quel speraret, se brevi ad eos profecturum; ita ut τῇ μετ' αὐτῆς {f. μετ' αὐτήν] αὐτὸς ἐδίδαξε, τὸ præsens addere posset, quæ adhuc sibi dicenda su- ἐλπίζειν παραγενέσθαι, καὶ διὰ αὐτοψίας τὰ ἐλλεί pererant. ποντα προσθεῖναι. VERS. 13. Salutant te flii sororis tue Electa. Amen. Sunt qui ex his verbis firmare velint, Epistolam hanc non ad mulierem aliquam esse scriplain, sed ad Ecclesiam. Qua de re disceptare mihi non libet. Finis Epistola secundc Joannis, vers. 50 (a). Ασπάζεται σε τὰ τέκνα τῆς ἀδελφῆς σου τῆς Εκλεκτής. Αμήν. Βούλονται τινες διὰ τούτου βεβαιοῦν, ὡς οὐ πρὸς γυναῖκα ἡ Ἐπιστολὴ αὕτη, ἀλλὰ πρὸς Ἐκκλησίαν, περὶ οὗ οὐδὲν τῷ βουλομένι διανεχθείη [/. — χθείην]. Τέλος τῆς ἐευτέρας Ἐπιστολῆς Ἰωάννου στίχων Τ. Variæ lectiones et note. - (α) Vide Praefationem. ΤΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΡΙΤΗΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗΣ THEOPHYLACTI EXPOSITIO IN TERTIAM EPISTOLAM S. JOANNIS. 451 ARGUMENTUM EPISTOLÆ TERTIE JOANNIS. Agit hac in Epistola de hospitalitate. Et primo quidem Gaium commendat propter ejus hospitalitatem, cui omnes testimonium perhibebant. Ac hortatur, ut in eodem proposito permaneret, adeoque humaniter exciperet et deduceret fratres. Rursumque oblationem ipsius commendat. Accusat autem Diotreplen, quod non solum nil dabat pauperibus, sed alios etiam, ne id facerent, prohibebat, multaque deblaterabat. Hujusmodi vero homines alienos esse ait a veritate, ac Deum non cognoscere. Demetrium demum memorat, præclaris simum de illo testimoniumn ferens. CAPITA EPISTOLÆ TERTIÆ JOANNIS. 1. Volum de perfectione, et gratiarum actio pro hospitalitate fratribus præstita propter Christum. Obi etiam de Diotrephes improbitate alque odio in fratres. 2. De Demetrio cui præclarissimum testimonium perhibet. 3. De profectione sua ad ipsos ad eorum utilitatem. ΥΠΟΘΕΣΙΣ ΤΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΡΙΤΗΣ Εστιν ἡ Ἐπιστολὴ περὶ φιλοξενίας· καὶ πρῶτον μὲν ἀποδέχεται τὸν Γάϊον, μαρτυρούμενον παρά πάντων ἐπὶ φιλοξενία. Καὶ προτρέπει τῇ αὐτῇ προ θέσει ἐμμένειν, καὶ προπέμπειν, καὶ δεξιοῦσθαι τοὺς ἀδελφούς. Πάλιν τε αὐτοῦ μὲν τὴν προσφοράν ἀποδέχεται, αἰτιᾶται δὲ Διοτρεφή, ὡς μήτε αὐτὸν παρέχοντα τοῖς πτωχοῖς, ἀλλὰ καὶ κωλύοντα τοὺς ἄλλους, καὶ πολλὰ φλυαροῦντα. Τοὺς δὲ τοιούτους λέγει ἀλλοτρίους εἶναι τῆς ἀληθείας, καὶ μὴ εἰδέναι τὸν Θεόν. Δημήτριον δὲ συνίστησι, μαρτυρῶν αὐτῷ τὰ κάλλιστα. ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ. α'. Εὐχὴ περὶ τελειώσεως, καὶ εὐχαριστία ἐφ ὁμολογία φιλοξενίας τῶν ἀδελφῶν διὰ Χριστόν. Ἐν ᾧ περὶ Διοτρεφους φαυλότητος καὶ μισ αδελφίας. β'. Περί Δημητρίου, ᾧ μαρτυρεῖ τὰ κάλλιστα. γ΄. Περὶ ἀφίξεως αὐτοῦ πρὸς αὐτοὺς ἐν τάχει ἐπ' ὠφελείᾳ.

EXPOSITIO IN EPIST. III S. JOANNIS. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ. EPISTOLA TERTIA SANCTI JOANNIS APOSTOLI. Ο πρεσβύτερος Γαΐῳ τῷ ἀγαπητῷ, δν ἐγὼ ἀγαπῶ ἐν ἀληθείᾳ. Αγαπητέ, περὶ πάντων εύ χομαί σε εὐοδοῦσθαι καὶ ὑγιαίνειν. Ἐν άληθείᾳ ἀγαπᾷ ὁ κατὰ Κύριον ἀγαπῶν. Ταύτην δὲ τὴν Επιστολὴν γράφει συνιστῶν τινας ἀδελφούς. Γράφει δὲ Γαΐῳ, καὶ μαρτυρεῖ τούτῳ φιλοξενίαν πολλήν, ἣν καὶ μεγάλων ἐπαίνων ἀξιοῖ. Τὸν γὰρ ἀγαθοποιοῦντα ἐκ τοῦ Θεοῦ εἶναι λέγει. Πλεῖον δὲ αὐτὸν διεγείρει καὶ ἐξ ὧν διαβάλλει τὸν μὴ τοῦτο ἐγνωκότα ποιεῖν Διοτρεφῆ· ἐπαινεῖ δὲ καὶ Δημήτριον τὰ αὐτὰ πράττοντα, καὶ μαρτυρίαν αὐτῷ τῆς ἀρετῆς παρέχεται πιστήν. Καθὼς εὐοδοῦταί σου ἡ ψυχή. Εχάρην γὰρ λίαν ερχομένων ἀδελφῶν καὶ μαρτυρούντων σου τῇ ἀληθείᾳ. — Καθὼς εὐοδοῦταί σου ἡ ψυχή· εὐοδοῦται δὲ ἐν τῇ κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον πολιτείᾳ. Καθὼς σὺ ἐν ἀληθείᾳ περιπατεῖς. Ἐν ἀληθείᾳ περιπατεῖ ὁ κατὰ τὴν εὐαγγελικὴν ἁπλότητα περι πατῶν. Περιπατεῖ δὲ, οὐ τὴν διὰ σκελῶν, φησί, κα νησιν, παντὶ ζώῳ μιᾶς οὔσης, τῷ πόδας ἔχοντι, τῆς τοιαύτης ἐκ τόπου εἰς τόπον μεταβατικής πορείας, ἀλλὰ τὴν κατὰ τὰς ψυχικὰς ὁρμᾶς τεταγμένην καὶ σώφρονα πρόοδον, ἧς ὀλίγοι τυγχάνουσιν, οἱ τὴν ἐπίγνωσιν ἔχοντες. 442 VERS. 1, 2. Senior Gaio charissimo, quem ego diligo in veritate. Charissime, et de omnibus orationem facio, prospere te ingredi et valere. In veritate diligit, qui secundum Deum diligit. Hanc autem Epistolam scribit, ut quosdam commendaret fratres. Scribit vero Gaio, multamque testatur ejus esse hospitalitatem quam etiam magnis laudibus extollit. Eum enim, qui bene de proximo merctur, ex Deo esse, ait. Acriores vero illi stimulos addit vituperando Diotrephen, quod sic se gerere nollet: ac commendando Demetrium, qui idem ac Gaius faciebat: cui etiam de virtute ipsius fidele perhibet testimonium. VERS. 2, 3. Sicut prospere agit anima tua. Gavisus sum valde venientibus fratribus, et testimo - nium perhibentibus veritati tuæ. Prospere agit; nempe, in operationibus, quæ secundum Evange lium sunt. Sicut tu in veritate ambulas. In veritate ambulat, qui secundum evangelicam simplicitatem ambulat. Ambulare vero hic inquit non tibiarum notionem (cum commune sit omnibus animantibus pedes habentibus hoc modo transire de loco in locum), sed per animi motus ordinate et castigate progredi; quod pauci eorum etiam qui intelligentia præditi sunt, assequuntur. VERS. 4-7. Majorem horum non habeo gratiam quam ut audiam flios meos in veritate ambulare. Charissime, hdeliter facis quidquid operaris in fratres, et hoc in peregrinos. Qui testimonium reddideΜειζοτέραν τούτων οὐκ ἔχω χαρὰν, ἵνα ἀκούω τὰ ἐμὰ τέκνα ἐν ἀληθείᾳ περιπατοῦντα. Αγαπητέ, πιστὸν ποιεῖς, ὁ ἐὰν ἐργάσῃ εἰς τοὺς ἀδελφοὺς καὶ εἰς τοὺς ξένους. Οἱ ἐμαρτύρησαν σου τῇ ἀγάπῃ ἐνώπιον Ἐκκλησίας· οὓς καλῶς ποιήσεις G runt charitati tuæ in conspectu Ecclesia: quos beπροπέμψας ἀξίως τοῦ Θεοῦ. Ὑπὲρ γὰρ τοῦ ὀνό ματος ἐξῆλθον, μηδὲν λαμβάνοντες ἀπὸ τῶν ἐθνῶν. — Τὸ, μειζοτέραν, κατὰ ἀκρίβειαν τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσης ἀδόκιμον, ὡς ἐπίτασιν ἐπιτάσει προσπορίζου. Ημεῖς οὖν ὀφείλομεν ἀπολαμβάνειν τοὺς τοιούτους, ἵνα συνεργοί γενώμεθα τῇ ἀληθείᾳ. Εγραψα τῇ ᾿Εκκλησίᾳ, ἀλλ' ὁ φιλοπρωτεύων nefaciens deduces digne Deo. Pro nomine enim ejus profecti sunt, nihil accipientes a gentibus. - Vox μειζοτέραν (ac si Latine dixeris majoriorem) non est secundum proprietatem linguæ Græcæ; quippe quæ 443 exhibet exaggerationem supra exaggera-. tionem, seu gradum comparativum ex alio comparativo deductum VERS. 8, 9. Nos ergo debemus suscipere hujusmodi, ut couperatores simus veritatis. Scripsissem forsilan Ecclesiæ; sed is qui amat primatum gerere in eis, Varia lectiones et notæ. Vocem με τζοτέραν si quis rigorose vertere Latine vellet, diceret majoriorem: quæ vox non minus abhorret a genio linguæ Latinæ quam illa a proprietate linguæ Græcæ.

Diolrephes non recipit nos. llie απολαμβάνειν, acci- Λ αὐτῶν Διοτρεφῆς, οὐκ ἐπιδέχεται ἡμᾶς. pere, est pro αναλαμβάνειν, il est, suscipere, sicut illud¹: Susceperunt me sicut leo paratus ad prædam. Instruit vero nos per list, non exspectan dos egenos, quousque ad nos venerint, sed in occursum illis prodeumdem, ac etiam insequentios esse, quemadmodum Abraham faciebat et Lot. VERS. 10. Propter hoc si venero, commonebo ejus opera quæ facit. Si præceptum est, non reddendam malum pro malo; quo modo ntine iste tálá comminatur? Respondeo præceptum esse, ei qui in nos peccaverit nullum malih pro mald feddeirdum³. At si ita peccatur in nos, ut etiam fidei afferatur impedimentum, huic profecto malum reddendum: ut fecit Paulus Elimæ, qui vias Doinini reclas Sulivertebat *. Verbie malignis garriens în nos et quasi mun ei istu sufiant, neque ipse sustipes fratres; et eos φιλί snecipiunt, prohiber, et de Ecclesia ejicit. Glitriens: nempe convitians, maledicens, insectsas. VERs. fl. Charts sine, noti imitati meeth, wed quod bonum est. Qui bensfaitt, ez Deo est: qui wrle facit, non vidit Deum. Cum nala sit secietas fuel au tenebras, neque contenile Christi ad Belial *, uon oportet eum, qui cognitione Christi illuminatus est, indebris per imitationem impiorum et petulantia ipsorum opera • ommisceri. Quemadmodum enim, inquit, qui bene operatur, ex Deo est, et intellectualem oculum habet notitia ipsius perfectum; adeoque rotus lux est, et viifét veram lutem Denth, et allis videtur Canquam luminare in mundo, rationem vit: contimets: ita et qui male operatur, in tenebris ambubat; at Deum videre, sed qua: Dei sant, facere non potest, nere aptus aliorum director esse; sel omnibus trøsus est et abominabilís, juxta illud: * Iniquitatem odio habui 'et abominalus sum. VERS. 12-14. Demetrio testimonium redditur ab omnibus, et ab ipsa veritate, sed et nos testimonium verhibemus: et nosti quoniam Testimonium nostrum verum est. Mulla habui tibi scribere, sed nolui per atramentum et calamum. Spero autem protinus te videre, et os ad os loquemur. Pax tibi. Saturant te amici. Saluta amicos nominatim. Ab omnibus, illis scilicet qui veritatem servant: et ab 444 ipsa veritate quæ efficax verbum est. Sunt enim honnulli, qui habent quidem testimonium virtutis; sed a vorbo inefficaci, học est, operibus carente: adeoque illud nullam est. Si quis vero illud, ab omnibus, dictum intelligat cum de fidelibus, tum ite infidoľbas, juxta vim nominis collectivi omnis, is non male sermonem hune accipit: jubet enim Pamus, at fideles sine offensione sint • Judais, et gentilibus, et Ecclesia Dei: sicut et ego, inquit, per omnia omnibus placeo. Finis tertia Epistola sancti apostoli Joan., ters. 32. • Psal. xvi, 12. ' Rom. xii, 17. ³ Act. xi, 10. Απο λαμβάνειν, ἀντὶ τοῦ, ἀναλαμβάνειν, ὑποδέχεσθαι ὡς καὶ τὸ, Ὑπέλαβόν με ὡσεὶ λέων ἔτοιμος εἰς θηραν. Παιδεύει διὰ τούτου ἡμᾶς, μὴ ἀναμένειν τοὺς δεομένους, πότε πρὸς ἡμᾶς ἴωσιν, ἀλλ᾽ ἡμᾶς αὐτοὺς ἐπιτρέχειν καὶ καταδιώκειν, ὡς ὁ Ἀβραὰμ καὶ ὁ Λώτ. Διὰ τοῦτο ἐὰν ἔλθω, ὑπομνήσω αὐτοῦ τὰ ἔργα Ο ποιεῖ. Ελ προστέτακται, [μή] ἀντιδιδόναι κακὸν ἀντὶ κακοῦ, πως οὗτος τὰ νῦν ἀπειλεῖ ταῦτα; Φα μὲν οὖν, ὡς ἐκεῖνος μὲν τὸ μὴ ἀντιδιδόναι κακὴν ἀντὶ κακοῦ, τὸ [γ. τῷ] εἰς ἡμᾶς αὐτοὺς ἁμαρτάνοντα, ἔστιν ἐντολή· ἐπεὶ εἰ ἡ πρὸς ἡμᾶς ἁμαρτία, καὶ εἰς τὴν πίστιν ἐμπόδιον φέρει, ἀνταποδοτέον τῷ τοιούτῳ, ὡς καὶ Παῦλος τῷ Ελύμᾳ, τὰς ὁδοὺς Κυρίου διαστρέφοντι. Λόγους πονηροῖς φλυαρῶν ὑμᾶς, καὶ μὴ ἀρ κούμενος ἐπὶ τούτοις, οὔτε αὐτὸς ἐπιδέχεται τους ἀδελφοὺς καὶ τοὺς βουλομένους κωλύει, καὶ ἐκ τῆς Ἐκκλησίας ἐκβάλλει. Οιονεί λοιδορών, κακόλογών, διασύρων. Αγαπητέ, μή μιμοῦ τὸ κακόν, ἀλλὰ τὸ ἀγαθόν. Ὁ ἀγαθοποιων, ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐστιν· ὁ δὲ κακοποιών, οὐχ ἑώρακε τὸν Θεόν. Μηδεμιάς ούσης κοινωνίας φωτὶ πρὸς σκότος, μηδὲ συμφωνίας Χριστοῦ προς Βελίαρ, οὐ χρὴ τὸν ἀπὸ τῆς γνώσεως Χριστοῦ πεφωτισμένον τῷ σκότῳ συμφύρεσθαι διὰ μιμήσεως τῶν ἀσεβούντων, ἤτοι τοῖς ἀσελγέσιν αὐτῶν ἔργοις. Ώ; γὰρ ὁ ἀγαθε, φησὶν, ἐργαζόμενος ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐστι, € καὶ τῷ τῆς γνώσεως αὐτοῦ φωτὶ τὸν νοερὸν αὐτοῦ ὀφθαλμόν κατηρτισμένος, καὶ διὰ ταῦτὰ ὅλος τε φῶς ὤν, καὶ ὁρᾷ τὸ ὄντως φῶς τὸν Θεὸν, καὶ ὁρᾶται ὑπὸ τῶν ἄλλων φωστὴρ ἐν κόσμῳ, λόγον ζωῆς ἐπὶ έχων· οὕτω καὶ ὁ τὰ κακὰ ἐργαζόμενος, ἐν σκότῳ διαπορευόμενος, οὔτε αὐτὸς ὁρᾷν Θεόν δύναται, τοῦτ' ἔστι τὰ τοῦ Θεοῦ πράττειν, οὔτε ἄλλοις ὁρᾶσθαι κατευθύνων· ἀλλὰ μισητός ἐστιν ἅπασι καὶ ἐβδε λυγμένος, κατὰ τὸν ᾿Αμαρτωλὸν ἐμίσησα καὶ ἐβ δελύξάμην. Δημητρίῳ μεμαρτύρηται ὑπὸ πάντων, καὶ ὑπ' αὐτῆς ἀληθείας, καὶ ἡμεῖς δὲ μαρτυροῦμεν, καὶ είδατε, ὅτι ἡ μαρτυρία ἡμῶν ἀληθής ἐστι. Πολλὰ εἶχον γράψαι σοι, ἀλλ' οὐ θέλω διὰ μέλανος καὶ καλάμιου γράψαι σοι. Ελπίζω δὲ εὐθέως ἰδεῖν σε, καὶ στόμα τους στόμα λαλήσωμεν [vnlg. σόμεν]. Ειρήνη σοι. Ασπάζονται σε οἱ φίλοι. Ασπάξου τους φίλους κατ' όνομα. Αμήν. Υπ' αὐτῶν δηλονότι τῶν τὴν ἀλήθειαν ἐχόντων, καὶ ὑπ' αὐτῆς τῆς ἀληθείας τοῦ ἐνεργοῦς λόγου. Εἰσὶ γάρ τινες, οἷς μαρτυρεῖται μὲν ἀρετή, κατεψευσμένη δὲ ἐπὶ ἀπράκτῳ λόγῳ. Εἰ δέ τις τὸ ὑπὸ τῶν πιστῶν καὶ τῶν ἀπίστων ἐκλάβοι, διὰ τὸ περιληπτικὴν τοῦ, πᾶς, μορίου, οὐ κακῶς αὐτὸ ὑπολάβοι· ἀπροσκό τους γάρ φησι Παῦλος τοὺς πιστοὺς πᾶσιν εἶναι, καὶ Ἰουδαίοις καὶ Ἕλλησι, καὶ τῇ Ἐκκλησία τοῦ Θεοῦ, καθὼς κἀγὼ κατὰ πάντα πᾶσιν ἀρέ σκω. Τέλος τῆς τρίτης Επιστολῆς τοῦ ἁγίου ἀποστό λου Ἰωάννου, στίχων 15'. * II Cor. vi, 14. 5 Psal. cxvIII, 3. 1 Cor. x, 32.