dem saepenumero mean explere cupiditaten, atque τοσοῦτον τοῦ πελάγους ἀπείχομεν. Ἡβουλήθην μὲν a meum unicum post Deum currere auxilium. At perniciosus notus nos 710 iterum repulit, perinde ac boreæ idipsum condixisset, ut immensis vicissim flatibus dolorem mihi alteruter afferret. Quid tum postea? Facta nobis egrediendi potestate ab illo, qui rerum nostrarum conservando ac dirigendo curam gerit, Sebastus autem erat, et prator Dyr-, rachii, ita mihi profecto quæ desiderabam exciderunt, atque id æquum fuit. Desiderium enim, ait, peccatoris peribit "*. Bonis vero semper invidens inimicus, omne quodcunque voluit adversum perfecit. Sed neque inutilia fuerunt hujusce consilia, quoniam et peccatorum dux est, imo, inquam, el factor et instructor. Etenim imperium tuum, queinadmodum speravi, et præsentes meas litteras pro congrua excipiet veneratione atque adoratione, et meæ ignoscet indignitati, utpote qui defectus in ipsa corporis constructione sustineo potius quam facio. Cum vero ego consequarquod contendebam accipere, adimpletis quæ desunt, suavius componar. Verum enimvero, quandoquidem ea mihi disciplina filum resolverunt et mutam hanc loquelam, in quo Kingua manu utitur, bono ac miti animo audiat imperium tuum, et spondeat mihi tuam bonitatein et auxilium. Itaque pete mihi a Deo, in cujus conspectu quotidie appares per opera ad eum manu lucentia, mediocren in posterum tentationem; nimium enim esset dicere tribulationum cessationem, et quod proprium est tuum, ne avertas misericordiam tuani a me, sed in aliis etiam et innatam tuam atque in” me consuetam ostende clementiam et promissum, quod antea fecit os tuum custos veritatis, erga conservum et fratrem meum Demetrium perficito. Habeo autem quid et urbane scribam ad femi - nam vere plenam gratiarum. In hac urbe versanli mihi (tantum tempus est) male oluerunt et putruerunt omnia nostra, alibi et suave reddentia et bene olentia. Descendo igitur adf Bulgaros re Constantinopolitanus, hospitio Bulgarus, cariem situmque redolens, ut illi pellium pedorem. Et quod gravis simum est, existimabunt homines isti me tibi quoque horrori ac nausea fuisse. Nonne hic fator suaviter mihi oluit, et laute oppido ac urbane? Scis ergo quid facies, ne mihi eveniant quæ dixi, graveolentiam evaporabis et perpetuo damnabis exsilio, e nostris ipsis lignis proscindens tergum, quæ tellus fert primis et puris solis radiis fruens, ut tibi inter alia sincero animo, et non adulandi gratia, bæc quoque habeam cauenda, quæ Canticorum sponsæ aptavit Salomon, quanquam ea ad Majus quoddam magisque 711 arcanum proferat: Genæ tuæ sicut areole aromatum consitæ ex ts Psal. cxt, 16. πολλάκις τελειώσαι τὴν ἔφεσιν, καὶ πρὸς τὴν ἐμὴν μετά γε Θεὸν μόνην δραμεῖν ἀντίληψιν· ἀλλ' ὁ παλαμναῖος νότος αὖθις αντέκρουσεν, ὥσπερ πρὸς τὸν βορρᾶν αὐτὸ τοῦτο συνθέμενος, ἵνα με ταῖς ἀμέτροις πνοαῖς ἀνὰ μέρος λυπῶσιν ἑκάτερο:. Εἶτα τί; Τῆς ἐξελεύσεως ἡμῖν ἐπιτρεπομένης παρὰ τοῦ τὴν τῶν ἡμετέρων ἐπιτραπέντος ἐπιτήρησιν καὶ διόρθωσιν, ὁ σεβαστὸς δὲ καὶ πραίτωρ Δυρραχίου, οὕτως ἐμοὶ μὲν τὰ τῆς ἐπιθυμίας διέπεσεν· εἰκές γε τοῦτο. Επιθυμία γάρ, φησίν, ἁμαρτωλοῦ ἀπολεῖται. Ὁ δὲ τοῖς καλοῖς ἀεὶ βασκαίνων ἐχθρὸς πᾶν ὅσον ἐβουλήθη κατήνυσεν. ᾿Αλλὰ μήποτε καὶ τούτου ἠχρείωται τα βουλεύματα, ἐπὶ [[. ἐπεὶ] καὶ τῶν ἁμαρτωλῶν ἀρχηγὸς, ἐρῶ δὲ καὶ πλάττης καὶ σκευαστής. "Η γε γὰρ βασιλεία σου, ὡς ἐπήλπισα, καὶ τὸ παρόν μου γράμμα ἀντὶ συντακτηρίου προστ φωνήσεως καὶ προσκυνήσεως δέξεται, καὶ συγγνώσεται τῇ ἐμῇ τοῦ δούλου αὐτῆς ἀναξιότητι, ὡς παθόντος μᾶλλον, ἢ δράσαντος, τὸ τῆς αὐτοπροσ όπου συντάξεως λέγειμα [γ. Ελλειμμα]. Ἐγὼ δὲ ὡς ἐσχηκὼς ὁ λαβεῖν ἐπειγόμην, πληρωθέντος τοῦ ὑστερήματος, διατεθήσομαι ήδιον. Ἀλλὰ γὰρ ἐπεὶ κανταῦθά μοι τὸν τῆς διδασκαλίας μῖτον ἀνέλυσαν, καὶ τὴν ἄφωνον ταύτην λαλιάν ᾗ τῇ χειρὶ γλώττη χρῆται, πραέως ἐνωτίζῃ καὶ εὐμενῶς, καὶ πρεσβεύῃ μοι αὐτὴ τὴν σὴν ἀγαθότητα καὶ ἀντίληψιν· αίτησαι μέν μοι παρὰ Θεοῦ ᾧ καθεκάστην παρίστα σαι διὰ τῶν πρὸς αὐτὸν χειραγωγουσῶν πράξεων, τὴν ἐς τὸ μέλλον μετρίαν πεῖραν (πολύ γὰρ φάναι, παῦλαν τῶν θλίψεων), καὶ τὸ σὸν δὲ ἴδιον, μὴ διασκε δάσῃς τὸ ἔλεός σου ἀπ' ἐμοῦ, ἀλλὰ τά τε ἄλλα καὶ τὴν ἔμφυτόν σου καὶ πρός με συνήθη χρηστότητα ἐπιδείκνυσο, καὶ τὴν ὑπόσχεσιν, ἦν τὸ τῆς ἀληθείας ὑπουργόν σου στόμα πρὸ καιροῦ ἐποιήσατο εἰς τὸν σύνδουλον καὶ ἀδελφόν μου Δημήτριον, ἀποτέλεσον. η Ἔχω δέ τι καὶ χαριεντίσασθαι πρὸς τὴν τῶν χαρίτων ἀληθῶς γέμουσαν. Ἐν τῇ πόλει ταύτη ὄντι μοι (τοσοῦτός ἐστι χρόνος) προσώζεσαν καὶ ἐσάπησαν τὰ καθ' ἡμᾶς ἅπαντα, καὶ τὰ ἄλλως ἡδύνοντα καὶ εὐωδιάζοντα. Κάτειμι τοίνυν ἐπὶ Βουλγάρους ἀτεχνῶ; Κωνσταντινουπολίτης, τὸ ξένον Βούλγαρος, ἀπόζων σαπρίας, ὡς ἐκεῖνοι τοῦ τῶν κωδίων γράσου. Καὶ τὸ δεινότατον, ὅτι με οι ἐκεῖνοι ἄνθρωποι καὶ παρὰ σοῦ βδελυχθῆναι οἰήσον ται. Η γὰρ ἂν ἡ σαπρία μοι εὐωδιάσθη καὶ μάλα πλουσίως καὶ χαριέντως. Οἶσθα οὖν ὁ ποιήσεις, ἵνα μὴ τοῖς ἐλεγχθεῖσιν ἁλώσωμαι; Τὴν δυσωδίαν ἐκθυμιάσεις καὶ ἀειφυγίᾳ κατακρινεῖς ἀπ᾿ ἡμῶν ξύλοις αὐτοῖς κόπτουσα τὸ μετάφρενον, ἅ γή φέρει πρώτων καὶ καθαρῶν τῶν ἡλιακῶν ἀκτίνων ἐπαπολαύουσα, ἵνα σοι καὶ ταῦτα πρὸς τοῖς ἄλλοις ἔχω προσᾴδειν ἐπαληθῶς, καὶ οὐ κολακικῶς, ὁ Σολομῶν τῇ τοῦ Ασματος νύμφη προσήρμοσε, κἂν καὶ πρὸς μεῖζόν τι φέρῃ ταῦτα καὶ μυστικώτερον· Σιαγόνες σου Variæ lectiones et notæ. Hoc verebat Sumundus, ut vide est apud Baron!

EPISTOLE XXXV J. LAMIO EDIT.E. bum imperii proferetur. Hae itaque senili ore pedimus a sancto imperio tuo. Deus autem cujus tu, quique tuus, ipse te omni liberans malo et malitia, perfectis te gratiis suis impertiat, oloremque suavitatis Christi factam ad supernum altare subvehat, et spiritalem sufiium efficiat, ut simul offeras quæcunque manus tua et actio affatim congesserunt, adoleasque ex virtutibus conflatum acceptabile gratumque suffimentum. ὡς φιάλαι ἀρωμάτων φύουσαι μυρεψικά. Πάντως pigmentariis s. Per genas autem tibi omnino verδέ σοι διὰ σιαγόνων ὁ τοῦ κελεύσματος λόγος προ ενεχθήσεται. Ταῦτα μὲν οὖν γεροντικώτερον πρὸς τὴν ἁγίαν σου βασιλείαν ᾐτησάμεθα. Θεὸς δὲ οὗ σύ, καὶ ἐς σοῦ, αὐτός σε πάσης εξαιρούμενος κακύνσεως καὶ κακώσεως, ἀξιώσεις τε ἦτε [[.—σειέ τέ σε] τῶν αὐτοῦ χαρίτων τελείων, καὶ ὀσμὴν εὐωδίας Χριστοῦ γενομένην, καὶ ἐπὶ τὸ ἄνω ὑψώσοι θυσιαστήριον· καὶ νοερὸν ἀποτελέσοι θυμιατήριον, ἵνα καὶ θυσιάσης ὅσα ἡ χείρ σου καὶ ἡ πρᾶξις εὐπόρησε, καὶ θυμιάσῃς τὸ τῆς ἐκ τῶν ἀρετῶν συνθέσεως τερπνὸν καὶ δεκτὸν θυμίαμα. Τῷ μεγάλῳ δομεστίκῳ. "Αγιέ μου ἐπελήσθη τῆς ἐμῆς ταπεινότητος καὶ οὐδὲ μαθεῖν καὶ μὲν ἀληθῶς οἱ τὸν ὅλον πολεμησείοντες οὐρανὸν, τὴν Οσσαν τῷ Πηλίῳ ἐπέστησαν· εἰ δὲ βούλει, τῷ πύργῳ τῆς Χαλάνης τὴν στεφάνην, οἱ γίγαντες· εἰ δὲ καὶ διὰ μνήμης ἔχεις ήχεις [· ἡμᾶς] καὶ πα πταίνῃ περὶ τῶν καθ᾿ ἡμᾶς, μικρόν τί μοι χρῆσον τὰς ἀκοὰς, καὶ βραχέα μάθε, καὶ τὰ σιγηθέντα συλλόγισαι· Ποιοῦσιν οἱ μῦθοι τὸν Ηρακλέα, δόξαν αὐτῷ Διὶ καὶ μοίραις, τῇ Ομφάλῃ δουλεύοντα· ἡ δ' Ομφάλη, Λυδῶν βασίλισσα, γυνή τρυφερὸς καὶ πολύχρυσος, καὶ δοκεῖν βουλομένη καλλίστη, καὶ ὑδριοπαθοῦσα μὲν, εἰ ῥόδῳ συγκρίνοιτο· ἀπαξιούσα δὲ καὶ τὰς ὠλένας τῆς Ηρας, καὶ τὴν τῆς Λητούς κάμην, καὶ τὰς σφυράς [f. τὰ σφυρά] τῆ; Ηβης, καὶ τὰς πέζας τῆς Θέτιδος, μιᾶς εἶναι διὰ πάντων εἰκὼν Αφροδίτης ἐθέλουσα. Ταύτῃ λατρεύων ὁ καλλίνικος ήρως, καὶ πορφύραν ἔξαινεν ἀναβάδην τοῖς [[. ταῖς] Λυδαῖς συγκαθήμενος, καὶ περὶ τὸ ταμιεῖον ἔσχετο ἔσθ' ὅτε καὶ τὰς καρύκας ἐσκέδαζε. Καὶ ἄλλοτε τὴν κύλικα ἐπεδίδου ἣν ἐπ' ἄχει [f. ἐπε ὠχει] τοῖς ἀδροῖς καὶ γενναίοις δακτύλοις, υποτρόμοις τότε διὰ τὴν πρὸς τὸ οἰνοχοεῖν ἀγροικίαν, δι᾿ ἣν καὶ ἐτυπώθη χρυσῷ δακτυλίῳ, καὶ ἐπιστάτῃ παραδοθεὶς εὐνούχῳ δούλων Λυδῷ πράγματα εἶχε τὴν οἰνοχοῖαν ἐκδιδασκόμενος. Οἱ δάκτυλοι γὰρ ἐπόθουν τὸ ρόπαλον· ὁ δὲ εὐνοῦχος καὶ τὸν πώγωνα του μαθητοῦ ἔτιλλεν· εὐνοῦχος γὰρ ἂν ταῖς θριξιν ἐπήγετο. Ἐνταῦθα ἡ λύπη συνεργοῦντι [γ. συνήργει τι] τῷ Ἡρακλεῖ πρὸς τὴν τοῦ ἔργου κατόρθωσιν. Ταύτῃ γὰρ ἐτάκησάν τε καὶ οἱ δάκτυλοι, καὶ λε προτέροις επέτρεπεν ἡ τῆς κύλικος ὄχησις. Οὐ ταῦτα δὲ μόνα τῷ Τριεσπέρας [f. Τριεσπέρῳ], ἀλλὰ καὶ ταῖς ἀλετρίσι τὰς περὶ τὴν ἀλφιτοποιίαν έργασίας συνετέλει· καὶ ἀδούσαις συνεμινύριζε, καὶ ὀξὺ καὶ κλασμίον ἁρμοζομέναις ἀντεπῇδε τραχὺ καὶ ὀρθότονον. Αἱ δὲ ἐξεκάγχασαν καὶ τὰς χεῖρας συν εκροτάλισαν, καὶ τοῦ ἔργου ἀφέμεναι, ἐκεῖνον μόνον Ελιπον περιστρέφειν τὴν μύλην ὡς ὄνον ἄῤῥυθμον. Έπασχε ταῦτα ὁ τοῦ Διὸς, καὶ τὴν ὕδριν ταύτην 87 Cant. V, Sancte mi. EPIST. II. Magno domestico. oblitus est humilitatis meæ, el neque intelligere. et hi quidem bellum toti cœlo inferentes, Ossam Pelio gigantes imposuerunt, si autem vis, turri pinnaculi coronam. Verum si et in memoria nos habes, et nostra circumspicis, aures mihi paulisper commoda, et pauca intellige, et silentio praeterita conjicito. Herculem Omphalæ servientem fabulæ faciunt, gloriam Jovi ipsi»c fatis. Erat autem Omphale regina Lydiæ, mulier luxuriosa atque auro affluens, quæ et videri pulcherrima · cupiebat, et injuriam quidem patiebatur, si conferretur cum rosa. Nihil vero faciens et brachia Jumonis et Latone conam et malleolos Heles el pedes Thetidis, volebat in omnibus unius esse Veneris imago. Illi inserviens victoriis insignis heros, et purpuram carminabat pedibus in altum extensis inter Lydios sedens, et penu detinebatur, si quando dispergebat carycas. Interdum etiamı calicem ministrabat, quem magnis ferebat et geBerosis digitis, tunc subtremulis propter administrandi potus imperitiam, propter quam inustus fuit aureo annulo, et præfecto eunucho traditus, servo Lydie, negotia habuit pincernæ munus edoceri. Nam digiti expetebant clavam. Eunuchus vero discipuli etiam barbam evellebat; quod enim erat eunuchus, pilis invehebatur. Inde tristitia Herculi collaboranti ad felicem operis successum. Hoc enim et molles facti sunt digiti, et graciliores reddidit ipsa calicis administratio. Neque vero hæc sola Trivesperi illi, sed cum molitricibus etiam ad farinæ confectionem operam impendebat, et canentibus concinebat, et acutum et flebile componentibus, aspero rectoque tono cousonabat. Illae autem effuse riserunt, et manus pulsaverunt simul, ac cessantes ab opere eum solum deseruerunt volventem molam, velut asinum dissonantem. Ea patiebatur Jovis filius, eamque sustinuit contumeliam, donec decreta fatis tempora ipsum servitute absolverunt. Sed iste iterum suscepit labores, Variæ lectiones et notæ. Hac usque ad epistola finem idem Simundus.

Verumtamen Jove dignos, atque itineris tempore. διήθλει, ἕως ειμαρμένοι χρόνοι τῆς δουλείας αὐτὸν 712 In mundo enim erant dedecoris expiationes. Memetipsum descripsi tibi, in quibus versor. Ego vero non servio diviti reginæ mundæque et pulchræ, atque adeo Veneri aureæ, sed servis barbaris, impuris, foetidas pelles olentibus, et vita omni egentioribus, quam qui nequitia divites sint, imo et vitæ egestate et nequitia omnium pariter regnum tenent. Solvite me hac turpi servitute, si id potestis, aut vobis per Christum irascar ante tempus filius nil faciens dignum patre. Id autem mihi quidem inglorium, sustinentibus vero forsican infame. Sed homo non magis mutat sententiam suam ita Achridam adveni, ac vos habentem urbem exoptavi miser. Etenim me procul invasit graveolentia quædam lethifera, quales re quidem vera exhalant Charonia. Empedocli igitur contentio caput quidem effecit sine cervice. In hac vero inconsiderantia consideratio decies mille supra decies mille cervices edidit sine capite. Nam quis Achridiota cervix non est sine capite, neque Deum neque hominem sciens venerari? Cum his versari monstris damnatus sum, et, quod gravissimum, nulla mihi spes est cervices ejusmodi melioribus quibusdam virtutibus feri posse aliquando capita, quemadmodum Agrigentini sapientis amicitia imperfecta capita perduxit ad perfectionem. Sed mihi... omnis omnino spes excidit, et aquila Jovis sceptrifera terram heu! obambulat et cano volutatur, clamoremque inter ranas perfert, quæ malam existimantes, et commodorum illorum fortuna minime dignam, ne omnia in deliciis apud ipsas contingerent Jovis aliti, et conscendunt illius humeros, luto et malo odore plenæ, et ubi conscenderint dissonum coaxant et incompositum. Etenim quid aliud cœnosa anima dignum? Videntur pæana canere ob victoriain. Illi vero nec rostruin, nec unguium ipsorum acies adhuc hebetes facta sunt, sed habent cadavera divellenda ac dilaceranda, majorique sibi ducens injuriæ sese convertere, ac talem ulcisci contumeliam, solis radios ipsa tantummodo intuetur defixis atque intentis oculis, atque il potest; ita enim a natura comparatum est. Aquum plane est, illum, si tamen est hic sol, testem fieri passio - nis, atque idipsum facere, ipsi est visum perstringere pudore, et reprehendendum ostendere, talem talibus colludere. At per purus hujusce solis radios, quibus ipse illustraris quotidie, et quos aquila generas pullos illustras, honinum sapientissime et jucunlissime, hujusmodi contumeliis afecta aquila frustra cupiebat vobiscum beatis vivere: isthic aer valde serenus expanditur, ac sine nubibus, non luto canoque conspersus. Nonn", ut arbitror, dixeris ἀπέλυσαν. Ὁ δὲ πάλιν ήθλει, ἀλλ᾽ ἄξιά γε καὶ τοῦ Διὸς, καὶ τοῦ χρόνου τῆς πορείας· κόσμῳ γὰρ ἦσαν ἀκοσμίας καθάρσια. Ἐμαυτὸν ἔγραψά σοι ἐν οἴοις εἰμί· πλὴν ὅσον οὐ βασιλίδι δουλεύω πλουσία, καθαρίῳ τε καὶ καλῇ, καὶ συνόλως Αφροδίτῃ χρυσή, ἀλλὰ δούλοις βαρβάροις ἀκαθάρτοις κιναύρας κωδίων ἀπόζουσιν, καὶ πενητέροις τὸν βίον, ἢ ὅσον τὴν κακοήθειαν πλούσιοι· μᾶλλον δὲ καὶ τῇ τοῦ βίου πενίᾳ, καὶ τῇ κακοηθείᾳ συμπάντων ὁμοῦ βασι λεῦσι. Λύσατέ με τῆς αἰσχρᾶς ταύτης δουλείας, εἰ [γ. οἱ] τοῦτο δυνάμενοι, ἢ ἐχθήσομαι [Γ. ἀχθεσθήσ.] ὑμῖν προώρας μὰ διὰ τὸν Χριστὸν, υἱὸς μηδὲν δράσας τοῦ πατρὸς ἄξιον. Τοῦτο δὲ ἐμοὶ μὲν ἀκλες, τοῖς δ᾽ ἀνασχομένοις τυχόν δυσκλεές. *Ο δε ἀνὴρ οὐκ ἔτ᾽ αὐτὸς ἐκνεύει πάλιν· οὕτω τῆς ᾿Αχρίδος ἐπέβην, καὶ τὴν ὑμᾶς ἔχουσαν πόλιν ὁ δύσερως ἐπεπόθησα· μακρόθεν γάρ μοι προσέβαλο δεν αποφορά τις θανάσιμος, οἵας ἀτεχνῶς ἀποπνέ ουσι τὰ Χαρώνεια. Τῷ μὲν οὖν Ἐμπεδοκλεῖ τὸ νεῖκος κόρσας ἐκφύει ἀναύχενας· ἡ δ᾽ ἐνταῦθα τῆς ἀνεπιστασίας ἐπιστασία αὐχένας ἀκορσώτους μυρίους ἐπὶ μυρίοις ἐξέφυσε. Τίς γὰρ Αχριδιώτης οὐκ ἔστιν αὐχὴν ἀκέφαλος, οὔτε Θεὸν οὔτ᾽ ἀνέρα τίειν εἰδώς; Τοιούτοις συνεῖναι κατακέκριμμαι τέρασι, καὶ τὸ δεινότατον, ὅτι μηδ' ἐλπίς ἐστι τοὺς αὐχένας τούτους κεφαλαιωθῆναι ποτέ τισι δυνάμεσι κρείττοσιν, ὥσπερ ἡ τοῦ ᾿Ακραγαντίνου σοφοῦ φιλία ἀτελείς κόρσας συναγαγοῦσα πρὸς τὴν ἐντέλειαν· ἀλλά μοι ἐλπίδων ἀπεῤῥύη παντάπασι· καὶ ὁ ἐπὶ τῷ σκήπτρῳ τοῦ Διὸς ἀετὸς πεζεύει, φεῦ! καὶ τῇ ἰλύϊ ἐνίσχεται, καὶ τῆς μετὰ βατράχων βοῆς ἀνέχεται. Οι γε καὶ δεινὸν οἰόμενοι, καὶ τῶν καιρῶν τῆς αὐτῶν τύχης ἀνάξιον, εἰ μὴ πάντα ἐν τρυφῷ [[. ἐντρυφῷεν] ἐπὶ τῆς σφετέρας τῷ Διὸς ὄρνιθι, ἐπιβαίνουσί τε ἐπὶ τὰ τούτου νῶτα πηλοῦ καὶ δυσω δίας ἀνάμεστοι· καὶ ἐπιβάντες βοῶσι δύσηχον μέν τι καὶ ἀναρμόδιον. Καὶ τί γὰρ ή τελματώδους ψυχῆς ἐπάξιον; Ἐοίκασι γοῦν ᾄδειν παιανά τινα ἐπι νίκιον· τῷ δὲ οὔπω μὲν οὔτε τὸ ῥάμφος, οὔτ᾽ αὐτῶν ὀνύχων ἀκωκαὶ ἡμβλύνοντο, ἀλλ᾽ ἔτι σπαράττειν καὶ ἀποκνίζειν σάρκας ἔχουσι, μείζω δὲ ὕβριν τιθεὶς ἑαυτῷ τὴν ἐπιστροφὴν καὶ ἄμυναν τῆς ἐκείνης βέρεως, πρὸς τὰς τοῦ ἡλίου μόνον ἀκτῖνας ὁρᾷ ἀτενέστερον, καὶ ἐντρανον, καὶ οἷον αὐτοῦ τοῖς ὀφθαλμοῖς ὥσπερ ἡ φύσις ἡρμόσατο· καὶ ἔοικέ γε, εἴ τίς ποτε οὗτος ὁ ἥλιος, τὸν μάρτυρα ποιεῖσθαι τοῦ πάθους, καὶ τὸ αὐτὸ ποιεῖν, τοῦτό ἐστιν αὐτῷ δυσωπεῖν, καὶ νεμεσητὸν δεικνύναι τὸν τοιοῦτον τοιούτοις παίζεσθαι. Εἶτα, ὦ πρὸς τοῦ ἡλίου τού του καθαρῶν ἀκτίνων, αἷς αὐτός γε οσημέραι φωτ τίζῃ, καὶ φωτίζεις οὓς ἀετιδεῖς ἀπογεννᾷς, φιλοσοφώτατε ἀνθρώπων καὶ χαριέστατε, ὁ ταῦτα ὑβριζόμενος ἀετὸς μάτην ποθεῖ τὸ μεθ' ὑμῶν διάγειν τῶν μακαρίων, ἔνθα μάλ' αἴθρη πέπταται, καὶ ἀνέφελος ἐκσπασθεῖσα τοῦ πηλοῦ καὶ τοῦ τέλματος. Οὐκ, ἔγωγε Varia lectiones et notæ. Ita laulatus Sirmundus.

EPISTOLE XXXV J. LAMIO EDITÆ. οἶμαι, ἐρεῖς ἢ τὴν ἐνταῦθα τῶν κακῶν λίμνην καὶ hanc malorum paludem, atque ejus indigenas judiτοὺς ταύτης ἐκγόνους κατακριθείης βατράχους· Οὐδὲ γὰρ ἔχω τί ἄν σοι ἐπαρασαίμην ἄλλο καὶ τῆς συνήθους ποδάγρας ἄλγιον τρυφάν. Σοὶ δοκῶ παίζων οὕτω· καὶ ναὶ μὲ τοὺς λόγους, τοσούτων μοι γέμουσι χαρίτων, καὶ οὕτω διαχέει με καὶ μνημονευόμενον, ὡς καὶ τοῖς πρὸς σὲ γράμμασιν αὐτὸ τοῦτο ἐπίσημαίνεσθαι· καὶ πάσης τηνικαῦτα λύπης με λύε σθαι, καὶ ἄνετον πρὸς τὰς σὰς χάριτας φέρεσθαι, ἄλλαις δή τισι χάρισιν. ᾿Αλλὰ δοίη ποτὲ ὁ τῷ ὄντι χαριτοδότης Θεὸς κἀμοὶ παντελῆ τῶν ἐνταῦθα λύσιν κακῶν, ἢ παράκλησιν, καὶ σοὶ τῆς ἀμειλίκτου θηρὸς ἀπαλλαγὴν τελείαν ἢ ἄνεσιν Οὐ γὰρ δὴ ἢ μόνοι τῆς κατ' αὐτὸν ὁδοῦ ἀπεσφάλημεν, ἢ μόνοις ἡμῖν ἀπένειμεν ἄκρατον τὸ κόνδυ τῆς πόσεως. Τῷ διδασκάλῳ τῆς μεγάλης εκκλησίας κυρῷ Νικήτᾳ τῷ τῶν Σερρών. Ἐβουλήθην μὲν καὶ πρὸς τὴν σὴν ἁγιότητα μα κροῖς ἐνευκαιρείν λόγοις, καὶ προδεικνύναι σου τοῖς ἐμπαθέσιν ὀφθαλμοῖς πλατυτέραν τὴν ἐμὴν σκηνὴν τῶν τραγῳδιῶν. Ἀλλ᾽ ἐπειδὴ καὶ τοῦτο δυστυχοῦμεν, πύθου τοῦ πρὸς τὸν κοινὸν ἡμῶν αὐτὸν τὸν μέγαν δομέστικον γραμματίου, ἡλίκα καὶ οἷα πά σχομεν· κἂν μὲν αὐτάρκης ἡ παρ' ἐκείνου διδασκαλία τῇ σῇ συνέσει, γενοῦ καὶ τῶν ἡμετέρων διδάσκα λος ἄλλοις. Οὐδέ σοι διεξοδικωτέρων δεῖ λόγων της τήσας τὴν πρὸς τὴν ἐπὶ τῶν δεήσεων ἐπιστολὴν ἡμῶν, ἣν πάντως (α) ὁ τὸς μαθητὴς καὶ ἀδελφὸς ἐμὸς ἐπι δώσει σοι, πλέον τι μαθήσῃ τυχὸν καὶ γυμνότερον. Πλὴν ἀλλ' ὁποτέρως ἂν ἐπιγνοίης τὰ ἐν οἴοις εἰμὶ, ἀλλοιῶσαι ταῦτα ταῖς εὐχαῖς σπούδασον πάντως, ὃς μακροὺς ἐπ' ἐκκλησίας κηρύττεις λόγους. Φι λάνθρωπον μᾶλλον ἢ δίκαιον οὕτως ὑπὲρ δούλου μα κρὰ πεπονηκότος. Καὶ βραχέων σου ῥημάτων ἀκού - σεται. Τοῦ αὐτοῦ ἐπιστολὴ, τῷ σεβαστῷ Ἰωάννῃ τῷ γυναικαδέλφῳ τοῦ βασιλέως. caverit ranas? Neque enim habeo aliud, quod tibi imprecer, nisi ut in deliciis cum dolore consuet podagræ vivas. Videor ita tibi jocari. Et certe per hos sermones adeo mihi gratiarum plenos sic me diffundit in memoriam recordantem, ut datis 713 ad te litteris id significem, atque ab omni interea liberer tristitia; patetque me tuis gratiis alias referre gratias. Det autem vere gratiarum dator Deus, et mihi ab bisce omnino malis absolutionem aut consolationem, et tibi ab aspera bellua liberationem perfectam aut relaxationem; non enim soli ab ejus via aberravimus, aut nobis tantum præbuit nou dilutum potionis calicem. Τίς ἄν μοι σχολὴν ἔδωκε πρὸς λόγους, πανσέβαστε μου ἀντιλήπτορ, ὅση μοι βούλησις, ἵνα σοι πρὸς τὴν τοῦ κατορθώματος δόξαν, τὴν γλῶτταν ήρμοσα; Τίς δ' ἄν μοι ῥητόρων χορὸν συνεκρότησεν, ἵνα τούτου κορυφαίος γενόμενος, ὅπερ ἦν ποτε, εἶτα δοὺς αὐτοῖς τὸ ἐνδόσιμον, κοινῇ τὴν λογικὴν χορείαν ἐπλήρωσα; Σὺ γὰρ βοηθὸς ἐν θλίψεσι ταῖς εὑρούσαις ἡμᾶς σφόδρα παρὰ τοῦ βοήθειαν ἐξαποστείλαντίς σοι ἐξ ἁγίου καὶ ὑπερασπίσαντος ἀναδέδειξαι· σὺ συνέτριψας τὰς κεφαλὰς τῶν δρακόντων ἐπὶ τοῦ ὕδατος· σὺ συνέθλασας τὴν κεφαλὴν τοῦ δράκοντος, κἂν νῦν σπαίρῃ τῷ οὐραίῳ καὶ δοκῇ ζῇν, οὕτως παρὰ τοῖς ὀρθῶς κρίνουσιν, ὡς ἡμεῖς γε παρὰ σοῦ τοῦ λαβόν τος δύναμιν πατεῖν ἐπὶ πᾶσαν τὴν δύναμιν τοῦ ἐχθροῦ ss Psal. xLv, 3. Psal. LXXIII, 13. 6. ibid. 44. EPIST. III. Domno Niceta, magnæ ecclesiæ magistro, Serrarum episcopo. Volui equidem et ad sanctitatem tuam plurimis opportune scribere sermonibus, et compatientibus tuis oculis ampliorem exhibere meam tragoediarum scenam. Quoniam vero et in hoc miseri sumus, ex epistola, quam ad communem nostrum amicum dedi domesticum magnum, accipito quanta et qualia patimur: satis erit intelligentiæ ture ex illa hoc audire. Esto et nostrarum rerum magister aliis. Quod si profusioribus opus est sermonibus epistolam nostram quærens ad eum qui a suppli cibus est libellis datam, quam Pantas tibi tradet sanctus discipulus ac frater meus, majus quidquam fortasse intelliges ac magis sincerum. Verumtamen utrovis modo poteris cognoscere, in quibus versor. Cura hæc tuis omnino mutare precibus, qui longis in ecclesia sermonibus concionaris. Humanum magis quam justum facies pr famulo diu laborante. Et brevia tua dicta audiet. EPIST. IV. Ejusdem epistola Sebasto Joanni Augusti conjugis fratri. Ecquis mihi dederit otium ad dicendum, omnino venerande mi susceptor, quanta mihi voluntas, ut ad rei feliciter gestæ gloriam tibi linguam accommodem? Quis mihi rhetorum chorum congregaverit, ut princeps hujus factus, quod dicebam modo carmen præbens ipsis canendum, facundam simul impleam choream? Tu enim ab illo qui mittit tibi auxilium de sancto, et tuetur te, constitutus es adjutor in tribulationibus quæ invenerunt nos nimis *8. Tu contrivisti capita dracorum in aqua s. Τu contribulasti caput 714 draconis ", et quamvis cauda nunc palpitet et videatur vivere, de co tanien ita non recte judicant, ut nos quidem a te, qui virtutem accepisti Varia lectiones et notæ. (a) Interpres Pantas fecit proprium; utraque lectio stare potest et non habemus unde alii potius quam alteri adhæreamus. EDIT. PATR.

calcandi omnem inimici potestatem, accipientes τὸ ζῆν ἀπειληφότες, ἐγγελῶμεν τὸν καυχησάμενον vitam, irrideamus gloriantem in immensum et dicentem Manu mea et orbem terrarum compre- hendam, et delebo mare, et quasi ova derelicta tollam universos. Verum enimvero non dereliquisti quærentes te, Domine ". Respexisti autem de carlo ", et vidisti filios interemplorum ", et misertus es nostri, et super filium bominis quem confirmasti tibi, et super virum dexteræ tuæ emisisti lucem et veritatem tuam "; multiplicasti super sebastum magnificentiam tuam ®, et docuisti manus ejus ad prælium et digitos ad bellum "; contrivisti brachia peccatoris ", et vectes ferreos confregisti 6, vinctos eduxisti, et dixisti iuiqua agentibus, Nolite inique agere, et exacerbantibus Nolite exaltare cornu ". Sed vides quemadmodum divina erga te munera divinis, ut potui, verbis exornaverim, quoniam et opus est, ne humana Jingua, quæ supra homines sunt, deterat. Custodi igitur mihí in bouitate Dei imitationen, et nemini unquam quidquam velis malum; atque in omnes demonstrans bonitatem, præsertim in illos, quorum ab initio misertus es, quales nos sumus, quibus rem facies maximam et gratissimam, si nostros in Euripo cognatos misericordia digneris, atque incolis Græciæ ostendas', apud te qui maxime venerandus omnium susceptor es, majore archiepiscopum esse dignum ratione. Fac igitur mihi opem ferens, ut gaudiuın meum sit plenum in meis omnibus, et te Deus exaltet magis glorificans te, qui tua quoque bonitate ipsum quotidie glorifcas. Et inimici tui terram lingent 10. EPIST. V. Casari. Domine mi sancte. Ad priora imperii tui în mo bcneficia sæpenumero perpendi linguam, conatusque eam rebus parem invenire, multam esse post periculum sensi meam levitatem. Illa enim magna quidem pondusque excedentia, lingua vero mihi exigua, et nihil ponderis habens. Verum quoniam et edictum de canonica additum est his, illud ipsum portentum, quod in mentem venisse gigantibus fingitur, Ossam Pelio superposui, nisi forte nobis est magis familiare dicere, Qui multiplicasti super me magnificentiam tuam, ubi ne abscondam? Quali ego utar sermone, qui ejusmodi quodammodo benefactis respondeat? Vides, ut mne 715 vincis acrem aliquando rhetorem, imperator munificentissime atque optime? Vides ut nobis imperas et dominaris in omnibus? Et merito. Si enim Dei quidem imago omnis rex, tu vero hujusce divinissimi particeps es et operis el nominis, velut archetypum aliis omnino omnibus antecellens; ita omnes certe superabit effigies. a igitur sic et intende et prospere procede, et in bonorum eſſfusione regna ". At videor audire viεἰς τὰ ἄμετρα, καὶ εἰπόντα· Τῇ χειρί μου καταλήψομαι τὴν οἰκουμένην, καὶ ἐξαλείψω τὴν θά λασσαν, καὶ ὡς καταλελειμμένα ὡὰ τοὺς σύμπαντας ἐξαρῶ. ᾿Αλλὰ γὰρ οὐκ ἐγκατέλιπες τοὺς ἐκζητοῦν. τάς σε, Κύριε· ἐπέβλεψας δὲ ἐξ οὐρανοῦ καὶ εἶδες τοὺς υἱοὺς τῶν τεθανατωμένων, καὶ ᾠκτείρησας ἡμᾶς, καὶ ἐπὶ υἱὸν ἀνθρώπου ἂν ἐκραταίωσας ἑαυτῷ, καὶ ἐπὶ ἄνδρα δεξιᾶς σου ἐξαποστείλας τὸ φῶς σου καὶ τὴν ἀλήθειαν, ἐπλεόνασας ἐπὶ τὴν σεβαστὸν τὴν μετ γαλωσύνην σου, καὶ διδάξας τὰς χεῖρας αὐτοῦ εἰς παράταξιν, καὶ τοὺς δακτύλους εἰς πόλεμον, συνέτρι ψας ἁμαρτωλοῦ βραχίονας, καὶ μοχλούς σιδηρούς συνέθλασας. Ἐξῆξας πεπεδημένους, καὶ εἶπας τοῖς παρανομοῦσι· Μὴ παρανομεῖτε, καὶ τοῖς Παραπικραίνουσι· Μὴ ὑψοῦτε κέρας. Ἀλλ᾿ ὁρᾷς, ὦ πανσέβαστε, ὅπως τὰ Θεοῦ περὶ σὲ δωρήματα τοῖς τοῦ Θεοῦ λογίοις ὡς δυνατὸν ὕμνησα, ἐπεὶ καὶ δεῖ μὴ ἀνθρωπίνῃ γλώσσῃ [τά] ὑπὲρ ἀνθρώπους κατασμι κρύναντα ᾆσται Φύλαττέ μοι τοίνυν τὴν ἐπὶ ἀγαθότητι θεομιμησίαν, καὶ μηδέποτε μηδενὶ μηδὲν θελήσῃς κακόν· καὶ πρὸς πάντας ἀγαθοσύνην ἐπιδεικνύμενος, μάλιστα δὲ πρὸς τοὺς ἐξ ἀρχῆς ἐλεηθέντας σου, ὁποῖοι ἐσμεν ἡμεῖς, οἷς μάλιστα ἂν χαρίσαι, καὶ τὰ μέγιστα, εἰ τούτους ἐν τῷ Εὐρίπῳ συγγενεῖς ἡμῖν ἐλέους ἀξιοῖς, καὶ δείξοις τοῖς ἐν τῇ Ἑλλάδι ὡς παρὰ σοὶ τῷ πανσεβάστῳ πάντων ἀντιλήπτορι πλείο νο; ὁ ἀρχιεπίσκοπος λόγου ἄξιος. Πλήρωσον οὖν μας δ τὴν χαρὰν ἐν τοῖς ἐμοῖς ἐν πᾶσιν αὐτῶν ἀντιλαβόμενος. Καί σε Θεὸς ἔτι ὑψώσειε δοξάζων σε τὸν διὰ τῆς ἀγαθότητος αὐτὸν ὁσημέραι ἀντιδοξάζοντα, καὶ οἱ ἐχθροί σου χοῦν λείξουσιν. Τῷ Καίσαρι. Δέσπωτά μου ἅγιε, τοῖς πρότερον περὶ [f. παρά] τῆς βασιλείας σου γενομένοις πρὸς ἐμὲ ἀγαθοῖς πολλά κις ἀντιταλαντεύσας τὴν γλῶσσαν, καὶ πειρασάμενος ἴσην ἐξευρεῖσθαι [[. ρέσ.] γλῶσσαν τοῖς πράγμασι, πολλὴν ἐμαυτοῦ κουφότητα μετὰ τὴν πεῖραν κατέγνωχα. Τὰ μὲν γὰρ μεγάλα τε καὶ ὑπερβριθῆ, ἡ γλῶσσα δέ μοι μικρὰ καὶ οὐδὲν ἐμβριθὲς ἔχουσα. Ἐπεὶ δὲ καὶ τὸ ἐπὶ τῷ κανονικῷ πρόσταγμα προσετέθη τούτοις νῦν, τοῦτο ἐκεῖνο Οσσαν ἐπὶ Πηλίῳ πατεῖλον, τὸ τοῖς γίγασιν έννοηθῆναι τερατευόμενον, ἢ τό γε ἡμῖν οἰκει· ότερον εἰπεῖν, Ο πλεονάσας ἐπ᾿ ἐμὲ τὴν μεγαλωσύνην σου. Ο γοῦν καὶ τούτου μὴ προστεθέντος οὕτω των προτέρων ἡττώμενος, ποῦ νῦν καταδύσομαι; τίς δέ μοι λόγος έσται κιχρῶν τοσούτοις ἀγαθοῖς ἀμωσγέπως αντιζυγούμενος; Ορᾷς ὅπως με νικᾷς τὸν ἦν ὅτε δριμύν ρήτορα, βασιλεῦ φιλοδωρότατε καὶ χρηστότατε; ὁρᾷς ὅπως βασιλεύεις καὶ κρατιστεύεις ἡμῶν ἐν ἅπασι; Καὶ εἰκότως. Εἰ γὰρ Θεοῦ μὲν εἰκὼν ἅπας βασιλεὺς, σὺ δὲ τούτου τοῦ θειοτάτου μετο ἔσχηκας καὶ πράγματος καὶ ὀνόματος πάντως ὥσπερ ἁπάντων ὑπέρτερον τὸ ἀρχέτυπον, οὕτω δη πάντως ὑπερέξει καὶ τὸ ἐκτύπωμα. Βάλλε τοίνυν οὕτω, ** Psal. 71 Psal. XLIV, 5. et Psal. 18, 11. 64 Psal. XXXI, 15. 63 Paul. 1, 21. 68 Psal. LXXIS, 18. 68 Psal. Lxx, 21. 67 Psal x, 15. 44 1'sal. Cri, 16. ** Pal. LAVIS, 5. το Psal. L SI, 3.

EPISTOLE XXXV J. LAMIO EDITÆ. καὶ ἔντεινε, και κατευοδοῦ, καὶ τῇ ἀγαθοχυσίᾳ cissim dulcem tuam vocem. Quid dicas, archi βασίλευε. ᾿Αλλὰ δοκῶ σου ἀντακούειν τῆς γλυκείας φωνῆς· Τί δ' ἂν εἴποις, ἀρχιεπίσκοπε,· εἰ καὶ τὰ λοιπὰ χωρία, τὰ δεσποτικά φημι κτήματα, συντελεῖν σει τὸ ἐπὶ τῷ κανονικῷ νενομισμένον προστάξομεν; Τί δὲ ἄλλο, ἢ ὅτι ὁ ἐμὸς δεσπότης, οὐ τὴν ἐμὴν μόνον γλῶσσαν νικήσαι φιλονεικεῖ, ἀλλὰ καὶ παντὸς τοῦ ταύτην φημιζομένην ἀκούσαντος τὴν χρηστό τητα, καὶ ὡς ἥλιός ἐστι πρὸς ἡμᾶς τὸ μεσημβρινόν ἐπιλάμπων ἀεὶ θερμότερον καὶ λαμπροτέρον; Τί τούτου κρεῖττον, ἅγιε δέσποτα, τοῦ νικᾷν οὐ τὴν μόνον ἡμετέραν γλῶσσαν, ἀλλὰ καὶ παντὸς ῥητορικὸν πνέοντος; Εἴπω τι τούτου μείζον; Εὗρον γὰρ Θεὸν μείζω ἕξειν τὴν τῶν ἐκκλησιαστικῶν ἀνάθεσιν, καὶ πᾶσι τὴν ὑποταγὴν ἑαυτῶν ὧν τελέσαι τὸ δίδραχμον ἐντελλό μενον, καὶ τῆς ἀγαθότητος τὰς ἀμοιβὰς κἀνταῦθα κἀκεῖ παρέχοντα· ὃν μόνον εὐχ ἕξεις νικῆσαι, κἂν ἅπαντα μηχανήσαις· ἀλλ᾽ ὅσον ἡμᾶς νικᾷς, τοσοῦτον ὑπ' ἐκείνου νικηθήσῃ, μᾶλλον δὲ ἀπειροπλάσιον τοῖς φιλοτιμήματι. episcope, si reliquas etiam facultates, propria, inquam, bona, jubeamus tibi id perficere, quod de canonica existimatum est? Quid vero aliud, nisi quod dominus meus non meam solum linguam, sed uniuscujusque etiam, qui eam loquentem audit, bonitatem contendit superare, tanquam sol in meridie nobis ferventius semper affulgens ac spiendidius? Quid hoc melius, domine sancte, cum vincas non meam modo linguam, sed omnis etiam quicunque rhetorice sonat, quid hoc, inquam, majus? Etenim inveni, Deuin maximam habiturum ecclesiasticorum dedicatione, atque omnibus subjectionem suimetipsius, ut didrachmum solvant mandatum, et bonitatis retributiones eodem tempore exhibentem, quem modo non vinces, elsi omnia moliris, sed quantum nos vincis, tantum að illo, imo vero in infinitum, liberalibus vinceris operibus. EPIST. VI. Sebastocratoris filio. Benedictus Deus, qui inter cætera suæ bonorum effusionis beneficia has quoque dat nobis epistolas, quibus amici amicos alloquimur, servi dominos absentes compellamus, non aliter atque ego vestræ bonitatis servus epistola in præsens utor pro ore, debitorumque per eam emitto vocem. Primum quidem oratio est pro salute tua, maxime venerande susceptor, qui ab initio inter primos adjutor meus es, et murus simul et antemurale '. Oportet enim te Scripturæ verbis vocare. Deinde vero adhortatio ad bonum. Etenim ne oblitus fueris, neque tuæ ipsius naturæ, ex qua omnium tibi bonorum rivi, neque paternorum consiliorum quibus nihil est sane solertius simul et magis firmum. Verum intelligens bonum facere Dei esse, malum autem facere furiosum, exsurge ad miseriam inopum, et ad gemitus pauperum 73, alque eorum, qui hæc sibi conciliant. Εt ne deficias. Nihil enim aliud in terra præstantius divina imitatione. Εt te Dei pauperes, imo vero ille, cujus sunt pauperes, 716 defendat ab omni malitia et malo in omnibus, dum virtute et celsituΤῷ υἱῷ τοῦ σεβαστοκράτορος. Εὐλογητὸς ὁ Θεὸς ὁ δοὺς ἡμῖν τά τε ἄλλα τῆς αὐτ τοῦ ἀγαθοχυσίας φιλοτιμήματα, καὶ δὴ καὶ τὰ γράμματα, δι' ὧν καὶ φίλοι φίλους προσαγορεύομεν, καὶ δοῦλοι δεσπόταις διὰ μακροῦ προσφθεγγόμεθα. Αμέλει καὶ νῦν ὁ δοῦλος τῆς ὑμῶν ἀγαθότητος ἐγὼ στόματι τῷ γράμματι κέχρημαι, καὶ διὰ τούτου τὴν ὀφειλομένην προσάω φωνήν. Ἡ δέ ἐστι πρῶτ τον μὲν ὑπὲρ τῆς σῆς ὑγείας εὐχή, πανσέβαστέ μοι ἀντιλήπτορ, καὶ μετὰ τοὺς ἐκ τοῦ πρώτου προ τέρους, βοηθέ μου καὶ τεῖχος ὁμοῦ καὶ περίτειχος (δεῖ γάρ σε τοῖς τῆς Γραφῆς καλεῖν ρήμασι)· εἶτα καὶ παράκλησις πρὸς τὸ ἀγαθόν. Μὴ γάρ μοι ἐπι λάθοιο μήτε τῆς αὐτῆς σου φύσεως, ἐξ ἧς ἀγαθῶν σοι βύακες, μήτε τῶν πατρικῶν παραινέσεων, ὧν οὐδέν ἐστιν ἀγχινούστερον ἅμα και σταθηρότερον ἀλλ᾽ εἰδὼς, ὡς τὸ μὲν ἀγαθοποιεῖν Θεοῦ, τὸ δὲ και κοποιεῖν ἐριννυῶδες, ὑπὲρ τῆς ταλαιπωρίας τῶν πτω χῶν, καὶ τοῦ στεναγμοῦ τῶν πενήτων, καὶ τῶν ταῦτα προξενούντων αὐτοῖς ἐξανίστασο· καὶ μὴ κάμνοις, μηδὲ ἄλλο τι προτιμότερον ἡγοῖο τῆς θεο μιμησίας, και σε Θεοῦ οἱ πένητες, μᾶλλον δὲ ὁ, οὗ πένητες, τηροίη σε πάσης κακίας ἀνώτερον καὶ κακώσεως ἐν πᾶσι, καὶ τῆς ἡμετέρας ασθενείας dine tua nostram suscipis infirmitatem atque huκαι ταπεινότητος τῇ δυνάμει καὶ τῷ ὕψει σου ἀντιmilitatem. λαμβανόμενον. Τῷ σεβαστῷ κυρῷ Ἰωάννῃ τῷ υἱῷ τοῦ σεβαστο κράτορος. Ἐπειδὴ Θεὸς τοῖς πτωχοῖς τοῖς μέλεσι Θεοῦ ἐπαπέστειλε τὴν σὴν ἀντίληψιν, πανσέβαστέ μου αὐτ θέντα καὶ ἀντιλήπτορ, μή παύσαιο ποιῶν τοῦτο δι' ὃ ἐξῆλθες. Κατὰ γὰρ τὸν θεσπέσιον ᾿Αρσένιόν σοι τῷ τὴν φύσιν θειοτάτῳ καὶ παίδευσιν, φθέγγομαι. Τα τε οὖν ἄλλα τοῖς πένησιν ἐπικούρει κατὰ τῶν αἰχμαλωτιζόντων (οὕτω γὰρ εἰπεῖν οἰκειότερον), καὶ δὴ " Psal. x1, 6. 12 Isa. xxvi, 11. EPIST. VII. Sebasto domno Joanni imperatoris filio. Quandoquidem Deus pauperibus Dei membris immisit auxilium tuum, omnino venerande mi domine et susceptor, ne desinas illud facere propter quod venisti. Te enim juxta divinum Arsenium alloquor, qui divinissimus es natura ac disciplina. Interea igitur pauperibus auxiliare adversus eos qui captivos abducunt; ita enim dicere familiarius,

et malum hoc fatum ab ipsis averte. Nam nona- καὶ τήνδε τὴν κακὴν μοῖραν αὐτῶν ἀποσόβησαν. Τῶν chus quidam meus et sacerdos ex iis qui mali sunt, Deum quidem contemnens, humanumque probrum per impudentiam nihili faciens, cum juxta illud propheticum induerit meretricis vultum, abjecit sanctum habitum, et helluo pro abstinente viro, et incontinens pro continente, imo vero continens factus et consuetudinem habet cum muliere, et omni deposito pudore triumphat lascivia. Id autem multis dignum lacrymis. Verumtamen magis ferendum quam quod dicendum superest. Illud igitur, quod maxime Deum provocat ad iracundiam ac nobis affert dolorem, audito qui solus potes in melius vertere. Ex quo enim divinum excussit timorem et dixit Deo: Vias tuas nulo cognoscere; cupit et contendit potens esse in iniquitate, auctorque iniquarum et injustarum propositionum fit hominibus Iasepi. Illi autem ipsum honoribus prosequuntur, ecquid non futurum est ut faciant? et solum ferunt in capite. Sed pauperes abeunt præcipites, et pereunt dolosis consiliis. Cum igitur nullus sit redemptor ac servator, misi, atque hominem exsecrabilem ad me duxerunt, qui ad Dominicos usque Carnisprivii dies me tutum fecit, neminem inventum esse consilii participem, neque de aliqua re insimulatum. Itaque dimisi, atque ei Christilldeles homines Iasepi obsequium præstant, et venatorem existimant; hoc enim sibi ipse nomen imposuit, suaves illis donans capturas. Exsurge ad haec, domine mi, et dic verbo, et de monium ejicietur, quod Dei populo dannum infert. Nemo autem te seducat officiosis sermonibus tibi suadens, futurumn alienando esse, ut latro poenitentiam agat. Quot enim obtuli pœnitentiæ remedia, ‹t superiore anno, et hoc tempore, et per epistolam, et coram ipse secum loquens? Verum surdis aquis verba feci, et panthera iterum adversum stigma. Miserere igitur pauperum, ac primum animæ ejus, quæ antequam ipse pereat cum damnis suis corrumpitur malitia; tollaturque ex hisce membris tanquam pestis, et morbus popularis. 717 Quod si et ipse in eum potero manus injicere, in turri morietur, velut malum publicum et commune. Deus autem sit, qui te dominum meum servet ab omni malitia et malo. EPIST. VIII. Eidem. Divinorum hominum dona, omnino venerande mi domine et susceptor, oportet esse sine pœnitentia, tanquam dona Dei. Quoniam igitur tua nobis cura elargita est principatus divinitatem (quod antea per regem a Deo coronatum et fortem, deumque, ut ita dicam, mundanum, Ecclesiæ concessum fuerat, perfectam, inquam, sacerdotum prope urbem versantium potestatem, cui quidem dignitas tantum supereminet illius qui populos subjectos habet, cætera vero omnia subjacent ministeria), quid taleu potest mutare gratiam, domine mi sancte et susceptor? Si quid enim perturbavimus τις γὰρ μοναχῶν καὶ ἱερέων ὁ ἐκ τῶν ἐμῶν κακῶν, καταφρονήσας μὲν Θεοῦ, ἀπαναισχυντήσας δὲ καὶ πρὸς ἀνθρώπινον ὄνειδος· καὶ τοῦτο δὴ τὸ προφητι κλν, ὅψιν πόρνης ἑαυτῷ σχηματίσας, ἀπεβάλετο μὲν τὸ σχῆμα τὸ ἅγιον, καὶ ὁ βόρος δὲ ἀντὶ νηστευτοῦ, καὶ ἀσελγὴς ἀντὶ σωφρονικοῦ, μᾶλλον δὲ σωφρονικὸς τελεσθεὶς γυναικί τε σύνεστι καὶ ἀπηρυθριασμένως ἐμπομπεύει τῇ ἀσελγείᾳ. Καὶ τοῦτο μὲν καὶ δακρύων πολλῶν ἄξιον· ἀλλ᾽ οὖν ἀνεκτότερον πρὸς τὸ ῥηθησό μενον. Ο δ' οὖν καὶ Θεὸν μάλιστα παροργίζει, καὶ ἡμᾶς λυπεῖ, ἄκουσον, ὁ μόνος τοῦτο δυνάμενος διορθών σασθαι. ἀργὰρ τὸν θεῖον φόβον ἀπετινάξατο, καὶ πρὸς τὸν Θεὸν εἶπεν· Οδούς σου εἰδέναι οὐ βούλομαι, ἐκ κακίας δυνατὸς εἶναι ἐμείρεται, καὶ ἐπείγεται, καὶ τοῖς ἀνθρώποις τοῦ Ἰασήπου τῶν ἀδίκων καὶ ἀθέσμων λημμάτων πρόξενος γίνεται. Οἱ δὲ περιέπουσι τοῦτον τί δὲ οὐ μέλλουσι; καὶ μόνον ἐπὶ κεφαλῇ φέρουσιν· οἱ δὲ πένητες κατά κεφαλῆς φέρονται καὶ ἀπόλλυνται ταῖς συκοφαντίαις μὴ ὄντος λυτρουμένου μηδὲ σώ ζοντος. Ἔστειλα, καὶ ἤγαγον τὸν ἐπικατάρατον πρός με, καὶ ἡσφαλίσατό μοι ἄχρι τῶν Κυριακῶν τῆς ἀπόκρεω, μὴ εὑρεθῆναι μηδένα τῶν τῆς βουλήσεως μερῶν μήτε κατά τινος ἐγκαλέσαι. Απέλυτα τοῦτον, καὶ οἱ Χριστιανοὶ οἱ τοῦ Ἰασήπου άνθρωποι περι έπουσιν αὐτὸν, καὶ κυνηγὸν ἔχουσιν· οὕτω γὰρ ἑαυ τὸς ἑαυτὸν ὀνομάζει, τὰ φίλα τούτοις θηράματα χαριζόμενος. Ἐπὶ τούτοις διανάστηθι, ὦ αὐθέντη μου, καὶ εἰπὲ λόγῳ, καὶ τὸ δαιμόνιον, ὃ τῷ τοῦ Θεοῦ λαῷ ἐπηρεάζει, ἀπελαθήσεται. Μηδείς δέ σε ἀπα τήσῃ διακένοις λέγοις, ὅτι μετανοήσει ὁ κλέπτης· πόσα γὰρ αὐτῷ προσήγαγον μετανοίας φάρμακα καὶ πέρυσι, καὶ νῦν, καὶ δι᾽ ἐπιστολῆς, καὶ αὐτοπροσώπως ἐντυγχάνων; Αλλὰ χωρῷ προσελάσουν κύ ματι, καὶ ἡ πάρδαλις αὖθις κατά στίγματος. Ἐλέη σον οὖν τοὺς πένητας καὶ πρὸ τούτων τὴν ἐκείνου ψυχὴν, ἢ πρὸ τοῦ τοῦτον φθείρειν ταῖ; ζημίαις, τῇ κακίᾳ προφθείρεται· καὶ ἀπελαθήτω τῶν μελῶν τούτων λοιμὸς καὶ νόσημα ἐπιδήμιον. Εἰ δὲ καὶ αὐ τὸς ἰσχύσω συλλαβεῖν τοῦτον, τῷ πύργῳ ἀποθανεί ται ὡς κακὸν κοινὸν καὶ δημόσιον. Θεὸς δὲ εἴη σε σώζων τὸν ἅγιόν μου αὐθέντην πάσης κακίας ἀνώ τερον καὶ κακώσεως. Τῷ αὐτῷ. Τῶν θείων ἀνδρῶν, πανσέβαστέ μου αὐθέντη καὶ ἀντιλήπτορ, ἀμεταμέλητα εἶναι δεῖ, ὥσπερ καὶ τοῦ Θεοῦ, τὰ χαρίσματα. Ἐπεὶ οὖν θεότητα μὲν ἡ τὴ περιωπὴ τῆς ἀρχῆς ἐχαρίσατο ἡμῖν (8 προηγουμέν νως ἐκ τοῦ θεοστεφοῦς καὶ κραταιοῦ βασιλέως, καὶ θεοῦ ἐγκοσμίου, ἵνα οὕτως εἴπω, τῇ Ἐκκλησίᾳ κε χάριστο, φημὶ δὲ τὴν τῶν πολιγειτόνων ἱερέων παν τελῶς ἐξουσίαν μόνῳ καταβαρυνομένην τῷ τοῦ ζευ γάλεω τέλει, τῶν ἄλλων δὲ πασῶν ὑπερκειμένην ἐπηρειῶν), τί τοσαύτην παραλλάξῃ τὴν χάριν, ἅγιέ μου αὐθέντη καὶ ἀντιλήπτορ; Εἰ μὲν γοῦν ἐκινήσε μέν τι πρὸς τὴν σὴν δόξαν ἡμεῖς, καὶ τὸ γεννιός

EPISTOLA XXXV J. LAMIO EDIΤΕ. ἀγαθὸν δι' ἀγνωμοσύνην κατεμολύναμεν, οὐδ' οὕτως quod ad tuam pertinet glorian, et quod bonum natum est, per ignorantiam polluimus, neque ita decet gratiam domui Dei collatam evertere. Nam Ecclesia et dicitur et creditur domus Dei. Quod si nos inscribimus dominum et beneficum, neque ideo insani ita sumus, ut quidquam vestræ bonitati contrarium ingrato animo ac rustice demonstremos. Vide quomodo tam facile sigillum omnino venerandi Comneni subversum est ab ipso Comneno. Inest autem aliquid contumeliæ et audaciæ. Verumtamen exspectato, tempus adhuc non est, ut imponatur vulneri medicaminis lenimen. Adhuc etiam multum facile, vel ei qui percussit, coeleste nalagma, al eo qui signavit subscriptum, augusta tua manu definitum ei qui coram adstat, omnis doloris et servitutis prætorio convenientis, ut a laicis dimittas sacerdotes, convertat vero vice versa si et ab sacerdotibus vel..... clericos, vel aliquos alios abstulit. Oportet enim me pulchram pati vicissitudinem, imo vero jussam ex persona propter magnum subsidium domini mei, ut si qui sunt sacerdotes ex eorum numero qui dicuntur mediatores pacisque factores esse, qui contra domos et familias ministerio ipso abutuntur, non banc in posterum tyrannidem adversus subjectos archiepiscopos exerceant. Illi enim et populum universum excitarunt, ut dominum meum propter sacerdotes in jus vocaret, ita volentes ipsi ex illis fructum accipere, et Ecclesiæ tributum privatis lucris confringentes. Primus autem Pontifex noster Jesus Christus servet maxime venerandum dominum meum in omni etiam et parvam hanc, et numero perfectum beneδεῖ τὴν πρὸς τὸν τοῦ Θεοῦ οἶκον γενομένην χάριν ἀνατρέπειν· Θεοῦ γὰρ οἶκος ἡ Ἐκκλησία καὶ λέγε ται καὶ πιστεύεται. Εἰ δ᾽ ἡμεῖς αὐθέντην καὶ εὐεργέ την επιγραφόμεθα, μηδὲ γὰρ οὕτως ἐμάνημεν ὡς ἀχάριστοι καὶ σκαιῶς τῇ ὑμετέρᾳ χρηστότητι ἀντ ενδείξασθαι. Ορᾷς ὅπως οὕτω ῥᾳδίως ἀνατέτραπται τὸ σιγίλλιον τοῦ πανσεβάστου Κομνηνού παρ' αὐτοῦ τοῦ Κομνηνοῦ· ὀνειδείας γὰρ μικρόν τι καὶ τόλμης ἔχεται· ἀλλὰ μὲν οὖν, οὐκ ἔστιν ἐπιθεῖναι τῇ πληγῇ μάλαγμα. Ετι καὶ μάλα ῥᾷον ἢ πλήξαντι οὐράνιον τὸ μάλαγμα, στίξαντι ὑπογεγραμμένον, τῇ σεβαστῇ σου χειρὶ διοριζόμενον τῷ ἐκ προσώπου ὄντι, πάσης ἐπηρείας καὶ δουλείας, τῷ πραιτωρίῳ ἀνηκούσης, περὶ τοῦ τῶν λαϊκῶν ἀφεῖναι τοὺς ἱερεῖς, ἀντιστρέ ψαι δὲ καὶ εἴτι ἀπὸ ἱερέων ἢ... κληρικοὺς ἢ ἑτέρου; τινὰς ἀφείλετο. Δεί γάρ με παθεῖν τὴν καλὴν ἀντιστρο φήν, μᾶλλον δὲ προσταχθεῖσαν ἐκ προσώπου διὰ τῆς μεγάλης ἀντιλήψεως τοῦ αὐθέντου μου, ἵνα εἴ τινες τῶν λεγομένων μεσάζειν ἱερεῖς ἔχουσιν εἰς οἰκείας ὑπηρεσίας καταχρώμενοι, μηκέτι ταύτην τὴν τυραν νίδα κατὰ τῶν ἀρχιεπισκόπων ὑποκειμένων ἔχωσιν. Οὗτοι γὰρ δὴ καὶ τὸν κοινὸν λαὸν ἀπεσόβησαν, ἐγκαλέσαι τῷ αὐθέντῃ μου, διὰ τοὺς ἱερεῖς, οἷα δὲ [ [. δὴ ] θέλοντες τούτους αὐτοὶ καρπίζεσθαι, καὶ τὸ τῆς Ἐκκλησίας προνόμιον διὰ τὰ σφῶν αὐτῶν κέρδη θραύοντες. Ὁ δὲ πρῶτος ἡμῶν ἀρχιερεὺς Ἰησοῦς ὁ Χριστὸς τηροίη τὸν πανσέβαστόν μου αὐθέντην ἐν πάσῃ εὐεξίᾳ, ὅση σώματος, ὅση πνεύματος, οὗ καὶ μικρὰν εὐλογίαν τὴν αὐτὴν καὶ τελείαν ἀριθμῷ μὴ ἀπαξιώσῃς δέξασθαι, ἰχθύας ταρίχους ἑκατόν. bona tum corporis, tum spiritus affectione, cujus dictionem, 718 centum sale conditos pisces, ne deligneris accipere. Τῷ Καίσαρι τῷ Μελισσηνῷ. EPIST. IX. Casari Melisseno. Domine mi sancte, barbaræ terræ atque huic nostræ deus missus liberali præditus ingenio, et consolatio quidem, et levamen omnibus es, qui a Deo coronatum verentur imperium tuum, maxime vero infirmæ humilitati meæ virga virtutis es turrisque fortitudinis a facie inimici *, quicunque debeat intelligi iste inimicus, sive tentator injustissimus, sive dolor interior sagittas infigens. Si quid horum molestiam mihi quomodocunque exhibuerit, paratus adest puguæ auxiliator, et quamvis Δεσποτά μου ἅγιε, τῇ βαρβάρῳ καὶ καθ᾿ ἡμᾶς οἰκουμένῃ θεὸς ἐπιπεμφθεὶς ἐλευθέριος, καὶ πᾶσι μὲν εἶ παράκλησις καὶ παραψυχὴ τοῖς τῷ θεοστεφεί σου κράτει προσπαρέχουσι, μάλιστα δὲ τῇ τῆς ἐμῆς ταπεινότητος ἀσθενείᾳ ῥάβδος δυνάμεω; καὶ πύργος Ισχύος, ἀπὸ προσώπου ἐχθροῦ, ὅντινα νοητέον τόνδε τὸν ἐχθρὸν εἶναι εἴτε πειραστὴν ἀδικώτερον, εἴτε λύπην τὴν ἐντὸς τὰ βέλη ἐναπερείδουσαν· εἴ τι κάμοὶ τούτων καὶ ὁπωσοῦν ἐνοχλήσειεν, εὐθὺς ἐγγύθεν ὁ σύμμαχος, καὶ ὁ [f. οὐ] πόρρω τὸ λυσίπονον φάρμακον. Αμα τε γὰρ τὴς βασιλείας σου μιμνήσκομαι, καὶ εὐφραίνο- longe dissitus medicinam habeo curas solventem; μαι· ἀμέλει καὶ νῦν γράφων τῷ ἐνθέῳ σου κράτει, πάντων τῶν λυπηρῶν ἐξ αὐτῆς δὴ τῆς γραφῆς ἐλπί ζομαι λύσιν ἔσεσθαι. 'Αλλὰ ταῦτα μὲν ἤδη καὶ λέλεκται. Δεινὸν γὰρ τὰ τοιαῦτα διασκεδάζειν τὸ τοῦ κραταιοῦ μου δεσπότου ὄνομα, ὡς πάχνην εωθινὴν ήλιος. Τις γὰρ ἀκούων ὅτι τὸν ἀρχιεπίσκοπον ὁ θεοστεφής δεσπότης ἡδέως δέχεται γράφοντα, καὶ τοῖς ὑπ' αὐτοῦ ἐλεουμένοις συντάττει, ἄχαρί τι κατ' ἐμοῦ καὶ τῶν ἐμῶν ἐπιδείξεται; Ἐπεὶ δὲ νηστείας καιρὸς καὶ ἰχθυοφαγίας, ή φρουρός μου Θεοτόκος στέλλει τῇ βασιλείᾳ σου εὐλογίαν ἰχθύδια τεταριχευ "Psal. LX, 4. nam et imperium tuum in memoriam revoco simul, et lætor. Itaque omnes modo dolores imperio tuo significans per litteras, ex ipsa hac scriptura spero futuram liberationem. Verum hæc superius dicta sunt. Nomen enim potentis Jomini mei ea valet dissipare, veluti sol matutinam tollit caliginem. Quis enim audiens archiepiscopum a te, qui a Deo coronatus es, domine mi, blande excipi scribentem, atque illorum numero ascribi, quorum te miseret, injucundum aliquid adversum me, resque meas demonstraverit? Quoniam vero tempus jejunii est,

τὴν τῶν στρουθίων ἀποστέρησιν, πλουσίοις δὲ τὴν ἀντίληψιν, ἧς ἀεὶ τὴν βασιλείαν σου ἀξιοῖ. Αλλ' ὅπως μοι καὶ τὴν ἀριθμὸν σύμβολον οιήσῃ θειοτέ ρας νουθεσίας καὶ παραινέσεως· παιδεύει γὰρ τὴν τελειοτέραν πεντάδα τῶν αἰσθήσεων τῇ τετράδι τῶν ἀρετῶν, πολλαχῶς ἐνουμένῃ τῇ Βασίλῃ τῶν ὅλων πόμα καὶ βρῶμα προσφέρεσθαι ὡς δοῦλον ἀνά ξιον. adeoque comedendi pisces, presidium meum Deipara μένα διακόσια, πένησι μὲν οὖσα τὰ ἐπ' ἐχθῦσι διὰ mittit imperio tuo benedictionem ducentes sale servatos pisciculos, qui quidem pauperibus sunt velnti pisces propter passerum privationem, divitibus autem auxilium, quo semper ipsa dignetur împerium tuum. Sed et numerum ipsum reputaveris signum mihi divini moniti et instructionis. Docet enim, perfectum sensum quinternionem cum quaternione virtutum, velut servum indignum uni omnium Reginæ multiplici ratione offerre cibum et potum. EPIST. X. Diabologyra. Euge gregi Christi accessio facta est, cuge amΕΠΙΣΤ. Γ΄. Το Διαβολογύρη. Εύγε ὅτι προσθήκη τῷ ποιμνίῳ τοῦ Χριστοῦ γέν γονεν· εἶγε ὅτι πλατύνεταί σοι τὰ θεῖα σχοινίσματα, plieres tibi divinorum agrorum fines, et populus αλλαός σοι κτιζόμενος αἰνεῖ τὸν Κύριον οὐ μικρῶς, καὶ ἠγαλλίασέ μου τὸ πνεῦμα ἐπὶ τῇ τῶν ᾿Αρμε νίων ἐπιστροφῇ. Τὰς γὰρ ἐκκλησίας αὐτῶν οὐ δεν κλεῖσαι, ἀλλὰ τὴν ἀκολουθίαν, ἣν ποιοῦμεν εἰς ἐγκαίνια ναοῦ ποιήσαντά τε καὶ χρίσαντα σταυροει δῶς μύρῳ τοὺς τοίχους, ὀρθοδόξοις ἱερεῦσι παραδού ναι, καὶ οὕτως ἐνέτους πάντας ποιῆσαι τοῖς ἐξ Αρμενίων επιστρέψασιν. Εἰ δὲ καὶ ἱερεῖς αὐτῶν τῇ ὀρθοδόξῳ πίστει προσῆλθον, κρεῖττον μὲν ἐπιτάττεσθαι αὐτοὺς εἰς λαϊκούς· εἰ δ' ἄρα τῆς ἱερωσύνης ἀντέχοντες καὶ ἄλλως ἀνεπίληπτοί εἰσι, χειροτόνη σου τούτους αὐτός. Πριν [7. πλὴν ] δεῖ ἀκριβολο γηθῆναι τὴν λειτουργίαν αὐτῶν· καὶ εἰ μὲν ἐπ:. τοῦ Χρυσοστόμου ἀπαράλλακτος καὶ ἀδιάφορος, δεῖ λειτουργεῖσθαι ταύτην· εἰ δὲ ἐστι διεφθαρμένη, χρή ἀλλαγῆναι· καὶ τὴν ἄλλην δὴ [ [. δὲ] ψαλμψείαν σκοπηθῆναι. Καὶ πρὸς ταῦτα οἴδαμεν, ὅτι τὴν ἐμὴν παρουσίαν ἐπικαλέσῃ· πλὴν ἀλλ' ὑποπτεύω ὅτι μετὰ τὸ Πάσχα, ὁ αὐθέντης ἡμῶν ὁ σεβαστός πρὸς τὰ πλησιάζοντα ἡμῖν ἔαρα, ἢ πρὸς ἡμᾶς ἐλεύσεται. Οὕτως δὲ αὐτὸς [ [. αὐτοὶ ] ἡμεῖς συνηθίσαμεν. οὐδεμία χρεία τῆς ἐμῆς παρουσίας αὐτόθι. Το μὲν νῦν γράψον οὖν ἡμῖν περὶ τούτου τοῦ αὐτοῦ· τὴν δὲ παροῦσάν σου πρὸς ἡμᾶς διάθεσιν πάντοτε ἀπολε χόμενοι, καὶ πρὸς πάντας ἀνακηρύττοντες, πλέον ἀποδεξόμεθα νῦν, ὅτι παρὰ τῶν δῆθεν φίλων τχμαλωτίσθης· καίτοι ὅν μόνον εἶχες ὑπολειφθέντα σοι ἵππον, τῇ Ἐκκλησίᾳ ἀπέστειλας ἐπιτήδειον. Εἰ γὰρ καὶ μὴ πάνυ ἐπιτήδειός ἐστιν εἰς τὴν [ f. ήν] χρείαν qui tibi creatus est, laudat Dominum. Non mediocriter exsultavit etiam spiritus meus in Armeniorum conversione. Eorum enim ecclesias non decet claudere, sed officium, quod in templi dedicatione peragimus, muros unguento crucis in modum linientes, orthodoxis tradere sacerdotibus, atque Armeniis conversis, ut ita faciant singulis annis. Si vero corum sacerdotes ad orthodoxam venerefidem, satius quidem puto 719 laicorum ordini eos ascribere. Quod si dediti sacerdotio fuerint ac cæteroquin irreprehensibiles, sacris illos ordinibus tule initiaveris. Oportet autem ad trutinam diligentissime revocare ipsorum liturgiam, quæ quidem, si Chrysostomi vere fuerit, neque ullo pacto immutata, neque dissimilis, debet omnino servari; si vero fuerit corrupta, immutetur, aliaque excogitetur psalmodia. Novimus præterea adventum meum abs te desiderari. Verum dominus meus sebastus, ut suspicor, adventante vere ad nos ven’et post Pascha. Ita nosmetipsi consuevimus, neque isthic in præsens opus est adventu nostro. De hac igitur re nobis scribito. Consilium autem tuum veniendi ad nos omni ex parte laudantes, et omnes certiores facimus, et magis laudabimus hoc tempore, quod videlicet ab amicis captivus factus es. Equum etiam, qui solus tibi supererat, Ecclesiæ misisti idoneum. Etsi enim usui non est omnino idoneus, eo tamen utimur: sunima est tua in Ecclesiam benevolentia, et pro te precor, quod eam novisti dare tibi quæ possides, nam multi sunt ei detrimento. Cura ut αὐτοῦ χρήζομεν, ὅμως πολλὴ ἡ πρὸς τὴν Ἐκκληintelligam, an totum habeas officium, quod facimus in Armenios qui convertuntur. Si non habes, illud transcrilemus, ac tibi vel feremus, vel mittemus. Ne desinas curare, frater, Ecclesia psalmodiam, et maxime domus Dei decorem, ac te Deus ab omni custodiat inimico. σίαν εὐγνωμοσύνη σου· καί σου ὑπερεύχομαι, ὅτι οἶδας τὴν δοῦσάν σοι ἃ ἔχεις. Οἱ γὰρ πολλοὶ καὶ τῇ [f. καί τι] προσβλάπτουσι. Δήλωσον δέ μοι εἰ καὶ πᾶσαν τὴν ἀκολουθίαν ἔχεις, ἣν τελοῦμεν ἐπὶ τοῖς ἐξ ᾿Αρμενίων ἐπιστρέφουσιν· εἰ δὲ οὐκ ἔχεις, μεταγράψομεν ταύτην. Καὶ ἡ ἐνέγκωμεν, ἢ ἀποστεί λωμεν, καὶ μὴ παῦσον, ἀδελφὲς τῆς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ ψαλμῳδίας, καὶ ὅλως τῆς τοῦ οἴκου τοῦ Θεοῦ εὐπρεπείας προνοούμενος· καὶ σκεπάσῃ σε ὁ Θεὸς ἀπὸ παντὸς ἐχθροῦ. EPIST. XI. Tarchanito. Vere mentis imago sermo est, ac juxta id quod Dominus dicit, bonus homo de bono thesauro cordis sui profert bonum numisma", quale etiam tu το Luc. vi, 45. ΕΠΙΣΤ. ΙΑ'. Τῷ Ταρχανείτῳ. Οντως εἰκὼν ὁ λόγος τοῦ νοῦ, καὶ κατὰ τὸν Κύ ριον εἰπεῖν, ὁ ἀγαθὸς ἄνθρωπος ἐκ τοῦ ἀγαθοῦ θησαυροῦ τῆς καρδίας τὸ ἀναθὸν προβάλλεται νόμι

EPISTOLÆ XXXV J. LAMIO EDITÆ. σμα. Ὁποῖον δὲ [ 7. δή] καὶ σὺ, ὁ μεγαλεπιφανέστα- maximus omnium susceptor in me ostendisti, dum meas honorasti litteras, patiens litteris admoneri, ac loquers plane ex abundantia cordis ". Ecquis poterit eum commonefacere, qui omnibus magistris excellit intellectu, atque omnium seniorum sapientissimus est in mandatorum exquisitione? Quid enim sermo noster docebit te, qui ex ipsis vitæ conversionibus in auxilium vocas experientiam? Novisti enim ejus sententiam, qui præ cæteris omnibus bona hujus vitæ expertus est, magni, inquam, Ecclesiastæ. Deus vanitatem vanitatum omnia esse definivit, excellentiam in eo demonstrans hujus mundi vanitatis ". Deinde propter vanitatem vanitatum ad Deum vere exsistentem attollemur, et pro tenebris stabimus contra solem. τος ἡμῶν αὐθέντης, περὶ τὴν ἡμετέραν ἐπεδείξω οὐδαμινότητα τιμήσας γράμματα, ἀξιώσας νουθετεί σθαι γράμματι, καὶ ἁπλῶς λαλήσας ἐκ τοῦ τῆς καρδίας σου περισσεύματος. Καίτοι τίνες ἡμεῖς νουθετεῖν τὸν ὑπὲρ πάντας τοὺς διδάσκοντας συνιέντα, καὶ ὑπὲρ τοὺ; πρεσβυτέρους σοφισθέντα τῇ τῶν ἐντολῶν ἐκζητήσει; Τί σε τοσοῦτον ὁ ἡμέτε ρος λόγος διδάξει, ὅσον ἡ μεγάλη σου φύσις ἐχώρησε, προσλαβοῦσα καὶ τὴν ἐκ τῶν στροφῶν τοῦ βίου πεῖραν ἐπίκουρον; Πάντως γὰρ εἶδας τὴν τοῦ μάλιστα πάντων πειρασθέντος τῶν βιωτικῶν ἀγαθῶν ἀπόφασιν, τοῦ μεγάλου, φημί, Εκκλησιαστοῦ. Θεός, ὃς ματαιότητα ματαιοτήτων τὰ πάντα εἶναι ὡρίσατο, τὴν ὑπεροχὴν ἐν τούτῳ δηλώσας τῆς κοσμικῆς οὐδε νότητος. Εἶτα χάριν τῆς τῶν ματαιοτήτων ματαιό. Respicite, inquit, antiquas generationes, quis speτητος, τῷ ὄντως ὄντι προσαροῦμεν, καὶ ὑπὲρ σκότους τῷ ἡλίῳ ἀντιστησόμεθα. Εμβλέψατε, φησίν, εἰς ἀρχαίας γενεάς, τίς ἤλπισεν ἐπὶ Κύριον καὶ κατ ησχύνθη; Καὶ οὖν οὐκ εἶδον δίκαιον ἐγκαταλελειμμένον, καὶ τὰ ἐγκαταλείμματα τῶν ἀσεβῶν ἐξολο θρευθήσονται. Σωτηρία δὲ τῶν δικαίων παρὰ Κυρίου. Τίς οὕτως ἐξαπάτητος καὶ πεπαχυμένος καὶ βοσκηματώδης τὸ νῦν, ὥστε ἐπ᾽ ἀδικίαν ἐλπίζειν, καὶ ἐπιποθεῖν ἐπὶ ἅρπαγμα, καὶ ταῦτα ἀκηκοώς τοῦ Ἰώβ, οὗ πλουσιώτερος οὐκ ἄν ποτε γένοιτο, ἀλλ' οὐδ᾽ ἀληθέστερος; Ο πλοῦτος ἀδίκως συναγόμενος ἐξεμεθήσεται. Ταῦτα γοῦν εἰδότα σε, πανευγενέστατε, εὐδενὸς ἧττον ὡς ἀκηκόαμεν τε καὶ πεπιστεύκαμεν, τί πλέον ὁ ἡμέτερος λόγος νουθετῆσαι δυνήσεται; Πάντως οὐδὲν, εἰ μὴ βουλοίμεθα μάτην φορτικεύεσθαι. Ομως ἐπεὶ οὖν πάντα δυνατὰ τῷ πιστεύοντι, ἀπονοοῦ μου τῶν πραγμάτων, καθάπερ πεπίστευκας. Οἶδα γὰρ καὶ ἄλλως τοῖς δρομεῦσι πτερὰ γινόμενα τὰ τῶν φίλων ὑποφωνοῦντα. Θεὸς δὲ ὁ πάντοθεν ἡμᾶς ὠφελῶν ἐποίησε γὰρ πάντα καλὰ λίαν), δώη σοι ὠφελεῖσθαί γε ζωωφελίαν,... ὡς ὁ μέγας ᾿Απόστολος ἐνετείλατο. ΕΠΙΣΤ. ΙΒ'. Τῷ γυναικαδέλφῳ τοῦ βασιλέως κυρῷ Ἰωάννη. Νῦν ἔγνων μὲν οἷον ἥλιον ἔχοντες, κατεκύομεν· νῦν ἡμῖν γλυκεῖαι αἱ τοῦ ἔαρος χάρτες - Εστρε ψας γάρ σου τὸ πρόσωπον καὶ τεταραγμένοι σύμπαντες ἐγενήθημεν. Ποθοῦμέν σου την πραότητα, ζητοῦμέν σου τὸ μέτριον τοῦ φρονήματος, τὸ πρὸς παντας ομιλητικόν τε καὶ εὔχαρι. Βαβαί, πόσον ἀνακλειόμεθα [(.—κλαιόμ.]! Τὸ δὲ τῆς χειρὸς εὐεργετικόν τε καὶ μεγαλόδωρον, τὸ δὲ τιμητικὸν καὶ φιλάνθρωπον, τὴν δὲ πρὸς τοὺς τῷ Θεῷ ἀνακειμένους αιδώ τε καὶ ὑποχώρησιν, ταῦτα μικρούς μετὰ τῶν μεγάλων ἀνακηρύττοντας γίνωσκε. Αλλ' ἡμῖν μὲν προφανώς δοθεὶς ἐκ Θεοῦ διὰ τὰς αὐτοῦ ἀρετὰς, εἶτα διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν ἀποδημήσας, ἄλλοις φυλάττῃ παρὰ Θεοῦ σωτὴρ πάσης χρηστότητος χορηγός, καὶ μετ γίστοις πράγμασιν ὁ Θεὸς ἐμβιβάζων οἷά τις άρχιτέκτων εὐφυή μαθητήν, ὕλην ταῦτά σοι δίδωσιν, ἵν᾿ ἐν τούτοις ἐπιδείξῃ τὴν δεξιότητα. Καὶ θαῤῥῶ σου ravit in Domino, et confusus est 78? Etenim non vidi justum derelictum, et reliquiæ impiorum interibunt 78; salus autem 720 justorum a Domino. Quis adeo facile deceptus et incrassatus et pecuarius in præsens, ut speret in iniquitate, et rapinas concupiscat, cum ea præsertim Jobi audierit, quo quidem nemo unquam exstitit ditior, sed neque magis sincerus. Divitiæ inique congregatæ evonentur. Hæc igitur cum scias, vir nobilissime, nibilominus, ut audivimus et credimus, quid ampllus sermo noster admonere te poterit? Nihil omino, nisi velimus onus frustra portare. Verumtamen quoniam omnia credenti possibilia, nullam mearum litterarum habeto rationem, sicut credidisti. Ceteroquin vidi currentibus alas fieri voces amicorum. Deus autem nos in omnibus adjuvans, fecit enim omnia pulchra nimis. det tibi adjuvari,. το Matth. x1, 24. 77 Eccle. 1, 2. 78 Eccli. 11, 11. PATROL. GR. CXXVI. opus solum, sed et minas, ut magnus Apostolus mandavit. τὸ ἔργον μόνον, ἀλλὰ καὶ τὴν ἀπειλὴν, EPIST. XII. Domno Joanni Augustæ fratri. Nunc scio equidem qualem habentes solem fecundi eramus, nunc dulces nobis veris gratiæ. Avertisti enim faciem tuam 88, et commoti sumus universi. Exoptamus tuam lenitatem, moderatam tuam erga omnes et affabilem et blandam quærimus comitatem. Papæ, quam magnificis iterum atque iterum laudibus celebramus! Nunc manus beneficentiam et munificentiam, honorem atque humanitatem; nunc obsequium et venerationem, qua quidem viros prosequeris Deo addictos: de his omnibus scias parvos una cum magnis plurima prædicare. Verum ob tui ipsius virtutes nobis manifeste datus a Deo, ob nostra crimina deinde decedens, ad bonum aliorum custodiris a Deo servator omnisque utilitatis subministrator. In magnis autem operibus Deus veluti architectus ingenioso discipulo facem tibi præferens ea quasi materiem 79 Psal. xxxv, 26, 28. 80 lbid. 39. οι Psal.

praebet, ut in istis tuam ostendas dexteritatem. ταῖς ἀπαραμίλλοις τὴν σὴν γενεὰν ἀρεταῖς, ὡς ἐν Etenim tuis virtutibus tuam ætatem vincere con- πᾶσι πάντων ἀνακηρυχθήσῃ δεξιώτερός τε καὶ δι tendentibus illud fore confido, ut in omnibus lau- κιμώτερος. Καὶ πάλιν τὰ τῆς Βουλγαρίας εὐεργετήderis omnium solertissimus ac spectatissimus, σαις οἰκονομίαις θείαις, οἷς τὰ σὰ διεξάγηται. Καί τι resque Bulgarie iterum geras benefaciendo, quem- [[. καίτοι] καὶ νῦν οὐκ ἀπολέλοιπας ἡμᾶς πάντη. admodum tua administrantur. Neque enim nos Κἂν γὰρ ἐκ τῶν βορείων ὁ ἥλιος νοτιώτερος γένηadhuc dereliquisti omnino. Nam etsi sol, e boreæ ται, ὅμως ἀναλόγως και θάλπει καὶ ζωογονεί καὶ τὰ regionibus, propior sit austro, tamen aliqua ra- πάντα μὴ πλησιάζοντα· ὥσπερ ἀμέλει καὶ ἡμεῖς tione ea omnia et fovet et general, quæ quidem τῷ τῆς Πελαγονίας μέρει, τῶν ἀκτίνων σου ἀπολαύvicina non exstant, sicut videlicet et nos in Pelaομεν. Απολαύσαιμεν δὲ πλέον, εἰ καὶ τὸ χωρίδιον goniæ parte tuis fruimur radiis. Fruemur autem Ημόγγιλα, ἐν ᾧ καὶ ἀρχαία ἡμῶν αὐλὴ συνίσταται, magis, si et agellus Hemongila, ubi vetus nostra δοθείη τῇ φρουρῷ σου Θεοτόκῳ διὰ προσκυνητοῦ constituitur aula, præsidio tuo Deiparæ datus fue- καὶ σεβαστοῦ μοι σιγιλλίου σου, καὶ ὁ ἐν ταύτῃ rit per adoratum a me et veneratum sigillum Ρωμανός Όστρακορωμὸς, ὃς ἐκ τῆς Ἐκκλησίας tuum. Et Romanus Ostracorhomus, qui ex bonis παχυνθείς κατ' αὐτῆς λυττᾷ, ἀνασταλείη δι' ἀπειλῶν Ecclesiæ pinguefactus 721 contra eam recalci B3 τοῦ αὐθέντου μου, παραγγελλομένου καὶ τοῦ στραtrat, reprimatur minis domini mei, præcepto dato τοῦ περὶ αὐτοῦ, καὶ τῶν ἄλλων ἀνθρώπων, ὡσὰν etiam exercitui de illo et aliis amentibus, ut ne- μηδενὶ χώρα διδοίη καθ' ἡμῶν τῶν ἀεὶ εὐχομένων mini detur regio adversus nos, qui pro tui nomi- ὑπὲρ τῇ σῇ εὐδοκιμήσει· τῶν ἀεὶ ἀνακηρυττόντων τὰ nis gloria preces quotidie fundimus, et res tuas σὰ, καὶ γλῶτταν ἐχόντων πρὸς εὐχαριστίαν οὐδενὸ; gestas semper prædicamus, et linguam habemus ad χείρονα, ἵνα μὴ λέγω ὅτι καὶ Ῥωμανοῦ, καὶ ἄλλων gratiarum actionein nullius lingua pejorein, ne di- πολλῶν, βελτίονα. Ἀλλ᾽, ὦ τοῦ μακαρίου Δουκῶν cam Romani aliorumque lingua longe meliorem. γένους τὰ καλὰ ἐν ἑαυτῷ συλλαβών, μένε μου Tu vero qui beati Ducarum generis præclara quæ- ἐπὶ τῆς αὐτοῦ ἀγαθότητος, μᾶλλον δὲ ἀναβάσεις καὶ que in te ipso complecteris, mihi maneas in tua προκοπὰς ἐν ταύτῃ τίθεσον, εἴπερ ἐστί τι μέτρον bonitate, imo vero ascensiones in ea progressus - ἐπ' ἐκεῖνα κατώρθωσας· καὶ μὴ ἐκσταίης τοῦ Θεο que facias, si quis tamen est modus in iis rebus δότου τόπου, τῆς εὐεργητικῆς φημι καὶ ἀγαθοποιοῦ quas præclare gessisti. Neque a loco velis desci- διαθέσεως, τῆς τε ἐπὶ πᾶσι μετριοφροσύνης, ή σε scere, quem dedit Deus, natura, inquam, ad bene καὶ ὕψωσε καὶ ὑψώσει μὲν, ἡμῶν τῶν ταπεινών faciendum ac recte agendum comparata, atque a κἂν αἰτῶμεν τῶν συγγενῶν ἡμῶν τῶν............ ἐν tua in omnibus moderatione, quæ quidem te exal- τούτῳ τῇ μεγάλῃ σου χειρὶ ἀντιλαμβανόμενον. tavit, et exaltabit quidem, magna tua manu, nobis miseris et si petamus etiam cognatis nostris..... opitulantem. EPIST. XIII. Tornosopulo Dociscopiorum episcopo. Si quidem desipientem atque insanabili laborantem furore archiepiscopum auðlivisti, sanctissime mi domine, illud oportebat tibi suasisse, eum no. luisse illa quæ scripseras, audire; nec quidquam (heu! qui id possum dicere?) dignatum esse ad te rescribere. Cæterum si vere dementati sumus, ac quasi pecudes facti passionibus, et corrupti, et a divina imitationis studio abhorrentes, in hoc adhue sapimus videndo prudentiam vestram, qua prestatis, et propter quam præestis omnibus. Nolito tam faciles iis aures præbere, qui blaterant contra nos. Sed muta fiant labia calumniantium nos apud tuam bonitatem. Ostendant cui dederint tabellam, quæ de episcopatu tractaret, quis eani nobis attulerit, et tunc sancient quæ dicunt, nos scilieet contemnentes nihil ad ea rescripsisse. Certe per sanctæ matris tuæ preces inquirito, cuinam tabella data fuerit. Et si compertum erit, me eam quidem accepisse, nihil vero rescripsisse, arguar tanquam contemptor. Quoniam vero ex eo quod non accepta est scriptura domini mei de episcopo agens, jain defensus suni, ecce et de ipso scribo episcopatu. Neque enim decet ut teipsum talibus immisceas, domine mi: magna enim et formiΕΠΙΣΤ. ΙΓ. Τῷ Τορνωσοπούλῳ τῷ Δοκισκοπιῶν. Εἰ μὲν παραφρονήσαντα τὸν ἀρχιεπίσκοπον ήκου σας, πανάγιέ μου αὐθέντη, καὶ μανίαν νοσήσαντα δυσθεράπευτον, τὸ τὸν [γ. τούτῳ] ἔδει σε πεισθῆναι, ὅτι καὶ σῆς γραφῆς παρήκουσε, καὶ οὐδ᾽ ἀντιγράψας (φεῦ! πῶς εἴπω;) ἠξίωσεν. Εἰ δὲ τῶν ἀλλὰ [. τὰ ἄλλα] μὲν ἀφρονές εσμεν, οἷα δὲ [[. δή] κτηνώδεις γεγονότες τοῖς πάθεσι καὶ διαφθαρέντες, καὶ βδελυχθέντες τοῖς θεομιμήσουσιν ἐπιτηδεύμασιν· ἐν δὲ τούτῳ τέως φρονοῦμεν, τῷ εἰδέναι τὴν ὑμετέραν περιωπὴν ἐφ᾿ ἧς ἵστασθε, καὶ δι᾿ ἣν πάντων ὑπέρκεισθε. Μὴ οὕτω ῥᾳδίως πείθου τοῖς καθ᾿ ἡμῶν λέγουσιν, ἀλλ᾽ ἄλαλα γενηθήτω τὰ χείλη τῶν ἐνδιαβαλλόντων ἡμᾶς πρὸς τὴν σὴν ἀγαθότητα. Επιδει ξάτωσαν τίνι δεδώκασι τὸ πιττάκιον τὸ περὶ τῆς ἐπισκοπῆς διαλαμβάνον, τίς ἡμῖν τοῦτο διεκόμισε· καὶ τότε κυρώσουσιν ἅπερ λέγουσιν, ὅτι ὡς καταφρονοῦντες οὐκ ἀντεγράψαμεν, καὶ πρὸς τῆς εὐχῆς τῆς ἁγίας σου μητέρος, ερεύνησον περὶ τοῦ πιττακίου τίνι ἐδόθη· καὶ εἰ εὑρεθείην ἐγὼ δεξάμενος μὲν τοῦτο, μὴ ἀντιγράψας δὲ, ὡς καταφρονητής εὐθυνθήσομαι. ᾿Αλλ᾽ ἐπειδὴ περὶ τοῦ μὴ δέξασθαι γραφὴν τοῦ αὐθέντου μου περὶ ἐπισκόπου διαλαμβάνουσαν ἀπ' ἐμοῦ λογησάμην [[. ἀπελογ.], [ἱοὺ καὶ περὶ αὐτῆς τῆς ἐπισκοπῆς γράφω· οὔτε σὲ τὸν αὐτ

EPISTOLE XXXV J. LAMIO EDITEÆ. θέντην μου δεῖ εἰς τὰ τοιαῦτα παρεμβάλλειν αὐτὸν danda, nee nos ita facile circa divina gratificemur. (μεγάλα γὰρ καὶ φρικτά), οὔθ᾽ ἡμᾶς οὕτως ἁπλῶς τὰ θεῖα καταχαρίζεσθαι. Των γὰρ εἰς ἐπισκοπάς προσαχθέντων παρ' ἡμῶν, οἱ μὲν, ἐν ταύτῃ τῇ Εκκλησίᾳ δουλεύσαντες καὶ ἐπ᾿ εὐλαβείᾳ καὶ σεμνάτητι μαρτυρούμενοι, τῆς ἐπισκοπῆς ἐπέσχον, οἷος ὁ Μοράβου, ὁ Πρισδιάνης· οἱ δὲ, ἐν Κωνσταντίνουπόλει λόγῳ καὶ διδασκαλίᾳ λάμψαντες, οἷος ὁ Και στορίας, ὁ Βελεγάρδης· οἱ ἐν μοναστηρίῳ τῷ μονα δικῷ βίῳ ἐμπρέψαντες, οἷος ὁ Τριαδίτζης· τῆς ἀρχιερατικῆς ἀξίας ἐπέτυχον. Εἰ μὲν οὖν τοιοῦτος εἴη καὶ ὁ παρὰ τοῦ αὐθέντου μου συνιστάμενος, οὐ σὺ χάριν ἡμῖν ἕξεις, ἀλλ' ἡμεῖς σοί· εἰ δὲ μήτε τῇ ἡμετέρα Εκκλησίᾳ γνωστός, μήτε τοῖς ἐν Κωνσταν τινουπόλει ἐπὶ λόγῳ, ἢ βίῳ μαρτυρουμένοις περι φανής, μηδὲ θελήσῃς μάτην καὶ εἰκῆ προσκρούσαι Θεῷ, μηδὲ ἡμᾶς τοῦτο κέλευε, οἱ πειθαρχεῖν μᾶλλον Θεῷ, ἢ ἀνθρώποις διατεταγμεθα. Επειτα καὶ τοῦτό φαμεν, ὡς οὐδὲ λείπει νῦν ἡμῖν ἐπισκοπὴ, ἐκτὸς εἰ μὴ τὴν Βυδίνην λέγοι τις, ἧς τὸν ἄξιον καὶ πάνυ ποθοῦντες εὑρεῖν οὐ δυνάμεθα. Δεῖ γὰρ ἀνδρὸς ταύτῃ συγκεκροτημένου, καὶ θοροῦ τὰ πνευματικὰ καὶ τὰ κοσμικά. Πῶς δὲ παρήκουσα τῷ αὐθέντῃ μου, καὶ εἰς τὴν τοῦ κληρικοῦ μὲν ἀποστολὴν οὐκ ἔγραψα τῷ Προξίμῳ; Οὐκ ἔστειλα ἐκεῖνον καὶ πρότερον, καν ἀπὸ τοῦ Αἰγυπτίου απατηθεὶς ὑπεστράφη· καὶ πάλιν ἐκ δευτέρου τοῖς ταξεώταις συναπέστειλα. Τίς ἐστιν, δς τὸν καθαρόν σου λογισμὸν καθ᾿ ἡμῶν ἐπιτελεῖ; Δολιός τις, ὡς ἔοικεν, ἄνθρωπος, καὶ μὴν γὰρ διάβολος. Αλλ' ἐκεῖνον μὲν, ὅς τις ἂν εἴη, θραύσαι Κύριος, την κακίαν αὐτοῦ συντρίβων· αὐτὸν δὲ ἰώμενος, σὲ διαφυλάττοι ἡμῖν ποταμὸν ὡς ὑδάριον εἰπεῖν ἀδόλωτον. Οἱ δ᾽ ἐν τῷ πολιχνίῳ ἱερεῖς, οὐδε μιᾶς ἀδείας ἢ, ἀνέσεως ἔτυχον, κἂν σύ, ὁ αὐθέντης μου, γράψας ἡμῖν διὰ σεβαστοῦ σου πιττακίου πρὸς τὸν ἐκ προσώπου γενομένου, ἄνεσιν αὐτοῖς δέδωκας. Καὶ εἰς παραμονας γὰρ ἕλκονται, καὶ εἰς ψωμοζήμιον· καὶ ταῦτα τοῦ χρυσοβούλου κελεύσαντος ὑπερτέρους εἶναι καὶ ῥυπαριῶν λειτουργούς τε καὶ ψωμονημιῶν. Ἐγὼ μὲν ὅπερ δίκαιον εἶχον καὶ ἔχω ἐνήνεγκα τῷ αὐθέντῃ μου· εἰ δέ τινες τῇ σῇ χρηστότητι ἐμποδίζουσι, γνῶθι τούτους ἐχθροὺς εἶναι τοῦ ἀγαθοῦ, κωλύοντας καὶ τὴν καθαράν σου ψυχήν ἀποδιδόναι τὰ τοῦ Θεοῦ τῷ Θεῷ, ὃν ἐν πᾶσι σύμμαχον ἔχων, μὴ οὕτως τοὺς αὐτῷ ἱερωμένους ἐάσης τῷ κοινῷ λαῷ συνάγεσθαι· καί γε αὐτὸν φυλάττο: ἐν πολεμικοῖς καιροῖς καὶ εἰρηνικοῖς πρὸς αὐτὸν εἰ ρηνεύοντα. ΕΠΙΣΤ. ΙΔ'. Τῷ Ταρχανείτῳ. Καὶ τίς ἡμῶν, μακαριώτατε και μεγαλεπιφανέ στατέ μου αὐθέντη, εἴ γε τηλικαύτην ψυχὴν ὠφελοίημεν; Εἰ γὰρ ὅταν καὶ τοῖς ἐλαχίστοις ποιήσωμεν, Θεῷ ποιεῖν πεπιστεύκαμεν, ὡς ὁ μέγας Θεὸς καὶ Σωτὴρ ἡμῶν ἐδίδαξεν· ὅταν μεγίστη ψυχῇ, ἡλίκη πάντως ή σή, θησαυρὸν ὠφέλη καταβαλλώμεθα, πόσον ἡμᾶς δεῖ ἀγαλλιᾶσθαι, καὶ τὸ τῆς πνευματικῆς εὐφροσύνης ἱμάτιον ἀναδύεσθαι [f. ἐνδ.]· ὡς μόνον οὐκ ἐν χερσὶν ἔχοντας βαρεῖς τε καὶ ἀδροὺς τοὺς ὑπὲρ τούτου μια Nam ex iis qui per nos ad episcopatua assumpti fuerunt, alii hujusce Ecclesiæ servitio addicti, et religione et morum integritate probati, episcopatum obtinuerunt, qualis episcopus Moroli, episcopus Prisdianæ. Alii vero, qui Constantinopoli fulsere sermone et doctrina, qualis episcopus Castoria, episcopus Belgradi; 722 alii, qui in monasterio monachorum vita celeberrimi evaserunt, qualis Triuditzes, episcopalem assecuti sunt dignitatem. Itaque, cum talis sit, quem dominus meus cumniendat, non tu nobis, tibi nos gratias habebimus. Verumtamen si neque notus in Ecclesia hac nostra, neque iis qui Constantinopoli probati sunt, manifestus, doctrina et vita, nolito Deum frustra ac temere ad iram provocare; neque id nobis jubeas, qui statuimus potius Deo quam hominibus obtemperare. Deinde id etiam dicimus perinde ac si non desit nobis nunc episcopatus, nisi quis Vydinam dicat, qua quidem dignum etiain optantes possumus invenire neminem. Opus enim est viro ad illam parato, qui et spiritualia et mundana intelligat. Quomodo autem neglexi dominum meum audire, et nittens clericum meum nullam ad Proximum dedi epistolam? Haud ego illuın misi, et primum ab Ægyptio etiam deceptus pedem referre coactus est; secundo vero illum misi cum apparitoribus. Ecquis est qui tam elegans adversuin nos perficit argumentum? Dolosus, ut videtur homo; ctenim calumniator est. At illum, quicunque sit, evertat Dominus conterens malitiam ejus, ipsum autem sangns, te nobis flumen, ut suavissime dicam, limpidum servet. Urbis autem sacerdotes nullam habent fiduciam aut remissionem; etsi tu, domine mi, cum nobis scripsisses, per vexerabile tuum rescriptum ad eun, qui ἐκ προ ώπου est, factumn remissionem eis dedisti. Εt paramonarii Gunt, et deliciosis cibis nutriuntur, et hæc, cum jusserit aurea bulla, excellentes cos esse sordium ministros, atque delicatarum epularum. Ego enim, quod habebam et habeo justum, obtuli domino: quod si qui sunt tuam bonitatem impedientes, scias istos esse boni ininicos, prohibentes puram tuam animam, quominus Deo reddat quæ Dei sunt, quem quidem in omnibus habens auxiliatorem ne sinas ejus cultui addictos viros subjici po - pulo universo; ipse autem tempore belli et pacis tueatur te, erga ipsum pace fruentem. EPIST. XIV. Turchanito. Ecquis nostrum, beatissime et præclarissime domine, si tam amplum animum consequitur friclum, si quod et minimis fecerimus Deo facere credidimus, quemadmodum magnus Deus et Serv: - tor noster edocet, maxima animi alacritate, quanta quidem tu praeditus es, thesaurum tam utilem comparaverit? Quantum oportet nos exsultare? Spiritualis etiam laetitiæ vestem debemus induere, 723 utpote qui solum non habemus in manu magnas et

opulentas pro eo mercedes ab illo qui verbum dat σθοὺς παρὰ τοῦ καὶ διδόντος ῥῆμα τῆς εὐαγγελι evangelizantibus, et reddit unicuique mercedem juxta laborem ejus, constituens supra lot et tot civitates eos, qui minas multiplicant. Nam scis omnino Evangelii parabolam, quæ bonos servos beatos et divites factos mihi ob oculos posuit, et servum iniquitatis probrum recipientem et mendacium factum, quod minam in sudario mortifcationis et pigritiæ reposuerat, nec nummulariis commiserat. Omnis autem homo est nummularius, qui donum sermonis recipit, quasi regiæ imaginis characte• rem. Nos igitur, qui in sermonis ministerium assumpti sumus, debemus ad mensam omni homini sermonem pretiosum, dominicum numisma dare, igne examinatum argentum, casta Dei eloquia, ut quod nostrum est sine damnatione sit, omne autem pondus accumulet reliquam nummulariorum abundantir. Ego igitur minutum as tibi commillo, ·tu vero illud mihi multiplicato, et thesaurum obtinebis in cœlis ab eo qui thesauros absconditos et invisibiles promittit dare juxta id, quod sanctus “dixit Isaias: Quid autem est mihi tenue illud lucrum? Noli æmulari in malignantibus **. Hoc fac et · vires ªª, et,gratia Domini Jesu cum spiritu tuo. EPIST. XV. Episcopo Pelagoniæ. `Accepi, frater in primis observande, nostris modo negotiis aliquem addi stimulumn, quod et militiæ præfectus paulo ante repressus est, et domnus Eumallus dimissus, bujusce actuum scriptor, atque e contrario Michael domni Polyeucti filius · dux exercitus renuntiatus est, et animo quidem et paterna gloria nobilis. Itaque quoniam ea sic con- * tigerunt, et hi sunt mei judices, ad sacerdolium · tuum do litteras, ut illis quantum potes opem fe- › ras, præsertim vero Demetrio, qui et plures babet inimicos, siquidem cum operatus fuerit in medio, nec omnibus placere potuerit, contra quemdam exoticorum sapientium sententiam tulit, ne dicamῃ contra ipsum Dominum, quod melius est, quam si pro nobis. Væ vobis, inquit, cum de vobis homines bene dixerini. Præsta igitur auxilium, si quid adversum illis continget. Omnia enim quæ præclarissimi domini Eumathii sunt, tua sunt, et tua illius; si quidem salya illa est charitas, et inspectores abs te in omnibus adjuti sunt. Caeterum et aliunde hujus vitæ Quxum novisti, imo, ut cuta Scriptura loquar, vanitatem, atque ut quidam e nostris sapientibus ait, Ne perturbes animam conturbatum. Deus autem det tibi in omnibus intellectumn, alque 724 id eliciat, ut timor et desiderium ejus in anima tua mittat radices. Quare te veram vitem omnem in Domino ferentem fructum inveniens, ut ait Jeremias ", inserat in suo paradiso, ac de sancto protegat semper episcopatum. ζομένοις, καὶ ἀποδιδόντος ἑκάστῳ τὸν μισθὸν κατά τὸν ἴδιον κόπον, καὶ ἐπάνω πόλεων τόσων και τόσων, τοὺς τὰς μνᾶς πολυπλασιάζοντας τάσσοντος. Οἴσθα γὰρ πάντως τὴν τοῦ Εὐαγγελίου παραβολήν ἤ μοι καὶ τοὺς εὐγνώμονας δούλους μακαριζομένους καὶ πλουτιζομένους ὑπέγραφε, καὶ τὸν τῆς ἀγνωμοσύνης τῷ ὄντι δοῦλον ὀνειδιζόμενόν τε καὶ προσχι ζόμενον, ὅτι τὴν μνᾶν τῷ τῆς νεκρώσεως καὶ ἀεργίας σουδαρίῳ ἐγκατεδήσατο, καὶ μὴ τοῖς τραπεζίταις κατέθετο. Πᾶς δὲ ἄνθρωπος τραπεζίτης, τὸ τοῦ λόγου λαβὼν χάρισμα, ὡς εἰκόνος βασιλικῆς χάραγμα. Δεῖ οὖν ἡμᾶς μάλιστα τοὺς εἰς λόγου διακονίαν τεθέντας πρὸς πάντα τὸν λόγον τετιμημένον τὸ Δεσποτικὸν καταβάλλεσθαι νόμισμα, τὸ ἀργύριον τὸ ἐκυζωμένον, τὰ ἀγνὰ τοῦ Θεοῦ λόγια, ἵνα τὸ γοῦν ἡμετέρον ἐκτὸς εὐθύνης εἴη· τὸ δὲ πᾶν βάρος, ἐπ:- κλῷ τὸ λοιπὸν τῷ τῶν τραπεζιτῶν ἐμπορεύματ.. Ἐγὼ μὲν οὖν καταβάλλω σοι λεπτόν τι κερμάτιον· σὺ δέ μοι τοῦτο πολυπλασίαζε, καὶ θησαυρὸν ἕξεις ἐν οὐρανοῖς παρὰ τοῦ θησαυροὺς ἀποκρύφους ἀορά τους ἐπαγγελλομένου διδόναι, κατὰ τὸν ἅγιον εἰπεῖν Ἡσαΐαν· Τί δὲ τὸ λεπτέν μοι κερμάτιον; Μὴ παραζήλου ἐν πονηρευομένοις. Τοῦτο ποίει καὶ ζήσῃ, καὶ ἡ χάρις τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ μετὰ τοῦ πνεύματός * Psal. xxxvi. 1. 83 Luc. x, 28. 8* Luc. vị, 20. σου. ΕΠΙΣΤ. ΙΕ'. Τῷ Πελαγονίας. Επυθόμην, τιμιώτατε ἀδελφέ, τοῖς καθ᾿ ἡμᾶς πράγμασι νυγμόν τινα γενέσθαι τανῦν, καὶ τὸν μὲν πρώην στρατηγοῦντα παρασταλῆναι, καὶ ἀναγραφές τῆς τούτου πράξεως ἀποστολῆναι τὸν κῦριν Εὐμαλο λον καὶ καταστῆναι νῦν στρατηγὸν τὸν εὐγενῆ καὶ ψυχῇ καὶ πατρώα δόξῃ Μιχαὴλ τὸν τοῦ κυροῦ Πο λυεύκτου υἱόν. Ἐπεὶ οὖν ταῦτα οὕτως συνέβη, οἱ δὲ κριταὶ ἐμοί· γράφω τῇ ἱερότητί σου, ἵνα χειραγω γήτωσαν [Γ. — γηθῶσι] παρὰ σοῦ ὅση δύναμις· καὶ μάλιστα ὁ Δημήτριος, ὃς καὶ πλείους ἔχει ἐχθροὺς, ἅτε καὶ ἐν τῷ μέσῳ διενεργήσας, καὶ μὴ πᾶσιν ἀρέσαι δυνηθείς, κατά τινος [f. καθά τις] ἐκ τῶν ἔξω σοφῶν ἀπεφήνατο, ἵνα μὴ λέγω τοῦ αὐτοῦ Κυρίου, ὡς κρεῖττον ή καθ' ἡμᾶς· Οὐαὶ ὑμῖν, φησίν, ὅταν καλῶς ὑμᾶς οἱ ἄνθρωποι εἴπωσι. Συνέργησον οὖν, εἴ τι καὶ πρόσαντες αὐτοῖς συναντήσει. Πάντα γὰρ τὰ τοῦ μεγαλεπιφανεστάτου κυροῦ Εὐμαθίου σά· καὶ τὰ σὰ ἐκείνου· εἴπερ ἡ ἀγάπη σώζεται. Καὶ οἱ ἐπισκεπτῖται δὲ παρὰ σοῦ ἐν πᾶσι χειραγω γείσθωσαν. Οἶδας γὰρ καὶ ἄλλως τὴν τοῦ βίου τούτου παλίῤῥοιαν, ἢ μᾶλλον τὸ τῆς Γραφῆς εἰπεῖν, μα ταιότητα, καὶ ὡς εἶπέ τις τῶν ἡμετέρων σοφῶν· Ψυχὴν τεταραγμένην μὴ ταράξης. Δώη δέ σο Κύριος σύνεσιν ἐν πᾶσι, καὶ τὸν φόβον αὐτοῦ καὶ τὸν πόθον τῇ σῇ ψυχῇ ἐῤῥιζωθῆναι ποιήσειεν· ἵνα σε, καὶ ἄμπελον καρποφόρον πᾶσαν ἀληθινὴν εὐρὼν ἐν Κυρίῳ, ὡς Ἱερεμίας φησί, τῷ παραδείσῳ αὐτοῦ εμφυτεύσεις, καὶ ἀεὶ τῇ ἐξ ἁγίου ἐπισκοπῇ ἐπισκέ ψαιτο. 85 Jerem. viii, 15.

EPISTOLÆ XXXV J. LAMIO EDITÆ. ΕΠΙΣΤ. ΙΓ'. Τῷ υἱῷ τοῦ σεβαστοκράτορος. EPIST. XVI. Sebastocratoris filio Παμμέγιστέ μου αὐθέντη καὶ ἀντιλήπτον, πολλὰ μὲν ἀγαθὰ εἰργάσω ἐν μέσῳ τῆς γῆς ἡμῶν, καὶ Πρέ παν ἅμα καὶ Διάβολον ἀναψύξας τῆς εὐθύτητος καὶ τῆς δικαιοκρισίας τῷ πνεύματι, ἣν ἐνεδείξω κατὰ τῶν ἀδικησάντων αὐτάς· οὐδενὸς δὲ ἧττον, εἰ μὴ καὶ μᾶλλον, ἡ μεγάλη σου χεὶρ ἐξεργάσεται, εἰ τὴν ἐπισκοπὴν διαβολαῖς οἰκτειρήσῃς μεγάλω; μὲν κιν δυνεύουσαν, διὰ μικρᾶς δὲ χειραγωγίας ἐκφυγεῖν δυνάμενος [/. — ναμένην] τὸν κίνδυνον. Τίς ὁ κίνη δυνος; Αψαλτα μικροῦ γεγένηται καὶ ἀφωταγώγητα, ὅτι δὴ καὶ ἀνεπισκόπητα. Πάροδος γὰρ κειμένη, κατὰ τὴν παρὰ τῷ Δαβὶδ ἄμπελον ἐκεί νην τὴν εὐκληματοῦσαν ποτε, καὶ διαρπαζομένην πᾶσι τοῖς παροδεύουσιν, οὔτε τὸν ἐπίσκο που έχει προσμένοντα· οὐδὲ γὰρ ὑπομένει διδό καὶ τὸν νῶτον εἰς μάστιγας, καὶ τὰς σιαγόνας εἰς ῥαπίσματα, οὔτε τοῦ ἐπισκόπου φεύγοντος διὰ τοὺς δεινοὺς ἐπηρεαστές, προσμένειν εἰκὸς τῇ Ἐκκλησίᾳ ἄλλον τινά. Τῇ κεφαλῇ γὰρ τὸ λοιπὸν σῶμα συνάπτεται· ὁμέλει καὶ οἱ δοθέντες αὐτῷ παρὰ τοῦ κρατοιοῦ καὶ ἁγίου ἡμῶν αὐθέντου καὶ βασιλέως σιγιλλίου, οι τε [f. οι γε] τὴν Ἐκκλησίαν κύκλῳ περικαθήμενοι, πρότερον διὰ τὴν αὐτὴν ταύτην αἰτίαν, τῶν πατρῴων ἐξέστησαν, τῷ τῆς ὕλης δὲ δάσει πιο στεύσαντες ἑαυτοὺς ἐμφωλεύουσι. Διὰ ταῦτα οὔτε διά κονος, οὔτε πρεσβύτερος (φεῦ τῶν ἡμῶν κακῶν!) τῇ περικαλλεστάτῃ τῶν Βουλγαρικῶν ἐκκλησιῶν ἐναπομεμένηκεν. Ἐξῆλθον οὖν ἐπισκεψάμενος [/. — ψόμ.] ταύτην, καὶ ἰδὼν; ἐπένθησα· καὶ πενθήσας, ἐπυθό μὴν τὸ αἴτιον· καὶ πυθόμενος, ἔμπθον· καὶ μαθών. διδάσκω, διὰ τῆς εὐτελους μου ταύτης γραφῆς ἀναφέρων τῷ κρατίστῳ αὐθέντῃ μου. Ἀλλ᾿ ὁ μὲν κίνδυνος οὗτος· ἡ δὲ χειραγωγία τί;; Ελαφρά τε καὶ ἀδαρής· καὶ αὐτὸ τοῦτο, μόνης χειρὸς ἔκτασις. Εἰ γὰρ εὐδοκήσεις, ὁ μέγας ἡμῶν αὐθέντης καὶ ἀντιλήπτωρ, τοῖς τῷ ἐπισκόπῳ δοθεῖσι παρὰ τοῦ κραταιοῦ καὶ ἁγίου ἡμῶν αὐθέντου καὶ βασιλέως, καὶ τῇ Ἐκκλη σα πριν προσκαθημένοις, εἶτα διὰ τὰς ἐπηρίας ἀποφυγοῦσι, προσμίων τὸν σὸν ἐπιβραβευθῆναι στ γίλλιον, ᾧ θαῤῥήσαντες, τῆς λόχμης ἐκδύσονται· ἀναθηλήσει δὲ πάλιν ἡ Ἐκκλησία, καὶ φωταγωγης θήσεται καὶ ψαλήσεται. Ορᾷς τὸν κίνδυνον, ὅτι ponentur, et cantus resonabunt. Vides maximum μέγιστος; ὁρᾷς την χειραγωγίαν, ὅτι βαδία, καὶ μόνοις τρισὶ δακτύλοις κατορθουμένη; Δέσμαι οὖν καὶ προσπίπτω διὰ τοῦ παρόντος γράμματος ὥσπερ σώματος, ὡς ἂν ἐλεήσῃς τὴν ἦν ὅτε ὀλβιωτάτην ἐκκλησιῶν, ἣν ὁ Χριστιανικώτατος ἐκεῖνος Βορίσης δ ὁ Βουλγαρίας βασιλεὺς, μίαν καὶ αὐτὴν τῶν ἑπτὰ καθολικῶν, ἐδομήσατο. Ἐκεῖνος ἔκτισε· σὺ δὲ ἐγκαίνισον, ἵνα σοι καὶ πνεῦμα εὐθὲς ἐν τοῖς ἐγκάτοις σου ἐγκαινισθείη παρὰ Θεοῦ, τοῦ τὴν πεπτωκυίαν ἡμῶν σκηνὴν καὶ φύσιν ἀναστής σαντος καὶ καινίσαντος. Ος καὶ τὴν ἐν πᾶσιν ἔργοις, στρατιωτικοῖς τε καὶ πολιτικοῖς, τῇ δεξιᾷ Multa quidem bona, maxime mi domine et susceptor, in medio terræ nostræ operatus es, et Prepam simul et Diabolim recreastī directionis et justijudicii spiritu, quod quidem in eos demonstrasti, qui injuriis illas afecerunt. Nilit autem minus, nisi forte etiam majus tua magna faciet dextera, si episcopatus, calumniis in summo discrimine positi, te misereat, qul minimum afferens auxilium poles omne periculum amovere. Quidnam pericui est? Sine cantu propemodum facta sunt, et carent iis qui faces ferant, quia carent etiam episco. po. Etenim posita secus viam, illius vineæ an instar; quam David sufelt, multos extendentem palmites et vindemiant omnes qui prætergrediuntur viam ", nec permnentem habet episcopum; haud enim sustinet corpus dare percutientibus et genas.. vellentibus er; nec decet in Ecclesia, episcopo fugiente propter terribiles homines qui detrimenta inferunt, alium quemquam permanere. Nam capiti reliquum corpus coliæret. Itaque et qui per sigillum potentis sanctique imperatoris et domini nostri ei traditi fuerunt, quique Ecclesiæ in circuitu olim assidebant, hac ipsa de causa paternis domibus: discesserunt, silva latebris sese crediderunt, ibi - que lalent. Quare neque diaconus, neque presbyter, heu i quale meum malum in praestantissima Bulgaria Ecclesia remansit. Exivi igitur ad eam visitandam, et videns flevi; et feus, causam audivi; et audiens, edoctus sum; et edoctus doceo potentissimum dominum meum, id illi significans per integram hanc epistolam. Verum periculum hujusmodi est, auxilium autem leve nulliusque ponderis, atque id ipsum præstiteris unam solummodo manum porrigens. Cum igitur digneris esse magnus dominus et susceptor noster, iis omnibus qui per potentem sanctumque imperatorem et domi-. num nostrum episcopo traditi fuerunt, atque Ecclesiæ olim assederant, deinde ab ea, ne damnis obnoxii forent, profugerunt, venerabilem tuum præbe sigillum. Hoc audentes facti prodibunt e sitvis, germinabit rursus Ecclesia, et faces in ea pro ** Psal. LXXIX, 13. 69 Isa. L, VI. cs Psal. L, esse periculum, vides facillimum auxilium, quod tribus solis digitis adferri potest: Ora igitur et obsacro per lias praesentes litteras, quae mei vices gerunt, ut Ecclesia miserearis aliquando beatissimis, quam Christianissimus 725 quidem Borises ille Bulgariæ rex unam, et ipsam e septem Catholicis, ædifcavit. llle condidit: tu vero eam innova, uttibi etiam spirium rectum in visceribus innoret Déuses, qui lapsum nostruim tabernaculuin et naturam excitavit et innovavit. Det etiam dextera tuæ in omnibus tum belli tum pacis operibus strenuitatem, et potentis sanctique Patris et domini nostri ba-

norum operum amantis perfectum te faciat imita- σου χειρὶ δῴη δραστηριότητα, τοῦ κραταιού και torem. EPIST. XVII. Eidem. Res est, qua liberari vix possumus, Etigiosus homo. Talis, domine mi maxime susceptorque, et Nicolaus Butæ, qui Besæ Michaeli Lampeno additus, infinitorum illi damnorum ante tempus auctor fuit; cum præsertim Macrombolitæ manus alienis rapiendis invenerit aptissimas. Talis igitur est Nicolaus, nullum sensum habens in alienis rebus, et in eo quod facto opus est, ut vel ipso Sebasto domino Joanne Duca judicante noluerit rei judicate stare, imo magnum et justum optimi domini mei judicium perturbaverit, lominemque adortus prædictum Michaelem in contentiones et forum ipso rusticorum operum tempore, quod et vitale dicitur, adduxerit. Verumtamen per domini mei directionem edoceatur ne in posterum irrita faciat justa sebastorum judicia. Etenim rogatus exercitus universus manifestam faciet suppositam veritatem, et idipsum quod a sebasto factum est omnino probatum, omnium lingua erit magis perspicuum magisque verum. Sycophantæ igitur et fora lerentes temporibus potentissimi domini mei nigras dies infeliciter agant, quorum cum in malitia primus compertus sit Nicolaus, primus etiam poenas malitiae luat per tuam justitiam, quicum nemo contendere potest; per quam servamur universi qui tibi traditi sumus a Deo, qui custodit te, ɛemperque ut spero custodiet, dum omnem facis ipsius voluntatem. EPIST. XVIII. Eidem. non Quantum equidem turbulentus eis videbor, qui non bene negotia gladio sermonis. illi tamen ita, qui majore præditus est mente apud dominum 726 meum. Archiepiscopus enim qui nullam habet causam in populi molestiis, legatum procul omnino a mente el sermone in aulam misit. Nihilominus. etiam scribam pro illís, qui meæ fidei crediti, ex ipso, ut aiunt, corde eum precantur qui potest misereri. Acidæ enim thema, susceptor meus admodum venerabilis, nisi tua potenti tuearis manu, citius quam speras e medio Bulgariæ discedet. Parum enim est, et omnino avium, et parva oliva ægrotans, omnium theniatum est miserrimum. Igitur misereatur illius quoad peditum exitum tua misericors atque œcomonica pote stas, et numerus minuatur. Quomodo enim, qui hinc exierint non perspicuam declaralunt universo themati imminutionem? Quomodo etiam qui dulci patria solo destituti fuerint, illud tanquam nimicum et calamitatibus plenum aversantes, alienae regionis sinum amabunt? Rogo igitur non ego solum, sed duos etiam legatos ad te mittens. Idipsum et æquum esse, thematis brevitas ostendit, et esse situm secus viam, el ἁγίου καὶ φιλοχρίστου Πατρὸς καὶ δεσπότου ἡμῶν, μιμητήν σε ποιῶν ἀκριβέστατον. ΕΠΙΣΤ. ΙΖ'. Τῷ αὐτῷ. Δυσαπάλλακτον χρῆμα φιλόδικος ἄνθρωπος. Τοιοὗτος, παμμέγιστέ μου αὐθέντη καὶ ἀντιλήπτορ, καὶ ὁ τοῦ Βούτου Νικόλαος, ὁ ἐπιφυεὶς τῷ Βέσῃ Μιχαήλ τῷ Λαμπηνῷ, μυρίων ζημιῶν αὐτῷ κατ έστη πρὸ καιροῦ πρόξενος, εὑρὼν τὰς τοῦ Μακρωμ βολίτου χεῖρας δεξιωτάτας, εἰς τὸ τῶν ἀλλοτρίων ἐπιλαμβάνεσθαι. Οὗτος οὖν ὁ Νικόλαος τοσοῦτον ἀλλόκοτος καὶ τοῦ δέοντος ἀνεπαίσθητος, ὥστε μηδὲ κριθεὶς παρὰ τοῦ σεβαστοῦ κυροῦ Ἰωάννου του Δούκα τοῖς κεκριμένοις ἐμμένειν· ἀλλ' ἐνοχλεῖν καὶ ἔτι τῇ μεγάλῃ δικαιοκρισία του κρατίστου μου αυτ θέντου· καὶ ἄνθρωπον ἐκ χειρῶν ὄντα τὸν ῥηθέντα Μιχαὴλ, ἐν καιρῷ γεωργικῶν ἔργων, τοῦτον δὲ φάναι καὶ ζωτικὸν, εἰς ἀντιλογίας ἕλκειν καὶ δικαστήρια. ᾿Αλλὰ διδαχθήτω διὰ τῆς εὐθύτητος τοῦ αὐθέντου μου, μὴ τοῦ λοιποῦ σεβαστῶν δικαιοκρίσεις αναπαλαίειν. Καὶ ὁ στρατὸς γὰρ ἅπας έρωτηθείς, διατρα νώσει τὴν ἐπὶ τῇ ὑποθέσει ἀλήθειαν. Καὶ αὐτὸ δὲ τὸ παρὰ τοῦ σεβαστοῦ γεγονὸς ἐνυπόγραψον, ποίας γλώσσης εὐτρανότερον καὶ ἀληθέστερον. Οι συκοφάνται γοῦν καὶ δικότριες, μελαίνας ἡμέρας ἐν τοῖς καιροῖς τοῦ κρατίστου αὐθέντου μου δυστυχεί. τωσαν, ὧν πρῶτος ἐν κακίᾳ ταττόμενος ὁ Νικόλαος, πρῶτος ἀπολαυέτω καὶ τῆς ἐπὶ τῇ κακίᾳ κολάσεως, διὰ τῆς ἀσυγκρίτου σου δικαιοσύνης· ὑφ' ἧς ἅπαντες φυλαττόμεθα, οἱ ταύτῃ δοθέντες παρὰ Θεοῦ τοῦ φυλάττοντός σε καὶ ἀεὶ, ὡς πιστεύω, φυλάξοντες, πᾶν τὸ αὐτοῦ ἐργαζόμενον θέλημα. ΕΠΙΣΤ. ΙΗ'. Τῷ αὐτῷ. Οσον μὲν ὀχληρὸς δόξω τοῖς οὐκ ὀρθῶς τὰ πράγματα τῇ μαχαίρᾳ τοῦ λόγου δια. ἀλλ' ούτι γε τῷ καὶ τὸν νοῦν μείζονι πρὸς τὸν αὐθέντην μου. Αρχιερεὺς γὰρ ὃς ἀναιτιάσαιτο [f. ἂν αἰτ.] ὑπὲρ τῶν τοῦ λαοῦ ἐπαχθείων διαπρεσβευόμενον πόρρω πάντως καὶ νοῦ καὶ λόγου τὴν αὐλαίαν ἐπήκαὶ γράψω ὑπὲρ τῶν ξατο. Αμέλει. πεπιστευμένων ἐμοὶ καὶ τοῦ δυναμένου ἐλεεῖν, ἐξ αὐτῆς, φασί, καρδίας δεήσονται. Τὸ γὰρ τῆς Ἀχρίδος, πανσέβαστε ἡμῶν ἀντιλήπτορ, εἰ μὴ ὑπὸ τῆς κραταιᾶς σου χειρός περιέποιτο, θᾶττον ἢ ἐλπίσα: ἐκ μέσης Βουλγαρίας οιχήσεται. Μικρόν τε γάρ ἐστι καὶ πανάπορον καὶ ὀλιγαλαίαν [f. ὀλιγοελ.] νοσούν, πάντων θεμάτων οικτρότατον. Ελευθήτω γοῦν ἐπὶ τῇ τῶν πεζῶν ἐκβολῇ ὑπὸ τῆς οἰκτίρμονος σου καὶ οἰκονομικῆς ἐξουσίας· καὶ ὁ ἀριθμὸς ὑφαιρεθήτω. Πῶς γὰρ οἱ ἐντεῦθεν ἐκβληθέντες, οὐχ ὅλῳ τῷ θέματι την μείωσιν λαμπρὰν ἐνσημανοῦσι; Πῶς οὐχὶ καὶ οἱ υπολειφθέντες, τῷ φίλῳ τῆς πατρίδος ἐδάφει, ὡς ἐχθρῷ καὶ συμφοροποιῷ προσπτύσαντες, τῆς ἀλλό τρίας τους κόλπους στέρξουσι; Δέομαι οὖν οὐ μένος ἐγώ, ἀλλὰ δύο συμπρεσβευτές επαγόμενος· αὐτό τε τὸ δίκαιον, ὃ ἡ τοῦ θέματος βραχύτης προβάλλεται, καὶ τὸ κεῖσθαι παρόμοιον [παρόδιον?] καὶ πᾶσι· εῖς

EPISTOLÆ XXXV J. LAMIO EDITEÆ. δδίταις σωτήριον. Εἰ γὰρ μὴ δι' ἦν, ἀλλὰ, ἵνα σωζό- cunctis viatoribus salutare. Si id alia causa non μενον σώζει τοὺς διερχομένους, ἄξιον ἐλεεῖσθαι, καὶ μάλιστα παρὰ τοῦ αὐθέντου μου· ἀρκοῦσι γοῦν οἱ ἐκβληθέντες πεζοὶ πρὸς τὸ συντριβῆναι ἡμᾶς· καὶ μὴ περαιτέρω χορήσειν [χωρήσῃ? ἡ ἐκβολὴ διὰ τῆς μεγίστης σου ἀντιλήψεως, τοῦ ἐπὶ σωτηρίᾳ ἡμῶν ἐνδημήσαντος αὐθέντου ἡμῶν· ἱκανῶς γὰρ, ὡς ἔφην, οἱ ἐκβληθέντες, τὴν τοῦ θεματίου μείωσιν ἐξειρ γάσαντο. Οὐ γάρ. Πελαγονία τὰ ἡμέτερα, ἀλλ' ἡ παροιμιασθεῖσα βραχεία Μύκονος. Ἡ δὲ Θεοτόκος ἧς ἡμεῖς, ἢ πάντα δίδωσι ὅσα ἡμῖν ἔργοις, δώη σου τὸ πρὸς Θεὸν ἀπρόσκοπον, τὸ πρὸς ἐχθροὺς ἄκτητον [γ. αήττητον] ἵνα μείζων εἴης πάντων καὶ τὰ θεῖα καὶ τὰ ἀνθρώπινα. ΕΠΙΣΤ. ΙΘ'. Τῷ Μερμουντοπούλῳ. Εορτή μοι τὰ πρὸς σὲ γράμματα, ὦ πάντας ἐν πᾶσιν ὑπερλάμπων τοῖς χαρακτηρίζουσιν ἄνθρωπον· εἰ δὲ καὶ γράμμασιν ἀντιτύχοιμι, τοῦτο ἤδη ἑορτῶν ἡμῖν ἑορτὴ καὶ χαρίτων ἀληθής στέφανος. Αλλ' ὅπως μή μοι ναρκήσῃς τὴν χεῖρα, ἀλλὰ δεξιώσῃ τοῖς ποθουμένοις, καὶ χειραγωγήσῃς πρὸς τὴν ἑστίαν τῆς ἐν σοὶ καλλιόπης. ᾿Ανδραποδισθεὶς γὰρ ὑπὸ τῆς ἐνταῦθα τυραννούσης, ὡς εἰκὸς, ἀμουσίας, δέομαί τινος τοῦ πρὸς τὰ οἰκεῖα διὰ τῆς ἀναμνήσεως γοῦν ἐπανάξοντος. Γενοῦ μοι τοίνυν οὗτος αὐτῆς· καὶ ὥσπερ παρὼν τοῖς σοῖς ἐθελγόμην λόγοις (αλήθειαν λέγω ἐν Χριστῷ, οὐ ψεύδομαι, καὶ εἴ τι παρέπτυσας {- πταισ.] μακρῶν λαρυγγισμάτων, ἐφ᾽ οἷς πολλοὶ φρονηματίζονται, τέμενος ὑψηλότερον), ὥστε δὴ καὶ ἀπών, ἄξιος ἂν εἴην τῆς δοθείσης σου τῇ, γλώσση γάριτος ἀπολαύειν· εἰ δὲ μὴ μέλιτος ἡμᾶς ὁ Ὑμηττός ἀξιοῦν μέλλει, τίνος ένεκε πάντων ὡρῶν ἐπὶ τῇ ἀνθοφορία προκάθηται; Αλλ' ὑποσχῇ μοι καταμετ λιτῶσαι, καὶ πλέον ἢ μὴ βούλομαι. Οὐκοῦν καὶ ἁγίῳ {[. ἐγώ] σοι ἀντιδώτῳ [f. - δώσω] τὸ ἐπὶ τούτοις εὐχαριστεῖν· εἰ δὲ καὶ εὐμουσώτερον, ἢ νῦν, καὶ γλυκύτερον, ἔσται ἤδη ὁ ἐκ τοῦ σοῦ μέλιτος χυμός. Ο δὲ πᾶσιν ἀγαθοῖς χαριτώσας σε Κύριος, τηροίη σετῆς ἐν βίῳ κρυπτομένης κακίας ἀνώτερον τῷ Πνεύ ματι αὐτοῦ τῷ ἀγαθῷ ὁδηγῶν. Τῷ σεβαστῷ τοῦ σεβαστοκράτορος. Ἐγὼ δὲ καὶ ἄλλοις μεσιτεύειν πρὸς τὴν πανσέβαστον ὑπεροχὴν τοῦ κοινοῦ αὐθέντου, ἐπεκαλοίμην κεναῖς ἐλπίσι βοσκόμενος, ἐπεγέλα δέ μοι τὸ χρέως οὕτως ἀποβουκολουμένῳ. Εμελλον γὰρ ὅσον οὕτω καὶ αὐτὸς τῶν οἰκείων στέρξεσθαι, καὶ οὕτως ἐμπύρως, ὥστε εἶναί μοι τὸ κακὸν πάσης βοηθείας ὑπέρτερον. Ἐγὼ γὰρ, αὐθέντη μου, τὸ χωρίον ὃ ἐξ ἀρχαίων τῶν χρόνων κατεῖχεν ἡ Ἐκκλησία, μηδὲ πρακτικῷ ὑποκείμενον, ἀφαιρ[εθ]ὲν παρὰ τοῦ βασιλέως εὗρον καὶ τῆς Ἐκκλησίας ἀποσπασθέν· ὥσ περ οὖν καὶ τὰ τῶν ἀρχόντων πάντων. Εἶτα παρά τοῦ κατὰ τὴν ἡμέραν πράκτορος διὰ μικράν τινα παραμυθίαν δουλείαν εὐρών, εἶχον ὥσπερ ἄλλοι πολλοί. Αφαιρούμενος δὲ τοῦτο παρὰ τοῦ κυροῦ αὐθέντου ἡμῶν, χαρίζεσθαι βουλομένου, ὅτῳ ἂν θέλῃ, οὐκ ἀντιτείνω. Καίτοι δίκαιον ἦν μὴ παρὰ τῆς τοῦ postulat, saltem ut servatum servet prætereuntes; dignum quidem, cujus aliquis misereatur, præsertim vero dominus meus. Satis igitur sunt emissi pedites ad nos conterendos, et ne ultra se conferat immissio, maximo domini mei auxilio, qui populo interest pro nostra salute. Satis, ut arbitror, qui emissi sunt, ad perficiendam parvi thematis imminutionem. Neque enim Pelagonia sunt hæc loca, sed in proverbium deducta Myconis brevitas. Dei autem Mater cujus nos, quæ cuncta dat quæcun - que in nos operaris, det tibi inoffenso pede ad Deum procedere, atque ab inimicis non superari, ut quoad divina et humana omnibus antecellag. EPIST. XIX. Mermuntopulo. Festum mihi dare ad te litteras, qui omnes omnibus, quæ hominis propriæ sunt, dotibus elarissimus es, abs te autem litteras accipere, id nobis quidem festorum festum et vera gratiarum corona. Sed ne torpcat mihi manus tua, imo per litteras quas cupio, ine sæpius alloquere, atque ad ædem perducas tuæ elegantiæ. Emancipatus enim ab hac nostri domina, ut par est, rusticitate aliquem`precor, qui nos monendo dirigat ad domestica. Tu igitur esto hic mibi, ac quemadmodum præsentem tui me delectabant sermones, veritatem dico in Christo, non mentior, etsi longas aversatus es vociferationes, propter quas plurimi concipiunt sublimius templum, ita absens quoque dignus sum qui gratia illa fruar quam tua lingua sortita est. Quod si nos llymettus melle non dignabitur, cujus gratia florum productioni studet omni 727 tempore, mihi saltem promittas nelle me perfundere in posterum amplius quam volo. Hand ego par referrem agens de his tibi gratias: quod si clegantius et dulcius flat, erit jam mellis tui succus. Dominus omnium tibi bonorum gratiam concedens te desuper Spiritu suo duce tucatur ab omni malitia, quæ latet in hominum vita. EPIST. XX. Sebasto imperatoris filio. Volebam equidem in nova innutritus spe in aliis etiam me interponere apud eminentiam communis domini admodum venerabilem, arrisit vero mihi ita abducto necessitas: futurum enim erat, ut ipse quoque quantum nullo unquam tempore domestica amarem, atque ita ardenter, ut mihi malum esset omni majus auxilio. Comperi enim, domine mi, agrum quem quidem a primis temporibus posse. dit Ecclesia nulli subjectum exactioni, occupatuin ab imperatore fuisse, atque ab Ecclesiæ bonis abs tractum. Ut igitur, quemadmodum omnium prin - cipum res, postquam apud exactorem pro tempore servitutem invenerim parva quadam consolatione, me habui ut alii complures. Illum enim a communi domino nostro occupatum, qui donare cupit, non contendo equidem si cuiquam donaverit.

Caterum æquum erat, neminem alium a pia Du- εὐσεβοῦς τῶν Δουκῶν γενεᾶς, μηδένα ἄλλον προτι carum generatione digniorem Ecclesia habitum fuisse, cum præsertion agrum ab initio illa possederit. Verum de agro quidem mihil dico: æque enim ab aliis etiam omnibus occupatus esset. De Ecclesiæ autem hospitio atque aula non credo mandatum hujusmodi dedisse dominum nostrum. Missus est tamen noster homo qui adest in præsens, et bene habente tua nobilitate cognoscatur ipsa causa. Quibus vero de causis servos imperatoris terra prosequitur, quam usquemodo nostram existimantes fructum attulerimus. Quoniam igitur nostra non esse videtur, subjiciemur omnino judicio eminentiæ tuæ, quæ id bene novit, ut in omnes id curet. Nostis enim et de visa festuca et.de culice percolato, neque sedulo agentibus haud convenit trabem manere invisam, et camelum bibere. flabes igitur potestatem, ut de aula flat quod imperas. Incendatur, comburatur, magnus attollatur ignis, ut lucis ope, ea quæ jamdiu invisa fuere, eluceant. Dei vero Mater, cujus et terra et aula, quæ modo detrimentum sustinent, ab omni te damno tueatur desuper; id enim, ut scis, nostrum est. 728 EPIST. XXI. Smyrnæo. μώτερον τῆς Ἐκκλησίας γίνεται [γ. γίνεσθαι], και ταῦτα ἀρχῆθεν δεσποζούσης τοῦ χωρίου. Ἀλλ᾿ ἐπὶ μὲν τῷ χωρίῳ οὐδὲν λέγω· ἴσως γὰρ καὶ ἀπὸ πάντων τῶν ἄλλων ἀφαιρεθήσεται. Ἐπὶ δὲ τῷ ὁ σπητίῳ τῆς Ἐκκλησίας καὶ τῇ αὐλῇ οὐ πιστεύω, ὅτι πρόσταξες τις τοιαύτη τοῦ αὐθέντου ἡμῶν ἐγένετο. Ομως ἰδοὺ ἀπεστάλη ὁ παρὼν ἄνθρωπος ἡμῶν, καὶ ἐχούσης καλῶς τῆς εὐγενείας σου, έπαναγνωσθήτω αὕτη ἡ πρότασις, ἐκ ποίων αἰτιῶν διωκόμεθα οἱ δοῦλοι τοῦ βασιλέως ἀπὸ τῆς γῆς, ἦν μέχρι μὲν νῦν ἡμετέ ραν νομίζοντες ἐκαρπούμεθα· ἐπεὶ δὲ οὐχ ἡμετέρα δοκεῖ, ζευγόλογον πάντως καταθησόμεθα τοῦτο για νωσκούσης τῆς σῆς ὑπεροχῆς, ὡς καὶ εἰς πάντας δραμείται τοῦτο. Τῶν γὰρ ἡμετέρων περιεργαζομέ νων, καὶ τοῦ κάρφους δρωμένου, καὶ διιλυζομένου τοῦ κώνωπος, οὔτε τὴν δοκὸν δεῖ μένειν ἀθέατον, οὔτε τὴν κάμηλον καταπίνεσθαι. Εξουσίαν οὖν ἔχεις, ἃ κελεύεις ἐπὶ τῇ αὐλῇ ποίησον. Ἐμπρησθήτω· κατακαήτω· μέσ γας ἀρθήτω πυρσός· ὡς ἂν τῷ φωτὶ τούτων των τε ἀθεάτων διαφανεῖεν. Ἡ δὲ Θεοτόκος, ἧς καὶ ἡ γῆ καὶ ἡ αὐλή, τὰ νῦν ἐπηρεαζόμενα, φυλάξεις σε πάσης ἐπηρείας ἀνώτερον. Τοῦτο γὰρ, ὡς οἶδας, ἡμέτερον. Τῷ Σμυρναίῳ. Certe vel ipsa sapientis præsulis lingua vincta est a praesentibus, heu! temporibus, quæ linguas etiam vincire permittunt podagræ, ita omnia ad deterius exasperant. Illud autem nec temporibus factum est novum, nec tu unquam passus: sanctificas enim nostra colloquia iis, quibus fratrem nostrum alloqueris, dux et comes illius factus in via hac per quam ad philosophiam progreditur. Id equidem. accipio, et omni nostra. congressione suavius accipio. Quomodocunque igitur juvenem continuo alloquere, si quid curæ est tibi nosmetipsos sæpius exhilarare. Perfruatur igitur communibus sapientiæ tuæ crateribus, ac sacrificia una cum reliquis bene insipientibus participet. Volo autem, aliquid etiam privatim ab ipsa obtineat, unumque lucrum habeat, quod ipsi clanculum gratificetur: quandoquidem matres etiam sæpe aliquem ex domesticis filiis accipientes seorsum illi aliquid betlariorum apponunt. Dabo tibi, si vis, prædicti etiam regulam. Quantum cæteris tuis amicis Theophyla- τῇ [. ἐξῄρεται vel εξήρκει] σοι τῶν λοιπῶν εἰς φιclus præstat amicitia, tot tantasque debes fratri meo gratias. Ut autem tibi id rependam, quot anima mea dimidio et curæ contulerit cloquii gratias, tanto amantiorem cæteris omnibus ostendam tibi Theophylactum. Aliud etiam ostendam, quale quidem habere cuperem tuum Paulum, qui pro me mysterium quoddam peragit sapientiæ. Talis esto erga meum Demetrium apud te philosophiæ sacra celebrantem. Vivas sanus et tranquillus, hominum mihi jucundissime. Μὴ καὶ τὴν γλῶτταν ἐπεδήθη ὁ σοφὸς πρόεδρος, ὑπὲρ φεῦ τῶν νῦν καιρῶν! οἱ τῇ ποδάγρᾳ καὶ γλώττας δεσμεῖν διδόασι; οὕτω πάντα πρὸς τὸ χείρον ἐξαγριαίνουσιν. ᾿Αλλὰ μὴ τοῦτο μὲν οὔθ᾽ ὑπὸ (τῶν καιρῶν ἐνεωχμώθη, οὔτ᾽ αὐτὸς πέπονθας, ἀφο οσιοῖς τὰς πρὸς ἡμᾶς ὁμιλίας, οἷς τῷ ἀδελφῷ ἡμῶν ὁμιλεῖς, ἐμβιβάζων αὐτὸν καὶ συνετίζων ἐν ὁδῷ ταύ τῇ, ᾗ πρὸς τὰ τῆς φιλοσοφίας πορεύεται. Δέχομαι τοῦτο καὶ πάσης τῆς πρὸς ἡμᾶς ὁμιλίας δέχομαι ἥδιον. Οπως οὖν συνεχέστερον όμιλοῖς τῷ νέῳ, εἰ τί σοι μέλοι τοῦ ἡμᾶς εὐφραίνειν. πυκνότερον. Απολαυέτω μὲν οὖν τῶν κοινῶν σου τῆς σοφίας κρατή ρων, καὶ τῶν θυμάτων επάσθω [f. πεπ.] σὺν τοῖς λοιποῖς καλῶς ἄφροσιν. Εθέλω δέ τι τούτῳ καὶ ἰδίᾳ παρ' αὐτῆς γίνεσθαι, ἔν τε ἔχοι κέρδος, ὅ τι ἂν αὐτῷ λάθρα χαρίσηται· ἐπεὶ καὶ μητέρες πολύ λάκις ἓν ἀπολαβοῦσαι τῶν οἰκείων τέκνων, ἰδίᾳ τι τῶν γλυκυσμάτων αὐτῷ παρατίθενται. Βούλει δώσω σου κανόνα τοῦ λεγομένου; Ὅσον Θεοφύλακτος ἐξήρ EPIST. XXII. Domno Nicephoro chartulario. Cum ex laborioso multorumque dierum itinere reverterer ego, domine admodum venerabilis (punc λίαν, τοσαύτας ὀφείλεις ἰδίᾳ τῷ ἀδελφῷ χάριτας. "Ινα δέ σοι καὶ ἀντιστέψω [[. στρέψω), ὅσας καταθήσει [/. —σῃ] τῷ ἐμῷ ἡμίσει καὶ μελήματι τὰς λογικὰς χάριτας, τοσοῦτον ἀγαπώμενόν σοι ὑπὲρ τοὺς ἄλλους δείξω τὸν Θεοφύλακτον. Δείξω καὶ ἔτερον. Οποῖον ἂν ἐβούλομ [γ. ὁποῖος ἂν ἐβούλου] είναι τῷ Παύλῳ, ὑπ᾿ ἐμοῦ τελουμένῳ σοφίας τι μυστή ριον, τοιοῦτος γενοῦ τῷ ἐμῷ Δημητρίῳ, τὰ φιλοσο φίας ὑπὸ σοὶ ὀργιάζοντι. Έῤῥωμένως εύθυμος διαδιῴης, ἀνθρώπων ἐμοὶ χαριέστατε. ΕΠΙΣΤ. ΚΒ'. Τῷ χαρτοφύλακι κυρῷ Νικηφορά. Ἐκ τῆς ἐπιπόνου καὶ πολυημέρου μοι πλάνης ἐπαναστρέψαντι, τιμιώτατε δέσποτα (καὶ νῦν γὰρ

EPISTOLA XXXV J. LAMIO EDITÆ. τὴν ὁλοὴν ἐνεμέτρησα [f. ἀν-] Χάρυβδιν, καὶ τὸ στρα- a enim et perniciosam Claryldim emensus sum, et τόπεδον ἔτριψα, οὕτως πράττειν ἡμᾶς πάνυ πονηρῶς ἐπείγεται ὁ ἀπ' ἀρχῆς τοῦ πόνου τῇ φύσει αἴτιος), ἐπανελθόντι γοῦν μοι γράμμα τῆς σῆς ἁγιωσύνης εἰς χεῖρας ἐνέπεσεν, οὕτως ἡδὺ φανὲν, ὡς οὐδὲ ναύταις τὸ ἐκ πρύμνης πνεῦμα ἐπήν κε κάμωσιν εὐξέστοις ἐλάτῃσιν· εἰ βούλει δέ μοι, πηγὴ τῇ διψώσῃ ἐλάφῳ. ᾿Αλλ' ὅμως μή μέ ποτε στερήσῃς τῆς λαλιᾶς ταύ της τῆς ὡραίας· ἀεὶ δὲ καὶ ἀεὶ ἀκουτίζοις με την φωνήν σου, ταυτὸν δὲ εἰπεῖν καὶ τὴν ἀγαλλίασιν. Ἐν γὰρ οὕτω ἀπαρακλήτοις χωρίοις, μᾶλλον δὲ και κίσας πάσης ἐργαστηρίοις, εἰ μὴ καὶ αὐτὸς ψωμίζεις ἡμᾶς τὰς γλυκείας κεφαλίδας ταύτας, ἃς ὡς χεὶρ θεία καὶ καλοδιδασκάλου; οὖσας, τί ἀλλ' ή και ταῤῥυῆναι μὲν ἡμῖν εἰς ᾅδου, ἀποῤῥυῆναι δὲ πρὸς πᾶσαν κακίαν λείπεται; Μὴ παύσαιο τοίνυν οὕτω βάλλων καὶ λύπην καὶ κακίαν, τὰς τοῦ πονηροῦ δύο χεῖρας, αἷς ἡμᾶς συλλαβεῖν ἐπείγεται ἀεί τι καθ' ἡμῶν παλαμώμενος. ᾿Αλλὰ ταῦτα μὲν, σύ τε, καὶ μὴ ἀξίων ὄντων ἡμῶν, προμηθεύει [f.—μήθευε vel —μηθεύοις], καὶ Θεὸς δῴη καθάπερ ἠλπίσαμεν· οἱ δὲ ἅγιοι Σεῤῥῆται, οὐδ' αὐτὸς μὲν ἀγνοῶ ἐκ ποίων αἰτιῶν, καὶ ὡς ἐκ τοῦ τῆς ἀναρχίας κυμαίνονται πνεύματος, πλὴν οὐκ ἔχω πῶς τὸ πνεῦμα καταστε λῶ· οὔτε γὰρ ὅλως τῶν ἐν τῇ μονῇ τις ἄξιός μοι τοιαύτης επιστασίας φαίνεται, οὔτε τῶν ἔξωθέν τις εὐπόριστος. Δεῖν οὖν κρίνω τοῦ κακοῦ προελέσθαι τὸ κάλλιον, ἐπειδὴ τὸ καλὸν οὐ πάρεστιν. Αλλά ταῦτα μὲν πορρωθεν σκοπῶν γράφω. Ε: δὲ ἀναγκα σθείην ὥς τε ἀναβῆναι, τότε τοῖς πράγμασιν ἐφιστέ- c νων [1.—στάν.]ἐγγύτερον, ὅ γε θέλῃ Θεὸς διὰ τῶν σῶν εὐχῶν τῇ μονῇ πραγματεύσομαι. Βάλλε, βάλλε τὸν κατάρατον ἐχθρὸν τῆς σωτηρίας ἡμῶν διὰ τῶν τῆς σῆς ἁγιότητος ὅπλων, τῆς αὐτοῦ χειρὸς ἐξαρπά ζων τὴν ἡμετέραν ἀσθένειαν. ΕΠΙΣΤ. ΚΓ'. Τῷ Καματηρῷ. Οὐ παύσεταί ποτε ὁ ἀπ᾿ ἀρχῆς ἀνθρωποκτόνος, πανυπέρλαμπρέ μοι ἐν Κυρίῳ υἱὸ καὶ αὐθέντη, ἐπισ φέρων φορτία τῇ ἐμῇ ἀθλιότητι. Ἀλλ᾿ οὐδὲ Θεὸς ἐπικουφίζων ἐνταῦθα διὰ χρηστότητα, ὥστε μὴ τὸ τοῦ ᾿Αποστόλου συμβαίνειν, μή συγχωρεῖσθαι πειραθῆναι παρ᾽ ὁ ὑπενεγκεῖν δύναμαι, ἀλλὰ γίνεσθαί μοι παρά Θεοῦ σὺν τῷ πειρασμῷ καὶ τὴν ἐκβασιν, καὶ διέρχεσθαι μὲν διὰ πυρὸς καὶ ὕδατος, ἐξάγεσθαι δὲ εἰς ἀνάψυξιν, ὁ Δαβὶδ ἐψαλμώδησεν. Εἶπον δ' ἄν τι καὶ οἱ ποιηταὶ ἐπιῤῥαψῳδοῦντες τοῖς ἐμοῖς οὕτως ἔχουσιν· "Ομηρος μέν· Καμμίξας ὁ Ζεὺς ἐκ τοῖν πίθοιν τὸν ἐμὸν βίον ἐκέρασεν· Ησίοδος δὲ, τοῦ μέσου πλάττων γένους ἡμᾶς, ὡς ἄρα μεμίζεται ἐσθλὰ κακοῖσιν. Οταν μὲν οὖν ἐκλογίσωμαι τὴν τῶν πειρασμῶν δεκακυμίαν (οὐ γὰρ τρικυμίαν ἂν εἴποι μι), ἀπογινώσκω την [f. add. ἐν] αὐτοῖς ἐμαυτήν σωτηρίαν τε καὶ ἀνάδυσιν· ὅταν δὲ πρὸς τὸν κυβερ νήτην ἀποβλέψω πανσόφως, το σκάφος μοι οἰακί ζοντα, ὑπερέχω καὶ τῆς ἀπογνώσεως καὶ τοῦ κλύδω 6 Psal. Lxv, 12. castra obambulavi, ita facere nos improbe cogit, qui ab initio quidem natura laboris causam dedit), cum igitur, reverterer, illico mihi redditæ fuerunt· sanctitatis tuae litera, quod Lmm dulce nibi, ut neque ita nautis ventus a puppi, postquam levigatis remis diu laboraverunt, neque sitienti cervo, si id velis, aquarum fons. Verumtamen, ne desit unquam nobis opportuna loquela tua; imo des operam, ut omni ego tempore vocem tiram audiam, quod idem est ac si dicerem, exsultationem. Nam hisce consolatione carentibus locis, imo vero hisce cunctæ malitiæ officinis, nisi dulciaria nobis ipse præbeas hujusce modis 729 tuis capitulis, quæ ad honestatem edocendam manus exarat pene divina, quid aliud restat mibi, quam præcipitem abripi in inferos, et in omnem ruere malitiam? Ne mittas igitur id facere, et dolorem et malitiam amandans, duas mali inimici manus, quibus conatur nos comprehendere et aliquid semper adversus nos meditatur. Verum quoad hæc et tu nobis indignis consulas, et Deus det quemadmodum speravimus. Non ignoro equidem quibus de causis, et quomodo sancti Serrarum cives principatum detrectante spiritu exagitentur, non mihi tamen suppetit ratio, qua spiritum illum compescam. Nam neque in monasterio quisquam mihi dignus videtur, qui hanc curam gerat, neque alienorum ullus paratissimus. Oportere igitur arbitror malo, quod melius est, præponi, quandoquidem bonum non præsto est: cnimvero ad hac procul animadvertentes scribo; quod si necesse fuerit, ut ipse veniam, tunc operi propius instabo, quod Deus velit per tuas preces, ut efficiam in monasterio. Ejice, ejice sacerrimum salutis nostræ inimicum per arma sanctitatis tuæ, eripiens illi e manibus nostram infirmitatem. EPIST. XXIII. Camatero. Non desistet unquam, qui ab initio est homicida, onera mihi misero imponere, præclarissime in Domino fili et domine mi, at neque Deus eadem per bonitatem allevans, ne illud Apostoli contingat, nec me tentari permittat supra id quod ferre pos-· sum. Verumtamen a Deo etiam exitum assequar_cum tentatione, et transibo per ignem et aquam, et educar in refrigerium 8, ut David psalmo cecinit. Sed et poetae aliquid dixerunt de meis ita habentibus carmina contexentes. Ilomerus quidem, Ex duobus, inquit, Jupiter effundens doliis, mneam miscuit vitam. Hesiodus autem medii nos fingens generis, bona malis immista esse asseverat. Quoties enim expendo tentationum decumanos fluctus, non enim possum τρικυμίαν, scut mediocrem tempestatem, dicere, despero in ipsis constitutus de mea salute et emersione: cum vero gubernatorem respicio meam sapientissime regentem scapham, et desperationem supero et procel

lam. Quamprimum igitur, quæ mihi occurrunt in νος. Αὐτίκα γοῦν ἅ μοι ἐπὶ τῷ τῶν ἐκκλησιῶν χω· agro Ecclesiarum, quosnam alternorum fluctuum mon superant? Etenim primum scopulum nondum effugimus, eunuchum, inquam, tu vero ex poematis diceres Scyllam aut Charybdim: recentior etiam; ventus, cui nomen Typhonius, eurus fluctuosus nobis spiravit, ait Lucas poeta meus. Verumtamen eum habeo, qui dicit mari: Tace et obmutesce”, cui et venti obediunt, qui ambulat super aquas es, et 730 aliis idipsum facere et imperat et præstat. Ita mihi ille quasi manum te præbens, qui ad omnia paratus es, et nihil habes adversi et sinistri, servabit scapham, quæ non modo subverti et mergi nequibit, sed quod mirum est, neque alluetur. Non mediocremn enim nobis attulit dolorem, quod de agri dimensione accepimus: nam Ecclesia semper venenum delibat prior, et judicium incipit, juxta Scripturam, a domo Domini. Caeterum opponunt, quoniam hæc in tuis genibus posita sunt, ut dolor fiat levior, et nos suaviores. Quid vero non me consoletur, dum spes de re in tua posita est erga nos bonitate, per quam priora meminimus accepisse? Utroque modo. Sed habeo, de quo querar adversum te, id autem per epistolam significabo, sed erit æquo longior; cum igitur te conveniam et illa, et hanc querelam cum amore coram exponam. Etenim ero duce Deo apud te postquam celebrata fuerit synodus apud sanctum Patrem Achillem, et videbo, et fruar præclarissima tua nobilitate. Nam antequam synodus peracta G sit, etsi cupimus vehementer, fieri nequaquam potest, ut istuc veniamus. At Deus, qui largitur tibi unde nobis auxilium præstare possis, quantum indigemus, det etiam melius et amplius posse ascensiones in corde disponentem, et bona semper volentem ", et te ab omni malitia et malo desuper tueatur. EPIST. XXIV Anemo. Amici sermonis oblectamentum, auxilium in morbo, quam suave mihi accidit opportune! Ea sunt Orestæ, ut probe scis, caput mihi amicissi - mum, quæ de te per parodiam prædico. Vis tibi subjiciam et illa comici, ut delector et oblector, et agere volo choreas? Verum quid tuam epistolam pinguefacio oleo peccatoris, cum liceat donis frugiferæ oleæ splendidam efficere? Magnificat anima mea Dominum, et exsultavit spiritus meus in Deo s, quoniam vestimento latitia, et stola glorie induit me adversum spiritum tristitiæ” conscidit saccum meum, et circumdedit me latitia s, quoniam el inimicos meos dedit mihi dorsum, et odientes me disperdens", misit hominem ante me, qui sanat contritos, et visitat infirmos, futurum omnibus omnia ad salutem. Euge vero, visus es e nostro corpore nala prohibuisse, utpote qui ea jam improbaveris, et Lysias diceret, abjeceris, prafe 30 Marc. IV, 59. es Psal. xxis, 12. 91 Matth. xiv, 29. 96 Psal. xvit, 41. Psal. ρίῳ συμβαίνει, τίνα τῶν ἀλλεπαλλήλων κυμάτων οὐχ ὑπερβαίνει; Οὔπω τὴν προτέρως σπιλάδα δια πεφεύγαμεν (τὸν εὐνοῦχον λέγω· σὺ δ᾽ ἂν εἴποις αὐτὸς Σύλλαν ἢ Χάρυβδιν ἐκ τῶν ποιημάτων ἐπιστάς), νεαρή τερος καὶ ἄνεμος τυφωνητικός, ὁ καλούμενος εὐροκλύ δων, ἡμῖν ἐνέπνευσεν, ὁ ἐμός φησι ποιητής Λουκάς. Αλλ' ἔχω τὸν λέγοντα τῇ θαλάττῃ· Σιώπα, περίμωσο οὗ καὶ ἄνεμοι ὑπακούουσιν· ὃς καὶ πεζεύει ἐφ' ὑδά των, καὶ τοῖς ἄλλοις ταὐτὸ τοῦτο καὶ κελεύει καὶ δίδωσιν. Οὕτω μοι χεῖρα δούς σε τὸν πρὸς πάντα δεξιὸν καὶ μηδὲν ἔχοντα σκαιόν τε καὶ ἐπ' ἀριστερόν [[. ἐπαρίστ.], διασώσει τὸ σκάφος, οὐ μόνον ἀπερίτρι πτον καὶ ἀβάπτιστον, ἀλλὰ, τὸ θαῦμα, καὶ ἀπερίκλυστον. Λύπη μὲν γὰρ ἀληθῶς ἡμῖν οὐ μικρά περί τῆς τοῦ χωρίου μαθοῦσιν ἀναμετρήσεως. 'Αεὶ γὰρ ἡ Ἐκκλησία πρώτη του δηλητηρίου γεύεται, καὶ τὸ κρῖμα ἐκ τοῦ οἴκου τοῦ Κυρίου, κατὰ τὴν Γραφήν, άρχεται. Πλὴν ἀντιτιθῆσιν, ὡς σοῖσι γούνασι κεῖται ταῦτα, ῥᾴω τε τὰ τῆς λύπης, καὶ ἡμεῖς ἡδεῖς γιν μεθα. Τί δὲ οὐ μέλλω παρακαλεῖσθαι, τοῦ πράγμα τος ἀνακειμένου τῇ σῇ περὶ ἡμᾶς ἀγαθότητι, δι' ἐν καὶ τὰ προλαβόντα διήλθομεν· Αμφότερον· 'Αλλ' ἔχω τί σοι καὶ ἐγκαλεῖν. Αρ' οὖν γράμματι δώσε τοῦτο; 'Αλλ' ἔσται τοῦ μέτρου μακρότερον. Όταν δὲ στόμα και στόμα προσλαλῶ καὶ αὐτὰ καὶ τὸ ἐξ ἀγάπης ἐπάξω ἔγκλημα· παρέσομαι γάρ σοι Θεοῦ με πορεύοντος, μετὰ τὴν ἐν τῷ ἐν ἁγίοις περὶ ᾿Αχιλλέως τελουμένην ἐνταῦθα σύνοδον, καὶ ὄψομαι, καὶ κατασπάσομαι την πανυπέρλαμπρόν σου εὐγένειαν. Πριν γὰρ αὐτὴν σύνοδον τελέσαι, ἀδύνατον ἡμᾶς αὐτόθι διαθῆναι, καὶ σφόδρα θέλοντες. Θεὸς δὲ ὁ δούς σου τὸ δύνασθαι ἡμῖν βοηθεῖν νῦν εἰς ὅ σου δεόμεθα, δῴη καὶ τὸ μεῖζον καὶ ἔτι δύνασθαι, ἀναβάσεις ἐν τῇ καρδίᾳ διατιθεμένῳ καὶ τῷ [[. τὸ ἀεὶ τἀγαθὰ βούλεσθαι, και σε τηροίη πάσης κακίας ἀνώτερον καὶ κακώσεως. Τῷ Ανέμῳ. Φίλου λόγου θέλγητρον, ἐπίκουρον νόσου, ὡς ἡού μοι προσῆλθεν ἐν δέοντί γε. Ταῦτα Ορέστου ὄντα, ὡς οἶσθα, φιλτάτη μοι κεφαλή, μικρόν τι παρῳδήσας ἐπὶ σοὶ λέγω· βούλει τοι [1. σοι] προσθήσω καὶ τὰ τοῦ κωμικοῦ, ὡς ἥδομαι, καὶ τέρπομαι, καὶ βού " λομαι χορεύειν; ᾿Αλλὰ τί τῶν ἁμαρτωλῶν ἐλαίῳ λι παίνω σου τὸ γραμμάτιον, ἐξὸν τοῖς τῶν [[. τῆς] καλλιελαίου δώροις φαιδρύνασθαι; Μεγαλύνει ἡ ψυχή μου τὸν Κύριον, καὶ ἠγαλλίασε τὸ πνεῦμά μου ἐπὶ τῷ Θεῷ, ὅτι ἐνέδυσε με ἱμάτιον εὐφρο σύνης, καὶ καταστολὴν δόξης ἀντὶ πνεύματος ἀκηδείας. Διέρρηξε τον σάκκον μοι, καὶ περιέζωσέ με εὐφροσύνην, ὅτι τοὺς ἐχθρούς μου ἔδωκέ μοι νῶτον, καὶ τοὺς μισοῦντάς με ἐξωλόθρευσε, καὶ ἀπέστειλεν ἄνθρωπον ἔμπροσθεν ἡμῶν τοὺς συντετριμμένους εσόμενον, τοὺς ἀσθε νοῦντας ἐπισκεψόμενον, πᾶσι τὰ πάντα πρὸς σωτης ρίαν ἐσόμενον. Αλλ᾽ εἶγε ὅτι τοῖς καθ' ἡμᾶς ἐπι 93 Luc 1, 46, 47. Eccli. sv, 5,

EPISTOLA XXXV J. LAMIO EDITÆ. εφάνης μέρεσιν ἀλεξίκακος, ὡς ταῦτά γε ἤδη ἀπ- ctorum improbitatem. Et modo castri conditor έγνωστο, καὶ Λυσίας ἂν εἶπεν ἐξειργάστω [-γάσω?] ἡγεμόνων κακότητα. Καὶ νῦν μὲν ὁ καστροκτίστης καθῄρει τὰ τῶν ἐλεεινῶν· νυνὶ δὲ ὁ κατάγχων καὶ τὸν χοῦν ἐλοιμᾶτο. "Ην τι καὶ τρίτον αὐτοῖς, τῷ Φθωρω τίς προσήκει; ὅς γοῦν ἀπὸ τῆς κλήσεως, οὐκ οἶδα εἰ τῶν προλεχθέντων ὁπωστιοῦν ἀνεκτότερος. ᾿Αλλὰ νῦν ἐπεσκέφθησαν ἐπισκοπῇ ἐξ ὕψους, καὶ ὁ λόγος επιστατήσει αὐτῶν. Εἰ μήπω ἐγὼ τοῦ ἐμοῦ καὶ τὰ πάντα ἡδέως Νικολάου ἐπιλέλησμαι, ἀγαλ λιάσονται ἀνθ' ὧν ἡμερῶν ἐταπεινώθησαν ἐτῶν, ὧν είδομεν κακά. Τοῦτο μὲν οὖν αὐτοῖς ἔσται, καὶ μηαυτὴς ἐγὼ τῶν ἐσομένων εὐάγγελος. Ο δὲ παρ᾽ ἡμῶν προληφθεὶς Κωνσταντῖνος ὁ Χοιροσφάχτης ἐν οἷς ἂν σου δεήσεται εἰς τὸ πτωχοκτηματίζιον τῆς Ἐκκλη σίας, συνεργείσθω διὰ τῆς ἀντιλήψεώς σου. Αφελέ στερος γὰρ ἂν ἄλλως καὶ μαλακώτερος, εἰ μὴ πολλῆς παρ' ὑμῶν τυγχάνει συνάρσεως, τελείως ἂν φανείη ἀδόκιμος. Ο Κύριος τηροίη σε πάσης και κίας ἀνώτερον καὶ κακώσεως. ΕΠΙΣΤ. ΚΕ'. Τῷ Μερμεντούλῳ. Εἰ μὲν ἔγνως, ἀνδρῶν ἁπάντων τὴν σοφίαν ὑπέρτερε, τὰ γράμματα ἡδὺ προσγελάσαντα καὶ περιπλακέντα χαριέστερον, ἢ πρότερον, καὶ διὰ τοῦτο τὴν ἀπὸ τῆς σῆς γλώττης ἐπιχεῖς [ἐπέχεις?] χάριν, ὡς ἀρκούντων τῶν πραγμάτων οὐ πόθεν [ὁπόθεν?] ἡμᾶς γανῶσαι, τὸ ἔαρ ὑποφερεῖς ὑπαφαιρεῖς vel ἀποστερεῖς] τοῦ ἐνιαυτοῦ, καὶ τῶν Ὀλυμπίων τὴν μουσικήν. Εἰ δέ τινος πειρᾶσθαι τῶν δυσχερῶν ἀνάγκη τοὺς νῦν ἱερεῖς, οὐχ ἧττον υγραίνεσθαι τὸν νηχόμενον, τί τῆς ἐκ τῶν γραμμάτων ἀποστερείς παρακλήσεως· ὅμοιον ὥσπερ εἰ τοῦ νοσοῦντος ἀπὸ ἦγες τὰ φάρμακα, ἢ τοῦ καταπολεμουμένου τους ἐπικούρους; Οἶσθ᾽ οὖν οἴμοι [ὅ μοι?] δι' ἀμφοτέρων λημμάτων περαίνεται, τὸ δεῖν γράφειν ὁποτέρως ἂν ἔχοιμεν ἢ [[. εἰ] μὲν εὐτυχῶς, προσάγοντα προσᾄδοντα?] - ἢ [/. εἰ] δὲ δυστυχῶς, καταπεσόντα [καταπέσσοντα, κατατάσσοντα, καταπλάσσοντα?]. Ταῦτα γάρ σοι ἡ χρυσῆ ῥάβδος τοῦ λόγου δύναται, τῇ τ' ἀνδρῶν ὄμματα θέλγεις, τοὺς δ' ἄντε [[. αύτε] καὶ ὑπνώττοντας ἐγείρεις. Ευξαίμην οὖν καὶ πολυtollit ea, quæ quidem sunt miseratorum, modo autem qui suffocat et aggerem vastavit. Erat iis et aliquid tertium. 731 Quis ad Phthorum accedat? quem juxta nomen nescio an præ cæteris prædictis ferre quis possit. Enimvero utinam visitationem accipiant ex alto, et Verbum praesit illis. Nisi ego oblitus adhuc sum mei omnino suavissimi Nicolai, exsultabunt pro iis diebus, quibus humiliati sunt in illis annis, quibus vidimus mala 97. Hoc igitur ipsis continget. Ego enim faustus sum futurorum præco. Constantinus autem Chœrosphactes supra laudatus petet a te, ut Ecclesia hospitiolo pauperibus destinato opituleris. Tu vero cura, ut præsto sit auxilium tuum. Cum enim simplex nimis et mollis sit, nisi multum a vobis assequatur adjumentum, non videbitur approbatione dignus. Dominus autem te ab omni malitia et malo desuper tueatur. EPIST. XXV Mermentulo. Equidem litteras tu, praestantissime, qui virorum omnium sapientiam nosti, et dulce ridentes, et majore quam antea gratia complicatas, nam idcirco gratiam tua effundit lingua, ut, etsi abundantibus negotiis obruimur, nihilominus nos exlilares, et ver auni, et musicam affers Olympiorum. Si vero in qua re difficili necesse fuerit tentare hyjusce temporis sacerdotes non minus quam humectare natantem, quid nobis consolationem adimis, quam ex tuis hujusmodi consequimur litteris? perinde ac si pharmaca eriperes ægroto, bellum patienti auxilia? Illud igitur intelligis, hei mihi! per utrumque spatium perdicitur, opus est quovis modo fcribere, aut feliciter res contingant, aut male succedant. Ea igitur polest aurea sermonis tui virga, qua quidem hominum oculos demulces et dormientes excitas. Utinam possem longiores assequi tuas litteras, ipsam enim tenerem arcem gratiarum. Quoniam vero tu, qui talis, temporariis hisce rebus non immoraris, incipe, et ego omne habeo canticum. στίχων σου τυγχάνειν γραμμάτων· αὐτὴν γὰρ ἂν κατέχοιμι τὴν τῶν χαρίτων ἀκρόπολιν. Ἐπεὶ δὲ τοῖς τοιούτοις οὐκ ἐνευκαιρεῖς ὁ τοσοῦτος, ἀνακρούσαι μόνον, καὶ τὸ πᾶν ἔχω τοῦ ᾄσματος. Τῷ Ἀνέμῳ. Τὸ ἐμοῦ ὄναρ μοι λέγοις, ἀνδρῶν ἐμοὶ ποθεινό τατε, ἐβαρβαρῶσθαι λέγων αὐτὸς ἐν μέσοις Βουλγά ροι;. Σκόπει γὰρ ὅσον ἐγὼ τοῦ τῆς ἀγροικίας κρα τῆρος πέπωκα, τοσούτων ἐτῶν [f. add. τῶν] τῆς σοφίας χωρίων ἀποδημῶν, καὶ ὡς ἐμεθύσθην τῆς ὁμουσίας. ᾿Αλλὰ γὰρ τίς ἡμῖν δῴη τὴν ἐναντίαν μεθυσθῆναι μέθην, ἐκ τοῦ τῆς σοφίας κρατήρος, οὗ αὕτη παρὰ τοῦ Σολομῶντος κίρνησιν, εὔφρονας ἀπο δεικνύσα τοὺς τέως ἄφρονας; Ποσάκις πρὸς αὐτὴν εἶπον· Δεῖξόν μοι τὴν ὄψιν σου, καὶ ἀκούτισόν με την φωνήν σου! Η δέ με υποφεύγει καὶ ἀποκρύπτεται, καὶ ὑποκνίζει μᾶλλον τοὺς ἐμοὺς ἔρωτας. Ἐγὼ δὲ *7 Psal. LXXVI, 15. EPIST. XXVI. Anemo. Meum mihi narras somnium, virorum omnium mihi desideratissime, dum te ipsum dicis barbarum fieri inter Bulgaros. Animadverte enim quantum ego de rusticitatis poculo biberim, qui tot abhinc annis sapientiæ loca deserui, atque ut ebrius sim imperitia. Quis autem det nobis, ut contraria inebriemur ebrietate de sapientiæ poculo, quod ipsa apud Salomonem miscet, eos faciens 732 sapientes qui hactenus fuerant insipientes? Quoties ad eam dixi: Ostende mihi faciem tuam, et fac, ut vocem tuam audiam 1 lila vero me fugit, et latet, et magis meos retardat

amores. Ego vero in amore infelix, et insanabilis δύσερως αθεράπευτος, κινδυνεύων μύθος γενέσθαι τῷ in eo versor periculo, ut vulgi fabula tam, quemadmodum echonis amator, sive damnon, sive deus, certe loquacissimus, semper sitiens quidem, semper autem deceptus a potu. Mihi iterum occurrit illud dicere Salomonis ": Diri, Sapiens ero, et ipsa elongata est a me supra id quod erat, nullaque alia tragoedia est, quæ meis conveniat passionibus. Oportet aliquam excogitare curationem. Igitur nobis quidem, qui jamdiu hic in Bulgaria sumus, barbaries jam congruit, et contubernalis nostra est. Tu vero ne ita delicieris, et nugas agas cum probe te noscentibus ironia utens; heri enim libros manibus apposuisti, quasi tibi adhuc adsint sono extremo sapientum præcepta. Verum misimus et hunc tibi Chrysostomi librum. Fons autem sapientiæ sapientia Christus. Det autem ille tibi intellectum, et instruat te in via hac, qua gradieris ", docens te scientiam cum operatione. EPIST. XXVII. βίῳ· καθάπερ ὁ τῆς ἠχου [Γ. Αχούς] ἐρῶν, εἴτε δαίμων εἴτε θεός· ἢ ὁ πολυλάλητος ἀεὶ μὲν διψῶν, ἀεὶ δὲ τὴν πόσιν ἐξαπατώμενος. Αὖθις μοι τὸ τοῦ Σολομῶντος ἔπεισι λέγειν· Εἶπα· Σοφισθήσομαι· καὶ αὕτη έμακρύνθη ἀπ' ἐμοῦ μακρὰν ὑπὲρ ὁ ἦν· καὶ λέγων ταῦτα, οὐδὲν, ἀλλὰ [γ. ἄλλο] ἐστι τραγωδείν τοῖς ἐμοῖς ἑοικὸς πάθεσιν. Ἰατρείαν δέ τινα πολλοῦ γε δεῖ μηχανάσθαι. Ἡμῖν μὲν οὖν ὡς χρονίοις οὖσι ἐν τῇ Βουλγαρία, ὁμότροπος ἤδη ἡ ἀγροία (Γ. άγροι κία] καὶ ὁμοέστιος. Σὺ δὲ μὴ οὕτω θρύπτου προς τοὺς ἰδιώτας εἰρωνευόμενος· χθὲς γάρ που τὰς - όλους παρῆκας τοῖν χεροίν, ὥστε σοι ἔτι παρεῖναι τὰ τῶν σοφῶν ἐνηχήματα. Πλὴν ἀλλὰ καὶ νῦν σοι βίβλου Χρυσοστομικὴν ἐπέμψαμεν. Ἡ δὲ τῆς σοφίας πηγή ἡ σοφία Χριστός, εἴη γε συνετίζων καὶ συμβιβάζων ἐν ὁδῷ ταύτῃ, ᾗ πορεύῃ, καὶ διδάσκων τὴν αὐτοῦ γνῶσιν, μετὰ τῆς πράξεως. ΕΠΙΣΤ. ΚΖ'. Chrysoberga Naupacti metropolita. Transivimus per ignem et aquam, et eduxisti nos in refrigerium', qui educis vinctos in fortitudine *, et vertis in mane umbram mortis, domine admodum venerabilis. Nisi enim bominus erat nobiscum, forsitan aqua absorbuisset nos ³, et ignis tanquam peccatores incendisset. Verumtamen non sustinuit amplius virgam peccatorum clero suo inferre: in humilitate nostra memor fuit nostri, et memor benedixit nobis, et annum hunc benignitatis fecit nobis. Verum ut mecum gaudeas simul, et illi des gloriam, qui hæc mirum in modum connectit, ac tu ipse ab hujusce aetatis viris, atque ab junioribus obtineas in tempore consolationem. Homo enim a suæ ætatis viris amat magis accipere exhortationem, quam a veteribus. Cura igitur, ut nobis stabilis fiat hæc Dei bonitas; id autem fiet si nosmedipsos ea reddamus dignos, quandoquidem illa dat ea affluenter, quæ petimus, et non ut abutamur in condemnationem, incrassati'in relaxatione, calcitrantes deinde contumeliosam saturitatem, atque adversus nosnetipsos insurgentes et ludentes. Novi equidem te per dilectionis legem, quæ debeš mobis, facturum satis. Quod spectat ad Chaonios, si quando Deus det nobis discedendi tempus, na- ἀγάπης νόμον ὀφείλων ἡμῖν ἐκπληρώσεις. Ἐπὶ δὲ vabimus operam, ut aures sacerdotii tui id percipiant, si Dei voluntas est, et tune nos invicem videntes nostrum, quod habnimus; alter alterius desiderium curabimus. Cum autem aliquid voluerim ad te scribere de fratre tuo domino Nicolao, ut ipsum majore foveas benevolentia, 733 me puduit, utpote qui de fratre ad fratrem scripturus erat, praesertim vero ad te, qui lene scis Paulum, cujus Ecclesiæ præes, tremendi illos judicii reos facere, qui propriis, ut opus est, opportune non consulunt. Ne quæ antiquorum sunt dicam, nihil idcirco locutus sum persuasus, quod propior susΤῷ μητροπολίτη Ναυπάκτου τῷ Χρυσοβέργη. Διήλθομεν διὰ πυρὸς καὶ ὕδατος, καὶ ἐξήγαγες ἡμᾶς εἰς ἀναψυχὴν, ὁ ἐξάγων πεπεδημένους ἐν ἀνδρείᾳ, καὶ ἐκτρέπων εἰς τὸ πρωΐ σκιὰν θανά του, τιμιώτατε δέσποτα. Εἰ μὴ γὰρ Κύριος ᾖ [γ. ἦν] μεθ' ἡμῶν, ἄρα τὸ ὕδωρ ἂν κατεπόντισεν ἡμᾶς, καὶ φλοξ κατέφλεξεν ὡς ἁμαρτωλούς. Ἀλλ᾿ οὐκ ἀν ἔσχετο ἐπιπλεῖστον τὴν τῶν ἁμαρτωλῶν ῥάβδον τῷ κλήρῳ αὐτοῦ ἐπιφέρεσθαι. Ἐν τῇ ταπεινώσει ἡμῶν, ἐμνήσθη ἡμῶν· καὶ μνησθεὶς εὐλόγησεν ἡμᾶς, καὶ τὸν ἐνιαυτὸν τοῦτον χρηστότητος ἐποιήσατο. Αλλ ὅπως μοι συνευφραίνῃς καὶ δοξάζῃς τὸν τοιαῦτα θαυμαστῶς πλέκοντα, καὶ δὴ καὶ αὐτὸς ἔχοις ἐν καιρῷ καὶ [ἐκ?] τῶν καθ' ἡμᾶς καὶ νεαρωτέρων παράκλησιν. Φίλεῖ γὰρ ἄνθρωπος ἐκ τῶν κατ' αὐτὸν μᾶλλον, ἢ τῶν παλαιοτέρων συμπείθεσθαι. Συνέχου δὲ καὶ τὸ σταθερὸν ἡμῖν, ταύτην δὴ τὴν τοῦ Θεοῦ γενέσθαι χρηστότητα. Τὸ δὲ ἔσται, ἐὰν ἀξίους ἡμᾶς αὐτοὺς αὐτῆς ἐργαζώμεθα· τοῦτο δὴ καὶ αὐτοῦ παρα διδόντος ὑπερεκπερισσοῦ ὧν αιτούμεθα, καὶ πρός γε τὴ μὴ εἰς κατάκρισιν πλείω ταύτῃ προσχρῆσθαι, ἐν ἀνέσει πεισθέντας, εἶτα λακτίσαντας διὰ τὸν ὑβριστὴν κόρον, καὶ καθ' ἡμῶν αὐτῶν ἀναστάντας καὶ παίζοντας. Ταῦτα μὲν εὖ οἶδ' ὅτι διὰ τὸν τῆς ** Eccle. vii, 24. "Psal. xxx1, 28. 'Psal. LXV, 12. τὰ τῶν Καννίνων μέρη ὅταν δῴη ὁ Θεὸς καιρὸν ἀπελθεῖν ἡμᾶς, ἴσως ενωθησόμεθα τῇ ἱερότητί σου, εἰ ἔστι θέλημα Θεοῦ, καὶ τότε ἀλλήλους ἰδόντες, τὴν ἐπιποθίαν ἡμῶν ἢν ἑκάτερος ἐφ' ἑκατέρῳ ἐσχήμα μεν, θεραπεύσομεν· περὶ δὲ τοῦ ἀδελφοῦ σου κυρού Νικολάου βουληθείς σοι γράψαι, ὡς ἂν αὐτὸν οἰκειότερον περιθάλψῃς, ᾐσχύνθην, εἰ ἀδελφῷ ὑπὲρ ἀδελ φοῦ γράψαι μέλλοιμι, καὶ ταῦτα τὸν Παῦλον εἰδότι, οὗ ἐπ᾽ Εκκλησίας προΐστασαι, φοβεραν κατάκρισιν τοῖς μὴ προνοουμένοις ὡς δεῖ τῶν ἰδίων ἐπάγονται, ἵνα μὴ τὰ τῶν παλαιῶν λέγοιμι. Διὰ τοῦτο μὲν ἀπει πάμην, πεπεισμένος ὡς ἐγγύτερος προσλήψῃ αὐτ 'Psal. LXVI, 7. * Psal. cxxm, 4. * Psal. cu:1, 12.

EPISTOLÆ XXXV J. LAMIO EDITÆ. τόν τε καὶ πάσης ἀξιώσεις κηδεμονίας, καὶ φύσει cipies cum, omnique cura dignaberis, dum et naκαὶ λόγῳ νυττόμενος. ᾿Αξιῶ δὲ τυγχάνειν εὐχῶν πρὸς τὰς πονηρὰς συνεργῶν ἡμερῶν [γ. ἡμέρας]· μόλις γὰρ ἂν καὶ τούτων εὐπορῶν, δυσωπητικώτε ρόν τε καὶ συχνότερον τὰς ἐνέδρας τῶν πονηρῶν, ἢ τοῦ Πονηροῦ ὑπεκφύγοιμι. Τὸ γοῦν σὸν μέρος, σὺ μὴ κατόκνει ταύτας διδοὺς ἡμῖν χειραγωγοὺς ὁπόση δύναμις. Κύριος εἴη μετὰ σοῦ τοῦ ἐξαιρεῖσθαί σε. Τῷ Πελαγονίας. Ο τοῦ Θεοῦ λόγος τά τε ἄλλα ἡμᾶς εὐηργέτησε, τιμιώτατε ἀδελφὲ καὶ συλλειτουργέ, καὶ δὴ καὶ τοῦτο ἡμῖν ἐχαρίσατο, παρεῖναι καὶ ἔνθα μὴ πάρεσμεν, καὶ τόπῳ περίγραπτον φύσιν λαχόντας, ὅσον γε τὸ ὁρώμενον, ἀπεριγράπτους εἶναι σχεδὸν τῇ δυνάμει τῆς χάριτος ταύτης· καὶ ὁ ἐν Αἰγύπτῳ τυχών, ἐν Σκυθίᾳ ἐστί, μήτε τῆς πατρίδος ἀφιστάμενος, καὶ τῇ ἀλλοτρία και νοπρεπῶς ἐφιστάμενος, καὶ ταύτην τερατουργίαν δη μιουργοῦσι τὰ γράμματα. Οὐκοῦν κἀγώ τοι τανῦν ἀπών, πάρειμι διὰ τοῦ τῶν γραμμάτων σώματος, ἀδελφὲ ἱερώτατε, καὶ φθέγγομαι, καὶ ἀσπάζομαι, καὶ πρὸς τὸ ἡμῖν ἀνῆκον ἔργον παρακαλῶ. Τὸ δὲ ἐστι λόγος, καὶ μετ λέτη θείων ἐντολῶν καὶ ἱστοριῶν, ἐξ ἧς τὸ πύρ τοῦ πρὸς τὴν ἀρετὴν ἐκκαίεται ἔρωτος, εἴπερ ἀξιόλογος τούτου μάρτυς Δαβίδ, Ἐν τῇ μελέτη μου, φάσκων, ἐκκαυθήσεται πυρ. Τοῦτο τὸ πῦρ, πᾶσαν ὕλην ξυλώδη καὶ φρυγανώδη καταβοσκόμενον, ὅσον ἐστιν ἐν σοὶ χρυσοειδὲς καὶ θεῖον (τοιοῦτον δὲ πάντως τὸν νοῦν εἶναι πιστεύομεν), λαμπρυνεῖ, καὶ καθαριεί, καὶ πάσης μολιβδώδους επιμιξίας ἀποδείξει ἐλεύθε ρον. Οὐχὶ ἡ καρδία, φησὶν, ἡμῶν ἦν καιομένη ἐν ἡμῖν, ὡς ἐλάλει ἡμῖν ἐν τῇ ὁδῷ καὶ ὡς διήνοιγεν ἡμῖν τὰς Γραφάς; Συμβαδίζει καὶ σοὶ νῦν ὁ Κύριος ἐν τῇ ὁδῷ τοῦ βίου καὶ σύνεστι διὰ τοῦ ἀρχιερατικοῦ ἀξιώματος· καὶ, εἴπερ ἐθέλεις ἀκούειν, λαλεῖ ἐν προφήταις, ἐν ἀποστόλοις, ἐν εὐαγγελισταῖς, ἐν ἱστορίαις ἀρχαίαις φθεγγόμενος. Παραδεξαμένῳ γοῦν ὡς λαλεῖ σοι, ἡ καρδία καυθήσεται, καὶ ἄνθρακες ἀπ' αὐτοῦ ἀναφθήσονται, τὰ λείψανα καὶ ἡ μνήμη τῶν λαλουμένων, καὶ ἀναγινωσκομένων σοι. Αλλά φήσεις, ὅτι σκοτεινὸν ὕδωρ ἐν νεφέλαις αέρων, τουτο ἐστιν ασάφεια, καὶ σκότος ἐστὶν ἐν ταῖς νεφέλαις ταῖς Γραφικαῖς; Αλλ᾿ ἰδὲ καὶ τὸ ἐφεξῆς, ὅτι ἀπὸ tura et ratione stimuli tibi adduntur. Ego vero utinam dignus sim preces obtinendi, quæ auxilium præstant adversus malos dies! Etenim vix his abundans majore cum pudore, sæpiusque malorum vel mali insidias evitaverim. Hæc igitur pars tua! est, ne piger esto nobis has impertiri manu duccines quantum feri potest. Dominus autem tecum sit, ut liberet te. EPIST. XXVHI. Episcopo Pelagoniæ. Verbum Dei inter alia quæ nobis contulit beneficia, venerabilis frater es consacerdos, id etiam impertitum est nobis, adesse ubi non adsumus, et qui naturam sortiti sumus loco circumscriptam, et quantum id quod videtur, incircumscriptos propemodum esse virtute hujusce gratiæ, et qui in Ægypto est in Scythia versatur, et qui nunquam discessit e patria inter exteras gentes nova quadam ratione præsens est. Hæc autem prodigia litteræ operantur. Ego igitur, qui in præsens abs te longe absum, per litterarum corpus adsumn tibi, frater sanctissime, et loquor, et saluto, et ad opus quod ad nos spectat, exhortor. Id nimirum sermo est, et meditatio divinorum mandatorum et historiarum, ex qua ignis exardescit amoris erga virtutem, siquidem David hujusce rei testis fide dignus: In meditatione mea, inquit, exardescit ignis ". Hic ille ignis qui omnem materiam ligneam et arentem devorat, et quantum in te est falsi auri et sulpharis. Hic autem, ut credimus, mentem omnino illuminabit et emundabit et ab omni plumbea commistione faciet liberam. Nonne cur nostrum, inquiunt, ardens erat in nobis, dum loqueretur nobiscum in via, et aperiret nobis Scripturas? Comitatur etiam te Dominus in via vitæ, et tecum est in archiepiscopali dignitate. Quod si velis illum audire, loquitur daus vocem suam in prophetis, in apostolis, in evangelistis, in veteribus historiis. Cum igitur te accipientem alloquitur, ardebit cor, et carbones succensi erunt ab eo', reliquiæ et memoria eorum, quæ dicta et lecta sunt tibi. Verumtamen, inquies, quia tenebrosa aqua in nubibus aeris ', hoc est obscuritas, et tenebræ sunt in nubiο *? τῆς τηλαυγήσεως ἐνώπιον αὐτοῦ αἱ νεφέλαι διέρχον- bus Scripturarum. At vide etiam quod sequitur; ται. Λάμποντος γὰρ αὐτοῦ ἐν τῷ ἡγεμονικῷ ἡμῶν, οὐχ ἵστανται αἱ νεφέλαι αὗται αἱ σκοτειναὶ, ἀλλὰ διέρχονται, ήτε διαλύονται. Ελεγε τοῖς μαθηταῖς καὶ τοῖς ὄχλοις παραβολάς, οἱό [γ. οἷόν] τινας νεφέ μας σκοτεινὸν ὕδω; ἐχούσας. ᾿Αλλ' οἱ μὲν μαθηταὶ ἐρωτῶντες ἐδέχοντο τὴν αὐτοῦ τηλαύγησιν, καὶ δι ελύοντο αὐτοῖ; αἱ νεφέλαι, ὥσπερ ὑπὸ ἡλιακῶν ἀκτί. νων τῆς Κυριακῆς φωνῆς. Οἱ δὲ ὄχλοι μὴ θέλοντες φιλοπονεῖν, μηδὲ ἐρωτῶν τὰς ἐπιλύσεις, νεφέλας ὄντως τὰς παραβολάς εὕρισκον. Διὰ τοῦτο καὶ βλέ ποντες οὐκ ἔβλεπον, καὶ ἀκούοντες οὐ συνίεσαν [6. νήεσαν]. "Αλλως τε καὶ τῆς ἐντολῆς τηλαυγούς • Psal. xxxvIII, 4. Luc xxiv, quod nempe præ fulgore in 734 conspectu ejus nubes transeunt'. Etenim dum ipse illucet animo nostro, non permanent nubes illa tenebros, sed transeunt, aut dissolvuntur. Dicit discipulis et turbis parabolas quasi nubes tenebrosain aquam babentes, sed discipuli interrogantes lucem accipiebant, et dissolvebantur illis nubes a solaribus Dominicæ vocis radiis. Turbæ vero quouiam noluerunt sollicite agere et quærere solutiones, nubes vere in parabolis invenerunt. Propter hoc et videnLes non viderunt et audientes non intellexerunt. Cæterum, cum et præceptum, lucidum sit, atque 52. ' ]] Reg. xx³, 9; Psal. xvii, 9. º Psal. xvu, 12. • Ibid. 13.

illuminans oculos to et lucerna legis exsistat et η οὔσης, καὶ φωτιζούσης τοὺς ὀφθαλμούς, καὶ λύχνου lucis, ne piger esto aperire oculos, et omnino videbis lucem, si non omuen, saltem quantam potes, quoniam neque solem totum videmus, sed quantum videmus, omnibus rebus gratior nobis est. Existima autem Davidem illud ad te dicere, Paravi lucernam Christo meo". Paratam tibi legem ipsius ob oculos posuit partim in littera, partim in spiritu; tibi, inquam, qui christus es propter sacerdotii chrisma bene olens et pretiosum multum. Ne despicias igitur lucernam hujusmodi tibi paratam, ut lucens ante tuos pedes dirigat gressus tuos, et faci: t te perfectæ lucis perfectum Alium, custodiens desuper. EPIST. XXIX. Domno Simeoni monasterii Anaplensis abbati. Et quonam modo præsentem prætergrediens tabellarium, sanctissime Pater, de Estero nostrarum litterarum ministro verba facerem, quem quidem novi indissolubilibus mihi spiritus vinculis conjunctissimum? Quam maxima ego illum conspesi voluptate! Etenim eremus ipsa, in qua versari damnati sumus, utpote qui desideria ad Ægyptum convertimus, serpentium et scorpiorum bona nutrix, hominum vero non omnino, quibus malitia tanquam bonum aliquod esse consueverit. Quæ etsi suscipiat, in se ipsam mutat introductum bonum. Ea propter perjucundum mihi contigit videre fratrem, quoniam hujusmodi ego spectaculorum sitiens, ille autem omnium vestrorum cognitor erat, de quibus nuntiavit nobis, qui vehementer ea cupiebamus intelligere: et quod divinus David ait, in ipso deficiebamus desiderio, maxime vero sitiebamus aliquid de sanctissimo et beatissimo Patre nostro audire. Non enim mediocriter commovit nos, quod accepimus velle te iterum includi, mimiaque vi et alacritate illud urgere; hoc plane desiderium tu qui bene currentibus injicis compedes adversus 735 sanctam animam excitasti, navimque plurimis jam bonis mercibus plenam et onustam ipso in portu conatus es submergere miscens tanquam ovi album.en fraternitatis pelagus. Verum enimvero flavit tibi ex adverso directionis ac bonitatis spiritus, fluctusque obstiterunt, et sacra projecta anchora, et carne in caput tuum omne periculum conversum est. Hoc autem est unde tu excidisti, et plena oninia sunt serenitate, et Domini vestis dissolvi non potest. Ut igitur de Patris requie intelleximus, exsultavimus nimis, et delcctati sumus, et facti sumus subsannatio et derisus his qui in circuitu nostro sunt ", nec multos scandalo incendius ex monachorum vibícibus corum negotiis opem ferentes. Verumtamen mearum rerum oblitus sum, adeo ut fere debuerimus, qui de vestris vehementer lætati sumus. Ita fraterna ὄντος τοῦ νόμου καὶ φωτός, μηδὲ κατόκνει ἀνοίγειν τοὺς ὀφθαλμοὺς, καὶ πάντως ὄψει τὸ φῶς, εἰ καὶ μὴ ὅλον, ἀλλ' ὅσον ἐγχωρεῖ· ἐπεὶ οὐδὲ τὸν ἥλιον ὅλον βλέ πομεν, ἀλλ' ὅμως πάντων ἡμῖν ἐστι γλυκύτερος, ὅσον βλέψομεν [γ. ὅσων βλέπομεν. Νόμιζέ τε πρὸς δὲ [γ. σὲ λέγειν τὸν Δαβίδ· 'Πτοίμασα λύχνον τῷ Χριστῷ μου. Ετοιμόν σοι τὸν αὐτοῦ νόμον προϋτέθεικεν, ὅσος τε ἐν γράμματι καὶ ὅσος ἐν πνεύματι, χριστῷ ὄντι διὰ τὸ τῆς ἱερωσύνης χρίσμα, τὸ εὐῶδές τε καὶ πολύτιμον. Μὴ τοίνυν καταφρονήσει [/. -- σῃς] τοῦ οὕτως ἑτοίμου λύχνου, ἵνα δὴ καὶ τοῖς ποσί σου φαίθύνειέ vel νων, κατευθυνεῖ [Γ. θύνοι] σου τὰ διαβήματα, καὶ τέκνον φωτὸς τελείου τέλειον ἀπεργάσαιτο, φυλάττων πάσης κακίας σκότους ἀνώτερον. Τῷ ἡγουμένῳ τῆς ἐν τῷ 'Ανάπλῳ κυρῷ Συμεών. Καὶ πῶς αὐτὸν παρόντα τὸν γραμματοκομιστής ὑπερβας, ὁσιώτατε Πάτερ, ἑτέρῳ διακόνῳ τῶν πρὸς ἡμᾶς ἐχρησάμην γραμμάτων, ὧν γε οἶδα ηνωμένον ἡμῖν τοῖς ἀῤῥήκτοις δεσμοῖς τοῦ πνεύματος: ὡς ἔγωγε τρισάσμενος εἶδον τοῦτον τά τε ἄλλα. Η γόρ Ερημος αὕτη ἣν τρίβειν κατεδικάσθημεν, ὡς ταῖς ἐπιθυμίαις στραφέντες εἰς Αἴγυπτον, όφεων μὲν καὶ σκορπίων ἀγαθὴ θρέπτειρα, ἀνθρώπων δὲ ἀλλὰ μὴ ὄντως ἐξεικαλῶν ἡ κακία ὡς ἀγαθόν τι γεννήσασθαι· ἢ κἂν ὑποδέξαιτο, πρὸς ἑαυτὴν μεταβάλλει τὸ ἐπίσ ακτον ἀγαθόν. Διά τε γοῦν ταῦτα ἡδέως εἶδον τὴν ἀδελφὸν, ὡς τοιούτων θεαμάτων διψῶν, καὶ ὅπερ [ὅτι?] πάντων τῶν καθ᾽ ὑμᾶς ἐπιγνώμων, ὧν ἀνήγ· γειλεν ἡμῖν, ταῦτα σφόδρα ἐπιποθοῦσι μαθεῖν· καὶ ὅ φησιν ὁ θεῖος Δαβίδ, παρὰ ταύτην τὴν ἐπιθυμία, ἐκλείπουσι· καὶ μάλιστα περὶ τοῦ ὁσιωτάτου καὶ τρισμάκαρος Πατρὸς ἡμῶν διψῶσιν ἀκοῦσαι. Οὐ μικρῶς γὰρ διετάραξεν ἡμᾶς ἀκουσθεῖα [[.— θεῖσα ἡ τοῦ ἐγκλεισθῆναι αὖθις ἐπιθυμίαν [[. - μία] αὐ τοῦ, βιαιότερον ἐγκειμένου καὶ ἐκθυμότερον. Ην πῶς, ὦ κοινὲ τῶν εὐδρομούντων συμποδιστά, κατά τῆς ὁσίας ψυχῆς ἐνεόχμωσας, καὶ τὴν πολλῶν ἀγα θῶν ἀγωγίμων πλήρη φορτίδα πρὸς αὐτῷ τῷ λιμένι καταδύσαι, φεῦ! ἐπεχείρησας, συγχύτας, ὡς μου, τὸ γαληνὸν τῆς ἀδελφότητος πέλαγος; ᾿Αλλὰ γὰρ ἀντέπνευσέ σοι τὸ πνεῦμα τῆς εὐθύτητός τε και ἀγαθότητος, καὶ τὰ κύματα ἀντιπεριέστησε, καὶ τῆς ἱερᾶς καταβληθείσης ἀγκύρας, καὶ τῆς σαρκὸς, εἰς κεφαλήν σοι περιετράπη ὁ κίνδυνος. Καὶ νῦν ὁ μὲν, ἐστὶν ὅθεν ἐκπεπτωκὸς σύ· γαλήνης δὲ τὰ πάντα γέμει, καὶ ὁ τοῦ Κυρίου χιτων ἀδιάχυ τος. Περὶ γοῦν τῆς ἀναπαύσεως τοῦ Πατρὸς μαθώντες, λίαν ἠγαλλιασάμεθα καὶ ηὐφράνθημεν, καὶ ὅτι [ἔτι] γεγόναμεν μυκτηρισμὸς, καὶ χλευασμὸς τοῖς ἐν κύκλῳ ἡμῶν, ὅτι μὴ πολλοὺς τῷ σκανδάλῳ ἐν επυρίσαμεν, ἐκ τῶν περὶ τοὺς μοναχούς μωλότων τοῖς σφῶν αὐτῶν βοηθοῦντες πράγμασιν. Ἀλλὰ γὰρ ἐπελαθόμην τῶν κατ' ἐμαυτὸν, ὥστε ταῦτα ὑμῖν ἀποκλαύσασθαι, ὑπὸ τοῦ σφόδρα τοῖς καθ' ὑμᾶς ἐναγάλλεσθαι. Οὕτως ἐάλων κατακόρως τῆς ἀδελφι κῆς χαρᾶς, καὶ ἀπήχθην δέσμιος ἀτυράννητος. Του lelitia affectus abunde, et vinctus sine lyrannide abductus fui. Id autem habeo solum quod ad te • Psal. Avis:, 9 9. 11 Psal, Caxxi, 17. 11 Pgəl. Lxxvmi, 4.

EPISTOLE XXXV J. LAMIO EDIT.Ε. σοῦτον δὲ μόνον περὶ τῶν ἐν οἷς ἐσμεν ἔχω λέγειν, scribam de iis in quibus versamur, ut nisi Domiὡς εἰ μὴ Κύριος ἦν ἡμῖν, ἄρα ζῶντας ἂν κατέπιον ἡμᾶς οἱ ἐπὶ τῶν νώτων ἡμῶν τεκταίνοντες ἁμαςτωλοὶ τὰ τῆς κακῆς οἰκοδομῆς ἐπιτεκτονήματα, οἱ μηδόλως εἰδότες κρίσιν καὶ ἔλεος, ὅ [ως?] φησι Σολομῶν. Μὴ ἀφαιρεθείημεν οὖν τὸν τούτοις ἀντικαλαμώμενον [[. ἀντιπαλαμ.] Κύριον, ταῖς ὑμετέραι; εὐχαῖς· ἀλλ᾽ εἴη μεθ᾿ ἡμῶν μέχρις οὗ συντε λεσθῇ τὰ τοῦ πονηροῦ αἰῶνος ἔργα, κατὰ τὴν μεγά λην ὑπόσχεσιν, καὶ μὴ νυστάξει μηδὲ ὑπνώσει ὁ φυλάσσων ἅγιος τοῦ Ἰσραὴλ τὰ ἡμέτερα. Εἰ μὴ γὰρ ἐκεῖνος φυλάξει, εἰς μάτην ἡμεῖς ἀγρυπνητο μεν· ὅτι αἱ ἡμέρας πονηραί εἰσι, καὶ πᾶς ἀδελφὸς πτέρνῃ πτερνιεῖ τὸν πλησίον αὐτοῦ, καὶ ἐχθροὶ οἱ αἰκειακοὶ, καὶ οἱ πράκτορες ἀεὶ καλαμῶνται ἡμᾶς. Καὶ ὄντως ἐξεχύθη ἐπ' ἄρχοντας ἐξουδένωσις, καὶ ἀπόλωλεν εὐλαβὴς ἀπὸ τῆς γῆς, καὶ πάντες δέρμα ἐκ σαρκῶν ἁρπάζουσι, καὶ οἰκοδομούσι τὴν ἑαυτοῦ Σιὼν ἕκαστος ἐν ἁρπάγμασι καὶ ἀδικίαις, καὶ μυρίαι της βδέλλης θυγατέρες ἀντὶ τριῶν ἀνεφάνησαν. Ο. τως πολυτόκος νῦν γέγονεν ἀεὶ καθ᾿ ἡμῶν πόνους συλλαμβάνουσα, καὶ τὰς ἀνομίας ἐκφέρουσα, καὶ γέγονα διὰ ταῦτα ὡς τερέβινθος ἀποβεβληκυῖα τὰ φύλλα αὐτῆς, καὶ ὡς παράδεισος ὕδωρ μὴ ἔχων. Καὶ βίβλοις μὲν ἀλλὰ δι᾿ ἐνιαυτοῦ ὁμιλῶ, ἐμμελετῶ δὲ ταῖς παρὰ τῶν ἀδικούντων φροντίσι, καὶ ὅπως ἂν αὐτοὺς μηλιξαίμην ἀδροτέροις μηλέμμασι [ μειλίγ— μαζί, λήμμασι?]. Βασιλεύει γὰρ φόβος αὐτῶν ἴσα καὶ ὁ τοῦ Θεοῦ μακράν, ὥς φασιν, ἀπεχόντων. Εὐχῶν οὖν δεῖ τῶν ὑμετέρων ἡμῖν· τὴν γὰρ ἡμετέραν πάλαι κατέγνωτε τὴν ἀσθένειαν. Ασπάζομαι πάντας τοὺς σοὺς υἱοὺς, ἐμοὺς δὲ ἀδελφοὺς, οὓς παραστῆσαι [παρέστησας?] υἱοὺ; φωτὸς τῷ τῶν φώτων Πατρὶ, ἱκα νώτας στῆσαι [στῆναι?] εἰς μερίδα τοῦ κλήρου τῶν ἁγίων ἐν φωτί. Τῷ καματηρῷ κυρῷ Γρηγορίῳ. Εἶδον ἐγὼ πατέρας Αιθίοπας τὰ σρῶν τέκνα προσ ορῶντας ὡς ἡλίου, φασί, γεννήματα, καὶ ἥδιον τὴν ἐκείνων ἀσχημοσύνην [f. τῇ σύνῃ] προσπά σχοντας, ἢ τῷ πάλαι [[. κάλει], ἂν ἀλλότριον. Είδον ὁμοίως καὶ δικαστὰς τὰς οἰκείας ψήφους, κἂν μὴ πάνυ τοι πρὸς τοὺς νόμους ἀποζεσθοίεν-ξεσθεῖον -ζωσθεῖεν?], ὡς ἐκ Διὸς γοῦν δέλτων ἐσπασμένας, ἀσπα nus erat in nobis, forsitan vivos deglutissent nos ³, supra dorsum nostrum mali ædificii opera fabricantes peceatores ", qui non vident omnino judicium et misericordiam, ut ait Salomon 15. Ne auferamus igitur a nobis Dominum, qui vestris precibus pugnat contra illos, sed maneat semper nobiscum donec mali sæculi opera sint consummata, juxta promissum magnum, neque dormitabit, neque dormict sanctus Israel qui nostra custodit. Etenim nisi ille custodierit, in vanum nos vigilabimus, quoniam dies mali sunt, et omnis frater calce calcat proximum suum, et inimici domestici exactores spoliant nos semper, et vere ef· fusa est super principes contemptio, et periit justus de terra, omnesque pellem e carnibus rapiunt, atque ædificant suam unusquisque Sion in rapinis et iniquitatibus, et innumerabiles abominationis filiæ pro tribus apparuerunt. Ita quæ multos habet filios, facta est apud nos perpetuo dolores concipiens et pariens iniquitatem, ideoque factus sum quasi terebinthus folia abjiciens, et quasi paradisus aquam non habens, et cum libris quidem versor per annum, et meditor in curis quæ ab injurias facientibus inferuntur, et quomodo eos mulceam delicatioribus demulsionibus. Dominatur enim iis timor, quasi ille sit qui longe a Deo, ut aiunt, se abstinentium est. Opus igitur habemus orationibus vestris nostram enim ab antiquo infirmitatem cognovistis. Səluto omnes filios tuos, meos fratres, quos Patri luminum Glios lucis exhibuisti idoneos reddens, ut stent in parte sortis sanctorum in lumine. 736 EPIST. ΧΧΧ. Domno Gregorio camatero. Vidi ego patres Æthiopes in suos filios quasi solis, aiunt, progeniem intuentes, eorumque turpitudinem perjucunde perferre, etsi ab eo, quod erant antiquitus, alienam. Vidi pariter et judices domesticis sententiis, etsi non omnino juxta leges exaclis, tanquam eJovis pugillatibus depromptis inseparabiliter inhærentes, et iis quæ semel placueστῶς περιέποντας, καὶ τοῖς δεδογμένοις έγκαρτ- rint firmiter immanentes. Quod si justas vere proροῦντα ἐνστατικώτερον. Εἰ δὲ καὶ δικαίας ὄντως τὰς ψήφους ἐκφέροιεν, καὶ αἱ τῶν ἀποφάσεων αὐτοῖς πλάστιγγες, Μίνως; εἶεν ή Ραδαμάνθυος, καὶ ἐπ' ἀπο θνήσκειν τοῖς ἀπεσφαγμένοις. δικάζοιεν· ἆρ᾽ οὐ καὶ τῇ σῇ ἀγχινοίᾳ καὶ μεγαλονοίᾳ συνδοκεῖ ταῦτα ὑπέρλαμπρα; Ἐγὼ μὲν οἶμαι, εἰ μή που ἀδικεῖν ἐθέλεις τὴν σὴν ἀλήθειαν. Ἐπεὶ γοῦν καὶ τέθειται μοι ταῦτα καὶ ἀνωμολόγηται, μήτε δὲ διττέσθωσαν [f. δεδιττ.] τὰ τῶν ἀντιθέτων ἡμῖν σκευωρήματα καὶ κακοτεχνήματα, μήτ' ὅτι σοι ἐντείνουσι τόξον αὐτῶν, πράγμα πικρὸν, παρείσθωσαν σοι αἱ χεῖρες, ἢ ἐκχείσθω σου ἡ καρδία, ταῦτα δὴ τὰ προφητικά· • Psal. cxxmi, 1, 3. ** Psal. cxxvIII, 3. "I'sal. xxx, 25. ferrent sententias et judiciorum ipsi lances haberent Minois, aut Rhadamanthi sententiæ forent, et post mortem mortuis jus dicerent, numquid alacrima - gnoque animo tuo videntur hæc præter modum splendida? Ego equidem puto, nisi velis tuam lædere veritatem. Quoniam igitur ea mihi posita et constituta sunt, neque duplicentur nobis adversariorum insidiæ et machine, neque quod arcum intendunt tibi rem amaram 13, ſlant tibi manus remissæ, et effundatur cor tuum (hæc quidem prophetica), verumtamen viriliter agat et confortetur cor tuum ", Justus enim Dominus et justi15 Prov. 1, 3. 16 Psal. cxx, 4. 17 Ephes. v, 16. 18 Psal.

cias dilexit s, et subito arcus eorum confringet ", ἀλλ' ἀνδρίζου, καὶ κραταιούσθω ἡ καρδία σου. Δίet flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo **, et subito etsi percutient, sagittæ parvulorum reputabuntur plagæ eorum ", el statuit etiam me super petram eosque defendit, quibus justum judicium audacter dixi, scutum sermonis sustulit', quod quidem Deus naturæ materiam subjecit, labor autem tous formas effecit. Quod autem opus sit ea imperatori offerri, quæ de præedio exacta sunt, nos non assentimur vobís dissolventibus, id exigere fuam nobilitatem non magis quam oriri sofem, nisi id impedimentum oblationis dicis, quærere scilicet, ut exactio memoriae consignetur. Nam hoc quoque quæsivimus, quod sitim excitat. Eo autem facto memoriam etiam libentissime in sinu excipimus, ut nisi cedas ipse auctori, ut aiebant, turbarum in te concitatarum, postquam id egimus, ab iis quæ conveniunt averterimus, sin autem accingere gladio tuo super femur tuum potentissime *, et conclude adversus eos qui me persequuntur st, et Deus præcingat te virtute " in omni tempore, et in omni genere et virium, et locorum. De eo quod mihi idibus scripsisti, satius erat antea scripsisse. Sit autem tibi Dominus refugiuın et virtus Sr. 737 EPIST. XXXI. Domino Michaeli peritissimo. Hei mihi perilt justus de terra, et luminare nostrum occidit. Abiit humilitatis imago, abiit mansuetudinis simulacrum, et bonitatis et directionis deum facientis arbor defloruit. Ubi illa morum circumspectio, et constantia in absconditum? ubi vocis affabilitas? ubi singularis amicorum amicitia? ubi erga inimicos pax et facilis venia et nulla aberratio lapidis magnetis? At papæ, qualia passus sum! beatum flere contendo, et lamentationibus regem prosequi, et luctus in festo die non recusas stultus homo celebrare? Magnumque illum Joanem conspexeris hilarem hilariter astare ante Jesum quem expetebat, et visu excitaberis, et dignum hominem prædicabis beatum. Tibi quidem visum est luminare illud benefaciens, et de terra, et longe a terrenis rebus evasit. Cum Deo autem, qui juxta naturam sol est, oritur, et ipse sol per participationem. Enarras præclara illius, atque id ha. bes in mente, quoniam cœlum his dignum est. Quid igitur eos defles, qui ad propriam domum revertuntur? Numquid et ignem insimulaveris, quod sursum tendit? Nihil est autem, quod propriæ resistere possit naturæ. Fleres etiam aquilam videns sublimiter ac prope nubes volantem, aut aurum, aut margaritas, hoc quidem ex vili et pedibus contrito pulvere, has vero ex duris et nihili faciendis cernens in thesauris constitutas, comam καιος γὰρ Κύριος, καὶ δικαιοσύνας ηγάπησε· καὶ τάχα μὲν τὰ τέξα αὐτῶν συντριβείη, καὶ μάτ στις οὐκ ἐγγιεῖ ἐν τῷ σκηνώματί σου· τάχα δὲ καν πλήξωσι, βέλη νηπίων αἱ πληγαὶ αὐτῶν λογισθή σονται, και μει ἐπὶ τῆς πέτρας ἵστασο, καὶ οἷς δια καίως εψήφισα θαῤῥῶν, ἐπάμυνε, τὴν τοῦ λόγου ἀσπίδα προανέχετο [—νέχων?]. Αν, Θεοῦ τὴν ὕλην φύσει προϋποβαλόντος, ὁ πόνος σου ειδοποίησε. Δεν σαν δὲ ἀνενεχθῆναι τῷ βασιλεῖ τὰ ἐπὶ τῷ χωρία πραχθέντα, ἡμεῖς οὐ σύνισμεν ὑμῖν [γ. ἡμ.] αὐτοῖς καταλύσασι [—λελήσ. 1], τοῦτο πρᾶξαι τὴν σὴν εἰ γένειαν, οὐ μᾶλλον, ἢ ἀνατεῖλαι [ἀναστείλ.?] τὸν ἥλιον, ἐκτὸς εἰ μὴ τοῦτο λέγεις κώλυμα τῆς ἀναφορᾶς, τὸ ζητεῖν ὑπομνηματισθῆναι τὴν πρᾶξιν· τοῦτο γάρ τοι καὶ διψητικώτατον ἐζητήσαμεν. Τού του δὲ γενομένου, τρισάμενοι, καὶ τὴν ὑπόμνησιν ἐνεστερνιζόμεθα. Ὥστε εἰ μὴ δίδως αὐτὸς τῶν νῦν επαγομένων σοι ταραχῶν, ὡς ἔφησαν, τῷ παραιτίῳ, μετὰ τὸ πρᾶξαι & τοῦ προσήκοντος παρεσφάλημεν είτε μὴ, περίζωσαι τὴν ῥομφαίαν σου ἐπὶ τὸν μη· ρόν σου, δυνατέ, καὶ σύγκλεισον ἐξ ἐναντίας τῶν καταδιωκόντων με, καὶ σὲ θεὸς περιζώσει δύναμιν ἐν παντὶ καιρῷ, καὶ ἰδέᾳ πάσῃ καὶ βίων καὶ περιστάσεων. Περὶ δὲ οὗ μοι ἔγραψας είδους, κρείττον μὲν ἦν, εἰ πρὸ καιροῦ ἔγραφες. Είη σοι Κύριος καταφυγὴ καὶ κραταίωμα. Τῷ κυρῷ Μιχαὴλ τῷ παντέχνῳ. Οι μοι! ὅτι ἀπόλωλεν εὐλαβὴς ἀπὸ τῆς γῆς, καὶ φωστὴρ ἡμέτερος έδυνεν. Οίχεται μὲν ἡ ταπεινοφρ σύνης εἰκών, οἴχεται δὲ τὸ τῆς πραότητος ἄγαλμα, ἀπήνθισε δὲ τὸ τῆς ἀγαθωσύνης φυτόν, καὶ τῆς θεο ποιούσης εὐθύτητος. Ποῦ τὸ τοῦ ἤθους περιεσκεμμέν νον ἐκεῖνο καὶ συννεῖον εἰς τὸ κρυπτόμενον; ποῦ τὸ τοῦ φθέγματος εὐπροσήγορον; ποῦ τὸ ὑπερβαλλόντως φιλόφιλον; ποῦ τὸ πρὸς ἐχθροὺς εἰρηνικὸν, καὶ εὐπαραχώρητον, καὶ οὐκ ἀποδίον [[. ἀποδέον] λίθου τοῦ μάγνητος; 'Αλλὰ βαβαί, οἷον πέπονθα! Θρηνεῖν ἐπισ χειρῶ τὸν μακάριον, καὶ ἐπὶ τῷ βασιλεύσαντι κόπτε σθαι, καὶ τελεῖν ἐπὶ τῇ ἑορτῇ πένθιμα. Οὐκ ἀνανεύ σεις [ἀνανήψεις?], ἀβέλτερε, καὶ τὸν μέγαν Ἰωάννη θεάσῃ τῷ ποθουμένῳ Ἰησοῦ παρεστῶτα φαιδρὸν φαιδρῶς, καὶ συνεπαρθήσῃ τοῖς ὁρωμένοις, καὶ μακαρί σεις τὸν ἄξιον. Σοὶ μὲν ἔδωκε καλῶς γε ἐκεῖνος ποιῶν ὁ φωστήρ καὶ τῆς γῆς σοι καὶ τῶν γεηρῶν ἀπεπήδησε· Θεῷ δὲ συνανατέλλει τῷ κατὰ φύσιν ἡλίῳ κατά μέθεξιν ἥλιος. Καταλέγεις τὰ ἐκείνου καλὰ, ἀλλὰ καὶ τοῦτο ἐννάει, ὅτι ὁ οὐρανὸς τούτων ἄξιος. Τί γοῦν πενθεῖς ἐπὶ τοῖς πρὸς τὸν οἰκεῖον χῶρον χωρήσασιν; εἰ μὴ καὶ τὸ πῦρ αἰτιῷς ὅτι ἄνω ῥέπει, καὶ τὴν οἰ κείαν φύσιν οὐκ ἔστιν ὅτε ηρνήσατο, καὶ πενθοίης ἀετὸν ὑψοῦ καὶ πλησίον νεφελῶν πετόμενον, ἢ χρυσὸν ὁμῶν ἢ μαργαρίτας, τὸν μὲν ἐκ τῆς ἀτίμου και πατουμένης· τοὺς δ' ἐξ ἀστρεπτῶν [ἐστρέων?] όπ γωρουμένων θησαυροὺς αὐτῶν ἐπιτιθεμένους, τὴν dilacerares. Sed hac magne dencntiæ sunt; itaque χόμην διασπαράξαις. Ἀλλὰ πολλῆς ἀνοία; ταῦτα· ** Psal. x, 8. 21 Psal. xxxvi, 15. 33 Psal. xc, 10. 16 Psal. xvi, 53. 17 Psul. ILV, 2. ΧΧΧΙν, 3. Psal. LXIII, 8. » Psal. XL, v, 4. 10 Psal.

EPISTOLÆ XXXV J. LAMIO EDITA. incolatu dolorem afferenti. Etenim etiamsi in animusa sibi induxisset vivere, et bene sibi omnia habere, non ideo conveniebat flebile hoc et lacrymis dignum ostendere; si vero vitam existimavit amaram, ut vere mors est, et desiderabat e carcere exire, et vincula dissolvi, nonne opera inimicorum faciemus, si modo, abrupto ejus dolorum fune, nos flebimus, et sine consolatione plorabimus? Verum quoniam bene habuit nobis, talem habere nobiscum, ideo ægre ferimus? At vero id in primis mostri amoris est, si domesticum bonum officio præponamus; melius enim illi est dissolutum esse, et esse cum Christo. Cum igitur omne adversum sit hoc tempore, tanto majore per illam instrúemur auxilio, quanto propius illi accessit, qui solus adJuntor est, atque adeo nulla re interposita illum alloqui potuit. οὐκοῦν καὶ τοῦτο τῆς αὐτοῦ μοίρας τίθει. Σὺ δὲ ἐκ- et hoc ejus fatum idem reputa; et delectare ejus τέρπου [γ. ἐντ.] τῇ ἐπωδύνῳ παροικίᾳ ἐκείνου. Εί μὲν γὰρ ἐννυπείθει [ἐνηδυπάθει, ἐνευπάθει?] τῇ ζωῇ, καὶ καλῶς εἶχεν αὐτῷ τὰ πάντα, οὐδ' οὕτως ἔδει τὸ καταπενθὲς τοῦτο καὶ φιλόδακρυ ἐπιδείκνυσθαι. Βι δὲ τὴν ζωὴν ἡγεῖτο πικρὸν ὡς ἀληθῶς θάνατον, καὶ τῆς φυλακῆς ἐξαλθῆναι [ἐξελαθ.?], καὶ τοὺς δεσμούς αὐτῷ διαῤῥαγῆναι ἐπηύχετο· ἆρ᾽ οὐκ ἂν ἐχθρῶν έργα ποιοίμεν, είπερ διακοπείσης ἐκείνῳ τῆς τῶν ὀδυνῶν σχοίνου, αὐτοὶ δακρύοιμεν, καὶ πενθοῖμεν ἀπαρηγόρητα; 'Αλλ' ὅτι καλῶς εἶχεν ἡμῖν τοιοῦτον ἔχειν μεθ' ἡμῶν, ἐπὶ τούτῳ κοπτώμεθα; Ἀλλὰ πρῶτ τον μὲν τοῦτο φίλαυτον, εἴ γε τὸ οἰκεῖον καλὸν πρὸ τοῦ καθήκοντος ἐκείνῳ τιθέμεθα. Εκείνῳ γὰρ τὸ ἀναλῦσαι, καὶ σὺν Χριστῷ εἶναι, βέλτιον. Έπειτα καὶ τοὐναντίον ἅπαν, νῦν μᾶλλον τῆς παρ' ἐκείνου βοηθείας τευξόμεθα, ὅσῳ καὶ τῷ μόνῳ βοηθῷ πεπλησίακε, καὶ ἀμέσως ὁμιλεῖν ἐκείνῳ διὰ τοῦτο δεδύνηται. Ταῦτά μοι, ὦ δὲ [ούλε? ὦ καλὲ? ὦ λῷστε?] παί, ἂν ἐγὼ ἐν Κυρίῳ ὠδίνησα, καὶ ἐγέννησε, καὶ ἀπεγαλάκτισα, ὁ λόγος πρὸς τὸ πάθος ἀντεῤῥητό ρευσε. Δεῖν δὲ ᾠήθην καὶ σὲ κοινωνὸν προσλαβέσθαι τῶν ἐκ τοῦ λόγου μοι ἀγαθῶν, ὅπερ δὴ καὶ πάλαι μα σύνηθες. Σὺ δὲ τὸν μακάριον ἐκεῖνον καὶ πολλάκι; τοῦτον ζῶντα ἐν σαυτῷ ἐπιδείκνυε· κἀπειδὴ Θεός σαι τὴν ἀρχὴν ἐνεχείρισεν, ἐννόει τὴν ἐκείνου πρὸς τοὺς ὑποτελεῖ; πραότητα, τὸ εὐόμιλον, τὸ ἐν πᾶσι περιεσκεμμένον, καὶ εὔβουλον, καὶ τὸ μηδὲν ἄνευ με λέτες ποιεῖν. Καὶ ἐπὶ πᾶσι καὶ πρὸ πάντων, τὸ πρὸς Θεὸν εὐλαβὲς καὶ κακόφοβον, καὶ πρὸς ἀνθρώπους Εντροπικόν τε καὶ εὔσχημον, καὶ τὰ ἄλλα ὅσα κἀγὼ ἐν ἐκείνῳ κατανενόηκα, καὶ σὺ ἐξ ἐκείνου πέφυκας. Πέφυκας γὰρ τῷ πάντα τὰ καλὰ καὶ φύοντι Θεῷ καὶ [αύξειν] παρασκευάζοντι, ὅτι οὓς ἀπ' ἐκείνης τῆς βίζης Έσχες κλάδους, δείξεις ιθυτενῶς ἀνατρέχοντας καὶ καρποφοροῦντας, καὶ Θεὸν καὶ ἀνθρώπους εὐφραί νοντας· μόνον ἔχοις [ἔχοιο?] τῆς ῥίζης, καὶ μὴ ἀπο σπασθείης τῆς ἐκεῖθεν πιότητος. Τῷ κυρίῳ Νικήτᾳ τῷ Πολίτῃ. Οίκοθεν οἴκαδε παρ' ἡμῶν ὁ Γλαβηνίτζης πρὸς σέ, ἀδελφὲ θεοτίμητε (τοῦτον γὰρ καὶ αὐτὸν συνεπείσαμεν), καὶ τἆλλα γε ἄθυμος ὁ ἀνὴρ, ὡς [[. 8ς] και ἔχων τὸ φορτίον τῆς ἐπισκοπῆς ἤρατο, καὶ τοσοῦτον ὑπερεχώρει [ὑπεξεχ.?] τῷ ἀμηχάνῳ βάρει τοῦ πράγματος, ὅσον ἄλλοι καὶ προαρπάζουσιν. 'Αλλ' ἡμεῖς ἄλλαις τε λόγων ἐπῳδαῖς τὴν ἀσπίδα τούτῳ τῆς ἀθυ μίας ἐφαρμακεύσαμεν, καὶ δὴ καὶ τὰς ἐπὶ σοὶ ἐλπί δας ἐπάδοντες, τὸ πᾶν ἐξηνύσαμεν. Ὅπως οὖν αὐτῷ οἷος ἠλπίσθης, ὦ τὰ πάντα καλὰ κἀγαθέ, γένοιο, καὶ μήτε τούτῳ ἀναφανείη ὁ θησαυρός, φασὶν, ἄνθρακες, μήτ' αὐτὸς ἢ ἄνοιαν ἐγκληθείην, ἢ κακόνοιαν· τὸ μὲν, ὡς ἔστι ἐξαπατώμενος, καὶ μήποτε συνεὶς, εἰδέναι διετεινόμην μᾶλλον, ἢ αὐτὸς ἐμαυτόν· τὸ δ᾽ ὡς ἐξηπατηκὼς τὸν ἐν ἐπισκόποις εὐνούστατον. ᾿Αλλὰ ταῦτα μὲν εἰς ὄρος ἢ εἰς κύμα πολυφλοίσβοιο θαλάσσης. Σὺ δὲ τά τε ἐν κοπρῶνι τὰ τῷ ἀδελφῷ PATROL. GR. CXXVI. ν 1l:re mili, bone fili, quem ego in Domino peperi, et cum dolore prperi et genui et lacte enutrivi, hæc adversus mærentem animum defluxit oratio. Oportere igitur arbitratus sum te quoque bonorum, quæ ex oratione derivantur, participem facere, quemadmodum plane alio ego tempore consueveram. Age vero beatum illum et hunc persæpe vi. ventem in temetipso demonstra. Ac quandoquidem tibi Deus imperium 738 tradidit, in mentein revoca illius in subditos mansuetudinem, affabilitatem, prudentiam in omnibus, bonumque consiliam, nihil nisi prævia facere meditatione, et in omnibus atque ante omnia erga Deum religionem metumque mali; erga homines vero sollicitudinem et decus, aliaque quotquot et ipse in illo deprehendi, tu vero ex illo produxisti. Produxisti autem Deo, qui bona omnia generat augmentumque disponit, quippe quos ab illa radice ramos elicis, ostendis recte sese protendentes, et fructum afferentes, Deumque hominesque lætificantes. Tantum radicen teneas neque ab illius pingued ne avellaris. EPIST. XXXII. Domino Niceta Politæ. nobis ad te, frater divinitus honorate, domo domum venit episcopus Glabenitzes. Eum enim ac te nos allocuti sumus. Cæterum homo est minime animosus, qui et invitus episcopatus onus suscepit, tantum autem immensum negotii pondus excedit, quantum alii etiam præripiunt. Verum aliis nos sermonum incantationibus scutum illi adversus desperationem confecimus, atque ut in te speret adhortantes omnia perfecimus. Ut igitur illi sis, vir honestissime, qualem te speravit, neque aperiatur illi thesaurus, inquiunt, carbones, neque ipse aut de amentia accusetur, aut de malevolentia, partim quidem utpote qui deceptus est, neque unquam cognovit, quem ego magis cognoscere quain memelipsum contendi, partim vero quia episcoporum amantissimum decepit. At ista in monten, abeant, vel in fluctus maris multum obstrepentis. Tu vero

quæ in sterguilinio, quæque fratri misera sum, δυσχερή, ὁ τῆς ἀρετῆς Ἡρακλῆς ἐκκάθαρον, καὶ „taņuuamı virtutis Hercules munda, aliaque corum quæ in tuis genibus sunt, suavius facito. Ducat autem ille gratia tua aureos dies, neque adversa aliqua laboret egestate. Nunc quidem hanc gratiam petimus abs te, cras vero tu ipse nobis promittes; elenim te ad benefaciendum bono viro excitamus. Primus autem et magnus archiepiscopus Christus (bonitate sua servet te desuper ab omni malitia et EPIST. XXXIII. Anemo Verus amicus vere quidem dolore afficitur, ubi amico careat (et hæc illi contingunt qui vicinos desiderat) eumque credat 739 jam non posse unquam amplecti, et corde dilaniatur. Verumtamen si animus videt et audit, inquit Pythagoricus Epicharmus, ipse autem nos ita vides, virorum mihi amicissime adeoque desideratissime, non causor omnino desiderati absentiam neque disjunctionem. Majus habens dilige, etsi non adsit tibi minus, majus vero omnino nos animo videre, quo quidem indiget etiam corporeus visus. Verum opus est ut tibi præsens sit etiam minus; ita enim amicitiam intelligeres esse ditiorem, et quod equidem vellem multum afferret quæştum. At multa prater spem perficit Deus, eaque quæ nobis videbantur, minime perfecta sunt. Græcus quidem diceret ita ferre fati necessitatem: Isaias vero noster majore caneret pietate: Quod Deus Sanctus decrevit quis hominum potest infirmare *? Ut igi- G tur illi visum est, ita etiam factum est. quo utinam salvus et incolumis reddaris dulci patriæ et iis qui tui sunt amantissimi, utinam reddaris salvus et incolumis tu, qui peregre abes, desideratissime. Cum quibus etiam serveris ab omni malo desuper et malitia. EPIST. XXXIV. Romano Theophylacto. Ego equidem nec semel, vit bonestissime, dixi tibi, si Pythagoræ vere philosophiam sectaris, oportet te patrias res silentio retinere, nec nos æqui sumus id tibi vitio vertere. Si vero Peripateticis das operam, et beatum prædicas Aristotelem, quid linguam contines, patriaque a te facis aliena? Jaud enim soli fuerunt coryphæi illius sectatores Theophrasti et Demetrii, quorum alter quidem co quod divinius loqueretur, nomen sortitus est, alter vero Phalereus opus etiam quoddam perdiligens edidit de sermonis interpretatione. Verum hos parvipendis, præsertim cum te ex rhetorica, ut solemus, hospitio convivioque exceperimus. Id quidem peripateticum sentis, si fide dignus haberi debet Aristotelis in Platonem contemptus. Sed minime credendum est, quod antiquitus beatus ille divinum Platonem ægre ferret, eumque variis laceraret modis propter altiorum reverentiam, atque ut tibi 17º Isa. XIV, ἄλλα τῶν τοῖς ἐν γούνασι κειμένων, ἥδιον ποίησον, καὶ εἴη σοῦ γε ἕνεκα χρυσᾶς αὐτὸν ἀγαγεῖν ἡμέρας, καὶ μὴ ἐπιστυγνάσαι ἀβουλήτῳ τινὶ συναντήματα. Νῦν μὲν οὖν ἡμεῖς σε χάριν αἰτοῦμεν· αὔριον δ' αυ τὸς ὁμολογήσεις, ὅτι σε πρὸς τὸ ἀγαθοῦναι τῷ ἀγαθῷ διηγείραμεν· ὁ δὲ πρῶτος καὶ μέγας ἀρχιεπίσκοπος Χριστός, ἧς (sic) ἀγαθότητος τηροίη σε πάσης και κύνσεως ἀνώτερον καὶ κακώσεως. ΕΠΙΣΤ. ΑΙ'.. Τῷ ᾿Ανέμψ. Αληθῶς μὲν ἀνιᾶται φίλος ἀληθινὸς τοῦ φιλουμέν νου στερούμενος, καὶ ταῦτα γειτονῶν τῷ ποθουμένῳ, καὶ ὅσον οὐκ ἤδη δράττεσθαι τούτου οἰόμενος, καὶ τὴν καρδίαν ἀμύσσεται. Πλὴν ἐπεὶ νοῦς ὁρᾷ καινούς [f. καὶ νοῦς ἀκούει, φησὶν ὁ Πυθαγορικὸς Επίχαρ μας, αὐτὸς δὲ ἡμᾶς οὕτως ὁρᾷς, ἀνδρῶν ἐμοὶ φίλ τατε, κάντεῦθεν καὶ ποθεινότατε, μὴ πάνυ τοι αἰτιῶ τὴν διάστασιν, μηδὲ τὴν τοῦ ποθουμένου απόταξιν. Τὸ γὰρ μεῖζον ἔχων ἀγάπα, κἂν μὴ παρῇ σοι τὸ ἔλαττον· μεῖζον δὲ πάντως, τὸ ὁρᾶν ἡμᾶς τῷ νῷ, οὗ καὶ ἡ σωματικὴ δεῖται ὅρασις. Ἀλλ᾽ ἔδει παρεῖναι καὶ τ' ἔλαττον· οὕτω γὰρ ἂν ᾖ; μεν [[. ἂν ἦμεν ], φαίης ἂν, τὰ φιλικά πλουσιώτερον [γ. - ροι], καί κεν τὸ βουλοίμην, και κεν πολύ κέρδιον ξεν. ᾿Αλλὰ πόλλ' ἀέλπτως κραίνει Θεὸς, καὶ τὰ δοκηθέντα τ' οὐκ έτιλέσθη· καὶ Ἕλλην μὲν ἂν εἴποι· Φέρειν ἀνάγκη τὸ μόρσιμον· Ησαΐας δ' ὁ ἡμέτερος εὐσεβέστερον ἀπο θεσπίσει, ὡς Ὁ Θεὸς ὁ ἅγιος ἐκύρωσε, τίς ἱκανὸς άνθρώπων διασκεδάσαι; Ω; οὖν τούτῳ ἔδοξεν, οὕτω δὴ καὶ γέγονεν· ὑφ' οὗ καὶ ἀποσωθείης τῇ γλυκεία πατρίδι, καὶ τοῖς φιλτάτοις ἀποσωθείης ἀπόδημα πολυπόθητον, μεθ' ὧν καὶ διατηροῖο τάσης κακύν σεως ἀνώτερον καὶ κακώσεως. Τῷ 'Ρωμαίῳ Θεοφυλάκτῳ. Αὐτὸς δὲ οὐδ᾽ ἅπαξ, ὦ καλὲ κἀγαθέ. Καίτοι εἰ μὲν τὴν Πυθαγόρου μετεῖ [μετῄεις?] φιλοσοφίαν, έδει τῶν πατρίων τῆς σιωπῆς σε αντέχεσθαι, καὶ οὐδ' ἡμεῖς ἄν σοι ἐπικαλεῖν ἡμεν δίκαιοι. Εἰ δὲ τὰ τοῦ Περιπάτου σπουδάζεις, καὶ τὸν δαιμόνιον Αριστοτέ λην αὐχεῖς, τί τὴν γλῶτταν ἐπέχεις καὶ ἀποποιῇ σου τὰ πάτρια; Οὐ γὰρ ἐκείνου τοῦ κορυφαίου θιασώται Θεόφραστοι, καὶ Δημήτριοι· ὧν ὁ μὲν, ἀπὸ τοῦ θειό τερον φράξειν ἔλαχεν ὄνομα· ὁ δέ γε Φαληρεύς, καὶ Περὶ ερμηνείας λόγου σύνταγμά τι σπουδαῖον ἐξήνεγκεν. 'Αλλ' όλιγωρεῖς ἡμῶν, καὶ ταῦτά σέ ποτε ἐκ ῥητορικῆς ξενισάντων καὶ ἑστιασάντων, ὡς εἴκομεν [f. είχομ. ]. Τοῦτο μὲν ἤδη περιπατητικὸν φρονεῖς, εἴπερ Αριστοτέλους ἡ πρὸς Πλάτωνα ὀλιγωρία πιο στή. ᾿Αλλὰ μὴ [μὴν?] ἐκεῖνο μᾶλλον ἐκδεκτέον, ὅτι τὸ ἐπὶ παλαιὸν δυσχεραίνει τοῦ θείου Πλάτωνος ὁ δαιμόνιος, καὶ τοῦτον σπαράττει πολλαχοῦ ἐπὶ συντηρήσει τῶν ὑψηλοτέρων, καὶ ἵνα πείση μὴ οὕτω τα

EPISTOLE XXXV J. LAMIO EDITE. πεινῶς καὶ ὑποπεξίω; [- παιξ.? -δεῶς?] ἐκλαμβάνεσθαι suadeas coelestia non ita humiliter ac contemptim τὰ οὐράνια. Ταῦτα οὖν παραδεχόμενος περὶ τῆς διαφο ρᾶς τοῖν ἀνδροῖν, οὐδὲ τοῦτο πατρώζεις τὴν πρὸς τοὺς ἦν ὅτε διδασκάλους ὀλιγωρίαν. Ἑάλως οὖν ἡμῖν ὁ πολλὰς πλεκτάς συλλογισμῶν ἐπισπώμενος. ᾿Αλλὰ γὰρ ιδού με καὶ διαδιδράσκεις διακόψας τὰ ἅμματα τῇ μαχαίρᾳ τῆς ἀρχῆς, ἣν ἐφόρεσας. Αἰτιᾷ γάρ που τὴν τῶν πραγμάτων τάραχον, οὐκ χέοντά (pro οὐκ χ., 16. συγχέοντά ] σου τῆς πρὸς τὰ βελτίω σχολῆς τὴν εὐστάθειαν. Τούτοις δὲ συντάττεις καὶ τὰ πρὸς ἡμᾶς γράμματα, ἐρεῖς τι καὶ δεύτερον ὡς ὁμιλεῖς ἡμῖν, τῷ μετρίῳ καὶ ὄντως καλῷ Ἰωάννῃ τὴν σαυτοῦ καρδίαν ἐκχέων, ὥστε μάτην σε καὶ τὸν ἀναίτιον αἱτιώμεθα. Τοῦτο δέ σου τῆς ἀπολογίας καὶ μᾶλλον δέχομαι. Ο γὰρ δὴ καλός οὗτος Ιωάννης πρός ἡμᾶς γράφων, μυρία τὴν πρὸς αὐτόν σου χρηστότητα κατευφήμησε, καὶ ἐοικώς, οὐκ ἀχάριστον ψυχὴν εἰς τὰ γράμματα κατατίθεσθαι. Ὥστε βάλλ' οὔτ τως χρίων τὰ βέλη σου μέλιτι, καὶ οὐκ ἄν σε γραφὰς ἀπαιτοῦντες, τῆς ἐς φιλίαν ἢ λόγους παρανομίας γραψοίμεθα. Απέχομεν γὰρ τὰς οφειλής οἷς ἀποτιννύεις τῷ Ἰωάννῃ. Πρόδηλον ὅτι καὶ οἱ πάροικοι ἡμῶν καὶ πάντα τῆς Ἐκκλησίας ἁπλῶς λευκὰς ἡ μέρας διάζουσιν [[. διάξουσιν] αὐτοῦ τὴν τὴν γλυκύτητα δεχομένου [δεχόμενοι?] πολλῷ φερομένην τῷ ρεύματι. Εἴη σε τηρῶν ὁ τῆς σοφίας Πατὴρ Θεὸς, πάσης κακύνσεως ανώτερον καὶ κακώσεως. Τῷ αὐτῷ. esse excipienda. Hæc igitur intelligens de duorum virorum discrimine, ne paternum imiteris contemplum adversus istos aliquando discipulos. Captus igitur es a nobis qui multos attrahis syllogismorum nexus. Sed enim ecce me etiam effugis dirumpens vincula gladio principatus quem gessisti. Etenim causaris quodammodo negotiorum tumul tum non præbentem tibi stabile otium ad meliora. His autem litteris, quas ad nos mittis concinnas et aliquid etiam addis, quemadmodum uobis colla queris, 740 viro probo vercque honesto Joanni effundens cor tuum ita ut frustra et sine causa te accusemus. Id equidem pro tua libenter accipio apologia. Nam vir ille honestus Joannes ad nos scribens infinitis quidem laudibus tuam in se extulit bonitatem, et æquum est, animam beneficii non immemorem litteris consignare, ut ita eloquatur melle liniens sagittas tuas, et nos scripta a te exigeutes non scribamus præter æquum contra amici tiam aut contra sermones. Debita recipimus, quæ solvis honesto viro Joanni. Manifestum est et eos, qui juxta nos habitant, et Ecclesiam universam dies candidos simpliciter ducere, tuam illo accipiente dulcedinem multo cum impetu fuentem. Deus autem, qui sapientiæ pater est, te servet desuper ab omni malitia et malo. EPIST. XXXV. Eidem. Semper mihi desiderium excitas, illustrissime mi domine, semper majorem te præbens in bonitate. Ascensionibus enimn in corde dispositis exhi bes nobis Jacobi scalam præsens futuri ponei.s fundamentum. Unde exopto etiam tibi, ut hujusmodi ascensus perficiatur, in quo, ut credimus, Deus manet. Etenim talis est finis omnis ascensionis, quo peracto perfecta motus statio. Collocaberis enim, ait etiam Moysi, super petram. Stucke igitur proposito tanquam stimulis quibusdam uti, et a Deo gressus tui dirigentur, neque offendes ad lapidem pedem tuum ", sive petram intellexerimus sensibileın difficultatem et duritiem et gravitatem, sive intelligibilem inimicum superbia gra vem et de supremo ordine decidentem. Bonus autem 'Αεί μοι τὸν πόθον ἀνάπτεις, μεγαλεπιφανέστατε με αὐθέντα, ἀεὶ σεαυτοῦ μείζων ἐπὶ χρηστότητι ἀγγελλόμενος. 'Αναβάσεις γὰρ ἐν τῇ καρδίᾳ διατιθέα μενος, τὴν Ἰακὼν ὑποδεικνύεις ἡμῖν κλίμακα, τὸ παρὰν τοῦ μέλλοντος τιθεὶς ἐπίβασιν. "Οθεν καὶ εὐ χομαί σοι τελειωθῆναι ταύτην ἄνοδον, ᾗ Θεός, ὡς πιο στεύομεν, ἐπεστήρικται. Τοῦτο γὰρ τέλος ἐστὶ πάσης ἀναβάσεως, οὗ γενομένου, στάσι; παντε λὲς τῆς κινήσεων. Στήσῃ γάρ, φησὶ καὶ τῷ Μωϋσεῖ, ἐπὶ τῆς πέτρας. Σπεῦδε γοῦν τῇ προαιρέσε: οἷόν τισιν ὁρμήματ. χρώμενος, καὶ παρὰ Θεοῦ κατευθυνθήσεταί σοι τὰ διαβήματα· οὐ προσκόψεις πρὸς λίθον τὸν πόδα σου, εἴτε αἰσθητὴν δυσπραγίας, καὶ σκληρότητα, καὶ βαρύτητα τὸν λίθον νοήσομεν, εἴτε τὸν νοούμενον ἐχθρὸν τὸν τῇ ὑπερηφανία βαρυν θέντα, καὶ ἀποπεσόντα τῆς ἄνω τάξεως. Ο γὰρ ἀγα- Deus, quem semper confdimus bonis bona dare, θὸς Θεὸς τοῖς ἀγαθοῖς ἀγαθύνειν ἀεὶ πιστευόμενος, οὐδὲ τὴν σὴν παρήσεται ἀγαθότητα. Ὑφ' οὗ καὶ την ρεῖο πάσης κακύνσεως ἀνώτερος καὶ κακώσεως. 39 Psal. xc, 12. neque tuam prætermittet bonitatem, qui etiam alinam servet te desuper ab omni malitia et malo!