' αὐτὴν κατὰ πρὸ εἶπεν [f. προείπεν), ὡς ἔνεστι τὰ ποιηθέντα αὐτῇ μεγαλεία σεβασθησόμεθα; μᾶλ λον δὲ καὶ ταῦτα τῷ ἀνεκδιηγήτῳ δοξάσομεν, τὸ μέγεθος κηρύττοντες, οἷς μὴ καταλαμβάνομεν. "Αμπ γάρ τι καὶ ἁγιασθησόμεθα, καὶ γλῶτταν οἱ λέγοντες, καὶ ἀκοὴν οἱ ἀκούοντες. Verbi (divini) Matrem, et ejus, quæ secundum ra· ἢ τὸ κατὰ δύναμιν εἰπόντες, καὶ μακαρίσαντες tionem est, 470 vitæ conciliatricem, absque verbo præteribimus? Vel potius juxta vires nostras loquemur, eamque beatamn, prout ipsa prædixit, dicentes, magna, quæ illi Deus fecit **, quantum per nos fieri potest, religiose venerabimur, sive diligenter perscrutabimur? imo corum, quæ capere non possumus, magnitudinem prædicantes, eadem magis vel ipsa enarrandi impotentia glorificabimus; ac simul et loquentium linguæ, et audientium aures quidpiam sanctitatis participabunt, 2. Male quidem se habebat humana natura; ac a Deo semel avulsa, velut lapis e montis vertice ruens, præceps ferebatur, confracta multisque opinionibus atque sententiis miserrime discerpta. Siquidem deceptio, facto a muliere initio, universun genus humanum, nequidem parti ejus firmiori β ullatenus parcens, infeliciter depascebat. Quid ergo? Magnus nostri Opifex sese et Provisorem demonstrare voluit, suaque providentia creationi abs se factæ fidem astruxit, ac sapientiam suæ circa res creatas gubernationis quasi creatricis potentiæ testen ac præconem constituit. Oportet enim auctorem effecti sui curam gerere, si velit ipsum diu subsistere, et non statim ac compactum fuerit, dissolvi: alioquin et rationis et artis expers foret ille, ac vere puer, qui arena ludit, sed magis opere ipse suo illuditur. 3. Conditor igitur noster haudquaquam nos cura atque providentia destitutos reliquit, sed olim ot colloquiis et apparitionibus identidem commonefecit et ad rectum incitavit, et per somnia instruxit, et omnis generis beneficiis cumulavit, ac legem in auxilium dedit: quandoque etiam asperitatibus coercuit, pænisque gravioribus perstrinxit quo quidquid in nobis carnale, superfluum ac Spiritui inimicuum erat, expungeretur. Quid demum non fecit? aut quam industriam prætermisit? Verum, ut hæc omnia socordia nostra inutilia reddi, nosque plagis a capite ad calcem a diris latronibus affectos, jam neque oleum, neque alligaturam ex lege et prophetis admittere ** sed iis obsistere, et ob regnans in carne nostra peccatum boni operandi impotentes esse animadvertit; tunc demum viscera misericordiæ suæ eum compulerunt, ut ipse in β'. Είχε μὲν ἡ ἀνθρωπίνη φύσις κακῶς, καὶ ἀπαξ ἀποσπαθεῖσαι Θεοῦ, οἷά τις λίθος ἐξ ακρωρείας εφέρετο θραυομένη, καὶ διασπειρομένη πρὸς πολλές δόξας καὶ γνώμας, καὶ φθειρομένη διὰ ταῦτα ἐλεεινῶς. Καὶ ἀπὸ γυναικὸς λαβοῦσα ἀρχὴν ἡ ἀπά τη, ἅπαν τὸ γένος ἐνέμετο, μηδὲ τοῦ στεῤῥοτέρου φεισαμένη μέρους τῆς φύσεως. Τί γοῦν; Ὁ μέγας ἡμῶν Ποιητὴς καὶ Προνοητής ἀναδείκνυται, καὶ πιο στοῦται τῇ προνοίᾳ τὴν ποίησιν, καὶ τὴν σοφίαν τῆς περὶ τὰ κτίσματα διοικήσεως, τῆς περὶ τὸ κτίσαι δυνάμεως προβάλλεται κήρυκα. Δεῖ γὰρ τὸ ποιῆσαν προνοείσθαι του ποιηθέντος, εἴ γε μακροτέραν αὐτῷ τὴν σύστασιν εἶναι βούλοιτο, καὶ μὴ ἅμα τὸ [[. τῷ] παγῆναι τὴν λύσιν λαβεῖν· ἢ οὕτως γε, ἄλογος ἂν εἴη κτίσις· καὶ ἄτεχνος, παῖς ἀληθῶς, καὶ ψάμμους 10 παίζων, τῷ κτίζειν καὶ πλέον παι ζόμενος. γ'. Οὔχουν ἀπρονοήτους ἡμᾶς ὁ Κτίστης κατέλι πεν· ἀλλὰ καὶ ὁμιλίαις καὶ ἐπιφανείαις συνετίζων καὶ συμβιβάζων, καὶ ἐνυπνίοις σοφίζων, καὶ παντ τοίως εὐεργετῶν, καὶ νόμον διδοὺς εἰς βοήθειαν, ἤδη δὲ καὶ τοῖς αὐστηροτέροις στύφων, καὶ τοῖς βαρυτέροις πιέζων, ἵν᾽ ἐκτακείη πᾶν ὅσον σαρκώδες καὶ περιττὸν καὶ ἀκατοίκητον Πνεύματος", καὶ τί γὰρ οὐ ποιῶν, τί δὲ οὐκ ἐπιτεχνώμενο;; Ἐπεὶ πάντα τῆς ἡμετέρας ῥαθυμίας ἑώρα δεύτερα, καὶ ἀπὸ κεφαλῆς ἄχρι ποδῶν ὑπὸ τῶν πικρῶν πληγέντα 18 λῃστῶν, οὔτε ἔλαιον, οὔτε καταδέσμους, παρά τε τοῦ νόμου καὶ τῶν προφητῶν ἐδεχόμεθα, ἀντιπαρ ερχομένων ἡμῶν καὶ ἀδυνατούντων διὰ τῆς βασιλευούσης ἐν τῇ σαρκὶ ἡμῶν ἁμαρτίας, αὐτὸς ἐν ομοιώματι σαρκὶς ἁμαρτίας 10 γενέσθαι σπλάγ χνοις χρηστότητος ἐκβιάζεται, ὡς ἂν κατακρίνας τὴν ἁμαρτίαν ἐν τῇ σαρκὶ, καὶ εἰς ὑπὲρ πάντων carnis similitudinem feret, ut damnans in carne pec- ἀποθανών, πάσῃ τῇ φύσει τὴν νίκην χαρίσηται catum et unus pro omnibus moriens, universæ naturæ nostræ victoriæ decus et fructum afferret. ' At cum regnaret mors per peccatum velut satellitio munita atque Armata, indeque magnam in nos, qui ¡n iniquitatibus concipimur et in peccatis parimur 58, potestatem exerceret (unde et naturæ necessitas erat, ut quicunque nascerentur, iidem corrumperentur), 471 idcirco oportebat, ut et conceptio 110stra et nativitas sanctificarentur; sicque mortis torrens, qui per vallem generationis in peccatores fluit, cohiberetur ac sisteretur. * Luc. 1, 28. Ἐπεὶ δὲ ἐβασίλευσε μὲν ὁ θάνατος, ὑπὸ τῆς ἁμαρτίας δορυφορούμενός τε καὶ κρατυνόμενος, καὶ πολλὴν εἶχε καθ᾿ ἡμῶν δυναστείαν, οἷα ἐν ἀνομίαις συλλαμβανομένων, καὶ ἐν ἁμαρτίαις τικτομένων, καὶ φύσεως ἦν ἀνάγκη τους τικτομένους καὶ φθεί ρεσθαι· ἔδει διὰ ταῦτα ἁγιασθῆναι καὶ τὴν γέννη σιν, καὶ στῆναι τὸν τοῦ θανάτου χειμάρρουν διά τῆς κοιλάδος τῆς τῶν ἁμαρτωλῶν γεννήσεως ῥέοντα, τῷ μεγάλῳ τῆς ἁγιωσύνης ἀνακοπέντα ἐρύματι. * Luc. x, 34; Isa. 1, 6. 56 Luc. 1, 78. 57 Rom. viii, Variæ lectiones codicis Oxon. ss psal. I., ο * καθά. 6 * σεβασθησόμεθα, ἡ περιεργασόμεθα. ' ἀποσπασθεῖσα, " ή ε! μή. Ο χτίστης. μου. " Πνεύματι. Η πληγέντες. εἰ πλὴν ἁμαρτίας. χαρίσε:α:. το κατά φ

ORATIO IN PRESENTATIONEM B. MARIE. δ'. Ἐπεὶ οὖν ταῦτα οὕτω καὶ τὰς εἰς τὸν παρόντα 4. Quandoquidem itaque lre ita sese habebant, βίον εἰσόδους 15 ἔδει πρώτως ἀπολαῦσαι τῆς χάριτος, ac congruum erat, ut viæ, per quas fit in hanc ἵνα καὶ τὰ τέλη τούτοις ἐπακολουθήσῃ κατάλληλα vitam ingressus, primæ hac gratia fruerentur, ut ἐκλέγεται καὶ ἡ πρὸς τὸν τόκον ὑπηρετήσουσα, πά- scilicet pares illis termini responderent; eligitur σαις χαριτωθεῖσα ταῖς ἀρεταῖς, καὶ πάσης κτίσεως illa, quae hunc parium editura erat, omnibus orὑπερέχουσα, φυλῆς μὲν οὔτα βασιλικῆς (ἐξ Ιούδα nata virtutibus, cæterisque creaturis præstantior, γὰρ), καὶ γονέων λαμπρῶν καὶ τὸ τοῦ τόπου μέρος, ex regia tribu, quippe ex Juda et ex parentibus λαμπροτέρων δὲ καὶ τὴν εὐσέβειαν, καρπὸς δὲ illustribus, illustrioribus vero prole et pietate, τούτοις ἀναφανείσα θεόσδοτος. Οἷα γὰρ δὴ τὰ τοῦ manifeste fructus a Deo illis datus. Quanquam Θεοῦ κρίματα, ἄμεμπτοι μὲν ἐν πάσαις ταῖς ὁδοῖς enim in omnibus viis suis irreprehensibiliter amαὐτῶν ἐπορεύοντο, ἐκινδύνευον δὲ μὴ διαδρᾶναι τὸ bul.rent, allanicn (ut se habent divina judicia) τῆς ἀτεχνίας ὄνειδος, εἴτε τὴν πίστιν αὐτῶν τοῦ Θεοῦ summo in periculo erant, ne opprobrium sterilitaδοκιμάζοντος, ὥσπερ ἄρα καὶ τοῦ προπάτορος. tis effugere non valerent: sive Deus hac ratione Ἀβραὰμ (φιλεῖ γὰρ ἀεὶ τοῖς δυνατωτέροις ἐπιτιθέναι eorum fidem, ut quondam ipsorum progenitoris τὰ βαρύτερα, ἵνα καὶ αὐτοὶ στεφανώνται λαμπρό Abraham prebatam vellet (solet enim ille semper τερον, καὶ τοῖς μετέπειτα παράκλησις γένωνται), fortioribus graviora imponere, ut et ipsi coronenεἴτε τι ἄλλο ἐν τούτοις δεικνύντος μυστικώτερον tur illustrius, et ut posteros ad virtutem exemplo καὶ συμβολικώτερον. Πλὴν ἀλλ᾽ ἐκεῖνοι τὰς καρδίας provocent suo): sive ad aliud quidpiam magis πῶς ἂν εἴποις ἐδάκνοντο, καὶ τῇ μνήμῃ τῆς ἀτε reconditum magisque symbolicum mysterium. in κνίας διεσπαράττοντο· καὶ μᾶλλον τὴν μακαρίαν illis ostendendum respiceret. At vero quis dicat, Ανναν (καὶ τί γὰρ ἡ γυνή; χρῆμα μαλακόν, καὶ quantum illi hac de causa corde dolerent, et quanλύπαις εὐένδοτον, καὶ μάλιστα τῷ ζήλῳ ὑποκνιζό tum orbitatis memoria dilacerarentur? Praesertim μενον). ἡ ῥομφαία τῆς ἀπαιδίας συνέκοπτε. Τί οὖν; vero beatam Aunam (quid enin femina, nisi res Οὐ πρὸς Ιατρούς καταφεύγουσιν, οὐ περιάπτοις delicata, in mærores prona, et unulationi quam δεσμοῦνται, οὐ πόμα 18 ζητοῦσι περὶ τὰς κυήσεις maxime obroxia?) sterilitatis gladius proscindeλυσιτελοῦν 10, οὐ γόητα 30 ἐπικαλοῦνται· ταῦτα γὰρ bat. Quid igitur? Non ad medicos confugiunt, ἀνθρώπων ἀρρώστων εἶναι ὡς ἀληθῶς, καὶ τὰς ψυ neque illis adhaerent; non pocula quæerunt, qu χὰς τῇ ἀπιστία καταποθέντων, καὶ δεσμουμένων fecunditatem excitare valeant, non veneficos adἀῤῥήτοις " τοῦ Πονηροῦ ἅμμασιν, οἳ οὐδὲ σπέρμα, voeant (norant animo hæc illis convenire, qui vere τῷ βίῳ καταλιπεῖν ὄντως δίκαιοι. Ούκουν ἐκεῖνοι c infirmi sunt, atque nefandi cacodæmonis vinculis τοιαῦτα· πρὸς δὲ τὸν Ποιητὴν τῆς κτίσεως βλέπουσι, constricti, animas habent infidelitatis barathiro abτὸν καὶ ἀπ' ἀρχῆς δόντα τὸν πληθυσμὸν, καὶ τὴν sorptas, quique idcirco plane indigni sunt, qui αὔξησιν, καὶ τὴν μήτραν Σάβρας νενεκρωμένην semen ullum-post sese relinquant): sed ad Deum ζωοποίησαντα, καὶ νηστείαις ἑαυτοὺς ἐκδόντες, εὐ omnis creaturæ opificem, qui a principio multiχαῖς τε τὴν θείαν ἐπισπασάμενοι ἀγαθότητα, και plicandi et crescendi virtutem dedit, quique emorτῶν παλαιῶν θαυμασίων ἀναμνήσαντες 13, ὧν αἱ τῶν tuam vulvam Sara * vivificavit, respiciunt: seque πατριαρχῶν γυναῖκες ἀπέλαυσαν, ὧν ἡ Σουμανίτις, jejuniis macerantes, orationibus etiam divinam ὧν ἡ τοῦ Σαμουὴλ μήτηρ "Αννα, σπείροισι, καὶ pulsantes bonitatem, ac mirabilium, quæ olim in ἐν ἀγαλλιάσει θερίζουσι· καὶ οἱ πρὶν ἐξουδενωμέ- patriarcharum uxoribus (inter quas Sunamitis et και τους νεφρούς, ἠλλοιώθησαν, καὶ τίκτεται τούς Anna Samuelis mater) facta sunt, memoriam revo - τοις θυγάτριον, τοσοῦτον ὑπερέχον αὐτοὺς 3 άγιω cantes, serunt in lacrymis, et in exsultatione meσύνῃ καὶ χάριτι, ὅσον καὶ ἡ ἐν αὐτῷ τοῦ Θεοῦ tunt: qui enim prius exhaustos habebant lum, κατασκήνωσις, ἢ ἀνάπαυσις, τῆς ἐν ἐκείνοις οἰκή bos, in alios mutati sunt. Nascitur igitur illis f σεως. Τοῖς μὲν γὰρ ἁπλῶς ἐνῴκει Θεός, κατὰ τὸ εἰδ Hola, tantum eos sanctitate et gratia præcellens, ρημένον· Ενοικήσωἐν αὐτοῖς καὶ ἐμπεριπατήσω· quantum, modus quo Deus in ipsa habitavit, noτῆς δὲ τὴν μήτραν οὐσιωδῶς ὁ Θεὸς ἐπλήρωσεν. dum habitationis in illis superabat. Nam in illis simplici quadam ae communi ratione habitabat Deus, juxta id quod dicitur: Habitabo in eis et inambylabo: at hujus uterum Deus ipse substantialiter implevit. ε'. 'Αρ᾽ οὖν τὴν χάριν ἡγνόησαν; ἆρα τοὺς ἀγενεῖς γονεῖς ἐμιμήσαντο; καὶ γήρως χειραγωγὸν, καὶ βίου κληρονόμον, καὶ γένους διάδοχον τὴν παῖδα ἕξειν έλω πίζοντες, οἴκοι παρακατέσχον τρυφερώτερον ἀνα τρέφοντες; Ἀλλ᾽ οὐκ ἂν ἦσαν ὄντως ἐκείνης γονεῖς, * Rom. IV, 5. 472 An vero illi gratiam hanc ut par erat, non agnoverunt, et sordidos imitati parentes, filiam senectutis solamen, substantiarum hæredem, ac generis propagatoren se habere sperantes, eam domi delicatius enutriendam detinuerunt? Sed parentes 19. 60 Psal, Cxxν, 5. 61 Lev. xxvi, 12. Variæ lectiones codicis Oxon. 15 εἰσόδους ἡμῶν. 1 δὲ τὰ θεῖα, καί. Οι αρρήκτοις. "' ἑαυτοὺς ἀναμνήσαντες. ἡ μακαρία Αννα. πόματα. 33 αὐτῶν. 19 λυσιτελοῦντα. το γόητες.

ipsius non fuissent illi, neque unquam meruissent οὐδ' ἂν ἐξ ἀρχῆς ταύτην λαβεῖν ἠξιώθησαν, εἰ τοιαῦτα eam habere, si talis exstitissent indolis, ut hæc apud se constituere potuissent. Omnem igitur humanum exuentes affectum, omnique re superiores effecti, Deo offerunt donum, quod ipse illis dederat; illudque restituendo declararunt, se a Deo illud accepisse. Igitur eam ad templum velut vivum mobileque donarium rerum omnium Dominatori consecrandum deferunt: ac ss domui Dei decor impo1.itur, ipsique assignatur locus habitationis gloriæ ejus (quæ quidem David olim se diligere profitebatur, at oculis intueri non meruit), et " obliviscitur quidem filia domus patris sui: atque addu. citur regi, qui decorem ejus concupiveral. Adducitur vero neque timide, aut occulte, neque ignobiliter, sed illustri splendidaque cum pompa: ace domo educitur omnibus fausta precantibus, ejusque eductioni plaudentibus. Et quidem cognati et vicini et quotquot erant aliquo amicitiæ vinculo parentibus ejus astricti, sequebantur: ac patres patri cougratulabantur, matresque matri. Puellæ vero et adolescentulæ lampades gestantes simul cum ipsa bei Filia, ad instar coronæ stellarum circum lunam, sublucentes præibant: totaque personabat Mierosolyma, omnium oculis defixis in Puellulam triennem tanta gloria circumdatam, totque luminum gestatione condecoratam. Ut vero ingressi sunt templum, totum sacerdotale genus cum canticis obviam venit ac ipsum sacerdotem admiratio summa percelebat, et tanto magis quo plus cæteris erat divino numine amatus. [ VERS. 6. Huic ergo parentes Puellulam afferunt atque concredunt, narrantes et præteritam sterilitatem et habitam de illa promissionem, ac confitentes, supra ipsorum vires ac merita esse talem Filiolam enutrire; cum enim illa divinior esset, couvenire, ut educationis conditio tanta dignitati responderet; ac ne tam splendida atque inæstimabilis margarita vili laceroque panno contegeretur, decere, ut regia chlamyde ad majorem gloriam et ornamentum recondatur. Pontifex vero maxima admiratione, velut extra se raptus, ac Dei afflatu correptus, oculos in Puellulam figit, quam vere divinarum gratiarum diversorium esse perspiciebat dignamque magis quam ipse, quæ in conspectu Domini indesinenter persisteret: ac tum intellexit, id quod profundo mysterio præceptu. in 373 lege fuerat de arca in Sancta sanctorum reponenda, ad banc Puellam clarissime spectare. Nil igitur veritus, neque cunctabul.dus, audet quidpiam justum illud quidem, tametsi præter legem; imo lege superior effectus, ac caliginem transgressus litteræ, spiritum ejus sequitur, atque in Sanc. a sanctorum donarium reponit. Excipit itaque Puellam locus, es Psal. xxv, 62 Psal. xLiv, 11. φρονεῖν ἐπεφύκεσαν. Πᾶσαν δὲ προσπάθειαν σαρκι κὴν ἐκ τοῦ Πνεύματος αποξήσαντες, καὶ παντὸς ὑπεράνω γενόμενοι, δῶρον δωροῦνται Θεῷ τὸ θεόσο δοτον αὐτοῖς ἀγαθὸν, καὶ δεικνύουσιν ὡς ἐξ ἐκείνου τὸ καλὸν ἔχουσιν, οἷς ἐκείνῳ ἀποδεδώκασι. Καὶ πρὸς τὸν ναὸν ἀποφέρουσιν ἀνάθημα τῷ δεσπόζοντι ζῶν καὶ κινούμενον, καὶ τῷ οἴκῳ τοῦ Κυρίου ἡ εὐπρέπεια ἐπιτίθεται, καὶ ὁ τόπος αὐτῷ ἀποκληροῦται τοῦ τῆς δόξης σκηνώματος (ὰ καὶ Δαβίδ ἀγαπῶν μὲν ὁμολογεῖ 8, ὀφθαλμοῖς δὲ ἰδεῖν οὐκ ἠξίω ται)· καὶ ἐπιλανθάνεται μὲν ἡ Παῖς τοῦ οἴκου τοῦ πατρικοῦ, τῷ βασιλεῖ δὲ προσάγεται τοῦ κάλλους αὐτῆς ἐπιθυμήσαντι. Προσάγεται δὲ οὐκ ἀπαρρησιάστως, οὐδ᾽ ἀφιλοτίμως καὶ ἀκλεῶς, ἀλλὰ μετὰ λαμπρᾶς τῆς πομπῆς ἐξάγεται μὲν τῆς οἰκίας μετ' εὐφημίας πάντων κροτούντων τὰ ἐξιτήρια· ἅπαν δὲ τὸ συγγενικὴν, καὶ γειτονικὸν, καὶ ὅσον κατά φιλίας δεσμόν, τοῖς γονεῦσι ταύτης συνείποντο. Πατέρες μὲν περὶ τὸν πατέρα, μητέρες δὲ περὶ τὴν μητέρα συνέχαιρον, κόραι δὲ καὶ νεάνιδες αὐτῇ λαμπαδηφόροι τῇ τοῦ Θεοῦ Παιδὶ συμπροήεσαν, οἷόν τις κύκλος ἀστέρων τῇ σελήνῃ συνυποφαίνων 26 καὶ πᾶσα ἐξηγεῖτο Ἱεροσόλυμα, την καινὴν ταύτην πομπὴν θεώμενοι, κοράσιον τριετές, τοσαύτῃ δόξῃ περιστελλόμενον, τοσαύτῃ λαμπροφορία τιμώμενον. Ἐπεὶ δὲ ὁ ναὸς εἶχεν αὐτοὺς, ἅπαν τὸ ἱερατικές ἀπήντα φῦλον τοῖς ᾄσμασι δεξιούμενον· καὶ αὐτὸν τὸν ἀρχιερέα τὸ θαῦμα ἐκίνει, καὶ τοσούτῳ μᾶλλον, ὅτῳ καὶ τῶν ἄλλων ἦν ἐνθεώτερος. ς΄. Καὶ οἱ γονεῖς τὴν Παῖδα προσάγουσιν αὐτῷ, καὶ πιστεύουσι, διηγούμενοι μὲν καὶ τὴν στείρωσιν, καὶ τὴν ἐπὶ ταύτης ἐπαγγελίαν, ὁμολογοῦντες μέντος καὶ ἄλλως ὑπὲρ αὐτοὺς εἶναι τὴν ἀνατροφὴν τῆς Παιδός· θειοτέραν γὰρ οὔταν, δεῖσθαι καὶ τῆς ἀνα γωγῆς ἀναλόγως 31 ἵνα μὴ μαργαρίτης, οὕτω λαμπρὸ;· καὶ ἀτίμητος, ῥάκει πενιχρῷ προσαρμόζοιτο, δέον αὐτὸν τῷ βασιλείῳ πέπλῳ παρενείρειν, εἰς δόξεν καὶ κόσμον μείζονα. 'Ο δὲ ἀρχιερεὺς, τότε δὴ μᾶλ λον ἐκστὰς ἑαυτοῦ, καὶ ὑπὸ Θεοῦ ληφθεὶς, κατείδε μὲν τὴν Παῖδα θείων χαρίτων ἀληθῶς καταγώγιον, ἀξίαν δὲ μᾶλλον, ἢ αὐτὸς, τῷ τοῦ Θεοῦ προσώπῳ διὰ παντὸς ἐμφανίζεσθαι. Συνῆκε δὲ τὸ βαθέως ἐν τῷ νόμῳ περὶ τῆς κιβωτοῦ λεγόμενον, ὡς εἰς τὰ ῞Αγια τῶν ἁγίων ἀποτεθησομένης, εἰς ταύτην δὴ τὴν Κό την ἀποσκήπτειν τρανῶς. Μηδὲν οὖν ἐνδοιάσας, μηδὲ ὑποσταλείς, τολμᾷ τι παρὰ τὸν νόμον δίκαιον • μᾶλλον δὲ ὑπὲρ τὸν κάτω νόμον γενόμενος, καὶ διαβὰς τὸν γνόφον τοῦ γράμματος, μετὰ τοῦ Πνεύματος γίνεται, καὶ φέρων εἰς τὰ τῶν ἁγίων Αγια τὸ ἀνάθημα ἀποτίθησι· καὶ δέχεται τόπος κόρην, ο μηδενί μὲν τῶν ἄλλων ἀνδρῶν 38 θεατὸς, μηδενὶ δὲ τῶν ἱερέων βατός, μηδ' αὐτῷ τῷ ἀρχιερεῖ, ὅτι μὴ ἅπαξ Variæ lectiones codicis Oxon. $8 24 δμολόγει. 15 δεσμά. 16 συνυποφαίνοντες. ε' ἀναλόγου. 18 μηδὲ θεατός.

IN PRÆSENTATIONEM B. MARIÆ. πατούμενος. Έδει γὰρ τὴν ὑπὲρ πᾶσαν τὴν φύσιν quem nemini virorum videre, nemini saccrdotuni ἁγιασθεῖσαν τῇ καθαρότητα, καὶ δικαιωθεῖσαν ἐκ adire licebat: imo summus pontifex ipse nonuisi μήτρας, μὴ νόμου δουλεύειν βαρύτητι, τοῦ μηδενί semel in anno intrare iHuc poterat. At enim, deδικαίῳ κειμένῳ, μόνοις δὲ ἐπιτιθεμένου 30 τοῖς cebat, eam quæ supra omnem naturam sancta erat ἁμαρτάνουσι. Νόμος μὲν γὰρ τῶν παραβάσεων et pura, atque ab ipso utero justificata fuerat, χάριν ἐπεισῆλθε ", κἀκείνοις ἐπετέθη 3 παιδαγω haudquaquam subdi gravitati legis, quæ nemini γός, τοῖς δεομένοις παιδαγωγίας. Ἐκείνῃ δὲ, τῇ καὶ justo posita erat, seul injustis et peccatoribus; lex τῶν ἀγγέλων ὑπερκειμένῃ, οὐ νόμος, ἀλλ' ἡ χάρις enim propter transgressiones posita est; illisque ἐπετέλει 38 τὰ τελεώτερα. Επισημαίνει δὲ ὁ Θεὸς, data est pædagogus, qui rudiore ejus disciplina τοῖς γινομένοις ὡς αὐτοῖς ἀρισκόμενος· ἀγγέλῳ indigerent. Ei vero quæ supra angelos ipsos evcγὰρ διακόνῳ πρὸς ἀνατροφήν τῆς ἀνατεθείσης cla erat, non lex, sed gratia perfectiora ministrabat. κέχρηται, καὶ τρέφει παραδόξῳ τρόπῳ τὴν τεξομέ- Ostendit autem Deus quantum illi ea, quæ gesta νην αὐτὸν καὶ τρέψασαν 10, ἵνα μηδὲν αὐτῆς σχεδόν erant, placerent: nam angeli ministerio ad eam εἴη ἀνθρώπινον, πάντα δὲ θεῖα ἐμφαίνοιτο 36. alendam usus, modo plane mirabili enutrivit cam quæ ipsum postea parere et enutrire debebat; ut nihil propemodum ejus Puellæ humanum foret, sed omnia divina. ζ. Τοῦτό ἐστιν ἡμῖν ἡ πανήγυρις", τοῦτο ἑορτάζομεν σήμερον, Κόρης προσαγωγήν, καὶ εἰς τὰ Αγρια τῶν ἁγίων εισαγωγήν. Ὢ καινὸν μὲν πράγμα, καινὸν δὲ ἄκουσμα! θῆλυ Παιδίον τοῖς τοῦ Θεοῦ ἀδύτοις καὶ ἀθεάτοις ἐνδιαιτώμενον. Καίτοι κἂν εἰς τὴν αὐλὴν μόνην ἐπάτει, διὰ παντὸς καὶ τοῦτο ἂν ἐδείκνυ ταύτης τὴν πρὸς τὸν Δεσπότην οἰκείωσιν, εἴ γε τὸ, Πατεῖν τὴν αὐλήν μου [vulg. add. οὐ] προσθήσεσθε, παρὰ Θεοῦ τοῖς προσκεκρουκόσιν ὥρισται· κἂν εἰ μόνον εἶδε τὰ ῾Αγια, καὶ τοῦτο μέγα παῤῥησίας ενέχυρον· κἂν ἅπαξ εἰσῆλθε τοῦ ἔτους, μεῖζον καὶ τοῦτο τῆς τῶν γυναικών ταπεινότητος. Νῦν δὲ τὴν αὐλὴν ὑπερβᾶσα, τὸ δεύτερον καταπέτα σμα διαβάσα, τῶν ᾿Αγίων ἐπιβᾶσα, τῷ Θεῷ συνεῖναι διηνεκῶς ἀφορίζεται, καὶ τῇ φύσει τῶν ἀνθρώπων 7. Hoc est igitur præsentis materia solemnitatis, nempe hodierna die Virginis Præsenta tionem, et in Sancta sanctorum introductionem celebramus. O novitatem! o rem inauditam! In Dei penetralibus, quæ videre, nedum adire nemini licebat, Puella versatur! Al si atrium tantummodo frequentasset illa, vel hoc solum peculiarem ejus cum Deo conjunctionem atque familiaritatem demonstrasset (siquidem illud, Atrium meum calcare non adjicietis“, pro omnibus qui in offensionem aliquam incurrerant, statutumn est); et si tantummodo videre Sancta sanctorum concessum illi esset, et hoc magnum confidentiæ pignus exstitisset; quod si seinel tantum per annum sacrum eum locum fuisset ingressa, et hoc prærogativa fuisset humili ἀραβὼν [[. ἀῤῥαβ.] τῆς μετὰ ταῦτα χάριτος γίνεται. G feminarum conditione longe superior. Αt vero dee προδεικνῦσα ἐν ἑαυτῇ τὸ ἡμέτερον, καὶ προοδοποιοῦσα παντὶ τῷ γένει τὴν εἰς τὰ οὐράνια Αγια καὶ ἀλη θινὰ ἀναδόν τε καὶ εἴσοδον, καὶ τὸν νόμον αὐτόθεν φαίνουσα καταργούμενον· ἐς μὴ δυνάμενος δικαιούν, μηδὲ καθαίρειν ἁμαρτιῶν, ἀπείργεν ἔξω σχεδόν τι τῶν ἁγίων σύμπαντας. Έμελλε γὰρ ὁ Χριστὸς πάντας δικαιώσαι 30 χάριτι, καὶ λύσας τὸ μεσότοιχον τοῦ φραγμοῦ, πᾶσιν ἀνοίξαι τὰς τῶν πρὶν ἀβάτων εἰσόδους, καὶ ἁγιάσας πάντας, καὶ καθαρίσας ὕδατί τε καὶ Πνεύματι, εἰς τὰ τῶν ἁγίων εἰσδέξασθαι "Αγια. Διὰ ταῦτα τὴν Παρθένον προϋποδέχεται. Καὶ τὰ νῦν ἐπ' αὐτῇ γεγονότα, τῇ πρὸς αὐτὸν παντὸς τοῦ γένους μετὰ ταῦτα καταλλαγῇ ο όμηρα πιστα δια δωσι, At cretum fuit, ut non solum atrium, sed primum etiam alterumque velamen transgressa, in ipso sacrario jugiter cum Deo versaretur, sicque naturæ humanæ arrhabo fieret secuturæ postmodum gratiæ ac præmonstraret in seipsa, quæ nobis postea feliciter contingere debebant, viamque universo humano generi panderet, qua ad vera cœlestia Sancta ascendere possit ac ingredi; indeque demum legeni jam supervacaneain esse demonstraret, quæ, cum justificare et a peccatis liberare non posset, omines ferme extra 474 Sancta detinebat. Quippe soli Christo Domino hæc competebat prærogativa, ut omnes per gratiam justificaret, ac medium parietem maceriæ solvens ", cunctis ad prius impervia ingressum aperiret, omnesque sanctificans et Spiritu et aqua purificans, in Sancta sanctorum tandem admitteret. Hac de causa Virginem primum recipit; ac quæ in ipsa patrata nunc sunt, velut totidem secuturæ totius generis reconciliationis cum ipso fida vadimonia constituit. η'. Παιδίον μὲν οὖν ἀνατίθεται, διὰ τὴν ἀκακίαν 8. Igitur Puella offertur propter innocenκαὶ τὴν εὐθύτητα τῶν γὰρ τοιούτων ἐστὶν ἡ βα- tiam et rectitudinem: Talium est enim regnum es Galat. 111, 19. * Isa. 1, 12. σε Ephes. 11, 14. "i I Tim. Variæ lectiones et notæ. 10 κειμένου. 30 ἐπιτεθειμένου. οι παρεισήλθε. 33 δ' ἐπεστάθη. 20 ενήργει. Οι τροφήν. 20 θρέψου σαν. δὲ ἐμφαίνηται. " Cod. Οxon. ita hic prosequitur: Υπό τούτου συνεκλήθημεν τήμερον· τούτο νῦν ὑμνεῖν προτρεπόμεθα, τὴν εἰς τὸν ναὸν καθαρωτάτης Κόρης προσαγωγήν, καὶ εἰς τὰ ῾Αγια τῶν ἁγίων ἀπαγωγήν. 10 εἰς: ab hoc nunc convocali sumus; ad hoc modo decantandum invitamur, nempe purissima Puella introductionem in templum, et in Sancia sanctorum adductionem. ἁμαρτίας.» δικαιώσας. “τῆς καταλλαγῆς. PATROL. GR. CXXVI.

' cælorum *8 : et Innocentes suscipit Dominus, et aqui- σιλεία τῶν οὐρανῶν, καὶ τῶν ἀκακων ἀντιλαμ tatem vidit vultus ejus". Femina vero propter Evam, ¸per quam et ex qua prævaricatio; ut ubi abundavii delicium, superabundet et gratia 10 ac mulier quæ nos e paradiso ejecerat, toti nature ad Sancla sanctorum præiret. Triennis autem propter Tri - nitatem hoc numero mystice significatam, quæ sanctitatem ipsius adauxit. Quid vero pompa? Publica ac libera promulgatio gratiæ, quæ” in omnem terram exivit, non uno loco juxta legis angustiam conclusa. Quid vero adolescentula? Animæ ejus, quæ secundum Deum est, novæ conspersionis ", . quæ Virgini per imitationem copulantur. Aliquidne cliam in lampadibus perspiciendum mibi suppetit? Utique, nempe lumen vitæ splendens in gloriam Dei et mentis illustrationen, quod operationis manibus accenditur et gestatur. Nain cui sunt manus Pemisse, quemque dereliquit virtus sua (ut inquit David) et lumen oculorum suorum et ipsum non est secum”. Spiritus enim sanctus effugiet fictum, el non habitabit in anima subdita peccato”. 7o 9. At vero tu, quisquis es * dura cervicis, et incircumcisus corde et auribus, quique semper Spiritui resistis, umbræ, quoniam ita placet, adhære, nihilque littera altius cogitans, scandalum propter cæcitatem tuam ex his, quæ hactenus dixi, sume. Verum dicere ergo liceat, pontificem temere adco legem violaturum, remque tanti periculi plenam acturum fuisse, nisi quidpiam divinius in Puella suspexisset? Quomodo tam incaute Puellam introduxit, si consiliarios te sapientiores non habuit, nempe o manifestationem et veritatem, in quibus ornamentis instructum pectus habebat, el a guibus eorum, quæ acturus erat, signum recipiebat? Secus enim quisnam ex sacerdotibus ista fieri wolerasset? Et quomodo populum adeo in seditiones proclive, et quaslibet innovandi occasiones captantem tantæ rei novitas haud commovisset? Verum fortior 475 erat Dei voluntas; et quæ Deus sanctissimus rata habebat, nemo hominum poterat impedire: unde secreto divinæ providentiæ freno cunctorum maxillæ constringebantur” aç regebantur; adeoque laudabant quæ supra humanum captum fieri conspiciebant. Tu vero hæc vera esse non assentiris, neque Deo credis? Commune hoc tibi est cum progenitoribus tuis, et præclaram hanc sentiendi rationem accepisti a patribus, quibus Deo non credentibus, sed terram desiderabilenı despicientibus 78 quadraginta annis, dixit ipse, cui illi tidem abnegabaut, offensus fui et dixi, Semper hi Matth. xix, 14. " Psal. XL, 13; x, 7. xxxvn, 11.” Sap. 1, 4, 5. " Deut. xxxiv, 9. βάνεται Κύριος, καὶ εὐθύτητα εἶδε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ. Θῆλυ δὲ διὰ τὴν Εὔαν δι' ἦν καὶ ἐξ ἧς ἡ παράβασις, ἵνα ὅπου ἐπλεόνασεν ἡ ἁμαρτία, υπερπερισσεύσῃ ἡ χάρις· καὶ παραδείσου ἐκβαλοῦσα γυνή, εἰς τὰ τῶν ἁγίων Αγα τῆς φύσεως προηγή σεται. Τριετὲς δὲ, διὰ τοῦ ἀριθμοῦ μυστικῶς τῆς Τριάδος ἐμφαινομένης, ἢ τὴν ἁγιωσύνην ηύξατο “ Τί δὲ ἡ πομπή; Το πεπαρρησιασμένον τῆς χάριτος, εἰς πᾶσαν τὴν γῆν ἐξελθούσης, ἀλλ' οὐχ ἑνὶ τόπῳ περικλεισθεῖσα σε κατὰ τὴν τοῦ νόμου στενότητα. Τε δὲ αἱ νεάνιδες; Ψυχαὶ τοῦ κατὰ Θεὸν καὶ νέου φυ ράματος, τῇ Παρθένω συμβιβάζουσαι 4 κατά μίμη σιν. Εχω τι κάν ταῖς λαμπάδες [[.— ἔαις] όραν; Τὸ φῶς τοῦ βίου λάμπον εἰς δόξαν Θεοῦ, καὶ τὸν τῆς γνώσεως φωτισμὸν, ἐν ταῖς πρακτικαῖς χερσὶν ἀν απτόμενόν τε καὶ κατεχόμενον, ὡς τῷ γε παρειμένας ἐσχηκότι τὰς χεῖρας, καὶ ὑπὸ τῆς ἰσχύος έγκαταλελειμμένῳ, δ φησιν ὁ θεῖος Δαβίδ, καὶ τὸ φῶς τῶν δ ὀφθαλμῶν, καὶ αὐτὸ οὐ πάρεστι. Πνεῦμα γὰρ ἅγιον δόλον φεύξεται, καὶ οὐκ ἐνοικήσει ἐν σώματι καταχέω ἁμαρτίας. " θ'. Σὺ δέ μοι τῇ σκιᾷ παρακάθισο [f. θησο] και σκανδαλίζου τοῖς λεγομένοις διὰ τὴν σαυτοῦ τύφλω σιν, καὶ μηδὲν φρύνει περαιτέρω τοῦ γράμματος. ὁ σκληροτράχηλος, καὶ ἀπερίτμητος τῇ καρδίᾳ καὶ τοῖς ὠσὶν, ὁ ἀεὶ ἀντιπίπτων τῷ Πνεύματι. Εστιν ἀρχιερέα οὕτω παρανομείν λέγεσθαι 4 προφανώς, καὶ παρακεκινδυνευμένως πράττειν, εἰ μή τι περὶ τῆς Παιδὸς θειότερον πέπειστο; Πῶς δ' ἂν οὕτω παραβόλως ἐν ἐπεισήγαγε την Κόρην, εἰ μὴ συμβού λους εἶχε τοῦ σοφωτέρους, τὴν δήλωσίν τε καὶ ἀλή θειαν, οἷς ἐκεῖνος ἐ τὸ στῆθος είχε κοσμούμενον, καὶ παρ' ων ἐξεδέχετο τοῦ ἀεὶ ποιητέου τὸ σύνθημα; Τίς δὲ ἂν ταῦτα τῶν ἱερέων ἠνέσχετο; Πῶς δ' ἂν τὸν λαὸν οὐ συνεκίνησε τὸ πρᾶγμα καινοτομούμενον, καὶ ἄλλως στασιώδεις ὄντας, καὶ ταῖς καινοτομίαις ἀεὶ έφεδρεύοντας; ᾿Αλλὰ γὰρ ἦν κραταιότερον τὸ τοῦ Θεοῦ θέλημα, καὶ ἃ ὁ Θεὸς ὁ ἅγιος ἐκύρωσεν, οὐδεὶς ἀνθρώπων είχε διασκεδάζειν, καὶ τοῖς ἀρνήτοις " χρο λινοῖς τῆς Προνοίας, αἱ πάντων σιαγόνες ἤρχοντο καὶ κατείχοντο, ἐπαινούντων ὡς ὑπὲρ ἀνθρωπίνους λογισμοὺς τὰ γινόμενα. Αλλ' οὐ συναινείς τούτοις ὡς ἀληθέσιν, οὐδὲ πιστεύεις ἐν τῷ Θεῷ; Κοινὸν μέν σοι τοῦτο πρὸς τοὺς προγόνους, καὶ πατρῷον τὸ σε μνολόγημα, οἷς μὴ πιστεύουσιν ἐν τῷ Θεῷ, ἀλλ ἐξουθενήσασι γῆν ἐπιθυμητήν, Τεσσαράκοντα έτη, φησὶν ὁ ἀπιστηθείς, προσώχθισα, καὶ εἶπα· 'Αεὶ πλανῶνται τῇ καρδίᾳ. Πλὴν ἄρα κι μὴ καὶ τοῖς Ελλησιν ἀνοίξῃς πλατυτέραν θύραν εἰ, ἀπιστίαν τῶν ἐν τῷ νόμῳ Θεοῦ θαυμασίων, οὕτως ἐμότε τοῖ; το Rom. ν, 20. "Rom. x, 18. 71 Cor. v, 7. 71 Psal. 76 Exod. xvx111, 30. 77 Psal. xxxı, 9. Variæ lectiones et notæ. σε συμβαδίζουσαι. Η οι συναύξησε. ως περικλεισθείσης. lectione sic vertendum foret: Qui fiat, ut adeo manifeste legem dex Gron. hic addit: τοῖς ἀβάτοις. 47 Scilicet Urimet Thumim. βήκτοις, τα ήγχοντο. οἱ ἀλλ' ὅρα. 7 Psal. sciv, · καταχρέῳ. 48 • ελέσθαι. Hac admissa violare summus sacerdos voluerit; 06 Co 48 Cod. Οxon. addit ἀγάλμασι. 49 ἀρ

IN PRÆSENTATIONEM B. MARIÆ. – ἡμετέροις χωρῶν, καὶ τῷ νόμῳ δοκῶν συνηγορείν, & errant corde. At vide we hac ratione gentilibus laλάθῃς κατὰ τοῦ νόμου προφέρων τὰ σὰ ψηφίσματα. tiorem ad eorum, quæ in lege Dei occurrunt, mirabilium incredulitatem portam aperias; ac dum nostra sic oppugnas, legi te patrocinari existimans, cave ne contra ipsam tegem suffragia tua feras. ι. Αλλ᾽ Ἰουδαῖοι μὲν τὸ κάλυμμα κατὰ τῶν ὀμμάτων φερέτωσαν, καὶ μηδὲν φωτοειδὲς καὶ Θεοῦ βλεπέτωσαν ἄξιον. Ἐκάμμυσαν γὰρ τοῖς ὀφθαλ μοῖς, καὶ διὰ τοῦτο οὐκ ἔγνωσαν, τι ἐν σκότει διαπορεύονται. Ἡμεῖς δὲ ἀνακεκαλυμμένῳ προσώπω τὴν δόξαν Κυρίου κατοπτριζόμενοι, καὶ τῷ φωτὶ τούτου σημειούμενοι καὶ μορφούμενοι, μὴ μόνον τὰ τῆς ἑορτῆς κατοπτεύσωμεν, καὶ τιμήσωμεν, ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ ἑορτὴ γενώμεθα, ή τι ἑορτῆς ὑπόθεσις. Εσται δὲ τοῦτο πῶς; Χθὲς ἦσθα στείρα ψυχὴ καὶ άκαρπος, μηδὲ οι τέκνον γεννῶσα ζωής φωτός σε ἄξιον; σήμερον ἐν τῇ γαστρὶ λάβε τὸν Δεσποτι κὸν φόνον, νηστείαις χρησταῖς ", δάκρυσιν, ἐξομολογήσεσι, τοῖς ἀγαθοῖς ὄντως σπέρμασι, καὶ Πνεῦμα σωτηρίας σεαυτῷ ἀπογέννησον, καὶ τρέψον στ τέκνον, καὶ αὔξησον, τῇ μέχρι τῆς σεβασμίας Τριάδος πίστει, μηδὲ πολυθεῖαν εἰσάγων, δημῶδες γάρ μήτε μοναρχίαν 80, ἐνδιές γάρ· καὶ τὸ μὲν τῆς αἰσχροπαθείας Ελληνικής, διαδοχὰς περινοησάντων θεότητος, τὸ δὲ τῆς Ἰουδαϊκῆς μικροπρεπείας, μή χωρησάντων τὰ τρία, διὰ τοῦ λογισμοῦ τὴν στενότητα. Καὶ ἀπόδος τῷ Κυρίῳ ἀνάθημα, παρ' οὗ πᾶσα δό σις ἀγαθή· μὴ τοῖς σεαυτοῦ πόνοις ἀνατιθεὶς τὸ ἀγαθὸν ἔκγονον, τῇ δὲ ἐκείνου δυνάμει καὶ χάριτι. Ἐπιλαμπέτω σοι καὶ τὸ τῆς παρθενίας φῶς, ἡ σως φροσύνης, ἀκατάσβεστον, καὶ οὕτως ἄξιος ἔσῃ τοῦ εἰσελθεῖν, ἢ εἰσάγειν 5 εἰς τὰ Ἅγια· ἁγιασμοῦ γὰρ χωρὶς καὶ καθαρότητος, οὐδεὶς τὸν Κύριον δίνεται, Παύλῳ λέγοντι μετὰ τοῦ Κυρίου πείσθητι. Οὕτω δὴ τραφείσῃ " τῷ θείῳ ἄρτῳ καὶ μυστικῷ δι' ἀγγέλου κομιζομένῳ καὶ διδομένῳ σοι, εἴπερ ἄγγε λος Κυρίου ὁ ἱερεὺς καὶ λέγεται, καὶ πιστεύεται. 10. Verum dimittamus Judeos, qui * velauren super oculos ferunt, nihilque lucidum ac Dev dignum suspiciunt: * clansi enim sunt oculi' eorum, et ideo non cognoverunt, ³¹ in tenebris ambulaut. ª¹ Nos vero revelata facie gloriam Dontini speculantes, et hujus luisine signati et formati nou solum quæ præsentem spectant festivitatem, consideremus colamusque, verum etiam ipsi festivitas sea festivitatis argumentum fieri satagamus. At quomodo id fieri potest? En: Heri anima sterilis eras et infructuosa, nullum generans #lium, qui vitæ lumon aspiceret; bodie salutaribus jejuniis, lacrymis ac confessionibus tanquam bonis seminibus divinum concipe timorem, et spiritum salutis in te genera, ac tanquam Âlium nutri et crescere facias fide, quæ ad angustam usque Trinitatem pertingat, scilicet neque deorum mulitudinem admittat: id enim plebeium est; neque unam tantum in deita'e personam: hoc enim deficiens: et illud quidein ιurpis est gentilium affectionis, qui varia deorum genera commenti sunt; hoc vero sordidæ Judæorum ob mentis angustiam trinum Deum non admittentiuém parcitatis. Redde vero Donrino donarium, & a quo omne datum optimum, non tuorum laborum fructum offerens, sed illius virtutis et grasiz. Luceat quoque in te virginitatis, vel contineri - tiæ. - tiæ indeficiens lumen: sic enim dignus ſies, qui intres, vel introducas in Sancta; etenim sine san çtimonia el cordis munditia nemo videbit Deum" (Paulo hoc post Dominum affirmanti credito): sicque divino ac mystico per angelum allato ac tradito pane nutrieris; siquidem sacerdos angelus Domini est, et dicitur, et creditur. ια'. Τοιαῦτα τὰ κέρδη τῆς κατὰ Χριστὸν πανηγύ· ρεως· οὕτω Χριστιανοὶ ταῖς ἑορταῖς ἐμφαιδρύνον. ται. Παρθένο; εἶ; τὴν δόξαν ἴδε τῆς παρθενίας, καὶ που προσάγει τε καὶ ἀνάγει, καὶ τίνι τρέφει, καὶ διὰ τίνος, καὶ μὴ δῷς εἰς σάλον τὸν πόδα σου, μηδὲ νυστάξῃ ἡ λαμπάς, μηδὲ ἀναβῇ σοι διὰ τῶν θυρίδων ὁ θάνατος, μηδὲ βεβηλώσῃς τὸ τῆς ἀφθαρσίας ἅγιον, ἀνάκλησιν οὐ δεχόμενον. Τίς γὰρ ἑαυτῷ τὴν παρθενίαν ἀπεκατέστησε, κἂν τὰς σάρ καὶ ἐκτήξῃ, κἂν ἑαυτὸν τηρήσῃ καὶ τοῖς κλέπται; λογισμοῖς ἀνεπίβατον; ᾿Αλλὰ δεσμὰ γάμου περι ετέθη σοι; ὅρα μὴ τὸν γάμον αἰτιάσῃ τῆς ἀπὸ Θεοῦ διαστάσεω;, μηδὲ προφασίσῃ τὰ μάταια. Ἰωακεὶμ γὰρ καὶ Αννα, καὶ ὑπὸ γάμον, καὶ οὐκ ἔξω Θεοῦ· καὶ τὸ καινότατον, ἐπειδὴ τὴν τοῦ γένους διάδοχον ἔχοντες οι προήκαντο, την γνώμην «8 ἔχουσιν ἀδιάδο " II Cor. 11, 45. se Isa. vi, 10. 81 Psal. LXXXI, es Psal. cxx, 5. 41. Hæc sunt solemnitatis quæ ɛecundumi Christum est praclara emolumenta: 476 sic Christiani festivitatibus suis lætificantur. Virgo es? Virginitatis gloriam considera, et quo illa adducat el perducat; et quo, et per quid mutriatur: ac non des in commotionem pedem tuum, neque dormilet lampas tua ®, neque ascendae tibi mors per (enestras, neque coinquines sanctitatem incorruptionis, quæ revocari non potest. Quis enim sibi virginitatem unquam restituit, quantumvis carnes suas maceraverit, quamvis insidiantibus, furis instar, cogitationibus inaccessum se præbuerit? Quod si nuptiarum vincula injecta tibi sunt, vide ne nuptias crimineris, quasi separationis a Deo sint causa, neve alia vana prætexas: quandoquidem Joachim et Anna etianı sub matrimonii jugo non longe a 80 1 Cor. 111, 18. ss Jac. 1, 17. ss Hebr. XII, Variæ lectiones et notæ. να καί. ss Add. ex Cod. Οxon. οὐδὲ συνῆκαν ὅτι. οι μηδέν. σι καὶ φωτός. δε χρῆσαι. Οι θρέψον. se Cod. Oxon. hic addit: στενώσης εἰς ἓν πρόσωπον εἶτ᾽ οὖν ὑπόστασιν, hoc est: neque monarchiam ad unam personam, seu hypostasin" coarctes. εἰσαγαγεῖν. το τραφήσῃ. οι εκόντες. μνήμην

Deo erant. Sed hoc in ipsis omnino novum, quod, χον· καὶ θυγατέρα Θεῷ δόντες, πατέρες Θεοῦ εἶναι καὶ quia generis successionem, quam nacti erant, die miserunt, memoriam omnis successionis ac vicissitudinis expertem sunt assecuti: filiamque Deo dantes, Dei parentes esse atque appellari meruerunt. Ad hæc respiciens et nuptiis convenientia .30 redde tanquam Casari, et Deo redde, qua: Dei sunt.” Dilige uxorem tuam velut propriam carnem (nemo enim semetipsum odio habet): neque ultra domum tuam oculos extendas. Bibe aquas de puleiς tuis **; angusti enim sunt alieni, qui tribulationem carnis ex legibus etiam istic inducunt. Educa Glias tuas in disciplina et correptione Domini, pontifcis Heli veritus condemnationem: sicque sanctificatus es nuptiis, et nuptias sanctifleasti; factusque es ambidexter, quæ sunt mundi, juxta Dei placitum tractans: et Scripturam tibi veridice aientem osten- κατὰ λόγον ἁρμόζοντι. dis: Domino (uxor) aptatur viro"; quæ præclara rationem disponit omnia, coronam meretur. καλεῖσθαι ἀντέλαβον. Πρὸς τούτους βλέπων, καὶ τῷ γάμφ τὰ εἰκότα λειτούργησον, ὥσπερ Καίσαρι, καὶ τῷ Θεῷ ἀπόδος τὰ τοῦ Θεοῦ. Στέργε σου τὴν σύ ζυγον ὡς οἰκείαν σάρκα (Οὐδεὶς γὰρ ἑαυτὸν ἐμί σησε), καὶ μὴ περαιτέρω σοι τῆς σῆς οἰκίας ἐπε εκτεινέσθω τὰ ἔμματα. Πίνε ὕδατα ἀπὸ σῶν φρεάτων· στενὰ γὰρ τὰ ἀλλότρια, θλίψιν τῇ σαρκὶ κἀνταῦθα τὴν ἐκ τῶν νόμων ἐπάγοντα. Τὰ τέκνα τρέφε ἐν παιδείᾳ καὶ νουθεσίᾳ Κυρίου, δεδοικὼς τὸ τοῦ ἀρχιερέως Ηλεὶ κατάκριμα· καὶ ἡγιάσθης τῷ γάμῳ, καὶ τὸν γάμον ἡγίασας, καὶ γέγονας ἀμφιδέ ξιος, καὶ τὰ τοῦ κόσμου κατὰ Θεὸν μεταχειρισάμε. νος, καὶ τὴν Γραφὴν ἐπαληθεύουσαν σοι ἀνέδειξας 4, ὅτι παρὰ Κυρίου ἁρμόζεται ἀνδρὶ γυνή, τὴν καλὴν όντως ἄρμοσιν ε, καὶ στεφανίτιν ω Θεῷ, τῷ πάντα utique aptatio est, quæque apud Deum, qui juxta ιβ'. Οὕτως ἑορτάζοιμεν, ἀδελφοί, οὕτως ἑορτα ζοίμεθα, ἵνα δὴ καὶ τῆς εἰς τὴν τελεωτέραν τῶν ἁγίων ἀγίας εἰσόδου ἀξιωθείημεν, ψυχαί παρθένοι καὶ πάντων κακῶν καθαρεύουσαι (ἣν ἀληθινὴν παρο θενίαν ὁ λόγος τίθεται), τὰς λαμπάδας τῷ τῆς φιλο ανθρωπίας ἐλαίῳ λαμπράς κατέχουσαι, όπου πρόδρομος ὑπὲρ ἡμῶν εἰσῆλθε Χριστός, αὐτὴν ταύτην συλλήπτορα καὶ τῆς προθέσεως καὶ τῆς πράξεως ἔχοντες τὴν τοσούτων ἡμᾶς χαρίτων καταξιώσασαν, καὶ νῦν διὰ τῆς ἑορτῆς αὐτῆς ἁγιάζουσαν, καὶ τότε τοῦ κάλλους καταξιώσουσαν, τῆς παν 12. O utinam, fratres, festivitatem ita celebremus, et festivitatis materia ipsi quoque evadamus, ut tanquam animæ virgines, omnique vitio puræ (quam veram esse virginitatem Scriptura statuit) ac lampades oleo benignitatis ac beneficentiæ splendidas gestantes, digni efficiamur ingredi in perfectiora Sancla sanctorum, ubi præcursor pro nobis introivit Christus ", eam propositi et operationis adjutricem habentes, quæ tot tantisque gratiis nos dignos effecit, quæ nunc per hanc ejus solemnitatem sanctificat, tunc vero dignos efficiet pulchritudine sanctissimæ, atque omnibus magis αγίας καὶ πάντων ἐσωτέρας Τριάδος, τοῦ Πατέρος, intima Trinitatis, Patris, et Filii, et Spiritus sancti, unius Dei, cui debetur omnis gloria, honor, et adoratio, nunc, et semper, et in sæculorum sæcula. Amen. καὶ τοῦ Υἱοῦ, καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος, τοῦ ἑνὸς Θεοῦ· ᾧ πρέπει πᾶσα δόξα, τιμή, καὶ προσκύνη σις, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. ** Matth. xx11, 21. " Ephes. v, 22. ** Prov. v, 15. 60 Prov. xΙx, 14. ο Hebr. VI, 20. Variæ lectiones et notæ. οι δείξας. Οι άρμογήν. στεφανοῦται, μακαρίας.

IN UNDECIMUM EVANGELIUM MATUTINUM. ΥΣΤΑΤΟΝ ΜΕΡΟΣ ΤΗΣ ΟΜΙΛΙΑΣ ΘΕΟΦΥΛΑΚΤΟΥ ΕΙΣ ΤΟ ΙΑ' ΕΩΘΙΝΟΝ ΕΥΑΙΤΕΛΙΟΝ.. PARS POSTREMA HOMILIE THEOPHYLACTI IN- UNDECIMUM EVANGELIUM MATUTINUM*. Interprete Bonifacio Finetti ord. Prædicatorum. Αλλοι δὲ βεβαιοῦνται, ὅτι κυρίως κεκοίμηται, Alii affirmant Joannem proprie obdormivisse, ήγουν ἐτελεύτησε. Καὶ γὰρ μετὰ Δομετιανὸν ἐβα seu mortuum esse. Etenim post Domitianum σίλευσε Νερούας, ἔτος ἕν. ὓς ἀνακαλεσάμενος imperavit Nerva annum unum: qui JoanἸωάννην ἐκ τῆς Πάτμου τῆς νήσου, ἀπέλυσεν οἷο nem ex insula Patma revocatum permisit πεῖν ἐν Ἐφέσῳ. Μόνος τότε περιὼν ἐν τῷ βίῳ ἐπι habitare Ephesi. Hic cum solus ex omnibus τῶν μαθητῶν, καὶ συγγραψάμενος τὸ καθ᾽ αὑτὸν discipulis superstes remansisset, cumque suum Εὐαγγέλιον, ἐν εἰρήνῃ ἀνεπαύσατο. Περὶ οὗ καὶ ὁ scripsisset Evangelium, in pace quievit. De quo πολυΐστωρ Εὐσέβιος ἐν τῇ Εκκλησιαστικῇ ἱστορία: et multiscius Eusebius in Ecclesiastica RistoΘωμᾶς μὲν τὴν Πάρθον είληχεν· Ἰωάννης δὲ ria ait: Thomas quidem Parthiam sortitus est, τὴν Ἀσίαν. Πρὸς οὓς καὶ διατρίψας, ἐν Ἐφέσῳ Joannes autem Asiam: ubi diu commoratus, Epheἐτελεύτησε. Καὶ πάλιν, Καὶ Ἰωάννης ὁ εὐαγγε si tandem obiit. Et rursus: Et. Joannes.evangelista λιστὴς ἐν Ἐφέσῳ τῆς Ἀσίας τελευτᾷ, καὶ Ephesi in Asia moritur, et. a fidelibus, qui. ibi θάπτεται πρὸς τῶν αὐτοῦ πίστων. Ομοίως καὶ erant, sepelitur. Similiter et Philippus, ex septem Φίλιππος ὁ ἐκ τῶν ἑπτὰ διακόνων ἐν Ιεραπόλει diaconis unus, Hierapoli extremum diem obit et cum τελειοῦται, καὶ θάπτεται μετὰ τῆς θυγατρὸς αὐτοῦ ßilia sna sepelitur. De quibus et Polycrates, EphesiΠερὶ ὧν καὶ Πολυκράτης ὁ τῆς ἐν Ἐφέσῳ παροικίας norum Ecclesia episcopus, ad Viciorem. Romana ἐπίσκοπος, Οὐΐκτορι τῷ [Ῥωμαίων] ἐπισκόπῳ γράφων, οὕτω φησίν· Καὶ γὰρ καὶ κατὰ τὴν Ασίαν μεγάλα στοιχεῖα κεκοίμηται· ἅτινα καὶ ἀναστήσονται τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ τῆς παρουσίας τοῦ Κυρίου... Ἰωάννης ὁ ἐπιστήθιος Χριστοῦ, ὃς καὶ τὸ πέταλον πεφορηκὼς [καὶ μάρτυς]· καὶ διδάσκαλος, ἐν Ἐφέσῳ γενόμενος, κεκοίμηται. Καὶ Φίλιππος ὁ ἐκ τῶν ἑπτὰ διακόνων, ἐν ῾Ιεραπόλει τελειοῦται. Οὗτός ἐστιν ὁ καὶ τὸν εὐνοῦχον βα πτίσας, καὶ τὸν Σίμωνα κατηχήσεις. Οὐ μὴν δὲ, ἀλλὰ καὶ ὁ θεῖος Ιππόλυτος Ρώμης, περὶ τοῦ κηρύγματος καὶ τῆς τελειώσεως τῶν ἀποστόλων διεξιών, ἔφη· Ἰωάννης ὁ ἀδελφὸς Ιακώβου, κηρύσσων ἐν τῇ Ἀσίᾳ τὸν λόγον, ἐξωρίσθη ἐν Πάτμῳ τῇ νήσῳ ὑπὸ Δομετιανοῦ βασιλέως Ρωσ μιαίων· κἀκεῖθεν πάλιν εἰς Εφεσον ἀπὸ τῆς ἐξορίας ἀνακληθεὶς ὑπὸ Νερούα· καὶ τὸ καθ' αὐτὸν Εὐαγγέλιον συγγραψάμενος, ἔνθα καὶ τὴν Lib. i, cap. 1. Variæ lectiones Apud Euseb. lib. iir, cap. 31, et lib. v, cap. 24.. urbis ) episcopum scribens sic. ait: Nam et in Asia magna quædam lumina occubuerunt que denuo exsurgent in novissimo die adventua Domini.... Joannes, qui supra pectus Domini recubuit, fuitque sacerdos Dei laminam gessans, el martyr, el doctor, Ephesi obdormivit. Et Philippus, unus ex septem diaconis, Hierapoli consummatur. Hic est qui et eunuchum baptizavil, et Simonem fidei doctrina instruxit. Sed et Hippolytus Romanus de prædicatione e obitu apostolorum seribens hæc habet: Joannes, frater Jacobi, cum in Asia verbum Dei prædicaret, relegatus est in Palmo insula Domitiano Romanorum imperatore; et exinde rursus Ephesum ab exsilio renocalms sub Nerva: ubi cum Evangelium conscripsisset, atque Apocalypsim seu revelationem habuisset, mortuus est: cujus reliquia diu quasita inveniri non potuere. Verum et Caesarius interet notæ. Sequentia verba apud Eusebium non exstant. • Vide Praefationem, num. XLIV, superioris tomi col. 471, et Dissertationem præviam tomo prensam, num. L.

ἀπὸ λείψανον ζητηθὲν οὐχ ευρέθη. Ο δὲ τοῦ μεγά λου Γρηγορίου ἀδελφὸς Καισάριος, ἐρωτηθεὶς ἐν Κωνσταντινουπόλει ἐπὶ σεκρέτου περὶ τούτου, εκρίνατο λέγων οὕτως· «Αὐτὸς ὁ Ἰωάννης ἐν τῷ καθ᾿ αὐτὸν Εὐαγγέλιον πρὸς τῷ τέλει διεσάφησεν, οὕτω φάσκων· Καὶ τοῦτο εἰπὼν ὁ Ἰησοῦς, λέγει αὐτῷ, τουτέστι τῷ Πέτρῳ· 'Ακολούθει μοι. Επιστραφεὶς δὲ ὁ Πέτρος, βλέπει τὸν μαθητὴν, ὃν ἠγάπα δ Ἰησοῦς ἀκολουθοῦντα, και φησι· Κύριε, οὗτος δὲ τί; Λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς Ἐὰν αὐτὸν θέλω μένειν ἕως ἔρχομαι, τί πρὸς σέ; Ἐπεὶ οὖν ἁλιεύοντα αὐτὸν κατειληφώς, τῷ Πέτρῳ μόνῳ προσετάγη ἕπεσθαι αὐτῷ· ὁ δὲ, καὶ τὸν Ἰωάννην συμ πορεύεσθαι βουλόμενος, ἔφησεν· Αὐτὸς δὲ τί; ὃν rogatus hac de re Constantinopoli in secretario ἀποκάλυψιν θεασάμενος, ἐτελεύτησεν· οὗ τὸ lis verbis respondit: c Ipse Joannes 476' in Evangelio prope finem rem hanc declaravit dicens: Et cum hoc dixisset, Jesus dicit ei, hoc est Petra Sequere me. Conversus Petrus vidit illum discipulum quem diligebat Jesus sequentem. et dixit: Domine, hic autem quid? Dicit ei Jesus: Si eum volo manere donec veniam, quid ad te? Quoniam igitur Jesus, cum eum piscationi vacantem invenisset, Petro soli mandaverat, ut ipsuin sequeretur, ille autem cupiens, ut etiam Joannes simul veniret, dixerat: Hic autem quid? volens Jesus, eum adhuc manere ad piscandum, dicit: Si eum volo hic manere et piscari, donec iterum huc veniam, quid ad te Quare velut optime corrigens falsam eorum suspicionem, congrue subdit θεσπίσας ὁ Ἰησοῦς προσμένειν ἐπὶ τῆς ἁλίας [. Joannes: Et non dixit ei Jesus: Non moritur. Videlicet apostoli multoties errabant circa interrogationes et responsiones Jesu (adeo ut stulti et tardi corde " ab ipso aliquando audiverint), quousque veniens Spiritus sanctus ipsos edocuit, et»ª indukil in omném veritatem, juxta diétum Christi Domiwi. Quod si quis nihilominus contentiose et temere zudiens sacras voces et testimonia, importune eximde argumentando dicat, eum viventem relictum fuisse ad annuntiandum cum Enocho et Elia secondum adventum Domini, audiat ipsum Joannem in Apocalypsi ex persona Dei dicentem, illos Cantum duos, nempe Enochum et Eliam, fufuros adventus ipsius testes. Sic enim ait: Ει dabo duobns testibus meis, et prophetabunt diebus mille ducentis sexaginta, amicti saccis. Hi sunt duæ olive et duo candelabra in conspectu Domini terræ stantes. Et si quis volnerit eis nocere, ignis eriet de ore eorum, et devorabit inimicos eorum.. Et cum finierint testimonium suum, bestia, quæ ascendit ex abysso, faciet adversum eos bellum, et sincet illos, et occidet eos. Εt corpora eorum jacebunt in platea civitatis magnæ.. per tres dies insepulta, ubi Dominus... crucifixus est ". Frustra igitur laborant quicunque Joannem etiamnum in carne, tametsi nulli dolori aut carnis necessitati subjectum, vivere contendunt. Scilicet her prodi gia ili non ex sacro ullo interprete habent, sed ex proprio cerebro, sane periculose et temerarie, comwiniscuntur. ἁλιείας], φησίν· Ἐὰν αὐτὸν θέλω μένειν ἐνταῦθα ἁλιεύειν ἕως ἂν ὑποστρέψας ἔρχομαι πάλιν ὧδε, τι πρὸς σέ; Ὥστε οὖν ἄριστα διορθούμενος την ἐσφαλμένην αὐτῶν ὑπόνοιαν, εἰκότως ἔφη· Καὶ οὐκ εἶπεν αὐτῷ, ὅτι οὐκ ἀποθνήσκει. Καὶ γὰρ ἐν πολλοῖς πολλάκις διεσφάλλοντο πρὸς τὰς πεύσεις Χριστοῦ καὶ ἀποκρίσεις, ὡς καὶ ἀκούειν, ἀσυν έτους καὶ βραδεῖς τῇ καρδίᾳ· ἕως ἐλθὸν τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, ἐδίδαξεν αὐτοὺς, καὶ ὡδήγησεν εἰς πᾶσαν τὴν ἀλήθειαν, κατὰ τὸν λόγον τοῦ Χριστοῦ.» Εἰ δέ τις εριστικῶς τε καὶ προπετῶς ἀκροώμενος τὰς ἱερὰς ταύτας φωνάς τε καὶ μαρτυρίας, ἀκαίρως δῆθεν συλλογιζόμενος εἶποι, ὅτι πρὸς τὸ καταγγεῖλαι τὴν δευτέραν τοῦ Χριστοῦ παρου σίαν κατελείφθη ζῶν ἐν σαρκὶ μετὰ Ενώχ καὶ Ἠλία, ἀκουέτο, ὅτιπερ μόνους αὐτὸς οὗτος διὰ τῆς ἀπο καλύψεως ἐκείνους ἐκ προσώπου Κυρίου λέγει, τοὺς δύο μάρτυρας γενήσεσθαι Ενώχ καὶ Ἠλίαν, τοιάδε φάσκων· Καὶ δώσω τοῖς δυσὶ μάρτυσι μου, καὶ προφητεύσουσιν ἡμέρας χιλίας διακοσίας ἑξήκοντα, περιβεβλημένοι σάκκους. Οὗτοι είσιν αἱ δύο ἐλαῖαι, καὶ αἱ δύο λυχνίαι, αἱ ἐνώπιον Κυρίου ἁπάσης τῆς γῆς ἐστῶσαι· καὶ εἴ τις θελήσειεν αὐτοὺς ἀδικήσαι, πῦρ εκπορεύεται ἐκ τοῦ στόματος αὐτῶν, καὶ κατεσθίει τους έχε θροὺς αὐτῶν. Καὶ ὅταν τελέσωσι τὴν μαρτυρίαν αὐτῶν, ποιήσει τὸ ἀναβαῖνον θηρίον ἐκ τῆς αβύσσου πόλεμον μετ' αὐτῶν καὶ νικήσει αὐτ τοὺς, καὶ ἀποκτενεῖ αὐτοὺς, καὶ τὰ πτώματα αὐτῶν ἐπὶ τῆς πλατείας τῆς μεγάλης πόλεως ἔσονται τρεῖς ἡμέρας ἄταρα, ὅπου καὶ ὁ Κύριος ἐσταυρώθη. Μάτην οὖν παραληροῦσί τινες, φάσκοντες αὐτὸν ἔτι ζῆν ἐν σαρκί, μὴ νοοῦντες μήτε ἄγουσι [/. ἄλγεσι] τῷ ὄντι, μήτε σαρκί, περὶ τίνων διαβεβαιούν ται, οἴκοθεν τοῦτο, καὶ οὐκ ἔκ τινωνἐξηγητῶν ἱερῶν ῥιψοκινδύνως τε καὶ τολμηρῶς ὄντως τερατευόμενοι. Hic est discipulus ille, qui testimonium perhibet de his, et scripsit hæc: et scimus quia verum est testimonium ejns. Sunt autem et alia multa, quæ f cit Jesus, qua, si scribantur per siñaula, 588 nec ipsum arbitror Οὗτός ἐστιν ὁ μαθητὴς ὁ μαρτυρῶν περὶ τούτων, καὶ γράψας ταῦτα, καὶ οἴδαμεν ότι αληθής ἐστιν ἡ μαρτυρία αὐτοῦ. Ἔστι δὲ καὶ ἄλλα πολλὰ ὅσα ἐποίησεν ὁ 'Ιησοῦς, ἅτινα ἐὰν γράφηται καθ' ἐν, οὐδὲ αὐτὸν *³ Joan. xvi, 13.» Apoc. x1, 3, 8. Variæ lectiones et notæ. οι Joan. xxi, 19 seqq. ss Luc. xxiv, 25. Cap. 21, 19. Vulg. sic.

¿ IN UNDECIMUM EVANGELIUM MATUTINUM. οἶμαι τὸν κόσμον χωρῆσαι τὰ γραφόμενα βιβλία. mundum capere posse eos, qui scribendi sunt, fibros. Ἀμήν. Amen. Postquam evangelista retulisset falsum sermonem, qui de ipso percrebuerat, ac falsam multorum correxisset opinionem, qui tanquam si perspexissent, quid de ipso dixerit Dominus, putabant eum moriturum non esse, confirmat quæ dixerat, subdens: Hic est discipulus ille, et non alius, qui testimonium perhibet de se ipso. Ego, inquit, (ille nempe discipulus a Domino dilectus, et qui in Dominico pectore recubuit), testor me esse conmuni natura lege moriturum. Vel aliter: Ille, quen apostoli dixerunt non esse moriturum, hic ipse est, qui testimonium perhibet de his. De quibus? Scilicet de miraculis Christi, quorum mentionein fecit, Εἰπόντος τοῦ εὐαγγελιστοῦ καὶ μαρτυρήσαντος περὶ τοῦ διαδοθέντος ψευδοῦς λόγου, καὶ διορθωσαμένου τὴν τῶν πολλῶν ἐσφαλμένην ὑπόληψιν, ὡς [ού] συνεωρακότων 8 περὶ αὐτοῦ εἶπεν ὁ Κύριος, ἀλλὰ νομισάντων ὅτι οὐκ ἀποθανεῖται, ἐμπεδοῖ τὸν λόγον αὐτοῦ, καί φησιν· Οὗτός ἐστιν ὁ μαθητὴς, καὶ οὐκ ἄλλος, ὁ μαρτυρῶν περὶ ἑαυτοῦ. Ἐγὼ (φησὶν ὁ μαθητὴς δ τῷ Κυρίῳ ἡγαπημένος, καὶ ἐν τῷ στήθει ἀναπεσών τῷ Δεσποτικῷ) διαβεβαιοῦμαι, ὅτι τεθνήξομαι νόμῳ φύσεως. Η καὶ ἄλλως· Ο παρὰ τῶν ἀποστόλων κηρυττόμενος, ὅτι οὐκ ἀποθνήσκει, αὐτὸς οὗτός ἐστιν ἐκεῖνος ὁ μαρτυρῶν περὶ τούτων. Ποίων; Τῶν ὧν ἐμνήσθη θαυμάτων Χριστοῦ καὶ τεραστίων τῶν δη λονότι γενομένων πρὸ τοῦ πάθους καὶ μετὰ τὴν ἀνά- et de prodigiis quæ cum ante passionem, tum post στασιν. Ἔστι δὲ καὶ ἄλλα πολλά, ὧν οὐκ ἐμνήσθημεν, οὐδὲ ἐγράψαμεν, ὅσα ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς ἐν διδασκαλικοῖς λόγοις καὶ θαύμασιν, ἅτινα εἰ ἐγράφετο καθ' εἱρμὸν ἀκριβῶς ὡς ἐχρῆν καθ᾿ ἕν, οὐδὲ αὐτὸς ὁ κόσμος, τουτέστιν ὁ ἀνθρώπινος νοῦς, ἐχώρησεν, ήγουν ἠδυνήθη δέξασθαι καὶ καταλαβεῖν (ὡς ὑπολαμβάνω) τοὺς περὶ Χριστοῦ γραφομένους θεοπνεύστους καὶ ζωηφόρους λόγους. Τὸ δὲ, ᾿Αμήν, βεβαιωτικόν ἐστι καὶ ἐπισφράγισμα τῶν λόγων αὐτοῦ· Ναί, δια τως οὕτως ἔχει τὸ ἀληθές. Ευχαριστήσαντες οὖν Κυρίῳ τῷ Θεῷ ἡμῶν, τῷ καταξιώσαντι καὶ χορηγή σαντι ἐλθεῖν ἕως ὧδε, ἵνα συντελέσωμεν ἐνταῦθα καὶ τὴν ἐξήγησιν, ὅτι αὐτῷ πρέπει πᾶσα δόξα, τιμή, καὶ προσκύνησις, σὺν τῷ ἀνάρχῳ αὐτοῦ Πατρὶ, καὶ τῷ παναγίῳ καὶ ἀγαθῷ καὶ ζωοποιῷ αὐτοῦ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. resurrectionem contigere. Sunt autem et alia multa quæ nos non narravimus neque conscripsimus, qua fecit Jesus * nempe sermones quibus populum erudivit, et miracula quæ patravit), quæ si accurate, suo ordine et singillatim, ut congruum foret, scriberentur; neque ipse mundus, hoc est, humana mens caperet, id est, posset percipere et intelligere (ut quidem ego existimo divinos atque vivificos Christi sermones. Illud autem Amen vox est confirmandi vim habens, ac veluti sigillum narrationi ipsius imponens; perindeque valet ac, ulique, revera, ila se habet veritas. Jam vero gratias agentes Domino Deo nostro, qui nos dignos fecit, ut hucusque perveniremus, hic expositioni isti finem imponimus; quoniam ipsi debetur omnis gloria, bonor et adoratio, cum Patre qui est sine principio, et cum sanctissimo, optimo, et vivificante ejus Spiritu, nunc et semper, et in sæculorum sæcula. Amen. 9³ Joan. xx, 30.