NoticeNotitia
col. 833–834page 1 of 5
(Fabric. Biblioth. Græc. ed. Harles, tom. VI!, p. 715 )
Leb, Bulgarorum archiepiscopus, Latinorum acer adversarius, de cujus scriptis Caveus ad an. C. 1051,
qui recte Achridenum sive Achridanum appellat, (a) auctoritate Sigeberti Gemblacensis cap. 147,
De
scriptoribus ecclesiasticis, quia Bulgarorum archiepiscopi circa id temporis Achride sedem habebant
Contra hunc Leonein Achridanum scripsit Leo IX papa. Nullus illo aut furiosior aut petulantior contra
Latinos scripsit, judice Nic. Comneno, pag. 185, ubi citat ejus De processione Spiritus sancti, quod ex
solo Patre procedat, et lib. 1 Contra azymorum usum in S. Eucharistia, id pag. 188. Trium ejus Episto
larum de azymis mentio in Beverigii, cod, canonum tom. It; in Alexii Aristeni Synopsi Epistoların
canonicarum, ubi ex prima-locus affertur, Dd. 3 b. Ex epistola prima et tertia etiam Allatius De con
sensu, pag. 1163 et 4167. Epistola ad Joannem, Tranensem in Apulia episcopum, acerrima, quami
an. 1053 adversus Latinos scripsit, exstat ex Humberti Legati versione Latina apud Baronium ad illum
annum, n. 23 seq. cum Leonis IX, papæ, Epistola, Cerularii et hujus Leonis inauditis, ut ait, præsum
pționibus opposita, quæ exstat etiam in tomis Conciliorum, to:n. IX Labbei, pag. 949, et tom. VI Har
duini p. 927. (FABRIC.) — In codd. Mon. Bavar, 112 et 115, Leonis archiep. Bulgariæ, Epistola de azy
mis et Sabbatis missa ad quemdam Rom. pontificem. (Gal. emtd. Gr. pag. 43 et 44.) — Eadem in cod.
Paris. 1315, n. 2, bibl. publ. Vindobonæ in cod. 157, n. 18, Excerpta ex Leonis metropolitæ, alio
rumque Græcorum scriptor. operibus contra Latinos de processione Spiritus sancti, de azymis, de
jejunio, Sabbatis, etc. (Lambec. Comment. vol. IV, p. 339.) - In cod. Escorial, membran. Leonis
archiep. Bulgariæ, Epistolæ tres de annis et Sabbatis. Item de desiguatione et suffragio, electione, statu
et privilegiis metropolitarum archiepiscoporum. Et de universo ecclesiastico statu et ordine, teste
Pluero in Itiner, per Hispan. p. 179. (HARL.)
(a) Leo Achridanus, a Leone, art hiepiscopo
Pulgariæ, male distinguitur in Indice Nesseliano mss.
bibl. Vindob.
(b) Vide Dissertationem operibus Theophylacti
præmissam, tom. CXXIII. EDIT. PATR.
(Scripta a. 1055.)
Hujus epistolæ, Latine ex Humberti cardinalis versione apud Baronium et Canisium editæ, Græcum
textum nondum vulgatum ex cod. Monac. 286 chart. sæc. xv, f. 277, exscripsit et nobiscum humanis
sime communicavit D' J. Hergenrother, in Universitate Wirceburgensi professor. Michaelis Cerularji
nomen in inscriptione penitus deest.
col. 835–836page 2 of 5
Epistola ad Joannem Tranensem
PG 120:835ΛΕΟΝΤΟΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΕΜΦΘΕΙΣΑ ΠΡΟΣ ΤΙΝΑ ΕΠΙΣΚΟΠΟΝ ΡΩΜΗΣ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΑΖΥΜΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΑΒΒΑΤΩΝ. Η τοῦ Θεοῦ μεγάλη ἀγάπη καὶ τὰ χρηστά της συμπαθείας αὐτοῦ σπλάγχνα Επεισαν ἡμᾶς γράψαι πρὸς τὴν σὴν ἁγιότητα καὶ διὰ σοῦ πρὸς πάντας τοὺς ἀρχιερεῖς τῶν Φράγγων καὶ πρὸς αὐτὸν τὸν αἰδεσιμώτατον πάπαν καὶ ὑπου μνῆσαι περί τε τῶν ἀζύμων καὶ τῶν σαββάτων, & Μωσαϊκῶς ἀσυντηρήτως ἐπιτελοῦντες συγκοινωνεῖτε τοῖς Ἰουδαίοις. Τὰ γὰρ ἄζυμα καὶ τὰ Σάββατα ἐκεῖνοι φυλάττειν παρὰ Μωσέως· ἐνετάλθησαν· τὸ δ' ἡμέτερον Πάσχα ὁ Χριστός ἐστιν, δ;, ἵνα μὴ (β) νομισθῇ ἀντίθεος, καὶ περιετμήθη καὶ τὸ νομικὸν Πάσχα ἐτέλεσε πρό τερον, εἶτα ἐκεῖνο καταπαύσας τὸ ἡμέτερον ἐκαινούργησε. Καὶ τοῦτο δῆλον ἀφ᾽ ὧν ἐν τῷ κατὰ Ματθαῖον Εὐαγγελίῳ περὶ τοῦ μυστικοῦ δείπνου διαλεγόμενος ὁ θεῖος εὐαγγελιστής οὕτω πώς φησι· Τῇ δὲ πρώτῃ τῶν ἀζύμων προσῆλθεν τῷ Ἰησοῦ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ λέγοντες αὐτῷ· Κύριε, ποῦ θέλεις ἑτοιμάσωμέν σοι φαγεῖν τὸ πάσχα; ῾Ο δὲ εἶπεν· Υπάγετε εἰς τὴν πόλιν πρὸς τὸν δεῖνα καὶ εἴπατε αὐτῷ· Ο καιρός μου ἐγγύς ἐστι, πρὸς σὲ ποιῶ τὸ πάσχα μετὰ τῶν μαθητών μου. Καὶ μετ' ὀλίγον· Οψίας δὲ έπεισας. ἀγιώτητα. Καὶ ἱερεῖς μυστικῶς. Κατὰ τὸν νόμον Καὶ μοναχούς καὶ λαούςLEONIS ACHRIDANI
ΛΕΟΝΤΟΣ
ΠΕΜΦΘΕΙΣΑ ΠΡΟΣ ΤΙΝΑ ΕΠΙΣΚΟΠΟΝ ΡΩΜΗΣ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΑΖΥΜΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΑΒΒΑΤΩΝ.
LEONIS
EPISTOLA
MISSA AD QUEMDAM EPISCOPUM ROMANUM
De azymis et sabbatis *.
Dei magna dilectio et jucunda compassionis
viscera flexerunt nos scribere ad tuam sanctitatem,
et per te ad universos principes sacerdotum, et
sacerdotes Francorum, et monachos, et populos,
et ad ipsum reverendissimum papam, et memorari
de azymis et Sabbatis, quæ mystice indecenter
custoditis et communicatis Judæis.
Η τοῦ Θεοῦ μεγάλη ἀγάπη καὶ τὰ χρηστά της
συμπαθείας αὐτοῦ σπλάγχνα Επεισαν ἡμᾶς
γράψαι πρὸς τὴν σὴν ἁγιότητα καὶ διὰ σοῦ
πρὸς πάντας τοὺς ἀρχιερεῖς τῶν Φράγγων
καὶ πρὸς αὐτὸν τὸν αἰδεσιμώτατον πάπαν καὶ ὑπου
μνῆσαι περί τε τῶν ἀζύμων καὶ τῶν σαββάτων,
& Μωσαϊκῶς ἀσυντηρήτως ἐπιτελοῦντες συγκοινωνεῖτε τοῖς Ἰουδαίοις.
Etenim azyma et Sabhata ipsi custodire a Moyse
jussi sunt; nostrum vero Pascha Christus est '.
Qui ut non juxta legem inveniretur adversarius, et
circumcisus est, et legale Pascha celebravit primitus. Sic illo discedente nostrum novum operatus est. Et hoc manifestum est in Evangelio
secundum Matthæum. De mystica cœna loquens
cvangelista sic quoque, inquit: Prima autem die
azymorum accessere discipuli ad Jesum dicentes ei:
Ubi vis paremus tibi comedere Pascha? Qui ait:
Ite ad civitatem ad quenidam, et dicite ei: Tempus
mesin prope est; apud te facio Pascha cum discipu
lis meis '. Εt post pusillum: Vespere autem facto
discumbebat cum duodecim, et edentibus illis dixit³:
Amen, amen dico vobis, quia uuus vestrum me tra -
' I Cor. 7. º Matth. xxvı, 27, 28. • ibid. 20, 21.
Τὰ γὰρ ἄζυμα καὶ τὰ Σάββατα ἐκεῖνοι φυλάττειν
παρὰ Μωσέως· ἐνετάλθησαν· τὸ δ' ἡμέτερον Πάσχα
ὁ Χριστός ἐστιν, δ;, ἵνα μὴ (β) νομισθῇ ἀντίθεος,
καὶ περιετμήθη καὶ τὸ νομικὸν Πάσχα ἐτέλεσε πρό
τερον, εἶτα ἐκεῖνο καταπαύσας τὸ ἡμέτερον έκαινούργησε. Καὶ τοῦτο δῆλον ἀφ᾽ ὧν ἐν τῷ κατὰ
Ματθαῖον Εὐαγγελίῳ περὶ τοῦ μυστικοῦ δείπνου
διαλεγόμενος ὁ θεῖος εὐαγγελιστής οὕτω πώς
φησι· Τῇ δὲ πρώτῃ τῶν ἀζύμων προσῆλθεν τῷ
Ἰησοῦ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ λέγοντες αὐτῷ· Κύριε,
ποῦ θέλεις ἑτοιμάσωμέν σοι φαγεῖν τὸ πάσχα;
῾Ο δὲ εἶπεν· Υπάγετε εἰς τὴν πόλιν πρὸς τὸν
δεῖνα καὶ εἴπατε αὐτῷ· Ο καιρός μου ἐγγύς
ἐστι, πρὸς σὲ ποιῶ τὸ πάσχα μετὰ τῶν
μαθητών μου. Καὶ μετ' ὀλίγον· Οψίας δὲ
Cod. έπεισας.
Cod. ἀγιώτητα.
Καὶ ἱερεῖς legit Humbertus.
Varia lectiones et nota.
flumbertus perperam legit μυστικῶς.
Κατὰ τὸν νόμον add. Humbertus.
Humbertus videtur legisse xal.
Καὶ μοναχούς καὶ λαούς Humb. adlit.
• Michael universalis patriarcha nova Romæ et Leo archiepiscopus Acridia metropolis Bulgarorun:, dilecto fratri
Joʻmni Trimensi episcopo. Humbertus.
col. 837–838page 3 of 5
PG 120:837γενομένης διέκειτο μετὰ τῶν δώδεκα, καὶ ἡ Τα ο ἐσθέντων αὐτῶν εἶπεν· Ἀμὴν, ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὅτι εἰς ἐξ ὑμῶν παραδώσει με. Καὶ μετ' ὀλίγον εἰπόντος τοῦ Ἰούδα Μήτι εγώ είμι, ῥαβδί; λέγει αὐτῷ· Σὺ εἶπας· Μέχρι τούτου, ὦ τοῦ Θεοῦ ἄνθρωποι, τὰ τοῦ νομικοῦ Πάσχα εἰσίν· εἶτα τὰ τοῦ μυστικοῦ καὶ ἡμετέρου προσθεὶς ὁ εὐαγγελιστής λέγει· Εσθιόντων δὲ αὐτῶν λαβὼν ὁ Ἰησοῦς ἄρτον έκλασε καὶ ἔδωκε τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ καὶ εἶπε· Λάβετε, φάγετε, τοῦτό μου ἐστι τὸ σῶμα, τὸ ὑπὲρ ὑμῶν κλώμενον καὶ λαβὼν τὸ ποτήριον εὐχαριστήσας ἔδωκεν αὐτοῖς λέγων· Πίστε ἐξ αὐτοῦ πάντες· τοῦτό ἐστι τὸ αἷμά μου τὸ τῆς Καινῆς Διαθήκης. Εἰπὼν δὲ καινὴν ἔδειξεν, ὅτι τὰ τῆς παλαιᾶς παρῆλθε καὶ ἐπαύθη. Ορᾶτε, πῶς τὸν ἄρτον σῶμα αὐτοῦ ἐπὶ τῆς καινῆς Διαθήκης ἐκάλεσεν, ὡς ζωτικὸν καὶ ὡς ἔμπνουν καὶ ὡς θερμότητος εμποιητικόν. Ο γὰρ ἄρτος ἐκ τοῦ αἴρω τε καὶ ἐπ αἴρω καὶ φέρω ἐπὶ τὰ ἄνω λέγεται, ἀπὸ τῆς ζύμης καὶ τοῦ ἄλατος την θερμότητα καὶ τὴν ἔπαρσιν ἔχων· τὰ δὲ ἄζυμα οὐδὲν διαφέρει λίθου ἀψύχου καὶ πηλοῦ πλινθίνου καὶ κεράμου, κάτω προσκολλώ μενα τῇ γῇ καὶ τῷ καταξήρῳ πηλῷ προσφυο μενα, ἃ καὶ μετὰ νηστείας καὶ πικρίδων ὁ Μωσής ἐσθίειν τοῖς ἀθλίοις Ιουδαίοις ἀπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ προσέταξε καὶ ἐνομοθέτησε λέγων, ότι κακοπαθείας καὶ λύπης σύμβολά εἰσιν εἰ γὰρ ἐπὶ τῆς παλαιάς οἱ ἄρτοι τῆς προθέσεω; ἄρτοι λέγονται, ἀλλὰ κατα χρηστικῶς καὶ ἀδιαφόρως οὕτω λέγονται, ὡς τὸ Αρτον οὐρανοῦ ἔδωκεν αὐτοῖς καὶ ἄρτον ἀγγέλων ἄραγεν ἄνθρωπος. Και, Εγενήθη τα δάκρυά μου ἐμοὶ ἄρτος ἡμέρας καὶ νυκτός· τὸ μάννα δὲ διὰ τούτων δηλοῦται. Τὴ δὲ ἡμέτερον Πάσχα χαρὰ καὶ εὐφροσύνη ὅλον ἐστὶ καὶ ἐπαίρει ἡμᾶς ἀπὸ τῆς γῆς διὰ τῆς χαρᾶς εἰς τὸν οὐρανὸν, ὥσπερ καὶ ἡ ζύμη διὰ τῆς ἰδίας θερμότητος τὸν ἄρτον, ὃς καὶ ἄλατος καὶ ζύμης μετέχων πάσης ήδύτητος ἀνάμεστός ἐστι τὸ δὲ ἄζυμον μήτε ζύμην μήτε ἅλας ἔχον πηλός ἐστι ξηρός. Η οὐκ ἀκούετε τοῦ Χριστοῦ λέγοντος τοῖς μαθηταῖς, ὅτι Ὑμεῖς ἐστε τὸ ἅλας τῆς γῆς, καὶ ὅτι 'Ωμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ζύμη, ἣν λα βοῦσα γυνὴ ἔκρυψεν εἰς ἀλεύρου σάτα τρία, ἕως οὗ ἐζυμώθη όλον; Γυναῖκα τὴν ἁγίαν Ἐκκλησίαν καλεῖ· σάτα τρία τρεῖς εἰσι μόδιοι πληρέστατοι τὴν χάριν, οἱ κρυφιομύσιως τὸν Πατέρα καὶ τὸν Υἱὸν καὶ τὸ ἅγιον Πνεῦμα αινίττονται, ἐνος ἡμεῖς πνευματικῶς ἀεὶ ζῶμεν καὶ κινούμεθα καὶ ἐσμέν· ὧν οὐδόλως τὸ πήλινον ἄζυμον μετέχει. Εἰ Σιν, προσκολλημένα. εἰ γὰρ δηλοῦταιEPIST. AD JOANNEM TRANENSEM.
γενομένης διέκειτο μετὰ τῶν δώδεκα, καὶ ἡ dilurus est. Εt post pusillam dicente Juda:
Nunquid ego sum, Rabbi? dicit ei: Τα dixisti *.
Hucusque, ο Dei homines, universa legalis Pascha
sunt: deinde quæ mystici et nostri sunt addidit
evangelista, et dixit: Edentibus autem iliis, accepil Jesus panem et fregit, et dedit discipulis suis et
dixit: Accipite et comedite; hoc est corpus meum
quod pro vobis tradetur. Εt accipiens calicem, gratias egit, et dedit illis, dicens: Bibile ex eo omnes,
kic est sanguis meus novi Testamenti *. Dicendo
enim, nori, ostendit quomodo ea quæ veteris fue
runt Testamenti, cessaverunt. Aspicite-quomodo
panem corpus suum sub novo Testamento vocavit,
sicut vivificum et plenum Spiritu, et sicut caloris
demonstrativum. Vos quidem panem, nos arton
dicimus. Artos autem interpretatur elevatus, et sursum portalus, a fermento et sale caiorem et elevationem habens; azymæ autem nil distant a lapide
sine anima, et luto laleris deorsum consumpta
terra, et sicco luto comparata, quas cum amart
tudinibus Moyses comedere miseris Judæls semel
in anno legem constituit, dicens ', quoniam mala
passionis et tribulationis symbola sunt. Εt nostrum
Pascha gaudium, et laetitia totum est, et extollit
nos ab humo propter gaudium ad cœlum, sicut
et fermentum propter proprium calorem panem,
qui panis omni suavitate repletus est. Asymm vero
neque sal, neque fermentum habentes, lutum est
aridum '. Aut non audistis Jesum dicentem discɩpulis suis: Quia vos estis sal terra ®, et quoniam
Simile est regnum cœlorum fermento, quod accipiens
mulier abscondit in farinæ satis tribus, usque dum
fermentaretur tota? Mulierem sanctam Ecclesiam
vocat; satis vero tribus modiis repletis, Patrem, et
Filium, et Spiritum sanctum, quorum nequaquanı
lutulentæ azymæ sunt participes. Dicit enim et
David de Christo: Tu es sacerdos in æternum se-
- cundum ordinem Melchisedech t, qui, ante Moysen
et Abraham cœli, et terræ et cæterarum creaturarum agnoscens Dominum, exsurgens obtulit isti
panem et vinum ". Ideo dicit divinus Apostolus:
Quoniam si consummatio per Leviticum sacerdotium
erat “', non secundum ordinem Melchisedech, 88ἐσθέντων αὐτῶν εἶπεν· Ἀμὴν, ἀμὴν λέγω
ὑμῖν, ὅτι εἰς ἐξ ὑμῶν παραδώσει με. Καὶ μετ'
ὀλίγον εἰπόντος τοῦ Ἰούδα Μήτι εγώ είμι, ῥαβδί;
λέγει αὐτῷ· Σὺ εἶπας· Μέχρι τούτου, ὦ τοῦ Θεοῦ
ἄνθρωποι, τὰ τοῦ νομικοῦ Πάσχα εἰσίν· εἶτα τὰ τοῦ
μυστικοῦ καὶ ἡμετέρου προσθεὶς ὁ εὐαγγελιστής
λέγει· Εσθιόντων δὲ αὐτῶν λαβὼν ὁ Ἰησοῦς
ἄρτον έκλασε καὶ ἔδωκε τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ καὶ
εἶπε· Λάβετε, φάγετε, τοῦτό μου ἐστι τὸ σῶμα,
τὸ ὑπὲρ ὑμῶν κλώμενον καὶ λαβὼν τὸ ποτήριον
εὐχαριστήσας ἔδωκεν αὐτοῖς λέγων· Πίστε ἐξ
αὐτοῦ πάντες· τοῦτό ἐστι τὸ αἷμά μου τὸ τῆς
Καινῆς Διαθήκης. Εἰπὼν δὲ καινὴν ἔδειξεν, ὅτι τὰ
τῆς παλαιᾶς παρῆλθε καὶ ἐπαύθη. Ορᾶτε, πῶς τὸν
ἄρτον σῶμα αὐτοῦ ἐπὶ τῆς καινῆς Διαθήκης ἐκάλε
σεν, ὡς ζωτικὸν καὶ ὡς ἔμπνουν καὶ ὡς θερμότητος
εμποιητικόν. Ο γὰρ ἄρτος ἐκ τοῦ αἴρω τε καὶ ἐπαἴρω καὶ φέρω ἐπὶ τὰ ἄνω λέγεται, ἀπὸ τῆς ζύμης
καὶ τοῦ ἄλατος την θερμότητα καὶ τὴν ἔπαρσιν
ἔχων· τὰ δὲ ἄζυμα οὐδὲν διαφέρει λίθου ἀψύχου καὶ
πηλοῦ πλινθίνου καὶ κεράμου, κάτω προσκολλώμενα τῇ γῇ καὶ τῷ καταξήρῳ πηλῷ προσφυομενα, ἃ καὶ μετὰ νηστείας καὶ πικρίδων ὁ Μωσής
ἐσθίειν τοῖς ἀθλίοις Ιουδαίοις ἀπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ
προσέταξε καὶ ἐνομοθέτησε λέγων, ότι κακοπαθείας
καὶ λύπης σύμβολά εἰσιν εἰ γὰρ ἐπὶ τῆς παλαιάς
οἱ ἄρτοι τῆς προθέσεω; ἄρτοι λέγονται, ἀλλὰ καταχρηστικῶς καὶ ἀδιαφόρως οὕτω λέγονται, ὡς τὸ
Αρτον οὐρανοῦ ἔδωκεν αὐτοῖς καὶ ἄρτον ἀγγέλων
ἄραγεν ἄνθρωπος. Και, Εγενήθη τα δάκρυά μου
ἐμοὶ ἄρτος ἡμέρας καὶ νυκτός· τὸ μάννα δὲ διὰ
τούτων δηλοῦται. Τὴ δὲ ἡμέτερον Πάσχα χαρὰ καὶ
εὐφροσύνη ὅλον ἐστὶ καὶ ἐπαίρει ἡμᾶς ἀπὸ τῆς γῆς
διὰ τῆς χαρᾶς εἰς τὸν οὐρανὸν, ὥσπερ καὶ ἡ ζύμη διὰ
τῆς ἰδίας θερμότητος τὸν ἄρτον, ὃς καὶ ἄλατος καὶ
ζύμης μετέχων πάσης ήδύτητος ἀνάμεστός ἐστι·
τὸ δὲ ἄζυμον μήτε ζύμην μήτε ἅλας ἔχον πηλός ἐστι
ξηρός. Η οὐκ ἀκούετε τοῦ Χριστοῦ λέγοντος τοῖς
μαθηταῖς, ὅτι Ὑμεῖς ἐστε τὸ ἅλας τῆς γῆς, καὶ ὅτι
'Ωμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ζύμη, ἣν λα
βοῦσα γυνὴ ἔκρυψεν εἰς ἀλεύρου σάτα τρία, ἕως
οὗ ἐζυμώθη όλον; Γυναῖκα τὴν ἁγίαν Ἐκκλησίαν
καλεῖ· σάτα τρία τρεῖς εἰσι μόδιοι πληρέστατοι cerdos Christus diceretur. Εt quia, translato sacer=
τὴν χάριν, οἱ κρυφιομύσιως τὸν Πατέρα καὶ
τὸν Υἱὸν καὶ τὸ ἅγιον Πνεῦμα αινίττονται, ἐνος
ἡμεῖς πνευματικῶς ἀεὶ ζῶμεν καὶ κινούμεθα καὶ ἐσμέν· ὧν οὐδόλως τὸ πήλινον ἄζυμον μετέχει. Εἰ
▲ Matth. xxvi, 25. • ibid. 26, 28; Hebr. vult, 15 • Exod. x11, 8; Num. 1x, 41; Deut. xvi, 3.
▾ Exod. xxix, 52. * Matth. v, 13. * Matth. xIII, 33. 10 Psal. cix, 4; Hebr. vi, 20; vit, 17.
Σιν, 17-19. * Hebr. vII, 11, 12.
dolio, necesse est ut legis translatio fiat, quæ
lex lutulenta constituit azyına Judæis custodire.
Varia lectiones et nola.
Hæc quæ immediate sequuntur, apud Hune
bertum differunt, qui et ista præmisit; e Vos qu dim
panem, etc.
Cod. προσκολλημένα.
Sequentia εἰ γὰρ δηλοῦται desunt apud
Humbertum. Si enim et in veteri fœdere panes
propositionis &prot dicuntur, abusive tamen et indiscriminatim sic dicuntur, ut illud: Panem cœli
dedit eis et panem angelorum manducavit komo
(Psal. Lxxvii, 24, 25). Et: Fuerunt mihi lacrymæ
11 Gen.
mea panis die ac nocte (Psal. xLi, 3); manna autem
per haec significatur.
• Qui et salis et fermenti particeps, desunt
apud Humbertum.
Desunt apud Humbertum verba: «Maxime
gratia repleti, qui crypto-mystice.
Desunt ista apud Humbert. ● In quibus nos
spiritaliter semper vivimus et movemur et sumus ›
(Act. xvii, 28).
col. 839–840page 4 of 5
PG 120:839γὰρ κακὸν ἦν τὸ ἅλας καὶ ἡ ζύμη, διὰ τί ὁ Χριστὸς ἐν τοῖς ὀνόμασι τούτων τοὺς μαθητάς ἐδηλοῦτο καὶ τῇ χάριτι τοῦ ἁγίου ἀναζύμῳ Πνεύματος φω; αὐτοὺς τοῦ κόσμου καὶ ζύμην τέθεικεν; Αλλ' δρα μοι πάλιν, τί ψάλλων περὶ τοῦ Χριστοῦ ὁ Δαυτό λέγει· Σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ, δς πρὸ τοῦ Μωσέως καὶ τοῦ ᾿Αβραὰμ ἀπό τε τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς καὶ τῶν λοιπῶν κτισμάτων γνοὺς τὸν Θεὸν ἐκ Παρθένου καὶ ἀγενεαλογήτως ἐν τοῖς λογίοις φερόμενος καὶ ἀρχιερεὺς λεγόμενος, ἀναστὰς ἔδωκεν αὐτῷ ἄρτον καὶ οἶνον, τὴν καθ᾿ ἡμᾶς ἐν τούτοις ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ θείαν λατρείαν άνωθεν προτυπῶν. Διὰ τοῦτο λέγει ὁ θεῖος Απόστολος, ὅτι Εἰ ἡ τελείωσις διὰ τῆς λευιτικῆς ἀρχιερωσύνης ἦν, οὐκ ἂν κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκι ὁ Χριστὸς ἱερεὺς ἐλέγετο, καὶ ὅτι μετατιθεμένης τῆς ἱερωσύνης ἐξ ἀνάγκης καὶ νόμου μετάθεσις γίνεται. Παυθέντος οὖν τοῦ νόμου κατὰ τὸν αὐτὸν ᾿Απόστολον, ἐξ ἀνάγκης καὶ τὰ ἄζυμα παύονται. Αὖθις ὁ αὐτὸς μέγας ᾿Απόστολος ἐν τῇ πρὸς Κο ρινθίους πρώτῃ Επιστολῇ περὶ τούτων διαλεγόμενος ἐν τῇ περικοπῇ τῇ ἀναγινωσκομένῃ κατὰ τὴν ἁγίαν καὶ μεγάλην πέμπτην λέγει· 'Αδελφοί, ἐγώ παρέλαβον ἀπὸ τοῦ Κυρίου, δ καὶ παρέδωκα ὑμῖν, ὅτι ὁ Κύριος ἐν τῇ νυκτὶ, ᾗ παρεδίδοτο, ἔλαβεν ἄρτον, καὶ εὐχαριστήσας έκλασε καὶ εἶπε, λά βετε, φάγετε, τοῦτό μου ἐστὶ τὸ σῶμα τὸ ὑπὲρ ὑμῶν κλώμενον· τοῦτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν. Ομοίως καὶ περὶ τοῦ ποτηρίου Τοῦτο τὸ ποτήριον ἡ Καινή Διαθήκη ἐν τῷ ἐμῷ αἵματι· τοῦτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν. Οσάκις γὰρ ἂν ἐσθίητε τὸν ἄρτον τοῦτον καὶ τὸ ποτήριον τοῦτο πίνητε, τὸν θάνατον τοῦ Κυρίου καταγγέλλετε. Τὰ δὲ ἄζυμα οὔτε ἀνάμνησιν ἔχουσι τοῦ Κυρίου, οὔτε καὶ θάνατον αὐτοῦ καταγγέλλουσιν, ὡς Μωσαϊκὰ καὶ πρὸ χιλίων ἑξακοσίων ἐτῶν νενομοθετημένα καὶ διὰ τῆς Καινῆς Διαθήκης ήγουν τοῦ Εὐαγγελίου κατηργη θέντα τε καὶ παυθέντα. Καὶ τὸ Σάββατον πῶς κατὰ τὴν ἁγίαν τεσσαρακοστὴν Ἰουδαϊκῶς φυλάττετε; ἢ οὐκ ἀκούετε τοῦ Εὐαγγελίου λέγοντος, ὅτι Ερχόμενοι οἱ μαθηταὶ ἐν τοῖς Σάββασιν ήρξαντο ὁδὸν ποιεῖν τίλλον. τες τους στάχυας καὶ ἐσθίοντες; 'Αντὶ τοῦ 1941 ἀρχὴν τῆς καταλύσεως τοῦ νόμου τὴν τοῦ Σαββάτου ἐποίουν κατάλυσιν, ὁδὸν εἰς ἀθέτησιν τοῦ νόμου εἰσάγοντες. Ελεγον δὲ οἱ Ἰουδαῖοι πρὸς τὸν Χριστόν 'Ορᾷς, τι οὗτοι ποιοῦσιν ἐν τοῖς Σάβ. βασιν; 'Ο δὲ εἶπε· Ναί. Η οὐκ ἀκούετε εί εποίησε Δαυΐδ, ὅτε ἐπείνασεν αὐτὸς καὶ οἱ μετ' αὐτοῦ; πῶς εἰσῆλθεν εἰς τὸν οἶκον τοῦ Θεοῦ καὶ τοὺς ἄρτους τῆς προθέσεως ἔφαγε, καὶ τὰ ἑξῆς. Καὶ ὅτι τὸ σάββατον διὰ τὸν ἄνθρωπον ψάλλων ἀλατώ. ἐκ Παρθένου λεγόμενος. ἀληθείας. ο ὡσάκις. νομοθετημένα. (κατα ρηθέντα).LEONIS ACHIRIDANI
γὰρ κακὸν ἦν τὸ ἅλας καὶ ἡ ζύμη, διὰ τί ὁ Χριστὸς ἐν τοῖς ὀνόμασι τούτων τοὺς μαθητάς
ἐδηλοῦτο καὶ τῇ χάριτι τοῦ ἁγίου ἀναζύμῳ Πνεύματος φω; αὐτοὺς τοῦ κόσμου καὶ ζύμην
τέθεικεν; Αλλ' δρα μοι πάλιν, τί ψάλλων περὶ τοῦ Χριστοῦ ὁ Δαυτό λέγει· Σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα
κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ, δς πρὸ τοῦ Μωσέως καὶ τοῦ ᾿Αβραὰμ ἀπό τε τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς
καὶ τῶν λοιπῶν κτισμάτων γνοὺς τὸν Θεὸν ἐκ Παρθένου καὶ ἀγενεαλογήτως ἐν τοῖς λογίοις
φερόμενος καὶ ἀρχιερεὺς λεγόμενος, ἀναστὰς ἔδωκεν αὐτῷ ἄρτον καὶ οἶνον, τὴν καθ᾿ ἡμᾶς ἐν τούτοις
ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ θείαν λατρείαν άνωθεν προτυπῶν. Διὰ τοῦτο λέγει ὁ θεῖος Απόστολος,
ὅτι Εἰ ἡ τελείωσις διὰ τῆς λευιτικῆς ἀρχιερωσύνης ἦν, οὐκ ἂν κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκι
ὁ Χριστὸς ἱερεὺς ἐλέγετο, καὶ ὅτι μετατιθεμένης τῆς ἱερωσύνης ἐξ ἀνάγκης καὶ νόμου μετάθεσις
γίνεται. Παυθέντος οὖν τοῦ νόμου κατὰ τὸν αὐτὸν ᾿Απόστολον, ἐξ ἀνάγκης καὶ τὰ ἄζυμα παύονται.
Idem ipse magnus Paulus ad Corinthios prima
Epist. de his loquens ait: Fratres, ego accepi a
Domino, quod et tradidi vobis; quoniam Dominus,
in nocte qua tradebatur, accepit panem, et gratias
ageus fregit, et dicit: Accipite et comedite, hoc est
corpus meum, quod pro vobis tradetur. Hoc facite in
meam commemorationem. Similiter et de calice: Ilic
est calix Novum Testamentum in meo sanguine; hoc
facite, quotiescunque bibetis in meam commemoratiomen. Quotiescunque manducabitis panem hunc, et
calicem bibetis, mortem Domini annuntiabitis **.
Àzymæ vero neque commemorationem habent Domini, neque mortem illius annuntiant, sicut
Moysaicæ, et ante mille quadringentos annos ex
lege constituta, el per Novum Testamentumn, hoc
est per sanctum Evangelium, et per Christum maledictæ et derelictæ.
Αὖθις ὁ αὐτὸς μέγας ᾿Απόστολος ἐν τῇ πρὸς Κορινθίους πρώτῃ Επιστολῇ περὶ τούτων διαλεγόμενος
ἐν τῇ περικοπῇ τῇ ἀναγινωσκομένῃ κατὰ τὴν ἁγίαν
καὶ μεγάλην πέμπτην λέγει· 'Αδελφοί, ἐγώ
παρέλαβον ἀπὸ τοῦ Κυρίου, δ καὶ παρέδωκα ὑμῖν,
ὅτι ὁ Κύριος ἐν τῇ νυκτὶ, ᾗ παρεδίδοτο, ἔλαβεν
ἄρτον, καὶ εὐχαριστήσας έκλασε καὶ εἶπε, λά
βετε, φάγετε, τοῦτό μου ἐστὶ τὸ σῶμα τὸ ὑπὲρ
ὑμῶν κλώμενον· τοῦτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν
ἀνάμνησιν. Ομοίως καὶ περὶ τοῦ ποτηρίου·
Τοῦτο τὸ ποτήριον ἡ Καινή Διαθήκη ἐν τῷ ἐμῷ
αἵματι· τοῦτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν.
Οσάκις γὰρ ἂν ἐσθίητε τὸν ἄρτον τοῦτον
καὶ τὸ ποτήριον τοῦτο πίνητε, τὸν θάνατον τοῦ
Κυρίου καταγγέλλετε. Τὰ δὲ ἄζυμα οὔτε ἀνάμνησιν ἔχουσι τοῦ Κυρίου, οὔτε καὶ θάνατον αὐτοῦ
καταγγέλλουσιν, ὡς Μωσαϊκὰ καὶ πρὸ χιλίων εξακο
σίων ἐτῶν νενομοθετημένα καὶ διὰ τῆς Καινῆς Διαθήκης ήγουν τοῦ Εὐαγγελίου κατηργη
θέντα τε καὶ παυθέντα.
At Sabbata vero quomodo in Quadragesima Judaice observatis? Aut non audistis Evangelium
loquens quia, transeuntes discipuli in Sabbatis
cœperunt iter agere, evellentes spicas et comedentes.
Dicebant autem Judæi ad Christum: Vides quid
isti faciunt in Sabbatis? Qui dixit: Eliam. An neo
scitis quid egit Darid cum esuriret ipse, et qui cum
eo erant, quomodo intravit in templum, panes propositionis comedit, etc.? Et quia Sabbatum propter
hominem factum est, non homo propter Sabbatum? Qui et dicebant: Quoniam homo iste now
est ex Deo, qui Sabbatum non custodit ". Et iterum
loquente Christo in Sabbato, et ei qui manum
aridam habebat ", similiter et ei qui dæmonis
Καὶ τὸ Σάββατον πῶς κατὰ τὴν ἁγίαν Τεσσαρα
κοστὴν Ἰουδαϊκῶς φυλάττετε; ἢ οὐκ ἀκούετε τοῦ
Εὐαγγελίου λέγοντος, ὅτι Ερχόμενοι οἱ μαθηταὶ
ἐν τοῖς Σάββασιν ήρξαντο ὁδὸν ποιεῖν τίλλον.
τες τους στάχυας καὶ ἐσθίοντες; 'Αντὶ τοῦ 1941
ἀρχὴν τῆς καταλύσεως τοῦ νόμου τὴν τοῦ Σαββάτου
ἐποίουν κατάλυσιν, ὁδὸν εἰς ἀθέτησιν τοῦ νόμου
εἰσάγοντες. Ελεγον δὲ οἱ Ἰουδαῖοι πρὸς τὸν
Χριστόν 'Ορᾷς, τι οὗτοι ποιοῦσιν ἐν τοῖς Σάβ.
βασιν; 'Ο δὲ εἶπε· Ναί. Η οὐκ ἀκούετε εί
εποίησε Δαυΐδ, ὅτε ἐπείνασεν αὐτὸς καὶ οἱ μετ'
αὐτοῦ; πῶς εἰσῆλθεν εἰς τὸν οἶκον τοῦ Θεοῦ
καὶ τοὺς ἄρτους τῆς προθέσεως ἔφαγε, καὶ τὰ
ἑξῆς. Καὶ ὅτι τὸ σάββατον διὰ τὸν ἄνθρωπον
4o Matth.
18 1 Cor. x1, 23-26. " Matth. xi, 1-4; Luc. vi, 1-4; Marc. 11, 23-27. 15 Joan. 1x, 16.
xi, 10 seqq; Luc. vi, 6 seqq.
Variæ lectiones et notæ.
Usque ad vocem ψάλλων hæc omnia absunt
alextu Humberti, scil. verba: «Si enim malum
esset sal et fermentum, cur Christus in nominibus
horum discipulos significavit et sancti Spiritus
gratia fermentata eos lucem mundi (Matth. v, 14)
et fermentum posuit?»
Col. ἀλατώ. Certe mendum est et lacinia
suspicio oritur.
Verba ἐκ Παρθένου λεγόμενος. desunt
apud Humbertum c ex Virgine et sine genealogia
in divinis oraculis fertur et summus sacerdos dicitur › (Hebr. vit, 3).
Desunt rursum in textu Latino verba: «Divinum cultum an.iquitus præsignificans, qui nostra
ætate per hæc in spiritu et veritate exhibetur. ›
Cod. ἀληθείας.
• In pericope, quæ legitur magna feria
quinta hebdomade sanctæ, ο omitt. apud Homb.
Col. ὡσάκις.
Quadringentos pro sexcentis habet Humbert.
Cod. νομοθετημένα.
Interpret. Humbert. habet: maledicle (κατα
ρηθέντα).
Verba hæc: • Loco dicendi: Initium de
structionis legis faciebant Sabbati destructionemn,
viam aperientes ad legis abrogationem, › desunt im
textu Latino.
col. 841–842page 5 of 5
PG 120:841ἐγένετο, οὐχ ὁ ἄνθρωπος διὰ τὸ Σάββατον. Οἱ δὲ ἔλεγον· Οὗτος οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ Θεοῦ, ὅτι τὸ Σάββατον οὐ τηρεῖ. Καὶ πάλιν εἰπόντος τοῦ Κυρ ρίου ἐν τῷ Σαβάτῳ τῷ ἐξηραμένην ἔχοντι τὴν χειρα ομοίως καὶ τὴν τῷ δαιμονίῳ πνεύματι συνεχομένην ἐν τῷ Σαββάτῳ ἐθεράπευσεν καὶ γογγυζόντων τῶν Ἰουδαίων καὶ τὰ ὅμοια λεγόντων, λέγει ὁ Χριστός· Υποκριταί, ἕκαστος ὑμῶν οὐ λύει τὸν ὄνον αὐτοῦ ἐν Σαββάτῳ ἀπὸ τῆς φάτνης, ἢ καὶ τὸν βοῦν, καὶ ἀπαγαγὼν ποτίζει αὐτόν; Καὶ ἐπὶ τοῦ παραλύτου δὲ ὁμοίως, ἂν ὑγια ἐν Σαββάτῳ ἐποίησε, καὶ διὰ τοῦτο οἱ τὰ Σάββατα μετὰ τῶν ἀζύμων φυλάττοντες, καὶ λέγοντες Χρι στιανοὶ εἶναι, ούτε Ἰουδαῖοι οὔτε Χριστιανοὶ καθαροί εἰσιν, ὅμοιοι ὄντες δορά παρδάλεως, ὡς ὁ μέγας λέγει Βασίλειος, ής ή θρίξ οὔτε μέλαινά ἐστιν οὔτε δι᾿ ὅλου λευκή. Πῶς δὲ καὶ τὰ πνικτὰ οἱ τοιοῦτοι ἐσθίουσιν, οἷς τὸ αἷμα αὐτοῦ συγκέκραται; ἢ οὐκ οἴδατε, ὡς ψυχὴ παντὸς ζώου τὸ αἷμα αὐτοῦ ἐστι καὶ ὅτι ὁ ἐσθίων αἷμα ψυχὴν ἐσθίει; πλὴν κρέα, φησὶν ἡ γραφή, ἐν αἵματι ψυχῆς οὐκ ἔδεσθε· καὶ γὰρ τὸ ὑμέτερον αίμα ἐκζητήσω ἐκ χειρὸς τῶν θηρίων, καὶ ἐκ χειρὸς ἀνθρώπου ἀδελφοῦ αὐτοῦ ἐκζητήσω αὐτό Καὶ πάλιν κατὰ τοῦτο οὔτε ἐθνικοὶ καθαροί εἰσι (κἀκεῖνοι γὰρ σφάττοντες οἱ πλείονες ἐσθίουσιν) οὔτε Ἰουδαίοι καθαροί (κἀκεῖνοι γὰρ οὔτε αἷμα οὔτε πνικτὰ ἐσθίουσιν), ἀλλ᾽ οὔτε Χριστιανοί καθαροί, κρᾶσιν θολερὰν χύσιν τῇ θρησκείᾳ αὐτῶν εἰσάγοντες καὶ τὸ κατ' εἰκόνα τῆς ὀρθοδόξου πίστεως ἀπολύοντες. Ὅτι δὲ καὶ τὸ Ἀλληλουΐα κατὰ τὴν τεσσαρακοστὴν οὐ ψάλλετε ἀλλὰ κατὰ τὸ Πάσχα μόνον· ὅπερ ερμηνεύεται· Ο Κύριος ἦλθε, καὶ αἰνεῖτε, ὑμνεῖτε καὶ εὐλογεῖτε αὐτόν. Κατὰ τοῦτο οὖν μηδὲ τὸ Θεὸς Κύριος, καὶ ἐπεφάνη ἡμῖν, μηδὲ τὸ Εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος, ψάλλετε· καὶ τοῦτο γὰρ Αλληλογία ἐστί. Τίς ἡ τοσαύτη ὑμῶν ἐπὶ τῶν τοιούτων πλάνη; οὐκ ἀναβλέψετε, οὐ νοήσετε, οὐ διωρθώσασθε ἑαυτοὺς καὶ τὸν λαόν, ὡς μέλλοντες κριθῆναι περὶ τούτων ὑπὸ Θεοῦ; οὐ καταλείψετε τὸ λέγειν οὕτω Πέτρος καὶ Παῦλος [καὶ Βενέδικτος και οἱ λοιποὶ ἐδίδαξαν. 'Απατάτε ἑαυτοὺς καὶ τὸν λαὸν ἐν τούτοις. "Α δὲ ἔγραψα, ταῦτά ἐστιν, ἃ Πέτρος καὶ Παῦλος] καὶ οἱ λοιποὶ ἀπόστολοι, καὶ ὁ Χριστὸς ἐδίδαξε, καὶ αἱ ἅγιαι καὶ αἱ οἰκουμενικαὶ ἑπτὰ σύν οδοι κυριώσασαι ἐβεβαίωσαν καὶ ἡ ἁγία καὶ και «Ε εἰπόντι τῷ Κυρίῳ Εκτεινον τὴν χεῖρά σου Εκαστον. δορά. ἡμέτερον. οὐδέ. ψάλλεται. Πέτρος κ. τ. λ. οὐ καταλείψετε τὸ λέγεινEPIST. AD JOANNEM TRANENSEM.
ἐγένετο, οὐχ ὁ ἄνθρωπος διὰ τὸ Σάββατον. Οἱ δὲ spiritus habebat, in Sabbato mundato, et murmurantibus Judæis et multa dicentibus dicit Christus:
Hypocritæ, unusquisque vestrum non solvit asinum
a præsepe, aut bovem suum, et ducit adaquare 11?
Et paralytico similiter, quem sanum fecit. Et ideo
hi, qui Sabbata cum azymis custodiunt, neque
Judzi, neque Christiani sunt, sed similes sunt
leopardo, sicut dicit magnus Basilius, cujus capilli
nec nigri sunt, nec omnino albi.
ἔλεγον· Οὗτος οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ Θεοῦ, ὅτι τὸ
Σάββατον οὐ τηρεῖ. Καὶ πάλιν εἰπόντος τοῦ Κυρ
ρίου ἐν τῷ Σαβάτῳ τῷ ἐξηραμένην ἔχοντι τὴν
χειρα ομοίως καὶ τὴν τῷ δαιμονίῳ πνεύματι
συνεχομένην ἐν τῷ Σαββάτῳ ἐθεράπευσεν καὶ
γογγυζόντων τῶν Ἰουδαίων καὶ τὰ ὅμοια λεγόντων,
λέγει ὁ Χριστός· Υποκριταί, ἕκαστος ὑμῶν
οὐ λύει τὸν ὄνον αὐτοῦ ἐν Σαββάτῳ ἀπὸ τῆς
φάτνης, ἢ καὶ τὸν βοῦν, καὶ ἀπαγαγὼν ποτίζει αὐτόν; Καὶ ἐπὶ τοῦ παραλύτου δὲ ὁμοίως, ἂν ὑγια
ἐν Σαββάτῳ ἐποίησε, καὶ διὰ τοῦτο οἱ τὰ Σάββατα μετὰ τῶν ἀζύμων φυλάττοντες, καὶ λέγοντες Χρι
στιανοὶ εἶναι, ούτε Ἰουδαῖοι οὔτε Χριστιανοὶ καθαροί εἰσιν, ὅμοιοι ὄντες δορά παρδάλεως, ὡς ὁ
μέγας λέγει Βασίλειος, ής ή θρίξ οὔτε μέλαινά ἐστιν οὔτε δι᾿ ὅλου λευκή.
Πῶς δὲ καὶ τὰ πνικτὰ οἱ τοιοῦτοι ἐσθίουσιν, οἷς
τὸ αἷμα αὐτοῦ συγκέκραται; ἢ οὐκ οἴδατε, ὡς ψυχὴ
παντὸς ζώου τὸ αἷμα αὐτοῦ ἐστι καὶ ὅτι ὁ ἐσθίων
αἷμα ψυχὴν ἐσθίει; πλὴν κρέα, φησὶν ἡ γραφή,
ἐν αἵματι ψυχῆς οὐκ ἔδεσθε· καὶ γὰρ τὸ ὑμέτε
ρον αίμα ἐκζητήσω ἐκ χειρὸς τῶν θηρίων,
Quomodo autem et suffocata hi tales comedunt,
in quibus sanguis tenetur? aut nescilis, quod omnis animalis sanguis sit anima ipsius, et qui comederit sanguinem, animam comedit? Et idcirco
secundum hoc nec gentiles ex toto sunt, illi autein
occidunt, aut plagantes comedunt.
καὶ ἐκ χειρὸς ἀνθρώπου ἀδελφοῦ αὐτοῦ ἐκζητήσω αὐτό Καὶ πάλιν κατὰ τοῦτο οὔτε
ἐθνικοὶ καθαροί εἰσι (κἀκεῖνοι γὰρ σφάττοντες οἱ πλείονες ἐσθίουσιν) οὔτε Ἰουδαίοι καθαροί
(κἀκεῖνοι γὰρ οὔτε αἷμα οὔτε πνικτὰ ἐσθίουσιν), ἀλλ᾽ οὔτε Χριστιανοί καθαροί, κρᾶσιν θολερὰν
χύσιν τῇ θρησκείᾳ αὐτῶν εἰσάγοντες καὶ τὸ κατ' εἰκόνα τῆς ὀρθοδόξου πίστεως ἀπολύοντες.
Ὅτι δὲ καὶ τὸ Ἀλληλουΐα κατὰ τὴν Τεσσαρα
κοστὴν οὐ ψάλλετε ἀλλὰ κατὰ τὸ Πάσχα
μόνον· ὅπερ ερμηνεύεται· Ο Κύριος ἦλθε, καὶ
αἰνεῖτε, ὑμνεῖτε καὶ εὐλογεῖτε αὐτόν. Κατὰ τοῦτο
οὖν μηδὲ τὸ Θεὸς Κύριος, καὶ ἐπεφάνη ἡμῖν, μηδὲ
τὸ Εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος, ψάλλετε· καὶ τοῦτο
γὰρ Αλληλογία ἐστί.
Τίς ἡ τοσαύτη ὑμῶν ἐπὶ τῶν τοιούτων πλάνη; G
οὐκ ἀναβλέψετε, οὐ νοήσετε, οὐ διωρθώσασθε
ἑαυτοὺς καὶ τὸν λαόν, ὡς μέλλοντες κριθῆναι περὶ
τούτων ὑπὸ Θεοῦ; οὐ καταλείψετε τὸ λέγειν
οὕτω Πέτρος καὶ Παῦλος [καὶ Βενέδικτος και
οἱ λοιποὶ ἐδίδαξαν. 'Απατάτε ἑαυτοὺς καὶ τὸν λαὸν
ἐν τούτοις. "Α δὲ ἔγραψα, ταῦτά ἐστιν, ἃ Πέτρος
καὶ Παῦλος] καὶ οἱ λοιποὶ ἀπόστολοι, καὶ ὁ Χριστὸς
ἐδίδαξε, καὶ αἱ ἅγιαι καὶ αἱ οἰκουμενικαὶ ἑπτὰ σύν
οδοι κυριώσασαι ἐβεβαίωσαν καὶ ἡ ἁγία καὶ
¹7 Luc. xIII, 15. 18 Levit. xvII, 14.
και
Et iterum: Alleluia in Quadragesima non psal
litis, sed semel in Pascha tantuminodo, quod interpretatur: Dominus venit 1, laudate, hymnum dicite, et benedicite eum. Ergo, secundum hoc, neque
Domini Dominum, neque benedictus qui venit,
psallitis ". Et istud vero Alleluia Hebraice diclum est.
Cur tantam deceptionem horum talium non aspicitis, nec intelligitis, neque corrigitis populos, «Ε
vosmetipsos, sicut qui debent judicari ex his a
Deo? Non derelinquitis quod dicitur, quod hoc
Petrus, et Benedictus, et Paulus et cæteri docuerunt? decepistis vos ipsos, et populum in istis. Que
vero scripɔk ea sunt quæ Petrus et Paulus et cæteri
apostoli, et Christus docuit, et sancta atque
catholica Ecclesia suscepit et custodit religiose,
quæ et vos correcti custodite. Azyına vero, et
Psal. CXXVII, 27. ** Matth. xx1. 9.
Varia lectiones.
Cod. εἰπόντι τῷ Κυρίῳ Humbert. Loquente
Christo;; locus corruptus videtur.
Addendum videtur: Εκτεινον τὴν χεῖρά σου
(Matth. xi, 13).
Cod. Εκαστον.
Cod. δορά.
Cod. ἡμέτερον.
Hæc verba: Verumtamen carnem cum sanguine non comedetis; sanguinem enim vestrum requiram de manu bestiarum, et de manu hominis frairis ejus requiram eum (Gen. 18, 4, 5), in textu LaLino desiderantur.
Cod. οὐδέ.
Desunt ista in textu Latino usque ad finem
paragraphi quæ ita reddi possunt: ‹ Neque Judæi
puri (ili enim neque sanguinem neque suffocata
comedunt), sed neque Christiani puri mistionem
impuram et fusionem cultui eorum inducentes et id
quod secundum imaginem orthodoxæ fidei est diBullentes.
Col. ψάλλεται.
PATROL. GR. CXX.
Ab his verbis plura in Greco exemplari deficiunt; atque codicis nostri scriptori similia verba
Πέτρος κ. τ. λ. causa fuisse viden'ur, ut negli
genter et oscitanter ea præteriret, quæ interpres
Latinus suppeditat. Sane verba illa οὐ καταλείψετε
τὸ λέγειν lagitant, ut in sequentibus Latinorum
sententia quædam producatur; hæc vero alia esse
nequit nisi quæ in versione Latina legitur. Nullo
modo hic interpolationis interpres accusandus est,
et textus concinne se habet, ut eum supra verbis ex
Latino desumptis reddidimus. Ea vero uncis inclusa sunt, ut quæ ex versione apud Himbertum
vulgata desumpsimus, a codicis nostri textu apta
secernantur.
Benedictum tunc in Occidente adeo cœlebrem
a Græco scriptore hic ex Latinorum sententia cum
apostolis commemoratum fuisse, nihil mirum est.
In Lat. versione ante Paulum nominatur.
• El sancta et universalia septem concilia
confirmarunt et corroborarunt;, desunt hæc in
textu Latino.