· CAP. IV. σάμην. Ο γὰρ χαριζόμενος, τοὐναντίον ποιεῖ· τὰ demoniacum, manifestum est quod neutiquam a iuεπονείδιστα περιείς, τὰ ἔνδοξα εἰς μέσον παράγει. Μὴ θαυμάσῃ; δὲ, εἰ τὰ γραφόμενα βιβλία περὶ τῶν τοῦ Ἰησοῦ ἔργων ἔφη μὴ χωρῆσαι τὸν κόσμον: ἀλλ' ἐννοήσας τὴν ἄφατον δύναμιν τοῦ Θεοῦ Λόγου, που στῶς δέξαι τὸ ῥηθέν. ὥσπερ γὰρ ἡμῖν τὸ φθέγγε σθαι, οὕτως ἐκείνῳ, μᾶλλον δὲ πολλῷ ῥᾷον, ποιεῖν ἅπερ ἤθελεν. Τινὲς δὲ Γραφικῷ ἔθει ῥηθῆναι ὑπερβολικῶς τοῦτό φασιν. Εθος γὰρ τῇ Γραφῇ ταῖς ὑπερβολαῖς κεχρῆσθαι • Ωσπερ τό, Εἴδομεν πόλεις ἄχρι τοῦ οὐρανοῦ φθανούσας· καὶ τὸ, Είδομεν, ἄνδρας, καὶ ἦμεν ἐνώπιον αὐτῶν ὡσεὶ ἀκρίδες· καὶ ὅσα τοιαῦτα. Οὕτως οὖν καὶ τὸ μὴ δυνηθῆναι < τὸν κόσ σμον χωρῆσαι τὰ γραφόμενα βιβλία. ο Τινὲς δὲ • κόσμον ο μὲν νοοῦσι, τὸν κοσμικὰ φρονοῦντα, ἔργα δὲ πεποιημένα ὑπὸ τοῦ Ἰησοῦ, τὰ θεῖα καὶ μυστη ριώδη αὐτοῦ, τὰ ἔν τε τῇ ἀοράτῳ κτίσει καὶ τῇ δρα τῇ, καὶ ὅσα περὶ τὴν ἐπ' ἐσχάτων οἰκονομίαν, δ μυστηρίων γέμοντα, τὸν κοσμικὸν ἄνθρωπον μὴ δύ νασθαι νοῆσαι· ὡς τὸ, ο Πολλὰ ἔχω λέγειν ὑμῖν, ἀλλ' οὐ δύνασθε βαστάζειν. ο ᾿Αλλὰ γὰρ εὐξώμεθα μηδέποτε εἰς λήθην ἐλθεῖν τῶν τοῦ Κυρίου ἔργων τε καὶ λόγων, ἀλλ' ἀεὶ ἀνελίσσειν τὸ βιβλίον τοῦτο τοῦ ἡγαπημένου, καὶ διερευνᾶσθαι τὸν ἐγκείμενον θησαυ ρὸν καὶ τοῖς θαύμασι τοῦ Ἰησοῦ καὶ τοῖς ῥήμασιν· ἵνα δυνηθέντες ἐκκαθάραι ἑαυτοὺς καὶ λόγῳ καὶ βίῳ, καταξιωθῶμεν καὶ τῶν ἀποῤῥητοτέρων ἔργων καὶ μυστηρίων ἐν ἡμέρᾳ ἀποκαλύψεως, ἃ νῦν ἐν τῷ κόσ σμῳ ὄντες, οὐ δυνάμεθα χωρῆσαι· καὶ τελειωθῶμεν ἐν αὐτῷ Χριστῷ τῷ ἀγαπήσαντι ἡμᾶς, καὶ διὰ τοῦ ἠγαπημένου αὐτοῦ μαθητοῦ, φωτίσαντι ἡμᾶς ἐν τῇ Θεολογίᾳ καὶ ἐπιγνώσει αὐτοῦ καὶ τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος, ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Αμήν. Τέλος τῆς εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην Εὐαγγέλιον Ερμηνείας Θεοφυλάκτου. » Dan. ¡v, 17. so Isa. xL, 22. 31 Joan. XVI, 12. latus fuerim. Qui enim adulatur, et ad gratiam loquitur, contrarium facit, omissisque co: temptibilibus, gloriosa in medium adducit. Ne admireris autem si libros qui de operibus Jesu scribantur, mundum dixit non capere, sed intellecta ineffabili vi Dei Verbi, dictum fideliter accipe. Nam sicut nobis loqui, ita illi, imo multo facilius est facere ea quæ voluit. Quidam autem per hyperbolen more Scripturæ putant dictum. Mos enim Scripturae est hyperbole uti: sicut, Vidimus civitates pertingentes in colum s, et, Vidimus viros, et eramus sicut locustæ coram eis *, et quæcunque sunt similia. Ita igitur quod non possit mundus ca❤ pere libros qui scribantur,» intelligere licet. Quidam autem per mundum intelligunt eos qui mundana sapiunt: opera autem quæ facta sunt a Jesu, divina et mysteriis plena, tam in iuvisibili quam in visibili creatura, et quæ futura sunt, et mysteriis sunt referta mundanum hominem non posse intelligere: sicut et cum dicitur 31, ο Multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo. › Cæterum, 774 precemur nequando dictorum sanctorunque Christi obliviscamur, sed revolvamus librum hunc, dilecti, et scrutemur in eo positum thesaurum in miraculis ac verbis Jesu, ut sic valeamus purificari et vita et sermone, consequamurque in die revelationis ineffabilia opera et mysteria, quæ nunc quandiu in mundo sumus, capere non possumus: ct perficiamur in Christo, qui dilexit nos, et per dilectum suum discipulum illustravit nos in theologia et agnitione sui, et Patris, et Spiritus sancti, cui sit gloria in sæculorum sæcula. Amen. Enarrationum Theophylacti in Evangelium Joannis, finis.