ἀλλὰ πᾶσι πιστοῖς κοινὸν ποιούμενος τὸν λόγον, ἔχω κλησιάζουσι καὶ μὴ ἐκκλησιάζουσι, τὸν τῆς προγρα φῆς παρέλιπε τύπον. Πρεσβύτερον δὲ ἑαυτὸν γράφει ἐνταῦθα καὶ οὐκ ἀπόστολον, οὐδὲ δούλον Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὡς οἱ λοιποὶ ἀπόστολοι. ᾿Απόστολον μὲν οὖν οὐ γράφει ἑαυτὸν, ἴσως ὅτι μὴ πρώτος κατήγο γειλεν ἐν τῇ ᾿Ασίᾳ τὸν λόγον, ἀλλὰ μητὰ Παύλον, καὶ οὐ κατὰ πάροδον ὥσπερ ἐκεῖνος, τὸν τοῦ Εὐαγ γελίου διατρέχων κύκλον, ἀλλὰ μένων Επεῖ, καὶ παρὼν παροῦσιν ἐκτίθεται τὸν λόγον. Αλλ' οὐδὲ δου λον Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ἰησοῦ Χριστοῦ. Εθάρρει γάρ, διὰ τὸ ἄγαν Αγαπῆσθαι, ἔξω τοῦ τῆς δουλείας εἶναι φόβου. Πρε σδύτερον δὲ μόνον ἑαυτὸν ἔξιωσε καλέσαι, ἤτοι ὅτι γηραιός ὧν ἤδη ἔγραψε ταύτας, ἢ καὶ ἐπίσκοπον καλῶν ἑαυτὸν διὰ τοῦ πρεσβυτέρου, ειωθότος κατἐκεῖνο καιροῦ, καὶ ἐπὶ τῶν ἐπισκόπων φέρεσθαι τοῦ ὀνόματος τοῦ πρεσβυτέρου, ὡς καὶ ἀπὸ τῶν Πράξεων δῆλον, ὧν ὁ μακάριος ἔγραψε Λουκᾶς, καὶ διὰ τοῦ Πέτρου τῆς ᾿Επιστολῆς. Πρὸς δὲ γυναῖκα γράφων πιστήν, οὐδὲν ὑπεστύλατο, ὅτι ἐν Χριστῷ Ιησσοῦ οὐκ ἄῤῥεν οὐδὲ θῆλυ οἶδε. Πρὸς τε Γατον ἕνα γράφων έχει Παύλον Τιτῳ τε γράφοντα καὶ Τιμοθέῳ. καὶ πρὸς Φιλήμονα δὲ ἰδιώτην. Ταῦτα μὲν περὶ τῆς προγραφής. Δείκνυται δὲ ἀπὸ τῆς ἀπαγγελίας καὶ τῆς ἄλλης τοῦ λόγου οἰκονομίας τὸ γνήσιον τῶν Ἐπιστολῶν. Ἐπεὶ κάνταῦθα πολλάκις ἐπανάγει τὸν λόγον τὰ αὐτὰ περὶ τῶν αὐτῶν λέγων, μετὰ τοῦ μικρᾶς παρεμπίπτειν ἀφορμῆς, καὶ ταύτῃ κατασφαλίζεσθαι τὸν λόγον. Δύο δὲ τῇ Εκλεκτῇ ταύτῃ ἐπιμαρτυρεῖ, ἐν μὲν, τὸ ἐν ἀγάπῃ περιπατείν, ἕτερον δὲ ἐκτρέπεσθαι τοὺς αἱρετικοὺς. Εκλε κτὴν δὲ, ἢ ἀπὸ τοῦ ὀνόματος, ἢ ἀπὸ τῆς περὶ τὴν ἀρετὴν φιλοτιμίας, καλεῖ. Ἡν καὶ ἀγαπᾶν φησιν ἐν ἀληθείᾳ, καὶ οὐ μόνον αὐτὴν, ἀλλὰ καὶ πάντας τοὺς ὁμοτρόπους αὐτῇ, τοὺς τὴν τῷ ὄντι ἀλήθειαν ἔχον τες ἐν ἑαυτοῖς ἡδρασμένην. Τοῦτο γὰρ σημαίνει διὰ τοῦ. Τὴν μένουσαν ἐν ἡμῖν. Τοῦτο δὲ ἐστιν ἡ εἰς Χριστὸν πίστις. Εν ἀληθείας δὲ ἀγαπην λέγει. Εστι γὰρ καὶ ἐπιπλάστως ἀγαπᾷν, στόματι, ὡς αὐτὸς οὗτος ἐν τῇ πρώτῃ Επιστολῇ περί τινων νωθρευομένων έδήλωσε πιστῶν Εἰπὼν δὲ, «Τὴν μένουσα, ἐν ἡμῖν,» οἷον τὴν ἀληθῆ καὶ ἐδραίαν καὶ μὴ κατα εσχηματισμένην, ἐπήνεγκε τὸ, «Καὶ μεθ᾿ ἡμῶν ἔσται εἰς τὸν αἰῶνα,» τὸ ἀναπόβλητον τοῦ χερίσμα τος σημαίνων. Εστι γὰρ καὶ τοὺς ἤδρασμένους ἐπί τινος, πάλιν σαλευθῆναι, μὴ καλῶς τῇ τῇ ἐδραιότητε κεχρημένους. Τούτοις δὲ πάλιν ἐπιφέρει τό. «"Εσται μεθ᾿ ἡμῶν χάρις καὶ ἔλεος, ο ἐμφαίνων τὰ ἀπό τῆς τελείας ἀγάπης ἐπανθοῦντα καλά. Από Θεοῦ δὲ Πατρός φήσας καὶ παρὰ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστῶν, ἐπε ήγαγε τό, «Τοῦ Υἱοῦ τοῦ Πατρός.» Μόνος γάρ κυρως οὗτος Πατήρ. Διό καὶ Παύλος, Ἐξ οὗ πᾶσα πατριά, φησίν, ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς ὀνομάζεται. Καὶ πάλιν δὲ τό, «Εν ἀληθείᾳ, ἐπιφέρει, καὶ ἀγάπῃ. ἡ ἀσφάλειαν τῷ λόγῳ περιποιῶν καὶ γνώ ρισμα ἧς φησιν ἀγάπης. scribere duodecim tribubus Judæorum: sed uni- δεκα φυλαῖς τῶν Ἰουδαίων ἀφοριζόμενος γράφειν versis communiter fidelibus sermonem faciens, sive congregatis sive non congregatis, formam praescriptionis praetermisit. Presbyterum autem scribit hic seipsum, et non apostolum neque servum Jesu Christi,quemadmodum reliqui apostoli. Siquidem apostolum non scribit se, eo fortassis quod non primus in Asia prædicasset Evangelium, sed post Paulum: neque in transitu, sicut ille, qui | ercurrebat Evangelii circuitum: sed manens ibi,et præ sens praesentibus exponebat sermonem. Sed neque servum Jesn Christi: confidebat enim,eo quod plurimum diligeretur,se extra servitutis essetimorem. Solum autem voluit se appellare presbyterum: sive quod jam senior esset dum has scriberet (nam id significat presbyter) aut etiam episcopum vocans seipsum nomine presbyteri, cum illo tempore noinen presbyteri solitum esset etiam de episcopis dici: quemadmodum et ex Actis manifes– tum est quæ scripsit beatus Lucas 18, et ex Epistola Petri 49. Porro ad mulierem fidelem nihil veritus est scribere: eo quod in Christo Jesu neque masculum noverit neque feminam. Ad unum autem scribens Gaium, habet Paulum qui et Tilo scripsit et Timotheo, imo etiamn Philemoni idiotæ. Et hac quidem de præscriptione. Ostenditur autem et a denuntiatione ac promissione et a reliqua sermonis dispositione, quod germanæ sint ejus Epistola: quandoquidem in his quoque frequenter sermonem repetit, eadem dicens de eisdem ubi modica occurrit occasio, et hæc via sermonem confirmat. Porro huic Electæ duo protestatur:unum quidem quod ambule: in veritate, alterum vero quod fugiat læreticos. Electam vero appellat, aut ex nomine, aut ex magna æmulatione circa virtu lem: quam etiam ait se in veritate diligere: ne solam ipsam,sed et omnes qui similium cum ipsa sunt morum,qui vere habcnt in seipsis firmam veritatem; nam hoc significat, dicens: Quæ permanet in nobis; hæc autem est files in Christumn In veritat etiam ait se diligere. Contingit enim et ficte 607 diligere ore; quemadmodum hic ipse in priore Epistola de quibusdam significavit corruptis fidelibus. Ubi autem dixit: «Quæ permanet in nobis 20,» hoc est,quæ vera ac firina est, subjunxit: «Εt nobiscum erit in æternum.. Significans Et certam doni pers. verantiam.Contingit enim et eos qui in aliquo confirmati sunt rursum concuti, quod non recte usi sint confirmatione. Ilerum auten post hac sul jungit: «Erit nobiscum gratia et misericordia:» designans quæ a perfecta charila - te exoriantur bona. Deo autem latre dicens et a Domino Jesu Christo, subjungi,. Filio Patris: Nam solus hic proprie Pater est. Ideo et Paulus, quo, inquit, omnis a communi Patre cognatio in coelo et in terra nominatur 21. Rursumnque subjungit: «In veritate et charitate, sermoni firmitatem adducens, et certum indicium charitatis sive dilectionis quam dicit. 18 Act. ΧΧ. 19 II Petr. v. 99 [ Joan. III, 24. 1 Ephes. II, 15. δέ

COMMENT. IN EPIST. II JOANNIS. • Μετὰ τὸ προοίμιον περὶ ὀρθοῦ βίου ἐν ἀγάπῃ Θεοῦ, διὰ πίστεως εὐσεβοῦς ἀμεταθέτου. Εν ᾧ τὸ, οὐ δεῖ αἱρετικον εἰσοικίζειν, ἢ χαιρετίζειν ἐφ' ἁμαρτία.» • Εχάρην λίαν, ὅτι εἴρηκα ἐκ τῶν τέκνων σου περιπατοῦντας, ἐν ἀληθείᾳ, καθὼς ἐντολὴν ἐλάβομεν παρὰ τοῦ Πατρός. Καὶ νῦν ἐρωτῶ σε, κυρία, οὐχ ὡς ἐντολὴν γράφων σοι καινὴν,· ἄλλο ἐν εἴχομεν ἀπ' ἀρχῆς, ἵνα ἀγαπῶμεν ἀλλήλους. Καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ ἀγάπη, ἵνα περιπατῶμεν κατὰ τὴν ἐντολὴν αὐτοῦ. Αὕτη ἐστὶν ἡ ἐντολὴ καθώς ἠκούσατε ἀπ' ἀρχῆς, ἵνα ἐν αὐτῇ περιπατῆτε, ὅτι πολλοὶ πλάνοι εἰσῆλθον εἰς τὸν κόσμον, οἱ μὴ ὁμολογοῦντες Ἰησοῦν Χριστὸν ἐρχόμενον ἐν σαρκί.» CAPUT I. In quo post proemium agit de recta vita in charitate Dei, per fidem immutabilis pietatis: et quod non oporteat hæreticum in domum inducere aut salutare propter peccatum. 1,4-7.Gavisus sum valde quod invenerim de filiis tuis ambulantes in veritate sicut praceptum accepimus a Patre. Et nunc rogo te,domina, non tanquam præceptum novum scribens tibi,se quod habuimus ab initio, ut diligamus nos mutuo. Εt hac est dilectio,ut ambulemus secundum præceptum ejus. Hoc est praccptum quemadmodum audistis ab initio, ut in eo ambulatis: quoniam multi seduclores ingressi sunt in mundum, qui non conftentur Jesum Christum venire in carne. • Εχάρην λίαν.» Καὶ γὰρ ἐστιν ὡς ἀληθῶς χαρᾶς 008. Nam gavisus sum valde.» Nam maximi αἴτιον τῆς μεγιστῆς τὸ εὑρεῖν τινα ἀπροσκόπως certe causa gaudii est, invenire aliquem qui sine οδεύοντα τὸν ἐν τῇ πίστει Χριστοῦ δρόμον κατὰ τὴν offendiculo gradiatur recto cursu in fide Christi ἐντολὴν αὐτοῦ. Τίς δὲ ἡ ἐντολή; ἡ παρὶ ἧς ἐν Εὐαγ- juxta illius præceptumn. Quod est autem præcepγελίοις ὁ Χριστὸς, «Ὁ ἀγαπῶν με, φησί, τὰς ἐντολὰς tum? illud quod ait in Evangeliis Christus: «Qui μου τηρήσει, ο Πατέρα δὲ νῦν τὸν Χριστὸν καλεῖ, me diligit, præcepta mea servabit 9. Patrem auἐπεὶ καὶ πατήρ ἐστι τῶν διὰ τῆς οἰκονομίας αὐτῷ tem vocal nunc Christum: quandoquidem et ipse παρὰ τοῦ ἑαυτοῦ Πατρὸς δοθέντων υἱῶν. Καθὸ εἴρη- pater est iliorum qui a Patre suo dispensatione ται· «Ιδού ἐγὼ καὶ τὰ παιδία α μοι ἔδωκεν ὁ Θεός.» quadam sibi dati sunt: juxta id quod dictum est: Σκόπει δὲ καὶ τὸ γνήσιον τῆς Ἐπιστολῆς ταύτης, ὅτι • Ecce ego et filii quos dedit mihi Deus Animadσυμφωνεῖ διὰ τούτων, τῷ ἐν τῇ πρώτη εἰρημένῳ, verte autem germanam hujus Epistolæ dictionem, τῷ, καὶ οἴδαμεν, ὅτι ὁ ἀγαπῶν τὸν Θεὸν τὰς ἐντολὰς quod in his sit conformis ei quod in priori dictum αὐτοῦ τηρεῖ. Ταὐτὸν δὲ ἐστι τὸ περιπατεῖν κατὰ est: Et scimus quod qui diligit Deum, præcepta τὰς ἐντολὰς τῷ τηρεῖν αὐτὰς, Πρακτικοί γὰρ οἱ ejus observal 23. Idem enim est ambulare juxta ἀρεταὶ, καὶ κατὰ τὸ ἐνεργεῖσθαι ἔχουσαι τὸ εἶναι. @præcepta et ea servare. Operantur namque virtutes Ώστε ἡ παυσάμενος τοῦ κατὰ ταύτας οδεύειν, οὐδὲ et esse habent juxta suam operationem. Itaque τερεῖ ἤτοι φυλάσσει αὐτάς. Τὸ περιπατεῖν δὲ κατὰ qui cessat in his progredi, neque ea serval aut προκοπὴν εἴρηται. Οσον γάρ τις κατ᾿ ἀρετὴν ἐνερ- custodit. Ambulare vero dictum est secundum proγεῖ, ἐπὶ τὸ πρόσω ἴεται, ἕξιν ἑαυτῷ περιποιῶν τοῦ fectum et augmentum. Etenim quantum quis seκαλού πλείους "Απειρος γερ καὶ ἀνελλιπής ἡ τῆς cundum virtutem operatur, tantum ulterius gradiἀρετῆς ὁδός. Κατὰ τοῦτο δὲ οἶμαι εἰρῆσθαι καὶ τὸ, tur,majore: honesti habilum sibi acquirens.Infi- • Εἰς ἃ ἐπιθυμούσιν ἄγγελοι παρακύψαι.» Τῶν nila est enim et nunquam deficiens via virtutis. γὰρ δεδωρημένων ἡμῖν παρὰ τοῦ ἐνανθρωπήσαντος Juxta hoc autem opinor et illud esse dictum: «lu ἀγαθῶν τοσοῦτον τὸ μεγαλεῖον, ὡς καὶ ἀγγέλοις quæ desiderant angeli prospiceret. Tanta est enim ἐφετὸν εἶναι βραχείαν τούτων λαβεῖν κατανόη- magnificentia bonorum quæ nobis ab eo qui incarσιν. Τοῦτο γὰρ τὸ παρακύψαι αἰνίσσεται. Εφίεται natus est donata sunt, ut et angelis desiderabile δέ τις σωφρονῶν, οὐ τοῦ παυτομένου, ἀλλὰ τοῦ ξενα sit vel modicam horum sumere intelligentiam; νέως προϊόντος, καὶ ἀκηρέτῳ δόξῃ φαιδρυνομένου. nani hc designat παρακύψαι. Concupiscit autein Καὶ ἐπειδὴ τὸ ἀνεξάντλητον οὐχ οἷόν τε ὅλον περι- quispiam, non quod cessat,sed quod continue pro: λαβεῖν, ἀγαπητὸν κἂν ποσῶς γοῦν ἐν μετουσία τούτου ficit, et sincera gloria illustratur. Et quoniam id γενέσθαι. Εἴρηκε δὲ, • Οὐχ ὡς ἐντολὴν γράφων σοι quod inexhaurible est, nemo lulum complecti καινήν,» σύμφωνον καὶ τοῦτο λέγων τοῖ; ἔν τῇ πρώ- potest, desiderabile est saltem aliquantulum fieri τῇ, καὶ ἅμα παριστῶν, ὡς τοῖς ἤδη ἐφωδευμένοις hujus participem. Dixit autem: «Non tamquam αὐτὴν παριστᾷ, καὶ ὧν πεῖραν ἔλαβον ἐκ τοῦ ἑνερ- præceptumn novum scibens tibi:» et hoc confurγῆσαι κατ' αὐτά, ἀλλ' οὐ ξενίζουσι καὶ δυσκόλοις, miter dicens his qui in priore Epistola præmissa ἵν' ἀποκναίηται τῷ ἀήθει τῆς ἐγχειρήσεως. • Οὐχ sunt, et s mul demonstrans quod illud ostendat ex ὡς ἐντολὴν γράφων σοι καινήν.» Προστίθησι δὲ καὶ praecedentibus quorum et ipsi experimentum acceτὸ τῆς ἐντολῆς ἔργον, ἵνα ἀγαπῶμεν ἀλλήλους. Καὶ perant operantes juxta illa, et non ex difficilibus τὴν ἀγάπην ἐξηγεῖται. Οτι ἐν τῷ κατ᾿ αὐτὴν που et extraneis, moerore ipsos afficiens aggrediendo ρεύεσθαι ἔχειν τὸ εἶναι, καὶ τὸν ἐντολὴν πάλιν τὴν insueta. «Non languaın præceptum novum scri ἀπ᾿ ἀρχῆς οὐκ ἄλλου τινὸς ἕνεκεν δεδόσθαι, εἰ μὴ hens tibi. • Addit autem et opus præcepti. Οι ἵνα ἐν αὐτῇ περιπατῆτε, φησίν, ἄνω καὶ κάτω τὰ diligamus nos mutuo, et dilectionem exponit Hebr. II, 18. 23 Joan. n. 3 1 Petr. 1, 12. 23 Joan πιν, 21. 28. Ien. viii, 18. Hebr. II, 13. 23 Joan.

quod consistat in ambulando juxta illud. Neque ob n αὐτὰ στρέφων. Καὶ διὰ μὲν τῆς ἀγάπης τὸ ἀδιάaliam causam jam olim ab initio datum fuit præ- σπαστον αὐτοῖς προμηθούμενος, καὶ μὴ πρὸς τοὺς ceptum, inquit, nisi ut in illo ambularelis per su- πλάνους ἀποσχίζεσθαι, τοὺς ἤδη ἐν τῷ κόσμῳ περιperiora et inferiora eadem versans ac revolvens: πατοῦντας, καὶ τὴν διὰ σαρκὸς ἐπιδημίαν τοῦ 600 et per charitalem quidem suadens ipsis inse Κυρίου ἀθετοῦντας. Διὰ δὲ τοῦ Κυρίου κατὰ τὴν parabilitatem, et ne ad seductores avellerentur, ἐντολὴν πεπιπατεῖν τὴν ἀπ' ἀρχῆς, τὴν πεπλα qui jam in mundo ambulabant, et Domini per car- νημένην τῶν αἱρετιζόντων δόξαν ἐμφανίζων πρόσω nem adventum repellebant: per hoc autem quod φατον οὖσαν, καὶ παρακαλῶν τῆς ἀπ᾿ ἀρχῆς ἐντολῆς ambulare monet juxta Domini præceptum quod αὐτοὺς ἐχομένους, μὴ ὑπάγεσθαι τῇ ἀπάτῃ αὐτῶν. fuit ab initio, erroneam esse manifestans hæreti - Καὶ γὰρ ἐνετείλατο ὁ Χριστὸς τοῖς μαθηταῖς περὶ corum opinionem quæ recens est: et exhortans τῶν πλάνων τούτων, λέγων • Πολλοι ἐλεύσονται ut praeceptum amplectentes quod fuit ab initio,non ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου, λέγοντες· Ἐγὼ εἰμι ὁ Χρισ abducerentur fraude illorum. Nam et Christus dis- στὸς, καὶ πολλοὺς πλανήσουσι.» Μὴ οὖν πορευ cipulis de his seductoribus præcepit, dicens, θῆτε ὁπίσω αὐτῶν.» Ταύτας οὖν, φησί, τὰς ἐντολὰς • Multi venient nomine meo, dicentes: Ego sum τηροῦντας, κελεύει μὴ ἀπατᾶσθαι, ἀλλὰ τὸν ταῦτα Christus, et multos seducent. Ne ergo sequamini λέγοντα, ᾿Αντίχριστον ἡγεῖσθαι - illos S.» Hæc itaque præcepta servantes, inquit, jubet ne seducamini, sed eum qui ista delit antichristum existimetis. I, 7-11. Hic est seductor et antichristus, Intuemini vosipsos ne perdamus quæ operalisumus,sed ut mercedem plenam recipiamus.Omnis qui transgreditur et non manet in doctrina Christi, Deum non habet. Qui manet in doctrina Christi, hic et Patrem et Filium habet. Si quis venit ad vos, et hanc doctrinam non affert, ne recipialis eum in domum, nec Ave ei dixeritis. Qui enim dicit illi, Ave, communicat operibus ejus malis. • Οὗτός ἐστιν ὁ πλάνος καὶ ὁ ἀντίχριστος. Βλέ πετε ἑαυτοὺς, μὴ ἀπολέσωμεν ἢ εἰργασάμεθα, ἀλλὰ μισθὸν πλήρη απολάβωμεν. Πᾶς ὁ παραβαίνων καὶ μὴ μένων ἐν τῇ διδαχῇ τοῦ Χριστοῦ, Θεὸν οὐκ ἔχει. Ο μένων ἐν τῇ διδαχῇ τοῦ Χρισ στοῦ, οὗτος καὶ τὸν Πατέρα καὶ τὸν Υἱὸν ἔχει. Εἴ τις ἔρχεται πρὸς ὑμᾶς, καὶ ταύτην διδαχὴν οὐ φέρει, μὴ λαμβάνετε αὐτὸν εἰς οἰκίαν αὐτῷ, καὶ χαίρειν αὐτῷ μὴ λέγετε. Ὁ γὰρ λέγων χαίρειν κοινωνεῖτοῖς ἔργοις αὐτοῦ τοῖς πονηροῖς.» • Hic est seductor et antichristus.» Cum his «Οὗτός ἐστιν ὁ πλάνος καὶ ὁ ἀντίχριστος.» Προσ subaudiendum est ad perfectiorem explanationem, υπακουστέον τούτοις εἰς ἐντελεστέραν δήλωσιν, τὸ, Qui ergo hæc non confitetur,» ut debite sub-cυς οὖν μὴ ταῦτα ὁμολογεῖ, ἵνα εὐστόχως ἐπε jungatur, «Hic est seductor et Antichristus.» Nam absque hoc, incompositus et independens erit sermo, nempe ex plurali transiens ad singulare. Hic est, inquit, Antichristus et seductor. Dicendo autem. Qui non confitentur Jesum Christumn venire iu carne, non autem venisse, manifestat se eos dicere qui secundum Domini adventum repellunt: quando quidem ipse etiam Dominus, dicens: «Multi venient nomine meo. non de primo dicit adventu, sed de secundo Attamen vera ratione qui secundum reprobant, etiam primum rejiciunt. Nam si his qui in carne venit etiam secundum adventum promisit, utique qui secundum promisit, utique qui secundum repellit, primum quoque rejicit: si enim credit advenisse, etiam η promissionem existimebat certam esse illius qui advenit: 610 quol si promissionem spernit, nulla ratione dici potest quod vel primo credat. Propterea opinor usus est hoc voce dilectus discipulus dicendo Venire, non Venisse, ut utrumque Domini in carne adventum negantes comprehenderet. Præcepit ergo ipsis ut caveant ab illis: et causam addit: Ne ad hærendo, inquit, illis perdatis ea quæ prius operati estis, sed mercedem vestram plenam absque ullo defectu accipiatis. Sed fortassis dicet quispiam talibus: Quid si Marc. XII, 6; Luc. xxi, 8. άγηται, «Οὗτός ἐστιν ὁ πλάνος καὶ ὁ ᾿Αντίχριστος.» χωρὶς γὰρ τούτου ασυνάρτητος ὁ λόγος, ὡς πληθυντικοῦ εἰς ἐνικὸν μεταβαίνων. Οὗτός ἐστι, φησὶν ὁ 'Αντίχριστος καὶ ὁ πλάνος. Εἰπὼν δὲ, οἱ μὴ ὁμολο γοῦντες Ἰησοῦν Χριστὸν ἐρχόμενον ἐν σαρκί, ἀλλ' οὐκ ἐλθόντα, ἐμφαίνοντός ἐστιν. ὡς τοὺς ἀθετοῦντας λέγει τὴν δευτέραν τοῦ Κυρίου παρουσίαν, ἐπεὶ καὶ αὐτὸς ὁ Κύριος λέγων, «Πολλοὶ ἐλεύσονται ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου μου, ν οὐ περὶ τῆς πρώτης αὐτοῦ φησι παρουσίας, ἀλλὰ περὶ τῆς δευτέρας. Όμως ἀληθεῖ λόγῳ οἱ τὴν δευτέραν ἀθετοῦντες, καὶ τὴν πρώτην ἀποβάλλονται, Εἰ γὰρ ὁ ἐν σαρκὶ παραγενόμενος καὶ τὴν δευτέραν ἐπηγγείλατο, πάντως ὁ τὴν δευτέραν ἀθετῶν, παὶ τὴν πρώτην ἀθετεῖ. Εἰ γὰρ πιστεύει παραγενόμενον, καὶ τὴν ἐπαγγελίαν πιστὴν ἠγήσεται του παραγενομένου. Εἰ δὲ τὴν ἐπαγγελίαν, ἀθετεῖ, οὐδεὶς λόγος μηδέ τὴν πρώτην αὐτὸν ἀπιστεῖν. Διὰ τοῦτο οἶμαι οὕτως ἐχρήσατο τῇ φωνῇ ταύτῃ ἡ ἠγαπημένος, Ερχόμενον εἰπὼν, ἀλλ᾽ οὐκ Ελθόντα, ἵνα τοὺς ἀμφοτέρας αρνουμένους τὰς παρουσίας τοῦ Κυρίου τὰς ἐν σαρκί, περιλάβῃ. Διαστέλλεται οὖν αὐτοῖς φυλάττεσθαι ἀπ' αὐτῶν καὶ τὸ αἴτιον προστ τίθησιν, ἵνα μή φησι διὰ τῆς πρὸς αὐτοὺς ἀνακράσεως, ἀπολέσητε & προειργάσασθε, ἀλλὰ ἀνελλιπή τὸν μισθὸν ὑμῶν λάβητε. ᾿Αλλ᾽ ἴσως ἐρεῖ τις τῶν τοιούτων· Τί δὲ εἰ μὴ τὴν παρουσίαν πιστεύσω του

COMMENT. IN EPIST. II JOANNIS. Χριστοῦ τὴν ἐν σαρκί, διὰ δὲ ἀγαθοεργίας βιώσω οὐ non credidero Christi in carne adventum,in bonis δύναμαι διὰ τῶν ἔργων τούτων μετὰ τῶν εὐσεβοὖν tamen operibus vitam duxero, an non possum per των συντετάχθαι, οὐδὲ τὴν ὑπὲρ τούτων ἀπολαβεῖν hac opera cum piis ac religiosis connumerari, μισθόν; Ταύτην τὴν ἀντίθεσιν προαναιρῶν ὁ ἀπό- neque pro his recipere mercedeun? Hanc objectioστολος οὕτων φησίν. ὅτι Μηδείς οἰέσθω, ὁ τὴν ἐν nem primum tollens Apostolus ita ait: Nemo σαρκὶ ἐπιδημίαν τοῦ Κυρίου ἀθετῶν ὡς δύναναι ἢ existimet repellens Domini in carne adventum, ἔργων ἀμοιβὴν ἀθολαβεῖν τελείαν ἔτις καὶ πιστοῖς quod possit ut operibus perfectam assequi retriἐποφείλεται, ἢ ὅλως θεοσεβής νομισθῆναι, ἀλλὰ πᾶς butionem quæ debetur fidelibus, aut omniuo Dei ὁ παραβαίνων τὴν ἐντολὴν αὐτοῦ, τοῦ Χριστού δηλον- cultor repulari: sed quisquis transgreditur hoc ότι παραγενομένου, καὶ μὴ μένων ἐν τῇ διδαχῇ præceptum ipsius, Christi videlicet qui advenit. αὐτοῦ, Θεὸν οὐκ ἔχει. Εἰ γὰρ ὁ θεογνωσίαν ἤκων et non manet in ejus doctrina Deum non habet.Si ἀνθρώπους τελείαν διδάξαι, οὗτος ἀθετούμενος ὁρῷτο, enim is qui venit ut perfectam de Deo cognitionem πῶς ἂν ἔτι θεοσεβής εἴη, ὁ τῶν θείων θεαμάνων τὸν homines doceret,repulsus videretur:quomodo jam ὑφηγητὴν ἀποσκορακίζων; Αθεος οὖν οὗτος, ὥσπερ Dei cultor esset,qui divinarum contemplationum ἀπεναντίας ἔνθεος καὶ θεοφιλής, καὶ πᾶν τὸ τῆς interpretem reprobaret? Hic ergo ἄθεος esset, id θεότητος ἔχων ἐν ἑαυτῷ πλήρωμα, Πατέρα δηλαδή " est, sine Deo,quemadmodum e diverso ἔνθεος, id καὶ Υἱὸν καὶ Πνεῦμα ἅγιον, ὁ ἡδρασμένος ἐν τῇ est, divinus et Dei amicus, ac omnem divinitatis διδαχῃ τοῦ Χριστοῦ. Αὐτὸς γὰρ περὶ μὲν τοῦ la- plenitudinem in seipso habens, Patrem videlicet et τρὸς διδάσκει λέγων, ο Πάντα όσα έχει ὁ Πατὴρ ἐμά Filium ac Spiritum sanctum,qui firmus ac solidus ἐστι. ο Καὶ πολλαχοῦ διδάσκει περὶ ἑαυτοῦ καὶ est in doctrina Christi.Ipse enim de Patre docet, τοῦ Πατρὸς, ὅτι ὁ μέν ἐστι Πατὴρ, ὁ δὲ Υἱός. Περὶ δὲ dicens: «Omnia quæcunque habet Pater mea τοῦ Πνεύματος ὅταν λέγῃ· «Τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ὃ sunt:» frequenter quoque et de Patre et de παρὰ τοῦ Πατρὸς ἐκπορεύεται ο Τελεώτερον δὲ τού- seipso docet, quod ille quidem si Pater, ipse auτων ηνίκα λέγει «Βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα tem Filius; de Spiritu sancto autem quando ait: τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος.» • Spiritus qui a Patre procedit 27.» His autem perΕἰ δὲ περὶ τοῦ Πατρὸς μόνον καὶ τοῦ Υἱοῦ εἴρηται fectus cum ait: «Baptizantes eos in nomine Patris ἐνταῦθα τῷ μαθητῇ τοῦ Κυρίου, οὐ μέντοι καὶ περὶ et Filii et Spiritus sancti 28. Et quanquam de Paτοῦ ἁγίου Πνεύματος, μηδὲν σκανδαλισθῆς. Περὶ tre lantum ac Filio facta sit hoc loco mentio a γὰρ τούτων μόνου κατήπειγεν ἐνταῦθα εἰρῆσθαι νῦν, Domini discipulo, non autem de Spiritu sancto, τοῦ Πατρός φημι καὶ τοῦ Υἱοῦ. Καὶ ταῦτα μὲν πρὸς ne offendaris. Nam de hoc solum cogebat et exτο παρόν, ἵνα μὴ μακρολογωμεν. Μένει δὲ ἐν τῇ petebat serino ut loqueretur, de Patre, inquam,et διδαχῇ τοῦ Χριστοῦ, ἤτοι τῇ εὐαγγελική διδασκαλία Filio. Et hæc quidem de praesenti loco dicta sint, ὁ κατ' αὐτὴν φρονῶν καὶ πράττων, θεωρητικῶς ἅμα ne prolixiores simus. Manel autem in doctrina καὶ πρακτικῶς βιῶν· ὁ δὲ ταύτης ἀπάγων ἑαυτόν, Christi sive evangelica, qui secundum eam sentit ἄθεος. Ὡς γὰρ ὁ δι᾿ ἀκριβούς πολιτείας οἰκειῶν· el operatur, contemplatio simul et operando viἑαυτὸν τῷ Θεῷ, ὥσωερ ὁ ᾿Αβραάμ, καθὸ καὶ ἥκουε vens, Gf qui vero ab hac abducit sepsum, ἄθεος παρ' αὐτοῦ, «Ἐγὼ Θεὸς σός, ο οὕτως ὁ ἔξω τῆς est. Sicut enim qui perfectam habet conversatioἐντολῆς τοῦ Εὐαγγελίου βιούς, ἄθεος, ἑαυτὸν ἀπο- nem, Deo seipsum reddit familiarem, quemadmoσχοινίας τοῦ ἔχειν Θεόν. ᾿Αθέου δὲ τούτου ὄντος, τοῦ dum Abraham, juxta illud ab ipso Deo audivit: ἑαυτὸν, φημί, τῆς θείας ἀλλοτριώσαντος παιδείας, Ego Deus tuus 9» ita qui extra Evangelii ὁ μένων ἐν αὐτῇ, οὗτος καὶ τὸν Πατέρα καὶ τὸν Υἱὸν præceptum vivit, ἄθεος est, abstrabendo seipsum, ἔχει. Περὶ γὰρ τοῦ τοιούτου καὶ ὁ Υἱὸς ἔφη, ὅτι ne Deum habeat. Cum autem hic ἄθεος sit, nem- • Ελευσόμεθα παρ' αὐτὸν, μετὰ τοῦ Πατρὸς δηλονότι, pe qui seipsum alienavit a divina disciplina certe καὶ μονὴν παρ' αὐτῷ ποιησόμεθα, ο Ἐκ γὰρ τῆς qui in ea manet, hic et Patrem et Filium habet de 'Ex tsp τῶν ἐντολῶν τηρήσεως, ναὸν ἑαυτὸν καὶ οἰκητήριον liujusmodi enim dixit et Filius: «Ad eum venieἐποίησε Θεοῦ, καὶ Θεὸν ἔνοικον ἔχει, διττοῦ ὄντος mus, ego videlicet cum Palre, et mansionem τοῦ ἔχειν Θεόν. Λέγεται γὰρ ἔχειν Θεὸν καὶ τὰ κτ'- apud ipsum faciemus 30 num ex præceptorum σματα πάντα, πρὸς ὁ καὶ Παῦλος εἴρηκεν·. Ε, observatione seipsum fecit Dei templum et habitaαὐτῷ γὰρ ζῶμεν καὶ κινούμεθα καί ἐσμεν.» Τούτο culum 31, ac Deum in se habitantem habet: cum δὲ κατὰ τὸν τῆς οὐσιώσεως εἴρηται τρόπον. Ετέρω: dupliciter dicatur haberi Deus: Nam omnes quoδὲ τοῦ διὰ καλοκάγαθίας θεραπεύοντος Θεόν, πάλιν que creaturæ dicuntur habere Deum, juxta id quod ἔχειν λεγομένου Θεόν. καθ' ὅ σημαινόμενον, καὶ τοῦ dixit Paulus: • In ipso enim vivimus et movemur ᾿Αβραάμ Θεός εἴρηται ὁ Θεός, καὶ τοῦ Ἰσαάκ, καὶ ac sumus 32. Hoc autem dictum est juxta subὅλων τῶν θεοφιλών Εβραίων, ἐπιστατέον τοῖς νυν sistentiæ modum. Alio autem modo per bonam εἰρησομένοις. ὁ ἔχων τὸν Υἱὸν ἔχει καὶ τὸν Πατέρα. operationem ejus qui colit Deum. etiam dicitur • Ο γάρ εωρακώς τὸν Υἱόν, ο ὡς καὶ αὐτός φησιν ὁ haberi Deus; juxta quod significatum et Deus Υιός, «ἑώρακε τὸν Πατέρα. Καὶ ἔμπαλιν «'Ey dictus est Deus Abraham et Isaac, ot universaliter 27 Joan. xv, 26. 28 Matth. XXVI, 19. 29 Gen. xv. Exod. 111. 30 33 Acl xvi, 28. 20 Joan xvi, 45; xvii, 10. Joan. XIV, 23. 3 1 Cor. vi. 'E

φησι Σωτήρ. "Ωστε καὶ ἐκ τούτου, τὸ τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ ὁμοούσιον γινώσκεσθαι. Εἰ δέ τις έρετ, ὅτι κατὰ τοῦτο καὶ ὁ τοὺς μαθητὰς δεχομενος ἔχει καὶ τὸν Υἱὸν καὶ τὸν Πατέρα· (φησὶ γὰρ καὶ περὶ τούτων ὁ Σωτηρ, «Ὁ δεχόμενος ὑμᾶς ἐμὲ δέχεται Dei amicorum Hebræorum. Et hoc attribuendum γὰρ ἐν τῷ Πατρὶ, καὶ ὁ Πατὴρ ἐν ἐμοί,» ὁ αὐτὸς est his quæ nunc dicenda sunt: Qui habet Filium, habet et Patrem.Nam qui vidit Filium, sicut et ipse Filius dicit: «vidit et Patreın 34.» Et rursum: • Ego in Patre, et Pater in me est,» ait idem Salvalor,ut etiam ex hoc Patris ac Filli consubstantialitas cognoscatur. Et si quis dicat quod is qui discipulos excipit, etiam filium ac patrem habet: Nam ait et de his Salvator: «Qui recipit vos, me recipit: qui autem me recipit, recipit eum qui me misit ss, sciat se hoc modo male dicere, neque ut oportet intelligere. Quoniam hac de doctrina dicta sunt, quando quidem is qui apostolos excepit, ad mittendo doctrinam ipsorum, per eos excepit et Filium et Patrem docentes. Item alio modo. η Quoniam is qui manet in doctrina, habet et Filium et Patrem, porro apostoli manebant in doctrina, ita ut illam quoque prædicarent, qui ergo recipit illos qui sunt templa Dei, eo ipso quo eos recipit, habet Filium et Patrem qui in eis sunt. «Si quis venit ad vos» Confirmat illos ad quos scribit. Si quis, ait, absque hac confessione ad vos veniat, non solum protectionem a vobis non consequatur, sed neque salutis precationem a vobis accipiat merita et caute hac dicens, te quasi hac alutis precatio solis illis debeatur qui conveniunt in moribus et fi te nobiscum. Cui enim precamur salutem, nisi his qui similium sunt morum ac fidei? Itaque si impiis offeratur a nobis hujusmodi salutis precatio, utique tanquam fidelibus et his qui a nobis assumpti sunt, nosque ad suum barathrum CAPUT II. Promissio de suo adventu ob spem futuræ utilitatis. 1,12-13. Cum multa haberem vobis scribenda, nolui per chartam et atrumentum. Sed spero me venturum ad vos, et presentem prasentibus locuturum, ut gaudium nostrum sit completum. Sulutanı te filii sororis tuæ Electæ Amen. Causam brevitatis Epistolæ et in hac et in sequenti docuit hanc esse, quod speraret se ad eos venturum,suaque praesenti et aspectu additurum quæ deessent. Per hoc autem quod addit, Salutant te filii sororis tuæ Electæ, volunt nonnulli astruere quod non ad mulierem scribatur Epistola, sed ad Ecclesiam: de quo nihil disceptare decrevi. Finis, divino favente auxilio, Joannis posterioris Epistola. 33 Exod. xxx. 34 Joan. XIV, 9. 83 Matth. x, 40. ὁ δὲ ἐμὲ δεχόμενος δέχεται τὸν ἀποστείλαντά με· ο ἴστω κακῶς οὕτως λέγων, και, οὐχ ἂν δεῖ τρό πον ἐνιστάμενος. Περὶ γὰρ τῆς διδασκαλίας εἴρηται ταῦτα, ἐπεὶ ὁ δεξάμενος τοὺς ἀποστόλους συγκαταθέσει τῆς διδασκαλίας αὐτῶν, ἐδέξατο δι᾽ αὐτῶν Υἱὸν καὶ Πατέρα διδάσκοντας. — Καὶ ἑτέρως· Ἐπεὶ ὁ μένων ἐν τῇ διδαχῇ ἔχει καὶ τὸν Υἱὸν καὶ τὸν Πατέρα, μετ νον δὲ οἱ ἀπόστολοι ἐν τῇ διδαχῆ, ὡς καὶ κηρύσσειν αὐτήν, ὁ δεξάμενος οὖν αὐτοὺς ναοὺς ὄντας Θεοῦ, δι' αὐτοῦ, τοῦ δέχεσθαι αὐτοὺς, ἔχει τὸν ἐν αὐτοῖς Υἱὸν καὶ Πατέρα. «Εἴ τις ἔρχεται πρὸς ὑμᾶς.» Εξασφαλίζεται τοὺς πρὸς οὓς ἡ Ἐπιστολὴ, ὅτι εἴτις μή μετὰ τῆς ὁμολογίας ταύτης ἔρχεται πρὸς ὑμᾶς μὴ μόνον σκέπης παρ' ὑμῶν μὴ τυγχανέτω, ἀλλὰ μηδὲ προῤῥήσεως ἀξιούσθω, ἀκριβῶς ταῦτα λέγων, ὡς τῆς προῤῥήσεως ταύτης τοῖς ὁμοτρόποις ἡμῶν μόνοις καὶ ὁμοπίστοις ὀφειλομένης. Τίνι γὰρ χαίρειν εὐξόμεθα, ἀλλ᾽ ὢ τοῖς ὁμοτρόποις καὶ ὁμοπίστοις; Ὥστε εἰ τοῖς ἀσεβέσι προσενεχθείη παρ' ἡμῶν ἡ τοιαύτη πρόῤῥησις, πάντως ὡς ὁμοτρόποις καὶ πιο στους προσηνέχθη, καὶ κοινωνοὶ ἡμῶν ἐλήφθησαν διὰ τούτου, καὶ ἐπὶ τὸ ἑαυτῶν ἡμᾶς κατέσπασαν βάρα θρον. " similium sunt morum oblata est, ac per hoc socii detraxerunt. • Επαγγελία παρουσίας αὐτοῦ ἐπ᾿ ἐλπίδι πρὸς ὠφέλειαν,» • Πολλὰ ἔχων ὑμῖν γράφειν, οὐκ ἠβουλήθην διὰ χάρτου καὶ μέλανος. ᾿Αλλὰ ἐλπίζω ἐλθεῖν πρὸς ὑμᾶς, καὶ στόμα πρὸς στόμα λαλῆσαι, ἵνα ἡ χαρὰ ἡμῶν τ πεπληρωμένη. Ασπάζεται σε τὰ τέκνα τῆς ἀδελφῆς σου τῆς Ἐκλεκτῆς. ᾿Αμήν.» Τὴν δὲ αἰτίαν τοῦ σύντομον ἐκθέσθαι τὴν Επιστο λὴν, καὶ ἐνταῦθα κρὶ ἐν τῇ μετὰ ταύτην, αὐτὸς ἐδίδαξε, τὸ ἐλπίζειν παραγενέσθαι, καὶ δι᾽ αὐτοψίας τὰ ἐλλείποντα προσθεῖναι. Διὰ δὲ τοῦ προσθεῖναι, ἀσπάζεται οὐ τὰ τέκνα τῆς ἀδελφῆς σου τῆς ᾿Εκλε κτῆς, βούλονται τινες βεβαιούν, ὡς οὐ πρὸς γυναῖκα ἡ Ἐπιστολὴ, ἀλλὰ πρὸς ᾿Εκκλησίαν. Περὶ οὗ σὐδὲν τῷ βουλομένῳ διενεχθείην. • Τέλος, σὺν Θεῷ, τῆς ᾿Ιωάννου δευτέρας Επιστολῆς.»

COMMENT. IN EPIST III JOANNIS. ΤΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗΣ ARGUMENTUM TERTLE JOANNIS EPISTOLÆ CATHOLICÆ Εστιν ἡ Ἐπιστολὴ περὶ φιλοξενίας. Καὶ πρῶτον 613 Epistola est de hospitalitate. Et primum μὲν ἀποδέχεται τον Γάϊον, μαρτυρούμενον παρὰ πάντων ἐπὶ φιλοξενίᾳ, καὶ προτρέπει τῇ αὐτῇ προς θέσει ἐμμένειν, καὶ προπέμπειν καὶ δεξιοῦσθαι τοὺς ἀδελφούς. Πάλιν τε αὐτοῦ μὲν τὴν προσφορὰν ἀποδέχεται, αἰτιᾶται δὲ Διοτρεφῆ, ὡς μήτε αὐτὸν παρέχοντα τοῖς πτωχοῖς, ἀλλὰ καὶ κωλύοντα τοὺς ἄλλους, καὶ πολλὰ φλυαροῦντα. Τοὺς δὲ τοιούτους λέγει ἀλ. λοτρίους εἶναι τῆς ἀληθείας, καὶ μηδὲ εἰδέναι τὸν Θεόν. Δημήτριον δὲ συνίστησι, μαρτυρῶν αὐτῷ τὰ κάλλιστα. ΕΤΕΡΩΣ Η ΥΠΟΘΕΣΙΣ, Καὶ ταύτην τὴν Ἐπιστολὴν γράφει, συνιστῶν τινας ἀδελφούς. Τράφει δὲ Γαΐῳ, καὶ μαρτυρεῖ τούτῳ. φιλοξενίαν πολλήν, ἦν καὶ μεγάλων ἐπαίνων ἀξιοῦ. – Τὸν γὰρ ἀγαθοποιοῦντα ἐκ τοῦ Θεοῦ εἶναι λέγει. Πλεῖον δὲ αὐτὸν διεγείρει καὶ ἐξ ὧν διαβάλλει τὸν μὴ τοῦτο ἔγνωκότα ποιεῖν Διοτρεφή. Επαινεῖ δὲ καὶ Δημήτριον τὸ αὐτὸ πράσσοντα, καὶ μαρτυρίαν α' τῷ παρέχεται πιστήν. Σύντομος δὲ αὕτη ἡ Επιστολή, διὰ τὴν προειρημένην αἰτίαν ἐν τῇ πρώτῃ Επιστολῇ. ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΤΡΙΤΗΣ α΄. • Εὐχὴ τῆς τελειώσεως, καὶ εὐχαριστία έφ' ὁμολογία φιλοξενίας τῶν ἀδελφῶν διὰ Χρι στόν Ἐν ᾧ περὶ τῆς Διοτρεφούς φαυλότητος καὶ μυσανθρωπίας.» β'. • Περί Δημητρίου, ᾧ μαρτυρεῖ τὰ κάλλιστα.» γ. «Περὶ ἀφίξεως αὐτοῦ πρὸς αὐτοὺς ἐν τάχει ἐπ' ὠφελεία.» quidem commendat Gaium pro quo ferebatur a multis testimonium de hospitalitate, et exhortatur ut in eodem maneat proposito,deducendo ac humaniter excipiendo fratres. Rursum ipsius quoque cominendal oblationem: et accusat Diotrephen quod nec ipse tribuat quidquam pauperibus, et alios prohibeat id facere, multaque deblateret. Hujusmodi aulem dicit alienos esse a veritle, et Deum ignorare. Demetrium vero commendat, optimum de illo ferens testimonium. ALIO MODO ARGUMENTUM. Hanc quoque scribit Epistolam, fratres quosdam commendans. Scribit autem Gaio, et testimonium illi reddit de magna hospitalitate. quam etiam mul tis laudibus extollit. Nam eum qui bene operatur, ex Deo esse dicit. Porro ipsum ex eo magis excital 614 quod Diotrephen traducit ac vituperal, quod statuisset ne hæc fierent. Collaudat et Demetrium qui idem faceret, et fidele perhibet illi testimonium. Brevis est autem hæc Epistola, ob prædictam in præcedenti Epistola causam. EPISTOLA CATHOLICÆ TERTIÆ JOANNIS CAPITA. 1. Precatio pro perfectione,et graliarum actio ob attestationem susceptionis fratrum peregre agentium propter Christum: in quo etiam agit de Diotrephes praritate ac inhumanitate. C2. De Demetrio cui optimum reddit testimonium. 3. De suo ad insus adventu brevi futuro ob illo rum utilitatem.