PG 116Symeon Metaphrastes
Month of October
Printed pages · scan text
vision-corrected · Migne scan
Diplomatic text · vision-corrected (sonnet, OCR-anchored) · Migne scan — scholarios OCR + scan in the Page/Facsimile views — PG column chips mark the printed columns.
col. 907–908page 1 of 6
PG 116:907ὀφθαλμούς ὁδηγούς, χωλοί, μόλις ὑφ᾽ ἑτέρων κεκομισμένοι, τοῖς ποσὶν ἐχρῶντο τοῖς ἰδίοις εὐδρόμοις καὶ ἁλτικοῖς· λεπροὺς τῷ ναῷ προσελθόντας ὁ οἶκος καθαροὺς ἐθεάσατο· ὅσοι τε ὑπὸ πνευμάτων κατεῖχοντο πονηρῶν, καὶ τούτους ὁρᾷν ἦν τῶν ἐνοχλούντων ἀπηλλαγμένους, τὰ παράφορά τε αὐτοῖς καὶ μανικὰ ῥήματα εἰς εὐχαριστίαν μεταβληθέντα καὶ κοινῇ τοὺς τοῦ Χριστοῦ μάρτυρας ὑπὸ πάντων δοξαζομένους. Τούτοις ὁ μέγας περιτυχὼν Θεοδόσιος (ἐνεδήμει γὰρ τότε τῇ Μεδιολάνων πρός τε Σκύθας, καὶ τὸν τύραννόν φημι Μάξιμον διαγωνιζόμενος) μέρη τῶν ἱερῶν τούτων λειψάνων ἀντὶ παντὸς λαφύρου τινὸς ἢ λείας ἢ μᾶλλον εἰπεῖν ἀντὶ παντὸς ὅπλου καὶ ἀσφαλείας τῇ βασιλίδι κομίζει, οἷς τε αὐτὸς εἶδε πιστωθεὶς θαύμασι καὶ συμμάχους κατὰ Σκυθῶν ἀπροσμάχως πλουτήσας τοὺς μάρτυρας. ΙΔ΄. Ἀμέλει καὶ ναὸν αὐτοῖς πρὸ τῆς μεγαλοπόλεως ταύτης χαρίεντά τε καὶ περικαλλῆ ἀνεγείρει, καὶ τούτῳ τὰ ἱερὰ λείψανα τῶν μαρτύρων ὡς θησαυροὺς κατατίθησιν ὑπὲρ χιλιάδας, ὁ θεῖος ἂν εἶπε Δαυΐδ, χρυσίου καὶ ἀργυρίου. Τὰ δὲ πρὸς τοῖς ἄλλοις καὶ μύρων ἀφθόνως ἀναδιδοῦσι πηγὰς οὐ σώματι μόνον σωτηρίους, ἀλλὰ καὶ ψυχαῖς τῶν ἀρυομένων καθαρτηρίους, ἵνα μὴ μόνοις παρ᾽ ἑαυτοῖς οἱ μάρτυρες ἅπερ εἰλήφασιν ἔχωσιν, ἀλλὰ καὶ τοῖς ἄλλοις ὦσι τῶν ἀγαθῶν κοινωνοί. Οὕτω δοξάζει κἀνταῦθα Χριστὸς τοὺς ἐκεῖνον ἠγαπηκότας· τοιούτων ἀγώνων τοιαύτας δίδωσιν ἀμοιβάς, προοίμιά τινα πάντως τῆς ἐκεῖθεν μακαριότητος· ὧν τῆς μερίδος καὶ ἡμᾶς γένοιτο πάντας ἀξιωθῆναι χάριτι τοῦ παναγίου καὶ ζωοποιοῦ Πνεύματος, νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν. ΒΙΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΤΗΣ ΟΣΙΑΣ ΠΕΛΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΝ ΑΝΤΙΟΧΕΙΑ. Α΄. Γυναικείαν ἀρετὴν τῆς τῶν ἀνδρῶν οὐδὲν ἀπολειφθεῖσαν πᾶσι διεξιέναι λυσιτελὲς καὶ ὠφέλιμον,
col. 909–910page 2 of 6
PG 116:909καὶ τοσούτῳ μᾶλλον, ὅσῳπερ ἀναλόγου πρότερον ἀντεισηνέχθη κακίας. Οὕτω γὰρ ἂν τὸ μὲν τῶν ἀῤῥένων γένος τὴν τοῦ θήλεος ὑπερβαλέσθαι φύσιν φιλοτιμήσαιτο· γυναῖκες δὲ τῆς τῶν συγγενῶν ἀρετῆς μὴ ἀπολειφθῆναι διὰ σπουδῆς ἂν ποιήσαιντο· ἑκατέρων δὲ ὑπεξαιρεθείη τὸ τῆς πονηρᾶς ἔξεως ὡς τὰ πολλὰ δυσυπόνιπτον. Ὃ δὴ καὶ αὐτὸς πρὸ τῶν ἄλλων εἰδὼς τὰ κατὰ τὴν μακαρίαν ταύτην Πελαγίαν, ἢ τὸ τῆς Θεοῦ φιλανθρωπίας ἡμῖν ἐγνώρισε πέλαγος, ἄνωθεν εἴπω, καὶ διηγήσομαι. Β΄. Αὕτη πατρίδα μὲν ἔσχε καὶ πόλιν τὴν Ἀντιόχου· πλούτῳ δὲ γενομένη περιφανὴς καὶ κάλλει διαπρεπής, οὐκ εἰς καλὸν τῷ πλούτῳ ἐχρήσατο, οὐδὲ τοσοῦτον τῷ κάλλει τοῦ σώματος ἔνειμεν, ὅσον μὴ τὸ τῆς ψυχῆς παραβλάπτεσθαι. Ἀλλὰ τὸ μὲν ἐπήνθει ταύτῃ πολύ, πολλῷ μὲν κομώσῃ τῷ φυσικῷ, πλείονι δὲ χρωμένῃ τῷ τεχνητῷ· τὸ δὲ τῆς ψυχῆς ἀπήνθει καὶ ἐμαραίνετο. Χρυσὸς δὲ ἦν αὐτῇ πολὺς μὲν ὁ τὸ σῶμα κοσμῶν, πολὺς δὲ καὶ ὁ ταῖς χρείαις ὑπηρετῶν, καὶ πλῆθος ἀκολούθων τῶν μὲν προηγουμένων, τῶν δὲ καὶ ἐφεπομένων. Οἷς δὴ καὶ μάλιστα τὸ τῶν παθῶν ἔχουσα πύρ ἀναπτόμενον καὶ τοὺς ἐραστὰς ὑπαγομένη τε καὶ ἐκκαίουσα, ἐν πόρναις, οἴμοι! ἐτέλει καὶ πρώτη τῶν ἐν τῇ πόλει Μαινάδων ἐπεγινώσκετο. Ἀλλὰ γὰρ οὐκ ἤνεγκε Κύριος φύσιν καὶ ψυχὴν γενναίαν τυραννουμένην ὑπὸ τοῦ πονηροῦ, τό τε μέλλον ὁρῶν ὡς ἤδη παρόν, καὶ οἷα ἂν ἐξ οἵας γένοιτο προειδώς, καί τι καὶ δοῦναι θέλων τοῖς αὐτὸν σεβομένοις παράδειγμα ὡς ἀρκεῖ τὸ θελῆσαι μόνον πρὸς τὸ γενέσθαι χρηστόν. Γ΄. Καὶ δή ποτε τοῦ ἐν Ἀντιοχείᾳ τότε τὸν ἱερατικὸν διέποντος θρόνον κατά τινα χρείαν τοὺς ὑπ᾽ αὐτὸν ἐπισκόπους συναγαγόντος, ἐν οἷς ἄλλοι τε πολλοί προέχοντες τῶν πολλῶν ἦσαν, καὶ δὴ καὶ Νόννος ἀνήρ, τἄλλα τε θαυμαστὸς καὶ τὸν τρόπον ἀγγελικός. Τούτων οὖν ἤδη συνειλεγμένων καί τινος τῶν ἐν τῇ πόλει νεῶν, Ἰουλιανοῦ δὲ τοῦ μάρτυρος ἦν οὗτος, πρὸ τῶν πυλῶν καθεζομένων καὶ φιλοσοφούντων τὰ θεοφιλῆ τε καὶ ἄνω φέροντα, καὶ τοῦ ἱεροῦ Νόννου ψυχωφελῆ τινα διδασκαλίαν πρὸς αὐτοὺς μετιόντος, παρῄει Πελαγία τῇ συνήθει χρωμένη καὶ σκευῇ καὶ στολῇ ἐπί τινος ὀχήματος καθημένη, πολλοῖς δὲ παραπεμπομένη καὶ τὸν πλησίον ἀέρα καταχρωννῦσά τε καὶ μυρίζουσα, τὸ μὲν τῇ τῶν μύρων ὀσμῇ, τὸ δὲ τῇ τῶν λίθων καὶ μαργάρων αὐτῇ. Ταύτην οὖν περιοῦσαν ἀνερυθριάστως οὕτω καὶ ἱταμῶς ὡς ὁ τῶν ποιμένων εἶδεν χορός, οἱ μὲν ἄλλοι, ἅτε δὴ μηδέν τι πλέον τῶν ὁρωμένων ἔχοντες ἐνορᾶν, θέσει αὐτῆς κατεγίνωσκον πορνικήν, καὶ οὐδὲ προσιδεῖν ὅλως ὑπέμενον, ἀλλ᾽ ἠρυθρίων καὶ ἀπεστρέφοντο· Νόννος δὲ ἄρα ᾔδει καὶ τὰ ἐναντία πολλάκις ἐκ τῶν ἐναντίων καρποῦσθαι, καὶ δι᾽ οὗ κέντρον ἡδονῆς ἄλλος ἂν ἴσως ἐδέξατο τῇ ψυχῇ, τοῦτο δὴ οὗτος ἔσχεν
col. 911–912page 3 of 6
PG 116:911ὑπέκκαυμά τι πρὸς ἀρετὴν, ἀνθ' ὧν καὶ τῆς πόρνης οὐκ ἀφίστη τῶν ὀφθαλμῶν, ἀλλὰ καὶ παρούσης προς αὐτὴν ἑώρα ἀτενές, καὶ ἀπιούσης αὐτὸς ἔτι τῆς θέας εἴχετο. Δ'. Εἶτα καὶ μέγα στενάξας καὶ δακρύων πλησθεὶς ἑαυτὸν ὁ μακάριος ἀπεκλαίετο, καὶ τὴν ἐκείνης καλλωπισμὸν κατάκρισιν ἔλεγεν ἑαυτοῦ, εἴπερ ἐκείνη μὲν σωμάτων ἐρῶτα φθαρτών καὶ ταῦτα ἐπὶ λύμῃ τῇ ἑαυτῆς καί τι γνήσιον ἔχουσα κάλλος τοῖς μέλεσιν ἐπανθοῦν, ὅμως οὐκ ἀποκνεῖ ἐπιδημιουργοῦσα τῷ φυσικῷ κάλλει καὶ ἐπιτεχνωμένη καὶ τισι τοῦτο μηχαναῖς ἐπιλαμπρύνουσα καὶ ὑπογραφαῖς ἵνα κλέψῃ δούλην πικρὰν ἡδονήν. Ἡμεῖς δὲ, μὲν ἀθάνατος ὁ ἐρωμενος, προσθέσω δ᾽ ὅτι καὶ Ἐραστής, ἀθάνατος δὲ ὁ νυμφών, ἡ δὲ χάρις τοῖς ὄντως κεκαλλωπισμένοις μηδὲ γηράσκουσα τοσοῦτον ἀπέχομεν τὴν ἀθάνατον καλλωπίζειν ψυχήν, ὥστε καὶ τὸ φυσικὸν αὐτῆς κάλλος αἰσχύνοντες οὐκ ἐπαισχυνόμεθα, ἀλλ᾽ ἐφυβρίζομεν ἑαυτοὺς, καὶ τῆς ἡδονῆς ἐκείνης τῆς ἀποῤῥήτου καὶ θαυμαστῆς ἐλεεινώς ἀπειργόμεθα, καὶ ταῦτα μηδὲ τὴν ἐπηρτημένην ἡμῖν ἀγνοοῦντες κόλασιν καὶ τὰ ἐκεῖθεν δικαιωτήρια. Οὕτω μὲν ἐκεῖνος οὐ μόνον πρός γε τὸ παρὸν ἐπιβλέπων, ὡς πείθομαι, ἀλλ᾽ ἤδη καὶ τὸ μέλλον τῷ νῷ προορῶν, καὶ εἰδὼς ὡς οὐ μετὰ πολὺ καὶ τοῦ τῆς ψυχῆς αὐτῆς ἡττηθήσονται κάλλους καὶ πόρνης θεύνονται πρὸς ἀγώνας πνευματικούς δεύτεροι. Ὅ ὅτι καὶ ὀνειράτων ὄψις αὐτῷ προεδείκνυ, καὶ ἡ ὅρασις τοιάδε τις θεία καὶ θαυμαστὴ καὶ παρὰ Θεοῦ. Ε΄. Ἐδόκει τῆς θείας λειτουργίας τελουμένης ὁ Νόννος αὐτὸς μὲν τῷ λαῷ κέρατι τοῦ θυσιαστηρίου παρεστηκέναι, περιστερὰν δὲ βεβορβορωμένην αὐτὸν περιπέτεσθαι καὶ μηδὲ ῥᾳδίως ἀφίστασθαι, ἀλλὰ πλησίον ἵπτασθαι καὶ διοχλεῖν καὶ μυρίαν ἐμποιεῖν τῇ δυσωδία τὴν ἀηδίαν, καὶ ταῦτα μέχρι τῆς τῶν κατηχευμένων παρὰ τοῦ ἱερέως προσκλήσεως. Τὸ δὲ μετὰ ταῦτα τί; Ἀφανὴς μὲν αὕτη ὅσον ὁ τῶν μυστηρίων καὶ πάσης τῆς λειτουργίας ἐπεῖχε καιρός· ἤδη δὲ ταύτης τελεσθείσης ἐξερχομένῳ τοῦ ἱεροῦ καὶ γενομένῳ πρὸς τῇ φλιᾷ, πάλιν τὴν αὐτὴν φανῆναι περιστερὰν οὕτω μὲν ἔχουσαν, οὕτω δὲ καὶ ποιοῦσαν, μέχρις οὗ τείνας τὴν δεξιὰν καὶ ταύτης λαβόμενος τῇ χειρὶ καθῆκεν αὐτὴν ἐπὶ τὸν λουτήρα ὕδατος ὄντα πεπληρωμένον. Κἀκείνη λοιπὸν τῶν πτερῶν ἀπολαβοῦσα τὸν μολυσμόν, αἰθέριος ἵστατο, καὶ πρὸς τοσοῦτον ὕψος ἐφέρετο, πρὸς ὃ μηδὲ αὐτὸς οἷός τε ἦν ἐξικνεῖσθαι τοὺς ὀφθαλμούς. Τοῦτο τὸ μᾶλλον προεξωγράφει, καὶ τὸ γενόμενον ἐν νυκτὶ τοῦ μεθ' ἡμέραν ἦν γενησομένου προτύπωσις. Ϛ'. Ἑωθεν οὖν ὁ ἱερὸς ἀνὴρ ἀναστὰς καί τισι τὴν ὅρασιν κοινωσάμενος ἀφικνεῖται μὲν ἐπὶ τὸν ναὸν ἅμα τοῖς ἄλλοις ποιμέσι, τὴν δὲ καινὴν ἐπὶ χεῖρας Διαθήκην, τὸ θεῖον, φημί, λαβὼν Εὐαγγέλιον τοῦ ἀρχιποιμένος αὐτῷ ἐπιτρέψαντος, διὰ τῆς ἐν αὐτῷ τοῦ Πνεύματος χάριτος τοῖς λαοῖς ὡμίλει. Γίνεται οὖν, ὃ μὴ πρότερον καὶ πρᾶγμα τῶν οὐκ ἐλπιζομένων οὐδὲ
col. 913–914page 4 of 6
PG 116:913συνήθων, τῶν ἱερῶν ἀκροατὴς λόγων, καὶ τί μὲν ἀκούσασα τὰ παρόντα, τί δὲ τὰ μέλλοντα, καὶ τί μὲν ἡ ψυχή, τίς δὲ ὁ ταύτης δεσμὸς, καὶ ὅπως τοῦ σώματος διαζεύγνυται, καὶ πάλιν ἀνίσταται, καὶ κρίνεται, καὶ τίσιν αἰσχύνεται, ὦ τοῦ θαύματος! γινώσκει τὰ ἑαυτῆς, καὶ πάντων καταγινώσκει τῶν πρίν, καὶ συσταλεῖσα πρὸς ἑαυτὴν, ὅλη τοῦ καλοῦ καὶ τῆς μετανοίας γίνεται, καὶ δάκρυα χέει τοῖς πρὶν γέλωσιν ἀντιτούμενα· εἶτα καὶ τούτοις χρῆται πρὸς σωτηρίαν οἷς ἐχρῆτο πρότερον εἰς ἀπώλειαν, καί τισιν ἐπιτρέπει τῶν ἑαυτῆς συνεξελθοῦσι τοῦ ἱεροῦ τῷ Νόννῳ καὶ συνακολουθήσασι καὶ δὴ καὶ θεασαμένοις, οἱ τὴν κατοίκησιν ποιεῖται, τάχιστα ἀπαγγέλλει αὐτῇ καὶ μὴ μέλλειν πρὸς τὴν ἐπίταξιν. Ζ΄. Τούτου δὴ γενομένου καὶ τῶν ἐκπεμφθέντων ἐπανελθόντων καὶ τὸ προσταχθὲν ἀγγειλάντων, βουλὴν βουλεύεται γενναίαν καὶ ἀνδρικὴν καὶ πρὸς τὸν ἱερὸν παῤῥησιάζεται Νόννον, καὶ δὴ καὶ λαβοῦσα χάρτην διεχάραξεν οὕτως· Ἤκουσά σου τῶν Χριστιανῶν, Χριστοῦ μαθητά, ὥς φησί που τῶν ἑαυτοῦ λόγων ὁ σὸς Δεσπότης· « Οὐκ ἦλθον καλέσαι δικαίους, ἀλλὰ ἁμαρτωλοὺς εἰς μετάνοιαν » καὶ ὡς δὴ καὶ τελώνας συνανεκλίθη, καὶ πόρναις συνανεστράφη, καὶ Σαμαρείτιδι πρὸς τὸ φρέαρ ὡμίλησε, καὶ λόγου μετέσχε τε καὶ μετέδωκεν ὃν τρέμει τὰ χερουβίμ, καὶ οὐδὲ βλέπειν στέγει τὰ σεραφίμ. Ἀλλ᾽ εἴ τι σὺ τοιούτου μὲν δοῦλος δεσπότου, τοιούτου δὲ μαθητὴς διδασκάλου, δεῖξον τοῖς ἔργοις, καὶ μὴ βδελύξῃ πόρνην ὁμογενῆ καὶ ὁμόδουλον, ἀλλὰ καὶ δεομένην τῆς σῆς ἱερᾶς ἀξίωσον θέας, καὶ ἐξομολογουμένην δέξαι, καὶ σῶσον ὑπολλυμένην, καὶ σοῦ μόνον ἐχομένην καὶ σοὶ τὰς ἐλπίδας σαλεύουσαν. Η΄. Ταῦτα δεξάμενος ὁ ἱερὸς ἠδέσθη ἀνὴρ, καὶ μόνῳ μὲν ἀντεπιστέλλει μὴ προσελθεῖν, ἤδη δέ τε καὶ τῶν λοιπῶν συμπαρόντων ἀρχιερέων φανερούν ἑαυτὴν καὶ ὃ βούλοιτο λέγειν καὶ ἐκκαλύπτειν τὰ ἑαυτῆς. Ἡ δὲ τούτου τυχοῦσα τὸν καιρὸν ἁρπάζει, καὶ διώκει τὸν σώζοντα. Καὶ καταλαβοῦσα τὴν ἐκκλησίαν, πόρνη τις ἦν ἄλλη κατὰ γῆς ἐῤῥιμμένη καὶ κλίνουσα τὸ γόνυ καὶ τὴν ψυχὴν καὶ πόδας βρέχουσα κἂν μὴ δεσποτικούς, ἀλλ᾽ οὖν ἱερατικοὺς καὶ ὡραίους καὶ ψυχῆς εἰρήνην ἀληθῶς εἰπεῖν εὐαγγελιζομένους, καὶ οὐδ᾽ ἂν εἴ τι γένοιτο μεθήσειν πρότερον ἔφασκε πρὶν ἢ τὴν δι᾽ ὕδατος λάβῃ καὶ Πνεύματος ἀναγέννησιν. Καὶ ἦν ἀγὼν ἀμφοτέροις τῷ μὲν πεῖσαι ταύτην τῶν ποδῶν ἀφεμένην ἐξαναστῆναι, τῇ δὲ τούτων ἔχεσθαι μᾶλλον. Καὶ πρὸ τοῦ λουτροῦ κάθαρσις ἦν ἄλλη καὶ δακρύων λουτρόν, τοῦ πνευματικωτέρου δηλαδὴ τὸ ἐπιπονώτερον. Ταῦτα καὶ παρὰ τῶν ὁρώντων δάκρυον ἐξεκαλεῖτο, καὶ ἦν αὐτοῖς λύπη τις ἐκπλήξει καὶ ἡδονῇ σύγκρατος, τῶν δακρύων μὲν αὐτῇ κοινωνούντων καὶ συναλγούντων, καὶ τὴν πίστιν ἐκπληττομένων, χαιρόντων δὲ καὶ ἡδομένων τῇ σωτηρίᾳ. Θ΄. Εἶτα μόλις πεισθείσης καὶ ἀναστάσης καὶ τοῦ
col. 915–916page 5 of 6
PG 116:915ἱεροῦ Νόννου ἐγγύας ζητοῦντος καὶ ἀναβαλλομένου τὴν κάθαρσιν πάλιν ἐκείνη τῶν αὐτοῦ ποδῶν γίνεται, καὶ τὰς αὐτὰς ἐκπέμπει φωνάς, καὶ, Σὺ λόγον ὧν ἔπραξα δώσεις, ἔλεγεν, ἀρχιερεῖ τοῦ Θεοῦ, καὶ σοὶ τῶν ἐμῶν ἀνομιῶν ἐπιγραφήσεται ἡ πληθὺς, ἐὰν ὑπέρθῃ τὸν φωτισμὸν καὶ ἀναβάλῃ τὸ βάπτισμα, καὶ μὴ σπεύσῃς μηδ' ἐπειχθῇς πρὸς τὴν ἐμὴν σω τηρίαν, καὶ πνευματικῶς ὠδινήσῃς καὶ ἀναγεννή σῃς, καὶ νύμφην με σήμερον καθαρὰν τῷ καθαρῷ προσαγάγῃς νυμφίῳ, καὶ παραστήσῃς Χριστῷ. Τέ λος πείθει, καὶ ἀναστᾶσα ἐξομολογεῖται, καὶ τὴν θείαν ἐκκαλεῖται φιλανθρωπίαν. Καὶ τί αὐτῇ τὸ ἀπ' νεότητος ὄνομα παρὰ τοῦ ἐπισκόπου ἐρωτηθεῖσα, Πελαγία μὲν ἔφη ἐξ ὑπαρχῆς καλεῖσθαι πᾶσι καὶ ὀνομάζεσθαι, Ἀντιοχέας δὲ, τό τε πλῆθος καὶ κάλλος τῶν ἐν αὐτῇ λίθων καὶ μαργάρων τεθαυμακότας, Μαργαριτὼ καλεῖν οἷς ἐκοσμεῖτο κλῆσιν προσφέροντας φερώνυμον. Ἐνταῦθα τὴν πρώτην ἀναλαμβάνει κλῆσιν, καὶ Πελαγία καλεῖται, καὶ δέχεται τὸ λουτρὸν, καὶ καθαίρεται, καὶ μύρῳ χρίεται, καὶ μέτοχος τῆς ἀχράντου καὶ ἀναιμάκτου θυσίας γίνε ται. Καὶ ἦν τις Ἀντιοχεῦσιν εὐφροσύνη τότε πάν δημος καὶ κοινὴ, τοῦ μὲν κοινοῦ πολεμίου πεσόντος ἤδη καὶ ἡττηθέντος, τῶν δὲ πιστῶν ἀγαλλιωμένων καὶ τὴν ἐκείνης σωτηρίαν ἰδίαν ἑκάστου καὶ λεγόντων καὶ νομιζόντων. Ζ. Ἀλλὰ γὰρ φιλεῖ πῶς ὁ πονηρὸς ἡττώμενος ἀναιδέστερος γίνεσθαι· ὅθεν οὐκ ἤνεγκε τὴν ἑαυτοῦ τοσαύτην αἰσχύνην, οὐδὲ τὴν τοσαύτην τῶν πιστῶν πνευματικὴν ἡδονὴν, ἀλλὰ δὴ σχηματισθεὶς εἰς ἄν θρωπον ὁ μισάνθρωπος, καὶ μέσος πάντων φανείς, τὰς χεῖρας ἔχων ἐπὶ τῆς κεφαλῆς καὶ κόπτων ἑαυτὸν πάντων ὁρώντων, πρῶτον μὲν κατεβόα τοῦ ἱεροῦ Νόννου καὶ ἀδικεῖσθαι διετείνετο τὰ μέγιστα παρ' αὐτοῦ καὶ τὰς οὔσας αὐτῷ δυνάμεις ἀφαιρεῖσθαι καὶ περικόπτεσθαι· εἶτα καὶ τῇ Πελαγίᾳ ἀναιδῶς προσ ελθὼν προδότην αὐτὴν καὶ ἄπιστον ἀπεκάλει, καί, Ἵνα τί, φησί, τὸν σὸν ἠρνήσω καὶ τῷ ἀλλοτρίῳ συν έθου; Ἡ δὲ τείνει τὴν χεῖρα, καὶ βάλλει τὸν πονη ρὸν τῷ σταυρῷ, καὶ παρευθὺς ὁ πολέμιος ἀφανής. Καὶ οὐδὲ οὕτω τῆς ἀναιδείας ἀφίσταται καὶ τοῦ ἐγχειρήματος, ἀλλὰ καὶ αὖθις ἐπιχειρεῖ, καὶ πειρᾶται, καὶ καθευδούσῃ περὶ μέσας νύκτας αὐτῇ προσ ελθών, ἐφίσταται, καὶ διυπνίζει, καὶ λέγει μὲν τὰ αὐτὰ, πάλιν δὲ βάλλεται τῷ σταυρῷ, καὶ ἀφανὴς εὐθὺς γίνεται. Ἡ δὲ διαναστᾶσα γνωρίζει μὲν τῇ ἀπὸ τοῦ ἁγίου ταύτην ἀναδεξαμένῃ βαπτίσματος, τῇ δὴ καὶ Ῥωμάνα τοὔνομα, τὴν πάλην τοῦ δυσμενοῦς, ἐπιῤῥώννυται δὲ τοῖς ἐκείνης λόγοις καὶ πρὸς παράταξιν ἀντιτάττεται καὶ πλήττει τὸν πονηρὸν δευτέρᾳ καὶ καιρίᾳ ταύτῃ πληγῇ. Καλέ σασα γὰρ τῶν ἑαυτῆς θεραπόντων τὸν εὐνούστατόν τε καὶ εὐπειθέστατον, πᾶσαν μὲν αὐτῇ τὴν ἐν τῷ οἴκῳ οὐσίαν ἀπογραφῆναι κελεύει, ὅση τε εἴη καὶ οἷα ἐν χρυσῷ, ἐν ἀργύρῳ, ἐν λίθοις, ἐν μαργάροις, ἐν σκεύεσιν, ἐν στολαῖς, καὶ μηδ' ὁτιοῦν ὅλως ὃ μὴ ἀπογραφῆναι καταλειφθῇ, καὶ τὴν ἀπογραφὴν ὡς τάχος αὐτῇ κομισθῆναι. Ὃ δὴ καὶ κατὰ γνώμην ἐκείνῃ χωρεῖ. Καὶ τὸν ἱερὸν προσκαλεσαμένη Νόν
col. 917–918page 6 of 6
PG 116:917νον, πάσης μὲν αὐτῷ τῆς οὐσίας παραχωρεῖ, ἀρκεῖν εἰποῦσα τὸν ἐξ ἀρετῆς αὐτῇ πλοῦτον καὶ ὅσος ὁ τοῦ ταύτης νυμφίου καὶ Δεσπότου Χριστοῦ· τοὺς δὲ ἑαυτῆς οἰκέτας τοῦ τῆς δουλείας ἀνῆκε ζυγοῦ. Ἀλλ' ὅπως καὶ μὴ παρούσης ὡς ἔτι παρούσης προνοίας τῆς ἐξ αὐτῆς ἀπολαύοιεν, μηδ' ἐν στενῷ αὐτοῖς καταντήσῃ τὰ τῆς ζωῆς, καὶ χρήματα τούτοις ἡ φιλάνθρωπος ἐπιδίδωσιν. ΙΑ΄. Εἶθ' οὕτω πάντων αὐτῇ κατὰ νοῦν χωρησάντων τῇ κυρίᾳ τῶν ἡμερῶν τὴν ἐμφώτειον ἀπολυσαμένη στολὴν καὶ τρίχινόν τε καὶ ῥακώδες περιβαλλομένη χιτώνιον ἐπείγεται πρὸς Ἱεροσόλυμα, καὶ τὸ ὄρος καταλαμβάνει τῶν Ἐλαιῶν, ἅμα δὲ καὶ τῶν ἀρετῶν, μηδενὶ τὴν γνώμην κοινωσαμένη μηδὲ μεταδοῦσα τοῦ μυστηρίου. Καὶ τὰ μὲν ἐκείνης οὕτω κρυπτὰ καὶ μόνῳ δῆλα τῷ τὰ ἀφανῆ βλέποντι. Ἤδη δὲ τῶν ἐν Ἀντιοχείᾳ συνειλεγμένων ἐπισκόπων, ἐν οἷς ἦν καὶ Νόννος, ταῖς αὐτῶν ἐκκλησίαις αὖθις ἀποδοθέντων, κἀκείνης ἀγνώστως οὕτω τοῖς ἱεροῖς τόπαις προσεδρευούσης, καὶ χρόνου τριετοῦς αὐτῇ διαγενομένου θεῖος αἱρεῖ πάθος τινὰ τῶν τῷ ἐπισκόπῳ Νόννῳ συνόντων (Ἰάκωβος οὗτος ἦν), καὶ τῶν ἱερῶν ἐρᾷ τύπων, θεατής ἅμα καὶ προσκυνητὴς ἐκείνων εἶναι βουλόμενος· καὶ δὴ προσελθὼν τῷ ἀρχιερεῖ τὴν ἐπὶ τὰ Ἱεροσόλυμα ταύτην ὁδὸν ἐξαιτεῖ, καὶ δεῖται τοῦτο αὐτῷ χαρίσασθαι. Ὁ δὲ ἦν γὰρ προφητικὸς ὁ ἀνὴρ καὶ Πνεύματος πλήρης, καὶ τὸ πόῤῥω καὶ μέλλον ἰδεῖν ἱκανός), Ἀπελεύσῃ μὲν, ἔφη· εὑρήσεις δέ τινα ζητήσας εὐνοῦχον Πελάγιον μοναχόν, τὴν μακαρίαν δηλαδὴ Πελαγίαν τοῦτο καλῶν· τούτῳ πρόσελθε, καὶ συναναστρέφου, καὶ πολλῆς ὠφελείας ὄντως, ἀδελφέ, μεθέξεις πνευματικῆς. Ἰάκωβος μὲν οὖν ὡς εἶχεν ἑτοίμως πρὸς τοὺς ἁγίους ἐπείγεται τύπους, καὶ προσκυνητὴς ἐκείνων γενόμενος ἐπὶ τὴν ζήτησιν ὁρμᾷ Πελαγίου δῆθεν· καὶ δὴ Πελαγίας ἐπιστὰς τῇ κέλλῃ, κρούσας ἐκάλει. Κἀκείνης ἐξελθούσης ὁρᾷ Πελαγίαν, μήτε εἰδὼς ἥτις ἦν μήτε κἄν τις προείπεν ἔκ γε τῶν ὁρωμένων ἔχων τοῦτο συνιδεῖν ἢ συμβαλεῖν. Τό τε γὰρ χρώμα ταύτῃ μετήλλακτο, καὶ οἱ ὀφθαλμοὶ κεκοίλαντο, καὶ πάντα τῇ ἐγκρατείᾳ ἀλλοίωτό τε καὶ μεταβέβλητο. Ἀλλ' οὐδὲ τῶν ἄλλων τῶν ἐν Ἱεροσολύμοις οὐδεὶς ταύτην βλέπων γυναῖκα μετ' ἀνδρὸς καθορᾷν. ΙΒ΄. Ὁ μὲν οὖν ὡς παρὰ ἀνδρὸς τὴν εὐλογίαν τυχὼν εἱστήκει πρὸς τὴν ἐκ τῆς ἐγκρατείας θέαν ἐκστηκώς. Ἡ δὲ γνοῦσα ὅθεν καὶ ὅστις ἦν ὁ παρεστηκώς, εἰ τοῦ ἀρχιερέως ἐστὶν ἐπυνθάνετο Νόννου, ἑκοῦσα δήπου πυνθανομένη τὸ ταύτῃ καὶ πρὸ τῆς ἐρωτήσεως γνώριμον. Τοῦ δὲ τοῦτο συνειπόντος, Ἀπόστολος, φησίν, ὁ ἀνήρ, καὶ ὑπὲρ τῶν ἐμῶν εὔξξάσθω ἀνομιῶν. Καὶ μέχρι τοῦδε τὸν λόγον ἐκτείνασα κλείει τὴν θύραν αὖθις, καὶ τὰς εἰωθυίας ἤρξατο ψάλλειν ᾠδάς. Ἰάκωβος δὲ πολὺ τὸ κέρδος ἐν βραχεῖ καιρῷ περισσάμενος καὶ δὴ καὶ μέτρα διδαχθεὶς λόγου μονασταῖς ἀρκοῦντος καὶ πρέποντος, ἀναχωρήσας ἐπὶ τὰ ἑξῆς ἐχώρει σεμνεῖα καὶ φρονο-
Continue reading PG 116: Mensis November →≣ entire volume
Page scan enlarged

Notebook

Full View