NICONIS RAITIENSIS maculo materiam facile inflammabilem superstrua τοίνυν τῷ τοῦ Χριστοῦ θεμελίῳ τὴν εὔπρηστον ἐπι mus. Ad hoc autem requiritur spontanea bac in terra incensio. Uti enim aurum in fornace purgatur, ita etiam anima per comburentem afflictionem suum recipit splendorem. Caveamus, fratres, me unquam, contaminantes primam ac secundam vestem, qua induti sumus per baptismum ac per poenitentiam, purissimo illo splendidoque Spousi conclavi ejiciamur, et sors nostra cum dæmonibus bypocritis cadat. Annon enim hypocritæ sunt mali auctores qui, cum tenebrae sint, lumen simulant? Collocemus spem nostram in eo qui per adustionem tentationum quas sponte aut per vim toleramus, puritatem nobis largiri voluit. Spes nostra haud differetur, et quod exspectamus ad exitum perducetur. Tunc autem beatitudo eorum qui patientia igne probati sunt, apparebit cujus utinam nos omnes participes fiamus in Christo Jesu Domino nostro, cui gloria et potestas et adoratio, cum Patre initii experte et sanctissimo et bono vivificoque Spiritu, nunc et semper et in saecula sæculorum. Amen. κοδομήσωμεν ύλην. Διὰ ταῦτα χρεία ἡμῖν τῆς ἑν ταῦθα ἑκουσίου πυρώσεως τῆς διὰ θλίψεις. Ως γὰρ χρυσὸς ἐν χωνευτηρίῳ καθαίρεται, οὕτω καὶ ψυχή διὰ φλογώδους τῆς θλίψεως τὴν ἰδίαν ἀναλαμβάνει λαμπρότητα· φοβηθῶμεν, ἀδελφοί, μήποτε φυτάναντες τὴν πρώτην καὶ δευτέραν στολήν, ἣν διὰ τοῦ βαπτίσματος καὶ τῆς μετανοίας ἐνεδυσάμεθα, ἐκβληθῶμεν τοῦ ἀκηράτου καὶ φωτοειδοῦς ἐκείνου νυμφῶνος, καὶ ἡ μερὶς ἡμῶν μετὰ τῶν ὑποκριτών δαιμόνων τεθήσεται. Η γὰρ οὐχ ὑποκριταὶ οἱ ἀμχέκακοι, οι σκότος ὄντες, τὸ φῶς ὑποκρίνονται; Ἐλπίσωμεν ἐπὶ τὸν εὐδοκήσαντα διά πυρώσεω; ἑκουσίων ἢ ἀκουσίων πειρατηρίων χαρίσασθαι ἡμῖν τὸ καθάρσιον. Οὐ χρονιεῖ ἡ ἐλπὶς, καὶ καταλήψεται ἡ τῆς προσδοκίας ὑπόστασις. Καὶ τότε ἀποκαλυφθή σεται ὁ μακαρισμός τῶν ἐν ὑπομονῇ πυρωθέντων οὗ γένοιτο πάντας ἡμᾶς ἐπιτυχεῖν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν· ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος καὶ προσκύνησις, σὺν τῷ ἀνάρχῳ Πατρὶ καὶ τῷ παναγίῳ καὶ ἀγαθῷ καὶ ζωοποιῷ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. ANNO DOMINI MXCI. NICON MONACHUS RAITHENSIS IN PA LÆSTINA. ΝΟΤΙΤΙΑ. (COTELENIUS, Monumenta Ecclesia Grace, tom. III, 645, in notis.j Nicon iste alius esse videtur a magno illo Nicone monacho Armenio, Armeniorum et Cretensium per decimum Christianismi saculum apostolo, cujus (si lides viris doctis) in fine Balsamonis, necnon t. lll Bibliotheca Patrum, exstat Latine fragmentum ex epistola ad Enclistium (forte Enclistum, Εγκλει στον, Inclusum) cum libello contra Armenorum errores, quem Græce in lucem emisi ad Constitutiones apostolicas lib. u, cap. 24. Conjectura ratio est, quod Nicon noster proferat hic locum prioris Invectivæ Isaaci Catholici adversus Armenos, cap. 13, tametsi labante, opinor, memoria, sub nomine Joannis Nicæni epistola ad Zachariam catholicum. Florebat autem Isaac sæculo duodecimo, octiugentis nempe annis post mortem Constantini, ut ipse ait cap. 14. Accedit huc auctoritas unius e tribus mss. Regiis, in quo Nicon hic monachus Palastinus vocatur; item alterius, qui olim 1320, nunc 5027, Γ. 66, ubi habetur, Τοῦ ὁσιωτάτου Νίκωνος μοναχοῦ τῆς μονῆς τῆς ῾Αγίας Θεοτόκου τῆς Ῥαιθοῦ εἴδησις περὶ τῆς παν σέπτου νηστείας τῆς παναγίας Θεοτόκου καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας. Χρὴ εἰδέναι, ὅτι ἡ τῆς ὑπερενδόξου Θεοτό και νηστεία οὐ κατὰ τάξιν ἐγγράφως κεῖται εἰς τὸ παρὸν τυπικόν, etc. Εt mox, Τὰς μαρτυρίας ἀλλαχοῦ εἰς ἕτερον σύγγραμμα ἐν τῷ βιβλίῳ τῶν ἑρμηνειῶν τῶν ἐντολῶν τοῦ Κυρίου ἐξεθέμεθα. Quam εἴδησιν, st i ¡empore occurrisset, hoc loco edidissemus. Cæterum a Leone Allatio, cujus diligentiæ improboque labori plurima debemus Græcorum ecclesiasticorum scriptorum fragmenta, De purgatorio, etc., p. 746, laudatur S. Nicon in Narrationibus asceticis. Oifendi pariter in opusculo nunc inedito, olim, si Deus dederit, cdendo, De celebri schismate ob Josephum presbyterum, lrec verba, Ταῦτα εὕρηται ἐν τῷ τοῦ ἁγίου Νίκωνος δευτέρῳ βιβλίῳ, ἐν μιᾷ Μεθοδίου ἐπιστολῶν. Ιd est, llac inveniuntur in u S. Niconis libro, in una ex Epistolis Methodii; qui procul dubio est noster: ejus enim Pandectes de interpretationibus :..ndaturum divinorum, capitibus 65, dividitur in duos libros cod. Regio 2424, incipitque liber secun

LIBER DE PRECEPTIS DIVINIS. dus a capite seu sermone 59. Ido nunc ista relegens, nec auctorem epistolæ ad Inclusum esse magnum Niconem, in qua videlicet citetur Nieolaus Grammaticus, patriarcha CP., sæculo integro Nicone posterior. ΒΙΒΛΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΥΣΑ ΤΑΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΕΝΤΟΛΑΣ, ΕΤΙ ΓΕ ΜΗΝ ΚΑΙ ΤΑΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΑΥΤΩΝ· ΠΡΟΣ ΤΟΥΤΟΙΣ ΚΑΙ ΤΑΣ ΣΥΝΑΡΜΟΖΟΥΣΑΣ ΤΑΥΤΑΙΣ ΚΑΙ ΕΞΑΚΟΛΟΥΘΟΥΣΑΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. LIBER DEI PRÆCEPTA CONTINENS, INSUPERQUE INTERPRETATIONES EORUM, NECNON DOCTRINAM IS CONVENIENTEM ET CONGRUENTEM. (Bru. de MONTFAUCON, Biblioth. Coislin. p. 189.) ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΠΑΡΟΝΤΟΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ. Λ Αντίοχος μὲν ἐκεῖνος ὁ παντὶ πάντη τῷ κός, ε ἀποταξάμενος, καὶ τῇ τοῦ μεγάλου Σάβα ἐν Ἱεροσολύμοις μονῇ ἐφησυχάσας χρόνον οὐχὶ μικρόν· οὕτω τε καθ᾿ ἑαυτὸν γεγονώς, καὶ σχολάσας καὶ γνοὺς τὰ σωτήρια κατὰ τὴν, Σχολάσατε καὶ γνῶτε, κελεύου σαν ἐντολήν· πλοῦτόν τε οὕτω συνεγείρας τοῦ Πνεύ ματος, καὶ μεταδοῦναι τούτου πλουσίως οὐ κατ οκνήσας τοῖς χρήζουσι, καρποφορήσας δὲ μᾶλλον εἰς ἑκατὸν, καὶ πολυπλασιάσα; τὸ τάλαντον, ἵνα ὡς δοῦλος πιστός τε καὶ φρόνιμος, καὶ ἀγαθὸς παρὰ τοῦ φιλαγάθου Δεσπότου ευλογηθῇ· οὗτος οὖν ὁ ᾿Αντίοχος κατά καιροὺς ἐκείνους ὅτι ἡ τῶν Περσῶν θηριώδης γνώμη, καὶ μιαιφόνος ὁρμὴ πᾶσαν χώραν ἱρμὸν (sic) πρὸς ἀνίσχοντα ἥλιον τῷ Ρωμαϊκῷ σκήπτρω τελοῦσαν ὑποτελῆ ἐλεεινῶς ἑλκύσατο, τούτου αὐτοῦ ὥσπερ εὐκαίρου δή τινος δραξάμενος ἀφορμὴν, ἱεράν τινα βίβλον ἐκ τῶν θείων λογίων συνετάξατο, ὥσπερ αὐτὸς ἐν αὐτῇ ἀριδηλότατα παρ ιστῇ αὕτη (sic) επονομάσας, καὶ προσθεὶς εἰς μέσ σον αὐτὴν εἰς μεγίστην τῶν ἔκτοτε καὶ μέχρι τοῦ νῦν ἐντυγχανόντων ὠφέλειαν. Κατά (ι. μετὰ δὲ ταῦτα τοῦτο (sic) και τις ἕτερος μοναχὸς ἰδιώτης μὲν τῷ λόγῳ, ἀλλ᾽ οὐ τὴν γνῶσιν κατὰ τὸν Παῦλον τὸν θεοκήρυκα, καὶ ἐκ βρέφους μὲν τῷ θείῳ νόμῳ νυκτὸς καὶ ἡμέρας εμμελετήσας, ὡς ᾀσματογράφος ἐκδιδάσκει Δαυΐδ, ἐλαία κατάκαρπος γεγονώς, ἐν οἴκῳ πεφυτευμένος Θεοῦ, κατ' αὐτὸν ἐκεῖνον πάλιν εἰπεῖν καὶ τοῖς κατὰ τὸ οὕτως (sic) έγχωρίοις τε καὶ ἁπλοϊκῶς (Γ. ἀποίκοις) Μῶρον (Μαῦρον legitur cod. 122) δρος καλούμενον σημείοις ἐνδιαπρέψας χρόνον ἐφ᾽ ἱκανὸν, καὶ ἂν καιρὸν δηλαδὴ Κωνσταντίνος ὁ Δουκᾶς ἦν τὸ ἐπώνυμον, τοὺς τῆς βασιλείας ενα εχειρίσθη οίακες εὐλογόν τε ἀφορμὴν καὶ αὐτος εὑρὼν τὴν τῶν ἀθέων Τούρκων ἐπιδρομὴν, καὶ καθ' ἐντὸν ὡς ἄ... (deficit) συνδιασκεψάμενος ὡς οὐσία (sic) τῆς καθ' ἡμᾶς ἱεραρχίας, κατὰ τὸν πολὺν (deficit) PROLOGUS HUJUS OPERIS. Antiochus ille, qui mundo penitus renuntiavit, et in magni illius Sabæ monasterio non exigno tempore in secessu vitam duxit; dum sibi ipsi vacaret et attenderet, adeptus rerum salutarium notiLiam secundum illud praeceptum, Vacale et scilote, collectis Spiritus sancti divitiis, neque segnis ad cas egentibus largiter effundendas, cum centena - rium fructum retulisset et talentum multiplicasset, ut tanquam servus fidelis, pradens et bonus a clemente Dowino benedictionem acciperet: hic, inquam, Antiochus quo tempore efferus Persarum animus impetusque eorum sanguinarius totum Orientalem plagam Romano sceptro parentem miseralili exitu ad suum traxit imperium, hine opportunain nactus occasionem, sacrum quemdam librum ex divinis eloquiis adornavit, ut ille eodem in libro manifestissime declarat, eidemque bojusmodi t.tuJum indidit, illumque in medium protulit að maximam præsentium sui temporis et futurorumi utilitatem. Post hæc autem alius quidam monachus, verbo quidem imperitus, sed non scientia secundum Paulum divinum præconem, qui a teneris in lege divina meditatus fuerat die ac nocte, ut docet psalmi - sta David, oliva fructifera effectus plantatus in domo Dei in monte cui nomen Maurus, multo tempore siguis apud indigenas et advenas celebratus, quo tempore Constantinus cognomento Ducas imperii gubernacula administrabat, arrepta et ipse occasione invaCsionis impiorum Turcarum; secum reputans eloquia divinitus tradita secundum magnum et sublimetu ¡llum Dionysium esse nostræ hierarchiæ quasi substantiam et facultates, veramque perniciem et animæ mortem ncc esurie nec siti induci, sed potius penuria audiendi verbi Dei; nec posse tali temporum conditione sacros libros magno numero transportari, quandoquidem grandi instante netu ex regione in regio

NICONIS RAITIENSIS DE JEJUNIO LEIPARE. nem transmcantes, vix vitamn ipsam in tuto collo- φάναι καὶ μέγιστον Διονύσιον τὰ θεοπαράδοτα λόγια care poterant; maxime vero quia hujusmodi librí additis sanctorum ac deiferorum Patrum conmentariis, in magnum numerum excreverant: unum hunc librum ex tota pene divina Scriptura, quasi apis laboriosa, spiritualibus collectis floribus quæ divinarum legum collectio est, composuit, iis additis divinorum Patrum commentariis quæ ipsi adaptantur et congruunt; ipsumque proposuit in communem quasi portum animabus utilem et salutarem iis, qui in profundum ignorantiæ miserabiliter demergi periclitantur; sive ut vere dicatur, iis qui in tenebris hujus vitæ aberrant facem accendeus procul apparentem et ætheream, ut ex barathris crueret eos quibus prospicit Dominus; educens, inquam, ex denissis illis humique repentibus et perplexis hæresibus et ex profunda caligine, quæ versatur in tenebris ignorantiæ atque in errore, erigens ad sublimitatem religiosorum dogmatum, et ad rectam vere divinæ scientiæ lucem manu ducens. καὶ ὅτι δὴ μᾶλλον όλεθρος ἀληθῆς καὶ θάνατος δύο χικὺς, οὐ λιμὸς ἄρτου, οὔδε δίψα ὕδατος, ἀλλὰ λιμές τοῦ ἀκοῦσαι λόγον Κυρίου· καὶ ὡς τὸν καιρὸν ἐκεῖ. νον ἀδυνάτως ἔχοιεν, εἰς ἱερὰς βίβλους πλείστας ἐπιφορτίζεσθαι, ἅτε δὴ πλείστῳ φόβῳ ἐκ χώρας εἰς χώραν μεταναστεύοντες, καὶ γυμνήν μόνην οἷόν τε τὴν ψυχὴν αὐτῶν διασώζοντες· καὶ μάλισθ' ὅτι πρὸς πλῆθος αὗται ταῖς τῶν κατὰ καιροὺς ἁγίων καὶ θε φέρων Πατέρων διδασκαλίαις ἐπιδεδώκασι· μίαν τινὰ καὶ αὐτὴν ἐξ ἁπάσης τῆς θείας σχεδόν Γραφῆς, μέσ λιστα τα φιλεργός (sic) και φιλόπονος, ἄνθη πνευματικὰ συλλεξάμενος τὴν παροῦσαν βίβλον ὡς ἄριστα συνετάξατο περιοχθὺν (sic) τῶν θείων ἐντολῶν, καὶ μὴν φαν' αὐτῶν (sic) ἔτι καὶ τῆς συναρμοζούσης καὶ εξακολουθούσης ταύτας τῶν θείων Πατέρων διδασκαλίας περίληψιν κατονομάσας αὐτὴν, προσθείς τε ταύτην εἰς κοινὸν ὥσπερ ὅρμον τινὰ ψυχωφελῆ καὶ σωτήριον τοῖ; ἐν τῷ βυθῷ τῆς ἀγνωσίας ἐλεεινῶς καταποντίζε σθαι κινδυνεύουσιν, ἢ τ' ἀληθὲς εἰπεῖν τοῖς ἐν σκότει τοῦ βίου τούτου πεπλανημένοις πυρσὸν ἀνάψας τηλεφανῆ καὶ αἰθέριον ἐκ βαράθρων τε καὶ ἐρ (deficit) οὓς καὶ ἐπισκοπεῖ Κύριος, τῶν χαμερπῶν φημι καὶ ἐμπα θῶν καὶ πολυπλόκων αἱρέσεων καὶ τῆς βαθείας ἐν σκότει τῆς ἀγνοίας σκοτομήνης τε καὶ πλανήσεως πρὸς ὕψος τε ἀνάγων δογμάτων θεοφιλῶν καὶ πρὸς ἁπλανοῦς τῷ ὄντι καὶ θείας φέγγος χειραγωγών ἐπιγνώσεως. Hanc porro narrationem mire corruptam sæpe divinando Latine reddidimus, Ille vere monachus hic memoratus, qui tempore Constantini Ducæ floruit, est Nicon, ut docet codex Coislinianus CXXII. ΕΡΜΗΝΕΙΑΙ ΤΩΝ ΘΕΙΩΝ ΕΝΤΟΛΩΝ INTERPRETATIONES DIVINORUM MANDATORUM, Scilicet SS. Patrum et Conciliorum explanationes in Præcepta Domini nostri Jesu Christi. (Vide Patrologiæ tom. CVI, col. 1359) DE JEJUNIO DEIPARA. (Vide infra, col. 525.) (Sermo 57 Expianationum versatur circa festa, jejunia, genuflexiones, etc. Verisimile est igitur hoc fragmentum De jejunio Deipara decerptum fuisse ex eodem sermone 57. Baudini in Bibl. Laurent., tom. II, p. 605, notat, Capila ascetica ejusdem Niconis servari in cod. ms. Laurent.)