Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
col. 139–140page 1 of 3
PG 123:139ΘΕΟΦΥΛΑΚΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΕΙΣ ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ. ΒΙΟΣ ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΟΥ ΜΑΤΘΑΙΟΥ ΚΑΤΑ ΣΩΦΡΟΝΙΟΝ. Ματθαῖος, ὁ καὶ Λευὶς, ἀπόστολος ἀπὸ τελωνῶν, ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ πρῶτος διὰ τοὺς ἐκ περιτομής πιστεύσαντας Εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ, γράμμασιν καὶ βή μασιν 'Εβραϊκοῖς συνέταξεν, ἀγνοουμένου τοῦ μετά ταῦτα εἰς Ἑλληνικὸν τοῦτο μεταφράσαντος. Τὸ δὲ Εβραϊκὸν ἄχρι τήμερόν ἐστιν ἐν τῇ Βιβλιοθήκη Και σαρείας τῆς παρὰ Παμφίλου μάρτυρος περισπουδάστως κατασκευασθείσης. Ἐμοὶ δὲ παρὰ τῶν Ναζωραίων τῶν ἐν Βεροίᾳ τῆς Συρίας τούτῳ κεχρημένων, ἄδεια παρεσχέθη τῆς τούτου μεταγραφής, δι' οὗ ἐστιν ἀκριβῶς πεισθῆναι, ὡς ἔνθα ἂν ὁ εὐαγγελίο τής εἴτε ἐκ προσώπου οἰκείου, εἴτε ἐκ προσώπου τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ Σωτῆρος ταῖς μαρτυρίαις κατακέχρηται τῶν Παλαιῶν Γραφών, μὴ ἀκολουθεῖν τῇ αὐθεντίᾳ τῶν Ἑβδομήκοντα Ερμηνευ τῶν, ἀλλὰ τῇ Εβραϊκῇ, ἀφ' ὧν τὰ δύο ἐστὶν ἐκεῖνα Ἐξ Αἰγύπτου ἐκάλεσα τὸν Υἱόν μου· καὶ ὅτι Ναζωραῖος κληθήσεται. ΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ. Ο α'. Περὶ γενεαλογίας τοῦ Χριστοῦ. β'. Περὶ τῶν Μάγων καὶ τῶν ἀναιρεθέντων παι δων.
ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΕΙΣ ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ.
THEOPHYLACTI
ARCHIEPISCOPI BULGARIE
ENARRATIO IN EVANGELIUM MATTHÆI.
ΒΙΟΣ ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΟΥ ΜΑΤΘΑΙΟΥ
ΚΑΤΑ ΣΩΦΡΟΝΙΟΝ.
SOPHRONIUS DE MATTHEO EVANGELISTA.
Matthaeus, qui et Levis, e publicano apostolus, in Ματθαῖος, ὁ καὶ Λευὶς, ἀπόστολος ἀπὸ τελωνῶν, ἐν
Judæa primus ob eos, qui e circumcisione crediderant in Christum, charactere verboque Hebraico
Evangelium suum scripsit, quod qui postea Græce
transtulerit, ignoratur. In bibliotheca Cæsareæ Pamphyli martyris etiamnum hodie textus ejus Hebraicus studiose servatur. Eum ipsum transeribendi,
mibi copia facta est a Nazarais qui in Berca
Syris habitant, quique illo utuntur inter se. Unde
facile persuadeor, quod ubicunque Evangelista sive
propria sponte, sive ex persona Christi Salvatoris,
testimoniis Veteris Testamenti Scripturarum usus
est, non secutas sit authenticam Septuaginta Interpreum versionem, sed textum Hebraicum. Ut patet
ex hisce locis: Ex Ægypto vocavi Pilium meum,
et Nazaræus vocabitur.
τῇ Ἰουδαίᾳ πρῶτος διὰ τοὺς ἐκ περιτομής πιστεύ
σαντας Εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ, γράμμασιν καὶ βή
μασιν 'Εβραϊκοῖς συνέταξεν, ἀγνοουμένου τοῦ μετά
ταῦτα εἰς Ἑλληνικὸν τοῦτο μεταφράσαντος. Τὸ δὲ
Εβραϊκὸν ἄχρι τήμερόν ἐστιν ἐν τῇ Βιβλιοθήκη Και
σαρείας τῆς παρὰ Παμφίλου μάρτυρος περισπουδάστως κατασκευασθείσης. Ἐμοὶ δὲ παρὰ τῶν Ναζωραίων τῶν ἐν Βεροίᾳ τῆς Συρίας τούτῳ κεχρημένων, ἄδεια παρεσχέθη τῆς τούτου μεταγραφής,
δι' οὗ ἐστιν ἀκριβῶς πεισθῆναι, ὡς ἔνθα ἂν ὁ Εὐαγ
γελιο τής εἴτε ἐκ προσώπου οἰκείου, εἴτε ἐκ προσώπου
τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ Σωτῆρος ταῖς
μαρτυρίαις κατακέχρηται τῶν Παλαιῶν Γραφών, μὴ
ἀκολουθεῖν τῇ αὐθεντίᾳ τῶν Ἑβδομήκοντα Ερμηνευ
τῶν, ἀλλὰ τῇ Εβραϊκῇ, ἀφ' ὧν τὰ δύο ἐστὶν ἐκεῖνα·
Ἐξ Αἰγύπτου ἐκάλεσα τὸν Υἱόν μου· καὶ ὅτι Ναζω
ραῖος κληθήσεται.
ΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ
ΤΟΥ ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ.
SUMMA CAPITUM
ET RERUM EVANGELII SECUNDUM MATTHÆUM.
4. De genealogia Christi.
2. De Magis et infanticidio Herodis.
Ο α'. Περὶ γενεαλογίας τοῦ Χριστοῦ.
β'. Περὶ τῶν Μάγων καὶ τῶν ἀναιρεθέντων παι
δων.
col. 141–142page 2 of 3
PG 123:141γ. Πρώτος Ιωάννης ἐκήρυξε βασιλείαν τῶν οὐ ρανών. 8. Περὶ πειρασμοῦ τοῦ Χριστοῦ. Περὶ τῆς τοῦ Πέτρου, καὶ ᾿Ανδρέου, καὶ τῶν υἱῶν τοῦ Ζεβεδαῖον κλήσεως. ε. Περὶ τῶν μακαρισμῶν. Περὶ τοῦ μὴ φιλονεικεῖν πρὸς τὸν πλησίον. Περὶ τοῦ μὴ μοιχεύειν. Περὶ τοῦ μὴ ἀπολύειν τὴν γυναῖκα. Περὶ τοῦ μὴ ὀμόσαι όλως. Περὶ τοῦ τὰς ὕβρεις ἀνέχεσθαι, καὶ ἀντιστῆναι τῷ πονηρῷ. Περὶ τοῦ ἀγαπᾷν τοὺς ἐχθρούς. ς'. Περὶ ἐλεημοσύνης, προσευχῆς, καὶ νηστείας. Περὶ τοῦ καταφρονεῖν τῶν τοῦ κόσμου. ζ. Περὶ τοῦ κρίνειν μηδένα. Περὶ τοῦ αἰτεῖν καὶ ζητεῖν. Περὶ τοῦ προσέχειν ἀπὸ τῶν ψευδοπροφητῶν. η. Περὶ τοῦ λεπρού. Περὶ τοῦ ἑκατοντάρχου. Περὶ τῆς πενθερᾶς Πέτρου. Περὶ τῶν ἰαθέντων ἀπὸ ποικίλων νόσων. Περὶ τοῦ μὴ ἐπιτρεπομένου ἀκολουθεῖν. Περὶ τῆς ἐπιτιμήσεως τῶν ὑδάτων. Περὶ τῶν δαιμονιζομένων, ὧν τὰ δαι μόνια εἰς τὴν ἀγέλην των χοίρων ἐξεβλήθη. Θ. Περὶ τοῦ παραλυτικού. Περὶ τοῦ Ματθαίου. Περὶ τοῦ Σωτήρος μετὰ τῶν τελωνῶν ἐσθίοντος. Περὶ τῆς θυγατρὸς ἀρχισυναγώγου. Περί τῆς αἱμορροούσης. Περὶ τῶν δύο τυφλών. Περὶ τοῦ δαιμονιζομένου κωφοῦ. ι'. Περὶ τῆς τῶν ἀποστόλων διαταγής. ι'. Περὶ τῶν ἀποσταλέντων παρὰ ᾿Ιωάννου. ιβ. Περὶ τῶν μαθητῶν τοῖς Σάββασι τιλλόντων στάχυας. Περὶ τοῦ ξηρὰν ἔχοντος τὴν χεῖρα. Περὶ τοῦ δαιμονιζομένου τυφλοῦ καὶ κωφοῦ. Περὶ τῶν αιτούντων σημεῖον. Περὶ μητρὸς καὶ ἀδελφῶν. ιγ. Περὶ τῶν παραβολῶν τοῦ σπείραντος καὶ τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν. ιδ. Περὶ Ἰωάννου καὶ Ηρώδου. Περὶ τῶν σ' ἄρ των καὶ τῶν β' ιχθύων. Περὶ τοῦ ἐν θαλάσσῃ περιπάτου τοῦ Ἰησοῦ. κ'. Περὶ τῆς παραβάσεως τῆς ἐντολῆς τοῦ Θεοῦ διὰ τὴν παράδοσιν τῶν ἀνθρώπων. Περὶ τῆς Χαναναίας. Περὶ τῶν θεραπευθέντων όχλων. Περὶ τῶν ἑπτὰ ἄρτων. ις. Περὶ τῆς ζύμης τῶν Φαρισαίων. Περὶ τῆς ἐν Καισαρείᾳ ἐπερωτήσεως. Περὶ τῆς ἐπιτιμήσεως τοῦ Πέτρου, ὅπως μὴ Χριστὸς πάθῃ. 15. Περὶ τῆς μεταμορφώσεως τοῦ Χριστοῦ. Περὶ τοῦ σεληνιαζομένου. Περὶ τῶν αἰτούντων τὰ δίδραχμα. τη'. Περὶ τῶν λεγόντων, τις μείζων. Περὶ τοῦ μὴ σκανδαλίζειν. Περὶ τῶν γ' προβάτων παρα βολή. Περὶ τῆς ἐλέγξεως τοῦ πλησίου. Περὶ τῆς δυνάμεως τοῦ δεῖν καὶ λύειν. Περὶ τοῦ ὀφείλοντος μυρία τάλαντα. ι. Περὶ τῶν ἐπερωτώντων, εἰ ἔξεστιν ἀπολῦσαι τὴν γυναῖκα. Περὶ τοῦ ἐπερωτήσαντος πλου σίου τὸν Ἰησοῦν. κ. Περὶ τῶν μισθουμένων έργατῶν. Περὶ τῶν υἱῶν τοῦ Ζεβεδαίου. Περὶ τῶν δύο τυφλών.
SUMMA CAPITUM.
γ. Πρώτος Ιωάννης ἐκήρυξε βασιλείαν τῶν οὐ- 3. Joannes Baptista primus regni caleais preco.
ρανών.
8. Περὶ πειρασμοῦ τοῦ Χριστοῦ. Περὶ τῆς τοῦ
Πέτρου, καὶ ᾿Ανδρέου, καὶ τῶν υἱῶν τοῦ Ζεβε
δαίον κλήσεως.
ε. Περὶ τῶν μακαρισμῶν. Περὶ τοῦ μὴ φιλονει
κεῖν πρὸς τὸν πλησίον. Περὶ τοῦ μὴ μοιχεύειν.
Περὶ τοῦ μὴ ἀπολύειν τὴν γυναῖκα. Περὶ τοῦ
μὴ ὀμόσαι όλως. Περὶ τοῦ τὰς ὕβρεις ἀνέχε
σθαι, καὶ ἀντιστῆναι τῷ πονηρῷ. Περὶ τοῦ
ἀγαπᾷν τοὺς ἐχθρούς.
ς'. Περὶ ἐλεημοσύνης, προσευχῆς, καὶ νηστείας.
Περὶ τοῦ καταφρονεῖν τῶν τοῦ κόσμου.
ζ. Περὶ τοῦ κρίνειν μηδένα. Περὶ τοῦ αἰτεῖν καὶ
ζητεῖν. Περὶ τοῦ προσέχειν ἀπὸ τῶν ψευδοπροφητών.
η. Περὶ τοῦ λεπρού. Περὶ τοῦ ἑκατοντάρχου.
Περὶ τῆς πενθερᾶς Πέτρου. Περὶ τῶν ἰαθέντων
ἀπὸ ποικίλων νόσων. Περὶ τοῦ μὴ ἐπιτρεπο
μένου ἀκολουθεῖν. Περὶ τῆς ἐπιτιμήσεως τῶν
ὑδάτων. Περὶ τῶν δαιμονιζομένων, ὧν τὰ δαιμόνια εἰς τὴν ἀγέλην των χοίρων ἐξεβλήθη.
Θ. Περὶ τοῦ παραλυτικού. Περὶ τοῦ Ματθαίου.
Περὶ τοῦ Σωτήρος μετὰ τῶν τελωνῶν ἐσθίον
τος. Περὶ τῆς θυγατρὸς ἀρχισυναγώγου. Περί
τῆς αἱμορροούσης. Περὶ τῶν δύο τυφλών. Περὶ
τοῦ δαιμονιζομένου κωφοῦ.
ι'. Περὶ τῆς τῶν ἀποστόλων διαταγής.
ι'. Περὶ τῶν ἀποσταλέντων παρὰ ᾿Ιωάννου.
ιβ. Περὶ τῶν μαθητῶν τοῖς Σάββασι τιλλόντων
στάχυας. Περὶ τοῦ ξηρὰν ἔχοντος τὴν χεῖρα.
Περὶ τοῦ δαιμονιζομένου τυφλοῦ καὶ κωφοῦ.
Περὶ τῶν αιτούντων σημεῖον. Περὶ μητρὸς καὶ
ἀδελφῶν.
ιγ. Περὶ τῶν παραβολῶν τοῦ σπείραντος καὶ τῆς
βασιλείας τῶν οὐρανῶν.
ιδ. Περὶ Ἰωάννου καὶ Ηρώδου. Περὶ τῶν σ' ἄρτων καὶ τῶν β' ιχθύων. Περὶ τοῦ ἐν θαλάσσῃ
περιπάτου τοῦ Ἰησοῦ.
κ'. Περὶ τῆς παραβάσεως τῆς ἐντολῆς τοῦ Θεοῦ
διὰ τὴν παράδοσιν τῶν ἀνθρώπων. Περὶ τῆς
Χαναναίας. Περὶ τῶν θεραπευθέντων όχλων.
Περὶ τῶν ἑπτὰ ἄρτων.
ις. Περὶ τῆς ζύμης τῶν Φαρισαίων. Περὶ τῆς ἐν
Καισαρείᾳ ἐπερωτήσεως. Περὶ τῆς ἐπιτιμήσεως
τοῦ Πέτρου, ὅπως μὴ Χριστὸς πάθῃ.
15. Περὶ τῆς μεταμορφώσεως τοῦ Χριστοῦ. Περὶ
τοῦ σεληνιαζομένου. Περὶ τῶν αἰτούντων τὰ
δίδραχμα.
τη'. Περὶ τῶν λεγόντων, τις μείζων. Περὶ τοῦ μὴ
σκανδαλίζειν. Περὶ τῶν γ' προβάτων παρα
βολή. Περὶ τῆς ἐλέγξεως τοῦ πλησίου. Περὶ
τῆς δυνάμεως τοῦ δεῖν καὶ λύειν. Περὶ τοῦ
ὀφείλοντος μυρία τάλαντα.
ι. Περὶ τῶν ἐπερωτώντων, εἰ ἔξεστιν ἀπολῦσαι
τὴν γυναῖκα. Περὶ τοῦ ἐπερωτήσαντος πλουσίου τὸν Ἰησοῦν.
κ. Περὶ τῶν μισθουμένων έργατῶν. Περὶ τῶν
υἱῶν τοῦ Ζεβεδαίου. Περὶ τῶν δύο τυφλών.
4. De tentatione Christi in deserto. De vocatione
Petri Andreæ et filiorum Zebedæi.
5. De beatitudinibus. Quod non liceal cum proximo
contendere. Quod non liceat machari. Quod non
liceat uxorem dimittere. Quod non liceat jurare
omnino. Quod contumelias sustinere et diabolo resistere oporteat. Quod oporteat etiam inimicos
diligere
6. De eleemosyna, oratione et jejunio. De contempte
mandi.
7. Quod non liceat de quoquam judicare. Quomodo
pelere el quærere debeamus. Quod nobis carendum
sit a falsis prophetis.
8. De curatione leprosi. De centurione. De socru
Petri. De iis qui curati sunt a variis morbis. De
non commissa sequela. De increpatione aquarum.
De dæmoniacis quorum dæmonia in porcorum yre-
-gem emissa sunt.
9. De paralytico. De Matthai vocatione. De Salvato
ris refectione cum publicanis. De filia principis
synagoga. De hemorrhousa. De duobus cacis. De
· surdo dæmoniaco.
10. De ordine'apostolorum.
11. De iis qui missi sunt'a Joanne.
12. De discipulis in Sabbato spicas vellentibus. De
muliere quæ aridam manum habebat. De dæmoniaco cæco el surdo. De petentibus signum. De
maire Christi el fratribus.
13. De parabolis seminantis et regui calorum.
14. De Joanne et Herode. De quinque panibus et duobus piscibus. De ambulatione Christi supra mare.
43. De transgressione mandatorum Dei per traditionem hominum. De Chananæa. De multitudine sanata. De septem panibus.
16. De fermento Pharis@orum. De facia Casarer
interrogatione. De increpatione Petri renuentis
Christum pali.
.17. De transfiguratione Christi. De lunatico. De exi
gentibus didrachmam.
18. De iis qui quæsierunt, quis major. Quod neminem liceat scandalizare. Parabola de centum ovibus.
De correptione proximi. De potestate ligandi et solvendi. De eo qui mille talenta debet.
19. De quarentibus, num liceret dimittere uxorem.
De divite Jesum interpellante.
20. De mereede conductis operariis. De filiis Zebedæi.
De duobus cæcis.
col. 143–144page 3 of 3
PG 123:143κα'. Περὶ τῆς ὄνου καὶ τοῦ πώλου. Περὶ τῶν χωρ λῶν καὶ τυφλῶν. Περὶ τῆς ξηρανθείσης συκής. Περὶ τῶν ἐπερωτώντων τὸν Κύριον ἀρχιερέων καὶ πρεσβυτέρων. Περὶ τῶν δύο υἱῶν παρα βολή. Περὶ τοῦ ἀμπελῶνος. κβ'. Περὶ τῶν καλουμένων εἰς τὸν γάμον. Περὶ ἐπερωτησάντων διὰ τὸν κῆνσον. Περὶ τῶν Σαδδουκαίων. Περὶ τοῦ ἐπερωτήσαντος νομι κοῦ. Περὶ τῶν τοῦ Κυρίου ἐπερωτήσεων. κγ. Περὶ τοῦ ταλανισμοῦ τῶν Φαρισαίων. κδ. Περί της συντελείας, ἡμέρας καὶ ὥρας κε'. Περὶ τῶν δέκα παρθένων. Περὶ τῶν τὰ τάλαντα λαβόντων. Περὶ τῆς ἐλεύσεως τοῦ Χριστοῦ. κς'. Περὶ τῆς ἀλειψάσης τὸν Κύριον μύρῳ. Περὶ τοῦ Πάσχα. Περὶ τοῦ μυστικοῦ δείπνου. Περὶ τῆς παραδόσεως τοῦ Χριστοῦ. Περὶ τῆς ἀρνή σεως τοῦ Πέτρου. κζ'. Περὶ τοῦ ἡγεμόνος Πιλάτον. Περὶ τῆς Ἰούδα μεταμελείας. Περὶ τοῦ αἰκισμοῦ καὶ τιμωριών τοῦ Χριστοῦ, καὶ σταυρώσεως. Περὶ τῆς αἰτή σεως τοῦ σώματος τοῦ Κυρίου, καὶ φυλάκων τοῦ τάφου. κη'. Περὶ τῆς τοῦ Κυρίου ἀναστάσεως. Περὶ τῶν φυλάκων τοῦ τάφου, μαρτύρων τῆς ἀναστάσεως. Περὶ τῆς ἐμφανίσεως τοῦ Χριστοῦ τοῖς ἀποστόλοις καὶ γυναιξὶν ἐν Γαλιλαία. ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΕΙΣ ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ. (α). (α) ΠΡΟΟΙΜΙΟΝ. Οἱ μὲν πρὸ τοῦ νόμου ἐκεῖνοι θεῖοι ἄνδρες, οὐ διὰ γραμμάτων καὶ βιβλίων ἐδιδάσκοντο· ἀλλὰ καθαρὰν ἔχοντες τὴν διάνοιαν, τῇ τοῦ Παναγίου Πνεύματος ἐφωτίζοντο ἐλλάμψει· καὶ οὕτω τὰ τοῦ Θεοῦ ἐγίνωσκον θελήματα, αὐτοῦ ἐκείνου ὁμιλοῦντος αὐτοῖς στόμα κατά στόμα· τοιοῦτος ἦν ὁ Νῶε, ὁ ᾿Αβραάμ, ὁ Ἰώβ, ὁ Μι ουσῆς. Ἐπεὶ δὲ ἠσθένησαν οἱ ἄνθρωποι, καὶ ἀνάξιοι ἦσαν φωτίζεσθαι καὶ διδάσκεσθαι ὑπὸ τοῦ ἁγίου Πνεύματος, δέδωκεν ο φιλάνθρωπος Θεός τὰς Γραφάς, ἵνα κἂν διὰ τούτων ὑπομιμνήσκωνται τῶν τοῦ Θεοῦ θελημάτων· οὕτω καὶ ὁ Χριστὸς, τοῖς μὲν ἀποστόλοις αὐτοπροσώπως ὠμίλησε, καὶ τὴν τοῦ Πνεύματος χάριν διδάσκαλον αὐτοῖς ἔπεμψεν. Ἐπεὶ δὲ μετὰ ταῦτα ἔμελλον αἱρέσεις ἀναβλαστήσαι,
21. De asina et pullo. De claudis et cæcis. De ficu κα'. Περὶ τῆς ὄνου καὶ τοῦ πώλου. Περὶ τῶν χωρ
arefacta. De principibus sacerdotum et presbyteris
Dominum Jesum interrogantibus. Parabola de
duobus filiis. Parabola de vinea.
23. De invitatis ad nuptias. De interrogantibus ob
censum. De Sadducæis. De jurisperito. De factis a
Domino interrogationibus.
23. De miseria Pharis@orum.
24. De consummatione, die et hora.
25. De decem virginibus. Parabola eorum qui talenta
acceperunt. De adventu Christi.
96. De Magdalena Dominum ungente. De Paschale. De
mystica cœna. De traditione Christi. De negatione
Petri.
27. De Pontio Pilato praside. De resipiscentia Jud.
De Rugellatione, penis et crucifixione Christi. Quomodo petitum fuerit corpus Domini ut sepeliretur,
et de custodia ejus sepulcro constituta.
28. De resurrectione Domini. De custodibus sepulcri,
iisdemque resurrectionis testibus. De apparitione
Christi facta apostolis et mulieribus in Galilæa.
λῶν καὶ τυφλῶν. Περὶ τῆς ξηρανθείσης συκής.
Περὶ τῶν ἐπερωτώντων τὸν Κύριον ἀρχιερέων
καὶ πρεσβυτέρων. Περὶ τῶν δύο υἱῶν παρα
βολή. Περὶ τοῦ ἀμπελῶνος.
κβ'. Περὶ τῶν καλουμένων εἰς τὸν γάμον. Περὶ
ἐπερωτησάντων διὰ τὸν κῆνσον. Περὶ τῶν
Σαδδουκαίων. Περὶ τοῦ ἐπερωτήσαντος νομι
κοῦ. Περὶ τῶν τοῦ Κυρίου ἐπερωτήσεων.
κγ. Περὶ τοῦ ταλανισμοῦ τῶν Φαρισαίων.
κδ. Περί της συντελείας, ἡμέρας καὶ ὥρας
κε'. Περὶ τῶν δέκα παρθένων. Περὶ τῶν τὰ τάλαντα
λαβόντων. Περὶ τῆς ἐλεύσεως τοῦ Χριστοῦ.
κς'. Περὶ τῆς ἀλειψάσης τὸν Κύριον μύρῳ. Περὶ
τοῦ Πάσχα. Περὶ τοῦ μυστικοῦ δείπνου. Περὶ
τῆς παραδόσεως τοῦ Χριστοῦ. Περὶ τῆς ἀρνή
σεως τοῦ Πέτρου.
κζ'. Περὶ τοῦ ἡγεμόνος Πιλάτον. Περὶ τῆς Ἰούδα
μεταμελείας. Περὶ τοῦ αἰκισμοῦ καὶ τιμωριών
τοῦ Χριστοῦ, καὶ σταυρώσεως. Περὶ τῆς αἰτή
σεως τοῦ σώματος τοῦ Κυρίου, καὶ φυλάκων
τοῦ τάφου.
κη'. Περὶ τῆς τοῦ Κυρίου ἀναστάσεως. Περὶ τῶν
φυλάκων τοῦ τάφου, μαρτύρων τῆς ἀναστά
σεως. Περὶ τῆς ἐμφανίσεως τοῦ Χριστοῦ τοῖς
ἀποστόλοις καὶ γυναιξὶν ἐν Γαλιλαία.
ΕΡΜΗΝΕΙΑ
ΕΙΣ ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ.
ENARRATIO
IN EVANGELIUM MATTHÆI.
1 PRAFATIO.
Magni quidem illi, atque divini viri, qui ante datam
Mosi legem vixere, non ex litteris et libris discebant,
sed munda præditi mente sancti Spiritus illustratione illuminabantur, atque in bunc modum, Deo
ipsis ore ad os colloquente, quæ Deo placita erant,
cognoscebant. Tales erant Noe, Abraham, Job,
Moses. At postquam deteriores facti sunt homines,
et indigni qui a Spiritu sancto illustrarentur et
docerentur, concessit tandem misericors Deus
Scripturas, ut vel per illas divinæ voluntatis essent
memores. Ita et Christus apostolis coram in sua
persona locutus est, et Spiritus sancti gratiam
misit eis magistram (α). Verun, quoniam hæreses
pullulaturae erant, et mores nostri corrumpendi
(α) In Edit. Lutetiana, gratiam misit ductoris.
"
ΠΡΟΟΙΜΙΟΝ.
Οἱ μὲν πρὸ τοῦ νόμου ἐκεῖνοι θεῖοι ἄνδρες, οὐ διὰ
γραμμάτων καὶ βιβλίων ἐδιδάσκοντο· ἀλλὰ καθαρὰν
ἔχοντες τὴν διάνοιαν, τῇ τοῦ Παναγίου Πνεύματος
ἐφωτίζοντο ἐλλάμψει· καὶ οὕτω τὰ τοῦ Θεοῦ ἐγίνωσκον θελήματα, αὐτοῦ ἐκείνου ὁμιλοῦντος αὐτοῖς
στόμα κατά στόμα· τοιοῦτος ἦν ὁ Νῶε, ὁ ᾿Αβραάμ,
ὁ Ἰώβ, ὁ Μι ουσῆς. Ἐπεὶ δὲ ἠσθένησαν οἱ ἄνθρωποι,
καὶ ἀνάξιοι ἦσαν φωτίζεσθαι καὶ διδάσκεσθαι ὑπὸ
τοῦ ἁγίου Πνεύματος, δέδωκεν ο φιλάνθρωπος Θεός
τὰς Γραφάς, ἵνα κἂν διὰ τούτων ὑπομιμνήσκωνται
τῶν τοῦ Θεοῦ θελημάτων· οὕτω καὶ ὁ Χριστὸς, τοῖς
μὲν ἀποστόλοις αὐτοπροσώπως ὠμίλησε, καὶ τὴν
τοῦ Πνεύματος χάριν διδάσκαλον αὐτοῖς ἔπεμψεν.
Ἐπεὶ δὲ μετὰ ταῦτα ἔμελλον αἱρέσεις ἀναβλαστήσαι,
Ibid. quæ mores nostros depascerentur.
Continue reading PG 123: Enarratio in Evangelium Matthæi →≣ entire volume