μοσύνης ὅλως γεγυμνωμένοι. "Οπερ ἐμοὶ δοκεῖ απ σχιον. Τῇ μὲν γὰρ εὐτελείᾳ τοῦ λόγου τάχ᾽ ἄν τις καὶ συγγνοίη. Οὐ γὰρ πάντων ἡ σοφία, ὥσπερ οὖν οὐδ᾽ ἡ γνῶσις, ἀλλ᾽ οἷς παρὰ τοῦ Πνεύματος δίδοται. 'Αγνωμοσύνης δὲ γραφομένους, ὡς ἀσυντελεῖς καὶ ἀπροσφόρους, οὐκ οἶδα τίς λόγος ἡμᾶς τῆς κατακρίσεως ἐξαιρήσεται· ὥσπερ οὐδὲ τοὺς ἐν τῇ Πακαιᾷ σκηνῇ μὴ τὰ δυνατὰ συνεισάγοντας. Εὑρίσκω δὲ ἐγὼ μηδὲ τὰς θυσίας πᾶσι πάτας, καὶ πάντως νενομισμένας, ἀλλὰ τοῖς μὲν πολυτελεστέρας, τοῖς δὲ εὐτελεστέρας, καθὰ, οἶμαι, ἡ χεὶρ ἑκάστου ηύπόρει. Εχω μὲν οὕτω περὶ τούτου, καὶ πᾶσιν ἡδέως ἂν παραινέσαιμι, ὡς ἕκαστος ἔχει, τὴν τοῦ Θεοῦ ἀναγγέλλειν δύναμιν, καὶ τὴν μνήμην τῆς coufusionem pariamus, non modo splendida et λαμπρᾶς μόνον προσαγωγῆς, ἀλλὰ καὶ τῆς εὐγνω magnificae oblationis, sed et gratitudinis proba que mentis expertes, quod mihi longe turpius videtur. Orationis enim simplicitatem venia fortasse 457 quis dignaretur; nam non omnium est sapientia, sicut neque scientia; sed quibus a Spiritu conceditur. At si ingratitudinis accusemur, nescin quaenam dicendi vis nos, velut inutiles et infructuosos, a condemnatione sit liberatura; quemadmodum neque illos in Veteri Testamento, qui non conferebant, prout cuique copia erat. Iuvenio autem, neque omnibus eadem sacrificia omnino fuisse imposita et præcepta, sed his quidem sumptuo - siora, aliis tenuiora, pro cujusvis, ut opinor, facultatibus. De his quidem ita sentio. Vestrumque quemlibet libenter commouerem, ut quivis pro αὐτοῦ χρηστότητος ἐξερεύγεσθαι· τὴν δὲ δουλείαν ὁμολογοῦντας ἐντεῦθεν καὶ τὴν τῶν ἀγαθῶν συναίσθησιν, ἐξ ὧν καὶ ἡ τοῦ Δεσπότου πλείων χρηστό της, καὶ ἡ τῶν ἀγαθῶν δαψιλεστέρα ἐπίρροια. viribus potentiam Dei annuntiet, et memoriam bonitatis ejus eructet, ut hac ratione servitutem mostram beneficiorumque acceptorum sensum profiteamur, ex quibus et major Domini benignitas, et copiosior bonorum abundantia ad nos redundabit. γ΄. Ἐπεὶ δὲ ταῦτα ἱκανῶς προκατεβαλόμεθα, φέρε τι εποικοδομήσωμεν ἄξιον οἴκου Θεοῦ καὶ Εκκλησίας, ἢ πρὸς τὸν ἀκρογωνιαίον ἁρμολογού μενον. Διττήν ἡμῖν εἶδε κτίσιν ὁ λόγος, τήν τε ἀπὸ τοῦ μὴ εἶναι εἰς τὸ εἶναι παραγωγὴν, καὶ τὴν ἀπὸ τοῦ κακῶς εἶναι εἰς τὸ εὖ εἶναι μεταγωγήν· καὶ τὴν μὲν οὐσίωσιν φύσεως, τὴν δὲ διόρθωσιν προαιρέσεως, οὐδετέραν μέντοι λόγου καὶ σοφίας ἐστε ρημένην. Καὶ τοῦτο, διηγοῦνται οἱ οὐρανοὶ τῷ 3. At cum hac, qua quasi fundamenti loco præmisimus, sufficere videantur, agedum, quidnam superadificabimus dignum domo Dei et Ecclesia, quam id, quod cum lapide angulari quadrat? Duplicem mens nostra creationem novit; alteram a non esse ad esse productionem, alteram a malo esse ad melius esse traductionem; et illam quidem ese talem, qua natura essentiam suam accipit, hanc vero in emendatione voluntatis et propositi consistere: neutram autem ratione et sapientia λόγῳ Κυρίου στερεούμενοι, καὶ πάντα διὰ τοῦ λόcarere. Εt hoc * enarrant cœli, verbo Domini firmati, et omnia per Verbum facta, et in sapientia condita, et qui secundum Deum creati sunt, in Christo fundati, sapientia Dei, Verbo primogenito ante omnem creaturam, quique totam aedificationem cum hoc apte connexam accipiunt, deinde etiam in templom sanctum crescunt, et in habita, culum Dei in Spiritu perficiuntur. Hujus creationis, morum, inquam, reparationis, prudentes architecti sunt Paulus, et qui ab initio ministri sermonis fuerunt, quique eos secuti sunt, doctores; qui omnia, quum aul Ecclesias pertinent, in Spiritu sapientiæ disposuerunt, non minus quam Beseleel ille ea, quæ ad periturum tabernaculum pertinebant, et inhabitantem Deum 7 his, qui hæc tenent, demonstrarunt. 4. Cæterum alia quidem percensere longius foret, quam præseutis temporis brevitas patiatur, mostraque et ratione et dicendi copia, audiendique facultate sublimius; de jejunio autem quadraginta dierum breviter disserentes, adjiciemnus deinceps nonnulla etiam de crucis adoratione, quæ sernio - nis nostri argumentum est. Illi enim probe gnari, quomodo pro nobis Filius Dei naturam nostram induerit, nobisque similis effectus sit; ut nos similes illi, omnibus quæ nostra sunt exutis, efli- ' Psal. cxLiv, 7. s Psal. xvi, γου γεγενημένα, καὶ ἐν σοφίᾳ πεποιημένα, καὶ οἱ κατὰ Θεὸν κτιζόμενοι ἐν Χριστῷ τεθεμελιωμένοι τῇ σοφίᾳ τοῦ Θεοῦ, τῷ λόγῳ τῷ πρωτοτόκῳ πάσης κτίσεως, καὶ πᾶσαν τὴν οἰκοδομὴν ἐν τούτῳ συναρμολογουμένην λαμβάνοντες, εἶτα καὶ εἰς ναὸν ἅγιον αύξοντες, καὶ κατοικητήριον Θεοῦ ἐν Πνεύ ματι συντελούμενοι. Ταύτης δὴ τῆς κτίσεως τῆς τῶν ἠθῶν, φημὶ, πλάσεως, σοφοὶ ἀρχιτέκτονες, Παῦλος καὶ οἱ ἀπ' ἀρχῆς ὑπηρέται τοῦ λόγου, καὶ οἱ μετ' ἐκείνους διδάσκαλοι, οι πάντα τὰ τῶν Ἐκκλησιῶν ἐν Πνεύματι σοφίας διαταξάμενοι, οὐχ ἧττον ἢ Βε σελεὴλ ἐκεῖνος τὰ τῆς μὴ ἐχούσης στάσιν σκηνῆς, ἐνοικοῦντα τὸν Θεὸν, καὶ ἐμπεριπατοῦντα, τοῖς ταῦτα κρατοῦσιν ἔδειξαν. δ. Τ' ἄλλα μὲν οὖν καταλέγειν, καὶ τοῦ νῦν καιμοῦ μακρότερον, καὶ τῆς ἡμῶν καὶ διανοίας, καὶ γλώττης, καὶ ἀκοῆς ὑψηλότερον. Περὶ δὲ τῆς τεστ σαρακονθημέρου βραχέα διαλαβόντες νηστείας, εἶτα καὶ περὶ τῆς τοῦ σταυροῦ διαληψόμεθα προσκυνή σεως, ἢ δὴ καὶ τῷ λόγῳ πρόκειται. Ἐκεῖνοι γὰρ συνιδόντες, ὡς ὑπὲρ ἡμῶν ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τὴν φύσ σιν ἡμῶν ἐνδυσάμενος, ὅμοιο; ἡμῖν ἐγένετο, ἵν' ἡμεῖς ὁμοιωθῶμεν ἐκείνῳ, πάντα τὰ παρ' ἡμῶν ἀπεκδυσάμενοι, καὶ ὡς οὐ μόνον ἦλθε τὸ ἡμέτερον * Exod. xiii. 9. 1. • Psa.. xxxII, 6.

ORATIO IN ADORATIONEM CRUCIS. ἀναπληρῶν ἔλλειμμα, καὶ δύναμιν, καὶ κραταίωσιν ciamur, quodque 458 non solum venerit, ut penuχαριζόμενος, ἀλλὰ καὶ πῶς δεῖ χρῆσθαι τῇ δυνάμει διδάσκων, τὴν ἐκείνου νηστείαν δι' ἡμᾶς γενομένην, καὶ ἡμετέραν κατὰ τὸ δυνατὸν ἐποιήσαντο, δι' ἧς καὶ σαρκὸς ἀταξία χαλινοῦται, καὶ δεσμός λεπτύνεται, καὶ νοῦς αἰχμάλωτος ἀνασώζεται, καὶ ὁ αἰχμαλωτίσας ἀποπλουτεῖ καὶ αἰσχύνεται· καὶ διώκει μὲν καὶ ἔτι, πλὴν ἀλλ᾽ οὐχ ὡ; πρὶν πνεῦμα κατισχύει σαρκῶν (οὐδὲ γὰρ ὁμοίως ἔχουσιν ἐκτηκόμεναι)· εὑρί σκει δὲ ταύτας ἐγγὺς τοῦ πνεύματος, καὶ διὰ τοῦτο πέῤῥωθεν ἵσταται ἅμα, καὶ Θεὸν ὁρῶν μετὰ τοῦ νηστεύοντος, ειωθότα τῷ πνεύματι τοῦ ἀνθρώπου, σαρκὸς ὑποχωρούσης, ἀντενοικίζεσθαι. ἡ ε'. Ἐντεῦθεν πάντες, ὅσοι τὸ καινὸν καὶ βασιλικὶν ἐπικεκλήμεθα όνομα Χριστιανοί χρηματίζοντες, τὴν νηστείαν ταύτην κλῆρον πατρῷον διαδεξάμενοι, στέργομεν, ἀπὸ δευτέρας μὲν ἀρχομένην (ἐπεὶ καὶ διὰ τὴν ὕλην νενομοθέτηται, ἵνα ταύτην ἐκδαπανήσῃ, καὶ παραστήσῃ τῷ ἀθλῳ, τὸν νοῦν καθαρῷ καθαρὸν ἐπιβάλλουσαν), εἰς δὲ παρασκευὴν λήγουσαν, τὴν τῆς κοσμικῆς συμπληρώσεως ἡμέραν· ἵνα μάθωμεν, ὅτι τοῦτο νηστείας τέλος, ἡ τῶν θείων ἔργων ἐκπλήρω σις, καὶ τοῦ ἡμετέρου κόσμου κατάρτισις· ἵν᾿ ᾗ ὁ ἐν ἡμῖν ἄνθρωπος εἰς πᾶν ἔργον ἀγαθὸν ἐξηρτημένος [γ. ἐξηρτυμένος]. Τίνα δή λέγω ταύτην; Μεθ ἣν ἡ λαμπρὰ τοῦ Λαζάρου ἔγερσις, μεθ᾽ ἣν ὁ καταλύσας τὸν ἐχθρὸν καὶ ἐκδικητὴν ἡμῶν θάνατον (ὡς τῆς ἡμετέρας ἁμαρτίας ἐπιτίμιον, οὕτως όνομασθέντα), ἐκ στόματος νηπίων καὶ θηλαζόντων τὸν κατηρτισμένον ἀληθῶς αἶνον δέχεται, ἐπεὶ καὶ τοῦτο τελεία ἀνάῤῥησις, ἡ ἐκ τοιούτων στομάτων ὕμνησις, τὸ συκοφαντεῖσθαι μή δεχομένη, ὡς ἀνθρώπινον τρόπον γενομένη, καὶ οὐ θειότερον. riam nostram et egestatem sublevaret, defectusque sarciret, vin et robur suppeditans; sed et docuerit, quo pacto vi impertita sit utendum, jejunium illius, propter nos susceptum, nobis, quoad licuit, proprium fecerunt, quo et caruis immoderati mo. tus refrenantur, et vinculum extenuatur, et mens captiva liberatur, isque, qui captivam fecit, exspolatur et confunditur. Persequitur quidem jam quoque, sed non ut prius carnis spiritus dominatur et prævalet: neque enim jam tam corrupta est caro; quam et prope spiritum reperit; quocirca eminus stat, simul et Deum videus cum illo, qui jejunat, versantem, quippe consuetum in spiritų hominis, ubi caro cesserit, inhabitare. 5. Hinc omnes qui novə et regio nomine Chri· stianorum insigniti sumus, jejunium hoc, quod a secunda feria inchoatur tanquam hæreditatem paternam amplectimur, cum et propter materiæ copiam institutum sit, ut illam consumat, menteque ei, qui materiæ expers est, sislat mundam, mundo: in feriam vero sextam desinit, diem, quo mundi hujus opificium perfectum est; ut discamus tinem jejunii esse divinorum operum coinplementum, et mundi nostri reparationem, ut sit, qui in nobis est homo, in omne opus bonum perfectus. Quam vero feriam sextam intelligo? llam nimirum, post quam insignis illa Lazari resur· rectio: post quam is, qui dissolvit hostem et ultricem mortem nostram (sic appellatam, quod peccati nostri multa fuerit ), ex ore infantium et lactentium vere perfectam laudem accipit: cum oninibus numeris absoluta prædicatio sit, quæ ab hujusmodį laudatoribus proficiscitur, nullius sycophantiæ eĻ calumniæ capacibus, quasi humano more, et non diviniore quodam allatu, suscipiatur. 6. Quid igitur? inquiet quispiamn; annon dies illos, qui post illam feriain sextam sequuntur, in jejunio numerabimus, ut et illos, qui hanc antecesserunt? Omnino. At non ut partem antegressorum, sed ut proprium quiddam et eximium douarium suspensum, ejus qui impassibilis est pro nobis susceptis cruciatibus, ut quemadmodum illi singulare beneficium nobis contulerunt, ita ς'. Τί οὖν, φησί; τὰς μετὰ τὴν παρασκευήν ταύ τὴν ἡμέρα;, οὐ νηστίμους, ὡς καὶ τὰς πρὸ ταύτης, θησόμεθα; Πάνυ γε, πλὴν οὐχ ὡς μέρος τῶν προδιανυσθεισῶν, ἀλλ' ὡς ἰδιόν τι καὶ ἐξαίρετον ἀνά σημα τοῖς δι' ἡμᾶς τοῦ ἀπαθοῦς πάθεσιν, ἵν᾿ ὥσπερ ἡμῖν ἐξαίρετον εὐεργεσίαν κατέθεντο, οὕτως καὶ ἰδίᾳ τιμῇ παρ' ἡμῶν λαμπρύνοιντο. Διὰ τοῦτο ἡ μὲν εἰς τὴν παρασκευὴν τὴν πρὸ τῆς ἐπὶ Λαζάρῳ θαυματουργίας λήγουσα τεσσαρακονθήμερος, τῆς ἐν τῇ etiam singulari honore a nobis condecorentur. • Psal. vill, 3. Jacobi Gretseri notæ. Jejunium quadragesimale Græci incipiunt die Lunæ, quæ est feria secunda, et finiunt feria sexta: quia ui Dominicis, ita et Sabbatis non jejunant Græci. At Theophylactus non de hoc singularum hebdomadum termino hic loquitur, sed de remotiore, qui est feria sexta pridie excitati Lazari, hoc est, de die Veneris ante festum Palmarum Nam Sabbato Palmarum recolunt Græci memoriam resuscitati Lazari. In hanc ergo feriam sextam ait Quadragesimæ jejunium_desinere. Si tamen quis omnes dies nummeret a feria secunda post Dominicam τῆς Τυροφάγου (quo die Græci Quadragesimam auspicantur) usque ad feriam Bexlam, quæ festum Lazari antecedit, non quadraginta dief, sed quadraginta septem reperiet. Si Sabbata et Dominicas omittat, triginta quinque habebit. Sed quadragesima dici solet, tam illud spatium quod paulatim excedit numerum quadragenarium, quam quod paulatim ab illo deficit. Loquitur de hebdomade, quam Græci Μεγάλην, ος Majorem nominamus. Quid ergo? inquit. Anne hæc hebdomas non perimebit ad jejunium? Imo vero: sed quia hac hebdomade genus humanum singularia beneficia a Deo accepit, par est, ut eam jejunio a reliquis distincto colat. Alij Græci non ita distinguunt Quadragesimam, sed totum spatium 2 Teria secunda tŷg τυροφάγου, usque ad Pascha, Quadragesimam vocale

THEOPHYLACTI BULGARIAE ARCHIEP. ἣν τὸ ἐπὶ Λαζάρῳ θαῦμα δοξάζομεν, οὐ πρότερον τοῦτο τελοῦντες, ἵνα μὴ ἐν νηστείας καιρῷ ἀνάστα σιν ἑορτάζοιμεν· μένοντες δὲ τὴν τῆς νηστείας ἐκπλήρωσιν, καὶ οὕτω τὸ τῆς τοῦ Δεσπότου φίλου ἐγέρσεως τελοῦντες μυστήριον· μετὰ νηστείαν γάρ, καὶ ἐκ νηστείας, καὶ ἡ τῶν ἐν ἡμῖν νεκρῶν ἔγερσις. Αἱ δ' ἐφεξῆς ἡμέραι τὴν τοῦ Κυρίου ἀνάστασιν ἐκε δεχομένοις ἐτάχθησαν νήστιμοι, ἧς ἐν τῷ παραλύειν τὸ τῆς νηστείας σχῆμα τὴν ἄνεσιν ἐπεισάγεσθαι λίαν ἄλογόν τε καὶ ἄγνωμον, καὶ μὴ ἐπαισθανομένων τῆς τῶν δι' ἡμᾶς ἐν σαρκὶ παθῶν τοῦ Θεοῦ Λόγου μεγα λειότητος, καὶ τοῦτ' ἐκεῖνο τὸ τοῦ Σοφοῦ, Μουσικά ἐν πένθει παρεισαγόντων ἀκαίρως· ὅπου γε τῶν θερμοτέρων τινὲς τὸ πνεῦμα καὶ πάσας τὰς τοῦ Propterea jejunium illud quadraginta dierum, quod ἐρήμῳ τοῦ Κυρίου νηστείας ὥρισται μίμημα. Μαθ desinit in diem 459 qui memoriam excitati La zari præcedit, institutum est ad imitationem jejunii Dominici in deserto; post quod celebramus miraculum in Lazaro patratum: nec prius ejus memoriam recolimus, ne tempore jejunii resurrectionem celebremus. Exspectantes vero jejunii terminum, sic ejus, qui Domini amicus fuit, resuscitationis mysterium peragimus. Post jejuniu'n enim et ex jejunio nostra itidem resuscitatio exsistit. At vero consequentes dies jejunio destinati sunt apud illos, qui resurrectionem Domini præstolantur, quibus dissolutione jejunii remissionem et laxitatem inducere admodum rationi et quitati dissentaneum videtur; quippe quod eorum sit, qui nec sentiant Domini propter nos 13 πάθους ἐγγὺς ἡμέρας τῇ παντελεῖ ἀσιτίᾳ καθοσιοῦνsusceptos dolores, nec divini Verbi majestatein τες εὑρίσκονται. perpendant, et illud Sapientis, Musica in luctu, importune introducant. Ubi et quidam spiritu ferventiores omnes dies Dominicæ Passionis vicinas perfectæ inediæ et abstinentian consecrare solent. 7. Quod si quid et de dierum hujus jejunii numero dicendum est, intelligemus eum baud temere vel a Moyse præfiguratum 10, vel ab Elia percursum 11, vel a Christo completum et absolutum '', vel nobis, qui Christum seruti sumus, ab codem Christo traditum et præscriptum. Cæterum accuratiorem hujus rei rationem edocebimur, cum nihil, quod imperfectum sit, in nobis reliquum erit, Patris perfectissimi perfecti amici, accumbentes mens illius, edentesque panem sapientiæ et victimas, et bibentes vinum, quod in poculo miscuit, corde corroborati et confirmati, et divino quodam raptu extra uos abducti, et non accipientes accepti. Quantum igitur interea ego assequor, qui ut parva pupilla oculi totam coeli amplitudinem aspicere tento, quadraginta dierum numero hoc jejunium circumscriptum est, ut neque pracepla duntaxat sine virtutum operibus sciamus, neque virtutes absque præceptis exerceamus, sed ut hæc inter sese conjungamus et coagmentemus, et velut astra coram Deo efficiamur, sermone et vita splendenies, utque digni reddamur, qui in aliquo numero et pretio apud ipsum simus. 8. Notum est, decem esse magis primaria precepta, quatuor autem magis communia, ut proinde is, qui præcepta cognita habet, nihil autem ex præceptorum præscripto agit, similis videatur servo illi improbo et ignavo, qui talentum quidem possidet, negotiationem vero negligit. Sicut et actio extra legum præscriptionem infructuosa est, et mercede indigna; nullus enim coronatur, nisi qui legitime certaverit ". Certat autem legitime qui juste id quod justum est, persequitur. Ergo neque præceptorum cognitio sola amplectenda est: cum fides sine operibus mortua sit : neque etiamn sectanda 460 est actio rationis et doctrinae expers; cum et opera sine fide sint mortua; et si ambo • Eccli. xx11, 6. 10 Num. xxx, 14. 11 111 Reg. ζ'. Εἰ δὲ δεῖ τι και περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν τῆς νηστείας διαλαβεῖν ἡμερῶν, οὐδὲ τοῦτο εὑρήσομεν ἀλόγως, οὔτε Μωσεί προτυπωθεν, οὔτε Ηλίᾳ διανυ σθέν, οὔτε Χριστῷ τῷ λόγῳ τελειωθέν, οὔτε τοῖς μετὰ Χριστὸν ἡμῖν καὶ ἀπὸ Χριστοῦ παραδοθέντα. ᾿Αλλὰ τὸν μὲν τελειότερον λόγον τηνικαύτα διδαχθησόμεθα, ὅτε οὐδὲν ἀτελὲς ἐν ἡμῖν αὐτοῖς φέρομεν, Τέλειο: δὲ φίλοι τῷ παντελείῳ Πατρὶ ἐπὶ τῆς τραπέ ζῆς αὐτοῦ συνεσθίομεν, καὶ συμπίνομεν, τοὺς ἄρτους τῆς σοφίας, καὶ τὰ θύματα, καὶ τὸν οἶνον ἐν τῷ κρατῆρι ἐγκίνησε, στηριζόμενοι καρδίας καὶ κρατι νόμενοι, καὶ τὴν θείαν ἔκστασιν ἐξιστάμενοι, καὶ λαμβανόμενοι, οὐ λαμβάνοντες. Ο δ' οὖν ἐγὼ τέως κατανοῶ, ὀφθαλμοῦ κόρῃ μικρᾷ οὐρανοῦ πλάτος ἐνοπτριζόμενος ἐν ἡμέραις τεσσαράκοντα νηστεύειν διατετάγμεθα, ὡς μηδὲ τὰς ἐντολὰς εἴδωμεν [ 7. εἰ. δῶμεν] χωρὶς τοῦ ἔργου τῶν ἀρετῶν, μηδὲ τὰς ἀρετὰς ἔξω τῶν ἐντολῶν ἐργαζώμεθα· ἀλλήλαις δὲ ταύταις [ 1. -τας] πολυπλασιάζοντες καὶ προσαύξοντες, ἄστρα Θεοῦ καὶ αὐτοὶ γενώμεθα, λόγῳ καὶ βίῳ λάμποντες, καὶ ἀριθμεῖσθαι παρ' αὐτοῦ ἀξιούμενο:. γ΄. Δέκα μὲν γὰρ τὰς ἀρχικωτέρας ἐντολὰς, τέσ σαρας δὲ τὰς γενικωτέρας ἐντολὰς οἴδαμεν· ὡς τοὺς τότε μὲν [/. ὥστε τὸ μὲν τοὺς] λόγους εἰδέναι τῶν ἐντολῶν, μηδὲν δὲ κατὰ ταύτας ἐργάζεσθαι, εοικέναι ποιεῖ τῷ πονηρῷ ἐκείνῳ δούλῳ καὶ ὀκνηρῷ, ἔχοντε μὲν τὸ τάλαντον, τὴν δὲ ἐργασίαν οὐκ ἐπιβάλλοντι ὥσπερ τὸ ἐργάζεσθαι μὲν, ἔξω. δὲ τοῦ νόμου τῶν ἐντολῶν, ἀκερδές τε καὶ ἄμισθον. Οὐδεὶς γὰρ στε φανοῦται, ἐὰν μὴ νομίμως ἀθλήσῃ. ᾿Αθλεῖ δὲ νομί μως ὁ δικαίως διώκων τὸ δίκαιον. Ούκουν παραδε κτέον οὔτε τὴν ψιλήν τοῦ λόγου καὶ τῶν ἐντολῶν γνῶσιν, ἐπειδὴ πίστις χωρὶς ἔργων νεκρά· ούτε τὴν ἄλογον καὶ ἀδίδακτον ἐργασίαν, ἐπειδὴ καὶ τὰ ἔργα νεκρὰ χωρὶς πίστεως. Εκάτερον δὲ ἑκατέρῳ sis, 6. 18 ][ Ti. M, 8. 13 II Tim. 11, 5.» Jec-

ORATIO IN ADORATIONEM CRUCIS. Ενούμενα καὶ κιρνώμενα, οἷον ψυχὴ καὶ σῶμα, τὸν simul copulentur et misceantur, tum velut corpus τέλειον κατὰ Θεὸν προφαίνουσιν ἄνθρωπον. Νηστεύει καὶ Ἰουδαῖος, ἀλλ᾽ ἤκουσαν [f. -σεν] ὅτι Νηστείαν καὶ ἀργύριον [ [. ἀργίαν ] καὶ τὰς ἑορτὰς ὑμῶν μισεῖ ἡ ψυχή μου. Διὰ τί; Ὅτι τὸ ἀργύριον ὑμῶν ἀδόκιμον. Ποῦ γὰρ ὁ λόγος δεδοκιμασμένος παρὰ τοῖς φονευταῖς τοῦ Λόγου; Ο καὶ αὐτὸ τούτοις προσο ονειδίζεται· Αἱ γὰρ χεῖρες ὑμῶν, φησίν, αἵματος πλήρεις, οὐ μόνον οὐδὲν ἐργασαμένων ἀγαθὸν, ἀλλὰ καὶ προσαποκτεινάντων τὸν Κύριον. Νηστεύουσι καὶ οἱ ἀπὸ τῶν αἱρέσεων, ἀλλὰ ἀστεφάνωτα καὶ ἀγέραστα· οὐ γὰρ νόμιμος τούτοις ἡ ἄθλησις. Μεθίσκεται καὶ ὀρθόδοξος, ἀλλὰ καὶ πολλὰς δαρήσεται, ὡς εἰδὼς τὸ τοῦ Δεσπότου θέλημα, καὶ μὴ ἐργαζόμενος. θ'. Διὰ τοῦτο τῇ γνώσει τῶν ἐντολῶν συμπαραδε κτέον, ἀδελφοί, καὶ τὰς ἀρετάς· τοῦτο γὰρ ὁ τῶν νηστίμων ἡμερῶν ἀριθμὸς συμβολικῶς ἡμῖν βούλε ται, τὰς τέσσαρας ἐπὶ τὰς δέκα πολλαπλασιάζων καὶ τούμπαλιν. Ἐπεὶ δὲ μετρίως ἡμῖν περὶ τῆς νηστείας εἴρηται, καὶ οὐδὲ τοῦτο χωρίς σοφίας οι τῆς Ἐκκλησίας οἰκοδόμοι διέθεντο, φέρε καὶ περὶ τῆς τοῦ σταυροῦ προσκυνήσεως, ὡς ἐφικτόν, δια λάβωμεν. Ὅτι μὲν γὰρ δεῖ προσκυνεῖσθαι τὸ τῆς σωτηρίας ἡμῶν ὄργανον τὸ τῷ θείῳ καθαγιασθὲν σώματί τε καὶ αἷματι, οὔτε ζητήσεως ἄξιον, οὔτε λόγου προς πίστιν δεόμενον. Τὸ δ' ἐν τῇ μεσότητι τῶν νηστίμων ἡμερῶν προτεθεῖσθαι κοινῶς εἰς προσκύνησιν, τοῦτό τις τῶν τὴν ἀκοὴν λιχνωτέρων, ὡ; ήδυσμα, παρατεθῆναι δεήσεται. Τίς γὰρ ἡ ἀποκλήρωσις, μήτε πρὸ τούτου, μήτε μετὰ ταῦτα, ἐν δὲ τῷ μέσῳ νομοθετηθῆναι πάνδημον τὴν προσκύ νησιν; ε. Η δῆλον ὅτι καὶ τοῦτο τοῦ Πνεύματος. Ἐπειδὴ γὰρ οἶδε τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν ἀρχομένην μὲν ὡς τὰ πολλὰ θερμότερον, οὐχ ὁμαλῆ δὲ τὴν κίνησιν ἐν τῇ προόδῳ φυλάττουσαν, ἀλλ᾽ οἷον αποναρκουμένην, καὶ ἐνεργουμένην τὸ μὴ ἐργάζεσθαι, ὡς ἂν μὴ τῶν νηστειῶν εὐτόνως ἀρχόμενοι, εἶτα προοδεύοντες ἐκλυώμεθα, τὸν σταυρὸν εἰς τὸ μέσον προέθη και [ 1. -κεν ], τούς τε προγεγονότας πόνους δεχόμε νον, καὶ πρὸς τοὺς μέλλοντας ἐνισχύοντα (οἷόν τι ποιοῦσιν ἐν τοῖς γυμνικοῖς ἀγῶσιν οἱ τοὺς ἀθλητας τοῖς ὑποφωνήμασιν ἐπεγείροντες, ἢ κεκμηκότας, ή δοκοῦντας), καὶ πολλάκις ἐν μέσῳ τοῦ σταδίου ἱστα μένοις, ὑπόμνημά τε τῶν του μεγάλου Θεοῦ καὶ Σωτῆρος παθών γινόμενον, καὶ οἷόν τινα παιδοτρί 6ην τῷ καλῶς τρέχοντι λέγοντα· Εἰ ὁ Δεσπότης σταυρῷ προσηλώθη, χολὴν ἐποτίσθη, πλευρὰν ἐλογ χεύθη, πάντα ὅτα τῆς ἀτιμίας· ὑπέστη καὶ πράγματα καὶ ὀνόματα, μή μοι ἀναπέσῃς αὐτὸς, μηδὲ σαλεύ θείησάν σοι οι πόδες ὑπὸ χειρὸς καὶ ἐνεργείας ἁμαρ τωλοῦ, μηδὲ ἐκχυθείησάν σου τὰ διαβήματα· ἀλλὰ τρέχε δι' ὑπομονῆς τὸν προκείμενόν σοι ἀγῶνα. Τρέχε ὡς οὐκ ἀδήλως· πρόδηλος γὰρ ἡ ἀνάστασις, πρὸς ἦν ὁ σταυρὸς χειραγωγεί, τῶν παθῶν οὖσαν καὶ 15 162. 1, 13, 14. 18. ibid. 22. 16 Isa. 1, 15. et anima, perfectum secundum Deum hominem constituunt. Jejunat et Judæus, sed audiit illuð “8; Jejunium et argentum et festa vestra odit anima mea. Qua de causa? Quia argentum restrum probatum non est's: quod enim verbum illorum.probatum esset, qui Verbum interemerunt? quod et ipsum Verbum illis exprobrat. Inquit enim ': Μαnus vestræ plenæ sunt sanguine, qui non solum nihil boni operis egerunt, sed et insuper Dominu ipsum occiderunt. Jejunant et hæretici, sed sine corona et præmio; non enim legitime certant. Inebriatur etiam orthodoxus, sed 17 vapılabit multis, tanquam sciens voluntatem Domini, et non faciens. 9. Quocirca, fratres, cum praceptorum cognitione simul amplecti decet virtutes; hoc enim numerus dierum jejunii quasi symbolo quodam postulat, quatuor ad decem usque multiplicans: Porro cum satis multa de jejunio dixerimus, hocque ab Ecclesiæ fundatoribus et moderatoribus nonnisi sapienter constitutum sit; agedum et de crucis adoratione, quantum licuerit, disseranius. Nam quod salutis nostra instrumentum, divino corpore et sanguine sanctificatum, reverenter adoranʼlum sit, id neque quærendïm, neque etiam ad fidem faciendam probandum arbitror. Quod vero in media Quadragesima ad communem om. nium adorationem proponatur, hoc illis, qui delicadiores aures habent, nunc velut oblectamentum quoddam, declarandum est. Quæ enim hæc temporis præfinitio, ut neque prius, neque posterius, sel in media Quadragesima hæc communis omnibus crucis adoratio decreta sit? 10. An perspicuum est, et hoc a Spiritu sancto proficisci? Nam cum non ignoret, humanam naturam ita comparatam esse, ut plerumque magno ardore aliquid auspicetur, nor: æquali autem gradu postea procedat, sed velut torpescens id unum agat, ut nihil agat; idcirco ne jejunii stadium prompte et alacriter ingressi, cursum deinceps remittamus, crux in medium proponitur, ut praeteritos labores excipiat, et ad futuros corroboret (cujusmodi quiddam in gymnicis certaminibus factitant illi, qui athletas vel vere fessus, vel opinione aliorum fatigatos acclamationibus et adhorLalionibus suis excitant); et ut illis, qui saepe in medio cursu subsistunt, crnciatus magni Domini et Salvatoris nostri in memoriam revocet; et velut doctor, præsesque certaminis probe currenti his verbis stimulos subjiciat: Si Dominus cruci sufli. xus est, si felle potatus, si lancea latere perfossus, si quidquid vel rerum vel cognomentorum ignominiosum erat, id pertulit; ne tu concidas, neque 461 commoveantur pedes tui, a manu et actione peccatoris, neque effundantur gressus tui; sed curre per patientiam ad propositum tibi certamen, ** Psal. xxxv, 25. 19 Hebr. AH, 1. 17 Luc. xi, 47.

Curre non quasi in incertum; certa est enim resur- τῆς ἀτιμίας ἀπαθὲς καὶ πολυτίμητον ἔπαθλον, καὶ fectio, ad quam crux manuducit; quæ omnis ἀεὶ τῷ σταυρῷ ἐπιλάμπουσαν. doloris, cruciatus et probri præmium est, omnis passionis et ignominiæ expers, et quæ perpetuo splendorem suum in crucem emittit. 11. Deinde ex hac crucis adoratione docemur itidem qua ratione crux mediatricis officium pro nobis obierit, reconcilians nos Deo et Patri", quem per inobedientiam offenderamus. Postquam enim hisce duobus, velut duabus manibus ab hoste devicti et prostrati, voluptate videlicet et tristitia, casuque illo miserabili in præceps acti, ab Oriente ex alto per viscera misericordiæ Dei nostri visitati sumus it statim sub ipsa primordia adversarius noster debilitatus et quasi mutilatus est, quando Emninanuelis nostri conceptionem neque voluptas ' ια΄. Ἔπειτα καὶ τὴν μεσιτείαν, ἣν ἡμῖν ἐμεσί τευσεν ὁ σταυρὸς, ἐκ τῆς νῦν προσκυνήσεως διδασκόμεθα, ἀποκαταλλάξας ἡμᾶς τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ, ἐν διὰ τῆς παρακοῆς ἡμῖν αὐτοῖς ἐξεπολεμήσαμεν. Επει γὰρ δυσὶ τούτοις, οἷόν τισι [δυσὶ] χερσὶν ὑπὸ τοῦ ἐχθροῦ κατεπαλαιόμεθα, ἡδονὴ [[.-νῇ] καὶ λύπη [[.-πῇ], καὶ πτῶμα ἐλέους ἄξιον πίπτοντες, ἀνατολῇ ἐξ ὕψους διὰ σπλάγχνα ελέους Θεοῦ ἡμῶν ἐπεσκέφθημεν· εὐθὺς μὲν καὶ ἐν προοιμίοις Ακρωτηριάζετο δ ἀντίπαλος, οὔτε ἡδονῆς μολυνάσης τὴν τοῦ Ἐμμα νουήλ σύλληψιν (οὐδὲ γὰρ ἀνέβη σίδηρος καὶ τομὴ contaminavit (neque enim ferram, neque virginita- η παρθενίας, ἡ χεὶρ ἀνθρώπου καὶ πρᾶξις γαμήλιος, ἐπεὶ [[. ἐπὶ] τὸ θεῖον τῆς Μαρίας θυσιαστήριον); οὔτε ἐδύνης στενοχωρησάσης τὸν τόκον, ὅτι μηδὲ ἡδονὴ προηγήσατο. Ἐκεῖ δὲ πάντως ἔπεσθαι την ὀδύνην, ἔνθα ἡδονὴ προοδεύσειεν· ὥσπερ ἐδύνης προηγουμένης, καὶ ἡδονὴν ἐπακολουθεῖν· καὶ τοῦτον εἶναι φύσεως νόμον ἄῤῥηκτόν τε καὶ ἄλυτόν φιλαν θρώπως νομοθετηθέντα· ἵνα μήτε τὸ διαχέον ἀχα λίνωτον ᾗ καὶ ἀδέσποτον, μήτε τὸ δάκνον ἀνίατον καὶ νεκρώσιμον· ἀλλὰ τὸ μὲν νουθεσίαν ἔχῃ τὴν μετὰ ταῦτα λύπην, καὶ ἀναστολὴν ὕβρεως, τὸ δὲ τὸν γλυκασμὸν, θεραπευτὴν ἀπογνώσεως. tis quasi dissectio, neque manus hominis, neque aliud quid hujus generis ad matrimonium pertinens divinum Mariæ altare ascendit), neque etiam dolor aflixit: quippe ubi voluptas nulla antecesserit: ibi enim necesse est dolorem sequi, ubi voluptas praecessit; sicuti necesse est, ut ibi voluptas sequatur, ubi dolor præcessit. Et hæc est ipsius naturæ inviolabilis et indissolubilis lex, non sine æquitate lata, ne nimia hilaritatis diffusio sit sine freno et gubernatore, neque tristitia sit plane immedicabilis et mortifera; sed ut illa quidem admonitionis loco habeat eam, quæ inde enasci consuevit, tristitiam et injuriæ impressionen; huic vero depellendæ desperationis causa medicamentum sit dulcedo. β'. Ἐπεὶ δὲ ἀναδειχθεὶς ἐν τῷ Ἰορδάνῃ, την ὑπὲρ ἡμῶν τῶν δούλων ὑπὸ τοῦ δούλου κάθαρσιν ἐκαθάρθη, καὶ τὸ Πνεῦμα δι᾿ ἡμᾶς ἐδέξατο, ὁ μηδέ - ποτε τούτου ἀχώριστος (ἵνα δείξῃ τῷ ὕδατι τὸ Πνεῦμα ἐπιφερόμενον ὅτε καὶ ἡμεῖς βαπτιζόμεθα, καὶ πείσῃ προστρέχειν ὡς ἀληθινῇ καὶ τελείᾳ κα θάρσει τῷ τοιούτῳ λουτρῷ, ὅ τὸ τοῦ Θεοῦ Πνεῦμα δέχεται), ἄγεται μὲν τῷ Πνεύματι εἰς τὴν ἔρημον (ἀταραξίας γὰρ δεῖσθαι τὸν καθαρθέντα, ἵνα μὴ πάλιν θολωθῇ [f.-θεὶς] ἀπὸ πηλοῦ Ιλύος, δευτέρων χρήση καθάρσεων), δέχεται δὲ τὰς δι' ἡδονῆς τοῦ πειραστοῦ προσβολάς, οὐ διαλογισμῶν [f. διὰ λογ.1 (οὐ γὰρ τούτοις ἐπιβατὸς ὁ τοῦ Θεοῦ νοῦς), ἀλλ᾽ αὐτοπροσώπως προσβάλλοντος, καὶ τρισὶ τοῦ ἀντιπαλαίοντος πτώμασιν ὑπὲρ ἡμῶν στεφανοῦται, ὑπ' ἀγγέλων διακονούμενος· ὡς ἂν σὺ μάθῃς τὴν τιμήν, ἣν τιμηθήσῃ, τὸν ἐν ἀγγέλοις ἄτιμον καταγωνισάμε νος. Αλλ' ὁ μὲν νικητής κατὰ τῆς ἡδονῆς, τὸ κράτος τοῖς ἀδελφοῖς χαρισάμενος, οὕτως ἤδη ἐπὶ τὸ διδάσκειν ὥρμησεν. Ἔδει γὰρ αὐτὸν τὴν φύσιν οἷόν τι σκεῦος προετοιμάσαι καὶ ἐκκαθᾶραι· ὡς ἂν τοῦ Λόγου χωρητική γένηται, φιλοδοξίαν μὲν ἐπὶ γαστρι μαργία, φιλοπλουτίαν δὲ ἐπὶ φιλοδοξία καταβαλόντα, τὰς τρεῖς θυγατέρας της βδέλλης, αἳ τὴν ζωὴν ἡμῶν ἐξεμύζησαν· ἅμα δὲ καὶ τοὺς διδασκάλους ἡμᾶς παιδεῦσαι μὴ πρότερον ἀναδέχεσθαι τὸν λόγον, ἢ καταπαλαῖσαι τὸν πειράζοντα διὰ τῆς πράξεως. 12. Catcrum postquam ad Jordanem sese manifestavit, et pro nobis famulis suis a famulo statuta expiatione purificatus est, Spiritumque pro nobis accepit is, qui nunquam a Spiritu separatur (quo demonstraret, super aquas etiam tum Spiritum ferri, quando nos baptizamur, a quo nobis persuaderet, ut ad hoc lavacrum Spiritu Dei ta: plenum, tanquam ad veram et perfectam emundationem accurranıurs ), ducitur a Spiritu in desertum: a turbis enim remotum esse oportet eum qui semel mundatus est, ne rursus luto et cœno contaminetur, alteraque purificatione egeat. Perfert autem impressiones illas quas objectu voluptatis tentator instituit, perfert, inquam, non ratione et cogitationibus nam his Dei mens impervia est: verum in propria persona illum aggreditur, tribusque adver sarii casibus pro nobis coronatur, angelorum minis'erio auctus; ut intelligas, quonam honore afficiendus sis, 462 si cum debelles, qui inter angelos inhonorus et inglorius est. At vero victor vim et robur adversus voluptatem fratribus largitus, sic at docendi munus accedit. Necesse enim erat, ut naturam velut vas quoddam præpararet et expurgaret, ut verbi capax efficeretur, expugnata post ventris ingluviem ambitione; post ambitionem cupiditate et amore habendi: quæ tres filiæ sunt birudinis illius quæ totam nostram vitam exsugit. Simul etiam nos magistros et institutores instruxit, ne prius docendi provinciam suscipiamus, quam hostem opere ipso devicerimus. 19 11 Cor. v, 18. * Luc. 1, 78. 22 Matth. 1, 1.

ORATIO IN ADORATIONEM CRUCIS. ιγ'. Ἐλείπετο δὲ τῷ ἐχθρῷ ἡ τῆς λύπης ἔτι χεὶρ, ῇ καὶ λοιπὸν ἐχρῆτο, τοὺς Φαρισαίους, τοὺς Σαδδου - καίους, τοὺς Γραμματείς, αὐτοὺς τοὺς ἀπανισταμέ νους ἐπαναστὰς [f. — στήσας] αὐτῷ, καὶ λόγοις διαβάλλων, και λίθοις βάλλων, καὶ σοφίσματα και κότεχνα προτεινόμενος, καὶ τί γὰρ οὐ κατ' αὐτοῦ τεκταινόμενος; τέλος δὲ, καὶ μετὰ ἀνόμων λογι σθῆναι παρασκευάσας, καὶ τὸν ἀτιμότατον αὐτῷ ἐξαρτύσας θάνατον, καὶ παραδειγματίσας, οὐ μόνον Επικατάρατον νομίζεσθαι τὸν ἐπὶ ξύλου κρεμάμενον, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν τῶν ἀνόμων φύσιν πᾶν εἶδος δυσφημίας ἐπιδειξάμενον καὶ ὕβρεως. Ταύτην ἐγὼ τὴν πεῖραν, τὴν διὰ λύπης φημί, τῆς προτέρας δυσκαταγωνιστοτέραν τίθεμαι, ὅσῳ τοῦ μὴ ἐσθῆναι τὸ καὶ λύπῃ περιπεσεῖν δυσφορώτερον. Δηλοῖ δὲ καὶ ὁ πειραστής· οὐ γὰρ ἂν ὑστέραν ταύτην ἐπ ἔθηκεν, εἰ μὴ κραταιοτέραν ἐγίνωσκεν. ὡς δὲ καὶ διὰ ταύτης ἐλθὼν ἐνίκα, οὐ μόνον ὑπομείνας πάντα, ἀλλὰ καὶ τοὺς φονευτὰς εὐχαῖς ἀμειβόμενος· ἐντεῦ θεν ἡ φύσις ἡμῶν ἀναντίῤῥητον τὴν νίκην ἐδέξατο, διὰ τῶν ἔργων στεφανωθεῖσα τοῦ τὸν κόσμον νικήσαντος· καὶ τοῦτό ἐστιν ὄντως τὸ τελειότατον τρό παιον, καὶ ἡ παντελής σωτηρία, ἣν ὁ σταυρὸς ἡμῖν προεξένησε. Μέχρι μὲν γὰρ τοῦ σταυροῦ ὑπελείπετό τις ἐλπὶς τῷ ἐχθρῷ, ἐξ ὑπερηφανίας τοῖς διακένοις αὐτὸν βόσκοντι. 43. De cætero reliqua erat adversario vis et potestas tristitiæ, qua et posthac usus est, Pharisæis, Sadducæis, Scribis ipsisque transfugis adversus ipsum concitatis, variis criminationibus et calumniis concinnatis, lapidibus in eum conjectís, multisque sophismatibus et fraudibus objectis. Quid enim contra illum non melitus est? Ad extremum effecit quoque, ut cum iniquis reputaretur ¹ª, morte omnium turpissima ei procurata; et ita traduxit, ut maledictus haberetur, quippe pendens in ligno; quin et in proborum more, omne genus blasphemia, maledicentiæ et injuriæ in ipsum exprompsit. Hanc ergo tentationem et probationem positam în rebus duris et asperis superatu tanto difficiliorem arbitror, quam priorem, quanto difficilius est tristia omnisque jucunditatis expertia tolerare. Quod ipse tentator planum facit; nou enim hanc in postremum locum reservasset, nisi potentiorem esse probe novisset ut vero ex hac itidem tentatione victor exstitit, non modo omnia æquissimo animo passus, sed et pro occisoribus suis Deum precatus est; tumque creatura nostra certissimam victoriam adepta est, velut serto redimila præelare factis ejus, qui mundum vicerat: at hoc vere perfectis summum tropaeum, et absolutissima salus, quam crux nobis attulit. Nam usque ad crucis tempus spes aliqua supererat hosti, qui superbia elatus, inani spe seipsum pascebat. 14. Exinde vero tota hæc vis et potestas inefficax reddita est: et vere tunc inimici frameæ defecerunt in finem; nam per Filii mortem Patri reconciliati sumus. Postquam enim Adam juste mortuus est (quia ex compacto mors illi venit ", Quacunque hora, inquit, comederitis de hoc ligno, morte moriemini; transgressionis namque et peccati multa mors fuit), Dominus autem, qui peccatum non fecit 7 (nam quomodo peccatum perpetrasset, qui ex voluptate et dolore, circa quæ duo peccatum versatur, non exstitit, longe superior utrisque?) injuste in cruce occisus, injusta hac morte mortem nobis juste decretam profligavit, merito cruci satutem nostram acceptam referimus; 463 nam unus a peccato immunis pro omnibus niortuus est; eaque de causa morti non crat obnoxius: stimules ιδ'. Ἐντεῦθεν δὲ ἡ χεὶρ ἀνενέργητος ἔμεινε, καὶ ὄντως τηνικαῦτα τοῦ ἐχθροῦ ἐξέλιπον αἱ ῥομφαῖαι εἰς τέλος. Διὰ γὰρ τοῦ θανάτου τοῦ Υἱοῦ τῷ Πατρὶ ἀποκατηλλάγημεν. Ἐπεὶ γὰρ δικαίως Ἀδὰμ ἀπ έθανεν (ὅτι καὶ κατὰ συνθήκην αὐτῷ ὁ θάνατος ἐπενήνεκτο. "Η γὰρ ὥρᾳ, φησί, φάγητε ἀπὸ τοῦ ξύλου, θανάτῳ ἀποθανεῖσθε, παραβάσεώς τε καὶ ἁμαρτίας ἦν ἐπιτίμιον), ὁ δὲ Κύριος ἁμαρτίαν μὴ ποιήσας (πῶς γὰρ ὁ μὴ δι' ἡδονῆς καὶ λύπης ἐλθὼν, ἐξ ὧν καὶ περὶ ἂς τὸ ἁμαρτάνειν, καὶ τούτων φανεὶς ἀνώτερος;), ἀδίκως έθανατώθη διὰ σταυροῦ, τῷ δὲ ἀδίκῳ τούτῳ θανάτῳ ὁ δίκαιος ἡμῶν κατελύθη θάνατος· εἰκότως τῷ σταυρῷ τὴν σωτηρίαν ἐπιγρα φόμεθα. Εἷς γὰρ ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν ἀναμάρτη τος, καὶ διὰ τοῦτο θανάτῳ μὴ ὑποκείμενος. Τὸ γὰρ κέντρον τοῦ θανάτου, ἡ ἁμαρτία, οἷόν τινι στραταύτῃ ξίφος ἐν χερσὶν ὅν, καὶ ῥᾳδίως ἀποκεντοῦν enim mortis peccatum est *, quod se habet instar τοὺς δεχομένους αὐτὸ μαλακώτερον. Ο δὴ καὶ τῆς φιλανθρωπίας κεφάλαιον, ὅτι τὴν ὀφειλὴν ἡμῶν ὁ μηδὲν ὀφείλων διέλυσε. Τοῦτο γοῦν καὶ ὁ Κύριος ἐν τοῖς ἐξοδίαις ἐδήλου βήμασιν, Έρχεται, λέγων, ὁ τοῦ κόσμου ἄρχων, καὶ ἐν ἐμοὶ οὐκ ἔχει οὐδέν· ἀλλὰ καθὼς ἐνετείλατό μοι ὁ Πατὴρ, οὕτω ποιώ. - Οὕτω γὰρ ἠγάπησεν ὁ Θεὸς τὸν κόσμον, ὥστε τὸν Υἱὸν αὐτοῦ δοῦναι τῷ θανάτῳ ἀντάλλαγμα. "Ω βά θος σοφίας καὶ πλοῦτος χρηστότητος! Ἐκ τῆς πρὸς τοὺς ἀνθρώπους ἀγάπης ὁ τοῦ Υἱοῦ θάνατος, ἐκ τοῦ θανάτου πάλιν ἡ πρὸς τούτους ἀποκαταλλαγὴ καὶ 19 Iga. 1111, 12. n: Juan, xiv, 36. gladii in manu militis, facileque pungit, quicunque mollius attingunt. Porro, quod omnis humanitatis et benevolentiæ caput est, ille, qui nihil debebat, debitum nostrum dissolvit. Hoc enim et Dominas professus est his sub exitum verbis ": Venit, inquiens, mundi princeps, et in me non habet quidquam; sed sicut mihi mandavit Pater, sic facio”. Sic enim Deus dilexit mundum, ut et Filium suum reconciliationis causa in mortem traderet. O altitudo sapientiæ “! O divitiæ bonitatis! Ex amore in Iromines sequitur mors Filit; ex morte reconciliatio ss Pal. 19, 25 Rom. v, 10. * Gen. 11, 17. 30 Jan. 1, 10. 3. Rom. 1, 27 II Cor. v, 21. 39 1 Cor. xv,

cum iisdem, et rursus dilectio; ut omni ex parte ἀγαπησις· ἵνα δόξῃ πάντως δικαίως καταλλαγῆναι, juste videretur reconciliari, et ut debitor, et ut καὶ ὡς ὀφείλων, καὶ μὴ χαριζόμενος. nibil remittens aut condonans. 15. Hujus reconciliationis mediatrix et conciliatrix crux fuit: quod mediatricis officium tacite nunc crus insinuat medio jejuniorum cursu proposita et adorata. Quod si velis, jejunium tibi itidem paradisus erit, in cujus medio lignum etiamnum plantatur, omnibus ex æquo parabile, excepto illo, cui Deus venter est "'; hunc enim inimicum crucis reputat Apostolus. Quin et hunc crux advocat, et admittit absumptura ipsius tumorem et persuasura ne omnia ventris oblectationibus concedat, aspiciens acetum, quod cruci suffixus gustavit; persuasura item, ne ubique relaxationem et jucunditatem quærat, clavos contemplans et lanceæ vulnera, in quæ ea velut retributionis digitum immittens, et ut Joco ventris Deum et Dominum, asperæ hujus et plenæ doloribus vitæ auctorem et consummatorem prædicet, cum et initio pro peccatoribus, hisque qui ceciderant, crucifzus fuerit; et omnibus spiritibus conjunctis, illos et inter se mutuo et cui Domine colligarit. ιε΄. Ταύτης τῆς καταλλαγῆς ὁ σταυρὸς ἡμῖν μετ σίτης καὶ πρόξενος· ἦν δὴ μεσιτείαν αινίττεται συμβολικῶς νῦν ἐν τῷ μέσῳ τῶν Νηστειῶν προτι θέμενός τε καὶ προσκυνούμενος. Εἰ βούλει δέ μοι καὶ παράδεισον ἐκδέχου τὴν νηστείαν, οὗ ἐν μέσῳ τὸ τῆς ζωῆς ξύλον καὶ νῦν φυτεύεται πᾶσιν ἐξίσου μεταληπτὸν, ἐκτὸς εἰ μή τις τὴν κοιλίαν έθεοποίησε. Τοῦτον γὰρ ἐχθρὸν ὁ Παῦλος τοῦ σταυροῦ τίθεται· μᾶλλον δὲ καὶ τοῦτον ὁ σταυρὸς προσκα λεῖται καὶ παραδέχεται, δαπανήσων αὐτοῦ τὸν....... κον, καὶ πείσων μὴ πάντα ἡμᾶς γαστρός ἡδοναῖς χαρίζεσθαι, πρὸς τὴν χολὴν καὶ τὸ ὄξος ὁρῶντα, ὧν ὁ ἐν αὐτῷ παγεὶς πεπείραται· μηδὲ πάντοθεν τὴν ἄνεσιν κατατείνεσθαι τοὺς ἤλους ἀνασκοποῦντα, καὶ τὰ τῆς λόγχης κεντήματα, καὶ βάλλοντα δι' αὐτ τῶν τὸν τῆς ἐράνης δάκτυλον, καὶ ἀντὶ τῆς κοιλίας, Θεὸν καὶ Κύριον τὸν τῆς πικρᾶς ταύτης καὶ ὀδυνη pᾶς ζωῆς ἀρχηγὸν καὶ τελειωτὴν κηρύττοντα· ἐπεὶ καὶ τὴν ἀρχὴν, ὑπὲρ τῶν ἁμαρτόντων, καὶ προσκεκρουκότων, ἐπάγη, καὶ πάντα πνεύματα ενώσας ἀλλήλοις, καὶ τῷ Κυρίῳ συνέδησεν. ις'. Οσπερ (γ. "Ωσπερ] ύψος ἔχει, καὶ βάθος, καὶ τὴν ἐπὶ πλάτος ἑκατέρωθεν ἔκτασιν· οὕτω τὰ οὐρά νια, καὶ τὰ ἐπίγεια, ἀπὸ ἀνατολῶν ἡλίου μέχρι δυσμῶν Χριστῷ συναγαγὼν τῷ τὰ πάντα κτίσαντι, ἵνα μηκέτι δύο κτίσεις ὦσιν, ἄγγελοι καὶ υἱοὶ ἀνθρώπων, σαλευόμενα καὶ μὴ σαλευόμενα, τὰ ἐν οὐρανῷ καὶ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς, τὰ ἐγγὺς καὶ τὰ μας κράν, ἀλλὰ μία κτίσις πάντων ἐν Χριστῷ καινισθέντων ἦν [[. ] πάντα μὴ σαλευόμενα, καὶ οὐράνια καὶ ἐγγίζοντα. Τοιαῦτα τοῦ σταυροῦ τὰ χαρίσματα, οὐχ ἅπαξ μόνον γενόμενα, οὐδὲ φανέντα πρὸς μικρὸν, ἀλλ' ἀεὶ καὶ γινόμενα καὶ φαινόμενα, καὶ τὸ μεγαλεῖον τοῦ ἐν αὐτῷ τὴν σωτηρίαν εἰργα σμένου κηρύττοντα· τότε μόνως παυσόμενα, ὅτε καὶ ἡ τοῦ Θεοῦ ἀσθενήσει δύναμις. Έως δ' ἂν ἐκείνη ἡ δύναμις μένῃ, καὶ τὰ ἀσθενῆ ἐνισχύουσα, καὶ τὸν σταυρὸν ἴσθι τοιαῦτα καὶ τοσαῦτα τοῖς σωζομένοις δυνάμενον· οἷς καὶ δύναμιν εἶναι Θεοῦ τοῦτον μαρτυρεῖ ὁ ᾿Απόστολος. Ο λόγος γάρ, φησίν, ὁ τοῦ σταυροῦ, τοῖς μὲν ἀπολλυμένοις μωρία 46. Habet autem crus altitudinem, profunditatein, ct eam, quæ in latitudinem utrinque excurrit, extensionem; quo pacto ad conditorem Christum adducit cœlestia, subterranea et terrestria, ab ortu solis usque ad occasum, ut non sint amplius duo creaturarum genera, angeli et Blii hominum, agitari solita, et agitari nescia; quædam in cœlo, quædamn " in terra; quædam prope, quædam longe; sed ut sit jam una creatura omnium qui in Christo renovati sunt. Omnia jam concussionis et agitationis expertia sunt, coelestia et vicina. Hæc crucis dona sunt, non semel tantum collata, aut exiguo tempore visa; sed semper et conferuntur et conspiciuntur; semperque magnificentiam ejus, qui in cruce salutem mostram operatus est, deprædicant: tuncque solum 464 cessabunt, cum et Dei virius debilitabitur. Quandiu autem Dei potentia manet, et ea, que infirma sunt, eorroborat, tandiu talia ac tanta dona crux conferre poterit his, qui salvantur; quibus crucem esse Dei virtutem Apostolus testatur. Inquit enim as : Verbum crucis pereuntibus stultitia est: ἐστί· τοῖς δὲ σωζομένοις ἡμῖν δύναμις Θεοῦ nobis vero qui salvamur, Dei virtus. ἐστι. ιζ'. Οὗτος καὶ ὅπλον εὐδοκίας καλεῖται τοῖς Χριστοῦ στρατιώταις, οἷς αὐτοὺς [γ. αὐτὸς] ἀγασοῦναι [[. ἀγαθῦναι] θέλει Θεός, διδόμενον καὶ κατά τῶν ἐχθρῶν στέφανος· ἅμα γὰρ ὁπλίζει καὶ στεφανοί καὶ τοῦτο παρὰ Δαυΐδ διδασκόμεθα. Οὗτος καὶ σημείωσις τοῖς φοβουμένοις τὸν Θεὸν, καὶ καθηλω μένοις τὰς σάρκας. Οὐ γὰρ ἄλλοθεν αὐτοῖς τὸ γνώ ρισμα, ὅτι Χριστοῦ εἰσιν, ἢ ἐκ τοῦ τὴν σάρκα 17. Vocatur eadem crux ab his qui nomen suum in Christi militiam dederunt, armatura bona voluntalis ", qua Deus illis benigne facere statuit, dala et coronæ loco adversus hostes; simul enim armat et coronat: quod nos ipsemet David docet. Eadem signatio est timentibus Deum, quique suas carnes configunt. Non enim aliam notam habent, ex qua ad Christum pertinere dignosci queant, qua:n si * Philipp. 11, 19. ** I Gor. 1, 18.» Ephes. vi, 11. Varia lectiones et nolæ. ita suppleo ex conjectura lacunulam: puto coin in autographo exstitisse όγκον, adeo ut in codice non defuerit, nisi prima syllaba istius vocis.

ORATIO IN ADORATIONEM CRUCIS. σταυρῶσαι τοῖς παθήμασι καὶ ταῖς ἐπιθυμίαις, carnem cum vitiis et concupiscentiis crucifigant ss: καὶ μαρτυρεῖ Παῦλος ὥσπερ τινὶ βασιλικῷ παρασήμῳ τούτῳ καυχώμενος· καὶ διὰ τοῦτο μηκέτι Παῦλος, ἀλλὰ Χριστὸς γνωριζόμενος. Ζῶ γὰρ, ἐγὼ οὐκ ἔτι, φησί· ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ Χριστός. Καὶ τοῦτο ἦν ἄρα ὁ καὶ ὁ Κύριος εἴρηκε, τὸ δεῖν ἑαυ τὸν ἀπαρνεῖσθαι τὸν σταυρὸν αἴροντα, τὸν ἀκολου θεῖν προελόμενον. Οὗτος καὶ σοφία Θεοῦ, καν ὡς μωρία τοῖς "Ελλησι διαβάλληται. Τὸ γὰρ μωρότερον τοῦ Θεοῦ, σοφώτερον τῶν ἀνθρώπων ἐστίν. Οὗτος καὶ ὑποπόδιον τῶν ποδῶν, ὡς τῆς ἐνσάρκου παρουσίας κατάπαυσις. Καὶ τόπος οὗ ἔστησαν οἱ πόδες Κυρίου, καὶ τὰ πρὸς τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν κινήματα· τί γὰρ ἔδει κινεῖσθαι λοιπὸν πρὸς τὸ τέρμα φθάσαντα, καὶ τῆς σωτηρίας ἐξειργασμένης, δι' ήν ή νίκη; ιη'. Ἀλλὰ γὰρ μηδεὶς ἀπολειπέσθω, μήτε τῆς θέας, μήτε τῆς ὑποπτώσεώς τε καὶ προσκυνήσεως· τῇ μὲν ἁγιαζόμενος ὀφθαλμοὺς, τῇ δὲ τὰ λοιπὰ μέλη κλινόμενα, τῇ δὲ καὶ τὰ χείλη προσψαύοντα. Αγιαζέσθω καὶ γλῶττα ἥ τε ᾅδουσα ή τε διδάσκουσα. Αγιαζέσθω καὶ ἀκοὴ τὰ τοῦ σταυροῦ ἐνηχουμένη, καὶ τῇ διανοίᾳ διαπορθμεύσασα. Βασιλεὺς εἴ; Πρόσω ελθε τῷ σκήπτρῳ Χριστοῦ, μάθε σεαυτὸν δοῦλον τιμῆς ἀγορασθέντα. Τὸν Δεσπότην ἐπίγνωθι, ὡς ὁμοδούλους ὅρα τοὺς ὑπὸ χεῖρα· ἑνὶ γὰρ αἵματι ἑωνήμεθα. Μάθε τὸ τιμώμενον τῆς βασιλείας σου σχῆμα ἐν τῷ καιρῷ τοῦ σταυροῦ παιζόμενον· τὸν λιΕοκόλλητον στέφανον ἀκάνθαις καὶ μερίμναις ἐκε τραχυνόμενον· τὸ δυνατόν σοι σκήπτρον, καὶ πάντα τύπον, διάκενον κάλαμον· τὴν πορφύραν, ἐφ' ᾗ σὺ μέγα φυσᾷς, ἀλλότριον ἀγαθὸν, καὶ ἐξ αἵματος στρατιῶται γάρ σοι ταύτην περιτιθέασι τὰς γονυπετήσεις, ἃς δέχῃ, καὶ τὰς εὐφημίας ἐπιπλάστους τὰς πλείους, καὶ παρὰ τούτων οἱ τὴν σὴν κεφαλὴν οὐχ ὅπως ἡδέως τύψαιεν, ἀλλὰ καὶ ἥδιον ἀποκόψαιεν. Ταῦτα τὸν σταυρὸν προσκυνῶν διδάχθητι. Δεῖ γὰρ εἶναι σπουδαῖα ἐν τῷ Χριστῷ καὶ τὰ παίγνια, καὶ πάντοθεν ἡμᾶς τῷ λόγῳ διδάσκεσθαι. ιθ'. Στρατιώτης ετάχθης; Λάβε τὸ τῆς εὐδοκίας ὅπλον τοῦ φυγεῖν ἀπὸ προσώπου τόξου, εἴτε τοῦ νοητ τοῦ, καὶ τὸν [[. τὸ] νοούμενον ἡμῶν βάλλοντος, καὶ τῇ ἐπιφανείᾳ τῶν αἰσθητῶν τοὺς μὴ φραττομένους κατατιτρώσκοντος· εἴτε τοῦ ὁρωμένου, καὶ τὸ ὁρώμενον φθείροντος. Πλουτεῖς τὰ τῆς γῆς ἀγαθά; Δέξαι τὴν ἐκ τοῦ σταυροῦ παραίνεσιν, γυμνὸν δεικνύντος ἐν αὐτῷ παγέντα τὸν σὸν διδάσκαλον, καὶ οὗ ἀκόλουθος εἶναι προσποιῇ, τούτου καὶ τοῖς ἴχνεσι προσεπίβηθι, καὶ τὸν σαυτοῦ σταυρὸν ἄρον, πᾶσιν ἀποταξάμενος. Πενίᾳ θλίβη; Ἐγγὺς ἡ παράκλησις αὐτὸ γάρ σοι τοῦτο τὸ τῆς πενίας βάρος, σταυρὸς ἀκούσιος. Ηγγαρεύθης καὶ αὐτός; Ἀλλ᾿ ἑκούσιον τὸ ἀγαθὸν as Galat. V, cujus rei testis Paulus, qui cruce tanquam regio quodam insigni gloriatur, et propter eamdem jam non Paulus, sed quodammodo Christus ipse est 33. Vivo, inquit, jam non ego, vivit vero in me Christus. Et hoc illud ipsum est, quod et Christus dixerat: oportet videlicet, ut seipsum abneget, qui crucem tollere, seque sequi cupiat ". Eadem crux Dei sapientia est, licet ab infidelibus ut stultitia rideatur. Quod enim stultum est Dei, sapientius est hominibus. Eadem, scabellum pedum est, quasi requies ejus qui per incarnationem ad nos advenit, et locus uli steterunt pedes Domini, et profectio motusque ad nostram salutem. Quid enim opus erat ut amplius moveretur, qui jam ad finem processerat, salutemque, per quam victoria venit, jam perfecerat? 18. At nemo neque ab intuitu neque a provolutione et adoratione excludatur, illo quidem oculos sanctifcans, illa membra inflexa et inclinata, hac vero labra crucem attingentia. Sanctificetur et lingua, tam quæ canit, quam quæ docet. Sanctificetur et auditus canticis crucis pulsatus, eaque ad mentem transmittens. Rex es? Accede ad sceptrum Christi, agnosce te servum esse pretio magno eina ptum. Agnosce Dominum, tibique subjectos, ut conservos, tracta. Uno enim sanguine empti sumus. Considera honoratissimum regalis dignitatis habitum tempore crucis illusum, coronamque gemmis distinctam, spinis et curis exasperatam, putansque tuam sceptrum et omnem speciem esse fragileın et inanem arundinem; purpuram ob quam valde extolleris, alienum esse bonum ex sanguine manans; eam enim milites tibi circumdant. Genuflexioncs quibus honoraris et acclamationes existima plerasque fictitias, et ab illis qui caput illum no modo libenter verberarent, sed et amputarent. Hæc documenta discas, 465 cum crucem adoras. Opore tet enim ut et ludicra sint nobis in Christo seria; ut undique erudiendi nosmetipsos occasionem habeamus. 19. Miles es? Accipe armaturam bonae voluntatis, ut fugias a facie arcus 4º, sive ejus qui intelligentia conspicitur, et intelligentiam nostram petit, objectuque et repræsentatione rerum sensibilium omnes illos, qui muniti non sunt, vulnerat; sive ejus, qui oculis cernitur, et id, quod sub aspectum cadit, ferit et destruit. Si fortunarum copiis abundas, admitte admonitionem crucis, quæ tuum Magistrum cruci suffixum ostendit nudum, et cujus videri cupis sectator et discipulus, ejusdem vestigiis insiste, et tuam tolle crucem, omnibus relictis. Paupertati et calamitati consolatio prope est: ipsum enim paupertatis pondus crux est involuntaria. 24. 86 Gal. 11, 20. 17 Matth. πνι, 24. 28 1 Cor. 1, 18. s Psal. cis, 1. to Psal. LIX, 6, Variæ lectiones et notæ. Textus editus habet πρόσεχε, sed mendose, vertendum videtur, Paupertate affligeris? Prop? est ut patet ex versione Latina. tta legendum puto per interrogationem; unde consolatio.

Coactus est et ille, sed fac, ut bonum tibi sit vo- ποίησον, ἵν' ᾗ σοι καὶ μᾶλλον ἔμμισθον. Ποιήσαις δ᾽ ἄν, εἰ μηδὲν ἀνάσχῃ τῶν φαύλων διὰ πενίαν, εἰ φέρεις εὐχαρίστως την στένωσιν. Πόσα ἂν ἔκαμες καὶ ἀνάλωσας ἀγῶνος δρομικοῦ προκειμένου, ἵνα στο τὰ ὑδρωπιῶντα μέλη καὶ βαρυνόμενα τακερώτερα ὀφθῇ καὶ ἐλαφρότερα; Νῦν αὐτόθεν εἶ κούφος, τοῦ τῶν χρημάτων ἐλεύθερος ύδρωπος. Μή τοίνυν ἀθυ μης [Γ. - μήσῃς] ύγιαίνων ἐν ἰσχνότητι σώματος, μηδὲ μακαρίσῃς τὸ ἀνὰ σάρκα τοῦ πλουσίου διάκενον όγκωμα, ἵνα μὴ φανῆς καὶ τὸν νοῦν πενόμενος. funtarium, ut et copiosiorem mercedem afferat. Hoc autem praestabis, si nihil improbe ob inopiam feceris, sique cum gratiarum actione ærumnam illam tuleris. Quid operæ et studii non suscipis et impendis ob breve fugaxque temporis spatium proregandum, ut membra hydrope turgida et prægravata graciliora et leviora fiant? Jam hinc ergo expeditior effectus es, et liberatus e pecuniarum bydrope ne igitur animo dejiciaris, si corpore tenui sanus vivas; neque beatum prædices inanem tumorem, qui in corpore divitis conspicitur, ne videaris mentis itidem inops esse. 20. Porro fama quoque et gloria claros crux instruit, cohortans, ut respiciant ad gloriæ Dominum, quem principes hujus sæculi crucifixerunt, amore falsæ gloriæ, non ferentes veram operum illius gloriam; utque timeant illorum sortem et exitum, ne forte et ipsi Christum propter gloriam mundanam iuterficiant: ea de causa monentur, ut a solo Deo gloriam quærant; et hac imaginem Unigeniti gloriæ contegant et coronent et forment, facti filii Dei per opera lucentes et splendentes in gloriam cœlestis Patris. Num doles si sis inglorius, neque animo æquo ferre potes, ut a proximo luo vincaris? Cur non intueris in Crucifixum, et in ignominias quas pertulit, et sputa, et colaphos, et in opinionem, quam de illo, ut de seductore, conceperunt, discisque præclarum quiddam et divinum esse, contemptui et ludibrio in hoc mundo haberi; utque deinceps regnaturus surrexerit decorem indutus, et ut in gloria assumptus sit, et collocatus in dextra throni majestatis, et ut in gloria venturus sit, et ut omne genu cœlestium, terrestrium et infernorum sese sit inflexurum, el ut 466 omnis lingua confessura sit, quoniam Dominus Jesus Christus in gloria est Dei Patris. Η α κ'. Παιδαγωγήσει καὶ τοὺς ἐν δόξῃ λαμπρούς δ σταυρός, πείσας ἀποβλέψαι πρὸς τὸν τῆς δόξης Κύριον» ἂν οἱ ἄρχοντες τούτου τοῦ αἰῶνος ἐσταύρωσαν, ἔρωτι τῆς ψευδούσης δόξης τὴν ἀληθῆ τῶν ἔργων ἐκείνου δίξαν οὐ φέροντες, καὶ φοβηθῆναι τὴν ἐκείνων μετ ρίδα, μὴ λάθωτι καὶ αὐτοὶ Χριστὸν διὰ δόξαν εγχό σμιον ἀποκτείναντες, καὶ διὰ τοῦτο τὴν παρὰ τοῦ μόνου Θεοῦ δόξαν ἐπιζητῆσαι, καὶ ταύτῃ περισταλή και, καὶ στεφανωθῆναι, καὶ μορφωθῆναι τὴν εἰκόνα τῆς τοῦ Μονογενούς δόξης, υἱοὺς Θεοῦ διὰ τῶν ἔργων καὶ γινομένους, καὶ φαινομένους, καὶ λάμποντὰς εἰς δόξαν τοῦ οὐρανίου Πατρός. 'Αλγεῖς καὶ σὺ ἀδοξῶν, καὶ οὐ φέρεις τῷ γείτονι παρευημερού μενος; Τί δέ; οὐχ ὁρᾷς τὸν σταυρωθέντα, καὶ τὰς ἐκείνου ἀτιμίας, καὶ τὰ ἐμπτύσματα, καὶ τὰ βαπίσματα, καὶ τὴν ὡς περὶ πλάνου ὑπόληψιν, καὶ ἐπιγινώσκεις Δεσποτικόν τι καὶ θεῖον τὸ ἐν τῷ κόσμῳ ἄτιμον καὶ κατάπτυστον, εἶτα ὡς ἀνέστη βασιλεύ σα;, καὶ εὐπρέπειαν ἐνδυσάμενος, καὶ ἀνελήφθη ἐν δόξῃ, καὶ ἐκάθισεν ἐν δεξιᾷ τοῦ θρόνου τῆς μεγαλω σύνης, καὶ ὡς ἥξει ἐν δόξῃ, καὶ πᾶν γόνυ κάμψει αὐτῷ, ἐπουρανίων καὶ ἐπιγείων καὶ καταχθονίων, καὶ πᾶσα γλώσσα ἐξομολογήσεται ὅτι Κύριος Ἰησοῦς Χριστὸς, εἰς δόξαν Θεοῦ Πατρός; 21. Num animi tranquillitate et jucunditate frueris? Respiciens in crucem, cogita humanam imbecillitatem, quæ nequit sine lapsu et casu tranquillitatis et remissionis cursu uti; et ut effusio et hilaritudo nostra in paradiso mortem pepererit, cujus causa immortalis mortuus est. llæc reputans animo contrahere, et coborresce ob mysterium tui causa peractum, ne forte nimium effusus infru-D ctuosam tibi reddas Dominicam mortem; et ne quando conquerens is, qui in te corrumpitur, Jesus tical: * Quæ utilitas in sanguine meo, si descendero in corruptionem? Tristaris? Revoca in memoriam bona supernæ Jerusalem; quibus per crucem dignus es electus, et memor esto Dei, et exsulta, ad quem non longo post tempore venies, appariturus conspectui ejus, " et trausibis in loco tabernaculi admirabilis, in voce exsultationis et confessionis, sonus epulantium; et hanc mundi tristitiam, velut immundum cimicem, aut fuliginem ex fumo excute. increpa partem anima passionibus et perturbatiohibus obnoxiam. * Quare iristis es, anima mea, el *¹ Philipp. 11, 11. + Psal. xxix, κα'. Ἐν εὐθυμίᾳ καὶ ἀνέσει διάγεις; Ἰδὼν τὸν σταυρόν, ἀναλόγισαι τὴν ἀνθρωπίνην ἀσθένειαν, σύ δυναμένην ἄνευ ὀλίσθου καὶ πτώματος τῷ δρόμῳ τῆς ἀνέσεως χρήσασθαι· καὶ ὡς ἡ ἐν παραδείσῳ ἡμῶν διάχυσις τὴν ἁμαρτίαν ἐγέννησε, δι᾿ ἣν ὁ ἀθάνατος τεθανάτωται· καὶ ἀναλογιζόμενος ταῦτα, συστάληθε, καὶ φρίξον τὸ ἐπὶ σοὶ μυστήριον· μήπως διαχυθείς ἄχρηστον σαυτῷ κατασκευάσῃς τὸν Δεσποτικὸν θάνατον, και που σχετλιάζων ἐρεῖ ὁ ἐν σοὶ διαφθειρό μενος Ἰησοῦς· Τίς ὠφέλεια ἐν τῷ αἵματί μου ἐν τῷ καταβαίνειν με εἰς διαφθοράν; Αθυμεῖς; Εννόησον τὰ τῆς ἄνω Ἱερουσαλήμ ἀγαθὰ ὧν διὰ τοῦ σταυροῦ κατηξίωται, καὶ μνήσθητι τοῦ Θεοῦ καὶ εὐφράνθητι, πρὸς ἐν μικρὸν ὅσον καὶ ἥξεις τῷ προσω ώπῳ αὐτοῦ ὀφθησόμενος, καὶ διελεύσῃ ἐν τόπῳ σκηνῆς θαυμαστῆς, ἐν φωνῇ ἀγαλλιάσεως καὶ εξομολογήσεως ἤχου ἑορταζόντων. Καὶ τὴν κατὰ κόσμον λύπην, ὡς κόνιν ῥυπαρὰν, ἢ ἐκ καπνοῦ λιγνὺν ἀποτίναξον. Επιτίμησον τῷ παθητικῷ σου τῆς ψυχῆς μέρει· "Ινα τί περίλυπος εἶ, ἡ ψυχή μου; καὶ ἵνα τι συνταράσσεις γιε; Καὶ μὴ ἐπιτιμήσῃς 43 Pral. st', 5. * Psal. XLII, 5.

ORATIO IN ADORATIONEM CRUCIS. μόνον, ἀλλὰ καὶ δίδαξον ἐλπίσαι ἐπὶ Θεόν· ἐλπὶς quare conturbas me? Neque solum increpa, sed et γὰρ θειοτέρα, λύπης ἀντίπαλος. Εἰ δὲ δεῖ τι καὶ ἀθυ μῆσαι, λυπήθητι, ὅτι ἐπὶ τοῖς ματαίοις ήθύμεις, καὶ ἐπ' ἀδελφοῖς συντριβομένοις ἐπίδειξαι τὴν συμπάθειαν. κβ'. Γενοῦ Ἱερεμίας, ἢ Παῦλος, δακρύων τοὺς τῇ ἁμαρτία τραυματισθέντας, τοὺς ἐχθροὺς τοῦ σταυ ροῦ. Στέναξον ἐπὶ τοῖς ἀπολλυμένοις ἐν Ἱερουσαλήμ, καὶ τῇ καθ' ἡμᾶς ἐπὶ γῆς Ἐκκλησίᾳ, ἵνα καὶ τὸ σημεῖον 8 προσκυνεῖς ἐπὶ τοῦ μετώπου σοι τεθῇ. Τοῦ γὰρ σταυροῦ τὸ φιλάνθρωπον ἠγνωμονήσθη [f. -νήθη] παρὰ τῶν εὐεργετηθέντων· καὶ τί τηλικοῦ - τον εὐεργετήσας, τηλικοῦτον ἀντέπαθες, ἡλίκα Χρισ στὸς καὶ εὖ ἐποίησε καὶ κεκάκωται; Αλλ' ὅμως καὶ συγγνώμην ἐζήτησε τοῖς τὰ φρικτὰ ἐκεῖνα κατ' αὐτ τοῦ καὶ μελετήσασι καὶ τελέσασιν· "Αφες αὐτοῖς, Πάτερ, λέγων, τὴν ἁμαρτίαν ταύτην, καὶ τὸ πρὸς συγγνώμην ἐπαγωγότερον ἐπάγων τὴν ἄγνοιαν, αὐτὸ τοῦτο ἱερεὺς ὑπὲρ τῶν τοῦ λαοῦ ἀγνοημάτων ἱστάμενος, ἢ ἱερευόμενος. in Deo sperare doce. Nam spes divina tristitiæ debellatrix est. Quod si quæ tristitia suscipienda est, tristare, quod ob vanas res tristatus fueris, et erga fratres contritos et affectos exprome tuam compa tiendi charitatem. 22. Esto Jeremias aut Paullus lacrymis prosequens omnes illos, quos peccatum vulneravit, inimicos crucis. Lamentare illos, qui percunt in Jerusalem, et in hac nostra in terris agente Ecclesia, et ut signum, quod adoras, in fronte tua ponatur. Benevolentiæ crucis dignas gratias non egerunt, qui beneficium illud acceperunt: quid cnim reddidisti, aut pertulisti simile iis, qu Christus tibi tribuit et pro te pertulit? Nihilominus veniam quoque impetrare studuit illis, qui horribilia illa adversus ipsum et cogitarunt et perpetrarunt. * Dimitte eis, Pater, inquit, hoc peccatum; adducitque ignorantiam, quæ ad venize impetrationem facile permovere consuevit; hoc videlicet facit sacerdos, qui pro ignorantiis populi astat et offertur. 23. Quid vero nos qui cathedram tenemus! Num exigua quaedam crus nos docet? An tauto meliora et perfectiora, quanto propius ad imitatiorem Christi accedimus, et pro populo semper sacrificamus, perfectum illud sacrificium et semel consummatum renovantes, qui ad omnia cruce utimur, eaque populum hunc signamus et sanctificamus? Timeamus itaque, ne alios hoc signo ab omnibus insidiis immuni munire promittentes, videamur insidiis expositi, tanquam signaculi 467 expertes, nullumque crucifixe vitæ signum circumferentes. Monachis vero crux omnino cognata et familiaris est, quorum tota vita afflictio est et mortificatio, et luctus beatus, et ignominia, et subjectio exaltare solita, et id genus alia quae crucem comitantur. Non igitur alienum bonum, sed thesaurum tuum in sinum reconde, o monache, neque patiaris, ut eum alii tibi præripiant. Neque tu, qui ex populo es et ex simpliciorum multitu, dine, procul stes a cruce: nam et prote fixa ista et proposita est. Implearis ista, neque aliud quid curiose curaveris; ne arbitreris plus scire, quam Jesum Christum et hunc crucifixum *; et cubitum pergens, et ex lecto exsurgens, et sedens, et excitatus, et operans aliquid, et quiescens, ct viam ingrediens, et aliquo divertens, cibumque sumens, et post cibum hoc signo te communi. Si ita egeris, non timebis a timore nocturno, a negotio perambulante in tenebris, ab incursu, et dæmonio meridiano. Omnia enim ista dissipat crucis signum, nec ullum tam efficax remedium est propulsandis dæmonibus, alque hoc. Semnel enim cruce contriti, metuunt; et quamvis valde sint impudentes, nihilominus ad ejus virtutem respicere non audent. Quocirca in sola ſuga præsidium ponunt. κγ'. Τί δαὶ ἡμεῖς οἱ τοῦ βήματος; 'Αρα μικρά τινα τῷ σταυρῷ διδασκόμεθα; Η τοσούτῳ κρείττω καὶ τελεώτερα, ὅσῳ καὶ Χριστοῦ ἐσμεν μίμημα, καὶ τοῦ λαοῦ ἑκάστοτε προθυόμεθα, τὴν τελείαν ἐκείνην θυσίαν καὶ ἅπαξ τελεσθείσαν καινίζοντες, καὶ τῷ σταυρῷ πρὸς ἅπαντα χρώμενοι, καὶ τὸν λαὸν τοῦτον σημειοῦντες καὶ ἁγιάζοντες; Φοβηθῶμεν οὖν, μή τοὺς ἄλλους τῇ ἀνεπιβουλεύτῳ ταύτης [/. ταύτη! σφραγίδι σφραγίζειν ἐπαγγελλόμενοι, αὐτοὶ φανῶμεν εὐεπιδούλευτοι ὡς ἀσφράγιστοι, καὶ μηδὲν ἐσταυρω μένου βίου σημεῖον φέροντες. Μοναχαῖς δὲ καὶ σύ στοιχος ὁ σταυρός· ὅλος γὰρ αὐτοῖς ὁ βίος κάκωσίς τε καὶ νέκρωσις, καὶ πένθος μακαριζόμενον, καὶ ἀτιμία, καὶ ὑψοῦσα ὑπόπτωσις, καὶ ὅσα ἄλλα τοι αῦτα τῷ σταυρῷ συνεμφαίνεται. Ούκουν ἀλλότριον ἀγαθὸν, ἀλλὰ τὸν σὸν ἐγκολπίζῃ θησαυρὸν, ὦ μονά ζων, ἂν μὴ ἀνάσχῃ ἄλλους ἰδεῖν προαρπάζοντα;· μηδὲ, ὁ τοῦ λαοῦ σὺ καὶ τῆς ἀφελείας, πόρρω στης τοῦ σταυροῦ· καὶ ὑπὲρ σοῦ γὰρ ὥσπερ ἐπάγη, καὶ πρόκειται. Ἐμφορήθητι τούτου· μηδὲν ἄλλο περιερ γάσῃ· μὴ κρίνῃς εἰδέναι τι πλέον, εἰ μὴ Ἰησοῦν Χριστὸν, καὶ τοῦτον ἐσταυρωμένον· καὶ κοιταζόμενος, καὶ ἀνιστάμενος, καὶ καθεζόμενος, καὶ ἐγει. βόμενος, καὶ ἐνεργῶν τι, καὶ ἠρεμῶν, καὶ ὁδοῦ ἀρ χόμενος, καὶ καταλύων, καὶ βρωμάτων γενόμενος, καὶ παυόμενος, τούτῳ σεαυτὸν περίφραττε. Αν οὕτω ποιῇς, οὐ φοβηθήσῃ ἀπὸ φόβου νυκτερινοῦ, ἀπὸ πράγματος ἐν σκότει διαπορευομένου, ἀπὸ συμπτώματος καὶ δαιμονίου μεσημβρινοῦ. Πάντων γὰρ τούτων τὸ τοῦ σταυροῦ σημεῖον λυτήριον, καὶ οὐδὲν οὕτως ὡς τοῦτο δαίμοσιν ἀντιπαθές φάρ μακον. "Απαξ γὰρ ἐκ τούτου συντριβέντες δεδοίκασι· καὶ λίαν ἀναισχυντοῦντες, ὅμως πρὸς τὴν τούτου δύναμιν ἀντιβλέπειν οὐκ ἔχοιοι, καὶ διὰ τοῦτο φυγή μόνη τούτοις ἀσφάλεια. • Ezcch. 11, 9. 66 Luc. xxiil, 34. 47 1 Gur. 11, 2. 48 Psal. xc, 5.

24. Advocat crux Christi etiam publicanos. Quis scit, num Christum hospitio excepturi sint, omnesque divitias in convivium illud consumpturi, ita ut ipsi videantur Christi Evangelium, in semetipsis ostendentes miracula, crucisque potentiam et virLutein annuntiaules? Accede ad eam, quæ te impensius amat. Etiam latro ad crucem advenit: consue vit enim et latronibus benefacere. Ac Regem omnium et tuum Crucifixum confitere et constitue, et audies jucundissimam illam vocem: Hodie mecum eris in paradiso". O benignitatem, o gratiam! Quot annorum piacula una pœnitentiæ et confessionis vox expiavit! Quis de se spem abjiciet, cum latronem videt salutem adeptum, et in paradisum cum eo qui vocaverat, quasi vi ingressum esse? κδ'. Προσκαλεῖται καὶ τελώνας 6 σταυρὸς τοῦ Χριστοῦ. Τίς οἶδεν, εἰ τὸν Κύριον ἐστιάσουσι, τὸν πλοῦτον πάντα καταναλώσαντες ἐπὶ τὴν ἑστίασιν, καὶ φανῶσιν αὐτοὶ Χριστοῦ Εὐαγγέλιον, ἐν ἑαυτοῖ; δεικνύντες τὰ θαύματα, καὶ τὴν τοῦ σταυροῦ δύναμιν καὶ ἐνέργειαν ἀπαγγέλλοντες; Ερῶντι φιλανθρωπότερον πρόσιθι· καὶ λῃστης προσήκει τι τῷ σταυρῷ· ἐθός [γ. ἐθάς] ἐστι καὶ οὗτος τοὺς λη στὰς εὐεργετεῖν· βασιλέα τε πάντων καὶ σαυτοῦ τὸν σταυρωθέντα καὶ ὁμολόγησον, καὶ ποίησον, καὶ ἀκούσεις τὴν φιλάνθρωπον ἐκείνην φωνήν· Σημερον μετ᾿ ἐμοῦ ἔσῃ ἐν τῷ παραδείσῳ. τῆς χρηστός τητος! ὢ τῆς χάριτος! Πόσων ἐτῶν ἐμ..... καὶ λύ θρους μία φωνή μεταμελείας καὶ ὁμολογίας ἐκάθηρε! Τίς ἑαυτοῦ ἀπογνώσεται, λῃστὴν ὁρῶν σωζόμενον, καὶ πρὸς τὸν παράδεισον μετὰ τοῦ καλοῦντος εἰσβια ζόμενον; κε'. Πάντες προσκυνήσωμεν, καὶ προσπέσωμεν, μὴ τὸ σῶμα κλιθέντες μόνον, ἀλλὰ καὶ τὸ γόνυ τῆς καρδίας πρὸ τούτου, καὶ τὴν δούλωσιν τῇ ἐργασία τῶν Δεσποτικῶν ἐντολῶν, μὴ μόνον τῇ ὑποπτώσει χαρακτηρίζοντες. Τοῦτο γὰρ καὶ Ἰουδαῖοι ἐπεμορ φώζοντο [γ. ἐπε μορφάζ.], ἀλλ' ήκουον Ησαΐου πρὸς αὐτοὺς διαγγέλλοντος· ῾Ο λαὸς οὗτος τοῖς χείλεσί με τιμᾷ, ἡ δὲ καρδία αὐτῶν πέῤῥω ἀπέχει απ' ἐμοῦ. Καὶ ὁ Σωτὴρ οὐ τῷ λέγοντι αὐτὸν Κύριον, ἀλλὰ τῷ τὰ ἔργα αὐτοῦ ποιοῦντι τὴν βασιλείας εἶπε οδον δίδωσιν. Ἡμεῖς δὲ καί τι μυστικώτερον ἐκ τῆς τῶν γονάτων κλίσεως μάθωμεν· ἡσάκις κλινι 25. Omnes adoremus et procidamus, non modo corpore inclinati, sed et ante omnia genibus cordis, servitutemque nostram exsecutione mandatorum Domini, et non tantum corporis dejectione consignemus. Hunc enim habitum Julæi quoque exprimebant; sed hanc Isaiæ vocem audierunt **: Populus iste labiis me honorat, cor autem illorum longe est a me. Et Salvator noster ingressum in regnum calorum non promittit ei, qui ipsum Dominum nominat, sed ei qui 468 opera ejus facit. Nos antem etiam aliquid obstrusius ex genuflexione discamus: quoties inflectimur et resurgimus, mortem Domini et resurrectionem in mentem revo- μεθά τε καὶ ἀνιστάμεθα, τὴν τοῦ Κυρίου νέκρωσιν camus: et propter hanc ipsi etiam peccato mortui, et justitiæ exorti, occumbimus illi, quod deterius est, et resuscitamur ei, quod melius est, juxta prophetiam, quam Simeon de Christo edidit. Rursus regnum coelorum apertum est, et nunc intra nos exsistit, quando perturbationum, beneficio crucis, domini sumus: et tum demum revelabitur, cum venerit cruce comitatus Judex, redditurus illud omnibus, qui per opera a se præstita id sibi præpararunt, vel qui hinc ad illud præparati sunt. καὶ ἀνάστασιν ἐννοούμενοι, καὶ διὰ ταύτης καὶ αὐτ τοὶ τῇ ἁμαρτίᾳ νεκρούμενοι, καὶ τῇ δικαιοσύνῃ έξανιστάμενοι, πίπτοντες τῷ χείρονι, καὶ τῷ κρείτ τον: ἐγειρόμενοι, κατὰ τὴν μεγάλην προφητείαν τοῦ Συμεών, ἣν ἐπὶ Χριστῷ ἀπεθέσπισε. Πάλιν ή τῶν οὐρανῶν βασιλεία ἤνοικται, καὶ νῦν ἐντὸς ἡμῶν οὖσα, ὅταν τῶν παθῶν διὰ τοῦ σταυροῦ βασιλεύωμεν, καὶ ὕστερον τότε ἀποκαλυφθησομένη, ὅταν ὁ μετὰ τοῦ σταυροῦ ἥκῃ κριτής, ἀποδώσων ταύτην τοῖς διὰ τῶν ἐν αὐτοῖς [αὐτῇ?] κειμένων έργων ταύτην ἑαυτοῖς ἑτοιμάσασιν, ἢ πρὸς αὐτὴν ἐντεῦθεν ἡτοιμασμένοις. κς'. Πᾶσιν ὁ δεῖπνος ἡτοίμασται, καὶ ὁ νῦν ἐν τῇ μυστικῇ ταύτῃ τραπέζῃ τελούμενος, πρὸς ἂν ὁ σταυ ρός φέρει Πάσχα, καὶ ὄντα, καὶ κηρυττόμενον, καὶ ὁ ὕστερον ἐν τῷ οὐρανίῳ θυσιαστηρίῳ τελεσθησό μενος, ἐξ οὗ φαγεῖν οὐκ ἔχουσιν ἐξουσίαν οἱ τῇ σκηνῇ καὶ τῷ παράγοντι κόσμῳ τούτῳ λατρεύοντες· ὃν δὴ τελεώτερον Πάσχα και μυστικώτερον οἴδαμεν. Βασιλεία πρόκειται, καὶ πῶς οὐκ ἄθλιος ὁ ἀπολει τόμενος; Δείπνος παρεσκεύασται, ταύροις καὶ σιτιστοῖς ἁβρυνόμενος, καὶ τίς οὐ δραμεῖται πρὸς τὴν ἀπόλαυσιν; Αλλ' ἀντιπερισπῶσιν ἡμᾶς οἱ ἀπατῶν τες, ὥσπερ τοὺς ἐν Εὐαγγελίῳ κληθέντας. Καὶ τί 26. Omnibus cuna parata est, et nunc quidem illa, quæ in hac mystica mensa perficitur, ad quam crux ducit, quæ Pascha nostrum et est, el vere prædicatur; postea vero illa altera, quæ in cœlesti aftari peragetur, de qua comedendi potestatem non habent, qui tabernaculo huic et mundo transeunti deserviunt B1 : quæ coena perfectissimum et maxime divinum Pascha est. Regnum propositum est: et quomodo non miserabilis, qui ab eo excluditur? Coena præparata est tauris et altilibus instructa; et quis non properabit, ut ea perfruatur? Num abstrahent nos deceptores et impostores, ut * Luc. xxull, 43. 50 Isa. xxix, 13. οι Hebr. sul, 10. Variæ lectiones et notæ. Cod. Caesareo-Vindob. habet προσήκεις, quam lectionem veram puto: ex sequentibus enim constat, sermonem hic ad latronem dirigi. Sic igitur locum hunc vertendum putarem: Accede ad eam, quæ te impensius amat, etiam tu latro; nam tu quoque nonnihil ad crucem pertines: consuevit enim illz etiam latronibus benefacere.At Regem omnium et tuum Crucifixum confitere, etc.

ORATIO IN PRÆSENTATIONEM B. MARIÆ. τοῦτο; Οὐ πόρξω ἡμῶν ὁ σύμμαχος. Τῷ σταυρῷ τού- illos, qui in Evangelio vocati sunt? Et quid hee? τους ἀποσεισώμεθα· τῇ νηστείᾳ τὴν ὄρεξιν ἐπιτείνωμεν· τὰς χεῖρας νιψώμεθα ἐν τῷ αἵματι τῆς σφαγῆς τοῦ ἁμαρτωλοῦ καὶ σαρκίνου φρονήματος, καὶ τοῦ Κυρίου κατατρυφήσωμεν, χορταζόμενοι ἐν τῷ ὀρθῆναι ἡμῖν τὴν δόξαν αὐτοῦ, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. es | Joan. 1, 28. Non procul abest adjutrix. Cruce hos abigamus, jejunio appetentiam intendamus, manusque lavemus in sanguine trucidati peccatoris, et carnalis spiritus, et in Domino delicias nostras positas esse existimemus, satiati, cum * apparuerit gloria ejus nunc, et semper, et in sacula sæculorum. Amen. ΤΟΥ ΣΟΦΩΤΑΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑΣ ΚΥΡΙΟΥ ΘΕΟΦΥΛΑΚΤΟΥ ΛΟΓΟΣ ΕΙΣ ΤΗΝ ΕΟΡΤΗΝ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΓΙΑΣ ΔΕΣΠΟΙΝΗΣ ΗΜΩΝ ΘΕΟΤΟΚΟΥ Οτε προσηνέχθη τῷ ναῷ παρὰ τῶν γεννητόρων αὐτῆς. SAPIENTISSIMI ARCHIEPISCOPI BULGARIE DOMINI THEOPHYLACTI ORATIO IN FESTUM SANCTISSIME DOMINE NOSTRÆ DEI GENITRICIS Quando a suis parentibus in templum adducta est Interprete Bonifacio Finetti ord. Prædicatorum.į α'. Καὶ μνήμη μὲν δικαίου μετ' ἐγκωμίων γενο- 1. Cum sæpe contingat, ut ii etiam qui unius μένη πολλάκις ήλεγξε τὸν ἐγκωμιάζοντα, μακρὰν ` tantummodo justi memoriam laudibus exornare τῆς ἀξίας πίπτοντα· οὐ γὰρ ἀεὶ, οὐδὲ ἐπὶ πάντων ὁ λόγος ἐξισοῦται τοῖς πράγματι· τῆς δὲ παντός μὲν δικαίου Δεσποίνης, Θεοῦ δὲ τοῦ βασιλέως τῆς Εικαιοσύνης Μητρός, πῶς ἂν μετ' ἐγκωμίων τὴν μνήμην θέσθαι προθέμενοι, λόγον εὕροιμι' μικρῷ γοῦν τινι μέρει τῆς ἀξίας ἁπτόμενον *; Οίμαι γάρ, εἴ τινές εἰσιν ἀγγέλων λόγοι, μυστηρίων τῷ ὄντι ἄγε γελοι, μηδὲ τούτους ἂν ἐφικέσθαι τῶν χαρίτων τῆς Θεομήτορος. "Ης γὰρ ἡ ἁγιωσύνη τὴν κτίσιν πᾶσαν ε ἐκβέβηκεν, οὐκ ἂν λόγος κτίσματος ταύτην ἀξίως ὑμνῆσαι δύναιτο. "Αρ' οὖν παντελῶς ἀποσιωπήσου μεν, καὶ τὴν τοῦ Λόγου Μητέρα, καὶ τῆς κατὰ λόγον ζωῆς ἡμῖν πρόξενον, ἀλόγω; οὕτως παρέλθοιμεν; 63 1 Cor. III, 1. σου. suscipiunt, procul ab ipsius dignitate prolapsi deprehendantur: non enim semper thematis nobilitati orationis magnitudo respondet qui fiat, ut nos dum justorum omnium Reginæ, ac Regis justitiæ Matris memoriam celebrare aggredimur, verba, quæ vel modicam dignitatis ejus partem attingant, invenire valeamus? " Puto enim, neque angelos ipsos (siquidem aliqui sunt et angeloruin sermones, divinorum mysteriorum vere nuntii) ad Dei Genitricis prærogativas explicandas idoneos fore. Cujus enim sanctitas universam creaturam transcendit, eam creatus sermo laudare pro dignitate non po test. Quid igitur? Anne omnino silebimus? ac Variæ lectiones codicis Oxon. • Cod. Οxon. εὕροιμεν. " μικροῦ γοῦν τινος τῆς ἀξίας ἀπτόμενον μέρους. ' τὴν κτιστὴν πᾶσαν φύ παρέλθωμεν. Textus Græcus nunc primum prodit ex codice Regio Parisiensi. Variæ lectiones ac correctiones, ad calcem paginarum posilæ, desumpte sunt ex codice Oxoniensi. Editor Venetus. - Vide Præfationem, num. XIV. (tomi suferioris col. 425.)