃ μακάριος ἀποδὺς καὶ σὺν ἐκείνῳ καὶ δή- λους ἅπαντας τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως λογισμούς και τὸ καλὸν ἐκεῖνο σῶμα παραδοὺς τοῖς δημίοις, ἀναρ- τᾶται τῷ ξύλῳ· εἶτα καὶ τὰς χεῖρας περιαγκωνι- σθεὶς, εκόπτετο τάς σάρκας γενναίως· ἐν τρισὶ δὲ ὥραις οὕτω σπαθιζομένου καὶ ἡσυχῆ τὰς πληγάς, ὥσπερ ἄλλου πάσχοντος, ὑπομένοντος, ὁ ἔπαρχος Ακυλίνας, ὥσπερ οὐκ ἀνδρὶ τοιούτῳ τὴν καρτερίαν, ἀλλ᾽ ἀνάνδρῳ καὶ ἀγεννεῖ παραινῶν· Μετάγνωθι, Τρύφων, τῆς ἀκαίρου ταύτης ἀπονοίας, ἔφη, καὶ ὁμολόγει θύειν τοῖς θεοῖς· οὐ γὰρ ἔστιν ὅς τῷ τοῦ βασιλέως ἀντειπὼν προστάγματι μὴ πικρῶς καὶ βιαίως ἀπολέσοι καὶ τὴν ζωήν. Ὁ ἅγιος Τρύφων εἶπεν· Κἀγώ σοί φημι, ὅτι μηδεὶς τὸν οὐράνιον βα- σιλέα Χριστὸν ἀρνηθεῖς τῆς αἰωνίας οὐκ ἐκπεσεῖται ζωῆς, πρὸς δὲ καὶ πυρὶ ἀσβέστῳ κατακριθήσεται . Β Πρὸς ταῦτα ὑπολαβὼν ὁ ἔπαρχος· Ὁ οὐράνιος βα- σιλεὺς, εἶπεν, οὐκ ἄλλος ἢ ὁ μέγας Ζεύς ἐστιν, ὁ Κρόνου καὶ Ῥέας υἱὸς, ὃς καὶ πατήρ ἐστιν ἀνδρῶν τε θεών τε, ᾧ τοὺς ἀπειθήσαντος ἀδύνατον ζῆν, ᾧ καὶ σὺ πεισθῆναι ὀφείλεις, ἵνα ζωῆς ἡδίστης ἀξιωθῇς. Ἅγιος Τρύφων εἶπεν· Ομοιοι γένοιντο Διὶ τῷ θεῷ σου οἱ θεὸν εἶναι αὐτὸν πιστεύοντες καὶ πάντες ὅσοι πεποίθασιν ἐπ' αὐτῷ· ὃν γύητα μὲν ἄνθρωπον καὶ μικρόν φασί γεγενῆσθαι, κακίας εἶδος ἀπολιπόντα μηδὲν ἄπρακτον καὶ ἀνεπιχείρητον μετὰ δὲ αὐτου τελευτὴν ἀδριάντας αὐτῷ χρυσούς καὶ ἀργυροῦς ἀνιστῶντες οἱ τὰ ὁμοια τούτῳ τῆς αἰσχύνης ἔργα μεταδιώξαντες, θεὸν ἀνηγορεύκασιν, ἀπολογίαν ὥσπερ τῆς σφῶν αὐτῶν ἀσελγείας τὴν θεοποιίαν ταύτην οἱ πάντολμοι προβαλλόμενοι· ὁ αὐτὸς δὲ τρόπος καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ὑμῶν ψευδωνύ- μων ὁρᾶται θεῶν· ταύτῃ γοῦν καὶ ὑμεῖς ἄνωθεν ἀκολουθοῦντες τῇ ἀπατηλῇ παραδόσει, ἀψύχῳ ὕλῃ καὶ χωρῇ τὸ σέβας ἀποδιδόναι βούλεσθε, τοῦ ζῶν- τος ὀλιγωροῦντες Θεού, ὃς οὐρανὸν ἐστερέωσε, γῆν ἐφ' ὑδάτων ἥδρασεν, ἀέρα ἐξέχεεν, καὶ πᾶσαν τὴν τῶν ὄντων φύσιν διαμορφώσας, Κύριον ἐπ' αὐτῆς τὸν ἄνθρωπον κατεστήσατο. Τοῦτον ὑπὸ τοῦ πονηροῦ δαίμονος ἀγόμενον καὶ δελεαζόμενον καὶ πονηροῖς ἔργοις τοῦ πεποιηκότος Θεοῦ μακρυνόμενον οἰκτείρας, ἐπεὶ πολλῶν πρότερον γενομένων ἀδιόρθωτον ἦν τὸ κακόν, εὐδόκησεν ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος διὰ πολλὴν διὰ τὸ πλάσμα φιλανθρωπίαν, ἄνθρωπος γενέσθαι μορ φήν τε ὁμοίαν ἡμῖν ἀναλαβεῖν καὶ ἐν αὐτῇ καὶ σταυ- ρὸν καὶ θάνατον ὑπομεῖναι, καὶ οὕτω ταπεινωθείς Ο καταισχύναι τὸν ὑπερήφανον. Σταυρωθείς οὖν καὶ ταφεὶς, εἶτα καὶ ἀναστὰς ἐκ νεκρῶν καὶ εἰς οὐρανοὺς ἀναληφθείς, ἐν δεξιᾷ κάθηται νῦν τῆς μεγαλωσύνης ἐν ὑψηλοῖς, ἕως ἡ σύμπασα κτίσις αὐτὸν ἐπιγνῷ, καὶ οὕτως οὐρανόθεν μετὰ δυνάμεως θεοπρεποῦς καὶ δόξῆς ἐλθὼν ἀποδώσει ἑκάστῳ πράξεώς τε καὶ γνώμης τὰς ἀντιδόσεις. Οὗτός ἐστι Θεὸς θεῶν, Βασ σιλεὺς βασιλέων καὶ Κριτής ζώντων ὁμου καὶ νεκρῶν· οἱ δὲ παρ᾽ ὑμῖν θεοὶ νομιζόμενοι ονόματα μόνον εἰσὶν, ἔργων ἔρημα ἢ δαιμόνων εὐρέματα πονηρῶν, εἰς ἀπώλειαν μόνον τῶν αὐτὰ σεβομένων ἐξευρημένα. ΙΑ΄. Τούτων οὕτω λεγομένων ὑπὸ τοῦ μάρτυρος, ὁ ᾿Ακυλίνος, κατ᾿ ἄκρας μανείς, κελεύει τοῦ ξύλου μὲν καθαιρεθῆναι τὸν ἅγιον, ἔπεσθαι δὲ αὐτῷ δεδε- μένον πρὸς κυνηγίαν. Ἦν οὖν πικροτάτην ὁρῶν τῷ μάρτυρι τὴν βάσανον ἐπαγομένην· καὶ γὰρ αἱ βά- VITA S. TRYPHONIS. • A beatus Triphon cum vestem exuisset, et veneran- dum illud et pulchrum corpus prompto et alacri animo tradidisset lictoribus, in ligno suspenditur, et manibus pone circumactis vincitur. Cum ipse autem tribus horis caderetur, et animum quidem firmum et stabilem et invulnerabilem Christo os- tenderet,silentio vero plagas tanquam alio patien- te sustineret, dicit præfectus Aquilinus : Peniteat te,o Tryphon, hujus importunæ amentiæ et profi- tere te diis esse sacrificaturum. Nemo enim restitit edicto imperatoris, qui non acerbe et violenter ex hac vita excesserit. Dixit sanctus Tryphon : Ego quoque tibi dico: nemo qui regem cœlestem Chri- stum negavit, vitam æternam consequetur ; sed transmittitur ad ignem æternum qui non potest exstingui. Dixit præfectus : Rex cœlestis non est alius nisi magnus Jupiter,Saturni et Rheæ filius.Is est pater hominumque deumque: cui qui non pa- ruerint,minime possunt vivere. Cui tu quoque de- bes parere, ut dignus censearis vita jucundissima. Dixit sanctus Tryphon: Similes fiant Jovi deo tuo, qui eum pro deu colunt, et omnes qui confidunt in eo. Quem dicunt quidem primum fuisse praestigia- lorem hominem et sceleratum ac perniciosum,pa- tremque cujusvis nefaria actionis et impietatis. Post ejus autem decessum, aureas et argenteas sta- tuas ei erigentes, qui fecerunt similia opera dede- coris, deum pronuntiarunt,suæ libidinis et intem- perantiæ afferentes excusationem,quod is in deos sit relatus. Idem modus cernitur etiam in aliis,qui falso vocantur dii. Sic vos falsam multis retro sacu- lis datam sequentes traditionem,iuanimæ materia et surdæ cultun impie tribuitis, Deum vivum ne- gligentes, qui coelum firmavit, terram super aquas stabiliit,aerem effudit:et cum rebus omnibus crea- tis formam dedisset, hominem dominum in ipsis postea formatum constituit.Cujus decepti a mali- gno serpente, et innumerabilibus tracti erroribus et exiliis, Deus Verbum misertus, homo feri voluit, et nobis simili forna suscepta,in ea in crucem ac- tus et sepultus, cum tertio die resurrexisset, et in coelos esset assumptus, sedet ad dexteram majes- tatis in excelsis, donec quæcunque res est creata, eum agnoscat: et sic e cœlis cum divina virtute et gloria apparens, reddet unicuique convenienter suis actionibus. Hic est Deus deorum, Rex regum, et Judex vivorum et mortuorum.Qui autem a vo- bis dii existimantur, sunt ætorni ignis fomites, cum iis qui ipsos colunt. PATROL. GR. CXIV. C XI.Hac cum diceret beatus Tryphon, Aquilinus, summo furore percitus,eum quidem jubet de ligno deponi,se autem sequi vinctum,exeuntem ad vena- tionem.Licebat ergo videre acerbissimum lormen- tum infligi martyri. Nam plante pedum ejus disrum -

σεις αὐτῷ διεῤῥήγνυντο τῶν ποδῶν ὥρα χειμῶνος γυμναὶ προβαλλόμεναι, πρὸς δὲ καὶ τοῖς τῶν ἵππων ποσὶ πατούμεναι, ὡς καὶ τὰς σάρκας οὕτω πρὸς γῆν καταῤῥεῖν· τῷ δὲ πρὸς τὸν Κύριον ἀεὶ βλέπειν καὶ παρ' αὐτοῦ δέχεσθαι τὴν παράκλησιν, ἀμέλει καὶ ἔψαλλε, Κατάρτισαι, λέγων, Κύριε, τὰ διαβήματά μου ἐν ταῖς τρίβοις σου, ἵνα μὴ σαλευθῶσι τὰ διαβή ματά μου, καὶ πάλιν· Τὰ διαβήματά μου κατεύθυ νον κατὰ τὸ λόγιόν σου, καὶ μὴ κατακυριευσάτω μου πᾶσα ἀνομία, πρὸς τούτοις καὶ τὴν αὐτὴν ἔχων τῷ πρωτομάρτυρι χρηστότητα και φιλανθρωπίαν τὴν αὐτὴν καὶ οὗτος ἐπίει φωνήν· Κύριε, λέγων, μή στήσῃς αὐτοῖς τὴν ἁμαρτίαν ταύτην. Ὡς οὖν ἀπὸ τῆς θήρας ὀψὲ τῆς ὥρας ἐπανέλθοι ὁ ᾿Ακυλίνος, τὸν μάρτυρα μετακαλεσάμενος ὃν θήραμα μᾶλλον ἔσπεινός Β εαυτοῦ δεῖξαι κατὰ πολὺ τιμιώτατον· ᾿Αλλὰ πείθη, φησίν, κἂν νῦν, ἄθλιε, σώφρονι χρήσασθαι λογισμό καὶ θύσαι τοῖς θεοῖς, ἡ ἔτι τῆς προτέρας ἔχῃ. μανίας; Ο ἅγιος Τρύφων λέγει· Μανίας ἀλόγου καὶ ἀφρο σύνης μεστὸς αὐτὸς ὢν οὐδὲ δύνῃ τὸ παράπαν εἴσω φρενῶν γενέσθαι, καὶ τὸν τῶν ὅλων ἐπιγνῶναι θεόν· ἐγὼ δὲ σωφρονι χρῶμαι τῷ λογισμῷ, μὴ ἀφιστάμε νος τῆς σωζούσης ἀληθείας. οὐδέν πρὸς ταῦτα ὁ Ακυλίνος· ἠδέσθη γὰρ τὸ φιλάληθες τῶν ῥημάτων καὶ ἀκριβῶς ἐλεύθερον, ἀλλὰ πρὸς τοὺς παρεστώτας ἐπιστραφείς · Ελκέσθω τε γοῦν εἰς τὸ δεσμωτήριον ὁ γεννάδιος καὶ πρὸς ἑτέραν ἐξέτασιν φυλαττέσθω, μὴ καὶ κατὰ μόνες γενόμενος ἑαυτῷ τῆς ματαίας ἐνστάσεως ἐγκαλέσοι καὶ μετὰ μάθη τὸ βέλτιον· Οὕτως εἰπὼν ἐπὶ τὰς πλησιοχώρους ἔξεισι πόλεις. ΙΒ'. Ημερῶν δέ τινων διαγενομένων, αὖθις τὴν Νίκαιαν εἰσελθὼν, καὶ Τρύφωνα τὸν μέγαν παραστη σάμενος · ᾿Αλλὰ τὸ τοῦ χρόνου μῆκος, ἔφη, καὶ δυσ πειθῇ σε ὄντα καὶ μὴ κατὰ λόγον ἰσχυρογνώμονα, νενουθέτηκεν ἂν καὶ μετάπεισε πείθεσθαι βασιλεῦσι καὶ τοῖς σωτῆρσι λατρεύθειν θεοῖς ; Ο άγιος μάρτυς ἀπεκρίνατο· Ο Θεός μου καὶ Κύριος Ἰησοῦς Χρισ στὸς, ᾧ ἐν καθαρᾷ λατρεύω τῇ διανοία, νουθετών ἐνουθέτησε καὶ ἄτρεπτόν με καὶ ἀμετάθετον τὴν εἰς αὐτὸν φυλάττειν ὁμολογίαν αὐτὸς ἐκράτυνε τὴν τοῦ χρόνου παράστασιν εἰς πλείονα μοι γενέσθαι μᾶλλον παρασκευάσας τῶν δεδομένων βεβαίωσιν, ὅθεν αὐτὸν μόνον καὶ βασιλέα καὶ Θεὸν ἀψευδῆ γινώσκω· τῆς σῆς δὲ ταλαιπωρίας καὶ τῆς τοῦ βασιλέως σου ματ ταιότητος ἐσχάτως καταφρονῶ, τοὺς δὲ παρ' ὑμῶν σεβομένους θεοὺς τοσοῦτον ἀπέχω τιμῶν, ὡς καὶ τὸ μυκτηρίζειν μέρος εὐσεβεία; εἶναι νομίζειν, καὶ ἀνδρὸς νοῦν ἔχοντος ἀληθὲς σύμβολον. Οὐκ ἤτεγκε τῶν λόγων τὴν παῤῥησίαν ὁ τῆς ἀληθείας ἐχθρὸς, ἀλλ᾽ ᾧ μὴ ἀντιλέγειν ἡδύνατο, νικῶν μᾶλλον ἐκ τοῦ κολάζειν ἀνοήτως ἐσκέψατο. Τοιγαροῦν ἤλοι τοῖς ποσὶν αὐτοῦ κατεπείροντο καὶ τυπτόμενος διὰ μέση; πόλεως ἐξηλαύνετο· ἐπὶ πολὺ δὲ οὕτως ἐλαυνομένου καὶ τῶν αἱμάτων τὴν τὴν φοινισσόντων, ἄλλως τε δὲ καὶ τὸ τοῦ καιροῦ χειμέριον τὸ δριμὺ τῶν ὀδυνῶν ἐπιτεινον, ἐκεῖνος ἀνένδοτος ἦν καὶ ἀχείρωτος, ὡς καὶ τὸ τοῦ καιροῦ χειμέριον τὸ δριμὺ τῶν ὀδυνῶν ἐπιτεῖνον, ἐκεῖνος ἀνένδοτος ἦν καὶ ἀχείρωτος, ὡς δρόσον ψεκάδος τὰς νιφάδες τῶν ἀλγεινῶν λογιζόμενος, διὰ τὸν ποθούμενον αὐτῷ τῆς τρυφῆς χειμάρ βουν ΙΓ΄. Ἐπεὶ δὲ οὕτω γέροντος ἔκπληξις τὸν ᾿Ακυλί ο νον εἶχε πολλή • Μέχρι τίνος, ὦ Τρύφων, φησίν, οὐκ αἰσθήσῃ τῶν ἀλγεινῶν ; Μέχρι τίνος οὐκ ἄψεταί MENSIS FEBRUARIUS. B pebantur, quæ non solum nudæ objiciantur frigori A hyemis intolerabili, sed etiam conculcabantur eaqu- orum pedibus,carnes autem dilaceratæ per terram dispergebantur.Martyr vero semper ad Dominum intuens, dum in eo foveretur et recrearetur, non agre ferebat dolorem,psallens : «Perfice, Domine, gressus meos in semitis tuis, ut non commoveantur vestigia mea 4. » Et rursus: « Gressus meos dirige secundum eloquium tuum, et non dominetur mei omnis iniquitas S, » et quæ deinceps sequuntur. Præter hæc emittebat etiam voces primi martyris, dicens: « Domine, ne statuas eis hoc peccatum Cum a venatione autem sero rediisset, dicit Aqui- linus accersito martyre: Nuncne tandem,o miser, tibi persuasisti sapienti uti ratiocinatione et diis sacrificare, an adhuc pristina teneris insania ? Dicit sanctus Tryphon : Cum rationis expertis in- saniæ et imprudentiæ sis ipse plenus, a diaboli offusa tibi tumulentia non potes resipiscere,elado- rare Creatorem universorum. Ego autem sapienti utor ratiocinatione, non recedens ab ea, quæ dat salutem, veritate. Dicit Aquilinus præfectus: Nunc redeat in carcerem, et reservetur ad alteram exa- minationem. Forte cum fuerit solus,se admonebit, ut desistat ab hac mala persuasione. Cum sic di- xisset, ad finitimas regiones est profectus. XII.Cum autem aliquot dies intercessissent, ve- C niens rursus Nicæam, et sedens in tribunali,sisten- dum curavit sanctum Tryphonem,et dixit: Numn te prolixitas temporis admonuit, ut pareas imperato- ribus et supplex procidus diis servatoribus? Cui di- xit sanctus martyr : Deus meus et Dominus Jesus Christus,cui pura mente servio, admonens admo- nuit et confirmavit,ut immutabilem et immobilem in eum fidem tenearn. Quamobrem eum solum uἱ verum regem et Deum attendo: tuam autem infeli- citatem et tui imperatoris despicio arrogantiam, et eorum, qui a vobis dii coluntur, aversor vanita- tem.Dixit judex: Acutis clavis ejus pedes perfora- te, et verberatum per medium civitatem exigite. Cum diu autem ageretur sanctus, et sanguis dis- pergeretur,et labores intenderentur, et temporis p asperitas exhiberet molestiam (erat enim vigor hyemis), in flexibilis et invictus mansit cogitatio - no. Nam ante se Christum prævidens, et conside- rans beatitudinem quæ sanctis est reposita, pe- rinde ac si essent rorantes imbris stilla,sustinuit vel nive densiora supplicia. D XIII. His autem valde obstupefactus Aquilinus, Quousque, inquit, Tryphon, non senties tormenta? Quousque te non tanget dolorum acerbitas? Sanctus Psal. xvi, 5. * Psal. CXVIII, 133. Act. vii, 59.

σεις αὐτῷ διεῤῥήγνυντο τῶν ποδῶν ὥρα χειμῶνος γυμναὶ προβαλλόμεναι, πρὸς δὲ καὶ τοῖς τῶν ἵππων ποσὶ πατούμεναι, ὡς καὶ τὰς σάρκας οὕτω πρὸς γῆν καταῤῥεῖν· τῷ δὲ πρὸς τὸν Κύριον ἀεὶ βλέπειν καὶ παρ' αὐτοῦ δέχεσθαι τὴν παράκλησιν, ἀμέλει καὶ ἔψαλλε, Κατάρτισαι, λέγων, Κύριε, τὰ διαβήματά μου ἐν ταῖς τρίβοις σου, ἵνα μὴ σαλευθῶσι τὰ διαβή ματά μου, καὶ πάλιν· Τὰ διαβήματά μου κατεύθυ νον κατὰ τὸ λόγιόν σου, καὶ μὴ κατακυριευσάτω μου πᾶσα ἀνομία, πρὸς τούτοις καὶ τὴν αὐτὴν ἔχων τῷ πρωτομάρτυρι χρηστότητα και φιλανθρωπίαν τὴν αὐτὴν καὶ οὗτος ἐπίει φωνήν· Κύριε, λέγων, μή στήσῃς αὐτοῖς τὴν ἁμαρτίαν ταύτην. Ὡς οὖν ἀπὸ τῆς θήρας ὀψὲ τῆς ὥρας ἐπανέλθοι ὁ ᾿Ακυλίνος, τὸν μάρτυρα μετακαλεσάμενος ὃν θήραμα μᾶλλον ἔσπεινός Β εαυτοῦ δεῖξαι κατὰ πολὺ τιμιώτατον· ᾿Αλλὰ πείθη, φησίν, κἂν νῦν, ἄθλιε, σώφρονι χρήσασθαι λογισμό καὶ θύσαι τοῖς θεοῖς, ἡ ἔτι τῆς προτέρας ἔχῃ. μανίας; Ο ἅγιος Τρύφων λέγει· Μανίας ἀλόγου καὶ ἀφρο σύνης μεστὸς αὐτὸς ὢν οὐδὲ δύνῃ τὸ παράπαν εἴσω φρενῶν γενέσθαι, καὶ τὸν τῶν ὅλων ἐπιγνῶναι θεόν· ἐγὼ δὲ σωφρονι χρῶμαι τῷ λογισμῷ, μὴ ἀφιστάμε νος τῆς σωζούσης ἀληθείας. οὐδέν πρὸς ταῦτα ὁ Ακυλίνος· ἠδέσθη γὰρ τὸ φιλάληθες τῶν ῥημάτων καὶ ἀκριβῶς ἐλεύθερον, ἀλλὰ πρὸς τοὺς παρεστώτας ἐπιστραφείς · Ελκέσθω τε γοῦν εἰς τὸ δεσμωτήριον ὁ γεννάδιος καὶ πρὸς ἑτέραν ἐξέτασιν φυλαττέσθω, μὴ καὶ κατὰ μόνες γενόμενος ἑαυτῷ τῆς ματαίας ἐνστάσεως ἐγκαλέσοι καὶ μετὰ μάθη τὸ βέλτιον· Οὕτως εἰπὼν ἐπὶ τὰς πλησιοχώρους ἔξεισι πόλεις. ΙΒ'. Ημερῶν δέ τινων διαγενομένων, αὖθις τὴν Νίκαιαν εἰσελθὼν, καὶ Τρύφωνα τὸν μέγαν παραστη σάμενος · ᾿Αλλὰ τὸ τοῦ χρόνου μῆκος, ἔφη, καὶ δυσ πειθῇ σε ὄντα καὶ μὴ κατὰ λόγον ἰσχυρογνώμονα, νενουθέτηκεν ἂν καὶ μετάπεισε πείθεσθαι βασιλεῦσι καὶ τοῖς σωτῆρσι λατρεύθειν θεοῖς ; Ο άγιος μάρτυς ἀπεκρίνατο· Ο Θεός μου καὶ Κύριος Ἰησοῦς Χρισ στὸς, ᾧ ἐν καθαρᾷ λατρεύω τῇ διανοία, νουθετών ἐνουθέτησε καὶ ἄτρεπτόν με καὶ ἀμετάθετον τὴν εἰς αὐτὸν φυλάττειν ὁμολογίαν αὐτὸς ἐκράτυνε τὴν τοῦ χρόνου παράστασιν εἰς πλείονα μοι γενέσθαι μᾶλλον παρασκευάσας τῶν δεδομένων βεβαίωσιν, ὅθεν αὐτὸν μόνον καὶ βασιλέα καὶ Θεὸν ἀψευδῆ γινώσκω· τῆς σῆς δὲ ταλαιπωρίας καὶ τῆς τοῦ βασιλέως σου ματ ταιότητος ἐσχάτως καταφρονῶ, τοὺς δὲ παρ' ὑμῶν σεβομένους θεοὺς τοσοῦτον ἀπέχω τιμῶν, ὡς καὶ τὸ μυκτηρίζειν μέρος εὐσεβεία; εἶναι νομίζειν, καὶ ἀνδρὸς νοῦν ἔχοντος ἀληθὲς σύμβολον. Οὐκ ἤτεγκε τῶν λόγων τὴν παῤῥησίαν ὁ τῆς ἀληθείας ἐχθρὸς, ἀλλ᾽ ᾧ μὴ ἀντιλέγειν ἡδύνατο, νικῶν μᾶλλον ἐκ τοῦ κολάζειν ἀνοήτως ἐσκέψατο. Τοιγαροῦν ἤλοι τοῖς ποσὶν αὐτοῦ κατεπείροντο καὶ τυπτόμενος διὰ μέση; πόλεως ἐξηλαύνετο· ἐπὶ πολὺ δὲ οὕτως ἐλαυνομένου καὶ τῶν αἱμάτων τὴν τὴν φοινισσόντων, ἄλλως τε δὲ καὶ τὸ τοῦ καιροῦ χειμέριον τὸ δριμὺ τῶν ὀδυνῶν ἐπιτεινον, ἐκεῖνος ἀνένδοτος ἦν καὶ ἀχείρωτος, ὡς καὶ τὸ τοῦ καιροῦ χειμέριον τὸ δριμὺ τῶν ὀδυνῶν ἐπιτεῖνον, ἐκεῖνος ἀνένδοτος ἦν καὶ ἀχείρωτος, ὡς δρόσον ψεκάδος τὰς νιφάδες τῶν ἀλγεινῶν λογιζόμενος, διὰ τὸν ποθούμενον αὐτῷ τῆς τρυφῆς χειμάρ βουν ΙΓ΄. Ἐπεὶ δὲ οὕτω γέροντος ἔκπληξις τὸν ᾿Ακυλί ο νον εἶχε πολλή • Μέχρι τίνος, ὦ Τρύφων, φησίν, οὐκ αἰσθήσῃ τῶν ἀλγεινῶν ; Μέχρι τίνος οὐκ ἄψεταί MENSIS FEBRUARIUS. B pebantur, quæ non solum nudæ objiciantur frigori A hyemis intolerabili, sed etiam conculcabantur eaqu- orum pedibus,carnes autem dilaceratæ per terram dispergebantur.Martyr vero semper ad Dominum intuens, dum in eo foveretur et recrearetur, non agre ferebat dolorem,psallens : «Perfice, Domine, gressus meos in semitis tuis, ut non commoveantur vestigia mea 4. » Et rursus: « Gressus meos dirige secundum eloquium tuum, et non dominetur mei omnis iniquitas S, » et quæ deinceps sequuntur. Præter hæc emittebat etiam voces primi martyris, dicens: « Domine, ne statuas eis hoc peccatum Cum a venatione autem sero rediisset, dicit Aqui- linus accersito martyre: Nuncne tandem,o miser, tibi persuasisti sapienti uti ratiocinatione et diis sacrificare, an adhuc pristina teneris insania ? Dicit sanctus Tryphon : Cum rationis expertis in- saniæ et imprudentiæ sis ipse plenus, a diaboli offusa tibi tumulentia non potes resipiscere,elado- rare Creatorem universorum. Ego autem sapienti utor ratiocinatione, non recedens ab ea, quæ dat salutem, veritate. Dicit Aquilinus præfectus: Nunc redeat in carcerem, et reservetur ad alteram exa- minationem. Forte cum fuerit solus,se admonebit, ut desistat ab hac mala persuasione. Cum sic di- xisset, ad finitimas regiones est profectus. XII.Cum autem aliquot dies intercessissent, ve- C niens rursus Nicæam, et sedens in tribunali,sisten- dum curavit sanctum Tryphonem,et dixit: Numn te prolixitas temporis admonuit, ut pareas imperato- ribus et supplex procidus diis servatoribus? Cui di- xit sanctus martyr : Deus meus et Dominus Jesus Christus,cui pura mente servio, admonens admo- nuit et confirmavit,ut immutabilem et immobilem in eum fidem tenearn. Quamobrem eum solum uἱ verum regem et Deum attendo: tuam autem infeli- citatem et tui imperatoris despicio arrogantiam, et eorum, qui a vobis dii coluntur, aversor vanita- tem.Dixit judex: Acutis clavis ejus pedes perfora- te, et verberatum per medium civitatem exigite. Cum diu autem ageretur sanctus, et sanguis dis- pergeretur,et labores intenderentur, et temporis p asperitas exhiberet molestiam (erat enim vigor hyemis), in flexibilis et invictus mansit cogitatio - no. Nam ante se Christum prævidens, et conside- rans beatitudinem quæ sanctis est reposita, pe- rinde ac si essent rorantes imbris stilla,sustinuit vel nive densiora supplicia. D XIII. His autem valde obstupefactus Aquilinus, Quousque, inquit, Tryphon, non senties tormenta? Quousque te non tanget dolorum acerbitas? Sanctus Psal. xvi, 5. * Psal. CXVIII, 133. Act. vii, 59.

ΑΘΛΗΣΙΣ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΝΙΚΟΥ ΜΑΡΤΥΡΟΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΑΓΑΘΗΣ ΠΑΡΘΕΝΟΥ Α΄. Βασιλεύοντος Δεκίου Καίσαρος, ἡγεμονεύοντος δὲ Κυντιανοῦ τῆς Σικελῶν νήσου, τῆς Ιταλῶν ἐπαρ- χίας, ἐξῆλθε πρόσταγμα, ὥστε πέντα τον θρησ σκεύοντα τὴν εὐσεβῆ τοῦ Θεοῦ θρησκείαν πικρῷ θανάτῳ παραδίδοσθαι. Ἦν αὖν ἡ ὁσία καὶ μεγαλό φρων ᾿Αγάθη, ορμωμένη μὲν ἐκ τῆς Πανορμητῶν πόλεως, ἐπισήμου δὲ καὶ λαμπροῦ γένους ὑπάρχουσα, ἀκούσασα τούτου τοῦ περιηχηθέντος ἀσεβοῦς δόγμα τος, πατρίδος, γένους, δόξης καὶ πάσης τῆς πρὸς καιροῦ ζωῆς καταφρονήσασα τοὺς περὶ Χριστού ἀγῶνας οπλίζετο. Β΄. Κυντιανὸς δὲ ὁ ἡγεμὼν ἀκούσας περὶ τῆς ὁσία; καί ἀθληφόρου ᾿Αγάθης, ὡς καλὴ καὶ εὐπρεπεστάτη τυγχάνουσα, πάσας ὑπερβέβηκε τὰς κατ' αὐτὴν νεα νίδας, ἐπεζήτει τὸ πῶς τὴν παρθένον τοῦ Θεοῦ συλ Β λαβὼν, ἐπισπάσοιτο καὶ δὴ καθ᾿ ἑκάστην τὴν ἑαυτοῦ κακόσχολον διάνοιαν ταράττων, οὐκ ἐπαύετε, μέχρις ἂν ἐκγένηται αὐτῷ τὸν τῆς ἐπιθυμίας αὐτοῦ οἴστρον εἰς ἔργον ἀγαγεῖν. Ὅθεν τὴν λομπρὰν καὶ περιφανή τῷ γένει, δούλην δὲ Θεοῦ προφάσει δῆθεν τοῦ Χριστ τιανὴν αὐτὴν εἶναι, κελεύει συλληφθῆναι αὐτὴν καὶ κατὰ πρόσωπον αὐτοῦ ἐλθεῖν. Αὕτη δὲ ἦν καὶ βίῳ καὶ λόγῳ κατακεκοσμημένη, δυναμένη τῇ ὑπερβολῇ τοῦ κάλλους τοὺς ὁρῶντας αὐτὴν ὑποτάσαι. Κυντια- νὸς κακόσχολος ὑπάρχων, ἐρασθεὶς τῇ ὄψει τῆς παρα θένου, τὸν ὀφθαλμὸν αὐτοῦ συνετάραττεν· ὡσαύτως καὶ τῶν χρημάτων αὐτῆς ἐρῶν. Γ΄. Τούτοις τοίνυν τοῖς τρόποις, καθὼς εἰρήκαμεν, ς μανιωθεὶς ὁ Κοντιανός, τὴν ἁγίαν 'Αγαθην υπό στρατιωτῶν ἐκέλευσε συλληφθῆναι. Οἱ δὲ ἐξελθόντες ἀπὸ Κατάνης λέγουσιν αὐτῇ· Ψήφισμα κατά στο ἐξῆλθεν ὑπό τε τοῦ Καίσαρος καὶ τοῦ ἡγεμόνος, ὡς ὅτε οὐ θύεις τοῖς θεοῖς, οἵτινες τιμῶνται ὑπὸ του βα- σιλέως, οὐδὲ λατρεύεις αὐτοῖς κατὰ τὰ πατρῷα ἔθησ MENSIS FEBRUARIUS. CERTAMEN SANCTÆ ET EGREGIÆ MARTYRIS CHRISTI AGATHE VIRGINIS (Grace nunc primum typis mandatur ex cod. ms. Paris. n. 999, sæculi x. EDIT. PATR.). CAPUT PRIMUM. S. Agatha patria, iter Panormo Calanam. I. Imperatore Decio Caesare, Quintiano vero Sili- ciam insulam,ad præfecturam Italiæ pertinentem, administrante, promulgatum est edictum, ut qui- cunque religiosum veri Dei cultum exerceret,acero ba morte necaretur. Sancta igitur et magnanima Agatha, ex Panormitana civitate oriunda, nobilis- simis vero edita natalibus, ut impium vulgari de- cretum intellexit, patriam,genus,gloriam, et quid- quid ad temporariam hanc vitam spectat, pro nihilo ducens, sese ad suscipienda pro Christo certamina armavit. A II. Quintianus vero præses,cum sanctam ac genero- sam Agatham forinæ honestate et elegantia puellis cunctis æqualibus suis longe antecellere inaudis- set,modum excogitabat,quo Christi virginem com- prehenderet, inque suam sententiam pertraheret. Atque in hac nefaria mentis agitatione quotidie moliri ac tentare omnia non cessabat, donec ei li- ceret libidinis sum @strum ad effectum deducere. Quocirca praclaram et illustri ortam genere ancil- lam Christi, eo prætextu quod esset Christiana, comprehendi jubet et in conspectum suum adduci. Erat autem ipsa insigni morum compositione, et gratia sermonis ornata,ut facile eximia pulchritu- dinis specie intuentium posset sibi animos subji- cere. Quintianus vero impurus ac perversus cum essel, conspecta virginis specie, illico captus amore est, simul et fortunis illius inhians, vultu ipso animi perturbationem prodidit. C III. His ergo modis, uti diximus,in furorem actus Quintianus, militibus utS. Agatham comprehendant mandat. Hi Catana egressi, ita eam alloquuntur: Decretum adversus te promulgatum est a Cæsare ac præside,quia neqne diis sacrifices, quos Augustus colit, nec patrio ritu eos venereris. Sed vel nunc fac inducas in animum diis immolare, ut te cum

σαι, ἤλπιζον τὴν ἁγίαν ᾿Αγάθην δελεασμῷ ἐλκυσα: εἰς εἰδωλολατρείαν. Τούτοις δὲ τοῖς ἀπατηλοῖς ἐδε λεάσμασιν ἀποσυλῆσαι τὸν αὐτῆς λογισμὸν μηχανευ μέναις, ἀποκριθεῖσα ἡ γενιαία μάρτυς του Χριστοῦ ᾿Αγάθη εἶπεν· Ἡ διάνοιά μου ἐπὶ πέτραν τεθεμεσ λίωται, μηδέποτε ἀπὸ τῆς ἀγαπης του Χριστού χως ρισθῇναι δυναμένη· τὰ δὲ ῥήματα ὑμῶν ἀνέμοις ἐοικότα ἐξέπνευσαν· αἱ ὁμιλίαι ὑμῶν βροχεὶ, αἱ ἀπειλαὶ ὑμῶν ποταμοὶ ὑπάρχουσιν· καὶ δὲ τούτοις προσρήξαντες τῇ ὑμετέρᾳ οἰκίᾳ οὐδαμῶς ἐσάλευσαν · τεθεμελίωται γὰρ ἐπὶ τὴν πέτραν, ἥτις ἐστὶν ὁ δρ στός. Ἐν δὲ τῷ ταύτα λέγειν αὐτὴν τῇ πλημμύρᾳ τῶν δακρύων καταχέουσα τὸ ἴδιον στῆθος οὐ διέλιπεν, "Ον γὰρ τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς μεῖσθαι ὑπισχνούμεναι, ποτὲ δὲ ἀπειλὲς ὑποφέρου Β τῶν ὑδάτων, οὕτως καὶ ἡ ταύτης ψυχὴ ἐπεπόθει ἐλθεῖν ἐπὶ τὸ στάδιον τῆς ἀθλήσεως, πᾶν εἶδος βασάο νων μετὰ πολλῆς τῆς ἐπιθυμίας φέρειν ὑπὲρ τῆς εἰς Χριστον πίστεως σπεύδουσα. Ζ΄. Τοίνυν ἡ ᾿Αφροδισία ὁρῶσα γὰρ ἀήττητον καὶ ἀσάλευτον τὸν τῆς ἁγίας ᾿Αγάθης λογισμόν, πρὸς Κυντιανὸν παραγενομένη εἶπεν· Εὐκοπώτερόν ἐστιν λίθους ἀπαλῦναι ἢ σίδηρον εἰς μόλυβδον μεταστρέ ψαι. Καὶ γὰρ ἐγὼ καὶ αἱ θυγατέρες μου, ἀπαύστως ἡμέρας καὶ νοκ:ὸς οὐδὲν ἄλλο ἐπράξαμεν, ποτὲ μὲν νουθετοῦσαι, ποτὲ δὲ καὶ ἀπειλὰς προσάγουσαι· Εγώ και μαργαρίτας, ἐγὼ καὶ κόσμια ἐπίσημα, καὶ ἱμα- τισμὸν πολυτελῆ, καὶ χρυσὸν, καὶ οἰκίας, καὶ προ- ἀστεια, καὶ ἀνδράποδα εἰς πρόσωπον αὐτῆς ἤγαγον, καὶ ταῦτα πάντα ὡς πηλὸν ἐν τοῖς ποσὶν αὐτῆς ἔχει καὶ ὡς οὐδὲν ὄντα ἐλογίσατο. Τότε ὀργισθεὶς ὁ Κυν τιανὸς ἐκέλευσεν αὐτὴν ἀχθῆναι ἐν τῷ σηκρητίῳ, καὶ καθήσας ἐπὶ τοῦ βήματος, λέγει αὐτῇ · Πόθεν τὸ γένος ὑπάρχεις; Ἡ ἁγία ᾿Αγάθη εἶπεν· Οὐ μόνον ἐξ εὐγενοῦς καὶ περιφανεστάτου γένους εἰμὶ, ἀλλὰ καὶ ὑπερβάλλουσαν ἔχω συγγένειαν εἰς πλοῦτον. Κυντιανὸς εἶπεν· Εἰ εὐγενὴς καὶ περιφανεστάτη τυγχάνεις, διὰ τί τοῖς ἤθεσι πρόσωπον δούλης ἐπίσ σπασαι ; ᾿Αγάθη εἶπεν· Οτι δούλη μὲν εἰμὶ Χρι- στοῦ, καλῶς εἶπας· διὰ τοῦτο καὶ ἑαυτὴν δούλην δείκνυμι. Κυντιανός εἶπεν· ᾿Αληθῶς ἐλευθέρα εἶ· πῶς οὖν δούλην σεαυτὴν εἶναι βεβαιοίς ; 'Αγάθη εἶπεν· Ἡμῶν ἡ εὐγένεια καὶ δόξα ἐν οἷς ἡ δουλεία Χριστοῦ καταγγέλλεται. Κυντιανὸς εἶπεν· Τί οὖν ; ἡμεῖς ἐλευθερίαν οὐκ ἔχομεν, οἵτινες καταπτύομεν τὴν τοῦ Χριστοῦ δουλείαν ; ᾿Αγάθη εἶπεν * Εἰς τοσαύ την κατηντήσατε δουλείαν καὶ αἰχμαλωσίαν, ὥστε μὴ μόνον δούλους ὁμᾶς γενέσθαι τῆς ἁμαρτίας, ἀλλὰ καὶ βδελυκτων καὶ ἀναισθήτων ξοάνων λατρευτὰς τὴν προσήκουσαν τῷ Θεῷ τιμὴν λίθοις καὶ ξύλοις ἀπονέμοντες: Η΄. Κυντιανὸς εἶπεν· Εἴ τι μανικώς βλασφημή σεις, δυνατὸν ὑπεξέλευσιν γενέσθαι· ἀλλὰ πρὶν ἐκ- πεσεῖν σε εἰς τὰ βασανιστήριά μου, εἰπὲ τινος χάριν τὸ σέβασμα διαπτύεις τῶν θεῶν ; ᾿Αγάθη εἶπεν· Μὴ λέγε θεῶν, ἀλλὰ δαιμόνων, ὧν τὴν ὄψιν εἰς χαλκόν MENSIS FEBRUARIUS. nunc magnos honores ei pollicentes, quandoque A intentantes minas, sperabant sanctam virginem suis illecebris ad idololatriam pertractum iri. Cum autem fallacibus hisce delinimentis (6) ra- tionem ei sensumque eripere niterentur, gene- rosa Christi martyr ita iis respondit: Mens mea supra petram fundata est, neque unquam pote- rita Christi charitate separari. Verba vestra ventis similia evanuere : conversatio vestra, plu- via est; minæ, fluvii. Allisi quidem hi sunt ad domum nostram, sed eam concutere nequaquam potuerunt, fondatam quippe super petram, qui Christus est. Hæc cum diceret, non cessabat ipsa sibi lacrymarum copia sinum inundare. Quemad- modum enim cervus anhelat ad fontes aquarum, ita desiderabat anima ejus prodire in arenam, genus omne cruciatuum pro fide Christi, magna alacritate perferre festinans. VII. Aphrodisia igitur,cernens inconcussum et immobilem Agatha animum. ad Quintianum acce- dens ait : Facilius est lapides mollire, vel ferrum in plumbum convertere (7). Nam et ego et fliæ meæ as- sidue diu noctuque nihil aliud egimus,modo incul- cantes promissa,modo minas intonantes. Ego mar- garitas,insignia ornamenta,pretiosas vestes,aurum, domos, prædia suburbana, mancipia, ei sub oculos posui : at cuncta haec eo loco habet, quo terram,quam pedibus calcat,ac nihili prorsus æstimat. Tunc ira- tus Quintianus jussit in secretarium duci, sedens- que pro tribunali,ita eam compellat : Quo tu gene- c re orta es ? S. Agatha dixit : Non solum ex ingenuo et illustri sum genere, sed et cognationem habeo amplis affuentem divitiis.Quintianus dixit : Si in- genua es el illustris, cur moribus servæ personam et induisti? Agatha dixit : Recte tu quidem, nam an- cilla sum Christi, proptereaque servam me profi- teor.Quintianus dixit: Si vere ingenua es,quomodo servam te esse confrmas ? Agatha respondit : In- genuitas nostra et gloria in eo sita est, ut Christi servitus ostendatur. Quintianus dixit : Quid ergo ? Nos libertate caremus, qui Christi servitutem de- testamur? Agatha dixit: Ad talem redacti estis ser- vitatem et captivitatem, ut non solum servi facti sitis peccati, verum etiam cultores sensu caren- tium et exsecrabilium simulacrorum,qui Deo de- betur, lapidibus et lignis honorem tribuentes. VIII.Quintianus dixit:Si quid insane blasphema- veris,sumi de te supplicium poterit. At priusquam in mea incidas termenta, edissere qua causa deo- rum religiones averseris. Agatha respondit: Non deorum dicere, sed dæmonum: quorum effigies in bus quoque ac diabolicis præstigiis appetitam,qui- bus superiorem Spiritus sancti numen præstiterit : hinc contra fascinum ac veneficia invocari; præsen. tissimo remedio, ut sæpe clavos, glomus pilorum, aliuque fœda evomant, illius ope, qui veneficorum • cantionibus malisque artificiis in ægritudinem in- ciderunt. a Christi amore traducere., Aberant hæc a nos- tro ms. (6) Refert ex Carrera Inveges, dici incantationi- (7) Addit Hervet. : quam mentem hujus puella

μεταστρέφετε, ὧν τὰ μαρμάρεα καὶ γυψόπλαστα πρόσωπα περιχρυσοῦτε, Κυντιανὸς εἶπε· Επίλεξαι σεαυτῇ λογισμὸν ἀγαθὸν, καὶ πεισθεῖσα θῦσόν· εἰ δὲ με, διαφόροις βασάνοις μετὰ τῶν καταδίκων ὑπο- στήσῃ καὶ ἐνυβρίσει τὸ ἀξίωμα της συγγενείας σου καὶ τελευταῖον πεισθεῖσα θύσεις τοῖς παντοκράτορσι θεοῖς. ᾿Αγάθη είπεν • Εστω ὡς Αφροδίτη ἡ θεά σου ἡ γυνή σου καὶ σὺ γένοῦ ὡς ὁ Ζεύς ὁ θεός σου. Κυντιανὸς δὲ ταῦτα ἀκούσας ἐκέλευσεν αὐτὴν ῥαό- δίζεσθαι, λέγων· Υβριν τῷ ἄρχοντι ὑπερηφάνῳ στόματι μή επίφερε. ᾿Αγάθη εἶπεν· Οἷς εἶπας θεοῖς σου εἶναι, σύμψηφος καὶ συνάριθμος οὐ βούλει γενέ- σθαι ; Κυντιανὸς εἶπεν· Δῆλόν ἐστι τοῦτο, ὥστε πλείστων βασάνων ἐρᾷν προτρεπόμενον ἐμὲ διὰ τῶν σῶν ὕβρεων εἰς τοῦτο ἐλθεῖν. ᾿Αγαθη εἶπεν· θαυ μάζω σε ἄνθρωπον φρόνιμον ὄντα καὶ εἰς ἀσυνεσίαν τοιαύτην καταντήσαντα, ὥστε μὴ θέλειν σε ὅμοιον γενέσθαι τῶν θεῶν σου καὶ τῆς τούτων ζωῆς μέτοχον εἶναι. Εἰ οὖν θεοί σου ὑπάρχουσι καὶ σέβεις αὐτοὺς, ἰδοὺ ηὐξάμην σε· Πῶς οὖν λέγεις ὕβριν εἰσαγαγεῖν σου, ἵνα ὥσπερ ἡ ἐκείνων ζωὴ καὶ ἡ ὑμετέρα γένη- ται ; Εἰ δὲ ἀποβάλλει τὸν κλῆρον ἐκείνων καὶ σὺ σὺν ἐμοὶ μυσαροὺς ἀποκαλεῖς αὐτούς. • Θ΄. Κυντιανὸς εἶπεν· Τί ῥήματα ὑπερήφανα λέ γεις ; ἢ θῦσον τοῖς θεοῖς, ἢ ποικίλοις σε βασάνοις παραδώσω. ᾿Αγαθη εἶπεν· Εάν μοι θηρία προσ- αγάγῃς, ἀκούσαντα τὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ ἡμερωθή- σονται εἰ δὲ πῦρ προσαγάγῃς, ἄγγελοι ἐκ τῶν οὐρανίων χορηγοῦσίν μοι δρόσον. Ἐὰν δὲ πληγὰς καὶ μάστιγας, ἔχω τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθείας ὅ με ῥύ- σεται ἐκ τῶν χειρῶν σου. Τότε Κυντιανός κινήσας τὴν κεφαλὴν ἐκέλευσεν ἀπενεχθῆναι αὐτὴν ἐν σκου τεινῇ φυλακῇ, λέγων· Σκεψαμένη καθ' ἑαυτὴν, ᾿Αγάθη, μετανόησον ὅπως δυνηθῇς ἐκφυγεῖν τὰ βα- σανιστήρια μου. ᾿Αγάθη εἶπεν· Αὐτὸς μετανόησον, ἵνα δυνηθῇς ἐκφυγεῖν τὴν αἰώνιον κόλασιν. Οργι- σθεὶς δὲ τότε ὁ Κυντιανός, ἐκέλευσεν αὐτὴν σύρε- σθαι ἐν τῇ φυλακῇ. Ἡ δὲ ἀγία ᾿Αγάθη μετὰ πλεί- στης χαρᾶς εἰσῆλθεν ἐν τῇ φυλακῇ, καὶ ὡς εἰς εὐφροσύνην ἀγαλλιωμένη τὸν ἀγῶνα αὐτῆς μετ᾿ εὐχῶν β παρετίθετο τῷ Κυρίῳ. Ι΄. Τῇ δὲ ἐπιούσῃ ἡμέρᾳ ὁ ἀσεβὴς Κυντιανός ἐκέλευσεν αὐτὴν τῷ βήματι παραστῆναι, λέγων· Εσκέψω περὶ τῆς σωτηρίας σου· Ἡ ἁγία ᾿Αγάθη εἶπεν· Ἡ σωτηρία μου ὁ Χριστός ἐστιν. Κυντιανός VITA S. AGATHE VIRGINIS. A æramenta transmutatis; quorum e marmore et gypso efformatos vultus inauralis. Quintianus dixit: Bonum adhibe tibi ipsi consilium, et sa - crifica. Ni feceris, varios subibis cum reorum turba cruciatus ; cumque amplissimæ tuæ cogna- tioni fœdam inusseris notam,demum dolore coac- ta sacrificabis omnipotentibus diis. Agatha dixit: Fiat uxor tua (8) ut Venus dea tua, tuque Jovis dei tui similis evadas. Quæ cum audissel Quin- tianus, cædi eam virgis imperat dicens : Ne præ- sidi contumeliam ore arroganti intuleris. Agatha dixit: Quos deos tuos esse dixisti, eorum tu te in sorte ac numero esse nolis ? Quintianus dixit : Manifestum est, te plura appetere tormenta, quæ me tot injuriis ut ad ea procedam incites. Agatha dixit : Miror te, prudentem alioqui hominem, eo devenisse insaniæ, ut nolis diis tuis similis effici, eorumque vitæ consortio frui. Nam si dii tui sunt, eosque veneraris, cum precata sim, ut qualis eo- rum est, et tua esset vita, qua ratione interpre- taris me tibi injuriam irrogare voluisse ? Sin eo- rum respuis conditionem, et tu mecum abomi- nandos eos appellas. C IX.Quintianus dixit: Quorsum insolentes jactas voces? aut diis sacrifica, aut diversis te suppliciis dedam. Agatha dixit : Si feras in me immiseris, audito Christi nomine mansuescent : ignem si ad- moveris,rorem mihi e colis angeli suppeditabunt; si flagra indixeris ac plagas, habeo Spiritum veri- tatis, qui me e tuis manibus liberabit. Tunc caput quatiens Quintianus jussit eam in obscurum car- cerem abstrahi,dicens: Considera etiam atque etiam apud te, Agatha, luique te poniteat, ut mea de- clinare tormenta valeas Agatha dixit : Teipsum factorum tuorum poeniteat, ut æternos evadas cru- ciatus. Tunc inflammatus ira Quintianus jussit (10) eam trahi in custodiam. At S. Agatha magno per- fusa sensu voluptatis, et veluti gestiens præ laetitia, precibus certamen suum Domino commendabat. CAPUT III. S. Agatha, post varios cruciatus, abscissa mamilla, a S. Petro persanata. tribunali suo astare jussam ita alloquitur : De sa- lule tua cogitasti? S.Agatha respondit : Salus mea cogitasti?S.Agatha Christus est. Quintianus dixit : Infelix, quem ad D X. Sequenti vero die impius Quintianus coram alioquin, aiunt, Agatham esset procatus, cum po- lygamia Romanis non permitteretur? At uon cons- tat, voluisse sibi Agatham legitimo connubio jun- gere et erant Romanis usitata repulia. veges, sed in sacellum mutatus. Janua vetus, quæ occidentem spectabat, obstructa; nova aperta ad meridiem, qua in templum itur cui junctum sacel- lum. In hoc quotidie missæ sacrificium offertur: præcipuus eo concursus piorum hominum feria 4, quæ ejus honori peculiariter Catanæ dicata: quarta feria cujusque mensis prima exponitur solemniter ibidem venerabilis Eucharistia. inpetu in terram prolaberetur.in duos lapides im- pegit, qui instar eeræ impressos pedes admiserunt, ac lapsum stiterunt; et cernuntur etiamnum in ut.oque expressa vestigia pedis calceati. Hi lapidcs semper in veneratione habiti, at quia ad veterem januam, quæ nunc obstructa, loco obscuro positi minus apte cerni poterant, anno sunt ad latus novæ collocati: sunt autem ambo nigri et duri. Ita Inveges ex Carrera et aliis. Positum ad veterem januam fuit hoc distichon. Hic fixit ruitura pedes, impulsa furore Carnificis rabido, carceris antra pelens. (8) Negant alii Quintianum uxorem habuisse: cur (9) Exstat in etiamnum, ut ex Carrera scribit In- (10) Protrusa a truculentis lictoribus Agatha,ut

μεταστρέφετε, ὧν τὰ μαρμάρεα καὶ γυψόπλαστα πρόσωπα περιχρυσοῦτε, Κυντιανὸς εἶπε· Επίλεξαι σεαυτῇ λογισμὸν ἀγαθὸν, καὶ πεισθεῖσα θῦσόν· εἰ δὲ με, διαφόροις βασάνοις μετὰ τῶν καταδίκων ὑπο- στήσῃ καὶ ἐνυβρίσει τὸ ἀξίωμα της συγγενείας σου καὶ τελευταῖον πεισθεῖσα θύσεις τοῖς παντοκράτορσι θεοῖς. ᾿Αγάθη είπεν • Εστω ὡς Αφροδίτη ἡ θεά σου ἡ γυνή σου καὶ σὺ γένοῦ ὡς ὁ Ζεύς ὁ θεός σου. Κυντιανὸς δὲ ταῦτα ἀκούσας ἐκέλευσεν αὐτὴν ῥαό- δίζεσθαι, λέγων· Υβριν τῷ ἄρχοντι ὑπερηφάνῳ στόματι μή επίφερε. ᾿Αγάθη εἶπεν· Οἷς εἶπας θεοῖς σου εἶναι, σύμψηφος καὶ συνάριθμος οὐ βούλει γενέ- σθαι ; Κυντιανὸς εἶπεν· Δῆλόν ἐστι τοῦτο, ὥστε πλείστων βασάνων ἐρᾷν προτρεπόμενον ἐμὲ διὰ τῶν σῶν ὕβρεων εἰς τοῦτο ἐλθεῖν. ᾿Αγαθη εἶπεν· θαυ μάζω σε ἄνθρωπον φρόνιμον ὄντα καὶ εἰς ἀσυνεσίαν τοιαύτην καταντήσαντα, ὥστε μὴ θέλειν σε ὅμοιον γενέσθαι τῶν θεῶν σου καὶ τῆς τούτων ζωῆς μέτοχον εἶναι. Εἰ οὖν θεοί σου ὑπάρχουσι καὶ σέβεις αὐτοὺς, ἰδοὺ ηὐξάμην σε· Πῶς οὖν λέγεις ὕβριν εἰσαγαγεῖν σου, ἵνα ὥσπερ ἡ ἐκείνων ζωὴ καὶ ἡ ὑμετέρα γένη- ται ; Εἰ δὲ ἀποβάλλει τὸν κλῆρον ἐκείνων καὶ σὺ σὺν ἐμοὶ μυσαροὺς ἀποκαλεῖς αὐτούς. • Θ΄. Κυντιανὸς εἶπεν· Τί ῥήματα ὑπερήφανα λέ γεις ; ἢ θῦσον τοῖς θεοῖς, ἢ ποικίλοις σε βασάνοις παραδώσω. ᾿Αγαθη εἶπεν· Εάν μοι θηρία προσ- αγάγῃς, ἀκούσαντα τὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ ἡμερωθή- σονται εἰ δὲ πῦρ προσαγάγῃς, ἄγγελοι ἐκ τῶν οὐρανίων χορηγοῦσίν μοι δρόσον. Ἐὰν δὲ πληγὰς καὶ μάστιγας, ἔχω τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθείας ὅ με ῥύ- σεται ἐκ τῶν χειρῶν σου. Τότε Κυντιανός κινήσας τὴν κεφαλὴν ἐκέλευσεν ἀπενεχθῆναι αὐτὴν ἐν σκου τεινῇ φυλακῇ, λέγων· Σκεψαμένη καθ' ἑαυτὴν, ᾿Αγάθη, μετανόησον ὅπως δυνηθῇς ἐκφυγεῖν τὰ βα- σανιστήρια μου. ᾿Αγάθη εἶπεν· Αὐτὸς μετανόησον, ἵνα δυνηθῇς ἐκφυγεῖν τὴν αἰώνιον κόλασιν. Οργι- σθεὶς δὲ τότε ὁ Κυντιανός, ἐκέλευσεν αὐτὴν σύρε- σθαι ἐν τῇ φυλακῇ. Ἡ δὲ ἀγία ᾿Αγάθη μετὰ πλεί- στης χαρᾶς εἰσῆλθεν ἐν τῇ φυλακῇ, καὶ ὡς εἰς εὐφροσύνην ἀγαλλιωμένη τὸν ἀγῶνα αὐτῆς μετ᾿ εὐχῶν β παρετίθετο τῷ Κυρίῳ. Ι΄. Τῇ δὲ ἐπιούσῃ ἡμέρᾳ ὁ ἀσεβὴς Κυντιανός ἐκέλευσεν αὐτὴν τῷ βήματι παραστῆναι, λέγων· Εσκέψω περὶ τῆς σωτηρίας σου· Ἡ ἁγία ᾿Αγάθη εἶπεν· Ἡ σωτηρία μου ὁ Χριστός ἐστιν. Κυντιανός VITA S. AGATHE VIRGINIS. A æramenta transmutatis; quorum e marmore et gypso efformatos vultus inauralis. Quintianus dixit: Bonum adhibe tibi ipsi consilium, et sa - crifica. Ni feceris, varios subibis cum reorum turba cruciatus ; cumque amplissimæ tuæ cogna- tioni fœdam inusseris notam,demum dolore coac- ta sacrificabis omnipotentibus diis. Agatha dixit: Fiat uxor tua (8) ut Venus dea tua, tuque Jovis dei tui similis evadas. Quæ cum audissel Quin- tianus, cædi eam virgis imperat dicens : Ne præ- sidi contumeliam ore arroganti intuleris. Agatha dixit: Quos deos tuos esse dixisti, eorum tu te in sorte ac numero esse nolis ? Quintianus dixit : Manifestum est, te plura appetere tormenta, quæ me tot injuriis ut ad ea procedam incites. Agatha dixit : Miror te, prudentem alioqui hominem, eo devenisse insaniæ, ut nolis diis tuis similis effici, eorumque vitæ consortio frui. Nam si dii tui sunt, eosque veneraris, cum precata sim, ut qualis eo- rum est, et tua esset vita, qua ratione interpre- taris me tibi injuriam irrogare voluisse ? Sin eo- rum respuis conditionem, et tu mecum abomi- nandos eos appellas. C IX.Quintianus dixit: Quorsum insolentes jactas voces? aut diis sacrifica, aut diversis te suppliciis dedam. Agatha dixit : Si feras in me immiseris, audito Christi nomine mansuescent : ignem si ad- moveris,rorem mihi e colis angeli suppeditabunt; si flagra indixeris ac plagas, habeo Spiritum veri- tatis, qui me e tuis manibus liberabit. Tunc caput quatiens Quintianus jussit eam in obscurum car- cerem abstrahi,dicens: Considera etiam atque etiam apud te, Agatha, luique te poniteat, ut mea de- clinare tormenta valeas Agatha dixit : Teipsum factorum tuorum poeniteat, ut æternos evadas cru- ciatus. Tunc inflammatus ira Quintianus jussit (10) eam trahi in custodiam. At S. Agatha magno per- fusa sensu voluptatis, et veluti gestiens præ laetitia, precibus certamen suum Domino commendabat. CAPUT III. S. Agatha, post varios cruciatus, abscissa mamilla, a S. Petro persanata. tribunali suo astare jussam ita alloquitur : De sa- lule tua cogitasti? S.Agatha respondit : Salus mea cogitasti?S.Agatha Christus est. Quintianus dixit : Infelix, quem ad D X. Sequenti vero die impius Quintianus coram alioquin, aiunt, Agatham esset procatus, cum po- lygamia Romanis non permitteretur? At uon cons- tat, voluisse sibi Agatham legitimo connubio jun- gere et erant Romanis usitata repulia. veges, sed in sacellum mutatus. Janua vetus, quæ occidentem spectabat, obstructa; nova aperta ad meridiem, qua in templum itur cui junctum sacel- lum. In hoc quotidie missæ sacrificium offertur: præcipuus eo concursus piorum hominum feria 4, quæ ejus honori peculiariter Catanæ dicata: quarta feria cujusque mensis prima exponitur solemniter ibidem venerabilis Eucharistia. inpetu in terram prolaberetur.in duos lapides im- pegit, qui instar eeræ impressos pedes admiserunt, ac lapsum stiterunt; et cernuntur etiamnum in ut.oque expressa vestigia pedis calceati. Hi lapidcs semper in veneratione habiti, at quia ad veterem januam, quæ nunc obstructa, loco obscuro positi minus apte cerni poterant, anno sunt ad latus novæ collocati: sunt autem ambo nigri et duri. Ita Inveges ex Carrera et aliis. Positum ad veterem januam fuit hoc distichon. Hic fixit ruitura pedes, impulsa furore Carnificis rabido, carceris antra pelens. (8) Negant alii Quintianum uxorem habuisse: cur (9) Exstat in etiamnum, ut ex Carrera scribit In- (10) Protrusa a truculentis lictoribus Agatha,ut

ο μου, ὅθεν μᾶλλον ὤφελον αἰδὼς γενέσθαι, ἀναιδώς ἀπογυμνώσασα τὰ ἕλκη μου· διὸ εὐχαριστῶ σοι, Πάτερ τίμιε, ὅτι κατηξίωσας ἐλθεῖν ταύτης τῆς συ ματικής φροντίδος καὶ θεραπείας· ἔσο δὲ γινώσκων, ὅτι οὐδαμῶς τῷ ἐμῷ σωματι φάρμακα ὑπὸ ἀνθρώ- πων κατασκευασθέντα προσαχθῶσιν. ᾿Αποκριθεὶς δὲ ὁ πρεσβευτής εἶπεν αὐτῇ · Διὰ τί οὐκ ἐᾷς με ἰατρεῦσαί σε ; Η ἁγία ᾿Αγάθη εἶπεν· Εχω τὸν Κύριόν μου, Ἰησοῦν Χριστὸν, ὡς τῷ νεύματι αὐτοῦ ἰᾶται τὰ πάντα· καὶ τῷ λόγῳ αὐτοῦ ἀνιστᾷ κατεῤῥαγμένους αὐτὸς, ἐὰν θέλῃ, δύναται σῶσαι καὶ ἐμὲ τὴν ἀναξίαν δούλην αὐτοῦ. Τότε προσμειδιάσας ο πρεσβευτής εἶπεν αὐτῇ. Καμὲ αὐτὸς ἀπέστειλεν· ἐγὼ γὰρ ἀπόστολος αὐτοῦ εἰμί· ἴδε ἐαυτήν, ὡς ἰάθης. Καὶ ταῦτα εἰπὼν ἄφαντος ἐγένετο ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν αὐτῆς. • ΙΓ΄. Τότε εὐχομένη ἡ ἁγία ᾿Αγάθη εἶπεν· Εὐχαρι- Β στῶ σοι, Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ὅτι ἐμνήσθης μου καὶ ἀπέστειλας πρός με τὸν ἀπόστολον σου, ὅστις με ἐνίσχυσεν καὶ ἀνενέωσεν τὰ μέλη μου. Ἐν δὲ τῷ πληρῶσαι αὐτὴν τὴν εὐχὴν, ἰδοῦσα τὸ ἑαυτῆς σῶμα, εὗρε τεθεραπευμένα τα τραύματα καὶ τὸν μαζὸν ἑαυτῆς ἀποκατασταθέντα· πᾶσαν δὲ τὴν νύκτα φῶς περιείχεν τὴν φυλακὴν, ὥστε ἀπὸ τῆς ἐκλαμ- ψεως φύγεῖν τοὺς φύλακας, καὶ τὸ δεσμωτήριον ἀνεῳγμένον καταλιπεῖν. Οἱ δὲ ὄντες ἐκεῖσε κατάδι- κοι, θεασάμενοι τὸ γεγονὸς, λέγουσι τῇ ἁγίᾳ ᾿Αγαθῃ Ἰδοὺ αἱ θύραι ἀνεῳγμέναι εἰσὶν, καὶ οὐδείς ἐστιν ὁ φυλάττων, ἔξελθε καὶ φύγε. ᾿Αποκριθεῖσα δὲ ἡ ἁγία Αγάθη εἶπεν αὑτοῖς· Μή μοι γένοιτο, ἵνα ἐγὼ στε- ρηθῶ τοῦ στεφάνου τῶν ἁγώνων μου, καὶ τοὺς δε σμοφύλακας εἰς κίνδυνον περιβάλλω· ἔχουσα γὰρ βοηθὸν τὸν Κύριόν μου καὶ Θεόν Ἰησοῦν Χριστὸν, τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, μέχρι τέλους δεαμενῶ ἐν τῇ ἐξομολογήσει αὐτοῦ τοῦ ἰασαμένου με καὶ παραμυθησαμένου. ΙΕ΄. Μετὰ δὲ τεταρτην ἡμέραν κελεύει ὁ Κυντια- νὸς ἀχθῆναι αὐτὴν ἐν τῷ δικαστηρίῳ, καὶ λέγει αὐτῇ· Μέχρι τίνος εμμένεις εναντιουμένη τοῖς προστάγμασι τῶν αὐτοκρατόρων; ἢ θύσον τοῖς θεοῖς, ἢ δεινοτέ- ραις βασάνοις τιμωρήσομαί σε. Η δὲ ὁσία εἶπεν· Παντα τὰ ῥήματα σου ματαια, τὰ δὲ πράγματα σου παρανομα καὶ τῶν βασιλέων, ἅτινα καὶ αὑτὸν ἀέρα μολυνουσιν. "Οθεν, ταλαίπωρε καὶ ἀνίσθητε, εἰπέ μοι, τίς θέλει βοηθοὺς ἐπικαλεῖσθαι λίθους καὶ ξυλα, οἷς οὐκ ἔστιν αἴσθησις; Βλέπε οὔπερ αὑτὸς ἐξέκοψας μαζοῦ, ἀνεβλάστησεν ἕτερος ἀντ᾽ αὑτοῦ, τῇ δυταμέι τοῦ Κυρίου μου Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ἐμμανεὶς δὲ γενό- μενος ὁ Κυντιανὸς εἶπεν· Παλιν σὺ τὸν Χριστὸν ὀνο- μαζεις, ὃν ἐγὼ ἀκοῦσαι οὗ θέλω ; ᾿Αγαθη εἶπεν· Οὐ παυσομαι ἐγὼ καλουμένη τοῖς χείλεσι καὶ τῇ καρδίᾳ δοξολογοῦσα. ΙΕ΄. Κυντιανὸς εἶπεν· "Αρτι γνώσομαι ἐγώ, εἰ σώζει σε ὁ Χριστός. Εκέλευσεν όστρακα οξεία στρω- θῆναι, ἄνθρακας δὲ πυρὸς ἐμβληθῆναι, καὶ ῥιφῆναι αὐτὴν ἐν τοῖς ἄνθραξι. Τούτων δὲ οὕτω γινομένων, ἄφνω ὁ τόπος ἐκεῖνος ἐπείσθη, καὶ μέρος εἰς τὸ ἔδα- φος πεσὸν κατέλαβε τὸν συμπονον τοῦ ἄρχοντος ὀνό- VITA S. AGATHE VIRGINIS. lud tamen scias velim,nulla unquam ratione pas- suram me,ut corpori meo admoveantur hominum studio parata medicamenta. Cur enim, ait senex, me tibi mederi non pateris? S.Agatha dixit : Ha- beo Dominum meum Jesum Christum, qui solo nutu omnia curat, et prostratos verbo erigit. Ipse, si velit, poterit me quoque indignam famulam suam sanare. Subridens senior dixit : Et me ipse misit. Ego enim sum ejus apostolus. Aspice te, quemadmodum persanata sis. Quibus dictis, conspectu ejus repente subductus est. A ut curam medelamque corpori meo adhiberes.Il- e me sanavit consolatusque est. XIII.Tum vero prostrata in preces Agatha: Gra- tias tibi ago,inquit,Domine Jesu Christe,quod mei fueris recordatus, miserisque apostolum tuum,qui me confirmavit, et membra mea reparavit. Absolu- ta precatione, conversis ad corpus oculis, et vulne ra sanata, et restitutam mamillam deprehendit. To- ta vero nocte per carcerem lux resplenduit, ut ful- gore territi custodes aufugerent, et carceris fores apertas relinquerent. Qui vero isthic erant rei,cum quod ex enerat vidissent, dicunt S.Agathæ:En fores patent, neque eas quisquam observat; exi et fugam arripe. Absit,inquit Agatha,ut corona priver meo- rum certaminum, et carceris custodes in peric- lum adducam. Adjutorem enim babens Dominum meum et Deum Jesum Christum Filium Dei vivi, Cusque ad finem perstabo in confessione ejus, qui CAPUT IV. Ultimum S. Agathæ certamen, mors ejus, ac tyranni. Catana servata illius ope. D XIV. Post quartum vero diem sisti illam pro tri- bunali præcipit Quintianus, aitque illi. Quousque tandem imperatorum edictis adversaberis vel diis sacrifica, vel te gravioribus tormentis excruciabo. Sancta respondit: Verba tua omnia vana sunt;acta vero et tua et imperatorum iniqua,quæ vel aerem ipsum inquinent.Quamobrem,miser et nullo sensu prædite, dic mihi,quis lapides et ligna,quibus nul- lus est sensus, opem roget? Viden' pro ea, quam mihi præcidisti,mamilla,alian succrevisse, virtute Domini mei Jesu Christi? Insania percitus Quintia- nus exclamat: Quis te curavit? Agatha respondit: Jesus Christus, Filius Dei vivi. Quintianus dixit : Ilerumne Christum appellas, cujus ego ne audire quidem nomen volo ? Agatha dixit : Non cessabo eum et appellare labiis et corde celebrare. XV.Quictianus dixit: Nunc cognoscam ego,an te liberet Christus ; acutasque protinus testas lumi sterni jussit, et ignitos carbones interspergi,inque hæc eam projici. Quod dum Geret,repente locus il- le terra motu concussus est, parsque in solum pro- lapsa, adjutorem præsidis, nomine Silvanum op-

ματι Σιλουανὸν καὶ τὸν φίλον αὐτοῦ ὀνόματι Φαλκός νιον, ὧν τῇ συμβουλίᾳ ἐποίει τὰ ἄνομα. Οὐ μόνον δὲ τοῦτο, ἀλλὰ καὶ πᾶσα ἡ πόλις Κατάνη, σφόδρα ὑπὸ τῆς βίας τοῦ σεισμοῦ ἐδονήθη, ὥστε πάντας τοὺς που λίτας συνδραμεῖν εἰς τὸ πραιτώριον, καὶ πάνω παρά- ξαι τὸν ἄρχοντα. Β 15΄. Τότε ὁ Κυντιανός πρῶτον μὲν τὸν σεισμὸν δειλιῶν, δεύτερον δὲ τῇ ἐποναστάσει του δήμου του ραχθεὶς, ἐκέλευσεν τὴν ἁγίαν ᾿Αγάθη ἀπενεχθῆναι ἐν τῷ δεσμοτηρίῳ. Εἰσελθούσης δὲ αὐτῆς ἐν τῇ φυσ λακῇ, τὰς χεῖρας εἰς τὸν οὐρανὸν ἐκτείνασα εἶπεν· Εὐχαριστῶ σοι, ὦ Κύριε, ὅτι καταξίωσας με αγωνία σασθαι ὑπὲρ τοῦ ὀνόματός σου, ἀφελομένου σου ἀπ' ἐμοῦ τὸ φίλτρον τῆς παρούσης ζωῆς, ὡσαύτως δὲ καὶ τῷ σώματί μου ὑπομονὴν χαρισάμενος. Αὐτός, Δέο σποτα Κύριε, εἰσάκουσόν με καὶ καταξίωσον τὴν σὴν δούλην καταλιπεῖν τὸν κόσμον τοῦτον καὶ εἰς τὸ σὸν πλούσιον ἔλεος φθάσαι. ᾿Αποτελεσάσης αὐτῆς τὴν εὐχὴν παραχρῆμα τὸ πνεῦμα ἀπέδωκεν. う ΙΖ΄. Ωστε ἀκούσαντα τὸν δῆμον μετὰ πάσης σπου δῆς εἰσελθεῖν καὶ τὸ λείψανον τῆς γενναίας μάρτυρος ἐν ἀσφαλείᾳ καταθέσθαι. Νεανίσκος δέ τις ἔχων μὲν ἑαυτοῦ παῖδας τὸν ἀριθμὸν ἑκατὸν, κάλλιστα πάνω ήμφιεσμένους, ὡσαύτως δὲ καὶ ἄγνωστος πᾶσιν ὑπάρ χων τοῖς τὴν Κατανέων οἰκοῦσι πόλιν, ἐλθὼν ἐν τῷ τόπῳ ἔνθα τὸ ἅγιον αὐτῆς ἔκειτο λείψανον, ἐνέγκας πλάκα μαρμαρίνην ἐπέθηκεν ἐπιγράψας οὕτως « Νοῦς ὅσιος, αὐτοπροαίρετος τιμὴ εἰς Θεὸν, καὶ πα τρίδος λύτρωσις, » Αποθέμενος δὲ αὐτὴν ἔνδον πρὸς τῇ κεφαλῇ τῆς οσίας, καὶ ἀσφαλίσας τὴν λάρνακα, ἀνεχώρησεν, ὥστε μηκέτι φαίνεσθαι ἐν τῇ πόλει, ὅθεν τινὰ ὑπόνοιαν ἔχειν, ἄγγελον εἶναι αὐτὸν τῆς μάρτυρος. ΙΗ΄. ᾿Ακούσας δὲ ὁ Κυντιανός, ὅτι ἀπέστη τῶν ἐνθάδε ἡ ὁσία μάρτυς, κατὰ τῶν αὐτῆς πραγμάτων εχώρει καὶ λαβὼν πᾶσαν τὴν τάξιν αὐτοῦ ἐπήγετο παραγενέσθαι ἐν Πανόρμῳ· καὶ δὴ αὐτοῦ ἀπερχο μένου κατὰ τὴν ὁδὸν, κρίσει Θεοῦ δικαίᾳ ἀπολέσθαι αὐτὸν συνέβη ἔν τινι παρακειμένῳ ποταμῷ τῇ πόλει Κατανῇ, ονόματι ψημίθῳ. Βουλομένου γὰρ αὐτοῦ τοῦτον διαπερᾶσαι, εἰσῆλθεν ἐν πορθμείῳ μετὰ τῶν ἵππων αὐτοῦ, καὶ δὴ δύο ἵπποι ὥρμησαν κατ' αὐτοῦ· καὶ ὁ μὲν εἰς εἰσδραμών κατὰ πρόσωπον αὐτὸν ἠφάνισεν· ὁ δὲ ἕτερος λακτίσμασιν πλήσσων οὐ δια έλιπεν, μέχρις ἂν αὐτὸν ἐνέβαλεν ἐν τῷ ποταμῷ ο Ψημίθῳ, καὶ πολλῶν ζητησάντων τὸ σῶμα αὐτοῦ, οὐχ εὑρέθη μέχρι τῆς σήμερον. ΙΘ'. Τούτων δὲ οὕτω γενομένων, τὸ σέβας καὶ ἡ τιμή ηὔξανε τῆς ἁγίας μάρτυρος ᾿Αγάθης, καὶ οὐδεὶς έτολμα διάσετσαί τινα τοῦ γένους αὐτῆς. Ἵνα δὲ ἀπαραβατος ὁ λόγος εἴη, ὅτι ἄγγελος ἦν ὁ τὴν πλάκα ἀποθέμενος ἐν τῇ λαρνακι τῆς μαρτυρος, ὤφθη πληρωθέντος τοῦ ἐνιαυτοῦ κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς τες MENSIS FEBRUARIUS. pressit, hujusque amicum Falconium, quorum A præcipue instigatu ila dire sæviebat. Neque hoc solum : sed universa pene Catanensis civitas ter- ræ motu vehementer agitata est, ut cives passim ad pratorium concurrerent, valdeque præsidem terrerent. XVI. Tunc Quintianus primum quidem terræ motu perculsus, dein populi concursu perturba- tus, jussit S. Agatham reduci in custodiam. In quam ingressa, sublatis ad calum manibus di- xit: Gratias tibi ago, Domine, qui me dignam habuisti, quæ pro sancto nomine tuo certarem, et ablato a me prasentis vitæ desiderio, corpori quoque meo tolerantiam suffecisti. Exaudi me, Domine, ancillam tuam, dignamque redde, quæ mundum hunc deseram, copiosamque tuam as- sequar misericordiam. Sic precata, protinus spi- ritum reddidit. XVII. Quod cum audisset populus, summo stu- dio ad carcerem accurrit, et magnanimæ marty- ris reliquias tuto in loco collocavit. Adolescens vero quidam, secum centum ducens pueros splendidissime ornatos, universis ignotus Cata- nensibus, veniens ad locum in quo sancta erant positæ reliquiæ, tabulam marmoream, quam at- tulerat, apposuit, ista inscribens : « Mens sancta, spontaneus honor Dei,et patriæ liberatio. » Hanc tabulam cum intus ad Sancta caput deposuisset, capsamque obsignasset, abcessit, neque uspiam ulterius in civitate visus est : unde suspicio fuit, angelum eum martyris fuisse. XVIII. Quintianus vero cum vita excessisse martyrem accepisset, ad ipsius facultates occu- pandas se contulit: accepta igitur tota sua co- horte Panorinum properabat (11). At vix iter in- gressus, justo Dei judicio, in fluvio quodam,haud procul distante Calana, nomine Premillo, intem riit. Nam cum eum vellet trajicere, ac pontonem equis suis esset ingressus, duo ex iis savire im- patumque in eum facere ceperunt : et unus qui- dem ore in illum invectus eum suffocabat, aller incutere calces non cessabat, donec in Psemi- thum amnem deturbaret. Corpus autem ejus a multis perquisitum, nunquam inveniri potuit. XIX. His ita gestis, crevit honor ac veneratio san- ctæ martyris, neque quisquamn ulli ex ejus cogna- tione negotium facessere ausus est. Ut autem certa et inconcussa redderetur,quæ jam increbuerat fa- ma,angelum fuisse qui tabulam in ejus tumulo de- posuerat (12), anno vertente, circa marlyrii ejus censi. Hujus verba lib 11, cap.44 sunt: Quintianus autem pergens investigare divitias ejus, cum esset in navi,duobus equis calcitrantibus,in flumen pro- jectus est, et corpus ejus nusquam potuit inveniri.» Nulla mentio Panormi. B C Agatha veteris appellatur, ubi etiamnum ejus sepulcrum religiose honoratur: ipsoque loco, aut juxta eum apparuit Angelus. Neque concipi potest, quomodo isthic flammas Ætna evomuerit, quæ minis instar devolutæ, ab summo vertice lapides (11) Inveges scribit, hoc ipsum tradi a Bellova- (12) Sepulta fuit,ubi nunc est templum quod S.

ματι Σιλουανὸν καὶ τὸν φίλον αὐτοῦ ὀνόματι Φαλκός νιον, ὧν τῇ συμβουλίᾳ ἐποίει τὰ ἄνομα. Οὐ μόνον δὲ τοῦτο, ἀλλὰ καὶ πᾶσα ἡ πόλις Κατάνη, σφόδρα ὑπὸ τῆς βίας τοῦ σεισμοῦ ἐδονήθη, ὥστε πάντας τοὺς που λίτας συνδραμεῖν εἰς τὸ πραιτώριον, καὶ πάνω παρά- ξαι τὸν ἄρχοντα. Β 15΄. Τότε ὁ Κυντιανός πρῶτον μὲν τὸν σεισμὸν δειλιῶν, δεύτερον δὲ τῇ ἐποναστάσει του δήμου του ραχθεὶς, ἐκέλευσεν τὴν ἁγίαν ᾿Αγάθη ἀπενεχθῆναι ἐν τῷ δεσμοτηρίῳ. Εἰσελθούσης δὲ αὐτῆς ἐν τῇ φυσ λακῇ, τὰς χεῖρας εἰς τὸν οὐρανὸν ἐκτείνασα εἶπεν· Εὐχαριστῶ σοι, ὦ Κύριε, ὅτι καταξίωσας με αγωνία σασθαι ὑπὲρ τοῦ ὀνόματός σου, ἀφελομένου σου ἀπ' ἐμοῦ τὸ φίλτρον τῆς παρούσης ζωῆς, ὡσαύτως δὲ καὶ τῷ σώματί μου ὑπομονὴν χαρισάμενος. Αὐτός, Δέο σποτα Κύριε, εἰσάκουσόν με καὶ καταξίωσον τὴν σὴν δούλην καταλιπεῖν τὸν κόσμον τοῦτον καὶ εἰς τὸ σὸν πλούσιον ἔλεος φθάσαι. ᾿Αποτελεσάσης αὐτῆς τὴν εὐχὴν παραχρῆμα τὸ πνεῦμα ἀπέδωκεν. う ΙΖ΄. Ωστε ἀκούσαντα τὸν δῆμον μετὰ πάσης σπου δῆς εἰσελθεῖν καὶ τὸ λείψανον τῆς γενναίας μάρτυρος ἐν ἀσφαλείᾳ καταθέσθαι. Νεανίσκος δέ τις ἔχων μὲν ἑαυτοῦ παῖδας τὸν ἀριθμὸν ἑκατὸν, κάλλιστα πάνω ήμφιεσμένους, ὡσαύτως δὲ καὶ ἄγνωστος πᾶσιν ὑπάρ χων τοῖς τὴν Κατανέων οἰκοῦσι πόλιν, ἐλθὼν ἐν τῷ τόπῳ ἔνθα τὸ ἅγιον αὐτῆς ἔκειτο λείψανον, ἐνέγκας πλάκα μαρμαρίνην ἐπέθηκεν ἐπιγράψας οὕτως « Νοῦς ὅσιος, αὐτοπροαίρετος τιμὴ εἰς Θεὸν, καὶ πα τρίδος λύτρωσις, » Αποθέμενος δὲ αὐτὴν ἔνδον πρὸς τῇ κεφαλῇ τῆς οσίας, καὶ ἀσφαλίσας τὴν λάρνακα, ἀνεχώρησεν, ὥστε μηκέτι φαίνεσθαι ἐν τῇ πόλει, ὅθεν τινὰ ὑπόνοιαν ἔχειν, ἄγγελον εἶναι αὐτὸν τῆς μάρτυρος. ΙΗ΄. ᾿Ακούσας δὲ ὁ Κυντιανός, ὅτι ἀπέστη τῶν ἐνθάδε ἡ ὁσία μάρτυς, κατὰ τῶν αὐτῆς πραγμάτων εχώρει καὶ λαβὼν πᾶσαν τὴν τάξιν αὐτοῦ ἐπήγετο παραγενέσθαι ἐν Πανόρμῳ· καὶ δὴ αὐτοῦ ἀπερχο μένου κατὰ τὴν ὁδὸν, κρίσει Θεοῦ δικαίᾳ ἀπολέσθαι αὐτὸν συνέβη ἔν τινι παρακειμένῳ ποταμῷ τῇ πόλει Κατανῇ, ονόματι ψημίθῳ. Βουλομένου γὰρ αὐτοῦ τοῦτον διαπερᾶσαι, εἰσῆλθεν ἐν πορθμείῳ μετὰ τῶν ἵππων αὐτοῦ, καὶ δὴ δύο ἵπποι ὥρμησαν κατ' αὐτοῦ· καὶ ὁ μὲν εἰς εἰσδραμών κατὰ πρόσωπον αὐτὸν ἠφάνισεν· ὁ δὲ ἕτερος λακτίσμασιν πλήσσων οὐ δια έλιπεν, μέχρις ἂν αὐτὸν ἐνέβαλεν ἐν τῷ ποταμῷ ο Ψημίθῳ, καὶ πολλῶν ζητησάντων τὸ σῶμα αὐτοῦ, οὐχ εὑρέθη μέχρι τῆς σήμερον. ΙΘ'. Τούτων δὲ οὕτω γενομένων, τὸ σέβας καὶ ἡ τιμή ηὔξανε τῆς ἁγίας μάρτυρος ᾿Αγάθης, καὶ οὐδεὶς έτολμα διάσετσαί τινα τοῦ γένους αὐτῆς. Ἵνα δὲ ἀπαραβατος ὁ λόγος εἴη, ὅτι ἄγγελος ἦν ὁ τὴν πλάκα ἀποθέμενος ἐν τῇ λαρνακι τῆς μαρτυρος, ὤφθη πληρωθέντος τοῦ ἐνιαυτοῦ κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς τες MENSIS FEBRUARIUS. pressit, hujusque amicum Falconium, quorum A præcipue instigatu ila dire sæviebat. Neque hoc solum : sed universa pene Catanensis civitas ter- ræ motu vehementer agitata est, ut cives passim ad pratorium concurrerent, valdeque præsidem terrerent. XVI. Tunc Quintianus primum quidem terræ motu perculsus, dein populi concursu perturba- tus, jussit S. Agatham reduci in custodiam. In quam ingressa, sublatis ad calum manibus di- xit: Gratias tibi ago, Domine, qui me dignam habuisti, quæ pro sancto nomine tuo certarem, et ablato a me prasentis vitæ desiderio, corpori quoque meo tolerantiam suffecisti. Exaudi me, Domine, ancillam tuam, dignamque redde, quæ mundum hunc deseram, copiosamque tuam as- sequar misericordiam. Sic precata, protinus spi- ritum reddidit. XVII. Quod cum audisset populus, summo stu- dio ad carcerem accurrit, et magnanimæ marty- ris reliquias tuto in loco collocavit. Adolescens vero quidam, secum centum ducens pueros splendidissime ornatos, universis ignotus Cata- nensibus, veniens ad locum in quo sancta erant positæ reliquiæ, tabulam marmoream, quam at- tulerat, apposuit, ista inscribens : « Mens sancta, spontaneus honor Dei,et patriæ liberatio. » Hanc tabulam cum intus ad Sancta caput deposuisset, capsamque obsignasset, abcessit, neque uspiam ulterius in civitate visus est : unde suspicio fuit, angelum eum martyris fuisse. XVIII. Quintianus vero cum vita excessisse martyrem accepisset, ad ipsius facultates occu- pandas se contulit: accepta igitur tota sua co- horte Panorinum properabat (11). At vix iter in- gressus, justo Dei judicio, in fluvio quodam,haud procul distante Calana, nomine Premillo, intem riit. Nam cum eum vellet trajicere, ac pontonem equis suis esset ingressus, duo ex iis savire im- patumque in eum facere ceperunt : et unus qui- dem ore in illum invectus eum suffocabat, aller incutere calces non cessabat, donec in Psemi- thum amnem deturbaret. Corpus autem ejus a multis perquisitum, nunquam inveniri potuit. XIX. His ita gestis, crevit honor ac veneratio san- ctæ martyris, neque quisquamn ulli ex ejus cogna- tione negotium facessere ausus est. Ut autem certa et inconcussa redderetur,quæ jam increbuerat fa- ma,angelum fuisse qui tabulam in ejus tumulo de- posuerat (12), anno vertente, circa marlyrii ejus censi. Hujus verba lib 11, cap.44 sunt: Quintianus autem pergens investigare divitias ejus, cum esset in navi,duobus equis calcitrantibus,in flumen pro- jectus est, et corpus ejus nusquam potuit inveniri.» Nulla mentio Panormi. B C Agatha veteris appellatur, ubi etiamnum ejus sepulcrum religiose honoratur: ipsoque loco, aut juxta eum apparuit Angelus. Neque concipi potest, quomodo isthic flammas Ætna evomuerit, quæ minis instar devolutæ, ab summo vertice lapides (11) Inveges scribit, hoc ipsum tradi a Bellova- (12) Sepulta fuit,ubi nunc est templum quod S.

λειώσεως αὐτῆς, τὸ δὲ ὄρος ή Αἴτνη πῦρ ἐξηρεύξατο, καὶ καθαπερ ποταμὸς μυκώμενος σφόδρα οὕτως κατήρχετο διαλύων τοὺς λίθους ὥσπερ κηρὸν ἐκ τῆς κορυφῆς σοῦ ὅρους φλέξαι καὶ ἀπολέσαι πᾶσαν τὴν τῶν Κατανέων πόλιν· Οἱ πέριξ καὶ πλησίον ὄν τες τοῦ ὄρους καίπερ Ελληνες υπάρχοντες, πρὸς τὸν ναὸν τῆς μάρτυρος ὥρμους, καὶ ἀφελόμενοι τὸ περικείμενον περιβόλαιον τῇ λάρνακι ἔστησαν κατ- έναντι τοῦ πυρὸς καὶ δὴ τῇ προνοίᾳ τοῦ Θεοῦ εὐθέως καὶ παραχρῆμα ἔστη τὸ θεῖον πύρ' ἐγένετο δὲ τὸ θαῦμα μηνὶ Φεβρουαρίῳ πέμπτῃ, ἐν ἡ ἡμέρα ἤθλη- σεν ἐν ᾧ καὶ ἑορτάζοντες δοξάζομεν τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν Θεὸν, ὅπως ταῖς πρεσ- βείαις αὐτῆς ἀφεσιν λάβωμεν ἁμαρτιῶν καὶ τὸ μέγα ἔλεος, νῦν καὶ ἀει, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. ᾿Αμήν. πιτύων ἔχειν πλῆθος, α VITA S. PARTHENII. A diem apparuit Etenim Ætna mons ignem evo- B muit, qui fluminis instar ingenti mugitu devolve- batur, ab summo vertice lapides velut ceram dissolvens, ipsamque urbem Calanensium cor repturus ac penitus consumpturus ignis videatur. Qui igitur circa montem habitabant, etsi essent gentiles, ad templum martyrts concurrunt, su- blatumque velum, quo circumcincta erat urna, ex adverso ignis constituunt. Cum esse divina providentia, subito repressus est ignis. Contigit vero illud niraculum quinto Februarii, quo ipso die certamen finivit Agatha, quo et nos festa ce- lebritate prædicanus Dominum nostrum Jesum Christum, ut ipsins sanctæ martyris precibus ve- nian impetremus peccatorum, magnamque mi- sericordiam, nunc et semper et in sæcula sæcu- lorum. Amen. resolverent, a venirentque versus civitatem Catanensum ; » si in ipsa urbe sita ad imas Ætnæ ra- dices, hiatus patefactus ignes eructabat. DE S. PARTHENIO EPISCOPO LAMPSACI IN HELLESPONTO. (Sæculo IV, Februarii die 7. - Acta sanctorum Bolland. ad hanc diem.) quatuor inter se contrarias urbes habet, in Europa Callipolin Seston, et in Asia Lampsacum et Abydon. Et Lampsacus quidem (ta enim, quæ Plinio I. v, c. 32, Lampsacum est, appellant Græci, Ptolemæus lib. v, c. 2, Socrates 1. Iv, c. 4: Stephanus, Strabo lib. xIII). & Lampsacus igitur, ut ait Strabo, mari imminet, urbs bonitate portus aliisque rebus memorabilis : Pityusa prius dicta ôɩà tò TITÚWY EXELV Años, inquit Stephanus, « quod plurima illic pinus. » Est autem in angusto Helles- ponti posita, ut habet Socrates. cujus die Februarii festum agi annotarunt Molanus in addit, ad Usuardum, et Ferrarius in gene- rali catalogo SS. Breviter de eo Menologium ab Henrico Canisio vulgatum : « Commemoratio S. Parthenii episcopi Lampsaci. » Prolixius ejus encomium exstat in Anthologio et Menæis : atque in his quidem ita Officium hujus diei inchoatur: «Hellesponti gloria, Lampsaci luminare, admiran- dorum operum splendibus lucifer, magnus Parthenius, nos omnes sui memoria convocat ad spiri- tualem solemnitatem peragendam, ad Christum Salvatorem celebrandum. » Lampsacenus certe et coateneus, ut ipse indicat c. 2, n. 16, his verbis: Maximinus quidam no- mine, ex Byza civitate Thraciæ, qui erat discipulus unius ex iis qui sunt apud nos diaconi, nomine Pserta. Crispini narationem pluribus in locis interpolavit Metaphrastes. Hanc Vitam e Græco vertit Gentianus Hervetus, edidit Aloysius Lipomanus, atque ex eo Laurentius Surius. profectum. Et Nicephorus Callistus 1. VIII, c. 42: « Par istis, inquit (id est, Spiridioni et Nicolao), etiam Parthenius fuit, urbis unius in Hellesponto episcopus, vitæ splendore humanitate et prodigiig. ingentibus clarus, adeo ut accepta a Deo potestate, mortuos excitarit, dæmonibus imperarit, atque ægritudinum omnis generis promptus curator exstiterit et gratuitus. » Agit de eo Baronius tom. III, ad an. 337, num. et sequentibus, et censet euin quoque Nicæno concilio interfnisse. 4. « Hellespontus, » ut Plinius 1. IV, cap. 11, scribit, «septem stadiis Europam ab Asia dividens, 2. Eam, Constantino Magno imperante, sanctitate et miraculis illustravit S. Parthenius episcopus: 3. Vitam autem descripsit simplici et candido stylo Cryspinus, ejus (ut creditur) discipulus, 4. Ætatem S. Parthenii indicat Crispinus, dum memorat Byzantium ad Constantium Magnum esse

δὲ ἐπὶ τῷ μετώπῳ αὐτῆς ποιήσας τὴν τοῦ Χριστοῦ σφραγίδα, ιάσατο αὐτὴν παραχρῆμα, καὶ ἐξέπεσεν ἐξ αὐτῆς τὸ παθος ὡς εἶδος καρκίνου, καὶ ἤρκεσεν ἐπὶ τὴν γῆν. Πάντες δὲ οἱ παρόντες θεασάμενοι τὸ τεράστιον θαῦμα, ἔδωκαν αἶνον τῷ θαυμαστοποιῷ Θεψ. 'Απερχομένου του μακαρίου εἰς ἐπίσκεψιν τινος ἀῤῥώστου ἐν τῷ βαδίζειν αὐτὸν ἀθρόον χύων παμμεγέθης καὶ φόνιος διαῤῥήξας τὴν περικειμένην αὐτῷ ἄλυσιν ἐξεπήδησεν ἀπὸ οἰκίας τινὸς τῶν με- γιστάνων καὶ ἀπῆλθεν αὑτῷ, καὶ ὄρθιος ἐπὶ τοῦ σώ- ματος αὐτοῦ ἔστη. Ὁ δὲ ὅσιος ἐμφυσήσας αὐτῷ καὶ τὸν σταυρὸν τοῦ Χριστοῦ ποιησάμενος, παραχρήμα ἐξήρανεν καὶ νεκρὸν ἀπὸ τῶν ὤμων αὐτοῦ ἐπὶ τὴν γῆν ἔῤῥιψεν. Γ΄. Ταῦτα καὶ τὰ τούτοις παραπλήσια ἀκηκοώς δ κατ' ἐκεῖνον τὸν καιρὸν ὁσιώτατος ἐπίσκοπος τῆς β Κυσικινῶν μητροπόλεως, τοὔνομα ᾿Ασχόλιος, μετα- στειλάμενος τὸν ὅσιον τοῦτον Παρθένιον, εἰς τὸ τῆς ἐπισκοπῆς ἀξίωμα προεχειρίσατο, καὶ μέγιστον δῶ- ρον τῇ Λαμψακινῶν πόλει ἐχαρίσατο· ὁ δὲ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ Παρθένιος ἐπιστὰς τῇ ἀφιερωθείσῃ αὐτῷ πόλει Λαμψάκῳ, καὶ εὑρὼν αὐτὸν κατείδωλον, ἠνιᾶτο δεινῶς· πλὴν οὗ διέλιπεν κατὰ τὸν ᾿Απόστο- λον νουθετών, παρακαλῶν, ἐπιτιμῶν, ὑποδεικνύων αὐτοῖς τὴν ὁδὸν τῆς ἀληθείας καὶ τὴν ματαιότητα τῶν εἰδωλων καὶ θαυματουργῶν ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, καὶ ἰώμενος τοὺς ἀξ- ῥώστους αὐτῶν, καὶ οὕτως κατ᾽ ὀλίγον εἴλκυσεν αὐ- τοὺς εἰς τὴν ἐπίγνωσιν τοῦ Χριστοῦ. Ἰδὼν δὲ αὐτοὺς προσκόπτοντας ἐν τῇ πίστει καὶ περιφρονοῦντας τῶν εἰδώλων, ἤβουλήθη καθελεῖν τοὺς ναοὺς τῶν ματαίων; καὶ οἰκοδομῆσαι ἐκκλησίαν ἐπὶ τῷ ὀνόματι τοῦ Κυ- ρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Επισχὼν δὲ αὐτὸν ἐπε- λογήσατο ὅτι ὁ βασιλεὺς Χριστιανὸς καὶ εὐσεβής ἐστιν. Δίκαιον οὖν ὑπάρχει μετὰ γνώμης αὑτοῦ τῶν εἰδωλικῶν ναῶν τὴν καθαίρεσιν ποιήσασθαι. Ταῦτα βουλευσάμενος ὁ θεράπων τοῦ Χριστοῦ, ἀπάρας ἐκ τῆς πόλεως Λαμψάκου, καταλαμβάνει τὴν βασιλίδα πόλιν. Κατὰ συγκυρίαν δὲ συνέβη τῆς ἑξῆς τὸν εὐ- σεβῆ βασιλέα Κωνσταντίνον κατιέναι σχήματι εἰς ἐπίσκεψιν τῶν ὡρείων τοῦ σίτου· καὶ προσελθὼν ὁ ὅσιος ἀνὴρ ἔδειξε τὰ τῆς αἰτήσεως. Ο δὲ ὄντως φι- λόχριστος βασιλεὺς ἐδέξατο τὴν αἴτησιν, καὶ προσ- έταξεν αὐτον προάγειν εἰς τὰ βασίλεια, ἄχρι τοῦ ὑποστρέφειν αὐτὸν ἀπὸ τῶν ὡρείων τοῦ σίτου. Καὶ παραγενόμενος ἀσμένως ἀπεδέξατο τὸν ὅσιον ἄνδρα καὶ περιεπτύξατο καὶ εὔχεσθαι ὑπὲρ αὐτοῦ ἡξίωσεν. διὰ τάχους δὲ προσέταξεν γενέσθαι πρόσταγμα ἕνεκα τῆς καθαιρέσεως τῶν εἰδωλικῶν ναῶν, καὶ τοῦτο κυρώσας ταῖς θείαις αὐτοῦ συλλαβαίς, δίδωσι τῷ μακαρίῳ καὶ χρυσίον δὲ ἱκανὸν δέδωκεν αὐτῷ εἰς ἀπαρτισμὸν τῆς ἁγίας τοῦ Θεοῦ ᾿Εκκλησίας, καὶ ἀσπασάμενος αὐτὸν απέλυσεν ἐν εἰρήνῃ. Δ΄. Επανελθὼν δὲ ὁ μακάριος ἐν τῇ ἰδίᾳ πόλει Λαμψάκῳ, τῶν ναῶν τὴν καθαίρεσιν ἐποιεῖτο, καὶ διαγράψας τον καλλιπρεπέστατον τοῦ Θεοῦ οἶκον, αὐτὸς δι᾽ ἑαυτοῦ ἐφεστὼς πρὸς τὸ ἔργον σπουδῇ πολλῇ, VITA S. PARTHENII. A clus vero in ejus fronte facto signo crucis,eam cu- ravit protinus : et excidit ab ea morbus, adeo ut species cancri vel ipsam terram exulceraverit. Tunc omnes qui aderant,cum hoc vidissent mira- culum, dederunt laudem et gloriam Deo nostro,qui facit miracula. Cum itaque iret aliquando beatus Parthenius ad visendum quemdam ægrotum,inter eundum repente canis ingentis magnitudinis et cædem spirans,rupta calena,quæ ei fuerat imposi- ta, exsiliit a quadam domo cujusdam ex proceri- bus, et eum invasit, et rectus stetit supra corpus ejus.Sanctus autem cum in eum spirasset, et cru- cem Christi fecisset, repente exsiccavit, et ab hu- meris suis in terram projecit mortuum. B C III. Hæc et his similia cum audivisset, qui erat illo tempore sanctissimus Cyzicenorum metropo- I Tim. IV, 2. lis episcopus, nomine Ascholius, cum accersi- visset venerandumn et sanctum hunc virum Par- thenium, eum præfecit dignitate episcopatus, et maximum concessit donum civitati Lampsaceno- rum. Homo autem Dei Parthenius, cum venisset ad ei dedicatam civitatem Lampsacum, et eam invenisset deditam cultui simulacrorum, graviter angebatur. Sed non cessabat, sicut Apostolus ad- monet 1, rogare, increpare, veritatis viam eis ostendere, imbecillitatemque et vanitatem simu- lacrorum : et faciens miracula in nomine Domi- ni nostri Jesu Christi, et curans eorum infrmos, paulatim traxit eos ad Dei agnitionem. Cum vero vidisset eos proficere in fide, et simulacra despi- cere, voluit eorum templa diruere et adificare ecclesiam in nomine Domini nostri Jesu Christi. Cum se autem sustinuisset, sic statuit, quod cum imperator sit Christianus et pius, justum sit ejus sententia templorum idolorum fieri demolitio- nem. Hæc cum apud se statuisset Christi servus Parthenius, et solvisset ex civitate Lampsaco,ve- nit in urbem regiam. Forte autem accidit, ut die sequenti pius imperator Constantinus descende- ret in vehiculo ad videndos agros. Ad eum ita- que accedens vir sanctus, exposuit ei suam peti- tionem. Venerandus vero et plane Christi amans imperator Constantinus, benigne accepit ejus pe- titionem, et valde est lælatus ; jussitque eum ire in regiam, et exspectare donec ipse rediret ab Dagris. Reversus itaque imperator in palatium, lu- benter accepit virum sanctum, et complexus ro- gavit ut pro ipso precaretur; et protinus jussit fieri sacrum pro idolorum et eorum templorum demolitione,et cum hoc suis divinis confirmasset syllabis, dat Parthenio cum multo auro ad exs- truclionem sanctm Dei ecclesia : et cum ample- xus, dimisit in pace. IV. Reversus autem beatus Parthenius in suam civitatem Lampsacum, templa diruit, et cum pul- cherrimam et ornatissimam descripsisset Dei ædem, ipse per se assistens operi, magno studio eam cu-

δὲ ἐπὶ τῷ μετώπῳ αὐτῆς ποιήσας τὴν τοῦ Χριστοῦ σφραγίδα, ιάσατο αὐτὴν παραχρῆμα, καὶ ἐξέπεσεν ἐξ αὐτῆς τὸ παθος ὡς εἶδος καρκίνου, καὶ ἤρκεσεν ἐπὶ τὴν γῆν. Πάντες δὲ οἱ παρόντες θεασάμενοι τὸ τεράστιον θαῦμα, ἔδωκαν αἶνον τῷ θαυμαστοποιῷ Θεψ. 'Απερχομένου του μακαρίου εἰς ἐπίσκεψιν τινος ἀῤῥώστου ἐν τῷ βαδίζειν αὐτὸν ἀθρόον χύων παμμεγέθης καὶ φόνιος διαῤῥήξας τὴν περικειμένην αὐτῷ ἄλυσιν ἐξεπήδησεν ἀπὸ οἰκίας τινὸς τῶν με- γιστάνων καὶ ἀπῆλθεν αὑτῷ, καὶ ὄρθιος ἐπὶ τοῦ σώ- ματος αὐτοῦ ἔστη. Ὁ δὲ ὅσιος ἐμφυσήσας αὐτῷ καὶ τὸν σταυρὸν τοῦ Χριστοῦ ποιησάμενος, παραχρήμα ἐξήρανεν καὶ νεκρὸν ἀπὸ τῶν ὤμων αὐτοῦ ἐπὶ τὴν γῆν ἔῤῥιψεν. Γ΄. Ταῦτα καὶ τὰ τούτοις παραπλήσια ἀκηκοώς δ κατ' ἐκεῖνον τὸν καιρὸν ὁσιώτατος ἐπίσκοπος τῆς β Κυσικινῶν μητροπόλεως, τοὔνομα ᾿Ασχόλιος, μετα- στειλάμενος τὸν ὅσιον τοῦτον Παρθένιον, εἰς τὸ τῆς ἐπισκοπῆς ἀξίωμα προεχειρίσατο, καὶ μέγιστον δῶ- ρον τῇ Λαμψακινῶν πόλει ἐχαρίσατο· ὁ δὲ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ Παρθένιος ἐπιστὰς τῇ ἀφιερωθείσῃ αὐτῷ πόλει Λαμψάκῳ, καὶ εὑρὼν αὐτὸν κατείδωλον, ἠνιᾶτο δεινῶς· πλὴν οὗ διέλιπεν κατὰ τὸν ᾿Απόστο- λον νουθετών, παρακαλῶν, ἐπιτιμῶν, ὑποδεικνύων αὐτοῖς τὴν ὁδὸν τῆς ἀληθείας καὶ τὴν ματαιότητα τῶν εἰδωλων καὶ θαυματουργῶν ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, καὶ ἰώμενος τοὺς ἀξ- ῥώστους αὐτῶν, καὶ οὕτως κατ᾽ ὀλίγον εἴλκυσεν αὐ- τοὺς εἰς τὴν ἐπίγνωσιν τοῦ Χριστοῦ. Ἰδὼν δὲ αὐτοὺς προσκόπτοντας ἐν τῇ πίστει καὶ περιφρονοῦντας τῶν εἰδώλων, ἤβουλήθη καθελεῖν τοὺς ναοὺς τῶν ματαίων; καὶ οἰκοδομῆσαι ἐκκλησίαν ἐπὶ τῷ ὀνόματι τοῦ Κυ- ρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Επισχὼν δὲ αὐτὸν ἐπε- λογήσατο ὅτι ὁ βασιλεὺς Χριστιανὸς καὶ εὐσεβής ἐστιν. Δίκαιον οὖν ὑπάρχει μετὰ γνώμης αὑτοῦ τῶν εἰδωλικῶν ναῶν τὴν καθαίρεσιν ποιήσασθαι. Ταῦτα βουλευσάμενος ὁ θεράπων τοῦ Χριστοῦ, ἀπάρας ἐκ τῆς πόλεως Λαμψάκου, καταλαμβάνει τὴν βασιλίδα πόλιν. Κατὰ συγκυρίαν δὲ συνέβη τῆς ἑξῆς τὸν εὐ- σεβῆ βασιλέα Κωνσταντίνον κατιέναι σχήματι εἰς ἐπίσκεψιν τῶν ὡρείων τοῦ σίτου· καὶ προσελθὼν ὁ ὅσιος ἀνὴρ ἔδειξε τὰ τῆς αἰτήσεως. Ο δὲ ὄντως φι- λόχριστος βασιλεὺς ἐδέξατο τὴν αἴτησιν, καὶ προσ- έταξεν αὐτον προάγειν εἰς τὰ βασίλεια, ἄχρι τοῦ ὑποστρέφειν αὐτὸν ἀπὸ τῶν ὡρείων τοῦ σίτου. Καὶ παραγενόμενος ἀσμένως ἀπεδέξατο τὸν ὅσιον ἄνδρα καὶ περιεπτύξατο καὶ εὔχεσθαι ὑπὲρ αὐτοῦ ἡξίωσεν. διὰ τάχους δὲ προσέταξεν γενέσθαι πρόσταγμα ἕνεκα τῆς καθαιρέσεως τῶν εἰδωλικῶν ναῶν, καὶ τοῦτο κυρώσας ταῖς θείαις αὐτοῦ συλλαβαίς, δίδωσι τῷ μακαρίῳ καὶ χρυσίον δὲ ἱκανὸν δέδωκεν αὐτῷ εἰς ἀπαρτισμὸν τῆς ἁγίας τοῦ Θεοῦ ᾿Εκκλησίας, καὶ ἀσπασάμενος αὐτὸν απέλυσεν ἐν εἰρήνῃ. Δ΄. Επανελθὼν δὲ ὁ μακάριος ἐν τῇ ἰδίᾳ πόλει Λαμψάκῳ, τῶν ναῶν τὴν καθαίρεσιν ἐποιεῖτο, καὶ διαγράψας τον καλλιπρεπέστατον τοῦ Θεοῦ οἶκον, αὐτὸς δι᾽ ἑαυτοῦ ἐφεστὼς πρὸς τὸ ἔργον σπουδῇ πολλῇ, VITA S. PARTHENII. A clus vero in ejus fronte facto signo crucis,eam cu- ravit protinus : et excidit ab ea morbus, adeo ut species cancri vel ipsam terram exulceraverit. Tunc omnes qui aderant,cum hoc vidissent mira- culum, dederunt laudem et gloriam Deo nostro,qui facit miracula. Cum itaque iret aliquando beatus Parthenius ad visendum quemdam ægrotum,inter eundum repente canis ingentis magnitudinis et cædem spirans,rupta calena,quæ ei fuerat imposi- ta, exsiliit a quadam domo cujusdam ex proceri- bus, et eum invasit, et rectus stetit supra corpus ejus.Sanctus autem cum in eum spirasset, et cru- cem Christi fecisset, repente exsiccavit, et ab hu- meris suis in terram projecit mortuum. B C III. Hæc et his similia cum audivisset, qui erat illo tempore sanctissimus Cyzicenorum metropo- I Tim. IV, 2. lis episcopus, nomine Ascholius, cum accersi- visset venerandumn et sanctum hunc virum Par- thenium, eum præfecit dignitate episcopatus, et maximum concessit donum civitati Lampsaceno- rum. Homo autem Dei Parthenius, cum venisset ad ei dedicatam civitatem Lampsacum, et eam invenisset deditam cultui simulacrorum, graviter angebatur. Sed non cessabat, sicut Apostolus ad- monet 1, rogare, increpare, veritatis viam eis ostendere, imbecillitatemque et vanitatem simu- lacrorum : et faciens miracula in nomine Domi- ni nostri Jesu Christi, et curans eorum infrmos, paulatim traxit eos ad Dei agnitionem. Cum vero vidisset eos proficere in fide, et simulacra despi- cere, voluit eorum templa diruere et adificare ecclesiam in nomine Domini nostri Jesu Christi. Cum se autem sustinuisset, sic statuit, quod cum imperator sit Christianus et pius, justum sit ejus sententia templorum idolorum fieri demolitio- nem. Hæc cum apud se statuisset Christi servus Parthenius, et solvisset ex civitate Lampsaco,ve- nit in urbem regiam. Forte autem accidit, ut die sequenti pius imperator Constantinus descende- ret in vehiculo ad videndos agros. Ad eum ita- que accedens vir sanctus, exposuit ei suam peti- tionem. Venerandus vero et plane Christi amans imperator Constantinus, benigne accepit ejus pe- titionem, et valde est lælatus ; jussitque eum ire in regiam, et exspectare donec ipse rediret ab Dagris. Reversus itaque imperator in palatium, lu- benter accepit virum sanctum, et complexus ro- gavit ut pro ipso precaretur; et protinus jussit fieri sacrum pro idolorum et eorum templorum demolitione,et cum hoc suis divinis confirmasset syllabis, dat Parthenio cum multo auro ad exs- truclionem sanctm Dei ecclesia : et cum ample- xus, dimisit in pace. IV. Reversus autem beatus Parthenius in suam civitatem Lampsacum, templa diruit, et cum pul- cherrimam et ornatissimam descripsisset Dei ædem, ipse per se assistens operi, magno studio eam cu-

σω; Α τὴν τούτου ἀνέγερσιν ἐποιεῖτο. Πολλῶν τε γὰρ ξένων καταπλεόντων καὶ ἀναπλεόντων, οὐκ ἐνεδέχετο αυτ τοῖς διελθεῖν, εἰ μὴ πρότερον αὐτὸν ἑωράκεισαν· καὶ τῆς παρ' αὐτοῦ εὐλογίας ἀξιούμενοι, ὡς ἐφόδιον ταύ την ἀγαθῶν ἐπιφερόμενοι ἔπεισιν. Παρεγένετο δὲ άνθρωός τις πρὸς αὐτὸν ἔχοντα πνεύμονα δαιμονίου ἀκαθάρτου ἐν τῷ λεληθότι, ὃν ἔχων οὗτος, θεασάμε- νος τὸν ἅγιον ἐσπάσατο αὐτόν. Ο δὲ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ Παρθένιος γνοὺς τὸν ἐν αὐτῷ οἰκοῦντα δαίμονα, οὐκ ἀντησπάσατο αὐτόν. Ὁ δὲ δαίμων ταραχθείς εἶπε τῷ ὁσίῳ· Ἐπειδὴ ἐπιθυμίαν ἔσχον τοῦ θεάσα- σθαι σε, καὶ ὡσπασάμην σε · σὺ δέ με οὐκ ἀντησπά- Ὁ δὲ ὅσιος πρὸς αὐτὸν ἔφη. Τί οὖν ἔστιν ; ἰδοὺ ἴδες με. Ὁ δαίμων λέγει. Ναί, καὶ εἶδόν σε καὶ ἐπέγνων σε· Ὁ ὅσιος λέγει· Εἰ ἐπ᾽ ἀληθείας έωρα- Β κὼς ἐπέγνως με, ἔξελθε ἀπὸ τοῦ πλάσματος τοῦ Θεοῦ. Ὁ δαίμων εἶπεν· Ὅλον αὐτό ἐστιν, ἵνα διώ- ξης με ; Μὴ, δέομαί σου, μετὰ τοσοῦτον χρόνον μὴ ἐκβάλῃς με. Λέγει αὐτῷ ὁ μακάριος· χρόνον γάρ ἔχεις, ἀφ' οὗ ᾤκησας ἐν αὐτῷ. Ο δαίμων εἶπεν * Ἐκ παιδοθεν, καὶ οὐκ ἐγνώσθην, εἰ μὴ νῦν ὑπὸ σοῦ· σὺ δὲ ἐκβάλλεις με· ποῦ ἐπιτρέπτις ἀπελθεῖν με; Ὁ ὅσιος εἶπεν· Δίδωμί σοι τόπον ποῦ πορευθῇς Ο δαίμων εἶπεν • Πάντως ἔρεις μοι ἀπελθεῖν εἰς τοὺς χοίρους ; Εἶπεν αὐτῷ ὁ ὅσιος · Οὐχὶ, ἀλλὰ δίδωμί σοι ἄνθρωπον· σὺ δὲ εἰσελθὼν κατῴκεις ἐκεῖ · νῦν δὲ ἐκ τούτου ἕξελθε. Ο δαίμων εἶπεν· Ἐν ἀληθείᾳ τοῦτο ποιοῖς, ἢ ἕως τοῦ ἐκβαλεῖν με μόνον· Ο ὅσιος εἶπεν· Ἐμοὶ μὲν ἔστιν ὁ ἄνθρωπος ἕτοιμος ἐν ᾧ ὀφείλεις κατοικῆσαι· σὺ δὲ ἔξελθε διὰ τάχους. Ο δαίμων Ο πεισθεὶς ταῖς συντάξεσι τοῦ ἁγίου, εἰς ἔργον ἀχθῆναι τὴν ὑπόσχεσιν ἀπῄτει. Ὁ δὲ ὅσιος ἀνοίξας τὸ ἑαυτοῦ στόμα, ἔφη τῷ δαίμονι · Ἰδοὺ ἐγώ εἰμι ὁ ἄνθρωπος· εἰσελθὼν κατοίκει ἐν ἐμοί. Ὁ δὲ δαίμων ὡς ὑπὲρ πυρὸς πλεχθεὶς ἐπὶ τῷ λόγῳ, ἀνεβόησεν λέγων· Οὐτί μοι· ἐν ἀλλοτρίῳ ὄντα με σκεύει μετὰ τοσοῦτον χρόνον διώκεις, καὶ τί οὐκ ἂν πάθοιμι παρὰ σου και κόν ; Πῶς καὶ εἰς οἶκον Θεοῦ εἰσελεύσομαι ; Οὐκ ἔστιν ἀλήθειαν ἀκοῦσαι παρ' ὑμῶν τῶν Χριστιανών. Τότε ἐξελθὼν ὁ δαίμων ἀπὸ τοῦ ἀνθρώπου εἰς ἐρή μους καὶ ἀβάτους τόπους ἐπορεύθη· Ὁ δὲ ἄνθρωπος ἐγένετο ὑγιὴς τῇ δυνάμει τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χρι- στοῦ. ᾿Απαρτισθέντος δὲ τοῦ ἔργου τῆς οἰκοδομῆς τῆς ἁγίας τοῦ Χριστοῦ ἐκκλησίας, σπουδὴν ἐτίθετο ὁ Θεοῦ ἄνθρωπος τοῦ ἀποθέσθαι τὴν τράπεζαν, ἐν ᾗ ἔδει τὴν πνευματικὴν καὶ ἀναίμακτον θυσίαν ἀναφέ ρεσθαι τῷ Κυρίῳ. Εὑρὼν δὲ ἔν τινι τόπῳ κατειδώλῳ λίθον ἐπιτήδειον καὶ τίμιον ὀφείλοντα ἀρμόσαι εἰς τὸ ἐπιζητούμενον ἔργον τῆς τραπέζης καλλιεργη θῆναι ὑπὸ τῶν τεχνιτών πεποίηκεν· μετὰ δὲ τὴν ἀπαλλαγὴν κομίζειν εἰς τὴν ἐκκλησίαν ἐπέτρεψεν. Επιθέντες τοιγαροῦν οἱ τεχνῖται τὸν λίθον ἐπὶ τὴν ἅμαξαν, ζεύξαντες τοὺς βόας ἦγον ἐν τῇ πόλει. Ο δὲ βάσκανος καὶ ἀντίζηλος τῶν Χριστιανῶν διάβολος, MENSIS FEBRUARIUS. rabat excitandam. Etenim cum multi adnavigarent et enavigarent hospites, non contingebat eis transire, nisi prius eum vidissent: et benedictione ab eo di- gnati,eam,tanquam multorum bonorum viaticum, auferentes recedebant. Quodam autem die accessit quidam ad eum,qui latenter in se habebat spiritum immundi dæmonii. Quem cum longo tempore ha- buisset,hoc ignorabat. Hic ergo homo cum ridis- set sanctum, eum salutavit. Homo vero Dei Parthe- pius cum cognovisset dæmonem qui in eo habitabat, eum non resalutavit; dæmon autem perturbatus, dixit sancto: Quoniam desideravi le videre,ideo te salutavi: cur tu non salutasti ? Sanctus autem Par- thenius dicit ei : Ecce vidisti me,quid tum ? Dicit damon : El te vidi, et agnovi. Dicit sanctus : Si revera me vidisti et agnovisti, egredere cito a fi- gmento Dei. Dixit dæmon: Hoc totum est, ut me expellas a mea habitatione ? Nunc, rogo te,ne me expellas post tantum tempus. Dicit ei beatus Par- thenius : Estne longum tempus, ex quo in eo ha- bitas? Dixit dæmon : A pueritia, nec fui ulli un- quam cognitus, nisi nunc a te : tu autem me ex- pellis, ut video, et quo jubes me abire? Dixit san- ctus : Do tibi locum, quo proficiscaris. Dicit dæ- mon: Omnino dices mihi, Abi in porcos. Dicit ei sanctus : Minime,sed do tibi hominem humilem; et ingressus in eum,illic habita. Nunc vero ex eo egredere. Dixit dæmon : In veritate hoc facis, an solum hoc dicis,dum me ejeceris? Dixit sanctus : Dico tibi in veritate,mihi quidem est homo para- tus, in quo debes habitare : solum cito egredere. Damon autem sancti pactis conventis persuasus, petebat ut promissio deduceretur ad effectum. Tunc sanctus os aperiens, dixit dæmoni: Ecce ego sum homo: ingredere, et in me inhabita; dæmon aulem tanquam ab igne ustus ob id, quod sanctus dixeral, exclamavit dicens : Hei mihi, me, qui ex alieno vase abii,post tantum tempus persequeris: et quid non mali a te passus fuero? Quomodo vero in do- mum Dei ingrediar? Non licet veritatem audire a vobis Christianis. Tunc dæmon egressus ab homi- ne,abiit in loca deserta et inaccessa, homo autem evasit sanus virtute et gratia Domini nostri Jesu Christi, [(2) Deumque perpetuo laudabat et glori- ficabat, et sanctum ejus famulum Parthenium.] V. Perfecto vero opere ædificationis sanctæ Dei ecclesia,studium ponebat homo Dei ut reponeretur mensa, in qua oportebat Domino offerri spiritale et incruentum sacrificium. Cum autem invenisset in quodam loco, dedicato idolis, lapidem pretiosum et aplum ad saficiæ mensæ concinnandum opus,quod quærebatur, effecit id pulchre elaborari et adaptari ab artificibus. Profecto vero opere, jussit id afferri in ecclesiam. Cum ergo artifices lapidem currui imposuissent, et boves junxissent, ducebant ad ci- vitatem.Invidens autem et bonorum operum æmu- lus diabolus, non ferens ignem divini zeli sancti D • (2) Uncis inclusa Græcus textus non habet.

σω; Α τὴν τούτου ἀνέγερσιν ἐποιεῖτο. Πολλῶν τε γὰρ ξένων καταπλεόντων καὶ ἀναπλεόντων, οὐκ ἐνεδέχετο αυτ τοῖς διελθεῖν, εἰ μὴ πρότερον αὐτὸν ἑωράκεισαν· καὶ τῆς παρ' αὐτοῦ εὐλογίας ἀξιούμενοι, ὡς ἐφόδιον ταύ την ἀγαθῶν ἐπιφερόμενοι ἔπεισιν. Παρεγένετο δὲ άνθρωός τις πρὸς αὐτὸν ἔχοντα πνεύμονα δαιμονίου ἀκαθάρτου ἐν τῷ λεληθότι, ὃν ἔχων οὗτος, θεασάμε- νος τὸν ἅγιον ἐσπάσατο αὐτόν. Ο δὲ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ Παρθένιος γνοὺς τὸν ἐν αὐτῷ οἰκοῦντα δαίμονα, οὐκ ἀντησπάσατο αὐτόν. Ὁ δὲ δαίμων ταραχθείς εἶπε τῷ ὁσίῳ· Ἐπειδὴ ἐπιθυμίαν ἔσχον τοῦ θεάσα- σθαι σε, καὶ ὡσπασάμην σε · σὺ δέ με οὐκ ἀντησπά- Ὁ δὲ ὅσιος πρὸς αὐτὸν ἔφη. Τί οὖν ἔστιν ; ἰδοὺ ἴδες με. Ὁ δαίμων λέγει. Ναί, καὶ εἶδόν σε καὶ ἐπέγνων σε· Ὁ ὅσιος λέγει· Εἰ ἐπ᾽ ἀληθείας έωρα- Β κὼς ἐπέγνως με, ἔξελθε ἀπὸ τοῦ πλάσματος τοῦ Θεοῦ. Ὁ δαίμων εἶπεν· Ὅλον αὐτό ἐστιν, ἵνα διώ- ξης με ; Μὴ, δέομαί σου, μετὰ τοσοῦτον χρόνον μὴ ἐκβάλῃς με. Λέγει αὐτῷ ὁ μακάριος· χρόνον γάρ ἔχεις, ἀφ' οὗ ᾤκησας ἐν αὐτῷ. Ο δαίμων εἶπεν * Ἐκ παιδοθεν, καὶ οὐκ ἐγνώσθην, εἰ μὴ νῦν ὑπὸ σοῦ· σὺ δὲ ἐκβάλλεις με· ποῦ ἐπιτρέπτις ἀπελθεῖν με; Ὁ ὅσιος εἶπεν· Δίδωμί σοι τόπον ποῦ πορευθῇς Ο δαίμων εἶπεν • Πάντως ἔρεις μοι ἀπελθεῖν εἰς τοὺς χοίρους ; Εἶπεν αὐτῷ ὁ ὅσιος · Οὐχὶ, ἀλλὰ δίδωμί σοι ἄνθρωπον· σὺ δὲ εἰσελθὼν κατῴκεις ἐκεῖ · νῦν δὲ ἐκ τούτου ἕξελθε. Ο δαίμων εἶπεν· Ἐν ἀληθείᾳ τοῦτο ποιοῖς, ἢ ἕως τοῦ ἐκβαλεῖν με μόνον· Ο ὅσιος εἶπεν· Ἐμοὶ μὲν ἔστιν ὁ ἄνθρωπος ἕτοιμος ἐν ᾧ ὀφείλεις κατοικῆσαι· σὺ δὲ ἔξελθε διὰ τάχους. Ο δαίμων Ο πεισθεὶς ταῖς συντάξεσι τοῦ ἁγίου, εἰς ἔργον ἀχθῆναι τὴν ὑπόσχεσιν ἀπῄτει. Ὁ δὲ ὅσιος ἀνοίξας τὸ ἑαυτοῦ στόμα, ἔφη τῷ δαίμονι · Ἰδοὺ ἐγώ εἰμι ὁ ἄνθρωπος· εἰσελθὼν κατοίκει ἐν ἐμοί. Ὁ δὲ δαίμων ὡς ὑπὲρ πυρὸς πλεχθεὶς ἐπὶ τῷ λόγῳ, ἀνεβόησεν λέγων· Οὐτί μοι· ἐν ἀλλοτρίῳ ὄντα με σκεύει μετὰ τοσοῦτον χρόνον διώκεις, καὶ τί οὐκ ἂν πάθοιμι παρὰ σου και κόν ; Πῶς καὶ εἰς οἶκον Θεοῦ εἰσελεύσομαι ; Οὐκ ἔστιν ἀλήθειαν ἀκοῦσαι παρ' ὑμῶν τῶν Χριστιανών. Τότε ἐξελθὼν ὁ δαίμων ἀπὸ τοῦ ἀνθρώπου εἰς ἐρή μους καὶ ἀβάτους τόπους ἐπορεύθη· Ὁ δὲ ἄνθρωπος ἐγένετο ὑγιὴς τῇ δυνάμει τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χρι- στοῦ. ᾿Απαρτισθέντος δὲ τοῦ ἔργου τῆς οἰκοδομῆς τῆς ἁγίας τοῦ Χριστοῦ ἐκκλησίας, σπουδὴν ἐτίθετο ὁ Θεοῦ ἄνθρωπος τοῦ ἀποθέσθαι τὴν τράπεζαν, ἐν ᾗ ἔδει τὴν πνευματικὴν καὶ ἀναίμακτον θυσίαν ἀναφέ ρεσθαι τῷ Κυρίῳ. Εὑρὼν δὲ ἔν τινι τόπῳ κατειδώλῳ λίθον ἐπιτήδειον καὶ τίμιον ὀφείλοντα ἀρμόσαι εἰς τὸ ἐπιζητούμενον ἔργον τῆς τραπέζης καλλιεργη θῆναι ὑπὸ τῶν τεχνιτών πεποίηκεν· μετὰ δὲ τὴν ἀπαλλαγὴν κομίζειν εἰς τὴν ἐκκλησίαν ἐπέτρεψεν. Επιθέντες τοιγαροῦν οἱ τεχνῖται τὸν λίθον ἐπὶ τὴν ἅμαξαν, ζεύξαντες τοὺς βόας ἦγον ἐν τῇ πόλει. Ο δὲ βάσκανος καὶ ἀντίζηλος τῶν Χριστιανῶν διάβολος, MENSIS FEBRUARIUS. rabat excitandam. Etenim cum multi adnavigarent et enavigarent hospites, non contingebat eis transire, nisi prius eum vidissent: et benedictione ab eo di- gnati,eam,tanquam multorum bonorum viaticum, auferentes recedebant. Quodam autem die accessit quidam ad eum,qui latenter in se habebat spiritum immundi dæmonii. Quem cum longo tempore ha- buisset,hoc ignorabat. Hic ergo homo cum ridis- set sanctum, eum salutavit. Homo vero Dei Parthe- pius cum cognovisset dæmonem qui in eo habitabat, eum non resalutavit; dæmon autem perturbatus, dixit sancto: Quoniam desideravi le videre,ideo te salutavi: cur tu non salutasti ? Sanctus autem Par- thenius dicit ei : Ecce vidisti me,quid tum ? Dicit damon : El te vidi, et agnovi. Dicit sanctus : Si revera me vidisti et agnovisti, egredere cito a fi- gmento Dei. Dixit dæmon: Hoc totum est, ut me expellas a mea habitatione ? Nunc, rogo te,ne me expellas post tantum tempus. Dicit ei beatus Par- thenius : Estne longum tempus, ex quo in eo ha- bitas? Dixit dæmon : A pueritia, nec fui ulli un- quam cognitus, nisi nunc a te : tu autem me ex- pellis, ut video, et quo jubes me abire? Dixit san- ctus : Do tibi locum, quo proficiscaris. Dicit dæ- mon: Omnino dices mihi, Abi in porcos. Dicit ei sanctus : Minime,sed do tibi hominem humilem; et ingressus in eum,illic habita. Nunc vero ex eo egredere. Dixit dæmon : In veritate hoc facis, an solum hoc dicis,dum me ejeceris? Dixit sanctus : Dico tibi in veritate,mihi quidem est homo para- tus, in quo debes habitare : solum cito egredere. Damon autem sancti pactis conventis persuasus, petebat ut promissio deduceretur ad effectum. Tunc sanctus os aperiens, dixit dæmoni: Ecce ego sum homo: ingredere, et in me inhabita; dæmon aulem tanquam ab igne ustus ob id, quod sanctus dixeral, exclamavit dicens : Hei mihi, me, qui ex alieno vase abii,post tantum tempus persequeris: et quid non mali a te passus fuero? Quomodo vero in do- mum Dei ingrediar? Non licet veritatem audire a vobis Christianis. Tunc dæmon egressus ab homi- ne,abiit in loca deserta et inaccessa, homo autem evasit sanus virtute et gratia Domini nostri Jesu Christi, [(2) Deumque perpetuo laudabat et glori- ficabat, et sanctum ejus famulum Parthenium.] V. Perfecto vero opere ædificationis sanctæ Dei ecclesia,studium ponebat homo Dei ut reponeretur mensa, in qua oportebat Domino offerri spiritale et incruentum sacrificium. Cum autem invenisset in quodam loco, dedicato idolis, lapidem pretiosum et aplum ad saficiæ mensæ concinnandum opus,quod quærebatur, effecit id pulchre elaborari et adaptari ab artificibus. Profecto vero opere, jussit id afferri in ecclesiam. Cum ergo artifices lapidem currui imposuissent, et boves junxissent, ducebant ad ci- vitatem.Invidens autem et bonorum operum æmu- lus diabolus, non ferens ignem divini zeli sancti D • (2) Uncis inclusa Græcus textus non habet.

νῶς προσηύξατο πρὸς τὸν Θεὸν περὶ αὐτοῦ· καὶ πε- ραχρῆμα ἀπῆλθεν ἀπ᾿ αὐτοῦ ὁ ἐπίμων, καὶ ἐκαθαρί σθη. Ἔλαβον δὲ αὐτὸν οἱ γονεῖς αὐτοῦ ὑγιῆ, καὶ ἀπῆλθον δοξάζοντες τὸν Θεόν. Ζ΄. ᾿Αλεξανδρία δὲ τις ονόματι ἀπὸ ᾿Αρίβης τῆς κατὰ "Αβυδον δρακοντιαῖον ἔχουσα πνεύμα, κυρίω ζουσα καὶ ἀναιρουσα πολλούς, ἠνέχθη πρὸς τὸν δοῦ λον του Θεοῦ, καὶ ἐπιτιμήσας τῷ πνεύματι, Ιπσατο αὐτὴν, καὶ ἀπέλυσεν εἰς τὰ ἴδια. Συνοδίου δέ τινος ἀπὸ ᾿Αβύδου θυγατέρα παρθένον ὑπὸ πνεύματος ἀκαθάρτου ἐλαυνομένην ἐν τοῖς ὄρεσιν συλλαβόμενοι οἱ ταύτης γονεῖς ἡγαγον πρὸς τὸν δίκαιον· καὶ ἐπισ θεὶς τὰς χεῖρας καὶ ἐπευξάμενος Ιάσατο αὐτήν. "Αλο λον "Αξανόν τινα στρατιώτην, ἔχοντα πάντα τὰ μέλη β αὐτοῦ παρειμένα, ἤγαγον πρὸς τὸν δοῦλον τοῦ Θεοῦ, ἣν ὕδατι βρέχων καὶ ἐπευχόμενος, ὑγιῆ εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ ἀπέστειλε περιπατοῦνται Ἕτερον δέ τινε Σύρον τῷ γένει, ὀνόματι ᾿Αλαβάν, τῇ ἐνεργείᾳ τοῦ πονηροῦ τοῦ ἐνοικοῦντος δαίμονος ἐκ τοῦ διατέγου των κατηχουμενίων τῆς ἁγίας ἐκκλησίας ἧς ἔκτισ σεν ὁ ἅγιος ἀνὴρ κρεμασθέντα καὶ νεκρὸν ἀποτελεσ σθέντα ἐπιστὰς τῷ πτώματι ὁ δοῦλος τοῦ Θεοῦ, δι' εὐχῆς κἀκεῖνον ἐζωοποίησε καὶ τὸν δαίμονα ἀπ' αὐτ τοῦ ἐφυγάδευσεν. Ἔκτροπος ἐκ τῆς Παρέας ήγαγε τὴν ἑαυτοῦ γαμετὴν πρὸς τὸν ὅσιον ἔχουσαν πνεῦμε ἀκάθαρτον, καὶ παρεκάλει πολλὰ, ἵνα εὔξηται ὑπὲρ αὐτῆς, ὅπως ἰαθῆ ἀπὸ τοῦ ἐνοχλοῦντος αὐτὴν δαίμο νος. Ὁ δὲ εἴξας τῇ παρακλήσει, προσλαβόμενος αὐτὴν, καὶ ἐμφυσήσας εἰς τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῆς, καὶ ἐπευξάμενος ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτῆς δοξάζων τὸν Θεὸν, ἀπίει εἰς υὸν οἶκον αὐτοῦ ἔμα αὐτῇ. ᾿Ακακίαν δέ τινα ἀπὸ τοῦ κτήματος οὖσαν τοῦ λεγομένου Κηλα λίου, ὑπὸ Πνεύματος ἀκαθάρτου συντριβομένην ἤγαγον πρὸς αὐτὸν καὶ τῇ δυνάμει τοῦ κυρίου έχει βαλὼν τὸ δαιμόνιον, ὑγιῆ ἀπέλυσεν. Εὐχερία τις ονόματι, γαμετή ᾿Αγαπίου μαγιστριανού Ηρακλεώ του ὑπὸ φαρμακείας Επηρεασθεῖσα καὶ τὰ ἐντὸς διατρωγομένη, ηνέχθη πρὸς τὸν ὅσιον, καὶ ἐν τρισὶν ἡμέραις ἐπευξάμενος αὐτῇ καὶ τοῦ ἐλαίου τῶν ἁγίων ποτίζων, ὑγιῆ ἀπέστειλεν εἰς τὸν οἶκον αὐτῆς. Η΄. Μαξιμίνός τις ονόματι ἀπὸ Βίζης (3) τῆς πόσ λεως Θράκης, μαθητεύων ἑνὶ τῶν παρ' ἡμῖν διακόσ νων, ονόματι Ψέρτην, οὗτος ὁ Μαξιμίνος άρρω στίς δυσεντερίῳ περιπεσών, ἀπεγνώσθη. Μαθόντες δὲ οἱ τούτου γονεῖς, ἦλθον ἀπὸ Βύζης ἐν Λαμψάκῳ τὸ θάψαι αὐτόν. Καὶ λαβόντες αὐτὸν σὺν τῷ κλι νιδίῳ, πίστει φερόμενοι ἄγουσιν αὐτὸν ἐν τῇ ἁγίᾳ έκκλησίᾳ, καὶ τιθέασιν αὐτὸν ἐν τῇ εἰσόδῳ τοῦ ἐπισ σκόπου, δι' ἧς ἔμελλεν ἀνιέναι ὁ δοῦλος τοῦ Θεοῦ. Ελθὼν δὲ ὁ ὅσιος ἀνὴρ καὶ ἰδὼν αὐτὸν ἐν τῇ κλίνῃ ἄπνουν κείμενον, καὶ τοὺς γονεῖς ολοφυρομένους, καὶ πάντες τοὺς συμπαρόντας κλείοντας, εδάκρυσε καὶ αὐτὸς, καὶ κλίνας τὰ γόνατα προσηύξατο πρὸς τὸν Θεὸν περὶ αὐτοῦ, καὶ τῇ δυνάμει τοῦ Κυρίου της σοῦ Χριστοῦ ἐπέστρεψε τὸ πνεῦμα αὐτοῦ ἐπ᾿ αὐτὸν, καὶ ἀνεκάθισεν ὁ νεκρὸς καὶ ἤρξατο λαλεῖν. Δοὺς δὲ MENSIS FEBRUARIUS. profluentium lacrymarum parentum,intense Deum A precatus est pro ipso, et protinus egressus fuit ab ipse demon, et mundatus fuit homo. Tunc paren. tes ejus eum sanum acceperunt, et domum redie· runt, Deum laudantes atque glorificantes. C VII. Alexandria autem quædam nomine,ex Ari- ba, quæ est Abydo, draconalem habens spiritum, sibilans et multos interimens,allata est ad servum Dei Parthenium. Qui cum increpasset spiritum,cu- ravit eam,et remisit ad suos. Synodii vero cujus- dam Abydeni Gliam virginem, quæ ab immundo spiritu vexabatur in montibus,parentes ejus com- prehendentes,duxerunt ad justum : et cum manus ei imposuisset et esset precatus, eam curavit. Alium quoque, Axanum quemdam militem,qui omnes par- tes corporis habebat dissolutas, duxerunt ad ser- vum Dei Parthenium. Quem aqua madefaciens et precans,sanum misit domum suam ambulantem. Quemdam autem alium, nomine Alanam, genere Syrum, operatione mali,qui in eo habilabat,damo- nis, ex tabula calechumenorum sanctæ ecclesiæ, quam condidit sanctus vir Parthenius, suspensum et tractum et effectum mortuum,ad cadaver adve- niens Dei famulus,illum quoque sivifcavit preci- bus, et ab eo fugavit dæmonem.Eutropus vero qui- dam nomine,ex Pareo, uxorem suam duxit ad san- ctum,quæ habebat spiritum immundum,el rogabat eum multum, ut pro ipsa regaret, ut curaretur a dæmone,qui ipsam vexabat. Vir autem sanctus ce- dens ejus precidus,cum eam accepisset, et in ejus oculos inspirasset, et super caput ejus esset preca- tus, liberavit a demone. Tunc maritus ejus Deum glorificans,ivit in domum suam cum ipsa.Acaciam vero quandam nomine,ex pago qui dicitur Celsus, quæ ab immundo spiritu consumebatur,ad eumad- duxerunt,et gratia et virtute Domini Jesu sanam di- misit. Eucheria quædam nomine, uxor Agapii ma- gistriani Pageleati, veneficio altentata,cum ei ro- derentur intestina, allata est ad sanctum ; et cum tribus diebus ei esset precatus, et ex oleo sancto rum eam polasset,sanam remisit in domum suam. VIII.Maximianus quidam nomine, ex Byza civitate Thracis, qui erat discipulus unius ex iis qui sunt apud nos diaconi,nomine Pserta: hic ergo Maximi- nus cum incidisset in morbum torminis intestino rum,desperatus fuerat ab omnibus. Cum id autem rescivissent ejus parentes, Byza venerunt Lampsa-ἐπὶ cum ad eum sepeliendum: et cum eum accepissent eum lectulo, fide ducti, ferunt eum in sanctam ecclesiam,et eum ponunt in ingressu episcopi, per quem Dei servus erat transiturus. Cum vero in cum locum venisset sanctus vir Parthenius, et vi- disset eum in lecto jacentem, et ejus parentes la- mentantes, et omnes, qui cum eis aderant,lacry- mantes, ipse quoque est lacrymatus: et cum fexis- sel genua, Deum pro ipso est precatus, et virtute ac gratia Domini nostri Jesu Christi, ad ipsum re- D - Terei nefasto crimine invisa hirundinibus. » (3) Urbs Thraciæ a Ptolemæo nominata III, 11. Plinius IV, 11 : « Byzia, arx regum Thraciæ, a

αὐτῷ χεῖρα ἀνέστησεν καὶ ἀπέδωκε τοῖς γονεῦσιν, & ὡς πᾶσαν τὴν πόλιν δοξάζειν τὸν Θεὸν ἐπὶ τῷ γεγο- νότι. Γυνὴ δέ τις διάκονος, Ασήρμου κώμης τῆς Χερσονήσου, ὀνόματι Θεοφίλα καὶ σὺν αὐτῇ Ρουφίνα ἀείπαις ἐκ τῆς αὐτῆς κώμης, ὑπὸ πνεύματος ἀκα- θέρτου πάρετος γεγονότα, ηνέχθησαν τῷ ἁγίῳ ἀνδρὶ, ἃς ἐν ἡμέραις ὀλίγαις, ὕδωρ ἐπιβρέχων καὶ ἐπευχό- μενος, τῇ δυνάμει τοῦ Κυρίου ὑγιεῖς ἀπέπεμψεν εἰς τὰ ἴδια. Ιλαρίου τινὸς πρεσβυτέρου ἀπὸ Σανσαδίας, υἱός μονογενής, ὀνόματι θαλάσσιος, ὑπὸ πνεύματος πονηροῦ ἔξω τῶν φρενών γενόμενος, ηνέχθη τῷ ὁσίῳ· ὃν καὶ ἐπευχόμενος ἐν ὅλαις ἑπτὰ ἡμέραις εἰς τὸ κατὰ φύσιν ἤγαγεν, καὶ εὐχαριστοῦντα τῷ Κυρίῳ σὺν τῷ Πατρὶ ἀπέλυσεν, Γραΐδα δέ τινα πενιχράν ὀνόματι Καλιόπην καὶ σὺν αὐτῇ ἑτέραν κόρην, ονό- ματι Κυριακήν, ἀμφοτέραις ὑπὸ πνεύματος ἀκαθάρ- Η του παιδευομένας ἤνεγκαν πρὸς αὐτόν, καὶ διὰ τῆς πρὸς Θεὸν εὐχῆς ἐθεράπευσεν· δούς τε αὐταῖς καὶ τὰ πρὸς διατροφὴν ἀπέλυσεν. Θ΄. Πρὸς δὲ τούτοις καὶ τοῖς ἄλλοις τοῖς ἀνεκδιηγή - τοις θαυμασίοις συνέβη τότε τὸ ταμιακὸν βαφεῖον τῆς πορφύρας ὑπὸ πνεύματος ἀκαθάρτου ἐνσκήψαν- τος, ἐμποδίζεσθαι, καὶ μὴ ἀποτελεῖν τὴν ἐξ ἔθους βαφήν, ἀλλὰ καὶ φανερῶς ἐπιφαίνεσθαι τὸν ἀκάθαρ- τον δαίμονα τοῖς βαφεύσιν καὶ μὴ συγχωρεῖν τὸ βα- σιλικὴν ἀποτελεῖσθαι ἔργον, ὡς ἐκ τούτου πολὺν κίνδυνον καὶ ζημίαν ὑπομένειν τοὺς δουλεύοντας καὶ τοὺς βαφεῖς. Ταῦτα μαθὼν ὁ ὅσιος ἀνὴρ, προθύμως εἰς τὸν τοῦ βαφείου παρεγένετο τόπον, καὶ προσκα- λετάμενος τὸν ἐνεργοῦντα ἀκάθαρτον δαίμονα, καὶ α ἐπιτιμήσας αὐτὸν ἐπὶ τῷ φοβερῷ καὶ ἁγίῳ ὀνόματι τοῦ Θεοῦ, ἄφαντον αὐτὸν πεποίηκεν ἀπὸ πάσης τῆς ἐνεργείας, ἐκείνου κράξαντος εἰς ἐξέκουσιν πάντων, ὅτι ὑπὸ πυρὸς ἐλαύνεται εἰς τὴν γέενναν τοῦ πυρός. Κελεύσαντος δὲ τοῦ ἁγίου ἐγέμισαν οἱ βαφεῖς τοὺς λέβητας, καὶ παρόντος αὐτοῦ ἐχάλων ἔριον καὶ τὴν δέουσαν βαφὴν ἀνεμποδίστως ἐξ ἐκείνου ἐδέχετο καὶ εἰς τὸν μετέπειτα χρόνον· καὶ οὕτως ἐῤῥύσθησαν οἵ σε πολιτευόμενοι καὶ οἱ βαφεῖς πάντες τοῦ βασιλικοῦ κινδύνου. του Πατρός ἡμῶν Παρθενίου ἀκούσατε. Ἐν τῷ καιρῷ τῆς τῶν θύνων ἀλείας ὅτε οἱ μὲν ἰχθύες ὁρῶντο τοῖς ἀλιεῦσιν, ὡς ἤδη ἐν χερσὶν ὑπάρχοντες· χαλωμένων δὲ τῶν δικτύων οὐδὲν πλέον ἤνυον ἢ τὸν κόπον μό- νον ὑπέμενον. Τοῦτο δὲ ὑπὸ διαβολικῆς αὔρας το εμπόδιον ὑπῆρχεν, οὐκ εἰς ἓν ἢ δεύτερον ἐμπόριον γενόμενον, ἀλλ᾽ εἰς ὅλην τὴν παραλίαν, ἄχρις '6ύ- ᾿Αβύ δου. Καὶ συναχθέντες ἅπαντες ἐπὶ τῷ αὐτῷ, ἐδεή- θησαν τοῦ δικαίου ἀνδρός, εὔξασθαι πρὸς τὸν Θεὸν περὶ αὐτῶν. Εὐχυμένου δὲ αὐτοῦ μετὰ νηστείας καὶ κλαυθμοῦ, ἐφανέρωσεν αὐτῷ ὁ Θεὸς τὴν σατανικήν ἐνέργειαν. Ὁ δὲ διεγερθεὶς οὐκ ὤκνησεν παραγενέ- σθαι ἐν ἑκάστῳ ἐμπορίῳ ἕως ᾿Αβύδου, καὶ εὐλογῶν ὕδωρ καὶ ἐμβάλλων ἄλας, ἐοικαλούμενος τὸν Θεὸν 111ο υπo VITA S. PARTHENII. versus est spiritus : et statim assedit, qui fuerat mortuus, et cepit loqui.Data autem ei manu, fe- cit eum surgere, et sanum reddidit parentibus,adeo ut universa civitas Deum laudaret propter factam miraculum. Quædam autem mulier diaconissa,no- mine Theophila, ex Asermo vico Cherronesi, et cum ipsa, Rufina impubes ex eodem vico,ab im- mundo spiritu dissoluta, et effecta paralytica, al- late sunt ad sanctum virum. Quas paucis diebus aqua irrigans et precans, virtute Domini sanas emisit ad suos. Hilarii cujusdam presbyteri ex Au sadia filius unigena,nomine Thalassius, qui a ma- ligno spiritu fuerat mente motus, portatus est ad sanctum. Quem cum accepisset, orans totos septem dies,reduxit ad naturam,et Domino agentem gra- lias, cum patre remnisit ad patriam. Vetulas vero quasdam duas pauperes, quarum uni nomen erat Calliope, alteri vero Cyriaca, quæ ambæ ab im- mundo spiritu castigabantur, tulerunt ad Sanctum : qui per suas ad Deum preces ambas curavit. Cum autem eis quoque dedisset ea quæ erant ad victum necessaria, dimisit in pace. D IX. Praeter haec aulem et alia,quæ narrari non poς- sunt,sancti hujus viri miracula, accidit ut oficina quoque,in qua tingebatur purpura,impediretur ab immundo spiritu, qui in eam incubuerat, et non efficeret eam quam solebat tincturam : sed etiam immundus dæmon appareret tinctoribus, et opus imperatoris non sineret effectum reddere: adeo ut ex hac re magnum periculum et damnum servi sustinerent et tinctores. Quamobrem cum rescivis- set homo Dei Parthenius et ab eis fuisset rogatus, prompto et alacri animo venit ad locum officina: et cum advocasset immundum operantem damonem, et eum increpasset terribili et sancto nomine Chri- sti, fecit eum evanescere ab omnibus fnibus, clamante omnibus audientibus: Tanquam ab igne expellor in gehennam ignis. Cum autem jussisset Sanctus, tinctores impleverunt lebetes, et eo præ- gente immiserunt lanam. Ea vero ab illo tempore, eam,quam oportebat tincturam citra_ullum impe- dimentum accepit etiam in futurum.Sicque et qui gerebant rempublicam, et tinctores omnes liberati fuerunt a periculo imperatoris. X.Audite aliud quoque magnum miraculum,quod factum est a sancto Patre nostro Parthenio. Tem- pore piscationis thynnorum, cernebantur quidem pisces a piscatoribus, tanquam qui jam essent in manibus. Cum laxarentur autem retia, nihil pro- fciebant, sed laborem inanem sustinebant. Fuit vero hoc a diabolica aura impedimentum non in tantum aut altero emporio, sed in tota regione maritima usque ad Abydum. Omnes autem simul congregati, rogarunt virum justum, ut Deum pro eis precaretur. Eo vero precante cum jejunio et fetu, Deus ei aperuit causam et Satanicam ope rationem. Experrectus autem,citra moram profec- tus est in unum quodque emporium usque ad Aby- dum, et aquam benedicens, et sal injiciens (3), et uno 1. Τεράστιον θέαμα γενόμενον ὑπὸ τοῦ ὁσίου τού (5) Vide hic aquam benedici cum sale.

αὐτῷ χεῖρα ἀνέστησεν καὶ ἀπέδωκε τοῖς γονεῦσιν, & ὡς πᾶσαν τὴν πόλιν δοξάζειν τὸν Θεὸν ἐπὶ τῷ γεγο- νότι. Γυνὴ δέ τις διάκονος, Ασήρμου κώμης τῆς Χερσονήσου, ὀνόματι Θεοφίλα καὶ σὺν αὐτῇ Ρουφίνα ἀείπαις ἐκ τῆς αὐτῆς κώμης, ὑπὸ πνεύματος ἀκα- θέρτου πάρετος γεγονότα, ηνέχθησαν τῷ ἁγίῳ ἀνδρὶ, ἃς ἐν ἡμέραις ὀλίγαις, ὕδωρ ἐπιβρέχων καὶ ἐπευχό- μενος, τῇ δυνάμει τοῦ Κυρίου ὑγιεῖς ἀπέπεμψεν εἰς τὰ ἴδια. Ιλαρίου τινὸς πρεσβυτέρου ἀπὸ Σανσαδίας, υἱός μονογενής, ὀνόματι θαλάσσιος, ὑπὸ πνεύματος πονηροῦ ἔξω τῶν φρενών γενόμενος, ηνέχθη τῷ ὁσίῳ· ὃν καὶ ἐπευχόμενος ἐν ὅλαις ἑπτὰ ἡμέραις εἰς τὸ κατὰ φύσιν ἤγαγεν, καὶ εὐχαριστοῦντα τῷ Κυρίῳ σὺν τῷ Πατρὶ ἀπέλυσεν, Γραΐδα δέ τινα πενιχράν ὀνόματι Καλιόπην καὶ σὺν αὐτῇ ἑτέραν κόρην, ονό- ματι Κυριακήν, ἀμφοτέραις ὑπὸ πνεύματος ἀκαθάρ- Η του παιδευομένας ἤνεγκαν πρὸς αὐτόν, καὶ διὰ τῆς πρὸς Θεὸν εὐχῆς ἐθεράπευσεν· δούς τε αὐταῖς καὶ τὰ πρὸς διατροφὴν ἀπέλυσεν. Θ΄. Πρὸς δὲ τούτοις καὶ τοῖς ἄλλοις τοῖς ἀνεκδιηγή - τοις θαυμασίοις συνέβη τότε τὸ ταμιακὸν βαφεῖον τῆς πορφύρας ὑπὸ πνεύματος ἀκαθάρτου ἐνσκήψαν- τος, ἐμποδίζεσθαι, καὶ μὴ ἀποτελεῖν τὴν ἐξ ἔθους βαφήν, ἀλλὰ καὶ φανερῶς ἐπιφαίνεσθαι τὸν ἀκάθαρ- τον δαίμονα τοῖς βαφεύσιν καὶ μὴ συγχωρεῖν τὸ βα- σιλικὴν ἀποτελεῖσθαι ἔργον, ὡς ἐκ τούτου πολὺν κίνδυνον καὶ ζημίαν ὑπομένειν τοὺς δουλεύοντας καὶ τοὺς βαφεῖς. Ταῦτα μαθὼν ὁ ὅσιος ἀνὴρ, προθύμως εἰς τὸν τοῦ βαφείου παρεγένετο τόπον, καὶ προσκα- λετάμενος τὸν ἐνεργοῦντα ἀκάθαρτον δαίμονα, καὶ α ἐπιτιμήσας αὐτὸν ἐπὶ τῷ φοβερῷ καὶ ἁγίῳ ὀνόματι τοῦ Θεοῦ, ἄφαντον αὐτὸν πεποίηκεν ἀπὸ πάσης τῆς ἐνεργείας, ἐκείνου κράξαντος εἰς ἐξέκουσιν πάντων, ὅτι ὑπὸ πυρὸς ἐλαύνεται εἰς τὴν γέενναν τοῦ πυρός. Κελεύσαντος δὲ τοῦ ἁγίου ἐγέμισαν οἱ βαφεῖς τοὺς λέβητας, καὶ παρόντος αὐτοῦ ἐχάλων ἔριον καὶ τὴν δέουσαν βαφὴν ἀνεμποδίστως ἐξ ἐκείνου ἐδέχετο καὶ εἰς τὸν μετέπειτα χρόνον· καὶ οὕτως ἐῤῥύσθησαν οἵ σε πολιτευόμενοι καὶ οἱ βαφεῖς πάντες τοῦ βασιλικοῦ κινδύνου. του Πατρός ἡμῶν Παρθενίου ἀκούσατε. Ἐν τῷ καιρῷ τῆς τῶν θύνων ἀλείας ὅτε οἱ μὲν ἰχθύες ὁρῶντο τοῖς ἀλιεῦσιν, ὡς ἤδη ἐν χερσὶν ὑπάρχοντες· χαλωμένων δὲ τῶν δικτύων οὐδὲν πλέον ἤνυον ἢ τὸν κόπον μό- νον ὑπέμενον. Τοῦτο δὲ ὑπὸ διαβολικῆς αὔρας το εμπόδιον ὑπῆρχεν, οὐκ εἰς ἓν ἢ δεύτερον ἐμπόριον γενόμενον, ἀλλ᾽ εἰς ὅλην τὴν παραλίαν, ἄχρις '6ύ- ᾿Αβύ δου. Καὶ συναχθέντες ἅπαντες ἐπὶ τῷ αὐτῷ, ἐδεή- θησαν τοῦ δικαίου ἀνδρός, εὔξασθαι πρὸς τὸν Θεὸν περὶ αὐτῶν. Εὐχυμένου δὲ αὐτοῦ μετὰ νηστείας καὶ κλαυθμοῦ, ἐφανέρωσεν αὐτῷ ὁ Θεὸς τὴν σατανικήν ἐνέργειαν. Ὁ δὲ διεγερθεὶς οὐκ ὤκνησεν παραγενέ- σθαι ἐν ἑκάστῳ ἐμπορίῳ ἕως ᾿Αβύδου, καὶ εὐλογῶν ὕδωρ καὶ ἐμβάλλων ἄλας, ἐοικαλούμενος τὸν Θεὸν 111ο υπo VITA S. PARTHENII. versus est spiritus : et statim assedit, qui fuerat mortuus, et cepit loqui.Data autem ei manu, fe- cit eum surgere, et sanum reddidit parentibus,adeo ut universa civitas Deum laudaret propter factam miraculum. Quædam autem mulier diaconissa,no- mine Theophila, ex Asermo vico Cherronesi, et cum ipsa, Rufina impubes ex eodem vico,ab im- mundo spiritu dissoluta, et effecta paralytica, al- late sunt ad sanctum virum. Quas paucis diebus aqua irrigans et precans, virtute Domini sanas emisit ad suos. Hilarii cujusdam presbyteri ex Au sadia filius unigena,nomine Thalassius, qui a ma- ligno spiritu fuerat mente motus, portatus est ad sanctum. Quem cum accepisset, orans totos septem dies,reduxit ad naturam,et Domino agentem gra- lias, cum patre remnisit ad patriam. Vetulas vero quasdam duas pauperes, quarum uni nomen erat Calliope, alteri vero Cyriaca, quæ ambæ ab im- mundo spiritu castigabantur, tulerunt ad Sanctum : qui per suas ad Deum preces ambas curavit. Cum autem eis quoque dedisset ea quæ erant ad victum necessaria, dimisit in pace. D IX. Praeter haec aulem et alia,quæ narrari non poς- sunt,sancti hujus viri miracula, accidit ut oficina quoque,in qua tingebatur purpura,impediretur ab immundo spiritu, qui in eam incubuerat, et non efficeret eam quam solebat tincturam : sed etiam immundus dæmon appareret tinctoribus, et opus imperatoris non sineret effectum reddere: adeo ut ex hac re magnum periculum et damnum servi sustinerent et tinctores. Quamobrem cum rescivis- set homo Dei Parthenius et ab eis fuisset rogatus, prompto et alacri animo venit ad locum officina: et cum advocasset immundum operantem damonem, et eum increpasset terribili et sancto nomine Chri- sti, fecit eum evanescere ab omnibus fnibus, clamante omnibus audientibus: Tanquam ab igne expellor in gehennam ignis. Cum autem jussisset Sanctus, tinctores impleverunt lebetes, et eo præ- gente immiserunt lanam. Ea vero ab illo tempore, eam,quam oportebat tincturam citra_ullum impe- dimentum accepit etiam in futurum.Sicque et qui gerebant rempublicam, et tinctores omnes liberati fuerunt a periculo imperatoris. X.Audite aliud quoque magnum miraculum,quod factum est a sancto Patre nostro Parthenio. Tem- pore piscationis thynnorum, cernebantur quidem pisces a piscatoribus, tanquam qui jam essent in manibus. Cum laxarentur autem retia, nihil pro- fciebant, sed laborem inanem sustinebant. Fuit vero hoc a diabolica aura impedimentum non in tantum aut altero emporio, sed in tota regione maritima usque ad Abydum. Omnes autem simul congregati, rogarunt virum justum, ut Deum pro eis precaretur. Eo vero precante cum jejunio et fetu, Deus ei aperuit causam et Satanicam ope rationem. Experrectus autem,citra moram profec- tus est in unum quodque emporium usque ad Aby- dum, et aquam benedicens, et sal injiciens (3), et uno 1. Τεράστιον θέαμα γενόμενον ὑπὸ τοῦ ὁσίου τού (5) Vide hic aquam benedici cum sale.

Α ἐπέβαινε τοῖς δικτύοις καὶ ἐπέτρεπε παρόντος απο τοῦ τὴν συνήθη ἄγραν τῶν ἰχθύων ποιήσασθαι. Τότε χαλῶντες μετά πολλῆς χαρᾶς τὰ δίκτυα, τῇ δυνάμει τοῦ Κυρίου καὶ τῇ εὐχῇ τοῦ ὁσίου τοσούτων ἀγαθῶν ἐντὸς ἐγένοντο ἅπαντες ἐν τῇ ἄγρ7, ὡς καὶ τοῦ παρ- ελθόντος χρόνου ἀναπληρῶσαι τὸ λειπον. Καθημένου δὲ τοῦ ἁγίου ἀνδρὸς ἐν τῷ κατὰ Πτελαίας Εμπορίν, καὶ γινομένης τῆς ἄγρας τῶν ἰχθύων, ἐλκομένου τοῦ δικτύου, θῦνος μέγιστος ἐκ τοῦ δικτύου προσπηδή σας, ἔῤῥιψεν ἑαυτὸν εἰς τοὺς πόδας τοῦ ἁγίου ἀνδρός, ὅνπερ σφραγίσας καὶ ἐπευξάμενος ἐκέλευσεν πτη θῆναι καὶ τοῖς ἀδελφοῖς διαδοθῆναι εἰς δόξαν Θεοῦ. ΙΑ΄. Ἡρακλεώτην μονηρίῳ ἐκ διαβολικῆς ἐνερ γείας παρεθέντα τοὺς πόδας ονόματι Κάλλιστον ἤγαγον πρὸς τὸν μακάριον, ὃν ἱκσάμενος τῇ δυνάμει Β τοῦ Κυρίου ἰδίοις ποσὶν περιπατοῦντα ἀπέπεμψεν εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ. Ἕτερον δέ τινα ὀνόματι Λέσβιον ἀπὸ τῆς νήσου τῆς λεγομένης Ωας ἤγαγον πρὸς τὸν ἄνθρωπον τοῦ Θεοῦ ὅλον ἡλκωμένον ἀπὸ τῶν ποδῶν ἕως κεφαλῆς, μηδὲν διαφέροντα λεπρού, ὃν ἀλείφων ἐλαίῳ, καὶ ἐπευχόμενος ἐν τρισὶν ὅλαις ἡμέραις ὑγιῆ ἀπέστειλεν. Εκ πολλῶν δὲ καὶ μεγάλων θαυμασίων ὑπ' αὐτοῦ χάριτι Χριστου γεγονότων ἐν μέρει καθ᾽ ὁ ηδυνήθην ἐγνώρισα τῇ ἀγάπῃ ὑμῶν, οὐχ ὡς διδασκά λου ποιούμενος λόγον ἐπὶ τὸ σεμνῦναι, διότι « ἀπολεῖ Κύριος πάντας τοὺς λαλοῦντας τὸ ψεῦδος, ο ἀλλ᾽ αὐτὰ τὰ πράγματα μαρτυρεῖ καὶ μετὰ τέλος γινόμενα· χρείας αὐτὸν καλεσάσης, κατέλαβε τὴν μητρόπολιν Ηράκλειαν τῆς Θράκης, καὶ συντυχών τῷ ἐκεῖσε ἀρχιεπισκόπῳ ἐσχάτως ἔχοντι, ἐπύθετο τῆς έδρας στίας τὸ αίτιον. Γνοὺς δὲ διὰ θείας ἀποκαλύψεως ὅτι φιλαργυρίας ἕνεκε παιδεύεται, νοσφιζόμενος τὰ τῶν πτωχῶν, καὶ τούτους στερίσκων, τῇ ἕωθεν ἀπῆλθε πάλιν εἰς ἐπίσκεψιν αὐτοῦ καὶ εἶπεν αὐτῷ · Εγειρε, ὁ μέγας. Οὐ γὰρ ἀῤῥωστίαν σωματικὴν ἔχεις, ἀλλὰ νόσῳ ψυχική παιδεύῃ· τούτην ἀπόθου, καὶ αὖθις υγιαίνεις. Λέγει αὐτῷ ἐκεῖνος· οἶδα καὶ αὐτὸς ὅτι ἁμαρτωλός εἰμι καὶ τούτου χάριν παιδεύομαι· ἀλλ' εύξαι ὑπὲρ ἐμοῦ ὅπως κουρισθῶ τῶν ἀνομιῶν μου. Λέγει αὐτῷ ὁ ὅσιος · Ἐὰν εἰς ἄνθρωπόν τις ἁμάρτη, ἴσως ἢ περὶ αὐτοῦ εὐχὴ ἀκουσθήσεται· τὸ σὸν τόσημα εις Θεόν συντείνει. ᾿Απόδος οὖν τὰ τῶν πτωχῶν τῷ Πεῷ, καὶ ἔσῃ ὑγιὴς ψυχῇ τε καὶ σώματι. Τότε εἰς αὐτὸν ἐλθὼν εἶπεν· Επ᾿ ἀληθείας, Πάτερ,, ἡμάρτηκε τῷ Κυρίῳ · ὁ δὲ Κύριος δίκαιος. Καὶ προσκαλεσάμε νος τον διέποντα αὐτοῦ, ἐκέλευσεν εἰς μέσον ἐλθεῖν πᾶν τὸ ψρυσίον τὸ ἐκ τῶν πτωχῶν συναχθέν, καὶ ηνέχθη χρυσίον ἱκανόν. Παρεκάλει δὲ τόν ὅσιον ὁ ἐπίσκοπος, διαδοῦναι αὐτὸ τοῖς πτωχοῖς· ὁ δὲ οὐκ ήλατο (4) εἰπὼν, τοῦ Θεοῦ ἐνισχύοντας σε, σὺ δ' ἑαυτοῦ ἀπόδος αὐτοῖς τὰ αὐτῶν. Τότε καθεσθεὶς ἐπὶ φορίῳ ἀπῆλθεν εἰς τὸ μαρτύριον τῆς ἁγίας μάρτυρος Γλυκερίας, καὶ συναγαγών πάντας τοὺς πενομένους τῆς πόλεως, πᾶσι διέδωκεν ἀφειδώς. Ὁ δὲ φιλάνο θρωπος Θεὸς ὁ τὰ δύο λεπτὰ τῆς πενιχρᾶς χήρας μὴ παριδών, καὶ τὴν πλουσίαν πρόθεσιν τῆς χήρας ἐπὶ $ - MENSIS FEBRUARIUS. Deum invocans, jussit afferri retia, et eo pras- sente piscium consuetum facere piscationem, Tunc cum magno gaudio sua retia laxantes, Do- mini virtute el sancti precibus, tanta bona con- secuti sunt in piscatione, ut præteriti temporis defectum suppleverint. Sedente autem viro sanc- to in emporio Cataptelea, cum piscatio fieret piscium, reteque traberetur, thynnus maximus e reti exsiliens, se projecit ad pedes sancti. Quem cum signasset, et precatus esset, jussit scindi et distribui fratribus ad gloriam Dei. B C XI. Aliquando Heracleotem quemdam nomine Callistum,cui a diabolica operatione fuerant pedes soluti,duxerunt ad beatum Parthenium. Quem qui- dem, cum esset precatus, et curasset virtute Do- mini,propriis pedibus ambulantem remisit in do- mum suam,latantem et Deum glorificantem.Alium autem quemdam, nomine Lesbum,ex insula,quæ dicitur Oa,duxerunt ad hominem Dei. Qui quidem a pedibus ad caput usque erat totus ulceratus, a leproso nihil differens. Eum oleo ungens et precans tribus diebus,sanum remisit ad suos.Ex magnis er- go et multis miraculis, quæ a sancto Patre nostro Parthenio Dei gratia facta sunt, partem, prout po- tui, significavi vestra charitati : non tanquam de Patre et decore verba faciens ad eum ornandum, propter id,quod dicitur : «Perdet Dominus omnes, qui loquuntur mendacium 3: sed res ipsa testan- tur, etiam quæ funt post ejus obitum. Unde etiam cum eo adhuc vivo usus aliquando eum vocasset, ivit in Thracis metropolim Heracleam : et conve- niens archiepiscopum,qui illic erat,nomine Hypa- tianum,qui ad extrema fere erat redactus, rogavit causam morbi. Cum per divinam autem revelatio- nem cognovisset beatus Parthenius, eum castigari propter avaritiam,ut qui res pauperum usurparet, et eos illis privaret,rnane ivit rursus ad eum visen- dumn,et ei dicit : Surge,magne domine.Non enim laboras infirmitate corporis,sed castigaris propter morbum animæ. Hæc ergo depone,et rursus evades sanus.Respondit agrotus et dixit: Scio ego quoque me esse peccatorem, et ideo castigari. Sed ora pro me, rogo te,ut lever meis iniquitatibus. Dicit ei sanctus Parthenius : Si quis in hominem pec- caverit,de eo fortasse exaudietur oratio: morbus D autem tuus ad Deum tendit. Quæ sunt ergo paupe- rum,redde Deo,et eris semper sanus animo et cor- pore. Tunc is ad se rediens, dixit : Revera, Pater, peccavi Domino meo : Dominus vero justus : et protinus accersito suo economo, jussit in medium afferri, quidquid auri colleetum fuerat ex pauperi- bus. Cum autem satis auri fuisset allatum,sanctum rogavit episcopus, ut id distribueret pauperibus. Ille vero non sustinuit, dicens : Cum Deus tibi det vires, tu per teipsum redde eis, quæ sus sunt. Psal. x, 7. (4) Sic. ms. ; fort. οὐχ εἴλετο.

ἔφη· Εσπαρται, δέομαί σου· ἀλλ' αἱ ἐμπί ἁμαρτίαι καὶ ἡ ἀδροχία ταύτην, ὡς ὁρᾷς, ἀπεξήρε νεν. Λέγει αὐτῷ ὁ ὅσιος · Πόσους μοδίους παρεῖχέν σοι ὁ Θεὸς ἐκ τῆς χώρας ταύτης ; Ὁ δὲ εἶπεν· δι- ο λίους, δέομαί σου. Ὁ δὲ ὅσιος εἶπεν αὐτῷ· Μὴ ἀθύ- μει· πάντα δυνατὰ τῷ πιστεύοντι. Πλήν λέγει σοι δι' ἐμοῦ τοῦ ἁμαρτωλοῦ, ὅτι ἐν τῷ καιρῷ τοῦ θέρους τὸν γινόμενον καρπὸν τῆς χώρας ταύτης κατὰ μόνες αλοήσας, εὑρήσεις, καθὼς εἴρηκας, τοὺς χιλίους μου δίους, διότι κούφον ἐνώπιον Θεοῦ ποιῆσαι ταύτε. Εἰσήγαγεν δὲ αὐτὸν καὶ εἰς ἀμπελῶνα νεόφυτον, καὶ ἦν ἐξηραμμένος ὅλος καὶ σκωληκόβρωτος ἐκ τῆς ἀβροχίας. Ην δὲ ὁ τόπος ἱκανὸς ὡς μοδίων ογδοή κοντα σπόρου καὶ ἐμβαλών ἅλας κατέβανεν πάντε τὸν ἀμπελῶνα, καὶ εἶπεν τῷ ἀρχιδιακόνῳ · Εὔθυμος Β ἔσο, διότι δίδωσίν σοι ὁ Θεὸς ἐκ τοῦ τόπου τούτου ἱκανὴν εὐλογίαν κατὰ τὸ αὐτῷ ἀρεστόν. Καὶ εἰσελ- θόντων εἰς τὴν πόλιν, ἀνῆλθε πρὸς τὸν ἐπίσκοπον συντάξασθαι αὐτῷ καὶ ἀποπλεύσαι. Ὁ δὲ ὑπήντησεν αὐτῷ, καὶ περιεπτύξατο. Καθισάντων δὲ αὐτῶν, εἶπεν ὁ ὅσιος τῷ ἐπισκόπῳ· Εὐαγγελίζομαί σοι, κύρι ὁ μέγας, ὅτι οὐ μετὰ πολλὰς ταύτας ἡμέρες ἐκδημεῖς ἐκ τοῦ σώματος, καὶ ἐνδημεῖς πρὸς τὸν Κύριον. Ἰδοὺ γὰρ προσκέκληται σε καὶ καλὸν διά δοχον καταλείπῃς, ὡς ἀπεκάλυψεν μοι ὁ Θεὸς, τὸν κύριν Υπατιανὸν τὸν ἐρχιδιάκονον σου. Ὁ δὲ ἐπίσ σκοπος ἔφη· Τὸ θέλημα τοῦ Κυρίου γενέσθω· καὶ Εt ασπασάμενοι ἀλλήλους ἐν φιλήματι ἁγίῳ οὕτως ἀπέπλευσεν ὁ ὅσιος ἀπὸ Ηρακλείας καὶ κατέλαβε τὴν ἰδίαν πόλιν Λαμψάκων. ΙΔ'. Εγένετο δὲ λετ᾽ οὐ πολλὰς ἡμέρας, νόσο ληφθεὶς ὁ ἐπίσκοπος Ηρακλείας ἀνεπαύσατο ἐν Χρι στῷ, καὶ ἐγένετο ἀντ᾽ αὐτοῦ ἐπίσκοπος ὁ γύρις Υπατιανὸς ὁ ἀρχιδιάκονος κατὰ τὸν λόγον τοῦ θερά- ποντος τοῦ Θεού Παρθενίου. 'Ακμάσαντος τοῦ θέα ρους, ἐξελθὼν ὁ ἐπίσκοπος Ὑπατιανὸς εἰς τὸν ἀγρὸν αὐτοῦ ἐπὶ τὸ συνάξαι τοὺς καρποὺς τῆς γῆς καὶ ἀλοῆσαι τὸ γέννημα τῆς χώρας τῆς ἐξηραμμένης, εὗρεν τοὺς χιλίους μοδίους τοῦ σίτου πλήρεις κατὰ τὸ ρῆμα τοῦ δούλου τοῦ Θεοῦ Παρθενίου. Ωσαύτως δὲ καὶ ἐν τῷ καιρῷ τῆς τρύγης ἐκ τῆς φυτείας τῶν ξηρανθέντων ἀμπέλων πολὺ πλῆθος οἴνου ὁ Θεὸς έδωρήσατο· ὃς τῇ πείρᾳ παρειληφώς τῆς προβδήσεως τοῦ ὁσίου τὴν ἔκβασιν, ἀμφοτέρων τῶν καρπῶν τὰς δεκάτας τῆς τε ξηρᾶς καὶ ὑγρᾶς ἐμβαλὼν ἐν πλοίῳ, απήγαγεν ἐν Λαμψάκω προσφοράς χάριν τῷ ὁσίων. Ο δὲ οὐκ ἤλατο δέξασθαι εἰπὼν τῷ κυρῷ ὑπατιανή 1ῷ ἐπισκόπῳ· Εὐχαριστῶν τῷ Κυρίῳ ἐν πᾶσιν, διάδος αὐτὰ τοῖς ἀδελφοῖς· καὶ ἀσπασάμενοι ἀλλή λους, ὑπέστρεψεν ὁ ἐπίσκοπος ἐν Ηρακλείᾳ τῇ πόλ λει, καὶ διέδωκε τὸν σίτον καὶ τὸν οἶνον τοῖς ἀδελ φοῖς κατὰ τὴν κέλευσιν τοῦ ἀνθρώπου τοῦ Θεοῦ. Ο οὖν ἐπίσκοπος Υπατιανὸς οὐκ ἐπαύετο ἄχρι τῆς ζωῆς αὐτοῦ πᾶσι διηγούμενος τὰ μεγαλεῖα τοῦ Θεοῦ, ἤ ἐποίησεν μετ' αὐτοῦ Παρθενίου. ΙΕ΄. Εν ταύτῃ τῇ ἀγγελικῇ πολιτεία διαλάμψας ἐφὶ γῆς καὶ πολλοὺς ἐπιστρέψας ἐκ τῶν εἰδώλων ἐπὶ τὸν ἀληθινὸν Θεὸν τὸν ζῶντα καὶ ὥσπερ νόσῳ λη- φθεὶς, κληθεὶς ὑπὸ τοῦ Θεοῦ ἀνεπαύσατο ἐν εἰρήνῃ. MENSIS FEBRUARIUS. • autem lacrymans, dixit : Seminata quidem est, o A voς bone : sed mea peccata et pluvia defectus eam, ut vides, exsiccavit. Dicit ei sanctus : Quot modios tibi præbuit Deus ex hac regione? Ille dixit: Mille, o bone. Sanctus autem dixit ei : Ne sis tristis, frater. Omnia sunt possibilia credenti Sed Deus tibi dicit per me peccatorem, quod si in tempore statis fructum qui ex hoc agro nascitur, solum triveris, invenies sicut dixisti,mille modios,quo- niam leve est in conspectu Domini hæc facere. Eum quoque introduxit in vineam recens plantatam : erat autem omnino exsiccata et exesa a vermibus, propter pluvia egestatem : erat vero totus satis amplus, ut caperet sementem octoginta modiorum. Beatus autem sale injecto, totam vitem conspersit, et dixit archidiacono: Esto bono animo: nam Deus dat tibi ex hoc loco satis magnam benedictionem, sicut ei placet.Cum vero ingressi essentin civitatem, ivit ad episcopum,ut ei valediceret, et navigaret. Ille autem ei processit obviam, et eum est comple- zus.fi vero cum assedissent,sanctus dixit episcopo : Annuntio tibi,o domine,quod post non multos hos dies excedes e corpore, et migrabis ad Dominum. Ecce enim Christus te accersiit,qui est verus Deus noster, et bonum successorem relinques,ut mihi revelavit Dominus, dominumn Hypatianum, tuum archidiaconum. Dixit episcopus: Fiat voluntas Do- mini. cum se invicem osculati essent in osculo sancto, Heraclea sanctus navigavit Parthenius, eι venit in suam civitatem Lampsacum. c XIV. Accidit autem non multis post diebus, ut morbo correptus Heracleæ episcopus, in Christo requiesceret.Pro ipso vero factus est episcopus do- minus Hypatianus archidiaconus, convenienter ei quod dixerat servus Dei Parthenius.Cum esset au- tem astas, egressus episcopus Hypatianus in agrum suam ad colligendos fructus tcrra, et melendum id quod erat natura ex exsiccata et squalida regione, invenit mille modios plenos frumento,convenien- ter verbo servi Dei Parthenit. Similiter vero in tem- pore quoque vindemiaram,ex plantatione exsicca- tarum vinearum Deus dedit magnam vin: quantita- tem. Qui cum experientia accepisset eventum ejus, quod sanctus prædixerat, decimam fructuum utro- rumque, nempe tam aridorum quam humidorum, navi impositam duxit Lampsacum,ut sancto offer - ret, maximas ei agens gratias. Ille autem noluit. accipere,dicens domino Hypatiano episcopo: Deo agens gratias in omnibus,eas distribue nostris fra- tribus,et cum se invicem salutassent, reversus est sanctus episcopus Heracleam, et distribuit frumen- tum et vinum suis fratribus, ut jusserat homo Dei. Episcopus ergo Hypatianus non cessavit usque ad fne m vitæ, narrare omnibus Dei magnalia quæ re- cit cum ipso per servum suum Parthenium. XV.Cum ergo in hac pia et angelica vita refulsis- set in terra Dei servus et vir venerandus Parthenius, et multos convertisseta simulacris ad Deum virum, perinde ac morbo arreptus,a Deo vocatus,requie- D

Ο οὖν ἐπίσκοπος ὁ προβληθεὶς Υπατιανὸς ἀκούσας τοῦ ἀοιδίμου ἐν Χριστῷ τὴν μετάστασιν, καταλιπών τὰ ἐν χερσὶν, ἀπάρας ἐκ τῆς πόλεως Ηρακλείας, οὐρίῳ πνεύματι, τοῦ Θεοῦ κελεύσαντος, τῇ αὐτῇ νυκτὶ καταλαμβάνει τὴν Λάμψακον. Ὡσαύτως καὶ ὁ Κυζίκου ἀρχιεπίσκοπος καὶ ὁ Μελίτου πόλεως ἐν ᾗ καὶ ἔγεννήθη, καὶ ὁ Παρίου Εὐστάθιος καὶ οἱ λοιποί τῶν πέριξ πόλεων, καὶ οὕτως μετὰ ψαλμῶν καὶ ὕμνων κατέθεντο αὐτὸν πλησίον τῆς ἐκκλησίας ἐν τῷ εὐκτηρίῳ, ὁ αὐτὸς ᾠκοδόμησεν. Ετελειώθη ὁ θεράπων τοῦ Θεοῦ Παρθένιος κατὰ 'Ρωμαίους μηνὶ Φεβρουαρίῳ 5', κατὰ δὲ ᾿Ασιανοὺς πεντεκαιδεκάτη, διδάγματα οὐ μικρὰ καταλείψας ἡμῖν διὰ τῆς τελείας εἰς τὸν Θεὸν καὶ ἀκλινους πίστεως αὐτοῦ, ὃς καὶ κετὰ τέλος τῇ πρὸς τὸν Θεὸν ἱκεσίᾳ οὐκ ἠρεμεῖ θαυματουργών, δαίμονας ἀπελαύνων καὶ πᾶσαν Β νήσον ἰώμενος, τῇ δυνάμει τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, μεθ᾿ οὗ τῷ Πατρὶ δόξα, προσκύνησις καὶ τῷ παναγίῳ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶ νας τῶν αἰώνων. Αμήν. ῎Αθλησις τοῦ ἁγίου μεγα λομάρτυρος Νικηφόρου, καὶ κατὰ μνησικακίας, « VITA S. NICEPHORI. A vit in pace. Prædictus ergo Hypatianus episco- pus cum audivisset inclytum et venerandum Pa- trem nostrum Parthenium ad Christum migrasse, relictis omnibus quæ habebat in manibus, sol- vens ex civitate Heraclea, secundo vento cum Deus jussisset, eadem nocte pervenit Lampsa- cum. Similiter etiam Cyzici episcopus, et epis- copus Meliti, in qua fuerat natus, et Parii epis- copus nomine Eustachius, et reliqui ex civitati bus quæ erant circumcirca. Sicque cum psalmis et hymnis et spiritalibus canticis deposuerunt eum prope ecclesiam in oratorio quod ipse adi- fuavil. Dormiit autem sanctus Christi servus Par- thenius septimo mensis Februarii,non parva no- bis relicta doctrina per perfectam et immobilem ejus in Deum Gdem. Qui etiam post decessum sua ad Deum supplicatione non cessat facere mira- cula, dæmoues expellens, leprosos mundans, et omnem morbum et ægritudinem curans virtute et gratia Domini et Dei et Servatoris nostri Jesu Christi cui gloria et potentia, nunc et semper et in sæcula sæculorum. Amen. DE S. NICEPHORO MARTYRE ANTIOCHIE IN SYRIA. (Circa an 258, Februarii die 9. Acta SS. Bolland. ad hanc diem.) - censetur a Valeriano, cum filio Gallieno imperante, anno imperii quarto, Christi 257, mota, in qua illustriores martyres occubuerunt Romæ SS. Stephanus et Sixtus pontifices, Laurentius archidiaco- nus ; Carthagine, S. Cyprianus ; in Oriente, S. Nicephorus, de quo hic agimus, alibi alii. que ante tempora Metaphrastæ conscripta: priora incerto auctore sunt, quæ Metaphrastes nonnihil interpolata edidit, quæque a Gentiano Herveto Latine versa vulgarunt Lipomanus et Surius. Nos eadem damus, sed quæ desunt in ms. Græco, aut tanquam postea adjuncta, alio distinguimus cha- ractere, ac fere in notationibus explicamus. Titulus horum Græce hic est : Certamen sancti magnique martyris Nicephori, et contra injuriarum memoriam. » Horologia, Anthologia, Menæa, indicant. In Menologio cardinalis Sirleti, a Canisio edito, hæc le- guntur: « Sancti martyris Nicephori, qui Valeriano et Gallieno imperatoribus martyrium perpessus est. » Ex pluribus encomiis, quæ in Menæis exstant, unum hoc auctore Joanne monacho e Vesperis decerptum damus: Manifeste omnibus ostendisti, o invicte Nicephore, eum, qui proximum non amat, neque Doominum posse diligere. Quapropter quia sincero amore complexus es Sapricium conservum tuum, ad divinum alacris assumptus est amorem, animamque tuam ob fidem confessio- nemque Christi dedisti. Infelix vero Sapricius, quia irreconciliabile adversus te odium detinuit,. etiam Christum Deum negavit. » 1. Inter atroces persecutiones primis sæculis a Romanis imperatoribus illatas Christianis, octava 2. Acta hujus martyris nacti sumus duplicia ex Græco ins. codice regis Francis, perantiqua diu- 3. Græci celebrant 9 Februar. officio ecclesiastico S. Nicephorum martyrem, ut eorum Menologia,

ἀφήσει ὑμῖν τὰ παραπτώματα ὑμῶν· » πάντων αιτούντων καὶ παρακαλούντων, οὐ συνεχώρησεν αὐτῷ. Γ΄. Ο δὲ εὐλαβέστατος τοῦ Θεοῦ καὶ πιστότατος Νικηφόρος, ὡς εἶδεν ὅτι κατεφρόνησεν ὁ Σαπρίκιος τῶν κοινῶν φίλων, οἵτινες ὑπὲρ αὐτοῦ συγγνώμην αἰτοῦντες οὐκ ἔλαβον, αὐτὸς δραμὼν εἰς τὸν οἶκον Σαπρικίου, ρίπτει ἑαυτὸν εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ λέ- γων • Συγχώρησόν μοι, Πάτερ, διὰ τὸν Κύριον· ὁ δὲ οὐδὲ οὕτως ἠθέλησεν διαλλαγῆναι αὐτῷ ὡς φίλος φίλῳ, καὶ μάλιστα παρακαλούμενος καὶ χρεωστῶν χωρὶς παρακλήσεως ἐκ πρώτης ἀπολογίας δέξασθαι αὐτὸν ὡς Χριστιανὸς καὶ πρεσβύτερος καὶ τῷ Κυρίῳ δουλεύειν ἐπαγγειλάμενος. Δ΄. Ως οὖν ταῦτα οὕτως διεπράττοντο, ἐξαίφνχς Β γίνεται διωγμὸς καὶ θλίψις μεγάλη ἐν τῇ πόλει, ὅπου ἀμφότεροι κατῴκουν. Κρατείται δὲ ὁ Σαπρίκιος καὶ παραδίδοται τῷ ἡγεμόνι, καὶ ὡς ἔστη ἔμπρο- σθεν αὐτοῦ, ὁ ἡγεμὼν εἶπεν· Τί τὸ ὄνομά σου ; Στο πρίκιος ἔφη · Σαπρίκιος καλούμαι. Ο ἡγεμὼν λέγει Ποίου γένους εἴ ; Σαπρίκιος εἶπεν· Χριστιανός εἰμι. Ο ἡγεμὼν εἶπεν· Κληρικὸς ἢ λαϊκός; Ο δὲ Σαπρί- κιος ἔφη · Πρεσβυτέρου τάξιν ἔχω. Ὁ ἡγεμὼν λέγει· Ο Οἱ Αὔγουστοι ἡμῶν καὶ κύριοι ταύτης τῆς χώρας καὶ τῶν ὀρίων Ρωμαίων Οὐαλεριανὸς καὶ Γάλλος ἐκέλευ- σαν, ὅπως οἱ ἑαυτοὺς λέγοντες Χριστιανοὺς τοῖς ἀθι- νάτοις καὶ ἀϊδίοις θεοῖς θύσωσιν· εἰ δέ τις καταφρο- νῶν διαπτύει, γινωσκέτω ἑαυτῷ διαφόροις βασάνων τιμωρίαις καμφθῆναι, καὶ οὕτως χαλεπωτάτῳ θα- νάτῳ κατακριθῆναι. Ὁ δὲ Σαπρίκιος παρεστηκώς εἶπεν πρὸς τὸν ἡγεμονα· Ἐμεῖς οἱ Χριστιανοὶ Χρι- στὸν τὸν βασιλέα ἔχομεν, ὅτι ἀληθινὸς Θεός ἐστιν καὶ Ποιητὴς οὐρανοῦ καὶ γῆς καὶ θαλάσσης καὶ πάνω των τῶν ἐν αὐτοῖς · πάντες δὲ οἱ θεοὶ τῶν ἐθνῶν όχι- μόνια εἰσιν. ᾿Απολέσθωσαν τοίνων ἀπὸ προσώπου πάσης τῆς γῆς οἱ μηδενὶ δυνάμενοι βοηθῆσαι ή τινα βλάψαι ἢ συμποδίσαι ἔργα χειρῶν ὄντες ἀνθρώπων. Ε΄. Τότε ὀργισθεὶς ὁ ἡγεμὼν ἐκέλευσεν βληθῆναι αὐτὸν εἰς κοχλίαν, καὶ σφοδρῶς βασανίζεσθαι αὐτὸν οὕτως πικρώς. Εἶπεν ὁ Σαπρίκιος τῷ ἡγεμόνι · Εἰς τὴν σάρκα μου ἐξουσίαν ἔχεις πράττειν τὴν ὠμότητά σου, ἐν δὲ τῇ ψυχῇ μου ευδεμίαν ἐξουσίαν, εἰ μὴ ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστὸς, ὁ κτίσας αὐτήν. Καὶ βασα- νισθεὶς ἐπὶ πολὺ, ὑπέμεινεν τὰς βασάνους. Ἰδὼν δὲ ὁ δικαστής, ὅτι οἱ πείθει αὐτὸν ἔδωκεν αὐτῷ τὴν ἀπόφασιν εἰπών· Σαπρίκιον τὸν πρεσβύτερον, βασι- λικῶν προσταγμάτων καταφρονοῦντα καὶ ἀνήκουν γεγονότα τοῖς τε ἀθανάτοις θεοῖς μὴ θελήσαντα VITA S. NICEPHORI. A sus fratrem tuum,dimitte id, et vadens,reconcilia- re fratri tuo, et rursus: Nisi remiseritis homini- bus delicta eoruin, nec Pater vester coelestis remit- tet vobis delicta vestra: » omnibus eum rogantibus et petentibus, non condonavit (3) fratri et amico suo. Non enim habebat in se charitatem et misericordiam: quamobrem jure fuit privatus regno calorum, III. Piissimus autem et fidelissimus Nicepho- rus. Nicephorus, cum vidit Sapricium despexis- se communes amicos,qui pro eo petentes, veniam non acceparunt, ipse currens ad ædes Sapricii, se projicit ad pedes ejus,dicens: Condona mihi, Paler, propter Dominum. Ille vero ei noluit re- conciliari ut amico, et maxime cum rogaretur: et maxime cum deberet, etiamsi non fuisset ro- gatus, a prima excusatione eum accipere, ut Christianus et presbyter, et qui professus erat servire Domino. CAPUT II. • IV.Cum hæc autem sic fierent, repente exsistit persecutio et magna afflictio in Antiochia (4) civita- te, ubi ambo habitabant: et apprehenditur Sapri- cius ut Christianus,et traditur prasidi : et stetit ante ipsum, et dixit ei præses : Quod est nomen tuum? Ille autem dixit : Vocor Sapricius. Dicit præses : Cujusuam es generis ? Dixit Sapricius : Sum Christianus. Præses dixit : Es clericus (5) Dixit Sapricius : Locum tenen presbyteri. Dicit prases: Augusti nostri et domini hujus regionis et Clium Romanorum, Valerianus et Gallus, jusse- runt, ut, qui se dicunt esse Christianos, sacrificent diis immortalibus (6). Si quis vero despiciens,res- puit hoc edictum,scial se diversis tormentis et sup- pliciis plectendum, et sic gravissima morte esse Sapricius renuens odium deponere, martyrio excidit. C condemnandum.Sapricius autem astans, dixit præ- sidi: Nos Christiani,o præses, Christum Deum ha- bemus Regem,quoniam ipse est solus rerus Deus, et Creator coli et terra et maris, et omnium quæ sunt in eis.Omnes vero dii gentium damonia, et pereant a facie universa terrae, qui non possunt alicui opem ferre, aut aliquem lædere aut impe- dire, cum sint opera manuum hominum. V. Tunc iratus præses, jussit eum projici in Cochleam, jubens eam vehementer versari (7). Cum is ergo adeo acerbe et inhumane torquere- tur, dixit Sapricius præsidi : Carnis meæ habes potestatem, animæ autem meæ potestatem non habes, sed Dominus Jesus Christus, qui eam creavit. Longo vero tempore tortus, sustinuit tormenta. Cum vidisset autem improbus et mu- D liliosus judex eum non persuaderi, tulit in eum sententiamn, dicens : Sapricium presbyterum, qui edicta contemnit imperatorum, et non paruit,nec Dem omissis. archiepiscopi oratione, urbis nomen.. vehementer versari adeo superbe. Dixit Sapri- cius. » (3) In ms. Non condonavit ei; » reliquis ad fi- (4) Deest in ms. et in Joannis quoque Sardium (5) Ms. Græcum: « Es clericus an laicus ? » (6) Addit ms. « et æternis. » (7) Hac minus perfecte in ms. leguntur : « Εt

θύσαι, ὡς τῆς ἐλπίδος τῶν Χριστιανῶν ἐκπεσεῖν μὴ ανασχόμενον, πεφαλική τιμωρία παραδοθῆναι προσω τάττω. Ο Γ΄. Ἐν τῷ οὖν ἐξελθεῖν αὐτόν λαβόντα τὴν ἀπό φασιν τοῦ μαρτυρίου καὶ πρὸς τὸν οὐράνιον στέφα νον σπεύδοντα, ἀκούσας ὁ ἅγιος Νικηφόρος, καὶ δρα μὼν ὑπήντησεν αὐτῷ, καὶ ῥίπτει ἑαυτὸν εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ λέγων. Μάρτυς τοῦ Χριστοῦ, συγχών ρησόν μοι ἔτι, ἥμαρτον εἰς σέ · ἐκεῖνος δὲ οὐκ ἀπ- εκρίθη αὐτῷ λόγον. Ὁ δὲ ἅγιος Νικηφόρος πάλιν προλαμβάνει ἑαυτὸν δι᾿ ἄλλης ὁδοῦ καὶ συναντᾷ αὐτῷ πρὸ τοῦ ἐξελθεῖν τὴν πόλιν καὶ ἐδέετο αὐτοῦ λέγων Δέομα! σου, μάρτυς τοῦ Χριστοῦ, δός μοι συγγνώμην καὶ συγχώρησον, ὧν εἰς σὲ ἥμαρτον ὡς ἄνθρωπος. Ιδού λοιπὸν ὁ στέφανός σοι δίδοται παρὰ Κυρίου, ἂν οὐκ ἡρνήσω, ἀλλ' ὡμολογήσας αὐτὸν ἐνώπιον πολλῶν μαρτύρων. Εκεῖνος δὲ πεπωρωμένην τὴν καρδίαν ἔχων, οὔτε συγγνώμην αὐτῷ δέδωκεν οὔτε τινὰ λόγον ἠθέλησεν αὐτῷ ἀποκριθῆναι, ὡς καὶ αὐ τοὺς τοὺς δημίους λέγειν πρὸς τὸν Νικηφόρον Τοιοῦτον μωρὸν ἄνθρωπον οὐκ εἰδομέν ποτε · εἰς τὸ αποκεφαλισθῆναι ὑπάγει καὶ παρὰ ἀνθρώπου θανα- σίμου συγχώρησιν αἰτεῖς ἢ καὶ λέγει ὁ ἅγιος Νικη- φόρος · Οὐκ οἴδατε, τί αἰτοῦμαι τὸν ὁμολογητὴν τοῦ Χριστοῦ· ὁ Θεός γινώσκει. Β . Ζ΄. Καὶ ἐλθὼν ἐπὶ τὸν τόπον ὅπου ἔμελλεν αναι ρεῖσθαι ο Σαπρίκιος, ἔλεγε πάλιν ὁ ἅγιος Νικηφόρος πρὸς αὐτὸν, Ὅτι γέγραπται, « Αἰτεῖτε, καὶ δοθήσε ται ὑμῖν· ζητεῖτε, καὶ εὑρήσετε · κρούετε, καὶ ἀνοι· ζήσεται ὑμῖν. » ᾿Αλλὰ ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα λέγον- τος αὐτοῦ, οὐκ ἤκουεν ο σκληρότατος φίλος, οὔτε δὲ κάμπτετο ὁ τραχύτατος ἀγαπητός· ἔκλεισεν γὰρ τὰ ὦτα αὐτοῦ ὡς ἀσπὶς καφὴ καὶ βωβή, ἥτις οὐκ εισακούσεται φωνὴν ἐπᾴδοντος. Διὰ τοῦτο καὶ ὁ ἀψευδής Κύριος εἶπεν· « ᾿Εὰν μὴ ἀφῆτε, οὐκ ἀφεθής σεται ὑμῖν. » οι Η΄. Ἰδὼν αὐτὸν ὅτι οὐκ ἐκάμφθη οὔτε εἶχεν ἔλεον, οὔτε συμπάθειαν πρὸς τὸν πλησίον αὐτοῦ, ἀλλὰ ἀδιάλλακτον μίσος, ἐστέρησεν αὐτὸν τῆς ἑαυτοῦ θείας χάριτος, μᾶλλον δὲ ἐκεῖνος ἀλλότριον ἑαυτὸν ἐποίησεν τῆς ἐπ᾿ οὐρανίου χάριτος διὰ τὴν πρὸς τὸν ἀδελφὸν καὶ μάλιστα φίλον γνήσιον καὶ ἀρχαῖον ὠμότητα καὶ ἀσπλαγχνίαν καὶ ἀδιάλλακτον προςί- ρεσιν. Τότε λέγουσιν οἱ δήμιοι πρὸς τὸν Σαπρίκιον· Κάμψον τὰ γόνατά σου, ἵνα ἀποκεφαλισθῇς. Καὶ λέγει ὁ Σαπρίκιος · Διὰ τι ; Λέγουσιν αὐτῷ· Οτι οὐκ δ ἠθέλησας θύσαι, ἀλλὰ προστάγματος κατεφρόνησας δι᾿ ἄνθρωπον λεγόμενον Χριστόν. Ταῦτα ἀκούσας ὁ ἄθλιος Σαπρίκιος, ἀπεκρίθῃ πρὸς τοὺς δημίους λέο γων· Μὴ θελήσετε με κροῦσαι · ποιῶ γὰρ τὰ κελευό μενα παρὰ τῶν βασιλέων ὑμῶν, καὶ θίω τοῖς θεοῖς. .371 MENSIS FEBRUARIUS. liis immortalibus voluit sacrificare, ut qui a spe A hristianorum mon tulerit excidere, jubemus radi supplicio capitis. VI. Cum ergo ipse esset egressus, accepta mar- yrii sententia, et festinaret ad coelestem coro- am; audivisset autem S. Nicephorus, currens ei rocessit obviam,et se projicit ad pedes ejus, di- ens : Martyr Christi,ignosce mihi, quoniam pec- avi in te.Ille autem nihil ei respondit: excaeca- um enim fuerat cor ejus a malo damone.S. Ni. ephorus eum rursus prævenit per aliam viam,et i occurrit, priusquam ipse egrederetur e civita- e, et rogavit eum, dicens : Martyr Christi, con- ona mihi ea, quæ in le peccavi ut homo. Ecce nim de catero data est tibi corona a Christo, uem non negasti, sed confessus es nomen ejus B anctum coram multis testibus. Ille autem durus t implacabilis, odio cor habens obcæcatuni,ne- ue ei dedit veniam, neqque ei verbum voluit res- ondere, adeo ut ipsi lictores dicerent S. Nice- horo : Tam stultum hominem nunquam vidi- ius. Vadit ad supplicium capitis, et quomodo elis veniam ab eo, qui jam est moriturus ? Dicit is S. Nicephorus : Nescitis, quid petam a con- essore Christi: Deus autem scit. VII. Et cum venisset ad locum, in quo erat in- rimendus Sapricius, rursus ei dixit Nicephorus : logo te,martyr Christi,ignosce mihi si quid pec- nvi, ut homo. Scriptum est enim : « Petite, et abitur vobis (8).» Sed eo hac dicente et quæ sunt is similia,non audivit savus et durus amicus: nec C exus est sodalis asperrimus,ncc fuit moltitus to- is inflexibilis. Non enim audivit illud: Diliges Dominum Deum ex toto corde tuo, et proximum uum sicut teipsum 4: sed clausit aures cordis sui t corporis, ut aspis surda et clauda, quæ non Kaudivit vocem incantantium. Propterea qui personam non respicit 5, et verus est Dominus qui di- it : « Si non tremiseritis hominibus delicta eorum, neque Pater noster cœlestis remittet vobis de- cta vestra : et in qua mensura metieris fratri luo, in ea remetietur tibi. » VIII.Dominus cum vidisset eum nulla tangi pro- imi misericordia (9),jure eum privavit regno suo elestissimo (10),ille vero seipsum alienavita gratia elesti et ab eternis Dei bonis, propter injuriæ a atre accepta recordationem: et maxime quod in 3rmanum et veterem amicum fuisset animo cru- eli,immani et irreconciliabili. Tunc dicunt licto- s Sapricio: Flecte genua tua,ut caput tibi ampu- stur. Dicit autem eis Sapricius : Quare? Dicunt ei ctores:Quoniam noluisti diis sacrificare, sed con- mpsisti edictum imperatoris propter hominem, ai dicitur Christus. Hæc cum audiisset miser Sa- ricius,respondit lictoribus,hanc miseram et tri- em vocem,dicens: Nolite me ferire. Facio enim, uæ jusserunt imperatores, et diis sacrifico. Sic D Matth. v, 7. Matth. xxu, 57. Matth. vi, 15. Matth. VII, 2. erietur vobis. . (8) Addit ms. : «Quærite et invenietis,pulfate et (9) Addit ms. ‹ sed implacabile odium servare.» (10) Ms. • gratia coelesti. »

θύσαι, ὡς τῆς ἐλπίδος τῶν Χριστιανῶν ἐκπεσεῖν μὴ ανασχόμενον, πεφαλική τιμωρία παραδοθῆναι προσω τάττω. Ο Γ΄. Ἐν τῷ οὖν ἐξελθεῖν αὐτόν λαβόντα τὴν ἀπό φασιν τοῦ μαρτυρίου καὶ πρὸς τὸν οὐράνιον στέφα νον σπεύδοντα, ἀκούσας ὁ ἅγιος Νικηφόρος, καὶ δρα μὼν ὑπήντησεν αὐτῷ, καὶ ῥίπτει ἑαυτὸν εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ λέγων. Μάρτυς τοῦ Χριστοῦ, συγχών ρησόν μοι ἔτι, ἥμαρτον εἰς σέ · ἐκεῖνος δὲ οὐκ ἀπ- εκρίθη αὐτῷ λόγον. Ὁ δὲ ἅγιος Νικηφόρος πάλιν προλαμβάνει ἑαυτὸν δι᾿ ἄλλης ὁδοῦ καὶ συναντᾷ αὐτῷ πρὸ τοῦ ἐξελθεῖν τὴν πόλιν καὶ ἐδέετο αὐτοῦ λέγων Δέομα! σου, μάρτυς τοῦ Χριστοῦ, δός μοι συγγνώμην καὶ συγχώρησον, ὧν εἰς σὲ ἥμαρτον ὡς ἄνθρωπος. Ιδού λοιπὸν ὁ στέφανός σοι δίδοται παρὰ Κυρίου, ἂν οὐκ ἡρνήσω, ἀλλ' ὡμολογήσας αὐτὸν ἐνώπιον πολλῶν μαρτύρων. Εκεῖνος δὲ πεπωρωμένην τὴν καρδίαν ἔχων, οὔτε συγγνώμην αὐτῷ δέδωκεν οὔτε τινὰ λόγον ἠθέλησεν αὐτῷ ἀποκριθῆναι, ὡς καὶ αὐ τοὺς τοὺς δημίους λέγειν πρὸς τὸν Νικηφόρον Τοιοῦτον μωρὸν ἄνθρωπον οὐκ εἰδομέν ποτε · εἰς τὸ αποκεφαλισθῆναι ὑπάγει καὶ παρὰ ἀνθρώπου θανα- σίμου συγχώρησιν αἰτεῖς ἢ καὶ λέγει ὁ ἅγιος Νικη- φόρος · Οὐκ οἴδατε, τί αἰτοῦμαι τὸν ὁμολογητὴν τοῦ Χριστοῦ· ὁ Θεός γινώσκει. Β . Ζ΄. Καὶ ἐλθὼν ἐπὶ τὸν τόπον ὅπου ἔμελλεν αναι ρεῖσθαι ο Σαπρίκιος, ἔλεγε πάλιν ὁ ἅγιος Νικηφόρος πρὸς αὐτὸν, Ὅτι γέγραπται, « Αἰτεῖτε, καὶ δοθήσε ται ὑμῖν· ζητεῖτε, καὶ εὑρήσετε · κρούετε, καὶ ἀνοι· ζήσεται ὑμῖν. » ᾿Αλλὰ ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα λέγον- τος αὐτοῦ, οὐκ ἤκουεν ο σκληρότατος φίλος, οὔτε δὲ κάμπτετο ὁ τραχύτατος ἀγαπητός· ἔκλεισεν γὰρ τὰ ὦτα αὐτοῦ ὡς ἀσπὶς καφὴ καὶ βωβή, ἥτις οὐκ εισακούσεται φωνὴν ἐπᾴδοντος. Διὰ τοῦτο καὶ ὁ ἀψευδής Κύριος εἶπεν· « ᾿Εὰν μὴ ἀφῆτε, οὐκ ἀφεθής σεται ὑμῖν. » οι Η΄. Ἰδὼν αὐτὸν ὅτι οὐκ ἐκάμφθη οὔτε εἶχεν ἔλεον, οὔτε συμπάθειαν πρὸς τὸν πλησίον αὐτοῦ, ἀλλὰ ἀδιάλλακτον μίσος, ἐστέρησεν αὐτὸν τῆς ἑαυτοῦ θείας χάριτος, μᾶλλον δὲ ἐκεῖνος ἀλλότριον ἑαυτὸν ἐποίησεν τῆς ἐπ᾿ οὐρανίου χάριτος διὰ τὴν πρὸς τὸν ἀδελφὸν καὶ μάλιστα φίλον γνήσιον καὶ ἀρχαῖον ὠμότητα καὶ ἀσπλαγχνίαν καὶ ἀδιάλλακτον προςί- ρεσιν. Τότε λέγουσιν οἱ δήμιοι πρὸς τὸν Σαπρίκιον· Κάμψον τὰ γόνατά σου, ἵνα ἀποκεφαλισθῇς. Καὶ λέγει ὁ Σαπρίκιος · Διὰ τι ; Λέγουσιν αὐτῷ· Οτι οὐκ δ ἠθέλησας θύσαι, ἀλλὰ προστάγματος κατεφρόνησας δι᾿ ἄνθρωπον λεγόμενον Χριστόν. Ταῦτα ἀκούσας ὁ ἄθλιος Σαπρίκιος, ἀπεκρίθῃ πρὸς τοὺς δημίους λέο γων· Μὴ θελήσετε με κροῦσαι · ποιῶ γὰρ τὰ κελευό μενα παρὰ τῶν βασιλέων ὑμῶν, καὶ θίω τοῖς θεοῖς. .371 MENSIS FEBRUARIUS. liis immortalibus voluit sacrificare, ut qui a spe A hristianorum mon tulerit excidere, jubemus radi supplicio capitis. VI. Cum ergo ipse esset egressus, accepta mar- yrii sententia, et festinaret ad coelestem coro- am; audivisset autem S. Nicephorus, currens ei rocessit obviam,et se projicit ad pedes ejus, di- ens : Martyr Christi,ignosce mihi, quoniam pec- avi in te.Ille autem nihil ei respondit: excaeca- um enim fuerat cor ejus a malo damone.S. Ni. ephorus eum rursus prævenit per aliam viam,et i occurrit, priusquam ipse egrederetur e civita- e, et rogavit eum, dicens : Martyr Christi, con- ona mihi ea, quæ in le peccavi ut homo. Ecce nim de catero data est tibi corona a Christo, uem non negasti, sed confessus es nomen ejus B anctum coram multis testibus. Ille autem durus t implacabilis, odio cor habens obcæcatuni,ne- ue ei dedit veniam, neqque ei verbum voluit res- ondere, adeo ut ipsi lictores dicerent S. Nice- horo : Tam stultum hominem nunquam vidi- ius. Vadit ad supplicium capitis, et quomodo elis veniam ab eo, qui jam est moriturus ? Dicit is S. Nicephorus : Nescitis, quid petam a con- essore Christi: Deus autem scit. VII. Et cum venisset ad locum, in quo erat in- rimendus Sapricius, rursus ei dixit Nicephorus : logo te,martyr Christi,ignosce mihi si quid pec- nvi, ut homo. Scriptum est enim : « Petite, et abitur vobis (8).» Sed eo hac dicente et quæ sunt is similia,non audivit savus et durus amicus: nec C exus est sodalis asperrimus,ncc fuit moltitus to- is inflexibilis. Non enim audivit illud: Diliges Dominum Deum ex toto corde tuo, et proximum uum sicut teipsum 4: sed clausit aures cordis sui t corporis, ut aspis surda et clauda, quæ non Kaudivit vocem incantantium. Propterea qui personam non respicit 5, et verus est Dominus qui di- it : « Si non tremiseritis hominibus delicta eorum, neque Pater noster cœlestis remittet vobis de- cta vestra : et in qua mensura metieris fratri luo, in ea remetietur tibi. » VIII.Dominus cum vidisset eum nulla tangi pro- imi misericordia (9),jure eum privavit regno suo elestissimo (10),ille vero seipsum alienavita gratia elesti et ab eternis Dei bonis, propter injuriæ a atre accepta recordationem: et maxime quod in 3rmanum et veterem amicum fuisset animo cru- eli,immani et irreconciliabili. Tunc dicunt licto- s Sapricio: Flecte genua tua,ut caput tibi ampu- stur. Dicit autem eis Sapricius : Quare? Dicunt ei ctores:Quoniam noluisti diis sacrificare, sed con- mpsisti edictum imperatoris propter hominem, ai dicitur Christus. Hæc cum audiisset miser Sa- ricius,respondit lictoribus,hanc miseram et tri- em vocem,dicens: Nolite me ferire. Facio enim, uæ jusserunt imperatores, et diis sacrifico. Sic D Matth. v, 7. Matth. xxu, 57. Matth. vi, 15. Matth. VII, 2. erietur vobis. . (8) Addit ms. : «Quærite et invenietis,pulfate et (9) Addit ms. ‹ sed implacabile odium servare.» (10) Ms. • gratia coelesti. »

μακαρίου κοίμησιν σὺν τῷ τρόπῳ καὶ τὴν διαδεξάμενος. « ΒΙΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΙΣ ΤΟΥ ΑΓΙΩΤΑΤΟΥ ΚΑΙ ΜΑΚΑΡΙΣΤΑΤΟΥ ΑΥΞΕΝΤΙΟΥ. Α΄. Τῶν ἀρχαιοτέρων Πατέρων ἔργοις καὶ λόγοις Α διαπρεψάντων καὶ διαφόροις συντάγμασι τῶν ἐν τῷ νοητῷ ἀμπελῶνι ἅμα πρωὶ καὶ τρίτην ώραν, και ἕκτην ὥραν ὁμοίως, καὶ ἐννάτην κεκληκότων ἁγίων καὶ εἰς οἰκοδομὴν τοῦ σώματος τῆς Ἐκκλησίας συγ- γραψαμένων τοὺς πόνους, οὐκ ἄτοπον καὶ ἡμᾶς τοὺς διὰ ῥαθυμίαν καὶ ἀπαιδευσίαν πόῤῥω αὐτῶν ὑπάρ- χοντας, τοὺς τῶν περὶ τὴν ἐνδεκάτην ὥραν ἐν τῷ αὐτῷ ἀμπελῶνι ἀγωνισαμένων δικαίων βίους πρὸς ὠφέλειαν τῶν το εντυγχανόντων καὶ ἀκροωμένων πιστῶν συγγράψασθαι ἀληθῶς, ὥστε τοὺς βουλομέ- τους ἡγεμόνα κεκτήσθαι τῆς παρούσης ζωῆς τὸν εὐσεβῆ λογισμὸν, ἀκλινῶς ἔπεσθαι τῇ τῶν πατριαρ- χῶν καὶ προφητῶν καὶ ἀποστολων καὶ μαρτύρων καὶ δικαίων ὁδῷ, ἐφαμιλλωμένους μὲν ταῖς τούτων ἀρε- ταῖς, υποστηριζομένους δὲ ταῖς αὐτῶν προσευχαῖς. Β Όσα γὰρ προεγράφη, ο κατὰ τὸν θεσπέσιον Παϋ- λον, α εἰς τὴν ἡμετέραν νουθεσίαν προεγράφη, η Πεποιθότες οὖν τῷ εἰρηκότι· « Πλάτυνον τὸ στόμα σου, καὶ πληρώσω αὐτὸ, ν ἐπὶ τὴν προκειμένην δια ήγησιν τρεπόμεθα. VITA S. AUXENTII. Ille enim, qui nos de hoc instruxit, erat quidem lingua barbarus, ut qui ortus esset ex Mysia, mente autem honestissimus, qui perseveravit apud B. Aurentium... et postquam beatus obdormivit, cum moribus in loco quoque successit. » Hanc Vitara damus ex antiquo codice MS. bibliothecæ regis Christianissimi, collatam cum interpretatione Gen- tiani Herveti, quam edidere Aloysius Lipomanus et Laurentius Surius, ex collectione Metaphrasɩæ, qai Vitam hanc, utpote accurate scriptam, fere inctactam reliquit, pauculis hinc inde aut additis aut immutatis, nisi hæc variis amanuensibus sint attribuenda. tempore inquit, virtutis incrementis longe processit celeberrimus ille monachus Auxentius in monte Bithyniæ eo, qui ex adverso Constantinopolis situs, omnes circa colles altitudine superat. » Hæc Nicephorus, qui cum Sozomeno ad tempora Theodosii Junioris ea refert, post cujus obitum superfuit sub imperio Marciani et Leonis imperatorum ad annum circiter 470. In Actis apud Metaphrasten traditur obiisse sub Imperio Zenonis, sed ejus loco Leonem habent Acta Græca, quibus usi sumus. VITA ET CONVERSATIO ET EXERCITATIO SANCTISSIMI ET BEATISSIMI AUXENTII. (Græca nunc primum typis mandantur ex cod. ms. Reg. Paris. n. 1452. sæc. x. EDIT. PATR.) CAPUT PRIMUM Vita S. Aurentii Constantinopoli acta. Virtutes inter opera militaria. I. Cum antiqui Patres et factis et verbis fuerint insignes, et diversis operibus eorum qui in vinea quæ percipitur intelligentia, mane simul et hora tertia et sexta similiter et nona vocati sunt, san- ctorum ad dificationem corporis Ecclesia ser- mones conscripserint : non est absurdum, nos quoque, qui propter socordiam et inscitiam sb eis longe sumus remoti, vere conscribere justo- rum virorum Vitam,qui circa horam undecimam in eadem vinea laborarunt,ad utilitatem fdelium qui legunt et audiunt : ut qui volunt habere piam rationem ducem vitæ præsentis, constanter se quantur viam patriarcharum, prophetarum et apostolorum, martyrumque et justorum : cum earum quidem virtutibus contendentes, sufulti autem et stabiliti eorum orationibus. « Quæcun- - que enim prius scripta sunt, » ut dicit divinus Paulus, « scripta sunt ad nostram admonitio- nem 1. » Eo ergo freti, qui dixit : • Dilata of tuum, et implebo illud 3, . convertamur ad pro- positam narrationem. Rom. xv, 4. Psal. Lxxx, 11. 3. Meminit ejusdem sancti Nicephorus Callistus, lib. Σιν, Hist. eccl. cap. 52 : « Eodem eliam

μακαρίου κοίμησιν σὺν τῷ τρόπῳ καὶ τὴν διαδεξάμενος. « ΒΙΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΙΣ ΤΟΥ ΑΓΙΩΤΑΤΟΥ ΚΑΙ ΜΑΚΑΡΙΣΤΑΤΟΥ ΑΥΞΕΝΤΙΟΥ. Α΄. Τῶν ἀρχαιοτέρων Πατέρων ἔργοις καὶ λόγοις Α διαπρεψάντων καὶ διαφόροις συντάγμασι τῶν ἐν τῷ νοητῷ ἀμπελῶνι ἅμα πρωὶ καὶ τρίτην ώραν, και ἕκτην ὥραν ὁμοίως, καὶ ἐννάτην κεκληκότων ἁγίων καὶ εἰς οἰκοδομὴν τοῦ σώματος τῆς Ἐκκλησίας συγ- γραψαμένων τοὺς πόνους, οὐκ ἄτοπον καὶ ἡμᾶς τοὺς διὰ ῥαθυμίαν καὶ ἀπαιδευσίαν πόῤῥω αὐτῶν ὑπάρ- χοντας, τοὺς τῶν περὶ τὴν ἐνδεκάτην ὥραν ἐν τῷ αὐτῷ ἀμπελῶνι ἀγωνισαμένων δικαίων βίους πρὸς ὠφέλειαν τῶν το εντυγχανόντων καὶ ἀκροωμένων πιστῶν συγγράψασθαι ἀληθῶς, ὥστε τοὺς βουλομέ- τους ἡγεμόνα κεκτήσθαι τῆς παρούσης ζωῆς τὸν εὐσεβῆ λογισμὸν, ἀκλινῶς ἔπεσθαι τῇ τῶν πατριαρ- χῶν καὶ προφητῶν καὶ ἀποστολων καὶ μαρτύρων καὶ δικαίων ὁδῷ, ἐφαμιλλωμένους μὲν ταῖς τούτων ἀρε- ταῖς, υποστηριζομένους δὲ ταῖς αὐτῶν προσευχαῖς. Β Όσα γὰρ προεγράφη, ο κατὰ τὸν θεσπέσιον Παϋ- λον, α εἰς τὴν ἡμετέραν νουθεσίαν προεγράφη, η Πεποιθότες οὖν τῷ εἰρηκότι· « Πλάτυνον τὸ στόμα σου, καὶ πληρώσω αὐτὸ, ν ἐπὶ τὴν προκειμένην δια ήγησιν τρεπόμεθα. VITA S. AUXENTII. Ille enim, qui nos de hoc instruxit, erat quidem lingua barbarus, ut qui ortus esset ex Mysia, mente autem honestissimus, qui perseveravit apud B. Aurentium... et postquam beatus obdormivit, cum moribus in loco quoque successit. » Hanc Vitara damus ex antiquo codice MS. bibliothecæ regis Christianissimi, collatam cum interpretatione Gen- tiani Herveti, quam edidere Aloysius Lipomanus et Laurentius Surius, ex collectione Metaphrasɩæ, qai Vitam hanc, utpote accurate scriptam, fere inctactam reliquit, pauculis hinc inde aut additis aut immutatis, nisi hæc variis amanuensibus sint attribuenda. tempore inquit, virtutis incrementis longe processit celeberrimus ille monachus Auxentius in monte Bithyniæ eo, qui ex adverso Constantinopolis situs, omnes circa colles altitudine superat. » Hæc Nicephorus, qui cum Sozomeno ad tempora Theodosii Junioris ea refert, post cujus obitum superfuit sub imperio Marciani et Leonis imperatorum ad annum circiter 470. In Actis apud Metaphrasten traditur obiisse sub Imperio Zenonis, sed ejus loco Leonem habent Acta Græca, quibus usi sumus. VITA ET CONVERSATIO ET EXERCITATIO SANCTISSIMI ET BEATISSIMI AUXENTII. (Græca nunc primum typis mandantur ex cod. ms. Reg. Paris. n. 1452. sæc. x. EDIT. PATR.) CAPUT PRIMUM Vita S. Aurentii Constantinopoli acta. Virtutes inter opera militaria. I. Cum antiqui Patres et factis et verbis fuerint insignes, et diversis operibus eorum qui in vinea quæ percipitur intelligentia, mane simul et hora tertia et sexta similiter et nona vocati sunt, san- ctorum ad dificationem corporis Ecclesia ser- mones conscripserint : non est absurdum, nos quoque, qui propter socordiam et inscitiam sb eis longe sumus remoti, vere conscribere justo- rum virorum Vitam,qui circa horam undecimam in eadem vinea laborarunt,ad utilitatem fdelium qui legunt et audiunt : ut qui volunt habere piam rationem ducem vitæ præsentis, constanter se quantur viam patriarcharum, prophetarum et apostolorum, martyrumque et justorum : cum earum quidem virtutibus contendentes, sufulti autem et stabiliti eorum orationibus. « Quæcun- - que enim prius scripta sunt, » ut dicit divinus Paulus, « scripta sunt ad nostram admonitio- nem 1. » Eo ergo freti, qui dixit : • Dilata of tuum, et implebo illud 3, . convertamur ad pro- positam narrationem. Rom. xv, 4. Psal. Lxxx, 11. 3. Meminit ejusdem sancti Nicephorus Callistus, lib. Σιν, Hist. eccl. cap. 52 : « Eodem eliam

Β'. Ἐν τοῖς καιροῖς Θεοδοσίου τοῦ Νέου, ἔτους δὲ τριακοστοὶ πέμπτου, ἀνεδείχθη τις Αυξέντιος ὀνό- ματι ἐν τῇ υετάρτῃ σχολῇ καταλεγόμενος τῶν γεν ναιοτάτων και φιλοχρίστων σχολαρίων, ἐκ γένους μὲν τῶν ἀφ᾽ ἡλίου ἀνατολῶν, εὐσεβείᾳ δὲ καὶ πάσῃ Χριστιανική παιδείᾳ ἡγούμενος, ῥώμην τε σώματος καὶ ἀνδρείαν φέρων ἐν τῷ εἴδει · καὶ ἦθος ἐπιεικὲς και σφόδρα ἐνάρετον ἐν τῇ γνώμῃ, δόγμα δὲ ὑγιες κεκτημένος ἐν τῇ ἀποστολικῇ πίστει, καὶ πλείστην σπουδὴν ἐν ταῖς καθολικαῖς τῶν παννυχίδων άγρυ ανίαις. Ἐπεὶ οὖν τὰ προγενέστερα αὐτοῦ δράματα λέληθεν ἡμᾶς, ἀπὸ ταύτης τῆς ὑποθέσεως ποιησό μεθα τὸν λόγον. Οὗτος ὁ ἀνὴρ ἔσχε θεῖον εἰς τὸ Βυ- ζάντιον ἐν στρατείᾳ καταλεγόμενον ὀπτίονα Νουμά ρου, ὃν ἐπιζητῶν ἀναβὰς ἀπὸ Συρίας, καὶ μὴ εὑρών, η διὰ τὸ προτετελευτηκέναι ἐστρατεύσατο σχολάριος. Διαπρέπων ὢν ἐν τῇ στρατείᾳ καὶ τοῖς ἐν ἀσκήσει καὶ ἀρετῇ περιβοήτοις ἐσύχναζεν, ἐξαιρέτως μάτ λιστα Ἰωάννη τινί μοναχῷ, πλησίον τοῦ ᾿Εβδόμου ἑστῶτι ἐν Κλουβῷ, οὗ κατ᾽ ἴχνος ἐβάδισεν ὁ στρα- τιώτης τοῦ Χριστοῦ. ῎Αμπ οὖν Σιτα τιν οὕτω προσ- αγορευομένῳ, ἀνδρὶ πανσέμνῳ τὰ πάντα, καὶ Μαρ κιασῷ τῷ τηνικαῦτα λαϊκῷ ὄντι τῆς τῶν Ναυτιανών No-θρησκείας, μετ᾿ οὐ πολὺ δὲ τῇ καθολικῇ πίστει ένα θέντι καὶ τὴν οἰκονομίαν τῆς ἀγιωτάτης Μεγάλης ἐκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως εμπιστευθέντι, καὶ ᾿Ανθίμῳ τῷ μεγάλῳ καὶ θαυμαστῷ ἀνδρὶ τότε δεκάνῳ ὄντι ἐν ὀρδίνῳ τοῦ θείου παλατίον, ἔπειτα δὲ διακόνῳ γεγονότι, λοιπὸν δὲ καὶ πρεσβυτέρῳ, τῷ καὶ κατα- κοσμήσαντι μετὰ τὴν μετάστασιν τῶν προειρημένων, καὶ φαιδρύναντι ἐν ταῖς ὑμνῳδίαις διὰ χορῶν ἀνδρῶν σε καὶ γυναικῶν τὰς αὐτὰς παννυχίδες αἷς προσ ήδρυσεν ὁ μακάριος Αὐξέντιος. Τὰ δὲ πλεῖστα οἱ ἀμφότεροι ἐν τῇ ᾿Αγία Εἰρήνῃ τῇ παρὰ θάλασσαν ἐπὶ τὸ αὐτὸ συνηθροίζοντο χαμευνοῦντες καὶ ἀγρυ- πνούντες, δακρύων πηγὰς ἐκχέοντες, ἐν νηστείαις καὶ εὐχαῖς διατελοῦντες. Γ΄. Φθάσας τοίνυν σὺν αὐτοῖς ἐν μιᾷ τῶν συνάξεων πρὸ τοῦ κατάρξασθαι τῆς δοξολογίας, ἐν τῇ διανυ κτερεύσει δίψης αὐτῷ παρενοχλούσης, ᾔτησαν εὔ κρατον παρ᾽ ἑνὸς τῶν ὑπηρετῶν. Ὁ δὲ εἰσδραμὼν ἐν τῷ διακονικῷ τῷ οἰκονόμῳ φησίν· τὸν κύριν Αυξέντιον σὺν τοῖς λοιποῖς σπουδαίοις πόμα αἰτεῖν. Επιτραπείς οὖν τῆς εὐλογίας οἶνον συνεκέρασεν σκεύει καὶ ἀπήγαγεν. ὡς δὲ ἐδέξατο ὁ μεγαλόφρων Αὐξέντιος, τῷ στόματι προσαγαγών, τὴν ἐκ φύσεως τῆς δίψης ἀνάγκην ἰάσατο· καὶ οὕτως τῷ προῤῥη θέντι θεοφιλεί Μαρκιανῷ αἰτήσαντι τὸ λοιπὸν ἐπιδέ δωκεν. Ο δὲ προσαγαγών τοῖς χείλεσι καὶ εἰσθόμε νος οἶνον εἶναι, ἀγανακτήσας, ὅτι παρὰ τὸ ἔθος τοιοῦτον αὐτοῖς προσηνέχθη αυτόν, φωνὴν ἀφῆκεν τῷ πλησίον· Οἶνός ἐστιν, ἀδελφέ. Καὶ δὴ πρὸς αὐτὸν MENSIS FEBRUARIUS. B II.Tempore Theodosii Junioris, XXXV anno ejus a imperii (4),fuit vir quidam nomine Auxentius, qui erat relatus in numerum quartæ scholæ fortissimo- rum et Christi amantium scholarium (2): ex gene- re quidem orientali, in pietate autem et omni Chri- stiana doctrina eruditus, roburque corporis et for- titudinem in ipsa forma gestans, morumque mo- destiam et virtutem gerens in animo,dogmaqueba- bens sanum in ddeapostolica,et plurimum studium in generalibus vigiliis pernoctationum. Quoniam vero to ante hac ab eo facta sunt, nos latuerunt, ab hoc fundamento initium ducamus orationis. Hic ergo sanctus et divinus vir Aurentius babebat pa- truum Byzantii in militiam relatum,opinionem nu- meri. Quem requirens cum ascendisset ex Syria, et non invenisset, propterea quod prius discessisset, militavit scholaris. Cum ergo esset in exercitu in- signis, frequenter etiam versabatur cum iis quo- rum celebrabatur exercitatio et virtus : maxime autem cum quodam Joanne monache, qui prope Hebdomum (3) stabat in Clubo (4), cujus eliam ve- stigiis insistebat,tanquam miles Christi, simul cum quodam, qui vocabatur Selas, viro omni ex parte honesto, et Marciano, qui tunc erat laicus sects valianorum, haud ita multo post mortem unitus fuit Ecclesia Catholicæ, et factus fuit cconomus sanctissima Magne ecclesia Constantinopolitans: et Anthimo viro magno et admirabili qui tunc erat ordinarius decanus divini palatii, deinde factus fuit diaconus, et postea etiam presbyter, qui etiam post decessum eorum qui prius dicti sunt, ornavit, o et cum lætitia in bymnis et canticis, per choros vi- rorum et mulierum, celebravit easdem pernocta- tiones,quibus assidebat beatus Aurentius. Ut plu- rimum autem ambo simul congregabatur in Sanc. ta Irene, quæ sita est ad mare, humi cubantes et vigilantes, et fontes lacrymarum effundentes,per- severantes in jejuniis et orationibus. III. Cum ergo quodam die cum eis venisset in unam congregationem,antequam inciperet glorif. cationem,noctu siti eum vexante,aquam petiit ab uno ex ministris: qui currens in diaconicum, dicit @conomo,dominum Auxentiam cum reliquis viris bonis petere potum. Jussus ergo in vase teinperare vinum benedictionis,ad eum attulit. Postquam au- tem id accepit magnanimus Aurentius, ori admo- vens refecit naturalem sitis necessitatem : et sic prius dicto pio Marciano, qui petierat, reliquum tradidit. Ille vero cum labris admovisset, et sen- sisset esse vinum, aegre ferens, quod præter mo- rem talis potus esset eis allatus, proximo vocem emisit : Vinum est, o frater. Memoratus autem ei dicit Aurentius: Ne ægre feras,inquit, Dei dona; successit. præmii loco seligi solebant,ut in aula versarentur, atque imperatorem in publicum prodeuntem comi- farentur, a Gordiano Juniore una cum Candidatis D et Protectoribus primum instituti. Theodosius Magnus templum S. Joannis Baptista exstruxit, agit Gillius lib. Iv Topographia Cons- tantinop, cap. 4. (1) An. Chr. 442, Nam Arcadio patri anno 408 (2) Scholarii ex militiæ peritis exercitatisque (3) De Hebdomo suburbio Constantinopoleos, ubi (4) Sigillum, pera, claustrum.

ΟΙ Διὰ Βαττοπολιοῦ δὲ παριὼν ἐθεάσατο τοὺς ἐρω γαστηριακοὺς ἀποδυρομένους καὶ λέγοντας· Καιρός ἡμῖν ἔφθασεν ἀπραγίας· κλείσωμεν τὰ ἐργαστήρια ἡμῶν. ᾿Ακούσας δὲ καὶ συμπαθήσας αὐτοῖς ὁ τοῦ Χριστοῦ στρατιώτης, κατέλυσε τῇ έξης ἐν τῷ ἔργα στηρίῳ ἐκείνῳ, ἀλλάξας τὸ σχῆμα αὐτοῦ κατὰ τὸν βίον Σεραπίονος, καὶ λέγει αὐτοῖς· Τί μοι δίδοτε μισθὸν, καὶ ἵσταμαι ἐν τῷ ἐργαστηρίῳ ἡμῶν ; Οἱ δὲ εἶπον· Καταπαίζεις ἡμῶν, νεώτερε. Πόθεν σοι δώσομεν μισθόν, ἄποροι ὄντες; Καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς · Κάμνω σὺν ὑμῖν λαμβάνων καθ᾽ ἡμέ ραν φόλλεις τρεῖς· οἱ δὲ χαρέντες ἐδέξαντο αὐτόν, καὶ ποιήσας ἐκεῖ τρεῖς ἡμέρας ὑπερηύξατο καὶ ἀνέβαλεν τὸ ἐργαστήριον ἐκεῖνο. Λαβὼν οὖν τοὺς ἐννέα φόλλεις, ἐξῆλθεν ἀπ᾿ αὐτῶν, καὶ ἔδωκεν αὐτὰ πτωχοίς. Ελυπήθησαν οἱ τοῦ ἐργαστηρίου ἐξελθόν τος τοῦ θαυματουργού. Τις γὰρ τρεῖς ἡμέρας τις ἐποίησεν ἐκεῖ, οὐκ ἐνοσφίσατο οὔτε ἄρτου οὔτε οἴνου οὔτε ἄλλου τινὸς, ὥστε θαυμάζειν τοὺς ἐκεῖσε καὶ λέγειν αὐτῷ· Διὰ τί οὐκ ἐσθίεις σὺν ἡμῖν ; καὶ εἶπεν αὐτοῖς· « Γέγραπται, Οὐκ ἐπ' ἄρτῳ μόνο ζή σεται ἄνθρωπος, ἀλλ᾽ ἐπὶ παντὶ ῥήματι εκπορευο- μένῳ διὰ στόματος Θεοῦ. » Οἱ δὲ ἐσιώπησαν μηκέτι ο τολμήσαντες ὀχλῆσαι αὐτῷ· ἀπήγγειλαν δὲ πᾶσιν τὴν εὐπορίαν τε καὶ εὐσθένειαν τὴν γενομένην διὰ τῶν εὐχῶν αὐτοῦ ἐν ἐργαστηρίῳ αὐτῷ δοξάσαντες τὸν Θεόν. Β Η΄. Πάλιν δὲ μεθ' ἡμέρας τινὰς ἐρχομένου αὐτοῦ ἐν τῷ παλατίῳ, ὑπαντᾶται αὐτῷ γυνὴ ἔγκυος οὖσα, Ο λυσίτριχος, κράζουσα · Ω βία ἀπὸ Αυξεντίου του δαιμονιοφάγου· εἴκοσι ἔτη ἔχω κρυπτόμενος ἐν τῇ πλάσει ταύτῃ, καὶ ἡ πάροδος αὐτοῦ ἀνήγαγεν με ἀπὸ τῶν ὀνύχων αὐτῆς· οὕτως γὰρ διῆλθε δι' ἐμοῦ, ὥστ περ ξίφος καὶ διεσπαραξέν με, καὶ ἰδοὺ χωρίζομαι ἀπὸ τῆς πλάσεως ταύτης διὰ εἴκοσιν ἐτῶν. Πτερνί σας δὲ τὸν ἵππον αὐτοῦ ὁ ἄνθρωπος τοῦ Χριστοῦ πρὸς τὸ μὴ γνωσθῆναι ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων, ἔσπευ- δεν παρελθεῖν κρύπτων τὴν ἐν αὐτῷ χάριν· τὸ δὲ ἀκάθαρτον πνεῦμα σχεδὸν ἠκολούθει αὐτῷ λέγων· Τί με ἕλκεις; ἐξέρχομαι. Συνήχθησαν δὲ περὶ αὐτὸν ὄχλοι πολλοὶ, ὡς στενάξαντα τὸν μακάριον καὶ ὅπο κρύσαντα εὔξασθαι τοῦ ἰαθῆναι αὐτήν. Τούτου οὖν γενομένου καὶ παραχρήμα καθαρισθείσης αὐτῆς, μὴ ἀδικηθέντος τοῦ βρέφους (εγκύμων γὰρ ἦν ἐξίσταντο πάντες, καὶ ἐθαύμαζον, δοξάζοντες τὸν Θεὸν, τὸν τοιαύτην ἐξουσίαν κατὰ ἀκαθάρτων πνευμάτων διο δόντα τοῖς δούλοις αὐτοῦ. Θ' Μετὰ δὲ τὸ γενέσθαι ταῦτο, μὴ βουλόμενος ὁ τοῦ Χριστοῦ στρατιώτης παρὰ τῶν ἀνθρώπων ἐπαί ρεσθαι, ἀλλὰ παρὰ τῶν ἀγγέλων ἐγκωμιάζεσθαι, προορῶν τε τῷ πνεύματι τὴν μέλλουσαν φύεσθαι εν τῇ ἀγιωτάτη Εκκλησία καινοῦ δόγματος αίρεσιαρ- χίαν, λέγω δή Νεστορίου καὶ Εὐτυχούς, καταλιπών τὴν ἐπίγειον στρατείαν καὶ τὰς βασιλικὰς αὐλὰς, τὸν " MENSIS FEBRUARIUS. VII. Transiens autem per Baltopolium, vilita z. quosdam opifices defentes et dicentes: Venit ad nos tempus quo simus otiosi, et nihil agamus, claudamus nostras officinas. Cum vero audiisset, et eorum esset misertus Christi miles Aurentius, die sequenti divertit in unam ex illis officinis,mu- tato habitu, ut fertur de Serapione, et dicit : Quam mercedem mihi dabitis, et stabo in vestra officina ? Illi autem dixerunt: Ludifcaris nos, juvenis. Quomodo tibi dabimus mercedem, cum simus pauperes ? Respondens vero, dixit eis: La- borabo vobiscum, accipiens quotidie tres obolos. Illi autem lati eum acceperunt. Qui cum fuisset illic tres dies, valde crevit et floruit illa officina. Acceptis itaque novem obolis, recessit ab illis. Is autem ea dedit pauperibus. Dolore vero afecti B sunt opifices illius officinæ, egresso admirabilium effectore Ausentio. Tres enim dies, quos illic egit, non gustavit neque panem neque vinum,nec aliquid aliud : adeo ut mirarentur,qui illic erant, et dicerent ei : Cur non comedis et bibis nobis- cum ? Is vero dicebat eis : «Non in solo pane vi- vit homo, sed in omni verbo, quod egreditur per os Dei 6. Illi vero siluerunt, non ausi amplius ei esse molesti, renuntiarunt autem omnem co- piam et prosperitatem, quæ facta est per preces ejus in officina sua, Deum glorificantes. VIII. Rursus vero aliquot post diebus, venienti ipsi in palatium occurrit quædam mulier præ- gnans, passis crinibus, clamans : vis, quæ af- fertur ab Auxentio, qui comedit dæmonia. Vi- C ginti annos latui in hac creatura, et ejus transi- tus me abduxit ab hujus unguibus. Sic enim per me transiit tanquam ensis, et me discerpsit : et ecce separor ab hac creatura post spatium vigin- ti annorum. Equo autem suo subditis calcaribus Christi servus Aurentius, ne cognosceretur ab hominibus, festinabat transire, celans quæ in se erat, gratiam. Immundus autem spiritus seque- batur eum, dicens : Quid me trahis ? egredior. Congregata vero sunt circa eum multa turbæ, adeo ut suspirans et fens beatus craverit, ut ea curaretur. Hoc autem facto, et ea statim munda- ta, illæso foetu (erat enim gravida), stupebant omnes et admirabantur, Deum glorifcantes qui D talem potestatem dedit servis suis adversus im- mundos spiritus. CAPUT II. Habitatio S. Auxentii juxta Oxiam montem: caca illuminata, energumeni liberati. IX. Postquam autem hæc facta sunt, non volens Christi miles Auxeutius laudari ab hominibus,sed encomiis celebrari ab angelis,spiritu prævidens in sanctissima Ecclesia nascituram vani dogmatis ha- resim, Nestorii,inquam,et Eutychie,relicta terrena militia et aula imperatoris,cum magno gaudio pe- regit id quod olim desiderabat. Nam ab omnibus 1. Matth. IV,

ἔκπαλαι πόθον αὐτῷ ἤνυσεν μετα πλείονος χαρᾶς. Πάντων γὰρ τῶν βιωτικών πραγμάτων καὶ αὐτῆς τῆς βασιλευούσης πόλεως ἑαυτόν χωρίσας, ἐπὶ τὰ ερημότερα μέρη ὁρμᾶ τῆς Βιθυνίας, καὶ δὴ ἐκ πλα- γίου τῆς Ὀξίας οὕτω προσαγορευομένου ὄρους, ἀνελ θων ὡς ἀπὸ δέκα μιλίων Χαλκηδόνος ἔστη ἐπὶ πέ- τραν, ἐπαίρων ὁσίας χεῖρας, δοξάζων τὸν Θεὸν καὶ λέγων ότι, « Σύ, Κύριος, κατά μόνας ἐπ᾿ ἐλπίδι κατῴκησάς με, » Ι΄. Ποιήσαντος δὲ αὐτοῦ ὡς μῆνα ἡμερῶν ἐπὶ τῇ πλευρᾷ τοῦ ὄρους ἐπὶ τὴν πέτραν, ἀνῆλθεν ἐκεῖσε παιδία στένοντα καὶ κλαίοντα, διότι, ὡς ἄνεμον, ἀπώλεσαν τὰ ποίμνια αὐτῶν. Καὶ θεασάμενα τὸν ἄνδρα ἐπτοήθησαν σφόδρα, νομίσαντα αὐτὸν θηρίον ἄγριον εἶναι, καὶ ἔφυγον. Μετημφίαστο γὰρ τριχί- νοις καὶ δέρμασι τὴν ἐσθῆτα, ζηλῶν Ἰωάννου τοῦ Β Προδρόμου καὶ Βαπτιστοῦ τὴν πολιτείαν. Προσκαλε- σάμενος δὲ αὐτα ὁ μακάριος ἔφη· Μὴ φοβείσθε γάρ, τέκνα· ἄνθρωπός είμι ὅμοιος ὑμῶν· τί δὲ ζητεῖτε ; Λέγουσιν τὰ παιδία, ὅτι τὰ ποίμνια ἡμῶν ἀπωλέσα- μεν καὶ διὰ τοῦτο θλιβόμεθα· Ὁ δὲ θεράπων τοῦ Χριστοῦ σπλαγχνισθείς, προσηύξατο ἐπὶ ὥρας πολ- λὰς, καὶ εὐλογήσας τὰ παιδία, λέγει αὐτοῖς · Απέλ- θατε ἐπὶ τὴν ἀριστερὰν πλευρὰν τοῦ ὅρους, καὶ εὑρίσκετε τὰ ποίμνια ὑμῶν. ᾿Αποκριθέντα δὲ τὰ παιδία λέγουσιν αὐτῷ· Τρίτον προήλθομεν τὸ ἄβα- τον ὄρος τοῦτο, καὶ οὐκ ἠδυνήθημεν αὐτὰ εὑρεῖν, καὶ πῶς ἄρτι ἔχουσιν εὑρεθῆναι ; Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς ᾿Απέλθετε, καὶ ὡς εἶπον ὑμῖν ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Κυ- ρίου, ἐπὶ τὴν ἀριστερὰν πλευρὰν τοῦ ὄρους εὑρίσκετε αὐτά. ᾿Απελθόντα δὲ εὗρον αὐτὰ εὐθέως. Καὶ παρα- ς γενόμενα ἀπήγγειλαν τοῖς γονεῦσιν αὐτῶν, ὅτι Απω- λεσάντων ἡμῶν τα ποίμνια καὶ ἐπὶ τρίτον περιελ- θόντων τὸ ὄρος τῆς Ὀξίας, καὶ μὴ εὑρηκότων, ἄνδρα ἐν τριχίνοις ἐθεασάμεθα καὶ δειλιάσαντες ἐφύγομεν. Ο δὲ προσκαλεσάμενος ἡμᾶς ἐπηύξατο, καὶ μαθὼν τὴν αἰτίαν δι᾽ ἣν ὀδυρόμεθα, επέτρεψεν ἡμῖν ἐπὶ τὴν ἀριστερὰν πλευρὰν τοῦ ὄρους ἀπελθόντας εὐρεῖν τὰ θρέμματα. Ούτος οὖν ποιήσαντες ηὕρομεν αὐτά. ΙΑ΄. Ακούσαντες δὲ ταῦτα οἱ γονεῖς τῶν παιδίων ἐκείνων, συναγαγόντες τῶν πέριξ κτημάτων τοὺς ἄνδρας, λιτανεύοντες ἀνῆλθον πρὸς αὐτὸν, καὶ εὗρον μόνον τὸν μακάριον ἑστῶτα ἐπὶ τὴν πέτραν καὶ προσευχόμενον τῷ Θεῷ· καὶ πάντες ομοθυμαδόν ἠξίωσαν αὐτόν, ὥστε ἀνελθόντα στῆναι αὐτὸν ἐπὶ τὴν κορυφὴν τοῦ ὄρους προσεύχεσθαι ὑπὲρ αὐτῶν. Ο δὲ πεισθείς ταῖς παρακλήσεσι τῶν ἀνδρῶν, ἐκές λευσεν αὐτοῖς κελλίον οἰκοδομῆσαι μικρὸν, καὶ κλου- Τὸν ἔξωθεν τοῦ κελλίου, ἐν ᾧ καὶ ἀπεκλείσθη χαί ρων τῇ καρδίᾳ καὶ ψάλλων καὶ λέγων· « Εγενόμην ὡς στρουθίον μονάζον ἐπὶ δώματι, ο Συνήθως οὖν ἀνιόντες ἐκαρποῦντο τὰς εὐχὰς αὐτοῦ. Διὰ γὰρ τοῦ θυριδίου κατευλογῶν αὐτοὺς καὶ τὰ πρὸς σωτηρίαν συμβουλεύων, χαίροντας ἀπέλυεν. ΙΒ΄. Οθεν τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ πηγαζούσης ἐν αὐτῷ καὶ τῆς φήμης πανταχού διαδραμούσης, ἀπὸ Νικομηδείας κομήτισσα τις ἀπῆλθεν πρὸς αὐτὸν, η ΧΙ. VITA S. AUXENTII. A quæ ad vitam hujus mundi pertinent et magno stu dio ambiuntur, copiis, inquam, et splendore, et aliis rebus materialibus, et ab ipsa regia civitate se separans,proficiscitur ad partes desertasBitby- nit: et cum ascendisset ex transvero montis,qui vocatur Orea, qui distat circa decem milliaris a Chalcedone stetit supra petram, extollens sanctas manus, Deumque glorificans,et dicens : « Tu, Do- mine, singulariter in spe collocasti me 7. » X. Cum ipse vero circa unum mensem fuisset in montis latere supra petram, ascenderunt illuc pueri gementes et clamantes,quoniam cum pasce- rent oves, eas perdidissent; et cum vidissent virum justum, valde sunt mirali, existimantes eam esse feram agrestem, et fugerunt : indutus enim erat veste contexta ex pilis et pellibus, imitans vitam Joannis Præcursoris et Baptiste. Cum eos autem advocasset beatus Aurentius, dixit: Nolite tinere, filii, sum enim homo vobis similis. Quid vero quæritis? Dicunt pueri : Greges nostros, eos enim amicimus,et ideo afligimur. Christi autem servus Aurentius misertus,oravit multas horas. Cum vero ipsis fueris benedixisset, dicit eis:Ite ad sinistrum latus montis,et invenietis vestros greges. Respon- dentes autem pueri dicunt ei : Ter circumivimus montem hunc inaccessum, et non potuimus eos invenire: et quomodo nunc invenientur? Sanctus autem dixit eis: Ite, ut dixi vobis, in nomine Do- mini ad sinistrum latus montis, et eos invenietis. Euntes vero, eos statim invenerunt : et cum do- mum venissent, renuntiarunt suis parentibus: Cum perdidissemus greges, et ter Oxem montem circuissemus, et eos non inveniremus,aspeximus virum in veste ex pilis, et gravi timore afecti, fugiebamus. Ille autem nobis advocatis precatus est, et cum accepisset causam propter quam fe- bamus, jussit nus euntes ad sinistrum latus mon- tis invenire pecudes. Cum sic ergo fecissemus, eas statim invenimus. • Psal. IV, 10. Psal. c, 8. PATROL. GR. GXIV. D Cum hac autem audiissent parentes illo- rum puerorum, congregatis viris ex iis, quæ erant circumcirca, prædiis, supplicantes ad eum iverunt,et invenerunt beatum solum stantem su- pra petram, et Deum precantem : et omnes uno ore eum rogarunt, ut ascenderet supra verticem montis et oraret pro eis. Sanctus vero, persua- sus eorum adhortationibus, jussit eis adificare parvam cellam, et clubum extra cellam, in que etiam fuit inclusus latus corde, psallens et di- cens : « Facius sum sicut passer solitarius in tecto 8. Frequenter ergo ascendentes, frueban- tur ejus precibus. Nam per parvam fenestram eis benedicens, et consulens quæ pertinent ad salu- tem, lælos dimittebat. XII. Cum ergo Dei in eo scaturiret gratia, et ejus fama in omnem partem pervaderet, quædam comitissa ad eum venit e Nicomedin, repente ex-

ἔκπαλαι πόθον αὐτῷ ἤνυσεν μετα πλείονος χαρᾶς. Πάντων γὰρ τῶν βιωτικών πραγμάτων καὶ αὐτῆς τῆς βασιλευούσης πόλεως ἑαυτόν χωρίσας, ἐπὶ τὰ ερημότερα μέρη ὁρμᾶ τῆς Βιθυνίας, καὶ δὴ ἐκ πλα- γίου τῆς Ὀξίας οὕτω προσαγορευομένου ὄρους, ἀνελ θων ὡς ἀπὸ δέκα μιλίων Χαλκηδόνος ἔστη ἐπὶ πέ- τραν, ἐπαίρων ὁσίας χεῖρας, δοξάζων τὸν Θεὸν καὶ λέγων ότι, « Σύ, Κύριος, κατά μόνας ἐπ᾿ ἐλπίδι κατῴκησάς με, » Ι΄. Ποιήσαντος δὲ αὐτοῦ ὡς μῆνα ἡμερῶν ἐπὶ τῇ πλευρᾷ τοῦ ὄρους ἐπὶ τὴν πέτραν, ἀνῆλθεν ἐκεῖσε παιδία στένοντα καὶ κλαίοντα, διότι, ὡς ἄνεμον, ἀπώλεσαν τὰ ποίμνια αὐτῶν. Καὶ θεασάμενα τὸν ἄνδρα ἐπτοήθησαν σφόδρα, νομίσαντα αὐτὸν θηρίον ἄγριον εἶναι, καὶ ἔφυγον. Μετημφίαστο γὰρ τριχί- νοις καὶ δέρμασι τὴν ἐσθῆτα, ζηλῶν Ἰωάννου τοῦ Β Προδρόμου καὶ Βαπτιστοῦ τὴν πολιτείαν. Προσκαλε- σάμενος δὲ αὐτα ὁ μακάριος ἔφη· Μὴ φοβείσθε γάρ, τέκνα· ἄνθρωπός είμι ὅμοιος ὑμῶν· τί δὲ ζητεῖτε ; Λέγουσιν τὰ παιδία, ὅτι τὰ ποίμνια ἡμῶν ἀπωλέσα- μεν καὶ διὰ τοῦτο θλιβόμεθα· Ὁ δὲ θεράπων τοῦ Χριστοῦ σπλαγχνισθείς, προσηύξατο ἐπὶ ὥρας πολ- λὰς, καὶ εὐλογήσας τὰ παιδία, λέγει αὐτοῖς · Απέλ- θατε ἐπὶ τὴν ἀριστερὰν πλευρὰν τοῦ ὅρους, καὶ εὑρίσκετε τὰ ποίμνια ὑμῶν. ᾿Αποκριθέντα δὲ τὰ παιδία λέγουσιν αὐτῷ· Τρίτον προήλθομεν τὸ ἄβα- τον ὄρος τοῦτο, καὶ οὐκ ἠδυνήθημεν αὐτὰ εὑρεῖν, καὶ πῶς ἄρτι ἔχουσιν εὑρεθῆναι ; Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς ᾿Απέλθετε, καὶ ὡς εἶπον ὑμῖν ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Κυ- ρίου, ἐπὶ τὴν ἀριστερὰν πλευρὰν τοῦ ὄρους εὑρίσκετε αὐτά. ᾿Απελθόντα δὲ εὗρον αὐτὰ εὐθέως. Καὶ παρα- ς γενόμενα ἀπήγγειλαν τοῖς γονεῦσιν αὐτῶν, ὅτι Απω- λεσάντων ἡμῶν τα ποίμνια καὶ ἐπὶ τρίτον περιελ- θόντων τὸ ὄρος τῆς Ὀξίας, καὶ μὴ εὑρηκότων, ἄνδρα ἐν τριχίνοις ἐθεασάμεθα καὶ δειλιάσαντες ἐφύγομεν. Ο δὲ προσκαλεσάμενος ἡμᾶς ἐπηύξατο, καὶ μαθὼν τὴν αἰτίαν δι᾽ ἣν ὀδυρόμεθα, επέτρεψεν ἡμῖν ἐπὶ τὴν ἀριστερὰν πλευρὰν τοῦ ὄρους ἀπελθόντας εὐρεῖν τὰ θρέμματα. Ούτος οὖν ποιήσαντες ηὕρομεν αὐτά. ΙΑ΄. Ακούσαντες δὲ ταῦτα οἱ γονεῖς τῶν παιδίων ἐκείνων, συναγαγόντες τῶν πέριξ κτημάτων τοὺς ἄνδρας, λιτανεύοντες ἀνῆλθον πρὸς αὐτὸν, καὶ εὗρον μόνον τὸν μακάριον ἑστῶτα ἐπὶ τὴν πέτραν καὶ προσευχόμενον τῷ Θεῷ· καὶ πάντες ομοθυμαδόν ἠξίωσαν αὐτόν, ὥστε ἀνελθόντα στῆναι αὐτὸν ἐπὶ τὴν κορυφὴν τοῦ ὄρους προσεύχεσθαι ὑπὲρ αὐτῶν. Ο δὲ πεισθείς ταῖς παρακλήσεσι τῶν ἀνδρῶν, ἐκές λευσεν αὐτοῖς κελλίον οἰκοδομῆσαι μικρὸν, καὶ κλου- Τὸν ἔξωθεν τοῦ κελλίου, ἐν ᾧ καὶ ἀπεκλείσθη χαί ρων τῇ καρδίᾳ καὶ ψάλλων καὶ λέγων· « Εγενόμην ὡς στρουθίον μονάζον ἐπὶ δώματι, ο Συνήθως οὖν ἀνιόντες ἐκαρποῦντο τὰς εὐχὰς αὐτοῦ. Διὰ γὰρ τοῦ θυριδίου κατευλογῶν αὐτοὺς καὶ τὰ πρὸς σωτηρίαν συμβουλεύων, χαίροντας ἀπέλυεν. ΙΒ΄. Οθεν τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ πηγαζούσης ἐν αὐτῷ καὶ τῆς φήμης πανταχού διαδραμούσης, ἀπὸ Νικομηδείας κομήτισσα τις ἀπῆλθεν πρὸς αὐτὸν, η ΧΙ. VITA S. AUXENTII. A quæ ad vitam hujus mundi pertinent et magno stu dio ambiuntur, copiis, inquam, et splendore, et aliis rebus materialibus, et ab ipsa regia civitate se separans,proficiscitur ad partes desertasBitby- nit: et cum ascendisset ex transvero montis,qui vocatur Orea, qui distat circa decem milliaris a Chalcedone stetit supra petram, extollens sanctas manus, Deumque glorificans,et dicens : « Tu, Do- mine, singulariter in spe collocasti me 7. » X. Cum ipse vero circa unum mensem fuisset in montis latere supra petram, ascenderunt illuc pueri gementes et clamantes,quoniam cum pasce- rent oves, eas perdidissent; et cum vidissent virum justum, valde sunt mirali, existimantes eam esse feram agrestem, et fugerunt : indutus enim erat veste contexta ex pilis et pellibus, imitans vitam Joannis Præcursoris et Baptiste. Cum eos autem advocasset beatus Aurentius, dixit: Nolite tinere, filii, sum enim homo vobis similis. Quid vero quæritis? Dicunt pueri : Greges nostros, eos enim amicimus,et ideo afligimur. Christi autem servus Aurentius misertus,oravit multas horas. Cum vero ipsis fueris benedixisset, dicit eis:Ite ad sinistrum latus montis,et invenietis vestros greges. Respon- dentes autem pueri dicunt ei : Ter circumivimus montem hunc inaccessum, et non potuimus eos invenire: et quomodo nunc invenientur? Sanctus autem dixit eis: Ite, ut dixi vobis, in nomine Do- mini ad sinistrum latus montis, et eos invenietis. Euntes vero, eos statim invenerunt : et cum do- mum venissent, renuntiarunt suis parentibus: Cum perdidissemus greges, et ter Oxem montem circuissemus, et eos non inveniremus,aspeximus virum in veste ex pilis, et gravi timore afecti, fugiebamus. Ille autem nobis advocatis precatus est, et cum accepisset causam propter quam fe- bamus, jussit nus euntes ad sinistrum latus mon- tis invenire pecudes. Cum sic ergo fecissemus, eas statim invenimus. • Psal. IV, 10. Psal. c, 8. PATROL. GR. GXIV. D Cum hac autem audiissent parentes illo- rum puerorum, congregatis viris ex iis, quæ erant circumcirca, prædiis, supplicantes ad eum iverunt,et invenerunt beatum solum stantem su- pra petram, et Deum precantem : et omnes uno ore eum rogarunt, ut ascenderet supra verticem montis et oraret pro eis. Sanctus vero, persua- sus eorum adhortationibus, jussit eis adificare parvam cellam, et clubum extra cellam, in que etiam fuit inclusus latus corde, psallens et di- cens : « Facius sum sicut passer solitarius in tecto 8. Frequenter ergo ascendentes, frueban- tur ejus precibus. Nam per parvam fenestram eis benedicens, et consulens quæ pertinent ad salu- tem, lælos dimittebat. XII. Cum ergo Dei in eo scaturiret gratia, et ejus fama in omnem partem pervaderet, quædam comitissa ad eum venit e Nicomedin, repente ex-

χερσὶν αὐτοῦ ἐπὶ βακτηρίας σταυρὸν ἀποστείλας δ' ἑνὸς τῶν προσκαρτερούντων αὐτῷ, κατέπαυσε τὴν κόρην τοῦ ἐλεγμοῦ, καὶ ἅπαντας τοὺς συνεληλυθότας ἐδίδασκεν, ὅτι οὐ δεῖ ἀπιστεῖν τοῖς θαυμασίοις τοῦ Θεοῦ γινομένοις ὑπ' αὐτοῦ καθ᾽ ἐκάστην γενεάν, δ ὧν εὐδοκεῖ · καὶ γὰρ οἱ πατριάρχαι καὶ πάντες ο προφῆται ὁμοίως καὶ οἱ ἀπόστολοι ἄνθρωποι ἦσαν ὑπὸ τῆς θείας ἐνεργούμενοι χάριτος κατὰ τὸν θεῖον Απόστολον, ἔσβεσαν δύναμιν πυρὸς, ἔφραξαν στό ματα λεόντων καὶ πάντα τὰ ἐξῆς γεγραμμένα στέλε σαν, καὶ αὐτὴ δὲ ἡ του Κυρίου φωνὴ προτρεπομένη ἡμᾶς πιστεύειν οὕτως λέγει · « Πάντα ὅσα μὲν εὐχό- μενοι αἰτεῖσθε, πιστεύετε, ὅτι λαμβάνετε, καὶ ἔσται ὑμῖν. » Τοῦ Θεοῦ οὖν παρέχοντος ὅτε βούλεται καὶ δι' ὧν βούλεται, οὐ χρὴ ἡμᾶς ἀπιστεῖν. Επὶ ἑβδομάδα Β τοίνυν κελεύσας μετὰ τῶν γονέων παραμεῖναι τὴν κόσ ρην, εὐχῇ καὶ νηστεία καθωπλισμένους, ὑγιῆ αὐτὴν ἀποκαταστήσας ἐν εἰρήνῃ ἀπέλυσεν, παρεγγυήσας συχνάζειν αὐτοὺς τῇ ἁγιωτάτῃ ἐκκλησίᾳ. ο ΙΑ΄. Μεθ᾿ ἡμέρας δέ τινας ἀνῆλθον πρὸς αὐτὸν δύο ἄνδρες ἐλεφαντιῶντες, ἴασιν ἐξαιτούμενοι δι' αὐτοῦ παρὰ τοῦ Θεοῦ. Ὁ δὲ λέγει αὐτοῖς· Τί ἔστι τὸ ἁμάρτημα ὑμῶν, ὅτι ἐπέπεσεν ὑμῖν ἡ τοιαύτη πληγή; Οἱ δὲ ἀκούσαντες ταῦτα προσέπεσον αὐτῷ λέγοντες· Ἐλέησον ἡμᾶς, θεράπων τοῦ Χριστοῦ, καὶ εἶναι τοῦ ἰχθῆναι ἡμᾶς. ᾿Αποκριθεὶς οὖν ὁ μα κάριος λέγει αὐτοῖς · Τούτο συμβέβηκεν ὑμῖν, ἀδελφοί, διὰ τῆς πολυορκίας ὑμων· ἀλλὰ παύσασθε τοῦ παρ- οργίζειν Κύριον τὸν Θεὸν ὑμῶν καὶ ταῦτα εἰπὼν, πάντας εἰς προσευχήν προτρεψάμενος, κλίνας αὐτὸς τὰ γόνατα ἐπὶ ὥρας ἱκανὰς, οχετούς, ἐκχέας δακρύων ἱκανοὺς, ἀναστὰς ἔλαβε, ἔλαιον τῶν ἁγίων καὶ ἤλει ψεν αὐτοὺς ἀπὸ κορυφῆς ἕως ποδῶν, εἰπών· ᾶται ὑμᾶς Ἰησοῦς Χριστός· ἐγὼ γὰρ ἄνθρωπος ἁμαρτω λός εἰμι· εὐθέως ἐθεραπεύθησαν καὶ ἀπῆλθον μετὰ χαρᾶς εἰς τοὺς οἴκους αὐτῶν, αἰνοῦντες καὶ δοξά ζοντες τὸν Θεὸν καὶ ἀπαγγέλλοντες πᾶσιν, ὅτι 18ο- μεν ἄνδρα, οἷον οὐδὲ ἐν ταῖς ἀρχαίαις γενεαίς · εἶπε γὰρ ἡμῖν πάντα τὰ ἡμαρτημένα ἡμῖν, καὶ ὑπὲρ ἡμῶν προσκλαύσας πολλὰ τῷ Θεῷ ἐθεράπευσεν ἡμᾶς αλείψας ἐλαίῳ ἁγίῳ. ΙΘ' Πάλιν δὲ γυναίκες δύο ἀπὸ Φρυγίας ἦλθον πρὸς αὐτόν, ἡ μὲν μία τὴν κόξαν πεπληγμένη ὑπὸ ἀκαθάρτου πνεύματος, ἡ δὲ ἑτέρα ἔχουσα λεγεώνα δαιμόνων· ἢ καὶ ὡς ἀπὸ σημείων τριῶν τοῦ ὄρους ἤρξατο κράζειν καὶ λέγειν · Τί ἐμοὶ καὶ σοί, Αὐξέν τις, ὅτι ἀπὸ Φρυγίας κολάζων με είλκυσας ; οὐκ οἶδας, ὅτι λεγεών εἰμι ; 'Αλλ᾽ οἶδα ὅτι λεγεών σε άψο γέλων περικυκλούσιν ἐν νυκτὶ καὶ ἐν ἡμέρᾳ, οἵτινες δέχονται σου τὰς δεήσεις τὰς καταφλεγούσας ἡμᾶς και προσφέρουσι τῷ ᾽Υψίστῳ, δι' ὧν καὶ κολαζόμεθα. Ιδού διὰ τριάκοντα ἐτῶν μερίζεις με τῆς πλάσεως . MENSIS FEBRUARIUS. et crucem quæ super baculum erat in ejus manibus, A misisset per unum ex iis qui apud eum persevera- bant, fecit cessare puellæ vexationem, et docuit omnes qui convenerant, non oportere non habere fidem Dei admirabilibus, quæ ab ipso fiunt in una- quaque generatione per eos per quos ei videtur. Patriarcha enim et omnes prophetæ, et similiter etiam apostoli,erant homines, et a divina incitati gratia, convenienter divino Apostolo 14,exstinxe- runt vim ignis,obstruxerunt ora leonum, et fece- runt omnia quæ deinceps scripta sunt. Porro vero ipsa quoque vox Domini, quæ nos adhortatur ut credamus, sic dicit: Omnia quæcunque precantes petitis, credite quod accipietis,et erunt vobis 19.» Benigno ergo Deo præbente quando vult et per quos vult,non oportet nos esse incredulos. Cum itaque unam hebdomadam jussisset puellam manere cum parentibus, precatione armatis et jejunio, et ipsam sanam restituisset, dimisit eos in pace,jubens ut irent frequenter ad sanctissimam Ecclesiam. B CAPUT III. Leprosus, paralyticus, energumenæ sanantur, XVIII. Aliquot autem post diebus ascenderunt ad eum duo quidam viri laborantes elephantia,qui a Deo per ipsum petebant sanationem.Sanctus vero dicit eis : Quodnam est vestrum peccatum, quod hæc plaga in vos incidit ? Illi autem, hæc audien- tes, prociderunt ad ejus pedes, dicentes : Miserere nostri, serve Christi, et ora ut nos curemur. Re- spondens vero beatus,dicit eis : Hoc vobis accidit, c o fratres,propterea quod frequenter juraretis. Sed de cætero oportet vos desistere ad iram provocare Dominum Deum vestrum. Quæ cum dixisset, et omnes esset ad precandum adhortatus, ipse quo- que flexis suis sanctis genibus ad aliquot horas, et effusis multis rivis lacrymarum, surgens accepit oleum sanctorum, et eos unxit a vertice usque ad pedes,dicens: Sanat vos Jesus Christus : ego enim sum homo peccator. Statim autem sunt sanati, et domum redierunt cum gaudio, Deum laudantes, et ei tribuentes gloriam, et omnibus renuntiantes : Vidimus hominem, qualis nec fuit in antiquis ge- nerationibus. Dixit enim nobis omnia peccata nostra : et cum pro nobis multum ad Deum de- flevisset, nos curavit ungens sancto oleo. XIX.Rursus autem duæ mulieres ad ipsum vene- runt e Phrygia : quarum una quidem habebat co- xam percussam ab immundo spiritu ; altera autem habebat legionem dæmonum, quæ etiam tertio a monte lapide coepit clamare et dicere: Quid mihi tecum rei est, Aurenti, quod me castigans tra- xisti a Phrygia? Nescis me esse legionem? Sed scis rursus legionem angelorum te circumdare noctes et dies : qui quidem accipiunt tuas preces, quæ nos urunt,et eas offerunt Altissimo, per quas eliam punimur.Ecce etiam post triginta annos me sepa- Hebr. II, 34. Marc. II, 24. D .

χερσὶν αὐτοῦ ἐπὶ βακτηρίας σταυρὸν ἀποστείλας δ' ἑνὸς τῶν προσκαρτερούντων αὐτῷ, κατέπαυσε τὴν κόρην τοῦ ἐλεγμοῦ, καὶ ἅπαντας τοὺς συνεληλυθότας ἐδίδασκεν, ὅτι οὐ δεῖ ἀπιστεῖν τοῖς θαυμασίοις τοῦ Θεοῦ γινομένοις ὑπ' αὐτοῦ καθ᾽ ἐκάστην γενεάν, δ ὧν εὐδοκεῖ · καὶ γὰρ οἱ πατριάρχαι καὶ πάντες ο προφῆται ὁμοίως καὶ οἱ ἀπόστολοι ἄνθρωποι ἦσαν ὑπὸ τῆς θείας ἐνεργούμενοι χάριτος κατὰ τὸν θεῖον Απόστολον, ἔσβεσαν δύναμιν πυρὸς, ἔφραξαν στό ματα λεόντων καὶ πάντα τὰ ἐξῆς γεγραμμένα στέλε σαν, καὶ αὐτὴ δὲ ἡ του Κυρίου φωνὴ προτρεπομένη ἡμᾶς πιστεύειν οὕτως λέγει · « Πάντα ὅσα μὲν εὐχό- μενοι αἰτεῖσθε, πιστεύετε, ὅτι λαμβάνετε, καὶ ἔσται ὑμῖν. » Τοῦ Θεοῦ οὖν παρέχοντος ὅτε βούλεται καὶ δι' ὧν βούλεται, οὐ χρὴ ἡμᾶς ἀπιστεῖν. Επὶ ἑβδομάδα Β τοίνυν κελεύσας μετὰ τῶν γονέων παραμεῖναι τὴν κόσ ρην, εὐχῇ καὶ νηστεία καθωπλισμένους, ὑγιῆ αὐτὴν ἀποκαταστήσας ἐν εἰρήνῃ ἀπέλυσεν, παρεγγυήσας συχνάζειν αὐτοὺς τῇ ἁγιωτάτῃ ἐκκλησίᾳ. ο ΙΑ΄. Μεθ᾿ ἡμέρας δέ τινας ἀνῆλθον πρὸς αὐτὸν δύο ἄνδρες ἐλεφαντιῶντες, ἴασιν ἐξαιτούμενοι δι' αὐτοῦ παρὰ τοῦ Θεοῦ. Ὁ δὲ λέγει αὐτοῖς· Τί ἔστι τὸ ἁμάρτημα ὑμῶν, ὅτι ἐπέπεσεν ὑμῖν ἡ τοιαύτη πληγή; Οἱ δὲ ἀκούσαντες ταῦτα προσέπεσον αὐτῷ λέγοντες· Ἐλέησον ἡμᾶς, θεράπων τοῦ Χριστοῦ, καὶ εἶναι τοῦ ἰχθῆναι ἡμᾶς. ᾿Αποκριθεὶς οὖν ὁ μα κάριος λέγει αὐτοῖς · Τούτο συμβέβηκεν ὑμῖν, ἀδελφοί, διὰ τῆς πολυορκίας ὑμων· ἀλλὰ παύσασθε τοῦ παρ- οργίζειν Κύριον τὸν Θεὸν ὑμῶν καὶ ταῦτα εἰπὼν, πάντας εἰς προσευχήν προτρεψάμενος, κλίνας αὐτὸς τὰ γόνατα ἐπὶ ὥρας ἱκανὰς, οχετούς, ἐκχέας δακρύων ἱκανοὺς, ἀναστὰς ἔλαβε, ἔλαιον τῶν ἁγίων καὶ ἤλει ψεν αὐτοὺς ἀπὸ κορυφῆς ἕως ποδῶν, εἰπών· ᾶται ὑμᾶς Ἰησοῦς Χριστός· ἐγὼ γὰρ ἄνθρωπος ἁμαρτω λός εἰμι· εὐθέως ἐθεραπεύθησαν καὶ ἀπῆλθον μετὰ χαρᾶς εἰς τοὺς οἴκους αὐτῶν, αἰνοῦντες καὶ δοξά ζοντες τὸν Θεὸν καὶ ἀπαγγέλλοντες πᾶσιν, ὅτι 18ο- μεν ἄνδρα, οἷον οὐδὲ ἐν ταῖς ἀρχαίαις γενεαίς · εἶπε γὰρ ἡμῖν πάντα τὰ ἡμαρτημένα ἡμῖν, καὶ ὑπὲρ ἡμῶν προσκλαύσας πολλὰ τῷ Θεῷ ἐθεράπευσεν ἡμᾶς αλείψας ἐλαίῳ ἁγίῳ. ΙΘ' Πάλιν δὲ γυναίκες δύο ἀπὸ Φρυγίας ἦλθον πρὸς αὐτόν, ἡ μὲν μία τὴν κόξαν πεπληγμένη ὑπὸ ἀκαθάρτου πνεύματος, ἡ δὲ ἑτέρα ἔχουσα λεγεώνα δαιμόνων· ἢ καὶ ὡς ἀπὸ σημείων τριῶν τοῦ ὄρους ἤρξατο κράζειν καὶ λέγειν · Τί ἐμοὶ καὶ σοί, Αὐξέν τις, ὅτι ἀπὸ Φρυγίας κολάζων με είλκυσας ; οὐκ οἶδας, ὅτι λεγεών εἰμι ; 'Αλλ᾽ οἶδα ὅτι λεγεών σε άψο γέλων περικυκλούσιν ἐν νυκτὶ καὶ ἐν ἡμέρᾳ, οἵτινες δέχονται σου τὰς δεήσεις τὰς καταφλεγούσας ἡμᾶς και προσφέρουσι τῷ ᾽Υψίστῳ, δι' ὧν καὶ κολαζόμεθα. Ιδού διὰ τριάκοντα ἐτῶν μερίζεις με τῆς πλάσεως . MENSIS FEBRUARIUS. et crucem quæ super baculum erat in ejus manibus, A misisset per unum ex iis qui apud eum persevera- bant, fecit cessare puellæ vexationem, et docuit omnes qui convenerant, non oportere non habere fidem Dei admirabilibus, quæ ab ipso fiunt in una- quaque generatione per eos per quos ei videtur. Patriarcha enim et omnes prophetæ, et similiter etiam apostoli,erant homines, et a divina incitati gratia, convenienter divino Apostolo 14,exstinxe- runt vim ignis,obstruxerunt ora leonum, et fece- runt omnia quæ deinceps scripta sunt. Porro vero ipsa quoque vox Domini, quæ nos adhortatur ut credamus, sic dicit: Omnia quæcunque precantes petitis, credite quod accipietis,et erunt vobis 19.» Benigno ergo Deo præbente quando vult et per quos vult,non oportet nos esse incredulos. Cum itaque unam hebdomadam jussisset puellam manere cum parentibus, precatione armatis et jejunio, et ipsam sanam restituisset, dimisit eos in pace,jubens ut irent frequenter ad sanctissimam Ecclesiam. B CAPUT III. Leprosus, paralyticus, energumenæ sanantur, XVIII. Aliquot autem post diebus ascenderunt ad eum duo quidam viri laborantes elephantia,qui a Deo per ipsum petebant sanationem.Sanctus vero dicit eis : Quodnam est vestrum peccatum, quod hæc plaga in vos incidit ? Illi autem, hæc audien- tes, prociderunt ad ejus pedes, dicentes : Miserere nostri, serve Christi, et ora ut nos curemur. Re- spondens vero beatus,dicit eis : Hoc vobis accidit, c o fratres,propterea quod frequenter juraretis. Sed de cætero oportet vos desistere ad iram provocare Dominum Deum vestrum. Quæ cum dixisset, et omnes esset ad precandum adhortatus, ipse quo- que flexis suis sanctis genibus ad aliquot horas, et effusis multis rivis lacrymarum, surgens accepit oleum sanctorum, et eos unxit a vertice usque ad pedes,dicens: Sanat vos Jesus Christus : ego enim sum homo peccator. Statim autem sunt sanati, et domum redierunt cum gaudio, Deum laudantes, et ei tribuentes gloriam, et omnibus renuntiantes : Vidimus hominem, qualis nec fuit in antiquis ge- nerationibus. Dixit enim nobis omnia peccata nostra : et cum pro nobis multum ad Deum de- flevisset, nos curavit ungens sancto oleo. XIX.Rursus autem duæ mulieres ad ipsum vene- runt e Phrygia : quarum una quidem habebat co- xam percussam ab immundo spiritu ; altera autem habebat legionem dæmonum, quæ etiam tertio a monte lapide coepit clamare et dicere: Quid mihi tecum rei est, Aurenti, quod me castigans tra- xisti a Phrygia? Nescis me esse legionem? Sed scis rursus legionem angelorum te circumdare noctes et dies : qui quidem accipiunt tuas preces, quæ nos urunt,et eas offerunt Altissimo, per quas eliam punimur.Ecce etiam post triginta annos me sepa- Hebr. II, 34. Marc. II, 24. D .

ταύτης. Ταῦτα οὖν καὶ πλείονα τούτων λέγουσα ἔφθασεν ἔγγιστα τοῦ κελλίου, ἐν ᾧ ἦν ὁ μακάριος ἐγκεκλεισμένος, καὶ ἔῤῥηξεν αὐτὸν τὸ πνεῦμα ἔμ- προσθεν τοῦ θυριδίου καὶ ἐφίμωσεν αὐτήν· ὁ δὲ δια- κύψας καὶ ἑωρακὼς αὐτὴν, ἐκέλευσεν ἑνὶ τῶν παρ- εστώτων δοῦναι χεῖρα, και έγειραι αὐτήν· ἔκειτο γὰρ ἐπὶ τοῦ ἐδάφους ὡς νεκρά. ᾿Αναστᾶσα δὲ ἐδέετο τοῦ ὁσίου μετὰ καὶ τῆς ἄλλης γυναικός, κλαίουσαι σφοδρῶς καὶ γονυπετοῦσαι αὐτὸν, ἐπὶ τὸ δυσωπῆσαι τὸν Θεὸν τοῦ ἰᾶσθαι αὐτάς. Ο δέ φησι πρὸς αὐτάς· Πέθεν ἥκατε ἐνταῦθα, καὶ τίς ὑμῖν εἶπε περὶ ἐμοῦ, ὅτι δύναμαι θεραπεῦσαι ὑμᾶς; Η οὖν βεβλαμμένην ἔχουσα τὴν κόξαν εἶπεν· Δι' ἀποκαλύψεως, δέσποτα, ἦχον ἐνταῦθα ἐγώ· ἡ δὲ τὸν λεγεῶνα ἔχουσα εἶπεν αὐτῷ· Ἐγὼ οὐκ οἶδα, πῶς ἦλθον · διὰ οἰκτειρόν με τὴν χειμαζομένη, τριάκοντα ἔτη ὑπὸ λεγεῶνος. Καὶ Β σπλαγχνισθεὶς ἐπ᾿ αὐταῖς καὶ προσευξάμενος ἐκτε- νῶς τῷ θεῷ μετὰ δακρύων, ἐθεράπευσεν αὐτάς. Α' δὲ δι᾽ ὑπερβολὴν εὐγνωμοσύνης προσπαρέμειναν ἐν τῷ ὄρει τῆς Οξίας, ἐν ᾧ ἦν ἐστὼς ὁ μακάριος, μὴ ὑποστρέψασαι εἰς τὰ οἰκεῖα, Κ΄. Αλλος δέ τις παράλυτος προσηνέχθη αὐτῷ κείμενος ἐπὶ ἀμάξης. Οἱ οὖν γονεῖς αὐτοῦ ἔπεσον ἐπὶ πρόσωπον δυσωποῦντες τὸν μακάριον μετὰ με- γάλου κλαυθμου, ὥστε κατελεῆσαι αὐτοὺς καὶ ἰάσα- σθαι αὐτὸν, λέγοντες, ὅτι διὰ τὰς πολλὰς ἡμῶν ἀμαρ- τίας τοῦτο συνέβη τῷ τέχνῳ ἡμῶν. Ὁ δὲ ὅσιος Αὐξαν- τιος εἶπεν αὐτοῖς · Καὶ πιστεύετε ὅτι δι᾿ ἐμοῦ τοῦ εὐ- τελούς δύναται ὁ Κύριος θεραπεῦσαι αὐτόν ; Οἱ δὲ εἶ– πον · Ναί, ἄγγελε τοῦ Θεοῦ, εἰς τὴν ἡμετέραν σωτης ρίαν κατεπέμφθης· πιστεύομεν, ὅτι πάντα δυνατά παρὰ τῷ Θεῷ· Ὁ δὲ ἔφη· Κατὰ τὴν πίστιν ὑμῶν γενη- θήτω ὑμῖν· καὶ λαβὼν ἔλαιον τῶν ἁγίων, ὅλον τὸ σῶμα αὐτοῦ ἀλείψας δι᾽ ἑαυτοῦ, ὑγιῆ ἀποκαταστήσας, παρ- ἔδωκεν αὐτὸν τοῖς γονεῦσιν αὐτοῦ, οἵτινες ἀπῆλθον χαίροντες εἰς τὸν οἶκον αὐτήν, αἰνοῦντες καὶ δοξά- ζοντε; τὸν Θεόν, ἐφ᾽ οἷς ἐποίησεν μεγαλείοις διὰ τοῦ θεράποντος αὐτοῦ εἰς τὸν μονογενῆ αὐτῶν υἱόν, ΚΑ΄. Μεθ᾽ ἡμέρας δὲ ὀλίγας γυνή τις ἀπὸ Κλαυ διουπόλεως, θυγάτηρ πολιτευομένου, ἔχουσα δαί- μονα δρακοντόμορφον ἦλθε πρὸς αὐτὸν, συρίζουσα μόνον καὶ μὴ δυναμένη λαλεῖσθαι πλὴν ὡς κύων, διότι ἠρήμωσεν αὐτὴν ὁ Σατανᾶς· ἦν ἰδὼν ὁ τοῦ Θεοῦ θεράπων, ἔκλαυσεν πικρώς λέγων· Πῶς ἐδου- λώθη τὸ γένος τῶν ἀνθρώπων τῷ ἀλλοτρίῳ ; αὕτη γὰρ οὐ κατὰ τὰς ἁμαρτίας αὐτῆς πέπονθε τοῦτο, ἀλλὰ κατὰ πολλὴν μισανθρωπίαν τοῦ ἀντικειμένου ἐχθροῦ. Καὶ κλείσας τὸ θυρίδιον τοῦ κελλίου, ἐπὶ ἡμέρας τρεῖς οὐ συνέτυχέν τινι, ἀλλ᾽ ἦν δεόμενος τοῦ Θεοῦ, ἵνα τὴν τυραννίδα τοῦ δράκοντος καταπά- τήσῃ. Προσευχομένου δὲ αὐτοῦ ἔνδον, ἤρξατο ὁ δράκων λαλεῖν, βρύχων ἐν τή γυναικι καὶ λέγων· ἀπὸ τῆς μήτρας της γεννησάσης σε κατ᾿ ἐμοῦ. Αὐτ ξέντιε, πῶς οὐ κατέπαυσας τὴν τεκοῦσαν, ἀλλ᾽ εἰς ἐμὴν ἐξώλειαν ἐγεννήθης; οἱ γὰρ ὀχετοὶ τῶν δα- κρύων σου κατακαίουσίν με, καὶ ἡ προσευχή σου, VITA S. AUXENTII. A rant ab hac creatura. Hæc ergo et his plura dicens, accessit proxime cellam,in qua beatus erat inclu- sus, et eam discerpsit spiritus ante fenestram, et fe- cit eam obmutescere. Sanctus autem cum despe- xisset et eam vidisset, jussit uni ex iis qui aderant, ei dare manum et eam erigere ; jacebat enim humi tanquam mortua. Cum vero surrexisset, rogabat sanctum cum altera muliere,vehementer flentes et ad ejus genua procidentes, ut a Deo .mpetraret ut ipsas curaret.Sanctus autem dicit eis:Undenam huc venistis, et quis de me vobis dixit quod possum vos sanare? Quæ vero læsam habebat coxam,dixit: Ego, o domine, huc veni per revelationem. Quæ autem habebat legionem, dixit ei: Ego nescio quo- modo venerim.Quamobrem miserere mei, qui tri- ginta annos vexor a legione. Earum itaque miser- tus beatus,cum Deum vehementer orasset cum la- crymis, eas curavit. Illa autem propter insignem suam grati animi virtutem, permanserunt in mon- te Oxeæ,in quo stabat beatus,domum non rever- tentes. u ad Pontum Euxinum vicina est Bithyniæ provinciæ, C D XX. Quidam vero alius paralyticus ad eum est allatus,jacens super currum. Parentes autem ejus proni ceciderunt,rogantes beatum Auxentium cum magno detu, ut eorum misereretur, et eum curaret, dicentes: Propter multa nostra peccata hoc accidit filio nostro. Sanctus autem Aurentius dixit eis : Et creditis, quod per me humilem et abjectum potest Deus eum curare? Illi vero dixerunt: Certe,angele Dei. Fuisti enim missus ad nostram salutem et cre- dimus omnia apud Deum esse possibilia Sanctus autem dixit: Secundum fidem vestram fiat vobis : et accepto oleo sanctorum,cum totum corpus ejus per se unxisset, et eum sanum reddidisset, tradi- dit eun suis parentibus.Qui quidem abierunt lati in domum suam, laudantes Deum et glorificantes propter magnalia quæ fecit per sanctum servum suum Auxentium in filium eorum unigenitum. XXI. Paucis autem post diebus venit mulier quæ- dam ex Claudiopoli (5), filia cujusdam civis,quæ habebat dæmonem, formæ serpentis similem, ut quæ sibilaret solum, et non posset loqui, nisi ut canis, propterea quod eam desolasset Satanas. Quam cum vidisset Dei servus Aurentius, levit acerbe, dicens : Hei mihi,quomodo redactum est genus hominum in servitutem alieni ? Ipsa enim non est hoc passa propter sua peccata,sed propter multam sævitiam et in homines malevolentiam adversarii : et clausa fenestra cella, spatium trium dierum, non convenit aliquem, sed rogabat benignum Deum, ut conculcaret tyrannidem dra- couis. Eo autem orante in cella, coepit draco loqui, rugiens in muliere,et dicens : O ab utero, qui te edidit, mihi infeste Avixenti, quomodo non combus- sisti tuam parentem, sed natus es ad mei exter- minationem ? Rivi enimn tuarum lacrymarum me cujus tunc erat Calogerus episcopus,qui Chalcedo- pensi concilio subscripsit. (5) Claudiopolis erat metropolis Honoriadis, quæ

δου μὲν αὐτοῖς, ἀλλ᾽ οὔπω τελείᾳ γνώμῃ ἄνευ τῆς ἄνωθεν ῥοπῆς. Αγαγόντες γὰρ τεχνίτας πρὸς τὸ λύσαι τὸν κλουβὸν, ἐν ᾧ ἦν, ὅλην τὴν ἡμέραν παρα- μείναντες, οὐδὲν ἴσχυσαν, καὶ τῇ ἕωθεν λέγει αὐτοῖς· Εἴπατέ μοι, ἐν τίνι κακῶς πιστεύω, καὶ εἶθ᾽ οὕτως προνος Θεοῦ καὶ ὁ κλουβὸς ἀνοιχθήσεται. Οἱ δὲ ἔφησαν· Ότε τοῦ εὐσεβεστάτου βασιλέως τους ἀπανταχόθεν θεοφιλεῖς ἐπισκόπους ἐπὶ διασκέψει τῶν τῆς ἁγιωτάτης Εκκλησίας δογμάτων συναγχ- γοντος, αὐτὸς οὐ βούλει συνελθεῖν· οἶσθα γὰρ τὴν κρατοῦσαν σύγχυσιν, τῶν μὲν τοῦ Νεστορίου φρο- νούντων καὶ σχίσμα ἐπινοούντων διὰ τὸ ἀναιρεῖν τὴν Θεοτόκος φωνὴν ἀπὸ τῆς ἁγνῆς καὶ σεμνῆς Παρθένου και Μητρὸς τοῦ Κυρίου · τῶν δὲ τὰ Εὐτυ χοῦς, μᾶλλον δὲ τὰ ᾿Απολιναρίου δογματιζόντων καὶ μὴ τελείως σεσαρκῶσθαι τὸν Κύριον ὁμολογούντων Β ἐκ σπέρματος Δαβίδ, ἀλλὰ δοκήσει αὐτὸν ἐνηνθρω- πικέναι τερατευομένων. ΚΔ'. Ταῦτα ἀκούσας ὁ μακάριος ἔφη· Ἐγὼ τε- λείως σαρκωθέντα ἐκ τῆς ἀπειρογάμου τὸν λόγον ὁμολογῶ καὶ Μὸν μονογενῆ τοῦτον ὄντα προσκυνώ, σὺν ἀνάρχῳ μὲν ὑπάρχοντα τῷ Πατρὶ κατὰ τὴν θεός τητα, ἐπ᾿ ἐσχάτων δὲ ὀφθέντα ἐξ αὐτῆς κατὰ τὴν ἀνθρωπότητα· ψιλόν γὰρ ἄνθρωπον, ὡς τινες ληρῳ- δοῦσι τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ ὁμολογεῖν, ἀσεβές· ταῦτά τε εἰρηκὼς καὶ τὴν ἔνστασιν αὐτῶν ἐωρακώς, τὰς χεῖ- ρας εἰς τὸν οὐρανὸν ἀνατείνας καὶ εὐχὴν ἐκτενή γε- νέσθαι παρασκευάσας ἐπεδίδου ἐαυτόν· τῶν δὲ θρα- συνομένων καὶ πάλιν τὸν κλουβὸν καταλύειν ἐπιχει- ρούντων καὶ μηδὲ ὅλως ἰσχυόντων, ὁ μακάριος σφραγίσας τὸν κλουβὸν καὶ τρίτον τὸν Εὐλογητὸς Κύριος, εἰπὼν πραείᾳ τῇ φωνῇ τοῖς τεχνίταις ἐπέτατ- τεν, καὶ οὕτως κατὰ γνώμην αὐτοῦ τὰς περὶ τὸ θυ- ρίδιον αὐτοῦ ἀφηλώσανσες σανίδας, ἐξέωσαν αὑτόν. ΚΕ'. Κτήνη δὲ παρέστησαν καὶ ἅμαξαν δ᾽ ἂν βούληται ἐπιβάντα κατιέναι· καὶ δὴ ἐπὶ κτήνος παρ- αιτησαμένου ἐν τῇ ἀμάξῃ σταυρώσαντες ἀνέκλιναν τὸν μακάριον. Ἦν γὰρ ἄτονος ὅλος τῷ σώματι καὶ τεταπεινωμένος ἐκ τῆς ἀσκήσεως· καὶ μάλιστα ἐκ τῶν πόνων, ὡς καὶ ἰχώρας ἐξιέναι σὺν σκώληξιν ἐν οἷς Θεόφιλος τις ονόματι, θερμότητι πίστεως προσδραμὼν, ὡς εἶδεν ἐκρυέντα τὸν αὐτοῦ ὄνυχα τοῦ μεγάλου δακτύλου τοῦ δεξιοῦ ποδὸς αὐτοῦ ἀφείλατο. Ὁ δὲ ἅγιος ἀλγήσας ἔφη αὐτῷ· Κἀγὼ ὁμοιοπαθής ἄνθρωπος εἰμι, καὶ μή μοι κόπους παρείχετε. Ως δὲ μετὰ πλείονος θορύβου τοῖς βουσὶν ἐπέταττον τοῦ ἀποκινῆσαι τὴν ἄμαξαν, οἱ ἀπεσταλμένοι οὐδὲν ἤνυον · ἀκινήτων ἐπὶ πολὺ μενόντων τῶν κτηνῶν, ἀπεινῶς τύπτειν ἐπεχείρουν καὶ τοῖς κέντροις τὴν δορὰν αὐτῶν τιτρώσκειν. ᾿Ανιχθεὶς τοίνυν ὁ μακά- ριος καὶ παύσασθαι παρεγγυήσας, τῷ σταυρῷ τῷ συνήθως ἐν χερσὶν αὐτοῦ τὰ κτήνη σφραγίσας καὶ ἡρέμα αὐτοῖς ἐπιτάξας, τὴν πορείαν ἐποιεῖτο, ΚϚ΄. Κατὰ δὲ τὴν ὁδὸν ὑπαντᾶται γεωργοίς οδυ ρομένοις καὶ κλαίουσιν διὰ τὰ ἄλογα αὐτῶν, ὅτι ' VITA S. AUXENTII. A et affirmarent eum non sapere. Conabantur itaque eum vi exturbare. Sanctus autem eis cedebat, sed nondum perfecta mente, absque superna voluntate. Nam cum duxissent artifces ad seram cells in qua erat solvendam,et totum diem permansissent, nim hil potuerunt facere. Mane vero dicit eis : Dicite mihi, fratres et patres,in quanam re male credo : et deinde sic providentia Dei sera aperietur.Illi au- tem dixerunt: Quod cum pius imperator Marcianus pios,qui ubique sunt, episcopos congregaverit ad utilem considerationem dogmatum sanctissimæ Ecclesia,tu non vis venire. Scis enin eam, qua nunc est, confusionem : cum alii quidem sentiant eum Nestorio et schisma moliantur,propterea quod vocem Dei Parentis auferant a casta et veneranda Virgine et Matre Domini: alii vero Eutychis et Apollinaris potius tuentur dogmata,et conftentur Dominum Jesum Christum non perfecte carnem suscepisse ex semine David, sed visione eum fuisse hominem, prodigiose asserunt. XXIV.Hæc cum beatus audiisset Auxentius,di- xit: Ego confteor Verbum perfecte carnem susce pisse ex Virgine,non experia opus nuptiarum : et ipsum adoro, ut qui sit Filius unigenitus, qui cum Patre quidem est expers principii,quod attinet ad divinitatem ; in ultimis autem diebus ex ea visus est, quod spectat ad humanitatein.Solum enim ho- minem,ut nonnulli nugantur, Filium Dei confteri, est impium. Hæc cum dixisset, et eos vidisset in- stare, et mauibus in coelum sublatis jussisset inten- c sam fieri precationem, non tradidit seipsum. Illis autem insultantibus, et cellam dissolvere rursus aggredientibus, et nihil omnino valentibus efficere, beatus cum signassel seram, et ter dixisset, Bene- dictus Dominus, miti voce imperavit artificibus, et sic ejus voluntate sublatis tabulis, quæ erant cla- vis affixa ejus fenestra, eum ejecerunt. D " XXV. Astiterunt vero jumenta et currus, ut eum collocarent, ubi vellet ascendere. Cum autem recu- sasset locari super jumentum, strato curru, san- clamţin eo reclinarunt (erat enim imbecillus et de- jectus toto corpore,ex nimia exercitatione,et ma- xime ex laboribus, adeo ut exiret sanies cum ver- inibus).Inter quos quidam, nomine Theophilus,acri fide accurrens, cum vidisset effluxisse unguem magni digiti dexteri ejus pedis,eum abstulit.San- ctus vero dolens dixit: Frater, ego quoque sum ho- mo, obnoxius iisdem quibus vos affectionibus, ne mihi exhibeatis molestiam. Cum autem cum ma- gno tumultu inperarent bobus ii qui missi fue- rant, ut emoverent currum, et nihil efficerent,diu animalibus manentibus immobilibus, coeperunt crudeliter verberare, et stimulis pellem eorum sauciare. Agre ferens ergo beatus, cum jussisset eos cessare, et cruce, quam, ut solebat, habebat in manibus, signasset animalia, et eis statim im- perasset, ea fecit iter ingredi. XXVI. In via autem occurrit agricolis deflenti- bus et lamententibus propter suas bestias, quod

Α ἔπασχον, καθάπερ ἄνθρωποι, ὑπὸ πνευματῶν ὀχλού μενα ἀκαθάρτων. Σπλαγχνισθείς οὖν ὁ μακάριος καὶ τοὺς πάντας στῆναι εἰς προσευχὴν ἐπιτρέψας, ἐκ βάθους τῆς καρδίας αὐτοῦ στενάξας, καὶ τὸν θεὸν ἱκετεύσας, ἐθεράπευσεν αὐτά. ΚΖ'. Γυνή δέ τις λυσίκομος μετ' ὀλίγον παντα αὐτῷ ἐν τῇ ὁδῷ, ἢ καὶ προσήγαγεν αὐτῷ παιδίον ὡς ἐνιαυτῶν τριῶν καταχωρισθὲν ὑπὸ δαίμονος. Ο δὲ δίκαιος θεασάμενος αὐτὸς ἤρξατο τὰς χεῖρας ἐκτεί νειν καὶ τὰ δάκρυα προφέρειν καὶ πρὸς τοὺς παρόν- τας λέγειν • Μη νομίσατε, ὦ ἄφρονες, βεβυθισμένοι ταῖς καρδίαις, ὅτι τὸ βρέφος τοῦτο ἥμαρτεν καὶ ὀχλετ ται ὑπὸ πνεύματος ἀκαθάρτου, ἀλλὰ τοῦτο δι' ἡμᾶς συνέβη, καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν ἐπιστροφήν· ἦν γὰρ καὶ τὸ πρόσωπον τοῦ παιδίου εἰς τὰ ὀπίσω στραφέν. Β Εὐξάμενος οὖν ὁ μακάριος, καὶ ἐπιτιμήσας τῷ ἀκπο θάρτῷ πνεύματι ἐμφυσήσας εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ παιδίου, ἰάσατο αὐτό. Εξεληλυθότος γὰρ τοῦ μικροῦ δαίμονος, καὶ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἀπεκατέστη, καὶ ὑγιῆ αὐτὸ ἀπολαβοῦσα ἡ μήτηρ, ἀπῄει εὐχαριστοῦσα τῷ θεῷ. η ΚΕ'. Πάλιν δὲ κατὰ τὴν ὁδὸν κόρη τις ἔκγονος Δωροθέου τοῦ κόμητος ἀπὸ ἐκδημίας ἤρχετο ἐν βαστερνίῳ ἐνεργουμένη ὑπὸ δαίμονος, ἦν καὶ ἀπ' ὀλίγου διαστήματος ἔῤῥηξε το ἀκάθαρτον πνεύμα ἀπὸ βαστερνίου εἰς τὴν γῆν. ὡς δὲ παρέστη, περισ σχισαμένη τὴν ἐσθῆτα, ἔτρεχεν ἐπὶ τὴν ἄμαξαν, ἐν ᾗ ἦν ὁ μακάριος, ὑλακτοῦσα καὶ κράζουσα· τί ἔχει; μετ᾿ ἐμοῦ, Αυξέντις, τί με κατακαίεις ; τί με διώ «εις ; εἴτε ἐψόφησεν ἡ μήτρα ἡ γεννήσασα σε εἰς όλεθρον ἡμῶν. Ἰδοὺ γὰρ δεκατέσσαρα ἔτη κεκρυμα μένου μου ἐν τῇ πλάσει ταύτῃ, σπεύδεις τοῦ χωρίς σαι με ἀπ᾿ αὐτῆς. Ἰδὼν δὲ ὁ ἀθλητὴς τοῦ Χριστοῦ ὡς έχειμάζετο ὑπὸ τοῦ δαίμονος τὴν γύμνωσιν αὐτῆς, όργισθεὶς θυμῷ μεγάλῳ οὐκ εἴασεν αὐτὴν λαλήσει, ἀλλ' ἐπιτιμήσας τῷ πνεύματι τῷ ἀκαθάρτῳ, κράξας φωνῇ μεγάλῃ εἶπεν· Εξελθε, πνεύμα πονηρὸν, ἐκ τοῦ πλάσματος ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ σαρκωθέντος ἐκ Πνεύματος ἁγίου καὶ Μαρίας τῆς Παρθένου. Στενάξας οὖν καὶ ολολύξας ὁ δαίμων, ἐξῆλθε παραχρῆμα ἐκ τῆς κόρης, μηδὲ ὅλως συγχωρηθεὶς πλυαρῆσαι διὰ τοῦ πλάσμα- τος. ΚΘ'. Οἱ δὲ στρατιῶται σὺν τοῖς κληρικοῖς καὶ μου ναχοῖς τοῖς συνεπομένοις αὐτῷ ἐκ τοῦ ὄρους, θεω ροῦντες τὰ σημεῖα, ἃ ἐποίει δι᾿ αὐτοῦ ὁ Σωτήρ, ἐξεπλήσσοντο καὶ μᾶλλον ἐδίσταζον ἢ ἐπίστευον λέ- γοντες αὐτῷ· Πρὸς ὀφθαλμοπλανίαν ἡμῶν ταῦτα ποιείς, χριστεμπαίκτα. Ὁ δὲ μειδιάσας λέγει πρὸς αὐτούς· Εγώ χριστεμπαίκτης οὐκ εἰμὶ, ἀλλὰ δοῦλος τοῦ Θεοῦ, πιστεύων εἰς τὴν ἁγίαν καὶ ἀδιαίρετον Τριάδα καὶ ὁμολογῶν Θεοτόκον τὴν ἁγίαν ἄφθαρτον Παρθένον. Α΄. ὡς δὲ ἔφθασεν λοιπὸν ἐν χωρίῳ ἐπιλεγομένῳ Σιγίδες, νεώτερός τις ὀνόματι Γρεγόριος ἀπὸ χωρίου Λύδδων, ἔχων πνεῦμα ἀκάθαρτον προσῆλθε τῷ μαχα- ρίῳ ἐν τῷ αὐτῷ κτήματι, προσπίπτων αὐτῷ καὶ MENSIS FEBRUARIUS. scilicet paterentur sicut homines, vexatæ ab im- mundis spiritibus. Misertus itaque beatus, cum omnes jussisset intentos esse orationi, et ex imo corde suspirasset, et Deo supplicasset, eas cura- vit. XXVII.Quædam autem mulier passis capillis ei mox occurrit in via, quæ etiam ad eum attulit in- fantem circiter trium annorum,qui possidebatur a dæmone.Justus vero cum eum vidisset, ccepit ma- nus extendere,et lacrymas effundere, et dicere iis qui aderant: Ne existimetis, o viri,qui corde estis submersi, hunc puerum peccasse, et vexari ab im- mundo spiritu : sed hoc propter nos contigit et propter nostram conversionem ; erat enim vultus infantis pene conversus. Cum ergo precatus esset beatus Aurentius, et increpasset immundum spi- ritum, inspirans in faciem infantis, eum curavit. Egresso enim maligno et exsecrando dæmone, fuit ejus vullus sicut prius restitutus. Cumque eum sanum recepisset mulier, domum rediit læta et Deo agens gratias. XXVIII. Rursus autem in via puella quædam,ne- ptis Dorothei comitis, ex peregrinatione in lec- tica venit vexata a savo damone. Quam etiam a modico spatio allisit humi immundus spiritus ex lectica. Cum autem surrexisset, scissa veste concurrit ad currum, in quo erat beatus, latrans et clamans : Quid tibi rei mecum est, Auxenti ? quid me uris ? quid me persequeris ? Ulinam abortum fecisset uterus, qui te peperit ad nos- trum exitium. Ecce enim cum quatuordecim annos latuerim in hac creatura, studes me ab ea separare. Cum autem vidisset Christi servus, athleta Anxentius ejus nuditatem, cum vexare- tur a damone, magna ira percitus, non sivit eam loqui : sed cum increpasset immundum spiri- tum, clamans magna voce, dixit : Egredere, im- munde spiritus, ex hac creatura, in nomine Do- mini nostri Jesu Christi, qui incarnatus fuit ex Spiritu sancto et Maria Virgine. Stridens itaque et ejulans damon, exiit protinus ex puella, cum nec ei quidem fuisset omnino permissura nugari per creaturam. C D XXIX. Milites autem cum clericis et monachis, qui consequebantur ex monte,cum viderent signa quæ per ipsum faciebat Serrator, admirabantur, et magis dubitabant quam crederent, dicentes ei: Hæc facis, ut oculis appareant, o illusor Christi Sanctus autem subridens, dicit eis : Ego non sum Christi illusor,sed servus Dei, credens in sanctam ejusdemque essentia et individuam Trinitatem, conftensque Deiparentem, sanctam et incorrup- tam Virginem. XXX.Cum vero pervenisset ad prædium quod di- citur Sycides,juvenis quidam,nomine Gregorius,ex pago Lyddorum (6),habens spiritum immundum, accessit ad sanctum in eamdem possessionem, ad inter quam et Bithyniam interjacet Phrygia. Est etiam Lydda urbs Palæstinæ episcopalis, de qua ad Vitam S. Georgii Aprilis agemus, (6) Videtur Lydia Asia Minoris regio intelligi,

Α ηνέχθη ἐκ τοῦ ὅρους ἐν τῷ μοναστηρίῳ τῳ ἐν τῇ Φιλίῳ διάγει κατακεκλεισμένος, ἦλθεν ἐκεῖσε τὸ γρα φικὸν μελετῶσα λόγιον, τὸ ῥηθὲν ἐν τῇ παναρέτη Σοφία Σολομώντος, καὶ πληρωθὲν εἰς τὸν βίον τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Αὐξεντίου· « Ετάσωμεν τὸν δίκαιον, ὅτι δύσχριστος δύσχρηστος) ἡμῖν ἐστιν καὶ ἐναντιούται τοῖς ἔργοις ἡμῶν. » Ω; γὰρ κακοποιὸν κατακρίναντες αὐτὸν κατέκλεισαν μὴ συγχωρούντες τινι συντυγχάνειν αὐτῷ· ὅθεν μὴ το χοῦσα ἡ πιστοτάτη αὕτη γυνὴ τῆς θέας τοῦ μακα ρίου ἢ τῆς συντυχίας αὐτοῦ, ἀπῆλθεν ἐν τῷ οἴκ αὐτῆς κλαίουσα, καὶ πάντα τῷ ἀνδρὶ ἀπαγγέλλουσα. ΑΔ΄. Κωνσταντίνος δὲ στρατηλατῶν καὶ ᾿Αρτά βιος κόμης, συνήθως ερχόμενοι πρὸς τὸν ὅσιον ἄνδρα Β έληλύθασιν, ἔνθα ἦν, οψόμενοι αὐτόν, ἐπὶ τὸ ἀπο- λαῦσαι τῆς ἐξ ἔθους ὠφελείας αὐτοῦ. Οἱ καὶ συντετυ χηκότες αὐτῳ καὶ εὐλογηθέντες ὑπ αὐτοῦ, ἠξίουν μὴ διδόναι πρόφασιν τοῖς κακοδόξοις, ἀλλὰ τῇ ἐπὶ Θεὸν ελπίδι πάντα μὲν δοκιμάσαι, τὸ δὲ καλὸν κρατήσει εἰς ἕνωσιν καὶ ὁμόνοιαν τῆς ἁγιωτάτης Εκκλησίας· ὁ δὲ πρὸς αὐτοὺς ἔφη· Γενηθήτω τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ ὡς ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ τῆς γῆς. Ἡξίουν δὲ τὸν μα κάριον χρύσινα φανερὰ ἐκ προθέσεως προσφερόμενα παρ' αὐτῶν κομίσασθαι. Ὁ δὲ οὐκ ἠνέσχετο, εἰρηκώς, Τοις ἐν τῷ ὄρει τῆς Ὀξίας πτωχοῖς καὶ ἀδελφοῖς μου ἐν Κυρίῳ ταύτα δέδεται. Ἐγὼ γὰρ ἀπέχω πάντα, καὶ περισσεύω διὰ τῆς χάριτος τοῦ Χριστοῦ· πάνω δὲ ἐκ τούτου ἠνιάσθησαν οἱ κατὰ τὸν τόπον μόναχοι· ἀλλ' ἐκεῖνοι τὸ διαταχθὲν ἐπλήρωσαν. Πλεί στον δὲ λοιπὸν ἀκηκοότες ἐκ τοῦ ὄρους κατενεχθέντα τὸν μακάριον καὶ ἔκεῖσε διατρίβειν, ἀπῄεισαν ἐπὶ τὸ αὐτό. ΛΕ'. Προσελθόντες δὲ αὐτῷ οἱ τοῦ μοναστηρίου πειράζοντες, διότι οὐκ ἐσθίει, ἐπηρώτων. Ὁ δὲ πρὸς αὐτούς· Επεὶ δὴ δοκιμήν ζητείτε τοῦ ἐν ἐμοὶ λαλοῦντος Χριστοῦ, ὃς οὐκ ἀσθενεῖ, ἀλλὰ δύναται ἐν ὑμῖν, πλὴν γέγραπται· . Οὐκ ἐπ' ἄρτῳ μόνον ζή- σεται ἄνθρωπος, ἀλλ᾽ ἐπὶ παντὶ ῥήματι εκπορευο- μένῳ διὰ στόματος Θεοῦ. » Εν μιᾷ οὖν τῶν ἡμερῶν ἀνοίξαντες ἔθηκαν ἐν τῷ οἴκῳ, ἐν ᾧ ἦν σπυρίδα βεττάνων καὶ σπυρίδα φοινίκων καὶ σπυρίδα διαφόρων τρυγημάτων τὰ πάντα μέτρῳ· καὶ δῆθεν παρεκάλουν αὐτὸν μεταλαβεῖν· τὴν κανδήλαν οὖν ποιήσαντες καὶ παιδίῳ προσκαρτερεῖν αὐτῷ ἐπιτρέ ψαντες, ἐπὶ ἑβδομάδα μίαν ἀπέκλεισαν· μετὰ δὲ τοῦτο ἀνοίξαντες, τὴν μὲν κανδήλαν ἀδαπάνητον καὶ καιομένην εὗρον· παρὰ δὲ τοῦ παιδίου ἐπύθοντο, τί ἂν διαπράττοιτο καὶ πόθεν διατρέφοιτο · τὸ δὲ πρὸς αὐτοὺς φάσκειν· Πλῆθος μὲν σὺν αὐτῷ δοξολογούν των ἑώρων ὕπνῳ κατεφερόμενος· καὶ περιστερὰν δὲ εἰσιοῦσαν καὶ ἐμβρωματίζουσαν αὐτόν τοὺς δὲ σκώληκας τοὺς ἐκπίπτοντας ἐκ τῶν ποδῶν αὐτοῦ ὁ μεγαλοπρεπέστατος καὶ ἐνδοξότατος ἀπὸ ἐπάρχων πραιτωρίων Κωνσταντίνος. MENSIS FEBRUARIUS. erat dedita. Mirata ergo quod vi propemodum de- ductus fuerat a monte, et degeret inclusus in mo- nasterio quod est in Phelio, venit illuc meditans eloquium Scripturæ, quod dictum est in pulcher- rima Sapientia Salomonis, et impletum in vita sanctissimi Patris nostri Auxentii: «Examinemus justum, quoniam inutilis est nobis, et adversatur operibus nostris 13. » Nam cum condemnassent eum tanquam maleficum,incluserunt, non conce- dentes ut quisquam eum conveniret. Cum fidelis- sima ergo huic feminæ beatum videre non li- cuisset, aut eum convenire, abiit dens domum, et marito suo omnia renuntians. B (sic : fort. XXXIV.Constantinus (7) autem dux exercitus et Artabius comes,qui soliti erant venire ad sanctum virum,venerunt ubi erat, ut fruerentur solita uti- litate.Qui cum eum convenissent, et ab eo conse- cuti essent benedictionem,rogarunt ne daret oc- casionem iis qui male sentiebant, sed spe in Deum omnia quidem probaret, quod bonum autem est, teneret 14,ad unionem et concordiam sanctissimæ et catholica Dei Ecclesia.Sanctus autem dicit eis: Fiat voluntas Dei sicut in cœlo et in terra. Roga- runt vero beatum,ut aureos aliquot acciperet, qui dedita opera ab eis afferebantur.Ille autem id non sustinuit, dicens eis: Pauperibus qui sunt in monte Oxtw,et fratribus meis in Domiuo, eos date. Ego enim habeo omnia, et abundo per gratiam Dei. Valde vero magna sunt ex hac re affecti molestia, qui erant in loco monachi. Sed illi quidem Christi amantes impleverunt quod eis fuerat mandatum. Plurimi autem cum de cætero audivissent,beatum de monte esse deductum et illic degere,eo vene- runt. – XXXV. Cum vero ad eum accessissent monachi monasterii, rogabant tentantes quare non come- deret. Ille autem dixit eis: • Quoniam experimen- tum quæritis Christi,qui in me loquitur, qui non est infirmus, sed potens in nobis 15, » scriptum est : «Non in solo pane vivet homo, sed in omni verbo quod egreditur per os Dei. Quodam itaque die aperuerunt domum in qua erat, et posuerunt in ea sportam betarum,et sportam dactylorum,et (sic) sportam diversorum bellariorum, omnia autem certa mensura, et eum rogabant ut ex eis sumeret. Cum itaque candelam fecissent, et puerum apud D eum manere jussissent,incluserunt eum una hel- domada. Et candelam quidem in venerunt non con- sumptam et ardentem, puerum vero rogaruntquid- nam faceret et undenam aleretur.Is autem dixit eis: Cum eo quidem vidi glorificantium multitudinem: quinetiam ingredientem columbam et eum pascen- tem : vermes autem,qui cadebant e suis pedibus recolligens,eos rursus imponebat ulceribus. Quo- Sap. 11, 12. I Thess. v. II Cor. XIII, imp. An idem Constantinus.qui hic dux exercitus appellatur, nondum nobis constat. Inter appositos concilio Chalcedonensi ex amplissimo senatu sub initium actionis primæ, est magnificentissimus et gloriosissimus expræfectus prætoriorum Constanti- nus. » Græce, 3. 10 Matth, IV, 4. (7) • Constantino et Rufo coss.» obiit Marcianus

ἀναλεγόμενος, πάλιν ἐπὶ τὰ ἔλκη ἐπετίθει. Ἐπειδὴ δὲ παραγγελθὲν τὸ παιδίον, μηδενὶ φράσαι ἢ ἑώρα- κεν, καταναγκαζόμενον ἐξεῖπεν, αὖθις πυρετῷ λη- φθείς, μετὰ τὴν μίαν ἐτελεύτησεν. ΑϚ΄. Τούτων δὲ γενομένων, κατήχθη ὁ μακάριος ὑπό τε τῶν κληρικῶν καὶ λαϊκῶν καί τινων ἑτέρων λαμπρῶν ἀνδρῶν ἐν Ῥουφινιαναῖς πλησίον τῶν ᾿Αποστόλων ἐν τῷ μοναστηρίῳ του μακαρίου Υπατίου ἐπιτραπεὶς ἡσυχάσαι. 'Τπεδέξαντο δὲ αὐτὸν μετὰ πλείονος χαρᾶς οἱ αὐτόθι μοναχοὶ σὺν τῷ ἡγουμένῳ, ἀνδρὶ τὰ πάντα ἐναρέτῳ καὶ χάριτος Θεοῦ ἠξιωμένῳ, ὡς ὄντι μαθητῇ τοῦ Χριστοῦ· καὶ ἀπὸ τῆς ὥρας ἐκείνης οὐκ ἔκλεισαν τὴν θύραν τοῦ μοναστηρίου διὰ τὸ πλῆθος τῶν εἰσρεόντων, τοῦτο μὲν τῶν ἐπιχω‐ ρίων, τοῦτο δὲ καὶ τῆς πανευδαίμονος Κωνσταντι- νουπόλεως, Φιλοφρόνως οὖν πάντας ὑπεδέχοντο προ- η θύμως, πλείστας μὲν καρποφορίας κομιζόμενοι • πολλὴν δὲ ἐπὶ τῇ διαίτῃ τὴν παρασκευὴν ποιούμενοι, ὥστε γενέσθαι τὸ μοναστήριον ἐκεῖνο ὡς τὴν σκηνήν τοῦ ᾿Αβραάμ· ἅπαντας γὰρ σχεδὸν εἴτε ἀξίους, εἴτε ἀναξίους, ὡς ἀγγέλους ἐδεξιοῦντο. Τὸν δὲ μακάριον ἐν τρικλίνῳ ὑψηλῷ περικλείσαντες, ἠξίουν προσεύω χεσθαι ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου καὶ αὐτῶν σωτηρίας, πᾶσάν τε αὐτῷ διακονίαν καὶ τοῖς συντρέχουσιν ἀo- κνως προσφέροντες, διὰ τὴν ὑπὲρ πάσης ἀγαθοεργίας ἐπηγγελμένην παρὰ Θεῷ μισθαποδοσίαν. ΛΖ΄. Πολλοὶ γὰρ πνεύματα ἀκάθαρτα ἔχοντες, καὶ σεληνιαζόμενοι, καὶ ἀσθενεῖς καὶ παραλυτικοί προσ- ήδρευον, κἀκεῖσε τὴν παρὰ τοῦ Θεοῦ ἴασιν διὰ τοῦ δούλου αὐτοῦ Αὐξεντίου ἐξαιτούμενοι ἐθεραπεύοντο. Κομήτισσα δέ τις ἀκούσασα τὰ περὶ τοῦ μακαρίου, ἔσπευδεν ἀπελθεῖν καὶ προσκυνῆσαι αὐτῷ. Ἦλθεν οὖν ἀπὸ Καλχηδόνος ἐν βαστερνίῳ, καὶ δὴ πλησιάσα- σα τοῖς Αγίους Αποστόλοις κατῆλθεν ἐκ τοῦ βαστερ- νίου, καὶ ἤρχετο ἐν τῷ μοναστηρίῳ. ὡς δὲ ἤμελλεν ἀνιέναι, ἔνθα ἦν ὁ μακάριος, διαβρήξασα τὴν ἐσθῆτα καὶ ἀπολαβουσα τὰ κόσμια αὐτῆς, ἤρξατο βοᾷ · Τί ἐμοὶ καὶ σὺ σοι), Αυξέντιε, σκωληκόπους ; καλῶς ἐνεκρυπτόμην ἐν τοῖς ἐγκάτοις αὐτῆς, καὶ ἰδοῦ, ἀνήγαγές με δι' ἐνιαυτῶν εἴκοσι. Δωδεκαετοῦς αὐτῆς οὔσης εἰσῆλθον, καὶ χωρίζεις με ἄκοντα ἀπ᾿ αὐτῆς. Ἐπιτιμήσας οὖν τῷ ἀκαθάρτῳ πνεύματι, καὶ παρεγγυήσας φιμωθῆναι καὶ μὴ ἐνραγῆναι τῇ πλα- σει, ἱκέτευε τὸν Θεὸν, ποιῆσαι τὸ ἔλεος αὐτοῦ μετ' αὐτῆς. Δοὺς οὖν αὐτοῦ τοῦ ἐλαίου τῶν ἁγίων καὶ ἐπὶ τεσσαράκοντα ἡμέρας νηστεῦσαι προστάξας, ὑγιῆ ἀπέλυσεν ὁ Χριστὸς, διὰ τῆς αὐτοῦ προσευχῆς ἰασά- μενος αυτήν. Πολλὰ δὲ παρέσχεν τοῖς πτωχοῖς καὶ τῷ μοναστηρίῳ τοῦ ἁγίου Υπατίου. Εt ΛΗ'. Μετὰ οὖν τούτο ἀποστείλας ὁ εὐσεβέστατος βασιλεὺς δρόμωνα ἀπὸ τοῦ Ἑβδόμου διὰ τὸ ἐκεῖσε πρόκενσον εἶναι, μετεστείλατο τον μακάριον παρ' προκένσου γενομένου ἐν τῷ ᾿Εβδόμῳ. VITA S. AUXENTII. A (leg. B niam autem puer a sancto jussus nemini dicere quæ viderat rursus coactus fuerat effari, febre ar reptus, uno post die decessit. XXXVI. Cum hæc autem facta essent, deductus fuit a monachis et clericis, et quibusdam aliis viris præclaris ad Ruffinianas, prope Sanctos Apostolos, in monasterio beati Hypatii, illic jussus agere si- lentium. Cum magno vero gaudio eum exceperunt, qui illic erant monachi cum eorum præfecto, viro undiquaque optimo et gratia Dei dignato, ut qui esset Christi discipulus. ab illo autem tempore non clauserunt fores monasterii, propter multitudinem eorum qui afluebant,partim ex hac regione, par- tim autem ex longe beatissima Constantinopoli : sed omnes benigne excipiebant promptoque etala- cri animo, plurimas accipientes oblationes : ma- gnum vero propter victum facientes apparatum, adeo ut fieret illud monasterium tanquam Abraha tabernaculum.Omnes enim fere,seu dignos seu in- dignos, tanquam angelos Dei accipiebant. Beatum autem Auxentium cum in alto triclinio cancello inclusissent, rogabant ut oraret pro mundi et ipso- rum salute,omne ei ministerium et iis qui ad ipsum concurrebant impigre offerentes,propter cujusvis boni operis a Deo promissam remunerationem. XXXVII. Multi enim qui immundos habebant spiritus, et lunatici,infrmique et paralytici illic as- sidebant, et illic curationem petentes,per servum Dei Aurentium omnes curabantur. Unde etiam c quædam comitissa, cum de hoc beato audivisset Auxentio, contendit venire et eum adorare. Chal- cedone ergo venit,equo vecta. cum fuisset pro- pe Sanctos Apostolos, descendit ex equo,et pedes venit in monasterium. Cum autem esset ascen sura ubi erat beatus, rupta veste et abjectis orna- mentis suis, cepit clamare: Quid mihi rei tecum est, Auxenti vermipes?pulchre abscondebar in ejus intestinis: et ecce me eduxisti post viginti annos. Eam enim ingressus sum, eum esset duodecim an- nos nata, nec me cognovit quispiam ad hoc usque tempus,et me invitumn al ea separas.Signifer ve- ro et magnus Pater noster Aurentius, cum incre- passet malignum et immundum spiritum,et jus- D sisset eum obmulescere,et e creatura non erum- pere, a Deo supplex petiit ut faceret suam cum ea misericordiam.Cum autem dedisset ei de oleo sanctorum, et ea jejunare jussisset quadraginta dies, sanam eam dimisit Christus, eam curans per ejus orationem Multa vero præbuit paupe- ribus et monasterio S. Hypatii. CAPUT VI. Colloquium S. Aurentii cum Marciano Imp. Professio fidei orthodoxa. Est autem procensus, processus regius, sive ad pietatem sive XXXVIII Post hoc autem pius imperator, misso dromone ex Hebdomo, quod illic esset procen- sus (8),ad se accersiit beatum Aurentium: et cum ad solam pompam, Legatur Goar in cap.15 Care- palatæ, n. 6. (8) Ita Cedrenus ad an.22 regni Justiniani meminit

ἀναλεγόμενος, πάλιν ἐπὶ τὰ ἔλκη ἐπετίθει. Ἐπειδὴ δὲ παραγγελθὲν τὸ παιδίον, μηδενὶ φράσαι ἢ ἑώρα- κεν, καταναγκαζόμενον ἐξεῖπεν, αὖθις πυρετῷ λη- φθείς, μετὰ τὴν μίαν ἐτελεύτησεν. ΑϚ΄. Τούτων δὲ γενομένων, κατήχθη ὁ μακάριος ὑπό τε τῶν κληρικῶν καὶ λαϊκῶν καί τινων ἑτέρων λαμπρῶν ἀνδρῶν ἐν Ῥουφινιαναῖς πλησίον τῶν ᾿Αποστόλων ἐν τῷ μοναστηρίῳ του μακαρίου Υπατίου ἐπιτραπεὶς ἡσυχάσαι. 'Τπεδέξαντο δὲ αὐτὸν μετὰ πλείονος χαρᾶς οἱ αὐτόθι μοναχοὶ σὺν τῷ ἡγουμένῳ, ἀνδρὶ τὰ πάντα ἐναρέτῳ καὶ χάριτος Θεοῦ ἠξιωμένῳ, ὡς ὄντι μαθητῇ τοῦ Χριστοῦ· καὶ ἀπὸ τῆς ὥρας ἐκείνης οὐκ ἔκλεισαν τὴν θύραν τοῦ μοναστηρίου διὰ τὸ πλῆθος τῶν εἰσρεόντων, τοῦτο μὲν τῶν ἐπιχω‐ ρίων, τοῦτο δὲ καὶ τῆς πανευδαίμονος Κωνσταντι- νουπόλεως, Φιλοφρόνως οὖν πάντας ὑπεδέχοντο προ- η θύμως, πλείστας μὲν καρποφορίας κομιζόμενοι • πολλὴν δὲ ἐπὶ τῇ διαίτῃ τὴν παρασκευὴν ποιούμενοι, ὥστε γενέσθαι τὸ μοναστήριον ἐκεῖνο ὡς τὴν σκηνήν τοῦ ᾿Αβραάμ· ἅπαντας γὰρ σχεδὸν εἴτε ἀξίους, εἴτε ἀναξίους, ὡς ἀγγέλους ἐδεξιοῦντο. Τὸν δὲ μακάριον ἐν τρικλίνῳ ὑψηλῷ περικλείσαντες, ἠξίουν προσεύω χεσθαι ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου καὶ αὐτῶν σωτηρίας, πᾶσάν τε αὐτῷ διακονίαν καὶ τοῖς συντρέχουσιν ἀo- κνως προσφέροντες, διὰ τὴν ὑπὲρ πάσης ἀγαθοεργίας ἐπηγγελμένην παρὰ Θεῷ μισθαποδοσίαν. ΛΖ΄. Πολλοὶ γὰρ πνεύματα ἀκάθαρτα ἔχοντες, καὶ σεληνιαζόμενοι, καὶ ἀσθενεῖς καὶ παραλυτικοί προσ- ήδρευον, κἀκεῖσε τὴν παρὰ τοῦ Θεοῦ ἴασιν διὰ τοῦ δούλου αὐτοῦ Αὐξεντίου ἐξαιτούμενοι ἐθεραπεύοντο. Κομήτισσα δέ τις ἀκούσασα τὰ περὶ τοῦ μακαρίου, ἔσπευδεν ἀπελθεῖν καὶ προσκυνῆσαι αὐτῷ. Ἦλθεν οὖν ἀπὸ Καλχηδόνος ἐν βαστερνίῳ, καὶ δὴ πλησιάσα- σα τοῖς Αγίους Αποστόλοις κατῆλθεν ἐκ τοῦ βαστερ- νίου, καὶ ἤρχετο ἐν τῷ μοναστηρίῳ. ὡς δὲ ἤμελλεν ἀνιέναι, ἔνθα ἦν ὁ μακάριος, διαβρήξασα τὴν ἐσθῆτα καὶ ἀπολαβουσα τὰ κόσμια αὐτῆς, ἤρξατο βοᾷ · Τί ἐμοὶ καὶ σὺ σοι), Αυξέντιε, σκωληκόπους ; καλῶς ἐνεκρυπτόμην ἐν τοῖς ἐγκάτοις αὐτῆς, καὶ ἰδοῦ, ἀνήγαγές με δι' ἐνιαυτῶν εἴκοσι. Δωδεκαετοῦς αὐτῆς οὔσης εἰσῆλθον, καὶ χωρίζεις με ἄκοντα ἀπ᾿ αὐτῆς. Ἐπιτιμήσας οὖν τῷ ἀκαθάρτῳ πνεύματι, καὶ παρεγγυήσας φιμωθῆναι καὶ μὴ ἐνραγῆναι τῇ πλα- σει, ἱκέτευε τὸν Θεὸν, ποιῆσαι τὸ ἔλεος αὐτοῦ μετ' αὐτῆς. Δοὺς οὖν αὐτοῦ τοῦ ἐλαίου τῶν ἁγίων καὶ ἐπὶ τεσσαράκοντα ἡμέρας νηστεῦσαι προστάξας, ὑγιῆ ἀπέλυσεν ὁ Χριστὸς, διὰ τῆς αὐτοῦ προσευχῆς ἰασά- μενος αυτήν. Πολλὰ δὲ παρέσχεν τοῖς πτωχοῖς καὶ τῷ μοναστηρίῳ τοῦ ἁγίου Υπατίου. Εt ΛΗ'. Μετὰ οὖν τούτο ἀποστείλας ὁ εὐσεβέστατος βασιλεὺς δρόμωνα ἀπὸ τοῦ Ἑβδόμου διὰ τὸ ἐκεῖσε πρόκενσον εἶναι, μετεστείλατο τον μακάριον παρ' προκένσου γενομένου ἐν τῷ ᾿Εβδόμῳ. VITA S. AUXENTII. A (leg. B niam autem puer a sancto jussus nemini dicere quæ viderat rursus coactus fuerat effari, febre ar reptus, uno post die decessit. XXXVI. Cum hæc autem facta essent, deductus fuit a monachis et clericis, et quibusdam aliis viris præclaris ad Ruffinianas, prope Sanctos Apostolos, in monasterio beati Hypatii, illic jussus agere si- lentium. Cum magno vero gaudio eum exceperunt, qui illic erant monachi cum eorum præfecto, viro undiquaque optimo et gratia Dei dignato, ut qui esset Christi discipulus. ab illo autem tempore non clauserunt fores monasterii, propter multitudinem eorum qui afluebant,partim ex hac regione, par- tim autem ex longe beatissima Constantinopoli : sed omnes benigne excipiebant promptoque etala- cri animo, plurimas accipientes oblationes : ma- gnum vero propter victum facientes apparatum, adeo ut fieret illud monasterium tanquam Abraha tabernaculum.Omnes enim fere,seu dignos seu in- dignos, tanquam angelos Dei accipiebant. Beatum autem Auxentium cum in alto triclinio cancello inclusissent, rogabant ut oraret pro mundi et ipso- rum salute,omne ei ministerium et iis qui ad ipsum concurrebant impigre offerentes,propter cujusvis boni operis a Deo promissam remunerationem. XXXVII. Multi enim qui immundos habebant spiritus, et lunatici,infrmique et paralytici illic as- sidebant, et illic curationem petentes,per servum Dei Aurentium omnes curabantur. Unde etiam c quædam comitissa, cum de hoc beato audivisset Auxentio, contendit venire et eum adorare. Chal- cedone ergo venit,equo vecta. cum fuisset pro- pe Sanctos Apostolos, descendit ex equo,et pedes venit in monasterium. Cum autem esset ascen sura ubi erat beatus, rupta veste et abjectis orna- mentis suis, cepit clamare: Quid mihi rei tecum est, Auxenti vermipes?pulchre abscondebar in ejus intestinis: et ecce me eduxisti post viginti annos. Eam enim ingressus sum, eum esset duodecim an- nos nata, nec me cognovit quispiam ad hoc usque tempus,et me invitumn al ea separas.Signifer ve- ro et magnus Pater noster Aurentius, cum incre- passet malignum et immundum spiritum,et jus- D sisset eum obmulescere,et e creatura non erum- pere, a Deo supplex petiit ut faceret suam cum ea misericordiam.Cum autem dedisset ei de oleo sanctorum, et ea jejunare jussisset quadraginta dies, sanam eam dimisit Christus, eam curans per ejus orationem Multa vero præbuit paupe- ribus et monasterio S. Hypatii. CAPUT VI. Colloquium S. Aurentii cum Marciano Imp. Professio fidei orthodoxa. Est autem procensus, processus regius, sive ad pietatem sive XXXVIII Post hoc autem pius imperator, misso dromone ex Hebdomo, quod illic esset procen- sus (8),ad se accersiit beatum Aurentium: et cum ad solam pompam, Legatur Goar in cap.15 Care- palatæ, n. 6. (8) Ita Cedrenus ad an.22 regni Justiniani meminit

Δ έαυτῷ. Θεασάμενος δὲ αὐτὸν παντὶ τῷ σώματι κατα- πεπονημένον ἐκ τῆς ἀσκήσεως, σφόδρα κατευλαβη θεὶς λέγει αὐτῷ· Δοῦλον τοῦ Θεοῦ ὑπάρχειν σε ἐπ- ίσταμαι, κύρι Αὐξέντιε, καὶ ὀφείλεις συναινεται τῇ ἁγίῳ καὶ οἰκουμενικῇ συνόδῳ, πρὸς τὸ μὴ παραίτιον γενέσθαι σκανδάλου τοῖς αὐτὴν ἀποδέχεσθαι μὴ βουλομένοις. Ὁ δὲ ἀποκριθείς φησι πρὸς αὐτόν· Τίς είμι ἐγὼ ὁ κύων ὁ τεθνηκώς, ὅτι ποιμέσι με συν αριθμεῖσθαι προστάττει τὸ κράτος σου, τὸν ποιμαί νεσθαι μὴ παραιτούμενον καὶ διδασκαλίας ἐπιδεόμε νον ; Ὁ δὲ βασιλεὺς μετὰ τὸ πλεῖστα πρὸς τὸ διαλε χθῆναι αὐτῷ ἔφη · Σκέψαι τὸ συμφέρον, καὶ μὴ λυπή σῃς ἡμᾶς· διότι καὶ ἡμεῖς οὐδὲν παρὰ τὸ δέον, ἀλλὰ κατὰ τὸ πρέπον ἐν τῇ ἐνώσει, καὶ οὐ καθαιρέσει τῆς ἁγιωτάτης Εκκλησίας τὴν σύνοδον πεποιήμεθα. Β Ταῦτα εἰπὼν καὶ εὐχὴν αἰτήσας παρ᾽ αὐτοῦ ἀπέλυσεν αὐτόν. ΑΘ΄. Ελθὼν οὖν ὁ μακάριος ἐν τῷ μοναστηρίῳ τοῦ ἁγίου 'Τπατίου ἐν Ῥουφινιαναῖς, καὶ θεασάμενος πλῆθος πολύ συνδραμόντας αὐτῷ ἐκεῖσε, ήρξατο πᾶσι παρεγγυᾷν τῷ ἀπέχεσθαι τῶν θεάτρων ὡς ἀνοι λασίας αἰτίων μοιχειῶν τε καὶ ψευδομαρτυριῶν, καὶ πάντων τῶν ἀπηγορευμένων καὶ Θεῷ μὴ ἀρεσκόν των, πιστεύειν δὲ εἰλικρινῶς εἰς τὴν ἁγίαν καὶ ὁμους. στον Τριάδα καὶ ὁμολογεῖν τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν ἐκ Πνεύματος ἁγίου καὶ Μαρίας τῆς Παρα θένου καὶ Θεοτόκου σαρκωθέντα, και προσεδρεύειν ταῖς ἁγιωτάταις ἐκκλησίαις ἐν ψαλμοῖς καὶ ὕμνοις καὶ ᾠδαῖς πνευματικαῖς. Τινὲς δὲ ἐκ τοῦ πλήθους προσελθόντες, πυρέττοντες καὶ ῥιγιῶντες, ἀξιωθέν τις τῆς ἀφῆς τῆς χειρὸς αὐτοῦ, ὑγιεῖς κατέστησαν. 'Εμηνύθη δὲ αὐτῷ, ὅτι κόρη τις νεόγαμος ἐν τῷ παστῷ ληφθεῖσα ὑπὸ πνεύματος ἀκαθάρτου πάρεστιν κατατέλλουσα ἑαυτὴν καὶ κατεσθίουσα. Ὁ δὲ κελεύ- σας αὐτὴν ἀνελθεῖν, σύνδακρυς γεγονὼς ἔφη· Ω τῆς πονηρᾶς ὑμῶν φάλαγγος τῆς ἀεὶ ἐπιβουλευούσης το γένει τῶν ἀνθρώπων ! Φιμώθητι, πνεύμα πονηρόν, καὶ ἔξελθε ἐκ τοῦ πλάσματος τοῦ Θεοῦ ἀταράχως καὶ ἀνεπηρεάστως. Ὡς ἐπὶ ὕμνῳ οὖν κατεκλυθείσης τῆς κόρης, ἀπελάθη ὁ δαίμων· ἀναστᾶσα δὲ αὖθις ἀπῆλθεν ὑγιὴς εἰς τὸν οἶκον αὐτῆς, Μ'. ὡς δὲ πάλιν ἀποστείλας ὁ βασιλεὺς μετεστεί λατο αὐτὸν, ἐπύθετο παρ᾽ αὐτοῦ, εἰ συναινεῖ τῇ ἁγίᾳ συνόδῳ καὶ κοινωνεῖ τῇ ᾿Εκκλησίᾳ. Ὁ δὲ μακάριος ἔφη · Πῶς ἔχω κοινωνῆσαι, μὴ ὁμολογουμένης Θεο- τόκου τῆς ἀεὶ Παρθένου ; Καὶ ὁ βασιλεὺς εἶπε πρὸς αὐτόν· Ἐὰν οὖν ἐπισκέψῃ εἰς τὰ καλῶς κυρωθέντα ὑπὸ τῆς συνόδου καὶ βεβαιωθέντα εἰς καθαίρεσιν τῶν λοιπῶν αἱρέσεων, συντίθεσαι καὶ αὐτός ; Απεκρίθη ό μακάριος· Εἴγε μὴ πρὸς ἀνατροπὴν τοῦ συμβόλου τῶν ἐν Νικαίᾳ τριακοσίων δέκα καὶ ὀκτὼ Πατέρων παρενεχείρισε τῇ ἁγίᾳ αὐτῆς συνόδῳ, ἀλλὰ τελείαν τὴν οἰκονομίαν τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Χριστοῦ ἐξηγός ρευσεν, καὶ τὴν ἐπὶ τῆς Παρθένου Θεοτόκου φωνὴν (8") MENSIS FEBRUARIUS. eum vidisset toto corpore afflictum ex exercita- tione, magnam in eum ostendens reverentiam, dicit ei : Scio te esse Dei servum, domine Auren- ti, et debes consentire sanctæ et acumenicæ sy- nodo ad hoc, ne tu fas auctor offensionis iis qui eam volunt admittere. Sanctus autem respon- dens, dicit imperatori : Quis sum ego canis more tuus, quod ut cum sanctis pastoribus connume- rer, jubet tua potentia, qui non recuso pasci, et doctrina egeo? Imperator vero postquam plurima cum eo esset locutus, dixit : Considera quid ex- pediat, et ne nos aficias molestia. Nam nec nos quidem quidquam præter id quod oportet, sed ut decet, ad sanctissima Ecclesia unionem, et non destructionem, concilium congregavimus. Hæc cum dixisset imperator, et preces ab eo petiis- set, eum dimisit. XXXIX. Cum vero venisset beatus Auxentiūs in monasterium Sancti Hypatii in Ruffinianis (8'), et vidisset illuc magnam affuxisse multitudinem,co- pit omnibus pracipere ut abstinerenta theatris, ut quæ essent causa impudicitia, adulteriorum et falsi testimonii, perjurlique et blasphemiæ, et omnium denique quæ sunt prohibita et Deo minime placent: hortabatur autem sincere credere in sanctam et quæ est ejusdem essentiæ Trinitatem, et confteri Domi- num nostrum Jesum Christum suscepisse carnem ex sancto Spiritu et Maria semper Virgine et Deiparen- te,el assidere sanctissimis ecclesiis,in psalmis et by· mnis et canticis spiritalibus.Quidam vero ex mul- titudine,qui accesserant, febricitantes et horrentes, dignati contactu ejus manus, sani sunt redditi. Ei “ autem significatum est adesse puellam quamdam recens nuptam quæ in thalamo correpta fuit ab im- mando demone,et se divellit et comedit. Sanctus vero cum eam jussisset ascendere, dixit lacry- mans: O malam vestram phalangem, quæ generi hominum semper insidiatur! Obmutesce,maligne spiritus, et egredere e Dei creatura, sine pertur- balione et ulla injuria. Perinde ergo ac si in sopo- rem esset resoluta puella, ab ea recessit demon. Cum autem surrexisset, abiit rursus sana in do- mum suam, lætans et Deo gloriam tribuens. C XL.Cum vero rursus mittens imperator eum ac- cersiisset, rogavit an assentiretur sancta synodo et cum sancta communicaret Ecclesia. Dixit autem D beatus : Quomodo possum communicare, si non confteatur esse Deiparentem semper Virginem ? Dixit ei imperator: Si videris quæ sunt recte con- firmata et stabilita a synodo ad destructionem re- liquarum hæresum, tune quoque assentieris? Re- spondit sanctus: Si nihil aggressa est hæc sancta synodus quod tendat ad evertendum concilium tre- centorum decem et octo Patrum,qui erant Nicææ, sed perfectam enuntiavit carnis susceptæ æcono- miam Servatoris nostri Jesu Christi, et quæ con- Erat locus ille sic dictus a Raffino consule, qui ecclesiam ibi Apostolorum cum monasterio medificavit, ut nolat Baronius.

νίλῳ. ἔν τινι τόπῳ ἐλθὼν ἐκεῖ ἐκάθισεν. Οὐκ εἰσῆλθεν δὲ εἰς τὴν πόλιν, ἀλλ' ἔμεινεν ἐκτός. Τοῦτο δὲ παρ' αὐτοῦ μαθοῦσα ἡ γυνή, ἔδραμε πρὸς αὐτόν, καὶ προσπεσοῦσα αὐτῷ, ἔλεγεν· Οὕτω γένοιτό μοι, ὡς μὴ ἀφεῖναί σε, ἕως οὗ ἀπέλθωμεν εἰς τὸν οἶκόν σου. Καὶ πείσας αὐτὴν ἀπῆλθε. Ὡς δὲ ἐγένοντο ἐπὶ τῆς θύρας τοῦ οἴκου, προσδραμοῦσα ἡ παιδίσκη εὐηγγελίσατο τῇ μητρὶ λέγουσα· Ἰδοὺ ἀδελφή σου ἦλθεν. Ἡ δὲ ἐκτελέσασα ὅπερ ἔπραττε, δεδεμένη τοὺς πόδας τοῦ ἁγίου Ἐλισσαίου, ἔλεγεν· Ζῇ Κύριος, καὶ ζῇ ἡ ψυχή σου, ὅτι οὐ μή σε ἐγκαταλίπω. Ὁ δὲ εἶπεν τῷ Γιεζί· Ἄφες αὐτήν, ὅτι ψυχὴ αὐτῆς κατώδυνος αὐτῇ, καὶ Κύριος ἀπέκρυψεν ἀπ' ἐμοῦ, καὶ οὐκ ἀνήγγειλέν μοι. Ἡ δὲ εἶπεν· Μὴ ᾔτησα υἱὸν παρὰ τοῦ κυρίου μου; οὐκ εἶπον Οὐ πλανήσεις με; Καὶ εἶπεν τῷ Γιεζί· Ζῶσαι τὴν ὀσφύν σου, καὶ λαβὲ τὴν βακτηρίαν μου ἐν τῇ χειρί σου, καὶ δεῦρο· ὅτι ἐὰν εὕρῃς ἄνδρα, οὐ προσαγορεύσεις αὐτόν· καὶ ἐὰν προσαγορεύσῃ σε ἀνήρ, οὐκ ἀποκριθήσῃ αὐτῷ· καὶ ἐπιθήσεις τὴν βακτηρίαν μου ἐπὶ πρόσωπον τοῦ παιδαρίου. Καὶ εἶπεν ἡ μήτηρ τοῦ παιδαρίου· Ζῇ Κύριος, καὶ ζῇ ἡ ψυχή σου, εἰ ἐγκαταλείψω σε. Καὶ ἀνέστη Ἐλισσαῖε, καὶ ἐπορεύθη ὀπίσω αὐτῆς. Καὶ Γιεζὶ διῆλθεν ἔμπροσθεν αὐτῶν, καὶ ἐπέθηκε τὴν βακτηρίαν ἐπὶ πρόσωπον τοῦ παιδαρίου· καὶ οὐκ ἦν φωνὴ, καὶ οὐκ ἦν ἀκρόασις. Καὶ ἀπέστρεψεν εἰς ἀπάντησιν αὐτοῦ, καὶ ἀπήγγειλεν αὐτῷ λέγων· Οὐκ ἠγέρθη τὸ παιδάριον. Καὶ εἰσῆλθεν Ἐλισσαῖε εἰς τὸν οἶκον, καὶ ἰδοὺ τὸ παιδάριον τεθνηκὸς ἐπὶ τῆς κλίνης αὐτοῦ. Καὶ εἰσῆλθε, καὶ ἀπέκλεισε τὴν θύραν κατὰ τῶν δύο αὐτῶν, καὶ προσηύξατο πρὸς Κύριον. Καὶ ἀνέβη, καὶ ἐκοιμήθη ἐπὶ τὸ παιδάριον, καὶ ἔθηκε τὸ στόμα αὐτοῦ ἐπὶ τὸ στόμα αὐτοῦ, καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ ἐπὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ, καὶ τὰς χεῖρας αὐτοῦ ἐπὶ τὰς χεῖρας αὐτοῦ· καὶ διέκυψεν ἐπ' αὐτόν, καὶ ἐθερμάνθη ἡ σὰρξ τοῦ παιδαρίου. Καὶ ἐπέστρεψε, καὶ ἐπορεύθη ἐν τῷ οἴκῳ ἔνθεν καὶ ἔνθεν· καὶ ἀνέβη, καὶ διέκυψεν ἐπ' αὐτόν· καὶ ἔπταρε τὸ παιδάριον ἑπτάκις, καὶ ἤνοιξε τὸ παιδάριον τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ. Καὶ ἐφώνησε τὸν Γιεζί, καὶ εἶπε· Κάλεσον τὴν Σωμανεῖτιν ταύτην. Καὶ ἐκάλεσεν αὐτήν. Καὶ εἰσῆλθε πρὸς αὐτόν· καὶ εἶπεν αὐτῇ· Ἆρον τὸν υἱόν σου. Καὶ εἰσῆλθεν ἡ γυνή, καὶ ἔπεσεν ἐπὶ τοὺς πόδας αὐτοῦ, καὶ προσεκύνησεν αὐτῷ ἐπὶ τὴν γῆν· καὶ ἦρε τὸν υἱὸν αὐτῆς, καὶ ἐξῆλθεν.

νίλῳ. ἔν τινι τόπῳ ἐλθὼν ἐκεῖ ἐκάθισεν. Οὐκ εἰσῆλθεν δὲ εἰς τὴν πόλιν, ἀλλ' ἔμεινεν ἐκτός. Τοῦτο δὲ παρ' αὐτοῦ μαθοῦσα ἡ γυνή, ἔδραμε πρὸς αὐτόν, καὶ προσπεσοῦσα αὐτῷ, ἔλεγεν· Οὕτω γένοιτό μοι, ὡς μὴ ἀφεῖναί σε, ἕως οὗ ἀπέλθωμεν εἰς τὸν οἶκόν σου. Καὶ πείσας αὐτὴν ἀπῆλθε. Ὡς δὲ ἐγένοντο ἐπὶ τῆς θύρας τοῦ οἴκου, προσδραμοῦσα ἡ παιδίσκη εὐηγγελίσατο τῇ μητρὶ λέγουσα· Ἰδοὺ ἀδελφή σου ἦλθεν. Ἡ δὲ ἐκτελέσασα ὅπερ ἔπραττε, δεδεμένη τοὺς πόδας τοῦ ἁγίου Ἐλισσαίου, ἔλεγεν· Ζῇ Κύριος, καὶ ζῇ ἡ ψυχή σου, ὅτι οὐ μή σε ἐγκαταλίπω. Ὁ δὲ εἶπεν τῷ Γιεζί· Ἄφες αὐτήν, ὅτι ψυχὴ αὐτῆς κατώδυνος αὐτῇ, καὶ Κύριος ἀπέκρυψεν ἀπ' ἐμοῦ, καὶ οὐκ ἀνήγγειλέν μοι. Ἡ δὲ εἶπεν· Μὴ ᾔτησα υἱὸν παρὰ τοῦ κυρίου μου; οὐκ εἶπον Οὐ πλανήσεις με; Καὶ εἶπεν τῷ Γιεζί· Ζῶσαι τὴν ὀσφύν σου, καὶ λαβὲ τὴν βακτηρίαν μου ἐν τῇ χειρί σου, καὶ δεῦρο· ὅτι ἐὰν εὕρῃς ἄνδρα, οὐ προσαγορεύσεις αὐτόν· καὶ ἐὰν προσαγορεύσῃ σε ἀνήρ, οὐκ ἀποκριθήσῃ αὐτῷ· καὶ ἐπιθήσεις τὴν βακτηρίαν μου ἐπὶ πρόσωπον τοῦ παιδαρίου. Καὶ εἶπεν ἡ μήτηρ τοῦ παιδαρίου· Ζῇ Κύριος, καὶ ζῇ ἡ ψυχή σου, εἰ ἐγκαταλείψω σε. Καὶ ἀνέστη Ἐλισσαῖε, καὶ ἐπορεύθη ὀπίσω αὐτῆς. Καὶ Γιεζὶ διῆλθεν ἔμπροσθεν αὐτῶν, καὶ ἐπέθηκε τὴν βακτηρίαν ἐπὶ πρόσωπον τοῦ παιδαρίου· καὶ οὐκ ἦν φωνὴ, καὶ οὐκ ἦν ἀκρόασις. Καὶ ἀπέστρεψεν εἰς ἀπάντησιν αὐτοῦ, καὶ ἀπήγγειλεν αὐτῷ λέγων· Οὐκ ἠγέρθη τὸ παιδάριον. Καὶ εἰσῆλθεν Ἐλισσαῖε εἰς τὸν οἶκον, καὶ ἰδοὺ τὸ παιδάριον τεθνηκὸς ἐπὶ τῆς κλίνης αὐτοῦ. Καὶ εἰσῆλθε, καὶ ἀπέκλεισε τὴν θύραν κατὰ τῶν δύο αὐτῶν, καὶ προσηύξατο πρὸς Κύριον. Καὶ ἀνέβη, καὶ ἐκοιμήθη ἐπὶ τὸ παιδάριον, καὶ ἔθηκε τὸ στόμα αὐτοῦ ἐπὶ τὸ στόμα αὐτοῦ, καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ ἐπὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ, καὶ τὰς χεῖρας αὐτοῦ ἐπὶ τὰς χεῖρας αὐτοῦ· καὶ διέκυψεν ἐπ' αὐτόν, καὶ ἐθερμάνθη ἡ σὰρξ τοῦ παιδαρίου. Καὶ ἐπέστρεψε, καὶ ἐπορεύθη ἐν τῷ οἴκῳ ἔνθεν καὶ ἔνθεν· καὶ ἀνέβη, καὶ διέκυψεν ἐπ' αὐτόν· καὶ ἔπταρε τὸ παιδάριον ἑπτάκις, καὶ ἤνοιξε τὸ παιδάριον τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ. Καὶ ἐφώνησε τὸν Γιεζί, καὶ εἶπε· Κάλεσον τὴν Σωμανεῖτιν ταύτην. Καὶ ἐκάλεσεν αὐτήν. Καὶ εἰσῆλθε πρὸς αὐτόν· καὶ εἶπεν αὐτῇ· Ἆρον τὸν υἱόν σου. Καὶ εἰσῆλθεν ἡ γυνή, καὶ ἔπεσεν ἐπὶ τοὺς πόδας αὐτοῦ, καὶ προσεκύνησεν αὐτῷ ἐπὶ τὴν γῆν· καὶ ἦρε τὸν υἱὸν αὐτῆς, καὶ ἐξῆλθεν.

δὲ ὑπαρχων Ρουφινιανῶν, τοὔνομα Σκῶπα, τοὺς συνερχομένους ηξίωσεν ἐνέγκαι αὐτὸν, καὶ οὕτως κατὰ τὸ πρότερον σχῆμα τὸν πόθον αὐτοῦ ἀνύοντες, σὺν τοῖς ἐκ τοῦ μοναστηρίου ἐν ᾧ διέτριψεν ἀδελφοῖς. μετὰ ψαλμῶν καὶ ὕμνων καὶ ᾠδῶν πνευματικών ἀνήγαγον αὐτὸν καὶ ποιήσαντες κλουβὸν ἐκ ξύλων, ὡς ὄρνεον ὑψιτενὲς ἐνέκλεισαν, θυρίδα μόνον εάσαντες πρὸς τὴν τῶν παραγινομένων συντυχίαν κατὰ τὸ πρότερον σχῆμα· οἷς ἐπευξάμενος καὶ ἕκαστον κατ- ασπασάμενος πάντας ἀπέλυσεν, καταληθεὶς ὡς στρουθίον μονάζον ἐπὶ δόματι, εὐχαριστῶν τῷ Κυρίῳ διὰ τῆς συνήθους ἡσυχίας τε καὶ δοξολογίας. ΜΔ'. ᾿Απέριττον δὲ καὶ μᾶλλον ὠφέλιμον ἡγούμεθα τὸ διηγήσασθαι μερικῶς καὶ τοὺς ἐνταῦθα ἐπι- συμβάντας αὐτῷ πειρασμοὺς ὑπὸ τῶν ἀκαθάρτων πνευμάτων. Μια γὰρ νυκτί προσευχομένου αὐτοῦ, ἐπιστάντες οἱ δαίμονες εἰς πλῆθος ἄπειρον, ἐν δια- φόροις σχηματιζόμενοι, κατακτυποῦντες, βρύχοντες, ἀπειλοῦντες, οὐκ ἴσχυσαν τὸν νοῦν αὐτοῦ πειρᾶσαι. Πληγαῖς οὖν αὐτὸν κόψαντες, ᾤοντο διὰ τῆς θυρίδας ἐξωθοῦν μετὰ πολλῆς τῆς βίας, θρύλλον ποιούντες καὶ διαταράσσοντες ἑαυτοὺς μᾶλλον ἤπερ ἐκεῖνον, φωναῖς ἀσήμοις βοῶντες · Τί σοι καὶ ταῖς ἐρήμοις; ἀναχώρει τῶν ἡμετέρων. ᾿Αλλ' ὁ μακάριος γενναίως φέρων, τὸν τύπον τοῦ σωτηρίου σταυροῦ κατ᾿ αὐτῶν διαχαράξας, ἀτονωτέρους ἀπεδείκνυεν. Καὶ δὴ πρωίας γενομένης κατ᾿ εὐδοκίαν τοῦ Θεοῦ, ἐκ τοῦ εἰρημένου πολλάκις ἐμπορίου Ρουφινιανῶν καὶ τοῦ ἐκεῖσε μοναστηρίου παρεγένοντο πλείονες μοναχοί τε καὶ κοσμικοὶ ἐπὶ τὸ εὐλογηθῆναι καὶ ἀπολαῦσαι – τῆς καλλίστης αὐτοῦ συντυχίας. ὡς δὲ ἐκ τῆς ἄγαν τῶν ἀκαθάρτων πνευμάτων ταλαιπωρίας μόλις αὐ- τοῖς τὴν θυρίδα ἀνέῳξεν καὶ παρακλητικοῖς λόγοις ἐκέχρητο αὐτοῖς, ὡς τὴν αἰτίαν τῆς τοσαύτης ἀτο- νίας ἐπύθοντο · τοῦ δὲ φήσαντος μὴ εἶναι κακουχίαν σωματικὴν, ἀλλ᾽ ἐνέργειαν διαβολικήν, γνόντες οἱ παρόντες ἡσύχασαν· καὶ παράθεσιν ἐξαιτησάμενοι κατῄεισαν. Συχνοτέρως δὲ ἤρχοντο πρὸς ἐπίσκεψιν αὐτοῦ, μάλιστα οἱ ἐκ τοῦ μοναστηρίου. Ἐμεῖς οὖν πρὸς τὸ μὴ παρὰ τὸ μέτρον τὸν λόγον μηκυνθῆναι, τοὺς λοιποὺς πειρασμοὺς ἐν τῷ προτέρῳ ὄρει καὶ ἐν τούτῳ γεγενημένους ἐπ᾿ αὐτῷ διηγήσασθαι παρη- τησάμεθα · καὶ γὰρ εἰς ἄγγελον φωτός μεταβληθεὶς ὁ πονηρός, ὥς φησιν ὁ ᾿Απόστολος, ἀπατᾷν αὐτὸν ᾤετο, ἀλλ᾽ οὐκ ἦν εὐάλωτος ὁ μακάριος, σφόδρα δὲ μᾶλλον ἔμπειρος ἐκ τῆς τῶν θείων Γραφών διδα- σκαλίας. ΜΕ'. Οθεν καὶ τοῖς συντρέχουσιν ἐκ τῆς μεγα- λωνύμου Κωνσταντινουπόλεως καὶ τοῖς λοιποῖς τῶν ἐπιχωρίων προσηνὴς ἦν καὶ παρακλητικός, εἰ καὶ τις ἄλλος, τῆς ἀρετῆς τῶν λόγων αὐτοῦ ἅπαντας προσκαλουμένης καὶ τῆς περὶ αὐτοῦ φήμης καὶ τοὺς ποῤῥω ἐφελκομένης · κατὰ οὖν τὸ εἰωθὸς αὑτῷ τοὺς πρωῖθεν ἐρχομένους μετὰ τρίτην ὥραν ἀπέλυεν καὶ τοὺς ἔπειτα μέτα τὴν ἔκτην· οὐκ ἐν ἀγρίᾳ δὲ προσ- εδρεύειν τοὺς ἐπισυνηγμένους ἠφίει, ἀλλ᾽ ἢ ἐν τῷ VITA S. AUXENTII. A nis, nomine Scopem, rogavit eos, qui convenie- bant,ipsum deducere.Sicque in priori habitu ejus desiderium implentes,cum Fratribus qui erant ex monasterio in quo est versatus, cum psalmis et hymnis et canticis spiritalibus eum deduxerunt : et cum globum ex lignis fecissent,tanquam avem sublime volantem,ipsum in eo incluserunt, unam solam sinentes fenestram, ad conveniendum eos qui accedebant, eo ritu quo prius. Quibus bene pre- catus, et unumquemque osculatus, omnes dimisit in pace, relictus rursus, tanquam passer solita- rius supra tectum, Deo agens gratias propter consuetam quietem et glorificationem, Non alienum autem existimamus atque adeo utile, singulatim narrare,quæ hic ei contigerunt tenta- Btiones ab immundis et malignis spiritibus. Una enim nocte eo orante,accedentes damones inna- merabiles,diversarum visionum species prae se fe rentes,strepentes,rugientes,minantes, non potue Psal. CI. II Cor. 1. runt mentem ejus terrere. Cum eum ergo plagis affecissent, putabant fore ut se duturbaret per fe- nestram,cum vi magna tumultum edentes, et seip sos magis quam illum conturbantes,inconditis vo- cibus exclamantes: Quid tibi cum nostris desertis? Recede a rebus nostris, male enim es periturus. Sed beatus Auxentius fortiter ferens,crucis fgu- ram in eos exprimens,reddidit imbecilliores. Cum fuisset autem mane, ut Deo placuit, ex sape dicto emporio Ruffinianarum,et eo, quod illic erat, mo- nasterio,accesserunt plures monachi et mundani, ut benedictionem ab eo consequerentur et frueren- tur pulcherrima ejus contentione. Cum vero prop- ter nimiam immundorum spirituum allictionem vix tandem eis aperuisset fenestram, et verbis usus esset apud eos consolatoriis, rogarunt causam tantæ imbecillitatis. Cum is autem dixisset, non esse af- dictionem corporis, sed diabolicam operationem, id cognoscentes, qui aderant, siluerunt et conten- tionem auferri deprecantes descendebant. Fre- quentius autem accedebant ad eum visitandum maxime qui erant ex monasterio; nos vero, ne in immensum cresceret oratio, reliquas tentationes, quæ in priori monte et in hoc facta sunt in eum, narrare recusavimus.In angelum enim lucis muta- tus malignus, ut dicit Apostolus 4, putabat se eum decepturum. Sed non facile capi poterat beatus : Det pulchre resistebat, cum esset valde peritus doctrinæ divinarum Scripturarum. XLV.Unde etiam iis qui ad ipsum conveniebant ex clarissima Constantinopoli et reliquis ejus loci hominibus, erat valde milis et placidus, et ad eos consolandos accommodatus, ut si quis alius, om- nes advocante ejus verborum virtute,et ejus fama trahente eos etiam qui procul erant renoti. Ut ergo consueverat, eos qui mane veniebant, di- mittebat post horam tertiam : et qui postea, post sextam. Non sinebat autem in otio considere eos

δὲ ὑπαρχων Ρουφινιανῶν, τοὔνομα Σκῶπα, τοὺς συνερχομένους ηξίωσεν ἐνέγκαι αὐτὸν, καὶ οὕτως κατὰ τὸ πρότερον σχῆμα τὸν πόθον αὐτοῦ ἀνύοντες, σὺν τοῖς ἐκ τοῦ μοναστηρίου ἐν ᾧ διέτριψεν ἀδελφοῖς. μετὰ ψαλμῶν καὶ ὕμνων καὶ ᾠδῶν πνευματικών ἀνήγαγον αὐτὸν καὶ ποιήσαντες κλουβὸν ἐκ ξύλων, ὡς ὄρνεον ὑψιτενὲς ἐνέκλεισαν, θυρίδα μόνον εάσαντες πρὸς τὴν τῶν παραγινομένων συντυχίαν κατὰ τὸ πρότερον σχῆμα· οἷς ἐπευξάμενος καὶ ἕκαστον κατ- ασπασάμενος πάντας ἀπέλυσεν, καταληθεὶς ὡς στρουθίον μονάζον ἐπὶ δόματι, εὐχαριστῶν τῷ Κυρίῳ διὰ τῆς συνήθους ἡσυχίας τε καὶ δοξολογίας. ΜΔ'. ᾿Απέριττον δὲ καὶ μᾶλλον ὠφέλιμον ἡγούμεθα τὸ διηγήσασθαι μερικῶς καὶ τοὺς ἐνταῦθα ἐπι- συμβάντας αὐτῷ πειρασμοὺς ὑπὸ τῶν ἀκαθάρτων πνευμάτων. Μια γὰρ νυκτί προσευχομένου αὐτοῦ, ἐπιστάντες οἱ δαίμονες εἰς πλῆθος ἄπειρον, ἐν δια- φόροις σχηματιζόμενοι, κατακτυποῦντες, βρύχοντες, ἀπειλοῦντες, οὐκ ἴσχυσαν τὸν νοῦν αὐτοῦ πειρᾶσαι. Πληγαῖς οὖν αὐτὸν κόψαντες, ᾤοντο διὰ τῆς θυρίδας ἐξωθοῦν μετὰ πολλῆς τῆς βίας, θρύλλον ποιούντες καὶ διαταράσσοντες ἑαυτοὺς μᾶλλον ἤπερ ἐκεῖνον, φωναῖς ἀσήμοις βοῶντες · Τί σοι καὶ ταῖς ἐρήμοις; ἀναχώρει τῶν ἡμετέρων. ᾿Αλλ' ὁ μακάριος γενναίως φέρων, τὸν τύπον τοῦ σωτηρίου σταυροῦ κατ᾿ αὐτῶν διαχαράξας, ἀτονωτέρους ἀπεδείκνυεν. Καὶ δὴ πρωίας γενομένης κατ᾿ εὐδοκίαν τοῦ Θεοῦ, ἐκ τοῦ εἰρημένου πολλάκις ἐμπορίου Ρουφινιανῶν καὶ τοῦ ἐκεῖσε μοναστηρίου παρεγένοντο πλείονες μοναχοί τε καὶ κοσμικοὶ ἐπὶ τὸ εὐλογηθῆναι καὶ ἀπολαῦσαι – τῆς καλλίστης αὐτοῦ συντυχίας. ὡς δὲ ἐκ τῆς ἄγαν τῶν ἀκαθάρτων πνευμάτων ταλαιπωρίας μόλις αὐ- τοῖς τὴν θυρίδα ἀνέῳξεν καὶ παρακλητικοῖς λόγοις ἐκέχρητο αὐτοῖς, ὡς τὴν αἰτίαν τῆς τοσαύτης ἀτο- νίας ἐπύθοντο · τοῦ δὲ φήσαντος μὴ εἶναι κακουχίαν σωματικὴν, ἀλλ᾽ ἐνέργειαν διαβολικήν, γνόντες οἱ παρόντες ἡσύχασαν· καὶ παράθεσιν ἐξαιτησάμενοι κατῄεισαν. Συχνοτέρως δὲ ἤρχοντο πρὸς ἐπίσκεψιν αὐτοῦ, μάλιστα οἱ ἐκ τοῦ μοναστηρίου. Ἐμεῖς οὖν πρὸς τὸ μὴ παρὰ τὸ μέτρον τὸν λόγον μηκυνθῆναι, τοὺς λοιποὺς πειρασμοὺς ἐν τῷ προτέρῳ ὄρει καὶ ἐν τούτῳ γεγενημένους ἐπ᾿ αὐτῷ διηγήσασθαι παρη- τησάμεθα · καὶ γὰρ εἰς ἄγγελον φωτός μεταβληθεὶς ὁ πονηρός, ὥς φησιν ὁ ᾿Απόστολος, ἀπατᾷν αὐτὸν ᾤετο, ἀλλ᾽ οὐκ ἦν εὐάλωτος ὁ μακάριος, σφόδρα δὲ μᾶλλον ἔμπειρος ἐκ τῆς τῶν θείων Γραφών διδα- σκαλίας. ΜΕ'. Οθεν καὶ τοῖς συντρέχουσιν ἐκ τῆς μεγα- λωνύμου Κωνσταντινουπόλεως καὶ τοῖς λοιποῖς τῶν ἐπιχωρίων προσηνὴς ἦν καὶ παρακλητικός, εἰ καὶ τις ἄλλος, τῆς ἀρετῆς τῶν λόγων αὐτοῦ ἅπαντας προσκαλουμένης καὶ τῆς περὶ αὐτοῦ φήμης καὶ τοὺς ποῤῥω ἐφελκομένης · κατὰ οὖν τὸ εἰωθὸς αὑτῷ τοὺς πρωῖθεν ἐρχομένους μετὰ τρίτην ὥραν ἀπέλυεν καὶ τοὺς ἔπειτα μέτα τὴν ἔκτην· οὐκ ἐν ἀγρίᾳ δὲ προσ- εδρεύειν τοὺς ἐπισυνηγμένους ἠφίει, ἀλλ᾽ ἢ ἐν τῷ VITA S. AUXENTII. A nis, nomine Scopem, rogavit eos, qui convenie- bant,ipsum deducere.Sicque in priori habitu ejus desiderium implentes,cum Fratribus qui erant ex monasterio in quo est versatus, cum psalmis et hymnis et canticis spiritalibus eum deduxerunt : et cum globum ex lignis fecissent,tanquam avem sublime volantem,ipsum in eo incluserunt, unam solam sinentes fenestram, ad conveniendum eos qui accedebant, eo ritu quo prius. Quibus bene pre- catus, et unumquemque osculatus, omnes dimisit in pace, relictus rursus, tanquam passer solita- rius supra tectum, Deo agens gratias propter consuetam quietem et glorificationem, Non alienum autem existimamus atque adeo utile, singulatim narrare,quæ hic ei contigerunt tenta- Btiones ab immundis et malignis spiritibus. Una enim nocte eo orante,accedentes damones inna- merabiles,diversarum visionum species prae se fe rentes,strepentes,rugientes,minantes, non potue Psal. CI. II Cor. 1. runt mentem ejus terrere. Cum eum ergo plagis affecissent, putabant fore ut se duturbaret per fe- nestram,cum vi magna tumultum edentes, et seip sos magis quam illum conturbantes,inconditis vo- cibus exclamantes: Quid tibi cum nostris desertis? Recede a rebus nostris, male enim es periturus. Sed beatus Auxentius fortiter ferens,crucis fgu- ram in eos exprimens,reddidit imbecilliores. Cum fuisset autem mane, ut Deo placuit, ex sape dicto emporio Ruffinianarum,et eo, quod illic erat, mo- nasterio,accesserunt plures monachi et mundani, ut benedictionem ab eo consequerentur et frueren- tur pulcherrima ejus contentione. Cum vero prop- ter nimiam immundorum spirituum allictionem vix tandem eis aperuisset fenestram, et verbis usus esset apud eos consolatoriis, rogarunt causam tantæ imbecillitatis. Cum is autem dixisset, non esse af- dictionem corporis, sed diabolicam operationem, id cognoscentes, qui aderant, siluerunt et conten- tionem auferri deprecantes descendebant. Fre- quentius autem accedebant ad eum visitandum maxime qui erant ex monasterio; nos vero, ne in immensum cresceret oratio, reliquas tentationes, quæ in priori monte et in hoc facta sunt in eum, narrare recusavimus.In angelum enim lucis muta- tus malignus, ut dicit Apostolus 4, putabat se eum decepturum. Sed non facile capi poterat beatus : Det pulchre resistebat, cum esset valde peritus doctrinæ divinarum Scripturarum. XLV.Unde etiam iis qui ad ipsum conveniebant ex clarissima Constantinopoli et reliquis ejus loci hominibus, erat valde milis et placidus, et ad eos consolandos accommodatus, ut si quis alius, om- nes advocante ejus verborum virtute,et ejus fama trahente eos etiam qui procul erant renoti. Ut ergo consueverat, eos qui mane veniebant, di- mittebat post horam tertiam : et qui postea, post sextam. Non sinebat autem in otio considere eos

οὔσῃ καὶ πεπηρωμένη, ὡς μήτε τὴν διδασκαλίαν Α τῶν θείων Γραφῶν εἰσδέχεσθαι, ἢ κατανοεῖν, ὁδηγὸν ἐπισπεῖσαι τὸν εὐσεβῆ λογισμὸν καὶ προηγουμένως τὸν φόβον τοῦ Θεοῦ, ὅστις κατορθοῦται διὰ συχνο- τέρας δεήσεως τε καὶ προτευχῆς πρὸς τὸ ἀπολιποῦ- σαν τὰ γεώδη καὶ φθαρτά, ἐπὶ τὰ οὐράνια καὶ ἄφθαρτα ἀπεβλέπειν πράγματα. Ο γὰρ διορατικός τῇ ψυχῇ καὶ πεπαιδευμένος τῇ διανοίᾳ, οὐ μόνον τοῖς σωματικοῖς ὀφθαλμοῖς ἐπιτρέπει τὴν τῶν όρω- μένων ἐπίσκεψιν, ἀλλὰ καὶ τοῖς τῆς ψυχῆς μᾶλλον ἐνατενίζειν εἰς τὴν τῶν ἀοράτων κατανόησιν· θεωρών μὲν τῶν νοουμένων τε καὶ τῶν πιστευομένων ἀπλα- νῶς τὴν ὑπόστασιν, φεύγων δὲ τὴν πεπλανημένην καὶ μοχθηρὰν τοῦ βίου προσπάθεια, καὶ γυμνάζων ἀκριβῶς τὰ αἰσθητήρια πρὸς τὴν τοῦ καλοῦ καὶ και και διάκρισιν. ᾿Αποστάντες γὰρ οἱ ἄνθρωποι της Β περὶ τοῦ ὄντως ἀγαθοῦ σπουδῆς τε καὶ ἐπιμελείας ἐπὶ ἔρωτας, σωμάτων καὶ τὴν ἄψυχων ὕλην τῶν χρη- μάτων διὰ τῆς πλεονεξίας κατολίσθησαν, καὶ περὶ τὸν λαιμὸν καὶ τὴν γαστέρα τήν πᾶσαν σπουδήν ἔθεντο, ὅθεν ἡμῖν καὶ ἡ ἀρχαία ἔκπτωσις συνέβη. Εἰ οὖν τούτων ἀποστάντες, τὴν ψυχὴν ἐπὶ τὰ θειό- τερα πτερώσωμεν, ἀπολαύσωμεν τῆς μεγαλοπρε- πείας ἐκείνης, τῆς ἐπηρμένης μὲν ὑπὲρ ἄνω τῶν οὐρανῶν, ἐπηγγελμένης δὲ πᾶσι τοῖς ἐκλεκτοῖς, καὶ οὐδὲν ἀπὸ τῆς τοῦ σώματος προσπαθείας πεισόμεθα κακὸν, ἀλλ᾽ ἄξιοι γενόμεθα τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν. Ὁ γὰρ Θεὸς αὐτεξουσίους ἡμᾶς ἐποίησεν οὐδὲ μιᾷ τῶν ἔξωθεν ἀνάγκῃ δεδουλωμένους, ἀλλὰ τῇ οἰκείᾳ γνώμῃ τὸ ἀρέσκον ἡμῖν κατ' ἐξουσίαν αἱρουμένους. ΜΘ'. Τὴν γὰρ συμφορὰν ταύτην τὴν νῦν κρατούG σαν τὸ ἀνθρώπινον γένος τῇ ἀπάτῃ παρενεχθέντες ἐπεσπασάμεθα, οὐ παρὰ Θεοῦ γενομένην, ὅτι Θεὸς θάνατον οὐκ ἐποίησεν, οὐδὲ τέρπεται ἐπ' ἀπωλεία ζώντων, ἀλλὰ τρόπον τινὰ ἡμεῖς κτίσται τοῦ κακοῦ γινόμεθα οἱ ἄνθρωποι. "Ωσπερ γὰρ τὸ ἡλιακόν φως κοινῇ πρόσκειται πάσιν οἷς ἡ δύναμις τοῦ ὁρᾶν πρόσεστι, δύναταί τις, ἐὰν βουληθῇ, καμμύσας τὸν ὀφθαλμόν, χωρισθῆναι τῆς τοῦ φωτὸς δωρεᾶς, οὐ τοῦ ἡλίου τὸ σκότος ἐν ἐκείνῳ ποιήσαντος, ἀλλὰ τοῦ ἀποστραφέντος τὴν αὐτὴν τῆς ἀκτῖνος ἐκουσίως ἐφελκυσαμένου τὸ σκότος, ὥσπερ εἴ τις οἰκίαν ἑαυτῷ κατασκευάζων, μηδεμίαν ἐντέμοι τῷ φωτὶ τὴν ἐπὶ τὰ ἔσω πάροδον, ἀναυγὴ ἀπεργάζεται τὴν οἰκίαν, οὕτως καὶ ἡμεῖς ἐν τῇ φύσει τὸ καλόν τε και ἀγαθὸν ἔχοντες κατ᾽ ἐξουσίαν τὰ παρὰ φύσιν καινο- τομούμεν, ἐκουσίως τὴν κακοῦ πεῖραν ἐν τῇ ἀπο- στροφῇ τοῦ καλοῦ τῇ ἰδίᾳ προαιρέσει δημιουργούν τες · κακὸν γὰρ ἔξω προσθέσεως κατ' ἰδίαν ὑπόστα- σιν θεωρούμενον ἐν τῇ φύσει τῶν ὄντων, ἔστιν οὐδέν, Πᾶν γὰρ κτίσμα Θεοῦ καλὸν, καὶ πάντα ὅσα ἐποίης σεν ὁ Θεὸς, καλὰ λίαν. ᾿Αλλ' ἐπειδὴ κατὰ τὸν ῥηθέντα τρόπον ἐπενοήθη ζαῇ ἡμῶν τὸ ἁμαρτάνειν καὶ τῇ ἀκολουθίᾳ ἐκ μικρᾶς ἀφορμῆς μεγίστης κακίας ἐν ἡμῖν καταχυθείσης, ὡς τὸ θεοειδές ἐκεῖνο τῆς ψυχῆς κάλλος κατά μίμησιν τοῦ πρωτοτύπου γενόμενον, καθάπερ σίδηρον καταμελανθῆναι τῷ τῆς κακίας ἰῷ, VITA S. AUXENTII. Οportet ergo menti nostræ, quæ ita est occæcala, ut neque divinarum Scripturarum doctrinam ad- mittat aut intelligat, adhibere ducem piam ratio- nem, et praecipue timorem Dei, qui recte suo fun- gitur officio per frequentem orationem,ad hoc ut, relictis rebus terrestribus et in quas cadit inte- ritus, ad coelestia suscipiat. Qui enim est animo perspicas et mente eruditus, non corporeis so- lum mandat oculis inspectionem eorum quæ cer- nuntur,sed animæ quoque,atque adeo multo ma- gis, oculis intendere considerationem eorum quæ non cadunt sub aspectum, eorum quæ intelligen- tia percipiuntur, contemplans sine errore subs- tantiam, fugiens autem errantem et improbam vitæ affectionem, et sensus diligenter exercens ad boni et mali discretionem. Hominas enim, qui a cura et studio ejus, quod est vere bonum,defe cerunt, ad amorem corporum, atque inanimam pecuniæ materiam, per avaritiam prolapsi sunt et circa gulam ac ventrem omne suum studium posuerunt. Unde nobis quoque antiquus lapsus contigit. Qui ergo ab his defecimus,erigamus ani- mum ad ea quæ sunt diviniora. Frvamur illa ma- gnificentia, quæ est supra cœlos quidem elata, promissa est autem omnibus electis : et nihil mali patiamur a lapsu affectionis, sed efficiamur digni bonis æternis. Deus enim nos fecit libero arbi- trio praditos, neque servientes ulli externæ ne- cessitati, sed libere nostro arbitratu eligentes quod nobis placet. XLIX. Hanc enim calamitatem,qua nunc tene- tur humanum genus, fraude inducii allrarimus, non a Deo factam. Deus enim mortem non fecit, neque delectatur interitu vivorum : sed quodam- modo nos howines sumus mali creatores.Quomo- do enim lux solis est communiter proposita om- nibus quibus ad est vis videndi ; potest autem, si velit quispiam, claudens oculum,separari a dono lucis (non quod sol in illo effecerit tenebras, sed quod radii splendorem aversatus, tenebras sua sponte aliraxerit) : quomodo si quis domum sibi construens, nullum luci alitum præbeat intin- secus, obscuram domum elicit: ia nos quoque in natura haben:es bonum et honestum, nosiro arbitratu innovamus, quæ sunt præter naturam, Danos:ra sponte malorun experientiam in honi et honesti aversione, electione nostra et instituto fabricantes. Ma!am enim extra propositum, pro- pria substantia consideraium,nullum est in rerum natura. Quidquid enim a Deo creatum est, bonum est, et omnia quæcunque fecit Deus, sunt valde bona 46. Sed quoniam eo modo qui dictus est,pec- care vitæ nosiræ fuit excogitatum, et consequen- ter ex parva occasione in nos maximum est effu- sum vitium, adeo ut divina il.a animæ pulchritu- do, quæ facta erat ad imitationem primaria, tan- quam ferrum est nigrefacta rubigine vitii,non am- Gen. I. PATROL. GR. CXIV.

Α οὐκ ἔστι τῆς οἰκείας ἡμῖν ἐκφύσεως κατ' εἰκόνα χάο ριτος σωζομένου, ἀλλὰ πρὸς τὸ ἔσχατον τῆς ἁμαρ τίας μεταμορφωθείσης, ὡς καὶ διὰ τοῦτο ἡμᾶς τὴν ἀξίαν τῆς κατ᾿ εἰκόνα ἀφθαρσίας ἀπολέσθαι, πάση σπουδῇ ὀφείλομεν ἀπὸ τῶν νεκρῶν ἔργων πάλιν ἐπὶ τὰ τῆς ζωῆς διὰ μετανοίας ἀναδραμεῖν πρὸς τὸ τὴν οἰκείαν φύσιν ἀπολαβεῖν τῆς τοῦ Θεοῦ μεγαλοδωρεᾶς. Ἐὰν οὖν ἐκκαθάρωμεν ἀφ᾽ ἡμῶν τὸν ἐπιγινόμενον ἀπὸ κακίας ῥύπον καὶ τὸ ἐπικεκαλυμμένον ἐν τῇ ψυχῇ κάλλος διαφωτίσωμεν, τότε ἐντὸς ἡμῶν γίνε ται ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ· καὶ γὰρ ὁ Κύριος εἶπεν, ὅτι, Ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ ἐντὸς ὑμῶν ἐστιν, Β Ν΄. Τοῦτο δὲ λέγων ἐνδείκνυται, ὅτι τὸ ἀγαθὸν τοῦ Θεοῦ οὐ κεχώρισται τῆς φύσεως ἡμῶν, οὐδὲ πόρρω που τῶν ζητεῖν αὐτὸν προαιρουμένων ἀπόκειται, ἀλλ' ἐν ἑκάστῳ ἐστὶν ἀγνοούμενον μὲν καὶ διαλανθά νον, ὅτ' ἂν ὑπὸ τῶν μεριμνῶν τοῦ βίου συμπνίγηται, εὑρισκόμενόν τε καὶ γινωσκόμενον, ὅτ' ἂν εἰς ἐκεῖνο καὶ μόνον τὴν διάνοιαν ἡμῶν ἐπιστρέψωμεν. Τοῦτο γὰρ καὶ ἐν τῇ ζητήσει ἀπολωμένης δραχμῆς ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις ὁ Κύριος ἡμῖν ὑποτίθεται. Εἰ γὰρ ἅψεν τες τὸν λύχνον τῆς διανοίας ἡμῶν ζητήσωμεν τὴν κεκρυμμένην καὶ ἀπολωμένην δραχμήν, εὑρήσαμεν πάντως ὑπὸ τὴν κόπρον. Κόπρον δὲ χρὴ νοεῖν τὴν τῆς σαρκὸς ῥυπαρίαν, ἧς ἀποστρωθείσης καὶ δια- καθαρισθείσης διὰ τῆς ἐπιμελείας τοῦ βίου, ἔκδηλον τὸ ζητούμενον γενήσεται· καὶ εὑροῦσα ἡ ψυχὴ ἡ κατά στέρησιν τοῦ καλοῦ χήρα, ὅπερ ἀπώλεσεν, χαίρει χαρὰν ἀνεκλάλητον καὶ εἰς κοινωνίαν τῆς τοιαύτης εὐφροσύνης συγκαλείται τὰς γείτονας, τὰς οἰκείας δυνάμεις, διὰ τῶν αἰσθήσεων, Συγχάρητέ μοι, λέγουσα, ὅτι εὗρον τὴν δραχμὴν ἣν ἀπώλεσα· ταῦτ᾽ ἔστι τὸ κατ' εἰκόνα Θεοῦ, ὅπερ δι᾽ ἁμαρτίας ἀπώλεσε, διὰ δὲ μετανοίας ἀπέλαβον. Εἰ οὖν αὕτη ἐστὶν ἡ ἐπίνοια τῆς τοῦ ζητουμένου εὑρέσεως, ἡ της θείας εἰκόνος ἀποκατάστασις, τῆς νῦν ἐν τῷ τῆς σαρκὸς ῥύπῳ κεκαλυμμένης, ἐκεῖνο σπουδάσωμεν γενέσθαι, ὃ ἦν κατὰ τὴν πρώτην αὐτοῦ ζωὴν ὁ πρωτόπλαστος δ γυμνὸς μὲν τῆς τῶν νεκρῶν δερμάτων περιβολῆς, ἀνακεκαλυμμένῳ δὲ προσώπῳ καὶ εὐπαῤῥησιάστῳ τὴν δόξαν Κυρίου κατοπτριζόμενος. Δι᾿ ἧς τοίνυν μεθοδείας ἔξω τοῦ παραδείσου γεγόναμεν τῷ προπά τορι συνεκβληθέντες, διὰ τῆς ἐναντίας συγκαταθέ σεως ἔξεστιν ἡμῖν πάλιν ἐπανελθεῖν ἐπὶ τὴν ἀρχαίαν μακαριότητα. Τότε μὲν γὰρ ἡδονὴ δι' ἀπάτης εἰσ- γενομένη τῆς ἐκπτώσεως ἤρξατο · νυνὶ δὲ καθαρότης βίου διὰ τῆς τῶν ἐντολῶν τοῦ Χριστοῦ διδασκαλίας καὶ ἀγαθῶν ἔργων ἐπιμελείας ἀποκαθίστησιν ἐκεῖ πάλιν ἡμᾶς. Αλλ' ἐπειδὴ παράδεισος ζώντων ἐστὶ καὶ καθαρὸν οἰκητήριον, ἡμεῖς δὲ σάρκινοι καὶ θνησ τοὶ καὶ ἐῤῥυπωμένοι ἁμαρτίαις ἐσμὲν, καὶ οὐκ ἔστιν ἐν τῇ χώρα τούτων γενέσθαι τοὺς τῇ δυναστεία του θανάτου κρατουμένους, ἀναγκαῖόν ἐστιν, τρόπον τινὰ καὶ ἐπίνοιαν ἐξευρεῖν, ὅπως ἂν ἔξω τῆς ἐξουσ σίας ταύτης γενόμενοι κτησώμεθα πολιτείαν, τὴν τοῦ θανάτου μὴ φοβουμένην δυναστείαν, ἵνα καὶ τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν ἀπολαύσωμεν ἐν Χριστῷ. MENSIS FEBRUARIÙS. plius nobis propria, a natura ad imaginem conser- vala gratia, sed ad extremum peccati transfor- mata, ut propterea nobis perierit dignitas incor- ruptionis, quæ est secundum imaginem : debe- mus omni studio a mortuis operibus recurrere ad opera vitæ per penitentiam, ut nostram reci- piamus naturam summo Dei munere. Si ergo a nobis expurgemus sordes quæ a vitio inuruntur, et quæ latet in anima illustremus pulchritudi- nem, tunc fit intra nos regnum Dei ; elenim Dominus dixit, Quia regnum Dei intra vOS est 27. B L. Hoc autem dicens, ostendit quod bonum Dei non est separatumn a nostra natura, qui liberum ha- bemus arbitrium: sed est in unoquoque ignoratum quidem et latens, quando a curis et voluptatibus hu- jus mundi suffocatur: invenitur autern et cognosci- tur,quando ad illum solum nostrain converterimus cogitationem. Hoc enim etiam in drachmæ, quæpe- riit, inquisitione nobis Dominus ponit in Evange- liis 28. Si enim accensa lucerna nostræ cogitationis, quæ latet et periit, drachmam inquisierimus, sub stercore eam omnino inveniemus.Stercus vero in- telligere oportet sordes carnis. Quibus ablatis, et per bonæ vitæ curam ac studium repurgatis, fiet manifestum quod quæritur : et cum invenerit ani- ma, quæ est per boni privationem vidua, id quod perierat, gaudet gaudio ineffabili: et ad talis lælitiæ societatem convocat omnes vicinas, nempe pro- prias facultates per sensus, dicens: Mihi congratu- lemini,quoniam inveni drachmam,quam perdidi : c hoc est, id quod erat ad Dei imaginem,quod perdi- di per peccatum, recepi autem per penitentiam.Si ergo est hæc intelligentia ejus, quod quæritur, in- ventionis, nempe divinæ imaginis restitutio, quæ nunc est absconsa in sordibus animæ, studeamus illud fieri quod erat protoplastus in prima ejus vi- ta : nudus quidem ab amictu mortuarum pellium, revelata autem facie et libera gloriam Domini spe- culans (9). Per quam ergo rationem extra paradisum ejecti sumus,expulsi simul cum primo parente, per contrariam ascensionem licet nobis reverti ad an- tiquam beatitudinem. Nam tunc quidem voluptas, quæ ingressa est per deceptionem, dedit initium lapsui. Nunc autem vitæ puritas per doctrinam Christi mandatorum et curam bonorum nos illic – rursus restituit. Sed quoniam est paradisus viven- " tium, et purum habitaculum, nos vero carnales et mortales et sordidati peccatis, nec in hac regione esse possunt, qui mortis tenentur potestate : ne- cesse est modum aliquem et rationem invenire, ut cum fuerimus extra hanc potestatem, acquira- mus civitatem quæ potestatem mortis non exti- mescit, ut aeternis quoque bonis fruamur. C Luc. XVII, 21. Luc. xv. (9) Perfectiori adhuc modo, quam Moyses in monte, non tamen assecutus visionem beatificam,

Α οὐκ ἔστι τῆς οἰκείας ἡμῖν ἐκφύσεως κατ' εἰκόνα χάο ριτος σωζομένου, ἀλλὰ πρὸς τὸ ἔσχατον τῆς ἁμαρ τίας μεταμορφωθείσης, ὡς καὶ διὰ τοῦτο ἡμᾶς τὴν ἀξίαν τῆς κατ᾿ εἰκόνα ἀφθαρσίας ἀπολέσθαι, πάση σπουδῇ ὀφείλομεν ἀπὸ τῶν νεκρῶν ἔργων πάλιν ἐπὶ τὰ τῆς ζωῆς διὰ μετανοίας ἀναδραμεῖν πρὸς τὸ τὴν οἰκείαν φύσιν ἀπολαβεῖν τῆς τοῦ Θεοῦ μεγαλοδωρεᾶς. Ἐὰν οὖν ἐκκαθάρωμεν ἀφ᾽ ἡμῶν τὸν ἐπιγινόμενον ἀπὸ κακίας ῥύπον καὶ τὸ ἐπικεκαλυμμένον ἐν τῇ ψυχῇ κάλλος διαφωτίσωμεν, τότε ἐντὸς ἡμῶν γίνε ται ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ· καὶ γὰρ ὁ Κύριος εἶπεν, ὅτι, Ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ ἐντὸς ὑμῶν ἐστιν, Β Ν΄. Τοῦτο δὲ λέγων ἐνδείκνυται, ὅτι τὸ ἀγαθὸν τοῦ Θεοῦ οὐ κεχώρισται τῆς φύσεως ἡμῶν, οὐδὲ πόρρω που τῶν ζητεῖν αὐτὸν προαιρουμένων ἀπόκειται, ἀλλ' ἐν ἑκάστῳ ἐστὶν ἀγνοούμενον μὲν καὶ διαλανθά νον, ὅτ' ἂν ὑπὸ τῶν μεριμνῶν τοῦ βίου συμπνίγηται, εὑρισκόμενόν τε καὶ γινωσκόμενον, ὅτ' ἂν εἰς ἐκεῖνο καὶ μόνον τὴν διάνοιαν ἡμῶν ἐπιστρέψωμεν. Τοῦτο γὰρ καὶ ἐν τῇ ζητήσει ἀπολωμένης δραχμῆς ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις ὁ Κύριος ἡμῖν ὑποτίθεται. Εἰ γὰρ ἅψεν τες τὸν λύχνον τῆς διανοίας ἡμῶν ζητήσωμεν τὴν κεκρυμμένην καὶ ἀπολωμένην δραχμήν, εὑρήσαμεν πάντως ὑπὸ τὴν κόπρον. Κόπρον δὲ χρὴ νοεῖν τὴν τῆς σαρκὸς ῥυπαρίαν, ἧς ἀποστρωθείσης καὶ δια- καθαρισθείσης διὰ τῆς ἐπιμελείας τοῦ βίου, ἔκδηλον τὸ ζητούμενον γενήσεται· καὶ εὑροῦσα ἡ ψυχὴ ἡ κατά στέρησιν τοῦ καλοῦ χήρα, ὅπερ ἀπώλεσεν, χαίρει χαρὰν ἀνεκλάλητον καὶ εἰς κοινωνίαν τῆς τοιαύτης εὐφροσύνης συγκαλείται τὰς γείτονας, τὰς οἰκείας δυνάμεις, διὰ τῶν αἰσθήσεων, Συγχάρητέ μοι, λέγουσα, ὅτι εὗρον τὴν δραχμὴν ἣν ἀπώλεσα· ταῦτ᾽ ἔστι τὸ κατ' εἰκόνα Θεοῦ, ὅπερ δι᾽ ἁμαρτίας ἀπώλεσε, διὰ δὲ μετανοίας ἀπέλαβον. Εἰ οὖν αὕτη ἐστὶν ἡ ἐπίνοια τῆς τοῦ ζητουμένου εὑρέσεως, ἡ της θείας εἰκόνος ἀποκατάστασις, τῆς νῦν ἐν τῷ τῆς σαρκὸς ῥύπῳ κεκαλυμμένης, ἐκεῖνο σπουδάσωμεν γενέσθαι, ὃ ἦν κατὰ τὴν πρώτην αὐτοῦ ζωὴν ὁ πρωτόπλαστος δ γυμνὸς μὲν τῆς τῶν νεκρῶν δερμάτων περιβολῆς, ἀνακεκαλυμμένῳ δὲ προσώπῳ καὶ εὐπαῤῥησιάστῳ τὴν δόξαν Κυρίου κατοπτριζόμενος. Δι᾿ ἧς τοίνυν μεθοδείας ἔξω τοῦ παραδείσου γεγόναμεν τῷ προπά τορι συνεκβληθέντες, διὰ τῆς ἐναντίας συγκαταθέ σεως ἔξεστιν ἡμῖν πάλιν ἐπανελθεῖν ἐπὶ τὴν ἀρχαίαν μακαριότητα. Τότε μὲν γὰρ ἡδονὴ δι' ἀπάτης εἰσ- γενομένη τῆς ἐκπτώσεως ἤρξατο · νυνὶ δὲ καθαρότης βίου διὰ τῆς τῶν ἐντολῶν τοῦ Χριστοῦ διδασκαλίας καὶ ἀγαθῶν ἔργων ἐπιμελείας ἀποκαθίστησιν ἐκεῖ πάλιν ἡμᾶς. Αλλ' ἐπειδὴ παράδεισος ζώντων ἐστὶ καὶ καθαρὸν οἰκητήριον, ἡμεῖς δὲ σάρκινοι καὶ θνησ τοὶ καὶ ἐῤῥυπωμένοι ἁμαρτίαις ἐσμὲν, καὶ οὐκ ἔστιν ἐν τῇ χώρα τούτων γενέσθαι τοὺς τῇ δυναστεία του θανάτου κρατουμένους, ἀναγκαῖόν ἐστιν, τρόπον τινὰ καὶ ἐπίνοιαν ἐξευρεῖν, ὅπως ἂν ἔξω τῆς ἐξουσ σίας ταύτης γενόμενοι κτησώμεθα πολιτείαν, τὴν τοῦ θανάτου μὴ φοβουμένην δυναστείαν, ἵνα καὶ τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν ἀπολαύσωμεν ἐν Χριστῷ. MENSIS FEBRUARIÙS. plius nobis propria, a natura ad imaginem conser- vala gratia, sed ad extremum peccati transfor- mata, ut propterea nobis perierit dignitas incor- ruptionis, quæ est secundum imaginem : debe- mus omni studio a mortuis operibus recurrere ad opera vitæ per penitentiam, ut nostram reci- piamus naturam summo Dei munere. Si ergo a nobis expurgemus sordes quæ a vitio inuruntur, et quæ latet in anima illustremus pulchritudi- nem, tunc fit intra nos regnum Dei ; elenim Dominus dixit, Quia regnum Dei intra vOS est 27. B L. Hoc autem dicens, ostendit quod bonum Dei non est separatumn a nostra natura, qui liberum ha- bemus arbitrium: sed est in unoquoque ignoratum quidem et latens, quando a curis et voluptatibus hu- jus mundi suffocatur: invenitur autern et cognosci- tur,quando ad illum solum nostrain converterimus cogitationem. Hoc enim etiam in drachmæ, quæpe- riit, inquisitione nobis Dominus ponit in Evange- liis 28. Si enim accensa lucerna nostræ cogitationis, quæ latet et periit, drachmam inquisierimus, sub stercore eam omnino inveniemus.Stercus vero in- telligere oportet sordes carnis. Quibus ablatis, et per bonæ vitæ curam ac studium repurgatis, fiet manifestum quod quæritur : et cum invenerit ani- ma, quæ est per boni privationem vidua, id quod perierat, gaudet gaudio ineffabili: et ad talis lælitiæ societatem convocat omnes vicinas, nempe pro- prias facultates per sensus, dicens: Mihi congratu- lemini,quoniam inveni drachmam,quam perdidi : c hoc est, id quod erat ad Dei imaginem,quod perdi- di per peccatum, recepi autem per penitentiam.Si ergo est hæc intelligentia ejus, quod quæritur, in- ventionis, nempe divinæ imaginis restitutio, quæ nunc est absconsa in sordibus animæ, studeamus illud fieri quod erat protoplastus in prima ejus vi- ta : nudus quidem ab amictu mortuarum pellium, revelata autem facie et libera gloriam Domini spe- culans (9). Per quam ergo rationem extra paradisum ejecti sumus,expulsi simul cum primo parente, per contrariam ascensionem licet nobis reverti ad an- tiquam beatitudinem. Nam tunc quidem voluptas, quæ ingressa est per deceptionem, dedit initium lapsui. Nunc autem vitæ puritas per doctrinam Christi mandatorum et curam bonorum nos illic – rursus restituit. Sed quoniam est paradisus viven- " tium, et purum habitaculum, nos vero carnales et mortales et sordidati peccatis, nec in hac regione esse possunt, qui mortis tenentur potestate : ne- cesse est modum aliquem et rationem invenire, ut cum fuerimus extra hanc potestatem, acquira- mus civitatem quæ potestatem mortis non exti- mescit, ut aeternis quoque bonis fruamur. C Luc. XVII, 21. Luc. xv. (9) Perfectiori adhuc modo, quam Moyses in monte, non tamen assecutus visionem beatificam,

ΝΔ'. Οι πλειστάκις τῷ σημείῳ τοῦ σταυροῦ καταρ- γούμενοι την ήτταν ἀποδύρονται καὶ ὀλολύζοντες ἀπέρχονται. Ἡμεῖς οὖν μὴ ἐνθῶμεν, κἀκεῖνοι ἐν- τρέπονται· ἡμεῖς ἀντιστῶμεν, κἀκεῖνοι καταβάλ- λονται· ἡμεῖς τὸν Κύριον ἐπικαλεσόμεθα, καὶ πᾶσα βουλὴ αὐτῶν διασκεδάζεται. Στάδιον γάρ ἐστὶν καὶ ἄθλησις καὶ μαρτύριον ὁ βίος παντὸς Χριστιανοῦ τοῦ κατὰ τὰς ἐντολὰς τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν προαιρουμένου πορεύεσθαι, μάλιστα δὲ τὸν ἐν τῷ μονήρει σκοπῷ, ὡς καὶ ὁ ᾿Απόστολός φησιν, ὅτι οὐκ ἔστιν ἡμῖν ἡ πάλη πρὸς αἷμα καὶ σάρκα, ἀλλὰ πρὸς τὰς ἀρχὰς, πρὸς τὰς ἐξουσίας, πρὸς τοὺς κοσμοκράτορας του σκότους, πρὸς τὰ πνευματικὰ τῆς πονηρίας παρ- εγγνῶ δὲ ὑμῖν λέγων· Ενδύσασθε τὴν πανοπλίαν τοῦ Θεοῦ πρὸς τὸ δύνασθαι ἀντιστῆναι ταῖς μεθο- δείπις τοῦ διαβόλου, καὶ τὸν θώρακα δὲ τῆς πίστεως, Β καὶ τὴν περικεφαλαίαν τοῦ σωτηρίου, καὶ τὴν μά- χαιραν τοῦ πνεύματος αὐτὸς διδάσκει ἐκτῆσθαι ἡμᾶς, ὥστε διὰ τῶν τοιούτων ἀοράτων καὶ ἀηττής τῶν ὅπλων ἀντιπαρατάττεσθαι ἡμᾶς τοῖς ἀοράτοις λογισμοῖς, καὶ διὰ τούτων τοῖς ἐχθροίς, καθά φησιν, λογισμούς καθαιρούντες καὶ πᾶν ὕψωμα επαιρόμε- νον κατὰ τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ καὶ πᾶν νόημα ποn αἰχμαλωτίζοντες εἰς τὴν ὑπακοὴν τοῦ Χριστοῦ τοῦ νικῶντος ἀεὶ ἐν τῇ ἡμετέρᾳ ἀσθενείᾳ τὸ διαβολικόν θράσος καὶ μὴ συγχωρούντος πειράζεσθαι ἡμᾶς ὑπὲρ ὃ δυνάμεθα, ἀλλὰ παρέχοντος τὴν ἔκβασιν δι' ὑπομονῆς, πρὸς τὸ δύνασθαι ἡμᾶς ὑπενεγκεῖν. "Ανευ γὰρ τῆς αὐτοῦ βοηθείας ἀσθενεῖς ἡμεῖς καὶ ἀνίσχυ- ραι, καὶ πάντων σχεδὸν πτηνῶν καὶ κτηνῶν εὐχλω τότεροι · ἀξιούμενοι δὲ τῆς αὐτοῦ ἐπικουρείας οἱ ἀσθενεῖς ἰσχυροί, οἱ ἄτιμοι ἔνδοξοι, οἱ γήϊνοι ἐπουράνιοι, οἱ θνητοὶ ἀθάνατοι κατὰ τὸ πλῆθος τῶν αὐτοῦ οἰκτιρμῶν ἀναδεικνύμεθα καὶ κληρονόμοι αἰωνίου βασιλείας γινόμεθα. ΝΕ΄. ἱκανῶς τοίνυν ὠφελούμενοι οἱ γνησίως ἀκροώμενοι, χαίροντες κατῄεισαν εὐχαριστοῦντες τῷ Δεσπότῃ τῶν ὅλων καὶ Κυρίῳ ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστῷ· καὶ τοῦτο δὲ ἀπήγγελλεν ὁ μακάριος, ὡς μὴ μόνον τὴν Κυριακὴν, ἀλλὰ καὶ τὴν παρασκευὴν καθ᾿ ἑκά- στην ἑβδομάδα σχολάζειν, εἰ δυνατόν, μάλιστα τοὺς εὐποροῦντας τῆς ἐφημέρου τροφῆς, τὴν μὲν ἐν νη- στείᾳ καὶ προσευχῇ διὰ τὸ πάθος τοῦ Σωτῆρος, τὴν δὲ ἐν εὐωχίᾳ καὶ τῇ τῶν μυστηρίων μεταλείψει διά τὴν αὐτοῦ ἀνάστασιν· διόπερ εἴ ποτε συνέβη οἰκο- δομῆς ἕνεκα έργάτας ἔχειν αὐτὸν ἢ καὶ τὸν διάδοχον αὐτοῦ, περὶ οὗ κατά χώραν εἰροῦμεν, τὰς δύο ταύτας ἡμέρας σχολάζειν ἐπέταττεν, τῇ μὲν παρασκευῇ σὺν τῷ ἀναλώματι καὶ τὸν μισθὸν παρέχοντες, τῇ δὲ Κυριακῇ τὸ ἀνάλωμα μόνον· ἐπιφωσκούσης δὲ τῆς ἡμέρας τῶν Σαββάτων τους συνήθεις μετὰ τῶν εὑρι- σκομένων ὁ Πατὴρ παννυχίζων ἀγρυπνεῖν ἐκελεύετο. αὐτοῦ ἔνδον προσευχομένου καὶ τῶν λοιπῶν ἔξωθεν VITA S. AUXENTII. • A LIV. Qui sapissime signo crucis repressi, defent se esse victos. Nus ergo ne cedamus, et illi dejiciun- tur:nos resistamus, et illi evertuntur; nos Dominum invocemus, et dissipatur universum eorum consi lium. Εst enim stadium, certamen et martyrium, vita cujuslibet Christiani, qui vult ingredi conve- nienter præceptis nostri Servatoris: et maximeejus qui est insignis in vita monastica, ut dicit Apo- stolus : . Non est nobis colluctatio adversus sanguinem et carnem, sed adversus principatus,ad- versus potestates, al versus principes tenebrarum mundi hujus. » Præcipio autem vobis, dicens: In- duite armaturam Dei ut possitis resistere insidiis diaboli, et loricam fidei,et galeam salutis,et gla- dium spiritus docet ipse nos possidere : ut per hæc invicta arma, quae non cadunt sub aspectum, resistamus cogitationibus quæ videri nequeunt, et per eas inimicis, quomodo dicit : Cogitationes destruentes et omnem altitudinem, quæ erigitur adversus Dei scientiam, et omnem cogitatum cap- livantes ad Christi obedientiam, qui semper vincit in nostra imbecillitate diabolicam audaciam, et permittit nos tentari supra id quod possumus, sed preret eventum per tolerantiam, ut nos pos- simus sustinere. Nam absque ejus auxilio nos in- Grmi et imbecilli, et quibusvis volucribus et pecu- dilus captu faciliores. Dignati autem ejus auxilio, qui imbecilli, fortes: qui abjectt,gloriosi : qui ter- reni, cœlestes, qui mortales, immortales reddi- mur per multitudinem ejus miserationum, et æterni regni hæredes efficimur. C CAPUT IX. Cultus divinus a S. Auxentio aliis præscriptus. Mors S. Simeonis Stylitœ, aliaque revelata. Monasterium sanctimonalium inceptum. Ephes. vi, 12. Ibid. II. Cor. x, 5, LV. Cum satis ergo utilitatis percepissent, qui ingenue audiebant, leli descenderunt, gratias agentes universorum Domino nostro Jesu Christo. Porro aulem hoc quoque præcipiebat Beatus, ut non solum die Dominico,sed etiam die Parasceves singulis hebdomadis feriarentur, si posset Geri : maxime quibus quotidianus victus abunde suppe- tit: hunc quidem in jejunio et precatione,propter passionem Servatoris; illum autem in convivio et sacramentorum participatione, propter ejus resur- Drectionem. Quamobrem si quando contigisset ip- sum habere operarios, aut etiam ejus successo- rem, de quo suo loco dicemus, hos duos dies ju- bebant feriari : die quidem Parasceves cum im- pensis mercedem quoque præbentes, Dominico autem solum impensas. lllucescente vero die Sabbatorum, familiares suos cum iis qui invenie- bantur, Pater jubebat tota nocte vigilare. LVI Cum de more ergo in quadam nocturna vigi- lia ipse intus precaretur et reliqui foris permanerent, 15. Κατὰ οὖν τὸ εἰαθὸς ἐν μιᾷ τῶν παννυχίδων,

ΝΔ'. Οι πλειστάκις τῷ σημείῳ τοῦ σταυροῦ καταρ- γούμενοι την ήτταν ἀποδύρονται καὶ ὀλολύζοντες ἀπέρχονται. Ἡμεῖς οὖν μὴ ἐνθῶμεν, κἀκεῖνοι ἐν- τρέπονται· ἡμεῖς ἀντιστῶμεν, κἀκεῖνοι καταβάλ- λονται· ἡμεῖς τὸν Κύριον ἐπικαλεσόμεθα, καὶ πᾶσα βουλὴ αὐτῶν διασκεδάζεται. Στάδιον γάρ ἐστὶν καὶ ἄθλησις καὶ μαρτύριον ὁ βίος παντὸς Χριστιανοῦ τοῦ κατὰ τὰς ἐντολὰς τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν προαιρουμένου πορεύεσθαι, μάλιστα δὲ τὸν ἐν τῷ μονήρει σκοπῷ, ὡς καὶ ὁ ᾿Απόστολός φησιν, ὅτι οὐκ ἔστιν ἡμῖν ἡ πάλη πρὸς αἷμα καὶ σάρκα, ἀλλὰ πρὸς τὰς ἀρχὰς, πρὸς τὰς ἐξουσίας, πρὸς τοὺς κοσμοκράτορας του σκότους, πρὸς τὰ πνευματικὰ τῆς πονηρίας παρ- εγγνῶ δὲ ὑμῖν λέγων· Ενδύσασθε τὴν πανοπλίαν τοῦ Θεοῦ πρὸς τὸ δύνασθαι ἀντιστῆναι ταῖς μεθο- δείπις τοῦ διαβόλου, καὶ τὸν θώρακα δὲ τῆς πίστεως, Β καὶ τὴν περικεφαλαίαν τοῦ σωτηρίου, καὶ τὴν μά- χαιραν τοῦ πνεύματος αὐτὸς διδάσκει ἐκτῆσθαι ἡμᾶς, ὥστε διὰ τῶν τοιούτων ἀοράτων καὶ ἀηττής τῶν ὅπλων ἀντιπαρατάττεσθαι ἡμᾶς τοῖς ἀοράτοις λογισμοῖς, καὶ διὰ τούτων τοῖς ἐχθροίς, καθά φησιν, λογισμούς καθαιρούντες καὶ πᾶν ὕψωμα επαιρόμε- νον κατὰ τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ καὶ πᾶν νόημα ποn αἰχμαλωτίζοντες εἰς τὴν ὑπακοὴν τοῦ Χριστοῦ τοῦ νικῶντος ἀεὶ ἐν τῇ ἡμετέρᾳ ἀσθενείᾳ τὸ διαβολικόν θράσος καὶ μὴ συγχωρούντος πειράζεσθαι ἡμᾶς ὑπὲρ ὃ δυνάμεθα, ἀλλὰ παρέχοντος τὴν ἔκβασιν δι' ὑπομονῆς, πρὸς τὸ δύνασθαι ἡμᾶς ὑπενεγκεῖν. "Ανευ γὰρ τῆς αὐτοῦ βοηθείας ἀσθενεῖς ἡμεῖς καὶ ἀνίσχυ- ραι, καὶ πάντων σχεδὸν πτηνῶν καὶ κτηνῶν εὐχλω τότεροι · ἀξιούμενοι δὲ τῆς αὐτοῦ ἐπικουρείας οἱ ἀσθενεῖς ἰσχυροί, οἱ ἄτιμοι ἔνδοξοι, οἱ γήϊνοι ἐπουράνιοι, οἱ θνητοὶ ἀθάνατοι κατὰ τὸ πλῆθος τῶν αὐτοῦ οἰκτιρμῶν ἀναδεικνύμεθα καὶ κληρονόμοι αἰωνίου βασιλείας γινόμεθα. ΝΕ΄. ἱκανῶς τοίνυν ὠφελούμενοι οἱ γνησίως ἀκροώμενοι, χαίροντες κατῄεισαν εὐχαριστοῦντες τῷ Δεσπότῃ τῶν ὅλων καὶ Κυρίῳ ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστῷ· καὶ τοῦτο δὲ ἀπήγγελλεν ὁ μακάριος, ὡς μὴ μόνον τὴν Κυριακὴν, ἀλλὰ καὶ τὴν παρασκευὴν καθ᾿ ἑκά- στην ἑβδομάδα σχολάζειν, εἰ δυνατόν, μάλιστα τοὺς εὐποροῦντας τῆς ἐφημέρου τροφῆς, τὴν μὲν ἐν νη- στείᾳ καὶ προσευχῇ διὰ τὸ πάθος τοῦ Σωτῆρος, τὴν δὲ ἐν εὐωχίᾳ καὶ τῇ τῶν μυστηρίων μεταλείψει διά τὴν αὐτοῦ ἀνάστασιν· διόπερ εἴ ποτε συνέβη οἰκο- δομῆς ἕνεκα έργάτας ἔχειν αὐτὸν ἢ καὶ τὸν διάδοχον αὐτοῦ, περὶ οὗ κατά χώραν εἰροῦμεν, τὰς δύο ταύτας ἡμέρας σχολάζειν ἐπέταττεν, τῇ μὲν παρασκευῇ σὺν τῷ ἀναλώματι καὶ τὸν μισθὸν παρέχοντες, τῇ δὲ Κυριακῇ τὸ ἀνάλωμα μόνον· ἐπιφωσκούσης δὲ τῆς ἡμέρας τῶν Σαββάτων τους συνήθεις μετὰ τῶν εὑρι- σκομένων ὁ Πατὴρ παννυχίζων ἀγρυπνεῖν ἐκελεύετο. αὐτοῦ ἔνδον προσευχομένου καὶ τῶν λοιπῶν ἔξωθεν VITA S. AUXENTII. • A LIV. Qui sapissime signo crucis repressi, defent se esse victos. Nus ergo ne cedamus, et illi dejiciun- tur:nos resistamus, et illi evertuntur; nos Dominum invocemus, et dissipatur universum eorum consi lium. Εst enim stadium, certamen et martyrium, vita cujuslibet Christiani, qui vult ingredi conve- nienter præceptis nostri Servatoris: et maximeejus qui est insignis in vita monastica, ut dicit Apo- stolus : . Non est nobis colluctatio adversus sanguinem et carnem, sed adversus principatus,ad- versus potestates, al versus principes tenebrarum mundi hujus. » Præcipio autem vobis, dicens: In- duite armaturam Dei ut possitis resistere insidiis diaboli, et loricam fidei,et galeam salutis,et gla- dium spiritus docet ipse nos possidere : ut per hæc invicta arma, quae non cadunt sub aspectum, resistamus cogitationibus quæ videri nequeunt, et per eas inimicis, quomodo dicit : Cogitationes destruentes et omnem altitudinem, quæ erigitur adversus Dei scientiam, et omnem cogitatum cap- livantes ad Christi obedientiam, qui semper vincit in nostra imbecillitate diabolicam audaciam, et permittit nos tentari supra id quod possumus, sed preret eventum per tolerantiam, ut nos pos- simus sustinere. Nam absque ejus auxilio nos in- Grmi et imbecilli, et quibusvis volucribus et pecu- dilus captu faciliores. Dignati autem ejus auxilio, qui imbecilli, fortes: qui abjectt,gloriosi : qui ter- reni, cœlestes, qui mortales, immortales reddi- mur per multitudinem ejus miserationum, et æterni regni hæredes efficimur. C CAPUT IX. Cultus divinus a S. Auxentio aliis præscriptus. Mors S. Simeonis Stylitœ, aliaque revelata. Monasterium sanctimonalium inceptum. Ephes. vi, 12. Ibid. II. Cor. x, 5, LV. Cum satis ergo utilitatis percepissent, qui ingenue audiebant, leli descenderunt, gratias agentes universorum Domino nostro Jesu Christo. Porro aulem hoc quoque præcipiebat Beatus, ut non solum die Dominico,sed etiam die Parasceves singulis hebdomadis feriarentur, si posset Geri : maxime quibus quotidianus victus abunde suppe- tit: hunc quidem in jejunio et precatione,propter passionem Servatoris; illum autem in convivio et sacramentorum participatione, propter ejus resur- Drectionem. Quamobrem si quando contigisset ip- sum habere operarios, aut etiam ejus successo- rem, de quo suo loco dicemus, hos duos dies ju- bebant feriari : die quidem Parasceves cum im- pensis mercedem quoque præbentes, Dominico autem solum impensas. lllucescente vero die Sabbatorum, familiares suos cum iis qui invenie- bantur, Pater jubebat tota nocte vigilare. LVI Cum de more ergo in quadam nocturna vigi- lia ipse intus precaretur et reliqui foris permanerent, 15. Κατὰ οὖν τὸ εἰαθὸς ἐν μιᾷ τῶν παννυχίδων,

ἀύπνων διατελούντων, ἀνοίξας τὸ θυρίδιον ὁ μακά ριος καὶ τὸ Εὐλογητός Κύριος, εἰρηνὼς ἐπὶ τρίτον, σφοδρώς στενάξας καὶ τὴν κεφαλὴν κλίνας ἔφησεν, Ὁ ἐν τῇ ᾿Ανατολῇ φωστήρ, ὦ τέκνα, Συμεὼν ὁ πατὴρ ἡμῶν κεκοίμηται. Τῶν δὲ διὰ τὴν ψαλμῳδίαν μὴ αἰσθομένων τὸ ῥηθὲν, ἔκλαυσεν ἡ μακάριος ἐπὶ ἱκα- νόν· παυσαμένων δὲ αὐτῶν πάλιν λέγει, Ὁ ἐν ἁγίοις Πατὴρ ἡμῶν ὁ στύλος καὶ τὸ ἑδραίωμα τῆς ἀληθείας Συμεὼν ἀνεπαύσατο, καὶ ἡ ἄμωμος καὶ καθαρὰ αὐτοῦ ψυχὴ ἐμὲ τὸν ἀχρεῖον καὶ ἐῤῥυπωμένον οὐκ απηξίωσεν φθάσασα κατασπάσασθαι. Ταῦτα ἀκούσ σαντες καὶ μεγάλως τρομάσαντες, ἀποκριθῆναι μὲν οὐκ ἐτόλμησαν, μᾶλλον δὲ ἡσύχασαν, τὴν ὥραν καὶ τὴν νύκτα σημειωσάμενοι, ἐν ᾗ ταῦτα ἐλέχθη. ὡς δὲ μετ' ὀλίγας ἡμέρας ἡ περὶ τούτου ἀναφορὰ τὸν εὐτ Β σεβέστατον βασιλέα ἐν ταῖς ἀρχαῖς αὐτοῦ κατέλαβε Λέοντα, καὶ τοῖς πᾶσιν ἐγνωρίσθη, φιλοπονήσαντες οἱ ἀκηκοότες εὗρον ἀπλανῆ τοῦ ὁσίου τὴν ῥῆσιν, ἣν χάριτι θείᾳ κατὰ ἀποκάλυψιν προειρήκει ἐν τῇ τες λειώσει τοῦ ἁγίου Συμεώνος. Καταπλαγέντες οὖν σφοδρῶς καὶ δοξάζοντες τὸν Θεὸν, ἐδιδάχθησαν καὶ ἐν τούτῳ, ὅτι πάντα δυνατὰ παρὰ τῷ Θεῷ. ΝΖ΄. Οτι δὲ οὐκ ἐστοχασμένως παρ' ἡμῶν ταῦτα λέλεκται, ἀλλὰ μετὰ πλείονος ἀκριβείας, άπερ με μαθήκαμεν παρ' ἑνὸς τῶν ὑπουργῶν αὐτοῦ, ταῦτα διεξήλθομεν, μηδεὶς ἀμφιβαλλέτω. Οὗτος γὰρ, οὗτος ὁ περὶ τούτου ἡμᾶς στοιχειώσας, τῇ γλώττῃ μὲν βάρβαρος ὑπῆρχεν ἐκ τῆς Μυσίας ὁρμώμενος, τῇ γνώμῃ δὲ πάνσεμνος, ὃς προσκαρτερῶν τῷ μακαρίῳ Αὐξεντίῳ, οὐκ οἴνου μετελάμβανεν, οὐκ ἐλαίου, οὔτε εψήματος, οὔτε ἀπώρας, οὐκ ἄλλου τινὸς πλὴν ἄρτου καὶ ὕδατος καὶ τῶν σπερμάτων τὰ ἄνεφθα, καὶ ταῦτα οὐκ εἰς κόρον, διὰ πάσης μὲν σχεδὸν τῆς νυ κτὸς προσευχόμενος, ἐν ἡμέρᾳ δὲ σταυρία μικρὰ ἐκ κρατίων πάνυ τερπνά ταῖς χερσὶν ἐργαζόμενος διετέλει, καὶ οἱ ἀνιόντες ἐκομίζοντο αὐτὰ εὐλογίας χάριν · αὐτὸς ἡμῖν τῷ οἰκείῳ στόματι αὐτὰ ἐγνώρι σεν, ὁ καὶ μετὰ τοῦ μακαρίου κοίμησιν σὺν τῷ τρόπῳ καὶ τὸν τόπον διαδεξάμενος. ΝΗ΄. Πάλιν οὖν πλειόνων ἐπισυναχθέντων, καὶ κατὰ τὸν προειρημένον συνήθη κανόνα ὑμνολογούν των, ἀνοίξαντος τοῦ μακαριωτάτου Αυξεντίου τὸ θυρίδιον, καὶ ὡς εἰώθει τὸ πέρας τῆς εὐχῆς ποιήσας, ἀποκριθεὶς εἷς τῶν παρόντων ἔφη· Δέομαί σου, Δέσ σποτα, εὐλόγησον καὶ εὔξαι, ὅτι ἐν ὑπὲρ μισθοῦ κατὰ μῆνα λαμβάνων πρόβατον, ἀπολέσας, του μη- νὸς τὸν μισθὸν ὑστεροῦμαι ἦν γὰρ διακονίζων τῷ μακαρίῳ τὰ θύματα). Πρὸς ταῦτα μειδιάσας ὁ μα κάριος ἀπεκρίνατο · Ἐμοὶ τοῦτο λέγεις, ὡς μαν- τεύεσθαι εἰθισμένῳ ἢ ἀγέλας κεκτημένῳ ; κἀκεῖνος ἔφη, Οὐχὶ προσκυνῶ σε, ἀλλ᾽ ἵνα ἐπεύξῃ καὶ εὑρεθῇ · εἶτα μικρὸν διαστείλας, "Αλυπόν τινα λαμπρᾷ τῇ φωνῇ, ὡς ἦν αὐτῷ πεφυκός, μετακαλεῖτο ὁ μακάριος. Δύο οὖν ὁμωνύμων εὐρεθέντων, Σοί, φησί, λέγω τῷ ἐξ εὐωνύμων ἑστῶτι· οἶδα, ὅτι οὐκ ἔκλεψας, ἀλλ' εὗρες τὸ πρόβατον· ἄπελθε οὖν, ἀπόδος. Οὗτος γὰρ ὁ ἀπολέσας ἓξ φόλεις εἰς ἀναλώματα παρέχει ἐπὶ τὸ συναλισθῆναι ὑμᾶς, ὃς ποιήσας ὡς ἐκελεύσθη, ἀπο- λαβὼν τὸ θρέμμα ηὐχαρίστε τῷ Κυρίῳ τῷ ποιούντι MENSIS FEBRUARIUS. aperta fenestra Beatus, cum, «Benedictus Dominus A Deus, ter vehementer dixisset, et suspirasset, et caput in terram inclinasset, dicit: Quod erat in Oriente luminare, o filii, Symeon Pater noster dormiit. Cum ii autem propter psalmodiam non sensissent, quod dictum fuerat, valde flens Bea- tus, rursus dicit eis : Sanctus Pater noster, Ec- clesiæ columna et firmamentum,Symeon requie- vit, et nulli culpa affinis et munda ejus anima me inutilem et sordibus inquinatum, non est de- dignata præteriens salutare. Hæc cum audiissent et valde essent perculsi, non potuerunt respon- dere, sed siluerunt, signantes noctem in qua hæc dicta fuerant. Cum autem paucis post diebus hoc ad pium imperatorem Leonem in principio sui imperii relatum esset, et omnibus id esset notum, diligenter scrutali qui audiverant, invenerunt fuisse certum quod Sanctus dixerat, ut quod di- vina gratia prædixisset per revelationem in con- summatione sancti Symeonis. Valde ergo obstu- pefacti et Deum glorificantes, in hoc quoque docti fuere, Deum posse omnia. LVII. Quod vero hæc a nobis, non sola motis conjectura,dicta sint,sed quæ accuratissime didi- cimus ab uno ab ejus administris,ea etiam perse- cuti sumus. Nemo ergo dubitet ; nam qui nos de hoc instruxit,erat quidem lingua barbarus,ut qui esset ortus ex Mysia,mente autem honestissimus, ut qui perseverans apud beatum Auxentium, non vinum biberit, non oleo usus sit, non pulmento, non fractu,non denique ullo alio Nam præter pa- c nem et aquam et semina, quæ non coquebantur, eaque non ad satietatem, quavis fere nocte, nihil comedebat aut bibebat, interdiu autem parvas quasdam cruces ex siliquis valde elegantes suis ma- nibus assidue faciebat. Qui autem ascendebant, eas accipiebant gralia benedictionis. Ipse nobis hæc ore suo significavit, qui etiam postquam dormiit Beatus, cum moribus loco quoque successit. LVIII. Rursus ergo pluribus congregatis, et præ- dicta consueta regula hymnum dicentibus, cum beatissimus Auxentius aperuisset fenestram, et ut consueverat, precum finem fecisset, respondens unus ex iis qui aderant, dixit : Rogo te, domine, benedic, et precare, quod cum tribus mensibus unam pro mercede menstrua ovem accipiam, ea perdita, frustrar mercede unius mensis : solebat enim Bealo hostias afferre. Ad hæc subridens, respondit Beatus : Mihi hoc dicis, ut qui sim soli - tus divinare,aut qui greges possideam? Ille dixit: Nequaquam, sed adoro te, ut ores,et inveniatur. Deinde cum paululum intermisisset, Alypium quemdam clara voce,ut solebat, Beatus accersiit. Cum duo ergo inventi essent ejusdem nominis : Tibi, inquit, dico, qui stas a sinistris.Scio te non esse suffuratum ovem,sed invenisse, vade ergo et redde. Hic enim, qui perdidit, dat vobis ad sum- tum sex obolos ut vos congregemini. Qui cum ecisset ut jussus fuerat,recepia ove, Domino egit D

Δ τῆς φθορᾶς ἀποστᾶσαν. ὡς δὲ διὰ πλείστων παραι- νέσεων πεῖσαι αὐτὴν οὐκ ἴσχυσεν ἐπὶ τῇ συναφείς τοῦ ἀνδρὸς, τοῦτο καὶ τῶν οἰκείων ἐπαπειλούντων αὐτῇ καὶ μηδὲν ἀνυόντων, ἀνενδότως τῷ πρὸς Θεὸν πόθῳ, ταύτῃ προσχὼν ὁ μακάριος] συνεῖναι μετὰ τῆς δ προτέρας καὶ ταύτην ἐπέτρεψεν. ᾿Αλλὰ καὶ Θηριο- τρόφου τινὸς γυνὴ ἅπαντα καταλιποῦσα καὶ τὴν ἑαυ τῆς σωτηρίαν ἐξαιτοῦσα ἠξίου τὸν ὅσιον μὴ ἀποβάλω λεσθαι αὐτήν. Ην ἱκανῶς κατηχήσας πρῶτον ναόν τοῦ Θεοῦ γενέσθαι, καθάτερ καὶ ὁ μετὰ ταῦτα βίος ἀπέδειξεν, εἰσδεχθῆναι κελεύει. Μετ' οὐ πολὺ δίδω σιν αὐταῖς σχῆμα ὄντως ἀσκητικὸν τριχίνοις γιτῶν σιν αὐτὰς μεταμφιέσας καὶ ὠμοφορίοις μεγάλοις τισὶν ὡς δυσωπεῖσθαι τινα καὶ μόνον ὁρῶντα τὴν τοσαύτην κατήφειαν (οὔπω γὰρ ἦν ἐν τοῖς μέρεσι Β τούτοις σχῆμα τοιοῦτον πώποτε φανέν). ΞΒ'. Εκ τότε οὖν καὶ ἕτεραι λοιπὸν προσίεσαν τῷ πράγματι, αἱ μὲν ὑπὸ εὐγενῶν γονέων ἐπὶ φυλακῇ τῆς παρθενίας προσαγόμεναι, αἱ δὲ ἐκ τῆς τῶν θεάτρων πομπῆς τῷ διαβύλῳ ἀποτασσόμεναι, ὡς ἐν ὀλίγῳ καιρῷ ὑπὲρ τὰς ἑβδομήκοντα συναχθῆναι καὶ λοιπὸν προτραπῆναι τὸν μακάριον εὐκτήριον οἶκον αὐταῖς οἰκοδομῆσαι. ᾿Απαραλείπτως οὖν κατὰ παρα- σκευὴν καὶ κυριακὴν μεταστελλόμενος αὐτὰς καὶ τὸν τῆς παρθενίας καὶ σωφροσύνης λόγον εἰσηγού μενος παρεκάλει νουθετῶν καὶ πείθων λήθην πιν τελῆ ποιήσασθαι τῶν τοῦ βίου τερπνῶν, ὡς τερπνο τέρων καὶ ἀσυγκρίτων ὄντων τῶν ἐν ἐπαγγελίαις ἀγαθῶν καὶ μὴ κατασύρεσθαι ταῖς τῆς σαρκὸς ἡδον να:ς. Εἰ γὰρ καὶ φύσιν ἡμῖν ἐπὶ τὸν γάμον ὁ ποιητὴς έδωρήσατο, ἀλλὰ προαιρέσεως ἡμᾶς πάλιν άμεινο τέρας ἠξίωσεν ἡ τοῦ καλοῦ τὸ κάλλιον προτιμήσαν- τος· ἀντὶ μὲν γάμου φυσικοῦ, ἐφ᾽ ᾧ κεῖται τὸ ὁ Αὐτ ξάνεσθε, καὶ πληθύνεσθε, καὶ πληρώσατε τὴν γῆν· ὡς δὲ ἠντίκειται χηρεία καὶ ἀπαιδεία καὶ πρὸς τὸν ἄνδρα ἀποστροφή μετὰ τῆς ἀνυποίστου δουλείας, γάμον μυστικὸν καὶ παράδοξον καὶ ἀχήρευτον ἐπιλε- γόμεθα νυμφίῳ ἀθανάτῳ ἑνούμενοι, ὡραίῳ κάλλει παρὰ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων. Διὸ οὐ χρὴ ἀφυζαν Ευρ:as πρὸς ἄλλον τῶν ἐπὶ γῆς ὡραίων, ὡς ὡραιότητας η ραιοτέρας τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ μὴ οὔσης. Ἡ δὲ καὶ πλοῦτος καὶ δόξα ἐξ ἀνδρὸς γενήσεται περιφανής. Τί πλουσιώτερον τοῦ δεσπόζοντος οὐρανοῦ καὶ γῆς καὶ παρέχοντος πνοὴν καὶ ζωήν ; Εἰ δὲ καὶ γένους ἐνδόξου ὁ νυμφίος, τί βασιλέως ἀγγέλων ἐνδοξότερον ; Εἰ δὲ σοφὸς καὶ περίβλεπτος ὁ σύνοικος, τί σοφώτερον τοῦ πάντων ὁρατῶν καὶ ἀοράτων Δημιουργούς, οὗ συν- άφεια ταῖς αὐτῶν μνηστευθείσαις χαρὰ ἀνεκλάλητος, λειποτακτούσαις δὲ κόλασις ἀπαραίτητος ; ταύτης MENSIS FEBRUARIUS. conjux quoque alterius cujusdam Pantepitropi(11), nomine Cosmia, accedens rogabal eum, cum illa locaretur recedens a corruptione. Cum autem plu- rimis admonition.bus non potuisset ei persuadere ut marito conjungeretur, ejus quoque necessariis eam cum minis ad id incitantibus, neque quidquam proficientibus,propter insuperabilem ejus in Deum amorem : id animadvertens Sanctus, jussit hanc quoque versari cum priore. Quin etiam uxor cujus- dam nutritoris ferarum,omnibus relictis, suam exi- gens salutem, rogabat sanctum ne eam expelleret. Quam cum satis instiiuisset, ut fieret templum Dei, quomodo ostendit ejus vita, quæ postea est conse- cula,jubet eam admitti.Non multo post autem dat eis habitum ad exercitationem plane accommoda- tom:ut qui tunicis ex pilis contextis eas induerit, et magnis quibusdam palliis adeo ut revereretur quispiam, vel solum videns tantam tristitiam. Non- dum enim in his partibus talis unquam habitus apparuerat. B CAPUT X. Monasterium sanctimonialium constitutum. Adhortatio de virtute castitatis. Obitus et sepultura S. Auxentii. LXII.Deinceps ergo ab eo tempore aliæ quidem ad eam rem accedebant: aliæ quidem, quæ ab in- geovis adducebantur pareatibus ad custodiam virgi- nitatis: aliæ autem, theatro et scena relictis,dia- bolo renuntiantes, et Christu cum magno fetu et laboriosa lamenta. one se conjungentes : adeo ut brevi tempore congregata sint plusquam septua- ginia, et de catero jussert Beatus domum oratoriam eis adificare. Citra ullam vero iniermissionem in die Parasceves et in die Dominico eas accersens, et de verginitate et pudicitia eis verba faciens,ro- gabat eas, admonens et eis persuadens, ut oblivi- scerentur omnium quæ sunt in vila jucunda, utpote quod sint jucundiora et incomparabitia bona,quæ c sunt in promissionibus : et ne ailraherentur a carnis volupauibus. Nam etsi nobis ad conjugium naturam dedit Creator,nos rursus dignatus est me- lici instituto, ut bono id quod est melius præfera- mus.Pro naturali namque matrimonio,in quo situm ests,Crescite et maliiplicaminietreplete terram 54, opponitur vidui.aseto:biias liberorum:et pro con- versione ad virum cum servituie intolerabili mysii- cas et admirabiles, et in quas non cadit villuitas, eligamus. sponso unii immoriali, forma specioso præ filiis hominum. Quamobremnonopor- tei intueri ad alium,qui sit in terra speciosus,cum Fili Dei specie non sit alia speciosior.Si autem et divitiæ et insigne ornamentum a marito procedit, quid eo ditius, qui est coli et terra Dominus, et præbet spiritum et vilam?Si vero spensus est claro genere naius quid est Rege angelorum clarius et gloriosius? Si autem est sapiens et circumnspectus conjux, quid est sapientius Opifice omnium, tam Gen. 1, 18. D curandarum. (11) Forte procuratoris generalis, επίτροπος, procurator, πεντεπίτροπος, quinque viris rerum pro-

τῆς μνηστείας ἡδονὴ πείρας σαρκικῆς οὐδεμία, άρε- Δ τῆς δὲ πάσης καὶ ἀγαθοεργίας καὶ ὁμονοίας σὺν τῇ ἐκ νηστείας καὶ ἀγρυπνίας ἀνδρία. ΞΓ'. Νήψεως οὖν χρεία πλείονος, ὅτι ταῖς μὲν ἐν τῷ βίῳ ὑπὸ τοῦ πάθους ὀχλουμέναις ἐγγὺς τὸ βοή- θημα διὰ τῆς ἐννόμου συγκαταθέσεως, ταῖς δὲ παρ- ξένοις καὶ σώφροσιν ἡδοναῖς προσκλινομέναις χαλε- πὸν τὸ ναυάγιον καὶ βαρεῖα ἡ ἔκπτωσις. Μέγας γὰρ τῆς σωφροσύνης ὁ ἀγών, ἐπεὶ μέγας ταύτης καὶ ὁ στέφανος. 'Αλλ' ὅσῳ μείζων καὶ ὁ πόνος, τοσούτῳ μείζων καὶ πολλῷ μᾶλλον ὁ μισθός. Ἐὰν οὖν μὴ προδῶτε ῥᾳθυμίᾳ καὶ ματαιοποιήσει, ἐν τοῖς μέλεσιν ὑμῶν ἡδονὴ θυραυλοῦσα. Ακούσατε γὰρ παρ' ὑμῶν, ὅτι τὸ μὲν ἡδὺ τῆς ἁμαρτίας βραχύτατον, τὸ δὲ δει- νὸν τῆς τιμωρίας αἰώνιον, ῎Απιθι ἐφ' ἡμῶν· οὐρά- Β νιον γὰρ νυμφίον ἡρμοσάμεθα, Χριστὸν, παρθένους ἀγνὰς παρθένους ἑαυτάς. Στήσατε οὖν τοῖς λογισμούς ὑμῶν θησαυροφύλακας ἐν ταῖς αἰσθήσεσι τὰ τοῦ Χριστοῦ ἐντάλματα πάντοτε εἰσφέρουσαι πρὸς τὸν τῆς παρθενίας καὶ σωφροσύνης ἁγιασμόν, μή ποτε οἱ τούτων λῃσταὶ διὰ τῶν τοῦ βλέμματος ἀνέλθωσι βυρίδων, καὶ δι᾿ ἀκοῆς εἰσέλθωσιν εὐχερῶς παρα- πείσαντες τὸν νοῦν ὡς πυλωρὸν καὶ τὰ τῆς παρθενίας διανοίξαντες, λάθρα ἀποσυλήσωσι τὴν ὑμῶν σωφρο- σύνην, καὶ ποιήσωσι χηρείας πάσης τὴν παρθενίαν ἀθλιωτέραν. Χαλεπὸν γὰρ καὶ τοῦτο τὸ ἁμάρτημα, καὶ βαρὺ τοῖς πράττουσιν, ὅτι οὐκ ἴσον ἐστὶ ἔγκλημα, χιτῶνα διαρρήξαι καὶ πορφυρίδα, βασιλέως εἰκόνα διαῤῥῆξαι καὶ ἰδιώτου. Εἰκόνες γὰρ Θεοῦ αἱ παρθένοι εἰσὶν, αὐτὸν ἐν ταῖς ἐννοίαις ἔχουσαι γεγραμμένον, ἐν αἷς τὸ κατατολμᾷν τυραννικῆς παραπληξίας ἐγὼ χείρημα· καὶ διὰ τοῦτο τῆς πορνευομένης ἡ τῆς παρθενευομένης φθορά μιαρωτέρα. Οὐκ ἴση γὰρ ἀπέλγεια τῆς προεστώσης καὶ τῆς τῷ Χριστῷ συνε αφθείσης· οὔτε γὰρ ἴση κλοπὴ σκεύους ἀργυραίου καὶ ἱερατικοῦ. Σκεῦος δὲ ἱερατικὸν ἡ παρθένος καὶ πορφυρὶς ἦν οὐκ ἔξεστιν ἄλλῳ πλὴν τῶν ὅλων Δεσπότῃ καὶ βασιλεῖ περιβάλλεσθαι. ΞΔ΄. Εἰ δὲ καὶ γάμος ὑμῖν ἔννομος παρενοχλεί, τῶν ἐκ τούτου συμφορῶν καὶ πρὸς τὴν Εὔαν ἀποφά- σεων ἀκούσατε, ὧν ὑμεῖς ἠλευθερώθητε ἀπαλλαγεῖ- σαι διὰ τῆς παρθενίας ὑποψίας ματαίας υπενέγκαι ἐγκλήματα πορνεύοντος ἀνέχεσθαι ἀνδρὸς ἐξουσίαν ἔχοντος καὶ χρήσιμον ἀφαιρεῖσθαι πρόοδον περι- στροφῆς διευθύνεσθαι κοσμουμένας· ζηλοτυπεῖσθαι πρὶν τεκεῖν διαπτύεσθαι, καθάπερ οὔπω γαμετήν τεκοῦσαν. Διὰ τί μὴ ἄῤῥεν, ἀλλὰ θῆλυ τὸ τεχθέν ; ἐὰν δὲ καὶ ἄῤῥεν, ἀλλὰ διὰ τί μὴ ὡρατον; ἐὰν δὲ καὶ ὡραῖον, πλείω ἡ φροντίς· οὔπω γάλακτος ἀπηλ- λάγη καὶ πολὺς περὶ ἀνατροφῆς ὁ ἀγών· ἐάν τε αὐ- ξηθῇ, ἵνα μὴ νοσήσῃ, ἐὰν δὲ καὶ νοσήσῃ, ἵνα μὴ ἀποθάνῃ· ἐὰν δὲ μὴ τελευτήσῃ ὡς περὶ ζῶντος πε- ρισσότερος ὁ κόπος, μὴ παιδείας ἀποτύχῃ, μὴ κακῶς ἀποδῇ, μὴ ὑπὸ τινῶν ἀνατραπῇ, μὴ μετὰ ἀχρήστων κατασπασθῇ, μὴ ἐν θηρίοις ἀχρειωθῇ, μὴ ἐν προχο παῖς διαφωνηθῇ · πόθεν τὰ πρὸς τὴν χρείαν χορηγή- VITA S. AUXENTII. B Sed quæ sub aspectüm cadunt quam quæ non cadunt ? Cujus conjunctio suis sponsis est gaudium ineffa- bile: iis autem quæ ordinem deserunt, est suppli- cium inevitabile. Hujus desponsationis nulla est carnalis experientiæ voluptas, sd universæ virtutis, beneficentiæque et concordiæ, cum ea quæ percipitur et jejunio, vigiliisque et animi fortitudine. LXIII.Majori vero cautione et diligentia est opus, quod iis quidem,qui in mundo vexantur a libidine in promptu est remedium per legitimum consen- sum; virginibus autem et continentibus,si propen- sæ sint ad voluptates,grave est naufragium et gra- vis casus; est enim magnum certamen temperan: tiæ, quoniam magna quoque est ejus corona. quo est major labor,eo est etiam major merces. Si eam ergo non tradideritis torpori et segnitiæ, in vestris membris frustra laborabit voluptas, fores obsidens. Audiet enim a vobis, quod id quod pec- cali quidem est jucundum, est brevissimum,æterna autem est gravitas supplicii. Recede a nobis : co- lesti enim sponso desponsa sumus Christo,ut nos virgines casias exhiberemus. Statuite ergo ralio- nes vestras, custodes hujus thesauri, in sensibus mandata Christi semper ferentes: primum autem virginitatis et temperantia sanctificationem, ne forte ejus latrones ascendant per fenestras, et in- grediantur per auditum, ne persuasa mente tan- quam janitore, et aperta virginitate,clanculum vo- bis vestram eripiant laetitiam, et faciant virginita- tem quavis viduitate miseriorem.Est vero hoc ma- gnum et grave peccatum iis qui faciunt. Non est enim par peccatum, unicam frangere et purpuram: imperatoris imaginem rumpere et privali. Dei enimn · G imagines sunt virgines,ipsam habentes descriptum in cogitationibus: in quas audere aliquid admitte- re, est facinus tyrannicæ amentiæ : et ideo virgini, quam ei quæ furnicatur, vitium afferre,est magis sceleratum. Non est enim par libido in eam quæ prostat, et in eam quæ est Christo conjuncta. Non est enim par furtum vasis forensis, et sacerdota- lis. Vos autem sacerdotale est virgo, et purpura, quam nulli alii licet induere, præterquam Regi et Domino universorum. LXIV. Quod si etiam vos legitimum niovet ma- trimonium,audite ejus calamitates, et quæ in Evan pronuntiatæ sunt sententiæ, a quibus vos estis li- berata,remotæ per virginitatem a nala suspicione patiendi crimina mariti fornicantis,qui habet po- D testatem prohibendi ne eas quo tibi expedit: con- versationem prohibendi,comptas zelotypia prose- quendi; ei quæ peperit,exprobrandi : Cur non est masculus,sed femina foetus quem peperisti ? Quod si sit etiam masculus, cur non formosus? Major restat cura : nondum est ablactatus, et de educa- tione magna est contentio. Sin autem creverit, ne ægrolet, ne forte moriatur : quomodo. etiam si vival, major est sollicitudo, ne non fiat eruditus, ne malus evadat, ne evertatur ab aliquibus,ne in improborum pertrahatur consuetudinem, ne a bestiis nutiletur,ne,dum proficit,in invidiam vo- cetur et seditionem. Undenam suppeditabunt quæ

τῆς μνηστείας ἡδονὴ πείρας σαρκικῆς οὐδεμία, άρε- Δ τῆς δὲ πάσης καὶ ἀγαθοεργίας καὶ ὁμονοίας σὺν τῇ ἐκ νηστείας καὶ ἀγρυπνίας ἀνδρία. ΞΓ'. Νήψεως οὖν χρεία πλείονος, ὅτι ταῖς μὲν ἐν τῷ βίῳ ὑπὸ τοῦ πάθους ὀχλουμέναις ἐγγὺς τὸ βοή- θημα διὰ τῆς ἐννόμου συγκαταθέσεως, ταῖς δὲ παρ- ξένοις καὶ σώφροσιν ἡδοναῖς προσκλινομέναις χαλε- πὸν τὸ ναυάγιον καὶ βαρεῖα ἡ ἔκπτωσις. Μέγας γὰρ τῆς σωφροσύνης ὁ ἀγών, ἐπεὶ μέγας ταύτης καὶ ὁ στέφανος. 'Αλλ' ὅσῳ μείζων καὶ ὁ πόνος, τοσούτῳ μείζων καὶ πολλῷ μᾶλλον ὁ μισθός. Ἐὰν οὖν μὴ προδῶτε ῥᾳθυμίᾳ καὶ ματαιοποιήσει, ἐν τοῖς μέλεσιν ὑμῶν ἡδονὴ θυραυλοῦσα. Ακούσατε γὰρ παρ' ὑμῶν, ὅτι τὸ μὲν ἡδὺ τῆς ἁμαρτίας βραχύτατον, τὸ δὲ δει- νὸν τῆς τιμωρίας αἰώνιον, ῎Απιθι ἐφ' ἡμῶν· οὐρά- Β νιον γὰρ νυμφίον ἡρμοσάμεθα, Χριστὸν, παρθένους ἀγνὰς παρθένους ἑαυτάς. Στήσατε οὖν τοῖς λογισμούς ὑμῶν θησαυροφύλακας ἐν ταῖς αἰσθήσεσι τὰ τοῦ Χριστοῦ ἐντάλματα πάντοτε εἰσφέρουσαι πρὸς τὸν τῆς παρθενίας καὶ σωφροσύνης ἁγιασμόν, μή ποτε οἱ τούτων λῃσταὶ διὰ τῶν τοῦ βλέμματος ἀνέλθωσι βυρίδων, καὶ δι᾿ ἀκοῆς εἰσέλθωσιν εὐχερῶς παρα- πείσαντες τὸν νοῦν ὡς πυλωρὸν καὶ τὰ τῆς παρθενίας διανοίξαντες, λάθρα ἀποσυλήσωσι τὴν ὑμῶν σωφρο- σύνην, καὶ ποιήσωσι χηρείας πάσης τὴν παρθενίαν ἀθλιωτέραν. Χαλεπὸν γὰρ καὶ τοῦτο τὸ ἁμάρτημα, καὶ βαρὺ τοῖς πράττουσιν, ὅτι οὐκ ἴσον ἐστὶ ἔγκλημα, χιτῶνα διαρρήξαι καὶ πορφυρίδα, βασιλέως εἰκόνα διαῤῥῆξαι καὶ ἰδιώτου. Εἰκόνες γὰρ Θεοῦ αἱ παρθένοι εἰσὶν, αὐτὸν ἐν ταῖς ἐννοίαις ἔχουσαι γεγραμμένον, ἐν αἷς τὸ κατατολμᾷν τυραννικῆς παραπληξίας ἐγὼ χείρημα· καὶ διὰ τοῦτο τῆς πορνευομένης ἡ τῆς παρθενευομένης φθορά μιαρωτέρα. Οὐκ ἴση γὰρ ἀπέλγεια τῆς προεστώσης καὶ τῆς τῷ Χριστῷ συνε αφθείσης· οὔτε γὰρ ἴση κλοπὴ σκεύους ἀργυραίου καὶ ἱερατικοῦ. Σκεῦος δὲ ἱερατικὸν ἡ παρθένος καὶ πορφυρὶς ἦν οὐκ ἔξεστιν ἄλλῳ πλὴν τῶν ὅλων Δεσπότῃ καὶ βασιλεῖ περιβάλλεσθαι. ΞΔ΄. Εἰ δὲ καὶ γάμος ὑμῖν ἔννομος παρενοχλεί, τῶν ἐκ τούτου συμφορῶν καὶ πρὸς τὴν Εὔαν ἀποφά- σεων ἀκούσατε, ὧν ὑμεῖς ἠλευθερώθητε ἀπαλλαγεῖ- σαι διὰ τῆς παρθενίας ὑποψίας ματαίας υπενέγκαι ἐγκλήματα πορνεύοντος ἀνέχεσθαι ἀνδρὸς ἐξουσίαν ἔχοντος καὶ χρήσιμον ἀφαιρεῖσθαι πρόοδον περι- στροφῆς διευθύνεσθαι κοσμουμένας· ζηλοτυπεῖσθαι πρὶν τεκεῖν διαπτύεσθαι, καθάπερ οὔπω γαμετήν τεκοῦσαν. Διὰ τί μὴ ἄῤῥεν, ἀλλὰ θῆλυ τὸ τεχθέν ; ἐὰν δὲ καὶ ἄῤῥεν, ἀλλὰ διὰ τί μὴ ὡρατον; ἐὰν δὲ καὶ ὡραῖον, πλείω ἡ φροντίς· οὔπω γάλακτος ἀπηλ- λάγη καὶ πολὺς περὶ ἀνατροφῆς ὁ ἀγών· ἐάν τε αὐ- ξηθῇ, ἵνα μὴ νοσήσῃ, ἐὰν δὲ καὶ νοσήσῃ, ἵνα μὴ ἀποθάνῃ· ἐὰν δὲ μὴ τελευτήσῃ ὡς περὶ ζῶντος πε- ρισσότερος ὁ κόπος, μὴ παιδείας ἀποτύχῃ, μὴ κακῶς ἀποδῇ, μὴ ὑπὸ τινῶν ἀνατραπῇ, μὴ μετὰ ἀχρήστων κατασπασθῇ, μὴ ἐν θηρίοις ἀχρειωθῇ, μὴ ἐν προχο παῖς διαφωνηθῇ · πόθεν τὰ πρὸς τὴν χρείαν χορηγή- VITA S. AUXENTII. B Sed quæ sub aspectüm cadunt quam quæ non cadunt ? Cujus conjunctio suis sponsis est gaudium ineffa- bile: iis autem quæ ordinem deserunt, est suppli- cium inevitabile. Hujus desponsationis nulla est carnalis experientiæ voluptas, sd universæ virtutis, beneficentiæque et concordiæ, cum ea quæ percipitur et jejunio, vigiliisque et animi fortitudine. LXIII.Majori vero cautione et diligentia est opus, quod iis quidem,qui in mundo vexantur a libidine in promptu est remedium per legitimum consen- sum; virginibus autem et continentibus,si propen- sæ sint ad voluptates,grave est naufragium et gra- vis casus; est enim magnum certamen temperan: tiæ, quoniam magna quoque est ejus corona. quo est major labor,eo est etiam major merces. Si eam ergo non tradideritis torpori et segnitiæ, in vestris membris frustra laborabit voluptas, fores obsidens. Audiet enim a vobis, quod id quod pec- cali quidem est jucundum, est brevissimum,æterna autem est gravitas supplicii. Recede a nobis : co- lesti enim sponso desponsa sumus Christo,ut nos virgines casias exhiberemus. Statuite ergo ralio- nes vestras, custodes hujus thesauri, in sensibus mandata Christi semper ferentes: primum autem virginitatis et temperantia sanctificationem, ne forte ejus latrones ascendant per fenestras, et in- grediantur per auditum, ne persuasa mente tan- quam janitore, et aperta virginitate,clanculum vo- bis vestram eripiant laetitiam, et faciant virginita- tem quavis viduitate miseriorem.Est vero hoc ma- gnum et grave peccatum iis qui faciunt. Non est enim par peccatum, unicam frangere et purpuram: imperatoris imaginem rumpere et privali. Dei enimn · G imagines sunt virgines,ipsam habentes descriptum in cogitationibus: in quas audere aliquid admitte- re, est facinus tyrannicæ amentiæ : et ideo virgini, quam ei quæ furnicatur, vitium afferre,est magis sceleratum. Non est enim par libido in eam quæ prostat, et in eam quæ est Christo conjuncta. Non est enim par furtum vasis forensis, et sacerdota- lis. Vos autem sacerdotale est virgo, et purpura, quam nulli alii licet induere, præterquam Regi et Domino universorum. LXIV. Quod si etiam vos legitimum niovet ma- trimonium,audite ejus calamitates, et quæ in Evan pronuntiatæ sunt sententiæ, a quibus vos estis li- berata,remotæ per virginitatem a nala suspicione patiendi crimina mariti fornicantis,qui habet po- D testatem prohibendi ne eas quo tibi expedit: con- versationem prohibendi,comptas zelotypia prose- quendi; ei quæ peperit,exprobrandi : Cur non est masculus,sed femina foetus quem peperisti ? Quod si sit etiam masculus, cur non formosus? Major restat cura : nondum est ablactatus, et de educa- tione magna est contentio. Sin autem creverit, ne ægrolet, ne forte moriatur : quomodo. etiam si vival, major est sollicitudo, ne non fiat eruditus, ne malus evadat, ne evertatur ab aliquibus,ne in improborum pertrahatur consuetudinem, ne a bestiis nutiletur,ne,dum proficit,in invidiam vo- cetur et seditionem. Undenam suppeditabunt quæ

ταῦτα δεν, ή σοφή αὕτη καὶ τὸν θερμὸν ἐραστὴν ἐκεῖνον ἀποκρούσασθαι δυνατὴ ἀποστείλασα, Μὴ δή, λέγει, πρὸς τοὺς γάμους σαυτὸν παρεσκεύαζε, γινώσκων, ὡς οὐκ ἂν ἄλλως ἐμὲ ληψόμενος εἰ μὴ τὴν τοῦ ἐπέρ- χου πρότερον ἐκ βασιλέως λάβοις ἀρχήν λέγουσα δήλη ἦν τοιοῦτον ἔχουσα τὸν σκοπὸν, ὡς εἰ μὲν ἐκεῖνος οὐ πείθοιτο, ἢ τυχὸν καὶ μὴ δύναιτο πρόφασις αὐτῇ οὐκ ἀνίσχυρος ἀπώσασθαι τοὺ; Ελευσίου γά μους· εἰ δὲ λάβοι πρὸς τοῦτο καταπειθῆ καὶ δυνάμενον, ἔχειν τι καὶ δεύτερον επιτάττειν, ᾧ πεισθεὶς μὲν καὶ δράσας, κἀκείνην κερδήσει καὶ ἑαυτόν· μή πεισθεὶς δὲ καὶ ἀποῤῥήσας ἑαυτόν τε πρῶτον, εἶτα καὶ τοὺς ἐκείνους γάμους προσαπολέσει· ὅτι δὲ ὁ σκοπός τοιοῦτος, δηλήσει κατὰ πόδας ὁ λόγος· ὁ μὲν γὰρ, ἐπεὶ ταύτης κατάκρας βάλω, πάντα λίθον κινήσεις καὶ πολλοῦ χρυσίου τὴν ἀρχὴν ὠνησάμενος, πέμπει τῇ κόρῃ λαμπρότερόν τε τὸν νυμφίον γενέσθαι αὐτῇ μηνύων, καὶ τὸν γάμον ἤδη προσαπαιτῶν· ἡ δὲ (καὶ γὰρ ἀναγκαίως ἐκκαλύπτει τὸ βουλευόμενον), Εἴπατε πρὸς τοὺς ἀποσταλέντας Ελευσίῳ, φησὶ, ὅτι ταῦτα μὲν ἄλλως· σὺ δὲ ἦν μὴ τῷ ἐμῳ προσκυνή σῃς Θεῷ καὶ ὃν ἐγὼ πρεσβεύω Δεσπότην ὁμολογήσας σόν, ἑτέραν ζήτει τὴν συνοικήσουσαν· ταῦτα γὰρ και μόνα Ιουλιανῆς ἔδνα, καὶ ὁ μὴ ταὐτὰ ἐμοὶ νομίζων παρ' ἑτέραν χωρείτω. Οἱ μὲν ἀπήγγελον· ὁ δὲ ἐθυμοῦτο καὶ τὸν πατέρα ταύτης μεταπεμψέ μενος, πάντα τε διηγεῖτο καὶ τοῖς λόγοις συνείρει καὶ ἀπειλάς. Γ'. ᾿Ακούσας δὲ κἀκεῖνος ἄνθρωπος περὶ τὴν Ἑλ ληνικήν θρησκείαν, κατ᾽ ἴσον αὐτῷ μεμηνώς καὶ πρᾶγμα οὐ παρ' ἐλπίδι μόνον, ἀλλὰ καὶ γνώμην με μαθηκώς, λυπεῖται μὲν ὡς πατὴρ, ὀργίζεται δὲ διὰ τὴν περὶ τὸ σέβας καινοτομίαν, καὶ παραυτίκα τὴν οἰκίαν καταλαβών, πρῶτα μὲν οὐδὲν ὀργίλον οὐδὲ πικρὸν λέγει πρὸς τὴν παρθένον, ὑποπτεύσας, μὴ οὕτω μάλλον αὐτῇ τὴν ἀνάστασιν ἐρεθίσῃ ; Ηδέως δὲ μάλα καὶ πατρικῶ; Λέγε μοι, ἔφη, παι φιλτάτη, καὶ φῶς ἐπιχαριτῶν ἐμῶν ὀφθαλμῶν, ὅτου χάριν τὸν γάμον τε δυσχεραίνεις καὶ τὸν ἔπαρχον ἀποθῇ · ἡ δὲ ὥσπερ τι κέντρῳ πληγείσα τὴν ἄκοήν • Επίσχες, ἔφη, πάτερ · ἔμνυνι γὰρ τὴν ἐμὴν ἐλπίδα, τὸν ἐμὸν Δεσπότην Χριστόν, εἰ μὴ τῆς δόξης πρότερον, οὐδὲ του γάμου κοινωνὸς ἔσται· τί γὰρ ἂν εἴη τοῦτο ἕτερον, ἢ σώματι πάντως συναπτομένους, ταῖς ψυ χαῖς πολεμίους εἶναι ; θυμὸς πατέρα κατέσχεν οὐ φορητός και, Ὦ αὔτη, μωραίνεις, ἔφη· καὶ βασάνων ἐρᾷς, βασάνον εἶπον· νή τους μεγίστους θεούς ᾿Απόλλωνα τε καὶ "Αρτεμιν, θηρσὶ καὶ κυσὶ τὸ σὸν σῶμα ἐφήσω βοράν. Καὶ ἡ μάρτυς · Τί δὲ μέλλεις εἴτωσαν ἴτωσαν] καὶ κύνες, εἴτωσαν ἴτωσ σαν) καὶ θῆρες, καὶ θάνατοι δὲ, εἴ τις δύναμις, ἀνθ' ἑνὸς πολλοί· ἡσθήσομαι γὰρ πολλάκις ὑπὲρ Χριστοῦ θνήσκουσα καὶ πολλὰς ἐκδεχομένη τὰς ἀμοιβές. Πάλιν ὁ δεινὸς ἐκεῖνος ποικίλως τὴν γενναίαν περι- ερχόμενος, τὸ μὲν φοβερὸν ἐκεῖνο καὶ τραχύ κατα- λείπει, ἐπὶ τὲ τὴν πρώτην εχώρει μέθοδον ἐπ᾽ ἴσης καὶ τοῦ πόθου τοῦ πατρικοῦ καὶ τῆς θρησκείας ἔνθεν MENSIS FEBRUARIUS. . nuptias, hæc sapiens, et quæ acrem illum amatorem A potens erat depellere,ad eum mittens: Noli,inquit, te parare ad nuptias, sciens fore, ut me non possis aliter ducturus,nisi prius præfecti munus accepe- ris ab imperatore. Hæc dicens, aperte ostendebat se talem habere scopum,ut si ille quidem non pare- ret aut forte etiam non posset, hæc non imbecilla ei essel occasio ad repellendas Eleusii nuptias. Sin autem eum ad hoc haberet morem gerentem, et qui id assequi posset, secundo aliquid ei imperaret, cui si paruisset et id fecisset, et illam in seipsum eral lucraturus. Sin vero non paruisset et hæsitas- set, et se primnam, deinde ejus quoque perderet nuptias. Quod autem talis esset ejus scopus, mox ostendet oratio. Nam ille quidem, quoniam captus erat summo ejus amore,cum omnem movisset la B pidem, et plurima pecunia emisset magistratum, mittit ad puellam,significans et se ei sponsum eva- sisse clariorem,et jam postulans nuptias.llla vero (necessario enim aperit, quod animo agitabat) : Dicite, ait iis qui missi fuerant ab Eleusio : hæc quidem recte se habent: tu autem nisi meum Deum adoraveris, et quem ego colo Dominum, tu quoque tuum esse fueris confessus, quære aliam quæ tecum habitet; hoc enim est vel solum Ju- liana fundamentum, et qui non eadem, quæ ego, opinatur vadat ad aliam. Atque illi quidem renun- tiarunt : ille vero fuit ira commotus, et cum pa- trem ejus accersivisset, omnia narravit, et verbis quoque adjunxit minas. III. Cum autein hac ille audivisset, qui erat ipse c quoque deditus gentilium falsæ religioni, non mi- nori quam ipse furore percitus, et remn rescivisset non solum præter spem, sed etiam præter opinio- nem, dolore quidem afficitur ut pater, irascitur vero propter novam religionem : et statim cum domum venisset, primum quidem nihil asperum nec acer- bum dicit virgini, dubitans ne sic magis eam incita- ret ad constantiam; sell jucunde potius et paterne: Dic mihi, inquit, filia charissiuna, et grata lux meorum oculorum,quanam de causa agre fers nu- plias, et repellis præfectum ? Illa vero, veluti in auribus quodam percussa stimulo: Desine, inquit, pater : juro enim meam spem, Dominum meum Christumn,si non prius fuerit meæ opinionis,neque erit mearum nuptiarum particeps. Quid enim fuerit, hoc aliud,quam corpore omnino conjunctas, esse " hostes animis? Non tolerabilis ira patrem invadit; et, Desipisne, inquit,et amas tormenta? Tormenta, dixi? Per maximos deos Apollinem et Dianam, feris et canibus luum corpus objiciam devorandum. Martyr vero, Quid cunctaris? inquit: veniant canes, veniant fera, atque adeo muliæ mortes, si fieri possit, pro una. Lalabor enim, sape pro Christo moriens, et accipiens multas remunerationes. Rur- sus autem ille callidus generosam virginem varie invadens, terrorem statim relinquit et asperitatem. et ad primam viam revertitur, cum et paternumn desiderium et hinc religio ex quo eum distra- [f016. [fort.

ταῦτα δεν, ή σοφή αὕτη καὶ τὸν θερμὸν ἐραστὴν ἐκεῖνον ἀποκρούσασθαι δυνατὴ ἀποστείλασα, Μὴ δή, λέγει, πρὸς τοὺς γάμους σαυτὸν παρεσκεύαζε, γινώσκων, ὡς οὐκ ἂν ἄλλως ἐμὲ ληψόμενος εἰ μὴ τὴν τοῦ ἐπέρ- χου πρότερον ἐκ βασιλέως λάβοις ἀρχήν λέγουσα δήλη ἦν τοιοῦτον ἔχουσα τὸν σκοπὸν, ὡς εἰ μὲν ἐκεῖνος οὐ πείθοιτο, ἢ τυχὸν καὶ μὴ δύναιτο πρόφασις αὐτῇ οὐκ ἀνίσχυρος ἀπώσασθαι τοὺ; Ελευσίου γά μους· εἰ δὲ λάβοι πρὸς τοῦτο καταπειθῆ καὶ δυνάμενον, ἔχειν τι καὶ δεύτερον επιτάττειν, ᾧ πεισθεὶς μὲν καὶ δράσας, κἀκείνην κερδήσει καὶ ἑαυτόν· μή πεισθεὶς δὲ καὶ ἀποῤῥήσας ἑαυτόν τε πρῶτον, εἶτα καὶ τοὺς ἐκείνους γάμους προσαπολέσει· ὅτι δὲ ὁ σκοπός τοιοῦτος, δηλήσει κατὰ πόδας ὁ λόγος· ὁ μὲν γὰρ, ἐπεὶ ταύτης κατάκρας βάλω, πάντα λίθον κινήσεις καὶ πολλοῦ χρυσίου τὴν ἀρχὴν ὠνησάμενος, πέμπει τῇ κόρῃ λαμπρότερόν τε τὸν νυμφίον γενέσθαι αὐτῇ μηνύων, καὶ τὸν γάμον ἤδη προσαπαιτῶν· ἡ δὲ (καὶ γὰρ ἀναγκαίως ἐκκαλύπτει τὸ βουλευόμενον), Εἴπατε πρὸς τοὺς ἀποσταλέντας Ελευσίῳ, φησὶ, ὅτι ταῦτα μὲν ἄλλως· σὺ δὲ ἦν μὴ τῷ ἐμῳ προσκυνή σῃς Θεῷ καὶ ὃν ἐγὼ πρεσβεύω Δεσπότην ὁμολογήσας σόν, ἑτέραν ζήτει τὴν συνοικήσουσαν· ταῦτα γὰρ και μόνα Ιουλιανῆς ἔδνα, καὶ ὁ μὴ ταὐτὰ ἐμοὶ νομίζων παρ' ἑτέραν χωρείτω. Οἱ μὲν ἀπήγγελον· ὁ δὲ ἐθυμοῦτο καὶ τὸν πατέρα ταύτης μεταπεμψέ μενος, πάντα τε διηγεῖτο καὶ τοῖς λόγοις συνείρει καὶ ἀπειλάς. Γ'. ᾿Ακούσας δὲ κἀκεῖνος ἄνθρωπος περὶ τὴν Ἑλ ληνικήν θρησκείαν, κατ᾽ ἴσον αὐτῷ μεμηνώς καὶ πρᾶγμα οὐ παρ' ἐλπίδι μόνον, ἀλλὰ καὶ γνώμην με μαθηκώς, λυπεῖται μὲν ὡς πατὴρ, ὀργίζεται δὲ διὰ τὴν περὶ τὸ σέβας καινοτομίαν, καὶ παραυτίκα τὴν οἰκίαν καταλαβών, πρῶτα μὲν οὐδὲν ὀργίλον οὐδὲ πικρὸν λέγει πρὸς τὴν παρθένον, ὑποπτεύσας, μὴ οὕτω μάλλον αὐτῇ τὴν ἀνάστασιν ἐρεθίσῃ ; Ηδέως δὲ μάλα καὶ πατρικῶ; Λέγε μοι, ἔφη, παι φιλτάτη, καὶ φῶς ἐπιχαριτῶν ἐμῶν ὀφθαλμῶν, ὅτου χάριν τὸν γάμον τε δυσχεραίνεις καὶ τὸν ἔπαρχον ἀποθῇ · ἡ δὲ ὥσπερ τι κέντρῳ πληγείσα τὴν ἄκοήν • Επίσχες, ἔφη, πάτερ · ἔμνυνι γὰρ τὴν ἐμὴν ἐλπίδα, τὸν ἐμὸν Δεσπότην Χριστόν, εἰ μὴ τῆς δόξης πρότερον, οὐδὲ του γάμου κοινωνὸς ἔσται· τί γὰρ ἂν εἴη τοῦτο ἕτερον, ἢ σώματι πάντως συναπτομένους, ταῖς ψυ χαῖς πολεμίους εἶναι ; θυμὸς πατέρα κατέσχεν οὐ φορητός και, Ὦ αὔτη, μωραίνεις, ἔφη· καὶ βασάνων ἐρᾷς, βασάνον εἶπον· νή τους μεγίστους θεούς ᾿Απόλλωνα τε καὶ "Αρτεμιν, θηρσὶ καὶ κυσὶ τὸ σὸν σῶμα ἐφήσω βοράν. Καὶ ἡ μάρτυς · Τί δὲ μέλλεις εἴτωσαν ἴτωσαν] καὶ κύνες, εἴτωσαν ἴτωσ σαν) καὶ θῆρες, καὶ θάνατοι δὲ, εἴ τις δύναμις, ἀνθ' ἑνὸς πολλοί· ἡσθήσομαι γὰρ πολλάκις ὑπὲρ Χριστοῦ θνήσκουσα καὶ πολλὰς ἐκδεχομένη τὰς ἀμοιβές. Πάλιν ὁ δεινὸς ἐκεῖνος ποικίλως τὴν γενναίαν περι- ερχόμενος, τὸ μὲν φοβερὸν ἐκεῖνο καὶ τραχύ κατα- λείπει, ἐπὶ τὲ τὴν πρώτην εχώρει μέθοδον ἐπ᾽ ἴσης καὶ τοῦ πόθου τοῦ πατρικοῦ καὶ τῆς θρησκείας ἔνθεν MENSIS FEBRUARIUS. . nuptias, hæc sapiens, et quæ acrem illum amatorem A potens erat depellere,ad eum mittens: Noli,inquit, te parare ad nuptias, sciens fore, ut me non possis aliter ducturus,nisi prius præfecti munus accepe- ris ab imperatore. Hæc dicens, aperte ostendebat se talem habere scopum,ut si ille quidem non pare- ret aut forte etiam non posset, hæc non imbecilla ei essel occasio ad repellendas Eleusii nuptias. Sin autem eum ad hoc haberet morem gerentem, et qui id assequi posset, secundo aliquid ei imperaret, cui si paruisset et id fecisset, et illam in seipsum eral lucraturus. Sin vero non paruisset et hæsitas- set, et se primnam, deinde ejus quoque perderet nuptias. Quod autem talis esset ejus scopus, mox ostendet oratio. Nam ille quidem, quoniam captus erat summo ejus amore,cum omnem movisset la B pidem, et plurima pecunia emisset magistratum, mittit ad puellam,significans et se ei sponsum eva- sisse clariorem,et jam postulans nuptias.llla vero (necessario enim aperit, quod animo agitabat) : Dicite, ait iis qui missi fuerant ab Eleusio : hæc quidem recte se habent: tu autem nisi meum Deum adoraveris, et quem ego colo Dominum, tu quoque tuum esse fueris confessus, quære aliam quæ tecum habitet; hoc enim est vel solum Ju- liana fundamentum, et qui non eadem, quæ ego, opinatur vadat ad aliam. Atque illi quidem renun- tiarunt : ille vero fuit ira commotus, et cum pa- trem ejus accersivisset, omnia narravit, et verbis quoque adjunxit minas. III. Cum autein hac ille audivisset, qui erat ipse c quoque deditus gentilium falsæ religioni, non mi- nori quam ipse furore percitus, et remn rescivisset non solum præter spem, sed etiam præter opinio- nem, dolore quidem afficitur ut pater, irascitur vero propter novam religionem : et statim cum domum venisset, primum quidem nihil asperum nec acer- bum dicit virgini, dubitans ne sic magis eam incita- ret ad constantiam; sell jucunde potius et paterne: Dic mihi, inquit, filia charissiuna, et grata lux meorum oculorum,quanam de causa agre fers nu- plias, et repellis præfectum ? Illa vero, veluti in auribus quodam percussa stimulo: Desine, inquit, pater : juro enim meam spem, Dominum meum Christumn,si non prius fuerit meæ opinionis,neque erit mearum nuptiarum particeps. Quid enim fuerit, hoc aliud,quam corpore omnino conjunctas, esse " hostes animis? Non tolerabilis ira patrem invadit; et, Desipisne, inquit,et amas tormenta? Tormenta, dixi? Per maximos deos Apollinem et Dianam, feris et canibus luum corpus objiciam devorandum. Martyr vero, Quid cunctaris? inquit: veniant canes, veniant fera, atque adeo muliæ mortes, si fieri possit, pro una. Lalabor enim, sape pro Christo moriens, et accipiens multas remunerationes. Rur- sus autem ille callidus generosam virginem varie invadens, terrorem statim relinquit et asperitatem. et ad primam viam revertitur, cum et paternumn desiderium et hinc religio ex quo eum distra- [f016. [fort.

α δ' ἂν τῷ σώφρονι καὶ θεοφιλεῖ νέῳ εἰς κατηγορίαν ἐνεχθῆναι δοκεῖ, ταῦτα πρὸς ἐπαίνους αὐτοῦ λέγεσθαι πέφυκεν. ἦν γὰρ οὕτω κατεσταλμένος τὴν ψυχήν, ὥστε μηδενὶ τῶν ἡλικιωτῶν ὅμοιος εἶναι κατὰ τὴν ἐν τοῖς βίοις ἀταξίαν· ἀλλ' ὥσπερ πρεσβύτης τις ὢν νέος, οὕτω διεκεῖτο. καὶ τοῖς μὲν ἄλλοις ἀπεστρέφετο πάσης παιδιᾶς τε καὶ σχολῆς ἀνοήτου, αὐτὸς δὲ εἰς ἄσκησιν καὶ σπουδὴν τῶν θείων ἀεί ποτε ἐτέτραπτο. εἰ δ' ἐνεθυμεῖτό ποτε τῶν τοῦ σώματος ἡδονῶν, εὐθὺς ταύτας ἀπεκρούετο τῇ τοῦ νοῦ ἐπιστροφῇ πρὸς τὸν Θεόν. οὕτω γὰρ ἦν ἀκριβῶς ἑαυτοῦ κύριος καὶ τῶν τῆς σαρκὸς παθημάτων δεσπότης, ὡς μηδ' ἐν ὀνείρασι λυπεῖσθαι ποτε ὑπό τινος ἐπηρείας τοῦ ἀντικειμένου. τοιγαροῦν τοὺς μὲν συνομηλίκους ὑπερεβάλλετο τῇ ἀσκήσει, τοὺς δὲ πρεσβυτέρους ἐζήλου τῇ σεμνότητι τοῦ βίου. καὶ τοῖς μὲν οὐκ ἦν φθόνος πρὸς αὐτόν, ἀλλὰ θαυμασμὸς καὶ ζῆλος· τοῖς δὲ πρεσβυτέροις ἀγάπη καὶ ἐκπληξις ἐπ' αὐτῷ. οἱ μὲν γὰρ ἑώρων ἑαυτοὺς ἐλαττουμένους ἐν ἀρετῇ ὑπὸ νέου τοσούτου, οἱ δὲ τὴν ἀρχαίαν εὐλάβειαν ἐν νέῳ σώματι θαυμαζόμενοι ηὐφραίνοντο. ἦν δὲ καὶ τοῖς γονεῦσιν αὐτοῦ χαρμονὴ καὶ ἀγαλλίασις ὁ παῖς οὗτος, ἅτε δὴ προδήλως δεικνύων ὅτι θεοφιλὴς ἔσται καὶ ἐπίσημος τῷ βίῳ. εὐθὺς γοῦν ἐκ τῆς πρώτης ἡλικίας φανερόν τι εἶχεν ἐκφαινόμενον τῆς θείας χάριτος, ἣ ἐπεσκίαζεν αὐτῷ. καὶ γὰρ τὸ πρόσωπον λαμπρόν τι καὶ ἱλαρὸν ἀπεδείκνυτο καθ' ἑκάστην ἡμέραν τοῖς ὁρῶσι, καὶ ἡ ψυχὴ ὁμοίως διεφαίνετο τῇ καθαρότητι καὶ τῇ πρὸς τὸν Θεὸν ἀγάπῃ. ὅθεν εἰκότως ἅπαντες ἐκεῖνον ἐτίμων καὶ ἠγάπων, τοῦτο μόνον ἐκδεχόμενοι ἰδεῖν, ποῦ ποτε καὶ πῶς ἡ τοσαύτη τοῦ παιδὸς ἀρετὴ ἐκβήσεται.

ύποιστα παρεσκεύασε κολαστήρια· σὺ δὲ, ἀλλ᾽ ἡνίκα μόνον ἐξαγάγωσί σε τῆς φυλακῆς, πρόσδραμε και θύσον εὐθὺς, οὐδὲ γὰρ ὑποίσοις τὸ λίαν πικρὸν τῶν κολάσεων. Η δέ· Καὶ τίς, ᾕρετο, σύ ; Καὶ ὁ πονηρός" Αγγελος εἰμι τοῦ Θεοῦ· καὶ ἐπειδὴ λόγος αὐτῷ περὶ σοῦ, πέμπει με πρὸς σέ, πεισθῆναι σε μηνύων καὶ μὴ ταῖς πολλαῖς βασάνοις τὸ σῶμα διαφθαρῆναι· συγγνώσεται γάρ σοι πεισθείση, φιλάνθρωπος ὢν, διὰ τὴν πολλὴν σαρκὸς ἀσθένειαν. Ταράχου καὶ δεί- ματος ἐπὶ τούτοις ἡ μάρτυς μεστή γίνεται · ἐῴκει γὰρ τοῦ φαινομένου ἡ μὲν μορφὴ ἀγγέλου, ἡ συμ- βουλὴ δὲ ἄντικρυς ἐχθροῦ· μέγα οὖν καὶ περιπαθές στενάξασα καὶ δακρύων τοὺς ὀφθαλμούς πλήσασα, Κύριέ μου, λέγει, ποιητὰ τῶν ἁπάντων, ὃν μόνον τῶν μὲν οὐρανίων αἱ δυνάμεις ὑμνοῦσι, τῶν ἀερίων Β δὲ καιμόνων φρίττουσιν ἡ πληθύς, μή με παρέψει τὴν πεποιθυῖαν εἰς σέ, μηδ' ἐν προφάσει μοι σωτη ρίας ὁ πονηρὸς πικρόν τι κεράσῃ ποτήριον· ἀλλὰ δετξόν μοι τις ὁ ταῦτα λέγων καὶ σὺς εἶναι οἰκέτης ὑποκρινόμενος. Εἶπε · καὶ ὁ καλούμενος εὐθὺς ἤκουσε, καὶ φωνὴ οὐρανόθεν · Θάρσει, ἔλεγεν, Ἰουλιανή • ἐγὼ γάρ εἰμι μετὰ σοῦ, τούτου δὲ λαβοῦ (δίδωμι γάρ σοι κατ' αὐτοῦ τὴν ἰσχύν), καὶ ὅστις εἴη παρ᾽ αὐτοῦ μάνθανε. Θ'. Οὕτω τῇ εὐχῇ μὲν ἡ φωνή· τῇ φωνῇ δὲ ἠκολούθει τὸ θαῦμα· αὐτίκα γὰρ ἐλύοντο μὲν τὰ δεσμὰ, ἐξέ- πιπτε δὲ ὁ σίδηρος τῶν μηρῶν· ἡ δὲ τοῦ ἐδάφους εὐθὺς ἐξανίσταται καὶ ἐφ᾽ ἑαυτῆς γίνεται· καὶ τῶν δεσμῶν ἐκείνης οὕτω λυθέντων, δ φανείς μᾶλλον ὡράτο πεπεδημένος · ὁν ἡ μάρτυς κατασχούσα γεν- ναίως, δουλον ὥσπερ δεινὰ πεπραγμένον πρὸς ἐξέτα- σιν ηγέ, Τίς τε εἰ καὶ πόθεν, λέγουσα, καὶ παρὰ τίνος ἄρα τυγχάνεις ἀπεσταλμένος ; τὸν δὲ στεῤῥά γάρ τις καὶ ἀόρατος ἤπειγε μάστιξ) ἀληθύειν ἠνάγ- καζεν ὅλως ὄντα φιλοψευδῆ, καὶ πάντα ὁμοῦ κατα- λέγει, τὸν ἀπεσταλκότα, ὅτι εἴη ὁ Σατανᾶς, τὸν ἀπεσταλμένον αὐτὸν, ὅτι ἐκείνου δαιμόνων ὁ πρῶ- τος · τὴν αἰτίαν, ὅτι μεγάλα δι᾽ αὐτῆς ὁ πονηρὸς πέ- πληκτο· πρὸς τούτοις, ὅτι αὐτὸς ἐκεῖνος ὁ καὶ τῇ Εὔᾳ πάλαι τὴν ὀλεθρίαν προσαγαγών συμβουλὴν καὶ Κάϊν εἰς ἀδελφοκτονίαν ἐπάρας καὶ τὸ φονεύειν εἰσ- ηγησάμενος, Ναβουχοδονόσορ τὴν τῆς εἰκόνος ἀνά- στασιν ὑποθείς, Ηρώδη τὴν παιδοφονίαν, Ιούδα τὴν προδοσίαν, εἶτα καὶ τὴν ἀγχόνην. Εγώ κεκί- νηκα, φησὶν, καὶ κατὰ Στεφάνου τὸν λιθασμόν, κατὰ Πέτρου δὲ καὶ Παύλου τοῦ μὲν τὴν ἐπικεφαλήν σταύρωσιν, τοῦ δὲ τὴν διὰ ξίφους ἀναίρεσιν· ἐπὶ τούτοις πᾶσιν ἐγώ εἰμι ὁ ᾿Εβραίους μὲν εἰδωλολα- τρεῖν ἀναπείσας, Σολομῶντα δὲ τὸν σοφὸν μωράνας καὶ παίγνιον παρανόμων δείξας ερώτων. παραδόξων ἐποίει· δεσμούς ἄλλους ἐπήγε τῷ δαί- που καὶ πληγάς· πάντως δὲ ὁ καὶ τούτων ἄνευ ΣΧΥΙ. VITA S. JULIANÆ. A intolerabilia adversus te præfectus paravit suppli cia. Tu autem solummodo cum te eduxerint e cus- todia,accurre et statim sacrifica.Neque enim susti- nebis suppliciorum nimiam acerbitatem. Illa au- tem: Et quisnam tu er? rogavit. Malignus vero: Sum, inquit, Dei angelus: et quoniam is magnam tui du- cit rationem, mittit me ad te, magnifaciens ut tu pareas,et non corpus tuum multis tormentis inte- real.Ignoscet enim tibi,si parueris, cum sit beni- gnus, propter multam carnis imbecillitatem. Per- turbatione et terrore martyr propter hæc fuit ple- na. Nam ejus, qui apparebat, videbatur quidem for- ma angeli, consilium autem aperte inimici. Cum ergo valde et miserabiliter ingemuisset et lacrymis implesset oculos: Domine mi, inquit,omnium,quæ sunt, effector : quem solum quidem laudant virtu- sunt,effector tes cœlestium, horret vero aereorum multitudo damonum: ne me despexeris,quæ propter te sum passa : nec mihi praetextu salutis,malignus ama- rum aliquod temperet poculum : sed ostende mihi, quisnam sit, qui hæc dicit, et qui se fingit tuum esse famulum. Dixit, et statim exaudiit is qui invocabatur, et vox exstitit coelitus : Confide, Juliana, ego, enim sum tecum. Eum autem ap- prehende (do enim tibi adversus eum vires), et ex eo disce quisnam sit. IX.Sic preces vos quidem est consecula, vocem vero miraculum. Statim enim soluta quidem sunt vincula,cecidit autem ferrum a femoribus. Illa vero Chumo statim exsurgit, et fit sui juris : et cum sic soluta essent illius vincula, vinctus videbatur is qui apparuerat. Quem cum martyr strenue tanquam servum comprehendisset, qui gravia perpetraverat, duxit ad examinationem,dicens : Quisnam es, et unde,et a quo missus? Illum autem(validum enim, quod sub aspectum non cadebat,urgebat flagellum) coegit verumn dicere, cum esset omnino amicus mendacii : et omnia simul recenset,eum,qui mi- serat, quod scilicet esset Satanas : se, qui missus fuerat, nempe quod esset primus ex ejus dæmoni bus : causam, quod per ipsam malignus magnum vulnus acceperat. Praeterea quod ipse esset ille ipse qui Eva olim perniciosum dedit consilium et ad fratris cadem Cain incitavit 4, et qui induxit D parricidium, qui suggessit Nabuchodonosori, ut excitaret statuam 5, Herodi puerorum occisionem, Jude proditionem et deinde laqueum 6.Ego,inquit, eliam lapidationem movi adversus Stephanum 7: adversus Petrum autem et Paulum,illius quidem capite demisso in terram crucifixionem, hujus vero ense interemptionem. Postremo ego sum, qui persuasi Hebræis ut essent cultores idolo- rum: Salomonem autem sapientem infatuavi, et effeci nefariorum amorum ludibrium. X. Hæc postquam audivit Juliana, aliud quoque fecit admirabile : alia vincula et plagas imposuit dæmoni. Omnino autem is etiam,qui absque his, Gen. ut et IV, Dan. 111, Halth, Actor, vit. 1. Ταῦτα ὡς ἤκουσεν Ἰουλιανή, καὶ ἕτερόν τι τῶν

ύποιστα παρεσκεύασε κολαστήρια· σὺ δὲ, ἀλλ᾽ ἡνίκα μόνον ἐξαγάγωσί σε τῆς φυλακῆς, πρόσδραμε και θύσον εὐθὺς, οὐδὲ γὰρ ὑποίσοις τὸ λίαν πικρὸν τῶν κολάσεων. Η δέ· Καὶ τίς, ᾕρετο, σύ ; Καὶ ὁ πονηρός" Αγγελος εἰμι τοῦ Θεοῦ· καὶ ἐπειδὴ λόγος αὐτῷ περὶ σοῦ, πέμπει με πρὸς σέ, πεισθῆναι σε μηνύων καὶ μὴ ταῖς πολλαῖς βασάνοις τὸ σῶμα διαφθαρῆναι· συγγνώσεται γάρ σοι πεισθείση, φιλάνθρωπος ὢν, διὰ τὴν πολλὴν σαρκὸς ἀσθένειαν. Ταράχου καὶ δεί- ματος ἐπὶ τούτοις ἡ μάρτυς μεστή γίνεται · ἐῴκει γὰρ τοῦ φαινομένου ἡ μὲν μορφὴ ἀγγέλου, ἡ συμ- βουλὴ δὲ ἄντικρυς ἐχθροῦ· μέγα οὖν καὶ περιπαθές στενάξασα καὶ δακρύων τοὺς ὀφθαλμούς πλήσασα, Κύριέ μου, λέγει, ποιητὰ τῶν ἁπάντων, ὃν μόνον τῶν μὲν οὐρανίων αἱ δυνάμεις ὑμνοῦσι, τῶν ἀερίων Β δὲ καιμόνων φρίττουσιν ἡ πληθύς, μή με παρέψει τὴν πεποιθυῖαν εἰς σέ, μηδ' ἐν προφάσει μοι σωτη ρίας ὁ πονηρὸς πικρόν τι κεράσῃ ποτήριον· ἀλλὰ δετξόν μοι τις ὁ ταῦτα λέγων καὶ σὺς εἶναι οἰκέτης ὑποκρινόμενος. Εἶπε · καὶ ὁ καλούμενος εὐθὺς ἤκουσε, καὶ φωνὴ οὐρανόθεν · Θάρσει, ἔλεγεν, Ἰουλιανή • ἐγὼ γάρ εἰμι μετὰ σοῦ, τούτου δὲ λαβοῦ (δίδωμι γάρ σοι κατ' αὐτοῦ τὴν ἰσχύν), καὶ ὅστις εἴη παρ᾽ αὐτοῦ μάνθανε. Θ'. Οὕτω τῇ εὐχῇ μὲν ἡ φωνή· τῇ φωνῇ δὲ ἠκολούθει τὸ θαῦμα· αὐτίκα γὰρ ἐλύοντο μὲν τὰ δεσμὰ, ἐξέ- πιπτε δὲ ὁ σίδηρος τῶν μηρῶν· ἡ δὲ τοῦ ἐδάφους εὐθὺς ἐξανίσταται καὶ ἐφ᾽ ἑαυτῆς γίνεται· καὶ τῶν δεσμῶν ἐκείνης οὕτω λυθέντων, δ φανείς μᾶλλον ὡράτο πεπεδημένος · ὁν ἡ μάρτυς κατασχούσα γεν- ναίως, δουλον ὥσπερ δεινὰ πεπραγμένον πρὸς ἐξέτα- σιν ηγέ, Τίς τε εἰ καὶ πόθεν, λέγουσα, καὶ παρὰ τίνος ἄρα τυγχάνεις ἀπεσταλμένος ; τὸν δὲ στεῤῥά γάρ τις καὶ ἀόρατος ἤπειγε μάστιξ) ἀληθύειν ἠνάγ- καζεν ὅλως ὄντα φιλοψευδῆ, καὶ πάντα ὁμοῦ κατα- λέγει, τὸν ἀπεσταλκότα, ὅτι εἴη ὁ Σατανᾶς, τὸν ἀπεσταλμένον αὐτὸν, ὅτι ἐκείνου δαιμόνων ὁ πρῶ- τος · τὴν αἰτίαν, ὅτι μεγάλα δι᾽ αὐτῆς ὁ πονηρὸς πέ- πληκτο· πρὸς τούτοις, ὅτι αὐτὸς ἐκεῖνος ὁ καὶ τῇ Εὔᾳ πάλαι τὴν ὀλεθρίαν προσαγαγών συμβουλὴν καὶ Κάϊν εἰς ἀδελφοκτονίαν ἐπάρας καὶ τὸ φονεύειν εἰσ- ηγησάμενος, Ναβουχοδονόσορ τὴν τῆς εἰκόνος ἀνά- στασιν ὑποθείς, Ηρώδη τὴν παιδοφονίαν, Ιούδα τὴν προδοσίαν, εἶτα καὶ τὴν ἀγχόνην. Εγώ κεκί- νηκα, φησὶν, καὶ κατὰ Στεφάνου τὸν λιθασμόν, κατὰ Πέτρου δὲ καὶ Παύλου τοῦ μὲν τὴν ἐπικεφαλήν σταύρωσιν, τοῦ δὲ τὴν διὰ ξίφους ἀναίρεσιν· ἐπὶ τούτοις πᾶσιν ἐγώ εἰμι ὁ ᾿Εβραίους μὲν εἰδωλολα- τρεῖν ἀναπείσας, Σολομῶντα δὲ τὸν σοφὸν μωράνας καὶ παίγνιον παρανόμων δείξας ερώτων. παραδόξων ἐποίει· δεσμούς ἄλλους ἐπήγε τῷ δαί- που καὶ πληγάς· πάντως δὲ ὁ καὶ τούτων ἄνευ ΣΧΥΙ. VITA S. JULIANÆ. A intolerabilia adversus te præfectus paravit suppli cia. Tu autem solummodo cum te eduxerint e cus- todia,accurre et statim sacrifica.Neque enim susti- nebis suppliciorum nimiam acerbitatem. Illa au- tem: Et quisnam tu er? rogavit. Malignus vero: Sum, inquit, Dei angelus: et quoniam is magnam tui du- cit rationem, mittit me ad te, magnifaciens ut tu pareas,et non corpus tuum multis tormentis inte- real.Ignoscet enim tibi,si parueris, cum sit beni- gnus, propter multam carnis imbecillitatem. Per- turbatione et terrore martyr propter hæc fuit ple- na. Nam ejus, qui apparebat, videbatur quidem for- ma angeli, consilium autem aperte inimici. Cum ergo valde et miserabiliter ingemuisset et lacrymis implesset oculos: Domine mi, inquit,omnium,quæ sunt, effector : quem solum quidem laudant virtu- sunt,effector tes cœlestium, horret vero aereorum multitudo damonum: ne me despexeris,quæ propter te sum passa : nec mihi praetextu salutis,malignus ama- rum aliquod temperet poculum : sed ostende mihi, quisnam sit, qui hæc dicit, et qui se fingit tuum esse famulum. Dixit, et statim exaudiit is qui invocabatur, et vox exstitit coelitus : Confide, Juliana, ego, enim sum tecum. Eum autem ap- prehende (do enim tibi adversus eum vires), et ex eo disce quisnam sit. IX.Sic preces vos quidem est consecula, vocem vero miraculum. Statim enim soluta quidem sunt vincula,cecidit autem ferrum a femoribus. Illa vero Chumo statim exsurgit, et fit sui juris : et cum sic soluta essent illius vincula, vinctus videbatur is qui apparuerat. Quem cum martyr strenue tanquam servum comprehendisset, qui gravia perpetraverat, duxit ad examinationem,dicens : Quisnam es, et unde,et a quo missus? Illum autem(validum enim, quod sub aspectum non cadebat,urgebat flagellum) coegit verumn dicere, cum esset omnino amicus mendacii : et omnia simul recenset,eum,qui mi- serat, quod scilicet esset Satanas : se, qui missus fuerat, nempe quod esset primus ex ejus dæmoni bus : causam, quod per ipsam malignus magnum vulnus acceperat. Praeterea quod ipse esset ille ipse qui Eva olim perniciosum dedit consilium et ad fratris cadem Cain incitavit 4, et qui induxit D parricidium, qui suggessit Nabuchodonosori, ut excitaret statuam 5, Herodi puerorum occisionem, Jude proditionem et deinde laqueum 6.Ego,inquit, eliam lapidationem movi adversus Stephanum 7: adversus Petrum autem et Paulum,illius quidem capite demisso in terram crucifixionem, hujus vero ense interemptionem. Postremo ego sum, qui persuasi Hebræis ut essent cultores idolo- rum: Salomonem autem sapientem infatuavi, et effeci nefariorum amorum ludibrium. X. Hæc postquam audivit Juliana, aliud quoque fecit admirabile : alia vincula et plagas imposuit dæmoni. Omnino autem is etiam,qui absque his, Gen. ut et IV, Dan. 111, Halth, Actor, vit. 1. Ταῦτα ὡς ἤκουσεν Ἰουλιανή, καὶ ἕτερόν τι τῶν

Α δεσμοῖς ἐκεῖνον ἀφάκτοις περιβαλὼν καὶ χερσὶ κρατ τεῖσθαι παρασκευάσας καὶ ἄκοντα ταληθή λέγειν ἐκβιασάμενος, οὐδὲν ἄπιστον εἰ καὶ δεδέσθαι αὐτὸν δεσμοῖς πάλιν πρὸς τῆς ἁγίας καὶ πληγῶν αἰσθάνε- σθαι παρεσκεύασεν. Ὁ μὲν οὖν παραδόξως ἔλγει καὶ τῶν δεσμῶν λυθῆναι ἡξίου καὶ τῶν πληγών ἀνεθῆναι· ἐπεὶ δὲ μὴ ἔλέλυτο, τὴν συμφορὰν ἀπως δύρετο · Οἴμοι, λέγων, τίς γένωμαι; ποῖ φεύξομαι ; πολλοῖς μὲν ἀπάτην, πολλοῖς δὲ καὶ θλίψεις ἐπήγα- γον καὶ κακῶν αἴτιος κατέστην πολλῶν εἰρητών, δημεύσεων, πληγών, καύσεων, ὑπεροριῶν καὶ τὸ τελευταῖον θανάτου πικροῦ · ἀλλὰ τούτων οὐδεὶς ἐμοῦ τὸ παράπαν περιεγένετο. Αὕτη δὲ καὶ ὡς ἀνδραπόδῳ τινὶ καὶ δεσμὰ περιέβαλε και πληγά, ἐνέτεινε καὶ κατέχει· ἀλλ᾽, ὦ πάτερ καὶ ἄρχον ἡμετέρε, πῶς οὐ ἔγνως τὸ συμβήσεσθαι μέλλον ; πῶς ἔπεμπες ; πῶς Αγνόεις τὸ ἄμαχον τοῦτο δεινὸν, ὡς ἄρα οὐδὲν παρ- θενίας ψηλότερον ὑψ.], οὐδὲν μαρτυρικῆς εὐ χῆς ἰσχυρότερον ; δ ΙΑ΄. Ἐν ᾧ δὲ οὔτης οὕτωσὶ ἐξητάζετο, καὶ ὁ ἔπαρχος ἔπεμπε τῆς εἰρκτῆς Ἰουλιανὴν ἀγαγεῖν, είπερ ὅλως καὶ ζῇ · ἡ μὲν οὖν ἤγετο· ὁ πονηρὸς δὲ αὐτῇ δαίμων συρόμενος εἴπετο· ἡ δὲ μάρτυς τῷ υπάρχῳ παρίστατο, τὸ πρῶτον ἀποσώζοντα κάλλος καὶ ὥσπερ οὐδὲν ὑποστᾶσα δεινὸν οὐδὲ εἰρκτῇ ζω- φώδει κατακλεισθεῖσα, ἀλλ᾽ οἷον ἐν θαλάμῳ οὖσα καὶ πολλῆς ἀξιουμένη τῆς εὐπαθείας· καὶ ὁ ἄρχων Εἶπέ μοι, ἔφη, Ἰουλιανή, πότε καὶ παρ᾽ ὅτου δὴ τὰ τοις αῦτα τῶν γοητειῶν ἥσκησε καὶ τίνι τέχνῃ τὰς βιο σάνους ἐξαύλισας, ὥστε οὐδὲ ἴχνος αὐτῶν οὐδὲν ἀπο- σώζειν ; Η δέ· Τέχνῃ μὲν, λέγει, ὦ ἄρχων, οὐδεμιά, δυνάμει δὲ θείᾳ δή τινι καὶ ἀῤῥήτῳ, ἢ οὐ μόνον σε, ἀλλὰ καὶ τὸν σὸν πατέρα, τὸν Σατανᾶν, ᾔσχυνε, ἐμὲ δὲ ἀμφοῖν κρείττονα καὶ τῆς μανίας καὶ τῆς ἐκείνου κακοτεχνίας ἀπέδειξεν · οὕτως ἐνταῦθα μὲν τὴν ἰσχὺν ὑμῶν ὁ Χριστὸς ἐξενεύρισεν· ἐκεῖσε δὲ σοὶ καὶ τῷ σῷ πατέρι καὶ τοῖς καθ᾽ ὑμᾶς πῦρ ἡτοί- μασε φοβερὸν καὶ τάρταρον χαλεπὸν καὶ σκότος καὶ σκώληκα καὶ ὅσα μήτε νῷ περιλαβεῖν τις μήτε λόγῳ διεξελθεῖν δύναται, Ο ΙΒ΄. Πῦρ ἀκούσας ὁ ἔπαρχος, πῦρ ηὐτρέπιζε κατ' αὐτῆς, πρὸς καιρὸν δηλαδὴ καὶ σβεννύμενον· ἐκκαίει τοιγαροῦν κάμινον ξύλοις τε καὶ φρυγάνοις καὶ ὅσα τῆς ὕλης εὔπρηστα καὶ τῷ πυρὶ δαπάνη ἐπιτηδεία· ἐπεὶ δὲ ἰσχυρῶς ἐξεκέκαυτο, ἐμβάλλουσιν αὐτῇ τὴν γενναίαν· ἡ δὲ πρὸς Θεὸν ἑώρα καὶ δάκρυα ἡφίει τῶν ὀφθαλμῶν, καὶ αἱ μικροί αὗται σταγόνες, ὑδά των ποταμοὺς μιμησάμεναι, τὸ πῦρ ἔσβεσαν. Τῷ μεγίστῳ τοίνυν ἐκπληγέντες τοῦ θαύματος, δῆμος ὅλος Νικομηδέων, ἄνδρες τὸν ἀριθμὸν ὡσεὶ πεντα- κόσιοι, μιᾷ καὶ φωνῇ καὶ γνώμῃ · Εἷς Θεὸς, εἷς ο τῆς μάρτυρος Ιουλιανῆς, ἐξεδύων· αὐτὸν καὶ ἡμεῖς σεβόμεθα καὶ τὰ Ἑλλήνων ἀποτετράμμεθα· εἴτω ξίφος, εἴτω πῦρ, εἴτω παντοδαπὸς ἄλλος θάνατος. Τούτους μὲν αὐτίκα τὸ ξίφος ἐλάμβανεν, οὕτω και λεύσαντος τοῦ ἐπάρχου, μηδενὸς αὐτῶν ἀπολειφθέν τος, τῆς ἐν Χριστῷ τελειώσεως· ἐκοινώνησαν δὲ αὐτοῖς καὶ γυναῖκες του ἴσου τέλους ἑκατὸν καὶ MENSIS FEBRUARIUS. inevitabilibus illum constrinxit vinculis, et effecit ut teneretur manibus, non est incredibile eum procurasse: ut vinculis rursus ligaretur a sancta, et sentiret plagas. Atque ille quidem admirabiliter gravem dolorem sentiebat,et rogabat ut solveretur a vinculis et relaxaretur a plagis. Quoniam vero non solvebatur, deflebat calamitatem : Hei mihi, dicens, Quid de me fiel? quo fugiam ? Multos quidem decepi: mullis autem intuli afflictiones, et multorum fui causa malorum,carcerum,publica- tionum, plagarum, conflagralionum, exsiliorum, et postremo mortis acerba. Sed nullus eorum me omnino superavit. Hæc vero tanquam mancipio etiam vincula imposuit, et plagas incussit, et me detinet.Sed, o pater et princeps noster, quomodo non cognovisti id quod erat eventurum? Quomodo misisti ? Quomodo ignorasti hoc malum inexpu- gnabile, quod virginitate nihil sit excelsius, et martyris precibus nihil fortius? B " [fort. XI. Cum vero is sic examinaretur, misit præfe- ctus, qui Julianam educeret e carcere, si modo ea viveret. Illa ergo ducebatur : malus autem dæmon ab ea tractus, sequebatur. Martyr vero steiit ante præfectum, primam servans pulchritudinem, et perinde ac si nihil mali sustinuisset neque in ob- scuro carcere inclusa fuisset : sed perinde ac si fuisset in thalamo,et bene et laute curata fuisset et accepta. Dixit autem præfectus: Dic mihi, in- quit, Juliana, quando et a quo has didicisti præ- stigias,et quanam arte ita contempsisti tormenta, ut nullum serves eorum vestigium? Ars quidem,in- quit, o præfecte,nulla est : sed divina quadam et ineffabili potentia, quæ non solum te,sed patrem G quoque tuum Salanam pudore affecit,me vero am- bibus effecit potentiorem,nempe el tuo furore et improba illius arle : sic hic quidem Christus ve- stras vires enervavit, illic autem tibi et tuo patri et vestris asseclis ignem paravit terribilem, et te- trum tartarum, et tenebras, et ver.nem, et quæ nec mente potest aliquis comprehendere nec per- sequi oratione. C Xil.Cum ignem audiisset præfectus,ignem contra ipsam paravit, qui est ad tempus scilicet et exstin- guitur.Accendititaque fornacem lignis et sarmentis, et qualibet materia, quæ facile potest uri et igne consumi. Ubi autem vehementer arsit, præclaram virginem in eum injiciunt. Illa vero ad Deum in- tuebatur, et lacrymas emittebat ex oculis, et hae parva gutta, fluvios imitatæ,ignem exstinxerunt. Maximo itaque sunt obstupefacti miraculo totus populus Nicomediensium, et viri numero circiter quingenti una voce et mente exclamaverunt: Unus est Deus, unus, inquam, Deus, qui est Deus mar- tyris Juliana : ipsum nos quoque colimus,et gen- tilium cultui renuntiamus. Veniat ensis, veniat ignis,veniat quævis alia mors et cujuscunque ge- neris. Atque eos quidem statim accepit ensis, cum sic jussisset praefectus,nullo relicto qui non fuerit in Christo consummatus. Ejusdem quoque exitus

Α δεσμοῖς ἐκεῖνον ἀφάκτοις περιβαλὼν καὶ χερσὶ κρατ τεῖσθαι παρασκευάσας καὶ ἄκοντα ταληθή λέγειν ἐκβιασάμενος, οὐδὲν ἄπιστον εἰ καὶ δεδέσθαι αὐτὸν δεσμοῖς πάλιν πρὸς τῆς ἁγίας καὶ πληγῶν αἰσθάνε- σθαι παρεσκεύασεν. Ὁ μὲν οὖν παραδόξως ἔλγει καὶ τῶν δεσμῶν λυθῆναι ἡξίου καὶ τῶν πληγών ἀνεθῆναι· ἐπεὶ δὲ μὴ ἔλέλυτο, τὴν συμφορὰν ἀπως δύρετο · Οἴμοι, λέγων, τίς γένωμαι; ποῖ φεύξομαι ; πολλοῖς μὲν ἀπάτην, πολλοῖς δὲ καὶ θλίψεις ἐπήγα- γον καὶ κακῶν αἴτιος κατέστην πολλῶν εἰρητών, δημεύσεων, πληγών, καύσεων, ὑπεροριῶν καὶ τὸ τελευταῖον θανάτου πικροῦ · ἀλλὰ τούτων οὐδεὶς ἐμοῦ τὸ παράπαν περιεγένετο. Αὕτη δὲ καὶ ὡς ἀνδραπόδῳ τινὶ καὶ δεσμὰ περιέβαλε και πληγά, ἐνέτεινε καὶ κατέχει· ἀλλ᾽, ὦ πάτερ καὶ ἄρχον ἡμετέρε, πῶς οὐ ἔγνως τὸ συμβήσεσθαι μέλλον ; πῶς ἔπεμπες ; πῶς Αγνόεις τὸ ἄμαχον τοῦτο δεινὸν, ὡς ἄρα οὐδὲν παρ- θενίας ψηλότερον ὑψ.], οὐδὲν μαρτυρικῆς εὐ χῆς ἰσχυρότερον ; δ ΙΑ΄. Ἐν ᾧ δὲ οὔτης οὕτωσὶ ἐξητάζετο, καὶ ὁ ἔπαρχος ἔπεμπε τῆς εἰρκτῆς Ἰουλιανὴν ἀγαγεῖν, είπερ ὅλως καὶ ζῇ · ἡ μὲν οὖν ἤγετο· ὁ πονηρὸς δὲ αὐτῇ δαίμων συρόμενος εἴπετο· ἡ δὲ μάρτυς τῷ υπάρχῳ παρίστατο, τὸ πρῶτον ἀποσώζοντα κάλλος καὶ ὥσπερ οὐδὲν ὑποστᾶσα δεινὸν οὐδὲ εἰρκτῇ ζω- φώδει κατακλεισθεῖσα, ἀλλ᾽ οἷον ἐν θαλάμῳ οὖσα καὶ πολλῆς ἀξιουμένη τῆς εὐπαθείας· καὶ ὁ ἄρχων Εἶπέ μοι, ἔφη, Ἰουλιανή, πότε καὶ παρ᾽ ὅτου δὴ τὰ τοις αῦτα τῶν γοητειῶν ἥσκησε καὶ τίνι τέχνῃ τὰς βιο σάνους ἐξαύλισας, ὥστε οὐδὲ ἴχνος αὐτῶν οὐδὲν ἀπο- σώζειν ; Η δέ· Τέχνῃ μὲν, λέγει, ὦ ἄρχων, οὐδεμιά, δυνάμει δὲ θείᾳ δή τινι καὶ ἀῤῥήτῳ, ἢ οὐ μόνον σε, ἀλλὰ καὶ τὸν σὸν πατέρα, τὸν Σατανᾶν, ᾔσχυνε, ἐμὲ δὲ ἀμφοῖν κρείττονα καὶ τῆς μανίας καὶ τῆς ἐκείνου κακοτεχνίας ἀπέδειξεν · οὕτως ἐνταῦθα μὲν τὴν ἰσχὺν ὑμῶν ὁ Χριστὸς ἐξενεύρισεν· ἐκεῖσε δὲ σοὶ καὶ τῷ σῷ πατέρι καὶ τοῖς καθ᾽ ὑμᾶς πῦρ ἡτοί- μασε φοβερὸν καὶ τάρταρον χαλεπὸν καὶ σκότος καὶ σκώληκα καὶ ὅσα μήτε νῷ περιλαβεῖν τις μήτε λόγῳ διεξελθεῖν δύναται, Ο ΙΒ΄. Πῦρ ἀκούσας ὁ ἔπαρχος, πῦρ ηὐτρέπιζε κατ' αὐτῆς, πρὸς καιρὸν δηλαδὴ καὶ σβεννύμενον· ἐκκαίει τοιγαροῦν κάμινον ξύλοις τε καὶ φρυγάνοις καὶ ὅσα τῆς ὕλης εὔπρηστα καὶ τῷ πυρὶ δαπάνη ἐπιτηδεία· ἐπεὶ δὲ ἰσχυρῶς ἐξεκέκαυτο, ἐμβάλλουσιν αὐτῇ τὴν γενναίαν· ἡ δὲ πρὸς Θεὸν ἑώρα καὶ δάκρυα ἡφίει τῶν ὀφθαλμῶν, καὶ αἱ μικροί αὗται σταγόνες, ὑδά των ποταμοὺς μιμησάμεναι, τὸ πῦρ ἔσβεσαν. Τῷ μεγίστῳ τοίνυν ἐκπληγέντες τοῦ θαύματος, δῆμος ὅλος Νικομηδέων, ἄνδρες τὸν ἀριθμὸν ὡσεὶ πεντα- κόσιοι, μιᾷ καὶ φωνῇ καὶ γνώμῃ · Εἷς Θεὸς, εἷς ο τῆς μάρτυρος Ιουλιανῆς, ἐξεδύων· αὐτὸν καὶ ἡμεῖς σεβόμεθα καὶ τὰ Ἑλλήνων ἀποτετράμμεθα· εἴτω ξίφος, εἴτω πῦρ, εἴτω παντοδαπὸς ἄλλος θάνατος. Τούτους μὲν αὐτίκα τὸ ξίφος ἐλάμβανεν, οὕτω και λεύσαντος τοῦ ἐπάρχου, μηδενὸς αὐτῶν ἀπολειφθέν τος, τῆς ἐν Χριστῷ τελειώσεως· ἐκοινώνησαν δὲ αὐτοῖς καὶ γυναῖκες του ἴσου τέλους ἑκατὸν καὶ MENSIS FEBRUARIUS. inevitabilibus illum constrinxit vinculis, et effecit ut teneretur manibus, non est incredibile eum procurasse: ut vinculis rursus ligaretur a sancta, et sentiret plagas. Atque ille quidem admirabiliter gravem dolorem sentiebat,et rogabat ut solveretur a vinculis et relaxaretur a plagis. Quoniam vero non solvebatur, deflebat calamitatem : Hei mihi, dicens, Quid de me fiel? quo fugiam ? Multos quidem decepi: mullis autem intuli afflictiones, et multorum fui causa malorum,carcerum,publica- tionum, plagarum, conflagralionum, exsiliorum, et postremo mortis acerba. Sed nullus eorum me omnino superavit. Hæc vero tanquam mancipio etiam vincula imposuit, et plagas incussit, et me detinet.Sed, o pater et princeps noster, quomodo non cognovisti id quod erat eventurum? Quomodo misisti ? Quomodo ignorasti hoc malum inexpu- gnabile, quod virginitate nihil sit excelsius, et martyris precibus nihil fortius? B " [fort. XI. Cum vero is sic examinaretur, misit præfe- ctus, qui Julianam educeret e carcere, si modo ea viveret. Illa ergo ducebatur : malus autem dæmon ab ea tractus, sequebatur. Martyr vero steiit ante præfectum, primam servans pulchritudinem, et perinde ac si nihil mali sustinuisset neque in ob- scuro carcere inclusa fuisset : sed perinde ac si fuisset in thalamo,et bene et laute curata fuisset et accepta. Dixit autem præfectus: Dic mihi, in- quit, Juliana, quando et a quo has didicisti præ- stigias,et quanam arte ita contempsisti tormenta, ut nullum serves eorum vestigium? Ars quidem,in- quit, o præfecte,nulla est : sed divina quadam et ineffabili potentia, quæ non solum te,sed patrem G quoque tuum Salanam pudore affecit,me vero am- bibus effecit potentiorem,nempe el tuo furore et improba illius arle : sic hic quidem Christus ve- stras vires enervavit, illic autem tibi et tuo patri et vestris asseclis ignem paravit terribilem, et te- trum tartarum, et tenebras, et ver.nem, et quæ nec mente potest aliquis comprehendere nec per- sequi oratione. C Xil.Cum ignem audiisset præfectus,ignem contra ipsam paravit, qui est ad tempus scilicet et exstin- guitur.Accendititaque fornacem lignis et sarmentis, et qualibet materia, quæ facile potest uri et igne consumi. Ubi autem vehementer arsit, præclaram virginem in eum injiciunt. Illa vero ad Deum in- tuebatur, et lacrymas emittebat ex oculis, et hae parva gutta, fluvios imitatæ,ignem exstinxerunt. Maximo itaque sunt obstupefacti miraculo totus populus Nicomediensium, et viri numero circiter quingenti una voce et mente exclamaverunt: Unus est Deus, unus, inquam, Deus, qui est Deus mar- tyris Juliana : ipsum nos quoque colimus,et gen- tilium cultui renuntiamus. Veniat ensis, veniat ignis,veniat quævis alia mors et cujuscunque ge- neris. Atque eos quidem statim accepit ensis, cum sic jussisset praefectus,nullo relicto qui non fuerit in Christo consummatus. Ejusdem quoque exitus

Α αὔτανδρον τῇ θαλάττη παραδιδοῦσι· τῶν ἄλλων δε πάντων γενομένων υποβρυχών, αὐτὸς, ἵνα τι καὶ πλέον μετάσχοι τῆς συμφορᾶς, τῆς θαλάσσης μὲν διασώζεται, εἴς τινα δὲ τόπον ἔρημον ἀπορίπτεται, καὶ θηρίοις ὁ δείλαιος δεῖπνον γίνεται, 15'. Τοιοῦτον Ιουλιανῇ τὸ τοῦ μαρτυρίου στάδιον καὶ τοιοῦτον αὐτῇ τὸ ὑπὲρ Χριστοῦ τέλος ἀκολου θεῖ, ἔτις Ελευσίῳ μὲν ἐμνηστεύθη περὶ ἔννατον ἔτος τῆς ἡλικίας, Χριστῷ δὲ καὶ ἐνυμφεύθη καὶ διὰ μαρτυρίου συνήφθη, ἔτος όκτω καὶ δέκατον γενο- μένη. Εβασίλευεν δὲ τηνικαῦτα τῶν μὲν δυσσεβῶν Μαξιμιανός, ἡμῶν δὲ τῶν πιστῶν, ὁ καὶ ἀεὶ θεός τε καὶ Βασιλεὺς ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος, νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων, ᾿Αμήν. ΑΘΛΗΣΙΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΛΕΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΠΑΡΗΓΟΡΙΟΥ ΜΑΡΤΥΡΗΣΑΝΤΩΝ ΕΝ ΠΑΤΑΡΟΙΣ ΤΗΣ ΛΥΚΙΑΣ ΠΡΟ ΜΙΑΣ ΚΑΛΑΝΔΩΝ ΙΟΥΛΙΟΥ. Α'. Ποικίλαι μὲν τοῦ διαβόλου αἱ μηχαναὶ κατὰ τῶν δούλων τοῦ Θεοῦ· ποικιλοτέρα δὲ καὶ μείζων ἡ παρὰ τοῦ Μονογενούς Θεοῦ εἰς τοὺς ἰδίους ὑπηρέτας ροπή. Ὁ μὲν γὰρ οὐχ αἷμα καὶ σάρκα τοῖς φύσει MENSIS FEBRUARIUS. viris in mari submergunt. Cum alii autem omnes essent submersi,ipse ut majorem acciperet cala- mitatem, a mari quidem servatur; in quemdam vero locum desertum abjicitur, et fit miser cana canibus. XVI. Tale fuit Juliana martyrii stadium, et talis pro Christo fnis eam est conseculus : quæ Eleusio quidem desponsa fuerat circa nonum annum aetatis, Christi autem fuit sponsa, et per martyrium ei fuit conjuncta, cum nata esset de- cem et octo annos. Rex vero erat tunc quidem impiorum Maximianus; noster autem, id est, Adelium, qui est semper Deus et Rex, Dominas noster Jesus Christus : cui gloria et potentia nunc et semper et in sæcula sæculorum. Amen. MARTYRIUM SS. MARTYRUM LEONIS ET PAREGORII QUI MARTYRIUM SUBIERUNT PATARIS IN LYCIA PRIDIE KALENDAS JULIAS. - (18 Febr. — Latine apud Surium, Græce ex ms. Reg. Paris. 1452, sc. EDIT. PATR.) 1.Variæ quidem sunt diaboli machinæ adversus B servos Dei, magis varium autem et majus est Uni- geniti auxilium in suos ministros. Nam ille quidem non carnem et sanguinem objicit iis qui sunt na-

Χριστιανοῖς ἀνθίστησιν, ἀλλὰ τὰ πνευματικὰ τῆς Α πονηρίας· ἡ δὲ τοῦ Χριστοῦ βοήθεια ἰσχυροτέρους κατὰ τοῦ διαβόλου τοὺς ἑαυτοῦ οἰκείους δείκνυσιν. Πιστούται δὲ τὸ ῥημένον ἱκανῶς ἐκ τῆς τῶν γεν- ναίων μαρτύρων Λέοντος καὶ Παρηγορίου ὑπομονῆς• τοῦ γὰρ μακαρίου Παρηγορίου προτελειωθέντες ὑπομονῇ ἐν Κυρίῳ καὶ τῆς τῶν πολλῶν πόνων ἀνα- παύλης τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανίων εὑραμένου, ὁ μακάριος Λέων τὸν μὲν ἀγῶνα τοῦ τελειωθέντος ἐμακάριζεν, αὐτὸς δὲ ἐν λύπῃ κατείχετο, ὅτι μὴ τῶν αὐτῶν τετύχηκεν ἀγώνων, κοινῆς προκειμένης αὐτοῖς τῆς ὁδοῦ, Β΄. Κατ᾽ ἐκείνας δὲ τὰς ἡμέρας συνέβη τὸν ἀνθε ύπατον Λολλιανὸν ὑπὸ τῶν βασιλέων κληρωθέντα πα- ραγενέσθαι ἕως αὐτῶν φυλαττωμένης τῆς ἀρχῆς ὑπὸ τοῦ ἐπιτρόπου τῆς πόλεως τοῦ ἐν Πατάροις. Επι- τελῶν οὖν ὁ παμμίαρος ἐπίτροπος ἑορτὴν Σεράπιδος καὶ σύνοδον ἀσεβῶν συγκροτῶν, κατὰ τῶν Χριστια- νῶν ἐβουλεύετο καὶ πάντας κατηνάγκαζεν ἐπὶ τὴν εἰδωλομανίαν. Πολλῶν δὲ συντρεχόντων και φόβῳ ἀνθρωπίνῳ συνεχομένων, ἤχθετο μὲν ὁ μακαριος Λέων οὐδὲ μέχρις ἀκοῆς φέρων τὴν τῶν παρανόμων τόλμαν - προσδιαλεγόμενος δὲ πρὸς ἑαυτὸν, ἐξῄει ἐπὶ τὸν τόπον, ἔνθα τὸ λείψανον ἔκειτο τοῦ μακαρίου μάρτυρος Παρηγορίου γενόμενος δὲ κατ' ἐκεῖνον τὸν τόπον, ἐν ᾧ τὴν ἀσεβῆ πανήγυριν ἐπετέλων οἱ ταύτης ἄξιοι, ἕκαστος τῶν ὁρώντων ἀπό τε τῆς ἡλι- κίας αὐτῆς καὶ ἀπὸ τῆς περὶ τὸ πρόσωπον καταστά- σεως καὶ τῆς ἐσθῆτος, καὶ ἀπὸ τοῦ μὴ συνδιατίθεσθαι τοῖς δρωμένων αὐτῶν κακοῖς, Χριστιανὸν ὑπελάμ- βανεν εἶναι καὶ ἀληθῶς αἰδοῦς ἄξιον · ἦν γὰρ αὐτῷ μεμετρημένα τὰ πάντα· καὶ γὰρ ἀσκητικὸς τὸν βίον ἦν, ἐκ νεωτέρου τούτῳ προσεσχηκώς, ἐν ἐγκρατείς καὶ ἐν ἁγνείᾳ καὶ σωφροσύνῃ· τὸ δὲ ἔνδυμα εἶχεν ἐκ τριχῶν ὑφασμένον, αὐτοῖς ἔργοις ἀποστολικὸν βίον μιμούμενος καὶ ζηλωτὴς τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου και Βαπτιστοῦ γενόμενος, Β. Γ΄. Παραγενόμενος οὖν ἐπὶ τὴν προκείμενον αὐτῷ τόπον καὶ τὰς συνήθεις ἀποδοὺς εὐχὰς, ἐπανῆλθεν ἐπὶ τὴν οἰκίαν, καὶ ἔνδον εἰσελθὼν καὶ κατὰ τὴν συνήθειαν ευξάμενος, καὶ ἄρτου μεταλαβών, ἔμενεν ἐφ᾽ ἑαυτῷ, οὐδὲν ἕτερον ἢ τὰ γενναία κατορθώματα τοῦ θεοσεβούς Παρηγορίου μελετῶν. Καὶ ἐν τούτοις τοῖς λογισμοῖς ὤν, εἰς ὕπνον πρὸς ὀλίγων κατηνέχθη, ἵνα τὴν τῶν ἐσομένων αὐτῷ πραγμάτων θεάσηται δόξαν. Ωσπερ γὰρ ὁ πατριάρχης Ιωσήφ εἶδε τὰ μέλλοντα παρὰ τοῦ Θεοῦ ἐπάγεσθαι ἐπ' αὐτὸν, οὕτως καὶ ὁ μακάριος Λέων ἐθεάσατο διὰ Πνεύματος ἁγίου τὴν τῶν ἑπομένων αὐτῷ πραγμάτων ἔκβασιν. Εδό- και τοίνυν ὁρᾷν χειμῶνος ὄντος σφοδροῦ καὶ χειμάρ- ρων κατάβαναν εἰληφότων πολλήν, κατὰ μέσου ἐστάναι τοῦ χειμάρρου τὸν παρηγόριον καὶ ἑαυτὸν καίτοι ἐπικινδύνου σφόδρα ὄντος τοῦ ρεύματος, ἐπιρίπτειν καὶ ἐπιτρέχειν τῷ μακαρίῳ μάρτυρι Παρηγορίῳ, τὴν ἐπὶ τὸ μαρτύριον ὁδὸν ὀδεύοντι, Ὁ μὲν οὖν μετὰ τὴν τοῦ ὀράματος θέαν εγερθείς, VITA SS. LEONIS ET PAREGORII. A tura Christiani,sed spiritalia nequitia. Christi au- tem auxilium suos efficit fortiores adversus diabo- lum.Satis vero probatur id quod dictum est ex g0- nerosum martyrum Leonis et Paregorii toleran- tia. Nam cum B. Paregorius fuisset prius consum- tv matus in tolerantia in Domino,et multorum labo rum requiem invenisset regnum calorum,beatus martyr Christi Leo, ejus quidem qui fuit consum- matus,certamen beatum esse ducebat : ipse autem aficiebatur magno dolore quod non fuisset conso- cutus idem certamen, cum esset communis via eis proposita. • B II. Illis vero diebus contigit proconsulem Lol- lianum electum ab imperatoribus, venire usque ad eos, cum rectio esset eo tempore penes pro- curatorem urbis, qui erat Pataris. Celebrans au- tem sceleratus procurator diem festum Serapi- dis, et congregans concilium impiorum, consul- tabat adversus Christianos, et cogebat omnes ad cultum insanum idolorum. Cun multi vero con- currerent, et metu humano tenerentur, gre tu- lit quidem B. Leo, ne audire quidem sustinens impiorum audaciam. Apud se autem disserens, egressus est ad locum in quo jacebant reliquim martyris Paregorii. Cum autem fuisset in illo loco, in quo peragebant festum exsecrandum et impium, qui eo digni erant, unusquisque eorum qui videbant, tam ex ipsa statura, quam ex vultu et vesle, et ex eo quod non assentiretur malis, quæ ab ipsis fiebant,existimabat eum esse Chris- dianum et plane reverendum ; erant enim ei mo- derata omnia,monasticam enim vitam exercuerat juventute : et ideo deditus fuerat continentia, castitali et temperantia.Indumentum autem ejus ex pilis contextum, et plane re ipsa vitam æmu- labatur apostolicam, et fuerat immutator S. Joannis Præcursoris. a III.Cum ergo accessisset ad locum ei propositum, et preces fudisset consuetas,domum est reversus: et cum fuisset ingressus, et de more precatus, et panem sumpsisset, manebat apud se, nihil aliud meditans quam præclara facta pii Paregorii.Cum haec autem apud se animo agitaret, paululum in somnum est resolutus, ut rerum sibi futurarum gloriam aspiceret. Quomodo enim patriarcha Jo- seph vidit,quæ a Deo essent sibi inferenda : ita etiam B. Leo vidit per Spiritum sanctum rerum sibi futurarum eventum. Visus est ergo videre, D cum esset vehemens tempestas,et torrentes magno impetu defluerent, Paregorium et se stare in medio torrente: et licet esset fluentum valde periculosum, se projicere et accurrere ad B.martyrem Parego- rium,qui ingrediebatur iler ad martyrium. Itaque postquam visionem aspexisset, excitatus, apud se eventus faciens conjecturam,conjecit ea, quæ erant eventura. Seipsum autem beatum pronuntiabat, Gen. XXXVI.

Χριστιανοῖς ἀνθίστησιν, ἀλλὰ τὰ πνευματικὰ τῆς Α πονηρίας· ἡ δὲ τοῦ Χριστοῦ βοήθεια ἰσχυροτέρους κατὰ τοῦ διαβόλου τοὺς ἑαυτοῦ οἰκείους δείκνυσιν. Πιστούται δὲ τὸ ῥημένον ἱκανῶς ἐκ τῆς τῶν γεν- ναίων μαρτύρων Λέοντος καὶ Παρηγορίου ὑπομονῆς• τοῦ γὰρ μακαρίου Παρηγορίου προτελειωθέντες ὑπομονῇ ἐν Κυρίῳ καὶ τῆς τῶν πολλῶν πόνων ἀνα- παύλης τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανίων εὑραμένου, ὁ μακάριος Λέων τὸν μὲν ἀγῶνα τοῦ τελειωθέντος ἐμακάριζεν, αὐτὸς δὲ ἐν λύπῃ κατείχετο, ὅτι μὴ τῶν αὐτῶν τετύχηκεν ἀγώνων, κοινῆς προκειμένης αὐτοῖς τῆς ὁδοῦ, Β΄. Κατ᾽ ἐκείνας δὲ τὰς ἡμέρας συνέβη τὸν ἀνθε ύπατον Λολλιανὸν ὑπὸ τῶν βασιλέων κληρωθέντα πα- ραγενέσθαι ἕως αὐτῶν φυλαττωμένης τῆς ἀρχῆς ὑπὸ τοῦ ἐπιτρόπου τῆς πόλεως τοῦ ἐν Πατάροις. Επι- τελῶν οὖν ὁ παμμίαρος ἐπίτροπος ἑορτὴν Σεράπιδος καὶ σύνοδον ἀσεβῶν συγκροτῶν, κατὰ τῶν Χριστια- νῶν ἐβουλεύετο καὶ πάντας κατηνάγκαζεν ἐπὶ τὴν εἰδωλομανίαν. Πολλῶν δὲ συντρεχόντων και φόβῳ ἀνθρωπίνῳ συνεχομένων, ἤχθετο μὲν ὁ μακαριος Λέων οὐδὲ μέχρις ἀκοῆς φέρων τὴν τῶν παρανόμων τόλμαν - προσδιαλεγόμενος δὲ πρὸς ἑαυτὸν, ἐξῄει ἐπὶ τὸν τόπον, ἔνθα τὸ λείψανον ἔκειτο τοῦ μακαρίου μάρτυρος Παρηγορίου γενόμενος δὲ κατ' ἐκεῖνον τὸν τόπον, ἐν ᾧ τὴν ἀσεβῆ πανήγυριν ἐπετέλων οἱ ταύτης ἄξιοι, ἕκαστος τῶν ὁρώντων ἀπό τε τῆς ἡλι- κίας αὐτῆς καὶ ἀπὸ τῆς περὶ τὸ πρόσωπον καταστά- σεως καὶ τῆς ἐσθῆτος, καὶ ἀπὸ τοῦ μὴ συνδιατίθεσθαι τοῖς δρωμένων αὐτῶν κακοῖς, Χριστιανὸν ὑπελάμ- βανεν εἶναι καὶ ἀληθῶς αἰδοῦς ἄξιον · ἦν γὰρ αὐτῷ μεμετρημένα τὰ πάντα· καὶ γὰρ ἀσκητικὸς τὸν βίον ἦν, ἐκ νεωτέρου τούτῳ προσεσχηκώς, ἐν ἐγκρατείς καὶ ἐν ἁγνείᾳ καὶ σωφροσύνῃ· τὸ δὲ ἔνδυμα εἶχεν ἐκ τριχῶν ὑφασμένον, αὐτοῖς ἔργοις ἀποστολικὸν βίον μιμούμενος καὶ ζηλωτὴς τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου και Βαπτιστοῦ γενόμενος, Β. Γ΄. Παραγενόμενος οὖν ἐπὶ τὴν προκείμενον αὐτῷ τόπον καὶ τὰς συνήθεις ἀποδοὺς εὐχὰς, ἐπανῆλθεν ἐπὶ τὴν οἰκίαν, καὶ ἔνδον εἰσελθὼν καὶ κατὰ τὴν συνήθειαν ευξάμενος, καὶ ἄρτου μεταλαβών, ἔμενεν ἐφ᾽ ἑαυτῷ, οὐδὲν ἕτερον ἢ τὰ γενναία κατορθώματα τοῦ θεοσεβούς Παρηγορίου μελετῶν. Καὶ ἐν τούτοις τοῖς λογισμοῖς ὤν, εἰς ὕπνον πρὸς ὀλίγων κατηνέχθη, ἵνα τὴν τῶν ἐσομένων αὐτῷ πραγμάτων θεάσηται δόξαν. Ωσπερ γὰρ ὁ πατριάρχης Ιωσήφ εἶδε τὰ μέλλοντα παρὰ τοῦ Θεοῦ ἐπάγεσθαι ἐπ' αὐτὸν, οὕτως καὶ ὁ μακάριος Λέων ἐθεάσατο διὰ Πνεύματος ἁγίου τὴν τῶν ἑπομένων αὐτῷ πραγμάτων ἔκβασιν. Εδό- και τοίνυν ὁρᾷν χειμῶνος ὄντος σφοδροῦ καὶ χειμάρ- ρων κατάβαναν εἰληφότων πολλήν, κατὰ μέσου ἐστάναι τοῦ χειμάρρου τὸν παρηγόριον καὶ ἑαυτὸν καίτοι ἐπικινδύνου σφόδρα ὄντος τοῦ ρεύματος, ἐπιρίπτειν καὶ ἐπιτρέχειν τῷ μακαρίῳ μάρτυρι Παρηγορίῳ, τὴν ἐπὶ τὸ μαρτύριον ὁδὸν ὀδεύοντι, Ὁ μὲν οὖν μετὰ τὴν τοῦ ὀράματος θέαν εγερθείς, VITA SS. LEONIS ET PAREGORII. A tura Christiani,sed spiritalia nequitia. Christi au- tem auxilium suos efficit fortiores adversus diabo- lum.Satis vero probatur id quod dictum est ex g0- nerosum martyrum Leonis et Paregorii toleran- tia. Nam cum B. Paregorius fuisset prius consum- tv matus in tolerantia in Domino,et multorum labo rum requiem invenisset regnum calorum,beatus martyr Christi Leo, ejus quidem qui fuit consum- matus,certamen beatum esse ducebat : ipse autem aficiebatur magno dolore quod non fuisset conso- cutus idem certamen, cum esset communis via eis proposita. • B II. Illis vero diebus contigit proconsulem Lol- lianum electum ab imperatoribus, venire usque ad eos, cum rectio esset eo tempore penes pro- curatorem urbis, qui erat Pataris. Celebrans au- tem sceleratus procurator diem festum Serapi- dis, et congregans concilium impiorum, consul- tabat adversus Christianos, et cogebat omnes ad cultum insanum idolorum. Cun multi vero con- currerent, et metu humano tenerentur, gre tu- lit quidem B. Leo, ne audire quidem sustinens impiorum audaciam. Apud se autem disserens, egressus est ad locum in quo jacebant reliquim martyris Paregorii. Cum autem fuisset in illo loco, in quo peragebant festum exsecrandum et impium, qui eo digni erant, unusquisque eorum qui videbant, tam ex ipsa statura, quam ex vultu et vesle, et ex eo quod non assentiretur malis, quæ ab ipsis fiebant,existimabat eum esse Chris- dianum et plane reverendum ; erant enim ei mo- derata omnia,monasticam enim vitam exercuerat juventute : et ideo deditus fuerat continentia, castitali et temperantia.Indumentum autem ejus ex pilis contextum, et plane re ipsa vitam æmu- labatur apostolicam, et fuerat immutator S. Joannis Præcursoris. a III.Cum ergo accessisset ad locum ei propositum, et preces fudisset consuetas,domum est reversus: et cum fuisset ingressus, et de more precatus, et panem sumpsisset, manebat apud se, nihil aliud meditans quam præclara facta pii Paregorii.Cum haec autem apud se animo agitaret, paululum in somnum est resolutus, ut rerum sibi futurarum gloriam aspiceret. Quomodo enim patriarcha Jo- seph vidit,quæ a Deo essent sibi inferenda : ita etiam B. Leo vidit per Spiritum sanctum rerum sibi futurarum eventum. Visus est ergo videre, D cum esset vehemens tempestas,et torrentes magno impetu defluerent, Paregorium et se stare in medio torrente: et licet esset fluentum valde periculosum, se projicere et accurrere ad B.martyrem Parego- rium,qui ingrediebatur iler ad martyrium. Itaque postquam visionem aspexisset, excitatus, apud se eventus faciens conjecturam,conjecit ea, quæ erant eventura. Seipsum autem beatum pronuntiabat, Gen. XXXVI.

Β. Α καὶ ἑαυτῷ συγκρίνων τὴν ἔκβασιν, οὐκ ἔξω τῶν ἀπο βησομένων ἀπείκαζεν, ἑαυτὸν δὲ ἐμακάριζεν, ὅτι ἂν πρὸς ὀλίγον τῷ μακαρίῳ Παρηγορίῳ συνέτριψεν. Δ΄. Εξ αὐτῆς οὖν, ὥσπερ πρός τινα πιστότατον συναγωνιστήν παρεγένετο, οὐκ ἔτι λεληθότως, διὰ δὲ μέσης ἀγορᾶς καὶ διὰ τοῦ λεγομένου Τροιχείου. Προϊών τοίνυν δρα λύχνους καὶ κηριόλους περὶ τὸ εἰδωλεῖον ἀνακαιομένους καὶ τοῖς μὲν ἄψασιν συνήλ- γησεν ὡς ἠπατημένοις · ἀτοπώτατον δὲ εἶναι λογι σάμενος τὴν αὐτῶν ἀνομίαν, πλησίον γινόμενος, τούς τε λύχνους ταῖς ἰδίαις χερσί συνέτριψε καὶ τοὺς κηριόλους τοῖς ποσὶ συνεπάτησεν, φάσκων προς αὐτούς· Εἰ νομίζητε τοὺς θεοὺς ὑμῶν ἔχειν δύναμιν, ἑαυτοὺς ἐκδικησάτωσαν. Η δὲ πρᾶξις τοῦ μακαρίου Λέοντος ὁδὸς ἦν τοῦ ἀποβάντος αὐτῷ μαρτυρίῳ · προσευξάμενος οὖν τῷ Κυρίῳ, εἴχετο τῆς προκειμέν νης ὁδοῦ. Οἱ δὲ τῆς ἀνομίας μύσται σύστημα ἀσεβῶν συγκροτήσαντες κατεβόων τοῦ ἁγίου Λέοντος, ὡς ἀποστέφοντος τὴν παρὰ τῆς τύχης εἰς τὴν πόλιν εὔνοιαν. ὡς δὲ ὁ θόρυβος ἐπηύξει καὶ περιηχεῖτο εἰς Ει πᾶσαν τὴν πόλιν, τὸ γεγονὸς ἦλθεν καὶ εἰς τὰς ἀκοὰς τοῦ τότε τὴν ἀρχὴν παραφυλάσσοντος ἐπιτρόπου, καὶ οἰκείᾳ χρησάμενος παρανομία προστάττει στρα- τιώτας παρατηρῆσαι τὴν τούτου ἐπάνοδον καὶ συλ λαβεῖν τὸν ἄνδρα. Ὁ μὲν οὖν ἐπανῄει καθ᾿ ἑαυτὸν σκοπῶν τὸ ἀποβησόμενον, τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς δικα νoίας ἀνατείνων πρὸς τὸν Θεόν. Οἱ δὲ στρατιῶται πλησίον γενόμενοι καὶ ἐπιλαβόμενοι οὐκ ἀντιπράτο τοντα οὐδὲ θορυκούμενον τῷ ἐπιτρόπῳ προσάγουσιν. Ο δὲ, οἷά τις θήρ αἱμοβόρος, πλήρης ὑπάρχων μανίας, κατὰ τοῦ μάρτυρος ἐκινεῖτο, λογιζόμενος μήποτε συγχωρήσας τὴν πρᾶξιν· πρόξενος γένηται παρρησίας Χρισ τιανοῖς τῆς εἰς τὰ τῶν ῾Ελλήνων εἴδωλα καταλύσεως. Ε'. Ἐπεὶ δὲ πλησίον γενόμενον εἶδεν τὸν μακάριον Λέοντα, εὐθέως ἐνῆγεν τὴν περὶ τοὺς λύχνους αὐτῶν γενομένην τόλμαν, λέγων· Ἐμοὶ δοκεῖς, πρεσβύτα, ἢ τὴν τῶν ἐπουρανίων θεῶν ἀγνοεῖν δύναμιν, ὅτι περ τὰς αὐτῶν θρησκείας ἀνατρέπεις · ἢ μεμηνέναι πράτο των τὰ παρὰ τὸ δοκοῦν τοῖς θειοτάτοις ἡμῶν βασι- λεῦσιν, οὓς δευτέρους σωτῆρας καὶ θεοὺς ἄριστα ποιοῦντας ἀποκαλοῦμεν ἡμεῖς. Πρὸς ταῦτα ὁ ἀγιώ τατος Λέων ἔφη · Πολλοὺς αὐτὸς ἐπουρανίους θεούς εἴρηκας· ἔχει δὲ οὐχ οὕτως, ὦ ἐπίτροπε, ἡ ἀλήθεια· εἰς γὰρ ὁ τῶν ἐπουρανίων καὶ ἐπιγείων Θεὸς, ὁ Εὐ- ριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, τοιαύ της θεραπείας παρὰ τῶν ἀνθρώπων οὐ χρήζων πνεῦμα γὰρ συντετριμμένον παρὰ Θεῷ δόκιμον καὶ ψυχή ταπεινοφρονεῖν εἰθισμένη • λύχνοι δὲ καὶ κη- ρόλοι οἱ περὶ τὰ εἴδωλα μάταιοι· ἐπεὶ μηδὲ εἰς αἴσθησιν ἐλθεῖν δύνανται, ὅτε λίθος, καὶ ὁ χαλκός, καὶ τὸ ξύλον, ἐκ τέχνης ἀνθρώπων κατασκευαζόμενα εἰ δὲ ἐνόεις, ὦ ἐπίτροπε, τὸν ὄντως θεὸν οὐκ ἂν τῇ ὕλῃ ταύτῃ προσήψας τιμὴν θυμιαμάτων ἀναισθησ τούσι. Παῦσαι οὖν τῆς τοιαύτης ματαιοποιίας καὶ δόξαζε τὸν ἐπὶ πάντων Θεὸν καὶ τὸν Υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ, τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν, τὸν Σωτῆρα τοῦ κόσμου και Δημιουργόν τῶν ψυχῶν ἡμῶν· πρὸς ταῦτα ὁ ἐπίτροπος ἔφη· Οὐκ ἀπολογίαν ὑπὲρ ὧν ἐγκαλῇ πρὸς τὸ παρὸν εἴρηκας, ἀλλ᾽ ἕτερα ἀνθ' ἑτέρων· ἐγκαλούμενος γὰρ περὶ τῶν θεῶν, MENSIS FEBRUARIUS. quod aliquanto tempore versatus esset cum Paregorio. B IV. Deinceps ergo ad eum accedebat, tanquam ad fidelissimum aliquem socium certaminis, sed per medium forum, et per id, quod dicebatur Tri- chaum: et cum venisset ad locum, videt lucernas et cereolos accensos circa delubrum : et eorum quidem, qui accenderant, misertus est, ut qui de- cepti essent: cum propius vero accessisset, con- trivi lucernas suis manibus, et cereos conculcavit pedibus, eis dicens : Si deos existimalis habere vires, seipsos defendant. Mystæ autem iniquitatis, catu congregato impiorum, clamabant adversus S. p Leonem, et qui averteret eam, quæ a fortuna erat oblata in civitatem,benevolentiam.Cum vero cre- visset tumultus, et fama esset per totam civitatem ejus quod factumn fuerat, et pervenisset ad aures procuratoris qui tunc administrabat rempublicam, sua usus iniquitate, jubet milites observare ejus reditum, et virum comprehendere. S. quidem Leo est reversus, per se considerans id quod erat eventurum,oculos nientis ad Deum extollens.Milites vero cum prope accessissent, et eum apprehendis. sent non resistentem neque tumultuantem,addu- cunt eum ad procuratorem. Ille vero tanquam immanis quædam fera, vorans sanguinem, plenus furore, movebatur adversus martyrem. V.Postquam autem vidit prope esse B. Leonem, statim ei objecit audaciam, qua usus fuerat adver- sus lucernas, dicens : Mihi videris, o senex, vel ignorare vires deorum coelestium, quod eorum evertas religionem : aut insanire, ut qui facias præter id quod videtur divinissimis nostris impe- ratoribus: quos secundos servatores et deos optime facientes nos vocamus. Ad hæc dixit Leo sanctis» simus : Multos caelestes deos dixisti,o procurator. Veritas autem non ita habet ; est enim unus Deus coelestium et terrestrium, Dominus noster Jesus Christus, Filius Dei vivi, qui non habet opus ut sic colatur ab hominibus.Spiritus enim contritus, et anima quæ consuevit humiliter de se sentire,sunt apud Deum in magna existimatione. Lucernæautem etcerei qui circa simulacra accenduntur, sunt vani et inaues quoniam sentire non possunt lapis et as el lignum, quæ ab hominum arte sunt exstrucla et fabricata. Si vero, o procurator, eum qui vere est Deus intelligeres,non hanc materiam nullosen- su præditam honorasses honore sulfluum. Cessa ergo in his frustra laborare, et laudaleum univer· sorum,et ejus Filium unigenitum, Dominum nos- trum Jesum Christum, Servatorem mundi et Opi- ficem animarum nostrarum. Ad hæc dixit procura- tor : Non respondisti in praesentia ad crimina quæ tibi objiciuntur, sed alia dixisti pro aliis. Nam G D

Α τὸν πόθον πρὸς τὸν Κύριον. Εἶπεν οὖν ὁ ἐπίτροπος ο Μικρὰ ταῦτα τὰ γεγενημένα σοι πρὸς τὰ μέλλοντα βασανιστήρια· πείσθητι οὖν μοι καὶ τὰς νομιζομέ νας θυσίας προσένεγκε τοῖς θεοῖς. Ὁ ἅγιος Λέων εἶπεν· Ὁ φθάσας εἶπον πολλάκις, εἰπεῖν οὐ παρπι- τήσομαι, ὅτι οὔτε θεοὺς οἶδα, οὔτε θύσαι τολμήσω, εἰδὼς τὰ χρησιμώτατα τῶν ἁγίων Γραφών παραγ γέλματα. Η΄. Πρὸς ταῦτα δ ἐπίτροπος εἶπεν· Τούτο μόνον εἰπὲ, ὅτι μεγάλοι οἱ θεοὶ, καὶ ἀπαλλάττου· φείδομαι γάρ σου την τε πολιὰν εἰδὼς καὶ τὴν προτοῦσαν σοι τήν τε ἄλλην του σώματος κατάστασιν. Πρὸς ταῦτα ὁ ἅγιος Λέων εἶπεν· Τούτο ἂν εἴποιμι καὶ αὐτὸς, ὡς ἀληθῶς μεγάλοι καὶ ἱκανοὶ ψυχὰς ἀπολέσαι ταῖς πιστευούσαις αὐτοῖς. Θυμωθεὶς οὖν ὁ ἐπίτροπος Β εἶπεν· Ελκυσθῇναι σε προστάττω κατά πετρών ὡς μεμηνότα καὶ οὕτως τεθνάναι. Καὶ ὁ μακάριος Λέων. Εμοί, φησίν, ἡδὺς πᾶς θανάτου τρόπος διὰ τὴν ἐπουρανίον βασιλείαν· ταύτην γὰρ ζωὴν καὶ σωτη- ρίαν καλῶ, ἥτις τὴν συνοίκησιν τὴν μετὰ τῶν ἁγίων μετὰ τὴν ἀπαλλαγὴν τὴν ἐντεῦθεν δωρεῖται. Ὁ ἐπίσ τροπος εἶπεν· Πείσθητι τῷ προστάγματι καὶ λέγε, ὅτι σωτῆρες οἱ θεοι, ἢ ἴσθι παρ' αὐτὰ τεθνηξόμενος, Ὁ ἅγιος Λέων εἶπεν· Πολύ μοι δοκεῖς ἀσθενεῖν, συν- εχώς μοι λόγοις ἀπειλῶν, μηδὲ δὲ πέρας τῶν λόγων διαπραττόμενος. Στασιάσαντος δὲ ἐπὶ τούτοις τοῦ πλή θους, ταραχθεὶς ὁ ἐπίτροπος, ἐπέτρεψεν λαμβάνε σθαι μὲν τῶν ποδῶν τὸν ἅγιον, ἕλκεσθαι δὲ ἐπὶ τὸν χειμάρρουν, ἐν τούτῳ δώσοντα τὴν τιμωρίαν. Θ'. Εὐθὺς οὖν ἀποφηναμένου τοῦ ἐπιτρόπου, οἱ τῆς ἁμαρτίας διακόνοι εἷλκον τὸν μακάριον Λέοντα κατὰ τοῦ χειμάρρου ὠμῶς καὶ ἀκιλεῶς. Πεπληρωμές νου οὖν αὐτοῦ τοῦ σκόπου, ἀνατείνας τοὺς ὀφθαλ μοὺς πρὸς τὸν Θεὸν, ἤρξατο λέγειν · Εὐχαριστῶ σοι, Πάτερ τοῦ Χριστοῦ, ὃς ἐπὶ πολὺ οὐ διεχώρησας ἐμέ τε καὶ τὸν οἰκέτην τὸν σὸν Παρηγόριον, ἀλλ' ἐτάχυα vας μοι δωρησάμενος πρόφασιν ἀκολουθῆσαι αὐτῷ. Χαίρω τοίνυν ἐπὶ τοῖς γενομένοις, ὅτι ἀντὶ τῶν προ- τέρων μου ἁμαρτημάτων ἐφόδιον ἱκανὸν κομίζομαι τὸ μαρτύριον καὶ ὅτι εἰς χεῖρας ἀγγέλων σου παρα- τίθημι τὸ πνεῦμά μου, ἐλεύθερος εἰς τὸν αἰῶνα τῆς τῶς ἀτόπων κρίσεως φυλαχθησόμενος, Ὑπὲρ οὖν τῶν κατ' ἐμὲ δρωμένων γενοῦ μὲν ἔλεος τοῖς τολμώ σιν χάρισαι δὲ αὐτοῖς ἐπιγνῶναι σε τὸν τῶν ὅλων Θεόν· σὺ γὰρ εἰ ἀληθῶς ὁ μὴ βουλόμενος τὸν θάνα - τον τοῦ ἁμαρτωλοῦ, ὡς τὴν μετάνοιαν· ὁ καὶ τοῦ η πάθους ἡμῶν ἄπονον τὴν ὑπομονῆν χαρισάμενος, ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, μεθ᾿ οὗ τῷ Πατρὶ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας. Αμήν. Ι΄. Ὡς δὲ τὸν ᾿Αμήν, μετὰ πολλῆς προθυμίας και κραγὼς ἀνέπεμψεν, μετ᾿ εὐχαριστίας τὸ πνεῦμα τῷ MENSIS FEBRUARIUS. suspirium, totam enim mentem suam et desiderium convertebat ad Dominum. Dicebat autem procura- tor: Parva sunt, Leo, hac, quibus affectus es, tormenta, si considerantur cum futuris. De cætero mihi pare, et diis offer, quæ sunt lege constituta sacrificia. Dixit S. Leo : O judes, quod sape prius dixi, non recusabo rursus dicere : Neque hos novi deos, neque unquam in animum inducam ut eis sacrificem, ut qui sciam præcepta sacrarum Scripturarum. Dii enim, qui coelum et terram non fece- runt, pereant a facie terræ 3. Vill. Ad haec dixit procurator : Hoc solum die : Magni sunt dii, et liberaberis a tormentis. Parco enim tibi, tuam respiciens canitiem,et alium ha- bitum corporis. Dixit S. Leo : Iloc ipse quoque di- xerim, eos revera esse magnos et idoneos ad per- dendas animas quæ ipsis credunt. Dixitira percitus procurator : Jubeo te trahi per petras, tanquam furore correptum,et sic mori acerbe. Dixit B. Leo: Quivis mortis modus est mihi jucundus propter regnum coeleste.Eam enim voco vitam et salutem, quæ postquam hinc excessero,dabit mihi ut habi- tem cum sanctis martyribus. Dixit procurator: Patre, Leo, edicto imperatorum, et die, Dii serra- tore, quoniam es alioqui cito acerbe moriturus. Dixit autem S. Leo : O judex, mihi videris esse valde imbecillus, qui solum assidue mihi verbis mineris, præter verba autem nihil facias. Cum ve- ro propter hæc seditionem agilasset multitudo, valde perturbatus procurator, jussit sanctum qui- dem capi pedibus, trahi autem in torrentem, in eo ultimum daturum supplicium. IX.Cum itaque sententiam pronuntiasset procu- rator, statim servi peccati et ministri tenebrarum beatum Leonem traxerunt in torrentem inhumane et crudeliter.Tunc sciens esse impletum suum de- siderium, ad Deum extollens oculos, sic capit di- cere : Domine Jesu Christe, ago tibi gratias nunc et in sæcula, quod me non diu superaveris a fa- malo tuo Paregorio, sed mihi velocem occasionem dederis eum sequendi. Lator ergo iis quæ facta sunt: nempe quod pro meis prioribus peccatis no- vum viaticum accipio martyrium, et quod in manus angelorum tuorum meum trado spiritum, in æter- num liber conservandus a judicio improborum. Atque pro iis quidem quæ in me fiunt, esto iis qui ausi sunt propitius: eis autem concede, ut te agno- scant Doum universorum: quoniam non vis aliquem perire, sed omnes esse salvos et venire ad peni- tentiam. Quin etiam cuilibet qui invocat nomen meum, condona, Domine, sua peccata,et colloca eum, ubi videat lucem vultus tui, quoniam tu es Deus solus patiens et multæ misericordiæ, et te decet gloria in sæcula sæculorum. Amen (1). X. Postquam Amen stricta voce pronuntiasset, spiritum tandem expulsum Domino grato animo re- Jer. x, 11. C nostra EDIT. PATR. (1) Sequentia usque ad finem omiserat interpres apud Surium. Supplevimus ex interpretatione

Α τὸν πόθον πρὸς τὸν Κύριον. Εἶπεν οὖν ὁ ἐπίτροπος ο Μικρὰ ταῦτα τὰ γεγενημένα σοι πρὸς τὰ μέλλοντα βασανιστήρια· πείσθητι οὖν μοι καὶ τὰς νομιζομέ νας θυσίας προσένεγκε τοῖς θεοῖς. Ὁ ἅγιος Λέων εἶπεν· Ὁ φθάσας εἶπον πολλάκις, εἰπεῖν οὐ παρπι- τήσομαι, ὅτι οὔτε θεοὺς οἶδα, οὔτε θύσαι τολμήσω, εἰδὼς τὰ χρησιμώτατα τῶν ἁγίων Γραφών παραγ γέλματα. Η΄. Πρὸς ταῦτα δ ἐπίτροπος εἶπεν· Τούτο μόνον εἰπὲ, ὅτι μεγάλοι οἱ θεοὶ, καὶ ἀπαλλάττου· φείδομαι γάρ σου την τε πολιὰν εἰδὼς καὶ τὴν προτοῦσαν σοι τήν τε ἄλλην του σώματος κατάστασιν. Πρὸς ταῦτα ὁ ἅγιος Λέων εἶπεν· Τούτο ἂν εἴποιμι καὶ αὐτὸς, ὡς ἀληθῶς μεγάλοι καὶ ἱκανοὶ ψυχὰς ἀπολέσαι ταῖς πιστευούσαις αὐτοῖς. Θυμωθεὶς οὖν ὁ ἐπίτροπος Β εἶπεν· Ελκυσθῇναι σε προστάττω κατά πετρών ὡς μεμηνότα καὶ οὕτως τεθνάναι. Καὶ ὁ μακάριος Λέων. Εμοί, φησίν, ἡδὺς πᾶς θανάτου τρόπος διὰ τὴν ἐπουρανίον βασιλείαν· ταύτην γὰρ ζωὴν καὶ σωτη- ρίαν καλῶ, ἥτις τὴν συνοίκησιν τὴν μετὰ τῶν ἁγίων μετὰ τὴν ἀπαλλαγὴν τὴν ἐντεῦθεν δωρεῖται. Ὁ ἐπίσ τροπος εἶπεν· Πείσθητι τῷ προστάγματι καὶ λέγε, ὅτι σωτῆρες οἱ θεοι, ἢ ἴσθι παρ' αὐτὰ τεθνηξόμενος, Ὁ ἅγιος Λέων εἶπεν· Πολύ μοι δοκεῖς ἀσθενεῖν, συν- εχώς μοι λόγοις ἀπειλῶν, μηδὲ δὲ πέρας τῶν λόγων διαπραττόμενος. Στασιάσαντος δὲ ἐπὶ τούτοις τοῦ πλή θους, ταραχθεὶς ὁ ἐπίτροπος, ἐπέτρεψεν λαμβάνε σθαι μὲν τῶν ποδῶν τὸν ἅγιον, ἕλκεσθαι δὲ ἐπὶ τὸν χειμάρρουν, ἐν τούτῳ δώσοντα τὴν τιμωρίαν. Θ'. Εὐθὺς οὖν ἀποφηναμένου τοῦ ἐπιτρόπου, οἱ τῆς ἁμαρτίας διακόνοι εἷλκον τὸν μακάριον Λέοντα κατὰ τοῦ χειμάρρου ὠμῶς καὶ ἀκιλεῶς. Πεπληρωμές νου οὖν αὐτοῦ τοῦ σκόπου, ἀνατείνας τοὺς ὀφθαλ μοὺς πρὸς τὸν Θεὸν, ἤρξατο λέγειν · Εὐχαριστῶ σοι, Πάτερ τοῦ Χριστοῦ, ὃς ἐπὶ πολὺ οὐ διεχώρησας ἐμέ τε καὶ τὸν οἰκέτην τὸν σὸν Παρηγόριον, ἀλλ' ἐτάχυα vας μοι δωρησάμενος πρόφασιν ἀκολουθῆσαι αὐτῷ. Χαίρω τοίνυν ἐπὶ τοῖς γενομένοις, ὅτι ἀντὶ τῶν προ- τέρων μου ἁμαρτημάτων ἐφόδιον ἱκανὸν κομίζομαι τὸ μαρτύριον καὶ ὅτι εἰς χεῖρας ἀγγέλων σου παρα- τίθημι τὸ πνεῦμά μου, ἐλεύθερος εἰς τὸν αἰῶνα τῆς τῶς ἀτόπων κρίσεως φυλαχθησόμενος, Ὑπὲρ οὖν τῶν κατ' ἐμὲ δρωμένων γενοῦ μὲν ἔλεος τοῖς τολμώ σιν χάρισαι δὲ αὐτοῖς ἐπιγνῶναι σε τὸν τῶν ὅλων Θεόν· σὺ γὰρ εἰ ἀληθῶς ὁ μὴ βουλόμενος τὸν θάνα - τον τοῦ ἁμαρτωλοῦ, ὡς τὴν μετάνοιαν· ὁ καὶ τοῦ η πάθους ἡμῶν ἄπονον τὴν ὑπομονῆν χαρισάμενος, ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, μεθ᾿ οὗ τῷ Πατρὶ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας. Αμήν. Ι΄. Ὡς δὲ τὸν ᾿Αμήν, μετὰ πολλῆς προθυμίας και κραγὼς ἀνέπεμψεν, μετ᾿ εὐχαριστίας τὸ πνεῦμα τῷ MENSIS FEBRUARIUS. suspirium, totam enim mentem suam et desiderium convertebat ad Dominum. Dicebat autem procura- tor: Parva sunt, Leo, hac, quibus affectus es, tormenta, si considerantur cum futuris. De cætero mihi pare, et diis offer, quæ sunt lege constituta sacrificia. Dixit S. Leo : O judes, quod sape prius dixi, non recusabo rursus dicere : Neque hos novi deos, neque unquam in animum inducam ut eis sacrificem, ut qui sciam præcepta sacrarum Scripturarum. Dii enim, qui coelum et terram non fece- runt, pereant a facie terræ 3. Vill. Ad haec dixit procurator : Hoc solum die : Magni sunt dii, et liberaberis a tormentis. Parco enim tibi, tuam respiciens canitiem,et alium ha- bitum corporis. Dixit S. Leo : Iloc ipse quoque di- xerim, eos revera esse magnos et idoneos ad per- dendas animas quæ ipsis credunt. Dixitira percitus procurator : Jubeo te trahi per petras, tanquam furore correptum,et sic mori acerbe. Dixit B. Leo: Quivis mortis modus est mihi jucundus propter regnum coeleste.Eam enim voco vitam et salutem, quæ postquam hinc excessero,dabit mihi ut habi- tem cum sanctis martyribus. Dixit procurator: Patre, Leo, edicto imperatorum, et die, Dii serra- tore, quoniam es alioqui cito acerbe moriturus. Dixit autem S. Leo : O judex, mihi videris esse valde imbecillus, qui solum assidue mihi verbis mineris, præter verba autem nihil facias. Cum ve- ro propter hæc seditionem agilasset multitudo, valde perturbatus procurator, jussit sanctum qui- dem capi pedibus, trahi autem in torrentem, in eo ultimum daturum supplicium. IX.Cum itaque sententiam pronuntiasset procu- rator, statim servi peccati et ministri tenebrarum beatum Leonem traxerunt in torrentem inhumane et crudeliter.Tunc sciens esse impletum suum de- siderium, ad Deum extollens oculos, sic capit di- cere : Domine Jesu Christe, ago tibi gratias nunc et in sæcula, quod me non diu superaveris a fa- malo tuo Paregorio, sed mihi velocem occasionem dederis eum sequendi. Lator ergo iis quæ facta sunt: nempe quod pro meis prioribus peccatis no- vum viaticum accipio martyrium, et quod in manus angelorum tuorum meum trado spiritum, in æter- num liber conservandus a judicio improborum. Atque pro iis quidem quæ in me fiunt, esto iis qui ausi sunt propitius: eis autem concede, ut te agno- scant Doum universorum: quoniam non vis aliquem perire, sed omnes esse salvos et venire ad peni- tentiam. Quin etiam cuilibet qui invocat nomen meum, condona, Domine, sua peccata,et colloca eum, ubi videat lucem vultus tui, quoniam tu es Deus solus patiens et multæ misericordiæ, et te decet gloria in sæcula sæculorum. Amen (1). X. Postquam Amen stricta voce pronuntiasset, spiritum tandem expulsum Domino grato animo re- Jer. x, 11. C nostra EDIT. PATR. (1) Sequentia usque ad finem omiserat interpres apud Surium. Supplevimus ex interpretatione

Το . 11461 Π είναι Κυρίῳ παρέδωκεν· οἱ δὲ τῆς ἀνομίας ὑπηρέται ἐπί τινος ἀνακομίσαντες ὑψηλοῦ λίθου τὸ λείψανον τοῦ καὶ ἁγίου, οὕτως ἀφιᾶσι κατὰ τῆς φάραγγος· τὸ δὲ σώμα κατενεχθὲν οὐδαμοῦ διεσπάσθη, ἀλλ᾽ ἢ οὕτως τῆς ἠρέμως κατηνέχθη· ἔδοξεν δὲ ἐκ τῆς τραχύτητος Η να ξέσματα λαμβάνειν ὀλίγα. Ὁ μὲν γενναιότατος Λέων τούτῳ τῷ τρόπῳ τοῦ διαβόλου κρατήσας, τῶν επαξίων στεφάνων ἠξίωται. Ἐπειδὴ δὲ δίκαιον ἦν τὴν τῶν γεγενημένων μεγαλουργίαν εἰς ἰδίαν φυλάτ- τεσθαι δόξαν καὶ τὴν τῶν εὐεργεσιῶν μνήμην εἰς ἔλεγχον τῶν γεγενημένων, μέχρι τοῦ νῦν σώζεται ὁ τόπος. Όπου γὰρ τὸ σῶμα κατηνέχθη τοῦ ἁγίου, κρημνώδης τις καὶ ἄβατος πρότερον ὤν, ὡς καὶ ἐκ μόνης τῆς θέας κίνδυνον ἀπειλεῖν, νῦν ἀκίνδυνος καὶ ἀσφαλῆς ἀπ' ἐκείνου γέγονεν. Πολλάκις γὰρ καὶ ἄνδρες καὶ γυναῖκες καὶ ἕτερά τινα ζῶα ἀστοχή- Β σαντα τῆς ὁδοῦ κατ' ἐκεῖνον ἀνέχθη τὸν κρημνόν, καὶ οὐδὲ πρὸς τὸ βραχύτατον ᾔσθοντο πόνου, καὶ τὸ δὴ μέγιστον όχημά ποτε σὺν τοῖς ἕλκουσι κτήνεσι κατενεχθέν, παντὸς ἀπείραστον κίνδυνου διαμεμέ- νηκεν καὶ ὁ μὲν τόπος ταύτην ἀπεκληρώθη τὴν εὐεργεσίαν. Οἱ δὲ εὐλαβέστατοι τῶν ἀδελφῶν μετὰ σπουδῆς ἀνελόμενοι τὸ σῶμα τοῦ ἁγιωτάτου μάρτυ- ρος, ἐθαύμαζον πῶς τὸ μὲν πρόσωπον ἦν φαιδρὸν, ὡς δοκεῖν μειδιᾷν • τὸ δὲ ὅλον σῶμα ἐρυθρὸν μὲν ὡς ἀπὸ ἀγῶνος ἠρέμα κεκονιμένον. Λούσαντες οὖν ὕδατι καὶ μετ' ἐπιμελείας καταθέμενοι, ἐπήεσαν εὐχαριστοῦντες καὶ δοξάζοντες τὸν Θεὸν, τὸν οὕτω γενναίαν ὑπομονὴν τῷ μακαρίτῃ χαρισαμένω, εὐχόμενοι κλήρου καὶ μονῆς τῆς αὐτῆς καταξιωθῆναι, ἐν ὀνόματι Πατρὸς, καὶ Υἱοῦ, καὶ ἁγίω Πνεύματος, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. VITA SS. LEONIS ET PAREGORII. A misit. Tum iniquitatis servi sancti reliquias in ru- pem sublatas ex allo in convallem dejecerunt,ita tamen ut corpus leviter inter cadendum allisum, cætero illæsum videretur. Sic Leo, vir nobilissimus - diabolo superato, coronis quas optime meruerat, est ornatus. Quia autem illud factum,quod ad per- petuam rei memoriam servaretur, dignum esset, locus iste, præruptus et inaccessus antequam san- cti corpus tetigisset, hodienum lenis et pervius cer- nitur.Sæpe enim sæpius viri mulieresque, jumenta quoque in istum voraginem sine dolore aut vulne- re delapsa referuntur; imo equi quondam currui juncti cum casu falali eodem delapsi essent, inco- lumes ac salvi inde evaserunt. Postremo fratrum benignissimi sancti martyris corpus diligenter sus- tulerunt, et vultum quasi ridentem videntes mirati sunt; reliquum namque corpus rubro colore suffe- ctum tanquam e certamine duro prodiisse videba- tur. Postquam deinde corpus aqua lavatum decen- ter inhumassent, reversi sunt, Deum cum gratia- rum actionibus glorificantes et supplicantes ut ip- sis quoque sors et dormitio similis tribueretur, in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, cui gloria et potestas in sacula sæculorum. Amen. B

Το . 11461 Π είναι Κυρίῳ παρέδωκεν· οἱ δὲ τῆς ἀνομίας ὑπηρέται ἐπί τινος ἀνακομίσαντες ὑψηλοῦ λίθου τὸ λείψανον τοῦ καὶ ἁγίου, οὕτως ἀφιᾶσι κατὰ τῆς φάραγγος· τὸ δὲ σώμα κατενεχθὲν οὐδαμοῦ διεσπάσθη, ἀλλ᾽ ἢ οὕτως τῆς ἠρέμως κατηνέχθη· ἔδοξεν δὲ ἐκ τῆς τραχύτητος Η να ξέσματα λαμβάνειν ὀλίγα. Ὁ μὲν γενναιότατος Λέων τούτῳ τῷ τρόπῳ τοῦ διαβόλου κρατήσας, τῶν επαξίων στεφάνων ἠξίωται. Ἐπειδὴ δὲ δίκαιον ἦν τὴν τῶν γεγενημένων μεγαλουργίαν εἰς ἰδίαν φυλάτ- τεσθαι δόξαν καὶ τὴν τῶν εὐεργεσιῶν μνήμην εἰς ἔλεγχον τῶν γεγενημένων, μέχρι τοῦ νῦν σώζεται ὁ τόπος. Όπου γὰρ τὸ σῶμα κατηνέχθη τοῦ ἁγίου, κρημνώδης τις καὶ ἄβατος πρότερον ὤν, ὡς καὶ ἐκ μόνης τῆς θέας κίνδυνον ἀπειλεῖν, νῦν ἀκίνδυνος καὶ ἀσφαλῆς ἀπ' ἐκείνου γέγονεν. Πολλάκις γὰρ καὶ ἄνδρες καὶ γυναῖκες καὶ ἕτερά τινα ζῶα ἀστοχή- Β σαντα τῆς ὁδοῦ κατ' ἐκεῖνον ἀνέχθη τὸν κρημνόν, καὶ οὐδὲ πρὸς τὸ βραχύτατον ᾔσθοντο πόνου, καὶ τὸ δὴ μέγιστον όχημά ποτε σὺν τοῖς ἕλκουσι κτήνεσι κατενεχθέν, παντὸς ἀπείραστον κίνδυνου διαμεμέ- νηκεν καὶ ὁ μὲν τόπος ταύτην ἀπεκληρώθη τὴν εὐεργεσίαν. Οἱ δὲ εὐλαβέστατοι τῶν ἀδελφῶν μετὰ σπουδῆς ἀνελόμενοι τὸ σῶμα τοῦ ἁγιωτάτου μάρτυ- ρος, ἐθαύμαζον πῶς τὸ μὲν πρόσωπον ἦν φαιδρὸν, ὡς δοκεῖν μειδιᾷν • τὸ δὲ ὅλον σῶμα ἐρυθρὸν μὲν ὡς ἀπὸ ἀγῶνος ἠρέμα κεκονιμένον. Λούσαντες οὖν ὕδατι καὶ μετ' ἐπιμελείας καταθέμενοι, ἐπήεσαν εὐχαριστοῦντες καὶ δοξάζοντες τὸν Θεὸν, τὸν οὕτω γενναίαν ὑπομονὴν τῷ μακαρίτῃ χαρισαμένω, εὐχόμενοι κλήρου καὶ μονῆς τῆς αὐτῆς καταξιωθῆναι, ἐν ὀνόματι Πατρὸς, καὶ Υἱοῦ, καὶ ἁγίω Πνεύματος, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. VITA SS. LEONIS ET PAREGORII. A misit. Tum iniquitatis servi sancti reliquias in ru- pem sublatas ex allo in convallem dejecerunt,ita tamen ut corpus leviter inter cadendum allisum, cætero illæsum videretur. Sic Leo, vir nobilissimus - diabolo superato, coronis quas optime meruerat, est ornatus. Quia autem illud factum,quod ad per- petuam rei memoriam servaretur, dignum esset, locus iste, præruptus et inaccessus antequam san- cti corpus tetigisset, hodienum lenis et pervius cer- nitur.Sæpe enim sæpius viri mulieresque, jumenta quoque in istum voraginem sine dolore aut vulne- re delapsa referuntur; imo equi quondam currui juncti cum casu falali eodem delapsi essent, inco- lumes ac salvi inde evaserunt. Postremo fratrum benignissimi sancti martyris corpus diligenter sus- tulerunt, et vultum quasi ridentem videntes mirati sunt; reliquum namque corpus rubro colore suffe- ctum tanquam e certamine duro prodiisse videba- tur. Postquam deinde corpus aqua lavatum decen- ter inhumassent, reversi sunt, Deum cum gratia- rum actionibus glorificantes et supplicantes ut ip- sis quoque sors et dormitio similis tribueretur, in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, cui gloria et potestas in sacula sæculorum. Amen. B