NoticeMonitum
col. 1291–1292page 1 of 7
Joannes Constantinople Diaconus
PG 120:1291ἐν ἰδιάζουσι τόποις προσκαθήσθαι προσπλάττονται τὰς ἐκκλησίας φεύγοντες καὶ ἀνεξέλεγκτοι μένειν σπουδάζοντες. Τὸ πρῶτον δ' ὑπὸ Φλαβιανοῦ τοῦ ᾿Α τιοχείας ἠλέγχθησαν· οὗτος γὰρ πολλούς μοναχούς ἀπὸ τούτων 108, ἀπὸ πάντων) συγκαλεσάμενος ἀρνουμένους τὴν αἵρεσιν, οὕτως διήλεγξε παραλαβὼν γὰρ κατ' ἰδίαν γέροντά τινα παρ' αὐτοῖς επίσημον, οὕτω φησίν· Ὑμεῖς, ὦ πρεσβεύτα 108 ἡμεῖς, ω πρεσβύτα), ἀκριβέστατον 108, ἀκριβέστερον) καὶ τὴν ἀνθρώπειαν φύσιν ἐμάθετε 108 εμάθομεν), καὶ τὰ τῶν ἀντιπάλων· δαι μόνων ἔγνωτε ἔγνωμεν) μηχανήματα· πείρα δὲ καὶ τὴν χορηγίαν τῆς χάριτος ἐδιδάχθητε ἐδιδάχθημεν)· οὗτοι δὲ νέοι ὄντες, καὶ ἀκρι δῶ; 108, ἀκριβές) οὐδὲν ἐπιστάμενοι, μυστικ κωτέρων λόγων ἀκούειν οὐ φέρουσιν· οὐκοῦν εἰπέ μοι, πῶς φατε καὶ τὸ ἐναντίον πνεῦμα υποχωρεῖν, καὶ τοῦ παναγίου Πνεύματος τὴν χάριν ἐπιφοιτών διὰ τῆς ὑμετέρας εὐχῆς καὶ ἐπιτηδεύσεως. Ὁ δὲ απατηθείς φησιν· Οὐδεμίαν ἐκ τοῦ βαπτίσματος ἴσμεν ὠφέλειαν γίνεσθαι· μόνην δὲ τὴν σπουδαίαν εὐχὴν τὸν ἔνοικον καὶ συνουσιωμένον δαίμονα ἐξ ελαύνειν· ἔλκει γὰρ ἕκαστος ἐκ τοῦ προπάτορος ὥσπερ τὴν φύσιν, οὕτως καὶ τὴν τῶν δαιμόνων δου λείαν, ὧν ὑπὸ τῆς εὐχῆς ἐλαυνομένων, ἐπιφοιτῇ λοιπὸν τὸ πανάγιον Πνεῦμα ὁρατῶς τε καὶ αἰσθητῶς· καὶ τὸ μὲν σῶμα εὐθὺς τῆς ἐμπαθοῦς κινήσεως ἠλευθέρωτας· ἡ δὲ ψυχή, τῆς ἐπὶ τὰ χείρω βοπῆς· ὡς μηκέτι δεῖσθαι μήτε νηστείας πιεζούσης τὸ σῶμα, μήτε διδασκαλίας χαλινούσης χαρυνούση;) τὴν ψυχὴν καὶ τὸν νοῦν, ἀπὸ πάσης πονηρᾶς ἐνεργείας καὶ ἐνθυμήσεως· προβλέπει δὲ καὶ τὰ μέλλοντα σαφῶς ὁ τοιοῦτος, καὶ τὴν ἁγίαν Τριάδα ὀφθαλμοφανῶς θεωρεῖ, καὶ θεολογίας, καὶ θείων μυστηρίων καταξιοῦται· οὕτως ὁ γέρων ἐξαπατηθεὶς τὴν βδελυρὰν αἵρεσιν εἰς τὸ ἐμφανὲς ὑπεξ ήγαγεν. ᾿Αλλὰ τὰ μὲν περὶ τούτων, ἐπὶ τοσοῦτον· ἡμεῖς δὲ λοιπὸν τὴν εὐαγγελικὴν ὑπόθεσιν εἰς μέσον προθήσωμεν καὶ ἐξετάσωμεν οὕτως ἔχουσαν· Εἶπεν ὁ Κύριος τοῖς ἑαυτοῦ μαθηταῖς· Πᾶς ὅστις ὁμολογήσει ἐν ἐμοὶ,JOANNIS CP. DIACONI
tes nihil probe seiunt et sermones mysticos non
comprehendunt. Nunc dic, quæso, quomodo spiritus adversarius recedat et Spiritus sanctus precibus ac supplicationibus. vestris motus, gratiam
suam effundat. Tum qui ita interrogatus fuerat: Nullem, inquit, scimus, e baptismo utilitatein redundare,
preces vero solas drmonem inhabitantem expellere
posse persuasum habemus. Unusquisque enim a
majoribus suis pendet quoad originem et quoad
servitutem quam dæmonibus præstat; qui ubi semel precibus expulsi sunt, Spiritus sanctus visibiliter accedit; et statim corpus a tristi illa dominatione liberatur, anima autem malis cupiditatibus
jam non se subjicit. Non enim jejunio corpus macorante, nec præceptis malas libidines refrenantibus opus est. Hac mente imbutus homo quæ futura
sunt prævidet, Trinitatem quoque clare contemplatur, et rerum divinarum et mysteriorum cognitione dignus censetur. Senex monachus sic meliora
edoctus hæresim detestabilem in omne tempus alr
furat. Sed hac sufficiant. Nos sulem illud Evangelii dictum examinemus ac semper ob oculos habèamus: Dixit Dominus discipulis suis: Quicunque
confitebitur in nomine mco, etc.
ἐν ἰδιάζουσι τόποις προσκαθήσθαι προσπλάττονται·
τὰς ἐκκλησίας φεύγοντες καὶ ἀνεξέλεγκτοι μένειν
σπουδάζοντες. Τὸ πρῶτον δ' ὑπὸ Φλαβιανοῦ τοῦ ᾿Α
τιοχείας ἠλέγχθησαν· οὗτος γὰρ πολλούς μοναχούς
ἀπὸ τούτων (codex 108, ἀπὸ πάντων) συγκαλεσά
μενος ἀρνουμένους τὴν αἵρεσιν, οὕτως διήλεγξε
παραλαβὼν γὰρ κατ' ἰδίαν γέροντά τινα παρ' αὐτοῖς
επίσημον, οὕτω φησίν· Ὑμεῖς, ὦ πρεσβεύτα (codes
108 ἡμεῖς, ω πρεσβύτα), ἀκριβέστατον (codes 108,
ἀκριβέστερον) καὶ τὴν ἀνθρώπειαν φύσιν ἐμάθετε
(cod. 108 εμάθομεν), καὶ τὰ τῶν ἀντιπάλων· δαι
μόνων ἔγνωτε (al. cod. ἔγνωμεν) μηχανήματα· πείρα
δὲ καὶ τὴν χορηγίαν τῆς χάριτος ἐδιδάχθητε (al.
cod. ἐδιδάχθημεν)· οὗτοι δὲ νέοι ὄντες, καὶ ἀκρι
δῶ; (cod. 108, ἀκριβές) οὐδὲν ἐπιστάμενοι, μυστικ
κωτέρων λόγων ἀκούειν οὐ φέρουσιν· οὐκοῦν εἰπέ
μοι, πῶς φατε καὶ τὸ ἐναντίον πνεῦμα υποχωρεῖν,
καὶ τοῦ παναγίου Πνεύματος τὴν χάριν ἐπιφοιτών
διὰ τῆς ὑμετέρας εὐχῆς καὶ ἐπιτηδεύσεως. Ὁ δὲ
απατηθείς φησιν· Οὐδεμίαν ἐκ τοῦ βαπτίσματος
ἴσμεν ὠφέλειαν γίνεσθαι· μόνην δὲ τὴν σπουδαίαν
εὐχὴν τὸν ἔνοικον καὶ συνουσιωμένον δαίμονα ἐξελαύνειν· ἔλκει γὰρ ἕκαστος ἐκ τοῦ προπάτορος
ὥσπερ τὴν φύσιν, οὕτως καὶ τὴν τῶν δαιμόνων δουλείαν, ὧν ὑπὸ τῆς εὐχῆς ἐλαυνομένων, ἐπιφοιτῇ λοιπὸν τὸ πανάγιον Πνεῦμα ὁρατῶς τε καὶ αἰσθη
τῶς· καὶ τὸ μὲν σῶμα εὐθὺς τῆς ἐμπαθοῦς κινήσεως ἠλευθέρωτας· ἡ δὲ ψυχή, τῆς ἐπὶ τὰ χείρω
βοπῆς· ὡς μηκέτι δεῖσθαι μήτε νηστείας πιεζούσης τὸ σῶμα, μήτε διδασκαλίας χαλινούσης (al. codes
χαρυνούση;) τὴν ψυχὴν καὶ τὸν νοῦν, ἀπὸ πάσης πονηρᾶς ἐνεργείας καὶ ἐνθυμήσεως· προβλέπει δὲ
καὶ τὰ μέλλοντα σαφῶς ὁ τοιοῦτος, καὶ τὴν ἁγίαν Τριάδα ὀφθαλμοφανῶς θεωρεῖ, καὶ θεολογίας, καὶ
θείων μυστηρίων καταξιοῦται· οὕτως ὁ γέρων ἐξαπατηθεὶς τὴν βδελυρὰν αἵρεσιν εἰς τὸ ἐμφανὲς ὑπεξήγαγεν. ᾿Αλλὰ τὰ μὲν περὶ τούτων, ἐπὶ τοσοῦτον· ἡμεῖς δὲ λοιπὸν τὴν εὐαγγελικὴν ὑπόθεσιν εἰς μέσον
προθήσωμεν καὶ ἐξετάσωμεν οὕτως ἔχουσαν· Εἶπεν ὁ Κύριος τοῖς ἑαυτοῦ μαθηταῖς· Πᾶς ὅστις ὁμολο
γήσει ἐν ἐμοὶ, etc.
JOANNIS XIPHILINI
DECRETA MATRIMONIALIA.
Vide Patrologiæ Græcæ tom. CXIX, col. 755 sqq. et 875.
ANNO DOMINI MLXXV
JOANNES CP. DIACONUS.
Joannis, Constantinopolitanæ Ecclesiæ diaconi, nomen el opus significaverat Allatius in Diatriba de
Psellis p. 21 (apud Fabric. B. G. ed. vet. 1. V.). Nos vero in Vaticanıs codicibus opus illius, prout in
codice 81 describitur, multijuga doctrina refertum reperimus; cujus alas hand ultra Psellum, quem
MAIN. B. PP.
alicubi Joannes laudat, assurgit. Primum libri primi capitulum interim luce donabimus.
col. 1293–1294page 2 of 7
PG 120:1293Ιωάννου διακόνου τῆς Μεγάλης Εκκλησίας η είναι το περὶ τῆς ἐξ ἀρχῆς καὶ μέχρι τέλους οἰκονομίας τοῦ Θεοῦ εἰς τὸν ἄνθρωπον, ἱστορία ἐπωφελής· καὶ περὶ τῆς χριστιανικής πολι τείας, όπως συνέστη· καὶ κατὰ πάντων αἱρε τικών. Κεφάλαιον πρώτον. α'. Βιβλίον πρῶτον. Τίς ὁ σκοπός τῷ Θεῷ τῆς πρώτης τοῦ ἀνθρώπου πλάσεως καὶ τῆς δευτέρας αναπλάσεως διὰ τοῦ Υἱοῦ· ὅπως μὲν ὁ Θεὸς διὰ ἀγαθότητα αὐτοῦ τὸν νοητόν, εἶτα καὶ αἰσθητόν και σμον παρήγαγε· καὶ ὅτι τὸ τελευταίον δημιουργήσας τὸν ἄνθρωπον, ἔθετο αὐτὸν ἐν τῷ παραδείσῳ τῷ ἐν Ἐδὲμ, ήτοι τῇ τρυφῇ (Ἐδὲμ γὰρ ἡ τρυφή έρμη νεύεται)· καὶ ὅπως αὐτεξούσιον ποιήσας αὐτὸν, καὶ β μέσον ζωῆς καὶ θανάτου θέμενος, ἐντολὴν δέδωκεν αὐτῷ, καὶ ὁποίαν· καὶ τί τὸ τέλος τῆς ἐντολῆς· καὶ ὁποῖον, εἰ ἐφύλαξε τὴν ἐντολὴν ὁ ᾿Αδάμ, ἀπέκειτο ἐκείνῳ τὸ ἔπαθλον· καὶ ὅπως ἀπάτῃ τοῦ ἔφεω; εἰς φθορὰν καὶ θάνατον ὁ ἄθλιος κατωλίσθησεν, ὡς ἐξ ἐκείνου εἰς πᾶσαν τὴν φύσιν διαδοθῆναι τὴν φιλάνθρωπον τῆς φθορᾶς τιμωρίαν, ὁ θεόπτης Μωσης ἀρχόμενος τῆς κοσμοποιίας ἡμῖν διηγήσατο, καὶ πολύ καὶ καθεξῆς τῶν Πατέρων ἐκείνῳ επόμενοι σαφέστερον ἐξηγήσαντο· ἀλλ᾽ οὐκ ἦν εἰκὸς μέχρι παντός ἀνασχέσθαι τὸν ἀγαθὸν ποιητὴν ὁρῶντα τὸ οἰκεῖον πλάσμα τὸν ἄνθρωπον ὑπὸ τοῦ διαβόλου τυραννούμενον, τοῦ μὲν ποιητοῦ καὶ ἀληθινοῦ Θεοῦ ἀποστρεφόμενον, τὸν δὲ ἀθεῖᾳ νοσοῦντα· ταὐτὸ γάρ ἐστι καὶ πολυθείαν εἰπεῖν, καὶ τῇ ὁμοδούλῳ κτίσει λατρεύοντα, καὶ πάσης κακίας καὶ πονηρίας υπάρχοντα οἰκειότατον ἐργαστήριον τίνι γὰρ ἄλλῳ ἢ τῷ Δεν σπότῃ τῆς φύσεως διέφερεν ἡ ἀνάκλησις; τίνι δ' ἑτέρῳ ἢ τούτῳ μόνῳ τῷ την ζωήν δεδωκότι δυνατόν ἦν καὶ ἁρμόδιον, ἀνασῶσαι πάλιν τῷ ταύτην ἐξ αὐτοῦ λαβόντι καὶ ἀπολέσαντι; β. Αλλ' όμως καὶ μετὰ πολλὰς τὰς ἰάσεις ἂς τῇ πραγματισθείσῃ φύσει τῶν ἀνθρώπων ὑπὸ τοῦ δεῖ τοῦ πολεμήτορος, ὁ τῆς φύσεως Δεσπότης προσήγαγεν ὡς ἄριστος Ιατρὸς κατὰ διαφόρους αἰτίας καὶ χρόνους, ἔμενε τὸ κακὸν ἀδιόρθωτον· ποτὲ μὲν γὰρ ὡς ἔπια φάρμακα προσῆγε τὰς εὐεργεσίας αὐτῷ ποτὲ δὲ ὡς δραστήρια καὶ τὴν σῆψιν ἀποκαθαίροντα, ἢ καὶ πολλάκις καταναλίσκοντα επέφερε τὰς πληρ γάς· καὶ ποτὲ μὲν λόγῳ ἐπαίδευσεν, ὡς τὴν Ἀδὰμ μετὰ τὴν παράβασιν, καὶ τὸν Κάϊν μετὰ τὴν ἀδελ φοκτονίαν· ποτὲ δὲ εὐηργέτει, ὡς τὸν 'Αδάμ, ἐπι χορηγῶν τὰ χρειώδη τῇ σαρκὶ μετὰ τὴν παράβασιν καὶ τὸν μὲν Κάϊν στόνῳ καὶ τρόμῳ κατεδίκαζε τῶν οἰκείων μελῶν· τοὺς αὖ ἐπὶ Νῶς ὑδατι κατακλυσμῷ διὰ τὸ διεφθαρμένον τῆς αὐτῶν προαιρέσεως· καὶ τοὺς μὲν ἐν τῇ πυργοποιία τῶν γλωσσών συγχύσει διὰ τὴν ἀπόνοιαν· τοὺς δὲ ἐν Σοδόμοις διὰ τὴν ἀσέλ γειαν· ὁδηγήσει δέ ποτε καὶ διὰ νόμου γραπτοῦ ὡς επί Μωσέως διὰ τὸν συνηθισμὸν τῆς Αἰγυπτιακής ἀθεότητος· εἶτα καὶ διὰ προφητῶν πολλάκις παρήγγελλε· καὶ πολλά τινα καὶ ποικίλα ἐπεδείκνυτο τὰ ἱατρεύματα, δι' ὧν τὴν πεσοῦσαν φύσιν εἰς τὸ τούτο τοίνυν ὁ νόμος καὶ οἱ προφῆται. γ'. 'Αλλ' οὐ δέδοται ταῦτα τοῖς ἅπασι· μόνοις δὲ τοῖς ἐξ Αβραάμ, ὡς ἐκείνῳ ὑπέσχετο· οὐδὲ γὰρ τοσο ἀρχαῖον ἀνακληθῆναι τὸ σπουδαζόμενον ἦν· διὰDE DEI CIRCA HOMINEM. ŒECONOMÍA.
Ιωάννου διακόνου τῆς Μεγάλης Εκκλησίας η Joannis diacont Magne ecclerie, de Del είναι το
περὶ τῆς ἐξ ἀρχῆς καὶ μέχρι τέλους οίκονομίας τοῦ Θεοῦ εἰς τὸν ἄνθρωπον, ἱστορία
ἐπωφελής· καὶ περὶ τῆς χριστιανικής πολι
τείας, όπως συνέστη· καὶ κατὰ πάντων αἱρε
τικών.
Κεφάλαιον πρώτον.
nem œconomia inde a principio ad finem, hūūria
utilis. Origo Christianæ constitutionis; postrema
vénit contra omnes hæreticos dissertatio,
Caput primum.
α'. Βιβλίον πρῶτον. Τίς ὁ σκοπός τῷ Θεῷ τῆς
πρώτης τοῦ ἀνθρώπου πλάσεως καὶ τῆς δευτέρας
αναπλάσεως διὰ τοῦ Υἱοῦ· ὅπως μὲν ὁ Θεὸς διὰ
ἀγαθότητα αὐτοῦ τὸν νοητόν, εἶτα καὶ αἰσθητόν και
σμον παρήγαγε· καὶ ὅτι τὸ τελευταίον δημιουργή
σας τὸν ἄνθρωπον, ἔθετο αὐτὸν ἐν τῷ παραδείσῳ τῷ
ἐν Ἐδὲμ, ήτοι τῇ τρυφῇ (Ἐδὲμ γὰρ ἡ τρυφή έρμηνεύεται)· καὶ ὅπως αὐτεξούσιον ποιήσας αὐτὸν, καὶ β
μέσον ζωῆς καὶ θανάτου θέμενος, ἐντολὴν δέδωκεν
αὐτῷ, καὶ ὁποίαν· καὶ τί τὸ τέλος τῆς ἐντολῆς· καὶ
ὁποῖον, εἰ ἐφύλαξε τὴν ἐντολὴν ὁ ᾿Αδάμ, ἀπέκειτο
ἐκείνῳ τὸ ἔπαθλον· καὶ ὅπως ἀπάτῃ τοῦ ἔφεω; εἰς
· φθορὰν καὶ θάνατον ὁ ἄθλιος κατωλίσθησεν, ὡς ἐξ
ἐκείνου εἰς πᾶσαν τὴν φύσιν διαδοθῆναι τὴν φιλάνθρωπον τῆς φθορᾶς τιμωρίαν, ὁ θεόπτης Μωσης
ἀρχόμενος τῆς κοσμοποιίας ἡμῖν διηγήσατο, καὶ πολύ
καὶ καθεξῆς τῶν Πατέρων ἐκείνῳ επόμενοι σαφέστε
ρὸν ἐξηγήσαντο· ἀλλ᾽ οὐκ ἦν εἰκὸς μέχρι παντός
ἀνασχέσθαι τὸν ἀγαθὸν ποιητὴν ὁρῶντα τὸ οἰκεῖον
πλάσμα τὸν ἄνθρωπον ὑπὸ τοῦ διαβόλου τυραννού
μενον, τοῦ μὲν ποιητοῦ καὶ ἀληθινοῦ Θεοῦ ἀποστρε
φόμενον, τὸν δὲ ἀθεῖᾳ νοσοῦντα· ταὐτὸ γάρ ἐστι
καὶ πολυθείαν εἰπεῖν, καὶ τῇ ὁμοδούλῳ κτίσει λα
τρεύοντα, καὶ πάσης κακίας καὶ πονηρίας υπάρχοντα
οἰκειότατον ἐργαστήριον τίνι γὰρ ἄλλῳ ἢ τῷ Δεν
σπότῃ τῆς φύσεως διέφερεν ἡ ἀνάκλησις; τίνι δ' ἑτέρῳ ἢ τούτῳ μόνῳ τῷ την ζωήν δεδωκότι δυνατόν
ἦν καὶ ἁρμόδιον, ἀνασῶσαι πάλιν τῷ ταύτην ἐξ αὐτοῦ λαβόντι καὶ ἀπολέσαντι;
4. Liber primus. Sermo agitur de fine quem Deus
ob oculos habuerit in prima formations hominis,
et in secunda per Filium; quomodo Nens,
pro bonitate
sua, produxerit nundum intellectualem, deinde man
dum sensibilem, et quod hominem creatumiu Edem, id
est paradise, posuit (Edern enim Jewelerum significatam habet); quod cum eum libero arbitrio dotasset, et
inter vitam et mortem mediuun statuisset, praeceptum
ei dederit, et quodnam sequitur de præcepti illius
tenore. Adamuin, si præceptum observasset, pra
mium assecuturuin fuisse ostenditur. Serpentis
autem fraude deceptas miser homo in perniciem
ac mortem damnatur. Moyses ultionem divinam
8:per totam naturam irruisse ostensurus, mundi
creationem, in quo multi deinceps Patres et
imitati sunt, enarrat. Sed Creator plasina suam
a diabolo vexatum diutius videre non sustinuit,
quippe qui illam a vero Deo averteret et incredu
litatis morbo traderet. Nihil enim inter polytheis
mum et terram interest, ubi natura et cùm ea omne
genus perversitatum exercetur et colitur. A·l quem
alium regeneratio pertinet nisi ad eum qui vitam
dedit, et pénés quem solum est salvare et in pri
stinum statum restituero eum qui vitam per
didit 3
2. Sed post multa sanationis experimenta quæ
a commiuni hominum hoste passi sumus, morbus
tamen restitit, contra quem nature Dominus,
utpote optimus medicus, varia secundum temporum vicissitudines adhibuit medicamenta, modo
lenia, modo efficacia, ut plagas et vulnera; melo
benigne alloquendo, ut Adamnum post transgressionem mandati; ut Cainum, quem ad vitæ miserias condemnavit; sicut etiam Noachi coœvos per
diluvium ob crimina punivit. Ηuc accedit quod
stultitiam eorum qui celsam turrim ædificabant, linguarum confusione ultus est, et pari modo
Sodomitas propter mores corruptos manu valida
visitavit. Alio porro tempore; Moysis inquam, per
legem scriptam Ægyptiaca incredulitati mederi voJuit, ut postea per prophetas voluntatem suant
indicavit, id semper agens ut genus humanum in
pristinum statum revocaret. Ob id enim ipsum No.
yses et prophets sunt instituti.
β. Αλλ' όμως καὶ μετὰ πολλὰς τὰς ἰάσεις ἂς τῇ
πραγματισθείσῃ φύσει τῶν ἀνθρώπων ὑπὸ τοῦ δεῖτοῦ πολεμήτορος, ὁ τῆς φύσεως Δεσπότης προσήγαγεν ὡς ἄριστος Ιατρὸς κατὰ διαφόρους αἰτίας καὶ
χρόνους, ἔμενε τὸ κακὸν ἀδιόρθωτον· ποτὲ μὲν γὰρ
ὡς ἔπια φάρμακα προσῆγε τὰς εὐεργεσίας αὐτῷ·
ποτὲ δὲ ὡς δραστήρια καὶ τὴν σῆψιν ἀποκαθαίροντα,
ἢ καὶ πολλάκις καταναλίσκοντα επέφερε τὰς πληρ
γάς· καὶ ποτὲ μὲν λόγῳ ἐπαίδευσεν, ὡς τὴν Ἀδὰμ
μετὰ τὴν παράβασιν, καὶ τὸν Κάϊν μετὰ τὴν ἀδελφοκτονίαν· ποτὲ δὲ εὐηργέτει, ὡς τὸν 'Αδάμ, ἐπιχορηγῶν τὰ χρειώδη τῇ σαρκὶ μετὰ τὴν παράβασιν·
καὶ τὸν μὲν Κάϊν στόνῳ καὶ τρόμῳ κατεδίκαζε τῶν
οἰκείων μελῶν· τοὺς αὖ ἐπὶ Νῶς ὑδατι κατακλυσμῷ
διὰ τὸ διεφθαρμένον τῆς αὐτῶν προαιρέσεως· καὶ
τοὺς μὲν ἐν τῇ πυργοποιία τῶν γλωσσών συγχύσει
διὰ τὴν ἀπόνοιαν· τοὺς δὲ ἐν Σοδόμοις διὰ τὴν ἀσέλγειαν· ὁδηγήσει δέ ποτε καὶ διὰ νόμου γραπτοῦ ὡς
επί Μωσέως διὰ τὸν συνηθισμὸν τῆς Αἰγυπτιακής
ἀθεότητος· εἶτα καὶ διὰ προφητῶν πολλάκις παρήγγελλε· καὶ πολλά τινα καὶ ποικίλα ἐπεδείκνυτο
τὰ ἱατρεύματα, δι' ὧν τὴν πεσοῦσαν φύσιν εἰς τὸ
τούτο τοίνυν ὁ νόμος καὶ οἱ προφῆται.
γ'. 'Αλλ' οὐ δέδοται ταῦτα τοῖς ἅπασι· μόνοις δὲ
τοῖς ἐξ Αβραάμ, ὡς ἐκείνῳ ὑπέσχετο· οὐδὲ γὰρ τοσο
ἀρχαῖον ἀνακληθῆναι τὸ σπουδαζόμενον ἦν· διὰ
5. dloc autem non omnibus, sed iis tantum (19tum fuit qui ex Abrahamo orti erant. Non enim
On God's Economy Regarding ManDe Dei Circa Hominem Oeconomia
col. 1295–1296page 3 of 7
De Dei Circa Hominem Œconomia
PG 120:1295αύτη ἦν ἡ τοῦ Μωσέως ἰσχὺς καὶ τῶν προφητῶν ἀλλ᾽ οὐδ' ἂν οἱ πολλοὶ προσεδέξαντο τούτους, κατείδωλοι πάντη τυγχάνοντες. Διὰ τοῦτο τοῖς ῾Εβραίοις καὶ μόνοις καὶ οὐδ᾽ αὐτοῖς φανερῶς ἀνεκαλύφθη τὸ τῆς Τριάδος μυστήριον, ἵνα μὴ Τριάδα ἐνωτισάμενοι, εἰς τὴν Αἰγυπτιακὴν αὖθις μεταστραφώσι πολυ θεΐαν· εἴ τινες καὶ μετὰ τοσαύτης διδασκαλίας, καὶ παραινέσεως, καὶ τὰ τηλικαῦτα τεράστια, συχνάκις πρὸς εἰδωλολατρείαν ἑτρίποντο, καὶ τῆς προτέρας κακίας ἀντείχοντο· ἀλλὰ καὶ νομικού γράμματος ὁδηγοῦντος αὐτοὺς πρὸς τὴν πνευματικωτέραν διά νοιαν, ἐκεῖνοι κτηνώδεις ὄντες τῷ φαινομένη προσ έκειντο, μόνῃ τῇ αἰσθήσει δουλεύοντες· εἰ ἐὲ καὶ παρὰ τῶν προφητῶν ὠνειδίζοντο, διὰ τὸ σκληροκάρδιον αὐτῶν καὶ ἀκαμπὲς οὐκ ἐπείθοντο, ποτὲ δὲ καὶ ἀπέκτεινον. Εδόκει τοίνυν τὸ ἀνθρώπινον τραύμα ἀνίατον, καὶ ἡ πληγὴ ἀθεράπευτος· διὸ καὶ χρεία ἐγένετο ἐμπειροτέρου θεραπευτοῦ σὺν δραστικοτέ ροις φαρμάκοις, καὶ ἰατρείας τῆς μείζονος. δ. Τίς δ' ἕτερος ὑπῆρχε τοιοῦτος ἰατρὸς δοκιμώτατος καὶ θεραπευτής ακριβέστατος, ἀλλ᾽ ἢ μόνος αὐτὸς ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ καὶ Λόγος ὁ ἐνυπόστατος; καὶ τοίνυν οὗτος, δι' οὗ καὶ ὁ Πατήρ ὡς Δημιουργού τὸν ὅλον κόσμον καὶ τὸν ἄνθρωπον συνεστήσατο, καὶ ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι παρήγαγε, σὺν τῷ παναγίῳ καὶ ζωοποιῷ αὐτοῦ Πνεύματι· διὰ γὰρ τούτου ζωοποιοῦνται τὰ ζῶντα, καὶ ἀῤῥήτῳ δυνάμει συνέχονται. Ὁ αὐτὸς πάλιν ἐκπεσόντα τοῦ εὖ εἶναι τὸν ἄνθρωπον εἰς τοῦτο ἀνεκαλέσατο· ὅπως δὲ τὴν ἀνάκλησιν ἐποιήσατο ἀναπλάσα; ὁ Λόγος καὶ Θεὸς ἐν ἑαυτῷ τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν, καὶ οὕτως ἀνορθωσά. μενος, προϊὼν ὁ Λόγος διδάξει κατὰ καιρὸν τὸν προσ ήκοντα. Νῦν γὰρ προηγούμενος ἐστιν ὁ τρόπος τῆς ἐν τῷ πρώτῳ Ἀδὰμ οἰκονομίας τοῦ Θεοῦ πάσης, καὶ τίς ὁ παράδεισος καὶ ἡ τρυφή, καὶ ὅπου πεφύτευται, καὶ τίνα τὰ ἐπιτεταμμένα φυτά, ποῖον δὲ τὸ κεκωλυμμένον· καὶ ποῖος ἐπλάσθη τὸ κατ' ἀρχὰς ὁ Αδάμ, καὶ τί ἄρα τούτῳ ἐπισυμβέβηκε· καὶ ὅπως ὑπέπεσε τῇ παρακοῇ, καὶ εἴ τι τούτοι; ἐμπεριέχεται ἕτερον. Οὕτω γὰρ ὁδῷ προβαίνοντες, καὶ τῇ δεούση ἀκολουθία Επόμενοι, δι' αὐτάκτου τῆς διηγήσεως ἐπὶ τὸν νέον Αδάμ καταντήσομεν,· καὶ τὰ κατ' αὐτὸν ιστορήσομεν, καὶ τὴν δι' αὐτοῦ γενομένην τῆς πεσούσης ἡμῶν φύσεως ἀνόρθωσιν καὶ ἀνάπλασιν. λέγομεν τοίνυν ἐντεῦθεν ἀρχόμενοι. Ῥητέον λοιπὸν ἐν τῷ δευτέρῳ βιβλίῳ περὶ τῆς πνευματικῆς ζωῆς καὶ ἀγγελικῆς τῆς ὑπὲρ φύσιν, ἣν ὁ Χριστὸς εἰσήγαγε· ἀρχὴν αὐθι; ἑτέραν ποιησαμένους τοῦ δευτέρου βιβλίου τὴν πρέπουσαν καὶ ἀφηγητὴν, καὶ τὰ τοῦ δευτέρου Αδάμ, καὶ τῶν καθεξής..JOANNIS DIACONI DE DEI ŒECONOMIA.
Moyses ipse nec prophetæ idem valebant facere: αύτη ἦν ἡ τοῦ Μωσέως ἰσχὺς καὶ τῶν προφητῶν·
'
nec si fecissent, a popularibus idololatris auditi
fuissent. Ideo solis Hebræis aliquatenus Triadis“
mysterium revelatum est, ne in Ægyptiorum polytheismum reciderent. Sed nec præceptis, nec admonitionibus, nec miraculis eo adduci potuerunt
ut solum verum Deum colentes falsos tergiversarentur et malis operibus valedicerent. Et cum legi
scriptæ obtemperando vitam spiritualem sequi possent, pro sua stultitia uni sensibilitati parebant;
a prophetis autem objurgati non res'piscebant,
imo plures ex iis interfecerunt. Iline morbus et
vulnera quibus homines laborant omni remedio
resistere videntur. Ad doctiorem igitur medicum
et ad efficaciora remedia, imo ad majorem medicinam refugiendum est.
ἀλλ᾽ οὐδ' ἂν οἱ πολλοὶ προσεδέξαντο τούτους, κατεί
δωλοι πάντη τυγχάνοντες. Διὰ τοῦτο τοῖς ῾Εβραίοις
καὶ μόνοις καὶ οὐδ᾽ αὐτοῖς φανερῶς ἀνεκαλύφθη τὸ
τῆς Τριάδος μυστήριον, ἵνα μὴ Τριάδα ἐνωτισάμενοι, εἰς τὴν Αἰγυπτιακὴν αὖθις μεταστραφώσι πολυ
θεΐαν· εἴ τινες καὶ μετὰ τοσαύτης διδασκαλίας, καὶ
παραινέσεως, καὶ τὰ τηλικαῦτα τεράστια, συχνάκις
πρὸς εἰδωλολατρείαν ἑτρίποντο, καὶ τῆς προτέρας
κακίας ἀντείχοντο· ἀλλὰ καὶ νομικού γράμματος
ὁδηγοῦντος αὐτοὺς πρὸς τὴν πνευματικωτέραν διάνοιαν, ἐκεῖνοι κτηνώδεις ὄντες τῷ φαινομένη προσ
έκειντο, μόνῃ τῇ αἰσθήσει δουλεύοντες· εἰ ἐὲ καὶ
παρὰ τῶν προφητῶν ὠνειδίζοντο, διὰ τὸ σκληροκάρ
διον αὐτῶν καὶ ἀκαμπὲς οὐκ ἐπείθοντο, ποτὲ δὲ καὶ
ἀπέκτεινον. Εδόκει τοίνυν τὸ ἀνθρώπινον τραύμα
ἀνίατον, καὶ ἡ πληγὴ ἀθεράπευτος· διὸ καὶ χρεία ἐγένετο ἐμπειροτέρου θεραπευτοῦ σὺν δραστικοτέ
ροις φαρμάκοις, καὶ ἰατρείας τῆς μείζονος.
4. Quis autem est hic, quem quærimus, medicus artis suæ peritissimus, et qui optime curat,
nisi filius Dei et Verbum substantiale, per quod
Pater totum 'mundum hominemque ipsum creavit?
- qui omnia éx nihilo produxit, cooperante saucto ac
viviûico Spiritu? Per ipsum enim quæ vivunt vividentur et vi inelabili gubernantur. Idem et hominem e beatitudinis statu delapsum regeneravit;
hancque regenerationem Verbum ac Deus ita effeet, ut naturain humanam in seipso producendo
in posterum tempore opportuno sese manifestave
rit. Nunc enim quaritur qualem primo Adamo
dispensationem implicuerit; ubi paradisus cumi
delíciis suis, et quibus plantis consitus fuerit;
quidnam a Deo vetitum sit; qualis a principio
Adamus creatus fuerit, et quid ipsi acciderit;
quomodo tentationi succubuerit et quid inde pervenerit. Sic enim procedentes et ordini methodico
insis:entes novum Adamum inveniemus et naturæ
humanæ delapse regenerationem verificabimus. Ilinc
“igitur exor»i loquimur.
δ. Τίς δ' ἕτερος ὑπῆρχε τοιοῦτος ἰατρὸς δοκιμώ
τατος καὶ θεραπευτής ακριβέστατος, ἀλλ᾽ ἢ μόνος
αὐτὸς ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ καὶ Λόγος ὁ ἐνυπόστατος;
καὶ τοίνυν οὗτος, δι' οὗ καὶ ὁ Πατήρ ὡς Δημιουργού
τὸν ὅλον κόσμον καὶ τὸν ἄνθρωπον συνεστήσατο,
καὶ ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι παρήγαγε, σὺν τῷ
παναγίῳ καὶ ζωοποιῷ αὐτοῦ Πνεύματι· διὰ γὰρ
τούτου ζωοποιοῦνται τὰ ζῶντα, καὶ ἀῤῥήτῳ δυνάμει
συνέχονται. Ὁ αὐτὸς πάλιν ἐκπεσόντα τοῦ εὖ εἶναι
τὸν ἄνθρωπον εἰς τοῦτο ἀνεκαλέσατο· ὅπως δὲ τὴν
ἀνάκλησιν ἐποιήσατο ἀναπλάσα; ὁ Λόγος καὶ Θεὸς ἐν
ἑαυτῷ τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν, καὶ οὕτως ἀνορθωσά.
μενος, προϊὼν ὁ Λόγος διδάξει κατὰ καιρὸν τὸν προσ
ήκοντα. Νῦν γὰρ προηγούμενος ἐστιν ὁ τρόπος τῆς
ἐν τῷ πρώτῳ Ἀδὰμ οἰκονομίας τοῦ Θεοῦ πάσης, καὶ
τίς ὁ παράδεισος καὶ ἡ τρυφή, καὶ ὅπου πεφύτευ
ται, καὶ τίνα τὰ ἐπιτεταμμένα φυτά, ποῖον δὲ τὸ
κεκωλυμμένον· καὶ ποῖος ἐπλάσθη τὸ κατ' ἀρχὰς ὁ
Αδάμ, καὶ τί ἄρα τούτῳ ἐπισυμβέβηκε· καὶ ὅπως
ὑπέπεσε τῇ παρακοῇ, καὶ εἴ τι τούτοι; ἐμπεριέχεται
ἕτερον. Οὕτω γὰρ ὁδῷ προβαίνοντες, καὶ τῇ δεούση
· ἀκολουθία Επόμενοι, δι' αὐτάκτου τῆς διηγήσεως ἐπὶ τὸν νέον Αδάμ καταντήσομεν,· καὶ τὰ κατ' αὐτὸν
ιστορήσομεν, καὶ τὴν δι' αὐτοῦ γενομένην τῆς πεσούσης ἡμῶν φύσεως ἀνόρθωσιν καὶ ἀνάπλασιν.
λέγομεν τοίνυν ἐντεῦθεν ἀρχόμενοι.
Primum autem hunc operis librum ita concludit auctor, propunens secundi argumentum.
Sermo de cætero in secundo libro babendus erit
de vita spirituali, angelica, supernaturali, quam
Christos introduxit. Tum secundi libri novum
initium sub commentarii forma faciendum erit,
ubi, quod ad secundum Adamum spectat, expopemus.
Ῥητέον λοιπὸν ἐν τῷ δευτέρῳ βιβλίῳ περὶ τῆς
πνευματικῆς ζωῆς καὶ ἀγγελικῆς τῆς ὑπὲρ φύσιν,
ἣν ὁ Χριστὸς εἰσήγαγε· ἀρχὴν αὐθι; ἑτέραν ποιησαμένους τοῦ δευτέρου βιβλίου τὴν πρέπουσαν καὶ
ἀφηγητὴν, καὶ τὰ τοῦ δευτέρου Αδάμ, καὶ τῶν
καθεξής..
col. 1297–1298page 4 of 7
Addenda ad Joannem Euchaitensem ex vita sanctæ Eusebiæ fragmentumOrdo Rerum
PG 120:1297Ἔτι δὲ πλῆρες ἡμερῶν τῶν τοῦ πνεύματος, καὶ μέντοι καὶ τῶν τοῦ σώματος, μετά μεγάλων ελπί δων, καὶ λαμπρῶν ἐκδημεί, παρ' ἐκείνου τὰ γέρα, τῶν ὑπὲρ ἐκείνου κινδύνων τε καὶ πόνων κομιου μένη, καὶ τῆς κάτω πατρίδος καὶ βασιλείας, ὧν ἑστέρητο δι' αὐτὸν, τὴν οὐράνιον πόλιν ἀξιοπρεπῶς ἀντιληψομένη, καὶ τὴν ἐκεῖ δόξαν καὶ βασιλείαν τὴν ὄντως ἀσάλευτον καὶ ἀνεπηρέαστον ἀϊδίως σὺν ἐκείνῳ κληρονομήσουσα. Ενθα καὶ νῦν τὴν πρὸς πάντας μάρτυρας ἔχει κοινωνίαν καὶ συναυλίαν, τῆς αὐτῆς αὐτοῖς ἀπολαύουσα τρυφῆς καὶ μακαριότητος, διά σε τὰ φίλτρα τὰ πρὸς αὐτοὺς, καὶ τοὺς καλοὺς ἀρα βῶνας, οὔ; ἐντεῦθεν προκατεβάλετο. Καὶ ὅτι καὶ αὐτὴ μάρτυς ἄντικρυς, τῶν εἰς τὸ σῶμα δίχα ποι νῶν, ὃς οὐδὲ αὐτὰς ἡ ἀήττητος επαγομένας ἂν παρο ητήσατο.+1207
ORDO RERUM QUA IN HOC TOMO CONTINENTUR.
ADDENDA.
EX VITA SANCTE EUSEBIE FRAGMENTUM.
(Apud Leonem Allatium De utriusque Ecclesiæ in dogmate de Purgatorio consensione, p. 754.)
'
Sed jam plena dierum spiritus, imo etiam et corporis, magna atque apertissima concepta spe,
vita excedit, ab illo, discriminum ac laborum pro
eo susceptorum præmia relatura, et loco terrenæ
patrim regnique, quibus causa illius spoliata fuerat.
coelestem civitatem, uti par erat, receptura, et gloriæ quæ ibi est et regni, quod dimoveri non potest,
neque perturbari, sempiterne una cum illo bæres
futura. Ubi nunc quoque martyrum omnium communione, et cobaltatione fruitur, earumdem cum
illis deliciarum et beatitudinis particeps facta, tum
propter in eosdem ɔmorem, et arrhabones bonos,
quos bic sibi præparaverat, tum quod ipsa æque
atque illi martyr fuit, pœnas tantummodo si excipias corporis, quas mihilominus illa insuperabilis,
si illatæ fuissent, non aufugisset.
Ἔτι δὲ πλῆρες ἡμερῶν τῶν τοῦ πνεύματος, καὶ
μέντοι καὶ τῶν τοῦ σώματος, μετά μεγάλων ελπί
δων, καὶ λαμπρῶν ἐκδημεί, παρ' ἐκείνου τὰ γέρα,
τῶν ὑπὲρ ἐκείνου κινδύνων τε καὶ πόνων κομιου
μένη, καὶ τῆς κάτω πατρίδος καὶ βασιλείας, ὧν
ἑστέρητο δι' αὐτὸν, τὴν οὐράνιον πόλιν ἀξιοπρεπῶς
ἀντιληψομένη, καὶ τὴν ἐκεῖ δόξαν καὶ βασιλείαν τὴν
ὄντως ἀσάλευτον καὶ ἀνεπηρέαστον ἀϊδίως σὺν ἐκείνῳ
κληρονομήσουσα. Ενθα καὶ νῦν τὴν πρὸς πάντας
μάρτυρας ἔχει κοινωνίαν καὶ συναυλίαν, τῆς αὐτῆς
xal
αὐτοῖς ἀπολαύουσα τρυφῆς καὶ μακαριότητος, διά
σε τὰ φίλτρα τὰ πρὸς αὐτοὺς, καὶ τοὺς καλοὺς ἀρα
βῶνας, οὔ; ἐντεῦθεν προκατεβάλετο. Καὶ ὅτι καὶ
αὐτὴ μάρτυς ἄντικρυς, τῶν εἰς τὸ σῶμα δίχα ποι
νῶν, ὃς οὐδὲ αὐτὰς ἡ ἀήττητος επαγομένας ἂν παρο
ητήσατο.
ORDO
RERUM
ANONYMUS.
Commentarius prævius.
CAPUT PRIMUM. Nascitur S. Nilus. Magnum in ipsa
adolescentia in virtutibus et scientiis progressum facit.
Variis tentationibus a dæmone appetitur; fit monachus.
Cap. 11. In cœnobinm admissus, vixque habitum
nactus, destinatur alteri monasterio prælatus, sed sollicite filain cæterasque dignitates refugit, abstinentiæ et
humilitati studens. Prophetis spiritu claret. Ad cellam
solitariam se recipit.
Cap. III. S. Nilus jejuniis vigiliisque carnem domat
et spiritul subjicit: varie orationes occupationesque
diurnas dividit ad vitandum tædium: antiquorum Patrum singulas vivendi normas experitur; jejunia el mortificationes usque ad stuporem colit, varieque a dæmone
tentatus in morbum incidit.
Cap. IV. Ad cœnobium æger reductus, convalescit,
rursumque ad speluncam reversus a diabolo graviter
fuste vulneratur, quo malo prodigiose sanatur. Stephanum vitæ monastica, institutis instruit.
Cap. V.
Georgium virum nobilem Rossanensem
post varias probationes in disciplinam recipit S. Nilas;
miranda illius bumilitas propriæque voluntatis abdicatio,
et sanctus obitus.
Cap. VI. — S. Nilas gloriæ suique contemptor Capiscam, suum olim magistrum, ad despectum divitisrum
hortatur; fraires oratione contra dæmonis insidias munit; avari præpositi bona sibi testamento legaţa pauperibus elargitur; parthenonem restaurat; populi turbam
fugit.
Cap. VII.
Propositas sibi ex sacris Litteris quæstiones resolvit; com Judæo agere de Deo recusat;
habitum monasticum irridentibus ultionem divinam prædicit.
Cap. VIII. S. Nilus fugitans adulationis Eupraxium
Calabria præfectum increpat; testamento legata bona
administrare recusat; plures demoniacos liberat.
Cap. IX.
Popularibus suis Rossanensibus rebellionis poenas imminentes deprecatur; ex vulnere sanatur;
oblatas pecunias recusat; ad divitiarum contemplum et
solitudinem cubicularium imperatoris hortatur.
Cap. X. Insidias a dæmone structas et episcopatuin
Rossanensem sibi destinatum fuga declinat S. Nilos;
archiepiscopo suo arquiescere suo consilio nolenti mortem funestam prædicit, etc.
Cap. XI.
Ad monasterium Casinense profectus,
col. 1299–1300page 5 of 7
Cap. XV. Videns gioriam Dei, quam in se
tionem senserit.
festive ab abbate Aligerno excipitur, et monachos va
riis infirmitatibus liberat.
Cap. XII.
Abara viduæ filii mortem et ducatus
amiſsionem vaticinatur; malum bono remunerat; disso
lutis monachis po nas imminentes minatur.
Cap. XIII. Abbatiam Vallis-Lucil relinquit; feminas
nonnisi coactus ad colloquium admittit; Romam pro
feclus pro Joanne antipapa apud pontificem et impera
torem deprecatur.
Cap. XIV. - Stephani pius obitus. 8. Nilus, ne sibi
bonores deferantur, studiose cavet et monasterium ideo
relinquens Romam tendit; sancte moritur et a suis cum
magno luctu sepelitur.
Cap. XVI. Secundum naturam Deum solum
lem esse.
Cap. XVII. Timorem generare charitatem, et illa
eradicare timorem ex anims, manereque in ipsa,
sit sanctus divinusque Spiritus.
Cap. XVIII. Qualem oporteat esse monachum,
ejus actio, et qui ascensus.
Cap. XIX. De intellectual revelatione functionum
divini luminis, deque divina et quæ animo cernitur
actione illos vitæ, quæ cum virtute transigitur.
Cap. XX. Solum ils perspectas et manifestas, ease
res divinas, quibus per communionem sancti Spiritus
totis totus unſtus est Deus.
Cap. XXIII.
Cap. XXI. Ad quemdam discipulum adbortatio. 558
Cap. XXII.-Oranes sanctos Hluminates illustrari,
videreque gloriam Dei, quatenus eam a natura humana
videri fas est.
Gratiarum actio pro exsilio, et smili
ctionibus, quas in persecutione sua pertulit..
Cap. XXIV.Supplex ad Deum precatio pro auxilio
impetrando.
Cap. XXV.
Quædam theologien. Mentam a sordibus
motionum cum ratione pugnantium expurgatam, Dean
invisibilem et a concretione materiæ liberum aspicers.
Cap. XXVI. Desiderium et amorem erga Deum
quemvis amorem, et quodvis' desiderium transcendera,
mentemque purgatorum in lumen Del immersam, diyi
nam naturam induere, indeque Christi mentem, seu sen
sum appellari.
PROLOGUS ad Passionem SS. Rufi et Respicii.
PROLOGUS ad Vitam S. Joannis Chrysostomi.
HISTORIA BYZANTINA. (Exstat tomo CIX, inter
Scriptores post Theuphanem.)
EPISTOLA ad Leonem Grammaticum.
Notitia.
Testimonia de Epiphanio.
SERMO de Vita B. Virginis Deiparæ.
SERMO de Vita S. Andrea.
ENARRATIO SYRIÆ, ad modum descriptionis.
DE RELIGIONE CHRISTIANA libellus.
CONSTITUTIONES SYNODALES (Memorantur tan
turm).
RESPONSIONES de Nuptiis prohibitis (Memorantur
tantum).
Notitia.
eat.
Præfatio Jacobi Pontani.
Gap. XXXI.
merito intelligi
imaginem esse.
Epilogus orationum ad Lectorem.
Cap. XXXH.
Subtilitates theologicæ. Qui noa videt
CAPUT PRIMUM.— Precatio mystica, qua Spiritus sanctus
invocatur.
Cap. II. De divina illustratione et illuminatione
Spiritus sancti.
Cap. III. Quomodo Pater/hic immutatus purgatus
que, arctissime cum Deo conjunctus sit, et qualis ex
quali evaserit, Verba ejus in hoc capite ad Deum amoris
plena demonstrant. Ad extremum theologice de angelis
disserit. Principio orationis, more justorum, accusator
sui est.
Cap. IV. De vero monacho et ejus officio.
Cap. V.
Doctrina ad monachos. Qualem fidem quis
erga Patrem suum'spiritualem gerere debeat.
Cap. VI. Præceptiones quibus tiro monacbus ad
perfectionem status sui contendere docetur.
Cap. VII.
Amorem suum erga Deum declarat. 518
Cap. VIII. — Quibus manifestetur Deus, et in quibus
per observationem mendatorum ejus, boni habitus insit.
Cap IX. Spiritus sancti compotem, sh ejusdem
lumine rapi, et supra omnes perturbationes ferri, nec
earum contactu lædi.
Cap. X. Tristitiam ex obitu charorum etiam robu
stiores attingere.
Cap. XI. Deum sibi sicut Paulo et Stephano apo
stolis visum cum stupore commemorat.
Cap. XII.
De unitate omnimoda sprovrocrátov Dei
Cap. XXVII. Confessio gratiæ donorum Dei, et
quomodo in Patre hæc scribente Spiritus sanctus opera
tus fuerit. Item a Deo parænesis quid ad salutem obli
nendam faciendum sit.
Cap. XXVIII. Gratiarum actio ad Deum pro acce
plis ab eo beneficiis, et in quæstione positum, quam
obrem perfecti a dæmonibus tentari permittantur. De
scriptio renuntiantium mundo, et institutio, in persona
Lai.
Cap. XXIX.-Qui per communionem sancti Spiritus
Dao jam conjuncti ex hac luce discedunt, eos illic in
omnem æternitatem cum eo victuros. Aliter se in bac
vita habentibus, tum secus.oveaturum.
Cap. XXI.. Melius esse bene regi, quam regere
invitos. Nullum enim capi emolumentum, si quis alied
servare studeat, et se per illorum præfecturam perditum
Quid sit illud: Secundum imaginem, et
hominem prototypi similitudinem, ses
lamen gloris Del, cæco infeliciorem esse.
Cap. XXXIII. Confessio precationi conjuncta, et de
copula sancti Spirilus cum perturbationum vacuitate. 584
Cap. XXXIV. De inteligibili paradiso splendida
commentatio, et de ligno vitæ la eodem.
Cap. XXXV. Guilibet homini propter divinas leget
injuriose et contumeliose tractato, eam ipsam ignomi
niam honori et ornamento esse.
Cap XXXVI. Spiritu sancto in nobis fulgents,
omnes non reclas animi motionea fugari: eodemque ra
dios contrahente, ab his, et a pravis cogitationibus nos
infestari.
Qnædam theologumena.
Cap. XXXVII.
Cap. XXXVIII. Precatio ad Deum supplex simul,
et gratiarum actoria de beneficiis in se coltatis.
Cap. XXXIX.- Qui Deum desiderat, odit mendam.
Cap. XL.
Gratiarum actio ad Deum pro acceptis
beneficiis.
DE ALTERATIONIBUS ANIMÆ ET CORPORIS. I
Appendix ad Symeonem Juniorem.
Notitia.
lalis.
Cap. XIII.
Ad pornitentiam cohortallo, et quomodo
voluntas carnis, voluntati spiritus copulata, hominem
Deo simi em reddat.
Cap XIV. Gratiarum actio ad Deum, propter dona
quibus ab eo dignatus est.
col. 1301–1302page 6 of 7
PG 120:1301ΧΙΧ.MICHAEL CERULARIUS PATRIARCHA CP.
Notilia.
XV. In sanctum Gregorium Theologum.
XVIIn magnum Basilium.
XVII. — In tres simul.
HOMILIA in festo Restitutionis imaginum.
XVIII. In sanctum Nicolaum.
ΧΙΧ.
· In sanctum Constantinum, ad diem Mali viceEDICTUM SYNODALE.
simam primam.
XX. In sanctos Anargyros.
Alia edicta synodalia.
In funera Chrysostomi et Adelphi
histo
riam.
DECRETUM de sacerdotis uxore adulterio polluta.750
- In archangelum Michaelem.
EPISTOLÆ.
In complexum Petri et Pauli.
In Salvatorem.
1.- Epistola Dominici patriarchæ Venetiarum ad
Antiochim patriarcham.
densi.
SAMONAS GAZENSIS EPISCOPUS.
Notitia.
Michael Cerularius patriarchæ Antiochiæ.
Petri Antiochia patriarchæ dissertatio eo tempore scripta quo advenit Italus Argyrus ut nostra reprehenderet.
V. Michael Cerularius ad Petrum Antiochenum. 815
II... Petrus patriarcha Antiochiæ archiepiscopo GraXXVI.
XXV. In sanctum Paulum dictantem et Lucam Timotheumque adstantes et scribentes.
Programma in Dormitionis sermonem. 1140
Programma ad sermonem de angelis. 1142
XXVIII. In sermones Theologi non agnitos.
Programma in leges.
In Litittum evangelicum carmen.
In Crucifixum aureum.
- Contra reprehensorem iambi.
Adversus intempestive versificantes. 1150
Epitaphici versus in dilectum Michaelem
diaconum.
Epitaphium in Primicerium.
DE SACRAMENTO ALTARIS.
Epitaphium in Cartophylacem.
XXXVII. In vestarcham Andronicum versus epitaLEO ACHRIDANUS.
pbici.
Alii in eumdem versus.
Notitia.
RPISTOLA AD JOANNEM TRANENSEN.
- In cœmeterium.
NICETAS PECTORATUS.
XXXIX. In sui ipsius tumulum.
XI.. - Aliud carmen.
XLII.Epigramma in Platonem et Plutarchum. 1156
Ta quotidianam sanctæ Sophiæ litur1156
Notitia.
giam.
Aliud.
Notitia altera.
XLV.· In auream bullam Laure.
Monitum ad tres Centurias asceticas.
In ipsius domum cum eum venditam deserait.
PRACTICORUM CAPITUM Centuria prima.
Quando domum recuperavit.
PHYSICORUM CAPITUM Centuria secunda.
XLVIII. In sanctos Patres in historiis memoratos,
inter quos ipse Theodoretus.
GNOSTICORUM CAPITUM Centuria tertia.
In Laura regulam.
In eum qui proprium chirographum dilaceraDE SALUTATIONE MANUALI.
verat.
In idem chirographum recollectum.
LIBELLUS CONTRA LATINOS.
In injuriosa scripta contra regem et patriar
cham.
Hujus libri refutatio, auctore card. Humberto.
- Quando primum ad regum agnitionem veCARMEN IAMBICUM in Symeonem Juniorem. 1059
nit.
In reginss.
JOANNES BUCHAITARUM METROPOLITA.
Notitia.
Notitia ex Fabricio.
In thecam pretiosa crucis Christi.
CAPUT PRIMUM.
Dorothei natales, fuga, monachatus,
sacerdotium.
proponit.
Cap. II. Exstases patitur, et divinitus jussus exstruit
· In Dominicum sanguinem.
monasterium ac templum.
Cap. III. — Miracula et mors sancti.
In duos sanctos Theodoros.
SERMO in SS. Deipara Dormitionem.
In memoriam sanctorum Sergii et Bacchi cum
etiam dona misit.
LVI. In regis imaginem Euchaitis exsistentem. 1171
In sanctum Theophylactum.
Enigma in navigium ex alio.
LX. In eum qui idem aliis verbis, quasi aliud quid.
· In Deiparam, ut in sompis revelata est. 1174
In eamdem.
LXV. In quemdam ad honores subito elevatum. 1174
LXVI. In tumulum.
VERSUS IAMBICI in principalium festorum pictas in
- În sebedum.
tabulis historias.
Epistola nuncupatoria.
LXVIII. la fluentem aquam.
LXIX. In signum ex cinnabari schedorum.
Monitum lectori.
- In tropeophorum.
Versibus iambicis Commentarius in pictas festorum
tabulas.
LXXI. In eumdem.
LXXII. Alternantes versus in incorporalem angeI
Programma in totam librum.
lam.
I. In sanctam Christi Nativitatem.
Alii in eumdem.
· In orationem jacentis sub pedibus Christi
In sacrum Christi Baptisma.
regis.
In sanctam Christi Transfigurationem.
· Tanquam a Deipara.
- In resurrectionem Lazari.
Tanquam a Præcursore.
V. In Palmas.
Tanquam a Christo.
In sanctam Christi crucifixionem.
LXXVIII. Alii ad Salvatorem tanquam ex rege. 1178
< VII.
In Deiparam lacrymantem.
In coronatos a Cbristo.
nem.
In sacram vivificamque Christi Resurrectio.
In regis tumulum epitaphium,
'1131
- Alii versus tanquam regis.
JX.
In Contrectationem.
LXXXII. - Aliud.
In sanctam salutaremque Ascensionem.
Aliud.
- In sacram Pentecosten.
LXXXIV. - Aliud.
II. — In Eliam a corvo nutritum.
LXXXV. Ia trium sanctorum imaginem, quam sancto
XIII. In sancti Pauli et Chrysostomi historiam. 1154
XIV. In sancum Joannem Chrysostomum.
Gregorio dederat.
LXXXVI. — In imaginem regts et patriarchæo.
col. 1303–1304page 7 of 7
In secundum sermonem in Tropæopho
ORDO RERUM QUÆ IN HOC TOMO CONTINENTUR.
LXXXVII. - In Danielem prophetam.
LXXXVIII. Pro semetipso ad Christum.
1.XXXIX. De semetipso ad Christum.
In semetipsum.
XCI. In seipsum.
XCII.Palinodia super his post ordinationem.
XCIII. In Nomophylacis novellam.
Dominica tertia Lucæ,- Post Ascensionem. 12:2
primum.
Dominica XII Matthæi
Vox tertia. Matutinom
Dominica quinta Lucæ.
Post Ascensio
neill.
rum.
XCV.Com a scriptura chronographi destitit.
XCVI. In Menæa Euchaitis data.
Dominica tertia Matthæi.
Matutinum tertium.
V. Dominica sexta Matthæi. – Vox prima. Matutinum
Vox secun'a
sextum.
XCVII.· In eadem.
In correctos libros.
In apostolos.'
In angelum extra portam stantem.
In tertiam jejuniorum hebdomadem et in crucis
adorationem.
VII. Dominica omnium sanctorum.
In baptismum Christi versus heroici.
la quemdam monachum silentem.
In sanctissimain Deiparam versus
iam
bici.
CIV. In Dominicas festivitates.
Monitum
In sacrum Pascha.
Addenda ad Joannem Euchaitensem. Fragmentum ex
Notitia.
Vita sancta Eusebiæ.
Parisiis.
Ex typis L. MIGNE.