Diplomatic text · vision-corrected (sonnet, OCR-anchored) · Migne scan — scholarios OCR + scan in the Page/Facsimile views — PG column chips mark the printed columns.
col. 793–794page 1 of 21
PG 116:793πλὴν γὰρ ὀλίγων μικροῦ πάντες οἱ πέριξ συνέδραμον ὅσον τε ἐν ἀσκήσει, καὶ ὅσον ἐν μιγάσι καὶ ὅσον ἐν ἱεροῖς ἢ καὶ ἄλλως ἐν πολιτικοῖς ἦν), κοινωφελή καὶ πρὸς τούτους ποιησαμένη παραίνεσιν, ἐξαιρέτως δὲ πρὸς τὴν ἀδελφιδῆν, περιπαθῶς ἄγαν ἐπὶ τῷ χωρισμῷ ταύτης διακειμένην, ἔπειτα καὶ πρὸς πάντης οδυνηρῶς ἔχοντας, ἐσχάτην ταύτην ἀνειπούσα φωνήν. Τῷ Κυρίῳ ἔδοξεν, οὕτω καὶ ἐγένετο, τὴν ἁγίαν ἐκείνην καὶ ἱερὰν ἀφῆκε ψυχήν, ἤδη περὶ τὴν ἐσχάτην τοῦ Δεκεμβρίου μηνός, ὄντος ἡμέρᾳ Κυριακῇ. Τοῦ δὲ καὶ τὸν νεκρὸν ὥσπερ ἔθος εὐσχημόνως τεθῆναι οὐδὲν ὅλως ἀλλοτρίων χειρῶν ἐδέησεν, ἀλλ᾽ αἵ τε χεῖρες αὐτομάτως αὐτῇ τῷ στήθει κατὰ σχῆμα ἐτέθησαν, καὶ οἱ πόδες μάλα σεμνῶς διετάθησαν, τὰ βλέφαρά τε ὥσπερ εἰς ἔτι ζῶσα, εὐφυῶς ἄγαν φιλοσόφως μύσασα ἦν. Δι' ὅλης οὖν τῆς νυκτὸς ἔσαντες ἐπ' αὐτῇ τὰ νενομισμένα, ἄρτι περὶ τὴν ἐν τῇ γῇ κρύπτουσι τὴν τῶν οὐρανῶν ὄντως ἀξίαν, τοῖς ἐκεῖ θαλάμοις οἰκοῦσαν καὶ τοῦ φωτὸς ἐκείνου διηνεκῶς ἀπολαύουσαν, εἰς δόξαν Πατρός, Υἱοῦ καὶ ἁγίου Πνεύματος, νῦν καὶ ἀεί, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
ΜΑΡΤΥΡΙΟΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΑΙ ΕΝΔΟΞΟΥ ΜΑΡΤΥΡΟΣ ΣΕΒΑΣΤΙΑΝΟΥ.
Α΄. Πολλῶν κατὰ διαφόρους καιρούς κατὰ Χριστοῦ καὶ τῶν ἐκείνου μανέντων θεραπευτών, Διοκλητιανὸς καὶ Μαξιμιανὸς ἡ ἐπίσημος ἐν κακοῖς ξυνωρὶς
793
-
MARTYRIUM S. SEBASTIANI.
ADDENDA.
(πλὴν γὰρ ὀλίγων μικροῦ πάντες οἱ πέριξ συνέδραμον ὅσον τε ἐν ἀσκήσει, καὶ ὅσον ἐν μιγάσι καὶ ὅσον
ἐν ἱεροῖς ἢ καὶ ἄλλως ἐν πολιτικοῖς ἦν), κοινωφελή
καὶ πρὸς τούτους ποιησαμένη παραίνεσιν, ἐξαιρέτως δὲ πρὸς τὴν ἀδελφιδῆν, περιπαθῶς ἄγαν ἐπὶ τῷ
χωρισμῷ ταύτης διακειμένην, ἔπειτα καὶ πρὸς πάντης οδυνηρῶς ἔχοντας, ἐσχάτην ταύτην ἀνειπούσα
φωνὴν. Τῷ Κυρίῳ ἔδοξεν, οὕτω καὶ ἐγένετο, τὴν
ἁγίαν ἐκείνην καὶ ἱερὰν ἀφῆκε ψυχὴν, ἤδη περὶ τὴν
ἐσχάτην τοῦ Δεκεμβρίου μηνός, ὄντος ἡμέρᾳ Κυριακῇ. Τοῦ δὲ καὶ τὸν νεκρὸν ὥσπερ ἔθος εὐσχημο
νος τεθῆναι οὐδὲν ὅλως ἀλλοτρίων χειρῶν ἐδέησεν,
ἀλλ᾽ α! τε χεῖρες αὐτομάτως αὐτῇ τῷ στήθει κατὰ
σχῆμα ἐτέθησαν, καὶ οἱ πόδες μάλα σεμνῶς διετάθησαν, τὰ βλέφαρά τε ὥσπερ εἰς ἔτι ζῶσα, εὐφνῶς
ἄγαν φιλοσόφως μύσασα ἦν. Δι' ὅλης οὖν τῆς νυκτὸς
ἔσαντες ἐπ' αὐτῇ τὰ νενομισμένα, ἄρτι περὶ τὴν
ἐν τῇ γῇ κρύπτουσι τὴν τῶν οὐρανῶν ὄντως ἀξίαν,
τοῖς ἐκεῖ θαλάμοις οἰκοῦσαν καὶ τοῦ φωτὸς ἐκείνου
διηνεκῶς ἀπολαύουσα, εἰς δόξαν Πατρός, Γιοῦ καὶ
ἁγίου Πνεύματος, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας
τῶν αἰώνων. Αμήν.
794
admodum paucis, omnes qui circumcirca habitabant, tam qui se separatim exercebant, quam qui
communiter vivebant, et quicunque erant sacrati
ordinis, atque adeo qui erant etiam cives oppida
habitantes) cum ad eos in commune utilem fecisset admonitionem,præcipue vero ad consobrinam,
quæ propter ejus separationem valde erat pertur
bala, et deinde ad omnes,qui dolore afficiebantur,
extremam hanc vocem effala: Sicut Domino visum
est, ita factum est, sanctam illam et sacram emisit
animam, ultimo die mensis Decembris, cum esset
dies Dominicus. Ut autem corpus apte,ut mos est,
et decore componeretur, nihil opus fuit alienis
manibus, sed et manus suæ sponte pectori hom
neste erant imposita, pedes autem erant extensi,
ut decebat; supercilia vero perinde ac si adhuc
viveret, ple et eleganter erant clausa. Cum ergo
tota nocte super eam pro more cecinissent, circa
auroram eam terræ mandant, quæ cœlis erat vere
digna, et quæ illic in thalamis habitat, et luce illa
assidue fruitur, ad gloriam Patris et Filii et Spiritus sancti, nunc et semper et in sæcula sæculorum. Amen.
ADDENDA.
MENSUS JANUARIUS
ΜΑΡΤΥΡΙΟΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΑΙ ΕΝΔΟΞΟΥ ΜΑΡΤΥΡΟΣ
ΣΕΒΑΣΤΙΑΝΟΥ.
MARTYRIUM SANCTI ET INCLYTI MARTYRIS
SEBASTIANI
ET EJUS SOCIORUM, ZOES, TRAGLINI [TRANQUILLINI],
NICOSTRATI, CLAUDII, CASTORIS, TIBURTII, CASTULLI, MARCELLINI,
ET MARCI.
(Latine ap. Surium ad diem 20 Januar. Græce ex cod. Paris. 1195.)
Α΄. Πολλῶν κατὰ διαφόρους καιρούς κατὰ Χριστοῦ
καὶ τῶν ἐκείνου μανέντων θεραπευτών, Διοκλητιανὸς καὶ Μαξιμιανὸς ἡ ἐπίσημος ἐν κακοῖς ξυνωρὶς
I. Cum multi diversis temporibus, adversus
Christum et adversus illius asseclas insanierint
Diocletianus et Maximianus, in malis par impro
col. 795–796page 2 of 21
PG 116:795πλέον τῶν ἄλλων εἰς τοσοῦτον τὸν καθ᾿ ἡμῶν ἐξέτειναν διωγμὸν, ὡς μηδενὶ τῶν πώποτε γενομένων ἀπολιτῶν μανίας ὑπερβολήν· τὴν γὰρ τύραννον ἀρχὴν συναιρομένην αὐτοῖς τῆς ἀπονοίας ἔχοντες, ἐφιλονείκουν πᾶσι τρόποις τοῦ ὄντος Θεοῦ τὸ ὑπήκοον ἀποστῆσαι, καὶ τὸ τῆς ἀσεβείας ἀναδείξασθαι κράτος. Β΄. Τούτων οὕτω γινομένων Σεβαστιανός τις, ἀνὴρ καὶ γένει περιφανὴς καὶ δόξῃ περίβλεπτος, τῆς Μεδιολάνων ὁρμώμενος, τοσοῦτον τοῖς τυράννοις αἰδέσιμος ἦν διὰ τὴν αὐτοῦ δοκιμότητα ὡς τοῖς πιστοτάτοις φίλοις ἐναριθμεῖσθαι, καὶ τοῦ στρατιωτικοῦ καταλόγου προτελεῖν. Οὗτος τὸν ὑγιοῦς τῆς πίστεως διαδαχθείς λόγου καὶ βουλόμενος μετὰ καὶ ἄλλων πλειόνων ὑπεραθλῆσαι Χριστοῦ κατ᾿ ἀρχὰς ἔσπευδε λανθάνειν, οὐ τὰς τιμωρίας δεδοικώς, ἀλλὰ ὅπως τῇ ὑποκρίσει ὡς δυσσεβής πιστευόμενος, διδάσκαλος εἴη τῆς ἀληθείας Χριστιανούς, καὶ πολλοὺς ἐντεῦθεν ἐνάγοι πρὸς τὴν εὐσέβειαν. Γ΄. Τοῖς δεσμωτηρίοις γὰρ προσιών, ἔνθα ἐτηροῦντο ὅσοι Χριστιανῶν συλληφθέντες ἐτύγχανον, λόγοις αὐτοὺς εὐσεβέσι πρὸς τοὺς ἄθλους τοῦ μαρτυρίου ὑπήλειψε, πείθων τοῦ μὲν παρόντος βίου ὡς ἐπικήρου καταφρονεῖν, πρὸς τὸν μέλλοντα δὲ μόνον δρᾷν, καὶ πράττειν πάντα ὅπως ἂν τῶν ἀκηράτων μὴ διαμάρτωσιν ἀγαθῶν. Τούτοις τοῖς ῥήμασι πολλοὺς μὲν καὶ ἄλλους ὑπήγετο ἕως θανάτου τοῖς δεινοῖς ἐγκαρτερεῖν· οἱ δὲ πάντων διὰ γένος καὶ πλοῦτον ἐπισημότατοι Μαρκελλίνος καὶ Μάρκος ἦταν, πατρὸς μὲν Τραγκυλίνου, μητρὸς δὲ Μαρκίας, οὐχ ἧττον ἀδελφοὶ τὴν προαίρεσιν δεδειγμένοι ἢ τὰ σώματα. Οἷς μετὰ τὴν χρόνιον κάθειρξιν καὶ τὴν πολλὴν τῶν βασάνων φορὰν ἤδη τῇ τελευταίᾳ μέλλουσιν ὑπάγεσθαι τοῦ ξίφους πληγῇ Χρωμάτιος ὁ τῆς πόλεως ἔπαρχος, προθεσμίας ἡμέρας τριάκοντα δοὺς, ἐκέλευε πάντας τοὺς κατὰ γένος αὐτοῖς προσήκοντας ἀφικνεῖσθαι καὶ τούτους ὁρᾷν, ὡς ἂν τῷ χρόνῳ καὶ ταῖς οἰμωγαῖς τῶν ἐπιτηδείων μαλακισθέντες εἴκοιεν πρὸς τὴν δυσσέβειαν. Δ΄. Καὶ πρῶτος ὁ πατὴρ ἐν ὄψει γενόμενος τῶν υἱῶν τὴν ἀπαιδίαν ὠδύρετο, Τίς μοι, ὦ τέκνα, λέγων, βακτήριον τοῦ γήρως γενήσεται; Τίς ἀποθανόντα περιστελεῖ; Τίς δώσει ταφῇ τὸ ταπεινὸν τοῦτο καὶ ταλαίπωρον σῶμα; Τίς διαδέξεται τὴν ὑμέτερον κλῆρον; Οἰκτείρατέ με, ὦ παῖδες, φείσασθε τῆς νεότητος καὶ τῆς ὥρας ὑμῶν. Μὴ παρίδητε ἐμὲ
795
-
ADDENDA. JANUARIUS.
796
bam, tantum omnes alios superarunt in producenda πλέον τῶν ἄλλων εἰς τοσοῦτον τὸν καθ᾿ ἡμῶν ἐξέτει
in nos persecutione ut nullum posteris locum re- ναν διωγμὸν, ὡς μηδενὶ τῶν πώποτε γενομένων
liquerint, quo eos in furore possent antecellere. ἀπολιτών μανίας ὑπερβολήν· τὴν γὰρ τύραννον ἀρ
Nam cum tyranni accepissent imperium, quod χὴν συναιρομένην αὐτοῖς τῆς ἀπονοίας ἔχοντες, έφι
suffragabatur eorum amentiæ, et secure omnia λονείκουν πᾶσι τρόποις τοῦ ὄντος Θεοῦ τὸ ὑπήκοον
auderent, contendebant partim quidem blandi- ἀποστῆσαι, καὶ τὸ τῆς ἀσεβείας ἀναδείξασθαι κράtiis et verbis fallacibus, partim autem minis et τος.
plagis gravissimis, eos qui subjecti erant illorum imperio a Deo vero abducere, et ad impietatis
ditionem traducere. Ubique itaque per suum principatum eos omnes comprehendentes qui Christianam tuebantur religionem, in custodias tradiderant et carceres, ut paulatim torti majorem sensum
caperent perpessionis: et pietatem quidem negantes, viderent hanc lucem, in non parentes autem
mortis ferretur sententia.
Β΄. Τούτων οὕτω γινομένων Σεβαστιανός τις, ἀνὴρ
καὶ γένει περιφανὴς καὶ δόξῃ περίβλεπτος, τῆς Με
διολάνων ὁρμώμενος, τοσοῦτον τοῖς τυράννοις αἰδέσι
μος ἦν διὰ τὴν αὐτοῦ δοκιμότητα ὡς τοῖς πιστοτάτοις
φίλοις ἐναριθμεῖσθαι, καὶ τοῦ στρατιωτικού καταλόγου προτελεῖν. Οὗτος τὸν ὑγιούς τῆς πίστεως δια
δαχθείς λόγου και βουλόμενος μετὰ καὶ ἄλλων
πλειόνων ὑπεραθλῆσαι Χριστοῦ κατ' ἀρχὰς ἔσπευδε
λανθάνειν, οὐ τὰς τιμωρίας δεδοικώς, ἀλλὰ ὅπως τῇ
ὑποκρίσει ὡς δυσσεβής πιστευόμενος, διδάσκαλος
εἴη τῆς ἀληθείας Χριστιανούς, καὶ πολλοὺς ἐντεῦθεν
ἐνάγοι πρὸς τὴν εὐσέβειαν.
II. Cum hæc sic fierent quidam Sebastianus, vir
et genere clarus et gloria insignis, ortus Mediolani lyrannis erat adeo venerandus, quod videretur in omnibus vir spectatus et probitus, nt
connumeraretur inter amicos fidissimos, et primas
partes teneret in numero militari. Is cum didicisset veram fidei rationem,et vellet non solum seipsum, sed etiam alios ad Christum adducere per
martyrium, conabatur quidem in principio latere
et se celare, non quod timeret cruciatus, sed ut
cum simulatione crederetur impius, esset re vera
aliptes Christianis, et sic permultos induceret ad
pietatem. Cum vero evasisset tempore omnibus manifestos, et postremus martyrii subiisset certamen, longe pulcherrimam assecutus est victorian), quæ bona coelestia ei conciliavit. Sed hæc
quidem postea.
III,Tunc autem quando, sicut dictum est, cona- Γ΄. Τοις δεσμωτηρίοις γὰρ προσιών, ἔνθα έτης
batur latere, et fingebat se ea honorare quæ imperatores, accedens in carceres in quibus servabantur quicunque erant capti ex Christianis, piis
eos verbis adhortabatur ad suscipienda certamina
martyrii, praesentem vitam cum futura comparans,
et suadens hanc quidem contemnere ut fragilem
et morbi obnoxiam, illam autem solarn intueri et
omnia facere ne exciderent a bonis in quæ non
cadit interitus. His verbis et multos quidem alios
induxit, ut quæ sunt gravia et aspera ferrent usque ad mortem, et non perderent pietatem; qui
autem erant genere et opibus omnium clarissimi ii
fuerunt Marcellinus et Marcus, quorum pater quidem erat Tranquillinus, mater vero Marcia; non
minus autem fuerunt vil instituto fratres quam
corporibus.Quibus cum, postquam diu fuissent inclusi in carcere, et plurima tormentorum genera
pertulissent, et jam ultimam plagam gladii essent
accepturi, Chromatius præfectus urbis iis dedisset
spatium triginta dierum, jussit omnes accedere
conspectum, ut tempore et necessariorum suorum
IV. Cum ergo hæc facta essent et omnes accessissent, pater quidem in conspectu filiorum suam
defebat orbitalem,dicens illa verba miserabilia:
Quis o filii, erit mihi baculos senectutis? Quis me
mortuum componet: Quis hoc miserum et abjectum
corpus mandabit sepultura? Miseremini mei,o filii,
quos genui, quos alui, quos ad lianc u que aetatem
pροῦντο ὅσοι Χριστιανῶν συλληφθέντες ἐτύγχανον,
λόγοις αὐτοὺς εὐσεβέσι πρὸς τοὺς ἄθλους τοῦ μαρ
τυρίου ὑπήλειψε, πείθων τοῦ μὲν παρόντος βίου ὡς
ἐπικήρου καταφρονεῖν, πρὸς τὸν μέλλοντα δὲ μόνον
δρᾷν, καὶ πράττειν πάντα ὅπως ἂν τῶν ἀκηράτων
μὴ διαμάρτωσιν ἀγαθῶν. Τούτοις τοῖς ῥήματι πολυ
λοὺς μὲν καὶ ἄλλους υπήγετο ἕως θανάτου τοῖς δει
νοῖς ἐγκαρτερεῖν· οἱ δὲ πάντων διὰ γένος καὶ πλοῦσ
τον επισημότατοι Μαρκελλίνος καὶ Μάρκος ἦταν,
πατρὸς μὲν Τραγκυλίνοῦ, μητρὸς δὲ Μαρκίας, οὐχ
ἧττον ἀδελφοὶ τὴν προαίρεσιν δεδειγμένοι ἢ τὰ σώ
ματα. Οἷς μετὰ τὴν χρόνιον κάθειρξιν καὶ τὴν πολλὴν τῶν βασάνων φορὰν ἤδη τῇ τελευταίᾳ μέλλουσιν
ὑπάγεσθαι τοῦ ξίφους πληγῇ Χρωμάτιος ὁ τῆς πόλ
λεως ἔπαρχος, προθεσμίας ἡμέρας τριάκοντα δοὺς,
Ο ἐκέλευε πάντας τοὺς κατὰ γένος αὐτοῖς προσήκον
τας ἀφικνεῖσθαι καὶ τούτους ὁρᾷν, ὡς ἂν τῷ χρόνῳ
καὶ ταῖς οἰμωγαῖς τῶν ἐπιτηδείων μαλακισθέντες
ἐνοῦσι πρὸς τὴν δυσσέβειαν.
qui ad eos genere attinebant, et eis venire in
molliti ejulatibus, impietati concederent.
Δ΄. Καὶ πρῶτος ὁ πατὴρ ἐν ὄψει γενόμενος τῶν
υἱῶν τὴν ἀπαιδίαν ώδύρετο, Τίς μοι, ὦ τέκνα, λέγων, βακτήριον τοῦ γήρως γενήσεται; Τίς ἀποθα
νόντα περιστελεῖ; Τίς δώσει ταφῇ το ταπεινὸν τοῦτο
καὶ ταλαίπωρον σῶμα; Τίς διαδέξεται τὴν ὑμέτερον
κλῆρον; Οἰκτείρατ' ἐμὲ, ὦ παῖδες, φείσασθε τῆς
νεότητος καὶ τῆς ὥρας ὑμῶν. Μη παρίδητε ἐμὲ
S. Sebastianum Narbone oriundum Mediolani vero educatum liabet Baronius. S. Ambros. in Psal.
cxvur, serm. 20 et alii patre Narbonensi, et matre Mediolanensi, natum Mediolani astruunt.
col. 797–798page 3 of 21
PG 116:797μὲν ἔρημον παίδων γενόμενον, τὴν δὲ οἰκίαν πρὸς ἀλλοτρίους μεταβᾶσαν, καὶ ἴσως τοὺς μισουμένους, ἅτε τοὺς οἰκείους κληρονόμους μὴ ἔχουσαν. Καὶ ὁ μὲν πατὴρ τοιούτοις τισὶν ἐπλήρου τὸν θρήνον· ἑτέρωθι δὲ ἡ μήτηρ τοῖς ὄνυξι τὴν κόμην σπαραττομένη καὶ τοῦ κόλπου προτείνουσα τοὺς μαστούς, τῶν ὠδίνων τοῦ γάλακτος καὶ τῶν ἄλλων ἐν δάκρυσιν ὑπεμίμνεσκε πόνων, οὓς περὶ τὴν παιδοτροφίαν ἠνέσχετο. Τούς τεκόντας δὲ πάλιν γυναῖκες καὶ παίδων ἄνηβος χορὸς διεδέχετο, αἱ μὲν τὰ τῆς χηρείας δεινὰ καταλέγουσαι, οἱ δὲ φθέγγεσθαι μὴ δυνάμενοι ἀτενέσιν ὄμμασι τοὺς πατέρας προσβλέποντες, εἰς μνήμην αὐτοὺς τῆς ὀρφανίας ἀνέφερον. Πρὸς τούτοις ὅμιλος ὁμηλίκων καὶ φίλων παρήν, Ἀναμνήσθητε, λέγοντες, τῆς καλῆς μετ᾿ ἀλλήλων διατριβής· ἐννοήσατε τὸ γλυκὺ τοῦτο φῶς, οὗ τοῖς λαβοῦσι πεῖραν ἀνιαρὰ πάντως ἡ στέρησις. Τούτοις ἔπαν τὸ δωμάτιον θρήνων ἐπλήσθη· ὡς καὶ τοὺς εἰρημένους ἀθλητὰς πηγὰς ἀφιέναι δακρύων· ὅπερ ἰδὼν ὁ μακάριος Σεβαστιανός, καὶ δείσας μὴ τῷ οἴκτῳ μαλακισθέντες προδώσι τὴν εὐσέβειαν, στὰς ἐν μέσῳ, καὶ τοῖς πᾶσι καταφανὴς γεγονὼς ὡς Χριστιανὸς εἴη, τοιοῖσδε πρὸς τοὺς παρεστῶτας ἐχήσατο λόγοις· Ε΄. Εἰ μὲν μόνιμος, ὡς οὗτοι, καὶ ἀτελεύτητος ἦν ὁ παρών βίος, ἐδοκεῖτε ἂν ἴσως εἰκότα ποιεῖν, τοιούτου πάθους τοὺς ἀθλητὰς ἀποτρέποντες· ἐπεὶ δὲ τὰ παρόντα ῥεῖ καὶ παρέρχεται, καὶ βίος ἡμῖν ἕτερος διαδέχεται ἀτελεύτητός τε καὶ ἄῤῥευστος, τίνος χάριν πείθειν ἐπιχειρεῖτε τοὺς γενναίους ἀγωνιστάς τῶν μενόντων προκρίνειν τὰ διαπίπτοντα; Ἢ οὐκ ἴστε ὅτι μὲν παθεῖν ὑπὲρ Χριστοῦ τὴν τῶν οὐρανῶν προξενεῖ βασιλείαν, τὸ δὲ ἀρνήσασθαι αὐτὸν τὴν ταύτης ἔκπτωσιν τοῖς ἀπαρνουμένοις δίδωσι; Ὅστις γάρ, » φησίν, « ἀρνήσεται με ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ἀρνήσομαι αὐτὸν κἀγὼ ἔμπροσθεν τοῦ Πατρός μου τοῦ ἐν τοῖς οὐρανοῖς. » Ἀλλά δὴ δεδοίκατε μὴ οὐκέτι ἔσονται τόνδε τὸν βίον ἀπολιπόντες; Ἐγώ τούτου ἐγγυητής· ὅτι εἰς ἑτέραν ζωὴν μετὰ τὴν ἐντεῦθεν ἀπαλλαγὴν γινόμεθα, ἔνθα τὴν ἀμοιβὴν τῶν ἔργων ἕκαστος λήψεται, ἔνθα καὶ οὗτοι κατασκηνοῦντες καὶ Χριστῷ εὐφραινόμενοι μεμνήσονται καὶ γονέων καὶ παίδων καὶ γυναικῶν, τὰ χρηστὰ αὐτοῖς ἐξαιτοῦντες. Παύσασθε οὖν δακρύοντες καὶ μαλακωτέρους ταῖς προθυμίαις αὐτοὺς ἐργαζόμενοι. Ἔσονται γὰρ ὑμῖν σωτῆρες καὶ φύλακες, τῶν μὲν ἀοράτως ἐπιφοιτῶντες, μετὰ δὲ τὴν τοῦ βίου κατάλυσιν εἰς τὰς αἰωνίους δεχόμενοι σκηνὰς συγκοινωνήσονται αὐτοῖς τῆς τερπνότητος. Καὶ ταῦτα μὲν πρὸς τοὺς ἐληλυθότας.
797
MARTYRIUM S. SEBASTIANI ET SOCIORUM.
798
μὲν ἔρημον παίδων γενόμενον, τὴν δὲ οἰκίαν πρὸς produxi. Cur mortem amplectimini voluntariam?
ἀλλοτρίους μεταβᾶσαν, καὶ ἴσως τοὺς μισουμένους, Cur ad obitum festinatis immaturum? Parcite
ᾶτε τοὺς οἰκείους κληρονόμους μὴ ἔχουσαν. Καὶ ὁ forma vestra. Parcite juventuti. Ne me quidem
μὲν πατὴρ τοιούτοις τισὶν ἐπλήρου τὸν θρήνον despiciatis orbatum filiis: domum autem in qua
ἑτέρωθι δὲ ἡ μήτηρ τοῖς ὄνοξι τὴν κόμην σπαραετο- estis educati, transeuntem ad alienos, et eos for.
μένη καὶ τοῦ κόλπου προτείνουσα τοὺς μαστούς, τῶν lasse qui nobis sunt odio, ut quæ suos non habeat
ὠδίνων τοῦ γάλακτος καὶ τῶν ἅγλων ἐν δάκρυσιν hæredes. Et pater quidem sic suam implevit laὑπεμίμνεσκε πόνων, οὓς περὶ τὴν παιδοτροφίαν mentationem. Ex alia vero parte mater comam
ἠνέσχετο. Τούς τεκόντας δὲ πάλιν γυναῖκες καὶ παί- vellens unguibus, et e sinu porrigens ubera, parτων ἄνηβος χορὸς διεδέχετο, αἱ μὲν τὰ τῆς χηρείας tum, et lac, et alios labores quos in iis alendis
δεινὰ καταλέγουσαι, οἱ δέ φθέγγεσθαι μὴ δυνάμενοι susceperat, revocabat in memoriam; quid non diἀτενέσιν ὄμμασι τοὺς πατέρας προσβλέποντες, εἰς cens, quid non faciens ex iis que possunt movere
μνήμην αὐτοὺς τῆς ὀρφανίας ἀνέφερον. Πρὸς τού ad misericordiam? Post parentes autem rursus seτοις όμιλος ὁμηλίκων καὶ φίλων παρήν, ᾿Αναμνή- quebantur vxores et chorus impuberum filiorum;
σθητε, λέγοντες, τῆς καλῆς μετ᾿ ἀλλήλων διατριβής illa quidem enumerantes mala viduitatis; hi vero,
ἐννοήσατε τὸ γλυκὺ τούτο φῶς, οὗ τοῖς λαβοῦσι quoniam nondum loqui poterant, intentis oculis
πεῖραν ἀνιαρὰ πάντως ἡ σνέρησις. Τούτοις ἔπαν τὸ intuentes parentes, orbitatem eis reducebant in
δωμάτιον θρήνων ἐπλήσθη· ὡς καὶ τοὺς εἰρημένους memoriam, et alia quæ consentaneum est iis eveἀθλητὰς πηγὰς ἀφιέναι δακρύων· ὅπερ ἰδὼν ὁ πα- nire, qui in hac elate non curantur et defendunκάριος Σεβαστιανός, καὶ δείσας μὴ τῷ οἴκτῳ μα- tur a parentibus. His accedebat turba æqualium
λακισθέντες προδώσι τὴν εὐσέβειαν, στὰς ἐν μέσῳ, et amicorum, quæ dicebat: Recordamini pulchra
καὶ τοῖς μασι καταφανής γεγονώς ὡς Χριστιανὸς εἴη, et jucundæ vitæ quam inter nos degebamus. Veτοιοίσδε πρὸς τοὺς παρεστῶτας ἐχήσατο λόγοις· niat vobis in mentem lux suavis, quam qui sunt
experti, est omnino eis molestum ea privari. Cum hæc sic dicerentur, tota domus erat plena lamentationibus, adeo ut dicti athletæ emitterent fontes lacrymarum, et discerperentur corum viscera commiseratione. Quod quidem cum animadvertisset beatus Sebastianus et timuisset ne misericordia
emolliti proderent pietatem, stans in medio, et aperte ostendens omnibus se esse Christianum;
neque enim existimabat oportere se celare, apud eos qui aderant verbis est usus ejusmodi:
Ε΄. Εἰ μὲν μόνιμος, ὡς οὗτοι, καὶ ἀτελεύτητος ἦν
ὁ παρών βίος, ἐδοκεῖτε ἂν ἴσως εἰκότα ποιεῖν, τοιούτου πάθους τοὺς ἀθλητὰς ἀποτρέποντες· ἐπεὶ δὲ τὰ
παρόντα ῥεῖ καὶ παρέρχεται, καὶ βίος ἡμῖν ἕτερος
διαδέχεται ἀτελεύτητός τε καὶ ἄῤῥευστος, τίνος χάριν πείθειν ἐπιχειρεῖτε τοὺς γενναίους ἀγωνιστάς
τῶν μενόντων προκρίνειν τὰ διαπίπτοντα; Η οὐκ
ἴστε ὅτι μὲν παθεῖν ὑπὲρ Χριστοῦ τὴν τῶν οὐρα
νῶν προξενεῖ βασιλείαν, τὸ δὲ ἀρνήσασθαι αὐτὸν
τὴν ταύτης ἔκπτωσιν τοῖς ἀπαρνουμένοις δίδωσι;
Όστις γάρ,» φησίν, «ἀρνήσεται με ἔμπροσθεν
τῶν ἀνθρώπων, ἀρνήσομαι· αὐτὸν κἀγὼ ἔμπροσθεν
τοῦ Πατρός μου τοῦ ἐν τοῖς οὐρανοῖς.» 'Αλλά δή
δεδοίκατε μὴ οὐκέτι ἔσονται τόνδε τὸν βίον ἀπολιμόντες; Εγώ τούτου ἐγγυητής· ὅτι εἰς ἑτέραν ζωὴν
μετὰ τὴν ἐντεῦθεν ἀπαλλαγὴν γινόμεθα, ἔνθα τὴν
ἁμοιβὴν των ἔργον ἕκαστος λήψεται, ἔνθα καὶ οὗτοι
κατασκηνοῦντες καὶ Χριστῷ εὐφραινόμενοι μεμνήσενται καὶ γονέων καὶ παίδων καί γυναικῶν, τὰ
χρηστὰ αὐτοῖς ἐξαιτοῦντες. Παύσασθε οὖν δακρύοντες καὶ μαλακωτέρους ταῖς προθυμίαις αὐτοὺς ἐργαζόμενοι. Ἔσονται γὰρ ὑμῖν σωτῆρες και φύλακες,
τῶν μὲν ἀοράτως ἐπιφοιτωντάς, μετὰ δὲ τὴν τοῦ
βίου καταλυσιν εἰς τὰς αἰωνίους δεχόμενοι σκηνάς
συγκοινωνήσονται, αὐτοῖς τῆς τερπνότητος. Καὶ
ταῦτα μὲν πρὸς τοὺς ἐληλυθότας.
V. Si stabilis quidem et firma, o vos, esset hæc
vita, et in omne ærum extenderetur, videremini
fortasse facere consentanea, ab his perpetiendis
Cavertentes athletas. Cum autem eorum quæ sunt
præsentia, nihil sit firmum ac stabile, fuant vero
ac ferantur omnia, et alia nos vita excipiat, quæ
non est fluxa nec unquam desinit: cur ad hæc
attrahitis fortes et generos athletas, eis suadentes ut maneant in iis que videntur, et ea quæ
decidunt præferant iis quæ manent? An nescitis
quod pro Christo quidem pati conciliabit regnum
colorum:eum autem negare et prodere certamen,
facit ut qui sic cogitarunt ab eo excidant? «Qui
enim, inquit, me negaverit coram hominibus, ego
quoque eum negabo coram Patre meo, qui est in
cœlis 1.» Sed tinietis ne sint omnino perituri et
non amplius futuri qui vitam præsentem reliquerunt? Sed ego hujus sum fidejussor: ego hunc vobis metum adimo. IIæc est enim summa et caput
nostræ fidei: hoc persuadet ut terrena despiciamus, quod postquam hinc excesserimus, ad aliam
sumus vitam transituri, in qua convenienter iis
qum gesserit accipiet unusquisque remunerationem,
ubi hi quoque habitantes et cum Christo lælantes
recordabuntur et parentum et filiorum et uxorum,
bona iis postulantes, et suis ad Deum supplicationibus facilem eis vitam præbentes. Desinite ergo flere et athletas emollire, et a prompto et alacri,
animi studio retardare. Non enim vos omnino relinquent, etiam si hoc videatur, sed erunt servatores et custodes, nunc quidem ita adventantes ut non cadant sub aspectum, post vitæ autem exitum
1 Matth. x, 33.
col. 799–800page 4 of 21
PG 116:799Πρὸς δὲ τοὺς γενναίους ἀγωνιστάς, Ορᾶτε, εἶπεν, ὦ στρατιῶται τοῦ Χριστοῦ, τὰ τοῦ πονηροῦ σοφίσματα δι' ὧν ὑμᾶς τῆς σωτηρίας ἀποδουκλῆσαι ζητεῖ; Ο γὰρ διὰ τῶν βασάνων οὐκ ἔπραξε, τοῦτο διὰ τῶν ἐπιτηδείων ἀνῦσαι πειρᾶται. Αλλ' ὑμεῖς γε μὴ ἀγνοήσητε αὐτοῦ τὰ βουλεύματα, εἰδότες ὅτι πᾶσι τρόποις ἡμῖν ἐπιβουλεύει, ὃς νῦν ἰδὼν πρὸς τὸ τέλος τῶν ἀγώνων ἐλθόντας ὑμᾶς, καὶ τὴν ἧτταν μὴ φέρων σπεύδει μετὰ τὴν τῶν δεινῶν καρτερίαν στερώσαι τῶν βραβείων, ἔτι δὲ καὶ Χριστοῦ· τοῦτο γὰρ ἔργον αὐτοῦ καὶ τὰ δεινὰ ἐπιφέρειν. Αλλ' ὑμεῖς στῆτε γενναίως κατὰ τῆς μεθοδείας τοῦ διαβόλου, καὶ μὴ τῷ φόβῳ τῆς τελευταίας πληγῆς ἧς μόνης ὁ ἐχθρὸς κύριος, τὴν τῶν οὐρανῶν πρόησθε βασιλείαν, ἧς τυχεῖν μὲν καλῶν τὸ ἀκρότατον, διαμαρτῆσαι δὲ οὐδὲν ἀθλιώτερον· Τούτοις τοῦ μακαρίου Σεβαστιανοῦ προθυμοποιοῦντος τοὺς ἀθλητὰς τοῦ Χριστοῦ, φῶς οὐρανόθεν αὐτὸν περιήστραψε, καὶ νεανίας ὤφθη λαμπροφορῶν τούτου πλησίον ἑστὼς, ὡς πάντας τοὺς ἰδόντας καταπλαγῆναι, καὶ τῆς ἄνωθεν χάριτος ἔργον τοῦτο ὁμολογῆσαι ἐπιμαρτυρούσης τῷ ἀνδρὶ τὴν ἀλήθειαν. Επηκολούθησε δέ τι καὶ ἕτερον, ὃ μάλιστα τοὺς παρόντας ἔπεισε μόνῳ τῷ ἀληθινῷ προσανέχειν Θεῷ. Γυνὴ γὰρ τις Ζωὴ τοὔνομα σύζυγος Νικοστράτου, ὃς τὴν τοῦ πριμικηρινίου τάξιν ἐπεῖχεν (ἐν δὲ καὶ τοῦτο τῶν ὑπὸ τὴν ἐπαρχικὴν χεῖρα ἀξιωμάτων), νοσήματι περιπεσοῦσα δεινῷ, φθέγγεσθαι μὲν οὐκ ἐδύνατο, συνιέναι δὲ καὶ ἀκούειν τῶν λεγομένων ἀκώλυτον εἶχε τὴν αἴσθησιν. Αὕτη, ἐν νῷ λαβοῦσα τὰ τοῦ μακαρίου Σεβαστιανοῦ ῥήματα (ἐν γὰρ τῇ οἰκίᾳ αὐτῆς ἐτηροῦντο οἱ ἅγιοι), τοῖς ὀφθαλμοῖς ἐνανεύουσα πᾶσι, τὴν χεῖρά τε ἐπισείουσα, καὶ τῶν τοῦ ἁγίου ποδῶν ἁπτομένη, κῆρυξ καὶ σιωπῶσα τῆς ἀληθείας ἐγίνετο. Συνεὶς οὖν ἐκεῖνος ὁ θεῖος ἀνὴρ ὡς οὐρανόθεν ἦν τοῦ γυναίου ἡ κίνησις, καὶ θέλων πολλοὺς εἰς ἐπίγνωσιν διὰ τοῦ θαύματος ἀγαγεῖν, εἰς μέσον αὐτὴν στῆναι κελεύει, καὶ τὸν Χριστὸν ὀνομάσας τὸ λαλεῖν αὐτῇ παραχρῆμα χαρίζεται· ὅπερ ὁ Νικόστρατος ἰδὼν ἀνῆκε μὲν τῶν δεσμῶν τοὺς ἁγίους, συγγνώμην δὲ ὧν εἰς αὐτοὺς ἐπλημμέλησε πρὶν αἰτιασάμενος, ἠξίου ἀπιέναι πόῤῥω τοῦ ἄστεως. Τῶν δὲ μὴ βουλομένων, ἀλλὰ λεγόντων ὡς Οὐ τῶν μαρτυρικῶν στεφάνων ἑτέροις παραχωρήσομεν, Η γάρ, Νικόστρατος ἔφη, μακάριος ἂν εἴην, εἰ τῆς ὑμῶν ἕνεκεν σωτηρίας τὸ ἡμῶν αἷμα ἐξέχεα, ὥστε ἀπολύνασθαι τὸν ῥύπον ὅν μοι προεξένησεν ἡ τῶν δαιμόνων ὑπηρεσία. Αλλ᾽ εἰ τούτου φασί, βούλει τυχεῖν, χρὴ πρότερον τοὺς ἐν διαφόροις εἱρκταῖς τηρουμένους ἐνταῦθα συναθροίσαι, καὶ δῶρον αὐτοὺς τῷ Θεῷ προσαγαγεῖν, εἶτα καὶ πρὸς τὸ ποθούμενον τέλος ἐλθεῖν.
799
-
ADDENDA. JANUARIUS.
800
in æternas suspicientes mansiones cum eis delectationis futuros participes. Et hæc quidem ad eos
qui venerant.
VI. Orationem vero rursus converters ad 5. Πρὸς δὲ τοὺς γενναίους ἀγωνιστάς, Ορᾶτε,
fortes et generosos athletas, dixit: Videtis o εἶπεν, ὦ στρατιῶται τοῦ Χριστοῦ, τὰ τοῦ πονηροῦ
Christi milites, callida maligni inventa, per σοφίσματα δι' ὧν ὑμᾶς τῆς σωτηρίας ἀποδουκλῆσαι
quæ conatur vos a vestra salute abducere? ζητές; Ο γὰρ διὰ τῶν βασάνων οὐκ ἔπραξε, τούτη
Quod enim per tormenta facere non potuit, hoc διὰ τῶν ἐπιτηδείων ἀνῦσαι πειρᾶται. Αλλ' ὑμεῖς
tentat efficere per vestros necessarios. Sed ne γε μὴ ἀγνοήσητε αὐτοῦ τὰ βουλεύματα, εἰδότες
ignoretis vos ejus consilia scientes eum omnibus ὅτι πᾶσι τρόποις ἡμῖν ἐπιβουλεύει, ὃς νῦν ἰδὼν
modis insidiari, et omnibus vos aggredi nachinis, πρὸς τὸ τέλος τῶν ἀγώνων ἐλθόντας ὑμᾶς, καὶ
qui nunc quoque cum vidit vos venisse ad finem τὴν ἧτταν μὴ φέρων σπεύδει μετὰ τὴν τῶν δεινῶν
certaminum, et non ferens dedecus quod sit victus καρτερίαν σνερώσαι τῶν βραβείων, ἔτι δὲ καὶ Χρισ
postquam multa vobis mala intulit, studet post vi- στοῦ· τοῦτο γὰρ ἔργον αὐτοῦ καὶ τὰ δεινὰ ἐπιφέρειν.
ctoriam vos privare præmiis, ut præter id quod ex ᾿Αλλ' ὑμεῖς στῆτε γενναίως κατὰ τῆς μεθοδείας τοῦ
acceptis plagis nihil essetis lucrifacturi, præterea διαβόλου, καὶ μὴ τῷ φόβῳ τῆς τελευταίας πληγής
Christum quoque amittatis. Hoc est enim illius ἧς μόνης ὁ ἐχθρὸς κύριος, τὴν τῶν οὐρανῶν πρόησθε
opus, et gravia inferre, et eam quæ hinc accipitur βασιλείαν, ἧς τυχεῖν μὲν καλῶν τὸ ἀκρότατον, δια
utilitatem intercidere iis qui laborant. Sed vos η μαρτῆσαι δὲ οὐδὲν ἀθλιώτερον· Τούτοις τοῦ μακα
cum bac sciatis, restitite fortiter insidiis adversarii, ρίου Σεβαστιανοῦ προθυμοποιοῦντες τοὺς ἀθλητάς
neque parcite carnibus quæ paulo post sunt inter- τοῦ Χριστοῦ, φῶς οὐρανόθεν αὐτὸν περιήσεραψε,
ituræ; neque metu ultimæ plagæ (ea enim sola και νεανίας ὤφθη λαμπροφορών τούτου πλησίον
est in inimici potestate) prodile regnum coelorum ἑστὼς, ὡς πάντας τοὺς ἰδόντας καταπλαγῆναι, καὶ
etgloriam et saecula permanentem, quam magnum τῆς ἄνωθεν χάριτος ἔργον τοῦτο ὁμολογῆσαι ἐ πιμαρquidem est assequi et supremum bonorum; ab ea τυρούσης τῷ ἀνδρὶ τὴν ἀλήθειαν. Επηκολούθησε
autem recedere est longe miserrimum. Hæc cum δέ τι καὶ ἕτερον, ὃ μάλιστα τους παρόντὰς ἔπεισε
diceret beatus Sebastianus, et promptum et alacre μόνῳ τῷ ἀληθινῷ προσανέχειν Θεῷ.
animi studium confirm aret Christi athletis, dicitur lucem eum circumfulsisse, et visum esse stantem
prope eum juvenem, et magno vestis splendore refulgentem, adeo ut omnes qui viderunt obstupuerint, et supernæ gratiæ hoc esse opus confessi fuerint, quæ testimonium ferebat eum dixisse veritatem. Hæc aliud quoque est consecutum dignum quod dicatur et memoriæ mandetur; quod quidem
eos qui aderant maxime ad fidem adduxit, et persuasit ut solum Deum attenderent.
VII. Quædam enim mulier Zoe nomine, conjux Ζ΄. Γυνὴ γὰρ τις Ζωὴ τοὔνομα σύζυγος Νικοστρά
Nicostrati, qui ordinem obtinebat primicerii (est τοῦ, ὃς τὴν τοῦ πριμικηρινίου τάξιν ἐπεῖχεν (ἐν δὲ
autem haec una dignitas ex iis quæ sunt sub præ- καὶ τοῦτο τῶν ὑπὸ τὴν ἐπαρχικὴν χεῖρα ἀξιωμάτων).
fectura), cum in gravem morbum incidisset, non νοσήματι περιπεσοῦσα δεινῷ, φθέγγεσθαι μὲν οὐκ
poterat quidem loqui neque cordis motus explicare: ἐδύνατο, συνιέναι δὲ καὶ ἀκούειν τῶν λεγομένων
intelligere vero et audire quæ dicebantur poterat ακώλυτον εἶχε τὴν αἴσθησιν. Αὕτη, ἐν νῷ λαβοῦσα
citra ullum impedimentum. Ea mente agitans τὰ τοῦ μακαρίου Σεβαστιανοῦ ῥήματα (ἐν γὰρ τῇ
verba beati Sebastiani (custodiebatur enim san- οἰκίᾳ αὐτῆς ἐτηροῦντο οἱ ἅγιοι), τοῖς ὀφθαλμοῖς ἐνα
cti in ejus domo cum illa non posset lingua ad- νεύουσα πᾶσι, την χειρά τε ἐπισείουσα, καὶ τῶν τοῦ
mirari ut quæ recte dicta essent, oculis annuens ἁγίου ποδῶν ἀπτομένη, κήρυξ καὶ σιωπῶσα τῆς
omnibus, et manum quatiens ac sancti pedes tan- ἀληθείας ἐγίνετο. Συνεὶς οὖν ἐκεῖνος ὁ θεῖος ἀνὴρ
gens propemodum per muta facta vocem edebat, ὡς οὐρανόθεν ἦν τοῦ γυναίου ἡ κίνησις, καὶ θέλων
et tacens erat prædicatrix pietatis. Cum autem in- πολλούς εἰς ἐπίγνωσιν διὰ τοῦ θαύματος ἀγαγειν,
tellexisset vir ille divinus non sine Dei numine εἰς μέσον αὐτὴν στῆναι κελεύει, καὶ τὸν Χριστὸν
moveri mulierem, et vellet agnitionem multos ὀνομήσας τὸ λαλεῖν αὐτῇ παραχρῆμα χαρίζεται
adducere per niraculum, jubet eam stare in ne- ὅπερ ὁ Νικόστρατος ἰδὼν ἀνῆκε μὲν τῶν δεσμῶν
dio, et Christo nomine invocato, ei statim, largitur o τοὺς ἁγίους, συγγνώμην δὲ ὧν εἰς αὐτοὺς ἐπλημ
ut loquatur. Quod quidem ut vidisset Nicostratus, μέλησε πριν αἰτιασάμενος, ἠξίου ἀπιέναι πόῤῥω
sanctos quidem laxarit e vinculis, petita autem ab του ἄστευς. Τὼν δὲ μὴ βουλομένων, ἀλλὰ λεγόντων
eis venia quod in eos prius deliquisset, rogavit eos ὡς Οὐ τῶν μαρτυρικῶν στεφάνων ἑτέροις παραχωut abirent procul a civitate. Illis vero preces ejus ρήσομεν, Η γάρ, Νικόστρατος ἔφη, μακάριος ἂν
non admittentibus, sed dicentibus se non esse εἴην, εἰ τῆς ὑμῶν ἕνεκεν σωνηρίας τὸ ἡμῶν αἷμα
suam prodituros nobilitatem, nec coronis marly- ἐξέχεα, ὥστε ἀπολύνασθαι τὸν ῥύπον ὅν μοι προε
rii aliis esse cessuros, Essem ille, inquit, revera ξένησεν ἡ τῶν δαιμόνων ὑπηρεσία. ᾿Αλλ᾽ εἰ τούτου
felix, si causa vestræ salutis athleticum certamen φασί, βούλει νυχεῖν, χρή πρότερον τοὺς ἐν διαφόροις
suscepissem et meum sanguinem pro vobis effu- είρκταῖς τηρουμένους ἐνταῦθα συναθροίσαι, καὶ
dissem, ut sordes malorum abluerem quas jam mihi δῶρον αὐτοὺς τῷ Θεῷ φροσαγαγεῖν, εἶτα καὶ πρὸς
inussit dæmonum ministeriun. Sed si hoc, aiunt, τὸ ποθούμενον τέλος ἐλθεῖν.
vis consequi, necesse est ut hic prius co
&
eos
qui în diversis servantur carceribus et eos domum
col. 801–802page 5 of 21
PG 116:801Η΄. Εὐθὺς οὖν ὁ Νικόστρατος ἐτέλει τὸ προσταττώμενον, καὶ πάντας τοὺς ἐν δεσμοῖς εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ ἀγαγών, τοῖς ἐκεῖσε Χριστιανοῖς ἐγκατέμιξεν. Οἱ παρὰ τοῦ μακαρίου Σεβαστιανοῦ τὸν λόγον διδαχθέντες τῆς εὐσεβείας προεκαθαίροντο εἰς ὑποδοχὴν τοῦ βαπτίσματος. Χρωμάτιος δὲ ὁ τῆς πόλεως ἔπαρχος, ταύτα μαθών, σὺν ὀργῇ κελεύει Κλαυδίῳ Κομεντερησίῳ ταχέως τὸν Νικόστρατον ἀγαγεῖν, καὶ ἀχθέντι λέγει αὐτῷ· Ἵνα τί, ἀνοσία κεφαλή, τοὺς ἐν δεσμωτηρίοις πάντας ἐν τῷ σῷ οἴκῳ συνήθροισας ; Ὁ δὲ παρακρούσασθαι τέως αὐτὸν βουλόμενος, οὕτω νουνεχῶς ἀποκρίνεται· Οὐ καταφρονῶν, ὦ δικαστά, τῆς σῆς ἐξουσίας εἰς τοῦτο ἦλθον, ἀλλὰ μείζονα Χριστιανοῖς ἐπιτείνων τὸν φόβον, ἵνα τὰς ἐπηρτημένας αὐτοῖς βασάνους ἐν ἑτέροις ὁρῶντες τοῖς τῶν βασιλέων πεισθώσι θεσπίσμασι. Τῆς ἐπινοίας τοίνυν θαυμάσας αὐτὸν ὁ ἔπαρχος, οὔπω γὰρ τὴν ἀπάτην συνίει, πρὸς τὸν οἶκον ἀπιέναι κελεύει· Ὁ δὲ Κλαυδίῳ Κομενταρησίῳ οἴκαδε συναπιών ἀγγεῖτο τὸ τοῦ μακαρίου Σεβαστιανοῦ φιλόθεον, καὶ ὅπως τὰ μέγιστα παρὰ τοῖς βασιλεῦσι δυνάμενος παρεῖτε καὶ δόξαν καὶ πλοῦτον καὶ δυναστείαν, καὶ τῶν σύνεστι Χριστιανοῖς, διδάσκων αὐτοὺς τὴν εὐσέβειαν καὶ τὸν λόγον τῆς ἀληθείας παραδόξοις θαύμασι βεβαιών. Θ΄. Τούτων ἀκούσας ὁ Κλαύδιος δρομαῖος ἀφικνεῖται πρὸς τὴν οἰκίαν, καὶ τοὺς δύο λαβὼν υἱοὺς, ὧν ὁ μὲν νοσήματι χαλεπῷ τὸ τοῦ ὕδρωπος προσεπάλαιεν, ὁ δὲ ὅλος τραυματίας ἦν καὶ λελεπρωμένος, ἦλθε πρὸς Νικόστρατον, ἔνθα ἦσαν καὶ ἅγιοι, καὶ πεσὼν εἰς γῆν προσεκύνει αὐτοὺς, ὁμολογῶν τὴν εὐσέβειαν καὶ τῶν υἱῶν θεραπείαν ἐπιζητῶν. Ὡς δ᾿ οὖν ἅπαν τὸ οἴκημα ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν πλῆρες ἦν τῶν δεξαμένων τὸν λόγον τῆς πίστεως, Πολύκαρπός τις ἀνὴρ εὐσεβὴς καὶ πρεσβύτερος τὴν ἱερατικὴν στολὴν ἐνδυσάμενος καὶ τὰς συνήθεις τελέσας εὐχὰς τῷ θείῳ πάντας βαπτίσματι τελειοῖ· μεθ᾿ ὃ τοὺς ἐν ἀσθενείαις ἐξεταζομένους ἦν ἰδεῖν ῥῶσιν λαβόντας καὶ ἀλλήλους πρὸς τὴν ἄθλησιν παραθήγοντας. Ἐπεὶ δὲ ὁ δοθεὶς αὐτοῖς καιρὸς τῆς ἀναβολῆς διέρρευσεν, ὁ ἔπαρχος Τραγκυλίνον μετακαλεσάμενος τὸν Μαρκελλίνου καὶ Μάρκου πατέρα, οὔπω γὰρ ᾔδει ὅτι κἀκεῖνος Χριστιανός ἐστι, λέγει αὐτῷ· Ἔτι οἱ υἱοί σου ἀπειθοῦσι θύσαι τοῖς θεοῖς ; Ὁ δὲ πρὸς αὐτόν, Μακάριοι, εἶπεν, ἐκεῖνοι τῆς τοιαύτης γνώμης, ὅτι τῆς πλάνης ἀπαλλαγέντες, τὴν ἀλήθειαν ἔγνωσαν, κἀμὲ πρὸς ταύτην ὠδήγησαν. Ὁ ἔπαρχος εἶπεν· Ὄντως δὴ καὶ αὐτὸς ἠλλοιώθης τὰς φρένας λόγοις ἀπατηλοῖς πρὸς τὴν κακοδαίμονα ταύτην θρησκείαν μεταβαλών ; Καὶ ὁ Τραγκυλίνος, Εἶχον μὲν, φησί, καὶ αὐτός ποτε οὕτω γνώμης, ὦ δικαστά, καὶ Χριστιανοὺς ἀπατᾶσθαι ἐνόμιζον· ἐπεὶ δὲ τῷ γενναίῳ ἐνέτυχον Σεβαστιανῷ ἀνδρὶ περιφανεῖ καὶ προσφιλεῖ τοῖς κρατοῦσι, παρ᾿ αὐτοῦ τε τὰ τῆς
801
MARTYRIUM S. SEBASTIANI ET SOCIORUM.
802
Deo offeras. Deinde etiam venias ad finem quem desideras, ut hinc majorem habeas fiduciam, ut qu
non solum ipse pro Christo sacrificeris, sed etiam totum populum ei per fidem concilies.
VIII.Cum hæc verba audisset Nicostratus, nihil
cunctatus fecit quod jubebatur: et cum omnes qui
erant in vinculis duxisset in domum suam,admiscuit iis qui illic erant Christianis. Qui cum a beato
Sebastiano didicissent verbum veritatis, ipsi quidem
jejuniis vacantes el precibus, præpurgabantur ad
suscipiendum baptismum. Cum autem præfectus urbis Chrumalius audivisset omnes reos a vinculis
laxatos versari in domo Nicostrati, dolore affectus
jubet Claudio Commentariensi eum adducere magna celeritate. Qui cum fuisset adductus hæc ei
dicit: Cur, o caput impium,eos qui erant in carceribus congregari fecisti domi tuæ? Jlle vero volens interim eum decipere, sapienter sic respondit: Non tuam, o judex, despiciens potestatem;
Η΄. Εὐθὺς οὖν ὁ Νικόστρατος ἐτέλει τὸ προσταττώμενον, καὶ πάντας τοὺς ἐν δεσμοῖς εἰς τὸν οἶκον
αὐτοῦ ἀγαγών, τοῖς ἐκεῖσε Χριστιανοῖς ἐγκατέμιξεν.
Οι παρὰ τοῦ μακαρίου Σεβαστιανοῦ τὸν λόγον διδαχθέντες τῆς εὐσεβείας προεκαθαίροντο εἰς ὑποδοχὴν τοῦ βαπτίσματος. Χρωμάτιος δὲ ὁ τῆς πόλεως
ἔπαρχος, ταύτα μαθών, σὺν ὀργῇ κελεύει Κλαυδίῳ
Κομεντερησίῳ ταχέως τὸν Νικόστρατον ἀγαγεῖν,
καὶ ἀχθέντι λέγει αὐτῷ· Ἵνα τί, ἀνοσία κεφαλή,
τοὺς ἐν δεσμωτηρίοις πάντας ἐν τῷ σῷ οἴκῳ συνήθροισας; 'Ο δὲ παρακρούσασθαι τέως αὐτὸν βουλύμενος, οὕτω νουνεχῶς ἀποκρίνεται· Οὐ καταφροκυν, ὦ δικαστά, τῆς σῆς ἐξουσίας εἰς τοῦτο ἦλθον,
αλλα μείζονα Χριστιανοῖς ἐπιτείνων τὸν φόβον, ἵνα
τάς επηρτημένας αὐτοῖς βασάνους ἐν ἑτέροις ὁμῶν
τες τοῖς τῶν βασιλέων πεισθώσι θεσπίσμασι. Τῆς quis enim tanta esset sudacia? sed intendens Cbriἐπινοίας τοίνυν θαυμάσας αὐτὸν ὁ ἔπαρχος, οὔπω
γὰρ τὴν ἀπάτην συνίει, πρὸς τὸν οἶκον ἀπιέναι κε
λεύει· 'Ο δὲ Κλαυδίῳ Κομενταρησίῳ οἴκαδε συναπιών
ἀγγεῖτο τὸ τοῦ μακαρίου Σεβαστιανού φιλόθεον, καὶ
ὅπως τὰ μέγιστα παρὰ τοῖς βασιλεῦσι δυνάμενος
παρεῖτε καὶ δόξαν κοὶ πλοῦτον καὶ δυναστείαν, καὶ
των σύνεστι Χριστιανοῖς, διδάσκων αὐτοὺς τὴν εὐσέβειαν καὶ τὸν λόγον τῆς ἀληθείας παραδόξοις θαύμασι βεβαιών.
⋅
stianis majorem metum supplicii,hcc cum aggressus ut quæ eis imminebant tormenta videntes
in aliis, extimescant, et parcant decretis imperatorum. Ejus itaque ingenii solertiam admiratus
praefectus urbis, fraudem enim non intelligebat
jussit redire domum. Ille autem domum revertens
simul cum Claudio Commentariensi, narravit ei
pie'alem beati Sebastiani: et quod cum esset notus
imperatoribus et ei ab illis maxima haberetur fides
despexerit gloriam, et opes, et potentiam, et nunc versetur cum Christianis, eos exhortaris; et eis
animum addens ad pictatem, et signis quæ sunt contra opinionem, et miraculis verbum confirmans
veritatis.
Θ΄. Τούτων ἀκούσας ο Κλαύδιος δρομαῖος ἀφικνεῖκαι πρὸς τὴν οἰκίαν, καὶ τοὺς δύο λαβὼν υἱοὺς, ὧν
ὁ μὲν νοσήματι χαλεπῷ τὸ τοῦ ὕδρωπος προσεπάλπεν, ὁ δὲ ὅλος τραυματίας ἦν καὶ λελεπρωμένος,
ἦλθε πρός Νικόστρατον, ἔνθα ἦσαν καὶ ἅγιοι, καὶ
πεσὼν εἰς γῆν προσεκύνει αὐτοὺς, ὁμολογῶν τὴν
εὐσέβειαν καὶ τῶν υἱῶν θεραπείαν ἐπιζητῶν. Ὡς
σιν ἅπαν τὸ οἴκημα ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν πλῆρες
ἦν τῶν δεξαμένων τόν λόγον τῆς πίστεως, Πολύκαρ=
τός τις ἀνὴρ εὐσεβὴς καὶ πρεσβύτερος τὴν ἱερατιτὴν στολὴν ἐνδυσάμενος καὶ τὰς συνήθεις τελέσας
ευχὰς τῷ θείῳ πάντας βαπτίσματι τελειού μεθ᾿ ὃ
τοὺς ἐν ἀσθενείαις ἐξεταζομένους ἦν ἰδεῖν ῥῶσιν
λαβόντας καὶ ἀλλήλους πρὸς τὴν ἄθλησιν παραθήγοντας. Ἐπεὶ δὲ ὁ δοθεὶς αὐτοῖς καιρὸς τῆς ἀναβολῆς
διέρρευσεν, ὁ ἔπαρχος Τραγκυλίνον μετακαλεσάμενος τὸν Μαρκελλίνου καὶ Μάρκου πατέρα, οὔπω γὰρ
ᾔδει ὅτι κἀκεῖνος Χριστιανός ἐστι, λέγει αὐτῷ· Ἔτι
οἱ υἱοί σου ἀπειθούσι θύσαι τοῖς θεοῖς; Ὁ δὲ πρὸς
αὐτόν, Μακάριοι, εἶπεν, ἐκεῖνοι της τοιαύτης γνώμης, ὅτι τῆς πλάνης ἀπαλλαγέντες, τὴν ἀλήθειαν
ἔγνωσαν, κἀμὲ πρὸς ταύτην ὠδήγησαν. Ο έπαρχος
εἶπεν· Οντως δὴ καὶ αὐτὸς ἡλλοιώθης τὰς φρένας
λόγοις ἀπατηλοῖς πρὸς τὴν κακοδαίμονα ταύτην
θρησκείαν μεταβαλών; Καὶ ὁ Τραγκυλίνος, Εἶχον
μὲν, φησί, καὶ αὐτός ποτε οὕτω γνώμης, ὦ δικαστὰ,
καὶ Χριστιανοὺς ἀπατᾶσθαι ἐνόμιζον· ἐπεὶ δὲ τῷ
γενναίῳ ἐνέτυχον Σεβαστιανῷ ἀνδρὶ περιφανεῖ καὶ
προσφιλεῖ τοῖς κρατοῦσι, παρ' αὐτοῦ τε τὰ τῆς
IX.Hæc cum audivisset Claudius et esset consauciatus Christi desiderio, cursim domum venit, et
duobus acceptis filiis, ex quibus alter quidem
conficlabatur cum gravi morbo hydropis, alter
autem erat totus ulcerosus et leprosus, accedit ad
Nicostratum apud quem erant sancti; et cum
cecidisset in terram, adorabat ipsos, confitens
pietatem, et pelens ut curarentur flii. Cum ergo
tota domus esset plena viris et mulieribus, qui verbum fidei susceperant, quidam Polycarpus virpius,
et presbyteratus dignitatem assecutus, stola sacerdolali indulus, peractis consuetis precibus, perficit omnes divino baptismnate. Postquam cum qui
morbo laborabant sanitatem recuperassent, et se
invicem exhortarentur ad suscipienda fortiter
certamina,quoniam præterfuxerat quod ei datum
Dfuerat tempus dilationis, præfectus accersito Tranquillino patre Marcellini et Marci, nondum enim
sciebat illum religionem tenere Christianam ejecto
cultu simulacrorum, dicit ei: Adhucne tui filii
recusant iis sacrificare contemnentes jussa imperatorum? Ille vero dixit,respondens: Beati illi,quod
sint in hac sententia, et ab errore liberati ipsam
agnoverint veritatem, et vix me tandem ad eam
deduxerint. Dixit praefectus urbis: Ergo tu quoque
revera immutalas a mente discessisti, verbis
credens fallacibus, et ad hanc infelicem traductus
religionem? Dixit Tranquillinus: Erain ego quoque
aliquando in hac sententia o judex, et qui reli-
col. 803–804page 6 of 21
PG 116:803πίστεως ἔγνων ὡς σεμνά τινα καὶ σεβάσμια, ἀλλ' οὐχ οἷα τὰ ὑμέτερα, ῥυπαρά τε καὶ ἔμμυσα, πείρα μεμάθηκα τίνα δεῖ σέβειν Θεὸν, ὃν οἱ ἀγνοοῦντες, εἰ μὴ τολμηρὸν εἰπεῖν, ἐλεεινοὶ τῆς πλάνης. Ο ἔπαρχος εἶπε· Καὶ τίσι λόγοις ἢ ἔργοις πειθόμενος οὕτω μετεβλήθης ὡς καὶ Θεῷ προσανέχειν ὑπὸ σταυρὸν ἐλθόντι, καὶ τἄλλα παθόντι τὰ ἐπονείδιστα ; Τραγκυλίνος εἶπεν· Εἰ ἀνεξικάκως ἤκουες, ὦ δικαστὰ, ἔδειξα ἂν σοι τὸν ἐσταυρωμένον τοῦτον τὸν Θεὸν ὄντα ἀληθινὸν καὶ πάσης ἀοράτου καὶ ὁρατῆς δεσπόζοντα κτίσεως. Ο ἔπαρχος εἶπε· Μετὰ παῤῥησίας, μηδὲν ὑποστειλάμενος φράσον ἡμῖν, ἵνα, εἰ καλῶς ἔχει τὰ τοῦ Θεοῦ σου, κοινωνήσωμέν σοι τῆς θρησκείας. ΙΑ΄. Τραγκυλίνος εἶπεν· Ο Χριστὸς οὗτος, ἔπαρχε, ὃν ὑμεῖς βλασφημεῖτε, Θεὸς ὢν ἀπ᾿ ἀρχῆς ἄφθαρτός τε καὶ ἀναλλοίωτος καὶ τῷ Πατρὶ συνυπάρχων καὶ Πνεύματι, τὰ πάντα παρήγαγεν, ὑποστήσας πρῶτον μὲν τὰς ἀγγελικὰς δυνάμεις καὶ οὐρανίους, εἶτα τόνδε τὸν ὁρώμενον κόσμον, καὶ τελευταῖον τὸν ἄνθρωπον· ὃν καὶ χερσὶ διαπλάσας, βασιλέα τῶν ἐπὶ γῆς καθίστησι καὶ τῷ παραδείσῳ ἐγκατοικίσας κελεύει πάντων μὲν ἀπολαύειν τῶν ἐκεῖσε φυτῶν, ἑνὸς δὲ μόνου ἀπέχεσθαι, παιδεύων αὐτὸν πρὸς ὑπακοήν. Ἀλλ' εἷς τῶν ἀρχαγγέλων, τῆς θείας δόξης δι᾽ ἔπαρσιν, μεθ᾽ οὗ ἐπεστάτει τάγματος ἐκπεσών, οὐκ ἔφερεν ὁρᾶν τὸν ἄνθρωπον ᾠκειωμένον Θεῷ. Ὅθεν ἐλπίσιν ἀπατηλαῖς καὶ ᾧ αὐτὸς ἐκπέπτωκε τρόπῳ τῆς θείας δόξης ἀπογυμνοῖ, καὶ τοῦ παραδείσου καὶ τῆς ἀθανασίας ἀλλοτριοῖ, κἀντεῦθεν οὐ διέλιπεν οὗτος τὴν τῶν ἀνθρώπων φύσιν ποικίλοις περιβάλλων κακοῖς, ὡς ἀποστῆσαι μὲν τοῦ πεποιηκότος Θεοῦ, εἰς εἴδωλα δὲ καταγαγεῖν καὶ χειρῶν πλάσματα. Ὅθεν καὶ νόμος πρὸς διόρθωσιν δίδοται, καὶ προφῆται βοηθοῦσι τῷ τοῦ Θεοῦ πλάσματι. Ἐπεὶ δὲ τοῖς χείροσιν ἐπετείνετο, αὐτὸς ὁ τοῦ Πατρὸς μονογενὴς Υἱὸς ἐπὶ τῆς γῆς ὤφθη, καὶ κατὰ πάντα ἡμῖν ὁμοιωθεὶς χωρὶς ἁμαρτίας τόν τε ἀποστάτην καὶ τοὺς ὑπ᾽ αὐτὸν μετὰ σώματος νικήσας, οὓς ὑμεῖς ἡγεῖσθε θεούς, πρὸς τὴν ἀρχαίαν ἡμᾶς ἐπανάγει εὐγένειαν, καὶ πάλιν πρὸς τὸν Πατέρα μετὰ τοῦ προσλήμματος ἄνεισι, μεθ᾽ οὗ καὶ ἤξει πάλιν, καὶ πᾶν τὸ πλάσμα συνάξει, λόγον δώσον ὧν εὖ ἢ κακῶς διεπράξατο. ΙΑ΄. Ταῦτα, ὦ δικαστὰ, τὰ τῆς οἰκονομίας ἀπόρρητα. Διὰ τοῦτο σταυρὸς, καὶ θάνατος, καὶ ταφή, ἃ ὑμεῖς τῷ Χριστῷ ἐπ᾽ ἀτιμίᾳ προφέρετε, διὰ τοὺς
803
ADDENDA.
-
JANUARIUS.
804
gionem sectabantur Christianam arbitrabar decipi, πίστεως ἔγνων ὡς σεμνά τινα καὶ σεβάσμια, ἀλλ'
et non esse sana mentis. Postquam autemcgregium οὐχ οἷα τὰ ὑμέτερα, ῥυπαρά τε καὶ ἔμμυσα, πείρα
conveni Sebastianum, virum insignem, et qui est, μεμάθηκα τίνα δεῖ σέβειν Θεὸν, ὃν οἱ ἀγνοοῦντες, εἰ
ut scis, magno studio imperatoribus, et ab ipso didici μὴ τολμηρὸν εἰπεῖν, ἐλεεινοὶ τῆς πλάνης, Ο ἔπαρχος
quam sit honesta et veneranda fides, et non ut εἶπε· Καὶ τίσι λόγοις ἢ ἔργοις πειθόμενος οὕτω
nostra superstitio, sordida et odiosa, didici expe- μετεβλήθης ὡς καὶ Θεῷ προσανέχειν ὑπὸ σταυρὸν
rientia quem Deum colere oporteat. Quem qui ἐλθόντι, καὶ τἄλλα παθόντι τὰ ἐπονείδιστα; Τραγκυ
ignorant, si fas sit dicere, sunt propter errorem λίνος εἶπεν· Εἰ ἀνεξικάκως ἤκουες, ὦ δικαστὰ, ἔδειξα
miserabiles, et eo magis quod sibi videantur esse ἂν σοι τὸν ἐσταυρωμένον τοῦτον τὸν Θεὸν ὄντα ἀληθι
sani,cum non sint sani sensibus. Dixit urbis præ- νὸν καὶ πάσης ἀοράτου καὶ ὁρατῆς δεσπόζοντα κτίσ
fectus: Dic,quibusnam verbis credens aut factis es σεως. Ο ἔπαρχος εἶπε· Μετὰ παῤῥησίας, μηδὲν
adeo mutatus, ut eum pro Deo habeas qui actus ύποστειλάμενος φράσον ἡμῖν, ἵνα, εἰ καλῶς ἔχει τὰ
fuit in crucem, et alia passus est plena probro et τοῦ Θεοῦ σου, κοινωνήσωμέν σοι τῆς θρησκείας.
dedecore? Dixit Tranquillinus: Si non iracunde, sed patienter et placide me audiveris, o judex,
ostendam tibi hunc crucifixum verum esse Deum, et Deum totius naturæ, tam quæ est aspectabilis,
quam quæ non cadit sub aspectum. Dixit præfectus: Dic nobis libere et nihil reticens, et si res tui
Dei bene se habeant, simus nos quoque socii tuæ religionis.
X. Dixit Tranquillinus: Quoniam est mihi fa- 1. Τραγκυλίνος εἶπεν· Ο Χριστὸς οὗτος, ἔπαρχε,
cta dicendi potestas a tua mansuetudine, audi
paucis mysterium consilii et œconomiæ carnis
suscepta: et scies omnino, nisi velis libens cæcutire ad veritatem, nullam aliam religionem carere errore præterquam solorum Christianorum.
Hic Christus quem vos insectamini maledictis,
cum esset Deus ab initio, in quem non cadit interitus, et qui unutari non potest et alterari, et
qui est semper cum Patre et Spiritu, et ipse omnia produxit. Primum quidem angelicas potestam
tes caelestes; deinde autem hunc mundum, et
postremum inducens hominem: quem et manus
suæ ornat effictione, et regem constituit eorum
quæ sunt in terra: et cum eum ad habitandum
locasset in paradiso, dat ei mandatum, ut fruatur
quidem omnibus quæ in eo sunt arboribus, ab
una aulem sola abstineat, eum erudiens ad obedientiam,et majora procurans per observationem.
Sed uuus cui obtigerat imperium in angelicos ordines, ad vitium impulsus, et divina gloria, propter elationem, cum eo ordine cui imperabat,
privatus, non patiebatur hominem videre Deo
esse conjunctum, et ad coelum unde ipse cecide
rat eveni. Unde eliam invido in eum conjecto
oculo, spe fallaci et eo modo quo ipse cecideral,
divina eum gloria spoliat, et a loco qui ei datus
fuerat ad habitandum, et ab immortalitate efficit
alienum. Neque vero is deinde intermisit hominum naturam in mala sibi invicem succedentia
immittere, ut quæ a superna ope esset destituta, adeo ut hominem adduxeril a Deo qui eum crearat et formaverat: deduxerit vero ad simulacra et manuum figmenta, et effecerit ut res creata insurgeret adversus creatorem. Hinc lex data est ad correctionem: et prophetæ opem fuerunt Dei figmento, et cum esset morbus immedicabilis, et ad deteriora extenderetur, ipse Patris Filius unigenitus visus est in terra, et in omnibus est effectus similis nobis absque peccato, et cum eum qui
defecerat, et eos qui ejus parent imperio, cum corpore vicisset, quos vos deos esse putatis, nos
ad antiquam reduxit nobilitatem, et rursus ascendit ad Patrem cum eo quod assumpserat, et veniet hæc vita dissoluta, et congregabit omne figmentum, daturum rationem eorum quæ fecit bene
vel male.
ὃν ὑμεῖς βλασφημεῖτε, Θεὸς ὢν ἀπ᾿ ἀρχῆς ἄφθαρτός
τε καὶ ἀναλλοίωμος καὶ τῷ Πατρὶ συνυπάρχων καὶ
Πνεύματι, τα πάντα παρήγαγεν, ὑποστήσας πρῶτ
τον μὲν τὰς ἀγγελικάς δυνάμεις καὶ οὐρανίους, εἶτα
τόνδε τὸν ὁρώμενον κόσμον, καὶ τελευταῖον τὸν ἄνε
θρωπον· ὃν καὶ χερσὶ διαπλάσας, βασιλέα τῶν ἐπὶ
γῆς καθίστησι καὶ τῷ παραδείσῳ ἐγκατοικίσας
κελεύει πάντων μὲν ἀπολαύειν τῶν ἐκεῖσε φυτών,
ἑνὸς δὲ μόνου ἀπέχεσθαι, παιδεύων αὐτὸν πρὸς
ὑπακοὴν. ᾿Αλλ' εἷς τῶν ἀρχαγγέλων, τῆς θείας δόξης
δι᾽ ἔπαρσιν, μεθ᾽ οὗ ἐπεστάτει τάγματος ἐκπεσών,
οὐκ ἔφερεν ὁρᾶν τὸν ἄνθρωπον ᾠκειωμένον Θεῷ.
Οθεν ἐλπίσιν ἀπατηλαῖς καὶ ᾧ αὐτὸς ἐκπέπτωκε
τρόπῳ τῆς θείας δόξης ἀπογυμνοί, καὶ τοῦ παραc δείσου καὶ τῆς ἀθανασίας ἀλλοτριοί, κἀντεῦθεν οὐ
διέλιπεν οὗτος τὴν τῶν ἀνθρώπων φύσιν ποικίλοις
περιβάλλων κακοῖς, ὡς ἀποστῆσαι μὲν τοῦ πεποιηκότος Θεοῦ, εἰς εἴδωλα δὲ καταγαγεῖν καὶ χειρῶν
πλάσματα. Ὅθεν καὶ νόμος πρὸς διόρθωσιν δίδοται,
και προφῆται βοηθοῦσι τῷ τοῦ Θεοῦ πλάσματι. Επεί
δὲ τοῖς χείροσιν ἐπετείνετο, αὐτὸς ὁ τοῦ Πατρὸς
μονογενής Υἱὸς ἐπί τῆς γῆς ὤφθη, καί κατὰ πάντα
ἡμῖν ὁμοιωθεὶς χωρὶς ἁμαρτίας τόν τε ἀποστάτην
καὶ τοὺς ὑπ᾽ αὐτὸν μετὰ σώματος νικήσας, οὓς ὑμεῖς
ἡγεῖσθε θεούς, πρὸς τὴν ἀρχαίαν ἡμᾶς ἐπανάγει
εὐγένειαν, καὶ πάλιν πρὸς τὸν Πατέρα μετὰ τοῦ
προσλήμματος ἄνεισι, μεθ᾽ οὗ καὶ ἤξει πάλιν, καὶ
πᾶν τὸ πλάσμα συνάξει, λόγων δῶσον ὧν εὖ ἢ κακῶς
διεπράξατο.
XI. Hæc sunt, o judex, arcana ceconomis. Pro- ΙΑ΄. Ταῦτα, ὦ δικαστὰ, τὰ τῆς οἰκονομίας ἀπό
pterea est et crux, et mors, et sepultura, quæ vos. ῥητα. Διὰ τοῦτο σταυρὸς, καὶ θάνατος, καὶ ταφή,
cum Christo objicilis, non animadvertitis vos per & ὑμεῖς τῷ Χριστῷ ἐπ' ἀτιμίᾳ προφέροντε; διὰ τούς
col. 805–806page 7 of 21
PG 116:805τοῦ δεικνύετε αὐτοῦ τὸ σεβάσμιον. Εἰ γὰρ καὶ ὡς ἄνθρωπος πέπονθεν, ἀλλ᾽ ἐγήγερται ὡς Θεός· εἰ καὶ ὑμεῖς ἀφέντες τὰ Θεὸν αὐτὸν περιστῶντα, τοῖς τῆς ἀνθρωπότητος ἐγκαταμένετε, τὴν οἰκονομίαν αὐτοῦ καὶ ἀσθένειαν λογιζόμενοι, καὶ οὐδὲ τὰ παραδόξως τότε καὶ νῦν ἐν τῷ ὀνόματι αὐτοῦ ἐνεργούμενα πέπεικεν ὑμᾶς ὀψέ ποτε ἐπιγνῶναι τὴν πλάσαντα, Η οὐχ ὁρᾷς οἷος κἀγὼ ἐκ τῆς πρὸς αὐτὸν ὁμολογίας καὶ τοῦ βαπτίσματος ἀναπέφηνα, ὁ πρὶν παρειμένος καὶ μηδὲ βαδίζειν σχεδόν δυνάμενος; ΙΒ΄. Ἐπεὶ τοῦτο ὁ ἔπαρχος ἤκουσε καὶ τὸ ἀληθὲς τῆς εὐσεβείας σαφὲς ἐδιδάσκετο, ἐκποδὼν τοὺς παρεστώτας ποιησάμενος, καλεῖ τὸν Τραγκυλίνον, καὶ λέγει αὐτῷ· Ὁρῶ, ἀδελφὲ, ὅτι οὐκ ἄλλος ἢ μόνος οὗτος Θεός, ὁ παρ᾽ ὑμῶν προσκυνούμενος, ᾧπερ εἰ βούλει καμὲ προσελθεῖν, νῦν μὲν ἄπιθι ἐν ἀποῤῥήτοις ἔχων τὸ βούλημα οἴκαδε, τῇ δὲ ἑξῆς τοὺς ἁγίους λαβών, οὓς προεστάναι φῆς τῶν συνειλεγμένων Χριστιανῶν, ἄγαγε πρός με σπεύδων μηδένα τούτους ἰδεῖν. Μέλλω γὰρ κἀγὼ δι᾽ ἐκείνων προσαχθῆναι Χριστῷ. Μετὰ ταῦτα ὁ Τραγκυλίνος εἰς τὸν αὐτοῦ οἶκον ἐλθὼν, καὶ τὰ κατὰ τὸν ἔπαρχον τοῖς ἁγίοις γνωρίσας, εὐφροσύνης τούτους πληρῶν μαθόντας τὸν πρότερον διώκτην θερμὸν ἐσόμενον ὅσον οὔτω τῆς εὐσεβείας ἀγωνιστήν. Ὅθεν μὲν ψαλμοῖς καὶ ὕμνοις τὴν νύκτα πᾶσαν διήνεγκαν, καὶ ἅμα πρωὶ λαβὼν ὁ Τραγκυλίνος τοὺς ἁγίους Σεβαστιανὸν καὶ Πολύκαρπον πρὸς τὸν ἔπαρχον ἔρχεται, οὓς ἐκεῖνος ἰδὼν, ἀνέστη καὶ τῶν ποδῶν αὐτῶν ἐφαψάμενος, ἐδεῖτό τε κατεχούσης νόσου ἀπαλλαγῆναι. ἦν γὰρ τὸ σῶμα αὐτοῦ σεσωρευμένον εἰς ὄγκους ἅπαντας πεπωρωμένον, ὡς ἐντεῦθεν αὐτῷ βραδεῖαν καὶ ναρκώδη τὴν κίνησιν γίνεσθαι. Τῶν δὲ ὑπισχνουμένων τὴν ἴασιν εἰ ἐξ ὅλης καρδίας πιστεύσοι τῷ Θεῷ, φωνῇ μεγάλῃ τοῦτο ἀνωμολόγησεν. Ἀλλὰ καὶ τὰ ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ ξόανα ταῖς τῶν ἁγίων ὑποθήκαις συντρίψας, καὶ ὡς χοῦν λεπτύνας, ἔργῳ τὴν πίστιν ἐπεδείξατο. ΙΓ΄. Ἔνθα καὶ γίνεταί τι λόγου καὶ μνήμης ἄξιον. Τιβούρτιος γὰρ ὁ υἱὸς Χρωματίου, ἔτι περὶ τὴν πίστιν ἀμφίβολος ὤν, ἐπεὶ τὰ μὲν ἄλλα τοῦ πατρὸς εἴδωλα συνετρίβη, ἓν δέ τι θαυμαστὸν ὑπολέλειπτο ἔργον ἐν ᾧ πᾶσα ἀστρολογία καὶ ἡ τῶν οὐρανίων κίνησις ἦν, τοῖς ἄλλοις ἐπιδυσχεράνας αὐτοῦ περιείχετο, καὶ οὐκ εἴα πρότερον συντριβῆναι ἢ πεῖραν δι᾽ αὐτοῦ τῶν ἁγίων λαβεῖν, καὶ ἔργῳ βεβαιωθῆναι πρὸς τὴν εὐσέβειαν· καὶ δὴ κλιβάνους ἐνεγκὼν καὶ πῦρ ὑποστρώσας ὥστε πυρακτωθῆναι, λέγει τοῖς ἁγίοις· Ἴστε σαφῶς ὡς, τοῦ καλοῦ τούτου συντριβέντος ἔργου, εἰ μὲν ῥῶσιν, ὡς ὑπέσχεσθε, ὁ ἐμὸς εὕροι πατήρ, ἀληθὴς ἔσομαι κἀγὼ Χριστοῦ μαθητής· εἰ δὲ καὶ μετὰ τὴν τούτου συντριβὴν ἡ
805
MARTYRIUM S. SEBASTIANI ET SOCIORUM.
του δεικνύετε αὐτοῦ τὸ σεβάσμιον. Εἰ γὰρ καὶ ὡς
ἄνθρωπος πέπονθεν, ἀλλ᾽ ἐγήγερται ὡς Θεός· εἰ καὶ
ὑμεῖς ἀφέντες τὰ Θεὸν αὐτὸν περιστῶντα, τοῖς τῆς
ἀνθρωπότητος έγκαταμένετε, τὴν οἰκονομίαν αὐτοῦ
καὶ ἀσθένειαν λογιζόμενοι, καὶ οὐδὲ τὰ παραδόξως
τότε καὶ νῦν ἐν τῷ ὀνόματι αὐτοῦ ἐνεργούμενα
πέπεικεν ὑμᾶς ὀψέ ποτε ἐπιγνῶναι τὴν πλάσαντα,
Η οὐχ ὁρᾷς οἷος καγὼ ἐκ τῆς πρὸς αὐτὸν ὁμολογίας καὶ τοῦ βαπτίσματος ἀναπέφηνα, ὁ πρὶν παρειμένος καὶ μηδὲ βαδίζειν σχεδόν δυνάμενος;
evaserium ex confessione ejus et baptismate qui
ingredi!
ΙΒ΄. Επεὶ τοῦτο ὁ ἔπαρχος ἤκουσε καὶ τὸ ἀληθὲς
τῆς εὐσεβείας σαφὲς ἐδιδάσκετο,
σαφὲς ἐδιδάσκετο, ἐκποδὼν τοὺς
παρεστώτας ποιησάμενος, καλεῖ τὸν Τραγκυλίνον,
καὶ λέγει αὐτῷ· Ορῶ, ἀδελφὲ, ὅτι οὐκ ἄλλος ἢ μόνος
οὗτος Θεός, ὁ παρ' ὑμῶν προσκυνούμενος, ᾧπερ εἰ
βούλει καμὲ προσελθεῖν, νῦν μὲν ἄπιθι ἐν ἀποῤ.
ῥήτοις ἔχων τὸ βούλημα οἴκαδε, τῇ δὲ ἑξῆς τοὺς
ἁγίους λαβών, οὓς προεστάναι φῆς τῶν συνειλεγμέτων Χριστιανών, ἄγαγε προς με σπεύδων μηδένα
τούτους ἰδεῖν. Μέλλω γὰρ κἀγὼ δι' ἐκείνων προςαχθῆναι Χριστῷ. Μετὰ ταῦτα ὁ Τραγκυλίνος εἰς τὸν
αὐτοῦ οἶκον ἐλθὼν, καὶ τὰ κατὰ τὸν ἔπαρχον τοῖς
ἁγίοις γνωρίσας, εὐφροσύνης τούτους πληρο! μαθώνα
της τὸν πρότερον διώκτην θερμὸν ἐσόμενον ὅσον οὔτω τῆς εὐσεβείας ἀγωνιστήν. "Οθεν μὲν ψαλμοῖς καὶ
ὕμνοις τὴν νύχτα πᾶσαν διήνεγκαν, καὶ ἅμε πρωὶ λαΕν ο Τραγκυλίνος τοὺς ἁγίους Σεβαστιανὸν καὶ Πολύκαρπον πρὸς τὸν ἔπαρχον ἔρχεται, οὓς ἐκεῖνος ἰδὼν,
ἀνέστη καὶ τῶν ποδῶν αὐτῶν ἐφαψάμενος, ἐδεῖτό τε
κατεχούσης νόσου ἀπαλλαγῆναι. ἦν γὰρ τὸ σῶμα αὐτου σεσωρευμένον εἰς ὄγκους ἅπαντας πεπωρωμένον,
ὡς ἐντεῦθεν αὐτῷ βραδείαν καὶ ναρκώδη τὴν κίνησιν
γίνεσθαι. Τῶν δὲ ὑπισχνουμένων τὴν ἴασιν εἰ ἐξ ὅλης
καρδίας πιστεύσοι τῷ Θεῷ, φωνῇ μεγάλῃ τοῦτο
ἀνωμολόγησεν. ᾿Αλλὰ καὶ τὰ ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ ξόανα
ταῖς τῶν ἁγίων υποθήκαις συντρίψας, καὶ ὡς χουν
λεπτύνας, ἔργῳ τὴν πίστιν ἐπεδείξατο.
β
806
et per quæ contemptui habetis, ostendere eum esse
colendum et venerandum. Si enim passus est ut
homo, resurrexit ut Deus; etiamsi vos relictis iis
quæ sunt excelsiora, et quæ eum aperte Deum
ostendunt, remaneatis in iis quæ sunt humiliora,
ejus in homines benignitatem et aconomniam reputantes imbecillitaten,et neque opera admirabilia,
quæ et tunc et nunc fuut in ejus nomine, vobis
tanden persuaserunt intueri ad veritatem et agnoscere creatorem. An non vides qualis ego quoque
prius eram membris dissolutus et vix poteram
XII. Postquam hæc audivit præfectus, tacuit
aliquandiu et cum quæ dicta fuerant animno agiLasset et vilisset res verbis congruere, et verilatein religionis ex miraculis aperte didicisset, iis
qui aderant semotis, vocal Tranquillinum, et ei
dicit: Video, frater, esse magnam Christianorum
religionem, et non esse alium Deum præter eun
solum qui a vobis adoratur. Si ergo vis me quoque ad eum accedere, et esse tecum participem
tuæ religionis, nunc quidem abi domum, secretum tenens consiliumn. Crastino autem die accipiens sanctos, quos dicis præesse collectis Christianis duc ad me, adbibito studio ne quis eos
videat. Nam ego quoque sumu Christo per illos of
fereplus, relicto errore simulacrorum. Post hac
ergo dimisso consilio,cum in domum suam venisset Tranquillinus,et sanctis narrasset quemadmodum locutus fuisset cum præfecto, et quemadmo-
- dum ei persuaserat ut religionem sequeretur
Christianam, effecit ut omnes magna afficerentur
lælilia, cum rescivissent eum, qui prius erat persecutor, futurum acrem Christianis athletam.
Quare cum nox illa fuisset consumpta in psal
mis et lymnis, ubi dies advenit, accipiens Tran
quillinus sanctos Sebastianum et Polycarpum sicut ei jusserat præfectus, abiit in domum suam.
Quos cum vidisset ingressos, surrexit,et cum pedes eorum tetigisset, rogavit ut salutem assequeretur, et liberaretur ab eo morbo quo laborabat;
erat enim corpus ejus totum tumefactum et mutilum, adeo ut ex hoc ei fieret tardus et torpidus
motus. Cum ii autem dixissent fore ut ei membra solverentur, si ex toto corde Deo crederet, hoc
voce clarissima est confessus, abnegata impietate simulacrorum. Nec hoc solum, sed etiam cum ipsa
dæmonum simulacra quæ erant domi ejus, sanctorum monitis ductus contrivisset et in pulverem
comminuisset, ostendit sincerum opus fidei.
ΙΓ΄. Ενθα καὶ γίνεταί τι λόγου καὶ μνήμης άξιον.
Τιβούρτιος γὰρ ὁ υἱὸς Χρωματίου, ἔτι περὶ τὴν
πίστιν ἀμφίβολος ὤν, ἐπεὶ τὰ μὲν ἄλλα τοῦ πατρὸς
είδωλα συνετρίβη, Εν δέ τι θαυμαστὸν ὑπολέλειπτο
ἔργον ἐν ᾧ πᾶσα ἀστρολογία καὶ ἡ τῶν οὐρανίων
κίνησις ἦν, τοῖς ἄλλοις ἐπιδυσχεράνας αὐτοῦ
περιείχετο, καὶ οὐκ εἴα πρότερον συντριβήναι ή
πεῖραν δι' αὐτοῦ τῶν ἁγίων λαβεῖν, καὶ ἔργῳ βεΕπιωθῆναι πρὸς τὴν εὐσέβειαν· καὶ δὴ κλιβάνους
ἐνεγκὼν καὶ πῦρ ὑποστρώσας ὥστε πυρακτωθῆναι,
λέγει τοῖς ἁγίοις· Ιστε σαφῶς ὡς, τοῦ καλοῦ τεύτου συντριβέντος ἔργου, εἰ μὲν ῥῶσιν, ὡς ὑπέσχεσθε,
ὁ ἐμὸς εὔροι πατήρ, ἀληθὴς ἔσομαι κἀγὼ Χριστοῦ
μαθητής· εἰ δὲ καὶ μετὰ τὴν τούτου συντριβὴν ἡ
XIII. Quo tempore ft etiam quiddam dignum
quod dicatur et memoriæ mandetur. Tiburtius
enim filius Chromatii adhuc dubitabat in tide, et
cum vidisset alia quidem simulacra patris esse
contrita, unum adhuc esse reliquumn opus admirabile in quo erat universa astrologia et molus
coelestium,alia esse conti ita agre ferens,hoc ultimum amplectebatur, et non prius id sinebat conteri, quam per ipsum accepisset sanctorum experientiam, et opere confirmatus fuisset ad pietatem;
et cum curasset afferendos clibanos, et eis ignem
substravisset ut succenderentur, dicit sanctis: Ifoc
velim sciatis,quod hoc pulchro contrito opere, si
sanitas quidem fuerit restituta patri meo
col. 807–808page 8 of 21
PG 116:807νόσος ἐπικρατοίη τῇ ὁρωμένῃ ταύτῃ δίκῃ ὡς ἀπατεῶνας ὑμᾶς ἐμβαλῶ. Ο μὲν οὖν πατὴρ διεκώλυεν αὐτὸν τῆς τοιαύτης πείρας ἀπέχεσθαι. Οἱ δὲ ἅγιοι, ἅτε Θεῷ πεποιθότες, τὰς συνθήκας ἀσμένως δεξάμενοι, πρὸς τοῦτο κατένευσαν. Οὗ γενομένου, φῶς εὐθὺς περιέλαμψε τὸν Χρωμάτιον, καὶ νεανίας τὴν ὥραν λαμπρὸς ὀφθεὶς εἶπεν αὐτῷ· Μακάριος εἴ, ὅτι ἐπίστευσας τῷ Χριστῷ, ὃς νῦν ἀπέσταλκέ με πρὸς σὲ δοῦναί σοι τῆς κατεχούσης νόσου ἀπαλλαγήν. Καὶ ἅμα τῷ λόγῳ ἡ τῶν μελῶν πάρεσις διαλέλυτο, καὶ ἦν ἰδεῖν τὸν πρὶν μόλις βαδίζοντα ἐλάφου δίκην τότε ἀλλόμενον. Εφ᾽ ᾧ καταπλαγείς ὁ Τιβούρτιος τοῖς ἁγίοις προσπίπτει, Θεὸν ἀληθινὸν ὁμολογῶν τὸν Χριστὸν, καὶ δεόμενος τοῦ θείου τυχεῖν βαπτίσματος. Οἱ ἁγίοι τοίνυν σὺν ἡδονῇ τεταγμένον αὐτῷ τε καὶ τῷ πατρὶ δόντες καιρὸν ὥστε τὸν ἐκ τοῦ προτέρου βίου μολυσμὸν ἀποπλύνασθαι, τοῦ θείου αὐτοὺς καταξιοῦσι λουτροῦ. Καὶ μετὰ ταῦτα προφάσει νόσου τὴν τοῦ ἐπάρχου ἀρχὴν ἀποσεισάμενος ὁ Χρωμάτιος (οὔπω γὰρ ἐβούλετο γνωσθῆναι αὐτοῦ τὴν μετάθεσιν), καὶ πᾶσαν τὴν κτῆσιν τοῖς δεομένοις σκορπίσας, τοῖς τε δούλοις ἐλευθερίαν παρασχών, τὸ λοιπὸν συνῆν τοῖς ἁγίοις, πλέον πρὸς τὴν εὐσέβειαν ὁδηγούμενος. ΙΔ'. Ἀλλ' εἶχε μὲν οὕτω ταῦτα ἕως Καρίνος τὰς Γαλλίας διεῖπεν, ὃς μαλακώτερον τοῖς Χριστιανοῖς ἐποίει τὸν διωγμόν. Ἐπεὶ δὲ οὗτος ἐτεθνήκει, βαρύτερος κατ' αὐτῶν ἐῤῥαγη διωγμός, καὶ στῆλαι πανταχοῦ τῆς πόλεως Ῥώμης ἀνηγείροντο, ἐν ἀγοραῖς, ἐν πηγαῖς, ἐν πολητηρίοις, ἔνθα τοὺς μὲν θύοντας τοῖς θεοῖς συνεχώρουν καὶ ὕδατος καὶ τῶν ἄλλων μεταλαμβάνειν, τοὺς δὲ ἀπειθοῦντας κεναῖς ἀπέπεμπον ταῖς χερσί. Τότε τοίνυν Χρωμάτιος σύμβουλον λαβὼν τὸν ἱεράρχην τῆς πόλεως. Γάϊος αὐτῷ ὄνομα, πρῶτον μὲν πάντας Χριστιανοὺς εἰς τὴν οἰκίαν ἀγαγὼν πᾶσιν ἐδεξιοῦτο τοῖς ἀγαθοῖς, καὶ οὐκ εἴα προσβαίνειν τοῦ δωματίου, τοῦτο γὰρ ἀσφαλέστερον διὰ τοὺς ἀσθενεστέρους ἐγίνωσκεν· ἐπεὶ δὲ οὐχ οἷόν τε ἦν λανθάνειν ἐπὶ πολὺ διὰ τὸ σφοδρὸν τοῦ διωγμοῦ, εἴς τι τῶν προαστείων ἔγνω ἀπαίρειν, πρός τε τὸ λαθεῖν καὶ πρὸς πᾶσαν καρποφορὰν ἐπιτήδειον, μετὰ τῶν ἀσθενεστέρων Χριστιανῶν, κἀκεῖσε διαδιδράσκειν τὸν κίνδυνον. Ἐπεὶ δὲ ὁ τοῦ Χριστοῦ λαὸς εἰς δύο μέρη διῄρητο, εἴς τε τὸ μένον καὶ εἰς τὸ ἀπιέναι βουλόμενον, ἐγένετό τις μεταξὺ τῶν μακαρίων Σεβαστιανοῦ καὶ Πολυκάρπου ἐπαινουμένη διαφορά· τοῦ γὰρ λαοῦ διαιρεθέντος ἔδει καὶ τούτους ἅτε τῶν ἄλλων προὔχοντας ἀλλήλους διαζευχθῆναι, καὶ τὸν μὲν τοῖς ἀποδημούσιν ἀκολουθεῖν, τὸν δὲ συγκαταλειφθῆναι τοῖς μένουσιν. Ἀμφότεροι δὲ ποθοῦντες τοῦ μαρτυρίου μετασχεῖν, ἑκάτερος μένειν ἐβούλετο, καὶ κίνδυνον ἡγεῖτο διαμαρτεῖν τῆς ἀθλήσεως. Ἀλλὰ ταύτην ἀγαθὴν ἔριν λύει Γάϊος οὕτως εἰπών·
807
ADDENDA.
JANUARIUS.
808
νόσος ἐπικρατοίη τῇ ὁρωμένῃ ταύτῃ δίκῃ ὡς ἀπατεῶν
νας ὑμᾶς ἐμβαλῶ. Ο μὲν οὖν πατὴρ διεκώλυεν α
τὸν τῆς τοιαύτης πείρας ἀπέχεσθαι. Οἱ δὲ ἅγιοι,
ἅτε Θεῷ πεποιθότες, τὰς συνθήκας ἀσμένως δεξά
μενοι, πρὸς τοῦτο κατένευσαν. Οὗ γενομένου, φῶς
εὐθὺς περιέλαμψε τὸν Χρωμάτιον, καὶ νεανίας τὴν
ὥραν λαμπρὸς ὀφθεὶς εἶπεν αὐτῷ· Μακάριος εἴ, ὅτι
ἐπίστευσας τῷ Χριστῷ, ὃς νῦν ἀπέσταλκέ με πρὸς
σὲ δοῦναί σοι τῆς κατεχούσης νόσου ἀπαλλαγήν. Καὶ
ἅμα τῷ λόγῳ ἡ τῶν μελῶν πάρεσις διαλέλυτο, καὶ
ἦν ἰδεῖν τὸν πρὶν μόλις βαδίζοντα ἐλάφου δίκην τότε
ἀλλόμενον. Εφ᾽ ᾧ καταπλαγείς ὁ Τιβούρτιος τοῖς
ἁγίοις προσπίπτει, Θεὸν ἀληθινὸν ὁμολογῶν τὸν
Χριστὸν, καὶ δεόμενος τοῦ θείου τυχεῖν βαπτίσμα
τος. Οἱ ἁγίοι τοίνυν σὺν ἡδονῇ τεταγμένον αὐτῷ τε
καὶ τῷ πατρὶ δόντες καιρὸν ὥστε τὸν ἐκ τοῦ προτέ
ρου βίου μολυσμὸν ἀποπλύνασθαι, τοῦ θείου αὐτοὺς
καταξιοῦσι λουτροῦ. Καὶ μετὰ ταῦτα προφάσει νόσου
τὴν τοῦ ἐπάρχου ἀρχὴν ἀποσεισάμενος ὁ Χρωμάτιος
(οὔπω γὰρ ἐβούλετο γνωσθῆναι αὐτοῦ τὴν μετάθεσιν),
καὶ πᾶσαν τὴν κτῆσιν τοῖς δεομένοις σκορπίσας,
τοῖς τε δούλοις ἐλευθερίαν παρασχών, τὸ λοιπὸν
συνῆν τοῖς ἁγίοις, πλέον πρὸς τὴν εὐσέβειαν ὁδη
γούμενος.
estis polliciti, ero ipse quoque verus Christi discipulus, excussa dubitatione: sin autem ejus
morbus duraverit postquam id interierit, vos huic
quod videtur supplicio subjiciam tanquam deceptores. Ilis verbis diclis, pater quidem prohibebat cum ad talem venire experientiam, sancli vero libenter accepta conditione (non enim divinæ virtuti poterant non credere), urgebant juvenem ad opus conterendum. Quod eum factum
esset, lux statim circumfulsit Chromatium, et
pulcher apparens adolescens dixit ei: Beatus es
quod Christo credidisti, qui nunc misit me ad te,
ut dem tibi liberationem a morbo quo teneris. Quæ
simul alque dicta fuere, dissoluta est membrorum
mutilatio, et licebat videre eum qui prius vix ingrediebatur, tanquam cervum tunc saltare. Propter
quod fertur stupefactus Tiburtius protinus accur.
risse, et sanctorum pedes tangentem, Deum verum
confessum esse Christum, et rogasse ut ab eis
assequeretur baptismum. Lalati autem sancti juvenis mutatione, eique et patri dato tempore
præstituto ut sordes ex priore vita susceptas abiuerent, divino eos dignantur baptismo. Et post
hæc Chromatius praetextu morbi, præfecti urbis
depositio magistratu (nondum enim volebat suam cognosci mutationem) et indigentibus suis disper…
is facultatiqus, et iis qui jugum trahebant servitutis manumissis et liberatis, iisque veluti quibusdam primitiis Deo oblatis, deinceps versabatur cum sanctis, dicens fidei rationem, et ad pietatem adhuc magis confirmabatur.
XIV. Sed iis quidem res ita sc habebant quam-C
diu Carinus administravit Gallias qui Christianis
mitiorem faciebat persecutionem, parcens amicis
qui erant inter illos. Postquam autem ille quidem
vitam finiit, pii vero nullum habebant qui eos defeuderet, erupit in eos gravior persecutio, et
columnæ ubique erigebantur per totam civitatem,
in plateis, in fontibus, in foris, in quibus eis quidem qui diis sacrificabant, concedebant et aquam
sumere et alias res venales: eos autem qui non
parebant, præter cætera mala,etiam vacuis dimittebant manibus. Tunc ergo Chromalius, usus consilio illius, qui Romanam regebat ecclesiam, nomen ei erat Gaius, primum quidem domum ducens omnes Christianos, illos accipiebat bonis suis
omnibus impertinens, neque sinebat eos e domo
egredi, sed eos volebat intus sedere: hoc enim
sciebat esse tutius propter imbecilliores. Sed quoniam non poterat feri ut diu laterent, omnia enim
deprehendebat acris persecutio, statuit proficisci
in quemdam montem,in quo illi erat prædiolum
aptum et ad latendum,et ad fructus percipiendos,
cum Christianis imbecillioribus: et illic effugere
periculum. Et postquam hoc fuit statutum, et
Christi populus fuit in duas partes divisus, nempe
in eam quæ manebat, et eam quæ volebat recedere, fuit inter beatum Sebastianum et Polycarpum laudabilis controversia, qum tale habuit initium, et ex hoc mota est.Diviso enim populo necesse erat eos quoque, ut qui soli aliis præessent,
a se invicem disjungui, et alterum quidem sequi eam partem quae abscedebat a civitate, alteram
ΙΔ'. 'Αλλ' εἶχε μὲν οὕτω ταῦτα ἕως Καρίνος τὰς
Γαλλίας διεἶπεν, ὃς μαλακώτερον τοῖς Χριστιανοῖς
ἐποίει τὸν διωγμόν. Επεὶ δὲ οὗτος ἐτεθνήκει, βαρύ
τερος κατ' αὐτῶν ἐῤῥαγη διωγμές, καὶ στῆλαι πανταχοῦ τῆς πόλεως Ρώμης ἀνηγείροντο, ἐν ἀγοραῖς,
ἐν πηγαῖς, ἐν πολητηρίοις, ἔνθα τοὺς μὲν θύοντας
τοῖς θεοῖς συνεχώρουν καὶ ὕδατος καὶ τῶν ἄλλων
μεταλαμβάνειν, τοὺς δὲ ἀπειθοῦντας κεναῖς ἀπέπεμπον ταῖς χερσί. Τότε τοίνυν Χρωμάτιος σύμβουλον
λαβὼν τὸν ἱεράρχην τῆς πόλεως. Γάϊος αὐτῷ ὄνομα,
πρῶτον μὲν πάντας Χριστιανοὺς εἰς τὴν οἰκίαν ἀγα
γὼν πᾶσιν ἐδεξιοῦτο τοῖς ἀγαθοῖς, καὶ οὐκ εἴα προσ
βαίνειν τοῦ δωματίου, τοῦτο γὰρ ἀσφαλέστερον διὰ
τοὺς ἀσθενεστέρους ἐγίνωσκεν· ἐπεὶ δὲ οὐχ οἷόν τε
ἦν λανθάνειν ἐπὶ πολὺ διὰ τὸ σφοδρὸν τοῦ διωγμού,
Deἴς τι τῶν προαστείων ἔγνω ἀπαίρειν, πρός τε τὸ
λαθεῖν καὶ πρὸς πᾶσαν καρποφορὰν ἐπιτήδειον,
μετὰ τῶν ἀσθενεστέρων Χριστιανών, κἀκεῖσε διαδιδράσκειν τὸν κίνδυνον. Ἐπεὶ δὲ ὁ τοῦ Χριστοῦ λαὸς
εἰς δύο μέρη διῄρητο, εἴς τε τὸ μένον καὶ εἰς τὸ
ἀπιέναι βουλόμενον, ἐγένετό τις μεταξὺ τῶν μακαρίων Σεβαστιανοῦ καὶ Πολυκάρπου επαινουμένη
διαφορά· τοῦ γὰρ λαοῦ διαιρεθέντος ἔδει καὶ τούτους
ἅτε τῶν ἄλλων προὔχοντας ἀλλήλους διαζευχθῆναι,
καὶ τὸν μὲν τοῖς ἀποδημούσιν ἀκολουθεῖν, τὸν δὲ
συγκαταλειφθῆναι τοῖς μένουσιν. Αμφότεροι δὲ που
θοῦντες τοῦ μαρτυρίου μετασχεῖν, ἑκάτερος μένειν
ἐβούλετο, καὶ κίνδυνον ἡγεῖτο διαμαρτεῖν τῆς ἀθλή
σεως. ᾿Αλλὰ ταύτην ἀγαθὴν ἔριν λύει Γάϊος οὕτως
εἰπών·
col. 809–810page 9 of 21
PG 116:809ΙΕ΄. Εἰ μὲν μία ἦν πρὸς σωτηρίαν φέρουσα ὁδός, ὦ μακάριοι, καλῶς ἂν εἶχε, οὕτω τῆς ἀθλήσεων ἀντεχομένοις, ἵνα μὴ τῆς σωτηρίας ἐκπέσητε. Ἐπεὶ δὲ καὶ ἡ τοῖς ὁμολογίας τοῦτο δίδωσιν ἦν καὶ μᾶλλον ἀσφαλεστέραν οἶδα καὶ ἀκίνδυνον, εἰ μὴ τὴν διαμάχην ἀπολιπόντες παραχωρεῖτε ἀλλήλοις τῆς ἐπαινετῇς διαιρέσεως; Οὐ γὰρ ὅσιον οὓς τῷ Χριστῷ συνήψατε, τούτους ἀπαιμάντους ἀφεῖναι. Δοκεῖ δέ μοι μᾶλλον Πολύκαρπον τοῖς ἀπιοῦσι συνεπελθεῖν ἱερωσύνῃ διαλάμποντα, καὶ ἱκανὸν ὄντα καλῶς ἄγειν αὐτούς. Ταῦτα τοῦ μακαρίου Γαίου εἰπόντος, καὶ πάντων τοῖς λεγομένοις ἐπινευσάντων, Τιβούρτιος ὁ υἱὸς Χρωματίου ἠξίου μὴ συναποδημεῖν τῷ πατρὶ, ἀλλὰ τῇ πόλει ἐγκαταμένειν, καὶ τὸν τοῦ μαρτυρίου ἐκδέχεσθαι στέφανον. Καὶ συγχωρήσαντος τοῦ Γαΐου διὰ τὴν πολλὴν τοῦ παιδὸς ἔνστασιν, ὁ μὲν τὸ λοιπὸν συνῆν τοῖς ἁγίοις καὶ πρὸς τὴν ἄθλησιν ἡτοιμάζετο· ὁ δὲ μακάριος Γάϊος τοὺς καταλειφθέντας μακροῖς τισι λόγοις πρὸς τοὺς προκειμένους ἐπιθαρρύνας ἀγῶνας, καὶ Μαρκελλίον μὲν καὶ Μάρκον τῷ τῶν διακόνων τάγματι, τὸν δὲ τούτων πατέρα τῷ τῶν πρεσβυτέρων ἐγκαταλέξαι, Σεβαστιανὸν δὲ τὸν ἀοίδιμον τῆς ἐκκλησίας ἔκδικον καταστήσας, σὺν αὐτοῖς ἑσημέραι διέτριβε νηστείας σχολάζουσι καὶ προσευχαῖς, καὶ τοῦ Θεοῦ δεομένοις ἐν μαρτυρικὸν ἀναδήσασθαι στέφανον. Τινὲς δὲ νόσας πολυειδέσιν ἐξετόμενοι λάθρα πρὸς αὐτοὺς ἀφικνούμενοι ὑγιεῖς ἀπηλλάττοντο, καὶ θαύματα παρ᾽ αὐτῶν ἐτελεῖτο παράδοξα, ὧν τὰ μὲν ἄλλα παρήσω, φεύγων τοῦ λόγου προσκορές· ἑνὸς δὲ μόνον ἐπιμνησθήσομαι.
ΙϚ΄. Κατιὼν ποτὲ ὁ Τιβούρτιος ἐκ τῆς οἰκίας, ἔνθα ἦσαν οἱ ἅγιοι, ἐνέτυχέ που κατὰ τὴν ἀγορὰν ἄνω ἐξ ὅμους πεσόντι, καὶ οὕτω δεινῶς ἔχοντι, ὡς τοὺς ἐπιτηδείους ἀπογνόντας αὐτοῦ τὴν σωτηρίαν, τοῦ ἑτέρου μόνου καὶ τῆς ὁσίας φροντίζειν. Πλησιάσας οὖν τῷ κειμένῳ καὶ τὴν συνήθη ἐπ᾿ αὐτῷ τελέσας εὐχήν, ὑγιὰ τοῦτον τοῖς προσήκουσιν ἀποδίδωσι, πρὸς οὓς καὶ φησίν· Εἰ βούλεσθε καὶ ὑμεῖς παράδοξα ἔργα τελεῖν, πιστεύσατε τῷ Χριστῷ, παρ᾽ οὗ κἀμοὶ τῶν θαυμάτων ἡ δύναμις. Ἐπεὶ δὲ πειθομένους εἶδεν αὐτῷ, πρὸς Γάϊον ἤγαγεν εἰπών, Δέξαι τούτους, πάτερ τίμιε, οὓς δι᾿ ἐμοῦ σήμερον κέρδανεν ὁ Χριστός. Ὁ δὲ κατηχήσας αὐτοὺς καὶ τῷ θείῳ τελειώσας βαπτίσματι τοῖς λοιποῖς συγκατέλεξεν ἁγίοις. Ἀλλ᾿ ἤδη καιρὸς εἰπεῖν ὅπως τὸ τέλος ἀπήντησε τῆς ἀθλήσεως· ὃ δὴ καὶ ποιήσω τῶν ἄλλων ἀφέμενος.
ΙΖ΄. Ἡ μακαριωτάτη Ζωὴ ἐν τῇ σορῷ ποτε τοῦ
809
MARTYRIUM S. SEBASTIANI ET SOCIORUM.
810
autem relinqui cum ea quæ manebat. Hi vero volentes ambo subire martyrium, volebat uterque
manere: et periculum existimabat non adire certamen. Sed hanc bonam litem componit Gaius in
medium procedens, et apud eos verbis utens ejusmodi:
ΙΕ΄. Εἰ μὲν μία ἦν πρὸς σωτηρίαν φέρουσα XV. Si una quidem, o beati, via esset quæ ducit
οδός, ώ μακάριοι, καλῶς ἂν εἶχε, οὕτω τῆς
ἀθλήσεων ἀντεχομένοις, ἵνα μὴ τῆς σωτηρίας ἐκ
πέσητε. Ἐπεὶ δὲ καὶ ἡ τοῖς ὁμολογίας τοῦτο δίδωσιν
ἦν καὶ μᾶλλον ἀσφαλεστέραν οἶδα καὶ ἀκίνδυνον,
εἰ μὴ τὴν διαμάχην ἀπολιπόντες παραχωρεῖτε ἀλλήλοις τῆς ἐπαινετῇς διαιρέσεως; Οὐ γὰρ ὅσιον οὓς
τῷ Χριστῷ συνήψατε, τούτους ἀπαιμάντους ἀφεῖναι.
Δοκεί δέ μοι μᾶλλον Πολύκαρπον τοῖς ἀπιοῦσι συνεπελθεῖν ἱερωσύνῃ διαλάμποντα, καὶ ἱκανὸν ὅντα
καλῶς ἄγειν αὐτούς. Ταῦτα του μακαρίου Γαίου
επόντος, καὶ πάντων τοῖς λεγομένοις ἐπινευσάντων,
Τιβούρτιος ὁ υἱὸς Χρωματίου ἠξίου μὴ συναποδημεῖν
τῷ πατρὶ, ἀλλὰ τῇ πόλει εγκαταμένειν, καὶ τὸν τοῦ
μαρτυρίου ἐκδέχεσθαι στέφανον. Καὶ συγχωρήσαν
τος τοῦ Γαΐου διὰ τὴν πολλὴν τοῦ παιδὸς ἔνστασιν,
ὁ μὲν τὸ λοιπὸν συνὴν τοῖς ἁγίοις καὶ πρὸς τὴν
ἀθλῆσιν ἡτοιμάζετο· δὲ μακαριος Γάϊος τοὺς κατα
λειφθέντας μακροῖς τισι λόγοις πρὸς τοὺς προκειμέτους ἐπιθαῤῥύνας ἀγῶνας, καὶ Μαρκελλίον μεν
καὶ Μάρκον τῷ τῶν διακόνων τάγματι, τὸν δὲ τούς
των πατέρα τῷ τῶν πρεσβυτέρων εγκαταλέξαι, Σεβαστιανὸν δὲ τὸν ἀοίδιμον τῆς ἐκκλησίας ἔκδικον
καταστήσας, σὺν αὐτοῖς ἑσημέραι διέτριβε νηστείας
σχολάζουσι καὶ προσευχαῖς, καὶ τοῦ Θεοῦ δεομένοις
εν μαρτυρικὸν ἀναδήσασθαι στέφανον. Τινὲς δὲ νός
σας πολυειδέσιν ἐξετόμενοι λάθρα πρὸς αὐτοὺς
ἀφικνούμενοι ὑγιεῖς ἀπηλλάττοντο, καὶ θαύματα
παρ' αὐτῶν ἐτελεῖτο παράδοξα, ὧν τὰ μὲν ἄλλα
περήσω, φεύγων τοῦ λόγου προσκορές· ἑνὸς δὲ
μόνον ἐπιμνησθήσομαι.
η
ad salutem, nec posset qui ab ea errasset consequi
ea quæ desiderantur, recte haberet vos ita
arcte tenere decertationem ne a salute excideretis. Sed cum hoc quoque largiatur via confes
sionis, quam scio esse tutiorem et minus periculosam, cur non, omissa contentione, laudabili
divisione ceditis alter alteri? Non enim fas est
quos Christo conjunxistis, eos relinquere sine pastore et absque vestra curatione. Videtur autem
mihi potius Polycarpum una ire cum abeuntibus
ut qui sit et sacerdotio insignis, et ad eos ducendos
sit idoneus et instituendos in pietate. Hæc cum
beatus dixisset Gaius et omnes essent assensi iis
quæ dicebantur, Tiburtius flius Chromatii volebat non una cum patre recedere, sed manere in
urbe et accipere coronam martyrii, et cum id
concessisset Gaius propter magnam constantiam
adolescentis, ille quidem deinceps erat una cum
sancti, divino accensus desiderio, et propemodum
ægre ferens quod non citius mitteretur ad stadium
decertationis. Beatus autem Gaius, cum eos qui
remauserant, ad proposita subeunda certamina
prolixa confirmasset oratione, et Marcellum quidem et Marcum in ordinem diaconorum, eorum
autem patrem in presbyterorum retulisset, inclytum
vero Sebastianum ecclesia defensorem constituissel, cum eis versabatur quotidie vacantibns jejubiis et orationibus, et Deum rogantibus ut fortiter
se gererent in certaminibus et tormentis, et redimirentur corona martyrii. Et illi quidem in his
ant. Quidam autem qui cum varis morbis conflictabantur, clam ad eos accedentes, sani revertebantur, et fiebant ad eis miracula; quæ erant contra opinionem, quorum alia quidem prætermittam
vitans satietatem orationis. Unius vero meminere quam potero brevissime.
15. Κατιὼν ποτὲ ὁ Τιβούρτιος ἐκ τῶς οἰκίας, ἔνθα
ἦσαν οἱ ἅγιοι, ἐνέτυχέ που κατὰ τὴν ἀγορὰν ἄνω ἐξ
όμους πεσόντι, καὶ οὕτω δεινῶς ἔχοντι, ὡς τοὺς
Επιτηδείους ἀπογνόντας αὐτοῦ τὴν σωτηρίαν, τοῦ
τέρου μόνου καὶ τῆς ὁσίας φροντίζειν. Πλησιάσας
οὖν τῶν κειμένῳ καὶ τὴν συνήθη ἐπ᾿ αὐτῷ τελέσας
ὠχήν, ὑγιὰ τοῦτον τοῖς προσήκουσιν ἀποδίδωσι,
πρὸς οὓς καὶ φησίν· Εἰ βούλεσθε καὶ ὑμεῖς παράδοξα
Έργα τελείν, πιστεύσατε τῷ Χριστῷ, παρ᾽ οὗ καμοί
τῶν θαυμάτων ἡ δύναμις. Ἐπεὶ δὲ πειθομέτις εἶδεν αὐτῷ, πρὸς Γάϊον ἤγαγεν εἰπών, Δέτου τούτους, πάτερ τίμιε, οὓς δι᾿ ἐμοῦ σήμερον
κέρδανεν ὁ Χριστός. Ο δὲ κατηχήσας αὐτοὺς καὶ
τῷ θείῳ τελειώσας βαπτίσματι τοῖς λοιποῖς συγκατέξεν ἁγίοις. ᾿Αλλ' ἤδη καιρὸς εἰπεῖν ὅπως τὸ τέλος
πήντησε τῶς ἀθλήσεως· ὃ δὴ καὶ ποιήσω τῶν ἄλτου αφέμενος.
ς
XVI. Descendens aliquando beatus Tiburtius e
domo in qua erant sancti, incidit in foro in hominem qui ex alto ceciderat, et e casu tam male se
habebat, ut ejus necessarii desperantes de salute
sepulcrum solum et justa ei facienda curarent.
Cum itaque ei qui jacebat appropinquasset, et consuetas supereum preces fecisset, reddidit hominem
sanum iis qui ad eum attinebant, adeo corrobora.
tum invocatione nominis Christi, ut nec ei quidem
videretur tale quid omnino accidisse, Posset curationem autem ejus qui ceciderat, accersitis ejus
necessariis Tiburtius dicit eis: Si vultis quoque
esse effectores rerum admirabilium, Christo credite, a quod ad me quoque profecta est hac virtus
miraculorum. Postquam vero vidit assentientes et
parentes, eos ducens ad Gaium dicit ei: Suscipe
hos, venerande pater, quos hodie per me Christus
œrifecit. Ille autem postquam ii verbum fidel didicissent, divino baptismate initiatos, commimit aliis sanctis, propter hæc Deo agens gratias, qui facit admirabilia in omnibus invocantibus
pew. Sed jam tempus est narrandi decertationem, et quisnain finis unicuique evenerit; quod
idem faciam aliis omissis;
Π'. Ἡ μακαριωτάτη Ζωὴ ἐν τῇ σορῷ ποτε τοῦ XVII. Beatissima Zoe orans aliquando ad locuPATROL. GR. CXVI.
26
.
col. 811–812page 10 of 21
PG 116:811ἀποστόλου Πέτρου προσευχομένη παρὰ τῶν δυσσεβῶν συλλαμβάνεται, καὶ τῷ ἄρχοντι τῆς γειτονίας προσάγεται. Κελεύοντι οὖν αὐτῷ τῷ ἐκεῖσε τοῦ Ἄρεος ἀνδριάντι θύσαι μετ᾿ αἰδοῦς εἰποῦσα ὡς ἡ Ἀφροδίτη μᾶλλον τέρψειεν τοῦτον ἢ ἐγώ, ἡ μὲν τὸ λοιπὸν ἐσιώπα, τὰ ὄμματα εἰς γῆν ἐρείδουσα· ὁ δὲ πρὸς τὸν λόγον τοῦτον ἀγριάνας ἐκέλευσε αὐτὴν ἀσφαλῶς τηρεῖσθαι καὶ μήτε φῶς ὁρᾶν, μήτε σιτίων μεταλαμβάνειν. Ἓξ δὲ διελθουσῶν ἡμερῶν τῷ ἐπάρχῳ Φλαβιανῷ παραπέμπεται· ὃς ἀπειθοῦσαν αὐτὴν ἰδὼν ἐκέλευσεν ἐπί τινος ὑψηλοῦ δένδρου κατὰ κεφαλῆς ἀναρτηθεῖσαν καὶ πολλῷ τῷ καπνῷ κάτωθεν καταπνεομένης, οὕτως ἀποθανεῖν. Τούτου δὲ γενομένου οἱ μιαιφόνοι τῷ σώματι ταύτης λίθον προσδήσαντες κατὰ τοῦ Τιβέρεος ἀκοντίζουσι ποταμοῦ, τὰ μέγιστα ζημιοῦντες Χριστιανούς. ΙΕ΄. Ὡς οὖν τὸ μαρτύριον τῆς μακαρίας Ζωῆς τοῖς ἁγίοις ἐγνώσθη, τοσοῦτον ἅπαντας πρὸς τὸν ὅμοιον παρέπηξε ζῆλον, ὥστε τὸν Τραγκυλίνον πρὸς τὸν μακάριον Σεβαστιανὸν, Ὁρᾶς, ὦ κύριέ μου, ὅπως αἱ γυναῖκες τὸ τῆς φύσεως ἀσθενὲς τῇ προθυμίᾳ ἐπιβρώσκσαι τοὺς στεφάνους προαρπάζουσι. Καὶ ἅμα τῷ λόγῳ τοῦ δωματίου ἐξελθὼν, καὶ ἐν τῇ σεφῷ τοῦ μακαρίου ἀποστόλου Παύλου προσευχῆς χάριν γενόμενος, εὐθὺς συλλαμβάνεται, καὶ λίθοις καταλευσθεὶς τῷ ῥηθέντι ἐκδίδοται ποταμῷ. Τούτου τὸ σῶμα Νικόστρατος καὶ Κλαύδιος ἅμα Κάστορι παρὰ τὰς ὄχθας ζητοῦντες τοῦ ποταμοῦ ὥστε δοῦναι ταφῇ, ἐν χερσὶ τῶν ἀσεβῶν γίνονται, καὶ πρὸς τὸν ἔπαρχον ἀχθέντες, ἐπεὶ πάσαις προσβολαῖς ἀπερίτρεπτοι ὤφθησαν, κελεύσει βασιλικῇ, μετὰ τὸ πολλὰς ὑποστῆναι μάστιγας, θαλαττίοις ἐκδίδονται κύμασι. ΙΘ΄. Κουρτουνάτος δέ τις ἀνὴρ δυσσεβὴς μὲν τῇ ἀληθείᾳ, σχήματι δὲ εὐσεβὴς καὶ τὸν Χριστιανισμὸν ὑποκρινόμενος, τοῖς ἁγίοις ἑαυτὸν ἐγκαταλέξας, ἔργοις αὐτοῖς παρείχε τὸ ὕποπτον τῇ τε περιέργῳ τῶν τριχῶν θέσει, τῷ τε τρυφηλῷ τῆς διαίτης καὶ τῇ ἄλλῃ ἀκόσμῳ ἀναστροφῇ ὑπήγε τοὺς τοὺς ὁρῶντας ἀπατηλόν, ὅπερ ἦν, ἡγεῖσθαι τὸν ἄνθρωπον. Οὐ πολὺ τὸ μέσον, καὶ τὸν μακάριον Τιβούρτιον ἔν τινι τῶν ἱερῶν οἴκων εὐχόμενον τοῖς δυσσεβέσι καταμηνύσας συλλαμβάνεται καὶ αὐτὸς ἑκὼν μετὰ Τιβούρτιον, ἵνα μήτε προδότης εἶναι δόξῃ Χριστιανοῖς, καὶ τὴν προσποίησιν ἱκανῶς διαπαίξας οὕτω φανερωθῇ· Φλαβιανὸς οὖν ἑκατέρους τῷ οἰκίῳ παραστησάμενος βήματι, λέγει τῷ Κουρτουνάτῳ· Μὴ καὶ σὺ τῷ ἐσταυρωμένῳ προσανέχεις Θεῷ; Τοῦ δὲ μετὰ μειδιάματος εἰπόντος ἐκεῖνον ἡγεῖσθαι Θεὸν ὃν ὁ μακάριος οὗτος κηρύττει, τὸν Τιβούρτιον τῷ δακτύλῳ δείξας, δυσχεράνας ὁ θαυμαστὸς νεανίας ἐπὶ τῇ τοσαύτῃ ὑποκρίσει, λέγει αὐτῷ· Μὴ παραλογίζου σαυτόν, ὦ Κουρτουνᾶτε, λα-
811
ADDENDA.
-
JANUARIUS.
812
ἀποστόλου Πέτρου προσευχομένη παρὰ τῶν δυσσεβῶν
συλλαμβάνεται, καὶ τῷ ἄρχοντι τῆς γειτονίας προστ
άγεται. Κελεύοντι οὖν αὐτῷ τῷ ἐκεῖσε τοῦ "Αρεος
ἀνδριάντι θύσαι μετ᾿ αἰδοῦς εἰποῦσα ὡς Η 'Αφροδίτη
μᾶλλον τέρψειεν τοῦτον ἢ ἐγώ, ἡ μὲν τὸ λοιπὸν
ἐσιώπα, τὰ ὄμματα εἰς γῆν ἐρείδουσα· ὁ δὲ πρὸς
τὸν λόγον τοῦτον ἀγριάνας ἐκέλευσε αὐτὴν ἀσφαλῶς
τηρεῖσθαι καὶ μήτε φῶς ὁρᾶν, μήτε σιτίων μετα
λαμβάνειν. Εξ δὲ διελθουσῶν ἡμερῶν τῷ ἐπάρχῳ
Φλαβιανῷ παραπέμπεται· ὃς ἀπειθοῦσαν αὐτὴν ἰδὼν
ἐκέλευσεν ἐπί τινος ὑψηλοῦ δένδρου κατὰ κεφαλῆς
ἀναρτηθεῖσαν καὶ πολλῷ τῷ καπνῷ κάτωθεν καταπνεομένης, οὕτως ἀποθανεῖν. Τούτου δὲ γενομένου
σε μιαιφόνοι τῷ σώματι ταύτης λίθον προσδήσαντες
κατὰ τοῦ Τιβέρεος ἀκοντίζουσι ποταμοῦ, τὰ μέγιστα
ζημιοῦντες Χριστιανούς.
injiciunt, existimantes fore ut sic non appareret,
tum apostoli Petri ab impiis comprehenditur. Εt
primum quidem adducta ad magistratum viciniæ,
et tantummodo jubenti et ut sacrificaret statuæ
Martis quæ illic stabat, cum verecunde respondisset: Eum Venus magis declaraverit quam ego,
illa de catero quidem mansit tacens et oculos humi
defigens. Ille autem hoc dicto efferatus jussit eam
servari in carcere tutissimo, et neque lucem videre,
neque cibos sumere. Deinde cum sex dies trans.
egisset in hac aflictione, septimo transmittitur ad
praefectum Flavianum. Qui cum post multas interrogationes vidisset eam non posse persuaderi,
jubet eam in aliqua alla arbore a capite suspensam, et multo fumo inferne suffumigatam, sic
finire vitam. Et illa quidem sic migratad Christum
desideratum. Crudeles autem parricida corpus
ejus acceperunt, et lapide ei appenso in Tiberim
et non esset Christianis morborum medicamentum.
XVIII. Postquam vero beatæ Zoes martyrium fuit ΙΕ΄. Ὡς οὖν τὸ μαρτύριον τῆς μακαρίας Ζωῆς
sanctis cognitum, id omnes adeo incitavit ad τοῖς ἁγίοις ἐγνώσθη, τοσοῦτον ἅπαντας πρὸς τὸν
similem zelum, ut Tranquillinus dixerit beato Seba- ὅμοιον παρέπηξε ζῆλον, ὥστε τὸν Τραγκυλίνον πρὸς
stiano: Vides, domine mi, quemadmodum feminæ τὸν μακάριον Σεβαστιανὸν, Ορᾶς, ὦ κύριέ μου, ὅπως
sexus imbecillitatem prompto et alacri animo corro- αἱ γυναῖκες τὸ τῆς φύσεως ἀσθενὲς τῇ προθυμια
borantes,coronas præripiunt. Quod simul atque di- ἐπιβρώσκσαι τους στεφάνους προαρπάζουσι. Καὶ
xisset domo egressus, et veniens ad loculum beati ἅμα τῷ λόγῳ τοῦ δωματίου ἐξελθὼν, καὶ ἐν τῇ σεφῷ
apostoli Pauli orandi causa, repente fuit conpre- τοῦ μακαρίου ἀποστόλου Παύλου προσευχῆς χάριν
hensus, et lapidibus obrutus jacitur in Tiberim. γενόκενος, εὐθὺς συλλαμβάνεται, καὶ λίθοις καταHujus corpus Nicostratus et Claudius simul cum λευσθείς τῷ ῥηθέντι ἐκδίδοται ποταμῷ. Τούτου τὸ
Castorio ad ripas quærentes ut mandarentsepultura, σώμο Νικόστρατος καὶ Κλαύδιος ἅμα Κάστορι παρὰ
veniunt in manu eorum qui insidiabantur, et τὰς ὄχθας ζητοῦντες τοῦ ποταμοῦ ὥστε δοῦναι ταφῆ,
ducti ad præfectum, adeo nec blandis verbis, nec ἐν χερσὶ τῶν ἀσεβῶν γίνονται, καὶ πρὸς τὸν ἔπαρχον
minis nec ullis insultibus converti potuere, ut αχθέντες, ἐπεὶ πάσαις προσβολαῖς ἀπερίτρεπτοιpræfeclus admiratus significaverit hæc imperato- c ὤφθησαν, κελεύσει βασιλικῇ, μετὰ τὸ πολλὰς ὑποστή
ribus, et ab eis acceperit sententiam in illos quæ και μάστιγας, θαλαττίοις ἐκδίδονται κύμασι.
sic habebat Eos qui non parent edicto nostræ divinitatis, et nolunt diis sacrificare, jubemus cum
ter fuerint examinati tormentis, marinis tandem tradi fluctibus, nisi castigati supplices, nostri imperii cesserint potestati. Hac ergo accepta sententia, præfectus, postquam multis eis illatis plagis
vidit eos non cedere nec inclinari, serviens decretis imperatorum, quæ ab illis lata fuerat, in sanclos
pronuntiat sententiam. Et illi quidem sic consummati jaciuntur in mare.
XIX. Curtuatus autem vir quidam re quidem vera
impius, specie vero pius et se Christianum simulans cum se retulisset in numerum sanctorum,
factis ipsis præbuit suspicionem. Nam et positura
capillorum quæ par erat elaboralior et nimis ac
curata, victusque nimis mollis et delicatus, et alia
minime honesta conversatio, induxit eos qui videbant, ut id quod erat, fraudulentum hominem pu-D
tarent et deceptorem. Non multum intercessit
temporis et cum vidisset beatum Tiburtium in
quadam sacra de orantem, et eum indicasset impiis, ipse quoque comprehenditur simul cum Tim
burtio. Hoc enim ita volebat, ut neque Christianis
videretur esse proditor,et cum satis per ludum simulasset, sic deprehenderetur. Cum itaque Flavianus utrumque curasset sisti ad suum tribunal,
dicit Curtualo: Num tu quoque pro Deo habes crucifixum? Cum is autem subridendo dixisset, se illum existimare Deum quem hic beatus, ostendens
digito Tiburtium, ægre ferens admirabilis udolem
ΙΘ'. Κουρτουνάτος (sic) δέ τις ἀνὴρ δυσσεβὴς μὲν
τῇ ἀληθείᾳ, σχήματι δὲ εὐσεβὴς καὶ τὸν Χριστια
νισμὸν ὑποκρινόμενος, τοῖς ἁγίοις ἑαυτὸν ἐγκαταλέξας, ἔργοις αὐτοῖς παρείχε τὸ ὕποπτον τῇ τε
περιέργῳ τῶν τριχῶν θέσει, τῷ τε τρυφηλῷ τῆς
διαίτης καὶ τῇ ἄλλη ἀκόσμῳ ἀναστροφῇ ὑπήγε το
τοὺς ὁρῶντας ἀπατηλόν, ὅπερ ἦν, ἡγεῖσθαι τὸν ἄνε
θρωπον. Οὐ πολὺ τὸ μέσον, καὶ τὸν μακάριον Τι
βούρτιον ἔν τινι τῶν ἱερῶν οἴκων εὐχόμενον τοῖς
δυσσεβεσι καταμηνύσας συλλαμβάνεται καὶ αὐτὸς
ἑκὼν μετὰ Τιβούρτιον, ἵνα μήτε προδότης είναι
δόξῃ Χριστιανοῖς, καὶ τὴν προσποίησιν ἱκανῶς δια
παίξας οὕτω φανερωθῇ· Φλαβιανός οὖν ἑκατέρους
τῷ οἰκίῳ παραστησάμενος βήματι, λέγει τῷ Κουρτ
τουνάτῳ· Μὴ καὶ σὺ τῷ ἐσταυρωμένῳ προσανέχεις
Θεῷ; Τοῦ δὲ μετὰ μειδιάματος εἰπόντος ἐκεῖνον
ἡγεῖσθαι Θεὸν ἂν ὁ μακάριος οὗτος κηρύττει, τὸν
Τιβούρτιον τῷ δακτύλῳ δείξας, δυσχεράνας ὁ θαυ
μαστός νεανίας ἐπὶ τῇ τοσαύτῃ ὑποκρίσει, λέγει
αὐτῷ. Μὴ παραλογίζου σαυτόν, ὦ Κουρτουνᾶτε, λα ν
col. 813–814page 11 of 21
PG 116:813θάνειν ἐν δόλοις πειρώμενος· οὐδεὶς συνεσθίων πόρναις καὶ μέθαις χαίρων, καὶ τἄλλα πράττων ἀναίδην, ὧν καὶ τὴν μνήμην μισῶ, Χριστοῦ μαθητὴς εἶναι δύναται. Ἢ ἀγνοεῖν ἡμᾶς δοκεῖς οἷος εἶ, καὶ ὅπως τὴν ἐμοὶ ἥδιστον ἐβούλευσας θάνατον, ὅς με ταχύ τοῦ ταπεινοῦ τούτου σώματος διαζεύξει, καὶ τῷ ποθουμένῳ συνάψει Χριστῷ; Κ΄. Φλαβιανὸς εἶπε· Τοῦτο μὲν ἄφες ληρεῖν, ὦ Τιβούρτις· ἐμοὶ δὲ πειθόμενος φεῖσαι τῆς εὐγενείας σου καὶ τῆς νεότητος, καὶ μὴ τὸν ἐπονείδιστον τοῦτον ἀσπάσῃ θάνατον. Ὁ δὲ πρὸς αὐτόν· Οὐ τοῦτο, φησὶν, αἰσχύνη, ὦ δικαστὰ, ἑνὶ ζῶντι λατρεύειν Θεῷ, ἀλλὰ δαίμοσι καὶ θνητοῖς ἀνθρώποις ἐκ παθῶν τιμωμένοις, οὓς οἱ σέβοντες ἐλεεινοὶ καὶ θρήνων ἄξιοι, ἐν οἷς προσκυνοῦσιν ἀτιμαζόμενοι. Τότε ὁ ἔπαρχος τῷ θυμῷ ζήσας, ἐκέλευσεν ἄνθρακας ἐνεχθῆναι, καὶ λέγει αὐτῷ· Ἑλοῦ σεαυτῷ, δυεῖν θάτερον, ἢ τοῖς θεοῖς θύσαι, ἢ τῶν ἀνθράκων γυμνοῖς ἐπιβῆναι ποσίν. Ὁ δὲ μακάριος Τιβούρτιος σταυρὸν χαράξας ἔστη ἐπάνω αὐτῶν, καὶ λέγει τῷ ἐπάρχῳ· Μάθε νῦν δι᾿ ἐμοῦ, ὅτι μόνος οὗτος Θεὸς ἀληθινὸς, ὃν ἐγὼ σέβω, καὶ γενοῦ ὀψέ ποτε Χριστιανός, τὸ σκότος τῆς ἀσεβείας λιπών. Ὁ δὲ δείσας μή τοῖς θαύμασι τούτοις ὑπαγάγηται πολλοὺς πρὸς τὴν εὐσέβειαν, ἐκέλευσεν ἀπαχθέντα τοῦτον πόῤῥω τοῦ ἄστεος ξίφει τμηθῆναι τὴν κεφαλήν. Καὶ ὁ μὲν τοῦτο πέρας εὑρίσκει τοῦ βίου. ΚΑ΄. Μετ᾿ αὐτὸν δὲ καὶ Κάστουλος ὁ διαιτάριος συλληφθεὶς μετὰ πολλούς τε βασάνους ἐν λάκκῳ βληθεὶς, ἐκεῖ τελευτᾷ τὸν βίον, καὶ μάρτυς τῷ Κυρίῳ προσάγεται. Ἔτι δὲ καὶ Μαρκελλίνος καὶ Μάρκος οἱ γενναῖοι τῆς εὐσεβείας ἀγωνισταὶ συσχεθέντες, καὶ τοὺς πόδας ἤλοις διαπαρέντες ἐπὶ τοσοῦτον ἔστασθαι παρὰ τοῦ δικάζοντος προσετάχθησαν, ἕως τοῖς θεοῖς θύσωσιν. Οἱ δὲ ἐν ταύτῃ τῇ χαλεπωτάτῃ βασάνῳ τό, «Ἰδοὺ δὴ τί καλὸν ἢ τί τερπνόν,» καὶ τὰ ἑξῆς ἐπιλέγοντες, λόγχαις τὸ τελευταῖον τὰς πλευρὰς νυγέντες, ὡς ὁ Χριστὸς, ὑπὲρ οὗ ταῦτα ἔπασχον, ἀφῆκαν τὸ πνεῦμα. ΚΒ΄. Σεβαστιανὸς δὲ ὁ γενναιότατος μετάπεμπτος Διοκλητιανῷ τῷ βασιλεῖ γεγονώς, ἐπεὶ παρέστη τῷ βήματι, φησὶ πρὸς αὐτὸν ὁ τύραννος· Οὐκ ἐγώ σε, ὦ Σεβαστιανέ, διὰ μεγίστης ἦγον τιμῆς, καί σοι τὰ τῆς ἀρχῆς μᾶλλον ἐπίστευον; Καὶ νῦν τί παθὼν πρὸς τοσαύτην ἐξεκυλίσθης ἀπόνοιαν, ὥστε καὶ κατὰ τῆς σῆς ζωῆς, καὶ κατὰ τοῦ ἐμοῦ κράτους ἀπανθαδιάζεσθαι; Σεβαστιανὸς εἶπε· Τότε μὲν ἀγνοῶν, ὦ βασιλεῦ, τὸν ὄντος Θεόν, τοῖς σοῖς ὑπέκυπτον ἀλογίστοις τάγμασι· νῦν δὲ αὐτὸν ἐπιγνούς, παρείδον
813
MERTYRIUM S. SABASTIANI ET SOCIORUM.
814
θάνειν ἐν δόλοις πειρώμενος· οὐδεὶς συνεσθίων πόρ- scens tantam simulationem,et ira motus dicit ei:
ναις καὶ μέθαις χαίρων, καὶ τἄλλα πράττων ἀναίδην, Ne teipsum decipias, ο Curluate, tentans latere
ὧν καὶ τὴν μνήμην μισῶ, Χριστοῦ μαθητὴς εἶναι in dolis.Nemo qui vescitur una cum meretricibus,
δύναται. Η ἄγνοεῖν ἡμᾶς δοκεῖς οἷος εἶ, καὶ ὅπως et perseverat in vini potione usque ad ebrietatem,
τὴν ἐμοὶ ἥδιστον ἐβούλευσας θάνατον, ὅς με ταχύ et alia facit impudenter, quorum vel solum meτοῦ ταπεινοῦ τούτου
τούτου σώματος διαζεύξει, καὶ τῷ minisse abhorreo, potest esse Christi discipulus, et
ποθουμένῳ συνάψει Χριστῷ;
gloriari illius pro nobis perpessionibus. Putasne
nos ignorare qualis sis, et quemadmodum mihi jucundissimam mortem sis machinatus, quæ me
celerrime liberabit ad hoc humili corpore et conjunget Christo quem desidero? Nam qui exspectantur cruciatus et multiplicia tormenta, a me ridentur et habentur ludibrio. Neque enlm timeo exsilium,
domum meam sponte dimisi volentibus; non ignem, non flagella,non aliquid aliud ex asperis et terribilibus quorum mihi minæ intentantur. Redduntur enim hæc omnia imbecillia et debilia divino auxilio.
Κ΄. Φλαβιανὸς εἶπε· Τοῦτο μὲν ἄφες ληρεῖν, ὦ Τιβούρτις· ἐμοὶ δὲ πειθόμενος φεῖσαι τῆς εὐγενείας
σου καὶ τῆς νεότητος, καὶ μὴ τὸν ἐπονείδιστον τοῦ
τον ἀσπάσῃ θάνατον. Ὁ δὲ πρὸς αὐτόν· Οὐ τοῦτο,
φησὶν, αἰσχύνη, ὦ δικαστὰ, ἑνὶ ζῶντι λατρεύειν Θεῷ,
ἀλλὰ δαίμοσι καὶ θνητοῖς ἀνθρώποις ἐκ παθῶν τις
μωμένοις, οὓς οἱ σέβοντες ἐλεεινοὶ καὶ θρήνων ἄξιοι,
ἐν οἷς προσκυνοῦσιν ἀτιμαζόμενοι. Τότε ὁ ἔπαρχος
τῷ θυμῷ ζήσας, ἐκέλευσεν ἄνθρακας ἐνεχθῆναι, καὶ
λέγει αὐτῷ· Ελοῦ σεαυτῷ, δυείν θάτερον, ἢ τοῖς
θεοῖς θύσαι, ἢ τῶν ἀνθράκων γυμνοῖς ἐπιβῆναι που
σίν. Ὁ δὲ μακάριος Τιβούρτιος σταυρὸν χαράξας
ἔστη ἐπάνω αὐτῶν, καὶ λέγει τῷ ἐπάρχῳ· Μάθε νῦν
δι᾿ ἐμοῦ, ὅτι μόνος οὗτος Θεὸς ἀληθινὸς, ὃν ἐγὼ
σέβω, καὶ γενοῦ ὀψὲ ποτὲ Χριστιανός, τὸ σκότος τῆς
ἀσεβείας λιπών. Ὁ δὲ δείσας μή τοῖς θαύμασι τούτοις υπαγάγηται πολλοὺς πρὸς τὴν εὐσέβειαν, ἐκέλευσεν ἀπαχθέντα τοῦτον πόῤῥω τοῦ ἄστεος ξίφει
τμηθῆναι τὴν κεφαλήν. Καὶ ὁ μὲν τοῦτο πέρας
εὐρίσκει τοῦ βίου.
XX.Dixit Flavianus: Has quidem nugas mitte, o
Tiburti; mihi autem parens, parce tum nobilitati
et juventuti et ne probrosissimam hanc mortem
amplectaris. Ιlle vero respondens dixit: Non est,
inquit, probrum ac dedecus, ο Judex, servire uni
Dao viventi, sed dæmonibus et mortalibus hominibus qui honorantur ex vitiis, quos qui colunt
sunt miserabiles et digni qui lugeantur; ut qui in
iis quæ adorant ignominia afficiantur, et sui erroris mercedem hinc accipiant. Honor enim eorum
qui adorantur,est contumelia eorum qui adorant:
οt peccare apud ipsos voratur cultus. Tunc præfectus ira fervens jussit afferri carbones, et dicit
ei: Elige tibi alterum e duobus,ut vel diis sacrifices, vel super carbones nudis incedas pedibus.
Beatus autem Tiburtius cum signum crucis impressisset, stetit supra ipsos et dixit præfecto:
Vide nunc in me quanta sit fdei potentia, et disce hunc solum esse verum Deum quem ego colo;
et efficere tandem Christianus excussis tenebris
impietatis. Ille vero timens ne his miraculis multos induceret ad pietatem, jussit ut adduceretur
procul a civitate et illi caput amputaretur. Et ille quidem invenit hunc vitæ finem.
ΚΑ΄. Μετ᾿ αὐτὸν δὲ καὶ Κάστουλος ὁ διαιτάριος
συλληφθεὶς μετὰ πολλούς τε βασάνους ἐν λάκκῳ
βληθεὶς, ἐκεῖ τελευτᾷ τὸν βίον, καὶ μάρτυς τῷ Κυρίῳ
προσάγεται. Ἔτι δὲ καὶ Μαρκελλίνος καὶ Μάρκος
οἱ γενναῖοι τῆς εὐσεβείας ἀγωνισταί συσχεθέντες,
καὶ τοὺς πόδας ἤλοις διαπαρέντες ἐπὶ τοσοῦτον
ἔστασθαι παρὰ τοῦ δικάζοντος προσετάχθησαν, έως
τοῖς θεοῖς θύσωσιν. Οἱ δὲ ἐν ταύτῃ τῇ χαλεπωτάτῃ
βασάνῳ τὸ, «Ἰδοὺ δὴ τί καλὸν ἢ τί τερπνόν,» καὶ
τὰ ἑξῆς ἐπιλέγοντες, λόγχαις τὸ τελευταῖον τὰς
πλευρὰς νυγέντες, ὡς ὁ Χριστὸς, ὑπὲρ οὐ ταῦτα
ἔπασχον, ἀφῆκαν τὸ πνεῦμα.
emiserunt spiritum. Atque illi quidem omnes eo
labe et reprehensione alienæ oblati sunt Domino.
XXI. Post eum autem Castullus diætarius comprehensus, apud quem manebant sancti post
Chromatii emigrationem e civitate, et post multa
tormenta projectus in lacum, illic finit vitam.
Præterea vero Marcellinus et Marcus egregii veritatis athletæ, comprehensi et pedes clavis confxi, jussi sunt a judice tndiu stare, donec diis
tribuerint honorem qui eis debetur. Illi autem in
hoc tormento adeo intolerabili: «Ecce quam
num et quam jucundum 2,» et quæ deinceps sequuntur, diclitantes, eis postremo lanceis punctis
lateribus, sicut Christus pro quo hæc patiebantur,
modo quem diximus consummati, hostiæ ab omni
ΚΒ'. Σεβαστιανὸς δὲ ὁ γενναιότατος μετάπεμπτος
Διοκλητιανῷ τῷ βασιλεῖ γεγονώς, ἐπεὶ παρέστη τῷ
βήματι, φησὶ πρὸς αὐτὸν ὁ τύραννος· Οὐκ ἐγώ σε,
ὦ Σεβαστιανέ, διὰ μεγίστης ἦγον τιμῆς, καί σοι τὰ
τῆς ἀρχῆς μᾶλλον ἐπίστευον; Καὶ νῦν τί παθὼν
πρὸς τοσαύτην ἐξεκυλίσθης ἀπόνοιαν, ὥστε καὶ κατὰ
τῆς σῆς ζωῆς, καὶ κατὰ τοῦ ἐμοῦ κράτους ἀπάνθαδιάζεσθαι; Σεβαστιανὸς εἶπε· Τότε μὲν ἀγνοῶν, ὦ
βασιλεῦ, τὸν ὄντος Θεόν, τοῖς σοῖς ὑπέκυπτον ἀλογίστοις τάγμασι· νῦν δὲ αὐτὸν ἐπιγνούς, παρείδον
3 Psal. CXXXIII, 4.
boXXII. Sebastianus autem longe generosissimus,
ultimus ad supplicia reservatus, ipse quoque gloriose suscepit coronam martyrii. Quem cum accersisset Diocletianus, et jussisset ad suum tribunal
sistit, dixit ei: Non ego te, ο Sebastiane, in maximo
honore habebam: et tibi imperium magis quam aliis
credebam? Et nunc qui factum est, ut ad tantam
sis pessumdatus amentiam, ut contra tuam vitam
et meam potentiam te petulanter et insolenter
geras? Dixit Sebastianus: Tunc quidem, o impe-
col. 815–816page 12 of 21
PG 116:815καὶ πλοῦτον καὶ δόξαν καὶ τὰ ἐπὶ γῆς ἅπαντα, ποθήσας τὰ εἰς ἀεὶ διαμένοντα ἀγαθὰ, ἃ τοῖς τὸν Χριστὸν ἀγαπῶσιν ἡτοίμασται. Μανίας γὰρ ἐσχάτης θεοὺς ἡγεῖσθαι χειρῶν ἀνθρωπίνων ἔργα κωφά τε καὶ ὅλως ἀναίσθητα. Τούτοις ὁ τύραννος εἰς ὀργὴν κινηθείς, ἐκέλευσεν αὐτὸν ἐν μέσῳ τῷ πεδίῳ σταθέντα σκοπὸν τεθέντα πολλοῖς τοῖς βέλεσι βάλλεσθαι· καὶ τούτου γενομένου δόξαντες οἱ ὑπηρέται νενεκρῶσθαι τὸν ἅγιον ἀφέντες ἀπῆλθον. ΚΓ΄. Νυκτὸς δ᾽ ἐπιγενομένης πορευθείσα ἡ τοῦ διαιτηρίου σύζυγος ἐπὶ τὸ πεδίον, ὥστε θάψαι τὸ σῶμα αὐτοῦ, καὶ ζῶντα εὑροῦσα, πρὸς τὴν οἰκίαν ἀπήγαγε, καὶ δι' ὀλίγου χρόνου τὸ ὑγιαίνειν αὐτῷ ἐχαρίσατο. Τινὲς δὲ τῶν Χριστιανῶν τοῦτο μαθόντες ἱκέτευον ἀπᾶραι τοῦ ἄστεος, ἵνα μὴ πάλιν φωραθεὶς πλείοσι ταῖς βασάνοις παραδοθῇ. Ο δὲ οὐ μονονοὺκ ἐκρύπτετο, ἀλλὰ καὶ ἐπί τινος δωματίου ὑψηλοῦ στὰς, παριοῦσι τοῖς βασιλεῦσιν ἐπίδηλος γίνεται. Τοῦτον ἰδὼν Διοκλητιανὸς καὶ μεταπεμψάμενος, λέγει αὐτῷ· Οὐ σὺ εἶ Σεβαστιανός, ὃν ἡμεῖς ἤδη πρότερον ἀποκτανθῆναι τοῖς βέλεσιν ἐκελεύσαμεν ; Ὁ δὲ, Ἐγώ εἰμι, βασιλεῦ, ἔφη, καὶ ἤγειρέ με ὁ Κύριος μου ἐκ τῶν νεκρῶν ἵνα γνῷς ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ πάντων Θεὸς, καὶ μηκέτι προσέχῃς τοῖς ἀκαθάρτοις δαίμοσι. Τότε κελεύει ροπάλοις ἅπαν τὸ σώμα καταξανθέντα τὸν ἅγιον, οὕτω βιαίως ἀποθάνειν. ΚΔ'. Καὶ μετὰ τὴν τούτου τελευτὴν οἱ μὲν ὑπηρέται, τοῦ τυράννου κελεύσαντος, τὸ σῶμα αὐτοῦ νύκτωρ ἄραντες, εἷς τινα τῶν ὑπονόμων ῥίπτουσιν, ἵνα μὴ θαύματα τελοῦν καὶ μετὰ τὴν διάζευξιν πολλοὺς ἀποστήσῃ τῶν εἰδώλων. Ο δὲ μακάριος οὗτος νυκτὸς γυναικί τινι τῶν ἐπισήμων καὶ εὐσεβῶν (Λουκίνη ὄνομα) ἐπιφανείς, λέγει αὐτῇ· Πορεύθητι κατὰ τόνδε τὸν τόπον, καὶ λαβοῦσα τὸ σῶμα μου, θάψον τῇ Κρυπτῇ λεγομένῃ παρὰ τοὺς πόδας τῶν ἀποστόλων. Ἡ δὲ ἀναστάσα καὶ γενομένη πρὸς τὸν ὑπόνομον, ἦρεν ἐκεῖθεν τὸ σῶμα τοῦ μάρτυρος, καὶ καθ᾿ ὃν εἴρηκε τόπον ὁ μάρτυς ἐπιμελῶς καὶ κοσμίως κηδεύσασα, παρέμεινε τῷ τάφῳ ἡμέρας τριάκοντα. Καὶ ποτε ταῖς ἐκκλησίαις εἰρήνης βραβευθείσης, ἱερὸν φροντιστήριον τὴν οἰκίαν αὐτῆς ποιησαμένη, ἕως μὲν οὖν τῷ βίῳ περιῆν τοῖς δεομένοις ἐπήρκει ἀφθονωτάτῃ χειρί· τελευτώσα δὲ, πᾶσαν τὴν κτῆσιν αὐτῆς Χριστιανοῖς ἐδωρήσατο, δοξάζουσα Πατέρα καὶ Υἱὸν καὶ ἅγιον Πνεῦμα, τὴν μίαν θεότητά τε καὶ δύναμιν, ᾗ πρέπει δόξα, κράτος, τιμή, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
815
ADDENDA.
-
JANUARIUS.
816
καὶ πλοῦτον καὶ δόξαν καὶ τὰ ἐπὶ γῆς ἅπαντα,
ποθήσας τὰ εἰς ἀεὶ διαμένοντα ἀγαθὰ, ἃ τοῖς τὸν
Χριστὸν ἀγαπῶσιν ήτοίμασται. Μανίας γὰρ ἐσχάτης
θεοὺς ἡγεῖσθαι χειρῶν ἀνθρωπίνων ἔργα κωφά τε
καὶ ὅλως ἀναίσθητα. Τούτοις ὁ τύραννος εἰς ὀργὴν
κινηθείς, ἐκέλευσεν αὐτὸν ἐν μέσῳ τῷ πεδίῳ στα
σκοπὸν τεθέντα πολλοῖς τοῖς βέλεσι βάλλεσθαι· καὶ
τούτου γενομένου δόξαντες οἱ ὑπηρέται νενεκρῶσθαι
τὸν ἅγιον ἀφέντες ἀπῆλθον.
rator, cum verum Deum ignorarem et essem implicatus errore simulacrorum, inconsiderate tuis
jussis serviebam; nunc vero cum agnovi veritatem, et quem me Deum colere oporteat, despexi et
divitias et gloriam et alia quibus prius resplendebam,desiderans ea quæ manent et non perfluunt,
quæ parata sunt iis qui Christum diligunt. Est
enim extrema amentiæ deos putare eos qui
facti sunt ex lapidibus et alia quæ interit materia,
et honorare epera maxuum hominum quæ paulo pos non erunt. His verbis ad iram motus Diocletianus jussit eum in medio campo tanquam scopum propositum multis sagittis peti. Quod cum factum.
esset, arbitrati satellites sanctum esse mortuum, eo dimisso recesserunt.
XXIII. Cum nox autem advenisset, profecta
conjux distarii in campum, ut ejus corpus
mandaret sepultura, et cum eum invenisset adhuc vivum, deduxit domum, et intra breve tempus reddidit sanum. Hoc cum rescivissent quidam °
ex Christianis et ad eum accessissent, obsecrabant
ut abiret a civitate, ne si rursus apparuisset, plaribus tormentis afficeretur. Ille autem non modo se
non abdidit, sed etiam stans in alla quadam domo,
se prætereuntibus ostendit imperatoribus. Eum
cum vidisset Diocletianus et ad se accersivisset,
dicit ei: Non es tu Sebastianus, quem nos prius
jussimus interfci sagittis? Sum, inquit, o imperator; et me suscitavit Dominus a mortuis, ut
cognoscas eum esse Deum,qui fecit omnia, et non
amplius colas impuros dæmones, quorum cum
sonitu peribit memoria. Tunc is jussit sancto totum corpus clavis contundi ac configi, et sic eum
e vita excedere.
ΚΓ΄. Νυκτὸς δ᾽ ἐπιγενομένης πορευθείσα ἡ τοῦ
διαιτηρίου σύζυγος ἐπὶ τὸ πεδίον, ὥστε θάψαι τὸ
σῶμα αὐτοῦ, καὶ ζῶντα εὑροῦσα, πρὸς τὴν οἰκίαν
ἀπήγαγε, καὶ δι' ὀλίγου χρόνου τὸ ὑγιαίνειν αὐτῷ
ἐχαρίσατο. Τινὲς δὲ τῶν Χριστιανῶν τοῦτο μαθόντες
ἱκέτευον ἀπᾶραι τοῦ ἄστεος, ἵνα μὴ πάλιν φωραθεὶς
πλείοσι ταῖς βασάνοις παραδοθῇ. Ο δὲ οὐ μόνον
οὐκ ἐκρύπτετο, ἀλλὰ καὶ ἐπί τινος δωματίου ὑψηλού
στὰς, παριοῦσι τοῖς βασιλεῦσιν ἐπίδηλος γίνεται.
Τοῦτον ἰδὼν Διοκλητιανὸς καὶ μεταπεμψάμενος,
λέγει αὐτῷ· Οὐ σὺ εἶ Σεβαστιανός, ὃν ἡμεῖς ἤδη
πρότερον ἀποκτανθῆναι τοῖς βέλεσιν ἐκελεύσαμεν;
Ὁ δὲ, Ἐγώ εἰμι, βασιλεῦ, ἔφη, καὶ ἤγειρέ με δ
Κύριος μου ἐκ τῶν νεκρῶν ἵνα γνῷς ὅτι οὗτός ἐστιν
ὁ πάντων Θεὸς, καὶ μηκέτι προσέχῃς τοῖς ἀκαθάρ
τοις δαίμοσι. Τότε κελεύει ροπάλοις ἅπαν τὸ σώμα
καταξανθέντα τὸν ἅγιον, οὕτω βιαίως ἀποθάνειν.
XXIV. Postquam ergo hic beatus migravit ad ΚΔ'. Καὶ μετὰ τὴν τούτου τελευτὴν οἱ μὲν ὑπὲ
Dominum, satellites quidem ejus corpus noctu ηρέται, τοῦ τυράννου κελεύσαντος, τὸ σῶμα αὐτοῦ
sustulerunt, et in quamdam cloacam projecerunt, νύκτωρ ἄραντες, εἷς τινα τῶν ὑπονόμων ῥίπτουσιν,
cum sic jussisset tyrannus. Timebat enim ne si ἵνα μὴ θαύματα τελοῦν καὶ μετὰ τὴν διάζευξιν πολύ
fuisset apud Christianos et faceret miracula,etiam λοὺς ἀποστήσῃ τῶν εἰδώλων. Ο δὲ μακάριος οὗτος
post decessum multos abduceret a simulacris et νυκτὸς γυναικί τινι τῶν ἐπισήμων καὶ εὐσεβῶν (Λου
persuaderet ut Deum colerent Sebastiani. Hic κίνη όνομα) ἐπιφανείς, λέγει αὐτῇ· Πορεύθητι
autem beatus in nocturna visione apparens muκατὰ τόνδε τὸν τόπον, καὶ λαβοῦσα τὸ σῶμα μου,
lieri cuidam claræ et piæ,cui nomen erat Lucina, θάψον τῇ Κρυπτῇ λεγομένῃ παρὰ τοὺς πόδας τῶν
dicit ei: Vade ad hunc locum, et accipe corpus ἀποστόλων. Ἡ δὲ ἀναστάσα καὶ γενομένη πρὸς τὸν
meum et id sepeli in ea quæ dicitur Crypta, ad ὑπόνομον, ἦρεν ἐκεῖθεν τὸ σῶμα τοῦ μάρτυρος,
pedes apostolorum. Illa vero cum surrexisset et καὶ καθ᾿ ὃν εἴρηκε τόπον ὁ μάρτυς ἐπιμελῶς καὶ
venisset in locum in quo erat cloaca, sustulit il- κοσμίως κηδεύσασα, παρέμεινε τῷ τάφῳ ἡμέρας
linc corpus martyris, et cum in loco quem dixerat, τριάκοντα. Καὶ ποτε ταῖς ἐκκλησίαις εἰρήνης βρα
ipsa diligenter et honorifice eum sepeliisset, ad βευθείσης, ἱερὸν φροντιστήριον τὴν οἰκίαν αὐτῆς
sepulcrum permansit triginta dies; et cum fuisset ποιησαμένη, ἕως μὲν οὖν τῷ βίῳ περιἦν τοῖς δεομέ
tandem pax reddita ecclesiis, illa domum suam νοις ἐπήρκει ἀφθονωτάτῃ χειρί - τελευτώσα δὲ, πᾶς
fecit sacrum monasterium, et quandiu quidem σαν τὴν κτῆσιν αὐτῆς Χριστιανοῖς ἐδωρήσατο, δοξά
fuit ei vita superstes, largissima manu securre- ζουσα Πατέρα καὶ Υἱὸν καὶ ἄγιον Πνεῦμα, τὴν μίαν
bat egentibus. Quando autem e vita excessit, om- θεότητά τε καὶ δύναμιν, ᾗ πρέπει δόξα, κράτος,
nes suas facultates in testamento donavit Chri- τιμή, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων.
stianis: ad gloriam Servatoris nostri Jesu Chri- Αμήν.
sti, cui gloria et potentia in sæcula sæculorum.
Amen.
col. 817–818page 13 of 21
PG 116:817ΑΘΛΗΣΙΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΑΙ ΕΝΔΟΞΟΥ ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΡΟΣ ΒΛΑΣΙΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΓΕΝΟΜΕΝΟΥ ΣΕΒΑΣΤΕΙΑΣ.
Α΄. Ηνίκα ὁ καιρὸς τῶν εἰδώλων ἐπεκράτει καὶ πολλοὶ ἄνθρωποι πλάσμασι καὶ κτίσμασι προεσκύνουν, τότε ἤνθει καὶ ἡ πίστις πάντων τῶν ἁγίων, μεθ᾽ ὧν καὶ ἡ τοῦ ἁγίου καὶ ἐνδόξου Ιερομάρτυρος Βλασίου. Οὗτος γὰρ ὁ ὅσιος καὶ τίμιος ἀνὴρ Βλάσιος πάντα τὸν χρόνον τῆς ζωῆς αὐτοῦ ἤπιον διαγωγὴν ζήσας, ὡς ἐν τῷ Ἰὼβ γέγραπται ἦν ἄκακος, ἄμεμπτος, ἀληθινὸς, θεοσεβής, ἀπεχόμενος ἀπὸ παντὸς πονηροῦ πράγματος· ὅθεν διὰ τὸν καθαρὸν καὶ ἀνεπίληπτον αὐτοῦ βίον, οἱ ἐν τῇ πόλει Σεβαστεία τῆς Καππαδοκίας πιστοὶ προεχειρίσαντο αὐτὸν εἰς ἐπίσκοπον. Ο δὲ μακάριος Βλάσιος φοβηθεὶς τῶν τότε κρατούντων τὴν ἀσέβειαν καὶ παρανομίαν, ἀπελθὼν ἐν τῷ ὄρει τῷ λεγομένῳ Ἀργέω, ῴκει ἐν σπηλαίῳ. Καὶ συνήρχοντο πρὸς αὐτὸν τὰ ἄγρια ζώα, καὶ εὐλογοῦντο ὑπ᾽ αὐτοῦ, καὶ εἰ συνέβη ἓν ἐξ αὐτῶν ἀδολεσχία περιπεσεῖν ὥσπερ λογικὰ παρέμενον τῇ σπηλαίῳ· καὶ εἰ μὴ ἐπετίθει ἐπ᾽ αὐτὰ τὴν χεῖρα ὁ ἅγιος εὐλογῶν αὐτὰ, οὐκ ἀνεχώρουν ἀπ᾿ αὐτοῦ.
Β΄. Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ἐκέλευσεν Ἀγρικόλαος ὁ ἡγεμὼν ἀγρευθῆναι ζῶα παντοδαπὰ εἰς θηριομαχίαν καὶ ἀνάλωσιν τῶν τότε μαρτυρούντων ἁγίων, καὶ ἐξελθόντες οἱ θηρευταὶ ἐν τοῖς ὄρεσιν ἦλθον καὶ ἐν τούτῳ τῷ ὄρει τῷ ἐπονομαζομένῳ
817
CERTAMEN S. BLASII ET SOCIORUM.
MENSIS FEBRUARIUS.
ΑΘΛΗΣΙΣ
ΤΟΜ ΑΓΙΟΥ ΚΑΙ ΕΝΔΟΞΟΥ ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΡΟΣ
ΒΛΑΣΙΟΥ
ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΓΕΝΟΜΕΝΟΥ ΣΕΒΑΣΤΕΙΑΣ.
818
CERTAMEN
SANCTI ET GLORIOSI HIEROMARTYRIS
BLASII EPISCOPI SEBASTEÆ
ET SOCIORUM
(Latine apud Surium ad diem 3 Februarii; Græce ex cod. ms. 1452 sæculi decimi [1]).
Α΄. Ηνίκα ὁ καιρὸς τῶν εἰδώλων ἐπεκράτει καὶ I. Quo tempore vigebat cultus simulacrorum,et
πολλοὶ ἄνθρωποι πλάσμασι καὶ κτίσμασι προεσκύνουν, τότε ἤνθει καὶ ἡ πίστις πάντων τῶν ἁγίων,
μεθ᾽ ὧν καὶ ἡ τοῦ ἁγίου καὶ ἐνδόξου Ιερομάρτυρος
Βλασίου. Οὗτος γὰρ ὁ ὅσιος καὶ τίμιος ἀνὴρ Βλάσιος πάντα τὸν χρόνον τῆς ζωῆς αὐτοῦ ἤπιον δια
γωγὴν ζήσας, ὡς ἐν τῷ Ἰὼβ γέγραπται ἦν ἄκακος,
ἄμεμπτος, ἀληθινὸς, θεοσεβής, ἀπεχόμενος ἀπὸ
παντὸς πονηροῦ πράγματος· ὅθεν διὰ τὸν καθαρὸν
καὶ ἀνεπίληπτον αὐτοῦ βίον, οἱ ἐν τῇ πόλει Σεβzστεία τῆς Καππαδοκίας πιστοὶ προεχειρίσαντο αὐτὸν εἰς ἐπίσκοπον. Ο δὲ μακάριος Βλάσιος φοβηθεὶς τῶν τότε κρατούντων τὴν ἀσέβειαν καὶ παρανομίαν, ἀπελθὼν ἐν τῷ ὄρει τῷ λεγομένῳ 'Αργέω,
ῴκει ἐν σπηλαίῳ. Καὶ συνήρχοντο πρὸς αὐτὸν τὰ
ἄγρια ζώα, καὶ εὐλογοῦντο ὑπ᾽ αὐτοῦ, καὶ εἰ συνέβη
ἓν ἐξ αὐτῶν ἀδολεσχία περιπεσεῖν ὥσπερ λογικά
παρέμενον τῇ σπηλαίῳ· καὶ εἰ μὴ ἐπετίθει ἐπ᾽
αὐτὰ τὴν χεῖρα ὁ ἅγιος εὐλογῶν αὐτὰ, οὐκ ἀνεχώρουν
ἀπ᾿ αὐτοῦ.
δ
Β'. Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ἐκέλευσεν ᾿Αγρι
κόλαος ὁ ἡγεμὼν ἀγρευθῆναι ζῶα παντοδαπὰ εἰς
θηριομαχίαν καὶ ἀνάλωσιν τῶν τότε μαρτυρούντων
ἁγίων, καὶ ἐξελθόντες οἱ θηρευταί ἐν τοῖς ὄρεσιν
ἦλθον καὶ ἐν τούτῳ τῷ ὄρει τῷ ἐπονομαζομένῳ
g
mulli homines adorabant Ggmenta et res creatas,
tunc etiam florebat fdes omnium sanctorum, cum
quibus fides quoque sancti et gloriosi martyris
Blasii. Hic ergo sanctus et venerandus vir Blasius,
cum toto tempore vitam egisset mansuetam et
mitem, sicut scriptum est in Job, erat innocens,
inculpatus, verus, pius et religiosus,abstinens ab
omni opere malo. Quamobrem propter puram vitam et quæ nulli affinis erat reprehensioni, qui
in civitate Sebastea Cappadociæ erant fideles,
eum crearunt episcopum. Is autem profectus in
montem, qui dicitur Argeus, habitabat in spelunca. feræque ad eum conveniebant, et ab 00
benedicebantur: et si contigisset unam ex eis incidere in ejus meditationem, tanquam ratione
præditæ, exspectabant ad speluncam, et nisi imμοsuisset eis manus, eas benedicens, a sancto
minime recedebant.
II. In illis autem diebus jussit præses Agricolaus
capi omne genus animalium, ut sancti, qui tunc
erant, martyres ab eis consumerentur,et cum eis
depugnarent. In montes vero egressi venatores,
venerunt etiam in montem, qui dicitur Argens,
Baronius ad an, 316 hac acta ex Metaphr. non in omnibus agnoscit sincera.
col. 819–820page 14 of 21
PG 116:819Ἀργέῳ, ἐν ᾧ ἐκρύπτετο ὁ ὅσιος καὶ τίμιος ἀνὴρ καὶ ἐπίσκοπος Βλάσιος. Καὶ ὡς ἐπλησίασαν οἱ θηρευταὶ ἐν τῷ σπηλαίῳ καὶ εἶδον πρὸς τῇ εἰσόδῳ αὐτοῦ πλήθη ἀγρίων ζώων παρεστώτων καὶ σκιρτώντων, εἶπον πρὸς ἀλλήλους· Τί ἂν θέλοι τοῦτο εἶναι ; καὶ ἐλθόντες πλησιέστερον· εὗρον ἔνδον τοῦ σπηλαίου τὸν ἅγιον Βλάσιον ὥσπερ ἐν θαλάμῳ τινὶ καθήμενον καὶ τὸ χρειῶδες ἑκάστῳ διανεμόμενον διά τε τῆς εὐλογίας καὶ τῶν ἰάσεων, καὶ τὰς εὐχὰς αὐτοῦ ἀποδιδόντα τῷ Θεῷ. Καὶ εὐθέως ὑποστρέψαντες ἀπήγγειλαν τῷ ἡγεμόνι Ἀγρικολάῳ ἃ εἴδον. Ὁ δὲ ἡγεμὼν ἐκέλευε στρατιώτας πλείονας συμπορευθῆναι αὐτοῖς, ἵνα ὅσους ἐὰν εὕρωσιν ἐκεῖσε Χριστιανοὺς κρυπτομένους ἀγάγωσι πρὸς αὐτόν. Καὶ ἀπελθόντες οἱ ἀπεσταλμένοι στρατιῶται ἐν τῷ ὄρει, καὶ εἰσελθόντες ἔνδον τοῦ σπηλαίου εὗρον μόνον τὸν ἅγιον Βλάσιον προσευχόμενον καὶ δοξολογοῦντα τὸν Κύριον, καὶ εἶπον πρὸς αὐτόν· Ἔξελθε ἐν τάχει· καλεῖ σε ὁ ἡγεμών. Ἰδὼν δὲ αὐτοὺς ὁ ἅγιος Βλάσιος ἐχάρη πάνυ, καὶ εἶπε· Δεῦτε, τέκνα, πορευθῶμεν ἅμα· ἐμνήσθη γάρ μου σήμερον ὁ Κύριος· ἐν γὰρ ταύτῃ τῇ νυκτὶ ἐφάνη μοι τρίτον λέγων· Ἀναστὰς προσένεγκέ μοι θυσίας κατὰ τὸ ἔθος τῆς ἱερωσύνης σου. Νῦν οὖν, τέκνα μου, καλῶς ἤλθετε· ὁ Κύριός μου Ἰησοῦς Χριστὸς εἴη μεθ᾿ ὑμῶν. Γ'. Ἐν δὲ τῷ ἔρχεσθαι αὐτοὺς ἐν τῇ ὁδῷ ἐπέστρεφον Ἑλλήνων παῖδες εἰς θεογνωσίαν διὰ τῆς πραότητος αὐτοῦ καὶ διδασκαλίας. Καὶ γὰρ διὰ τῶν ἀκαταπαύστων αὐτοῦ προσευχῶν καὶ δεήσεων ἰάσεις ἐπετέλει ὁ Κύριος, καὶ προσφερομένων αὐτῷ ἀῤῥώστων ἐπιτιθεὶς ἐπ᾿ αὐτοὺς τὰς χεῖρας ὑγιεῖς ἀπέλυσεν ἅπαντας· οὐ μόνον δὲ τοὺς ἀνθρώπους ἰᾶτο, ἀλλὰ καὶ τὰ κτήνη καὶ τὰ ἄλογα. Ὡς οὖν ἐγένετό τινα ὀστοῦν καταπιεῖν ἢ ἄλλο τι τῶν τοιούτων ἐξαίφνης, ἔφερον πρὸς αὐτὸν τὸν πάσχοντα, καὶ διὰ τῆς ἁγίας αὐτοῦ προσευχῆς ὑγιῆ αὐτὸν παραχρῆμα ἀποκαθίστα. Ὅθεν συνέβη καὶ γυναικός τινος υἱὸν μονογενῆ αὐτὸν ἐχούσης ἰχθύος μέρος ἐσθίοντα ἀθρόον ὀστοῦν καταπιεῖν καὶ ἄφωνον μεῖναι. Ἡ οὖν μήτηρ τοῦ παιδὸς ἀκούσασα περὶ τοῦ ἁγίου ἐνέγκασα αὐτὸν ἔῤῥιψεν ἐν τοῖς ποσὶν αὐτοῦ ἡμιθανῆ, βοῶσα μετὰ ὀδυρμῶν καὶ λέγουσα τῷ ἁγίῳ· Ἐλέησόν μου τὸν υἱόν, δοῦλε τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ· ὅτι μονογενής μοί ἐστιν· καὶ διηγήσατο τῷ ἁγίῳ τὸ συμβὰν ἐξαίφνης τῷ τέκνῳ αὐτῆς. Ὁ δὲ ἅγιος τοῦ Θεοῦ καὶ μέγας ἱερεὺς Βλάσιος, ἐπιθεὶς τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐπὶ τὸν λαιμὸν τοῦ παιδός, προσηύξατο οὕτως ἀνατείνας εἰς τὸν οὐρανὸν τὸ ὄμμα αὐτοῦ καὶ λέγων πρὸς τὸν Θεόν· Ὁ τοῖς ἐπικαλουμένοις σε ἐν ἀληθείᾳ σύντομος ἰατρὸς γενόμενος σωτήρ, ἐπάκουσόν μου τῆς δεήσεως καὶ τὴν ἐμπαγεῖσαν ἄκανθαν τῷ παιδὶ τούτῳ ἀοράτῳ σου δυνάμει ἄφελε ἐξ αὐτοῦ ἰασάμενος αὐτόν, καὶ ἐὰν ἀπὸ τοῦ νῦν ἢ ἐν ἀνθρώποις ἢ ἐν βρέφεσιν, ἢ ἐν κτήνεσι τί τοιοῦτον συμβῇ ποτε, μνημονεύσει δέ τις ἐκεῖ τοῦ ὀνόματός μου λέγων· Ὁ Θεὸς τῇ πρεσβείᾳ τοῦ δούλου σου Βλασίου τάχυνον τὴν βοήθειάν σου, εὐθέως ποίησον ἐπ᾿ αὐτὸν τὴν ἴασιν εἰς δόξαν καὶ τιμὴν τοῦ ὀνόματός σου. Καὶ ἐν τῷ
819
ADDENDA. FEBRUARIUS.
-
820
in quo lalebat sanctus et venerandus vir Blasius. Αργέῳ, ἐν ᾧ ἐκρύπτετο ὁ ὅσιος καὶ τίμιος ἀνὴρ
Cum autem appropinquassent spelunca, et vidis- καὶ ἐπίσκοπος Βλάσιος. Καὶ ὡς ἐπλησίασαν οἱ
sent in ejus ingressu multitudinem agrestium ani- θηρευταὶ ἐν τῷ σπηλαίῳ καὶ εἶδον πρὸς τῇ εἰσόδῳ
malium, quæ astabant et exsiliebant, dixerunt in- αὐτοῦ πλήθη ἀγρίων ζώων παρεστώτων καὶ σκιρ
ter se. Quid hoc sibi vult? et cum venissent propius, τώντων, εἶπον πρὸς ἀλλήλους· Τί ἂν θέλοι τοῦτο
invenerunt intra speluncam sanctum Blasium, se- εἶναι; καὶ ἐλθόντες πλησιέστερον· εὗρον ἔνδον τοῦ
dentem tanquam in thalamo, et dividentem uni- σπηλαίου τὸν ἅγιον Βλάσιον ὥσπερ ἐν θαλάμω τινὶ
cuique id quod erat ei opus, per benedictionem καθήμενον καὶ τὸ χρειῶδες ἑκάστῳ διανεμόμενον
atque curationes, et Deo fundentem preces. Qui διά τε τῆς εὐλογίας καὶ τῶν ἰάσεων, καὶ τὰς εὐχὰς
statim reversi,renuntiarunt præsidi Agricolao quæ αὐτοῦ ἀποδιδόντα τῷ Θεῷ. Καὶ εὐθέως ὑποστρέ
viderant. Præses vero jussit plures milites cum eis ψαντες ἀπήγγειλαν τῷ ἡγεμόνι ᾿Αγρικολάῳ ἢ εἴδον.
proficisci,ut quoscunque illic invenissent lalentes Ὁ δὲ ἡγεμὼν ἐκέλευε στρατιώτας πλείονας συμChristianos,ad eum adducerent. Euntes autem in πορευθῆναι αὐτοῖς, ἵνα ὅσους ἐὰν εὕρωσιν ἐκεῖσε
montem, qui missi fuerant milites, et ingressi spe- Χριστιανούς κρυπτομένους ἀγάγωσι πρὸς αὐτόν,
luncam, invenerunt solum sanctum, orantem et Καὶ ἀπελθόντες οἱ ἀπεσταλμένοι στρατιῶται ἐν τῷ
laudantem Dominum, et dixerunt ei: Egredere; ὅρει, καὶ εἰσελθόντες ἔνδον τοῦ σπηλαίου εὗρον
vocat te præses. Cum eos vero vidisset sanctus μόνον τὸν ἅγιον Βλάσιον προσευχόμενον καὶ δοξο
Blasius, valde lælatus est,et dixit: Adeste, eamus λογοῦντα τὸν Κύριον, καὶ εἶπον πρὸς αὐτόν· "Εξελθε
simul, o filii, mei enim recordatus est Dominus. ἐν τάχει· καλεῖ σε ὁ ἡγεμών. Ἰδὼν δὲ αὐτοὺς ὁ
In hac enim nocte ter mihi apparuit, dicens: ἅγιος Βλάσιος ἐχάρη πάνυ, καὶ εἶπε· Δεῦτε, τέκνα,
Surge,offer mihi sacrifcia pro more tui sacerdotii. πορευθῶμεν ἅμα· ἐμνήσθη γάρ μου σήμερον ὁ
Nunc ergo,filii mei, bene venistis. Dominus meus Κύριος· ἐν γὰρ ταύτῃ τῇ νυκτὶ ἐφάνη μοι τρίτον
Jesus Christus sit vobiscum.
λέγων· ᾿Αναστάς προσένεγκέ μοι θυσίας κατὰ τὸ
ἔθος τῆς ἱερωσύνης σου. Νῦν οὖν, τενία μου, καλῶς ἤλθετε ὁ Κύριος μου Ἰησοῦς Χριστός εἴη μεθ'
ὑμῶν.
III. Dum autem ipsi venirent, in via convertebantur gentiles ad Dei cognitionem per ejus mansuetudinem et doctrinam. Etenim per ejus preces
faciebat Dominus curationes: et cum ad eum afferrentur agroti, eis imponens manus, dimittebat –
sanos. Non solum autem curabat homines, sed
etiam jumenta et bestias. Cum itaque contigisset
aliquem os devorare, vel aliquid ejusmodi,repente
ad eum aferebant patientem, et per sanctas suas
preces eum statim reddebat sanum. Contigit itaque, ut flius cujusdam mulieris, quæ eum habebat unicum, partem piscis comedens, os repente
devoraret, et mutus maneret. Cum ergo mater
pueri de sancto audivisset, eum allatum projecit
ad ejus pedes semimortuum,cum fletu clamans et
dicens sancto: Miserere mei filii, serve Servatoris
nostri Jesu Christi, est enim mihi unigena; narravitque sancto, quid filio suo repente accidisset.
Sanctus autem Dei et magnus sacerdos Blasius,
manu imposita gutturi pueri, sic oravit, extendens
in coelum oculos, et Deo dicens: Qui iis, qui te "
invocabant in veritate, prasto fuisti adjutor, ο
Servator, audi meas preces,et spinam infxam huic
puero, tua quæ sub aspectum non cadit, virtute,
ei exime,eum curans; et de cælero, cum seu in
hominibus, seu in pueris, seu in bestiis tale quid
contigerit, illic autem recordatus fuerit aliquis mei
nominis,dicens: Deus, intercessione servi tul Blasii,
accelera tuum auxilium: fac cito in eo curationem
ad gloriam et honorem sancti tui nominis; et cum
ipse hac dixisset, puerum statim sanum restituit
sicut prius, et eum reddidit matri suæ, ore nunquam silente Deum laudantem atque glorifcantem.
Hominum autem sermone celebrabatur Dei martyr
Γ'. Ἐν δὲ τῷ ἔρχεσθαι αὐτοὺς ἐν τῇ ὁδῷ ἐπέστρεψ
φον ᾿Ελλήνων παῖδες εἰς θεογνωσίαν διὰ τῆς πραός
τητος αὐτοῦ καὶ διδασκαλίας. Καὶ γὰρ διὰ τῶν
ἀκαταπαύστων αὐτοῦ προσευχῶν καὶ δεήσεων ἰάσεις
ἐπετέλει ὁ Κύριος, καὶ προσφερομένων αὐτῷ ἀῤῥώστων ἐπιτιθεὶς ἐπ' αὐτοὺς τὰς χεῖρας ὑγιεῖς
ἀπέλυσεν ἅπαντας· οὐ μόνον δὲ τοὺς ἀνθρώπους
ἰᾶτο, ἀλλὰ καὶ τὰ κτήνη καὶ τὰ ἄλογα. Ὡς οὖν
εγένετό τινα ὀστοῦν καταπιεῖν ἢ ἄλλο τι τῶν τοιού
των ἐξαίφνης, ἔφερον πρὸς αὐτὸν τὸν πάσχοντα,
καὶ διὰ τῆς ἁγίας αὐτοῦ προσευχῆς ὑγιῆ αὐτὸν
παραχρῆμα ἀποκαθίστα. "Οθεν συνέβη καὶ γυναικ
κός τινος υἱὸν μενογενῆ οὐτὸν ἐχούσης ἰχθύος μέσ
ρος ἐσθίοντα ἀθρόον ὀστοῦν καταπιεῦν καὶ ἀφωνον
μεῖναι. Ἡ οὖν μήτηρ τοῦ παιδὸς ἀκούσασα περὶ
τοῦ ἁγίου ἐνέγκασα αὐτὸν ἔῤῥιψεν ἐν τοῖς ποσὶν
αὐτοῦ ἠμιθανή, βοῶσε μετὰ ὁδυρμῶν καὶ λέγουσα
τῷ ἁγίῳ· Ἐλέησόν μου τὸν υἱὸν, δοῦλε τοῦ Σωτῆρος
ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ· ὅτι μονογενής μοί ἐστιν·
καὶ διηγήσατο τῷ ἁγίῳ τὸ συμβὰν ἐξαίφνης τῷ
τέχνη αὐτῆς. Ὁ δὲ ἅγιος τοῦ Θεοῦ καὶ μέγας δε
ρεὺς Βλάσιος, ἐπιθεὶς τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐπὶ τὸν
λαιμὸν τοῦ παιδὸς, προσηύξατο οὕτως ἀνατείνας
εἰς τὸν οὐρανὸν τὸ ὄμμα αὐτοῦ καὶ λέγων πρὸς τὸν
Θεόν· Ο τοῖς ἐπικαλουμένοις σε ἐν ἀληθείᾳ σύντο
μος ἰατρὸς γενόμενος σωτήρ, ἐπακουσόν μου τῆς
δεήσεως καὶ τὴν ἐμπαγεῖσαν ἄκανθαν τῷ παιδὶ τούτῳ
ἀοράτῳ σου δυνάμει ἄφελε ἐξ αὐτοῦ ἰπσάμενος αὐτὸν,
καὶ ἐὰν ἀπὸ τοῦ νῦν ἢ ἐν ἀνθρώποις ἢ ἐν βρέφε
σιν, ἢ ἐν κτήνεσι τὶ τοιοῦτον συμβῇ ποτε, μνημονεύσει δέ τις έκεῖ τοῦ ὀνόματός μου λέγων· Ο Θεὸς
τῇ πρεσβείᾳ τοῦ δούλου σου Βλασίου τάχυνον τὴν
βοήθειάν σου, εὐθέως ποίησον ἐπ᾿ αὐτὸν τὴν ἴασιν
εἰς δόξαν καὶ τιμὴν τοῦ ὀνόματός σου. Καὶ ἐν τῷ
col. 821–822page 15 of 21
PG 116:821εἰπεῖν αὐτὸν ταῦτα παραυτὰ ἀποκατέστησε τὸν παῖδα ὑγιῆ ὡς τὸ πρότερον, καὶ ἀπέδωκεν αὐτὸν τῇ μητρὶ αὐτοῦ ἀσιγήτῳ στόματι αἰνοῦντα καὶ δοξάζοντα τὸν Θεόν. Διεβεβόητο δὲ ὁ τοῦ Θεοῦ μάρτυς καὶ ἐπίσκοπος Βλάσιος οὐ μόνον ἐν τῇ Σεβαστείᾳ, ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ Νικοπόλει· πεπαιδευμένος γὰρ ἦν ὁ μάρτυς καὶ τὴν ἰατρικὴν ἐπιστήμην. Δ΄. Κατὰ δὲ τὴν ὁδὸν ἐρχομένου τοῦ ἁγίου συνέβη πενιχρᾶς τινος γυναικὸς ἕνα χοίρον ἐχούσης καὶ μηδὲν ἕτερον κεκτημένης αὐτῆς ἁρπαγῆναι ὑπὸ λύκου· ἡ δὲ γυνὴ πιστὴ οὖσα προσῆλθεν τῷ ἁγίῳ μάρτυρι κατὰ τοῦ θηρός. Ὁ δὲ ἅγιος τοῦ Χριστοῦ ἱερεὺς καὶ Μάρτυς Βλάσιος ὑπομειδιάσας ἔφη αὐτῇ· Μὴ λυποῦ, γύναι, μηδὲ δάκρυε· ἀποκαθίσταται γὰρ σοι ὁ χοίρος ζῶν καὶ ἀβλαβής. Καὶ ἤρχετο ὁ ἅγιος ἐπὶ τῆς ὁδοῦ· αὐτοῦ δὲ ἐπὶ τὴν ὁδοιπορίαν σπεύδοντος ὁ λύκος ἀβλαβῆ διαφυλάξας τὸν χοῖρον, ἀπέδωκεν αὐτὸν τῇ χήρᾳ γυναικί. Εἰσελθόντος δὲ τοῦ ἁγίου Βλασίου ἐν τῇ μητροπόλει Σεβαστείᾳ ἐκέλευσεν ὁ ἡγεμὼν Ἀγρικόλαος βληθῆναι αὐτὸν ἐν τῇ φυλακῇ. Καὶ τῇ ἑξῆς καθίσας ἐπὶ τοῦ βήματος ὁ ἄρχων, ἐκέλευσεν ἀχθῆναι τὸν ἅγιον Βλάσιον. Τοῦ δὲ παραστάντος ἰδὼν αὐτὸν ὁ ἡγεμὼν ἤρξατο πρώτον θωπείαις κεχρῆσθαι πρὸς αὐτὸν, καὶ προτέρως αὐτὸν ἀσπάζεται λέγων· Χαίροις, προσφιλέστατε Βλάσιε, φίλε τῶν θεῶν καὶ ἡμέτερε. Ὁ δὲ ἅγιος Βλάσιος λέγει αὐτῷ· Χαίροις καὶ σύ, κράτιστε ἡγεμών· μὴ λέγε αὐτοὺς θεοὺς ἀλλὰ δαιμόνια ἀκάθαρτα καὶ πονηρά, ἅτινα τῷ αἰωνίῳ καὶ ἀτελευτήτῳ πυρὶ παραδοθήσονται μετὰ τῶν σεβομένων αὐτά· θυμωθεὶς δὲ ὁ ἡγεμὼν ἐπὶ τούτοις ἐκέλευσε βάκλοις ἀγρίοις τύπτεσθαι αὐτόν. Ἐπὶ πολλαῖς δὲ ὥραις τυπτόμενος ὁ τοῦ Χριστοῦ μάρτυς Βλάσιος λέγει πρὸς τὸν ἡγεμόνα· Ἀναίσθητε καὶ ψυχῶν ἀπατεών, ἀφιστᾶν με νομίζεις διὰ τῶν βασάνων σου ἐκ τῆς τοῦ Θεοῦ μου ὁμολογίας. Ἀλλ' οὐ δύνασαι· ἔχω γὰρ τὸν ἐνδυναμοῦντά με Ἰησοῦν Χριστόν. Τὸ λοιπὸν ποίει ὃ βούλει. Ε΄. Ὡς δὲ οὐκ ἴσχυσεν ὁ ἀσεβέστατος ἡγεμὼν μεταστῆσαι αὐτὸν ἀπὸ τῆς ἐν Χριστῷ πίστεως, πάλιν ἐκέλευσεν ἀπενεχθῆναι αὐτὸν ἐν τῷ δεσμωτηρίῳ. Μισθούσα δὲ ἡ εὐσεβὴς γραῦς καὶ χήρα γυνὴ τὴν καρτερίαν καὶ ὑπομονὴν τοῦ ἁγίου ἱερομάρτυρος Βλασίου καὶ τὴν ἐμμονὴν τῆς πίστεως αὐτοῦ, σφάξασα τὸν χοῖρον ὃν ἀπέλαβε παρὰ τοῦ θηρὸς διὰ τῆς τοῦ ἁγίου μάρτυρος ἐπιταγῆς, καὶ ἐψήσασα τὴν κεφαλὴν καὶ τοὺς πόδας, καὶ βαλοῦσα ἐν κανισκίῳ ἐκ τῶν σπερμάτων τῆς γῆς καὶ ἑτέρων τινῶν ἐκ τῆς πενίας αὐτῆς μετὰ καὶ ὀπώρας, κηρούς τε ἅψασα προσήνεγκε τῷ ἁγίῳ μάρτυρι ἐν τῇ φυλακῇ, καὶ προσέπεσεν αὐτῷ δεομένη καὶ ἱκετεύουσα μεταλαβεῖν ἐξ αὐτῶν. Εὐχαριστήσας δὲ ὁ ἅγιος τοῦ Χριστοῦ ἱερομάρτυς Βλάσιος καὶ μεταλαβὼν ἐξ αὐτῶν εὐλόγησεν αὐτὴν καὶ εἶθ᾽ οὕτως ἐνετείλατο αὐτῇ λέγων· Γύναι, τούτῳ τῷ σχήματι ἐπιτέλει τὴν μνήμην μου, καὶ οὐ μὴ ἐκλείψῃ ἐκ τοῦ οἴκου σου ἀγαθωσύνη πᾶσα παρὰ τοῦ Θεοῦ μου, ἀλλὰ καὶ εἴ τις μιμούμενός σε τούτῳ τῷ τρόπῳ ἐπιτελεῖ τὴν μνήμην μου, ἀνέκλειπτον ἕξει τὴν παρὰ τοῦ Θεοῦ μου δωρεὰν καὶ εὐλογίαν πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς αὐτοῦ. Καὶ ἡ μὲν τιμία καὶ μακαρία γραῦς
821
CERTAMEN S. BLASII ET SOCIORUM.
822
εἰπεῖν αὐτὸν ταῦτα παραυτὰ ἀποκατέστησε τὸν παῖδα et episcopus Blasius, non solum Sebasteæ, sed
υγιῆ ὡς τὸ πρότερον, καὶ ἀπέδωκεν αὐτὸν τῇ μητρὶ etiam Nicopoli. Erat enim eruditus etiam in scienαὐτοῦ ἀσιγήτῳ στόματι αἰνοῦντα καὶ δοξάζοντα τὸν tia medendi.
Θεόν. Διεβεβόητο δὲ ὁ τοῦ Θεοῦ μάρτυς καὶ ἐπισκοπος Βλάσιος οὐ μόνον ἐν τῆ Σεβαστείᾳ, ἀλλὰ καὶ ἐν
τῇ Νικοπόλει· πεπαιδευμένος γὰρ ἦν ὁ μάρτυς καὶ τὴν ἰατρικὴν ἐπιστήμην.
Δ'. Κατὰ δὲ τὴν ὁδὸν ἐρχομένου τοῦ ἁγίου συνέβη
πενιχρᾶς τινος γυναικὸς ἕνα χοίρον ἐχούσης καὶ
μηδὲν ἕτερον κεκτημένης αὐτῆς ἁρπαγῆναι ὑπὸ
λύκου· ἡ δὲ γυνή πιστή οὖσα προσῆλθεν τῷ ἁγίῳ
μάρτυρι κατὰ τοῦ θηρός. Ὁ δὲ ἅγιος τοῦ Χριστοῦ
ἱερεὺς καὶ Μάρτυς Βλάσιος ὑπομειδιάσας ἔφη αὐτῇ·
Μὴ λυποῦ, γύναι, μηδὲ δάκρυε· ἀποκαθίσταται γὰρ
σοι ὁ χοίρος ζῶν καὶ ἀβλαβής. Καὶ ἤρχετο ὁ ἅγιος
ἐπὶ τῆς ὁδοῦ· αὐτοῦ δέ ἐπὶ τὴν ὁδοιπορίαν σπεύδοντος ὁ λύκος ἀβλαβή διαφυλάξας τὸν χυτρον, ἀπέδωκεν αὐτὸν τῇ χήρα γυναικί. Εἰσελθόντος δὲ τοῦ
ἁγίου Βλασίου ἐν τῇ μητροπόλει Σεβαστεία ἐκέλευ- "
σεν ὁ ἡγεμὼν ᾿Αγρικόλαος βληθῆναι αὐτὸν ἐν τῇ
φυλακῇ. Καὶ τῇ ἑξῆς καθίσας ἐπὶ τοῦ βήματος ὁ
ἄρχωι, ἐκέλευσεν ἀχθῆναι τὸν ἅγιον Βλάσιον. Τοῦ
δὲ παραστάντος ἰδὼν αὐτὸν ὁ ἡγεμὼν ἤρξατο πρώτον θωπείαις κεχρῆσθαι πρὸς αὐτὸν, καὶ προτέρως
αὐτὸν ἀσπάζεται λέγων· Χαίροις, προσφιλέστατε
Βλάσιε, φίλε τῶν θεῶν καὶ ἡμέτερε. Ο δὲ ἅγιος
Βλάσιος λέγει αὐτῷ· Χαίροις καὶ σὺ, κράτιστε ἡγεμών· μὴ λέγε αὐτοὺς θεοὺς ἀλλὰ δαιμόνια ἀκάθαρτα
καὶ πονηρά, ἅτινα τῷ αἰωνίῳ καὶ ἀτελευτήτῳ πυρὶ
παραδοθήσονται μετὰ τῶν σεβομένων αὐτά· θυμωθεὶς δὲ ὁ ἡγεμὼν ἐπὶ τούτοις ἐκέλευσε βάκλοις
ἀργίοις τύπτεσθαι αὐτόν. Ἐπὶ πολλαῖς δὲ ὥραις
τυπτόμενος ὁ τοῦ Χριστοῦ μάρτυς Βλάσιος λέγει
πρὸς τὸν ἡγεμόνα· ᾿Αναίσθητε καὶ ψυχῶν ἀπατεών,
ἀφιστῶν με νομίζεις διὰ τῶν βασάνων σου ἐκ τῆς
τοῦ Θεοῦ μου ὁμολογίας. Αλλ' οὐ δύνασαι· ἔχω γὰρ τὸν ἐνδυναμοῦντά με Ἰησοῦν Χριστόν. Τὸ λοιπὸν
ποίει ὁ βούλει.
Ε΄. ὡς δὲ οὐκ ἴσχυσεν ὁ ἀσεβέστατος ἡγεμὼν μετ
ταστῆσαι αὐτὸν ἀπὸ τῆς ἐν Χριστῷ πίστεως, πάλιν
ἐκέλευσεν ἀπενεχθῆναι αὐτὸν ἐν τῷ δεσμωτηρίῳ.
Μισθούσα δὲ ἡ εὐσεβὴς γραῦς καὶ χήρα γυνὴ τὴν
καρτερίαν καὶ ὑπομονὴν τοῦ ἁγίου Ἱερομάρτυρος
Βλασίου καὶ τὴν ἐμμονὴν τῆς πίστεως αὐτοῦ, σφάξασα τὸν χοῖρον ὃν ἀπέλαβε παρὰ τοῦ θηρὸς διὰ τῆς
τοῦ ἁγίου μάρτυρος ἐπιταγῆς, καὶ ἐψήσασα τὴν
κεφαλὴν καὶ τοὺς πόδας, καὶ βαλοῦσα ἐν κανισκίῳ
ἐκ τῶν σπερμάτων τῆς γῆς καὶ ἀτέρων τινῶν ἐκ
τῆς πενίας αὐτῆς μετὰ καὶ οπώρας, κηρούς τε
ἅψασα προσήνεγκε τῷ ἁγίῳ μάρτυρι ἐν τῇ φυλακῇ, καὶ προσέπεσεν αὐτῷ δεομένη καὶ ἱκετεύουσα
μεταλαβεῖν ἐξ αὐτῶν. Εὐχαριστήσας δέ ὁ ἅγιος τοῦ
Χριστοῦ ἱερομάρτυς Βλάσιος και μεταλαβὼν ἐξ
αὐτῶν εὐλόγησεν αὐτὴν καὶ εἶθ᾽ οὕτως ἐνετείλατο
αὐτῇ λέγων· Γύναι, τούτῳ τῷ σχήματι επιτέλει τήν
μνήμην μου, καὶ οὐ μὴ ἐκλείψῃ ἐκ τοῦ οἴκου σου
ἀγαθωσύνη πᾶσα παρὰ τοῦ Θεοῦ μου, ἀλλὰ καὶ εἴ
τις μιμούμενός σε τούτῳ τῷ τρόπῳ ἐπιτελεῖ τὴν
μνήμην μου, ἀνέκλειπτον ἕξει τὴν παρὰ τοῦ Θεοῦ
μου δωρεὰν καὶ εὐλογίαν πάσας τὰς ἡμέρας τῆς
ζωῆς αὐτοῦ. Καὶ ἡ μὲν τιμία καὶ μακαρία γραῦς
4 Matth, ΣΑΝΙ, 13,
0
IV. In itinere vero ingrediente sancto, contigit
ut cujusdam paupercula mulieris, quæ unum
habebat porcum et nihil aliud, porcus a lupo
raperetur. Mulier autem, quæ erat fidelis, accessit
ad sanctum martyrem contra feram. Sanctus vero
Christi sacerdos et martyr Blasius subridens,
dixit ei: Ne sis tristis, o mulier, nec lacrymeris.
Tibi enim reddetur porcus vivus et illasus. Sanctus autem capit iter ingredi. Eo vero ingre
diente, lupus, qui porcum illæsum conservaverat, eum reddidit vidum. Ingresso autem sancto in
metropolim Sebasteam, jussit præses Agricolaus
eum conjici in custodiam. Die vero sequenti sedens præses in tribunali, jussit adduci sanctum
Blasium. Cum is aulem astitisset, videns eum
præses, cepit primum cum eo agere blanditiis, et
prius eum salutat, dicens: Salve, charissime
Blasi, deorum amice et noster. Sanctus autem
Blasius dicit el: Salve tu quoque, præses optime.
Ne eos vero dicas deos, sed dæmonia: quæ quidem tradentur igni æterno cum iis, qui ea colunt.
His præses ira percitus, jussit eum agrestibus
baculis verberari. Multis autem horis verberatus
martyr Christi Blasius, dicit præsidi: O nullo
sensu prædile et deceptor animarum, putas me
per tua tormenta abducere a Dei mei confessione?
Sed non potes. Habeo enim Jesum Christum, qui
me corroborat. De catero fac quod volueris.
V. Cum autem non potuisset impius præses eum
a fide abducere, jussit eum rursus duci in carcerem. Cum vero accepisset pia anus et vidua sancti
martyris Blasii tolerantiam, et ejus fidei constantiam, cum occidisset porcum, quem a fera acceperat jussu sancti martyris et coxisset caput et
pedes,et in canistrum jecisset ex seminibus terra,
et aliquibus aliis ex sua paupertate cum fructibus,
cereosque accendisset, attulit ad sanctum martyrem in custodiam, et procidit ad ejus redes, rogans ut ex eis sumeret. Cum gratias autem egisset
sanctus, et ex eis sumpsisset, et benedixit, et ei
mandavit, dicens: Mulier, in hoc habitu perage
mei commemorationem, et in domo tua non deficiet omne bonum a Deo meo. Sed et si quis te
hoc modo imitans, mei peregerit commemorationem, habebit a Deo meo perpetuum donum et
benedictionem omnibus diebus vitæsum. Et veneranda quidem illa et beata anus, accepto mandato
& sancto martyre Blasio, Deum laudans, abiit late
in domum suam, et impleta fuit in hac beata
vidua Scriptura, quæ dicit:» Dicetur ubique,
fecit ipsa, ad ejus memoriam 1,»
col. 823–824page 16 of 21
PG 116:823κείνη λαβοῦσα τὴν ἐντολὴν παρὰ τοῦ ἁγίου Ἱερομάρτυρος Βλασίου δοξάζουσα τὸν Θεὸν ἀπῄαι χαίρουσα ἐπὶ τὸν οἶκον αὐτῆς, καὶ ἐπληρώθη καὶ ἐν ταύτῃ τῇ πιστῇ χήρᾳ ἡ Γραφὴ ἡ λέγουσα ὅτι λαληθήσεται πανταχοῦ ὃ ἐποίησεν αὕτη εἰς μνημόσυνον αὐτῆς. Γ'. Ὁ δὲ τύραννος ἐν δευτέρᾳ προόδῳ καθίσας ἐπὶ τοῦ βήματος ἐκέλευσεν ἀχθῆναι τὸν τοῦ Θεοῦ μάρτυρα. Ἀχθέντος δὲ αὐτοῦ λέγει αὐτῷ ὁ ἡγεμών· Βλάσιε, θύεις τοῖς θεοῖς ἢ θέλεις κακῶς ἀπολέσθαι; Ὁ ἅγιος Βλάσιος εἶπεν· Θεοὶ οἳ τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν οὐκ ἐποίησαν ἀπολέσθωσαν. Ὃν δὲ σύ, τύραννε, ἀπειλεῖς μοι θάνατον, ζωῆς αἰωνίου πρόξενός μοι γενήσεται. Ὁ δὲ ἡγεμὼν θεάμενος τὸ ἀμετάθετον αὐτοῦ τῆς πίστεως ἐκέλευσεν αὐτὸν ἐπὶ τοῦ ξύλου ἀναρτηθέντα ξέεσθαι εὐτόνως. Ξεόμενος δὲ ὁ τοῦ Θεοῦ μάρτυς Βλάσιος ἐπὶ πολύ, λέγει τῷ ἡγεμόνι· Ὦ ἀσεβέστατε καὶ παράνομε, νομίζεις με πληγαῖς καταπτοεῖν; Ἐγὼ Ἰησοῦν Χριστὸν ἐνδυναμοῦντά με, καὶ οὐ φοβοῦμαι σου τὰς βλεπομένας βασάνους, ἀποβλέπων εἰς τὰ προσδοκώμενα ἀγαθὰ τὰ ἐπηγγελμένα τοῖς αὐτὸν ἐκζητοῦσιν. Τότε ἐκέλευσεν ὁ ἡγεμὼν κατενεχθῆναι αὐτὸν ἀπὸ τοῦ ξύλου. Κατενεχθέντος δὲ αὐτοῦ πάλιν ἐκέλευεν αὐτὸν βληθῆναι ἐν τῇ φυλακῇ. Ἀπαγομένου δὲ τοῦ ἁγίου Ἱερομάρτυρος Βλασίου ἐν τῇ φυλακῇ, ἰδοὺ γυναῖκες ἑπτὰ εὐσεβεῖς καὶ φοβούμεναι τὸν Θεὸν ἠκολούθουν αὐτῷ, δεχόμεναι τὰ ἀποστάζοντα ἐξ αὐτοῦ αἵματα καὶ ἑαυτὰς ἐπαλείφουσαι. Ταύτας τοίνυν ἰδόντες οἱ δήμιοι τὰς γυναῖκας καὶ κρατήσαντες αὐτὰς ἀπήγαγον τῷ ἡγεμόνι λέγοντες αὐτῷ ὅτι καὶ αὗται Χριστιαναί εἰσιν. Ἰδὼν δὲ αὐτὸς ὁ ἡγεμὼν λέγει πρὸς αὐτάς· Πείσθητε, καὶ θύσατε τοῖς θεοῖς ἵνα καὶ δόξης καὶ τιμῶν μεγάλων ἀξιωθῆτε παρ᾿ ἐμοῦ· ἐπεὶ μέλλετε πικρῶς ἀποθνήσκειν. Αἱ δὲ τίμιαι καὶ ἅγιαι ἐκεῖναι γυναῖκες ἀποκριθεῖσαι εἶπον αὐτῷ· Εἰ θέλεις, ὦ ἡγεμών, ἵνα θύσωμεν τοῖς θεοῖς σου, πορευθῶμεν ὁμοῦ ἔγγιστα τῆς λίμνης, καὶ σὺ μὲν βάλε τοὺς θεοὺς σου εἰς σάκκον καὶ σφράγισον αὐτοὺς μολίβῳ, ἡμεῖς δὲ νιψάμεναι τὰ πρόσωπα ἡμῶν ἐν τῇ λίμνῃ προσελθῶμεν καὶ θύσωμεν αὐτοῖς. Ταῦτα ἀκούσας ὁ ἡγεμὼν καὶ περιχαρὴς γενόμενος προσήνεγκεν αὐταῖς τοὺς θεοὺς αὐτοῦ. Αἱ δὲ λαβοῦσαι ἐνέβαλον καὶ κατεπόντισαν εἰς τὸν βυθὸν τῆς λίμνης. Ζ'. Ἰδὼν δὲ ταῦτα ὁ ἡγεμὼν ἀλλοίωσεν αὐτοῦ τὴν ὄψιν, καὶ ἐμμανὴς γενόμενος σφόδρα βρύξας ὥσπερ λέων, καὶ κροτήσας τὰς χεῖρας αὐτοῦ ἐθυμώθη λίαν κατὰ τῶν στρατιωτῶν, καὶ εἶπεν· Ὦ κάκιστοι καὶ δεινοὶ ὑπηρέται, διὰ τί οὐ κατέσχετε τοὺς θεούς ἵνα μὴ ἐμβληθῶσιν ἐν τῷ βυθῷ τῆς λίμνης; Οἱ δὲ στρατιῶται ἀποκριθέντες εἶπον τῷ ἡγεμόνι· Ὦ κράτιστε ἡγεμών, δόλον σοι ἐλάλησαν αἱ γυναῖκες αὗται καὶ κατεπόντισαν τοὺς θεοὺς σου. Ἡμεῖς δὲ μὴ γινώσκοντες τοῦτο οὐκ ἐκρατήσαμεν αὐτάς. Αἱ δὲ τίμιαι ἐκεῖναι καὶ ἅγιαι γυναῖκες εἶπον· Θεὸς ἀληθινὸς δόλον οὐ πάσχει, εἰ μὴ ξύλα κωφὰ καὶ λίθοι καὶ χρυσὸς καὶ ἄργυρος καὶ πάντες οἱ πεποιθότες ἐπ᾿ αὐτοῖς. Τότε ἐμμανὴς γενόμενος ὁ ἡγεμὼν ἐκέλευσεν ἐγκαῆναι κάμινον σφοδροτάτην, καὶ μόλιβδον λυθῆναι, καὶ κτένια σιδηρᾶ ἐνεχθῆναι, καὶ ἑπτὰ συμψέλλια χαλκᾶ πυρωθῆναι, ἁπλωθῆναι καὶ ὀθόνην λαμπρὰν ἐν ἑτέρῳ τόπῳ· καὶ εἶπε πρὸς τὰς ἁγίας· Ἐκλέξασθε ἓν ἐκ τῶν δύο, ἢ προσκυνῆσαι καὶ θῦσαι
823
-
ADDENDA. FEBRUARIUS.
824
κείνη λαβοῦσα τὴν ἐντολὴν παρὰ τοῦ ἁγίου Ἱερομάρτυρος Βλασίου δοξάζουσα τὸν Θεὸν ἀπῄαι χαι
ρουσα ἐπὶ τὸν οἶκον αὐτῆς, καὶ ἐπληρώθη καὶ ἐν ταύτῃ τῇ πιστῇ χήρᾳ ἡ Γραφὴ ἡ λέγουσα ότι ο Λα
ληθήσεται πανταχοῦ δ ἐποίησεν αὕτη εἰς μνημόσυνον αὐτῆς·»
VI. Tyrannus autem cum secundo progressus
sedisset in tribunali, jussit adduci Dei martyrem.
Quo adducto, dicit ei præses: Blasi, diisne sacrifcas, au vis male perire? Dixit sanctus Blasius:
Dii, qui coelum et terram non fecerunt, pereant.
Quam tu autem mihi minaris mortem, ea mihi vitam æternam conciliabit. Præses vero cum vidisset
ejus fidem immutabilem, jussit eum in ligno suspensum cadi vehementer. Cum diu autem cæderetur martyr Dei Blasius, dicit duci: O impie et
inique, putasne me terrere plagis? Habeo Jesum
Christum, qui me corroborat, et non tiinen tua,
quæ videntur, tormenta, aspiciens ad bona, quæ
exspectantur, quæ sunt promissa iis, qui ipsum
quærunt. Tunc jussit prases eum de ligno deponi.
Cum fuisset autem depositus, jussit eum rursus μ
conjici in custodiam. Cum vero abduceretur in
custodiam sanctus martyr Blasius, ecce septem
mulieres piae et timentes Deum, eum sequebantur,
excipientes sanguinem, qui ex ipso distillabat, et
seipsas ungentes. Quas cum vidissent lictores et
approbendissent, duxerunt ad præsidem, ei dicentes. Hæ quoque sunt Christiana. Cum eas
autem præses vidisset, dicit eis: Persuadeamini,
et diis sacrificate, ut magnos honores a me consequamini. Venerandæ vero et sanctæ mulieres illæ
respondentes, dixerunt ei: Si vis, o præses, ut
diis tuis sacrificemus, eamus prope lacum: et tu
quidem immitte deos tuos in saccum,et eos plumbo
obsigna: nos autem cum abluerimus vultus nostros in lacu, accedemus, et eis sacrificabimus.
His lætatus præses, ad eas adduxit deos suos.
Illa autem cum eos accepissent, dejeccrunt et
demerserunt in profundo lacus.
Γ'. 'Ο δὲ τύραννος ἐν δευτέρα προόδῳ καθίσας
ἐπὶ του βήματος ἐκέλευσεν ἀχθῆναι τὸν τοῦ Θεοῦ
μάρτυρα. Αχθέντος δὲ αὐτοῦ λέγει αὐτῷ ὁ ἡγεμών
Βλάσιε, θύεις τοῖς θεοῖς ἤ θέλεις κακῶς ἀπολέ
σθαι; Ὁ ἅγιος Βλάσιος εἶπεν· Θεοὶ οἳ τὸν οὐρανὸν
καὶ τὴν γῆν οὐκ ἐποίησαν ἀπολέσθωσαν. "Ον δὲ σὺ,
τύραννε, ἀπειλεῖς μοι θάνατον, ζωῆς αἰωνίου πρό
ξενός μοι γενήσεται. Ὁ δὲ ἡγεμὼν θεάμενος τὸ
ἀμετάθετον αὐτοῦ τῆς πίστεως ἐκέλευσεν αὐτὸν ἐπὶ
τοῦ ξύλου ἀναρτηθέντα ξέεσθαι ευτόνως. Ξεόμενος
δὲ ὁ τοῦ Θεοῦ μάρτυς Βλάσιος ἐπὶ πολὺ, λέγει τῷ
ἡγεμότια Ὦ ἀσεβέστατε καὶ παράμονε, νομίζεις με
πγηγαῖς καταπτοεῖν; Ἔγω Ἰησοῦν Χριστὸν ἐνδυνα
μουντά με, καὶ οὐ φοβοῦμαι σου τὰς βλεπομένας
βασάνους, ἀποβλέπων εἰς τὰ προσδοκώμενα ἀγαθὰ
τὰ ἐπηγγελμένα τοῖς αὐτὸν ἐκζητοῦσιν. Τότε ἐκέ
λευσεν ὁ ἡγεμὼν κατενεχθῆναι αὐτὸν ἀπὸ τοῦ
ξύλου. Κατενεχθένιος δὲ αὑτοῦ πάλιν ἐκέλευεν
αὐτὸν βληθῆναι ἐν τῇ φυλακῇ, ᾿Απαγομένου δὲ τοῦ
ἁγίου Ἱερομάρτυρος Βλασίου ἐν τῇ φυλακῇ, ἰδοὺ
γυναῖκες ἑπτὰ εὐσεβέτς καὶ φοβούμεναι τὸν Θεὸν
ήκολούθουν αὐτῷ, δεχόμεναι τὰ ἀποστάζοντα ἐξ
αὐτοῦ αἵματα καὶ ἑαυτὰς ἐπαλείφουσαι. Ταύτας
τοίνυν ἰδόντες οἱ δήμιοι τάς γυναῖκας καὶ κρατήσαν.
τες αὐτὰς ἀπήγαγον τῷ ἡγεμόνι λέγοντες αὐτῷ ὅτι
Καὶ αὗται Χριστιαναί εἰσιν. Ἰδὼν δὲ αὐτὸς ὁ ἡγε
μὼν λέγει πρὸς αὐτάς· Πείσθητε, καὶ θύσατε τοῖς
θεοῖς ἵνα καὶ δόξης καὶ τιμῶν μεγάλων ἀξιωθῆτε
παρ᾿ ἐμοῦ ἐπεὶ μέλλετε πικρῶς ἀποθνήσκειν. Αἱ δὲ
τίμιαι καὶ ἅγιαι ἐκεῖναι γυναῖκες ἀποκριθεῖσαι
εἶπον αὐτῷ. Εἰ θέλεις, ὦ ἡγεμὼν, ἵνα θύσωμεν τοῖς
θεοῖς σου, πορευθῶμεν όμου ἔγγιστα τῆς λίμνης,
καὶ σὺ μὲν βάλε τοὺς θεοὺς σου εἰς σάκκον καὶ
σφράγισον αὐτοὺς μολίβος, ἡμεῖς δὲ νιψάμεναι τὰ
πρόσωπα ἡμῶν ἐν τῇ λίμνῃ προσελθωμεν καὶ θύσωμεν αὐτοῖς. Ταῦτα ἀκούσας ὁ ἡγεμὼν καὶ περιχαρής γενόμενος προσήνεγκεν αὐταῖς τοὺς θεοὺς αὐτοῦ. Αἱ δὲ λαβοῦσαι ἐνέβαλον ἐαταποντίσαςαι εἰς
τὸν βυθὸν τῆς λίμνης.
VII. Cum hæc vidisset præses, et furore fuisset
percitus, valde rugiens sicut leo, et plaudens manibus, fuit admodum iratus militibus, et dixit eis:
O pessimi ministri, cur non deos retinuistis, ne in
profundum lacus injicerentur? Respondentes autem
milites, dixerunt præsidi: O optime præses,dolum
ttbi locuta sunt hæ mulieres, et deos luos demerserunt. Nos vero hoc nescientes, eos non tenuimus. Dixerunt autem illæ sanctæ et venerandæ mulieres:
Deus verus dolum non patitur,sed surda ligna et lapides, et aurum et argentum, et omnes, qui confidunt
in eis. Tunc furore percitus prases, jussit fornacem
accendi vehementissimam, et dissolvi plumbum, et
ferreos afferri pectines, et septem aeneas laminas candeferi: splendidum autem linteum extendi in alio loco, dixitque sanctis mulieribus: Eligite unum ex
duobus,aut adorare et diis sacrificare, et conservare
animas vestras, ambulantes in linteo, aut, si nolitis,
experiri tormenta quæ sunt vobis parata. Una vero ex
G
Ζ΄. Ἰδὼν δὲ ταῦτα ὁ ἡγεμὼν ἀλλοίωσεν αὐτοῦ
τὴν ὄψιν, καὶ ἐμμανὴς γενόμενος σφόδρα βρύξας
ὥσπερ λέων, και προτήσας τὰς χεῖρας αὐτοῦ ἐθυμώ
θην λίαν κατὰ τῶν στρατιωτῶν, καὶ εἶπεν· Ὦ κάκι
στοι καὶ δεινοὶ ὑπηρέται, διὰ τί οὐ κατέσχετε τοὺς
θεούς ἵνα μὴ ἐμβληθῶσιν ἐν τῷ βυθῷ λίμνης;
Οἱ δὲ στρατιῶται ἀποκριθέντες εἶπον τῷ ἡγεμόνι·
Ὦ κράτιστε ἡγεμὼν, δόλον σοιἐλάλησαν αἱ γυναῖ
κες αὗται κατεπόντισαν τοὺς θεοὺς σου. Ἡμεῖς δὲ
μὴ γινώσκοντες τοῦτο οὐκ ἐκρατήσαμεν αὐτάς. Αἱ
δὲ τίμιαι ἐκεῖναι καὶ ἅγιαι γυναῖκες εἶπον· Θεὸς
ἀληθινὸς δόλον οὐ πάσχει, εἰ μὴ ξύλα κωφὰ καὶ λίθοι
καὶ χρυσὸς καὶ ἄργυρος καὶ πάντες οἱ πεποιθότες
ἐπ᾿ αὐτοῖς. Τότε ἐμμανής γενόμενος ὁ ἡγεμὸν ἐκέ
λευσεν ἐγκαῆναι κάμινον σφοδροτάτην, καὶ μόλιβδον λυθῆναι, καὶ κτένια σιδηρᾶ ἐνεχθῆναι, καὶ ἑπτὰ
συμψέλλια χαλκά πυρωθῆναι, ἁπλωθῆναι καὶ ὀθόνην
λαμπρὰν ἐν ἑτέρῳ τόπῳ· καὶ εἶπε πρὸς τὰς ἁγίας
Εκλέξασθε ἓν ἐκ τῶν δύο, ἤ προσκυνῆσαι καὶ θύσαι
col. 825–826page 17 of 21
PG 116:825τοῖς θεοῖς, καὶ σῶσαι τὰς ψυχὰς ὑμῶν περιπατοῦσι ἐν τῇ ὀθόνῃ, ἢ μὴ βουλομέναις πειραθῆναι τοῖς ἡτοιμασμένοις ὑμῖν κολαστηρίοις. Μία δὲ ἐξ αὐτῶν ἔχουσα παιδία δύο ἁρπάσασα τὴν ὀθόνην ἐμβαλοῦσα εἰς τὴν κάμινον κατέκαυσεν αὐτήν. Τὰ δὲ παιδία εἶπον πρὸς τὴν μητέρα αὐτῶν· Τιμία ἡμῶν μῆτερ, μὴ ἀφήσῃς ἐπὶ τῆς γῆς ταύτης ἀπολέσθαι, ἀλλ᾽ ὡς ἐνέπλησας ἡμᾶς τοῦ καλοῦ καὶ ἀδόλου καὶ γλυκυτάτου σου γάλακτος, οὕτως ἔμπλησον ἡμᾶς καὶ τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν. Η'. Ὁ δὲ ἡγεμὼν ἐκέλευσε κρεμασθῆναι αὐτὰς, καὶ ξέεσθαι αὐτῶν τὰς σάρκας μετὰ τῶν κτενίων τῶν σιδηρῶν. Οἱ δὲ στρατιῶται ἐθεώρουν ὅτι ἀντὶ αἵματος γάλα ἔρρεον αἱ σάρκες αὐτῶν. Οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ αἱ σάρκες αὐτῶν ἑωρῶντο λαμπραί ὡσεὶ χιών, ὅτι ἄγγελοι Κυρίου κατελθόντες καὶ θεραπεύσαντες ἔλεγον αὐταῖς· Μὴ φοβεῖσθε· ὁ καλὸς γὰρ ἐργάτης ἀρξάμενος ἐν θέρει καὶ τελέσας, καὶ εὐλογηθεὶς παρὰ τοῦ ἐργοδότου, καὶ λαβὼν τὸν μισθὸν αὐτοῦ, χαίρων πορεύεται εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ. Οὕτως οὖν καὶ ὑμεῖς ἀγωνίσασθε, ὅπως ἀπολάβητε παρὰ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τὴν αἰώνιον καὶ ἀτελεύτητον ζωήν. Τότε ὁ ἡγεμὼν ἐκέλευσεν κατενεχθείσας αὐτὰς βληθῆναι ἐν τῇ καμίνῳ. Καὶ βληθέντων αὐτῶν εὐθέως ἐπαύσθη τὸ πῦρ, καὶ ἐξεβλήθησαν ἐκ τῆς καμίνου αἱ ἅγιαι γυναῖκες ἀβλαβεῖς φυλαχθεῖσαι τῇ τοῦ Κυρίου χάριτι. Λέγει οὖν πρὸς αὐτὰς ὁ ἡγεμών· Ἀποῤῥίψαντες τὰς γοητείας ὑμῶν προσέλθετε καὶ θύσατε τοῖς θεοῖς μου. Αἱ δὲ ἅγιαι ἑπτὰ γυναῖκες ὡς ἐξ ἑνὸς στόματος εἶπον αὐτῷ· Μή σοι γένηται τοῦτο, κύων αἱμοπότα, ἵνα ἡμεῖς καταλείψωμεν τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν, καὶ προσκυνήσωμεν λίθους καὶ ξύλα ὅμοιά σου κωφὰ καὶ ἀναίσθητα. Τὸ λοιπὸν ποίει ὃ βούλει εἰς ἡμᾶς· καὶ γὰρ καὶ ἡμεῖς κεκλημέναι ἐσμὲν εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. Τότε χολέσας ὁ ἡγεμὼν ἔδωκεν τὴν κατ᾽ αὐτῶν ἀπόφασιν, καὶ λαβόντες αὐτὰς οἱ δήμιοι ἀπήγαγον ἐπὶ τὸν προκείμενον αὐταῖς τόπον. Θ'. Αἱ δὲ ἅγιαι ἑπτὰ γυναῖκες ἐλθοῦσαι ἐν τῷ τόπῳ ᾧ ἔμελλον τελειοῦσθαι παρεκάλουν τοὺς δημίους λέγουσαι· Συγχωρήσατε ἡμῖν προσεύξασθαι ἐπὶ μικρόν· καὶ κλίνασαι τὰ γόνατα αὐτῶν ἐπὶ τὴν γῆν εἶπον οὕτως· Δόξα σοι τῷ μεγάλῳ καὶ δεδοξασμένῳ ἡμῶν Θεῷ, δόξα σοι τῷ βασιλεύοντι εἰς αἰῶνας Ἰησοῦ Χριστοῦ, δόξα σοι τῷ ἡμᾶς καλέσαντι ἐν τῇ ὁδῷ τῆς ἀγαθότητος σου. Τίς γὰρ θεὸς μέγας ὡς σὺ ὁ θεὸς ἡμῶν, ὁ ἀποχωρίσας ἡμᾶς ἐκ τοῦ σκότους καὶ καλέσας εἰς τὸ φῶς τὸ ἀληθινὸν καὶ γλυκύτατον; Διὸ δεόμεθά σου, Κύριε, συναρίθμησον καὶ ἡμᾶς ἐν τῇ ἁγίᾳ καὶ πρωτομάρτυρι σου Θέκλη προσδεχόμενος τὴν πρεσβείαν τοῦ ὁσιωτάτου πατρὸς ἡμῶν καὶ ποιμένος Βλασίου τοῦ ὁδηγήσαντος ἡμᾶς πρὸς τὴν ἄθλησιν ταύτην καὶ ἀπόλαυσιν τῆς αἰωνίου ζωῆς. Ταῦτα τοίνυν εὐξάμεναι αἱ ἅγιαι γυναῖκες καὶ ἀναστᾶσαι ἐκ τοῦ ἐδάφους, καὶ ἐκτείνασαι τὰς χεῖρας αὐτῶν καὶ ἀνανεύσασαι τοὺς ὀφθαλμοὺς εἰς τὸν οὐρανὸν ἐν καθαρᾷ καρδίᾳ καὶ μιᾷ ψυχῇ εἶπον πρὸς τὸν Θεόν· Δόξα σοι, Κύριε ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὁ καταξιώσας ἡμᾶς εἰς τὸ θυσιαστήριόν σου τοῦτο παραστῆναι ὡς ἀσπίλους ἀμνάδας καὶ λογικάς. Πρόσδεξαι οὖν, Δέσποτα, καὶ τὰς ψυχὰς ἡμῶν ἐν τῷ
825
CERTAMEN S. BLASII ET SOCIORUM.
826
τοῖς θεοῖς, καὶ σῶσαι τὰς ψυχὰς ὑμῶν περιπατοῦσι iis, habens duos pueros, rapuit linteum et injecit in
ἐν τῇ ὀθόνῃ, ἢ μὴ βουλομέναις πειραθῆναι τοῖς ἡτοι- fornacem et id combussit. Pueri autem dicebant matri
μασμένοις ὑμῖν κολαστηρίοις. Μία δὲ ἐξ αὐτῶν sum: Veneranda mater nostra, ne sinas nos in hac terra
ἔχουσα παιδία δύο ἁρπάσασα τὴν οθόνην ἐμβαλοῦσα interire: sed quomodo nosimplevisti pulchro et suaεἰς τὴν κάμινον κατέκαυσεν αὐτήν. Τὰ δὲ παιδία vissimo tuo lacle nos quoque impleregno calorum.
εἶπον πρὸς τὴν μητέρα αὐτῶν Τιμία ἡμῶν μῆτερ, μὴ ἀφήσῃς ἐπὶ τῆς γῆς ταύτης ἀπογέσθαι,
ἀλλ᾽ ὡς ἐνέπλησας ἡμᾶς τοῦ καλοῦ καὶ ἀδόλου καὶ γλυκυτάτου του γάλακτος, οὕτως ἔμπλησον ἡμᾶς
καὶ τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν.
.
•
Β'. Ο δὲ ἡγεμὼν ἐκέλευσε κρεμασθῆναι αὐτὰς, VIII. Præses autem jussit eas suspendi, et eaκαὶ ξέεσθαι αὐτῶν τὰς σάρκας μετὰ τῶν κτενίων rum carneslacerari pectinibus ferreis. Videbant veτῶν σηδηρῶν. Οἱ δὲ στρατιῶται ἐθεώρουν ὅτι ἀντὶ ro milites ex earum carnibus manerelac pro sanguiαἵματος γάλα ἔβρεον αἱ σάρκες αὐτῶν. Οὐ μὴν ne. Quin etiam earum carnes cernebantur ut nix
ἀλλὰ καὶ αἱ σάρκες αὐτῶν ἑωρῶντο λαμπραί ὡσεὶ candida. Angeli enim Domini, qui descenderant,
χιών, ὅτι ἄγγελοι Κυρίου κατελθόντες καὶ θεραπεύ- cum eas curassent, dicebant eis: Ne timeatis.
σαντες ἔλεγον αὐταῖς· Μὴ φοβεῖσθε· ὁ καλὸς γὰρ Bonus enim operarius cum æstate inceperit et
ἐργάτης ἀρξάμενος ἐν θέρει καὶ τελέσας, καὶ εὐλο- perfecerit, et a domino operis fuerit benedictus,
γηθεὶς παρὰ τοῦ ἐργοδότου, καὶ λαβὼν τὸν μισθὸν et mercedem ejus acceperit,lætus vadit in domum
αὐτοῦ, χαίρων πορεύεται εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ. Ο- suam. Sic ergo vos quoque decertate et a Servatore
τως οὖν καὶ ὑμεῖς ἀγωνίσασθε, ὅπως ἀπολάβητε nostro Jesu Christo æternam et quæ nunquam deπαρὰ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τὴν αἰώ- sinit vitam accipiatis. Tunc prases jussit eas depoνιῶν καὶ ἀτελεύτητον ζωήν. Τότε ὁ ἡγεμὼν ἐκέλευ- sitas jaci in caminum. Cum autem jacta fuissent,
σεν κατενεχθείσας αὐτὰς βληθῆναι ἐν τῇ καμίνῳ. protinus cessavit ignis, et ejecta sunt ex fornace il
Καὶ βληθέντων αὐτῶν εὐθέως ἐπαύθη τὸ πῦρ, καὶ las conservatæ sancta mulieres. Dicit vero eis praeἐξεβλήθησαν ἐκ τῆς καμίνου αἱ ἅγιαι γυναῖκες ses: Abjectis vestris praestigiis, accedite, et diis meis
ἀβλαβεῖς φυλαχθεῖσαι τῇ τοῦ Κυρίου χάριτι. Λέγει sacrificate. Sancta autem septem mulieres,tanquam
οὖν πρὸς αὐτὰς ὁ ἡγεμών· ᾿Αποῤῥίψαντες τὰς γοη- uno ore dixerunt ei: Ne tibi bene sit, ο fli diaboli,ut
τείας ὑμῶν προσέλθετε καὶ θύσατε τοῖς θεοῖς μου. nos relinquamus Dominum nostrum Jesum ChriΑἱ δὲ ἅγιαι ἑπτὰ γυναίκες ὡς ἐξ ἑνὸς στόματος stumn, et adoremus lapides et ligna, quæ sunt siεἶπον αὐτῷ· Μή σοι γένηται τοῦτο, κύων αἱμοπότα, militer atque tu, surda et nullo sensu prædita.De
ἵνα ἡμεῖς καταλείψωμεν τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν cætero fac in nos, quod velis. Nam nos quoque
Χριστὸν, καὶ προσκυνήσωμεν λίθους και ξύλα όμοιά vocatæ sumus in regnum colorum. Tunc ira perσου κωφὰ καὶ ἀναίσθητα. Τὸ λοιπὸν ποίει 5 βούλει citus præses,tulit in eas sententiam: et accipientes
εἰς ἡμᾶς· καὶ γὰρ καὶ ἡμεῖς κεκλημέναι ἐσμὲν ἐ, eas lictores, duxerunt eas ad locum eis propositum.
τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν. Τότε χολέας ὁ ἡγεμών ἔδωκεν τὴν κατ᾿ αὐτῶν ἀμόφασιν, καὶ λαβόντες οὐτὰς οἱ δήμοι ἀπήγαγον ἐπὶ τὸν προκείμενον αὐταῖς τόπον.
Θ'. Αἱ δὲ ἄγιαι ἑπτὰ γυναῖκες ἐλθοῦσαι ἐν τῷ τώ IX. Sanctæ autem septem mulieres cum venisπῳ ᾧ ἔμελλον τελειοῦσθαι παρεκάλουν τους δημίους sent ad locum, in quo erant consummanda, roλέγουσαι· Συγχωρήσατε ἡμῖν προσεύξασθαι ἐπὶ garunt lictores, dicentes: Concedite nobis, ut
μικρόν· καὶ κλίνασαι τὰ γόνατα αὐτῶν ἐπὶ τὴν γῆν parumper precemur: et flexis in terram genibus,
εἶπον οὕτως· Δόξα σοι τῷ μεγάλῳ καὶ δεδοξασμένῳ sic dixerunt: Gloria tibi,magno et glorificato noἡμῶν Θεῷ, δόξα σοι τῷ βασιλεύοντι εἰς αἰῶνας Ἰη- stro Deo; gloria tibi Christe,qui regnas in secula,
σοῦ Χριστοῦ, δόξα σοι τῷ ἡμᾶς καλέσαντι ἐν τῇ ὁδῷ qui nos vocasti in viam bonitatis tuæ. Quis est
τῆς ἀγαθότητος σου. Τίς γὰρ θεὸς μέγας ὡς σὺ ὁ enim magnus, sicut tu Deus noster, qui nos fecisti
θεὸς ἡμῶν, ὁ ἀποχωρίσας ἡμᾶς ἐκ τοῦ σκότους καὶ recedere a tenebris, et vocasti nos ad veram luκαλέσας εἰς τὸ φῶς τὸ ἀληθινὸν καὶ γλυκύτατον; cem et suavissimam? Quamobrem rogamus te,
Διὸ δεόμεθά σου, Κύριε, συναρίθμησον καὶ ἡμᾶς ἐν Domine, uos connumera cum prima martyre lua
τῇ ἁγίᾳ καὶ πρωτομάρτυρι σου Θέκλη προσδεχόμε- Thecla,accipiens intercessionem sanctissimi patris
νος τὴν πρεσβείαν τοῦ ὁσιωτάτου πατρὸς ἡμῶν καὶ nostri et pastoris Blasii, qui deduxit nos ad hanc
ποιμένος Βλασίου τοῦ ὁδηγήσαντος ἡμᾶς πρὸς τὴν veritatem et fruitionem vitæ æternæ. Hæc cum
ἄθλησιν ταύτην καὶ ἀπόλαυσιν τῆς αἰωνίου sanctæ fuissent precatæ mulieres, et e solo surζωῆς. Ταῦτα τοίνυν εὐξάμεναι αἱ ἅγιαι γυναῖκες rexissent, et manus suas extendissent, et oculis in
καὶ ἀναστᾶσαι ἐκ τοῦ ἐδάφους, καὶ ἐκτείνασαι τὰς cœlum suspexissent, mundo corde et uno animo
χεῖρας αὐτῶν καὶ ἀνανεύσασαι τοὺς ὀφθαλμοὺς εἰς Deo dixerunt: Gloria tibi, Domine Deus noster,
τὸν οὐρανὸν ἐν καθαρᾷ καρδίᾳ καὶ μιᾷ ψυχῇ εἶπον qui nos dignatus es sistere ad hanc luam aram,
πρὸς τὸν Θεόν· Δόξα σοι, Κύριε ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὁ tanquam agnas immaculatas et ratione prædilas,
καταξιώσας ἡμᾶς εἰς τὸ θυσιαστήριόν σου τοῦτο nostras quoque animas suscipe in coelesti tua ara,
παραστῆναι ὡς ἀσπίλους ἀμνάδας καὶ λογικάς. Πρόσω ut bonus et benignus. Pueri autem accedentes ad
δεξαι οὖν, Δέσποτα, καὶ τὰς ψυχὰς ἡμῶν ἐν τῷ matrem, dixerunt ei: Maler, corona nobis s
σου
col. 827–828page 18 of 21
PG 116:827ἐπουρανίῳ σου θυσιαστηρίῳ ὡς ἀγαθὸς καὶ φιλάνθρωπος. Τὰ δὲ παιδία προσελθόντα τῇ ἰδίᾳ μητέρι εἶπον αὐτῇ· Μῆτερ, οἱ στέφανοι ἡμῶν ἔτοιμοι εἰσι παρὰ τῷ ἐπουρανίῳ Θεῷ· παράθου οὖν ἡμᾶς τῷ ἁγιωτάτῳ καὶ γενναίῳ ἀθλητῇ τοῦ Χριστοῦ, τῷ ἐπισκόπῳ ἡμῶν καὶ καλῷ ποιμένι Βλασίῳ τῷ ἀοιδίμῳ. Τότε ὁ σπεκουλάτωρ ἀπέτεμε τὰς κεφαλὰς τῶν ἑπτὰ ἁγίων γυναικῶν, καὶ ἐτελειώθησαν ἐν Κυρίῳ μηνὶ Φεβρουαρίῳ. Ι΄. Μετὰ δὲ ταῦτα κελεύει ὁ ἡγεμὼν ἀχθῆναι τὸν ἅγιον Βλάσιον ἐκ τῆς φρουράς. Ἀχθέντος δὲ αὐτοῦ εἶπε πρὸς αὐτόν· Κᾶν ἄρτι θύεις τοῖς θεοῖς ἢ οὔ; Λέγει πρὸς αὐτὸν ὁ ἅγιος Βλάσιος· Ἀθλιε τυφλὸς ὢν οὐχ ὁρᾷς τὸ φῶς τοῦ Θεοῦ τὸ ἀληθινόν. Τίς γὰρ ἀνθρώπων ποτὲ γνωρίσας θεὸν ζῶντα, εἰδώλοις νεκροῖς θύει ἢ προσκυνεῖ; Σὺ οὖν, ἐσκοτισμένε καὶ ἄνομε, γνῶθι ὅτι Θεὸν ζῶντα ἀφῆκας, καὶ λίθοις ἀναισθήτοις προσκυνεῖς. Ἀλλ' ἐγὼ οὐ φοβηθήσομαι τὰς ἀπειλάς σου. Ὡς θέλεις οὖν, οὕτως με βασάνισον. Τὰς σάρκας μου παραδίδωμί σοι· τῆς δὲ ψυχῆς ὁ Θεὸς ἐξουσιάζει. Ὁ ἡγεμὼν λέγει πρὸς τὸν ἅγιον· Ἐὰν ῥίψω σε ἐν τῇ λίμνῃ, τί σε ὠφελήσῃ ἐπὶ τοῦ ὕδατος ὃν λέγεις Χριστὸν, ὃν καὶ προσκυνεῖς; Ὁ ἅγιος Βλάσιος εἶπεν· Τυφλὲ καὶ ἀναίσθητε, κίβδηλα προσκυνεῖς ἔψυχα, καὶ νομίζεις σωθῆναι· ἐγὼ δὲ Θεῷ ζῶντι λατρεύων οὐ δείξω σοι τὰς τοῦ Θεοῦ μου δυνάμεις ἐν τῷ ὕδατι; Τότε οὖν ἐκέλευσεν ὁ ἡγεμὼν βληθῆναι αὐτὸν ἐν τῇ λίμνῃ. Ὁ δὲ ἅγιος προλαβὼν κατεσφράγισεν τὸ ὕδωρ. Καὶ τούτου γενομένου ἔστη ὥσπερ γέφυρα, καὶ καθεσθεὶς ἀνὰ μέσον τῆς λίμνης ὁ μακάριος Βλάσιος εἶπε πρὸς τοὺς δημίους· Εἰ ἔχετε θεοὺς, δείξατε τὰς δυνάμεις αὐτῶν, καὶ εἰσέλθετε καὶ ὑμεῖς ὧδε πρός με. Καὶ εὐθέως εἰσελθόντες ἑξηκονταοκτὼ ἄνδρες κατεποντίσθησαν εἰς τὸν βαθὸν τοῦ ὕδατος. Τότε ἄγγελος Κυρίου κατελθὼν πρὸς τὸν ἅγιον λέγει αὐτῷ· Κεχαριτωμένη καὶ λαμπρὰ ψυχή, ἀρχιερεῖ τοῦ Θεοῦ, ἔξελθε ἐκ τοῦ ὕδατος, καὶ ἀπολάμβανε τὸν παρὰ τοῦ Θεοῦ σοι ἡτοιμασμένον στέφανον αἰώνιον. ΙΑ΄. Ὁ δὲ ἅγιος Βλάσιος ἀναστὰς ἀπὸ τοῦ ὕδατος περιπατῶν ὡς ἐπὶ γῆς ἐξῆλθεν ἀβλαβής, καὶ ἔλαμψε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὥσπερ φῶς ὥστε θαυμάζειν τοὺς ὁρῶντας αὐτὸν πάντας. Ὁ δὲ ἡγεμὼν εἶπε πρὸς αὐτόν· Τοσοῦτον ἔκρινας, ἄθλιε, τοῦ μὴ θύσαι τοῖς θεοῖς; Ὁ ἅγιος Βλάσιος εἶπε· Γίνωσκε, τύραννε καὶ αἱμοπότα, ὅτι Χριστοῦ δοῦλός εἰμι καὶ οὐ θύω δαίμοσί ποτε. Τότε χολέσας ὁ ἡγεμὼν ἔδωκε κατ' αὐτοῦ τὴν ἀπόφασιν λέγων· Βλάσιος ὁ ἐμοὶ ἀπειθήσας καὶ τοῦ αὐτοκράτορος βασιλέως καταφρονήσας καὶ τοὺς θεοὺς πλεῖστα ἀτιμάσας καὶ τοὺς ἑξηκονταοκτὼ ἄνδρας ἐν τῷ βυθῷ τῆς λίμνης ἀπολέσας, ξίφει ἀποτμηθήτω τὴν κεφαλὴν ἅμα τοῖς δυσὶ παιδίοις. Λαβὼν δὲ τὴν ἀπόφασιν ὁ μακάριος, καὶ ἐλθὼν ἐπὶ τὸν τόπον, στὰς ὁ ἅγιος προσηύξατο πρὸς Κύριον λέγων· Κύριε ὁ Θεὸς τῶν δυνάμεων, ὁ ρυσάμενός με ἀπὸ τῶν εἰδώλων, ὁ τὸ σκότος φῶς ποιήσας καὶ τὴν πλάνην ἀλήθειαν, ὁ καθήμενος ἐπάνω τῶν χερουβίμ, καὶ ἀνοίγων καταρράκτας οὐρανῶν, ὁ ἐκτείνας τὸ τόξον σου ἐν τῇ χειρί σου, ὁ τὸν διάβολον ταπεινώσας, καὶ τὸν δράκοντα καθηλώσας, ἐπήκοος μου γενοῦ τοῦ δούλου σου· καὶ ὅστις ἂν προσέλθῃ τῷ θυσιαστηρίῳ σου, τούτῳ καὶ οἱανοῦν ἄκανθα ἢ ὀστοῦν
827
ADDENDA. - FEBRUARIUS.
parats apud Deum coelestem. Nos ergo et com- a
menda sanctissimo et forti athletæ, episcopo nostro
et pastori Blasio. Tunc spiculator abscidit capila
septem sanctarum mulierum, et occulte fuerunt
consummatæ.
828
ἐπουρανίῳ σου θυσιαστηρίῳ ὡς ἀγαθὸς καὶ φιλάν
θρωπος. Τὰ δὲ παιδία προσελθόντα τῇ ἰδίᾳ μητέρι
είπον αὐτῇ· Μῆτερ, οἱ στέφανοι ἡμῶν ἔτοιμοι εἰσι
παρὰ τῷ ἐπουρανί Θεῷ· παράθου οὖν ἡμᾶς τῷ
ἁγιωτάτῳ καὶ γενναίῳ ἀθλητῇ τοῦ Χριστοῦ, τῷ ἐπι
σκόπῳ ἡμῶν καὶ καλῷ ποιμένι Βλασίῳ τῷ ἀοιδίμῳ. Τότε ὁ σπεκουλάτωρ ἀπέτεμε τὰς κεφαλὰς τῶν ἑπτὰ
ἁγίων γυναικῶν, καὶ ἐτελειώθησαν ἐν Κυρίῳ μηνὶ Φεβρουαρίῳ.
•
X. Post hæc autem jubet præses sanctum Bla- Ι΄. Μετὰ δὲ ταῦτα κελεύει ὁ ἡγεμὼν ἀχθῆναι τὸν
sium educi e custodia. Quo educto,dicit ei: Diisne ἅγιον Βλάσιον ἐκ τῆς φρουράς. ᾿Αχθέντος δὲ αὐτοῦ
mojo sacrificas, annon? Dicit ei sanctus Blasius: εἶπε πρὸς αὐτόν· Κᾶν ἄρτι θύεις τοῖς θεοῖς ἢ οὗ;
Miser, cum sis cæcus, non vides veram lucem. Λέγει πρὸς αὐτὸν ὁ ἅγιος Βλάσιος ᾿Αθλιε τυφλός
Quis enim homo, qui Deum vivum unquam cogno- ὢν οὐχ ὁρᾷς τὸ φῶς τοῦ Θεοῦ τὸ ἀληθινόν. Τίς γὰρ
vit, mortuis simulacris sacrifical, aut ea adoral? ἀνθρώπων ποτὲ γνωρίσα; θεὸν ζῶντα, εἰδώλοις νεο
Tu ergo tenebris involute et inique, scias te Deum κροῖς θύει ἢ προσκυνεῖ; Σὺ οὖν, ἐσκυτισμένε καὶ
vivum dimis isse, et adorare lapides nullo sensu ἄνομε, γνῶθι ὅτι Θεὸν ζῶντα ἀφῆκας, καὶ λίθοις
præditos. Sed ego non timebo minas tuas. Ut vis αναισθήτοις προσκυνεῖς. ᾿Αλλ' ἐγὼ οὐ φοβηθήσομαι
ergo, me torque. Trado tibi carnes meas: Deus τὰς ἀπειλάς σου. Ως θέλεις οὖν, οὕτως με βασάνιautem habet animæ potestatem. Præses dicit san- σον. Τὰς σάρκας μου παραδίδωμί σοι· τῆς δὲ ψυχῆς
clo: Si te projecero in lacum, quid tibi proderit, " & Θεὸς ἐξουσιάζει. Ο ἡγεμὼν λέγει πρὸς τὸν ἅγιον·
quem dicis, Christus, quem etiam adoras? Dixit Ἐὰν ῥίψω σε ἐν τῇ λίμνῃ, τί σε ὠφελήσῃ ἐπὶ τοῦ
sanctus Blasius: Cæce et nullo sensu prædite, ὕδατος ὂν λέγεις Χριστὸν, ὃν καὶ προσκυνεῖς; Ο
adulterina adoras, et putas te esse salvum. Ego ἅγιος Βλάσιος εἶπεν· Τυφλὲ καὶ ἀναίσθητε, κίβδηλα
autem Christum vivum colens, non ostendam tibi προσκυνεῖς ἔψυχα, καὶ νομίζεις σωθῆναι· ἐγὼ δὲ
in aqua Dei mei virtutes? Tunc jussit præses Θεῷ ζῶντι λατρεύων οὐ δείξω σοι τὰς τοῦ Θεοῦ μου
eum jaci in lacum. Sanctus vero præveniens, δυνάμεις ἐν τῷ ὕδατι; Τότε οὖν ἐκέλευσεν ὁ ἡγεμὼν
obsignavit aquam: quæ stetit perinde ac si fuisset βληθῆναι αὐτὸν ἐν τῇ λίμνῃ. Ο δὲ ἅγιος προλαβὼν
pons. Sedensque in medio lacus,dixit lictoribus: κατεσφράγισεν τὸ ὕδωρ. Καὶ τούτου γενομένου ἔστη
Si habetis deos, ostendile eorum virtutes, et vos ὥσπερ γέφυρα, καὶ καθεσθεὶς ἀνὰ μέσον τῆς λίμνης
quoque ingredimini. Statimque ingressi sexaginta & μακάριος Βλάσιος εἶπε πρὸς τοὺς δημίους· Εἰ ἔχετε
et octo viri, submersi sunt in profundo aquæ. θεοὺς, δείξατε τὰς δυνάμεις αὐτῶν, καί εἰσέλθετε
Tunc angelus Domini descendens ad sanctum,dicit καὶ ὑμεῖς ὧδε πρός με. Καὶ εὐθέως εἰσελθόντες
ei: Gratia plena et præclara anima, Dei pontifex, εξηκονταοκτὼ ἄνδρες κατεποντίσθησαν εἰς τὸν βαθὸν
egredere ex aqua, et accipe a Deo tibi paratam τοῦ ὕδατος. Τότε ἄγγελος Κυρίου κατελθὼν πρὸς
τὸν ἅγιον λέγει αὐτῷ· Κεχαριτωμένη καὶ λαμπρά
ψυχή, ἀρχιερεῖ τοῦ Θεοῦ, ἔξελθε ἐκ τοῦ ὕδατος, καὶ ἀπολάμβανε τὸν παρὰ τοῦ Θεοῦ σοι ἡτοιμασμένον
στέφανον αἰώνιον,
æternam coronam.
XI. Sanctus autem Blasius cum ex aqua surrexisset, tanquam super terram ambulans, est
egressus, et resplenduit facies ejus sicut lux, adeo
ut mirarentur, qui eum videbant. Præses vero
dixit ei: Adeone, o miser,statuisti diis non sacrificare? Dixit sanctus Blasius: Scias, tyranne
sanguivore, me esse servum Christi, et nunquam
damonibus esse sacrificaturum. Tunc ira percitus
prases, tulit in eum sententiam, dicens: Blasius,
qui mihi non paruit, et imperatorem contempsit,
et deos probris affecit, et sexaginta octo viros
perdidit, gladio truncetur capite simul cum duobus pueris. Accepta autem sententia, cum venisset
ad locum, stans sanctus, precatus est Dominum,
dicens: Domine Deus virtutum, qui me liberasti a
simulacris,qui tenebras fecisti lucem, et errorem
veritatem, qui sedes super Cherubim, et aperis
cataractas coelorum, qui extendis arcum tuum in
manu tua, qui diabolum humilem et abjectum reddidisti, et draconem confixisti, audi ine servuin
tuum, et quicunque ad hanc aram tuam accesserit,
et quamcunque spinam aut os devoraverit, aut variis fuerit vexatus morbis; aut in afflictione fuerit,
,
ΙΑ'. Ο δὲ ἅγιος Βλάσιος ἀναστὰς ἀπὸ τοῦ ὕδατος
περιπατῶν ὡς ἐπὶ γῆς ἐξῆλθεν ἀβλαβὴς, καὶ ἔλαμψε
τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὥσπερ φως ὥστε θαυμάζειν
τοὺς ὁρῶντας αὐτὸς πάντας. Ο δὲ ἡγεμὼν εἶπε πρὸς
αὐτόν· Τοσοῦτον ἔκρινας, ἄθλιε, τοῦ μὲ θύσαι τοῖς
θεοῖς; Ὁ ἅγιος Βλάσιος εἶπε· Γίνωσκε, τύραννε καὶ
αἰμοπότα, ὅτι Χριστοῦ δοῦλός εἰμι καὶ οὐ θύω δαίμοσί ποτε. Τότε χολέσας· ὁ ἡγεμὼν ἔδωκε κατ' αὐ
τοῦ τὴν ἀπόφασιν λέγων· Βλάσιος ὁ ἐμοὶ ἀπειθήσας
καὶ τοῦ αὐτοκράτορος βασιλέως καταφρονήσας καὶ
τοὺς θεοὺς πλεῖστα ἀτιμάσας καὶ τοὺς ἐξηκονταοκτώ
ἄνδρας ἐν τῷ βυθῷ τῆς λίμνης ἀπολέσας, ξίφει
ἀποτμηθήτω τὴν κεφαλὴν ἅμα τοῖς δυσὶ παιδίοις.
Λαβὼν δὲ τὴν ἀπόφασιν ο μακάριος, καὶ ἐλθὼν ἐπὶ
τὸν τόπον, στὰς δ᾽ ἅγιος προσηύξατο πρὸς Κύριον
λέγων· Κύριε ὁ Θεὸς τῶν δυνάμεων, ὁ ρυσαμενός με
ἀπὸ τῶν εἰδώλων, ὁ τὸ σκότος φῶς ποιήσας καὶ τὴν
πλάνην ἀλήθειαν, ο καθήμενος ἐπάνω τῶν γερουβίμ,
καὶ ἀνοίγων καταῤῥάκτας οὐρανῶν, ὁ ἐκτείνας τὸ
τόξον σου ἐν τῇ χειρί σου, ὁ τὸν διάβολον ταπεινώσας, καὶ τὸν δράκοντα καθηλώσας, ἐπήκοος μου γενοῦ τοῦ δούλου σου καὶ ὅστις ἂν προσέλθῇ τῷ θυσιαστηρίῳ σου, τούτῳ καὶ οἰανοῦν ἄκανθα ἡ ὀστοῦν
col. 829–830page 19 of 21
PG 116:829καταποίει ἢ ποικίλαις νόσοις περιπέσοι ἢ ἐν θλίψει ἢ ἐν ἀνάγκῃ διωγμοῦ ὑπάρχοι, πλήρωσον ἑκάστου τὸ αἴτημα τῆς καρδίας, Δέσποτα, ὡς ἀγαθὸς καὶ φιλάνθρωπος, καὶ τοῖς κατ᾽ ἔτος ἐπιτελοῦσι τὴν μνήμην μου ἐν ψαλμοῖς καὶ ὕμνοις καὶ τῶν πενήτων σου μεμνημένοις μισθὸν οὐράνιον δώρησαι καὶ ζωὴν τὴν αἰώνιον· ὅτι δεδοξασμένος ὑπάρχεις πάντοτε νῦν καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν. Ταῦτα δὲ αὐτοῦ προσευξαμένου κατῆλθεν ὁ Χριστὸς ὥσπερ νεφέλη ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ἐπεσκίασεν αὐτὸν, καὶ λέγει πρὸς αὐτὸν ὁ Σωτήρ· Ἀθλητά μου ἠγαπημένε Βλάσιε, πάντα τὰ αἰτήματα αὐτῶν πληρώσω διὰ σέ, καὶ οὐ μόνον ταῦτα, ἀλλὰ καὶ καθὼς ἐπηύξω τῇ χήρᾳ ποιήσω, καὶ εὐλογήσω πάντα τὸν οἶκον τὸν ποιοῦντα τὴν μνήμην σου, καὶ τὰ ταμιεῖα αὐτῶν ἐμπλήσω πάσης ἀγαθωσύνης διὰ τὴν καλὴν σου ὁμολογίαν καὶ πίστιν τὴν εἰς ἐμέ· καὶ τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν συγχωρήσας ζωὴν αἰώνιον δωρήσομαι αὐτοῖς. Ταῦτα τοίνυν λαλήσαντος τοῦ Κυρίου πρὸς τὸν ἅγιον ἱερομάρτυρα Βλάσιον, ἐξενέγκας αὐτὸν ὁ σπεκουλάτωρ σὺν τοῖς δυσὶ βρέφεσιν ἐκ τοῦ πραιτωρίου, ἀπεκεφάλισεν αὐτοὺς ἐν Σεβαστείᾳ τῇ πόλει ἔσω τοῦ τείχους ἐπὶ πέτρας μηνὶ Φεβρουαρίῳ ἑνδεκάτῃ. Πιστοὶ δὲ ἄνδρες καὶ εὐλαβεῖς κατέθεντο αὐτὸν ἐνταφιάσαντες ἐν αὐτῷ τῷ τόπῳ μετ᾽ ἐπιμελείας πολλῆς· ἔνθα καὶ μέχρι τοῦ νῦν πολλαὶ δυνάμεις καὶ ἰάσεις ἐπιτελοῦνται εἰς δόξαν Θεοῦ. ΙΒ΄. Μαθοῦσα δὲ καὶ ἡ τιμία καὶ εὐσεβὴς γραῦς τὴν τελείωσιν τοῦ ἁγίου καὶ μακαρίου ἱερομάρτυρος Βλασίου ἐπετέλεσε τὴν μνήμην αὐτοῦ κατὰ τὸ σχῆμα ὃ ἐποίησεν ἐν τῇ φυλακῇ· καὶ οὐ μόνον συγγενέσιν ἀπήγαγε τὰς ἐκ τῶν σπερμάτων τῆς γῆς εὐλογίας καὶ τῶν λοιπῶν ἐδωδίμων, ἀλλὰ γὰρ καὶ πᾶσι φίλοις καὶ γνωστοῖς οἵτινες ἀντιμιμησάμενοι πάλιν ἐν τῷ καιρῷ τῷ αὐτῷ ἀνέπεμψαν οὐ μόνον τῇ αὐτῇ πιστῇ χήρᾳ, ἀλλὰ καὶ πᾶσι τοῖς αὐτῶν φίλοις καὶ συγγενέσιν. Ὅθεν ἔκτοτε μέχρι καὶ νῦν διεδόθη τοῦτο τὸ καλὸν καὶ ἀγαθὸν ὑπόδειγμα μέχρι τῆς σήμερον ἐν πᾶσι τοῖς πιστῶς ἐπιτελοῦσι τὴν τιμίαν καὶ σεπτὴν μνήμην τοῦ ἁγίου καὶ ἐνδόξου ἱερομάρτυρος Βλασίου μετὰ λαμπάδων καὶ ὕμνων καὶ εὐωχίας πολλῆς εἰς δόξαν Θεοῦ παντοκράτορος καὶ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ δοξαζομένου ἐν τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ· ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος ἅμα τῷ ἁγίῳ Πατρὶ σὺν τῷ ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
829
CERTAMEN S. BLASII ET SOCIORUM.
830
καταποίει ή ποικίλαις νόσοις περιπέσοι ἢ ἐν θλίψει aut in necessitate persecutionis, imple uniuscu
ἢ ἐν ἀνάγκῃ διωγμοῦ ὑπάρχοι, πλήρωσον ἑκάστου jusque cordis petitionem, Domine, ut bonus et
τὸ αἴτημα τῆς καρδίας, Δέσποτα, ὡς ἀγαθὸς καὶ clemens: quoniam es semper glorificandus nunc
φιλάνθρωπος, καὶ τοῖς κατ᾽ ἔτος ἐπιτελοῦσι τὴν et in sæcula. Cum hæc autem esset precatus,
μνήμην μου ἐν ψαλμοῖς καὶ ὕμνοις καὶ τῶν πενή- Christus descendit de cœlo tanquam nubes, et
των σου μεμνημένοις μισθὸν οὐράνιον δώρησαι καὶ eum obumbravit, et dicit ei Servator: Omnes peζωὴν τὴν αἰώνιον· ὅτι δεδοξασμένος ὑπάρχεις πάν- titiones eorum implebo propter te, athleta mi
τοτε νῦν καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. dilecte. Non hæc autem solum, sed etiam faciam.
Ταῦτα δὲ αὐτοῦ προσευξαμέτου κατῆλθεν ὁ Χριστὸς nt precatus es viduæ, et benedicam oinnem doὥσπερ νεφέλη ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ἐπεσκίασεν αὐ- mum, quæ tui celebrat memoriam,et penaria eoτὸν, καὶ λέγει πρὸς αὐτὸν ὁ Σωτὴρ· ᾿Αθλητά μου rum replebo omnibus bonis propter pulchram
ἠγαπημένε Βλάσιε, πάντα τὰ αἰτήματα αὐτῶν πλη- tuam confessionem et fidem, quam in me habes.
ρώσω διὰ σέ, καὶ οὐ μόνον ταῦτα, ἀλλὰ καὶ καθὼς Hæc cum Dominus locutus esset martyri, cum
ἐπηύξω τῇ χήρα ποιήσω, καὶ εὐλογήσω πάντα τὸν eum antea eduxisset spiculator e prætorio cum
οἶκον τὸν ποιοῦντα τὴν μνήμην σου, καὶ τὰ ταμιεῖα duobus infantibus,capita eis amputavit in Sebastea
αὐτῶν ἐμπλήσω πάσης ἀγαθωσύνης διὰ τὴν καλὴν civitate, intra mania supra petram, undecimo
σου ομολογίαν καὶ πίστιν τὴν εἰς ἐμέ· καὶ τὰς mensis Februarii. Fideles autem et pii viri poἡμαρτίας αὐτῶν συγχωρήσας ζωὴν αἰώνιον δωρήσο- suerunt eum in ipso loco, ubi etiam usque in
μαι αὐτοῖς. Ταῦτα τοίνυν λαλήσαντος τοῦ Κυρίου hodiernum diem multæ curationes peraguntur ad
πρὸς τὸν ἅγιον ἱερομάρτυρα Βλάσιον, ἐξενέγκας αὐ- Dei gloriam.
τὸν ὁ σπεκουλάτωρ σὺν τοῖς δυσὶ βρέφεσιν ἐκ τοῦ
πόλει ἔσω τοῦ τείχους ἐπὶ πέτρας μηνὶ Φεβρουαρίῳ
αὐτὸν ἐνταφιάσαντες ἐν αὐτῷ τῷ μετ' ἐπιμελείας
καὶ ἰάσεις ἐπιτελούνται εἰς δόξαν Θεοῦ.
ΙΒ΄. Μαθοῦσα δὲ καὶ ἡ τιμία καὶ εὐσεβὴς γραῦς
τὴν τελείωσιν τοῦ Ἁγίου καὶ μακαρίου ἱερομάρτυρος Βλασίου ἐπετέλεσε τὴν μνήμην αὐτοῦ κατὰ τὸ
σχῆμα ὃ ἐποίησεν ἐν τῇ φυλακῇ· καὶ οἱ μόνον συγγενεῦσιν ἀπήγαγε τὰς ἐκ τῶν σπερμάτων τῆς γῆς
εὐλογίας καὶ τῶν λοιπῶν ἐδωδίμων, ἀλλὰ γὰρ καὶ
πᾶσι φίλοις καὶ γνωστοῖς οἵτινες ἀντιμιμησάμενοι
πάλαι ἐν τῷ καιρῷ τῷ αὐτῷ ἀνέπεμψαν οὐ μόνον τῇ
αὐτῇ πιστῇ χήρα, ἀλλὰ καὶ πᾶσι τοῖς αὐτῶν φίλοις
καὶ συγγενέσιν. Οθεν ἔκτοτε μέχρι καὶ νῦν διεδόθη τοῦτο τὸ καλὸν καὶ ἀγαθὸν ὑπόδειγμα μέχρι τῆ;
σήμερον ἐν πᾶσι τοῖς πιστῶς ἐπιτελοῦσι τὴν τιμίαν
καὶ σεπτὴν μνήμην τοῦ ἁγίου καὶ ἐνδόξου Ιερομάρτυρος Βλασίου μετὰ λαμπάδων καὶ ὕμνων καὶ εύωχίας πολλῆς εἰς δόξαν Θεοῦ παντοκράτορος καὶ Kuρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ δοξαζομένῳ ἐν τοῖς
ἁγίοις αὐτοῦ· ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος ἅμα τῷ ἁγίῳ
τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν.
προιτωρίου, ἀπεκεφάλισεν αὐτοὺς ἐν Σεβαστείᾳ τῇ
ἐνδεκύτῃ. Πιστοὶ δὲ ἄνδρες καὶ εὐλαβεῖς κατέθεντο
πολλῆς ἔνθα καὶ μέχρι τοῦ νῦν πολλαὶ δυνάμεις
XII.Cum vero accepisset veneranda et pia anus
consummationem beati martyris Blasii, celebravit
ejus memoriam eo rit, quo celebravit in custodia: et non solum cognatis misit ex seminibus
terra benedictiones et ex reliquis, sed etiam
omnibus amicis. Qui vicissim imitantes, rursus in
eodem tempore remiserunt non solum fideli vidua,
sed etiam omnibus suis umicis, et cognatis. Unde
eliam traditum est hoc pulchrum et bonum exemplum usque in hodiernum diem omnibus,qui fideliter peragunt venerandam memoriam sancti mare
tyris Blasii, cum lampadibus et hymnis et magno
epulo: ad gloriam omnipotentis Dei et Domini
nostri Jesu Christi: cui gloria et potentia simul
cum sancto et vivifco Spiritu, nunc et semper et
in sæcula sæculorum. Amen.
Πατρὶ σὺν τῷ ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς
col. 831–832page 20 of 21
PG 116:831ΑΘΛΗΣΙΣ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΑΡΤΥΡΩΝ ΑΚΕΨΙΜΟΥ ΙΩΣΗΦ ΚΑΙ ΑΕΙΘΑΛΟΥ.
Α΄. Ἐλύττα κατὰ Χριστιανῶν Σαπώριος ὁ Περσῶν βασιλεὺς, τοῖς μάγοις τε μέρος οὖσι Περσῶν τὸν κατ᾽ αὐτῶν ἐπέτρεπε διωγμόν. Οἱ καὶ ἰταμώτερον ἄτε ζηλωταὶ τῶν πατρῴων ἐθῶν, τοῖς διωκομένοις ἐπιτιθέμενοι πυρί τε καὶ ἡλίῳ τὸ σέβας νέμειν ἐξεδίαζοντο. Οἱ δὴ χάριν καὶ Ἀκεψιμᾶς ὁ μακάριος ὑπ᾽ αὐτῶν συλλαμβάνεται· ὃς ἐκ πατρίδος μὲν ἥρμητο Ναησσῶν, ὑπὸ τὰ Περσῶν ὅρια αὕτη τυγχάνει κειμένη, ἐπισκοπικῷ δὲ τετίμητο ἀξιώματι, γεραιὸς τὴν ἡλικίαν, ἔτος που ὀγδοηκοστὸν γενόμενος, γεραιὸς τὴν φρόνησιν, πρᾶος, ἀόργητος, ἐγκρατείᾳ συζῶν, τοῖς δεομένοις τῶν ὄντων μεταδιδοὺς, πρὸς εὐχῆς ἐπιμελόμενος, χαρίεις τὸ εἶδος, χαριέστερος τὴν ψυχὴν, καὶ τῷ ἐκτὸς ἤθει τὴν ἐντὸς κατάστασιν τοῖς ὁρῶσι διασημαίνων, ἔργῳ τε καὶ λόγῳ τὴν εὐσέβειαν καταγγέλλων, διδάσκαλος Χριστιανοῖς καὶ βίου καὶ δογμάτων. Ἐξ οὗ καὶ τὴν τῶν ἐναντίων τάραξιν, ὅτι πρὸς ἰσχυρότατον ἀνταγωνιστήν, εἰς ἑαυτὸν ὅλον ἐξεκαλέσατο, περὶ ὃν δὴ καὶ πρὸ τοῦ συλληφθῆναι τοιοῦτόν τι προφητικῶς γίνεται.
Β΄. Πρός τε κατὰ κεφαλῆν, τῶν διαχλευαζόντων φθειρῶν ἐκβαλλόμενον·
831
AUDENDA.
-
APRILIS.
832
MENSIS APRILIS.
ΑΘΛΗΣΙΣ
ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΑΡΤΥΡΩΝ
ΑΚΕΨΙΜΟΥ
ΙΩΣΗΦ ΚΑΙ ΑΕΙΘΑΛΟΥ.
CERTAMEN
SANCTORUM ET GLORIOSORUM MARTYRUM
ACEPSIMÆ
JOSEPH
ET EITHALE.
(Acla SS. Bolland, ad diem 2 Aprilis, Grace in cod. Paris. 1481.)
1. Furebat in Christianos Saporius rex Persarum, et Maris, qui erant pars Persarum,jussit ut
60s persequerentur. Qui etiam acrius invadentes,
cos quos persequebantur, cogebant colere ignean
et solem. Qua de causa beatus quoque Acepsimas
ab eis comprehenditur, qui ortus quidem erat ex
patrin Naesson qua est quidem sita in finibus
Persarum; est autem episcopali ornata dignitate),
alate senex, ut qui esset octoginta anuos natus:
senex prudentia, mitis et moderatus, ab ira alienus, abstinenter vitam agens, egenus impertiens
suis facultatibus, intentus orationibus, forma elepans, anima elegantior, et externis motibus iis qui
illos cernebant, sign licans interna: constitutionem, et factis et verbis pietatem enuntians, et vitae
et veterum dogmatum magister effectus Christia- g
nis. Quo factum est, ut totam adversariorum aciem
la muam aniversus fortissimum antagonistam in se
evocaverit, Circa quem quidem, etiam antequam
comprehenderetur, fit tale quid prophetice:
11. Puer quidam demulcebat ejus caput, purgans
a peliculis, qui ei afferebant molestiam. 11 ergo
ampeaus: Bratum es, inquit, hoe calmum caput
glabrum qui quidem propter Christum
sartyrium. Ille autem verte fuit latatus,
statìm vicissim complexus: Fiat mihi
Α'. Ελύττα κατὰ Χριστιανών Σαπώριος ὁ Περσῶν
βασιλεὺς, τοῖς μαγοις τε μέρος οὖσι περσῶν τὸν κατ'
αὐτῶν ἐπέτρεπε διωγμόν. Οι καὶ ιταμώτερον ἄτε
ζηλωταὶ τῶν πατρῴων ἐθῶν, τοῖς διωκομένοις ἐπι
τιθέμενοι πυρί τε καὶ ἡλίῳ τὸ σέβας νέμειν ἐξεδιά
ζοντο. Οἱ δὴ χάριν καὶ ᾿Ακεψιμᾶς ὁ μακάριος ὑπ'
αὐτῶν συλλαμβάνεται ὃς ἐκ πατρίδος μὲν ἄρμητο
Νζηασσῶν ὑπὸ τὰ Περσῶν ὅρια αύτη τυγχάνει κει
μένη ἐπισκοπικῷ δὲ τετίμητο ἀξιώματα), γεραιός
τὴν ἡλικίαν ἔτος που ὀγδοηκοστόν γενόμενος, για
ραιος την φρόνησιν, πράος, όργητος, εγκρατεία
συζῶν, τοῖς δεομένοις τῶν ὄντων μετα των προς
ευχῆς ἐπιμελόμενος, χαρίεις το είδος, χαριέστερος
τὴν ψυχὴν, καὶ τῷ ἐκτὸς ἤθει, τὴν ἐντὸς κατάσταση
τοῖς ὁρῶσι διασημαίνων, ἔργον τε καὶ λόγῳ τὴν εὐ
5ειαν καταγγέλλων, διδάσκαλος Χριστιανός και βίν
καὶ δογμάτων. Ἐξ οὗ καὶ τὴν τῶν ἐναντίων τείπ-
:ν, στι πρὸς ἰσχυρότατον ανταγωνιστήν, ἐν ἑκατὸν
ὅλον εξεκαλέσατο, περὶ ἐν δτι καὶ πρὸ τοῦ συλλη
θῆναι τοιούτον η αχρησικώς γίνεται.
Β΄. Προς της κατέσι την ενται καιής, που
χλωτών στενών έκατέρων. Την την τον έστες με
es, Μακαρία, είπεν, η μελέτη είτε ένα
γάρ, στις με καὶ τὰ Χριστὸν μετρησε ο Σ
Εσθης την προ και η Σαν Σε ένα
smarqanət, Pavan px, tina, in, mà à à-
col. 833–834page 21 of 21
PG 116:833ριά σου. Ἐπεὶ δέ τις συνήθης καὶ φίλος τῷ μακαρίῳ Ἀκεψιμᾷ λεγομένων τούτων παρῆν, ἐπίσκοπος δὲ καὶ αὐτὸς τῆς ἐν γειτόνων πόλεως ἦν, ἤρετο τὸ παιδίον ὑπομειδιῶν, Εἰπέ μοι, τέκνον, εἰπέ, εἴ τι καὶ παρ' ἡμῶν ἔγνωκας. Ὁ δέ γε θεοφορούμενος παῖς, Καί σοι, ἔφη, πρὸς τὴν πόλιν ἐπανιόντι τὴν σὴν οὐκ ἐξέσται ταύτην ἰδεῖν, ἀλλὰ κατὰ τὴν κώμην Ἀθρωδαρὰν καταλύσεις τὸν βίον· ὃ δὴ καὶ ἀμφοτέροις κατὰ τὴν τοῦ παιδὸς ἐξέβαινε πρόῤῥησιν. Ἀλλὰ ταῦτα μὲν πρὸ τοῦ τὸν μάρτυρα συλληφθήναι. Γ'. Ἐπεὶ δὲ καὶ ἐάλω καὶ διὰ τῆς αὐτοῦ οἰκίας ἤγετο, τῶν συνήθων τις πλησίον γενόμενος, Διάταξαι τι περὶ τοῦ οἴκου σου, πρὸς τὸ οὖς αὐτῷ ἔφη. Ὁ δέ, Αὕτη ἡ οἰκία, τῇ χειρὶ δείξας, οὐκ ἔστιν οἰκία μου· ἐγὼ γὰρ ἤδη πρὸς τὴν ἄνω ὅσον οὔπω καὶ μετοικίζομαι. Ἐν τῇ πόλει δὲ Ἀρβῇ γεγονὼς καὶ τῷ τῶν μάγων ἀρχηγῷ παραστὰς (ὄνομα αὐτῷ Ἀδραχὸς γὰρ ἦν), εἰ Χριστιανὸς εἴη ἐπηρωτᾶτο. Ὡς δὲ μεγάλῃ τῇ φωνῇ τοῦτο εἶναι διωμολόγησεν, Οὐκοῦν ἀληθῆ, ἔφη, τὰ περὶ σοῦ φημιζόμενα, ὡς βασιλικῶν τε εἴης προσταξεων καταφρονῶν, καὶ ὡς ἕνα κηρύττεις Θεόν ἀπεναντίας τῷ βασιλικῷ δόγματι. Τὸ δὲ μακάριον ἐκεῖνο γῆρας οὐδὲν ὑποδειλιάσαν, Πάντα ὅσα, φησί, τοιαῦτα περὶ ἡμῶν ἀκήκους ἀληθῆ τυγχάνουσιν ὄντα. Ἕνα γὰρ κηρύσσω Θεὸν κατὰ τὰς παρ' ἡμῶν θείας Γραφὰς καὶ τοῖς ὡς ἐμὲ φοιτώσι τούτου πρεσβευτὰς εἶναι τοῦ δόγματος ὑποτίθημι. Καὶ ὁ μάγος· Φρονήσει σε διαφέρειν τῶν πολλῶν ἀκηκόαμεν, ἥ τις τῷ μακρῷ χρόνῳ καὶ τῇ πείρᾳ δοκιμωτέρα καθίσταται. Νῦν δὲ οὐχ οὕτως ὥσπερ ἠκούσαμεν καὶ ὁρᾶν πάρεστι· διάκεισαι γὰρ παιδὸς ἀφραίνοντος κατ' οὐδὲν ἄμεινον· ἐπεί που τοῦτο συνέσεως ἢ καλῶς ἐχούσης φρενός, τῷ βασιλικῶν δογμάτων καταφρονεῖν καὶ μὴ προσκυνεῖν ἐθέλειν τῷ τε ἡλίῳ καὶ τῷ πυρί, οἷς δῆτα καὶ βασιλεὺς αὐτὸς προσκυνεῖ. Ὁ τοῦ Χριστοῦ ἀρχιερεὺς ἀπεκρίνατο. Πολλά μοι δοκεῖ ἡ τῶν Περσῶν ἀνοηταίνειν ἀρχή, ὅτι τοῦ κτίσαντος ἀφεμένη λατρεύειν ἔγνω τοῖς κτίσμασι. Τίς γὰρ εὐφρονῶν τὸ τοῦ Θεοῦ σέβας τοῖς ὑπὸ Θεοῦ περιθεῖναι πεποιημένοις ἀνέξοιτο, ὥσπερ ὑμεῖς ποιεῖτε, ἀνόσια ὁρῶντες, καὶ αὐτός γε οὗτος ὁ ὑμέτερος βασιλεύς; Ὁ δέ, Ἀνόσια δρᾶν ἡμᾶς λέγειν τολμᾷς, ἔφη, τηλικούτῳ προσκυνοῦντας στοιχείῳ καὶ ζωογόνῳ ἡλίῳ λατρεύοντας, ἀνόσιε τἀληθὲς σὺ καὶ λῆρε καὶ ματαίου προστάτη θρησκεύματος; Ἀλλ' εἰ μὴ τῷ τοῦ βασιλέως εἴξεις προστάγματι, καὶ προσκυνήσεις οἷς ἄρα καὶ αὐτὸς προσκυνεῖ, οὔτε τὸ γῆρας σε τοῦ μὴ ἀνήκεστά σε παθεῖν ἐξαιρήσεται, οὔθ' ὃν λατρεύεις ἐσταυρωμένον Θεόν. Δ'. Εἶτα ὁ θεῖος πρεσβύτης, Ἐμφραχθείη σου τὸ μικρὸν στόμα, κατάρατε, ἔφη, εἴ με δοκεῖς ταῖς ἀπειλαῖς σου μεταπείθειν, ὥστε πατρῴου δόγματος ἀποστῆναι, ὃ παιδόθεν μεμαθηκὼς καὶ εἰς τήνδε τὴν πολιὰν ἔσωσα. Εἰ δέ με οὔτε τὸ γῆρας ἐξαιρήσεται, ὡς σὺ ἔφης, οὔθ' ὅν σέβω Θεόν, τῶν ὑμετέρων χειρῶν, οὐ παρὰ τοῦτο χεῖρον ἐγὼ τοῦ κρείττονος ἀνταλλάξομαι. Τί γάρ μοι καὶ ταῖς ὀλίγαις τοῦ ζῆν ἡμέραις; Ἐπεὶ μετ' ὀλίγον τὸ κοινὸν τοῦτο τῆς φύ
833
CERTAMEN S. ACEPSIMÆ ET SOCIORUM.
834
ριά σου. Ἐπεὶ δέ τις συνήθης καὶ φίλος τῷ μακαρίῳ o fili, inquit,secundum verbum tuum.Cum autem
Ακεψιμᾷ λεγομένων τούτων παρῆν, ἐπίσκοπος δὲ quidam familiaris et amicus Acepsimæ adesset,
καὶ αὐτὸς τῆς ἐν γειτόνων πόλεως ἦν, ήρετο τὸ παι- cum hæc dicerentur (erat vero is quoque vicinæ
δίον ὑπομειδιῶν, Εἶπέ μοι, τέκνον, εἰπὲ, εἴ τι καὶ civitatis episcopus), subridens rogavit puerum,
παρ' ἡμῶν ἔγνωκας. Ὁ δέ γε θεοφορούμενος παῖς, dicens: Dic mihi, ο fili, scisne de nobis aliquid
Καί σοι, ἔφη, πρὸς τὴν πόλιν ἐπανιόντι τὴν σὴν οὐκ Puer autem a Deo inspiratus: Titi quoque,inquit,
ἐξέσται ταύτην ἰδεῖν, ἀλλὰ κατὰ τὴν κώμην ᾿Αθρω- ad tuam redeunti civitatem,non licebit eam videre,
δαρὰν καταλύσεις τὸν βίον· Ξ δὴ καὶ ἀμφοτέροις sed e vita excedes in pago, qui dicitur thraκατὰ τὴν τοῦ παιδὸς ἐξέβαινε πρόῤῥησιν. ᾿Αλλὰ ταῦ- daran. Quæ quidem ambobus evenerunt, sicut
τα μὲν πρὸ τοῦ τὸν μάρτυρα συλληφθήναι.
puer praedixeral. Sed hæc quidem,antequam martyr esset comprehensus.
III. Cum autem esset captus, et duceretur per
domum suam, prope accedens quidam ex familiaribus: Dispone aliquid de domo tua, ei dixit in
aurem. Ille vero: Hæc, inquit (illam manu ostendens), non est amplius domus mea. Ego enim
mox migro in domu supernam.Cum autem fuisset in civitate Arbel, et productus esset ante principem magorum (erat vero ei nomen Adrachus),
rogavit eum, an esset Christianus. Postquam autem magna voce hoc fuisset confessus: Suntne
ergo, inquit, vera quæ fama celebrantur, quod
conteinnas jussa regia, et quod unum prædicas
Deum contra edictum regium? Beata autem
illa senectus nullo timore affecta, Quæcunquo, inquit, talia de nobis audivisti, sunt vera.
Unum enim Deum prædico convenienter iis quæ
sunt apud nos, Scripturis, et eis qui ad me ventitant, consul ut hoc dogma teneant et tueantur.
Magus autem: Audivimus, inquit, te aliis praestare prudentia,quæ longo tempore et experientia
comprobatur; nunc vero non, sicut audivimus,
licet nobis intueri. Nihilo enim melius es affectus,
quam puer insipiens. Cujus est enim sapientis
aut sanæ mentis, decreta regia despicere, et solem splendidissimum et ignem nolle adorare, quæ
quidem ipse quoque rex adorat? Respondit Christi
pontifex: Valde mihi videtur desipere imperium
Persarum, quod dimisso Creatore,staluerit colere
res creatas. Quis enim sanæ mentis in animum induxerit, Dei honorem tribuere iis quæ facta sunt
a Deo, sicut vos facitis, vos impie gerentes, et hic
ipse rex vester? Ille autem: Nos impia, inquit,
facere audes dicere, qui tale elementum adoramus
et solem vivificum colimus,o tu vere impie et nugator, et vanæ defensor religionis? Sed nisi tu cesseris jussui imperatoris, et adoraveris eos quos
ipse adoral, ne senectus quidem te liberabit,quominus patiaris gravissima, neque quem colis
Deum crucifixam.
Γ'. Ἐπεὶ δὲ καὶ ἐάλω καὶ διὰ τῆς αὐτοῦ οἰκίας
ἤγετο, τῶν συνήθων τις πλησίον γενόμενος. Διάταξαι
τι περὶ τοῦ οἴκου, σου πρὸς τὸ οὖς αὐτῳ ἔφη. Ο δὲ,
Αὕτη ἤ οἰκία, τῇ χειρὶ δείξας, οὐκ ἔστιν οἰκία μου·
ἐγὼ γὰρ ἤδη πρὸς τὴν ἄνω ὅσον οὔπω καὶ μετοικίζομαι. Ἐν τῇ πόλει δὲ ᾿Αρβῇ γεγονὼς καὶ τῷ τῶν
μάγων ἀρχηγῷ παραστὰς (ὄνομα αὐτῷ ᾿Αδραχὸς γὰρ
ἦν), εἰ Χριστιανὸς εἴη ἐπηρώτᾶτο. ὡς δὲ μεγάλῃ τῇ
φωνῇ τοῦτο εἶναι διωμολόγησεν, Οὐκοῦν ἀληθῆ, ἔφη,
τὰ περὶ σοῦ φημιζόμένα, ὡς βασιλικῶν τε εἴης προστάξεων καταφρονῶν, καὶ ὡς ἕνα κηρύττεις Θεόν
ἀπεναντίας τῷ βασιλική δόγματι. Τὸ δὲ μακάριον
ἐκεῖνο γῆρας οὐδὲν ὑποδειλιάσαν, Πάντα ὅσα, φησί,
τοιαῦτα περὶ ἡμῶν ἀκήκους ἀληθῆ τυγχάνουσιν ὄντα.
Ένα γὰρ κηρύσσω Θεὸν κατὰ τὰς παρ᾽ ἡμῶν θείας
Γραφὰς καὶ τοῖς ὡς ἐμὲ φοιτώσι τούτου πρεσβευτάς
εἶναι τοῦ δόγματος ὑποτίθημι. Καὶ ὁ μάγος - Φρονήσει σε διαφέρειν τῶν πολλῶν ἀκηκόαμεν, ἤ τις τῷ
μακρῷ χρόνῳ καὶ τῇ πείρα δοκιμωτέρα καθίσταται.
Νῦν δὲ οὐχ οὕτως ὥσπερ ἠκούσαμεν καὶ ὁρᾶν πάρεστι· διάκεισαι γὰρ παιδὸς ἀφραίνοντος κατ' οὐδὲν
ἄμεινον· ἐπεί που τοῦτο συνέσεως ἢ καλῶς ἐχούσης
φρενός, τῷ βασιλικών δογμάτων καταφρονεῖν καὶ
μὴ προσκυνεῖν ἐθέλειν τῷ τε ἡλίῳ καὶ τῷ πυρὶ, οἷς
δῆτα καὶ βασιλεὺς αὐτὸς προσκυνεῖ. Ο τοῦ Χριστοῦ
ἀρχιερεὺς ἀπεκρίνατο. Πολλά μοι δοκεῖ ἡ τῶν Περσῶν ἀνοηταίνειν ἀρχὴ, ὅτι τοῦ κτίσαντος ἀφεμένη
λατρεύειν ἔγνω τοῖς κτίσμασι. Τίς γὰρ εὐφρονών
τὸ τοῦ Θεοῦ σέβας τοῖς ὑπὸ Θεοῦ περιθεῖναι πεποιημένοις ἀνέξοιτο, ὥσπερ ὑμεῖς ποιεῖτε, ἀνόσια
ὁρῶντες, καὶ αὐτός γε οὗτος ὁ ὑμέτερος βασιλεύς;
Ὁ δὲ, ᾿Ανόσια δρᾷν ἡμᾶς λέγειν τολμᾷς, ἔφη, της
λικούτῳ προσκυνοῦντας στοιχείῳ καὶ ζωογόνῳ ἡλίῳ
λατρεύοντας, ἀνόσιε τἀληθὲς σὺ καὶ λῆρε καὶ ματαίου προστάτη θρησκεύματος; Αλλ' εἰ μὴ τῷ τοῦ
βασιλέως εἴξεις προστάγματι, καὶ προσκυνήσεις
οἷς ἄρα καὶ αὐτὸς προσκυνεῖ, οὔτε τὸ γῆρας σε τοῦ
μὴ ἀνήκεστά σε παθεῖν ἐξαιρήσεται, οὔθ᾽ ὃν λατρεύεις ἐσταυρωμένον Θεόν.
Δ' Εἶν ὁ θεῖος πρεσβύτης, Εμφραχθείη σου τὸ
μικρὸν στόμα, κατάρατε, ἔφη, εἴ με δοκεῖς ταῖς
ἀπειλαῖς σου μεταπείθειν, ὥστε πατρῴοῦ δόγματος
ἀποστῆναι, ὅ παιδόθεν μεμαθηκώς καὶ εἰς τήνδε
τὴν πολιὰν ἔσωσα. Εἰ δέ με οὔτε τὸ γῆρας ἐξαιρήσεται, ὡς σὺ ἔφης, οὔθ᾽ ὅν σέβω Θεόν, των ὑμετέρων
χειρῶν, οὐ παρὰ τοῦτο χεῖρον ἐγὼ τοῦ κρείττονος
ἀνταλλάξομαι. Τί γάρ μοι καὶ ταῖς ὀλίγαις τοῦ ζῆν
ἡμέραις; Ἐπεὶ μετ' ὀλίγον τὸ κοινὸν τοῦτο τῆς φύIV. Deinde divinus senex: Tibi obstruatur os
scelestum, o exsecrande, si putas te tuis minis
mihi posse persuadere, ut defciam a patrio dogmate, quod didici ab ineunte ælate, et ad hanc
conservavi canitiem. Si autem neque me, ut dicis,
eripiet senectus, neque Deus,quem colo, a vestris
manibus, non ideo id quod est praestantius, muLabo deteriori. Quid enim mea interest vivere ho
paucos dies? Nam paulo post etiam absque vol
Continue reading PG 116: Mensis Januarius →≣ entire volume