PG 2:785S. BARTHOLOMÆUS APOSTOLUS. SENTENTIA BREVIS QUAM SUB NOMINE BARTHOLOMEI APOSTOLI AFFERT S. DIONYSIUS AREOPAGITA. (De mystica theologia. cap. 1, Opp. tom. I, ed. Corderii, Venetiis, 1755, in-folio, pag. 544.) Hac utique ratione divus BARTHOLOMEUS ait < CORDERII COMMENTARIUM Ha utique ratione D. Bartholomæus. Unde colligitur, sanctum Bartholomæum aliqua etiam theologica scripsisse, uti et alios apostolos verosimile est, de rebus ac quæstionibus divinis per epistolam pro occasione interrogatos, de iisdem verba saltem scripto respondisse, et sublimissima, quæ ex ipso Deo hauserant oracula, tradidisse, quæ aliquandiu, uti solent epistolæ, asservabantur, et Catholicis communicabantur, sed postmodum temporum injuriis interciderint. Ait et copiosam esse theologiam, id est fusam, qua parte videlicet ex creaturis ut effectis, tanquam a posteriore, ut aiunt philosophi, in creatoris ac causa primæ notitiam devenitur, quæ quidem pars est theologiæ demonstrantis, vel certe qua parte symbolica. est, quæ teste Dionysio cap. seq longe fusissima exsistit et minimam, id est est brevissimam, qua parte nimirum mystica est, ut ibidem Dionysius explicat; vel certe quia Deus a priori indemonstrabilis est, ut carens. Atque Evangelium amplum et magnum, scilicet propter rerum quas continet amplitudinem et granditatem, et rursus concisum seu contractum,id est (ut ego quidem interpretor) mole quidem exiguum, sensu autem et perfectione maximum. Unde Apostolus (Rom. 1x, 28) appellat verbum abbreviatum, utpote continens brevissimum fidei et dilectionis præceptum, quod pro cunctis sinuosæ legis cæremoniis successit. Ita Anselmus et OEcumenius. Vel quia continet Verbum incarnatum, ad hominis usque naturam abbreviatum et exinanitum, quod salvas fecit reliquias Israel.Οὕτω γοῦν ὁ θεῖος ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΣ φησι «καὶ πολλὴν τὴν θεολογίαν εἶναι καὶ ἐλαχίστην· καὶ τὸ Εὐαγγέλιον πλατὸ καὶ μέγα, καὶ αὖθις συντετμημένον.»S. BARTHOLOMÆUS APOSTOLUS.
SENTENTIA BREVIS
QUAM
SUB NOMINE BARTHOLOMEI APOSTOLI AFFERT S. DIONYSIUS AREOPAGITA.
(De mystica theologia. cap. 1, Opp. tom. I, ed. Corderii, Venetiis, 1755, in-folio, pag. 544.)
Οὕτω γοῦν ὁ θεῖος ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΣ φησι «καὶ
πολλὴν τὴν θεολογίαν εἶναι καὶ ἐλαχίστην· καὶ τὸ
Εὐαγγέλιον πλατὸ καὶ μέγα, καὶ αὖθις συντετμη -
μένον.»
Hac utique ratione divus BARTHOLOMEUS ait
<<et copiosam esse theologiam et minimam, atque
Evangelium amplum et magnum, et rursus conciBum.»>
CORDERII COMMENTARIUM
Ha utique ratione D. Bartholomæus. Unde colligitur, sanctum Bartholomæum aliqua etiam theologica
scripsisse, uti et alios apostolos verosimile est, de rebus ac quæstionibus divinis per epistolam pro occasione interrogatos, de iisdem verba saltem scripto respondisse, et sublimissima, quæ ex ipso Deo hauserant oracula, tradidisse, quæ aliquandiu, uti solent epistolæ, asservabantur, et Catholicis communicabantur, sed postmodum temporum injuriis interciderint. Ait et copiosam esse theologiam, id est fusam, qua
parte videlicet ex creaturis ut effectis, tanquam a posteriore, ut aiunt philosophi, in creatoris ac causa
primæ notitiam devenitur, quæ quidem pars est theologiæ demonstrantis, vel certe qua parte symbolica.
est, quæ teste Dionysio cap. seq longe fusissima exsistit et minimam, id est est brevissimam, qua parte
nimirum mystica est, ut ibidem Dionysius explicat; vel certe quia Deus a priori indemonstrabilis est, ut
carens. Atque Evangelium amplum et magnum, scilicet propter rerum quas continet amplitudinem et
granditatem, et rursus concisum seu contractum,id est (ut ego quidem interpretor) mole quidem exiguum,
sensu autem et perfectione maximum. Unde Apostolus (Rom. 1x, 28) appellat verbum abbreviatum,
utpote continens brevissimum fidei et dilectionis præceptum, quod pro cunctis sinuosæ legis cæremoniis
successit. Ita Anselmus et OEcumenius. Vel quia continet Verbum incarnatum, ad hominis usque naturam
abbreviatum et exinanitum, quod salvas fecit reliquias Israel.
(Ex libro pontificali Damasi papæ, ap. MANSI, Concil., I, 597.)
Anacletus natione Græcus 1 ex patre Antiocho, sedit annos novem, menses tres [cod. Luc., duos],
dies decem; fuit autem temporibus Domitiani a consulatu Domitiani decimo et Sabini, usque ad
Domitianum decimo septimo et Clementem consules. Hic memoriam beati Petri construxit et com
posuit dum presbyter factus fuisset beato Petro,seu alia loca, ubi episcopi reconderentur sepulturæ;
ubi autem et ipse sepultus est in pace, juxta corpus beati Patri, tertio Idus Julii. Hic fecit ordinationes
duas juxta Platinam, unam] per mensem Decembrem, presbyteros quinque, diaconos tres, episcopos
per diversa loca numero sex. Et cessavit episcopatus dies XIII.
1 De Athenis.
Anacletus. Post interregnum quatuor men
sium et decem dierum, anno Christi 103 [102],
Trajani imperatoris Iv, tertia die mensis Aprilis,
Anacletus multis rebus præclare gestis celeberri
mus, Christianæ religionis summum pontificatum
adeptus, Clementi per martyrium sublato subroga
tur. Quod Liber pontificalis in Vita Clementis epi
scopatum Romanæ Ecclesiæ viginti diebus et uno
cessasse scribit, vix est credibile, cum tam brevi
temporis spatio martyrium Clementis, Chersoneso
trans Pontum sita, Romam nuntiari non potuerit.
Baron. anno 102, num. 2, et seq. anno, num. 2.
Unde acciderit quod Anacletus a Tertuliano Cle
menti anteponatur, ab Epiphanio autem hæresi 27
plane omittatur, supra diximus in adnotationibus
ad Vitam Clementis. Sev. BINIUS.
Fuit autem temporibus Domitiani. Mira Libri
pontificalis varietas et repugnantia cum supra
Clementem Anacleti prædecessorem tertio anno
Trajani e vita sublatum esse scripserit, Anacletus
non sub Domitiano, sed verius sub Trajano sedisse
potuit. ID.
consutatu Domitiani x et Sabini usque ad
consulatum Domitiani XVII. Novus error auctoris.
Si Anacletus sub adnotatis consulibus pontificatum
tenuit, eum Clementem antecessisse, imo simul
cum Cleto et Clemente sedisse oportuit. Nam deci
mus Domitiani consulatus cum anno Christi 86
[84], Domitiani imperatoris 1 coincidit. Decimus
septimus vero ejusdem consulatus cum anno Chri
sti 94 92, Domitiani imperatoris xi concurrit.
Cum igitur Clemens, hujus Anacleti prædecessor,
anno III Trajani imperatoris vita simul et ponficatu
defunctus sit, ut præter auctorem hujus libri, Hie
ronym. Et Euseb. locis supra dictis testantur, non
video qua ratione dici possit Anacletum ante im
perium Trajani pontificiam cedem administrasse.
Hic beati Petri memoriam construxit atque
composuit. Per memoriam beati Petri intellige
quamdam ædificii structuram ab Anacleto, dum
adhuc presbyter esset, in Vaticano exstructam,
quam olim antiquitas usitatius ecclesiam neminare
consuevit. Nam et August. De civit. Dei lib. XXII,
c. 10 Nos, inquit, martyribus nostris non templa,
sicut diis, sed memorias, sicut hominibus mortuis,
quorum apud Deum vivunt spiritus, fabricamus. Has
merito Caius antiquus theologus, qui tempore Ze
phyrini pontificis claruit, teste Eusebio lib. in Hi
storiarum, 24, tropea appellat quippe quæ victo
rias apostolorum de subactis hostibus repræsentent.
Verba illius apud Eusebium prædicto loco hæc
sunt Ego apostolorum tropa a perspicue possum
ostendere: nam si lubet in Vaticanum proficisci, aut
in viam quæ Ostiensis dicitur, te conferre tropea
eorum qui istam Ecclesiam suo sermone et virtute
stabilierunt, invenies. Hanc insignem claramque
memoriam a turbine persecutionis non fuisse dejec
tam, sed majore potius in dies singulos gloria
auctam,omnem admirationem superat. Baron.anno
106, n. 2 et 3. Magdeburg., qui hanc ob causam
Anacletum reprehendunt, a Bellarm. lib. IV De Ro
man, pontif., c. 8, de calumnia notantur. Io;