PG 127Anastasius C sariensis Archiepiscopus
Anastasius, Archbishop of Caesarea
Printed pages · scan text
vision-corrected · Migne scan
Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.

Against the False Religion of the ArmeniansAdversus Falsam Armenorum Religionem

On the Fast of the Most Glorious Mother of GodDe Jejunio Gloriosissimae Deiparae

col. 519–520page 1 of 6
PG 127:519ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΑΙΣΑΡΕΙΑΣ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗΣ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΝΗΣΤΕΙΑΣ ΤΗΣ ΥΠΕΡΕΝΔΟΞΟΥ ΘΕΟΤΟΚΟΥ, Καὶ ὅτι χρῆ ταύτην φυλάττειν ὡς ἔνθεσμον. Αναστασίου ἐπισκόπου Καισαρείας τῆς Παλαιστίνης. ᾿Αναστασίου ἐπισκόπου Καισαρείας Παλαιστίνης, περὶ τῶν ἑπτὰ ἑβδομάδων τῶν νηστειῶν.: "Οτε δὲ λοιπὸν ἐτελεσιουργήθη ἡ τούτων ἔνωσίς τε καὶ συνάφεια, Επείπερ ἡ εἰς ἐμέ σου αἴτησις. πνευματικέ ἀδελφὲ, περὶ τῆς νηστείας τῆς ὑπερενδόξου Θεοτόκου ἦν, ὅπως ἔχῃ; ταύτην εἰς εὐλογίαν ἐγγράφως· ἐγὼ δὲ εἰ καὶ ἀνάξιος, πλὴν ὡς πάντες οἱ ὀρθόδοξοι, οὕτω κἀγὼ ἀχρεῖος δοῦλος ὑπάρχων τῆς Θεομήτορος, καθώ ὡς παρέλαβον φυλάττειν ἐπείγομαι· καὶ μάλισθ ὅτι καὶ ἐν ᾧ παροικοῦμεν τόπῳ, τῆς ἁγίας μου Θεο τόκου μονῆς ναός ἐστι καὶ ὁ ομάζεται. Δεῖ οὖν ἀκρι βέστερον ταύτην φυλάττειν, οὐ μόνον ἡμᾶς, ἀλλὰ καὶ πάντας τοὺς Χριστιανούς, καθὼς καὶ ἀπὸ τῶν θείων Γραφῶν ἔχομεν τὰς μαρτυρίας. Τὸ γὰρ ἀμά τυρον, ἀβέβαιον, καὶ τὸ οἰκειοθελὲς, ἐπιβλαβές τυγ χάνει· τὸ δὲ Γραφικὰς καὶ ἐνθέσμους ἔχον τὰς μας τυρίας, βέβαιον ὁμοῦ καὶ ἐπωφελές καθέστηκε. Περὶ δὲ τῆς ἐνθέσμου ταύτης νηστείας, εἴρηται εἰς τὸ λεγόμενον Συνοδικὸν βιβλίον. Τρείς δὲ καὶ μόνας συνόδους ἔχει τὸ τοιοῦτον βιβλίον· καὶ αἱ μὲν δύο τούτων περὶ πίστεως διαλέγονται, ἡ δὲ ἑτέρα περί γάμων διαφορᾶς, ἐξ οὗ καὶ τῆς Ενώσεως λέγεται. Ετερον δέ ἐστι τὸ τοιοῦτον συνοδικὸν παρὰ τὸ λεγό μενον Νομοκάνονον· ὡς τοῦ μὲν, πάσας ὁμοῦ τὰς ἁγίας συνόδους καὶ τοὺς θείους κανόνα; καὶ τοὺς πολιτικούς νόμους κατέχοντο,· τοῦ δὲ, μόνας της πρὸς τὸν αἰτησάμενον παρ' αὐτοῦ περὶ τῆς ὑπερονο δόξου Θεοτόκου νηστείας.
col. 521–522page 2 of 6
PG 127:521τρείς συνέους, καθώς προείπομεν. Ἐκεῖ τοιγαροῦν ἐν τῇ τῆς ἑνώσεως συνόδῳ, μετὰ τὸ εἰπεῖν καὶ ἀπο φήνασθαι περὶ τοῦ ἐπιτιμίου τῶν τριγάμων, τόν τε ῖρον καὶ χρόνον τῆς τούτων ἀκοινωνησίας, ἐπάγει λέγων, ὅτι, Τρεῖς μόνους καιροὺς ἀπολαύσονται τῆς τῶν θείων μυστηρίων μεταλήψεως· ἅπαξ μὲν, ἐν τῇ σωτηρία Αναστάσει τοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ ἡμῶν· δεύτερον δὲ, ἐν τοῖς Χριστουγέννοις καὶ τρίτον, ἐν τῇ Κοιμήσει τῆς ὑπερενδόξου Θεο τόκου· διὰ τὸ προηγεῖσθαι, φησίν, ἐν ταύταις νηστείαν, καὶ τὸ ἐκ ταύτης ὄφελος. Ἰδοὺ ὧδε ώ; ἀναγκαιοτέραν προτιμᾷ ταύτην, παρὰ τῶν ἁγίων ἀποστόλων τὴν νηστείαν. Καὶ πάλιν εἰς λόγον Ιωάννου μητροπολίτου Νικαίας γραφέντα στην λιτευτικῶς πρὸς τὸν καθολικὸν τῆς μεγάλης Αρ μενίας κατὰ τῆς τοῦ ᾿Αρτζιβουρίου νηστείας, ἀνατρέπων ταύτην ώς παράνομον· ἐν οἷς φησίν, ὅτι Μήτε τῶν ἁγίων ἀποστόλων γραψάντων τὴν τοιαύτην νηστείαν, μήτε τῆς ἐν Νικαίᾳ συνόδου, μήτε ἄλλου τινὸς τῶν Πατέρων, παρεκτός τετράδος καὶ παρασκευῆς καὶ τῆς μεγάλης τεσσαρακοστῆς καὶ τῆς ἑβδομάδος τοῦ Πάθους τοῦ Κυρίου, καὶ τῆς τῶν Χριστουγέννων νηστείας, καὶ τῶν ἁγίων ἀποστόλων, καὶ τῆς ὑπερενδόξου Θεοτόκου, τίς ὁ διδάξας ὑμᾶς νηστείαν νηστεύειν ἐθνῶν; Ορᾷς πῶς καὶ ὧδε ῥητῶς καὶ ἠκριβωμένως συναριθμεῖ τὴν τῆς ὑπερενδόξου Θεοτόκου νηστεία, ταῖς λοιπαῖς τῶν ὀρθοδόξων νηστείαις; Ἐγὼ δὲ καὶ ἄλλαις περὶ ταύτης ἐνέτυχον μαρτυρίαις· ἀλλ' ἀρκεῖν ἡγημαι ταύτας ταύται;],ὡς γέγραπται, ὅτι, Ἐπὶ στόματος δύο ἢ τριῶν μαρτύρων πᾶν ῥῆμα σταθήσεται. Οτι δὲ μετὰ τὰς προγραφείσας μαρτυρίας πολλοί ταύτην κρατοῦσι καὶ ἐκ παραδόσεως ἁγίων καὶ ἀρχαίων Πατέρων καὶ εὐσεβῶν, δῆλον ἡμῖν ἔκ τε τῶν εἰρημένων, καὶ πάλιν ἑτέρου τινὸς τῶν Πατέρων ἰσχυρῶς ἀνατρέποντος τὰς τῶν ἐναντίων ψευδεῖς καὶ ἐπικινδύνους νηστείας. Όμως οὖν λέγομεν καὶ ἡμεῖς ὧδε, ὅτι ἐνταῦθα τὸ ὄνομα τῆς Θεομήτορος ἐν τῇ ταύτης νηστείᾳ ὁμολογούμενον, οὐ συνεσκιασμένως, ἀλλὰ τρανῶς καὶ φανερῶς, τῆς ὑπερενδόξου Θεοτό που λέγεται. Οὐδὲ γὰρ εἰς ὄνομά τινος τῶν παρ' Ελλησι μυθευομένων παρ' αὐτῶν καὶ τιμωμένων λέγεται ἡ τοιαύτη νηστεία, οὔτε πάλιν τῶν τινῶν αἱρέσεων, ὥσπερ ἡ τοῦ Ἀρτζιβουρίου, καὶ ἄλλων τοιούτων ψευδῶν. 'Αλλ' οὐδὲ ψιλῶς τῆς ἁγίας Μα μίας λέγεται, καθῶς οἱ τῶν αἱρετικῶν παῖδες φρο νοῦσι καὶ λέγουσιν· οὔτε ἄλλως καὶ ἄλλως καθ' εξονδήποτε ἐπιτήδευμα και συνεσκιασμένως, καθάπερ οἱ τὰ τοιαῦτα ποιοῦσι πρὸς ἀπάτην καὶ ἀπώλειαν τῶν ἁπλουστέρων· ἀλλὰ φανερῶς, ὡς εἴρηται, εἰς Εἰς λόγον Ιωάννου. Λυ Καθολικός τῆς μεγάλης Αρμενίας. Συμμίκτων Καὶ τῆς μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, καὶ τῆς ἑβδομάδος τοῦ Πάθους τοῦ Κυρίου.
col. 523–524page 3 of 6
PG 127:523; όνομα τῆς Θεοτόκου λέγεται καὶ τελεῖται ἡ τοιαύτη νηστεία· ὥσπερ οὖν καὶ αἱ λοιπαὶ, εἰς ὄνομα τοῦ Υἱοῦ καὶ Θεοῦ αὐτῆς ὀνομάζονται· σκοπὸν ἐχούσης τῆς Ἐκκλησίας τοῦ προαγνίζεσθαι τοὺς Χριστιανούς, εἰς τὴν ἀπαντὴν τῶν ἑορτῶν τοῦ Κυρίου καὶ τῆς Μητρὸς αὐτοῦ· ἐκ θλίψεως εἰς χαρὰν μεταβαίνοντας, καὶ εὐφροσύνην πνευματικήν εὐσεβῶς ἀναθεωροῦντας τὰ ἐν ταῖς τοιαύται; ἑορταῖς, ἐπὶ σωτηρία ἡμῶν παρὰ τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ τελούμενα οικονομικώς ἅμα καὶ φιλανθρώπως. Εορτάσαι γάρ ἐστιν, ὡς τῷ τῆς θεολογίας προύχοντι, ἡμῖν τε καὶ τῇ ἀληθεί δοκεῖ, τὸ γνῶναι τοῦ μυστηρίου τὴν δύναμιν. Οἱ δὲ μὴ οὕτω διακείμενοι, λελήθασιν ἑαυτοὺς Ἰουδαϊκῶς ἑορτάζοντες. Εἰ δέ τις ζητοίη, ποῦ καὶ πότε καὶ παρὰ τίνος ἡ τῆς ἑνώσεως γέγονε σύνοδος, ἀκουέτω παρ' ἡμῶν, ὅτι οὐκ ἐν γωνία φημί, οὔτε εἰς τὴν τυ χοῦσαν πόλιν καὶ παρὰ τοῦ τυχόντος, ἀλλ' ἐν τῇ βασιλευούσῃ τῶν πόλεων, τῇ Κωνσταντίνου φημί, καὶ παρὰ εὐσεβοῦ; πατριάρχου καὶ ἐπισκόπων, καὶ τοῦ λοιποῦ πληρώματος τῆς Ἐκκλησίας, καὶ παρὰ εὐσεβὼν καὶ ὀρθοδόξων βασιλέων, Ῥωμανοῦ τε τοῦ γέροντος, καὶ Κωνσταντίνου, καὶ τῶν λοιπῶν εὐσε Τῶν σοφῶν τε καὶ γνωστικῶν ἀνδρῶν. Οὗτοι γὰρ ἅπαντες ἐν ἁγίῳ Πνεύματι συναχθέντες, τὴν Ἐκε κλησίαν ἐσχισμένην οὖσαν ἐξ αἰτίας τῶν διαφέ μων γάμων, τῇ τοῦ Θεοῦ χάρ:τ: ἥνωσαν· ἐξ οὗπερ καὶ τὴν τῆς Ενώσεως προσωνυμίαν εἴληφε προσηκόντως. Η τοιαύτη τοίνυν ἁγία σύνοδος, μετὰ τὸ τέλος πάσης διατάξεως, ἐπικυροῦσα ὥσπερ καὶ σφραγίζουσα τὰ διὰ τῶν πρώην συνόδων διαταχθέντα, ἐπά γει λέγουσα· Κανών πρῶτος "Απαντα τὰ παρὰ τὴν ἐκκλησιαστικὴν παράδοσιν καὶ τὴν διδασκαλίαν καὶ ὑποτύπωσιν τῶν ἁγίων καὶ ἀοιδίμων Πατέ ρων καινοτομηθέντα καὶ πραχθέντα, ἢ μετά τοῦτο πραχθησόμενα, ἀνάθεμα. Κανὼν τέταρτος Τοῖς ἐν καταφρονήσει τιθεμένοις τοὺς ἱερούς οἱ καὶ τὴν ἁγίαν Ἐκκλησίων ὑπερείδουσι, καὶ πρὸς θείαν ὁδηγοῦσιν εὐλάβειαν, ἀνάθεμα. καὶ θείους κανόνας τῶν μακαρίων Πατέρων ἡμῶν, ὅλην τὴν Χριστιανικὴν πολιτείαν κοσμοῦσι, καὶ Την Εκκλησίαν ἐσχισμένην. ὁπότε οὕτως ακούομεν σφάζεσθαι καὶ σχίζειθαι τὴν Ἐκκλησίαν. Αλλ' οὕτω μὲν αἱ γραφικαί μαρτυρία: συνιστῶσιν, ἔνθεσμον εἶναι τὴν τῆς παναχράντου Θεοτόκου νηστείαν. Εἰσὶ δέ μοι καὶ κατὰ παράδοσιν διὰ ζώσης φωνῆς, οὐχ ἧττον τούτων καταπολύ. Ο γὰρ πα τριάρχης Αντιοχείας καὶ πάσης Ἀνατολῆς ὁ ἐν μα καρίᾳ τῇ λήξει κύρι; Πέτρος, αὐτὸς ταῦτα ἐφύλαττε, καὶ τοῖς λοιποῖς παρεδίδου· ὁμοίως καὶ ὁ κῦρις Θεσ δίσιο;· πρὸς δὲ καὶ ὁ νυνὶ πατριάρχης κυρις Ιωάν νῆς καὶ ἀγιώτατος, πᾶσι παρέδωκε ταύτην, ἐγγράφως ἔχων τὰς μαρτυρίας. Καὶ οὗτοι δὲ πάντες τὸν τοῦ κορυφαίου θρόνον ἐπέχοντες, οὐκ ἀφ' ἑαυτῶν ὁρμώμενοι, ταύτην ἐφύλαττον, ἀλλὰ τοῖς πρὸ αὐτῶν πᾶσιν ἑπόμενοι· οἷς καὶ ἡμεῖς οἱ εὐτελεῖς ἐπακολουθοῦντες, ἀπαρχὴν Αὐγούστου φυλάττομεν, ήγουν μετὰ τὸ τελέσαι τὴν τῶν ἁγίων Μακκαβαίων έορα τήν. Εἰ δὲ καὶ συμβαίνοι νήστιμος ἡ ἡμέρα, τετρὸς ὁπότε οὕτως ἀκούομεν σχίζεσθαι εἰς μέρη τὴν Ἐκκλησίαν. σφάζεσθαι σχάζεσθαι, το
col. 525–526page 4 of 6
PG 127:525ή παρασκευή, προλαμβάνοντες εἰς τρίτην καὶ εἰς τὴν πέμπτην ἢ εἰς τὴν προλαβοῦσαν Κυριακήν, ἀποτυ ρούσθωσαν, καὶ τοῦ λοιποῦ τὴν νηστείαν κρατείτωσαν καὶ μὴ ἡ τῶν Μακκαβαίων νηστείας οὔσης ἡμέρα, πρόφασις γένοιτο ἡ ἑορτὴ αὐτῶν, ἐν τῷ και ταλεύειν τὴν νηστείαν. Καὶ μακάριοι καὶ εὐλογημέν νοι, οἱ τῆς εὐλογημένης Θεοτόκου την Τεσσαρακοστὴν φυλάττοντες ἐν τῇ κοιμήσει αὐτῆς. Τῷ δὲ Θεῷ ἡμῶν δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν. 'Αλλως, περὶ τῆς αὐτῆς νηστείας. Ἡ πρὸ τῆς Κοιμήσεως τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου νηστεία παραδεδομένη ἐστὶν ἐξ ἁγίων Πατέρων καὶ θείων πατριαρχῶν, καὶ ἐντίμως ταύτην φυλάττουσι πᾶσαι αἱ πόλεις καὶ χῶραι τῶν ὀρθοδόξων, ἐξαιρέτως ή μεγαλόπολις καὶ εὐδαίμων Κωνσταντινούπο· η λις, καὶ ἡ Μεγάλη Εκκλησία. Πλὴν καὶ ὕστερον ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ Φιλοσόφου κυροῦ Λέοντος και βασιλέως, τῆς ἑορτῆς τῆς Μεταμορφώσεως έφευρε θείσης, κατὰ ταύτας δὴ τὰς ἡμέρας, τῆς νηστείας φημὶ, παρ' ἐκείνου τυπωθείσης εορτάζεσθαι, εδρά ξαντο τῶν φιληδόνων τινὲς ἀφορμῆς, ὡς δῆθεν τιμῶντες τὴν τοῦ Σωτῆρος ἑορτὴν, ἤσθιον τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ τὸ κρέας. Ο καὶ ὁ σοφώτατος καταλύσας ἐνθέσμως, ὅλη ἡ νηστεία τῶν δεκαπέντε ἡμερῶν φυλάττεται παρὰ πᾶσι καὶ καθαρῶς νηστεύεται· οἱ καὶ παρὰ τῆς τοῦ κόσμου σκέπης καὶ ὑπεραγίας Θεοτόκου μᾶλλον καὶ πλέον φυλάττονται. ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΩΝΟΣ. Καὶ ταῦτα μὲν περὶ τῆς νηστείας τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου εἴρηται. Ορῶμεν δὲ καὶ ἑτέραν νηστείαν γινομένην· καὶ περὶ ταύτης οὐκ ἠδυνήθημεν τιπο τοῦν ἐγγράφω; εὑρεῖν· πλὴν πάντη καὶ πανταχοῦ ταύτην νηστεύουσι· λέγω δὴ τὴν Ὕψωσιν τοῦ τις μίου σταυροῦ. Καὶ καθὼς ἄνωθεν προείρηται περί τῶν μεγάλων ἁγίων τῶν ἐκ πίστεως εἰς τὰς ἑορτὰς αὐτῶν προαγνιζόντων, οὕτω καὶ περὶ ταύτης τῆς ἑορτῆς φασίν, ὅτι τινὲς μὲν ἐκ πίστεως προαγνίζον ται, διὰ τὸν ἀσπασμὸν τοῦ τιμίου σταυροῦ, καὶ πάν λιν αὐτὴν τὴν ἡμέραν, διὰ τὸν ἀσπασμὸν, καὶ ὅτι καὶ σταυρώσιμα πάντα ψάλλονται καὶ ἀναγινώσκονται ἐν τῇ ἡμέρᾳ ταύτῃ, ὅτε 'Απόστολος καὶ τὸ Εὐαγ γέλιον, καὶ ἁπλῶς ὅλη ἡ τάξις σταυρώσιμος γίνε ται· καὶ ὅτι μία ἡμέρα ἐν ταῖς καθολικαῖς ἐκκλησίαις τελεῖται, καὶ εὐλογός ἐστιν ἡ νηστεία. Περὶ δὲ τὴν νηστείαν τῆς δευτέρας ἡμέρας τῆς ἑβδομάδος, εἰς τε τὸ νομοκάνονον τοῦ Νηστευτοῦ καὶ εἰς τὸν τύ τον τῶν Ἱεροσολύμων, ταύτην διαγορεύει· ὁμοίως καθὼς καὶ ὄπισθεν ὁ λόγος ἀπέδειξε τὴν τῆς ὑπερ ενδόξου Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου νηστείαν, εἰς τὸ Συνοδικὸν ἐν τῷ ἐπιτιμίῳ τῶν τριγάμων ἀναφέρει ταύτην. Αὗται δὲ αἱ καθολικαὶ νηστείαι τῶν Χρι στιανῶν, ἐκ τῶν θείων Γραφών, δευτέρα, καὶ τετράς, καὶ παρασκευή ὅλου τοῦ ἐνιαυτοῦ, παρεκτός εὐλόγου αἰτίας, καὶ ἡ μεγάλη Τεσσαρακοστή, καὶ ἡ Ἑτέραν νηστείαν. η Δευτέρα καὶ τετρὰς καὶ παρασκευή. δευτέρα καὶ τετραδοτης ρασκευή, οι δευτεροτετραδοπαρασκευαί.
col. 527–528page 5 of 6
PG 127:527ἑβδομάς τοῦ Πάθους τοῦ Κυρίου, καὶ ἡ τῶν Χρισ στουγέννων Τεσσαρακοστή, καὶ τῶν ἁγίων ἀποστόλων, καὶ ἡ τῆς ὑπερενδόξου Θεοτόκου. Τοῦ δὲ τιμίου σταυροῦ οὐκ ἀπὸ τῶν γραφῶν, ἀλλ' ἐκ κοινῆς παρα δόσεως παρελάβομεν, καθώς προεγράφη. Καὶ αὕτη μὲν ἡ ἀκρίβεια περὶ τῶν νηστειῶν. Πρευνήσαμεν δὲ περὶ τῆς τῆς Θεοτόκου νηστείας. Καὶ οἱ μὲν λέγουσιν, ἔνθεσμός ἐστι καὶ κανονική ἕτερο: δὲ ὁμολογοῦσι μὲν αὐτὴν, λέγουσι δὲ μὴ φυ λάττειν· ἄλλοι δὲ οὐδόλως αὐτὴν παραδέχονται, ἀλλὰ καὶ κατηγοροῦσι τῶν φυλαττόντων. Καὶ οἱ μὲν δεν χόμενοι καὶ φυλάττοντες ταύτην, ἔχουσι μαρτυρίας ἃς προειρήκαμεν. Οἱ δὲ μὴ δεχόμενοι ταύτην, ἀλλὰ καὶ κατηγοροῦντες, ἀμαρτύρως τοῦτο ποιοῦσι. Οἱ δὲ ὁμολογοῦντες καὶ μὴ φυλάττοντες, φασὶν ὅτι πολλαί νηστείαι οὐκ ἐκ παραδόσεως θείων κανόνων, ἀλλ' ἐκ συνηθείας τινὸς καὶ διαδοχῆς εἰς τινὰς χώρας φυλάτο τεσθαι εὑρίσκονται, καί τινες οὐ κακῷ λογισμῷ, ἀλλὰ πίστει καὶ ἀγάπῃ τινῶν μεγάλων ἁγίων προαγνίζονται, ἵνα ἐν ταῖς ἑαυτῶν ἑορταῖς καθαρῶς ὑπαντήσωσι· καὶ αἱ τοιαῦται νηστεῖαι οὐκ εἰσὶ και θολικαὶ, ἀλλ' ὁ καθεὶς, ὡς προῄρηται καὶ βούλεται. Περὶ δὲ τῆς νηστείας τῆς Θεοτόκου τάδε φαμέν· Η ἑορτὴ τῆς Μεταμορφώσεως καὶ τῆς Ὑπαπαντής, οὐκ ἐξ ἀρχῆς παρεδόθησαν παρὰ τῶν ἁγίων ἀποστόλων, ἀλλ' ἐν ὑστέροις καιροῖ;. Διὸ καὶ καταλύομεν τὴν νηστείαν τῆς Θεοτόκου χαίροντες ἐπὶ τῇ πονη γύρει τῆς Μεταμορφώσεως. Λέγουσι δὲ ὅτι τὰ τυ πικὰ τῶν μεγάλων μοναστηρίων, ὥσπερ τὰ τῶν Ἱεροσολύμων, ὀκτὼ ἡμέρας ἑορτάζειν ὁρίζουσι· τὸ δὲ Στουδιτικών, τέσσαρας· ὁ δὲ τύπος τοῦ πατριαρχείου τῆς Ἐκκλησίας Αντιοχέων, μίαν ἡμέραν ἑορτάζει· ἔνθα καὶ πολλοὶ ὁλοκλήρως την νηστείαν τῆς Θεοτόκου φυλάττουσιν. Ο ῶμεν δὲ καὶ ἑτέραν νηστείαν γινομένην· περὶ ἧς οὐκ ἠδυνήθημεν ἐγγράφως τι εὑρεῖν. Πολλοὶ γὰρ πρὸ τῆς Ὑψώσεως τοῦ τιμίου σταυροῦ προαγνίζονται, καὶ πάλιν κατ' αὐτὴν τὴν ἡμέραν, διὰ τὸν ἀσπασμὸν, καὶ ὅτι πάντα τὰ σταυρώσιμα τηνικαῦτα ψάλλονται καὶ ἀναγινώσκονται. Τὰ μέντοι τυπικὰ τὸ Στουδιτικὸν καὶ τὸ Ἱερο σολυμιτικόν, δύο ἡμέρας ἑορτάζουσιν, ήγουν αὐτήν τε τὴν ἑορτήν, και μεθέορτα. Ἔστι τοίνυν ἡ νησ στεία τοῦ τιμίου σταυροῦ οὐκ ἀπό τίνων γραφών παραδοθεῖσα, ἀλλ' ἐκ κοινῆς παραδόσεως. Καὶ τὰ μὲν περὶ νηστειῶν, ὧδε τὸ πέρας ἐχέτω. Οὐκ ὀλίγους δὲ περὶ τῆς νηστείας τῆς Θεοτόκου ἐπηρωτήσαμεν, καὶ οὐκ οἶδα ὅπως, ἀσυμφώνους εύρομεν τούτων τὰς ἀποκρίσεις. Καὶ εἰ μὲν λέγουσιν ὅτι ἔνθεσμός ἐστι καὶ κανονικὴ νηστεία, καὶ ἐν ἀκριβεία φυλάττεται παρ' αὐτῶν· ἕτεροι δὲ ὁμολογοῦσι μὲν αὐτὴν εἶναι, λέγουσι δὲ μὴ φυλάττειν αὐτ τὴν ὡς ἔκθεσμον οὖσαν· ἄλλοι δὲ οὐδὲ ὅπως αὐτὴν παρ δέχονται, ἀλλὰ καὶ μᾶλλον κατηγοροῦσι τῶν φυλασσόντων ταύτην. Καὶ οἱ μὲν δεχόμενοι καὶ φύ
col. 529–530page 6 of 6
PG 127:529λάσσοντες ταύτην, ἔχουσιν, ὡς προείρηται, ἐκ τῶν θείων Γραφών μαρτυρίας, ἀκριβέστερον δὲ εἰς τὰς λοιπάς νενομισμένας νηστείας εὑρίσκονται διακείμενοι, καὶ μετ' εὐνοίας φυλάττοντες ταύτας. Οἱ δὲ μὴ δεχόμενοι ταύτην, καὶ μάλιστα ταύτης κατηγοροῦσιν, οὔτε μαρτυρίαν τινὰ γραφικὴν εἰσδεχόμενοι, οὔτε πάλιν εἰσφέροντες, ἀλλ᾽ ἁπλῶς πάλιν ταύτην ἀναπολογήτως ἀποστρέφονται. Ετεροι δὲ πάλιν οι τινες καὶ ὁμολογοῦσιν αὐτήν, οὐ φυλάττουσι δὲ ὅλως, οὐκ ἔχουσί τινα μαρτυρίαν γραφικήν οὐδὲ οὗτοι, ἀλλ᾽ ἢ τοῦτο μόνον ἀγράφως ἡμῖν κατὰ συμ δουλὴν παραινούσι. Φατὶ γὰρ ὅτι Πολλὰς νηστείας, οὐκ ἐκ παραδόσεως θείων κανόνων, ἀλλ᾽ ἐκ συνη θείας τινῶν καὶ ἐκ διαδοχῆς εἰς τινάς χώρας φυλάτ τ' σθαι εὑρίσκομεν· οὐ κακῷ δὲ λογισμῷ, ἀλλὰ πίστει καὶ ἀγάπῃ τινῶν μεγάλων ἁγίων προαγνιζομένων των νηστευόντων, ἵνα καθαρῶς ταῖς ἑαυτῶν ἑορταῖς ὑπαντήσωσι. Τὰ δὲ τοιαῦτα οὐκ ἐπιτρέπονται ἐπὶ πάντων παραδίδοσθαι εἰς τὸ κοινὸν, ἀλλ' ὁ καθείς ὡς προαιρεῖται καὶ βούλεται· μόνον μὴ κεκωλυμένον ἔστω παρὰ τῶν θείων Πατέρων· οἷον ἡ νηστεία του Αρτζιβουρίου, ἢ τοῦ Δωδεκαημέρου, ἢ τῆς τετράδος καὶ παρασκευῆς τῆς· τυροφάγου, καὶ ἄλλαι τῶν αἱρετικῶν διά [φοροι] νηστείαι. Ἐν ταῖς τοιαύ ταις γὰρ νηστείαις οὐχ ἁπλῶς οἱ αἱρετικοί νηστεύουσιν, ἀλλ᾽ αἱρετικῷ δόγματι, καὶ ἔξω τῆς καθο λικῆς Ἐκκλησίας συμμιγνύντες παράδοσιν· καὶ οὐκ ἔξεστιν ἡμῖν τὰ ἐκείνων ἐν τοῖς τοιούτοις. Περὶ τῆς νη στείας τῆς Θεοτόκου,τοιοῦτον οἴδαμεν τρόπον. Ἡ ἑορτὴ δὲ τῆς Μεταμορφώσεως καὶ τῆς Ὑπαπαντῆς, οὐκ ἐξ ἀρχῆς παρεδόθησαν παρὰ τῶν ἁγίων ἀποστόλων, ἐν ὑπτέροις δὲ καιροῖς παρὰ τῶν θείων Πατέρων, καὶ διὰ τὸ ἑστάναι τὴν ἑορτὴν τῆς Μεταμορφώσεως εἰς τὰς δ' τοῦ Αὐγούστου μηνός. Ἑορτάζομεν δὲ ταύτην εἰς τὸ κοινὸν ἐπὶ μέσου ἡμέρας ὀκτώ· τούτου χάριν καταλύομεν ἐπὶ μέσου εἰς τὸ κοινὸν τὴν τοιαύτην νηστείαν. Καὶ ὅτι καθὼς καὶ προείρηται περὶ τῶν ἑτέρων νηστειῶν τῶν μεγάλων ἁγίων, φυλάττεσθαι καὶ ταύτην τὸν καθ' ἕνα ὡς βούλεται ἔξεστιν· εἰς τὸ κοινὸν δὲ ἀνάρμοστὸν ἐστι παραδίδοσθαι. Καὶ ταῦτα μὲν οἱ νυνὶ Πατέρες ἡμῖν συμβουλεύουσι. Λέγουσι δὲ καὶ τοῦτο, ὅτι, Ευρίσκομεν εἰς τὸ τυπικὸν τῶν μετ γάλων μοναστηρίων τὴν ἑορτὴν τῆς Μεταμορφών σεως ὀκτὼ ἡμέρας ἑορτάζειν, καὶ αὖθις ἑστᾶναι τὴν τῆς Θεοτόκου ἑορτὴν, καὶ οὐ χωρεῖται καθολικῶς ἐπὶ μέσου νηστεία εἰς τὸ κοινόν. Τοῦτο δὲ ἕτερον λογισμὸν ἡμῖν ἐντίθησι πάλιν. Καὶ γὰρ τῶν Ἱερο σολύμων μὲν τὸ τυπικὸν, ἡμέρας ὀκτὼ ἑορτάζει τῶν δὲ Στουδίων, τέσσαρας· τῆς δὲ μεγάλης ἐκκλησίας Αντιοχείας, ἤτοι τοῦ πατριάρχου ὁ τύπος, μίαν ἡμέραν ἑορτάζει· καὶ ταῦτα δὲ καὶ πολλοὶ ταύτην νηστεύουσι τὴν νηστείαν καὶ εὐγνωμόνως φυλάττουσι, καὶ μάλιστα τῶν γνωστικωτάτων οι προύχοντες τῆς αὐτῆς μεγαλοπόλεως. Καθώς γὰρ καὶ προείπομεν, ἐκ τοῦ Συνοδικοῦ, ὅπερ καὶ ἐπὶ ἄμβωνος ἐν τῷ πατριαρχείῳ ἀναγινώσκεται, την μαρτυρίαν λαμβάνοντες· οἱ μὲν ἀπ' ἀρχῆς τὴν Αύ γούστου μηνὸς τὴν νηστείαν ταύτην κρατοῦσι, καὶ εἰ; τὴν ἑορτὴν τῆς Μεταμορφώσεως καταλύουσι,
Page scan enlarged

Notebook

Full View