ptor, utpote reliqua omnia a Metaphraste relata miracula dilucide exponens, non suboshcure dun taxat, si hune sibi prælucentem habuisset, indi casset, sed dilucide pariter, non secus ac ille, ex posuisset; cum autem id certe haud faciat, non utique anonymus Metaphrastem, sed hic illum, ut jam dixi, prælucentem habuerit, ex eoque liberiori interpretatione intellecto determinatum, quo Leon tium trajecisse Istrum refert, miraculum astru xerit. huic præfatam, de qua hic, anonymi lucubrationem præluxisse nondum existimes, erit equidem ad huc,cur ex hac Metaphrasticam Sancti Vitam pro manasse appareat. Cum enim omnia, si unum ta men, de quo mox, exceperis, tum prodigia, tum facta, utcunque notatu digne, quæ in Metaphrastis Opusculo, pariter in anonymi lucubratione occur rant, quin vel hæc ex illo, vel illud ex hac proma narit, ambigendum vix est; postremum autem astruendum videtur, uti jam nunc dicenda ostendent. Leontius quidam, Illyrici præfectus, cum ab appa- 14. Atque ita etiam ex jam dictis consequitar, rente sancto Demetrio ad fiduciam animatus fuis- ut sane Metaphrastes, quæ in concinnata a se San set, commotum procellosa tempestate, alveoque cti vita refert,tum prodigia, tum facta improbabilia suo egressum Danubium, fluento tacite receden- ipsemet haud confinxerit, sed ex præfato anonymo, te, et cedente nutibus, qui non cadunt sub aspe- qui eadem omnia, si unum tamen jam memoratum ctum, curru innexius trajecisse in Metaphrastica exceperis, in contextis a se Demetrii Actis recen Sancti Vita sub finem narratur; in altera autem, set,verosimillime acceperit. Verum cum id ita sit, ab anonymo contexta, etsi quidem oblata Leontio num ergo a posteriore hoc scriptore prodigia illa sancti Demetrii apparitio in fine memoretur, nulla omnia factaque improbabilia primum fuere con tamen omnino fluenti,quod tacite recesserit, nuti- ficta? Antequam quid de re hac censeam edicam, busque, qui sub aspectum non cadunt, cesserit, nonnulla de Sancti supra memorata Græca seu mentio fit a scriptionis istius auctore, qui tamen, Vita seu Passione, in linguam Latinam ab Anasta utpote narrandis prodigiis admodum addictus, nul- sio Bibliothecario conversa, præinittenda adhuc lumque prorsus ex aliis, a Metaphraste relatis, sunt. Hanc, quæ paululum contracta apud Vincen omittens, insigne illud maximeque memorandum tium Bellovacensem Speculi historialis lib. XII, cap. prodigium, si scriptoris hujus lucubrationem præ 158, et apud Mombritium tom. I Vitarum jam ex oculis habuisset, suamque ex ea contexuisset, com- stabat, integram tandem cum Prologo ab Anastasio memorare haud prætermisisset. Nec est, quod re- ei præmisso, miraculisque ad calcem adjectis, in ponas, miraculum saltem in Istri per Leontium Veterum Analectorum tom. I Mabillonius intulit, trajectu factum fuisse, ab anonymo indicari: etsi eamdemque etiam ms., qui ad Cornelium Duyn olim enim id ita sit, nec hinc tamen quidquam habetur, c spectavit, ac + ms. 84 signatur, codex noster ex unde utcunque,quod tamen foret necessum, ano-hibet, uti et duo, quorum alterum e Rubea-Vallis, nymo Metaphrastem, non huic illum, lucubratio- alterum e Trevirensi sancti Maximini codice no ne sua præluxisse, concludas. tatur desumptum, in collectaneis nostris exstantia mss., ita tamen ut horum postremum careat simul et miraculis, et Anastasii Prologo seu dedicatione, Carolo imperatori facta, quibus etiam, si miracu lum, quod de Mariano est, exceperis, suppeditata a Bellovacensi et Mombritio compendia destituun tur. 13. Ut res manifesta evadat,quidquid, quod huc facit, anonymus suppeditat, Latine hic exhibeo. Postquam itaque, Danubium, dum ad hunc Leon tius accessit, alveo suo ita, ut nec navibus trajici posset, fuisse egressum, Leontioque nihilominus ut eum citra hæsitationem trajiceret, sanctumn De metrium, in somnis ei apparentem, imperasse, 15.Porro Anastasius Bibliothecarius, de quo Ma narravit, mox de Leontio subjungit: «Mane itaque, billonius Veterum Analectorum tomo I præfato, conscenso curru, venerandam (qua scilicet sacræ pag. 96, videri etiam potest,dictam Sancti Vitanı sancti Demetrii reliquiæ continebantur) lipsanothe- seu Passionem, latinitate a se donatam, ad Caro cam manibus tenens flumen innoxius transivit;» lum imperatorem, uti Prologus eidem Vitæ præ quibus sane verbis,determinatum, quod Metaphra- fixus fidem facit, transmisit; quare, cum hic alius, stes refert, miraculum, etsi interim hoc ex illis quam ille ipse,cui idem Anastasius (adi ad annum verosimillime is scriptor eruerit, in Istri per Leon- 876, num. 12, Pagium in Criticis) Latine a se red tium trajectu factum fuisse, neutiquam indicatur. ditam sancti Dionysii Areopagita Vitam anno 876 Quid si enim Leontius, aquis quidem non, ut Israe- misit, imperator Carolus Calvus, anno 875 diade litis, mare Rabrum transeuntibus,evenit, a dextra mate imperiali Romæ primum coronatus annoque Jævaque recedentibus, sed tantum, ut Christo et 877 e vivis sublatus, fuisse non videatur,lucubratio Petro apud Matthæum, cap. xiv, factum, non sub- ista verosimillime non serius, quam hoc ipso anno sidentibus, Danubium innoxius trajecerit? Enim- ab Anastasio fuerit in linguam Latinam conversa, vero etiam vel si factum fuerit miraculum plane certeque cum hic scriptor ante annum 882,ut Mu insigne, nec aliud forte indicatum voluerit anony- ratorius in præfatione,tom. tertio Scriptorum re mus. Verum demus etiam tantisper, illud ipsum, rum Italicarum præmissa, docet, e vivis abierit, quod Metaphrastes narrat, miraculum verbis reci- contextam a Metaphraste, sæculi duntaxat decimi tatis indicari ab anonymo,illud equidem hic scri- scriptore, Vitam antiquitate exsuperat. Nec, quin

etiam supra memoratam, quæ, ut docui, Metaphra- a Photius, qui sæculo Ix floruit, sesé eam non conte sti præluxisse videtur,alteram Demetrii Vitam ve tustate vincat, dubitandum apparet. Etenim non tantum Vita ista,quæ Metaphrasti præluxit, multo est brevior, verum etiam, quæ in hac occurrunt, tum prodigia,tum facta improbabilia haud comple ctitur; solet autem illa, quæ e duabus unius ejus demque Sancti Vitis binis illis characteribus dis tinguitur, ab omnibus modo antiquitatis studiosis artisque criticæ peritis altera haberi non tantum sincerior, sed etiam antiquior. quo xuisse, sed jam ab alio contextam in bibliothecam suam intulisse,initio innuat, paris forte antiquita tis est. Huic porro breviori per anonymum scripta Sancti Vitæ duas adhuc supra jam memoralas, quarum altera etiam ab anonymo, altera a Meta phraste fuit concinnata,Passiones seu Vitas Deme trii alias, tum quod prolixæ admodum non sint, typisque hactenus,quam anonymus contexuit, val gata haud fuerit,tum quod id studioso lectori, qui sic quæ de ambarum, ut ita dicam, genesi supra 16.Porro cum id ita sit, idemque præterea ordo, docuimus, examinare commode poterit, futurum ac phrases etiam fere omnes eædem, quibus De- putem non ingratum, Græce simul et Latine sub metrii martyrium hujusque series in breviori illa jungam, priorem quidem e codicis nostri + ms. seu Vita seu Passione, ab anonymo conscripta, ex- 193 ms.Græco,quod e bibliotheca Vaticana codice ponitur, pariter in Vita, ab anonymo altero con- 821 desumptum notatur,quodque ipsemet e lingua texta,quæ Me'aphrasti præluxit, serventur, hæc ex Græca in Latinam converti; posteriorem vero e illa verosimillime, ne dicam indubie, fuerit ador- supra memorata Bollandi nostri editione seu potius nata, atque id ita quidem, ut auctor anonymus, a e Christianissimi regis bibliotheca Medicao.equo illud factum, inventa a sase in dicta breviori adornata hæc fuit, codice, cum Lipomani et Sürü seu Vita seu Passione facta, intersertis subinde, editionibus collato. Atque ita modo, quantiquæque, quæ in illa narrat, prodigiis factisque improbabili- quæ inveniuntur, Sancti Vitæ valeant, et quæaan bus, paraphrastice, uti ex utriusque lucubrationis ex hisce commentario huic subdendæ sint jam ex collatione patescet, explanarit. Atque illa quidem, posui; etsi autem, ut monui, Passionem seu Vitam ut, quid de scriptore illo sentiam, tandem edicam, Sancti breviorem, ab Anastasio Bibliothecario si non ipsemet confinxit, ex infida verosimillime Latine redditam, e Mabillonii editione recusurus vulgi fama popularive traditione acceperit: modo sim, miracula tamen,utut Vitæ illi in hac proxime adhuc, quantæ quidem antiquitatis brevior illa subnexa, con nisi ad duarum aliarum, pariter, Sancti nostri Vita videatur, expono. Quod si vere, ut jam dixi, edendarum, calcem adjiciam, idque uti forte ex dictis factum, prolixior anonymi lucu- non ex eorum editore Mabillonio Anastasiove in bratio,quæ Metaphrasti præluxit, Joanni, Thessa- c terprete,sed ex ipsis,e quibus primitus manaruat, lonicensi sæculo septimo antistiti, pariter præluxe- fontibus Græcis. rit, brevior, de qua hic, Sancti Vita seu Passio, utpote hac,ut jam docui,antiquior, jam inde etiam ab eodem sæculo septimo, imo forte jam inde a sæculo sexto aut forte adhuc citius fuerit conscri pla. Et vero, cum Anastasius Bibliothecarius, sæ culi moni scriptor, sese illam non tunc primum concinnasse, sed tantum jam concinnatum e lingua Græca in Latinam transtulisse, in Prologo dicat, nihil sane, quominus tam cito exarata statuatur, impedire videtur, vixque etiam, quin saltem ante sæculum nonum litteris fuerit commendata, dubi tandum apparet. 17.Hanc itaque breviorem anonymi lucubratio nem, quæ præterea, quamvis quidem, quod e scri ptoribus monumentisve æqualibus aut subæquali bus hausta non sciatur, fidem indubitatam haud mereatur,nihil tamen omnino a veritate certo ab horrens verove etiam absimile complectitur, ad commentarii calcem primo loco, quod et Vita, a Metaphraste contexta, et altera, quæ huic prælu xit, si antiquior. recudam e Mabillonii editione, cum Rubeæ-Vallis ms. aliisque supra memoratis, quæ ad manum sunt, tum excusis, tum. mss. lu cubrationis ejusdem exemplaribus collata, uti et cum Photiana Sancti Vita,quæ cum hac non lan Jum, ut supra dictum, in substantia adjunctisque fere omnibus apprime congruit, verum etiam, cum 18.Quiduam hi sint, expono.In codice olim Na zarinæo supra sæpissime memorato tres diversæ pra pariter memoratæ exstant de patratis a s‹nclo Demetrio miraculis lucubrationes, quarum primam elaboravit Joannes, archiepiscopus Thessalonicen sis, secundam anonymus, qui hujus lucubrationem continuavit, ac tertiam denique anonymus alter, qui, quemadmodum in ipso, quem hæc præfert, titulo indicatur, diversa diversis temporibus a locis facta a sancto Demetrio miracula in litteras misit. Quin e miraculis,vel in Joannis Thessaloni censis, vel in anonymi prioris lucubratione occur rentibus, miracula singula, quæ Anastasius biblio thecarius Latine reddidit, Mabiloniusque vulgavil, primitus hausta sint, dubitandum vix apparel, cum hæc illorum, quibus respondent, compendia duntaxat sint, Anastasioque Joannes Thessaloni censis ac hujus continuator anonymus antiquitale, uti ex infra dicendis intelliges, præcellant. S✈ peditata itaque apud Mabillonium ab Anastasie Bibliothecario miracula e binis illis scriptoribu ad Vitarum trium seu Passionum edendarum cal cem adjungam,ita modo eorum lucubrationes» potius, quæ hisce continentur, miracula omnis, una cum anonymni, qui, ut jam dixi, facta a san cto Demetrio diversa diversis temporibus et lo cis miracula litteris mandavit, lucubratione typis

etsi non desunt utrinque stratagemata, bellique facinora præclare edita, quæ forte omnia alia a me occasione erunt producenda, ut et ultima ejusdem urbis expugnatio, a Joanne Anagnosta egregie descripta.. primum (neque enim hactenus, quod sciam, editæ Joannis archiepiscopi industria egregie incumbit, fuerint) Græce simul et Latine subjecturus. Quod ut ad morem nostrum faciam, opus totum in tot, quot lucubrationes sunt, libros diversos, qui et ipsi in capita ac numeros divisi sint, dis tinguam, annotationibusque etiam, ubi id con gruum necessariumque judicavero,ad singulorum capitum finem adjectis, illustrabo. 21. Hic vero parcendum moli libri, per quam, ne extra metas quidquam excurrerom, mihi ipse 19. Verum cum per breve tempus, quo codex legem imposui, et ut unum duntaxat ex spisso illo olim Mazarinæus supra sæpissime laudatus ad ma- opere (Mazarinæo nempe supra laudato, qui totus num fuit, e miraculis, quæ tribus illis lucubratio de sancto Demetrio est, codice ms.)caput præliba nibus comprehenduntur,quædam duntaxat integra rem, quod hanc ipsam excisæ urbis Thessalonicæ una cum aliquot alierum fragmentis, narratione Historiam extremo limite attingit.Cur vero Deme reliqua in compendium contracta, describere ex trius, tot modis tantisque hostibus olim servata sua hoc licuerit, qua ratione editionem illam adorna- civitate, semel et iterum a Christi hostibus diripi turus sim, exponendum adhuc est. Miracula, quæ siverit, eorumque postremo firma possessione juris e codice Mazarinæo integra habemus, integra etiam fieri, alta Dei judicia sunt, a quibus et nobis me ex hoc dabimus. Idem etiam quantum ad fra- rito timendum sit. Ita est, eximia plane, uti hic gmenta, quæ penes nos ex eodem codice de- Combefisius innuit, narrata a Joanne, Thessaloni scripta exstant, sumus facturi; ita tamen, ut, quod censi archiepiscopo, scriptoreque anonymo priore, ab hisce, punctorum interpositione, qnæ hiatum antea jam a nobis laudato,qui hujus lucubrationem signet, propterea subinde distinguendis, e reliqua continuavit, sancti Demetrii, majori saltem ex narratione obest,nosque, ut jam innui, compendio parte, sunt miracula, nonnullaque etiam ea inter habemur,in Adnotationibus lectoren sim edoctu- occurrunt,quæ,cum sanctum Demetrium Avarum, rus. Quod autem ad alia, quæ tribus supra dictis Sclavorum aliorumque barbarorum obsidione Thes lucubrationibus continentur, miracula spectat, salonicam urbem suam natalem liberasse perhi unum ex his e Combefisio, qui id in Historic By- beant,ad gentium harum historiam, seu res Græcos zantine post Theophanem scriptoribus, pag. 314 inter et illas gestas illustrandas, utcunque condu et binis seqq. e codice Mazarinæo supra sæpissime cunt; quæ sane sola, etsi reliquæ, quæ a Sancti laudato recenset, vulgato, reliqua vero e codice gloria petuntur,rationes deessent, ad miracula illa nostro signato ms. 193, in quo, suppresso au- c luce publica, qua hactenus caruerunt, donanda vix ctoris, qui Joannes Thessalonicensis est, nomine, non me novissent, etsi interim nonnulla etiam habentur partim integra descripta desumptaque, minns illustria sibi habeant admista. At vero quod ut notatur. e codice bibliothecæ Vaticana 821, spectat ad sancti sanctissimique viri titulos,quibus partim in compendium a Joanne Stauracio per Joannem, Thessalonicensem archiepiscopum, Com orationem infra laudandam contracta, atque, befisius loco transcripto condecorat, hunc ego præ uti in margine signatur, e Leonis Allati mss. ac- sulem nullis prorsus fastis sacris inscriptum,cul cepta. tuve ecclesiastico sive a Græcis sive a Latinis ho 20. Ut porro, quæ non parum,ut miracula illa noratum invenio. Quare ego, etsi etiam more olim ederem, contulerint, lectorem modo edoceam, recepto episcopo omnes, tum defunctos, tum in Combefisius operis mox citati pag. 344, in Præfa- vivis adhuc superstites, honoris causa seu per tituli tione, quam Joannis Cameniatæ de Thessalonicæ honorarii modum sanctos fuisse appellatos, com per Agarenos anno 904 excidio Narrationi præ- pertum habeam, ipseque etiam, de quo hic, Joannes mittit, sequentem in modum, aliis ante nonnullis Thessalonicensis in titulis,qui lucubrationibus ejus adductis, loquitur: «Erat aliud, quod succurre- in codice olim Mazarinæo præmittuntur, sancti ti bat in Thessalonica, imperii per hæc tempora, tulo plus semel afficiatur, ad Combefisii tamen, ipsaque anteriora ocello, secundæque dignitatis qui morem illum ibidem spectasse non videtur, civitate ab ipsa imperante; ut nimirum tanta illa sancti Joannis, Thessalonicensis archiepiscopi, Justiniano Magno Mauricioque imperatoribus, in suo Demetrio proferrem, deincepsque alia se cutis temporibus alio auctore producta, quibus non semel tentata civitas, ipso quandoque Chagano, ipsi Mauricio formidolosissimo hoste, omni conatu auxiliorumque copia obsidente, divina potius, quam humana ope liberata est, apertis Magni De inetrii miraculis ejus generis; ut nec pervicacis simi maximeque increduli fidem facile abnuere possint; quam in rem laudati viri sanctissimi exemplum Joanni Thessalonicensi attribuere san cti sanctissime viri titulum non ausim. 22. Verum, etsi res ita habeat, a virtute tamen vitæque probitate plurimum hicscriptor commen datur, ut sane in narrandis iis quæ ætate sua gesta sunt, quæque vel ipsemet vidit, vel e viris fide di gnis, quibus apprime comperta erant,didicit, fidem integram mereatur, ita autem, etsi non omnia, pleraque tamen,quæ sancti Demetrii virtute patrata refert, miracula explorata habuit. Audi,qui ipsemet ia supra plus semel memorat, quam miraculis, a se narratis, promisit, oratione panegyrica oppor

i .i. ui e hotel.

oportet enim, sermone ad hoc delapso, mi- suum concilium felici successu perficeret, ad narrationis, quam e majoribus audivi, me sanctum Demetrium sibi notum, de cujus in pa nisse) recta doctrina civitatem implevit, trandis miraculis virtute inaudierat sese confert, riaque sentientes compressit... Ast quæ- quid sibi sit propositum, declarat, eumque, ut la et narratio? precibus suis sibi adsit, enixe rogat. «Demetrius, ut ait Metaphrastes, perinde ac si ipse rogasset, non autem fuisset rogatus, exsequendo propemo dum prævenit petitionem, et ei velociter imposito eo, quod est in Christo, signaculo tam in fronte, quam in corde, cum dimittit dicens: Et Lyæum vinces, et eris martyr Christi.»Nestor, hisce Sancti verbis roboratus, in stadium illico prosilit, seque ad singulare cum Lyæo certamen palam offert, omnibus audaciam ejus admirantibus. «Ab iis... qui divina prudenter scrutantnr, batur, qui de illo civitatis amante coronato Deo martyre fama tam late esset diffusa, ut uctæ invidia stimulare tunc dominantis, qui civitate Thessalonicensi nempe)versabatur, potuerit. Ac respondebatur: Non tam e sa er orationem corporibus, quam ex anima er doctrinam mundatis:quando enim a somno vit, alque a luto expurgavit, quo in idolola cu fetore ac caligine detinebantur, animas, 42.Imperator juvenem, sola paupertate adigente lem Orientis plagam,coelestisque signi suffi- g desperatum id cepisse concilium opinatus, pecuniam m Christum, verum Deum nostrum, cordi- ad sese arcessito sponte offert, eumque ne pugnæ rum inserens, sanata quidem corpora, etsi cum viro,cui multum viribus esset inferior, peri et hujusmodi gratiæ, secundum meritum culo sese committeret adhortatur. Verum Nestor, non parvum eorum qui eas recipiunt in vir- pecunia repudiata, unice sese gloriam superandi rogressum arguant, gratuitum Dei donum Lyæum sectari declarabat. Pugnam itaque, an estant.Conversorum vero ad pietatem animæ nuente imperatore, cum Lyæo init eumque, Deo tum imperterritumque in docendo ac pericu- Demetrii invocata,ictu extemplo in corde percus rædicatione animum, generososque ipsiusmet sum humi mortuum prosternit. Imperator hinc si athletæ sudores detegunt, non hic solum, iratus ac moestus, magiæque rem ascribens. Nesto bique virtutis ejus sublimitatem manifestam rem de hac interrogat, hicque Christianum nullum ntes. Hæc Joannes Thessalonicensis, quibus magia uti, seque a Demetrii omniumque Christia Sanctum Christi fidem cum fructu plane in- norum Deo adjutum de Lyæo retulisse victoriam tiam inter ipsos Thessalonicenses, etsi in- respondet. Quod cum imperator audivisset Ne hosce omnes abs illo fuisse conversos non storem eo ipso, quo hic Lyæum occiderat, gladio relato, prædicasse affirmat. Nec hoc tantum jubet interfici, sicque, inquit Metaphrastes, «Ne recitatis Joannes astruit, verum etiam inde stor transmittitur ad Christum, quem dilexit, et a quam e miraculis, quibus eum etiam cla- quo erat accepturus coronas duplicis victoriæ.» innuit, factum esse, ut imperatoris, cujus Talia sunt compendio hic jam exhibita, quæ in uit occisus, indignationem incurrerit. Verum Metaphrastica Sancti Vita, aliaque anonymi, e qua asione, qua Sanctus neci datus fuerit, com- hæc, uti ex supra adductis apparet, promanavit, s tractabitur, postquam § sequenti, quæ de de juvene, nomine Nestore, parle etiam in nar e Sanctoque, qui huic, singulari certamine ratis sancto Demetrio tributa, referuntur, yao gladiatore cougressuro, benedixerit, in Metaphraste contexta, aliaque anonymi qui ræluxit traduntur, examinaro. Quid de iis que a Metaphraste anonymoque huic præluxit Sancti biographo de Nestore luntur sit censendum. 43, Verum audi, qui Tillemonius tom. V Monu mentorum ecclesiasticorum,pag. 689 narrationem illam compendio etiam ibidem a sese exhibitam ex cipit: «Difficile est,inquit, (verbis Gallicis, Latine hie a me redditis) fabulosa illa narratione, in qua, quod maxime horrendum Evangelioque Suppeditata a Metaphraste anonymoque qui oppositum est, pro Sancto habetur, quidpiam of raluxit Sancti nostri biographo de Nestore fensioni præbendæ magis aptum magisque Chri m, quae hic examinanda venit, narratio in stiano homine indignum invenire. Fabulosam illam endium contracta, eo fere recidit: Gladiator appellamus, quia talis est in adjunctis notatu Lyæus nominatus, natione Wandalus, qui, maxime dignis. Photius enim et Anastasius de corporis robore maxime præstaret quoscun- Nestoris contra Lyæum certamine loquuntur; ve ecum singulari certamine manus conseren- rum a Nestore Christiano asserendo, sive certa ile superabat, hincque magno in amore simul mini scilicet) sancto Demetrio admiscendo sedulo stimatione apud imperatorem Maximianum abstinent. Imo ne quidem Maximianum necem ecidit,ut hic Thessalonicæ exhiberet gladia- Nestori inferri jussisse asseverant, sed tantum spectaculum, cumque Lyæus gladiatores promissa gladiatoribus victoriosis præmia ei non os provocaret ad certamen, omnibusque esset dedisse. Manifestum itaque est reliqua omnia i, quidam tamen juvenis, nomine Nestor, veritati fuisse adjecta, idque verosimiliter post uperbiam arrogantiamque haud ferens, pu- sæculum nonum, ab homonibus historice teque ac um eo aleam subire decrevit. Quare ut hoc doctrinæ Evangelicæ ignaris. Ita hactenus ille

et sane haud immerito. Attamen quod de iis,quæ fortans coronam capiti ejus imposuit. Verum dum veritati a Photio et Anastasio relatæ post sæcu- imperator cogitaret Demetrium cum Libeo expe lum nonum tandem fuerint adjecta, affirmat, mihi riri, Nestor quidam Christianos se nocte sancto haudquaquam certum apparet. Eadem enim Demetrio obtulit dicens, quod certamen hoc assu omnia etiam in Vita, secundo loco edenda, quæ mere deliberasset, rogans, ut sanctus martyr pro anonymum habet auctorem, occurrunt, hærque ex se Dominum oraret. Qui ab eo confortatus die se supra dictis sæculo nono verosimiliter, imo forte quenti imperatori se præsentavit, seque Chri-tianum etiam sæculo vını aut vn est antiquior. Nec est, asseruit, offerens se cum Libeo dimicare, et pro quod reponas, ea omnia a Joanne Thessalonicensi, Demetrio certamen assumere.Dum autem impera sæculi VII scriptore, supra sæpissime laudato in- tor illum precibus retrahere non posset, victori fraque laudando, non commemorari. Cum enim munera promisit. Nestor igitur duellum ingressus hic martyrii a Sancto tolerati ne substantiam Libeum ad terram prostravit et prostratum occidit. quidem uspiam narret, silentio abs illo, quæ pro Imperator autem hoc videns, et gigantem, Christia hajus duntaxat adjunctis haberi possent, fuisse norum ultorem, amisisse dolens contra ejus spon præterita mirum non est. sionem Nestorem a militia solvit et de civitate eje cit; Demetrium quoque, qui ejus interfectionis causa fuerat, jussit in carcere occidi. Milites au tem ad carcerem venerunt, et gladium in ejus pe ctore demerserunt. Sicque orans cum palma mi gravit ad Dominum, Cujus corpus a Christianis occultatum est propter timorem paganorum, in quo loco Deus mirabilia operabatur, ubi concto rum ægritudines sanabantur.» 44. Verum, utut res habeat, ea equidem qnæ quantum ad Nestorem a Photii et Anastasii narra tione absunt,ideoque velut ſigmenta verbis recitatis Tillemontius rejicit, reipsa ctiam esse figmenta exi stimo. Ac primo quidem, ut, cur bæc mihi sedeat sententia, modo exponam, quæ justa Nestori causa esse potuit, ut certamini singulari sese contra Lyæum committeret? Hujus, ut aiunt, superbiæ arrogan tiæque frangendæ consilium. Verum quis vel solo hoc ex capite facinus hujusmodi, divina lege se verissime vetitum, a quo et Christiani, uti infra docebo, maxime abhorrebant, satis excusatum atque a noxa immune pronuntiet? Enimvero longe aliter, qui, quod apud Petrum de Natalibus lib. 1x, cap. 110 exstat, Sancti nostri elogium, sive is in terim ipsemet Petrus, sive alius quiscunque scri ptor sit, primum contexuit, existimasse videtur. Etenim suscepti a Nestore contra Lyæum singu laris certaminis causam, quæ inultum a jam dicta differt, allegat. Res elogium illud, in quo Lyæus semper Libeus vocatur, inspicienti patescet; quod, quia hacin parte plane singulare seduloque discu tiendum est, integrum fere, omissis duntaxat,quæ ad venerationem, a Leonio, Illyrici præfecto, Sancto exhibitam spectant, huc transcribo. Sequentibus hisce verbis concipitur: «Demetrius martyr apud Thessalonicam civitatem passus est sub Maximiano imperatore. Hic a sua juventute Christianus et Deo serviens nobilis fuit civis ipsius Thessalonicæ civitatis et miles strenus, qui tamen Christum Dominum prædicabat et multos ad fidem conver-D tebat. Ingressus autem imperator Thessalonicam, audiens de Demetrio, ipsum comprehendi fecit et in carcerem mittit. 45. Erat autem cum imperatore gigas fortissimus et aspectu terribilis, nomine Libæus, qui de man dato Augusti cum Christianis dimicans, eos brachiis ad se constringens ad terram allidebat, statinique spiritum exhalabant. Multi etiam alii ab imperatore diversis poenis affligebantur.Cum autem Demetrius esset in carcere positus, scorpionem juxta pedes suos cauda eum percutere salagentem vidit, quem edito crucis signaculo statim exstinxit. Cui oranti confestim angelus apparuit, atque in Christo con 46. Qui itaque hoc sancti Demetrii clogium set encomium, a Metaphrastica ejus Vita in nonnullis præterea aliis, hic tamen, quod ad præsens insti tutum non faciant, non examinandis, adjunctis dis sonans, contexuit, Nestorem contra Lyæum,nos hujus audaciam superbiamve frangeret, sed ut et a periculoso hoste Christianos, quorum jam mult, singulari cum eis imperatoris jussu inito certamine, is occiderat, liberaret; et cum eodem decertandi necessitate Demetrium eximeret, singulari sese certamini commisisse, verbis recitatis, ut hæc con sideranti patescet, memoriæ prodit. Verum sit ita, equidem nec sic Nestor absque noxa singulari sese contra Lyceum certamini committere potuerit. Ex enim ut Christianus quisque vel ipsos, a quibus fidei causa persecutionem fideles patiuntur, tyran nos vel horum etiam duntaxat crudelitatis mini stros interimat, interimereve, uti hic indubie Nester fecerit, intendat, religionis Christianæ sanctital repugnat, nec quidquam, quo id cum lege divina, homicidium vetante, componi utcunque queat, oc currit. Adhæc cum equidem, Lyæo occiso, faculta tes aliæ, quibus Christianos excruciaret, necique etiam daret imperator, defuturæ neutiquam essent, Nestor singulari Lyæum aggrediendo certamine noe tam iniquo hoste Christianos liberare,quam de is juriis damnisque, quibus hos ille affecerat, sument vindictam propositum habuisse debet. Nece autes cujuspiam non tam liberationem a malo, quan vindictam intendere legi divinæ æque ac religions Christiana sanctitati adversum, nemo utique a inficias. Quæ res cum ita habeat, enimvero, qued singulari contra Lyæum initio certamine Nestor travit, facinus, haud recte velut sanctum atque ab ipso Demetrio approbatum, in hujus tum enco mio proxime dato, tum Vitis seu Passionibus binis

præsentis § initio laudatis proponitur. Id autem, quam verum sit, ex iis, quæ de Christianorum De metrii ætate moribus jam nunc dicam, amplius ad huc patescet. 47.Christianos tres Palæstinos Diocletianæa,qua etiam ex dicendis Demetrius occubuit, persecutione sæviente, ad pugilatus certamina, seu, ut sese arti gladiatoriæ addicerent,ab Urbano, sævissimo Pa læstinæ præside, fuisse condemnatos, Eusebius de Palæstina martyribus editionis Valesianæ cap. 7 narrat. Sequenti autem capite, de aliquot Christi confessoribus, varios post cruciatus ad metalla damnatis, locutus, quid iidem tres Christiani Pa læstini, lata illa in se ab Urbano præside senten tia, egerint exponit. «Nec vero, inquit, hos solos (confessores scilicet ibidem ante memoratos) bujus modi supplicia perpessos vidimus; verum etiam ex Palæstinis illos, quos ad pugilatus certamina con demnatos paulo ante retulimus, eo quod scilicet nec annonam ex principis ærario accipere, nec consueto pugilibus more quotidianis proludiis exer ceri sustinerent.Quam ob causam non solum pro curatoribus, sed ipsi etiam Maximino (imperatori nimirum, in Syria et Palæstina tunc dominanti) ex hibiti, cum invictam in Christi confessione con stantiam famis et flagrorum tolerantia declarassent, eadem cum illis,de quibus diximus,pertulerunt.» Cum ergo, uti ex hisce Eusebii verbis intelligitur, tres illi Christiani Palæstini ab arte gladiatoria, aut si mavis, singularibus pugilatus certaminibus tantopere abhorrucrint, ut famem, flagra, aliaque extrema supplicia sufferre,quam vel solis artis adeo detestandæ proludiis sese dedere annonamve gla diatoribus statutam recipere, maluerint, quis, quæso, credat, vel plures Thessalonica Christia nos, uti encomii proxime huc transcripti narratio exigit, singulari certamine cum Lyæo fuisse con gressos, vel quod contra hunc Nestor inierit, a san cto Demetrio, uti et in eodem encomio et in dua bus Sancti Vitis seu Passionibus, proxime lauda tis, indicatur, fuisse probatum? 48. Id equidem mihi tum hisce, tum aliis, quæ supra in medium adduxi, expensis, verosimile neutiquain apparet, eaque proinde omnia, quæ suppeditata a Photio Anastasioque Bibliothecario de Nestore Narrationi in Metaphrastica Demetrii Vita, aliaque anonymi, e qua hæc promanasse videtur, superadduntur, pro figmentis, utut forte citius, quam sæculo nono (adi num. 43) inventis, cum Tillemontio, uti jam supra innui, habenda reor. Atque hinc etiam nec illum, qui Lyæum, uti in omnibus prorsus Demetrii Vitis seu Passioni bus traditur, singulari certainine occidit, Nesto rem accensere Sanctis ausim, sive interim hunc, cum Lyæum interfecisset, imperatoris jussu, uti a Metaphraste, anonymoque qui huic præluxit asseritur, neci datum fuisse, martyremque obiisse, velis, sive duntaxat, uti a Photio et Anastasio, qui ne quidem Nestorem Christianum uspiam ap pellant, perhibetur, promissa gladiatoribus victo riosis præmia, imperatore irato, non retulisse vi tamque, cum militia solutus urbeque fuisset ejectus, confessorum more, uti,qui supra huc transcriptum e Petro de Natalibus encomium contexuit,sensisse videtur, in pace terminasse. At vero, inquies, Græci Nestorem µsyadoµáprupos titulo, elogio que, in quo Lyæum, singulari certamine supera tum, occidisse narratur, condecoratum, ad 27 Octobris, diem, præcipuo suo officio, illi etiam tunc consecrato, celebrant, eumdemque Baronius ad hunc diem 8 Octobris, quod, quæ de eo narran tur, sancti Demetrii, tunc a Latinis celebrati, Passioni seu Actis, Metaphrasticis nimirum, sint intexta, in Martyrologium Romanum intulit, in Adnotationibus, quibus hoc illustravit, Græcorum Monologio, Sirletiano videlicet, una cum Nice phoro Callisto dictisque sancti Demetrii Actis in rem suam laudato. 49. Fateor, sic habet, pluresque etiam, quam jam nominati sint, Fasti Græcorum sacri Nestorem ad 29 Octobris diem sanctis accensent. Verum quid tum? Hi omnes, uti eruditis modo passim notum est, subinde etiam pro sanctis habent indignos. Quod autem ad Nicephorum Callistum, qui eadem fere de Nestore, quæ a Metaphraste narrantur, Historiæ ecclesiasticœ a se contextæ lib. vn, cap. 15 recenset, Baroniumque, qui, laudato pro se Nicephoro, Martyrologio Romano Nestorem inse ruit,jam spectat, duorum horum scriptorum prior seu Nicephorus commenta non raro fideique admo dum sublestæ narrationes adoptasse suamque in Historiam transcripsisse noscitur. Posterior vero seu Baronius non tam, quantopere sint, quæ de Nestore approbatoque hujus per Demetrium facto a Metaphraste narrantur, fidei Christianæ sanctitati opposita, considerasse, quam Monologii Sirletiani, e quo sanctos non paucos in Martyrologium Roma num intulit, seu fidem seu auctoritatem, pluris etiam quam par sit, ab eo factam spectasse videtur.Quod si hæc displiceant, quidnam tandem, quo Baronium Græcosque, qui pro sancto Nesto rem colunt, adversus Decalogi homicidium ve tantis auctoritatem Christianorumque, qui sancti Demetrii ætate fuerunt, a gladiatoria arte singula ribusque, quæ hujus exercitia ac ludi quodammodo erant, horrorem tuearis, in medium adduces? 50. An forte ad singularem Spiritus sancti instinctum recurres, eoque, quo olim plures sanctæ virgines impulsæ necem sibimetipsis conscivisse leguntur, Nestorem ac Demetrium pariter impul sos, alterum quidem singulari certa:nine necem intulisse Lyæo, alterum factum istud approbasse asseverabis? Verum, utut singulari Dei instinctui, quod tamen vocari in dubium posse videtur, locum hic esse potuisse gratis etiam dederimus, ne ta men facile, quæ contra Dei legem sunt patrata, absque delicto patrata admittantur æquum esse videtur, ut vel eo, vel etiam ob rationis paritatem

ad ignorantiam invicibilem bonamque fidem eo rum, qui quæ excusari opus habent admiserunt, non recurratur, nisi cum simul et de facti, quod excusatione indiget, veritate, et de viri, cui id attribuitur, sanctitate undequaque constat. Etsi autem de Demetrii quidem sanctitate, de asserta tamen, qua ineundum a Nestore contra Lyæum singulare certamen ratum habuerit, approbatione, quod hæc in Metaphrasticis sublestæ, ut supra docui, fidei actis, aliisque anonymi, e quibus hæc promanarunt, fundata tantummodo sit, neutiquam constat, uti nec de Nestoris, quæ certioribus do cumentis haud nititur, sanctitate. illum, ut supra docuimus,ad fidei veritatem addu cta multitudine imperatori isti displicuisse, facile quisque in animum inducet. Nec quidquam,unde contrarium colligas, qui Sancti seu Vitam seu Pas sionem in litteras miserunt, suppeditant. Solius anonymi, ab Anastasio Bibliothecario Latine red diti, ad rem hanc utcunque facientia verba, quæ, simul qua occasione Demetrius captus atque ad Maximianum fuerit adductus,exponunt,citandaque infra adhuc sunt, huc transcribo. Sic habent Cum imperator Maximianus in Thessalonicensium degeret civitate, homo superstitiosus piæ religionis auditores persequebatur, et interficiebantur ab eo. 51.Quod si nihilominus quantum ad hoc postre. Inter quos erat beatus Demetrius, manifestum la mum ex insigni plane cultu, quo, ut dictum, ad ciens semetipsum absque ullo timore,qui a juven 27 Octobris diem apud Græcos Nestor gaudet, tute et bona egerat opera, et alios docuerat.Doco quispiam adhuc secus sentiat, nec, ut opinionem bat enim,qualiter divina Sapientia descenderit ad mutet, ex iis quæ de cultu ecclesiastico subinde terram de cœlo,ut hominem, qui mortuus fuerat etiam indignis apud Græcos delato supra dixi, peccato, vivificaret sanguine proprio. Cum hæc et moveatur, meminisse illum velim, fieri facile posse, alia mulla prædicaret, quidam ministri imperato ut Nestor quispiam, a Nestore, qui Lyæum singu- ris, qui ad capiendos Christianos fuerant depa lari certamine interfecit, distinctus, antiquitus a tati, tenentes sanctum Demetrium imperatori Græcis cultus fuerit, utque deinde, cum quis ille obtulerunt Maximiano.» esset haud satis haberetur compertum, ei lapsu temporis, quæ in Photiana et Anastasiana sancti Demetrii Vitis seu Passionibus leguntur, Nestoris gladiatoris Acta, adjunctis conimentitiis, qualia in Metaphrastica Sancti nostri Vita, aliaque anonymi, e qua hæc fuit contexta, reperiuntur, aucta, a Græcis, fabularum amantibus, simulque quem Nestorem colerent utcunque explicare volentibus fuerint afficta.Sane non paucos etiam apud Lati nos invenire est sanctos, quorum sanctitas qui dem habetur comperta, Acta autem plane incerta sunt, fabulisque conspersa. Etsi itaque Nestorem quidem, qui in Photiana et Anastasiana Demetrii Passionibus Lyæum singulari certamine supera tum, occidisse narratur, pro sancto habere non ausim, Nestorem tamen, qui a Græcis ad 27 Oc tobris insigni cultu afficitur, e sanctorum numero certo expungendum non affirino, etsi interim, quisnam ille fuerit, rejectis, quibus ibidem cele bratur, Actis edicere haud queam. SV. Demetrius capitur, martyrioque afficitur. Quandonam id factum, et quis Lupus, qui servus ejus fuisse dicitur, exstiterit. 52.Miraculis multis sanctum Demetrium, cum in vivis adhuc esset superstes, inclaruisse, et tamen, ut imperatori Maximiano, cujus jussu necatus fuit, odio exstiterit, non tam ex his quam ex ethnico rum,quos ad fidem Christianam adduxerat, multi tudine factum esse, num. 38 et seqq. transcriptis encomii ibidem laudati,quo Demetrium celebravit, verbis non obscure indicat Joannes, Thessaloni censis archiepiscopus. Et vero cum Maximianus summo sane odio religionem Christianam haberet, nullo prorsus ex capite, quidquid interim de patra tis a Sancto adhuc vivente miraculis sit, Demetrium magis, quam ex insigni ethnicorum ab errore per 53. Ita hactenus anonymus Sancti biographus laudatus. Verum quid de Demetrio, cum ad Maxi mianum captivus fuisset adductus, primum is ege rit, non exponit; exponit tamen, quæ apud Pho tium exstat, Sancti Passio seu Vita. Verba, quibas id facit, hæc sunt: «Ibat vero tyrannus (Maximis nus nimiram) ad spectaculum gladiatorum,et mar tyr vinctus ad illud stadium, quo prope erat, ab impiis ministris tanquam Christianus vita ac do ctrina adducitur. Ille ad spectaculum festinass sanctum virum jussit prope stadium, cui publicum balneum vicinum erat, in fornice custodiri. > la Metaphrastica Sancti Vita, aliaque anonymi, que ex hac est contexta,nonnulla Maximianum inter el sanctum Demetrium verba, ultro citroque, prias quam hic illius jussu fornici includeretur, habita referuntur. Verum tum hæc tum alia, quæ in binis illis lucubrationibus occurrunt, atque ab Anasta siana et Photiana Sancti Vitis absunt, fidem inte gram, utut etiam nec absona, nec vero absimilia videri queant, non merentur, utpote satis antiqu quod eum in finem requireretur testimonio de stituta. Porro qui tandem factum sit, ut Sanctus. D'quem Maximianus, cum ad spectaculum propera ret, fornici ad tempus jusserat includi, martyni palmam lanceis confossus retulerit, in Photiana Demetrii seu Vita seu Passione hisce narratur ver bis: «His dictis, in arenain (Nestor nimirum de scendens confestim eum qui omnium judicio primai ferebat, prostratum necavit; sed nihil conseculas est eorum quæ victoribus proposita erant; intolera bili vero dolore et ira tyrannum complevit, et sur gens e cathedra,ira incensus illinc impius domes discedit. Cum vero illi quidam a Demetrio martyre nuntiarent sermones, quasi furore atque impietate ebrius, simulque ratus omen infaustum oblatum,

etiam in aliis omnibus, qui Demetrii meminerunt, solide confirmare queam. Quare illam, maxime Latinorum Fastis sacris fieri. Etsi enim id ita sit, hi sanctos, uti omnibus eruditis compertum habe tur, non semper iis diebus quibus felici obitu mi grarunt ad Dominum, celebrare solent, nec qui ex illis sanctum Demetrium octava Octobris die reco lunt, hac illum martyrio fuisse coronatum uspiam asseverant. Sanctum itaque pro Christo 26 Octo bris die reipsa occubuisse, omni prorsus probabi litate carere non videtur, etsi interim pro certo neutiquam possit haberi,quod in sufficientis anti quitatis fideique documentis fundatum non sit. 62. Cæterum alia non suppetunt,quibus annum ac diem, quo Sanctus martyrii palmam retulerit, determinem. Ad id, quod discutiendum adhuc hic est, jam progredior. In Metaphrasticis Sancti Actis, quibus, quæ anonymus, Metaphraste antiquior, concinnavit, consonant, martyrii a Sancto nostro tolerati narrationi sequentia subduntur: «Quidam ex Sancti (Demetrii nempe) famulis stans prope eum, quando beatam illam subiit cædem, cum, ut potuit, divinum illum sanguinem collegisset in sa cra martyris superhumerali, et quem manu gesta Lat,annulum accepisset, et martyris sanguine tin xisset, per ipsa faciebat plurima miracula. Neque erat ullus morbus, neque malus dæmon tam fortis, quin statim,si illius fecisset periculum, superaret, adeo ut tali fama miraculorum incoleretur tota ci vitas Thessalonicensium. Quocirca nec erat con sentaneum ea latere Maximianum, nec ferre posse invidiam; et ideo capitur protinus famulus, horum bonerum procurator, et interficitur. Tribunal lo cus, in quo fuit occisus; Lupus autem vocabatur egregius ille famulus.» 63. Majores nostri ad diem 23 Augusti, quo san ctus Lupus seu Luppus martyr, Martyrologio Ro mano, Menæis Græcorum excusis, Monologio Sir letiano, aliisque non modo Græcorum ac Latino rom, sed et aliarum nationum Fastis sacris inscri bitur, num sanctus hic martyr cum Lupo in sancti Demetrii Actis per verba jam nunc recitata memo rato unus idemque sit inquisivere. Ac verisimi lius quidem ipsis visum est, Lupum martyrem, Fastis sacris ad dictum diem insertum, cum Lupo sancti Demetrii famulo, qui in hujus Actis comme moratur, unum esse atque eumdem. Verum cum nihil, quo hanc suam opinionem sat firmiter sta bilirent, suppeteret, rem accuratius ad hunc diem, si quid interea lucis affulgeret, examinandom re misere. Ut itaque,quod faciendum illi quodammodo promiserant, præstarem, diversa quæ ad manum sunt sancti Demetrii Acta, monumentaque alia, e quibus forte quid lucis affulgere posse putabam, sedulo discussi, uti etiam quæcunque de Lupo martyre, Fastis sacris ad diem 23 Augusti inscripto, litteris consignata uspiam reperi. Verum nihil om nino invenire contigit, unde opinionem, quæ Acto rum sancti Demetrii Lupum alterumque, Fastis sacris ad 23 Augusti diem insertum,statuit eumdem quod ambobus illis Sanctis famularis seu servilis conditio, titulus martyrii, nomenque,quo vocantur sint communia, nec quidquam,quod eos certo di stinguendos suadeat,uspiam occurrat, verosimilem, imo opposita verosimiliorem, cum dictis majoribus nostris pronuntiare contentus §huic finem impono. § VI. Sancti memoria in Fustis sueris, cultus ee clesiasticus, quo universim hodieque apud Græcos gaudet, atque olim fuit gavisus. 64.Etsi quidem Sancti non pauci,quibus Demetrii nomen fuerit,tum in majoribus apud Florentinium, tum in minoribus seu contractioribus,quæ ab hoc aliisque vulgata sunt, Hieronymianis apographis inscripti ad diversos anni dies occurrant, nullus tamen eos inter est, qui vel ad hunc diem, Sancto nostro apud Latinos sacrum, vel ad 26 Octobris, eidem apud Græcos dicatum, celebretur, aut saltem unus idemque e characteribus quibus distinguitur cum Demetrio nostro tuto possit statui. Verum, quamvis forte, uti inde consequitur, Fastis illis sacris, qui reliquis omnibus antiquiores habentur, Sanctus noster nuspiam sit insertus, eum tamen pro Sancto antiquitus habitum fuisse hodieque haberi vel multiplices etiam ostendunt, in quibus celebratur, variarum nationum, qui ab Hierony mianis sunt distincti, Fasti sacri tum antiquiores, nec multum antiquitate Hieronymianis cedentes, tum etiam minus antiqui. 65. Ac primo quidem, ut a Fastis Latinorum sacris enumerandis ducam initium, Demetrius in Martyrologio Romano parvo seu veteri, quod paris fere cum Martyrologio, quod sancti Hieronymi no mine circumfertur, vetustatis censetur, hodie an nuntiatur paucis hisce verbis: Thessalonicæ, De metrii martyris.» Sanctum porro, e vetustissimo isto Martyrologio acceptum.Ado primum ac deinde ex hoc Usuardus et Notkerus, antiquis, quos classicos vocamus, Martyrologis accensiti omnes, in Martyrologia a se concinnata ad hunc pariter octavum Octobris diem intulerunt, quod etiam, etsi interim, quo determinato duce usus hic sit, haud sciatur, Wandelbertus fecit, in metrico suo Martyrologio Demetrium hodie ita celebrans Octavo ante Idus, Demetri sancte, bearis, Nomine pro Christi tortores passus iniquos. Martyrologis classicis seu antiquioribus, e quibus interim Rabanus et, qui tomo II Martii præfixus apud nos exstat, genuinus forte Beda, non secus ac Hieronymiana apographa, Demetrium præter eunt, recentiores præterea Ecclesiæ Latinæ hagio logi non pauci sese adjunxere, Belinus videlicet, Maurolycus, Gelesinius, Molanus aliique,quos cum omnes hic enumerare, aut etiam quas suppedi tant annuntiationes transcribere, operæ pretium non sit, iis præteritis, adhuc verba duntaxat,qui bus hodie quoque Martyrologium Romanum Deme trium celebrat, huic transfero.Sic habent: Thessa lonicæ sancti Demetrii proconsulis, qui, cum plu

rimos ad Christi fidem perduceret, Maximiani imperatoris jussu lanceis confossus martyrium consummavit. > 68. Quod ut magis ordinate faciam,primo qui dem de cultu ecclesiastico, quo Demetrius univer sim apud Græcos hodieque gaudet, atque olim 66. Quod jam ad sacros aliarum nationum Fastos fuit gavisus; deinde vero de eo, quo nominatim spectat non solum apud Græcos,e quorum Hagio. tum Thessalonicæ, tum Constantinopoli ab ipsis logiis vix ullum, quod Demetrii non meminerit, etiam Orientis imperatoribus eorumque aula fuit invenias, Sancti nostri memoria recolitur, verum honoratus, tractabo, ac tandem venerationis, qua etiam apud Æthiopes, Russos seu Moscos, Copti- Sancto alibi etiam, quam apud Græcos, aut mode tos ac Lyros: apud Æthiopes quidem in Calendario adhuc defertur aut certe olim fuit delata,explana Æthiopico apud Jobum Ludolphum, apud Russos tione Commentarium hunc terminabo. Græci autem seu Moscos in Slavo-Russico, quod Latine ipsum suum ad 26 Octobris diem de sancto Deme a se redditum nobilissimus baro de Sparwenfelt trio, brevi duntaxat, quam tunc, ut sæpe alias, nobiscum communicavit, Monologio, in præfixis instituunt, aliorum aliquot sanctorum commemo operis nostri tom. I Maii Ephemeridibus Græco- ratione adjuncta, faciunt officium. Quisque ita Moscis, uti et in Ruthenico apud Possevinum rem habere comperiet, qui magna Græcoram Kalendario, Ruthenicoque item, quod Moscua Menæa excusa, Typicum, sancti Sabæ nomine in anno 1688 Georgius David, Societatis nostræ sa- signitum, novissimumque, quod anno 1738 impres cerdos, ad nos misit, Synaxario. Quod vero ad sum notatur, Anthologium ad dictum 26 Octobris Coptitas ac Syros pertinet, apud hosce quidem in diem inspexerit. Verum a quo tempore ecclesiasti Syriaco seu Chaldaico, typis Romanis anno 1624 cus ille cultus sancto Demetrio a Græcis qui eum vulgato,qund Latine dein redditum penes nos ms. præterea bonorificentissimis peyz▴opáptupo; alque exstat, Kalendario apud illos vero in Coptico, ab rationem infra dicendam poбúrou titulis quod habemus, quodque a Kirchero, Societatis condecorant, cœpit deferri? Cum in præfato,que nostræ sacerdote, in linguam Latinam fuisse con- in Menæis Sanctus celebratur, ecclesiastico Officio versum suspicamur, Kalendario ms. Sancti nostri commemoratio terræ motus,qui sub Leone Isauro nomen memoratur. Ac in illis quidem omnibus evenit, instituatur, bicque imperator sæculo octavo, enumeratis Fastis sacris Æthiopes, Russi seu ad mediam fere sui partem provecto, obierit, id Mosci, Coptitæ ac Syri non, quemadmodum Latini, sane quantum ad commemorationem illam nequit ad 8, sed ad 26 Octobris diem Demetrium celebrant, esse hoc sæculo antiquius, eritque fortassis, qui Græcos verosimillime, ne dicam indubie, imtiati, eidem vel propterea nec quantum ad reliqua majo qui ad eumdem pariter 26 Octobris diem, contrarem antiquitatem attribuat. Verum, utconque res ac Latini faciunt,in omnibus prorsus, qui Deme trii meminerunt, Fastis sacris, usitari apud ipsos solitis, Sanctum commemorant. 67.Verum ut quid alio die Græci, alio Latini in sacris Ecclesiæ suæ usui destinatis Factis Sanctum consignant? Non raro apud Latinos fit, ut Sancti, non iis diebus,quibus Vitam cum morte commu tarunt, sed aliis, qui Sanctorum aliorum cultu impediti non sunt, veneratione ecclesiastica affi ciantur.Quid si ergo Sanctus olim apud Latinos, non die,qui ei emortualis obtigerat, sed alio, quo, Sancti alterius veneratione haud impedito, cultu ecclesiastico apud eos afficiebatur, sacris quoque Fastis per eosdem fuerit inscriptus, idque apud Græcos eo ipso, qui ei emortualis fuisset, die 26 Octobris fieri contigerit? Enimvero hinc factum, ut Demetrii nomen Octobris die 8 apud Latinos, 26 vero apud Græcos Fastis sacris fuerit insertum mihi haud prorsus vero apparet absimile, maxime cum Sanctum 26 Octobris die martyrii palmam retulisse Græci in Menæis, ut supra docui, ex presse affirment, reque etiam ipsa forte is, ut supra pariter docui, die illa ad Dominum migrarit. Utut sit, Sanctus equidem, uti ex jam dictis liquet, in Latinorum æque ac Græcorum Fastis sacris cele bratur. Quoniam autem de cultu ecclesiastico, qui ei fuerit delatus, sermo jam incidit, rei argumen tum monet, ut de eo jam sermonem faciamus. hæc habeat, Sanctum equidem diu etiam ante sæculum octavum officio ecclesiastico universim a Græcis cultum quotannis fuisse, verosimillimun mihi apparet, tum ex iis,quæ quantum ad ejus an tiquissimum Thessalonica juxta ac Constantinopoli cultum infra dicturi sumus, tum vel maxime ex sin gulari, qua sæculo illo, imo etiam diu ante, apud Græcos gavisus fuit, veneratione simul et nominis celebritate; quam utramque sancti nostri martyris prærogativam probatam nunc do. 69. Sanctus Theodorus Studita, qui særulo octavo senescente sequentisque initio floruit, apud Sirmondum Operum variorum tom. V, pag. 208 in epistola, quam ad Joannem Spatharium dedit, ita scribit: «Divinum quoddam facinus a domina Dtione tua factum audientes, mirati sumus ob ma gnamn revera fidem tuam, homo Dei. Affirmat enim qui retulit, te sacram magni martyris Demetrii imaginem susceptoris cujusdam loco adhibuisse, atque ita filii tui a Deo custoditi baptismum pere gisse Et o fiduciam tuam! Non inveni tantam fidem in Israel non solum centurioni tunc a Christe dictum arbitror, sed nunc etiam tibi qui fide certas cum illo.Invenit ergo ille quod quærebat; adeptus es et ipse quod sperasti. Ibi divinum mandatum pro corporali præsentia: hic corporea imago vice prototypi. Ibi enim verbis aderat magnum Verbum, divinitate sua mirabile sanitatis opus invisibiliter

perficiens; et hic pariter magnus martyr imagini sæculum octavum; certe antesæculum tertium de suæ spiritu præsens erat,infantem suspiciens. Ve rum hæc profanis quidem auribus et incredulis inentibus minime recipienda, tanquam incredibi lia, videntur, maxime iconomachis; pietati vero tuæ manifesta argumenta et exempla patefacta sunt. Quid enim est quod Deus præstare creden tibus non possit? Aut quomodo in imagine non homonyme cernitur et inesse creditur qui repræ sentatur? «Imaginis siquidem honor, ut magnus ait Basilius, transit ad prototypum. Quare manifestum est martyrem fuisse, qui infantem per propriam imaginem suscipiebat, quatenus ita credidisti.Sed o magnificentiam tuam, qui talem ac tantuni syn tecnum, ut vocant? sortitus es, non hunc vel il lum principem puta vel dynastam, aut ipson etiam qui diademate redimitus est. Major enim longeque superior est quem reperisti. cimum fuit honoratus. Liquet id ex data anno mundi secundum Græcos 6674, id est, æræ Chri stianæ 1166, per Emmanuelem Comnenum impera torem de diebus, quibus aut omnino aut ex parte tribunalibus feriandum, seu a jure dicendo absti nen:lum esset, Novella. In hac enim, quæ in Jure Græco-Romano, per Leunclavium anno 1596 Fran cofurti vulgato, pag. 160, et apud Photium in No mocanone titulo septimo, pag. 58 et seqq. exstat, imperator verbis sequentibus, a Leunclavio e lingua Græca in Latinam conversis, ita primum loquitur Sancimus, ut illi dies feriati sint,quos in præsenti coustitutione nominatim enumerabimus; et ut alii quidem eorum ferias in universum habeant, ut nequaquam, toto ipsorum durante spatio, consti tui judicium possit, nisi fortassis imperator per dispensationis modum, vel ob necessitatem (ut multa sæpenumero subita quædam rerum varietas licentius novare solet) in iis quoque judicium consti tuere voluerit; alii vero ex parte a judiciis vacent, ut ea videlicet exerceantur a matutino tempore usque ad tempus sacri cultus seu potius (Græce enim habetur Autoupyla;) missæ sacrificii, quo ju dicibus tam precationi, quam celebrationi divini Numinis intentis esse liceat, ac peracto sacro ju stitiæ curam gerant, et injurias perpessis juxta vigorem legum succurrant. 70. Martyrum quippe fortissimus, mirificorum clarissimus, germanus Christi amicus, angelorum civis: qui tot tantaque in terris semper potuit po testque, ut in omnibus oris miraculorum suorum tuba celebretur. Beatus reipsa es, vir piissime, quod talem nactus sis susceptorem: ter beatus est filius tuus, qui a tanta gloria et potentia prædito susceptus sit. Nobis vero videre liceat bunc filium tuum sancti Demetrii cognominem, si annuis: ut, tanquam ipsius filium amplectentes, et congruis ipsi verbis, ut peccatores, compellemus, et rem 72. Sed tamen in quibus in hunc modum post gestam ad alios quoque transmittamus. Nec enim cultum sacrum jus dicere permissum est, in confi res pulchras sileri convenit, sed aliis ad piæ fidei ciendis abs se notationibus ac instrumentis inen clara documenta proponi.» Enimvero et factum tionein temporis faciant, quo confecta sint.» Hisce plane singulare, quod hic laudatur, et verba,qui- porro præmissis, primo dies omnino feriatos seu bus id a Theodoro Studita sit, eximiam prorsus quibus totis a dicendo jure vacandum sit,enumerat, erga sanctum Demetrium tum Joannis Spatharii, ac deinde ad eos quibus ex parte tantum vocatio qui forte cum Joanne Protospathario et Bajulo, ab nem tribunal habet, progreditur, iisque 26 Octobris Irene electo atque apud Teophanem ad annum diem, quod is magno, ut ait, et unguentis scatu imperatricis hujus decimum memorato, unus idem- rienti Demetrio festus agatur,» accenset.Quin itaque que est, tum ipsemet Theodori Studitæ venera- Demetrius festo annuo, cujus parte aliqua a jure tionem arguunt. Adhæc cum hic sanctus scriptor, dicendo vacandum esset, a Græcis ante sæculum qui, quemadmodum jam docui, sæculo octavo se- tertium decimuni honoratus fuerit, ambigendum nescente sequentisque initio floruit, tot tantaque non est. Porro fuisse quoque per festi illius par in terris Demetrium semper potuisse ac porro posse, tem ab operibus servilibus abstinendum Bailletus, per verba recitata affirmet, ut in omnibus oris mi- tom.III Vilarum col. 115 ad 8 Octobris diem affir raculorum ejus tuba celebretur, præbet sane, unde mat. Atque id quidem, utut in laudata Emmanuelis non immerito, Sanctum nostrum insigni apud Comneni imperatoris Novella espresse non asser Græcos nominis celebritate juxta ac hinc orta ve- tum, verosimillimum apparet. Verum is scriptor neratione diu etiam ante sæculum octavum eni- de festo illo, quod comparate ad festa alia omnino tuisse arbitremur. feriata secundæ duntaxat classis festum primum fuerit, hæc præterea ibidem addit: Adeo celebre post factum est, ut haud minoribus, quam primæ classis festa, cæremoniis celebratum fuerit, estque de præcepto per totum diem hodieque observan dum. Ita ille, in margine, quæ Smith. Statuta Græcæ Ecclesiæ, pag. 12, habent, pro se citans. Ve rum, cum opus hoc ad manum non sit, fidem quantum id quod verbis recitatis docet, penes ipsum stare volo, et ad alia modo, quæ ad Sancti cultum spectant, gradum facio. 71. Quod cum ita sit, quin abs his ille pariter, non secus ac clariores sancti alif, officio ecclesia stico honoratus jam tum fuerit, vix dubitandum apparet, maxime cum festivam ejus lucem Thessa lonicæ jam inde a sæculo sexto verosimillimeque etiam citius quotannis celebrari contigerit,uti infra ostendam.Porro Demetrius non tantum officio ec clesiastico, vero etiam festo annuo, quo sacri cultus seu sacrosancti Missæ sacrificii tempore jus dicere nefas esset, apud Græcos, si non ante

stiarius advenit dicens: Sancte præsul, a nando, fecere testatam. Non secus porro útque es Mennas stat ante januam tuam cupiens antiquum, a Leonio exstructum, novum illud ædi loqui. Dicit ei: Veniat. Veniens prædictus ficium sacrum, aliudve, quod ei etiam postea col obtulit ei 75 libras argenti in adjutorio lapso, igneve aut aliter destructo substitutum Et deinde venit Joannes, scilicet dulcedo fuerit, passim apud Græcos celeberrimum juxta ac um, offerens ei quadraginta librarum pon- decantatissimum exstitit, idque maxime ob asser enti et cives advenientes, prout pote- vatum in eo ac cultum, e quo continuo liquor, fferebant, ut ciborium restrueretur. Ta- sanandis morbis salutaris, stillabat, sancti martyris structum est opus sæpe nominatum meri- corpus. Veterum de Demetrii corpore, liquoreque, ti martyris. qui ex hoc stillet sanandisque morbis salutaris sit, § sequenti tractabo; unice modo, quæ qræter jam adducta de Thessalonicensi Sancti templo,alioque, quod ei etiam sacrum, Thessalonica haud multum est remotum, notatu digna occurrunt, lectorem adhuc edocere est propositum. Ac primo quidem Thessalonicense Sancti templum, ut Joannes Ca meniata de Thessalonicensi, quod sæculi decimi initio evenit, excidio in Historia Byzantinæ post Theophanem scriptoribus, pag. 326 et seq. testa tum facit, officii divini, peragi in eo ante istud excidium soliti, solemnitate, annuæque Demetrii festivitatis celebratione maxime effulsit. Atque ita sane Thessalonicenses, utpote ad quo sacræ sancti Demetrii reliquiæ reve contegerentur, structuram oblatis a se donis ter concurrentes, eximiam prorsus, qua er › eniterent, venerationem manifestam fecere. si porro quis, ut de hac melius judicare queat, quale ac quantum, cujusque figuræ gnificentiæ opus illud exstiterit, fortassis scire aveat, Miraculorum edendorum libri apite decimo perlecto, desiderio suo factam t satis. Ibi enim in apparitionis, quæ Phoca ›, anno 610 e vivis sublato, imperii Orien benas moderante, evenit, narratione argen- 84. En huc, quæ scriptor ille ibidem suppeditat, quod in Thessalonicensi sancti Demetrii spectantia verba: «Templa enim, enim, quædam sacrum hujus corpus continere credebatur, (cernuntur)præmagna ac munifica varioque ornatu m eleganter describitur, idque,cum Phocas pulcherrima, per mediam urbem (Thessalonicen e post Mauritium, sub quo Eusebius, sem nimirum) exstantia ac exposita, veluti com lonicensis archiepiscopus præfatus, sedit, munia Numinis propitiatoria; cum primis vero,in o Orientali præfuerit, non aliud verosimil- terque ea præcipuum, omnium effectricis divinæ e dicam indubie, fuerit, quam quod ab boc et supersubstantialis Verbi Sapientiæ, itemque essalonicensi archiepiscopo fuisse exstru-semper Virginis immaculatæ ac Deiparæ; nec non am vidimus. Verum opus hoc, quod alteri sto substitutum ex jam dictis aut sæculo ombustum verosimillime pariter fuit. Etenim anonymus,qui Joaunis Thessalonicensis de Demetrii miraculis lucubrationem continua raculorum edendorum lib. 11, cap. 3, Thes ensem sancti Demetrii ecclesiam flammis absumptam refert, idque haud diu post 3 Thessalonicensis archiepiscopi, verosimil Inte annum 690 vita functi, obitum acci non obscure innuit. Jam vero, cum id ita in tunc iterum, quod Eusebius, archiepi Thessalonicensis supra dictus, extruerat, im fuerit combustum, dubitandum non ap Verum, etsi tunc seu sæculo septimo se te non tantum opus hoc, verum etiam , ut jam dictum, Thessalonicense, in quo ontinebatur,Sancti nostri templum flammis absumptum, non propterea tamen Thessalo es quidquam de sua erga hunc veneratione sse videntur. Etenim, ut loco cit.idem scrip nymus docet, combusti templi loco aliud per nagnificum, quod ejus adhuc ætate exstabat, › qui seu Thessalonicensibus modo singulari im subministrante sancto Demetrio, exstru Qua sane re suam erga Sanctum veneratio. on minus, quam antiquam ejus ædem or (cujus supra memini) gloriosissimi præclarique vi ctoris, Demetrii martyris, ubi divina peregit certa mina et victoriæ palmam reportavit; hæc nimirum, recurrentibus per anni circulum festorum solem niis,universæ multitudinis in se concionem cogen tia, lætitiam inenarrabilem et spiritale gaudium con venis inferebant. In horum siquidem singulis sacer dotum ordines cleri matriculam implebant,quorum opera mysticus cultus resque sacra peragitur; lecto rum item cætus, qui concinendis canticis diligen tiam habeant,et alternis versus tinniant, manuum) que motibus modulationum sonos disponant ac magnam quamdam digneque spectabilem choream constituant:tum effulgente vestium forma spectan tium oculos demulcentes, tum artificiosa Psalmo rum lyra auditum oblectantes. Quid enini erat, si hæc cantica consideres, fabulosus Orpheus, aut musa Homerica, aut Sirenum deliramenta, fictio num mendaciis digesta, ut nulla laudum vera ratio sit, sed falsi rumores, mortalium genus seducentes atque errori mancipantes? Frustra igitur in his Græci (imo potius, cum "Elàŋusc, quæ vox tam ethnicum, quam Græcum significat, Græce habea tur, ethnici) crepitantibus buccis sese jactant,qui vera rerum scientia careant, vanisque sermonibus ipsi sibimetipsis pugnent; nobis vero tum Numen verum est, tum ipsum, quod canimus, laudisque obsequio frequentamus.»

quæ 85. Nec tantum Thessalonicense Sanctitemplum, lumen concessus es, ad quem quotidie supplices pro priusquam civitatis, in qua hoc situm est, memo- nebis fundens preces, quae in rem nostram condu ratum antea, quod a Joanne Cameniata describitur, cant, efflagitas. Respice igitur nunc quoque in po excidium eveniret, eximia prorsus officii divini so- puli hujus consilii mentisque inopiam ac spes de lemnitate, annuaque festi Demetriani, quæ maxi- positas,orationemque nostram exaudiens,sta libera ma, uti jam recitatis Cameniatæ verbis intelligi- intercessione pro nobis, servis tuis, et ab exspeciala tur, pompa peragebatur, celebratione maxime ef. nos eversione eripe, ne filii ancillæ Agar contra fulsit, verum id non secus ac antiquum a Leontio nos glorientur, nec dicant, Ubi est defensor eorum? exstructum, quod flammis fuerat absumptum, Nam vides et ipse, benignissime, nos non in lan Thessalonicense (adi Photianæ verba, num. ceis, sed in potenti intercessione tua rei summam 74 recitata) Sancti nostri templum, commune deposuisse, qui et rursus tuæ nos providentiæ ac propitiatorium et perfugium fuit, ad quod tum curæ compotes fore speremus. Hæc vota cum animi fideles alii, tum vel maxime Thessalonicenses, ut angore, omnes suppliciter martyri noctu diuque opem Sancti in necessitatibus suis implorarent, offerentes atque lacrymis templi solum rigantes, non raro recurrerent. Quam verum id sit, vel sola hostium exspectatione suspensi agebamus, cum a Joanne Cameniata, dum, quæ Thessalonicenses peccatum nostrum, haud secus ac septum firmissi aliosque, cum Agareni anno 904 Thessalonicæ, mum ex adverso obstaret, atque martyris inter paulo post ab hisce etam expugnatæ excisæque, cessionem cassam redderet, ne divinam nobis imminerent, fecisse, in sopra cit., quæ in Historiæ benignitatem proprio numine conciliaret.» Byzantina post Theophanem scriptoribus exstat, lucubratione,pag.335,memoriæ prodit, suppeditata verba argumento sunt; sunt autem hæc: «Cæte rum variis cogitationibus distracti ac titubantes, per reliquos insequentes dies, quod miseris reli quum est, hoc nos ipsi jam enitimur; uti scilicet, quæ nemo dicere valeat, divinæ miserationis vi scera, sanctorumque patrocinia, votis invocemus. Quippe venientes ad supra memoratam præclaro decore splendidissimam gloriosissimi martyris De metrii ædem, tum omnes civitatis accolæ, turn ex variis gentibus advenæ, omnis dignitas atque ætas, lamentabilique choro composito, sublato ad mar tyrem clamore, patronum nobis fore adversus in gruentem barbarorum minaci ira interitum ac cæ dem, rogabamus. Ostendisti, dicebamur generose martyr, defensionis tuæ promptam ardoreque ani mi opitulationem,in multis haud raro periculis,quæ tuam appetiere urbem, cunctisque adversariorum dissolutis insidiis, ab omni immunem noxa ac in teritu conservasti. Ostende nunc quoque, miseran tissime, tuam erga nos immensam curan; et ne glorientur adversum nos gentes barbara et alie nigenæ, quæ Deum ignorant. 87.Porro Thessalonicensem civitatem,cum anne 904 ab Agarenis, ut jam docui, fuisset expugnala, haud diu admodum in polostate sua hi tenuere; mense enim nondum integro, uti e Joanne Came niata intelligitur, excidio, quod expugnationem proxime excepit, fuerat deleta, cum deserendam illam duxere, reque etiam ipsa deseruere. Ac tum quidem statim instaurari celeberrima civitas cœpit, nec, quin tum pariter statim, ut insigne, quod a barbaris profanatum fuerat, Demetrii templum pristino decori restitueretur, laboratum a Sancti camantibus fuerit, dubitandum apparet, Utut sit, istud equidem ædificium sacrum, non secus atque ante, a fidelibus, ad Sancti opem recurrentibus, frequentatum fuit. Id e publico quod inter Inno centii tertii epistolas, anno 1682 Parisiis a Ste phano Baluzio vulgatas, libri xv epistolæ 84 exstat insertum, instrumento fas est colligere; quod pro inde, cum præterea et alia nonnulla ad Sanctum Thessalonicenseque ejus templum spectantia edo ceat, integrum huc transcribo. Verum, ut quæ in hoc traduutur facilius intelligantur, pauca adhuc, antequam id faciam, præmittenda sunt. Latini, sæculi tertii decimi initio Constantinopoli in pote statem suam redacta, Thessalonicam etiam sube gerunt; tunc autem Thessalonicense sancti Deme trii templum Hierosolymitanis sancti Sepulcri canonicis regularibus fuit concessum. Verum hosce inter et Thessalonicensem archiepiscopum, qui in sancti Demetrii ecclesiam bonaque ad hanc spectantia jus aliquod sibi competere contendo bat, lis brevi exorta est, quæ tandem expressis is instrumento supra laudato conditionibus, quas ad pontificem approbandas misere, hicque cit. epist. 84 approbavit, fuit dirempta. En nunc illad Sanctissimo Patri et domino Innocentio Dei gratia sacrosanctæ et universalis Ecclesiæ summe Pontifici G. ejusdem patientia et vestra Thessalo nicensis Ecclesiæ minister, licet indignus, se ipsum ad pedes cum obedientia filiali. Cum propter schi 86. Neque vero dederis domuni hauc,quam or bis universus novam morborum officinain medi cam paratumque refugium habet, ab impuris im piisque hominibus profanari, qui nostram subsan-D nant fidem, cultumque spernunt ac religionem atque hoc unum nobis crimen impingunt, qua su mus in Deum, pietatem; mortemque immaturam comminantur et exitium. Licet enim innumeris di gnis sumus suppliciis, ob ea scelera, quæ in terra commissinius, huicque ipsi, quæ ingruit, vastitati ac cladi sumus obnoxii, non tamen alium novimus Deum, quam qui te coronavit, in cujus etiam gra tiam divina peregisti certamina, quem et æmula passione clarificasti: cujus etiam munere multo rum iniraculorum gratiam consecutus es, nobisque murus firmus inconcussumque fuicimentum ac co

ras, sæculi et ipse quinti decimi scriptor de oleo lonica templum a Christianis modo visitetur. seu unguento, mirifice adhuc ætate sua e sancti Demetrii tumulo scaturiente, commemorat. Nec est, cur quisquam, an non saltem ab anno 1429 celeberrimum illud Sancti nostri in hac urbe tem plum a Thessalonicensibus Græcisque aliis fre quentari desierit, idcirco subdubitet, quod anno illo expugnata excisaque a Turcis Thessalonica fue rit. Tunc enim Christianis, ut Joannes Anagnosta in lucubratione laudata num.18 testatur, duo dun taxat templa, quorum alterum Deiparæ, alterum Præcursori Domini sacrum erat, fuere erepta. At vero,sciscitabere, an etiam biennio circiter trien niove post dicatam Demetrio ædem Christianis per Turcos eripi haud contigit? ld sane ita habere aut videtur. Etsi enim tunc hi, jubente Amurathe II, imperatore suo, omnia fere Christianorum tem pla,utiidem Anagnosta num.20 docet, occuparint, horum tamen quatuor illis adhuc fuere relicta; hæc autem inter sancti Demetrii templum exstitis se videtur. 92. Ducas enim, Michaelis Ducæ nepos,ex im peratoria Ducarum familia oriundus, qui et ipse sæculo quinto decimo floruit, remque proinde optime habere perspectam potuit, in Byzantina a se contexta Historia, cap. 29, sic scribit: Præ cipua monasteria, quorum fama celebris ubique erat,quæ religioni (Mahometanæ nimirum Amura thes) templa, præter insignis martyris Demetrii ædes consecravit. Quamvis enim id ingressus tem plum suis manibus arietem immolasset, Deumque precatus esset, Christianis tamen restitui postea jussit. Ornamentum vero sepulcri et memoriæ martyris, templi et adytorum quodcunque erat, Turci furati sunt, parietibus nudis solummodo re lictis. Hic autem scriptor, ne cum Joanne Ana gnosta, qui duo tantum, ut jam docui, Christianis templa proxime ab expugnata Thessalonica fuisse erepta, tradit,pugnare sit dicendus,de monasteriis, quæ præter sacras sancti Demetrii ædes, religioni suæ templa Amurathes biennio circiter aut triennio post expugnatam Thessalonicam consecravit,debet intelligi. Quod cum ita sit, nec tunc Thessaloni cense Demetrii templum Christianis fuisse ereptum, certum apparel; ut proinde sacrum illum locum deinceps, non secus ac ante, Thessalonicenses alii que verosimillime frequentarint. Verum anne ho dieque facere id hisce iutegrum est? In mosqueam seu fanum Turcicum modo esse conversum Thes salonicense sancti Demetrii templum, Martiniereus in Dictionario Geographico, paucis etiam, quam insigne illud fuerit, tradens, ad nomen Sutonicki, quo modo Thessalonica appellatur,e Coronellii hi storicis ac geographicis monumentis, scriptoque a Paulo Luca Itinerario docet, nec quidquam, unde res hæc, licet interim, quandonam gesta sit, haud inveniam, vocetur in dubium, occurrit; quare du bitandum non est, quin sane multo minus, quam quondam soluerit, exstructum olim Sancto Thessa 93. Verum non omnis propterea apud Thessalo nicenses Sancti veneratio interiit, uti ex jam nunc dicendis patescet. Inter ecclesias, iis per Turcos ereptas, etiam exstitit metropolitana seu primaria basilica, æternæ Dei Sapientiæ, uti ex Joannis Ca meniatæ verbis, num. 84 datis, aliisque in supra huc transcripto instrumento publico num.88 con tentis facile intelliges, consecrata; hujus antem loco Thessalonicenses, ut videtur, ecclesiam me tropolitanam seu primariam aliam exstruxere, eamque, quod, eorum erga Sanctum nostrum ve nerationem penitus haud interiisse,argumento est, sancto Demetrio consecravere. Certe, primariam modo Thessalonicæ ecclesiam sancti Demetrii no mine consecratam esse, Lequienus,cui et alii scri ptores cousonant, in Oriente Christiano, tom. II, col.27, affirmat; hanc autem ædem sacram ab an tiqua sæpissime supra memorata, cum hæc modo ex dictis in fanum Turcicum sit conversa, esse dis tinctam, dubitandum non est. Cæterum ut ad aliud, quod hic adhuc memorandum restat, jam tandem progrediar,e singulari Thessalonicensium in sanctum Demetrium veneratione altera adhuc, non quidem Thessalonicæ, sed tamen haud procul ab hac civitate ædes sacra, uti Miraculorum eden dorum libri tertii caput quartum, tempore tamen, quod id factum fuerit, non expresso, fidem facit, olim etiam exstabat.Atque hæc quidem ad fontem, cujus aquis qui sese, sancto Demetrio invocate, abluerent, sanitatem amissam (adi loco cit. Mire cula edenda) non raro recuperabant, erant exstre cta, multumque a Christianis, cum rerum adhoc Thessalonica hi potirentur, solebat frequentari; verum anne pius quoque mos hic, sacro illo loco a Turcis forte pariter occupato, abrogatus modo penitus non sit, compertum haud babeo. & VIII. Quandonam primum prodigiosum unguen tum e Sancti seu tumulo seu corpore stillare inceperit, et quid præterea de sacro hoc pi gnore sil credendum. 94. Quin prodigiosum unguentum e Thessaloni censi sancti Demetrii sepulcro antiquitus, stupendo miraculo sancti Demetrii meritis ascripto, scalu rierit, dubitandum non est. Id enim testatum fa ciunt scriptores non pauci, qui, cum rem aut suismet oculis conspexerint aut certe e testibus fide dignis audierint, suspecti nobis hic esse non debent. Verum a quo tempore miraculum illud pri mum inceperit,haud æque indubitatum est, uti nec quandonam circiter Sancti nostri corpus, ad quod prodigium istud evenit, detegi contigerit. Duo id circo hæc capita præsenti § examinare statui, uti etiam alia nonnulla, quæ ad sacrum illud pignos spectant lectorumque edoceri convenit. Verum antequam id faciam, præcipua scriptorum antiquo rum, qui de prodigioso sancti Demetrii unguento, morbis sanandis salutari, loquuntur, in medium proferre, ducto ab antiquioribus initio, hic lubet,

yi M00838...es! Log i....i Sta STUL. B. So! Abo Av She's Solo 205--1 ot jei F.sas ་ x!! ow F. Dis'> sith P 2. 120% b 41 Vintonation 1575 4. UkisEL LIMEI NEPOLITIcons. n. m.. 'di Kimura. Are I w sin • Ar report abo x.s bar w bystch zhruz Ways va enzo AR VRA quæ Takaur m. İns Millar instimmen iss. Lanus ass igi mumunai. ədi. 7. Hage Laari Tumse iluses. nenios „KITI ALTI 12REsma, iruCI 18.12 (I QIZ INI JUGA. De Zuitaro ma Buur. De os gw i jaar! *kuutimum Sumque.a Dating Le rus qu mici SIRE DE 1 1.1 1.1 #futers segera ge & m Ji Ne 2101 Prusis. Len Lussons I 201215 * DILU 17 18ım. Qua = pa pan akışınınan nefasuen memüſter og rat at Justizmin. ņu z dan. DIG SABI Saach cores cum latitia acceperit.za tarum reliquarız acı nissan farsse, unţa Kmart Hom, wzmga your you reqvem ven vlei, e Sancti sex curpure sex ta 144409, zero terze pro1.g.se stillantis, quod að Justizzanen ja muina przzal,minuAula „parken quart pram corporis martgriz kriganın, Thazırlamaankin osvitar ab eo margit. listu bila impugliar, semique ægre fert;im patiumas pabilonna, vojski a vitosta lide pro vadasıta, Marlılar, adaunique, qui a sinistro loculi tremelygın bulmon, fadere aggrediuntur; shas enim què, tanla unguentorum exxistente affluentia, in mwetyrim thennurum queat inquirs? Bei autem folis memtechien Frontaleunt,alicunde digitum forte vel bra chium, vel alinını quamplum corporis martyris par tam quanta poterant, celeritate, në antequam pro p missum tune foer.t, son meminit. tamu prodigionæ isti scaturigin: jam tum locus fui futurum fuisse videtur, ut æque aut etiam pi unguentum, morbis sanandis salutare,quam be bono duntaxat odore es miraculo affecta, ad li manum postula'arum reliquiarum loco mitter Accedit, locum certe, quo sacrum sancţi Des corpus in dicata ei Thessalonicæ ecclesia jadi non potuisse non esse notissimam, si ex eo, si mavis, e Sancti, quod is complectebatur, pore unguentum continuo magna copia stilla

salonica, qua in orbe, quod ex eo unguentum appareat. Parisiis in parva ecclesia, quæ sancti Dio cum scaturiret, magno populorum concursu rabatur, Corinthum translatum, disquisitum hunc 8 Octobris diem, promisit. 1. Ut itaque fidem ab eo datam liberem, simul quam merito, an in assignando, quo sanctus ertus sancti Demetrii corpus visitavit, loco Ipbus hallucinatus haud sit, in Adnotatis su itt. dubitarit, ostendam, lectori in memoriam o, quod num. 87 et tribus seqq. integrum ranscripsi, instrumentum publicum. In hoc , quod, ut ibidem docui, sæculi tertii decimi datum indubie fuit, corpus sancti Demetrii adhuc, com id daretur, Thessalonicæ in ec , huic sacra, fuisse asservatum, non obscure atur: quod cum ita sit, nec quidquam, quo ti instrumenti fides elevetur, possit afferri, ‘um enimvero sacrum illud pignus jam inde a o undecimo,quo visitatum a sancto Lietberto Corinthum Thessalonica fuisse translatum, dixerit, nisi forte simul, quod tamen futurum reor, fuisse illud, cum Corinthi aliquandiu > undecimo et forte etiam sequenti jacuisset, alonicam inde iterum revectum, voluerit re. At vero, inquies, si res ita habeat, non n,num Radulphusin assignando, quo sanctus rtus sacrum sancti Demetrii corpus venera t, loco errarit, ambiguendum apparet, verum reipsa illum hac in re esse hallucinatum, in tum videtur. Fateor, ita omnino apparet, nisi s scriptor, non te integro sancti Demetrii 'e,quod Corinthi a sancto Lietberto visitatum sed de illius parte loqui voluerit; illum au on de sacri corporis porte tantum, quam rtus Corinthi veneratus fuerit, loqui volaisse, tius Corinthium pro Thessalonica per erro ccepisse, verosimillius vel idcirco reor, quod rtum, Hierosolymam petentem, ex Bulgaria matiam,inde in Isauriam, tum Corinthum ac In Laodiceam esse profectum,commemoret; ode autem iter ex Bulgaria Thessalonicam e, atque inde e portu aptissimo in Syriam em maritimam Laodiceam navigare potue i jam ante me in Adnotatis supra memo tiam observavit Henschenius. .Atque hinc jam consectarium est, ut Radul idati, qui sancti Lietberti Vitam, ac nomina rejus Hierosolymitanum descripsit, testimo neutiquam sufficiat, ut Corinthi, cum sanctus Scopus Hierosolymam peteret, vel partem duntaxat corporis sancti Demetrii exstitisse jus. Verum num post saltem sacro bujusmodi e civitas illa fuit ditata?Id ego,utut e nullo 3 documento afirmari queat,indubitanter ta egare non ausim, maxime quod post sæcu decimum, quo sanctus Lietbertus Hieroso petiit, aut forte etiam citius, aliquas saltem Demetrii reliquias fuisse distractas seu cum clesiis communicatas,ex jam nunc dicendis nysii De Passu ditur, postque ecclesiam sanctis simæ Dei Genitrici ibidem sacram, sita est, sacras quasdam, quas sancti Demetrii, ibidem ex infra dicendis culti, esse contendunt, reliquias asservari, Bailletus, tom. III Vitarum, cpl. 115, affirmat;ve rum cum hic scriptor dubitantis duntaxat in modum de re isthac ibidem loquatur, nedum quidquam, quo eam stabiliat, in medium, si delatum ibidem Demetrio cultuin exceperis, adducat, alio mihi, ut sancti Demetrii reliquias post sæculum undecimum aut etiam citius cum aliis ecclesiis fuisse comma nicatas, verosimile utcunque efficiam, recurren dum est. Sex sanctorum corpora, videlicet Theo dori, Demetrii et Georgii martyrum, Floris, Basilii et Salomonis Hungariæ regis confessorum, sub particulari ecclesiæ cathedralis altari Polæ in Istria anno 1653 fuisse inventa, apud nos tom. VII Se ptembris in historico de B. Salomone,e rege Hun gariæ eremita, pag. 840, e documentis authenticis probatur, sequentique pag profertur etiam instru mentum publicum, e quo, sex illa corpora sub al tari illo a D. Michaele Ursino, episcopo Polensi, anno 1487 fuisse deposita, indubitatum sit. 411. Cum autem Demetrius martyr, in monu mentis illis memoratus, duobus aliis martyribus celeberrimis, Theodoro scilicet die 7 Februarii, et Georgio die 23 Aprilis cultu ecclesiastico affe ctis, jungatur, hique ambo, uti, quæ de iisdem ad duos dies illos diseruimus, commonstrant, pro Christianorum in bello patronis seu propu gnatoribus, non secus ac sanctus noster Thessa lonicensis martyr Demetrius, soleant haberi, non de alio sancto Demetrio martyre, quam de hoc nostro, in laudatis monumentis fieri sermonem, sat verosimile apparet. Quod cum ita sit, sacras Sancti nostri reliquias Polæ in Istria asservari, aut saltem tempore in documentis præfatis notato fuisse asservatas, sat pariter verosimile videtur. Verum integrumne has sancti corpus, an hujus duntaxat partem fuisse dicemus? Cum non raro, imo frequentissime, fiat, ut reliquiæ, quæ partem duntaxat corporis Sancti cujuspiam constituunt, corporis nomine, etiam in documentis authenticis, veniant, nec quidquam, quod integrum Sancti nostri corpus Thessalonica unquam alio fuisse delatum, suadeat, uspiam invenire licuerit, vero similius videtur eos qui documenta supra memo rata condidere, partem corporis sancti Demetrii, ibtdem memorati, seu, ut verosimile ex dictis apparet, nostri, pro integro ejusdem corpore acci pere. Idem porro de Gelenio, qui in Colonia sup plice, Auclarii num.4, p. 164, Sigebergensi Bene dictinorum cœnobio sancti Demetrii corpus attri buit, pari de causa, si forte ibidem de Sancto nostro sermo sit, dicendum videtur, uti et de quibuscunque seu scriptoribus seu documentis aliis, in quibus Sancti nos:ri corpus determinato cuiquam loco sacro ascribitur,

4. The Kisse birats Me her... .. Ich nother 2 zizar 8049818 www oko Apiro Яid "My antis in i. jadedi "P. V UER CUL BITI 1 30th an Marantz ECZAN Tail .: Gun tata spanish e teuuvi sju vše 1. Adieyes! W of our .. the This = 1. In te iarna. Në 14:51 BATT. u yana ian Simil SHAN MİLİMSEL اندازه how น cerf Ke น...ui. 12725718 Kizia wu bemeri eoman Ypr Hauúzeum i. 115 Verum qumar ilme in saucu SELALU “DUnisje IrzeSVE S. DOUG SA da Nemira nagu leneci mir mpa Innaseum Fazungu nsynur 956.8.1 4476i, prope 14th Studex, kzriptual, et koti antor Intra a pia, 214, in extrema Justiniane, terbau parte, magistri, oroconsulen, et officiates adrunt, et transeuntes dominos, procidentes in terrain, adorant, Illi autem, ut supra observatum est, ad sancti Petri aleunt, ubi patriarcha sacrarum ingreditur, et post preces solemnes peracius, psalt troparium meipiunt, l'atriarcha deinde ex sacrario ranctum Evangelium manu tenens, að portas imperatorias jusdem oratorii procedit,subdiacono crucem pro essionalem præferente, Domini cercos a prepo itis accipiunt, terque genu flexo, ad Deum pre rantur, tunc Evangelium et crucem osculantur, et diacono incensante, imperator, patriarcha in nixus, e templo egreditur. Observandum quoque est, pompa a sancti Petri procedente, cantores serell. Pazzy met Quiglet 10 im 12 memast ka at de vin pistem tab alque Jõem › Du ¡elju, a ele žymasin monide provide mestral, sai prinum; Care ex dicenia z H.SRasierior ul (u rītǝdj. ǝum Les supi ex do-nais d Apud Bandurum, Imperii Orientalis tom Dnymus, Antiquitatum, sem al vocantur a Originum Constantinmolitanarum script quemadmodum laudatus Bandures in Pr tomo isti, opera pplissimum antea inedita ctenti, a se præmissa, docet, sæculo duodi mediam circiter sui partem provecto floruil sui part 11, num. 68 sic scribit: «Sancti I dem,quæ supra muros exstat, Bardas Ca ficavit, avunculus Michaelis, quem interfe lius apud sanctum Mamantem, jam antea i sare, dum una cum Michaele Orientalem tionem susciperet, membratim conciso in c Michaelis ex sorore sua geniti. Frater qui

fieri potest, ut sacra illa ædes et sanctissimæ Dei Sancti luce adire imperatores solebant, monaste Genetrici simul et sancto Demetrio fuerit dicata, rium præterea, contra ac ædi sacræ, in palatio hincque de ea, veluti sancto Demetrio sacra, tituli ejusve ambitu sita, convenire videtur, sibi etiam, scriptor,solis concinnatis de hoc Sancto nostro lu- uti e Codini verbis intelligitur, habuerit adjun cubrationibus (adi num.3) transcribendis intentus, ctum, illum sane locum sacrum ac proin etiam mentionem fecerit, omisso etiam Deiparæ nomine exstructam a Barda Cæsare ecclesiam, utpote ab quo tunc fortassis a paucis duntaxat locum illum hoc, ut jam docui, non distinctam, extra palation sacrum insigniri habebat perspectum. Quidquid situm fuisse, dicendum est. Jam vero, cum Saneti itaque e titulo, quem in codice Mazarinæo oratio ecclesia, quam Basilius Macedo instauravit, estra seu homilia laudata præfert, possit argui, hanc palatium pariter,ut supra ostendi, sita fuerit, non equidem, non cum sacra sancti Demetrii æde, aliam Demetrii ædem sacram, quanı quæ a Barda quam a Basilio Macedone instauratam fuisse Scy- Cæsare fuerat exstructa, a Basilio Macedone fuisse litzes et Porphyrogenitus tradunt, sed cum altera, instauratam, verosimillimum apparet. Nec est, quam in palatio fuisse Dei Genitrici exstructam, quod reponas, sancti Demetrii ædes, quas Basilim nomineque nihilominus sancti Demetrii a vulgo Macedo instauravit, in Leonis Allatii editione rui soluisse distingui Anna Comnena affirmat,conse- nosas, atque in altera, quam in Byxantinis post craretur, pronuntiatam fuisse, indubitatum appa- Theophanem Scriptoribus Combefisius suppeditat, ret, manetque proinde, sacram sancti Demetrii vetustate laborantes appellari; has autem deno ædem,quam Basilius Macedo instauravit, extra pa- minationes exstructis a Barda Cæsare sancti De latium sitam fuisse, atque ideo ab æd Sancti sacra, metrii ædibus, utpote quæ, ut supra docui, anne quam in palatio Cantacuzenus statuit, distingui. duntaxat 850 circiter fuissent erectæ, Basilii Ma 119 Verum quænam tandem est sacra sancti cedonis tempore, quod hic quinquaginta nondem Demetrii ædes, quæ et ab æde per Cantacuzenum annis post ædes easdem ædificatas elapsis obierit, memorata distinguitur et a Basilio Macedone fuit convenire haud potuisse: etsi enim id ita sit, in instaurata? Non alia, ut apparet, quam quæ eo Græco tamen tum Scylitzæ, tum Porphyrogeniti ipso, quo Acropolis exstitit, loco a Barda Cæsare, textu,si Græca, quibus hic concipitur, verba accu ut supra docuimus, fuit exstructa. Hæc enim, non rate exponantur, duntaxat habetur, Basilium Ma secus atque illa, extra palatium exstitit, uti jam cedonem sancti Demetrii ædes aut ex antiquis nunc dicenda ostendent. Ecclesiam sancti Deme- novas fecisse, aut antiquarum loco novas condi trii, quam luce huic sacra imperatores, ut supra disse. Atque hæc sunt, quæ, ut simul, et quas docui, quotannis adire solebant, extra palatium sancti Demetrii ecclesiam Basilius Macedo instar sitam fuisse, vel e solis, quibus hic illorum magna rarit, et hanc, quotannis luce sancto Demetrie solemnitate ad locum istum sacrum fieri solitus ac- sacra ab imperatoribus solemni ritu adiri solitam, cessus describitur, verbis, supra huc ex Aula Con- a sacra sancti Demetrii æde, quam in palatio Ca stantinopolitan cæremoniarum libro transcri- tacuzenus statuit, esse diversam, ostenderem, in plis, liquet; hisce enim imperatores, quo illud medium adducenda existimavi. Cangius porro, ut sancti Demetrii templum adirent, e palatii sui alio jam sermonem convertamus, in Constantino portis egredi soluisse asseruntur; jam vero cum poli Christiana, lib. IV. pag. 122, eo inclinare hæ, uti eadem transcripta verba fidem faciunt, videtur, ut monasterium, quod ex dictis temple ad Orientalem civitatis plagam exstiterint, atque a Barda Cæsare exstructo, fuit adjectum, ab An ad hanc etiam sancti Demetrii ecclesia, a Barda dronico Juniore, Palæologorum stemmate oriundo, Cæsare exstructa, sita fuerit, sacrum hunc locum a quo ædificatum instauratumve fuerit, nomes cum ecclesia, quam imperatores solemni suppli- suum accepisse existimet. Ita enim ibidem de cantium ritu 26 Octobris die quotannis adibant, monasterio isto scribit: Ab Andronico Junior esse eumdem, verosimillimum apparet, illumque forte vel ædificatum vel renovatum crediderim, proinde, non secus atque hanc, extra palatium qui sanctum Demetrium sunima veneratione et s situm fuisse. Ad hæc cum soluisse quotannis Orien puero coluit, ob præstitam sibi inprimis a divo tis imperatores ad monasterium, sancti Demetrii isto opem expeditione Thessalonicensi, uti narral nomine insignitum, luce huic sacra seu 26 Octo- Cantacuzenus, lib. I, cap. 53. bris die abire, a Codino verbis supra recitatis tradatur,iidemque in peratores, ut supra huc tran scripta ex Aula Constantinopolitanæ cœremo niis verba fidem faciunt, festiva eadem sancti De metrii ad dictum Sancti hujus templum, extra Pala tii portas situm,solemni supplicantium ritu incedere soluerint, de eodem loco sacro et apud Codinum et in dictis Cæremoniis seu potius scripto de hisce libro fieri sermonem, vix non indubitatum apparet. 120.Quod cum ita sit,templumque, quod festiva 421. Id sane, quod Cangius hic affirmat, loce cit. Cantacuzenus narrat, imo vero, Andronicum ab inveterato periculosoque vulnere,quod in peda acceperat, prodigiose, cum hunc unguento, ● sancti Demetrii tumulo scaturiente, linere decre visset, absque mora fuisse sanatum,ibidem etian adjunxit, ita de Andronico, cum jam Thessaloni cam occupasset, memoriæ prodens: «Constitutie, quæ ad arcis (Thessalonicensis) custodiam perti nebant, imperator ad sanctum Demetri martyris

blytæ conditorium processit, simul ut vel a Constantino Porphyrogenito anno 959 e vivis 1 eum veneraretur (quippe quem a puero is martyribus honorabat, et plus in eo ponebat, quam in cæteris, impenseque ligebat) simul ut eidem gratias de oblata (in occupanda nimirum Thessalonica) ret. Peracto utroque, quoniam etiam pe conflictu cum Persis vulneratus quatuor iensibus curari non poterat, multa medicis frustra experientibus; sed, eo paulatim te, doloribus intolerandis cruciabatur, so eo,Sancti unguento illum parabat perlinere, im volvens, quæ ars humana et studium nt,ea Deum sanctis martyribus posse con Ablatis fasciis nudatoque pede, linamen d carptom, quod vulneribus inditur (o ma ei ad martyres suos honorandos curam et itiam!) extra vulnus apparuit; pes autem mus, ut nec vulneris, nec cicatricis ullum vestigium, et vulneratusne aliquando ignoraretur. Hoc viso miraculo, magis e acquisita Thessalonica exsultavit impe erventioresque et majores ob hoc bene ratias egit; ac tota civitas, intellecto in ito tam admirabili opere, multas Deo et o, a quo curatus fuerat, laudes decanta lactenus Cantacuzenus. Attamen, licet non quod Cangius memorat, beneficium, verum iud,in Andronicum Juniorem a sancto De collatum, recitatis verbis tradat, anne ta od Palæologorum dicebatur, monasterium, ancto nostro dicatum, suam ab imperatore le Palæologorum familia oriundo, nomen n acceperit,mihi admodum dubium appa enim a puero, uti transcripta Cantacuzeni em faciunt, majori in sanctum Demetrium, 1 martyres alios, veneratione simul ac di princeps ille exstiterit, fieri facilo potest, ille peculiaris erga Sanctum affectus a pa suis, qui et illum fortassis a majoribus ent, instillatus fuerit.Quod cum ita habeat, iam facile potest, ut abs hisce, quos inter i, uti apud Cangium in Familiis augustis nis, pag. 230 et seqq. videre licet, opibus ictoritate præstitere, dicatum, de quo hic us, Sancto nostro monasterium, Palæolo dcirco nominatum, diu etiam ante Andro foris ætatem seu sæculum XIV fuerit exstru cet interim abs boc illud fuisse instaura allo queat fundamento indubitanter seu seu etiam affirmari. Utut sit, manifestum ʼn ex omnibus jam dictis est, Sanctum no axima in veneratione apud Orientis impe exstitisse, cultuque etiam plane insigni ab fuisse affectum. Verum a quo quidem tem citerita honorare Demetrium principes illi Quod supra§ hujus initio deindeque adhuc de De aula Byzantinæ cæremoniis opus sublato, vel, ut verosimilius apparet, a Constantino altero, Porphyrogeniti nepote,qui delatas sibi anno 1025 imperii Orientalis habenas anno 1028 morte demisit, litteris commendatum fuisse, argumenta in Præfatione, quam sibi illud præfixam habet,ad ducta luculenter evincunt; quapropter non serius certe, quam vel sæculo decimo vel sequentis initio, Constantinopoli morem, ut sanctum Demetrium imperatores, sese ad sacrum huic in Acropolitano urbis angulo templum cæremoniis per verba num. 112 et binis seqq. ex opere illo recitata expressis 26 Octobris die conferentes, quotannis venera rentur, obtinere incepisse, indubitatum est. 123. Adhæc mos ille,cum jam inde a medio cir citer sæculo nono, quemadmodum, quæ supra in medium adduxi, dilucide ostendunt, præfatum Sancti templum fuerit exstructum, jam inde etiam ab eodem sæculo nono fortassis obtinuerit. Sane Demetrium hoc ipso etiam sequentique sæculo al que etiam citius magna veneratione, cultuque in super sanctis deferrisolito Constantinopoliab ipsis etiam Orientis imperatoribus honoratum fuisse, vix non etiam indubitatum apparet. Verum de re hac tractabo, postquam nonnulla adhuc, quæ Sancti apud imperatores illos,sæculo decimo posteriores, venerationem probant, in medium adduxero. Gly cas in Annalibus, anno 1572 Basileæ editis, part. Iv,de Michaele Orientis imperatore, hujus nominis quarto, cum sub vitæ suæ finem adversa valetudine gravissime laboraret, ita scribit: Michaelus, ubi a malo genio pejus indies exagitaretur, in quasvis regiones et insulas presbyteris quidem singulis nummos aureos binos, monachis vero unum misit, licet irrito studio,quod malum augesceret, ac mor bus aquæ intercatis accederet. Quam ob rem Thes salonicam profectus imperator ibidem degebat, et ad egregii martyris victorisque certaminum Deme trii sepulcrum assiduo versabatur, ut eo malo li beraretur.» Idem etiam de eodem imperatore Zo naras et Cedrenus memoriæ produnt, hic quidem in Historiarum Compendio, pag. 744, ille vero in Annalibus, tom. II, pag. 239; cum autem is impe rator, quem etiam, seu potius eo imperii habenas adhuc tenente, Thessalonicenses insignem de Bul garis sancti Demetrii ope seu patrocinio retulisse victoriam, Cedrenus in opere cit. pag. 748 per verba in Analectis, quæ tribus edendis miraculorum libris subjungam,recitanda narrat,sæculi undecimi anno quadragesimo primo vitam cum morte com mutarit, illius sane, ad sancti Demetrii opem, quo morbo gravissimo liberaretur, continuo recur rentis factum argumento est: Sanctum nostrum sæculo illo magna in veneratione apud ipsos etiam imperatores aut certe apud Michaelem, no minis hujus quartum, fuisse. 114. Nec quidquam de illa tribus sequentibus sæculis fuisse remissum, verosimile apparet. Ac primo quidem quam id quantum ad sæculum duo

probatum dem, nonnulla adhuc, ne quis forms etiam quantum ad venerationem,Sanclo ab ratore illo delatam,in errorem inducatur,prami tenda sunt. Victoriam de Russis ab eodem inp ratore, sancto Theodoro duce et martyre ci opita. lante, fuisse relatam, Cedrenus in Historiarva Compendio memoriæ prodit; verba, quibus facit, utut ad Sanctum Lostrum proprie hand spectantia, idcirco tamen, quod ad rei hic disc tiendæ, atque ad venerationem, qua erga Sun tum Zemisces fuerit, spectantis intelligentiam conducant, hac transcribo. decimum verum sit, vel sola num. 74 memorata, fuisse, verosimile apparet. Verum antequam hoc qua Emmanuel Comnenus, ab anno 1180 imperator, per Demetrii festi partem a jure dicendo abstinen dum in Sancti hujus venerationem statuit, anno 1166 Novella argumento est Quod autem ad sæcu lum quartum decimum (nihil enim,quod ne decimo tertio nominatim dicam,occurrit) jam spectat, De metrium tunc etiam ab ipsis Orientis imperatori bus honoratum fuisse, palam est tum ex iis quæ de Andronico Juniore, anno 1341 vita functo, antea relata sunt, tum e supra huc transcriptis Georgii Codini verbis,quibus hic sæculi quarti decimi scri ptor docet, imperatores ætate sua ac proin sæculo quarto decimo ad sancti Demetrii monasterium, seu ædem sancto huic sacram, cui monasterium, a Palæologis dictum, esset adjunctum, solemni sup plicantium ritu esse una cum aula sua quotannis 26 Octobris die, Sancti nostri cultui addicta, so luisse conferre. Ad ea modo, quæ Sancto etiam ante sæculum undecimum venerationem, sanctis deferri solitam, fuisse exhibitam commonstrant, jam progredior. Pelerinus in diversorum numisma tum Miscellaneis, anno 1765 Parisiis in lucem editis, lib. I, ad pag. 222 exhibet tabulam, inter varias alias, quibus varia exprimuntur numismata, ordine duodecimam, cujus numisma, nota nume ralı 13 distinctum, in antica quidem parte Constan tinum imperatorem, in postica vero sanctum De metrium,nomine ei,hon Murpos,sed e more, quo Eta ut Iota pronuntiari solebat, apud Græcos tunc introducto, quiet ascripto, hastaque, quod hastis confossus martyrium consummarit, manui dextræ inserta, exhibet; addit autem esse, cur pu temus, imperatorem, qui numisma illud cudendum curavit, alium non esse, quam Constantinum VI, qui una cum matre sua Irene imaginum cultum, a Constantino Copronymo et Leone Isauro, deces soribus suis, abrogatum, restituit. 125. Ita quantum ad substantiam verbis Gallicis scriptor ille; licet autem, quæ hisce exprimitur, opinio certa, quemadmodum ipsemet mox fatetur, neutiquam sit, sat tamen verosimilis apparet, hinc que etiam inde a sæculo octavo, quo jam sene scente, Constantinus VI ejusque mater Irene flo ruerunt,apud imperatores Constantinopolitanos, si tamen Iconoinachos exceperis, summa in venera tione fuisse, verosimile utcunque sit. Atque hæc sunt, quæ de veneratione, quam Sanctus apud im peratores Constantinopolitanos sæculo octavo ha buit, commemoranda inveni; quod autem ad sæ culum proxime secutum seu nonum jam spectat, nec tunc sane Demetrium Constantinopolim, aut apud ipsos Orientis imperatores exigua in veneratione fuisse, vel solum ei ibidem anno circiter,ut supra docui, 850 a Barda Cæsare exstructum templum argumento est perquam valido. Ad sæculum deci mum venio. Sanctum a Joanne Zemisce, qui ab anno 969 ad annum usque 975 imperio Orientali præfnit, magno in pretio ac veneratione habitum 126. Sic habent: Ferunt ea pugna divinita quoque Romanis latuın auxilium: nam ab Aust obortam procellam in faciles Scytharum ingrai eosque impedivisse, ne suo arbitratu rein gererent et ab omni Romanorum exercitu conspectum fuim virum albo equo vehentem, qui princeps puga inierit, hostiumque ordines conturbaverit, Dezin neque ante neque postmodo cognitum. Eum bant fuisse Theodorum unum de pulcherrima consecutis victorias martyribus. Sane his semp auspicibus atque antesignanis adversum hostes solebat imperator hic, et quo die hæc pugna pugnat, is festus fuit memoriæ illius Theo exercitum ductoris. Sed e veneranda quala mulier Constantinopoli tidem fecit, id visum fai divinum. Ea enim pridie istius dei in somnis fuerat astare Deiparæ, et audire cam dicentes cuidam militi: Domine Theodore, meus ille et tr "Joannes in periculo versatur; festina ad opent ferendam; idque insomnium prima luce vici narraverat. Enimvero Scythæ eo prælio funduntz cunque se portis interclusos a Barda sentirenti campum fuga disperguntur, pereuntque innam biles, partim a se invicem conculcati, partim al matis obtruncati, vulnerati pene omnes. Marti Theodora gratiam pro ope lata referens imperak templum, in quo is humatus erat, ad fundament usque demolitus,aliud magnificentissimum exstin xit, ac prædiis amplos habentibus reditus donarà urbem, in qua id erat, pro Euchaneia Theodar polim nominavit.»Bollandus noster hæc Codre verba in Commentario, Actis sancti Theodori duci et martyris prævio, ad diem 7 Februarii, qui colitur, etiam recitat, ac deinde, nonnullis inter positis, num. 28, subjungit: «Quod supra reta mus ex Cedreno, semper consuevisse Zemiscend auspicibus atque antesignanis adversus hou popázois xal пpoбódot sanctis martyribus, xaixous vocant, pulchris decoratos victoris, eo fortassis facto ritus flammulorum manavit,quu Codinus cap.6 memorat;aut,si antiquior,confirm tus certe religiosissimi illius imperatoris piela 127. Dum, inquit Codinus, liturgia peragi aut solæ etiam Vesperæ Sabbato vel Dominica cantantur,proceres ii qui circumstationis moder tores sunt, gestant flammula, sive chápoula, Sai

scriptoribus ea in re, a qua gesta diu admodum Cangius nihilominus in suis in hunc transcripian tam unus, quam alter verosimillime abfuit, fides Cinnami locum Adnotationibus, utpote ia quibus tuto adhiberi potest? Photiana quidem et Anasta- de eadem, de qua Metaphrastes anonyman siana Sancti Acta ecclesiæ, quam Leontius Sirmii qui huic præluxit, Sirmiensi Sancti ecclesia, sancto Demetrio exstruxerit, mentionem nuspiam ex infra dicendis patescet, loqui videatur, a faciunt; verum nihil etiam, quo Metaphrastis ano- peditat, e quibus anne unquam ecclesiam, ma nymique, qui huic præluxit, ista de re assertum Demetrio sacram, Leontius Sirmii exstruxerit, falsitatis utcunque evadat suspectum, suppeditant. nemo forte subdubitet. Etenim ibidem sic scrie Quare, cum nec quidquam, quod binis istis Sancti "Quod hic habetur templum D. Demetrii, vile nostri biographis fidem hic denegandam suadeat, ille,a quo oppidum D. Demetrii, ad Savum an aliunde occurrat, fuisse reipsa a Leontio, Illyrici situm, nomen accepit, hodie S. DEMETER dict præfecto, ecclesiam Sancto nostro Sirmii exstru- haud procul ab antiquo Sirmio. Quod vero ctam, in animum induco. plum illud in Sirmio exstare ait Cinnamus,idaci piendum puto pro Sirmiensi agro; nam p non semel is dicitur eidem scriptori. Oppidi va sancti Demetrii meminit Bonfìnius, Dec. v, m. extremo.» Quod si ergo Cangio assentiendum ái, sancti Demetrii teinplum, cujus Cinnamus veria recitatis meminit, non in ipsa Sirmiensi urbe,and in agro, huic adjecto, situm fuerit, oppidomu, quod in hoc pariter seu haud procul a Sim situm erat,atque hodie S. Demeter vocatur,nomu deinde fecerit. Verum hæc mihi neutiquam p cent; etsi enim Cinnamus, uti in lictorum so probationem Cangius adjungit, Σlpptov subinde al agrum duntaxat, civitati huic adjectum, signific■ dum adhibeat, in transcripto tamen textu vocal lum istud eo loco, quo de depositis ab Hungari Sirmium reversis, in sacra ibidem sancto Demen æde sancti Procopii martyris reliquiis loquit ita ab illo accipi, verosimile haud apparet.” 131.Atque id quidem ex eo etiam facio propen sius, quo sæculo saltem undecimo Sirmii exsti tisse templum, sancto Demetrio sacrum, e Joanne Cinnamo, qui sæculo isto floruit, resque a Joanne et Manuele, imperii Constantinopolitani habenas tunc moderatis, gestas, conscriptis a sese, Pari siisque typorum beneficio anno 1670 vulgatis Hi storiarum libris sex complexus est, habeatur com pertum. Etenim scriptor ille concinnati hujus a se operis lib. v, num. 12 sub finem, ita memorise prodit: Hungarorum gens sæpe Romanorum (ita passim ab historicis Græcis ii omnes, qui Orientis imperatoribus suberant, solent vocari) fines incur savit, et paulo antequam imperaret Alexius Com nenus, Sirmium cepit, multisque Transistranis urbibus expugnatis, Næsum usque pervenit. Ibi in sancti martyris (Procopii nempe) incidentes foretrum,totum quidem inde corpus auferre inhu- c matum, ut arbitror, existimantes, sola manu 133. Hungaros enim, paulo antequam Alexia ablata, recessere, et Sirmium reversi, eam depo- Comnenus imperii Orientalis habenas suscepi suere in templo Demetrii martyris, quod pridem præter multas Transistranas urbes, a se subada exstruxerat is qui Illyricum præfectus regebat. Eam Sirmium etiam cepisse, in eodem textu ait, i igitur illic (Sirmi nimirum) inventam sustulit que indubie hoc vocabulum, non ad agrum Sa inde imperator (Emmanuel Comnenus scilicet) mio adjectum, sed ad ipsam hanc civitatem sign et reliquo, ut diximus, reddidit corpori.» Cum ficandam usurpat; jam vero, cum id ita sit, m Emmanuel Comnenus imperator, qui manum,quam scriptores unam eamdemque vocem ad res pros quondam, a sancti Procopii martyris corpore ab- diversas, nullo omnino, quo id prodant, submė stractam, Hungəri Sirmii in sancti Demetrii templo nistrato indicio, significandas in brevi adeo texta, deposuerant,in civitate isthac invenisse reliquoque qualis est supra e Cinnamo huc transcripts, Sancti illius corpori reddidisse a Cinnamo hic adhibere haud soleant, scriptorem hunc etiame narratur, anno 1180 obierit, eique tum primum loco,que de sancti Procopii reliquiis, ab Hungari Alexius Comnenus, hujus nominis secundus, suc- in sancti Demetrii templo Sirmii depositis,serme cesserit, Alexium Comnenum,quo nondum imperii nem facit, vocabulum Sirmium, non ad Sirmie Orientalis habenis admoto, Hungari Sirmium ce- sem agrum, sed ad ipsam hanc civitatem signil pisse, ibidemque sancti Procopii martyris manum candam usurpare, verosimillimum,ne dicam in in sancti Demetrii ecclesia deposuisse ab eodem bitatum,apparet. Adhæc Cinnamus,dicatam sanch Cinnamo per verba recitata referuntur,imperato- Demetrio ædem, de qua in textu supra huc traw rem nominis illius primum fuisse, necesse est. scripto loquitur, abs illo, qui Illyricum præfectu regebat, ædificatam fuisse, diserte tradit,serm nemque proinde facit de eadem sacra sancto Dement æde, quam Metaphrastes anonymusque, qui bat præluxit, Sancti nostri biographus, Leostima, Illyrici præfectum, Sancto exstruxisse, aiunt; autem bini hi scriptores, non in agro, qui Sirmin adjacet,sed in ipsa hac civitate statuunt. Præter quam enim, quod Leontium, cum Sirmium per 432. Quare, cum hic jam inde ab anno 1080 imperare inceperit, consectarium est, ut jam inde a sæculo undecimo Sirmii ecclesia, sancto Deme trio sacra,certo exstiterit; quod sane, quæ a Me taphraste anonymoque, qui huic præluxit, Sancti biographo de exstructa sancto Demetrio a Leontio, Illyrici præfecto, Sirmii ecclesia traduntur, veritati esse consona, argumento etiam qualicunque est.

et, templam ibidem sancto nostro martyri sæculo undecimo Sirmii adhuc, ut jam docui, exsti xisse, dilucide prodant, nec Sirmii nomine terit, necesse omnino sit, Sirmiensem Sancti eccle ensem agrum unquam vocare noscantur, siam, a Leontio ex dictis ædificatam, post cladem um illud prope ædem, sanctæ Anastasiæ illam Hunnicam fuisse instauratam, antiquæve, a, situm fuisse docent, verosimileque haud penitos fere ex ea destructæ, loco novam fuisse r, in agro Sirmiensi seu rusticano quopiam erectam, quæ deinde,vel certe altera, ejus iterum uo simul Leontii, Illyrici præfecti, ætate, seu leco exstructa, ad sæculum usqüe undecimum ste > quinto exstitisse templa, quorum alterum terit. Demetrio, alterum sanctæ Anastasiæ mar- 135. Nec tantum Sirmii diu Sancti nostri vene sset sacratum. Nec est, quod reponas, tem- ratio perseveravit, verum etiam inde longius sese quod Anastasiæ martyri sacrum esset, Sirmii diffudit; etsi enim, ut jam indicavi, per omne late sse, a Metaphraste duntaxat, anonymoque, Illyricum propagata forte haud fuerit, per totam ic præluxit, Sancti nostri biographo asseve- tanien Hungariam, Slavoniæ Sirmioque in hac sito etsi enim id ita sit, binis tamen hisce scri- vicinam,sese lapsu temporis extendit. Etenim De us ea in re esse assentiendum, vel ex eo metrius Hungariæ patronis a regni hujus indigenis et, quod sanctæ Anastasiæ reliquiæ sæculo adnumeratur, quotannisque, ut talis, ritus duplicis > seu eo tempore, quo a Leontio ecclesiam officio, uti e sanctorum patronorum regni Hungariæ Demetrio juxta alteram, quæ sanctæ Ana- officiis propriis, anno 1703 Viennæ Austriæ excusis, sacra esset, Sirmii fuisse exstructam, iidem disco, per totam late Hungariam 26 Octobris die, criptores tradunt, in civitate isthac exstite- quæ ei apud Græcos sacra est, colitur. Ac in horis ati ex iis quæ Theodorus Lector lib. II, pag. quidem canonicis, quæ de eo tunc recitandæ pro ditionis, a Valesio adornatæ, memoriæ pro- ponuntur, tres lectiones, quartam videlicet, quin dubitatum videtur. tam et sextam, e metaphrasticis ejus Actis maxi mam partem contextas, ubi sibi proprias habet, orationemque item propriam, hisce verbis conce ptam: Deus, qui beatum Demetrium martyrem tuum, virtutum signis clarificas, ejus nos quæsu mus,interventu a cunctis reatibus, et a malis, quæ pro eis meremur, absolve propitius, per Dominum.▸ In Missa autem, quæ de eo tunc dici solet, quæque hoc introitu: «In virtute tua, Domine, lætabitur justus, etc.» de communi unius martyris est,præter orationem jam recitatam duæ aliæ, secreta videli cet alteraque, quæ postcommunio dicitur,ab hujus generis orationibus,quæ in allis de communiunius pluriumve martyrum Missis dici solent, omnino diversæ, de sancto Demetrio, uti Missæ de sanctis regni Hungariæ patronis, anno 1735 Tyrnaviæ ex cusæ me docent, recitandæ exhibentur. Ac prior quidem his verbis, «Munera nostra, Domine, me ritis beati Demetrii martyris tibi, quæsumus, red dantur accepta, et nosmetipsi gratum tibi efficia mur sacrificium.» Posterior vero sequentibus con stat: • Purificet nos, quæsumus, Domine, cœlestis mensæ libatio, et, intercedente beato Demetrio martyre tuo, ad vitam nobis proficiat sempiternum. . Porro quod ad Cangii de sito haud procul iquo Sirmio oppido, quod hodieque sanctus ter dicitur, nomenque a sancti Demetrii tem bidem exstructo, acceperit, Adnotata jam it, nec hæc ejus de ecclesiæ sancti Demetrii Intio, Illyrici præfecto, exstructæ, atque a mo per verba supra recitata memoratæ, situ mem firmant. Quidni enim, cum primum sancto Demetrio sacra, Sirmii a Leontio jam fuisset,altera deinde, eidem Sancto nostro quæ loco sibi adsito, paulatim in oppidum enti, nomen fecerit, in agro Sirmiensi ædifi esse potuerit? Sane, cum oppidum, sanctus ter dictum, quod ad Savum situm est, a nio loco supra per Cangium cit.reipsa memo , idque hodieque, utpote in modernis geo icis Hungariæ Slavoniæque tabulis passim im, indubie adhuc exsistat, ita vere rem sse, in animum induco. Hinc porro jam con tur, ut Sanctus noster in Illyrico, cujus olim nia, Sirmium antiquum,oppidumque, a sancto trio dictum, modo complectens, partem con bat, non unam tantum, sed duas ecclesias ai suo consecratas habuerit, dubitandumque de non sit, quin eximia plane, si non per late Illyricum, Sirmii saltem,ubi etiam supra oratæ, quas eo Leontius attulerat, sacræ ejus iæ servabantur, dictoque, cui nomen fecit, Dido veneratione ecclesiastica, et Sirmii qui ob jam dicta de exstructa ibidem ei a Leontio sia jam inde ab hajus ætate seu sæculo ineunte o, fuerit gavisus; hanc autem diu etiain In perseverasse, vel ex eo liquet, quod, cum um anno circiter 441,uti inter eruditos con ab Attila, Hunnorum rege, fuerit eversum, siaque nihilominus, sancto Demetrio sacra, 136. Atque ita quo cultu Sanctus ab Hungaris, a quibus ut patronus colitur, afficiatur, modo ex posui; nunc pauca adhuc de tempore, quo fieri id ab illis inceperit, libet proferre. In Vita B. Mar garetæ, virginis Hungaricæ, ad diem 28 Januarii, quo hæc colitur, apud nos edita, sanctus Demetrius, una cum SS.Laurentio et Bartholomæo, sanctimo niali cuidam, acuta febri laboranti, spectandum sese in somno dedisse, eamque, ut apud archiepi scopum Strigoniensem de instituenda indiciae beata Margaretæ sanctitatem et miracula inquisitione ageret, monuisse narratur; quare cum hinc, ut beatæ hujus virginis, vita jam functæ, sanctitas

innotesceret, curæ sancto Demetrio fuisse videa- ▲ parvi pendebat,tandem defecit.Defectionis pria tur, hunc ab illa, in vivis adhuc superstite, singu lari veneratione affectum, verosimile potest videri, cultumque proinde in Hungaria a sæculo saltem tertio decimo, quo eadem beata virgo obiit, obti nuisse. Adhæc cum Sirmium, ubi Sanctum jam inde etiam a sæculo quinto cultum fuisse, e supra dictis liquet, Hungarorum juris diu ante dictum, quo B. Margareta Hungarica ad Dominum migra vit, sæculum tertium decimum exstiterit, diu etiam ante hoc sanctum Demetrium apud Hungaros cultu ecclesiastico fuisse affectuin, neutiquam mihi vero apparet absimile. Ita autumo, quod non raro factum sit, ut Sancti cujuspiam cultus, qui in una civitate vigebat, ad alias regni ejusdem civitates brevi etiam temporis spatio fuerit propagatus, nec Sirmio san- & cti Demetrii cultum, etsi interim tempus, quo id primum factum,sat prope definiri haud queat, ad alias Hungariæ urbes fuisse propagatum,dubitan dum appareat. 137. Hungari enim,utut Ecclesiæ Romanæ seu Latinæ ritus consuetudinesque sequantur, Deine trium tamen,non 8 Octobris die,quæ Sancto huic apud Latinos sacra est, sed 26 mensis ejusdem. quæ eidem apud Græcos dicata est, celebrare so lent; id autem neque enim Sancti cultum proxime a Græcis accepisse videntur; non alia potiori de causa fieri ab eis posse videtur, quam quod a Sir miensibus, qui ad sese a Græcis, urtis suæ diu ante Hungaros dominis. Thessalonica propagato more, uon 8 sed 26 Octobris die festivam Sancti lucem celebrare solebant, ecclesiastico Demetrium cultu quotannis honorandi consuetudinem accepe rant. Utut hæc,quæ nescio an sat certo definiri queant,sese etiam habeant,Sancti equidem cultum ad totan late Hungariam esse propagatum, ex iis quæ supra disserui, indubitatum est. Nec cum ai Bulgariam, Hungariæ finitimam, pariter manasse, minus indubitatum debet haberi. Ide facto, plane singulari,quod a Niceta Choniate in gelo, l.b. 1. num. 4. 5 et 6 refertur. baum de Bulgari anno 1041 Thessalonicam quadragin a muje lium militum exercitu,duce Alus anticlana huis oppugnandæ admoto,in potestate suam redigere meditati erant: verum a præsidiariis, improvisa horum apertis civitatis portis impressione perter riti, ingenti suorum strage in fugam, sancio De metrie Thessalonicensibus, uti in Analectis, quæ edend.s Sancti miraculis subjurgamle defren: do cebo, præire ac pro urbe decertare palaces eto, fuerant conjeck, 138 Bulgari perno, hae accepta clade, a Mi chaele, Orientis imperatore kujus nominis quarto, genitus fuere subače, pes exstitere Petrus et Asan, duo ex antiqu Bulgariæ regum, uti Ineocentii Ill pape Ge pag.67, docent,sanguine progeniti fratres. Ai hi quidem, ne sine causa res novas moliri vider tur, imperatorem Isaacium Angelum, a que quod petituri essent, negatum iri prævidel Cypsellis agentem conveniunt,sibique exigui, tus prædium ad Hæmum montem assignari,a in Græcorum legiones admitti, postulant; rep autem, ut præviderant, passi, doinum redem lam a Græcorum imperatore deficiunt,pop que, ut idem faciant, alliciunt; quod quan onnino singulari, imo exotica, cum hos es suo, cladis verosimillime, a majoribus suis Thessalonicam, sancto Demetrio opem obsess civitati suæ ferente, oli acceptæ,adhuc mea haud sat propense, utut abacti per vim per exactionumque quarumdam occasione Græc vissime offensos, assentientes invenirent,com tamen fuerint, libet ipsis a Niceta Choniate citato suppeditatis verbis exponere. 139. Sic itaque ibi num.6 habet: «CumB Bulgarorum scilicet fœderati seu potius hon Mæsia pars) principio ab eo conatu, ad qu Petro et Asane inducebantur, rei difficultate riti,abhorrerent: fratres, ut popularibus sus metum adim.erent, ædem nomine præclarima Demetrii ædificarunt,in eamque multos dan cos utriusque sexus coegerunt,qui cruentis et versis pupillis. effusisque crinibus cætera ● exquisite exprimebant,quæ id genus homing pria habet, eosque docebant in furore perk Deo visum esse, ut gens Bulgarorum et Blacho diaturno jugo excusso, libertatem consequata que de causa Christi martyrem Demetrium, n metropol. Thessalonica et æde, Romanora consuetudine, ad ipsos pervenisse, adjutarı opus.Igitur vecordes isti homines paulum m subito majore spiritu collecto, rursus ali exiguabantur, et clara voce quasi numine chamitabant, non an plius desidiæ esse locur attipusam s Romanos invadedos esse: ¿l becagerentur.non conservandos aut vende sed inclementer occidendos esse,et preceet| repudiatis, neque magis ulla ubtestatione u eportere quam adamantem.Tota igitur geas, ības vadbus concitata, ad arma concurril, a defectionis auspicata fuerunt, magis credere. De libertati suæ favere. Nec e tent in oppida et prædia ab Hamo remot fandenter.» 14 Exmvero singulare prorsus, ut jam ■ per exaktēta me relatum, Bulgarorum principum et sans que id qundem, utat mi Bulgariam tamen,utpote qui e usque ad tempus Isaaci. Angeli, qui ar no 1485 m perare incepit, Bipra pacité zansi annexa, Verum gens ista, angustas, castellisques quæ præruðlis sexs 1æcétata babebat, tub< is in Frames Asanis consil a concesserial maa erga saxeiz lezunuz venerationes freta, aperte a Græcis, quorum enam eden, at enam graziə in pretio Sancti h

us suis olim, ut jam docui,maxime adversati, vir haud rudis exstiterit, eaque quæ in litteras ium habuerint; ut sane, quin ii, prospera misit, sat diligenter examinasse videatur, res ut adversus Græcos, quorum jugum excusse- cunque verosimile queat haberi. rtuna usi, sancto nostro martyri, quem 142. Pari fere de causa, nostrone de Sancto, an Asanis artibus delusi in Bulgariam, relicta de alio homonymo Carolus, Novariensis episcopus, onica Græcorumque tutela, migrasse, sibique dum lucubrationis a se adornatæ,quam Novariam naturum, rebantur, cultum etiam, maxime inscripsit, lib. 1, pag. 184 ita scribit: Colitur sia, quam ei Petrus et Asan erexerant, (Novariæ nimirum) in eadem ecclesia sancti Julii s detulerint, dubitandum non appareat; etiam Demetrius martyr die 14 Maii, fuitque in ea o, cum Petrus et Asan, quo in partes suas altare ei dicatum; do cujus tamen translatione s, populares suos, altraherent, auxilium, nihil habeo, qnod referam,» sermonem instituat, rius cujuscunque Sancti, sed Demetrii eis dubitandum existimo, certeque de alio Demetrio um sibi comminiscendum duxerint, hunc martyre, quam de nostro, loqui ipsum credide pud Bulgaros,cum nondum, Petro et Asane rim, si Novarienses Demetrii, quem 11 Maii, forte ibus,arma in Græcos, quo sese in liberta- quod hoc die sacrum illius corpus olim acceperint, ererent, arripuissent, maxima in venera- in Sancti Julii ecclesia colant, integrum ad se uisse, cultumque obtinuisse, verosimile corpus aliquando fuisse translatum, contendant, pparet. Utut sit, cum equidem, quis qualisve seu potius hodieque aut saltem olim integrum t, perspectum haud habeam, sicque nihil possederint. Rationem, ob quam ita existimem, ,quo ea de re lectorem edoceam, occurrat, quisque ex iis, quæ num. In de sacris Sancti im ecclesiasticum, Sancto nostro alibi præ- nostri reliquiis corporeve, Thessalonica nunquam elatum, sermonem jam converto. alio secundum omnes sui partes avecto, disserui, Anastasius Bibliothecarius in Præfatione, facile intelliget. Porro nec melius, Demetrione ancti nostri Passioni, a se contextæ Carolo nostro, an alteri martyri homonymo ecclesia adi num. 14; suam hanc lucubrationem parcecie, Sancti Demetrii nomine in Britannia ens,præmisit, ita sub initium principi huic Aremorica insignitæ, quæ in Vita Sanctæ Gilda r: Beati Demetrii, Thessalonicensis mar- abbatis, ad 29 Januarii diem,quo is colitur, apud 'assionem atque miracula, hortantibus fra- nos edita, num. 27 memoratur, consecrata sit, et maxime viro peritissimo Joanne diacono, habeo perspectum. Verum alia præterea ecclesia, ìdei puritate ac scientiæ claritate notissimo, quam sancto nostro Demetrio exstructam conse de Græco in Latinum transtuli sermonem; cratamque fuisse, indubitatum est,hic modo etiam fatus Joannes hujus martyris in domo qui- memoranda occurrit. a miræ antiquitatis et pulchritudinis ora habebat, tamen qualis iste martyr Christi norabat. Ego vero, sicut expertus sum apud lonicam,ubi pretiosum corpus ejus redolet, ndore miraculorum refulget,innotui ei per n.» Joannes, hic ab Anastasio Bibliotheca noratus, L. R. E. diaconus erat, Romæque e,ut dubitandum non apparet, coinmoraba jare, si miræ antiquitatis pulchritudinisque um, quod hic, Anastasio per verba recitata e,in domo sua habuit, fuerit reipsa, uti hic r sese æstimasse indicat, sancto nostro i consecratum, consectarium e recitatis sii verbis erit, ut is etiam Romæ, et quidem eculum nonum,quo idem Anastasius floruit, inque saltem cultu ecclesiastico fuerit ga Verum cum duo etiam Italiæ martyres, rii nomine distincti, alter Verulis,alter Ostiæ, ano martyrologio ascribantur, nec Anasta idquam, e quo se Demetrium, oratorium anis diaconi domo habentem, homonymum hessalonicensem martyrem, collegerit, in m abducat, fueritne Demetrius noster, an anctus homonymus, reipsa Romæ sæculo ic forte etiam citius cultus, solis huc tran s Anastasii verbis innixus pro certo asseve on ausim, licet interim, quod hic scriptor 143.Cyprianus quidam in Africa episcopus,infe liciter, uti Miraculorum edendorum lib. II, cap. 6, sede tamen, quam hic occuparit,nuspiam indicata, memoratur, a Slavis, cum Byzantium negotii cu juspiam causa peteret, captus, duramque ita in ser vitutem delapsus ab apparente sibi sancto Deme trio seque viæ,quæ Thessalonicam aufugeret, du cem præbente in libertatem fuit assertus.Hinc in Africam reversuз, quo sese sancto Sospitatori suo gratum exhiberet, templum insigne, opem ei iterum mirabiliter ferente sancto martyre, exstruxit, ei demque dedicavit.Porro cum miraculum, quod in laudati episcopi gratiam Sanctus patravit, sæculo nono aut forte etiam paulo citius, uti in Adnotatis eidem subdendis docebo, evenerit, certum omnino est, in Africam tum etiam propagatum fuisse De metrii nostri cultum,quem ibidem etiam incremen ta temporis lapsu sumpsisse, fas est colligere vel e solis, quibus miraculi istius narratio, ab Anastasio Bibliothecario in compendium contracta,apud Ma billonium tom. I Veterum Analectorum pag. 95 ter minatur, sequentibus hisce verbis: «Per orationes ejus (sancti Demetrii videlicet) si quis infirmäs in eodem templo per Cyprianum nempe episcopum exstucto) devotus advenerit, si perunctus fuerit de oleo lampadis ejus, illico sanabitur. > 144. Huic porro ecclesiæ, quam,nomlni suo sa

smatieam inobedieniam summi regis vindicta 4 terram Graecorum correctionis funiculo flagellasset, el ipsam de secreto atque insstimabili consilio suo ad manus reduxisset Latinorum, multi religiosi de diversis partibus accedenles diversa beueficia tam per dominos cardinales. quam per principes et barones et alios fideles adepti sunl. » 88. « Inter quos sacrosancti Sepuleri canouici ecclesiam sancti Demetrii Thessalouicensis, quoquo modo gavisi sunt adipisci, quam usque ad inthro- nizationem meam cum mulis laboribus et, ut verum fatear, illi terre multum necessariis possede- runt. Sane quamvis prodieta ecclesia sancti De- metrii ad jurisdictionem meam pertinere noscatur, Lanen ob reverentiam Domiuici sepuleri, uli re- demptio humani generis operata est, et ad cujus ! subventionem crucesigualorum exercilus terram Romanis dicitur acquisisse, ne etiam dicti cano- nici sua spe et laboribus penitus fraudarentur, et ut omnis quasiio et eontroversia, qualis inter me etipsos super hoc exorta, quz de facili ordine judiciario non poterat tempore instanti propter ausa perplexitatem diffiuiri, per pacem et :zqui- tatem facilius sopiatur, presertim cum in sepe Qieia ecclesia tanti martyris corpore decorata tam favorabilis ecclesi; canouici regulares hono- rificentius quam sxculares valeanl deservire, pru- dentum virorum frelus consilio, videlicet Ar. Cermopilensis episcopi Sarreusis postulati, W. Nazarocensis electi Philippensis postulati, ct ma- ( gistri R. Citrensis electi, mibi, quantum in me est, visum est utile pariter et honestum, ut me- morati canouici Dominici Sepuleri de universis possessionibus, proventibus, fructibus, reditibus, legatis, et eleemosynis quocunque justo modo ad fictam ecclesiam sancti Demetrii perüinentibus, sieut per inswumenja vel per testes idoneos sive alio justo modo probari legitime poterit, insuper de omnibus illis, quz aliquo tempore archiepi- scopis Tliessalonicensibus nomine ecelesie przedieti saneti Demetrii collata fuerunt, velin posterum conferentur, sicut, ut supra dictum est, legitime probari poteril, talem pro servitio siepe dicte ecclesie percipient portionem, qualem canonici sanct Sophie Thessalonicensis metropolis de ! possessionibus ejusdem percjpient, cum eam conti- gerit ordinari, » 89. « Douios siquidem, quas clerici sancti Deme- irii tempore Grecorum intra Thessalonicam babe- bant, canonici sancti Sepuleri extra partem possi- debunt; oblationes quoque manuales et quxcunque eis legata fuerint nominalim, sive nomine sancti Sepulcri, similiter extra partem reeipient, Ea vero, qui super Lumbam saneti. Demetrii offerentur, vel eccleske ejusdem nominatim legata fuerint, secun- dum supradiciom divisionem partientur. Adjuncto lantum, quod cum dicti canonici in ecclesia illa capellanos vel clericos pro tempore iustituent, sub | injungent quod nullatenus aliquibus in testamento velalias persuadebunt, ut ipsis canonicis magis, quam ecclesi in prejudicium el damnum archie- piscopi debeanL erogare, expensis, quantum ad saria tecta vel luminare ecclesiz et justam tumb:e custodiam, de communi pro rata faciendis. Prater- ea prior, qui in ecclesia szpedicta sancti Deme. tii pro tempore a patriarcha. Hierosolymitano et capitulo suo fuerit delegatus, mihi et snecessoribus meis canonice intrantibus obedientiam et reveren- tiam tenebitur exlijbere ; matrici insuper. ecclesize Thessalonicensi et mihi meisque successoribus in. dicla ecciesia omui jure et liberlate nostra, sicut. €t in aliis ecclesiis. ejusmodi, plenarie reservatis z salva domini potriarchw Hiéroso]ywitani et capi- ? iul sui in ommibus ebedientia in ipsum priorem et canonicos et alios religiosos ibidem commo- rantes. » 90. c Igitur cum ordinaiiones ecclesiarum , qua per inferiores przxlatos fieri nequeunt, Ecclesiz Roman, qux disponente Pemino omnium eccle» Siaruur maler est et magistra , debeant reservari , dictam compositionem sive dispositionem , quam per me facere vel firinare non presuipsi, sancli- tati veste duxi. transmittendam, paternitatem ve- stram flexis genibus mentis exorans atteniius et obnixe, quatenus eausa Dei et ob Dominici Sepulcri reverentiam ei precum mearum interventu, si san- Cütati vestre competens et honestum videbitur, ; ipsam auctoritate vestra facere vel jnceptam perfi- cere dignemini, et ut majorem habeat firmitatem , eamdem auctoritate predicta roborantes. » Isthae modo, quibus dictura instrumentum concipitur. verba considera, videbisque eo tempore seu sacutj lertii decimi initio, quo datum id fuit, Thessaloni- cense sancli Demetrii templum fidelium ad id, qui £i tumulum ejus oblatis donariis bonorarint, ac- cessu liaud raro frequentari soluisse. Nec hoc tan- itum a3 charta illa disces, verum etiam alia non- mulla, que seu ad ipsum Sanctum nostrum, seu que ad dediatum ei Thessalonicense templum spectant, 91. Cicterum hoc diu adhue post seculum tertium decimum a3 Graecis, utut schismatieis, non raro ? etiam, ut Bemetrii in necessitatibus suis opem im- plorarent, frequentari soluisse, indubitatum est. Ac nominatim quidem id a Thessalonicensibus sx- culo quinto decimo factitatum adliuc. fuisse, argu- mento sunt minime dubio, qu: lum in sua ce ex- cisa per Turcas anno 1429 Thessalonica lucubra- tione, L»onis Allatii Symmictis, Colonim Agrip- pini anno 1655 a Bertholdo Nihusio eilitis, inserta, Joannes Anagnosta, scriptor synchronus, rerumque peue omnium, quas ea describit , oculatus testis, de Thessalonicensibus, ad sancti Demetrii opem, eum civilati sue Turcas jam imminerenosseut, confugientibus, num. 10 memorie prodit, tum ctiaw, que, quemadiodum Analecta. miraculis mn ESO MEQUE dedil qu" EC