PG 127Irene Augusta
Irene Augusta
≣ Whole volume (continuous scroll)Scripture in the FathersSubject indexFull searchNotebook
Printed pages · scan text
vision-corrected · Migne scan
Index
⬅ Printed pages
Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.

Index of Chapters and Titles of the WorkIndex capitum et titulorum operis

Typikon or RuleTypicum sive Regula

col. 987–988page 1 of 70
Index capitum et titulorum operisPrologus interpretis
PG 127:987ε'. Περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μοναζουσῶν. ς'. Περὶ τοῦ ἐν ἑνὶ οἰκίσκῳ τὰς μοναζούσας πάσας μένειν. ζ'. Περὶ τοῦ δωρεὰν ἀποκείρεσθαι τὰς ἀποκείρεσθαι μελλούσας, καὶ πότε ἔσται δεκτὸν τὸ προσαγόμενον. η'. Περὶ τοῦ τὰ παρὰ κοσμικῶν θεοφιλεῖ σκοπῷ ἀφιερούμενα, τῇ μονῇ τῆς κεχαριτωμένης, κινη τά τε καὶ ἀκίνητα, δεκτέα εἶναι. θ'. Περὶ τοῦ πάντα τὰ τῇ μονῇ ἀφοριζόμενα, ἀνεκποίητα εἶναι, κινητά τε καὶ ἀκίνητα. ι. Περὶ τοῦ, πότε κινητὸν τῆς μονῆς ἐκποιεῖσθαι δύναται. ια΄. Περὶ τοῦ πῶς δεῖ ἐπιλέγεσθαι καὶ προχειρίζεσθαι τὴν ἡγουμένην. ιβ'. Περὶ τοῦ χωρίς πάθους γίνεσθαι τὴν ἐπι λογὴν τῆς ἡγουμένης, καὶ προχείρισιν, καὶ τῶν διακονητριών. ιγ΄. Περὶ μετακινήσεως τῆς μὴ ὡς δεῖ ἡγουμε νευούσης. ιδ. Περὶ τοῦ οἰκονόμον δεῖν εἶναι ἐν τῇ μονῇ εὐνοῦχον, καὶ σεμνοῦ βίου. ιε'. Περὶ τῶν ἱερέων. ις'. Περὶ τοῦ πάσας τὰς μοναζούσας ὑφ' ένα εἶναι πνευματικὸν Πατέρα. ιζ'. Περὶ τοῦ πῶς οἱ παραβάλλοντες ἐφείλου σιν ἐντυγχάνειν ταῖς μοναχαῖς, καὶ τίνες, καὶ πότε. τηʹ. Περὶ τοῦ παρὰ τίνος δεῖ γίνεσθαι τὰς προχειρίσεις τῶν διακονητριῶν, καὶ πῶς. ιθ'. Περὶ τῆς σκευοφυλακίσσης. κ. Περὶ τῆς ἐκκλησιαρχίασης. κα'. Περὶ τῆς τὰ ἐδώδιμα εἰσοδιαζούσης τε καὶ ἐξοδιαζούσης διακονητρίας, καὶ τῆς παρὰ ταύ της ὀφειλούσης γίνεσθαι τούτων ἀπογραφῆς. κβ'. Περὶ τῆς οἰνοχόης. κγ'. Περὶ τῆς ὡρειαρίας. κδ. Περὶ τῆς τῶν δοχεια τῶν διακονίας. κε'. Περὶ τῆς τραπεζαρίας, καὶ τῆς ταύτης δια κονίας. κς'. Περὶ προχειρίσεως ἐπιστημοναρχίσσης, καὶ τῆς διακονίας αὐτῆς. κζ'. Περὶ τῶν ἐργοδοτριῶν. κη'. Περὶ τῶν ἐν τῷ βεστίῳ δοχειαριῶν. κι'. Περὶ τῆς πυλωροῦ. λ'. Περὶ τοῦ πόσον χρόνον δεῖ περιμένειν ἐν τῇ μονῇ τὴν ἔξωθεν εἰσιοῦσαν, καὶ μέλλουσαν ἀπο κείρεσθαι. λα'. Περὶ τοῦ τίνας δεῖ ἀποστέλλεσθαι εἰς τὴν τῶν κτημάτων τῆς μονῆς πρόνοιαν. λβ'. Περὶ ἀκολουθίας πρώτης, τρίτης τε καὶ ἕκτης ὥρας. λγ'. Περὶ τῶν μεσωρίων τῆς πρώτης, τρίτης τε καὶ ἕκτης ὥρας, τῶν τυπικῶν, τῆς ἱερᾶς λειτουργίας καὶ τῆς ἁγίας μεταλήψεως. λδ'. Περὶ τοῦ πόσους ἄρτους δεῖ προσφέρεσθαι καθ' ἑκάστην Λειτουργίαν, καὶ ὑπὲρ τίνων. λε'. Περὶ τῆς ἐννάτης ὥρας, ἑσπερινοῦ, καὶ τῆς παννυχίδες.
col. 989–990page 2 of 70
PG 127:989λς'. Περὶ τῶν ἀποδείπνων. 25. Περὶ νυκτερινῆς ἀκολουθίας. λη'. Περὶ τῆς μεσονυκτίον ἀκολουθίας. 10'. Περὶ ἐνάρξεως ὄρθρου. μ'. Περὶ τῆς εἰς τὴν τράπεζαν κλήσεως, καὶ τῆς ἐν αὐτῇ διαγωγής. μα'. Περὶ τοῦ ἐάν τις ἐν τῇ ἐστιάσει ἀτακτῇ. μβ'. Περὶ τοῦ ἐάν τις περὶ προκαθεδρίας ἀμφισβητή. μγ'. Περὶ τοῦ μὴ ζητεῖν τι παρ' ἀλλήλων. μδ'. Περὶ τοῦ ἀπαραίτητον εἶναι ταῖς ὑγιαινούσαις τὴν κοινὴν τράπεζαν, καὶ περὶ νοσουσῶν. με'. Περὶ τοῦ καὶ δευτέραν γίνεσθαι ἑστίασιν. μς'. Περὶ τῆς ἐν λιταῖς ἡμέραις τροφῆς. μζ'. Περὶ τῆς ἐν τῇ μεγάλῃ Τεσσαρακοστή τρο φῆς. μη'. Περὶ τῆς ἐν τῇ των ἁγίων ἀποστόλων Τεσσαρακοστῇ, καὶ τῶν Χριστοῦ Γενεθλίων προ φῆς. μθ'. Περὶ τοῦ μὴ λαθροφαγεῖν. ν. Περὶ ἀκτησίας. να'. Περὶ τοῦ μὴ δεῖν τὰς μοναχὰς ἐπὶ τοῦ τυ πικοῦ ὑποθήκαις περὶ τῆς κοινοβιακῆς διαγωγής ἀθυμεῖν. νβ'. Περὶ τοῦ πᾶσαν τὴν διοίκησιν τῶν μοναζουσῶν ἀπὸ τῶν εἰσόδων γίνεσθαι τῆς μονῆς. νγ'. Περὶ τοῦ μὴ ἐξωμονίτιδας, ἢ καταπεμ πτὰς προσδέχεσθαι ἐν τῇ μονῇ. νδ'. Περὶ τοῦ καὶ ἐξωκουρίτιδας δέχεσθαι ἐνα ρέτους, εἰ μὴ βασιλικῇ ἢ ἀρχοντικῇ χρήσαιντο δυναστεία. νε'. Περὶ τοῦ μη ἀλλοιοῦσθαί ποτε τὴν κοινοβιακὴν διαγωγήν. νς'. Περὶ τοῦ τὴν αὐτὴν εἶναι πασῶν τῶν μοναζουσῶν βρῶσιν τε καὶ πόσιν, καὶ ἐνδυμασίαν, χωρὶς τῶν ἀῤῥώστων. νζ'. Περὶ τοῦ παραβάλλειν ἰατρὸν ἐν τῇ μονῇ, καὶ περὶ τῆς τῶν ἀσθενούντων προνοίας. νη'. Περὶ λουτροῦ. να'. Περὶ τῆς κατὰ τὴν κοίμησιν τῆς ἁγίας Θεοτόκου ἑορτῆς. ξ'. Περὶ τῆς κατὰ τὴν γέννησιν τῆς Θεοτόκου ἑορτῆς. ξα'. Περὶ τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων. ξ'. Περὶ τῆς ἑορτῆς τῆς Ὑπαπαντῆς. ξγ'. Περὶ τῆς τῶν ἁγίων Παθῶν φωταψίας. ξδ'. Περὶ τοῦ γίνεσθαι μετάδοσιν καθ' ἑκάστην ἡμέραν ἐν τῷ πυλῶνι. ξε'. Περὶ τοῦ ἀναγινώσκεσθαι τὸ τυπικὸν εἰς ἐπήκοον πασῶν κατὰ μῆνα. ξς'. Περὶ τῆς τοῦ θείου ναοῦ καθημερινῆς φωτο αγωγίας. ξζ'. Περὶ τῶν κύκλῳ τοῦ τρούλλου κρεμαμένων κρατήρων, καὶ τῶν λοιπῶν. ξη'. Περὶ τῶν ὀφειλόντων ἅπτεσθαι κηρίων. ξη. Περὶ τοῦ ὕδατος.

Author's ProemProoemium auctoris

col. 991–992page 3 of 70
Proœmium auctoris
PG 127:991ό. Περὶ τοῦ ταφείου των μοναζουσῶν. κα'. Περὶ διαφόρων μνημοσύνων ὀφειλόντων ετησίως τελεῖσθαι. οβ'. Περὶ τοῦ μέλλοντος γίνεσθαι νιπτῆρος τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλη πέμπτη. Ογ'. Περὶ τοῦ μὴ γίνεσθαι μετασχηματισμούς ἐν ταῖς οἰκοδομαῖς τῆς μονῆς. οδ'. Περὶ τοῦ ἀκατόπτευτον πάντη διαμένειν τὴν μονήν. σε. Περὶ τοῦ μηδὲ ψάλτας συγκαλεῖσθαι ἐν τῇ ἑορτῇ, ἀλλ᾽ ἄβατον εἶναι καὶ τούτοις τὴν μο νήν. ος'. Περὶ τοῦ πῶς τε καὶ ποῦ δεῖ θάπτεσθαι τὰς ἀπὸ τῶν παίδων ἡμῶν, καὶ τῶν ἐγγόνων, ἐν τῇ μονῇ αἱρουμένας ταφῆναι, καὶ πῶς τὰ τούτων γίνεσθαι μνημόσυνα. οζ'. Περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν γεγονότων βρεσείων καὶ τυπικῶν τῆς σεβασμίας μονῆς τῆς κεχαριτωμένης, καὶ ὅπου ἕκαστον ὀφείλει ἀποτεθῆναι. ση'. Παρακλητική παραίνεσις πρὸς τὰς μονα χάς. οθ'. Περὶ τῶν ἐν τῇ μονῇ νεουργηθέντων παρά τῆς βασιλείας μου πολυτελεστέρων οικημά των. π. Περὶ τῶν ὀφειλουσῶν ἔχειν τὴν ἐφορείαν τῆς μονῆς. Περὶ τοῦ περιορισμοῦ τῆς μονῆς. ΤΥΠΙΚΟΝ ΤΗΣ ΣΕΒΑΣΜΙΑΣ ΜΟΝΗΣ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΓΙΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΤΗΣ ΚΕΧΑΡΙΤΩΜΕΝΗΣ, Τῆς ἐκ βάθρων νεουργηθείσης καὶ συστάσης παρὰ τῆς εὐσεβεστάτης Αὐγούστης ΚΥΡΑΣ ΕΙΡΗΝΗΣ ΤΗΣ ΔΟΥΚΑΙΝΗΣ, κατὰ τὴν αὐτῆς πρόσταξιν καὶ γνώμην ὑφηγηθέν τε καὶ ἐκτεθέν. Πολλῶν μὲν ἡμῖν ἀγαθῶν, καὶ μεγάλων, ὦ θεοῦ Λόγου ζῶντος Μῆτερ, ὠδίνων ἄνευ, καὶ μετὰ τόκον παρθενίας πάλιν κειμήλιον παραγέστατον, ὁ σὸς Υἱὸς, καὶ Θεὸς, ἀρχηγὸς, καὶ δοτήρ έχρημάτισεν, ὁ Σωτὴρ ἡμῶν, ὡς ἀληθῶς Ἰησοῦς, καὶ Θεὸς μεθ' ἡμῶν, τὸ μέγα τοῦτο κατὰ τὸν ἅγιον Ησαΐαν του Εμμανουήλ σημαινόμενον, καὶ σεβάσμιον· ἔκ τε τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶνα: παραγαγών, καὶ τὸ εὖ εἶ ναι διὰ πάντων ἡμῖν χαρισάμενος, καὶ λόγῳ τετιμηκὼς, καὶ κριτήρια τῶν ὄντων, αἴσθησίν τε καὶ νοῦν δωρησάμενος· καὶ τούτοις τῶν ἐπὶ γῆς διαστήσας ζώων, καὶ βασιλέα τούτοις ἐπιστήσας τὸν ἄνθρωπον βασιλευόμενον ἄνωθεν.
col. 993–994page 4 of 70
PG 127:993Καὶ τί ἀνταποδώσομεν τῷ Κυρίῳ περὶ πάντων ὧν ἀνταπέδωκεν ἡμῖν;» τῇ δημιουργία συμπαραζεύξας καὶ πρόνοιαν, καὶ οὐδίπω μέχρι καὶ δεῦρο τὰς τῶν ἀγαθῶν ἡμῖν δαψιλεῖς πηγὰς ἐπισχών· ἐξ οὗ δὴ καὶ οὐρανὸν ἐγύρωσε, καὶ χρόνον διέστησε, καὶ ἀέρα ἐξέχεε, καὶ ὑφήπλωσε γῆν, καὶ τῶν ὁρω μένων ἐπίπτην τὸν ἄνθρωπον κατεστήσατο. Μεγάλα μὲν οὖν δὴ καὶ ταῦτα, καὶ τῆς παρακτικωτάτης τούτων καὶ συνεκτικωτάτης δυνάμεως άξια. Καὶ κατὰ τὴν μέγαν φάναι Δαβίδ· › Ελεον αὐτοῦ τίς ἐκε ζητήσει ποτὲ καὶ ἀλήθειαν;» 'Αλλ' οἷον δή σε ἡμῖν ἀγαθὸν ὁ μεγαλόδωρος έδω ρήσατο, Πνεύματός τε ἁγίου ἐπέλευσις, καὶ Ὑψίστου ἐπισκιάσασα δύναμις, καὶ ναὸν ἑαυτῷ λογικόν τε καὶ ἔμψυχον, ἀχράντως τε καὶ ἀμεταβόλως ἐκ τῶν σῶν παρθενικῶν πανάγνων αἱμάτων ὑποστησάμενος· καὶ ὑπὸ χρόνον ἄτερ πατρὸς ἐκ σοῦ γεννηθείς, ὁ πρὸ αιώ νων άτερ μητρός φὺς ἐκ Πατρός; 'Αλλ' οἷον δή σε ἡμῖν ἀγαθὸν, ὅπερ ἔφην, ὁ καὶ τῶν ἄλλων ἡμῖν ἀγα θῶν δοτὴρ ἐδωρήσατο, κλίμακα τὸ ἐπάρας, καὶ ὑφ απλώσας σε γέφυραν πρὸς οὐρανὸν ἀνάγουσαν, ἢ μετάγουσαν τὸ ἀνθρώπινον; Οὐδ᾽ εἰ ξύμπαντα τὸν οὐρανὸν πρὸς φωνὴν ἀναλυθῆναι μίαν ἐγέν νετο, ἀξίως ἂν, οἶμαι, ἡρμήνευσεν, ἢ ἐξύμνησε τὸ μεγαλεῖον τοῦ δώρου τούτου τὸ ἀξιόθεον. «Τις γὰρ λαλήσει τὰς δυναστείας τοῦ Κυρίου; ἢ τις ἀκουστά, ποιήσει πάσας τὰς αἰνέσεις αὐτοῦ; ν ἢ ποία γλῶσσα τὰς ἑκάστοτε διὰ σοῦ θεοσημίας, ὦ κα χαριτωμένη τοῦ Θεοῦ Λόγου Μῆτερ, ἐκδιηγήσεται, αἷς καὶ τὸ τῆς εἰς Θεὸν στερέωμα πίστεως μένει ἀκράδαντον, καὶ ἀσεβείας καθαιρεῖται τὰ ὀχυρώμα. τα, καὶ ἡ ἱερὰ θρησκεία κατὰ Χριστὸν ἐπὶ τῷ θεμε λίῳ τῶν ἀποστόλων ἀραρότως ἐστήρικται; Τίς ἐξεί ποι τὰς τῶν σῶν θαυμάτων μεγαλειότητας; τίς τὰ κατά διαφόρους καιροὺς ἐξηγήσεται τέρατα; τίς ἐξαγγελεί σοι τὰ μεγαλεῖα, ἢ τὰ παράδοξα ἐξυμνή σειεν, οἷς καὶ βασιλείαν κρατύνεις, καὶ καθαιρεῖς το ραννίδας, καὶ ἐπ' ἐλπίδι εὐζωΐας μελλούσης τὸ φύλο λον [γρ. φύλον] κατασκηνοῖς τὸ Χριστιανικώτατον; Ἐμοὶ δὲ δὴ τίς ἂν γένοιτο λόγος, ὦ τῶν ὑπερ κοσμίων ἁπάντων Θεογεννήτρια τὴν τῶν περὶ ἐμέ σου θαυμασίων ἐξ ἀπαλών ονύχων εἰς τόδε ήλι κίας μεγαλειότητα, ἡ ἁπλῶς ἐξηγούμενος ή πειρώμενος ἐξυμνεῖν, καὶ τὸ τῆς περὶ ἐμέ σου ἐκ σπαργάνων ἔτι χρηστότητος ἐξηγήσασθαι πέλαγος; Τά τε γάρ μοι πρὸς γένεσιν (ὢ τοῦ μὲν ἡμετέρου, γένους σωτηριωδέστατον αὔχημα, τῶν δὲ ἐν οὐρα νοῖς ὁμηγύρεων ἐν ταῖς ἐπουρανίοις, ὡς εἰκὸς, παι ηγύρεσι περιλάλητον ἀγαλλίαμα), ἐξ εὐσεβοῦς τε γένους, καὶ πρὸς ἀρετὴν εὐφυούς, εὐμενείᾳ Θεοῦ, καὶ ταῖς σοῖ; ἐπιστασίαις, καὶ ἀντιλήψεσι, τὴν ἀρχὴν ἐκληρώσατο· τά τε πρὸς ἀναγωγὴν καὶ παιδείαν, 'Ω των υπερκοσμίων απάντων θεογεννήτρια. Θεοτόκος μου, ΘΕΟΤΟΚΟΣ ἡμῶν. Εξηγούμενος.
col. 995–996page 5 of 70
PG 127:995ὑπὸ καλλίστοις νόμοις πεπαιδαγώγηται· καὶ ἐν ἔθε σιν (ἀπέστω φθόνος, καὶ κόμπου βάρος) οὐδὲν ἐπα γομένοις ἐπισεσυρμένον, ἢ δυσανάγωγον. Καὶ τοῦτο πάντως δῶρον Θεοῦ, καὶ τῆς Θεομήτορος σου. Τα τε πρὸς τὴν χρονικὴν σαφῶς τελειότητα, τίνι τῶν ἁπάντων, ἢ ἀπατῶν, οὕτως ὡς ἐμοὶ τῇ σῇ θεραπαίνῃ, διὰ πάντων εὐάδωσας πρὸς τὴ εὐμαρέστερον; ἢ τοῖς νοητοῖς καὶ ἀκηράτοι; ὡς ἀληθῶς προσσωτοίς περιβεβλημένη, πεποικιλμένη βασίλισσα, καὶ ἐκ δεξιῶν ἑστῶτα τοῦ παντοκράτορος. Ταῖς γὰρ δὴ κατ' ἀνθρώπους εὐετηρίαι;, τὰ κατ' ἐμὲ πανταχόθεν περικυκλώσασα, ἢ ἐπικλύσασα, καὶ οὐδὲν ὅτι τῆς κάτω ἀνθρωπίνης εὐροίας τῶν περὶ ἐμὲ περιβόλων στή σασα πόρρωθεν, ἔτι με καὶ πρὸς τὸ τῆς κατ' ἀν θρώπους εὐδαιμονίας ακρότατον, οἷς οἶδες λόγοις, τὴν βασιλείαν ἀνήγαγες. Τούτοις τὸ ἐν πορφύρα τέθεικας γονιμώτατον τῇ μητρικῇ μοι σχέσει, καὶ κλήσει, τὴν μητρομήτορα προσθεμένη, καὶ πατρ μήτορα. Τούτοις τὸ τῆς βασιλικῆς δυναστείας μέχρι καὶ τήμερον παρέζευξας παρατατικώτερον, τὰς καλλινίκους ὑπὲρ βασιλέως ἐπιμαχίας ἐν δεινοῖς, καὶ καιροῖς κινδυνώδεσι, τὰ τούτου κατά βαρβάρων ὑπ σου συμμάχω μεγάλα τε καὶ τῇ Ῥωμαίων ἐπικρατεῖς σωτήρια τρόπαια, τὰς τῶν φιλτάτων ἡμῖν αναῤῥώσεις ἐν νόσοις, ἢ καὶ ἀναβλύσεις ἐκ φάρυγγος ἁρπάζοντος λέοντος. • Προσθήσοις δέ γε καὶ ἔτι ἡμέρας τοῦ βασιλέως,» καὶ σύμμαχος τούτῳ κατά βαρβάρων ἀπρόσμαχος γίνοιο· ἵνα δή σοι καὶ ἡ κλι ρονομία, καὶ ἡ χειρισθεῖτά σοι μεγαλόπολις, πηγή Ο καὶ ρίζα τῆς εὐσεβείας ἀειθαλής διασώζηται και ἀένναος. Αγγέλων οὖν ἐπὶ τούτοις ἀφεῖσα γλώσσαις, αἴτι νές ποτε ἀγγέλων γλῶσσαι πεφύκασι τὴν σὴν εὐφη μεῖν τε καὶ γεραίρειν μεγαλειότητα, καὶ τὸ ὑπὲρ τοὺς ἀνωτάτω, καὶ πρεσβυτάτους θρόνους, καὶ τὰ χερουβὶμ ἀκηλίδωτον, καὶ ἀμόλυντον, καὶ νοερᾶς ἀνθομολογεῖσθαί σοι, διὰ τὸ περὶ ἡμᾶς συμπαθές τε καὶ φιλάνθρωπον· μόνον ἐγὼ τὸν ἐπιστρεπτικών ἀντεισφέρω σοι μάλα ζέοντα έρωτα, τὸν προνοη τικώτατόν τε καὶ σωστικώτατον, μετὰ τοῦ μονογενοῦς τε καὶ Πρωτοτόκου τρεφούση περὶ τὸ ἀνθρώπι τον έρωτα. Καί μοι τὸ φρικτόν τε καὶ μέγα τῆς σῆς Θεοτο κίας ἀξίωμα, περιλάλημα θυμηρέστατον, καὶ ἐννό ημα ἀδιάληπτον, ἐπί τε τὴν σὴν ἱερὰν λοχείαν, πᾶσαν ἡδονὴν εὐαγῆ καὶ τρυφὴν καλῶν. Καὶ οὐδέν μοι πάντων οὕτω χαριέστατον ἄκουσμα, ή διηγημα, ὡς τὰ περὶ σὲ θαυμάσια, καὶ μυστήρια, καὶ τὸ τῆς ἐφ' ἡμᾶς ἐπιῤῥοίας τῶν ἀγαθῶν ἐκ Θεοῦ διὰ σοῦ μέσσης ἀένναον, Πορφύρα. Ἀλλὰ γὰρ ἐπὶ τουτοις ἄξιον μὲν οὐδὲν εἶναι παρ' ἡμῖν οἶδα, τῆς σῆς ὑπὲρ λόγον καὶ νοῦν ἁγιότητος
col. 997–998page 6 of 70
PG 127:997καθάπερ οὐδὲ τοῦ τὸ ἡμέτερον ἐκ τοῦ πτωχεύσαντος φύραμα, οἷς οὐδὲν ἑαυτῶν, ἀλλὰ τὰ πάντα Θεοῦ, καὶ ἡμεῖς. Γεννησάσῃ γάρ σοι τον Λόγον ὑπὲρ λόγον, τὴν ἄϋλον, τό τε ἀνενδεὲς ἐντεῦθεν ἀπεκληρώθη καὶ τέλειον, καὶ τὰ τῆς κάτω ρεούσης ὕλης οὐκ ἔν τιμα. Ἐπειδὴ δὲ καὶ τοῖς ἔτι περὶ τὰ κάτω στρεφόμεναι, καὶ ζῶσι κατ' ἄνθρωπον, ἀμήχανον θειοτέραις τισὶν ἀπαρχαῖς, καὶ ὑπὲρ τὴν ὕλην τὸ τῆς περὶ σὲ πίστεως ζέον ἐνδείκνυσθαι· σοί τε τῇ τοῦ Λόγου Μητρί, τὸ τοῦ Λόγου συγκαταβατικόν τε καὶ μέτριον, διὰ ζήλων τε καὶ μιμήσεως, ἐκ τῶν παρ' ἡμῖν τε καὶ καθ' ἡμᾶς, εὐαγῆ καὶ αὕτη ναὸν δειμαμένη τῷ ἁγίῳ ναῷ σοι, καὶ ἐν δικαιοσύνῃ, κατὰ τὸν σὸν προ πάτορα, καὶ μέγαν Δαβίδ, θαυμαστῷ, ὑμνῳδούς σοι μονοτρόπους, καὶ τῇ θείᾳ μακαριότητι τοῦ παρ' ἡμῖν σώφρονος θήλεος γένους, ἐν τούτῳ κατῴκισα· τὰ ἐτήσιά τε καὶ ἡμερήσια κατὰ λόγον ἀναγκαῖα τῷ ἀποῤῥύτῳ τοῦ σώματος, ἀπὸ τῶν σῶν μεγάλων ἐμοὶ δωρεῶν ἑκάστῃ τούτων επιμετρήσασα κατὰ τὸ ἀνά λογον. Μᾶλλον δὲ καὶ κοινοβιακὴν διὰ πάντων κατα στήσατα ταύταις τὴν ἄσκησιν, καὶ πανταχόθεν περὶ τὴν ἱερὰν πολιτείαν τῷ θείῳ τούτῳ συντάγματι τὸ ἀπερίσπαστον περιποιησαμένη και συγκροτήσασα. Δί δή μοι καὶ κατ' ἐλπίδα τε καὶ εὐχὴν, τὸν ἀσκη τικὸν διαθέουσι δίαυλον, ἐξ οὗ δὴ τὴν καλὴν ἐκείνην ὁμολογίαν περὶ τὴν ἱερὰν ταύτην μάνδραν, Θεοῦ τε καὶ τῶν ἐκλεκτῶν ἀγγέλων ἐνώπιον ὡμολόγησαν. Καὶ οὐδὲ ἐνταῦθά μοι αἱ ἐπὶ σοι, Παρθένε Μῆτερ Θεοῦ, ἐλπίδες διημαρτήκασι, καὶ τὰ ἐπὶ τούτοις εὐ χαριστήρια χοροί σοι πάντως ἀγγέλων ἀνοίσουσιν, οὓς ἐπὶ σωτηρία χαίρειν ἀνθρώπου, καὶ μεγάλα σκιρτάν διαγορεύει τὰ Εὐαγγέλια. Αλλ' ἐγὼ μὲν οὕτω δή σοι τῇ τεκούσῃ τὸν ποι μένα τῶν προβάτων τὸν μέγαν, ἐν Θεοῦ πόθου πιο ριουσία τὴν ἱερὰν ἐδειμάμην μάνδραν, καὶ ἀγέλην λόγῳ τετιμημένην, τῇ τοῦ πρώτου, ἢ καὶ ἑνὸς ποι μένος, κατὰ τὸν σοφὸν Σολομῶντα μητρί σοι προσ ήγαγον. Σὺ δέ μοι (ὦ, τί ἄν σέ τις εἰπὼν ὀρθῶς προσείποι; τὴν κεχαριτωμένην παρά Θεῷ, τὴν ὑπὲρ τὰ δρώμενα, τὴν ὑπὲρ τὰ νοούμενα, τὴν τοὺς ὅρους ὑπερβᾶσαν τῆς φύσεως, τὴν Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων μεσίτιδα· τί τὰ πολλὰ μηκύνω; τὴν ἀληθῶς ὑπὸ παρθενίᾳ καὶ ἁγνότητι Θεομήτορα), σὺ δέ μοι τὴν ἐγκάρδιον πίστιν ἐπιεικῶς διαβασανίσασα, δέξαι τὴν ἀπαρχὴν εὐμενῶς, καὶ μὴ ἀπώσῃ μοι τὴν προσαγωγὴν, μηδὲ ἀποστρέψῃς ἀπὸ τῆς παιδός σου τὸ πρόσω ωπόν σου ἀλλὰ τῷ δεξιῷ τῆς ἀρχῆς πρόσθες καὶ τὸ τοῦ πέρατος αἴσιον, τὰς τοῖς τοῦ παναγίου περιηργυρωμένας χαρίσμασι Πνεύματος, καὶ αὕτη κατὰ τὸν Μωϋσέα διεῖσα, παναμώμητε, πτέρυγας, καὶ τὴν καλὴν ταύτην μάνδραν οὕτω περιθριγκώσασα, καὶ τῷ περιιόντι, καὶ τίνα καταπίοι ζητοῦντι, καὶ τοὺς ἱερούς περιβόλους ὑπὸ λιμῷ τε καὶ δόλῳ περιοδεύοντι λέοντι, τὴν ἀνατεθεῖσαν ταύτην ἀγέλην τῇ σῇ, Παρ ο ο
col. 999–1000page 7 of 70
PG 127:999θένε καὶ μῆτερ, μεγαλειότητι συντηρούσα καθάπαξ ἀνεπιβούλευτον, καὶ τὸ θῆλυ πρὸς ἀρετὴν ἀῤῥενο σα τῇ ἀδελφότητι, καὶ τὴν πανσθενή σου δεξιάν ὑπερέχουσα τοῦ καλοῦ τοῦδε ποιμνίου κατὰ τὴν δετ νέχειαν· ὡς μηδεμίαν καὶ πάλιν ἐν ταύταις Εὔαν εὑρεῖν τὸν ἀρχαῖον πτερνιστήν τε καὶ δράκοντα, ἢ ψιθυρίσαι ταύτης πρὸς ὦτα θανατηφόρα σοφίσματα, καὶ πρὸς ᾅδου κατάγοντα πέταυρον. Αλλ' ἅμα κάτ σας ὑπὸ τὴν σὴν κραταιοτάτην αυλιζομένας ἀντίληψιν, τὸν ἱερὸν, καθ' ἑτέραν ἐπιβολὴν, μελισσώνα τοῦτον περιβομβεῖν ἐμμελέστατα, τὸν τῆς ἀρετῆς εργαζομένας καρπὸν ὑπὲρ μέλι γλυκάζοντα, ἐν αὐτῇ ἁγίᾳ Θεοῦ προσκυνούσας ἀχράντως τῷ κρείττον. Θεῷ θυσίαν θυούσας αἰνέσεως· τῆς ἡμέρας ἑπτάκις ἐπὶ τὰ τῆς θείας δικαιοσύνης αἰνούσα; μαρτύρια καὶ τήν τε θείαν μακαριότητα, τήν τε σὴν ἀνυμνού. σας μεγαλειότητα· ἐπὶ τὰ τῆς ὑπερουσίου Θεότητας κρίματα εξεγειρομένας· μετὰ τοῦ Δαβὶδ μεσονύκτιο, ἐν ταῖς νυξὶν ἐπαιρούσας ὁσίας χείρας, χωρίς διαλογισμῶν, εἰς τὰ ἅγια· ἐν ἐκκλησίαις τὸν Θεὸν εὐλο γούσας Κύριον ἐκ πηγῶν Ἰσραήλ· τὸν χοῦν κενού σας, τὸν νοῦν πτερούσας· δουλευούσας τῷ Κυρίῳ ζεούσας τῷ πνεύματι· ἀλλήλας κατανοούσας εἰς παροξυσμὸν ἀγάπης, καὶ καλῶν ἔργων κατὰ τὸν θεῖον Απόστολον. Ἐν τούτοις δή μοι τὴν ποίμνην ταύτην, ὦ κεχα ριτωμένη τοῦ Λόγου Μῆτερ, καὶ τῶν ἁπάντων Βασί λισσα, διατήρει τε καὶ διάσωξε, ὡς ἐντεῦθεν κακίαν τε τούτων πᾶσαν καὶ ἄγνοιαν ἐξελαύνεσθαι, καὶ διὰ τῆς καθάρσεως ἀεὶ βαδίζειν ταύτας πρὸς καθαρότητα, Ο καὶ τὰς τούτων Ικετηρία; εἰς ὦτα Κυρίου Σαβαώθ ἀνατείνεσθαί τε καὶ εἰσοικίζεσθαι· καὶ οὕτως ἡμῖν ἐκεῖθεν ἐρήκειν ἅπαν ὅ τι σωτήριον τῇ ἱερατεία, τῇ βασιλείᾳ, τῷ κατὰ Χριστὸν πολιτεύματι· ὡς ἐν τεῦθεν καὶ τὸν τοῦ Χριστοῦ βασιλείαν δίεποντα, ἐν ακεραιότητι εὐσεβείας διέπειν τε τὸ ὑπήκοον, καὶ εἰρήνην τῷ κόσμῳ καὶ εὐστάθειαν πραγματεύεσθαι, ἐν καλοῖς παγγενῆ [[.-νει] συντηρούμενον, καὶ βαρ βάρους τροπούμενον, ὅσοι τε ὁρατεὶ, καὶ ὅσοι ἀόρα τοι· ὅσοι τε τὰ νῶτα τούτῳ τηροῦσιν, ὅσοι κατὰ στέρνων τοῦτον πειρῶνται παίειν· ὅσοι τε ὑπερόριοι, καὶ ὅσοι αὐθιγενεῖς, ἢ ἐγκόλπιοι τούτῳ δράκοντες, τὸ ἀπευκταῖόν τε καὶ ἀπώματον. Τοιοῦτον δή σοι τὸν βασιλέα μετὰ τῶν ἐξ αὐτοῦ. τὸν τά τε ἄλλα, καὶ περὶ τὴν ἀπαρχήν μοι ταύτην ὁμογνώμονα, καὶ συνέριθον εὐγνώμονα, καὶ ὁμόδουλον· ὁ καλὸς οὗτος τῆς ποίμνης ευχόμενος όμιλος, τῷ κατὰ Χριστὸν ἐπιμήκιστον περισώζεσθαι πολιτεύματι· κατὰ λόγον δήπου πάντως τῆς σῆς ἐπικουρίας δεῖται καὶ κραταιᾶς, ὡς εἰκὸς ἀντιλήψεως περὶ τὸ μέγα λίαν αἴτημα τοῦτο, καὶ τῇ οἰκουμένῃ σωτή ριον· ἧς ἀπούσης, καὶ μηδὲ τῆς θείας ροπῆς παρούσης, οὐδὲν καλὸν οὐδενὶ τῶν ἁπάντων κατορθοῦν εὐ πετές. Τοιαῦτά σοι τὰ παρ' ἡμῶν, ὦ Θεομήτορ, ἁπάσης κτίσεως Δέσποινα, ἐπί τε τοῖς παρεληλυθόσιν εύχα ριστήρια, ἐπί τε τοῖς μέλλουσιν ἱκετήρια. Καὶ
col. 1001–1002page 8 of 70
PG 127:1001γένοιτο δὴ ἡμῖν κατά τε τόνδε τὸν βίον τὸν ταραχώδη καὶ πολυκύμονα, ὑπὸ τὰς σὰς αὐλίζεσθαι πτέρυγα; ὡς τόν τε μὴ ὑπὸ ταύταις σκεπτόμενον, ἀλλὰ καὶ περὶ τὸ τοῦ κόσμου μέσον, ἢ τὸ τῶν κοσμικῶν πραγμάτ των κέντρον στρεφόμενον, ἀμήχανον, ἢ καὶ τελέως ἀδύνατον μὴ φλέγεσθαι ἐπ' ἀνθράκων βαδίζοντα, ἢ ἐπ' ἀκανθῶν μὴ ἀμύττεσθαι, ἢ ἐπὶ ξιφῶν μὴ αἱμάττεσθαι. Κατά τὲ γοῦν τὸν παρόντα βίον τὸν πολυκίνητον, καὶ φιλομετάβολον, οὕτω δή σε τὴν καλλονὴν Ἰακὼς ὑπέρμαχον ἔχειν ἡμῖν ἐν πᾶσιν ἀπρόσμαχον γένοιτο, τὰς τῶν σφετέρων ἐλπίδων ἀγκύρας ὅλας τῆς σῆς χρηστότητος ἐξαρτήσασι· κατά τε λῆξιν τὴν μέλλουσαν, εὑρεῖν σε πάλιν προστάτιδα περὶ τὸ φρικτόν τε καὶ μέγα τοῦ Υἱοῦ σου καὶ Βασιλέως κριτήριον· ὅτε δὴ καὶ τοὺς λόγους τῶν ἐν τῇ καλῇ Ναζαρέτ μεγάλων εὐαγγελίων τῆς ἐν σοὶ παναῤῥήτου του Λόγου σαρ κώσεως, καὶ τῶν κατὰ τὴν ἱερὰν Βηθλεὲμ ἐν τῇ φάτνη σπαργάνων, οἱ τῆς ἀρετῆς ἐργάται συνήσουσι τρανότερον τε καὶ καθαρώτερον. ᾿Αλλὰ τοιαῦτα μὲν δὴ τῇ ὑπερλάμπρῳ καὶ θείᾳ κιβωτῷ σοι τοῦ ἁγιάσματος, τὰ παρ' ἡμῶν εὐχαριστήριά τε καὶ ἱκετήρια. "Α δὲ δὴ περί τε τῆς ἱερᾶς σοι μάνδρας, καὶ τῆς τῶν κατ' αὐτὴν ἡμῖν διατετύπωται καταστάσεως, ταῦτά ἐστιν. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ. Περὶ τοῦ ἐλευθέραν καὶ αὐτοδέσποτον εἶναι τὴν τῆς κεχαριτωμένης, καὶ πανάγνου Θεομήτορος μονήν. Βούλομαι τὴν ὑπ᾿ ἐμοῦ συστᾶσαν τῆς κεχαριτωμένης Δεσποίνης μου Θεοτόκου μονὴν, μέχρι μὲν ἂν ἐγὼ τῇ αὐτῆς ἐκτενεῖ πρεσβείᾳ καὶ χάριτι ἐν τῇ παρούσῃ διατηρῶμαι ζωῇ, καθ᾿ ὃν ἂν αὐτὴ θέλω τρόπον διοικεῖσθαι καὶ διεξάγεσθαι· μετὰ δὲ τὴν ἐμὴν ἀποβίωσιν (ἄνθρωπος γὰρ οὖσα, θανεῖν ἀπεκ δέχομαι, καὶ τὸ κοινὸν ἐπιγνῶναι χρέος τῆς φύσεως), Ελευθέραν εἶναι, καὶ αὐτοδέσποτον, καὶ πάσης χει ρὸς καὶ δεσποτείας ἀπεξενωμένην· καὶ μηδενὶ τῶν ἁπάντων ἐπ' αὐτῇ προσεἶναι ὁτιοῦν δίκαιον, ἢ προ νόμιον· ἀλλὰ παντάπασιν οὖσαν ἐλευθέραν μένειν καθ᾿ ἑαυτὴν, καὶ ἐφ' ἑαυτῆς διοικεῖσθαι κατὰ τὰ παρ' ἐμοῦ ῥητῶς ἐνταῦθα διατυπωθησόμενα· μήτε βασιλικοῖς, ἢ ἐκκλησιαστικοῖς, ἢ προσωπικοῖς έτε δήποτε ὑποτιθεμένην δικαίοις, μήτε κατὰ δωρεάν, ἢ ἐπίδοσιν, ἢ ἐφορίαν, ἢ οἰκονομίαν, ἢ ἐπιτήρησιν, ἢ ἑτέραν τινὰ πρότασιν, προσώπῳ οἰῳδήτιν:, ἢ μονῇ, ἢ εὐαγεῖ οἴκῳ, ἢ τῷ ὀρφανοτροφείῳ, ἢ ἑτέρῳ σεκρέτῳ ή ξενῶνί τινι ἀνατιθεμένην· ἀλλ' ὑπὸ τὴν ἐξουσίαν μόνης της κεχαριτωμένης παρθενομήτορος, ᾗ δὴ καὶ ἀνατέθειται, κεῖσθαι μένουσαν ἐστ αεὶ, καὶ παρὰ τῆς κατὰ τὴν ἡμέραν ἡγουμενούσης ἐν αὐτῇ, κυβερνάσθαί τε καὶ διεξάγεσθαι κατὰ τὰ παρόντα ἡμῶν διατάγματα. Σεκρέτῳ.

Chapter IICaput II

col. 1003–1004page 9 of 70
Caput Primum
PG 127:1003Ὁ μὲν γὰρ κράτιστός μου βασιλεὺς κῦρος Αλέ ξιος ὁ Κομνηνός, ἂν δῴη Κύριος ὁ Θεὸς μακραίωνα διαβιῶναι ζωὴν, καὶ εἰς γῆρας ἐλάσαι βαθύ, τοιαύ την ἕξει τὴν ἐπὶ τῇ μονῇ ἐξουσίαν, ὁποίαν δὴ καὶ ἐγώ. Μετὰ δὲ τὴν τοῦ κρατίστου μου βασιλέως τῶν ἐντεῦθεν ἐκδημίαν, οὐ βούλομαι τὴν τῆς κεχαριτωμένης μου Θεοτόκου μονὴν ὑπό τινος τῶν ἁπάντων διοικεῖσθαι καὶ διεξάγεσθαι, ἐλευθέραν καὶ αὐτοδέσποτον ἐσαεὶ διαμένουσαν, καθὼς ἀνωτέρω λεπτομερέστερον διείληπται· ἀλλ' αὐτὴν ἐφ' ἑαυτῆς διοι κεῖσθαι καὶ διακυβερνᾶσθαι παρὰ τῆς κατὰ τὴν ἡμέραν ἡγουμενούσης ἐν αὐτῇ, κατὰ τὴν τοῦ παρόν της τυπικού διαταγήν. Εἴ τις δὲ βουληθείη ποτὲ ἐν οιωδήποτε χρόνῳ, καθ' οιονδήτινα τρόπον καταδουλώσασθαι ταύτην ἡμῶν τὴν μονὴν, καὶ ὑπὸ ἐξουσίαν ἑτέρου θέσθαι τινὸς καν βασιλεὺς εἴη, καν πατριάρχης, και άλλος τις τῶν ἐκκλησιαστικῶν, ἢ συγκλητικών, κἂν αὐτὴ ἡ προεστῶσα, ἡ οἰκονόμος, ἤ τις ἁπλῶς τῶν νῦν ἐν ταύτῃ ἀδελφῶν ἐξ ἐπηρείας δαιμονικῆς παρακεκινή μένη, οὐ μόνον ἔνοχος ἔσται τῷ θείῳ σώματι καὶ αἵματι τοῦ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἀλλὰ καὶ ἀνάθεμα ἔσται, καθώς φησιν ὁ θεῖος Από στολος, καὶ τῇ ἀρᾷ τῶν τριακοσίων δέκα καὶ ὀκτὼ ἁγίων Πατέρων υπόδικος γένηται. "Οτι ὅπερ ἐκ ζεούσης καρδίας καὶ πίστεως ἐξ ἐλαχίστου μέρους τῶν πρὸς τῆς κεχαριτωμένης Θεοτόκου πρὸς ἡμᾶ; εὐεργεσιών συνεστησάμεθα μοναστήριον, καὶ τῇ έξουσίᾳ καὶ δεσποτείᾳ αὐτῆς τῆς κεχαριτωμένης Θεοτόκου ἡμῶν ὑπεθέμεθα, ἐκ πάντων ἁπλῶς ἐλεύ θερον αὐτὸ τυγχάνειν θελήσαντος, τοῦτο οὗτος κακο τρόπῳ γνώμῃ καὶ δολερᾷ, ὑπὸ ἐξουσίαν ἀνθρώπων διεφθαρμένων ἴσως καὶ πονηρῶν, καὶ πρὸς οὐδὲν ἄλλο βλεπόντων, ἢ κέρδος ολέθριον, αθλίως ὁ ἄθλιος ποιήσασθαι ἐμελέτησεν. ΚΕΦΑΛ. Β'. Περὶ τοῦ δεῖν κοινοβιακὴν τὴν διαγωγήν μετιέναι τὰς ἐν τῇ μονῇ τῆς κεχαριτωμένης τὸν μονήρη βίον διανυούσας. Περί γε μὴν τῆς διαγωγῆς τῶν μοναζουσῶν, καὶ τῆς ὕλης ἐν τῇ μονῇ πολιτείας, ἐφεξῆς σαφέστερόν τε καὶ διὰ βραχέων εἰρῆσθαι καλόν· διορισθήσεται δὲ τὰ περὶ τούτου καθὰ τοῖς θείοις Πατράσι περ τῶν ἄρτι ἀποταξαμένων διηυκρίνηταί τε καὶ διηγόρευται. Διεγνώκατι γὰρ, καὶ νενομοθετήκασι, κοινοβιακὴν ὑπεισέρχεσθαι πολιτείαν, καὶ εἰς ὑποταγὴν ἐκδίδοσθαι, ἀρνησαμένους τὸ θέλημα, τοὺς ἄρτι τὸν πολυκύμονα φυγόντας κόσμον, καὶ προσπεφευγότας τῷ τοῦ μονήρους βίου ἀκυμάντῳ λιμένι, ἅτε δεομένους κ.βερνήτου καὶ ὁδηγοῦ, ὡς τὸ τῆς ψυχῆς ὄμμα τυφλὸν περιφέροντας, καὶ μὴ οἴους τε ὄντας ἑαυτοῖς ἐπαρχεῖν διὰ τὴν τοῦ καλοῦ ἄγνοιαν. Τούτοις εν πειθομένη, βούλομαι, καὶ σφόδρα βούλομαι ἐν κοινο διακῇ διαγωγῇ τε καὶ καταστάσει τὰς μοναζούσας ἐν τῇ μονῇ τῆς κεχαριτωμένης Μητροπαρθένου δια ζῆν, καὶ τὸν τῆς τοιαύτης πολιτείας κανόνα ἐσπεὶ κύριον εἶναι παρ' αὐτῇ ἀναλλοίωτόν τε καὶ ἀμετάτρεπτον, καὶ πάσῃ περιστάσει ἀσάλευτον μέχρι τῆς τοῦ παντὸς τοῦδε συστάσεως, κατά μηδένα τρόπο
col. 1005–1006page 10 of 70
PG 127:1005παραχαραττόμενον, ἢ ἀλλοιούμενον, μηδὲ παρακινούμενον δι' ήντιναούν αἰτίαν, ἢ πρόφασιν· μὴ διὰ πλοῦτον, μὴ διὰ πενίαν, μὴ δι' ἀφορίαν ἢ εὐφορίαν, μὴ δι' ἄλλην ἐποιανοῦν εὐλογοφανὴ αἰτίαν, ἢ ἀφορ μήν· ἀλλὰ πάντη τε καὶ πάντως την κοινοβιακὴν φυλάττεσθαι διαγωγὴν καὶ κατάστασιν μέχρι παντὸς ἀπαράθραυστον· κἂν εἰς δύο μοναζουσῶν διάρκειαν περιστῆναι συμβῇ τὴν ὅλην πρόσοδον τῆς μονῆς, καὶ αὐτὰς κοινοῦιακῶς βουλόμεθα ζῇν, καὶ τῷ τῆς διαγωγής ταύτης κανόνι στοιχεῖν. Κἂν μὲν τῶν ἡγουμένων τις ἐναντίον βουληθῇ, τὰς μοναχὰς ἀντι λέγειν· εἰ δ' αἱ μοναχαί, τὴν ἡγουμένην ἀντιπίπτειν εἰ δὲ καὶ σύμπασαι συμφρονήσαιεν, τὴν τῆς μονῆς ἀντιλαμβανομένην τα παρ' ἡμῶν διατεταγμένα διεκδικεῖν. Εἰ δὲ καὶ αὕτη ἐκείναις συναπαχθείη, ἄδειαν ἐκχωρούμεν παντὶ τῷ βουλομένῳ, ὑπὲρ εὐ. σεβοῦς ἀγωνίζεσθαι πράγματος, εἰ μή γε παρὰ τῶν συγγενῶν ἡμῶν τοῦτο γένηται, καὶ δικαστηρίῳ, προσιέναι δι' αὐτὸ τὸ καλὸν, καὶ τὸν ὑπὲρ τούτου μισθὸν, καὶ τὰ παρ' ἡμῶν διατεταγμένα, ζητεῖν ἔχειν τὸ ἐνεργόν· καὶ τὰς πρωταιτίους τῆς τοῦ κοινοβιακῶς τὴν καταλύσεως, ἐξωθεῖν τῆς μονῆς, καὶ μὴ νομίζειν τοῦτο μικρὸν εἶναι κατόρθωμα, ἀλλὰ καὶ πάνυ μέγα καὶ σωτήριον. ΚΕΦΑΛ. Γ'. Περὶ τῶν εἰς ἀντίληψιν τῆς μονῆς τεταγμένων, καὶ περὶ τοῦ κρατεῖν καὶ ὅσα ἐν τῇ διαθήκη μου περὶ τῆς μονῆς διατάξομαι, ἴσα τῷ παρ ρέντι τυπικῷ, δ καὶ ὀφείλει ἔχειν τὸ ἀνα λοίωτον καὶ ἄτρεπτον εσαεί. Ἐπεὶ δὲ τῶν ἀναγκαίων ἦν φροντίσαι τὴν βασι λείαν μου, ὅπως καὶ μετὰ τὴν ἀμφοτέρων ἡμῶν ἀπὸ τῶν ἐνθένδε μετάστασιν, ἡ τῆς κεχαριτωμένης μου Θεοτόκου μονὴ εὐποροίη τῶν ἀντιληψομένων, ἵνα μὴ καὶ τοῖς τὰ ἀλλότρια συλώσι διάρπαγμα γένηται, οἷα μὴ ὑπὸ σκέπην τινὰ καὶ ἀσφάλειαν φρουρουμένη, τοῦτο δὴ καὶ πεποίηκα, καὶ κατὰ λόγον ἀρί στης οικονομίας βούλομαι την περιπόθητόν μου θυ γατέρα, καὶ πορφυρογέννητου μοναχὴν κυρὰν Εὐδο κίαν περιέπειν αὐτὴν, καὶ συγκροτεῖν, καὶ διεκδικεῖν, καὶ ἀποτρέπειν παντοίως τους πειρωμένους αὐτῇ ἐπηρεάζειν· καὶ ὅτε τι ἴσως τῶν ἐν τῷ παρόντι τυπικῷ παραθραύεσθαι κινδυνεύει, κωλύειν, ἅτε μοναχὴν οὖσαν, καὶ μέλλουσαν τῇ τοιαύτῃ μονῇ ἐγκαρτερεῖν. Μετὰ μέντοι τὴν ταύτης πρὸς τὰ ἐκεῖθεν μετά στασιν, ἐκεῖναι εἰς τὴν τῆς μονῆς ἐφορείαν καὶ ἀν τίληψιν καταστήσονται, αἷς ἡ βασιλεία μου τὸ τοιοῦ τον δίκαιον δώσει, ἢ διὰ προσθήκης ἐν τῷ παρόντι τυπικῷ γινομένης, ἢ καὶ διά τινος ἐγγράφου τελευταίας βουλήσεως. Καὶ ὅσα γὰρ ἂν ἐν ταῖς τελευταίαις μου βουλήσεσι διατυπώσωμαι περὶ τῆς μονῆς ταύτης, καὶ πάντων τῶν ὑπ' αὐτὴν, οὕτω βούλομαι κἀκεῖνα κρατεῖν, ὥσπερ ἂν εἰ τῷ παρόντι μου το πικῷ ἐνεγράφησαν· καὶ οὕτω καὶ ταῦτα ἀναλλοίωτα ἐσαεὶ διαμένειν, ὃν τρόπον καὶ τὰ διωρισμένα ἐνταυθοῖ· ἀλλὰ καί τινα τῶν ἐν τούτῳ γραφέντων μοι εἰ βουληθῶ ἀλλοιῶσαι ἐνδιαθήκως, πάντως καὶ τοῦτο

Chapter IVCaput IV

col. 1007–1008page 11 of 70
Caput III
PG 127:1007ἐξέσται μοι, καὶ οὐδεμία διαφορά λογισθήσεται τῷ παρόντι μου τυπικῷ πρὸς τὴν τελευταίαν μου βού λησιν, ὅσον εἰς τὸ ἐπίσης κρατεῖν ἰσχυρῶς πάντα τὰ δι' ἀμφοτέρων ἐπὶ τοῖς τῆς μονῆς τῇ βασιλείᾳ μου δόξαντα· εἰ μή πού τινα τῶν ἐνταυθοί γεγραμμένων, ὡς εἴρηται, σχολὴν ἀπὸ τῆς διαθήκης μου δέ ξονται. Τῇ προφάσει δὲ ταύτῃ οὐκ ὀφείλει τις τῶν αἷς ἀντιλαμβάνεσθαι τῆς μονῆς παρὰ τῆς βασιλείας μου ἐγκεχώρηται, ἐξουσιάζειν τινὸς τῶν ἐν αὐτῇ, οὐ παραχαράττειν τι τῶν ἐν τῷ παρόντι τυπικῷ διωρισμένων, οὐ τὴν ἡγουμένην μεθιστᾷν, οὐ μοναχὰ; κατατάττειν, οὐκ εἰσάγειν, οὐκ ἐξάγειν, οὐκ ἐκλο γισμοῖς τισιν ὑποτιθέναι, ἢ αὐτὴν τὴν ἡγουμένην, ἢ τὸν οἰκονόμον, ή τινα των μοναζουσῶν, ἐφ᾽ οἷς διοικοῦσί τε καὶ προνοοῦνται, οὐ τῶν εἰσοδιαζομένων τε καὶ ἐξοδιαζομένων εἴδησιν ἀπαιτεῖν, ἢ λαμβάνειν τι ἀπὸ τῆς μονῆς τὸ σύνολον ἐπιχειρεῖν, ἢ νοσφίζεσθαι τὸ οἱονοῦν, ἢ διατάττεσθαι ἐπιχειρεῖν. Τὴν γὰρ διοίκησιν τῆς μονῆς, καὶ τῶν ὑπ' αὐτὴν πάν των, ἀπερικλόνητον ανατιθέαμεν αὐτῇ τῇ προεστώσῃ καὶ ταῖς μοναχαῖς, κατὰ τὴν τοῦ τυπικοῦ περίληψιν. Ἐπὶ δὲ τούτῳ μόνῳ τὰς ῥηθείσας ἐφιστῶμεν τῇ μονῇ, ἐπὶ τῷ συγκροτεῖν τε καὶ περιέπειν αὐτὴν τε καὶ τὰ ὑπ' αὐτήν· καὶ σκανδαλιζομένας ἴσως τις μοναχὰς εἰρηνεύειν, καὶ ἀποσοβεῖν τοὺς ἐθέλοντας τοῖς τῆς μονῆς ἐπεμβαίνειν δικαίοις· ἡ παραθραύειν τι τῶν ἐν τῷ παρόντι τυπικῷ διηγορευμένων. Αρ κέσει δὲ αὐταῖς τὸ μνημονεύεσθαι μόνον καθεκάστην ἐν τῇ μονῇ, καὶ μετὰ θάνατον τοῖς ἱεροῖ; διπτύχοι; γράφεσθαι. Τὸ γὰρ παρὸν ἡμῶν τυπικὸν βουλόμεθα ἔχειν τὸ κράτος ἀκλόνητόν τε καὶ ἀπαράτρωτον μέχρι παντός, μὴ προσθήκην τινὰ δεχόμενον, μὴ ἀφαίρεσιν, μὴ μεταποίησιν. Οὐδέποτε γάρ τι τῶν ἐν τούτῳ διηγορευμένων καὶ διαγορευθησομένων παραβαθήσεται, ή τινα τρόπον, ἢ μεταποίησιν δέξεται παρ' αὐτι νοσοῦν, οὐδὲ ἐν μιᾷ καιροῦ ῥοπῇ, κἂν πολλῷ κρείττονα διατάγματα καὶ οἰκονομήματα, εἴτε παρ' αὐτῆς τῆς ἡγουμένης, εἴτε παρὰ τῆς τῆς μονῆς ἀντιλαμβανομένης εἰσάγειτο τῇ μονῇ, ἐξ ὧν προσδοκάται αὐτήν τε, καὶ τὰ ὑπ' αὐτὴν, ἐπίδοσιν μεγίστην λα βεῖν, καὶ κατάστασιν κρείττονα. ΚΕΦΑΛ. Δ'. Περὶ τοῦ πῶς ἂν διάγοιεν ἐν τῇ μονῇ αἱ ἐκ τῶν ἐγγόνων ἡμῶν ἀποκειρόμεναι, καὶ ἐν ταύτῃ παραχωρηθεῖσαι διάγειν, καὶ αἱ ἐκ τῶν περιφανεστέρου βίου καὶ σεμνοῦ προσερχόμενα τῇ τοιαύτῃ μονῇ, καὶ ἀποκειρόμεναι ἐν αὐτῇ. Ἐὰν δέ τις τῶν θυγατέρων τῆς περιποθήτου μου πορφυρογεννήτου κυρᾶ; "Αννης, ἢ τῆς περιποθήτου μου πορφυρογεννήτου κυρᾶς Μαρίας, ἐν τῇ τοιαύτη μονῇ τὴν κοσμικήν τρίχα θελήσειε κείρασθαι, ἢ καὶ ἀπὸ τῶν ἔξω ἀποκαρεῖσα εἰσέλθοι, παραδεκτέα ἔσται. Καὶ εἰ μὲν τῷ αὐτῷ τύπῳ τε καὶ κανόνι ἐμ μένειν βούλοιτο ἔν τε τῇ διαγωγῇ, καὶ διαίτῃ, καὶ κατοικίᾳ, καὶ πάσῃ ἄλλῃ τῶν ἐν ταύτῃ ἀσκουσών καταστάσει, μηδέν τι παρηλλαγμένον, καὶ τῆς τῶν λοιπῶν μοναζουσῶν πολιτείας αλλότριον ἐπιδεικνυ
col. 1009–1010page 12 of 70
PG 127:1009μένη. εὐαπόδεκτος αὐτὴ καὶ Θεῷ καὶ ἐμοὶ, ὑπὲρ τῆς ἀρίστης μεταβολῆς, καὶ δεξιᾶς ἀλλοιώσεως. Εἰ δ᾽ ἐκ τῆς συνήθους ἴσως ἀβροτέρας διαγωγής, εἰς τὴν ἄγαν σκληρὰν μεταπεσεῖν μὴ δύναιτο, τοὺς μὲν λογισμοὺς ἑαυτῆς, καὶ τὰς πράξεις ἀναθήσει καὶ αὕτη τῷ κοινῷ Πατρὶ τῶν μοναζουσῶν, ἐξαγορευομένη αὐτῷ ἐπίσης καὶ ταῖς λοιπαῖς· διαίτῃ δὲ καὶ ψαλμῳδία χρήσεται τῇ κατὰ δύναμιν ἑαυτῆς, ἐν τῷ δοθησομένῳ αὐτῇ κελλίῳ, ήγουν τῇ ὄπισθεν τοῦ μύακος τῆς τραπέζης τῶν μοναζουσῶν ἐχομένως τοῦ περιβόλου αὐτῶν ἀνεγερθείσῃ μικρᾷ τροπικῇ μετὰ τοῦ παρακελλίου, καὶ τῆς χρειώδους ἄλλης ἀκολουθίας τοῦ τοιούτου οικήματος ιδιαζόντως διά γουσα, καὶ ἐστιωμένη ἐπέκεινα τῆς τῶν ἄλλων μοναζουσῶν συνήθους διαίτης, καθὼς ἂν ἤ τε κατάστασις τῆς ἀποκειραμένης ἀπαιτῇ, καὶ ἡ τῆς καθηγουμένης διάκρισις οἰκονομήσῃ. Επ' ἀδείας τε ἔσται αὐτῇ ἔχειν καὶ δύο γυναῖκας τὰς ἐκδουλευούσας αὐτῇ ἐλευθέρας, εἴτε καὶ δούλας, ὀφειλούσας διοικεῖσθαι ἀπὸ τῶν τῆς μονῆς. Ανδράσι μέντοι ἀβάτου ὁρισθέντος εἶναι τοῦ μου ναστηρίου, είπερ ἄρα βούλοιτό τισι συντυχεῖν αὐτὴ τῶν οἰκείων αὐτῆς, εἴτε ἀναγκαία χρεία καλεῖ, οὐκ ἐξέσται αὐτῇ ἐντὸς τῆς μονῆς τούτους εἰσαγαγεῖν ἀλλ' ἐξελεύσεται αὕτη μετὰ καὶ βουλῆς τῆς καθε ηγουμένης εἰς τὸ πρὸς τὸν πυλῶνα ἐξάγον διαβατικὸν, κἀκεῖσε τούτοις συνομιλήσασα, εἰσελεύσεται αὖθις εἰς τὴν μονὴν, ἄβατον αὐτήν, ὡς εἴρηται, ἀνω δράσι διαφυλάττουσα. Εἰ δέ τις τῶν τοιούτων οὐ δύναται τῷ περὶ τῆς ἐξελεύσεως τῆς μονῆς ὁρισθέντι ἐπὶ ταῖς λοιπαῖς μοναζούσαις ἐν τῷ παρόντι ἡμῶν τυπικῷ ἐμμένειν τύπῳ, παραχωρηθήσεται παρὰ τῆς καθηγουμένης, περιστατικοῦ τινος αὐτῇ συμβάντος, ἐξέρχεσθαι τῆς μονῆς μετὰ μιᾶς τῶν γηραιοτέρων καὶ σεμνοτέρων ἀδελφῶν, ἣν ἂν ἡ καθηγουμένη βούλοιτο. Καὶ ἡ μὲν μοναχὴ εὐθὺς ὑποστρέψει· ἐκείνη δὲ θεασαμένη τὸν ἀσθενοῦντα συγγενῆ αὐτῆς δύο εἴτε καὶ τρεῖς ἡμέρας, ὑποστρέψει πρὸς τὴν μονήν. Εἰ δὲ καὶ τὰ ἔσχατα πνεῖ ὁ ἀσθενῶν συγγενὴς αὐτῆς, καρτερήσει ἐκεῖσε μέχρις ἂν ἐκεῖνος τέλει τοῦ βίου χρήσηται. Είχε καὶ ἡ τούτου τελευτή, πρὸς μίαν ἢ καὶ δύο ἡμέρας ἐπεκτείνεται, ἢ καὶ πλεῖον, καὶ ἐκ τότε πρὸς τὴν μονὴν ὑποστρέψει. Ἀλλὰ καὶ εἴ τις ἑτέρα τῶν ἐκ περιφανεστέρου βίου καὶ καταστάσεως σεμνής, βουληθείη ἐν τῇ τοιαύτῇ μονῇ τὴν κοσμικὴν ἀποθέσθαι τρίχα, ἢ καὶ ἀπὸ τῶν ἔξω ἀποκαρεῖσα εἰσέλθοι, παραδεκτέα ἔσται Μύαξ τῆς τραπέζης τῶν μοναζουσῶν, Τροπικῇ. κήσα … τὰς ἐν τῷ πατριαρχείῳ εἰκόνας του μια κροῦ σεκρέτου, διὰ μουσαίου ούσας ἔξεσεν, καὶ τοῦ μεγάλου σεκρέτου τῆς τροπικῆς ἐξ ὑλογραφίας οὔση; κατήνεγκεν. τροπικήν, Διοικεῖσθαι.

Chapter VCaput V

col. 1011–1012page 13 of 70
PG 127:1011καὶ αΰτη. Καὶ εἰ μὲν τῷ αὐτῷ τύπῳ τε καὶ κανόνι ἐμμένειν βούλοιτο, ἔν τε διαγωγῇ καὶ διαίτῃ καὶ κατοικίᾳ, καὶ πάσῃ ἄλλῃ τῶν ἐν ταύτῃ μοναχῶν καταστάσει, εύαπάδεκτος Θεῷ καὶ ἐμοί. Εἰ δ᾽ ἴσως πρὸς τὴν κοινὴν κατοικίαν ἀποκνέοι [απονεύοι?], κατὰ τοῦτο μόνον ἔσται διαλλάττουσα πρὸς τὴν πα σαν διαγωγήν καὶ κατάστασιν τῶν μοναζουσῶν, κατὰ τὸ ἔχειν δηλαδὴ εἰς ἰδίαν κατοικίαν τὴν δηλω θεῖσαν τροπικὴν, ἐχχωρουμένη ἔχειν εἰς ὑπηρεσίαν καὶ μίαν ὑπούργισσαν διοικουμένην ἀπὸ τῶν τῆς μονῆς. Ἐν ἄλλοις δέ τισ: παρὰ τὰ ἐνταῦθα διηγορευμένα περὶ αὐτῶν, ἡ τοῦ κοινοβίου ἀκρίβεια παρά τῆς καθηγουμένης ἐπ' αὐταῖς οὐ παραθεωρηθήσεται. Οὐ γὰρ ἐπὶ καταστροφῇ καὶ ἀταξίᾳ τῆς κοινοβιακής καταστάσεως παραδέχεσθαι ταύτας διωρισάμεθα ἀρκεῖ γὰρ καὶ ἡ ὁρισθεῖσα ἐν αὐταῖς παραλλαγή. Εἰ δ᾽ ἴσως κατά τι τὴν μονὴν παραβλάπτειν ἐξ ἀπασῶν τούτων πειραθείη τις, οἷα πολλὰ τὰ τῆς ἀβουλίας, ή τινας τῶν μοναζουσῶν ἐν τῷ ἰδίῳ καλ λίῳ παραδέχεσθαι, καὶ συνομιλεῖν, ἐπὶ σκανδάλῳ καὶ διασχισμῷ τῆς ὅλης ἀδελφότητος, οὐ δύναται δὲ διορθώσασθαι ταύτην ή καθηγουμένη, ἀνασταλήσεται καὶ ἄκουσα παρὰ τῆς τηνικαῦτα τῆς μονῆς ἀντι λαμβανομένης. ΚΕΦΑΛ. Ε'. Περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μοναζουσῶν. Εσονται μὲν οὖν αἱ μοναχαὶ τῆς κεχαριτωμένης καὶ ὑπεραχράντου Δεσποίνης Θεοτόκου εἰκοσιτέσσαρες τὸν ἀριθμὸν, αἱ τῇ τῆς ἐκκλησίας υπηρεσίᾳ καὶ ψαλμῳδίᾳ, καὶ ταῖς τῆς μονῆς διακονίαις προσανέχειν ὀφείλουσαι διηνεκώς. Εἰ δέ γε τῇ τῆς κεχαριτωμένης Θεοτόκου εὐμενείᾳ, τὰ τῆς ὑπ' αὐτὴν μου νῆς ἐπίδοσιν ἀξιόλογον ἐθενδήποτε λάθοι, ὡς καὶ εἰ; πλειόνων αὐτάρκειαν ἐξαρκοῦντα εὑρίσκεσθαι, ὁ τῶν μοναζουσῶν ὄρος τῷ τριάκοντα περιγραφέσθω ἀριθμῷ, ἢ καὶ μικρόν τι τοῦτον υπερβαινέτω, καὶ ὁριζέσθω μέχρι τῶν τεσσαράκοντα, ὧν πλείους εἶναι τὰς ἐν τῇ μονῇ ἀσκουμένας ἀπαγορεύομεν, τῆς ἡγουμένης τῷ ἀριθμῷ τούτῳ μὴ περιεχομένης, μήτε μὴν τῶν δύο παιδίων (ανατρέφεσθαι γὰρ καὶ δύο παιδία ἐν τῇ μονῇ διοριζόμεθα, καὶ ἀνάγεσθαι, καὶ παιδεύεσθαι, καὶ καταρτίζεσθαι, καὶ ἀποκείρεσθαι ἐν καιρῷ τῷ προσήκοντι, μήτε τῶν ἐξ ὑπουρ Ο γισσῶν, ἃς τυποῦμεν εἶναι ἐν τῇ μονῇ εἰς ὑπηρεσίαν τῆς ἀδελφότητος· ὧν μὴ ἀρκουσῶν, καὶ ἑτέρα μία, εἴτε καὶ δύο παραληφθήσονται. ᾿Αλλὰ καὶ τὴν μέχρι τῶν τεσσαράκοντα τῶν μοναζουσῶν ἐπίδοσιν ἐπιτρέπομεν· εἴ γε τὸν κανόνα καὶ τὸν ὅρον τῆς κοινοβιακής καταστάσεως, ἂν τετυπώ καμεν φυλάττοιεν αἱ μονάζουσαι ἀπαράθραυστον, καὶ οὐ τὸ πλῆθος ἐμποδίζει τὴν τούτων ἀκρίβειαν. Εἰ δέ τις ἀκαταστασίας ἀφορμὴ ἡ αὔξησις τῶν μου ναζουσῶν γένηται, σχολάζειν παντάπασι τὸν ἀριθμὸν τοῦτον διοριζόμεθα. Προηγουμένως γὰρ ἡμῖν φροντὶς τῆς τῶν μοναζουσῶν, καὶ τῆς κοινοβιακής καταστάσ σεως, οὐχὶ πολλὰς εἶναι τὰς μοναζούσας, ἐστιν.
col. 1013–1014page 14 of 70
PG 127:1013ΚΕΦΑΛ. Γ'. Περὶ τοῦ ἐν ἑνὶ οἰκίσκῳ τὰς μοναζούσας πάσας μένειν. Αὗται μὲν οὖν ἅπασαι ἐν ἑνὶ κοιτωνίσκῳ ὀφεί λουσιν ὑπνοῦν, τῷ παρὰ τῆς βασιλείας μου ἐπ' αὐτῷ τούτῳ νεουργηθέντι, καὶ ἀφορισθέντι· πᾶσαι πάσαις κατάδηλοι· ἵνα δὴ τὰς φιλοπόνους μιμῶνται αἱ ρα θυμότεραι, πρὸς παροξυσμὸν ἀρετῆς, καὶ καλῶν ἔργων. Εἰ δὲ τὸ πλῆθος τῶν μοναζουσῶν ὑπερβαίνει τὴν τοῦ οἰκίσκου χώρησιν, μέρος τι τοῦ παρακειμένου οἰκίσκου οἰκήσουσιν αἱ μὴ χωρούμεναι ἐν τῷ ἀφορισθέντι κοιτωνίσκῳ· τὸ δ᾽ ἄλλο μέρος χρήσιμον ἔσται αὐταῖς, ὅτε τοῖς ἐργοχείροις σχολάζουσιν ὑπ' ὄψιν τῆς ἡγουμένης, ἅπερ ἂν αὐτὴ ἐπιτάξειεν ἑκάστῃ τούτων, μιᾶς ἐξ αὐτῶν ἀναγινωσκούσης τι τῶν τῆς θείας Γραφῆς, ὅπερ ἂν δόξῃ τῇ ἡγουμένῃ εἶναι κατάλληλον, καὶ μεθέλκον πρὸς θείαν ἡδονὴν, καὶ τὸν ἐκ τῆς ἐργασίας πόνον ἐκλύον. Οι μέντοι νεουργηθέντες κοιτωνίσκοι παρὰ τῆς βασιλείας μου, καὶ ἀφορισθέντες ταῖς μοναζούσαις εἰς καταμονὴν, καὶ αἱ λοιπαὶ κέλλαι αἱ ἐντὸς τῆς μονῆς πρὸς οἰανδήτινα χρείαν ἀφορισθεῖσαι ταῖς μοναζούσαις, ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ μενούσι σχήματος, καὶ τῆς αὐτῆς καταστάσεως, μήτε διώροφα γινόμενα, μήτε ἀλλοίως μετασχηματιζόμενα. ΚΕΦΑΛ. Ζ. Περὶ τοῦ δωρεὰν ἀποκείρεσθαι τὰς ἀποκείρεσθαι μελλούσας, καὶ πότε ἔσται δεκτὸν τὸ προσ αγόμενον. Δωρεὰν δὲ προσλαμβάνεσθαι καὶ ἀποκείρεσθαι τὰς προσιούσας βουλόμεθα, καὶ τῇ ῥηθείσῃ τῶν ἀδελφῶν καταριθμεῖσθαι ποσότητι, δόσεως ἄνευ τινός· οὔτε γὰρ ἀποταγὴν παρέξει τις, οὔτε συνήθειαν, οὔτε προσένεξιν ἐπιζητηθήσεται [[. ἐπιζηθήσ.]. οὔτε τὸ λεγόμενον τραπεζιατικὸν οὔτ᾽ ἄλλο τι ὁποιῳδήποτε ὀνόματι κατονομαζόμενον. Τὰ τοιαῦτα γὰρ ἀνυποταξίας ἀφορμὴ, ἀντιλογίας τε, καὶ ἀπειθείας, ταῖς παρεχούσαις γίνονται· καὶ οὐκ αὐτοὶ μόνον τὰ μέγιστα καταβλάπτονται ἐντεῦθεν, ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ λοιπῇ ἀδελφότητι κακὸν ὑπόδειγμα γίνονται. Διὰ ταῦτα γοῦν βούλομαί τε καὶ διορίζομαι δω ρεάν, καὶ δόσεω; ἄνευ παντοίας, εἰσδέχεσθαι τῇ μονῇ τὰς ἀποκείρεσθαι μελλούσας, μηδὲν ἐπιζητουμένας τὸ σύνολον. Εἴ τις δὲ ἐξ αὐτῶν οἰκειοθελῶς προσαγαγεῖν βουληθείη τι τῶν ἑαυτῆς, εἴτε ἀκίνη τον τὸ προσαγόμενον, προσδεχθήσεται. Τὸ γὰρ ὡς ἀνάθημα τῇ κεχαριτωμένῃ, καὶ παναχράντῳ Δε σποίνῃ ἡμῶν ἐκ πίστεως προσαγόμενον, καὶ εἰς σύστασιν μὲν τῆς μονῆς, μνήμην δὲ καὶ ψυχῆς ὠφέλειαν τῇ διδούσῃ ἐσόμενον, οὐκ ἀποπέμπεσθαι χρή. Πλήν, μὴ πρόκρισίν τινα διὰ τοῦτο τῶν λοιπῶν ἀδελφῶν ἡ διδούσα ἔχειν ὑπολαμβανέτω, ἀλλ᾽ ἴστω ὡς ἐπίσης ἔσται ταῖς πάσαις, καὶ τῷ τῆς μονῆς Προσένεξιν. ᾤετο προσένεξιν ἀφαίρεσιν, καὶ πρόσθεσιν τὴν μετάθε σεν, προτέναξιν Τραπεζιατικόν.

Chapter VIII, IXCaput VIII, IX

col. 1015–1016page 15 of 70
Caput VI, VII
PG 127:1015τύπῳ πρὸς ἀνάγκης ἕξει ἀκολουθεῖν. "Αν δέ γέ ποτε πειρασθεῖσα ἐκ δαιμόνων, οἷα πολλὰ τὰ τῆς ἀβου λίας, ἐκστῆναι μὲν τῆς μονῆς πειραθῇ, βούλοιτο δὲ καὶ τὸ δεδωρημένον ἀναλαβεῖν, οὐ δοτέον αὐτῇ τοῦτο, κἂν ὅ τι τύχῃ ὅν· τὸ γὰρ ἅπαξ Θεῷ ἀφιερωθέν ἀναφαίρετον, καὶ ὁ ἀφαιρούμενο; ἱερόσυλος. Ὁποῖον δὲ τὸ ἱεροσυλεῖν ἔχει τὸ ἐπιτίμιον πάντες ἴσασι, καν ἡμεῖς μὴ λέγωμεν. Ὥστε ἡ ἂν προσάγῃ τὸ οἰκεῖον ἀκίνητον, ἢ κινητόν, ἀναγινωσκέτω ταῦτα τὰ ῥήματα πρότερον. Καὶ εἴπερ ἐλευθέρω σκοπῷ καὶ θεοφιλεί ποιεῖται τὴν προσαγωγήν, ώς μήτε ἀναληψομένη ὕστερον, μήτε προτίμησίν τινα ἐντεῦθεν τῶν ἄλλων ἀδελφῶν ζητοῦσα, τότε δὴ προσδεχέσθω τὸ δῶρον αὐτῆς, καὶ τῇ Κεχαριτωμένῃ ἀνατεθείσθω, παρ' ἧς καὶ ὁ μισθὸς αὐτῇ τῆς πίστεως ἀποδοθήσεται. ΚΕΦΑΛ. Η'. Περὶ τοῦ παρὰ κοσμικῶν θεοφιλεῖ σκοπῷ ἀφιε ρούμενα τῇ μονῇ τῆς Κεχαριτωμένης, κινητά τε καὶ ἀκίνητα, δεκτέα εἶναι. ᾿Αλλὰ καὶ εἴ τις τῶν κοσμικών, ἢ τῶν παίδων ἡμῶν, ἢ τῶν ἄλλως συγγενῶν, ἢ καὶ πάντη ἀλλο τρίων θεοφιλεί γνώμῃ, καὶ προαιρέσει κινούμενος, κινητὰ ἢ ἀκίνητά τινα τῇ μονῇ ἀφιερῶσαι προέ λοιτο, υπεραποδεχόμεθα μὲν τοῦτον τῆς θεοφιλούς προαιρέσεως, εἰδότες ὅτι καὶ παρὰ Θεοῦ πολλαπλασίονα τὴν μισταποδοσίαν κομίζεται. Βουλόμεθα δὲ τὴν τῶν παρ' αὐτοῦ ἀφιερωθέντων ἀκινήτων πρόσοδον, μὴ εἰς πλεονασμὸν τῆς τῶν μοναχῶν κατακενοῦσθαι διαίτης, ή τινα ἄλλην ἐναλ λαγὴν τῶν παρ' ἡμῶν διατεταγμένων· ἀλλ᾽ εἰς τε προσθήκην μοναχῶν τῷ αὐτῷ κανόνι χρωμένων, εἰς τε διαδόσεις πενήτων, ὡς ἄρα ἐκεῖνος βούλοιτο, καὶ εἰς ἑορτῶν καὶ μνημοσύνων ἀναλώματα. Οὐκ ἐξέ σται γὰρ τοῖς προσάγουσι τῇ ἀφορμῇ τῶν προσαγομένων τύπους τινάς καινίζειν, ἢ διατάγματα εναντία τοῖς ἡμετέροις διατυπώμασιν· ἀλλὰ τὰ μὲν προς ενεχθέντα θεοφιλεῖ σκοπῷ, λήψονται αἱ μονάζουσαι καὶ ὅσα περὶ μνημοσύνων καὶ διαδόσεων διατυπώ σονται οἱ προσάγοντες, ἐνεργήσουσι, πλέον δὲ τού των οὐδὲν, ὡς προείρηται. ΚΕΦΑΛ. Θ'. Περὶ τοῦ πάντα τὰ τῇ μονῇ ἀφοριζόμενα, ἀν εκποίητα εἶναι, κινητά τε καὶ ἀκίνητα. Θέλω δὲ καὶ πάντα τὰ τῇ μονῇ ἀφορισθέντα, ἢ ἀφορισθησόμενα, ἢ ὁπωσοῦν προσγενησόμενα, οὐκ ἀκίνητα μόνον, ἀλλὰ καὶ κινητά, ἀκίνητα μένειν, καὶ ἀνεκποίητα παρ' αὐτῇ, μὴ δωρούμενα, μὴ ἀντ αλλαττόμενα, μὴ πωλούμενα, μὴ ὁπωσδηποτούν ἀποκτώμενα· κἂν διπλάσιον, ἢ τριπλάσιον, ἢ δεκα πλάσιον εἴη τὸ ἀντὶ τοῦ ἐκποιουμένου διδόμενον. Ἱεροσυλία γὰρ ἄντικρυς τὸ ποιῆσαί τι τοιοῦτον, καὶ γενόμενον καταδέξασθαι, καὶ ὁ τοιοῦτόν τι ποιήσας, ἢ ἀναδεχόμενος, κἂν βασιλεὺς εἴη, κἂν πατριάρχης, κἂν ἄρχων, κἂν Ιδιώτης, ἢ ἡ ἡγουμένη τῆς μονῆς, ἢ και τις τῶν ἐν αὐτῇ μοναχῶν, ἐκεῖνος μὲν λόγους ὑφέξει τῷ φοβερῷ καὶ δικαίῳ Κριτῇ τὸ δ' ἐκποιηθὲν ἀκίνητον, ἀποκαθίστασθαι πάλιν τῇ
col. 1017–1018page 16 of 70
PG 127:1017μονῇ διορίζομαι, σπουδῇ τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου, ἐκ τῶν νόμων καὶ τῶν κανόνων τὴν περὶ τούτου φροντίδα ἔχοντος, τῆς τῆς μονῆς ἀντιλαμβανομένης, καὶ τῶν λοιπῶν μοναχῶν ὑπομιμνησκουσῶν, καὶ ἀνακαλουμένων αὐτό· καὶ παντὸς ἑτέρου τοῦ μένου τὴν ἐκδίκησιν σπεύδοντος δι᾿ εὐσέβειαν. ΚΕΦΑΛ. Ι. Περὶ τοῦ πότε κινητὸν τῆς μονῆς ἐκποιεῖσθαι δύναται. Η μὲν οὖν τῶν ἀκινήτων ἐκποίησις οὕτως ἔσται κεκωλυμένη παντάπασι· τῶν δὲ κινητῶν ἐκ μιᾶς καὶ μόνης αἰτίας εὔλογον ἡγεῖται ἡ βασιλεία μου τὴν ἐκποίησιν· ὁπηνίκα τις βλάβη μεγάλη προσγένηται τῇ μονῇ, ἢ τοῖς ὑπ' αὐτὴν κτήμασιν ἐξ ἐπιδρομής ἐθνῶν, ἢ ἐμπρησμοῦ, ἢ σεισμοῦ, ἀποροίη δὲ τὸ μοναστήριον χρημάτων, εἰς ἐπανόρθωσιν τοῦ βλα βέντος. Τηνικαῦτα γὰρ ἐφίημι ἐκποιεῖσθαί τινα τῶν κινητῶν εἰς ἐπανόρθωσιν τῶν ἀκινήτων. Καὶ τότε δὲ, ἵνα πρὸς ἁγίας ἐκκλησίας, καὶ θείους ναούς ἡ ἐκποίησις γίνεται, ὥστε μεἶναι τὰ ἱερὰ πάλιν ἱερὰ, καὶ μὴ κοινωθῆναι τὰ ἅγια. Τὰ γὰρ ἅπαξ ἀφιερωθέντα, μὴ δεῖν κοινοῦσθαι, τοῖς πᾶσι καθέστηκε γνώριμον. Προαιρούμεθα δὲ τὴν τῶν κινητῶν ἐκποίησιν διὰ τὴν τῶν ἀκινήτων ἐπανόρθωσιν, οὐχ ἁπλῶς καὶ ὡς ἔτυχεν, ὡς ἂν οιηθείη τις· ἀλλ' ὅτι πολλῷ μᾶλλον οἶδεν ὠφελεῖν τὴν μονὴν ἡ τῶν ἀκινήτων πρόσοδος καὶ ὅτι ἐκ μὲν τῆς τῶν ἀκινήτων ὠφελείας, δυνατόν ἐστιν ὅτε κινητὰ ἐπικτήσασθαι· τὸ δ' ἐναντίον ἐστὶ δυσχερές. Καὶ ταύτην δὲ τὴν ἐκποίησιν οὐκ ἀνεξετάστως οὕτως συγχωροῦμεν, οὐδ᾽ ἐν παραβύστῳ, οὐδ᾽ ἐν γωνία γίνεσθαι, οὐδὲ μέρει τινὶ τῶν ἐν τῇ μονῇ γινωσκομένην, ἀγνοουμένην δὲ ταῖς λοιπαῖς· ἀλλὰ τῆς προεστώσης, τοῦ οἰκονόμου, τῆς ἐκκλησιαρχίσω σης τῆς σκευοφυλακίσσης, καὶ τῶν λοιπῶν προκρίτων διακονητριῶν, καὶ τῶν ἱερέων τῆς μονῆς ἐπὶ τὸ αὐτὸ συνιόντων, καὶ περὶ τῆς προκειμένης ἐξόδου διαγινωσκόντων, καὶ περὶ τοῦ ἐκποιηθησομέ νου είδους διασκοπουμένων, ἔπειτά τινων μετακαλουμένων εἴδησιν ἐχόντων ἀκριβῆ, τοῦ ἀπεμποληθησο μένου, πρακτικὸν δὲ διατιμήσεως ἐκτιθεμένων, τὸ σὺν τοῖς χαρτίοις τῆς μονῆς ἀποτεθῆναι καὶ διατηρεῖσθαι ὀφείλον, πάντων δὲ τούτων μετὰ εἰδήσεω; τῆς μονῆς ἀντιλαμβανομένης γινομένων. ΚΕΦΑΛ. ΙΑ'. Περὶ τοῦ πῶς δεῖ ἐπιλέγεσθαι, καὶ προχειρίζεσθαι τὴν καθηγουμένην. Περὶ δὲ ἐπιλογῆς καὶ προχειρίσεως ἡγουμένης, ἤδη διαληπτέον· νῦν μὲν γὰρ ἐποίησε καθηγουμένην ἡ βασιλεία μου, ἣν ἐποίησε· καὶ αὖθις εἰ δεήσει ἡγουμένης, ἕως ἂν ζῶ, παρ' ἐμοῦ γενήσεται. Μετὰ δὲ τὴν ἐμὴν μετάστασιν κρατήσει τὰ τῆς παρούσης μου διατάξεως. Διορίζομαι γὰρ, εἰ μὲν προσδόκιμος καὶ προεγνωσμένη ἡ τῆς κατὰ τὴν ἡμέραν ἡγουμένης γένηται τελευτή, προσέρχεσθαι αὐτῇ πᾶσαν τὴν

Chapter X, XICaput X, XI

col. 1019–1020page 17 of 70
PG 127:1019ἀδελφότητα, καὶ κοινῇ γνώμῃ τούτων τε καὶ αὐτῆς, ὡς εἴδησιν ἐχούσης τῆς ἑκάστης τῶν μοναζουσῶν πολιτείας τε καὶ διαγωγῆς, ἐπιλέγεσθαι τρεῖς τὰς βίῳ κεκοσμημένας, καὶ λόγῳ καὶ φρονήσει διαφερούσας, καὶ εἰς προστασίαν ψυχῶν καὶ ἱατρείαν σου φωτέρας τε, καὶ ἐμπειροτέρας τῶν ἄλλων γνωριζομένας καὶ ὁμολογουμένας, εἴτε ἀπὸ τῶν διακονητριών τοιαῦταί τινες εὑρίσκονται, εἴτε καὶ ἀπὸ τῶν νο πῶν μοναχῶν. Εἰ δὲ ἀδοκήτως οὕτως συμβῇ τὴν προεστῶσαν τὴν βίον καταλιπεῖν, περὶ διαδόχου μηδὲν μήτε σκοπή σασαν, μήτε γνωρίσασαν τηνικαῦτα πᾶσαν καθ' ἑαυτὴν συναχθεῖσαν τὴν ἀδελφότητα, ποιεῖσθαι τὴν τῶν τριῶν ἐπιλογήν, παρουσίᾳ καὶ τῆς κατὰ και ροὺς ἀντιλαμβανομένης τῆς μονῆς. Διαστάσεως δὲ & ἀναφυομένης, καὶ φιλονεικίας διεγειρομένης ἐν αὐτ ς περὶ οὗ ἡ παράκλησις, δι' οὗ καὶ ἡ σύστασις τῆς μονῆς, καὶ ἡ τῆς σωτηρίας ὑμῶν ἐλπίς. ταῖς ὅπερ ἀπεύχομαι), περὶ τὴν ἐπιλογὴν, ἡ τῆς μονῆς ἀντιλαμβανομένη λύσει τὴν ἀμφιβολίαν, τὴν κρίσιν προτιμωμένη τοῦ ἀρετῇ καὶ καταστάσει πνευματικῇ ὑπερέχοντος μέρους· μελήσει δὲ αὐτῇ πάντως, τοῦ ἐλευθέρως καὶ ἀπαθῶς ποιεῖσθαι τὴν διάγνωσιν· εἰ μὴ βούλοιτο τὸν πάσης κτίσεως Κρι τὴν καὶ Δεσπότην πλαγίως ἰδεῖν κατ' αὐτῆς φερόμεν νον, διὰ τὸ καὶ αὐτὴν ἴσως πλαγιάσαι (ὅπερ ἀπεύ χομαι), ἐν ἀδίκῳ κρίσει τὸ δίκαιον. Καὶ ταῦτα μὲν περὶ τῆς ἐκλογῆς. Ἡ δὲ τῆς μιᾶς τῶν ἐπιλεγεισῶν πρόκρισίς τε καὶ προχείρισις τοιόνδε τρόπον ἐνεργηθήσεται· Γρα φήσεται παρὰ τοῦ πνευματικοῦ Πατρὸς τῶν μοναζουσῶν ἐν χάρταις ἴσοις τε καὶ ὁμοίοις, τρισί, τάδε Δέσποτα Κύριε ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστέ καρδιογνῶστα, ταῖς πρεσβείαις τῆς παναχράντου Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου τῆς κεχαριτωμένης, ἀνάδειξον ἡμῖν τοῖς ἁμαρτωλαῖς, εἰ ἀξίαν ἔκρινας τοῦ τῆς ἡγουμενείας ἡμῶν ἀξιώματος τὴν ἀδελφὴν ἡμῶν τήνος. Καὶ ἐν τοῖς ἑτέροις χαρτίοις τὰ αὐτὰ πάλιν ῥήματα, τῶν ὀνομάτων μόνων εναλλαττομένων, καὶ σφραγίδι ἐνσημανθέντες οἱ χάρται παρὰ τῆς μονῆς ἀντιλαμβανομένης, ὑπὸ τοῦ ἱερέως ἐπ' ὄψει ταύτης, καὶ τῆς ἀδελφότητος, τῇ ἱερᾷ τραπέζῃ ἐντεθήσονται ἐν ἑσπε ρινῷ τοῦ Σαββάτου· ἢ εἰ φθάσοι τότε ἑορτή τις τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἢ τῆς παναχράντου Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου, ἀγρυπνίας ἐπιτελεσθείσης, καὶ ἱκεσίας όλοψύχου ἐκ συντετριμμένης και δίας πρὸς Θεὸν γενομένης παρ' ὑμῶν, τιμιώταταί μοι μητέρες, ὡς ἀναγκαίου τοῦ πράγματος ὄντος ὥσπερ (8 μὴ γένοιτο!) καὶ ἡ κατάλυσις. Δι᾿ οὗ Καὶ τῇ ἐπαύριον, τῆς θείας λειτουργίας τελεσθείσης, μετὰ τὴν συμπλήρωσιν ταύτης, ἔτι τοῦ ἱερέως τὴν ἱερατικὴν ἐνδεδυμένου στολὴν, τρισάγιον γενή σεται παρ' ὑμῶν, καὶ τροπάρια ταῦτα ψαλθήσονται" Ἐλέησον ἡμᾶς, Κύριε. Δόξα. Κύριε, ἐπίβλεψον ἐξ οὐρανοῦ, καὶ ἴδε. Καὶ νοῦν. Μονογενές ὁμοούσια. Η Καὶ ὁ ἱερεὺς ἐκτενή αἴτησιν ποιήσεται, ἀναφωνήσας μετὰ τὰς ἄλλας αιτήσεις καὶ τὸ, «Ἔτι δεόμεθα ὑπὲρ τοῦ ἀποκαλύψαι ἡμῖν Κύριον τὸν Θεὸν ἡμῶν τὴν ἀξίαν τῆς προστασίας ἡμῶν.» Καὶ ὑμεῖς ἐπισ φωνήσεσθε τὸν Κύριε, ἐλέησον λ, καὶ γονυκλισίας
col. 1021–1022page 18 of 70
PG 127:1021ποιήσετε ιε, τοῦτο καὶ ὑμεῖς ἐν τῇ πρὸς θεὸν ἀνα-; μητέρα σεβάσεσθε, καὶ διάθεσιν καὶ ὑπακοὴν πρὸς τάσει τῶν χειρῶν ὑμῶν ἐπιφωνοῦσαι ἑαυταῖς·. Ο Θεὸς ὁ καρδιογνώστης, ἀνάδειξον ἡμῖν ταῖς ἁμαρ τωλαῖς τὴν ἀξίαν τῆς προστασίας ἡμῶν.» Καὶ μετὰ ταύτας τάς γονυκλισίας, ὁ ἱερεὺς τρεῖς αὐτὸς γουν κλισίας ἔμπροσθεν τῆς ἁγίας τραπέζης βαλών μέχρι γῆς, ἔτι τὴν ἱερατικὴν στολὴν ἐνδεδυμένος, καὶ τὸ αὐτὸ πρόσρημα κἀκεῖνος ἐπιλέγων, ἕνα τῶν τριῶν ἀναλήψεται χάρτην οὗ δεδομένου παρ' αὐτοῦ τοῦ ἱερέως, ἐνώπιον πάσης τῆς ἀδελφότητος, πρὸς τὴν οἰκείαν σφραγίδα αὐτῷ ἐπιθεῖσαν· ἐπιγνώσεται μὲν αὕτη τὸ ἑαυτῆς ἐκσφράγισμα, ἀνοιγήσεται δὲ πάν των ὁρώντων ὁ χάρτης, καὶ ἧς τὸ ὄνομα ἐν ἐκείνῳ ἐγγεγραμμένον φανῇ, του τυπικοῦ ἡμῶν καὶ τῆς βακτηρίας ἐν τῷ πρὸ τοῦ ἁγίου θυσιαστηρίου τύπῳ κειμένων, τρεῖς γονυκλισίας ποιήσασα, λήψεται ταύβ τα, ἀποσκοπούσα καὶ ἐν ἑαυτῇ ἀναλογιζομένη ὅθεν. ταῦτα λαμβάνει, καὶ τίνι ὑπισχνείται φυλάττειν αὐτὰ, καὶ ὅτι ἄγγελοι τὴν αὐτῆς ὑπόσχεσιν ἀπογράφονται, οἵτινες μέλλουσιν αὐτὴν εἰς τὸ φοβερὸν ἐκεῖνο εἰσαγαγεῖν δικαστήριον, λόγους τῆς ἐκπληρώσεως τῶν ὑποσχέσεων ἀποδώσουσαν. Εἶτα στήσεται εἰς τὴν ἀποκεκληρωμένον τῇ ἡγουμένῃ τόπον, καὶ πᾶσαι αὐτῇ τὸν θεῖον προσάξουσιν ἀσπασμὸν, μετά δὲ τὸν ἀσπασμὸν δόξα τῷ Θεῷ ἀναπεμφθήσεται, καὶ ἡ ἀπόλυσις ἔψεται τῇ συνήθει τοῦ ἱερέως εὐχῇ. Αὕτη δὲ ὑμῶν ἔσται εἰς τὸ ἑξῆς προεστῶσα, ἣν καὶ ὡς αὐτὴν ἕξετε, ὡς θεοχειροτόνητον. Εὐκταῖον οὖν ἐστί μοι πάντοτε ἐν ὑμῖν εἶναι αὐτ ταῖς εὐπορίαν τῶν ἀξίων τῆς προστασίας, καὶ μηδέ ποτε τὰς πρὸς τοῦτο τὸ πρᾶγμα προσφυείς μονα ζούσας ἐπιλιπεῖν ἐν τῇ εὐαγεστάτῃ μονῇ, ταύτῃ τῆς κεχαριτωμένης, ἀλλ᾽ ὁσάκις ἂν γένηται χρεία προ χειρίσεως ἡγουμένης, ἐξ αὐτῶν τῶν ἐν ταύτῃ ἀσκουμένων μοναχῶν ἐξεῖναι γίνεσθαι τὴν ἐπιλογὴν, ἅτε καὶ θεμέλιον ἄριστον σὺν Θεῷ τῆς μοναχικῆς καὶ κοινοβιακῆς διαγωγής καταβεβλημένων, καὶ κατάλληλον τῷ θεμελίῳ τὴν τῆς ἐναρέτου πολιτείας ποιουμένων οἰκοδομήν. Εἰ δὲ καὶ τριῶν τοιούτων μοναζουσῶν οὐκ ἔστιν εὐπορία ἐν τῇ μονῇ, ἀλλὰ δύο μό ναι εὑρίσκονται ἄξιαι τῆς τοιαύτης προστασίας, καὶ αὖναι ἀρκέσουσι, καὶ μόνων τῶν δύο τούτων ἀπο γραφομένων, τὰ ἑξῆς, ὡς εἴρηται, προχωρήσουσιν. Εἰ δ' ὅπερ ἀπεύχεται ἡ βασιλεία μου, μία ἀξία τῆς προστασίας ταύτης φαίνεται ὑπάρχειν ἐν τῇ μονῇ, τότε ἡ κατὰ καιροὺς τῆς μονῆς ἀντιλαμβανομένη εὑρήσει δευτέραν μοναχὴν ἐξ ἑτέρου μοναστηρίου εὐλαβή, καὶ δόκιμον εἰς ἡγουμενείαν· καὶ οὕτω πάλιν τῶν δύο τούτων ἀπογραφομένων, τῆς τε οὔσης ἐν τῇ μονῇ, καὶ τῆς ἔξωθεν εἰσαγομένης, ὡς εἴρηται, τηρηθήσονται τὰ τῆς ἀκολουθίας, ὡς γέγραπται, καὶ οὕτως ἡ ἐκείνῃ δοκοῦσα, καὶ ἀναδεικνυμένη αξία εἰς ἡγουμενείαν προχειρισθήσεται. ΚΕΦΑΛ. ΙΒ' Περὶ τοῦ χωρὶς πάθους γίνεσθαι τὴν ἐπιλογὴν τῆς ἡγουμένης, καὶ προχείρισιν, καὶ τῶν διὰ κονητριών. Εεν άλλα παρακαλοῦμεν, τιμιώταται ἡμῶν μητέ ρες, τῆς ἐκλογῆς τῶν ἡγουμένων παρ' ὑμῶν ὀφει

Chapter XIICaput XII

col. 1023–1024page 19 of 70
PG 127:1023λούσης γίνεσθαι, καὶ τῆς τῶν λοιπῶν διακονητριών προκρίσεως παρὰ τῆς καθηγουμένης γινομένης, ἀπὸ έστω ἔρις, ἀπέστω φθόνος, ἀπέστω ματαία προσπαθείᾳ, καὶ χάρις ἀλόγιστος· κρίσει δέ τοι ὀρθῇ, καὶ στοχασμῷ ἀκριβεῖ, καὶ ἀληθείᾳ, ὡς ἐφορῶντος τοῦ τα πάντα βλέποντος ὀφθαλμοῦ, παρ' ὑμῶν ἡ κρίσις τε καὶ δοκιμασία γινέσθω. Μὴ χωρήσητε τοίνυν εἰς διαμάχας καὶ ἀμφιγνωμοσύνας προκρίνουσαι· ἀλλ' ἐν ἐμογνωμοσύνῃ, καὶ εἰρήνῃ, καὶ ἀγάπῃ τὴν ἐκλελεγμένην ἐκλέγοισθε. Οὐδεμία δὲ ἔσται, τῆς ἐκλογῆς καὶ προκρίσεως γινομένης, ἡ πρὸς τὸ ἡγουμενεύειν, ἢ ἑτέραν τινα διακονίαν μετέρχεσθαι ἀναξίως ἐπιπηδῶσα, χρόνους τυχόν προβαλλομένη, ἢ ἐνέργειαν, ἢ εὐγένειαν, η η προσαγωγήν κτημάτων τινῶν, ἡ χρημάτων· ἀλλο ἐκείνη ἔσται προτιμητέα ἐν ὑμῖν, ἥτις ἂν εἴη τοιαύτη, εἴαν ὁ λόγος ἀνωτέρω ὑπέγραψε· κἂν ἐκ νέου τύχῃ ἀποκαρεῖσα, κἂν ἐξ ἰδιωτικῆς τύχης τῇ μονῇ προσελήλυθε. Πᾶσαν οὖν εὔνοιαν, πᾶσαν ὑποταγήν, πᾶσαν εὐ πείθειαν τῇ ἡγουμένῃ ὑμῶν ἀποσώζοιτε, καθάπερ τινὰ τῶν θείων Πατέρων είρηται λέγοντι·. Εἰ γὰρ ὑπὲρ ἡμῶν λόγον ἀποδοῦναι μέλλουσιν οἱ ἡμῶν ἐπιμελόμενοι, πῶς οὐχὶ κατὰ πάντα τούτοις ὑποταγή. σόμεθα, καὶ ὡς κεφαλῇ τὰ λοιπὰ μέρη του σώματος ὑπακούσομέν τε καὶ ἐξυπηρετήσομεν; καθώς φησε καὶ ὁ θεῖος ἀπόστολος·. Πείθεσθε τοῖς ἡγουμένοις ὑμῶν, καὶ ὑπείκετε· αὐτοὶ γὰρ ἀγρυπνοῦσιν ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ὑμῶν, ὡς λόγον ἀποδώσοντες.» ᾿Αλλὰ καὶ πρὸς ἀλλήλας ἀγάπην, εἰρήνην, ὁμό νοιαν φυλάττουσαι εἴητέ μοι, ἀλλήλων ὑπερκαιόμε ναι, ἀλλήλας ὑποστηρίζουσαι, νουθετοῦσαι, παρα καλοῦσαι, ἀνεχόμεναι· πᾶν εἴ τι χρηστόν, εἴ τι σω τήριον, εἴ τις ἀρετὴ, καὶ εἴ τις ἔπαινος, σπεύδουσα εἰς δύναμιν κατορθοῦν· φησὶ γὰρ καὶ ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός· «Ταῦτα ἐντέλλομαι ὑμῖν, ἵνα ἀγα πᾶτε ἀλλήλους, καθώς κἀγὼ ὑμᾶς ἠγάπησα· ν και, Ἐν τούτῳ γνώσονται πάντες ὅτι ἐμοὶ μαθηταί ἐστε, ἐὰν ἀγαπᾶτε ἀλλήλους.» Καὶ σὺ δὲ, ὦ μῆτερ πνευματικὴ τῆς ἱερᾶς ταύτης ποίμνης, καὶ ὁδηγέ, μετρία ἔσο ταῖς ἀδελφαῖς κηδε μονική, καὶ τὸ ὅλον μητρικὴν αὐταῖς ἀποσώζουσα τὴν εὔνοιαν. Ναὶ παρακαλοῦμεν, πατῶν κήδου, καὶ πασῶν ἀντέχου, νουθετοῦσα, παραινοῦσα, διδάσκουσα, παρακαλοῦσα, νοσούσας ὑγιάζουσα, ἀσθενούσας ὑποστηρίζουσα, ὀλιγοψυχούσας παραμυθουμένη, ἁμαρτανούσας ἐπιστρέφουσα· καὶ καθώς φησιν ὁ ἅγιος Βασίλειος λέγων·. Αὐτὸς ὁ καθηγούμενος, ὡς πατὴρ παίδων γνησίων ἐπιμελόμενος, ἐπισκέψεται τὴν καθ' ἑνὸς ἑκάστου χρείαν, καὶ τὴν ἁρμόζουσαν εἰσάξει κατὰ τὸ δυνατὸν θεραπείαν, καὶ ἐπιμέλειαν, καὶ τὸ κατ' ἀλήθειαν ἀσθενοῦν μέλος, εἴτε σωματικῶς, εἴτε ψυχικῶς, μετὰ ἀγάπης καὶ τῆς πνευματικῆς εὐνοίας διαβαστάσει.» ΚΕΦΑΛ. ΙΓ'. Περὶ μετακινήσεως τῆς μὴ ὡς δεῖ ἡγουμενευούσης. Καὶ ταῦτα μὲν οὕτως. Τὰ δὲ ἐξῆς ῥηθῆναι μέλο

Chapter XIIICaput XIII

col. 1025–1026page 20 of 70
PG 127:1025λοντα περὶ τῆς μετὰ τὴν ἡμῶν παρέλευσιν ἡγου μενευούσης, καὶ τῶν μετ' ἐκείνην ἡγουμενευουσῶν, οὐκ ἐβουλόμην γραφῇ παραδοῦναι· οὐδὲ γὰρ ἔδει τὴν ἅπαξ εἰς τοῦτο κεκριμένην, τῆς τοιαύτης στάσεώς τε καὶ τάξεως μεθιστάν. Αλλ' ἦν μὲν ἀρεστὴν τοῦτο, καὶ ἀποδεκτέον, εἴπερ ἡ φύσις ἡμῶν ἄτρεπτός τε καὶ ἀναλλοίωτος ἦν· ἐπεὶ δὲ τοῦτο οὐκ ἔστι (τροπό μεθα γὰρ αὖθις, καὶ ἀλλοιούμεθα, οἷα τὰ ἀνθρώπινα, καὶ τιμῆς ἀξιούμενοι, πρὸς τὴν τῶν καλῶν ἐργα σίαν μᾶλλον χαυνούμεθα, εᾳθυμίᾳ εἴκοντες τὰ πολλὰ, ὡς φιλούσης τῆς ἀρχῆς τοὺς εἰς αὐτὴν ἀνηγμένους ὑποχαυνοῦν, ὁπότε πλείω τὸν ἀγῶνα καὶ τὴν προσοχὴν ἐπιδείκνυσθαι ἔδει), διὰ ταῦτα καὶ γραφῇ παραδοτέον τὸ πρᾶγμα, καὶ κολαστέον εἰς δύναμιν. Εἰ μὲν οὖν ἄτρεπτος μένοι ή καθηγουμένη, τῆς ἀρετῆς ἐπιεικῶς ἀντεχομένη, δι᾿ ἣν καὶ ταύτης ἠξιώθη τῆς τάξεως, ἀμετακίνητος ἔσται τῆς ἀρχῆς ταύ της καὶ ἀδιάπτωτος· εἰ δὲ ἀδόκιμόν τε καὶ ἀσύμφορον ὁ χρόνος αὐτὴν ἀπελέγξει, ὡς, εἴτε τῆς προ στασίας τῶν ἀδελφῶν ἀμελῶν τε καὶ καταφρονητικῶς ἐχομένην, εἴτε τοῖς ἑαυτῆς συγγενέσι χαριζομένην, εἴτε τι τῶν τῆς μονῆς, ἢ αὐτὴν νοσφιζομένην, ἢ ἑτέρῳ τινὶ ὑποτιθεῖσαν καὶ καταπροδιδοῦσαν, εἴτε τι τῶν τοῦ τυπικοῦ διαταγμάτων παραθραύουσαν ὅλως, και τοῖς ἑαυτῆς στοιχούσαν θελήμασι, καὶ διὰ ταῦτα πρὸς κυβέρνησιν ψυχῶν ἀνεπιτήδειον ἐλεγχομένην εἰ μὲν οὕτως κακῶς ζῶσα ἑαυτῆς ποτε γένοιτο, καὶ τῶν κακῶν ἀπόσχοιτο, τῆς τε πρὸς τὰ κρείττω καὶ σωτηριώδη φερούσης ἅπτοιτο· ἔστω καὶ ἡγουμενου. τω. Εἰ δὲ αὐτὴ μένοι μὴ τῶν κακῶν ἀποσχομένη, εἰ μὴ καὶ μᾶλλον αὐτοῖς ἐπεκτεινομένη· ἐκείνην μὲν τὴν ἀδόκιμον μετατίθεσθαι τῆς προστασίας ὑμῶν, παρὰ τῆς μονῆς ἀντιλαμβανομένης διοριζόμεθα, ἐκλογὴν δὲ πάλιν, καὶ ψῆφον ἑτέραν γίνεσθαι, καὶ προχείρισιν ἑτέρας ἡγουμένης, κατὰ τὰ ἀνωτέρω διατεταγμένα. Ἡ δὲ ἀποβληθεῖσα τῆς ἡγουμενείας, εἰ μὲν διὰ γῆρας, ἢ καὶ ἀφέλειαν ταύτης μετακινηθείη, καὶ βούλοιτο αὖθις καθῆσθαι, καὶ προσμένειν ἐν τῇ μονῇ, ὡς μία τῶν ἀδελφῶν, καὶ τῇ προεστώσῃ ἐφ᾽ ἅπασιν ὑποτάσσεσθαι, μὴ κατά τι λυμαινομένη τῇ τῆς μου νῆς εὐταξίς, μηδὲ ταράττουσα, ἢ ταραττομένη, ἔστω καὶ οὕτως ἐν αὐτῇ. 'Η δὲ ὡς πρὸς λύμην τῆς μονῆς συστάσεως γεγονέναι καταφανεῖσα, καὶ τῆς τάξεως ταύτης καὶ καταστάσεως, καὶ πρὸς ἀθέτησιν τῶν ἐν τῷ παρόντι τυπικῷ τῆς βασιλείας μου δια τεταγμένων, ἐκδιώκεσθαι παντελῶς, ἵνα μὴ σκανδάλου αἰτία καὶ ταῖς λοιπαῖς γένηται. ΚΕΦΑΛ. ΙΔ'. Περὶ τοῦ οἰκονόμον δεῖν εἶναι ἐν τῇ μονῇ, εὐνοῦχον καὶ σεμνοῦ βίου. Καὶ οἰκονόμον δὲ διορίζεται ἡ βασιλεία μου είναι ἐν τῇ μονῇ, διοικοῦντα τὰ ταύτῃ ἀνήκοντα κατ' ἐπι τροπὴν τῆς ἡγουμένης, καὶ τὰ ἐν τούτοις οἰκονομούμενον κατὰ τὴν ἐκείνης βούλησιν. Καὶ νῦν μέν ἐστιν ὁ ὤν, παρὰ τῆς βασιλείας μου γεγονώς, κἂν ἑτέρου δεήσῃ, παρὰ τῆς βασιλείας μου ἕτερος εἰσαχθήσεται. Ἐπὰν δὲ τῶν τῇ δε μεταστῶ, παρὰ τῆς ἡγουμένης γενήσεται, εἴτε ἐκ τῶν ἱερουργούντων ἐν τῇ μονῇ,

Chapter XIVCaput XIV

col. 1027–1028page 21 of 70
PG 127:1027εἴ τις τούτων ένεργή; ἔσται, καὶ τοῦ οἰκονομεῖν ἄξιο; δηλονότι· εἴτε καὶ ἔξωθεν δοκιμαζόμενος, καὶ προ χειριζόμενος, κατὰ τόνδε τὸν τρόπον· Μετὰ τὴν ἐξ Ερεύνης τούτου ἐπιλογῆν, καὶ τὴν τῶν ποιητέων εξ δησιν αὐτοῦ, ἐμφανισθεὶς καὶ τῇ τὴν ἐπιτήρησιν τῆς μονῆς ἐχούσῃ, ὡς ἂν γνωρίζοιτο παρ' αὐτῆς· εἰσελθὼν εἰς τὸν ναὸν τῆς μονῆς, καὶ μικρὸν ἐπιμείνας, τρισαγίου γενομένου παρὰ τῶν ἀδελφῶν, πεσών προσ κυνήσει τάς τε ἄλλας τῶν ἁγίων θείας εἰκόνας, καὶ τὴν σεπτὴν καὶ πανίερον τῆς κεχαριτωμένης θεοτόκου. Εἶτα ἀσπασάμενος, εὐξαμένου τοῦ ἱερέως τὴν τῆς ἀπολύσεως εὐχὴν, ἐξελεύσεται τοῦ ναοῦ, καὶ ἔσται τὸ ἀπὸ τοῦδε οἰκονόμος, καὶ φροντιεῖ τῶν τῆς μονῆς, μεταγεγραμμένον ιδία λαμβάνων καὶ τὸ πολ ρὸν κεφάλαιον τὰ περὶ αὐτοῦ δηλοῦν. Εσται καὶ αὐτῷ ἔργον περισπούδαστον, ἡ τῶν υποκειμένων τῇ μονῇ ἀκινήτων πάντων, τῶν ἐκτός τε καὶ ἐντὸς τῆς μεγαλοπόλεως ἐπιτήρησις, καὶ τῶν προνοητῶν, καὶ οἱ τῶν οἰκολόγων λογαριασμοί, ἡ ανακεράμωσις τῆς μονῆς, καὶ τῶν ὑπ' αὐτὴν μετ' ἐπιμελείας ἁρμοζούσης γινομένη κατ' ἔτος, ἡ τῶν ἴσως γινομένων ἐν τῇ μονῇ συμπτωμάτων ἀνόρθωσις, διὰ προστάξεως τῆς καθηγουμένης, ἀγωνίζεσθαι πρὸς τοῦτο, καὶ ἐπιμελεῖσθαι ὀφείλοντι· πρὸς τούτοις ἡ φροντὶς τῶν, ἐξ εὐλόγων ἐπιδόσεων, εἰσ όδων, καὶ τοῦ πάντα τὰ ἐν τοῖς κτήμασι, καὶ τοῖς οἰκήμασιν οἰκονομεῖσθαι πρὸς τὸ λυσιτελέστερον, καὶ μὴ συγχωρεῖσθαι τοὺς κατὰ καιρὸν προνοουμένους τῶν τοιούτων, ἢ ἀμελῶς διακείσθαι περὶ τὴν ἀντί ληψιν τούτων, καὶ πρὸς τὸ κρεῖττον ἐπίδοσιν· ἡ νοσφίζεσθαί τινας τῶν εἰσόδων, καὶ ἴδιον κέρδος τις θέναι. ᾿Αλλὰ καὶ ἐπιμελῶς τὴν πρόνοιαν τούτων ποιείσθαι, καὶ τὰς εἰσόδους ἀκαινοτομήτους προς ἀγειν τῇ μονῇ, καὶ τὰ μὲν γενήματα, καὶ τὰ λοιπά εἴδη, κατὰ τὴν ἐπιτήδειον καιρὸν ἀποστέλλεσθαι, τῶν διακομίζειν ταῦτα ὀφειλόντων πλοίων εγκαίρως ἀπο στελλομένων, τὰ δὲ λογάρια εἰσκομίζεσθαι τῇ μονῇ, καὶ παρουσίᾳ τοῦ οἰκονόμου ταῦτα παραδίδοσθαι τῇ καθηγουμένῃ, καὶ τῇ δοχειαρίᾳ, δι' ἀποδείξεως αὐτ τῶν σημειουμένης παρ' αὐτῶν, εἶτα καὶ καταστρων νυομένης εἰς τὴν εἰσοδοέξοδον τοῦ δοχείων. Εἰ δ᾽ ἴσως ὁ οἰκονόμος ἀποδημεῖ ἐν τοῖς ἔξω διάγων, παρουσίᾳ τοῦ παροικονόμου, τὴν τῶν εἰσιδιαζομένων λογαρίων παράδοσιν γίνεσθαι πρὸς αὐτά;. Εἰ δὲ καὶ ὁ παροικονόμος ἐν τοῖς ἔξω ἀποδημεῖ, καὶ μέναις τῇ τε καθηγουμένῃ καὶ τῇ δοχειαρίᾳ, ταῦτα εἰσκομίζεσθαι, καὶ παρ' αὐτῶν, ὡς εἴρηται, τὰς ἀποδείξεις γίνεσθαι. Ακρίβειαν δὲ ποιεῖσθαι τὴν οἰκονόμον, ὥστε τοὺς τῶν προνοητῶν λογαριασμούς ποιεῖν κατὰ τὸν καιρὸν τὸν προσήκοντα, καὶ μὴ ὑπερτίθεσθαι τούτους, ἀλλὰ μᾶλλον διέρχεσθαι ἀπανταχοῦ τῶν κτημάτων, καὶ ἐφορᾷν αὐτούς τε τοὺς προνοητάς, καὶ τὰ κτήματα, καὶ σπουδάζειν ἔρχεσθαι ταῦτα εἰς ἐπίδοσιν, ἐπισ σκέπτεσθαι δὲ καὶ τὰ διὰ πόλεως τῇ μονῇ διαφέρον τα, ὡς ἐνδέχεται, κἀντεῦθεν ἐξ ἔργων αὐτῶν, παρα ιστῶν τὸ τῆς οἰκονομίας αὐτοῦ ἔργον, καὶ τοὺς παρ' Καταστρωννύειν,
col. 1029–1030page 22 of 70
PG 127:1029αὐτοῦ γινομένους ετησίως λογαριασμούς τῶν προνο ητῶν, καὶ τῶν οἰκολόγων εἰσκομίζειν τῇ μονῇ, καὶ παραδιδόναι τῇ καθηγουμένῃ καθ᾿ ἕκαστον ἔτος, ως ἂν ἐπιτηρῶνται παρ' αὐτῆς, καὶ οὕτω γίνηται ἡ τῶν προνοητῶν ἀθώωσις παρ' αὐτῆς. Εἰ δὲ πολλάκις τῶν κατὰ καιροὺς οἰκονόμων τις εὑρεθείη μὴ ταῦτα οὕτω διαπραττόμενος κατὰ τὴν ἀνωτέρω περίληψιν, μεταστήσεται τῆς οἰκονομίας, κοινουμένης τὸν περὶ τούτου λόγον τῆς καθηγουμέ. νης, μετὰ καὶ τῆς ἀντιλαμβανομένης τῆς μονῆς, γενήσεται ἕτερος ἀξιόλογος. Συνοπτικῶς δὲ τοῦτο διορίζεται ἡ βασιλεία μου, για πάντα μετ' ειδήσεως καὶ βουλῆς τῆς καθηγουμένης οικονομῶνται παρὰ τοῦ κατὰ τὴν ἡμέραν οι κονόμου. Εσται δὲ σὺν αὐτῷ καὶ παροικονόμος, ὁ εἷς τῶν ἐν τῇ μονῇ ἀφωρισμένων ἱερέων, καθώς εἰ ρήσεται· ἔργον ἔχων καὶ αὐτὸς, τὸ πάντα τὰ εἶσο διαζόμενα ἐν τῇ μονῇ λογάρια, γενήματα, καὶ λοιπά είδη προσγράφεσθαι, καὶ ἔχειν εἴδησιν τούτων. "Οτε δὲ ἴσως καὶ οἰκονόμος μὴ πάρεστι, μετὰ προστάξεως τῆς καθηγουμένης ἐνεργῶν ἔσται τὰ παρ' αὐτῆς ἐπι ταττόμενα. ΚΕΦΑΛ. ΙΕ'. Περὶ τῶν ἱερέων. Καὶ ἱερέας εἶναι δεῖ περὶ τὴν μονὴν δύο, μονα χούς, εὐνούχους, τὸ ἀἰδέσιμον ἀπὸ τῆς πολιτείας ἔχοντας, ἐπιεικείς, συνεσταλμένους, εἰδότας ὑπαναγινώσκειν καλῶς τὰ ἱερὰ τῆς θείας Γραφῆς λόγια. Απορία δὲ τούτων, καὶ μὴ μοναχούς, ευνούχους δὲ, μεμαρτυρημένους ἐπ' ἀρετῇ καὶ θεοσεβείᾳ, ὡς ἂν ταῖς αὐτῶν ἱεραῖς εὐλογίαις, καὶ εὐπροσδέκτοις εὐσ χαῖς, ἡ ἀδελφότης βοηθουμένη πρὸς τὴν τῆς ἀρετῆς ἐργασίαν, εὐάρεστον ᾠδὴν εἰς ὦτα Κυρίου Σαβαώθ ἀναπέμποιεν· ὁ δὲ τὰς ὑπὲρ ἡμῶν ἱκεσίας αὐτῶν προσιέμενος εὐμενῶς, ἀφήσει ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἐν καιρῷ κρίσεως. ᾿Απὸ δὲ τῶν τοιούτων δύο ἱερέων, ὁ εἷς ἔσται καὶ παροικονόμος, ὡς ἐν τῷ τοῦ οἰκονόμου κεφαλαίω περιείληπται πλατύτερον. Οπηνίκα δὲ ὁ οἰκονόμος, εἴτε ὡς ἀδόκιμος τυχών παρασταλῇ, εἴτε τοῦ βίου μεταστῇ, ὁ παροικονόμος ἄξιος ων τοῦ οἰκονομεῖν, ἵνα ἀποκαθισταται οἰκονόμος· ἀντ᾽ ἐκείνου δὲ, εἰσάγηται εὐθὺς ἕτερος, οἷον ὁ λόγος ἄνωθεν παρ έστησεν. ΚΕΦΑΛ. ΙΓ'. Περὶ τοῦ πάσας τὰς μοναζούσας ὑφ᾽ ἕνα εἶναι πνευματικὸν Πατέρα. Βούλομαι δὲ πάσας τὰς μοναζούσας ἐνὶ πνευματικῷ Πατρὶ τοὺς ἑαυτῶν λογισμοὺς ἀναφέρειν, καὶ μάλιστα εὐνούχῳ, ἀρετῇ διαλάμποντι, καὶ πολλὴν ἔκ τε τοῦ χρόνου καὶ τῆς ἀσκήσεως συναγαγόντι τὴν πεῖραν τῆς τῶν λογισμῶν ἀναδοχῆς, ἱκανῷ ψυχαῖς ἐξομολογουμέναις κατάλληλα προσφέρειν τὰ φάρ μακα. ΚΕΦΑΛ. ΙΖ'. Περὶ τοῦ πῶς οἱ παραβάλλοντες ὀφείλουσιν ἐνα τυγχάνειν ταῖς μοναχαῖς, καὶ τίνες, καὶ πότε. Εἰ καὶ πολλαχοῦ τῶν ἀσκητικῶν παραγγελμάτων διηγόρευται τοῖς Πατράσι, συγγένειαν μοναχοῖς

Chapter XV-XVIICaput XV - XVII

col. 1031–1032page 23 of 70
PG 127:1031μηδεμίαν εἶναι ἐπὶ γῆς· ἀλλὰ διὰ τὴν ἀνθρωπίνην ἀσθένειαν κελεύομεν, ἵνα εἴπερ παραβάλλῃ τῇ μονῇ γυνή, μήτηρ τυχόν μοναζούσης, ἢ ἀδελφή, η νύμφη ἐπ' ἀδελφῷ, εἰσελεύσεται εἰς τὸ μοναστήριον, τῆς ἡγουμένης ἐπιτρεπούσης, καὶ συνεστιαθεῖσα ταῖς μοναχαῖς τὴν παρατεθεῖσαν τροφήν, ὑποχωρήσῃ πρὸς ἑσπέραν, εἴπερ ὑγιαίνουσαν ἰδεῖν συγγενῆ παρεγένετο· καὶ τοῦτο δράσει ἅπαξ ἢ δις τοῦ ἐνιαυ τοῦ· εἰ δὲ νοσοῦσαν καὶ νόσον βαρείαν, εἰ μὲν μήτηρ εἴη, ἐγκαταμενεῖ τῇ μονῇ, καὶ παρεδρεύσει τῇ να σούσῃ θυγατρί· καὶ κατὰ τὴν δευτέραν ἡμέραν ταῖς μοναχαῖς ὁμοίως συνεστιαθεῖσα, πρὸς ἑσπέραν υπου χωρήσει. Εἰ δὲ ἀδελφὴ τυγχάνει, ἢ νύμφη ἐπ' ἀτελ φῷ, ἢ ἀνεψιὰ ἀπὸ ἀδελφῆς ἢ ἀδελφοῦ, ἡ πρὸς θέαν αφικομένη, πάντη τε καὶ πάντως πρὸς ἣν ἂν ἡμέραν ἀφίκηται πρὸς ἑσπέραν ὑποχωρήσει. Εἰ δὲ ἀνὴρ εἴη ὁ πρὸς θέαν παραβαλών, πατὴρ τυχὸν, ἢ ἀδελφὸς, ἢ ἐπ' ἀδελφῇ γαμβρός, εἰς μὲν τὸ μοναστήριον οὐδαμῶς εἰσελεύσεται· ἄβατον γὰρ τοῦτο παντάπασιν ἀνδράσιν ἡ βασιλεία μου διορίζεται, καὶ κεκλεισμένον διηνεκώς. Εξωθεν δὲ κρούσ σαντος αὐτοῦ, τῆς ἡγουμένης ὑπομνησθείσης, ή θεα θῆναι ζητουμένη μονάζουσα κελεύσει ταύτης ἀφίξεται πρὸς τὸν πυλῶνα, συναφίξεται δὲ καὶ ἡ καθηγουμένη, εἴπερ ἐθέλει καὶ δύναιτο, ἡ κελευσάσης αὐτῆς, μία τῶν γηραλεωτέρων καὶ τιμιωτέρων μοναζουσῶν. Καὶ τῆς θύρας ἀνοιγείσης πρὸς τῷ πυλῶνι στὰς, καὶ βραχύ τι διομιλήσας τῇ μοναχῇ, ἀπελεύσεται. Εἰ δ᾽ ἴσως ἡ μοναχὴ, ἧς πρὸς τὴν θέαν ὁ πατὴρ ἀφίκετο, ἢ ὁ ἀδελφὸς, ἢ ὁ ἐπ᾽ ἀδελφῇ γαμβρός, νοτοίη, καὶ οὕτως ἔχοι ὡς μηδὲ τῷ πυλῶνι προσβαλεῖν δύνασθαι, οὐκ εἰσελεύσεται μὲν οὐδὲ οὕτω τις αὐτῶν εἰς τὸ μου ναστήριον. Εἰ δὲ βούλοιτο ἡ νοσοῦσα, καὶ ἀναγκαῖον ἡγοῖτο, τὸν παραβαλόντα ἰδεῖν συγγενῆ, φορείῳ βα σταχθεῖσα, καὶ πρὸς τῷ πυλῶνι γενομένη, θεασάσθω αὐτὸν ἐκεῖσε, καὶ ἐπαναχθήτω· τὸ γὰρ δοῦναι πρόσ φασιν εἰσόδου τοῖς ἀνδράσι πρὸς τὴν μονὴν, καὶ μὴ τὴν ἔξω πύλην εὐθὺς ἀποκεκλεῖσθαι πᾶσι, σφόδρα φορτικὸν τῇ βασιλείᾳ μου καὶ ἀβούλητον. Δέος γὰρ μή τι συνέλθῃ βλάβος ἐπηρείας δαιμονικῆς ταῖς τῷ ἀγνῷ Νυμφίῳ νυμφευομέναις· καὶ διὰ τοῦτο πάσης εἰσόδου τοὺς ἄνδρας ἀπείργεσθαι προσήκειν ἡγοῦμαι, καὶ οὕτως διακελεύομαι. Τὸ δ' αὐτὸ κρατείτω, κάν εἰ τῇ προεστώσῃ ἐντευξόμενος ἀνὴρ τῇ μονῇ παρα βάλοι. Εἰ δ᾽ ἴσως τῶν μοναζουσῶν τινος πατὴρ, ἢ μήτηρ νοσοίη, καὶ οὕτως ἔχοι ὥστε τὰ τελευταῖα πνεῖν, βούλοιτο δὲ ἡ μονάζουσα ἧς ὁ πατὴρ, ἢ ἡ μήτηρ άῤῥωστοίη, καὶ ἀναγκαῖον ἡγοῖτο τὸν ἀσθενοῦντα πατέρα, ἢ τὴν μητέρα ἰδεῖν, ἐξελεύσεται τῆς μονῆς προστάξει τῆς καθηγουμένης, συμπαραλαβοῦσα δύο τινὰς τῶν γηραλεωτέρων καὶ σεμνοτέρων μοναζουσ σῶν, καὶ θεασαμένη τὸν νοσοῦντα πατέρα τυχὸν, ἢ τὴν μητέρα, πρὸς ἑσπέραν ἐπανακάμψει πρὸς τὴν μονὴν, μηδαμοῦ ἀνεχομένη μεῖναι ἔξωθεν τῆς μου νῆς. Αὐτοὺς μέντοιγε τους προνοουμένους τῶν τῆς μονῆς, καὶ τοὺς ἄλλως παραβάλλοντας, οἷς ἀναγκαίον ἐστιν ἴσως καὶ χρειώδες θεάσθαι παρὰ τῆς καθηγου
col. 1033–1034page 24 of 70
PG 127:1033μένης, οὐκ ἔνδοθεν τῆς μονῆς ἐντυγχάνειν ταύτῃ βουλόμεθα, ἀλλ' ἐξελεύσεται αὕτη μετὰ δύο, ἢ καὶ τριῶν γραῶν τῶν εὐλαβεστέρων ἄχρι τοῦ ἔσω πυλῶ νος, καὶ μεταξὺ τῶν δύο πυλώνων εντεύξεται τοῖς παραγινομένοις, καὶ φροντίσει τῶν τῆς μονῆς· εἶτ' αὖθις εἰς τὴν μονὴν ἐλεύσεται, ἄβατον ταύτην φυ λάττουσα ἀνδράσιν, ὡς εἴρηται. Ἐὰν δὲ μὴ ᾖ ἐπά ναγκες ἔργον, δι' 8 μέλλει ἐξέρχεσθαι καὶ ἐντυγχάνειν τοῖς εἰσβάλλουσιν, ἵνα μὴ ἐξέρχηται, ἀλλ᾽ ἵνα ὑπομιμνήσκηται, εἴτε παρὰ τοῦ οἰκονόμου, εἴτε παρὰ τοῦ πρεσβυτέρου, καὶ ὅ δοκεῖ συμφέρον οίκο νομεῖται παρ' αὐτῆς. Εἰ δὲ γυνὴ πρὸς θέαν αὐτῆς εἰς τὴν μονὴν ἀφίκοιτο, τῇ γνώμῃ ταύτης τὸ πρᾶ γμα ἀνατιθέαμεν· οὐ γὰρ ἂν παρὰ τοὺς ἀσκητικούς κανόνας τὴν ἔντευξιν ποιήσασθαι ὑπομείνειε πρὸς τὴν ἔξωθεν παραβάλλουσαν. Εἰ δέ τις τῶν βίῳ σεμνῷ κεκοσμημένων γυναικῶν, κοσμικῶν ἢ μοναχῶν ἀπὸ τῶν ἔξω, διὰ τὴν τῶν ἐν αὐτῇ ἀσκουμένων μοναζουσῶν ἀρετὴν, θελήσει πα ραβαλεῖν τῇ μονῇ, οὐ κωλυθήσεται παντάπασιν, ἀλλ᾽ εἰσελεύσεται ἐν αὐτῇ προστάξει τῆς καθηγουμένης καὶ συνεστιαθεῖσα ταῖς μοναχαῖς, πρὸς ἑσπέραν ὑποχωρήσει. Εἰ δὲ βούλοιτο ἡ παραβάλλουσα, καὶ ἀναγκαῖον ἡγοῖτο μεῖναι ἐν τῇ μονῇ, ἐγκαταμενεῖ ἐν αὐτῇ, καὶ τῇ ἐπιούσῃ ἡμέρᾳ ὑποχωρήσει. Καὶ τοῦτο γενήσεται ἅπαξ ἢ δὶς τοῦ ἐνιαυτοῦ, ἐφ' ἑκάστῃ τῶν παραβαλλουσῶν εὐλαβῶν γυναικῶν. Αἱ τουτονὶ τὸν τρόπον παραγενόμεναι ἀνάπαυσιν ἕξουσιν ἐν τῷ πλη σίον τοῦ πυλῶνος γενομένῳ ἀρχονταρικίῳ καὶ εἰσελεύσονται διὰ τοῦ ἐκεῖσε παρόντος διαβατικοῦ καὶ ἐξελεύσονται ἐν τῇ μονῇ. ΚΕΦΑΛ. ΙΗ'. Περὶ τοῦ παρὰ τίνος δεῖ γίνεσθαι τὰς προχειρίσεις τῶν διακονητριῶν, καὶ πῶς. Πασῶν δὲ τῶν τῆς μονῆς διακονητριῶν τὴν πρό κρισίν τε καὶ προχείρισιν ἡ καθηγουμένη ἔσται ποιοῦσα, κατὰ γνώμην εἰκείαν καὶ προκρίνουσα καὶ προχειριζομένη. Οσάκις γὰρ ἂν δεήσῃ προχειρισθῆναι τινα εἰς ὅποιανοῦν διακονίαν, αἱ κλεῖδες μὲν πρὸ τοῦ ἱεροῦ τεθήσονται βήματος καὶ τὰ παρὰ τῆς τοιαύτης διακονίας ῥήματα σὺν αὐταῖς, ἐκ τοῦ παρ όντος τυπικοῦ τῆς βασιλείας μου μεταλαμβανόμενα. Τρισαγίου δὲ γενομένου, προσελεύσεται ἡ εἰς τὴν "Αρχονταρικίῳ. ἀρχονταρίκιον 79, δεσποτικὰ οἰκήματα άρχοντα ρίχιον χονταρίκιον ἐξάγον διαβατικόν ἀρχονταρίκιον Βήμα,

Chapter XIXCaput XIX

col. 1035–1036page 25 of 70
Caput XVIII
PG 127:1035διακονίαν ἀφορισθεῖσα· τρίτον τε γονυκλιτήσισα, καὶ τὰς κλεῖς εἰληφυῖα, ὑποκλινεῖ μετὰ τοῦτο τῇ καθηγουμένῃ τὴν κεφαλὴν, πρότερον πεσοῦσα παρά τοὺς πόδας τῆς καθηγουμένης, καὶ ἀναστᾶσα. Η δὲ προχειριεῖται ταύτην, ἐπειποῦσα τάδε τὰ ῥήματα Η υπεράμωμος καὶ κεχαριτωμένη Θεοτόκος ἀφορίζει σε εἰς τὴν διακονίαν τήνδε. Ἐν μέντοι ταῖς δια κονία:ς αἷς οὐ πρόσεισι κλεῖδες, ἀρκέτουσιν εἰς προχείρισιν τὰ παρὰ τῆς καθηγουμένης επιλεγόμενα τῆς προχειρίσεως βήματα, καὶ ἡ ἀπὸ τοῦ πρὸ τοῦ ἁγίου βήματος τόπου ἀνάληψις τῶν περὶ ἑκάστης διακονίας εγγράφων, ὡς εἴρηται, διαταγμάτων. Χρὴ δὲ καὶ τὰς διακονητρίας τὰ τῆς ἐμπεπιστευμένης ἑκάστη τούτων διακονίας ἰδικά παραγγέλματα, ἐκ τοῦ πρὸ τοῦ ἁγίου βήματος τόπου παραλαμβάνειν, ὡς ἂν εἰ δείη, ὅθεν τε ἀναδέχεται τὴν διακονίαν, καὶ ὅπως ὑπισχνῆται ταύτην διέπειν. Ο τις δὲ τούτων νοσφιζομένη τύχῃ ἄχρι καὶ τοῦ τυχόντος, μένῃ Θεοτόκῳ, ἀφ᾽ ἧς ἄρα τὰς κλεῖς παρέλαβεν. ΚΕΦΑΛ. ΙΘ'. Περὶ τῆς σκευοφυλακίσσης. Καὶ σκευοφυλάκισσαν εἶναι βούλομαι ἐν τῇ μονῇ. ἥτις ὀφείλει φυλάττειν τὰ ἱερὰ σκεύη καὶ ἔπιπλα, καὶ παντοίας ἐπιμελείας ἀξιοῦν αὐτὰ, παραδιδόμενα ταύτῃ δι' ἐγγράφου, καὶ ἀξιοπίστου τῆς παραδόσεως πρακτικού. Ωσαύτως καὶ τὸ εἰσαγόμενον κηρίον ἐν τῇ μονῇ ἡ αὐτὴ ὀφείλει παραλαμβάνειν, καὶ προσ γράφεσθαι κατὰ λεπτὸν τὰς εἰσοδοεξόδους αὐτοῦ, καὶ λογαριάζεσθαι παρὰ τῆς ἡγουμένης. Η αὐτὴ δὲ ὀφείλει ἔσωθεν τῆς μονῆς διὰ γυναικῶν κατασκευάζειν τὰ κηρία τὰ εἰς φωταψίαν πά σαν τοῦ ναοῦ ἐξοδιάζεσθαι ετησίως διορισθέντα, κατὰ τὸν τυπωθέντα παρὰ τῆς βασιλείας μου σταυ Ομὲν [σταθμὸν], καὶ παραδιδόναι τῇ ἐκκλησιαρχία σῃ· ἡ δὲ τὴν τῆς ἐκκλησίας ποιήσεται φωταγωγία», καθὼς ἐν τοῖς ἐφεξῆς εἰρήσεται. Δεῖ δὲ ταύτην τα μὲν τῆς καθημερινῆς χρείας, καὶ τὰ ἐν ταῖς ἑορταῖς χρειώδη, παραδιδόναι τῇ ἐκκλησιαρχίασῃ εἰς ὑπηρεσίαν τῆς ἐκκλησίας· ὅτε δὲ καιρὸς, παραλαμβάνειν πάλιν ταῦτα ἐξ αὐτῆς, καὶ παραφυλάττειν τὰ δὲ ἐπέκεινα τῶν χρειωδῶν ἔχειν ἐν τῷ σκευοφυλακείῳ ἐγκεκλεισμένα καὶ βεβουλλωμένα παρὰ τῆς καθη γουμένης, καὶ αὐτῆς πάντα τὰ ταύτῃ ἐμπεπιστευμένα ἀντιπαραδιδόναι ὀφειλούσης, ὁπηνίκα κἂν τῆς τοιαύτης διακονίας μετακινοῖτο, κατὰ τὸ γεγονός πρὸς αὐτὴν τῆς παραδόσεως πρακτικόν. Επ' ἐξου σίας γάρ ἐστι τῇ καθηγουμένῃ μεθιστᾷν τὰς διακονούσας καὶ ἐναλλάττειν καθ' ἂν εἰρήσεται τρόπον. Τὰς γὰρ ἐφ' ἑκάστῃ τῶν διακονιών προκεχειρισμέ νας, προσεκτικῶς μὲν, καὶ θεοφόβως αὐτὰς μετιούσας, ἐᾶν ἀμετακινήτους δίκαιον· ἀμελούσας δὲ αὐτ τῶν, καὶ καταφρονούσας, ἴσως δὲ καὶ δολιευομένας ἐν αὐταῖς, μεθιστᾷν, καὶ ἑτέρας ἀποκαθιστᾷν. Εἰ ὑπόδικος ἔσται τῇ παναχράντῳ καὶ κεχαριτω Ἡ αὐτὴ οὐ σκευοφυλάκισσα μόνον ἔσται, ἀλλὰ καὶ χαρτοφυλάκισσα, μετὰ ἀπογραφῆς τὰ χαρτα πάντα δικαιώματα τῆς μονῆς παραλαμβάνουσα, καὶ παραφυλάττουσα ταῦτα, καὶ παντοίας ἐπιμελείας ἀξιοῦσα, καὶ μηδὲ σητόβρωτα συγχωροῦσα γίνεσθαι. Χρείας δὲ χαρτίου τινὸς γινομένης, ὁρισμῷ τῆς καθη γουμένης ἐξενέγκῃ τὸ ζητούμενον χαρτίον, καὶ ἐπι
col. 1037–1038page 26 of 70
PG 127:1037δώσει, προσγραφομένη, ὁποῖόν τε τὸ χαρτίον ἐστὶ, καὶ τίς ὁ τοῦτο ἀναλαβόμενος. Ημερῶν δέ τινων μετὰ τοῦτο διελθουσῶν, ὑπομνήσει την καθηγουμέν νην, καὶ ἀνακαλέσεται τὸ ἐκβληθέν, ὡς εἴρηται, χαρτίον, καὶ οὐκ ἐάσει παραπόλλυσθαι. Ἐπεὶ δὲ καὶ τὸ εἰσοδιαζόμενον ἐν τῇ μονῇ κηρίον κατὰ πολὺ ἐπέκεινα τῆς ἐξόδου ἐστὶ, διορίζεται ἡ βασιλεία μου, πέντε μόνα κεντηνάρια υποκρατ τεῖσθαι ἐξ αὐτοῦ, λόγῳ τῆς ἐκκλησίας καὶ λοιπῆς ἐξόδου· τὸ δὲ λοιπὸν ἅμα τῷ εἰσοδιασθῆναι, εὐθὺς διαπωλεῖσθαι, καὶ δίδοσθαι εἰς ἑτέρας ἐξόδους τῆς μονῆς. ΚΕΦΑΛ. Κ'. Περὶ τῆς ἐκκλησιαρχίσσης. Ἡ μέν τοι ἐκκλησιάρχισσα παρὰ τῆς καθηγουμένης προχειριζομένη, ἥτις ἂν αὐτῇ δόξῃ πρὸς τὴν τοιαύτην διακονίαν προσφοράς τε καὶ ἐπιτηδεία, παραλαμβάνουσα πάντα ἀπὸ τῆς σκευοφυλακίσσης τὰ μὲν ἐν τῷ ναῷ τῆς μονῆς ὀφείλοντα χρησιμεύειν, κατὰ τὸν καιρὸν τῆς προχειρίσεως, διὰ πρακτικοῦ τὰ δ᾽ ἄλλα τὰ ἐν ταῖς ἑορταῖς, ἢ τῇ καθημερινῇ χρήσει πρόσφορα, κατὰ τὸν δέοντα καιρόν. Αὕτη φροντιεῖ τοῦ συνήθους κόσμου τῆς ἐκκλησίας, καὶ τῆς ἀφωρισμένης ἐν τῷ παρόντι τυπικῷ ἑκάστοτε φωταψίας· τὰ τετυπωμένα κηρία εἰργασμένα παρα λαμβάνουσα ἀπὸ τῆς σκευοφυλακίσσης, τά τε εἰς καθημερινὴν χρείαν, καὶ τὰ εἰς ἑκάστην ἑορτὴν αναλίσκεσθαι τυπωθέντα. Ποιεῖσθαι δὲ φροντίδα καὶ τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐν τῇ ψαλμῳδία καταστάσεως, καθὼς ἔθος ἐστὶ ταῖς ἐκκλησιαρχίσσαις. Οφείλει δὲ ἔχειν ἡ κατὰ καιροὺς Εκκλησιάρ χιστα, καὶ παρεκκλησιάρχισσαν συμπονοῦσαν αὐτῇ, καὶ καθυπηρετοῦσαν, καὶ συνεργοῦσαν εἰς τὴν ἀνα κειμένην αὐτῇ διακονίαν. ΚΕΦΑΛ. ΚΑ'. Περὶ τῆς τὰ ἐδώδιμα εἰσοδιαζούσης τε, καὶ ἐξου διαζούσης διακονητρίας, καὶ τῆς παρ' αὐτῆς ὀφειλούσης γίνεσθαι τούτων απογραφῆς. Ωσαύτως καὶ τὴν τὰ εἰσοδιαζόμενα πάντα τῇ μονῇ βρώσιμα εἰσοδιάζουσάν τε καὶ ἐξοδιάζουσαν διακονήτριαν, διοριζόμεθα κατά μικρὸν ἀπογράφεσθαι τὰς εἰσόδους, πόσαι τε, καὶ πότε, καὶ ὅθεν τὰς δὲ ἐξόδους ποιεῖν φανερῶς, κατὰ τὴν τῆς ἡγου μένης πρόσταξιν· εἴπερ μέλλοι τῇ μὲν ἑαυτῆς δια κονίᾳ τὸ ἄμεμπτον περιποιεῖσθαι, καὶ ἀπρόσκοπον, τῇ δὲ ἀδελφότητι πάσῃ τὸ ἀσκανδάλιστον, καὶ ἀτάραχον, καὶ πάσας πληροφορεῖν. ΚΕΦΑΛ. ΚΒ'. Περὶ τῆς οἰνοχόης. Καὶ οἰνοχόην προχειριεῖται ἡ καθηγουμένη, ὀφεί λουσαν παραλαμβάνειν πάντα τὸν εἰσοδιαζόμενον ἐν τῇ μονῇ οἶνον, παλαιόν τε καὶ νέον, καὶ προσγρά φεσθαι τοῦτον, καὶ ἐξοδιάζειν ἔνθα παρὰ τῆς ἡγου μένης προσταχθῇ. Κεντηνάρια. Η κατά καιρούς.

Chapter XXIII. XXIVCaput XXIII. XXIV

col. 1039–1040page 27 of 70
Caput XX - XXII
PG 127:1039ΚΕΦΑΛ. ΚΓ. Περὶ τῆς ὡρειαρίας. Καὶ ὡρειαρίαν δὲ καταστήσει ἡ καθηγουμένη, ὀφείλουσαν τὰ γενήματα πάντα παραλαμβάνειν, ἔτι δὲ καὶ τὰ ὄσπρια, καὶ τὰς ἐξόδους τούτων ποιεῖσθαι, προστάξει τῆς καθηγουμένης· ἔτι τε παντοίως επι μελεῖσθαι τούτων, ἵνα μὴ ἐξ ἀμελείας τυχὸν ἐν τοῖς ὡρείοις ἀπόλλωνται. ΚΕΦΑΛ. ΚΑ'. Περὶ τῆς τῶν δοχειαριῶν διακονίας. Περὶ δὲ τῆς τῶν νομισμάτων εἰσόδου τε καὶ ἐξε δου, φυλακῆς τε, καὶ ἀπογραφῆς, ἤδη λεκτέον. Δύο γὰρ δοχειαρίας τυποῦμεν εἶναι ἐν τῇ μονῇ, ὧν τὴν μὲν μίαν κρατεῖν τὸ κιβώτιον τῶν τῆς εἰσοδοεξόδου νομισμάτων· τὴν δὲ ἑτέραν κρατεῖν τὸ βέστιον τῶν ἐνδυμάτων· καὶ αὐτὴ γὰρ δοχειαρία ὀνομασθήσεται. Ἡ γοῦν δοχειαρία τῆς εἰσόδου τῶν νομισμάτων, ἅμα τῇ ἑτέρα δοχειαρίᾳ τῇ ἐπὶ τοῦ βεστίου, ειδήσει καὶ παρουσίᾳ τῆς ἡγουμένης ἀπογράψεται πᾶσαν εἴσοδον διὰ νομισμάτων, εἰσιδιαζομένην εἰς τὸ με ναστήριον, οἷα καὶ ὅθεν ἐστίν. Ἐκβάλλουσα δὲ ἀπ᾿ αὐτῶν προστάξει τῆς καθηγουμένης ποσότητα να μισμάτων, ὅσην ἂν αὐτὴ ἡ καθηγουμένη θελήση, καὶ προσγραφομένη ταύτην ἐν τῷ μικρῷ προσγρά φῳ, μετὰ τῆς ἑτέρας δοχειαρίας, αὐτὴ παραλήψεται ταύτην, καὶ ἐξοδιάσει ἔνθα ἡ καθηγουμένη προστάξει, προσγράφου λεπτομερούς τῆς ἐξόδου τῶν τοιού των νομισμάτων γινομένου παρ' αὐτῆς. Ητις μετὰ τὸ πληρῶσαι τὰ νομίσματα ἀποκομίσει τὸν πρόσο γραφον, καὶ λογαριασθήσεται παρὰ τῆς καθηγουμένης, ἐνώπιον καὶ τῆς ἑτέρας δοχειαρίας. Καὶ ἀπογραφαὶ τῶν τοιουτοτρόπως ἐξοδιαζομένων νομι σμάτων, ἐν ἰδιάζοντι κοντακίῳ καταστρωννύ μεναι, εἰς τὸ δοχεῖον κεῖσθαι ὀφείλουσιν. Εἶθ' οὕτως ἀναλήψεται πάλιν ἕτερα νομίσματα ἡ δοχειαρία προστάξει τῆς καθηγουμένης. Καὶ οὕτως γενήσεται εἰς τὸ διηνεκές. Το μέντοι κιβώτιον τῶν τοιούτων νομισμάτων τῆς εἰσοδοεξόδου, ὀφείλει ἐσφραγισμένων είναι παρά τε τῶν δύο δοχειαριῶν, καὶ αὐτῆς τῆς καθηγουμένης. Ετερον δὲ κιβώτιον βουλόμεθα κεῖσθαι ἐν τῷ σκευοφυλακείῳ, ἐσφραγισμένον παρά τε τῆς καθη γουμένης, τοῦ οἰκονόμου, τῆς σκευοφυλακίσσης, καὶ τῶν δοχειαριῶν, ὅπερ ὀφείλει ἔχειν τὰ ἐναπόθετα νομίσματα. "Οτε γοῦν συμπληρωθῇ ὁ χρόνος, καὶ εὑρίσκεται, τῷ τῆς Κεχαριτωμένης ἐλέει, περιτο τεύοντά τινα νομισμάτων παλαιᾶς ποιότητος ὄντα, μὴ χρειώδη τηνικαῦτα τυγχάνοντα τῇ μονῇ, ἐναποτίθεσθαι ταῦτα τῷ εἰρημένῳ κιβωτίῳ, ἀποσφραγιζο μένῳ, καὶ σφραγιζομένῳ, καθώς ανωτέρω είρηται προσγραφήν τε γίνεσθαι τῆς τῶν νομισμάτων ἀπο θέσεως· ὥσπερ πάλιν (ὅπερ ἀπεύχομαι), τυχηρού τινος συμβάντος εἰς τὴν μονὴν, ὥστε μὴ ἔχειν τὰ πρὸς ἔξοδον ταύτης ἀλλαχόθεν, ἀποσφραγίζεσθαι τὸ Βέστιον. βεστιάριον, βέστιον Κοντακίῳ. Κοντάκιον κοντάκιον τό μον,
col. 1041–1042page 28 of 70
PG 127:1041τοιοῦτον κιβώτιον παρὰ τῶν σφραγιζόντων, καὶ ἐκ βάλλεσθαι ποσότητα νομισμάτων τινά, καὶ δίδοσθαι ταῦτα εἰς τὸ δοχεῖον, καὶ προβαίνειν τὰς ἐξόδους, καθὼς ἄνωθεν εἴρηται. ΚΕΦΑΛ. ΚΕ'. Περὶ τῆς τραπεζαρίας, καὶ τῆς ταύτης διακονίας. Μετὰ δὲ τῶν ἄλλων διακονητριών, ων οἶδε δεῖσθα ἡ τῶν κοινοβιακῶς ζώντων διαγωγή, προχειριεῖται ἡ ἡγουμένη καὶ τραπεζαρίαν· διακονοῦσαν μὲν καὶ τἆλλα ὅσαπερ ἡ κελλαρέα αὐτῇ ἐπιτρέψειε, καὶ ἐν αὐτῇ δὲ τῇ ἑστιάσει περιέρχεσθαι τὴν τράπεζαν ἡσυχῆ καὶ ἠρεμαίως ὀφείλουσαν· καὶ εἴ τινας ἴδο τῶν ἀδελφῶν διοχλούσας καὶ ταραττομένας, ἢ ψιθυ ριζούσας, ηρέμα ταύτας ἡσυχίας ὑπομιμνήσκειν, η καὶ συμβουλεύειν αὐταῖς ψάλλειν κατὰ νοῦν, καὶ ὁμιλίας ἀπέχεσθαι. Καὶ προσέτι μελήσει ταύτῃ, καὶ ἡ τῶν ἀδελφῶν ἀκριβολογία· καὶ τὸ μὴ ἀγνοῆσαι, τίς μὲν αὐτῶν οὐ παρῆν ἐν τῇ εὐχαριστία, τίς δὲ ἀπελείφθη εἰς τὴν ἑστίασιν· καὶ περὶ ἑκάστης αναγγέλλειν τῇ προς στώσῃ. Η κατ' οἰκείαν ἐπιλογήν τε καὶ πρόκρισιν τὰς διακονεῖν ὀφειλούσας, ὡς πολλάκις είρηται, προχειριζομένη, ἐπ' ἀδείας ἕξει, τὰς μὲν ἀκαταγνώστως τὴν πιστευθεῖσαν ἐνεργούσας διακονίαν, ἐὰν εἴ γε βούλοιτο ἐπὶ πλεῖστον ταύταις ἐνασχολεῖσθαι· τὰς δὲ μὴ ὡς θέμις, ὅπερ ἀπείη, ταύτας μεταχειχιζομένας, ὡς ἀδοκίμους μετακινεῖν, ἑτέρας δὲ ἀντικαθιστᾷν. Καὶ ἡ μὲν καθηγουμένη ἐπὶ ταύ ταις πράξει τὰ κατὰ γνώμην ἑαυτῇ καὶ ἀρέσκειαν. Ἐγὼ δὲ πάσαις παραγγέλλω ταῖς ἡντιναοῦν διακονίαν πεπιστευμέναις μέχρι τῶν ἐσχάτων, καὶ ὡς ἐν μέρει χάριτος αἰτῶ παρ' αὐτῶν, τὸ καλῶς τε καὶ θεο φιλῶς ἑκάστην τὴν ἑαυτῆς ἀνύειν διακονίαν· καὶ οὕτω διακεῖσθαι πρὸς τὴν τῶν ἀνηκόντων ἐκπλήρωσιν, ὡς καὶ πιστευομένας τὰ τοῦ Θεοῦ, καὶ τῷ Θεῷ ὑφεξούσας τὸν ἐπὶ τούτοις λόγον, ὥσπερ ἔχει καὶ ἡ ἀλήθεια. Πάνω τα γὰρ ὁ φιλάνθρωπος Θεὸς τὰ παρ' ἡμῶν εἰς ἀλλή λους γινόμενα φιλανθρώπως εἰς ἑαυτὸν ἀναδέχεται, καθὼς τὰ ἱερὰ διδάσκουσιν ἡμᾶς Εὐαγγέλια, ἐν οἷς λέγων αὐτὸς φαίνεται·. Εφ' ὅσον ἐποιήσατε ἑνὶ Εφ᾽ τούτων, ἐμοὶ ἐποιήσατε· καὶ ἐφ' ὅσον οὐκ ἐποιήσατε, οὐδὲ ἐμοὶ ἐποιήσατε.» Καὶ παρακαλῶ ολοψύχως τῶν διακονιῶν ἔχεσθαι, καὶ μὴ ὀλιγωρεῖν, ἢ ἀπογινώσκειν, ὡς τὴν ἑαυτῶν ἀπολωλεκυίας ὠφέλειαν, ἀπολιμπανομένας τῶν θείων συνάξεων ἐκ τῆς εἰς τὰς διακονίας ασχολίας· ἀλλ᾽ εὐθύμως μᾶλλον ἔχειν καὶ χαρμοσύνως διακελεύομαι, ὅτι ἐνίσχυσεν αὐτὰς ὁ Κύριος ταῖς πρεσβείαις τῆς ἀπειράνδρου και κεχαριτωμένης Μητρὸς αὐτοῦ, ταῖς αὐτῶν ἀδελφαῖς κατὰ μίμησιν ἐκείνου διακονῆσαι, ὅς φησιν· ι Οὐκ ἦλθον διακονηθῆναι, ἀλλὰ διακονῆσαι, καὶ θεῖναι τὴν ψυχήν μου λύτρον ἀντὶ πολ λῶν.» Ορᾶτε, ἀδελφαὶ, ποῖον αὐταὶ ἔργον ἀποπλη ροῦτε, ὁρᾶτε τίνα μιμεῖσθε, βλέπετε ὅτι τὸ κεφάλαιον παντὸς ἀγαθοῦ τὴν ἀγάπην μετέρχεσθε. Χαίρειν μὲν οὖν δεῖ καὶ σκιρτἂν ὑμᾶς, ὅτι 8 μόλις δύναιντ'

Chapter XXVICaput XXVI

col. 1043–1044page 29 of 70
Caput XXV
PG 127:1043ἂν κατορθῶσαι αἱ τῇ εὐχῇ προσανέχουσαι, ἔργῳ καί ἑκάστην αὐταὶ ἐκπληροῦτε. Μακάριαί ἐστε τῆς ἐν ταῦθα ἀσχολίας, καὶ ζηλωταί. Καλὴ μὲν γὰρ καὶ ἡ προσευχή, καὶ σφόδρα καλὴ, Θεῷ προσομιλεῖν ἡμᾶς ποιοῦσα, καὶ ἀπὸ γῆς εἰς οὐρανόν αίρουσα· κρείσσων δὲ ἄρα καὶ μείζων πολλῷ πλέον ἡ ἀγάπη. Ἐκείνη μὲν γὰρ μέρος ἀρετῆς καὶ τοῦ ὅλου μέρους τῆς τελειότητος ἀπότμημα τι καὶ μόριον· ἡ δὲ ἀγάπη, κεφαλὴ καὶ ἀπαρτισμός. Καὶ γὰρ καὶ τὴν ὑψοποιὸν ταπείνωσιν συνεζευγμένην ἑαυτῇ δείκνυσι, καὶ τὴν ἐλεημοσύνην, καὶ τὴν φιλανθρωπίαν, δι᾽ ἃ καὶ μᾶλ λον ὁ Θεὸς γέγονεν ἄνθρωπος, καὶ ἃ καλεῖται ὁ Θεὸς, καὶ δι᾽ ὧν ὁ ἄνθρωπος Θεὸς ἀποδείκνυται, καὶ τῷ οὐρανίῳ Πατρὶ ὅμοιος. Ινατί γοῦν τὸν θησαυρὸν πάντων τούτων τῶν ἀγαθῶν ἀφεῖσαι καὶ τὴν κεφα λὴν, ἐπὶ τὰ κάτω καὶ πρὸς ἑνὸς ἐπίκτησιν, τρέχετε; δέον τὴν κεφαλὴν φθασάσας εὐπετῶς, κατέχειν τε ἀσφαλῶς, καὶ πάντα ποιεῖν ὥστε μὴ ταύτης έκπε σεῖν. Δεδοίκαμεν, φησὶ, διὰ τὴν τοῦ κανόνος ὑστέ ρησιν. ᾿Αλλὰ μὴ δεδίατε· ἡ γὰρ καθαρὰ ἐξαγόρευ σες τὸ ὑστέρημα ταύτης ἀναπληρώσει ὑμῖν, τὴν συγ χώρησιν δικαίως ἐπιβραβεύουσα. Μόνον μὴ ῥᾳθυμίας ᾗ τὸ ὑστέρημα. Τοῦτο φοβεῖσθε, τούτῳ προσέχετε εἰ δὲ τοῦτο μὴ εἴη, χαίρετέ μοι τῶν διακονιών προ θύμως ἐχόμεναι. ΚΕΦΑΛ. Κα'. Περὶ προχειρίσεως ἐπιστημοναρχίσσης καὶ τῆς διακονίας αὐτῆς. Η καθηγουμένη μέντοι· καὶ ἐπιστημονάρχισαν προβαλεῖται, ἣν κατ' οἰκείαν ἐπιλογὴν τῆς τοιαύτης διακονίας λογίζεται ἀξίαν, ὀφείλουσαν τῆς μοναδικῆς καταστάσεως καὶ εὐκοσμίας φροντίζειν ἔν τε ταῖς κοιναῖς συνελεύσεσι, καὶ ὑμνῳδίαις διαθρεῖν, μή πού τινες τῶν ἀδελφῶν τῆς ὑμνῳδίας ἀφέμεναι ἀλλήλαις διομιλῶσι, καὶ τῆς πρὸς Θεὸν ἐντεύξεως κατολιγωροῦσαι, ἑτέρα τῇ ἑτέρᾳ συντυγχάνωσιν· ἔν τε ταῖς κοιναῖς πρὸς ἑστίασιν συνελεύσεσι ταύτας ἐπισκοπεῖν, ὡς ἂν ἐν τῇ πρεπούσῃ μοναχαῖς διαμείνωσιν ἡσυχίᾳ καὶ κοσμιότητι· ἀλλὰ μὴν καὶ ἐν ταῖς ὅλαις [ἄλλαις?] ἀναστροφαίς τε τούτων καὶ διαγω γαῖς, ἀκριβῶς τὰ κατ᾿ αὐτὰς ἐπιτηρεῖν. Κἂν ἴδῃ τινὰς τούτων, ἢ συγκαθημένας ἀλλήλαις, καὶ ἀνό νητα διομιλούσας, ἢ καὶ καθ᾿ ἑαυτὰς ἀπράκτους καὶ ἀργὰς διαμενούσας, ἂς ὁ μέγας Απόστολος μηδὲ ἐσθίειν παρακελεύεται· ἢ ἄλλο τι ποιούσας ἀπᾄδον ἐπαγγέλματος μοναδικοῦ, καὶ θεοφιλοῦς ἀλλότριον καὶ πνευματικῆς καταστάσεως, προσιέναι ταύταις ἡμέρως, καὶ ἀδελφικῶς, καὶ πράως, καὶ ἀγαπητικῶς εἰσηγεῖσθαι τὰ δέοντα, καὶ τὰ συμφέροντα του θετεῖν, παυσαμένας τῶν οὐδεμίαν ὄνησιν ἐχόντων ψιθυρισμῶν, μᾶλλον μὲν οὖν καὶ ψυχοβλαβῶν, εἰ καὶ μὴ δι' ἄλλο τι, καθάτον γοῦν τῆς πρὸς Θεὸν ὁμιλίας Επιστημοναρχίσσης. Ο βασιλεὺς γὰρ, οἷα κοινὸς τῶν Ἐκκλησιῶν ἐπιστημονάρχης καὶ ῶν, καὶ ὀνομαζόμενος, καὶ συνοδικαῖς γνώμαις ἐπιστατεῖ, καὶ τὸ κῦρος ταύταις χαρίζεται.
col. 1045–1046page 30 of 70
PG 127:1045τὰς χρωμένας ἀπάγουσι, ταῖς εἰς τὸν Θεὸν προσανέχειν δοξολογίαις, καὶ τοῖς ἀδομένοις προσερείδειν τὸν νοῦν· φεύγειν δὲ τὴν πάσης κακίας ἀρχηγόν, ἀργίαν, καὶ τὸν σοφὸν τὰ θεῖα μιμεῖσθαι Δαβίδ, Κατὰ μόνας εἰμὶ ἐγώ, ο λέγοντα· καὶ τοῖς ἰδίοις τόποις ἐφησυχάζειν, ἢ εὐχῇ προσκειμένας, ἢ ἐργό χειρον μεταχειριζομένας, πρὸς ἀνατροπὴν ἀκηδίας τῆς ὀλεθρίου, μελέτην τε τοῦ φρικτοῦ θανάτου ἔχειν διηνεκή, καὶ μνήμην ἀκατάπαυστον τῆς φοβερωτά της τῆς κρίσεως. Τῶν δὲ μοναζουσῶν περὶ τὸ ἐργόχειρον διαπονου σῶν, μία τούτων ἡ παρὰ τῆς ἡγουμένης ἐπιτρεπομένη, ἔσται ἀναγινώσκουσα, εἰς ἐπήκοον πασῶν, τὰ ἱερὰ καὶ σωτήρια τῆς θείας Γραφῆς λόγια. ΚΕΦΑΛ. ΚΖ'. Περὶ τῶν ἐργοδοτριών. Καὶ ἐπὶ τῶν ἔργων δὲ ἡ καθηγουμένη δύο τινὰς τῶν μοναζουσῶν καταστήσει, &ς ἂν τῶν λοιπῶν προ κρίνῃ, ὀφειλούσας την χρειώδη τῷ ἐργοχείρῳ τῶν μοναζουσῶν ὕλην λαμβάνειν μετὰ προσγράφου κατά καιρὸν ἀπὸ τοῦ δοχείου, καὶ ἐργοδοτεῖν ταύτην ταῖς ἐργαζομέναις προστάξει καὶ τῆς καθηγουμένης. Αὐθές τε εἰδήσει ταύτης, παραλαμβάνειν τὰ έργο δοθέντα εἰργασμένα, καὶ παραδιδόναι ταῖς εἰς τὸ δοχεῖον τοῦ βεστίου ἐνεργούσαις μετὰ προσγράφου. ὡς ἂν καὶ ταῦτα κατὰ τὴν τῆς ἡγουμένης ἐξοδιάζωνται πρόσταξιν. ΚΕΦΑΛ. ΚΗ. Περὶ τῶν ἐν τῷ βεστίῳ δοχειαριῶν. Αἱ δὲ δοχειαρίαι τοῦ βεστίου τῶν ἐνδυμάτων τῶν μοναζουσῶν (καὶ αὐταὶ γὰρ δοχειαρίαι ὀνομασθήσονται) ὀφείλουσι παραλαμβάνειν πάντα τὰ εἰς ἐνδυμενίαν τῶν μοναζουσῶν χρησιμεύειν ὀφείλοντα μετὰ προσγράφου, καὶ ἐξοδιάζειν ταῦτα διὰ προστάτ ξεως τῆς ἡγουμένης, ἔνθα ἂν αὐτὴ βούληται. Αν αὐταὶ δὲ παραλήψονται καὶ τὰ λοιπὰ πάντα τὰ εἰς ὑπηρεσίαν τῶν μοναζουσῶν· ἤγουν σαγία, πιλωτά, ἐφαπλώματα, τὰ εἰς τὸ λουτρὸν χρειώδη, καὶ ἁπλῶς πάντα. Καὶ ἐξοδιάσουσιν ἔνθα ἂν ἡ καθηγουμένη προστάξῃ, προσγραφὰς καὶ τῆς ἐξόδου τούτων ποιούμεναι, καὶ λογαριαζόμεναι παρ' αὐτῆς. ΚΕΦΑΛ. ΚΘ'. Περὶ τῆς πυλωρού. ᾿Αλλὰ καὶ τὴν τὰς κλεῖς τοῦ πυλῶνος κατέχειν ὀφείλουσαν, ἣν καὶ πυλωρὸν ὀνομάζομεν, ή καθη γουμένη ὀφείλει προχειρίζεσθαι, ᾗ και φροντίς ἔσται, τοῦ μηδόλως γνώμης άτερ τῆς ἡγουμένης τὸν πυλῶνα ἀνοίγεσθαι· μήτε μὴν εἰσιέναι τινὰς εἰς τὸ μοναστήριον, ἄνευ εἰδήσεως τῆς καθηγουμένης. Διὰ γὰρ τοῦτο, καὶ τὸ περὶ τούτων κεφάλαιον, τὸ διαλαμβάνον, πῶς, καὶ πότε, καὶ τίνες τῶν παρα βαλλόντων ταῖς μοναχαῖς ἐντυγχάνειν ὀφείλουσι, μεταγραφὲν ἐγχειρισθήσεται αὐτῇ, ὡς ἂν εἴδησιν τῶν τοῦ τυπικοῦ ῥημάτων ἔχουσα, υπομιμνήσκῃ τὴν καθηγουμένην, καὶ προστάξει αὐτῆς αἱ ἐντεύξεις γίνωνται κατὰ τὴν τοῦ τυπικοῦ δύναμιν. Γραῦς ο

Chapter XXXCaput XXX

col. 1047–1048page 31 of 70
Caput XXVII - XXIX
PG 127:1047μέντοι ὀφείλει εἶναι ἡ εἰς ταύτην τὴν διακονίαν προβαλλομένη, καὶ βίου σεμνοῦ, καὶ μεμαρτυρημένη παρὰ πάσης τῆς ἀδελφότητος· ἥτις καὶ καθ' ἑκάστην ἑσπέραν τὰς κλεῖς εἰσκομίζουσα· ἔσται τη ἀφιγμένους συγγενεῖς ὄψεται ἄνευ προτροπῆς τῆς καθηγουμένῃ. Καὶ οὐδὲ αὐτὴ τοὺς ἐπὶ θέαν αὐτῆς ἡγουμένης, ἐπιτροπῇ δὲ ταύτης θεάσεται αὐτοὺς καθὼς ἂν ἐπιτραπείη. η Διηνεκώς μέντοι προσμένειν αὐτὴν ἐν τῷ πυλῶνι, οὐ βούλεται ἡ βασιλεία μου, ἀλλὰ καθῆσθαι καὶ αὐτ τὴν ἐν τῷ ἀφωρισμένῳ οἰκίσκῳ μετὰ τῆς ἀδελφότητος, διορίζεται. Εἴ τις δὲ χρεία γένηται παραβάλλειν ταύτην ἐν τῷ πυλῶνι ἀναδιδαχθεῖσαν διὰ τοῦ κώδωνος, ὅτι καλοῖτο πρὸς τὸν πυλῶνα, προστάξει τῆς καθηγουμένης ἀπελεύσεται, καὶ τὴν διακονίαν, ὁποία ἐστὶ, πληρώσασα, εἰσελεύσεται αὖθις και συγκαθεσθήσεται ταῖς λοιπαῖς. ΚΕΦΑΛ. Λ'. Περὶ τοῦ πόσον χρόνον δεῖ περιμένειν ἐν τῇ μονῇ τὴν ἔξωθεν εἰσιοῦσαν, καὶ μέλλουσαν ἀποκείρεσθαι. Αἴ γε μὴν ἀποκείρεσθαι μέλλουσαι, καὶ τὸν ὡρι σμένον τῶν μοναχῶν ἀναπληροῦν ἀριθμὸν, εἰ μὲν βούλονται, τὰς τρίχας ἀποθέμεναι, τὸ τῆς ὑποταγῆς ἱμάτιον καὶ τὸν μανδύαν μόνον ἐπενδύσασθαι, περιμενοῦσι τὸν ἑξαμηνιαῖον καιρόν. Εἰ δέ γε συν ήθεις τινὲς, καὶ τῶν ἀξιολογωτέρων τυγχάνοιεν, ὡς αὐταί τε ἐπιγινώσκεσθαι ὁποῖαι τὸν βίον εἰσὶ, καὶ τὴν τοῦ μοναστηρίου διαγωγὴν καὶ κατάστασιν μη δαμῶς ἀγνοεῖν, ὅτε κρινεῖ ἡ ἡγουμένη συμφέρον εἶναι, κατὰ τὸν τύπον ἀποκαρήσονται. Αἱ δὲ βουλόμεναι τὸ ἅγιον σχῆμα ἐξ αὐτῆς ἐπενδύσασθαι· εἰ μὲν εἶεν γυναῖκες εὐλαβεῖς, καὶ τὸν μοναχικὸν βίον ἐν κοσμικῷ διανύουσαι σχήματι, οὐδ' αὐταὶ περιμενοῦσι τὸν τῆς δοκιμασίας καιρόν, τουτ ἐστι τὴν τριετίαν ἣν οἱ ἅγιοι Πατέρες εἰς πεῖραν καὶ δοκιμασίαν, ταῖς ἄλλως ἐχούσαις κατὰ τὸν βίον, κανονικῶς ἀφωρίσαντο· ἀλλ' ἀρκέσει ταύ ταῖς εἰς ἀπόπειραν παντελῆ, καὶ ὁ ἐξαμηνιαίος χρόνος, καὶ τὸ τηνικαῦτα τεύξονται τοῦ ἐφετοῦ, καθὼς καὶ τοῖς ἁγίοις Πατράσι διηγόρευτα:. Εἰ δὲ τῶν ἀγνοουσῶν τε καὶ ἀγνοουμένων τυγχάνοιεν, ἑβδομάδα μίαν ἡμερῶν τῇ μονῇ περιμείνασαι, περιβαλοῦνται τὰ μοναχικὰ περιβόλαια, καὶ ὑπηρετεῖν ἐν ταῖς κατὰ δύναμιν διακονίαις ἐπιταττόμεναι προσ καρτερήσουσι τῇ μονῇ τριετίαν· τοῦ μεγάλου καὶ ἀγγελικοῦ σχήματος μή καταξιούμεναι, πριν ἂν ὁ τῆς τριετίας χρόνος αὐταῖς ἀφεθῇ εἰς πεῖραν, καὶ δοκίμους αὐτὰς καὶ ἀξίας τῆς τηλικαύτης βιοτῆς παραστήσῃ. Τοῦτον γὰρ τὸν καιρὸν κρατεῖν, καὶ αἱ ἐπὶ ταύταις κείμεναι διατάξεις ὡρίσαντο· πλὴν εἰ μή πού τις βαρεία προσπεσοῦσα νόσος τὸν χρόνον ἀναγκάσοι συσταλῆναι τῆς δοκιμασίας. Μανδύαν.
col. 1049–1050page 32 of 70
PG 127:1049ΚΕΦΑΛ. ΛΑ'. Περὶ τοῦ τίνας δεῖ ἀποστέλλεσθαι εἰς τὴν τῶν κτημάτων τῆς μονῆς πρόνοιαν. Οἱ δέ γε ἀποστελλόμενοι εἰς τὴν τῶν κτημάτων τῆς μονῆς πρόνοιαν, μὴ διὰ συγγένειαν, ἢ οικειότητα, ἢ ἑτέραν τινὰ τοιαύτην αἰτίαν προτιμάσθωσαν· ἀλλὰ πολλὴν φροντίδα τιθέσθωσαν, ἥ τε καθηγουμένη, καὶ ὁ κατὰ καιροὺς οἰκονόμος, εὑρίσκειν ἀνθρώπους εύ υπολήπτους, καὶ ὀλιγαρκεῖς, ἀναπαύοντας μὲν καὶ τοὺς ἐν τοῖς κτήμασι, καὶ μηδενός νοσφιζομένους τῶν τῇ μονῇ ἀνηκόντων, πεῖράν τε ἔχοντας εἰς τὰ γεωργικά. Τῆς δὲ τούτων ἀποστολῆς ἡ καθηγουμένη ἕξει τὴν ἐξουσίαν, ὡσαύτως καὶ τῆς διαδοχῆς, ὅτε εὑρεθοῖεν [εὑρεθεῖεν] τῆς ὀρθότητος εκτραπέν τεῖ, οὓς ὀφείλει ὁ οἰκονόμος ἐφορᾷν, ὅτε παρὰ τῆς ἡγουμένης πεμφθείη τοὺς συγκλεισμοὺς ἐποπτεύ σων, καὶ τοὺς ἐπισκεπτίτας λογαριάσων, καὶ πάντα δεόντως οἰκονομήσων. ΚΕΦΑΛ. ΛΒ'. Περὶ ἀκολουθίας πρώτης, τρίτης τε και εκτης ὥρας. ᾿Αλλὰ μέχρι τούτου περὶ τούτων διαλεχθέντες, φέρε, περὶ τῆς ἐκκλησιαστικῆς λοιπὸν ἀκολουθίας διαληψόμεθα· καὶ ἵνα γε ἀπὸ φωτὸς ἀρξώμεθα, ἀπὸ της πρώτης ἡμερινῆς ὥρας τὴν ἀρχὴν ποιησώμεθα τὸν Θεὸν κατὰ τοῦτο μιμούμενοι, τῆς τοῦ κόσμου συστάσεως ἀπὸ τῆς τοῦ φωτὸς δημιουργίας ἀρξά μενον. Μετὰ τοίνυν τὴν συμπλήρωσιν τῆς ὀρθρινῆς δοξολογίας, δεῖ συνάπτειν ἡμᾶς τὴν πρώτην ώραν κατὰ τὸ συνειθισμένον, καὶ ἐπὶ τῷ τέλει ταύτης λέ γεσθαι τὴν εὐχὴν ταύτην· Ὁ ἐν παντὶ καιρῷ, καὶ πάσῃ ώρα. Καὶ μετὰ τὴν εὐχὴν γίνεσθαι τὰς συνήθεις γονυκλισίας, ταῖς μὲν δυνατωτέ ραις ἀπὸ γῆς ἄνευ προσευχαδίου ταῖς ἀσε θενεστέραις δὲ, καὶ μετά τινος ὑποστηρίγματος ταπεινοῦ, καὶ βοηθήματος. Ἔστι δὲ ἡ γονυκλισία, μετάνοιας δεκαπέντε, ὧν αἱ μὲν πρῶται τρεῖς ὀφείλουσι γίνεσθαι σχολαιότερον, καὶ οἷον βραδύτερον ἔν τε τῇ συστάσει, καὶ τῇ τῶν γονάτων κλίσει ὥστε δύνασθαι ἑκάστην ὑμῶν, ἑστῶσαν μὲν καὶ τὰς χεῖρας ἐκτεταμένας ἔχουσαν λέγειν καθεκάστην ἐκ τρίτου τό·. Ο Θεός, ιλάσθητί μοι τῇ ἁμαρτωλῷ εἶτα κλίνασαν τὰ γόνατα καὶ τὴν κεφαλὴν ἕως γῆς, τρίτον λέγειν ὁμοίως τό, «Ημαρτόν σοι, Κύριε, συγχώρησόν μοι.» Καὶ τὰς μὲν τρεῖς γονυκλισία; οὕτως ὑμῖν ποιητέον, τὰς δὲ λοιπὰς δώδεκα συντομώτερον· ὡς ἐφάπαξ λέγειν ἑκάστην ἐν τῇ τῶν γου νάτων κλίσει, καὶ τῇ στάσει ἅπαξ τὰ προειρημένα τῆς ἱκετείας βήματα. Ποιήσεσθε δὲ τάς τε τῶν γο νάτων κλίσεις, καὶ τὰς ἀνανεύσεις, οὐχ ὅτε δοκεῖ ἑκάστῃ, ἀτάκτως καὶ ἀλληνάλλως, ἀλλ' ὡς ἐν σῶμα, ἅμα μὲν κλινόμεναι, ἅμα δὲ ἀνιστάμεναι· καὶ ὁδηγῷ Ὁ ἐν παντὶ καιρῷ, καὶ πάσῃ ὥρᾳ, ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς, προσκυνούμενος Χρι στὸς ὁ Θεὸς ὁ μακρόθυμος, Προσευχάδιον μετάνοιαι

Chapters XXXI, XXXIICaput XXXI, XXXII

col. 1051–1052page 33 of 70
PG 127:1051χρώμεναι ἀμφοτέρων, τῇ ἐκκλησιαρχίασῃ πρὸ τοῦ ἁγιου βήματος ἐστώσῃ, καὶ τῇ κλίσει μὲν τὴν κλί. σιν ὑποδεικνύσῃ, τῇ ἀνανεύσει δὲ τὴν ἀνάνευσιν. Ἀλλ' αὕτη μὲν ἀκολουθία ἡμέρας, ἐν ᾗ ἀντὶ τοῦ, Θεός Κύριος 'Αλληλούϊα, ο ψάλλεται. Εἰ μέντοι ἀκολουθίαν ἔχει ἡ ἡμέρα, καὶ Ἀπολυτίκιον καὶ τὸ, ο Θεός Κύριος, ο ψάλλεται· αἱ μὲν τρεῖς πρῶται γονυκλισίαι τελεσθήσονται μετά τῶν τῆς ἱκετείας βημάτων, καθώς προείρηται· α! δώδεκα δὲ σχολάσουσι, καὶ οὐδαμῶς ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ, ἀλλ' ἐν τῷ κοιμητηρίῳ ὑμῶν τελεσθήσονται. Μετὰ μέντοι τὰς τρεῖς βραδυτέρας γονυκλισίας ἐκφωνήσετε εκτεταμέναις ταῖς χερσὶ τὸ, «Ο Θεός ὁ προαιώνιος, ὁ πάσης κτίσεως δημιουργός Καὶ μετὰ τὴν εὐχὴν ταύτην ἀνάγνωσις ὑμῖν προ τεθήσεται ἡ κατήχησις μετὰ δὲ τὴν ἀνάγνωσιν, ποιήσετε τὸ τετυπωμένον ὑπὲρ ἡμῶν τρισάγιον. Καὶ ἕως μὲν ὁ Θεὸς ἐθέλει με ζῇν, ἵνα λέγητε τροπάρια ταῦτα (30)·. Ελέησον ἡμᾶς, Κύριε, ἐλέησον ἡμᾶς. Δόξα Ἐλπὶς τοῦ κόσμου ἀγαθή. Και νῦν. Οὐδεὶς προστρέχων ἐπὶ σοί.» Τελευτησάσης δέ μου, ἵνα λέγητε τροπάρια αναπαύσιμα - Μνή σθητι, Κύριε, ὡς ἀγαθὸς, τῆς δούλης σου. Δόξα. Ανάπαυσον, Σωτὴρ ἡμῶν. Καὶ νῦν. Οὐδεὶς προσ τρέχων ἐπὶ σοί. Η καταφυγὴ καὶ δύναμις.» Καὶ ἐπὶ τούτοις τὸ, «Κύριε, ἐλέησον, ο ιε'. Εἶτα καὶ τὴν εὐχὴν ἐπισυνάψετε ταύτην·. Ὁ ἀποστέλλων τὸ φῶς» Πάσας μέντοι τὰς εὐχὰς χερσὶν ἀνατεταμέναις εὔξεσθε. Τελειωθείσης δὲ τῆς δηλωθείσης εὐχῆς, καὶ τοῦ ἱερέως τὴν συνήθη ἐπειπόντος εὐχὴν, ὑμεῖς μὲν πᾶσαι ἐπὶ πρόσωπον εἰς γῆν πεσεῖσθε ἡ δὲ προεστῶσα παντὸς ἀρχηγὸς ὑμῖν γινομένη ἀγα θοῦ, οὕτω πως ἐρεῖ·. Εὔξασθε ὑπὲρ ἐμοῦ, ἀδελ φαὶ, τῷ Κυρίῳ, ἵνα ῥυσθῶ ἐκ τῶν παθῶν, καὶ τῶν σκανδάλων τοῦ Πονηροῦ.» Καὶ ὑμεῖς ἀποκριθήσε Η Ει ῾Ο Θεός σώσαι σε, τιμία μήτερ· εὖξαι καὶ σὺ ὑπὲρ ἡμῶν, ἁγία μήτερ, ἵνα ῥυσθῶμεν ἐκ τῶν παθῶν, καὶ τῶν σκανδάλων τοῦ Πονηροῦ. Εἶτα πάλιν ἐκείνη ἐπευχομένη ἐρεῖ· ι Ο Θεός, δι' εὐχῶν τῶν Πατέρων ἡμῶν, σώσαι πάσας ἡμᾶς. Καὶ οὔτ τως ἀναστᾶσαι πορεύεσθε εἰς τὸ κοινὸν τῆς συνδιαγωγῆς οἴκημα, κἀκεῖσε γενόμεναι, πάσης ἀφέξεσθε ματαίας ἀπασχολίας, ἀνθέξεσθε δὲ πᾶσαι τῶν ἔργω χείρων ὑμῶν, μιᾶς τινος μέσον ὑμῶν καθημένης, καὶ ἀναγινωσκούσης, ἥτις ἂν παρὰ τῆς ἡγουμένης προσταχθείη, καὶ ὅπερ ἂν κελευσθείη. Ἡ γὰρ ἀνάγνωσις πάσας μὲν ἀποκωλύσει ματαίας καὶ ἀνω σθε Θεὸς Κύριος καὶ ἐπέφανεν ἡμῖν, εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου, Απολυτίκιον. κοίμησις κοιμητήριον κοιμητήριον Τροπάρια. Δόξα. τῷ Πατρὶ, καὶ τῷ Υἱῷ, καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι. καὶ νῦν, καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν, Ὁ ἐξαποστέλλων το φως,
col. 1053–1054page 34 of 70
PG 127:1053φελεῖς, ἢ καὶ βλαπτικές συντυχίας, μεγάλην δὲ προξενήσει τὴν ὠφέλειαν ταῖς προσέχειν αὐτῇ βουλομέναις. ΚΕΦΑΛ. ΛΓ'. Περὶ τῶν μεσωρίων τῆς πρώτης, τρίτης τε, καὶ ἕκτης ὥρας, τῶν τυπικῶν, τῆς ἱερᾶς λειτουργίας, καὶ τῆς ἁγίας μεταλήψεως. Καταλαμβανούσης δὲ τῆς προσηκούσης ώρας, προυσθήσεται τὸ ξύλον· κἀκεῖσε ψαλεῖτε τὰ μεσώ ρια της πρώτης, τήν τε τρίτην, καὶ ἔκτην ὥραν, μετὰ τῶν μεσωρίων, τῶν εὐχῶν, καὶ τῶν μετανοιῶν, ἔνθα ἂν ἡ καθηγουμένη βουληθῇ, εἴτε ἐν τῷ κοιμητηρίῳ, εἴτε ἐν τῷ τῆς ἐκκλησίας ἐξωάρθηκι. Ψα λεῖτε δὲ καὶ τὰ τυπικὰ ἐν τῷ τῆς ἐκκλησίας ἄρθηκι ὅτε μέντοι γίνεται ἀγρυπνία, οὐ ποιήσετε μετάνοιαν ἐν τῷ κοιμητηρίῳ ὑμῶν, διὰ τὸν ἐκ τῆς ἀγρυπνίας κύπων, οὔτε κατὰ τὸ δωδεκαήμερον οὔτε κατά τὴν ὅλην πεντηκοστήν, οὔτε μὴν κατὰ τὰς μεθεώρ. τους ἐννέα ἡμέρας τῆς Κοιμήσεως τῆς ὑπερ αγίας Θεοτόκου, τῆς Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτῆς ρός μου Χριστοῦ, οὐκ ἐν αὐταῖς ταῖς ἑορτασίμοις ἡμέραις τῶν ἐνδόξων καὶ πανευφήμων δώδεκα ᾿Αποστόλων, οὐ κατὰ πᾶν Σάββατον. Η γε μὴν ἱερὰ καὶ θεία λειτουργία ἐκτελεῖσθαι ὀφείλει καθ ἑκάστην Τετράδα, Παρασκευήν, Σάββατον, καὶ Κυ Ριακὴν, καὶ κατὰ τὰς ἑορτάς. Ἐν μέντοιγε ταῖς τὸ Συναξάριον Εἰσηγοῦμαι δὲ ὑμῖν, ἀδελφαί, τῆς θείας τελουμέ της ἱερουργίας, προσεκτικωτέρας ἑαυτὰς ἑαυτῶν γίνεσθαι, καὶ φόβου καὶ φρίκης μεστὰς παρεστάναι θειότερα γὰρ, καὶ φρικωδέστερα, και φοβερώτερα τὰ ἐν ταύτῃ τελούμενα, τῇ πάντα λόγον καὶ νοῦν ὑπερβαινούσῃ πανυπερτίμῳ ἱερουργήσει τοῦ πανα χράντου σώματος καὶ αἵματος Χριστοῦ τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ ἡμῶν· ἐν ᾗ μάλιστα προσεκτέον, καὶ πάντα λογισμὸν ῥυπαρὰν ἀποδιωκτέον, καὶ μόνον λογιστέον τὸ τελούμενον θεῖον, ὑπὲρ κατάληψιν μέγα καὶ φο περὶν μυστήριον. Οὕτω τε τῶν θείων ἁγια σμάτων μεταληπτέον τὰς, ὅσαις ἄρα καὶ μεταλαμβάνειν συγκεχώρηται. Τεσσαρακοσταῖς, γίνεσθαι ὀφείλει καθώς περιέχει Ἐπειδὴ οὖν ἡ τῶν ἁγιασμάτων μετάληψις, ψυχῆς ἐστι φωτισμὸς τοῖς ἐγγὺς τῆς ἀξίας· ὁ δὲ ἀναξίως μεταλαμβάνων, κρίμα ἑαυτῷ ἐσθίει καὶ πίνει, και θώς φησιν ὁ θεῖος Απόστολος, συνεχέστερον μὲν βουλόμεθα τούτων μεταλαμβάνειν ὑμᾶς, ὅμως τὴν ἐπὶ τῇ θείᾳ μεταλήψει διάκρισιν τῷ πνευματικῷ ὑμῶν Πατρὶ ἀνατιθέαμεν, εἰδήσει καὶ τῆς καθηγού Δωδεκαήμερον. μεθεόρτους ἡμέρας τῆς μεταμορφώσεως, 2. 443: Εορτάζομεν ταύτην εἰς τὸ κοινὸν ἐπὶ τοῦ μέσου ἡμέρας οκτώ, μεθεόρτους

Chapter XXXIVCaput XXXIV

col. 1055–1056page 35 of 70
Caput XXXIII
PG 127:1055μένης· ἀκοινώνητον δέ τινα ἑαυτὴν ἡγεῖσθαι ἄνευ τῆς ἐκείνου εἰδήσεως, οὐκ ἐπαινετόν· κατάκριτος δὲ ἔσται ἡ τοῦτο ποιοῦσα, ὡς ἴδιον ἐκπληροῦσα θέ λημα. Τὰς μέντοι μεταλαμβάνειν ὀφειλούσας, ἐνδεχόμενον ἐστι τὴν ἐπὶ τῇ ἁγίᾳ μεταλήψει ἀκολουθίαν ψάλ λειν, κοινήν τε κοινῶς τὴν γονυκλισίαν ἀλλήλαις ποιούσας, διδόναι συγχώρησιν, καὶ οὕτως τῶν ζωο ποιῶν μεταλαμβάνειν ἁγιασμῶν. ΚΕΦΑΛ. ΑΔ'. Περὶ τοῦ πόσους ἄρτους δεῖ προσφέρεσθαι καθ' ἑκάστην λειτουργίαν, καὶ ὑπὲρ τίνων. Καθ᾿ ἑκάστην δὲ ἡμέραν ἐν τῇ θείᾳ λειτουργία ἑπτὰ ἄρτοι προσενεχθήσονται, εἷς Δεσποτικός, ὅτε ρος τῆς κεχαριτωμένης ἡμῶν Δεσποίνης καὶ θεοτόκου, ἕτερος τοῦ κατὰ τὴν ἡμέραν ἁγίου, ἄλλος ὑπὲρ λύτρου καὶ ἀφέσεως τῶν ἁμαρτιῶν τοῦ τε κρατίστου μου βασιλέως καὶ ἐμοῦ· ἕτερος ὑπὲρ τῶν κεκοιμημένων μοναχῶν, ἄλλος ὑπὲρ τῶν κεκοιμημένων γο νέων καὶ λοιπῶν συγγενῶν ἡμῶν, καὶ ἕτερος ὑπὲρ τῶν ζώντων παίδων, καὶ γαμβρῶν, καὶ λοιπῶν συγ γενῶν ἡμῶν. Καὶ μετὰ θάνατον δὲ ἡμῶν, ἰδιαζόντως ὁ ῥηθεὶς ἄρτος ὑπὲρ ἀφέσεως τῶν ἡμετέρων προσενεχθήσεται ἁμαρτιῶν, καὶ οὕτως γενήσεται ἐς τὸ διηνεκές. Εἰ δέ τις ἐξ ἀμφοτέρων ἡμῶν προτελευτήσει τοῦ ἑνὸς, ὁ μὲν εἰς ἄρτος πάλιν ἰδιαζόντω; ὑπὲρ τοῦ ζῶντος προσκομισθήσεται· ἕτερος δὲ αὖθις ὑπὲρ Ο τοῦ τελευτήσαντος προσαχθήσεται. Μετὰ δὲ τὸν τοῦ ἐπιζήσαντος θάνατον, εἷς πάλιν ὑπὲρ ἀμφοτέρων προσενεχθήσεται. Κατ᾿ ἕκαστον δὲ Σάββατον, καὶ σταυρία ὀφείλουσι προσκομίζεσθαι ὑπὲρ τῶν προκεκοιμημένων γονέων, καὶ παίδων, καὶ νυμφῶν ἡμῶν, καὶ τῶν εἰς τὸ μετα έπειτα κοιμηθησομένων, ἐπὶ τοῖς τέσσαρσιν ἔν οἱ καὶ ὀφείλουσιν ἐγγράφεσθαι ἐν τοῖς διπτύχοις, καὶ μνημονεύεσθαι κατὰ τὴν τοῦ τυπικοῦ περίληψιν. Ωσαύτως καὶ ὑπὲρ τῶν ζώντων καὶ ἀναγραφομένων ἐν τοῖς διπτύχοις καὶ τῷ τυπικῷ· καὶ καθ᾿ ἑκάστην Κυριακήν, ἕτερα σταυρία ἐπίσης τοῖς κεκοιμημένοις προσκομισθήσονται. ΚΕΦΑΛ. ΛΕ. Περὶ τῆς ἐννάτης ὥρας, ἑσπερινοῦ, καὶ παννυχίδος. Ωσαύτως καὶ τὰ τῆς ἐννάτης ὥρας μεσώρια ἐν τῷ κοιμητηρίῳ ὑμῶν ψάλλεσθαι βουλόμεθα, τοῦ μετ κροῦ συμβόλου κρουομένου. Τήν γε μὴν ἐννάτην ὥραν ψάλλειν ὑμᾶς δεῖ, καθὼς καὶ τὰς προδιαλη φθείσας ὥρας, μετά τε τῶν μεσωρίων αὐτῆς, καὶ τῶν μετανοιῶν, τοῦ σημαντῆρος πάσας συγκαλοῦντος ὡς ἔθος. Καὶ ὁ ἑσπερινὸς δὲ ὕμνος κατὰ τὴν τοῦ Συναξαρίου ὑμῖν τελούμενος ἔσται περίληψιν καὶ συναπτῶς ἡ παννυχίς. Ἐπεὶ δὲ σήμερον ἐν τῇ παννυχίδι ἓξ τροπάρια καθ' ἑκάστην ᾠδὴν ψάλλον ται, μετὰ τὴν ἡμῶν πρὸς Κύριον ἐκδημίαν· τὰ μὲν τέσσαρα ὀφείλουσι ψάλλεσθαι κατὰ τὸ Συναξάριον, τὰ δὲ δύο εἶναι νεκρώσιμα.

Chapter XXXVCaput XXXV

col. 1057–1058page 36 of 70
PG 127:1057ΚΕΦΑΛ. ΛϚ'. Περὶ τῶν Ἀποδείπνων. Ἡ δέ γε τῶν Ἀποδείπνων ἀκολουθία μετὰ τὸ δεῖπνον ὑμῖν τελεσθήσεται ἐν τῷ τῆς ἐκκλησίας ἐξωάρθηκι, ἐν ᾧ καὶ τὰ γόνατα κλιτέον ὑμῖν· εἰ μή γε τὸ, ο Θεός Κύριος, ο ψάλλοιτο. ΚΕΦΑΛ. ΛΖ'. Περὶ τῆς νυκτερινῆς ἀκολουθίας. Καὶ μετὰ τὴν τῶν ᾿Αποδείπνων συμπλήρωσιν, τοῦ ἱερέως τὴν συνήθη ἐπειπόντος εὐχὴν, ὑμεῖς μὲν ἐπὶ πρόσωπον εἰς γῆν πεσεῖσθε προσέχουσαι τῇ καθ ηγουμένῃ· ἐκείνης δὲ πρὸς ὑμᾶς εἰπούσης, ο Συγ χωρήσατέ μοι ἐν Κυρίῳ, ἀδελφαί· ἥμαρτον γὰρ καὶ ἔργῳ, καὶ λόγῳ, καὶ κατὰ διάνοιαν· ν κἀκείνης ἐπευξαμένης ὑμῖν καὶ εἰπούσης· ι Ο Θεός δι' εὐβ χῶν τῶν πατέρων ἡμῶν συγχωρήσαι πάσαις ἡμῖν· ο οὕτως ἀπάρξασθε τῆς νυκτερινῆς ἀκολουθίας, κατὰ τὸν τύπον εἰς τὸ κοιμητήριον ἀφικόμεναι, εἴτε ἐν τὸς τοῦ κοιμητηρίου, εἴτε ἐκτὸς ἐκτελεῖν ταύτην ὀφείλουσαι· καθὼς ἂν ὅ τε καιρὸς ἀπαιτοίη, καὶ ἡ καθηγουμένη βούλοιτο· ἣν ἐκπληρώσασαι, πλήρεις εὐφροσύνης πνευματικῆς εἰς ὕπνον τραπήσεσθε. ΚΕΦΑΛ. ΛΗ'. Περὶ τῆς μεσονυκτίου ἀκολουθίας. Ἐν καιρῷ δὲ προσήκοντι τῆς τελούσης τὴν τῆς ἐκκλησιαρχίας διακονίαν, μετάνοιαν τῇ καθηγουμένη βαλλούσης, καὶ τὸ ξύλον κρουσάσης, την μετ σονυχτίου ἀκολουθίαν ἐν τῷ ἄρθηκι τῆς ἐκκλησίας παραγενόμεναι, ἐκτελέσετε. Οὐδὲ αὐτῆς τῆς διυπνι βάσης ὑμᾶς ἀπολιμπανομένης, ἀλλ᾽ ἅμα τε σύν ὑμῖν ψαλλούσης, καὶ τὰς τοῦ ναοῦ φωταγωγούς ἀναπτούσης. Τῆς δὲ μεσονυκτίου ὑμνῳδίας ὑμῖν τε λεισθείσης, κρουσθήσεται τὸ μέγα σημαντήριον, προσέτι δὲ καὶ τὸ χαλκοῦν· καὶ οὕτως ἀπάρξεσθε τῆς ὀρθρινῆς ἀκολουθίας, ἧς ἡ ἔναρξις ἐφεξῆς εἰ ρήσεται. ΚΕΦΑΛ. ΑΘ. Περὶ ἐνάρξεως Ορθρου. Μετὰ δὲ τὸ κρουσθῆναι τὸ χαλκοῦν σημαντήριον, ὁ ἱερεὺς εὐλογήσει τὸν Θεὸν, τὸν τύπον τοῦ τιμίου σταυροῦ ἔμπροσθεν τῆς ἁγίας τραπέζης τῷ θυμιατηρίῳ τυπῶν. Εἶτα ἅμα τῇ τοῦ Θεοῦ αἰνέσει, τρισ αγίου γενομένου παρ' ὑμῶν, τὸν ἐννεακαιδέκατον καὶ εἰκοστὸν ψαλμὸν ἔσεσθε, μετὰ τῶν συνήθων τροπαρίων καὶ τοῦ, «Κύριε, ἐλέησον, ο ὡς οἷόν τε μετὰ ισότητος καὶ προσοχῆς. Ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἔσονται ψαλλόμενα παρ' ὑμῶν, ἔστ᾽ ἂν ὁ κράτιστός μου βασιλεὺς ἐν τοῖς ζῶσιν ᾗ· εἴη δὲ ἐπιμήκιστον, ὦ Κύριε καὶ Θεοτόκε· ἐπειδὰν δὲ τῶν τῇδε μεταστῇ, ψαλμοὶ μὲν ὑμῖν ἀδόμενοι ἔσονται, το, ο Κύριος ποιμαίνει με· ν καὶ τὸ, ο Σοὶ πρέπει ὕμνος, ὁ Θεὸς, ἐν Σιών.» Τροπάρια δὲ καὶ αὐτὰ ἀναπαύσιμα· «Μνή σθητι, Κύριε. 'Ανάπαυσον, Σωτὴρ ἡμῶν. Δόξα. Καὶ νῦν.» Μετὰ δὲ τὸ τελεσθῆναι τὸ τρισάγιον, ἡ ἐκκλησιάρ ο

Chapter XLCaput XL

col. 1059–1060page 37 of 70
Caput XXXVI - XXXIX
PG 127:1059χισσα τοῦ ἐξαψάλμου ἀπάρξεται σχολαίως τε καὶ προσεκτικῶς ᾅδουσα αὐτό, καὶ ἡσύχῳ ὑπάδουσα τῇ φωνῇ· ἵν' ἔχοιεν ἀκολουθεῖν αὐτῇ αἱ λοιπαὶ ἀπρο. σκόπως, καὶ ἀπλανῶς, καὶ διεξιέναι καθ' ἑαυτὰς τὰ βήματα τῶν Ψαλμών. Οὕτω τε μετὰ τὴν τοῦ ἐξα ψάλμου ἐκπλήρωσιν, ἡ πᾶσα τοῦ Ὄρθρου ἀκόλουθα τελεσθήσεται κατὰ τὴν τοῦ Συναξαρίου περίληψιν· ὅπερ δὴ Συναξάριον καὶ περὶ τῆς τῶν ἁγίων νηστειῶν ἀκολουθίας, ἀκριβέστατα ὑμῖν ὑποθήσει. Καθὰ καὶ διαπρακτέον τά τε ἄλλα ὑμῖν, καὶ δὴ καὶ τὰς ἀγρυπνίας ἐν πάσῃ Κυριακῇ Δεσποτικῇ ἑορτῇ, καὶ τῶν λοιπῶν ἁγίων μνήμαις, ἃς διέξεισι τὸ Συναξάριον. Πλὴν ἐνταῦθα συγκαταβαίνουσα ἡ βασιλεία μου τῇ ἀσθενείᾳ ὑμῶν, καὶ περὶ τῶν ἀγρυπνιῶν συμπαθέστερον τι ἐπινενόηκε. Βούλομαι γὰρ, καὶ διορίζου μαι, τὰς μὲν ἐπὶ ταῖς Δεσποτικαῖς ἑορταῖς τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν, καὶ τῆς παν άγνου Δεσποίνης καὶ Θεοτόκου, τελεῖσθαι μελλούσας ἀγρυπνίας, πάσας ολονυκτίους γίνεσθαι, καὶ αὐτὴν τὴν τοῦ μεγάλου Κανόνος καὶ τὴν τῶν ἁγίων Παθῶν ἔτι γε μὴν καὶ τὴν τῆς Ὑψώσεως τοῦ τιμίου Σταυροῦ, καὶ τὴν τῶν ἁγίων καὶ κορυφαίων ἀποστόλων Πέτρου καὶ Παύλου. Τὰς δέ γε ἐπὶ τῶν Κυριακῶν ἡμερῶν, εἰ μή που ταύταις καὶ τῶν Δεσποτικῶν μία συνδράμῃ ἑορτῶν, θέρους μὲν τρί της ώρας, χειμωνος δὲ τετάρτης ἀρχομένης έκτε. λεῖν. Εἰ δέ που τύχοι δύο ἐν μιᾷ ἑβδομάδι συνδραμεῖν ἀγρυπνίας, μίαν μὲν, Δεσποτικής τινος ἑορτῆς, ἑτέραν δὲ, τῶν ἐν ταῖς Κυριακαῖς τετυπωμένων. Τὴν μὲν οὖν Δεσποτικὴν, εἴτε δὴ προηγήσεται, εἴτε καὶ μή, ολονύκτιον γίνεσθαι ἐντελλόμεθα· τὴν δὲ τῆς Κυριακής, ἕκτης ὥρας ἀρχομένης· ἴν' οὕτω μικρὸν ἀναπαυσάμεναι, προθυμότεραι τοῖς ἔμπροσθεν για νοισθε. Καὶ ἐπὶ τῷ ὄρθρῳ δὲ τῆς μετὰ τὴν ὁλονύ κτιον ἀγρυπνίαν ἡμέρας, βραδύτερον ὑμᾶς τοῦ συνή θους, ὡσεὶ μίαν ὥραν ἐξανίστασθαι ἡ βασιλεία μου βούλεται, καὶ ὀρθρίζειν· ἵνα τὰ σώματα ὑμῶν ἀπὸ τοῦ κόπου ἀνακτηθέντα, εἰς τὴν οἰκείαν αὖθις ἀπο καταστῶσιν ἰσχύν. 'Εξαψάλμου. Μεγάλου κανόνος. ΚΕΦΑΛ. Μ'. Περὶ τῆς εἰς τὴν τράπεζαν κλήσεως, καὶ τῆς ἐν αὐτῇ διαγωγής. Ἐπειδὴ περὶ τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἀκολουθίας τὰ δοκοῦντα διείληπται, δεῖ λοιπὸν εἰπεῖν καὶ περὶ τῆς ἑστιάσεως τῶν μοναζουσῶν. Πληρωθείσης τοίνυν τῆς ἱερᾶς καὶ θείας λειτουργίας, ἐν τῷ ἄρθηκε προσμένειν ὀφείλουσιν, ἐκδεχόμεναι τὴν διὰ τοῦ συνήθους ξύλου πρόσκλησιν ἐπὶ τὴν κοινὴν τράπεζαν. Τοῦ ξύ λου δὲ κρουσθέντος, συνεξιέναι τῇ ἐκκλησιαρχίασῃ, προσκυνεῖν δὲ τῇ προεστώσῃ, καὶ οὕτω τοῦ συνή θους ἀρξαμένας ψαλμοῦ ἠρεμαίᾳ καὶ καθηκούσῃ τῇ Τῶν ἁγίων Παθών.
col. 1061–1062page 38 of 70
PG 127:1061ἀναγνώσει, καὶ ταύτῃ μὲν τὰς ψυχὰς ευφραίνητε, φωνῇ, ἤγουν τοῦ, Υψώσω σε, ὁ Θεός μου, ο βασι λεύς μου, ο ηρέμα βαδίζειν ἐπὶ τὴν τράπεζαν, καὶ τὴν ψαλμὸν πληρωσάσας, καθέζεσθαι εὐτάκτως και θὼς ἂν ἡ καθηγουμένη τάξῃ καὶ τὰ τῆς καθέδρας αὐτῶν· οὕτω τε τῶν παρατιθεμένων εὐχαρίστως μεταλαμβάνειν· γινομένης συνήθως ἀναγνώσεως, χωρὶς θορύβου καὶ ταραχῆς, μόνης της προεστώσης, εἴ τι βούλοιτο φθεγγομένης, καὶ αὐτῆς ἠρεμαίως, καὶ τῆς ἀποκρίνεσθαι πρὸς αὐτὴν ὀφειλούσης ἠρε μαιοτέρᾳ τῇ φωνῇ χρωμένης, καὶ ὀλίγοις, ὡς οἷόν τε, καὶ συντεταγμένοις τοῖς ῥήμασιν· ὡς ἂν ἄκρας ἡσυχίας οὔσης ἐν τῇ τραπέζῃ, μόνῃ προσέχητε τῇ καὶ πιαίνητε, τοῖς δὲ παρατιθεμένοις τὰ σώματα τρέφητε. ΚΕΦΑΛ. ΜΑ'. Περὶ τοῦ ἐάν τις ἐν τῇ ἑστιάσει ἀτακτῇ. Ἐὰν δέ τις ἐν τῷ ἑστιᾶσθαι ὑμᾶς ταράσσουσα φαίνοιτο καὶ ταρασσομένη, θορυβοῦσά τε καὶ θορυ κουμένη, καὶ συγχέουσα τὴν ἀνάγνωσιν ἀκαίροις καὶ ἀπρεπέσι ῥήμασι, καὶ τὴν γαληνιαίαν τε καὶ ἠρεμαίαν κατάστασιν ἀφανίζουσα· κατασιγαζέσθω παρὰ τῆς τραπεζαρία; ἡσύχῳ παραινέσει τε καὶ νουθετήσει καὶ παυομένη μὲν ἐάσθω· ἐπιμένουσα δὲ, Ἐξεγειρέσθω τῆς τραπέζης καὶ ἄκουσα ὁρισμῷ τῆς καθη γουμένης· ἥτις, εἰ βούλοιτο, καὶ τὸ τῆς ἀτροφίας ἐπιτίμιον αὐτῇ ἐπιθήσει, ἢ καὶ ἄλλως, ὡς δοκεῖ, σωφρονίσει. ΚΕΦΑΛ. ΜΒ'. Περὶ τοῦ ἐάν τις περὶ προκαθεδρίας ἀμφισβητῇ. Ἐὰν δὲ καὶ μέχρι τοσούτου ταῖς αὔραις τις ὑμῶν ῥιπισθείη τοῦ Πονηροῦ, ὥστε δόξης ματαίας φροντίζειν καὶ προκαθεδρίας, καὶ προβάλλεσθαι πρὸς τοῦτο ἢ χρονιωτέραν ἐν τῇ μονῇ διαγωγήν, ἡ ἄλλην ἐνέρ γειαν ὁποιανοῦν· ἐντέλλομαι ἐν Κυρίῳ τὸν ἔσχατον αὐτῇ τόπον ἀποκληροῦν. Κἂν μὲν διορθωθείη, τῷ Θεῷ χάρις· εἰ δὲ ἀδιόρθωτος μένοι, ἐκδιώκειν αὐτὴνἀπὸ τῆς μονῆς, ὅπως μὴ καὶ ταῖς ἄλλαις τῆς τοιαύ της λύμης μεταδῷ. ΚΕΦΑΛ. ΜΓ. Περὶ τοῦ μὴ ζητεῖν τι παρ' ἀλλήλων. Ἐν μέντοιγε τῷ ἀριστᾷν, ἀλλήλαις οὐδαμῶς μετα- 1 δώσετε, οὔτε βρώματός τινος, οὔτε πόματος, ἄχρι γοῦν καὶ ῥανίδος τυχόν μικρᾶς εἰς τὸ καταψύξαι τὸ κερασθὲν ποτήριον, καὶ ζέον πλέον τοῦ δέοντος. Αλλ' ἡ δεομένη τοιούτου τινὲς μετ' εὐλαβείας ὅτι μάλιστα πολλῆς καὶ σεμνότητος παρὰ τῆς καθηγουμένης τὸ ἐνδέον αἰτήσεται. Κἂν μὲν τύχοι ταύτης ἐπινευούσης, κομιεῖται τὸ κελευσθέν· εἰ δὲ μή, συστελεῖ ἑαυτὴν, καὶ καθεσθήσεται μετὰ σιωπῆς, εὐχαριστοῦσα διὰ τὴν τοῦ Θεοῦ ἐντολήν. Οὕτως οὖν ἐστια θεῖσαι ἐγερθήσεσθε ἀπὸ τῆς τραπέζης, καὶ τὴν τυπικὴν ἀκολουθίαν, καὶ τὴν εὐχὴν ἐκπληρώσασαι, εἰς τὸ κοιμητήριον ἀπελεύσεσθε.

Chapter XLIV-XLVICaput XLIV - XLVI

col. 1063–1064page 39 of 70
Caput XLI - XLIII
PG 127:1063ΚΕΦΑΛ. ΜΑ'. Περὶ τοῦ ἀπαραίτητον εἶναι ταῖς ὑγιαινούσαις τὴν κοινὴν τράπεζαν, καὶ περὶ νοσουσῶν. Ταύτην δὲ τὴν κοινῇ εὐτρεπισθεῖσαν ὑμῖν τρά πεζαν, αἱ μὲν ὑγιαίνουσαι, ἀπροφάσιστον, καὶ ἀπαραίτητον ἔξετε· καὶ οὐδεμία ἔσται πρόφασις ἱκανὴ πρὸς παραίτησιν τῆς εἰς τὸ κοινὸν ἑστιατόριον συνελεύσεως. Αἱ ἀσθενοῦσαι δὲ ἰσχυρῶς, καὶ οὕτως ὥστε μή δύνασθαι τῆς κλίνης ἐξανίστασθαι ἢ ἀταράχως ὑπνοῦν, ἀλλ' ἐνοχλοῦσαι, καὶ ἐνοχλού μεναι, κατὰ γνώμην τῆς καθηγουμένη; ἐν ἰδιάζοντι κελλίῳ τεύξονται ἀναπαύσεως, καὶ θεραπείας ἐπισ μελεστέρας. Φροντιεῖ δὲ ἡ καθηγουμένη καὶ τῶν νοσουσῶν ἐπιμελέστερον, ὡς οἰκείων μελῶν· καὶ παρέξει ταύταῖς τὰ κατάλληλα προς διατροφὴν, πρόνοιάν τε ποιήσεται καὶ τῆς ἄλλης αὐτῶν ἀνα παύσεως. ΚΕΦΑΛ. ΜΕ. Περὶ τοῦ καὶ δευτέραν γίνεσθαι ἐστίασιν. Τοίνυν μετὰ τὸ τὰς μοναχὰς ἀναστῆναι τῆς τρα πέζης, ἑστίασις δευτέρα γινέσθω ἄρτων τε παρατιθεμένων καὶ βρωμάτων, ὅσα ἐν τῇ πρώτῃ παρατέθειται τραπέζῃ. Καὶ ἑστιάσθωσαν οἱ διακονήσασα:. Μὴ ἐξέστω δὲ, ὅπερ καὶ ἐν τῇ πρώτῃ ἑστιάσει τυπωθῆναι διέλαθεν, ἀνισταμένῃ τῆς τραπέζης, αἴρειν τι μεθ᾿ ἑαυτῆς ἐκ τῶν παρακειμένων, μήτε ἄρτον, μήθ' ἕτερόν τι· ἀλλὰ μηδὲ τῶν μοναχῶν τις αἰτείτω μεθ᾿ ἑαυτῆς λαβεῖν, ἢ μαγειρείαν, ἢ ὅσπριον, ἢ ἄλλο τι, ἀλλὰ κοινῇ πᾶσαι ἐστιάσθωσαν. ΚΕΦΑΛ. ΜϚ'. Περὶ τῆς ἐν ταῖς λιταῖς ἡμέραις τροφῆς. Ἡ δὲ τροφὴ ὑμῶν ἔσται ἐν ταῖς λιταῖς ἡμέρας κατὰ τὸ ἄριστον· Τρίτῃ μὲν, καὶ Πέμπτῃ, καὶ Σ βάτῳ, καὶ Κυριακῇ, ἐδέσματα δύο ή τρία, ε! τῇ καθηγουμένῃ δοκοίη, δι᾿ ἰχθύων καὶ τυροῦ· ἐν δὲ τῇ δευτέρα, δύο ή τρία δι' ἐσπρίων ἑψητῶν σὺν ἐλαίῳ, καὶ ὀστρακοδέρμων, εἰ εὑρίσκοντο· τετράδι τε καὶ Παρασκευή δύο ή τρία εδέσματα δι' οσπρίων έψη τῶν σὺν ἐλαίῳ καὶ λαχάνων ὁμοίως. Εἰ δὲ καὶ ἐν αὐταῖς, τῇ δευτέρα, φημί, τετράδι τε, καὶ παρασκευῇ παρά τινων φιλοχρίστων γένηται παράκλησις ἢ ἑορτὴ τύχῃ Δεσποτική, ή τινος τῶν δώδεκα ἁγίων ἀποστόλων, ἢ τῶν ἐπισήμων μαρ τύρων, ἢ ἱεραρχῶν, ἐσθίειν καὶ τότε ἰχθύας, αὐτῆς ἡγουμένης ταύτου φροντιζούσης· εἰ μή τις ἴη [εἴη?] παρ' ἑτέρων παράκλησις. Ἡ δὲ πόσις ὑμῶν ἐν πάσαις ταῖς λιταῖς ἡμέραις ἔσται μετὰ τοῦ μείζονος ἐξαγίου ὅτε δὲ τῇ προεστώσῃ δόξει, καὶ ἐπαυξηθήσεται καθόσον αὐτῇ βουλητόν. Κατὰ δὲ τὸ δεῖπνον τῶν αὐτῶν ἡμερῶν παρατεθήσεται ὑμῖν ἄρτος, καὶ λάχανα τὰ κατὰ Παράκλησις. παράκλησις Εξαγίου.
col. 1065–1066page 40 of 70
PG 127:1065καιρὸν, καὶ ὁπῶραι μικραὶ κατὰ γνώμην τῆς προ εντώσης. Τὸ δέ τοι πόμα δοθήσεται μετὰ τοῦ μεί ζονος ἐξαγίου. ΚΕΦΑΛ, ΜΖ'. Περὶ τῆς ἐν τῇ μεγάλῃ Τεσσαρακοστῇ τροφῆς. Ταῦτα μὲν ἐν ταῖς λιταῖς ἡμέραις τοῦ ἐνιαυτοῦ. Εν δέ γε ταῖς τῶν ἁγίων Νηστειῶν οὐχ οὕτως. Καὶ πρό γε τῶν ἄλλων, ἐν τῇ πρώτῃ καὶ μεγίστῃ, ἧς κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν τῆς πρώτης ἑβδομάδος, ήγουν κατὰ τὴν δευτέραν, μήθ' ἱερουργητέον, μήτε τρα πέζης φροντιστέον, ἢ βρώσεως· ταῖς μέντοι ἑξῆς ἡμέραις τῆς τοιαύτης ἑβδομάδος, καὶ τράπεζαν πα μαθετέον, καὶ βρώσεως τὴν αἱρουμένην μεταληπτέον, ἥτις δὲ ἔσται ἐξ ὀσπρίων διαβρόχων υδατι, καὶ ὠμῶν τινων λαχάνων, ἴσως καὶ ὀπωρῶν. Πόμα δὲ πίεσθε θερμὸν ὕδωρ κυμίνῳ συνηρτυμένον Εν μέντοι τῇ Παρασκευῇ έψητά τινα βρωτέον ὑμῖν ἐδέσματα δύο, τὸ μὲν ἐν μετὰ ἐλαίου, τὸ δὲ ἕτερον χωρὶς ἐλαίου· καὶ οἶνον ποτέον μετὰ τοῦ μείζονος Εξαγίου διδόμενον, διὰ τὴν ἑορτὴν τοῦ ἁγίου μεγα λομάρτυρος Θεοδώρου ἣν ἡ προεστῶσα ὀφείλει ἐπιτελεῖν χρεωστικῶς, καὶ παρακαλεῖν ὑμᾶς κατά τὴν τοῦ Σαββάτου ἡμέραν, καὶ ὀστρακοδέρμοις τὴν ἀδελφότητα ἐστιᾷν. Εἰ δὲ παρά τινος τῶν φιλοχρίστων παράκλησις γένοιτο, καὶ δι᾿ ἰχθύων ἑστιαθή σεσθε. Ἡ μὲν δὲ [. δή] πρώτη ἑβδομὰς τῆς ἁγίας καὶ μεγάλης Τεσσαρακοστῆς οὕτως ὑμῖν ἀνυέσθω· τοῖς δὲ Σάββασι πᾶσι, καὶ ταῖς Κυριακαῖς τῆς αὐτῆς ἁγίας νηστείας, τρία παρατιθέσθω ὑμῖν ἐδέσματα μαγειρευτά μετέχοντα ἐλαίου. Διδόσθω δὲ καὶ εἰς πόσιν τὸ σύνηθες μέγα κρασοβόλιον, τὸ δ' αὐτὸ γινέσθω καὶ τῇ τετράδι τῆς μεσονηστίμου, καὶ τῇ πέμπτῃ τοῦ μεγάλου Κανόνος. Ταῖς δέ γε τρίταις καὶ πέμ πταις ταῖς ἄλλαις, δύο μὲν ὑμῖν ἐδέσματα παρατεθήσονται μαγειρευτά, ἀμφότερα ελαίου μετέχοντα εἶνες δὲ τῷ ἐλάττονι ἐξαγίῳ μετρούμενος. Τὰς μέν του δευτέρας δύο εδέσματα μαγειρευτά παρατεθήσονται· ὧν τὸ ἐν μετὰ ἐλαίου, τὸ δὲ ἕτερον ἐλαίου ἀμέτοχον. Καὶ οἶνος δὲ τῷ ἐλάττονι ἐξαγίῳ μετρού μενο;, ὅπερ ἐστὶ τοῦ μείζονος τὸ ἥμισυ. Τὰς δὲ τετράδας καὶ παρασκευάς δύο ἐδέσματα μαγειρευτά μὲν, ἐλαίου δὲ ἀμέτοχα· καὶ ἡ πόσις οἶνος τῷ ἐλάτ τονι ἐξαγίῳ μετρούμενος. Εἰ δὲ ἐν δευτέρᾳ τινί, ἢ τρίτῃ, ἢ πέμπτῃ, ἢ Σα βάτῳ, ἢ Κυριακῇ τύχῃ τὴν μνήμην συνδραμεῖν τῆς εὑρέσεως τῆς τιμίας κεφαλῆς τοῦ Προδρόμου ἢ τῶν ἁγίων Τεσσαράκοντα, ἢ τῆς ἑορτῆς τοῦ εὐαγγελισμοῦ, καὶ δι᾿ ἰχθύων ἑστιατέον, καὶ οἴνου Υδωρ κυμίνῳ συνηρτυμένον. Θεοδώρου.

Chapter XLVIICaput XLVII

col. 1067–1068page 41 of 70
PG 127:1067μεταδοτέον τῷ μείζονι ἐξαγίῳ, ή οίκοθεν όψωνιζο μένων τῶν ἰχθύων, ἢ παρακλήσεως στελλομένης παρὰ τῶν φιλοχρίστων. Εἰ δέ τις τῶν εἰρημένων ἑορτῶν, ἐν μιᾷ τῶν τῆς πρώτης εβδομάδος ἡμερῶν τύχῃ τελεῖσθαι, ἐπίσης ταῖς τρίταις καὶ πέμπταις τῶν ἄλλων ἑβδομάδων τῆς ἁγίας Τεσσαρακοστῆς ἑστιατέον ἐν βρώμασιν, οἴνου δὲ μεταδοτέον τῷ μεί ζονι εξαγίῳ. Τὰς ἄλλας τοίνυν πάσας ἁγίας ἡμέρας τῆς Τεσσαρακοστῆς, οὐκ ἐξέσται ὑμῖν ἰχθυοφαγεῖν τὸ σύνολον, εἰ μὴ παράκλησις ἴσως πεμφθείη παρά τινος ἐν Σαββάτῳ, ἢ Κυριακῇ. Τῆς ἑορτῆς δὲ τοῦ Εὐαγγελισμοῦ ἐπιστάσης, λαμπρῶς ἑορταστέον εἰς δύναμιν, καὶ ἰχθύων μετα ληπτέον, οίκοθεν όψωνιζομένων, καὶ οἴνου ποτέον διὰ τοῦ μείζονος ἐξαγίου. Ιχθυοφαγήσετε δὲ ἐν τῇ ἁγίᾳ ταύτῃ ἑορτῇ, ὡς εἴρηται, ἐὰν μὴ τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ ἑβδομάδι συνδράμῃ· τότε γὰρ τοῖς ὀστρα κοδέρμοις χρήσεσθε μόνοις, μᾶλλον δὲ παρακληθήσεσθε, διὰ τὴν ἑορτήν. Ἐπεὶ τὰς τρεῖς ἡμέρας ταύτης τῆς ἑβδομάδος, ήγουν δευτέρα, τρίτῃ, καὶ τετράδι διάγειν εἰκὸς, τισὶν οσπρίοις διαβρόχοις, καὶ λαχάνοις ὠμοῖς, καὶ ὁπώραις ταῖς παρατυχούσαις αρκού μεναι, καὶ τῷ κυμινάτῳ θερμῷ πόματι. Εἰ δὲ καὶ ἐν τῇ δευτέρᾳ καὶ τρίτῃ τῆς ἁγίας καὶ μεγάλης εβδο μάδος συνδράμῃ ἡ προδηλωθεῖσα ἑορτὴ τοῦ εὐαγγελισμοῦ, ἢ τῇ μεγάλῃ πέμπτῃ, τοῖς ὀστρακοδέρμος χρήσεσθε μόνοις· εἰ δὲ καὶ ἐν τῇ μεγάλῃ τετράδι, καὶ Παρασκευῇ, ἢ καὶ αὐτῷ τῷ μεγάλῳ Σαββάτῳ, τῇ μὲν μεγάλῃ τετράδι, καὶ τῇ μεγάλη Παρασκευή οσπρίοις τισὶν ἐψητοῖς, καὶ λαχάνοις σὺν ἐλαίῳ, ἀρ κεσθήσεσθε· μεταληπτέον δὲ καὶ οἴνου τῷ μείζονι ἐξαγίῳ. Ἐν δὲ τῷ ἁγίῳ Σαββάτῳ, ἀπέστω πᾶσα μέσ ριμνα περισπασμὸν ἐμποιοῦσα. Οὐ γὰρ διὰ τὴν ἑορτὴν καταλύσετε τὴν τοῦ μεγάλου Σαββάτου νησ στείαν, ᾧ μόνῳ νηστεύειν ἀπὸ πάντων κανονικῶς παρελάβομεν. Ἀλλὰ καὶ μᾶλλον τηρητέον τὰς τῶν θείων Πατέρων διατάξεις, καὶ ἐργαστέον ὑμῖν ὡς δυνατόν, κατὰ τὸν Θεολόγον Γρηγόριον, πᾶν ἕτερον ἐν αὐταῖς ἀγαθόν. ι Καὶ γὰρ,» φησί, κ τοῦτό ἐστι τὸ ἑορτάζειν, ἡμῶν ψυχῇ τι θησαυρίζειν τῶν ἑστώ των καὶ κρατουμένων, ἀλλὰ μὴ τῶν ὑποχωρούντων καὶ λυομένων, καὶ μικρὰ σαινόντων τὴν αἴσθησιν, τὰ πλεῖστα δὲ βλαπτόντων κατὰ τὸν ἐμὸν λόγον.» Καὶ πάλιν Αρκετὸν τῷ σώματι ἡ κακία αὐτοῦ τί δὲ δεῖ τῇ φλογὶ πλείονος ὕλης, ἢ τῷ θηρίῳ δαψιλεστέρας τροφῆς, ἵνα μᾶλλον δυσκάθεκτον γένη ται, καὶ τοῦ λογισμοῦ βιαιότερον; Διὰ ταῦτα γοῦν ἑορταστέον πνευματικώς, ο Τῇ τοίνυν ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ πέμπτῃ, ὅτε μὴ ἑορ τάζομεν τὸν Εὐαγγελισμὸν, κατὰ τὰς τρίτας καὶ πέμπτα; τῶν λοιπῶν ἑβδομάδων τῆς Τεσσαρακοστῆς, ἡ ἑστίασις ἔσται ὑμῖν ἐν τοῖς ἐδέσμασιν· ὁ δὲ οἶνο; τῷ μείζονι ἐξαγίῳ. Τῇ μέντοι ἁγίᾳ Παρασκευῇ, εἰ μὴ ἡ προλεχθεῖσα ἑορτὴ τῆς παναχράντου Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου συνδράμῃ, οὐδόλως μαγειρευτέον λαχάνων δέ τινων ἡμῶν, καὶ ἐπωρῶν μεταληπτέον"
col. 1069–1070page 42 of 70
PG 127:1069καὶ οἴνου τῷ μείζονι διδομένου εξαγίῳ, διὰ τὴν ἐκ τῆς ἀγρυπνίας κόπον. Ἐν δὲ τῷ ἁγίῳ Σαββάτῳ ἀπέστω πᾶσα μέριμνα περισπασμὸν ἐμποιοῦσα· μόνος δὲ διακλυσμός γινέσθω κατὰ τὸ ἔθος, κἂν ἡ τῆς παναχράντου Δε σποίνης ἡμῶν Θεοτόκου συνδράμῃ ἑορτὴ τοῦ εὐαγγελισμοῦ. Τοῦτον μὲν δὴ τὸν τρόπον ἡ ἐν τῇ ἁγία καὶ μεγάλη Τεσσαρακοστῇ δίαιτα τῶν τροφῶν ὑμῶν ἐχέτω, τῆς περὶ τῶν ἀσθενουσῶν φροντίδος, τῇ δια κρίσει τῆς προεστώσης ανατεθείσης· τὰ δὲ τῶν ἁγίων ᾿Αποστόλων αὐτίκα δὴ τυπωθήσεται. ΚΕΦΑΛ. ΜΗ'. Περὶ τῆς ἐν τῇ τῶν ἁγίων Αποστόλων τεσσαρακοστῇ καὶ τῶν Χριστοῦ Γενεθλίων τρό φῆς. Μετὰ τὸ τελεσθῆναι τὴν πᾶσαν ἀκολουθίαν τῶν τε ὡρῶν, καὶ τῆς θείας λειτουργίας, ὡς τὸ Συναξάριον διέξεισι, καλείτω ὑμᾶς ἡ τράπεζα κατὰ τὸν ἄνω διαταγέντα τύπον ἑβδόμης ὥρας ἐνισταμένης, ἐν ᾗ κατὰ μὲν τὴν δευτέραν, τετράδα, καὶ Παρασκευήν, δύο ἐδέσματα ὑμῖν σὺν ἐλαίῳ ἁψητὰ ἐσθιέσθω, καὶ οἶνος πινέσθω διὰ τοῦ μείζονος ἐξαγίου. Κατὰ δὲ τὰς τρίτας, καὶ τὰς πέμπτας, δύο ή τρία ὅμοια ἐδέσματα, καθὼς ἡ προεστῶσα θελήσει. Τὰ δὲ Σάβ βατα, καὶ τὰς Κυριακάς, καὶ ἰχθύων μεταληπτέον οἴκοθεν παρεχομένων, εἰ μὴ διάκρισις παρά τις νος στέλλοιτο. Καὶ οἶνος δὲ ἐν ἀπάσαις ταῖς ἡμέ ραις, ὁ μετὰ τοῦ μείζονος ἔσται ἐξαγίου. ᾿Αλλὰ καὶ δεῖπνος [ἰσ. δεῖπνον, δεῖπνος] ἐν ἁπάσαις παρατιθέσθω ἄρτου, καὶ λαχάνων ὠμῶν καὶ ὀπωρῶν, τῶν κατὰ τὸν καιρὸν ἐκεῖ νον, καὶ οἶνο; ὁ τοῦ μείζονος ἐξαγίου, διὰ τὸ καυσῶδες καὶ ξηραντικὸν τοῦ καιροῦ. "Αν δέ τις ἴῃ παράκλησις, καὶ ἐν ἑτέρᾳ ημερα μεταληπτέον καὶ τότε ἰχθύων, εὐχαριστούσας. Καὶ ἡ τῶν ἁγίων δὲ τοῦ Χριστοῦ Γενεθλίων Τεσ σαρακοστή, ὁμοία ἔσται τῇ τῶν ἁγίων Αποστόλων, ἔν τε ταῖς βρώσεσι, καὶ ταῖς πότεσι· καὶ ἡ ἀκο λουθία ἔσται πᾶσα κατὰ τὸ Συναξάριον. Δυσὶ δὲ τού τοις μόνοις ἡ ἐν ταύτῃ τῇ Τεσσαρακοστῇ δίαιτα τῆς τῶν ἁγίων Αποστόλων παραλλάττειν ὀφείλει· τῷ τε ἅπαξ ἐστιᾶσθαι ἐννάτη γὰρ ὥρα τὴν ἑστίασιν ὑμῖν παραθήσει, νηστείας αγομένης. Νηστεία δὲ εἴη πάντως, ὁπότε τὸ, ο Θεός Κύριος, ἐν τῷ ὄρθρῳ μὴ ψάλλοιτο· ἐν ταῖς ἄλλαις ἡμέραις δείπνου βραχέως παρατιθεμένου ὑμῖν διὰ τὸ ἄριστον μὴ κατὰ τὴν ἐννάτην ὥραν γίνεσθαι, ἀλλὰ ταχύτερον), καὶ τῷ οἶνον δίδοσθαι τῷ ἐλάττονι κρασοβολίῳ ἐν τῷ δείπνῳ ἐν ταῖς ἡμέραις, ἐν οἷς δειπνεῖν συγκεχώ Διακλυσμός, Μετὰ δὲ τὴν ἀπόλυσιν οὐκ ἐξερχόμεθα τῆς ἐκκλησίας, ἀλλὰ καθώ ἡμεθα ἐν τοῖς τόποις ἡμῶν, καὶ εἰσέρχεται ὁ κολλα ρίτης, καὶ ἐπιδίδωσι τοῖς ἀδελφοῖς ἀνὰ κλάσματος ἄρτου, καὶ ἀνὰ ἐξ ἰσχάδων, ἢ φοινίκων, καὶ ἀπὸ ἑνὸς ερασιβολίου οίνου, ἡμῶν δὲ διακλυομένων. διακλυσμῷ Διάκρισις παράκλησις.

Chapter XLIX-LICaput XLIX - LI

col. 1071–1072page 43 of 70
Caput XLVIII
PG 127:1071ρηται. Εν δέ γε τῇ ἑορτῇ τῆς εἰς τὰ Ἅγια τῶν ἁγίων εἰσίδου τῆς Θεοτόκου, καὶ ἰχθύσι τρα φήσεσθε κἂν μηδεὶς προσενέγκοι· ἐν δὲ ταῖς ἄλλαις ἡμέραις, ὅτε παρά τινος προσενεχθείεν. ΚΕΦΑΛ. ΜΟ'. Περὶ τοῦ μὴ λαθροφαγεῖν. Τῶν μὲν οὖν κατὰ τὴν τροφὴν οὕτως ὑμῖν διατυ πωθέντων, καὶ ἀποχὴν λαθραίας βρώσεως τε καὶ πόσεως εἰσηγούμεθα· καὶ φεύγετε ταύτην ὁπότη δύναμις· ἐκεῖνο διὰ παντὸς φέρουσαι κατά νοῦν, ὅτι καὶ κατ᾿ ἀρχὰς βρῶσις ἡμᾶς ὑπήγαγε τῷ θανάτῳ παρήκοος, καὶ τῆς ἐν παραδείσῳ διαγωγῆς ἀπεστέρησε, τοῦ πονηροῦ καὶ ἀρχεκάκου δαίμονος αὐτὴν εἰσ ηγησαμένου· ὅστις ἐξ ἐκείνου καὶ μέχρι τοῦ νῦν, οὐ παύεται τοῖς τὸν κατ᾿ αὐτοῦ πόλεμον ἀναδεξαμένοις, ὡς ἀρχαῖον ὅπλον τὴν λαθραίαν καὶ ἀπηγορευμένην γεῦσιν βρωτοῦ τινος ἢ ποτοῦ προβαλλόμενος, καὶ μὴ μόνον προβαλλόμενος, ἀλλὰ καὶ συνηγορῶν τῇ λαθραίᾳ γεύσει, καὶ κατὰ φύσιν εἶναι λέγων τὸ πρᾶγμα καὶ ἀναιτίατον. Υμεῖς δὲ μὴ ἀγνοήσητε αὐτοῦ τὰ νοήματα, πρὸς τὸ τέλος τῆς συμβουλῆς ἀφορῶσαι, ὅτι παράβασίς ἐστιν ἐντολῆς. ΚΕΦΑΛ. Ν'. Περὶ ἀκτησίας. Ἵνα γοῦν τὴν τοιαύτην παγίδα τοῦ πονηροῦ εἰ χερῶς ὑπερβαίνητε, ἀκτησίαν ἐσχάτην ἡμεῖς ὑμῖν ἐπιτάττομεν, τὰ μέγιστα συμβαλέσθαι δυναμένην ἣν φυλάττουσαι, ἀμογητὶ τὸν τῆς λαθραιοφαγοπου σίας διαδιδράσκοιτε κίνδυνον· ὁ γὰρ ἔχων μηδέν, τι νος ἂν γεύσοιτο; "Ακραν τοιγαροῦν ἀκτησίαν ἀσκή σατε, οὐκ ἐν χρήμασι μόνον μέχρι καὶ ὀβολοῦ, ἀλλὰ καὶ ἐν βρώμασί τε καὶ πόμασι μέχρι τοῦ ἐλαχίστου. Ωστε γὰρ μὴ παραβαίνεσθαι τὴν τοιαύτην ἐντολὴν ἡμῶν, καὶ τῇ προεστώσῃ εἰσηγούμεθα, ὁσάκις, καὶ ὅτε βούλοιτο διερευνᾷν ὑμᾶς, καὶ μηδὲν πλέον ἔχειν ἐν τῶν παρὰ τοῦ κοινοβιακοῦ κανόνος συγχωρουμένων. ΚΕΦΑΛ. ΝΑ'. Περὶ τοῦ μὴ δεῖν τὰς μοναχὰς ἐπὶ ταῖς τοῦ τυ πικοῦ ὑποθήκαις περὶ τῆς κοινοβιακῆς διαγωγῆς ἀθυμεῖν. Ταῖς τοιαύταις ἡμῶν ὑποθήκαις καὶ εἰσηγήσεσιν οὐ μόνον μὴ ἀθυμεῖν ὑμᾶς, μηδ' ἄχθεσθαι, ἀλλὰ καὶ χαίρειν καὶ ἀγαλλιᾶσθαι εἰκός· ὅτι πάσης ἀπολελυμέναι φροντίδος, ἐν ἔργον ἀπερίσπαστον ἔξετε τὴν τῆς πνευματικῆς σωτηρίας φροντίδα καὶ ἐπιμέλειαν. Τράπεζάν τε γὰρ κοινὴν ὑμῖν ἡτοιμάσαμεν οὐδενὸς τῶν ἀναγκαίων ἐπιδεῖ· ἦν καὶ ἕξετε μέχρι παντός ἀπαραίτητόν τε καὶ ἀπροφάσιστον, κατ' οὐδένα τρό πον αὐτὴν παραιτούμεναι. Κἂν γὰρ δι᾿ ἄσκησιν λέγῃ τις ἐθέλειν τῆς κοινῆς τραπέζης ἀπολιμπάνεσθαι, ἀλλ' ἐξὸν καὶ παρούσῃ γενέσθαι μὲν ἑκάστου τῶν παρατιθεμένων, κατὰ τὸν μέγαν Βασίλειον. Εἰς τὰ Ἅγια τῶν ἁγίων εισόδου. ἐρωτήσει 18.
col. 1073–1074page 44 of 70
PG 127:1073Οπερ και τὸν ἐπιγινόμενον τῇ νηστείᾳ καταβάλλειν εἴωθε τύφον· μὴ ἐσθίειν δὲ, ὡς εἶναι μόνην εὐπαράδεκτον αἰτίαν εἰς ἀπόλειψιν τῆς κοινῆς ἑστιάσεως, νόσον τῇ προεστώσῃ τῆς μονῆς οὐκ ἀγνοουμένην. ΚΕΦΑΛ. ΝΒ. Περὶ τοῦ πᾶσαν τὴν διοίκησιν τῶν μοναζουσῶν ἀπὸ τῶν εἰσόδων γίνεσθαι τῆς μονῆς. Καὶ ἄμφια δὲ καὶ περιβλήματα, καὶ σκεπάσματα, καὶ τὴν λοιπὴν χρείαν ἀπὸ τῶν ἀφορισθεισῶν τῇ μονῇ προσόδων γίνεσθαι ὑμῖν διορίζομαι, κατὰ τὸν προσήκοντα καιρὸν προεξωνούμενα καὶ ἀποτιθέμενα προσήκων δὲ καιρὸς, καθ᾽ ἂν οὐκ ἐπιλείπουσι τὰ τοιαῦτα εἴδη, ἀλλὰ καὶ εὑρίσκονται δαψιλέστερα, καὶ πιπράσκονται εὐωνότερα. Καὶ ἁπλῶς πᾶσιν ἱμῶν τὴν ἀναγκαίαν διοίκησιν, ἵνα μὴ τὰ καθ' ἕκαστον ἀπαριθμῶμαι, ἀπὸ τῆς μονῆς γίνεσθαι διατάττομαι. Καὶ ἔσται οὕτω ταῦτα γινόμενα· ὥστε τὸ τοῦ κοινοβίου ὄνομα ἐπαληθεύειν, ἀλλὰ μὴ χω λεύειν τῇ τῆς κεχαριτωμένης Θεοτόκου μονῇ. Εσον ται δὲ πάντως καὶ φροντισταί τούτων, καὶ ἐπιμεληταὶ παρὰ τῆς καθηγουμένης προϊστάμεναι, καὶ φροντίζουσαι μή μόνον τὰ καινὰ μὴ καταβλάπτεσθαι, ἀλλὰ καὶ τὰ πεπονηκότα ἐπισκευάζεσθαι. Ταῦτα οὕτω διαταττόμεθα γίνεσθαι, ὥστε πάσης βιωτικῆς φροντίδος ὑμᾶς μένειν ἀπηλλαγμένας, και διηνεκές ἔργον ἔχειν, ἑαυτῶν τε καὶ ἡμῶν ὑπερεύχεσθαι. ΚΕΦΑΛ. ΝΓ. Περὶ τοῦ μὴ ἐξωμονίτιδας, ἢ καταπεμπτὰς προσ δέχεσθαι ἐν τῇ μονῇ. Εξωμονίτιδας δὲ ἢ καταπεμπτὰς οὔτε εἶναι, οὔτε ὀνομάζεσθαι βούλομαι. Ταύτῃ του καὶ διατάττομαι ἐξωμονίτιν μηδαμῶς προσδέχεσθαι, κἂν περι φανοῦς εἴη τύχης, κἂν περιουσίας εὐποροίη πολλῆς κἀντεῦθεν προσαγωγήν τινα περιττήν τε καὶ δαψιλῆ, ἢ προσφέρῃ, ἢ ἐπαγγέλληται, ὑπὲρ τοῦ ῥητά τινα κομίζεσθαι σιτηρέσια· ἀθέτησις γὰρ τὸ τοιού τόν ἐστι τῆς ἡμετέρας καὶ γνώμης, καὶ διατάξεως. Προῖκα μὲν γὰρ, καὶ δόσεως ἄνευ ἡστινοσοῦν ταῖς τὴν κοινοβιακὴν ἀσπαζομέναις διαγωγήν, καὶ μηδὲν πλέον παρὰ τὰ παρ' ἡμῶν διατεταγμένα ἔχειν ἢ λαμβάνειν ἐπιζητούσαις, τὰς τῆς μονῆς πύλας Ανα οἴξαμεν. Δόσιν δὲ ἐπὶ ῥητοῖς τισι γινομένην, καὶ τὰ παρ' ἡμῶν διατεταγμένα παραχαράττουσαν οὐδα μῶς προσιέμεθα. Καταπεμπτὴν δὲ τίς ἂν εἰς ἐλευθέραν μονὴν παραπέμψειε, καὶ μόνῃ τῇ κραταιᾷ χειρὶ τῆς κεχαριτωμένης Θεοτόκου ἀνατεθεῖσαν τε, καὶ πιστευθεῖσαν, καὶ ταύτην ἔχουσαν εκδικητήν; Τίς δ᾽ ἂν ἐθε λήσῃ τὴν πανάμωμον ἑαυτῷ ἐκπολεμῶσαι τοῦ Λόγου Μητέρα ἀνθρώπῳ φθαρτῷ χαριζόμενος; Μηδεὶς τοῦτο βουληθείη ποτέ, μηδ' οὕτως φρονήσοι κακῶς. Τῷ μὲν γὰρ συντηροῦντι τὰ δόξαντα τοῖς προσενεγ κοῦσι Θεῷ, μισθός ἐστιν οὐ μικρὸς ἀποκείμενος, τοῖς ἀθετεῖν δὲ καὶ παραχαράττειν πειρωμένοις, αἰώνιος ήτοίμασται κόλασις.

Chapter LIV, LVCaput LIV, LV

col. 1075–1076page 45 of 70
Caput LII, LIII
PG 127:1075ΚΕΦΑΛ. ΝΔ'. Περὶ τοῦ καὶ ἐξωκουρίτιδας δέχεσθαι ἐναρέτους, εἰ μὴ βασιλικῇ ἢ ἀρχοντικῇ χρήσαιντο δυνα στεία. Εἰ μέντοι τις τῶν βίῳ θεοφιλεί σεμνυνομένων μοναζουσῶν, καὶ καλὸν ἐπὶ τούτῳ κτησαμένων δια μα, καὶ σαφῆ τὰ ἴχνη τῶν ἀρετῶν ἐπιδεικνυμένων, ἢ πόθῳ τῷ πρὸς τὴν μονὴν, ἢ ἔρωτι τῆς ἐν αὐτῇ διαγωγής, ἢ καὶ διαθέσει τῇ πρὸς ἡμᾶς, μέρος βου ληθείη γενέσθαι τῆς ἀδελφότητος, αιδούμεθα καὶ ἐρυθριῶμεν ἀποκλείσαι τῇ τοιαύτῃ τὴν εἴσοδον. Ταύτῃ τοι καὶ διοριζόμεθα, ὑπτίαις, δ δὴ λέγεται, ταύτην χερσὶν ὑποδέχεσθαι· καὶ μᾶλλον εἰ προσίῃ μὴ βασιλικῆς δεηθεῖσα ἐξουσίας, μὴ ἀρχοντικῇ ἐπι κουρία χρησαμένη, ἢ πατριαρχικῇ, κατὰ τὰς παρα τηρήσεις μέντοι τὰς ἐν τοῖς ἀσκητικοῖς κανόσι δι ηγορευμένας τοῖς ἁγίοις Πατράσι, περὶ τῶν ἐξ ἑτέρου μοναστηρίου εἰς ἕτερον μεταβαινουσών. Καὶ πῶς γὰρ ἂν ἄλλως δείξαιμεν ὅτι τιμητέον ἡ ἀρετὴ, καὶ λόγου τοῖς νοῦν ἔχουσιν ἄξιον; Πλὴν τὸ περὶ τῆς τοιαύτης εἰρημένον μοναχῆς, εἰς τὰς μὴ τοιαύτας οὐδαμῶς ἐλκυσθήσεται εἰς ὑπό δειγμα, οὐδὲ δώσει χώραν ἀφορμῆς τοῖς ζητοῦσιν ἀφορμάς, πρὸς τὸ τὰ καθεστηκότα συγχεῖν, καὶ τὰ καλῶς διωρισμένα μεταπλάττειν τε καὶ μεταμορφοῦν, καὶ μὴ πρὸς τὸν διωρισμένον ἀπευθύνειν σκου πὸν, ἀλλὰ μεθέλκειν εἰς τὸ ἴδιον βούλημα. Κἂν γὰρ ὡς τοιαύτη μέν τις παραδεχθείη, οταν ὁ λόγος προανεφώνησεν, ελεγχθείη δὲ μὴ τοιαύτη οὗ σα (αλλοιούμενοι γάρ ἐσμεν μάλιστα πάντων οἱ ἄν θρωποι), καὶ φανείη πρὸς βλάβην οὖσα τῆς μονῆς, ἢ τῶν ἐν αὐτῇ, ἀλλ' οὐκ ὄνησιν, ἐξέσται τῇ καθ ηγουμένῃ μετὰ τῆς προσηκούσης αἰδοῦς τε καὶ ἡμε ρότητος, ἀπειπεῖν αὐτῇ τὴν ἐν τῇ μονῇ λοιπὸν διαγωγήν, καὶ μετ' εὐχῶν ἀποπέμψασθαι. ΚΕΦΑΛ. ΝΕ. Περὶ τοῦ μὴ ἀλλοιοῦσθαί ποτε τὴν κοινοβιακὴν διαγωγής Περί γε μὴν τῆς κοινοβιακῆς διαγωγής εἴρηται μὲν πολλάκις, καὶ πολλαχοῦ τοῦ παρόντος συντάγματος, εἰρήσετα: δὲ καὶ νῦν, ὡς οἷόν τε διὰ βραχέων. "Ο γάρ βούλομαι, σφόδρα βούλομαι· βούλομαι δὲ τὴν κοινοβιακήν διαγωγὴν καὶ κατάστασιν ἐμπαραμεί ναι τῇ μονῇ ἀναλλοίωτόν τε καὶ ἀμετάτρεπτον μέχρι τῆς τοῦ παντὸς τοῦδε συστάσεως, κατὰ μηδένα λό γον παραχαραττομένην, ἢ ἀλλοιουμένην, μηδὲ παρα κινουμένην δι' ήντιναοῦν αἰτίαν, ἢ πρόφασιν· μὴ διὰ πλοῦτον, μὴ διὰ πενίαν, μὴ δ' ἀφορίαν, ἢ εὐ φορίαν, μὴ δι' ἄλλην ὁποιανοῦν εὐλογοφανῆ αἰτίαν, ἢ ἀφορμήν· ἀλλὰ πάντη τε καὶ πάντως τὴν κοινοβιακὴν φυλάττεσθαι διαγωγὴν καὶ κατάστασιν μέχρι παντός ἀπαράθραυστον· κἂν εἰς δύο μοναζουσῶν διάρκειαν περιστῆναι συμβῇ τὴν ὅλην πρόσοδον τῆς μονῆς,
col. 1077–1078page 46 of 70
PG 127:1077καὶ αὐτές κοινοβιακῶς βουλόμεθα ζῆν, καὶ τῷ τῆς διαγωγής ταύτης κανόνι στοιχεῖν. Κἂν μὲν τῶν ἡγουμένων τις ἐναντίον βουληθή, τὰς μοναχὰς ἀντιλέγειν· εἰ δ' αἱ μοναχαί, τὴν ἡγουμένην ἀντιπίπτειν· εἰ δὲ σύμπασαι συμφωνήσαιεν, τὴν τῆς μονῆς ἀντιλαμβανομένην, τὰ παρ' ἡμῶν διατεταγμένα διεκδικεῖν· εἰ δὲ καὶ αὕτη ἐκείναις συναπαχθείη, ἄδειαν ἐκχωροῦμεν παντὶ τῷ βουλομένῳ, ὑπὲρ εὐσεβοῦς ἀγωνίζεσθαι πράξεως, καὶ δικαστηρίῳ προσιέναι, δι' αὐτὸ τὸ καλὸν, καὶ τὸν ὑπὲρ τούτου μισθὸν, καὶ τὰ παρ' ἡμῶν διατεταγμένα ζητεῖν ἔχειν τὸ ἐνεργόν· καὶ τὰς πρωταιτίους τῆς τοῦ κοινοβιακῶς ζῇν καταλύσεως, ἐξωθεῖν τῆς μονῆς· καὶ μὴ νομίζειν τοῦτο μικρὸν εἶναι κατόρθωμα, ἀλλὰ καὶ πάνυ μέγα, καὶ σωτήριον. ΚΕΦΑΛ. ΝΕ. Περὶ τοῦ τὴν αὐτὴν εἶναι πασῶν τῶν μοναζουσῶν βι ωσίν τε καὶ πόσιν, καὶ ἐνδυμενίαν, χωρὶς τῶν ἁῤῥώστων. Ἐπὶ δὲ τούτοις καὶ τοῦτο διοριζόμεθα, ἵνα πά σαις ὑμῖν ἡ αὐτὴ τροφή τε καὶ πόσις εἴη, Ενδυσίς τε καὶ ὑπόδυσις [ἰσ. ὑπόδησις, καὶ μὴ διαφορά τίς ποτε τούτων ἐν ὑμῖν γένηται. Τοῖς αὐτ τοῖς δὲ χρήσεσθε πᾶσαι, φημὶ δὴ, ἡ ἡγουμένη, ἡ ἐκκλησιάρχισσα, αἱ προέχουσαι τῷ χρόνῳ καὶ τῇ ἀρετῇ, καὶ τῇ του βίου περιφανείᾳ, καὶ αἱ τούτων κατὰ ταῦτα λειπόμεναι. Μόνας γὰρ ἐκείνας θερα πευτέον ἐφ᾽ ἅπασι, καὶ χειραγωγητέον, ὅσαι δὴ καὶ προφανεῖς ἀῤῥωστίας περίκεινται, καὶ διὰ τοῦτο δέονται τυχὸν κρείττονος βρώσεως τε καὶ πόσεως, πρὸς σύστασιν τοῦ ταλαιπώρου αὐτῶν σώματος. Τοῦτο γὰρ καὶ διακρίσεως, οἶμαι, καὶ τὴν συνείδησιν τῶν λοιπῶν διατηρεῖ ἀσκανδάλιστον. ΚΕΦΑΛ. ΝΖ'. Περὶ τοῦ παραβάλλειν ἰατρὸν ἐν τῇ μονῇ, καὶ περὶ τῆς τῶν ἀσθενούντων [ἰσ. ἀσθενουσῶν] προνοίας. ᾿Αναγκαῖον δὲ ἐστι τῇ μονῇ ἡμῶν ἐνδημεῖν καί τινα ἰατρὸν διὰ τὴν τῶν ἀσθενουσῶν ἀδελφῶν ἐπι μέλειαν καὶ ἐπίσκεψιν, εὐνοῦχον ἢ γηραιόν, παρα βάλλοντα τῇ μονῇ, καὶ ἐπισκεπτόμενον τὰς ἀσθενούσας, καὶ κατάλληλα τοῖς νοσήμασι τὰ τῆς θεραπείας εἰσφέροντα. Δεῖ δὲ ποιεῖσθαι καὶ αὐτὴν τὴν καθ ηγουμένην τὴν τῶν ἀῤῥώστων ἐπιμέλειαν οὐχ ἁπλῶς, ἀλλὰ κατὰ τὸ ἀναγκαῖον καὶ ἐνδεχόμενον, ἐν τῇ βρώσει καὶ πόσει, καὶ τοῖς λοιποῖς χρειώδεσιν. ᾿Αφ ορίσαι δὲ κελλίον ἰδιάζον ἐπὶ τῇ ἀναπαύσει αὐτῶν, καὶ ἰατρείας ἐξωνεῖσθαι, ὅτε καιρὸς ἐπιτήδειος, καὶ κατασκευάζειν, καὶ ἀποτίθεσθαι ἐν αὐτῷ, καὶ πάντα τὰ λυσιτελοῦντα ταῖς καμνούσαις. Καὶ αἱ ἀδελφαί δὲ ἡμῶν αἱ ἄρρωστοι, μὴ τούτῳ τεθαῤῥηκυῖαι, ἐκλυέτωσαν ἑαυτὰς ζητοῦσαι περιττά τινα, καὶ ἅπερ ἴσως οὐδ' εἰς ἀκοὴν ποτε ἐδέξαντο. Μήτιγε εἶδον ἢ ἔφαγον· ἀλλὰ συνεχέτωσαν ἑαυτὰς, καὶ συστελλά τωσαν, ἀρχούμεναι ἐκείνοις καὶ μόνοι, οἷς ἄρα ή τοῦ καιροῦ καὶ τῆς εὐπορίας περιφορὰ ταύτας δε ξι ὗται.

Chapter LVIII-LXCaput LVIII - LX

col. 1079–1080page 47 of 70
Caput LVI, LVII
PG 127:1079ΚΕΦΑΛ. ΝΗ. Περὶ λουτροῦ. Λοιπὸν δ᾽ ἂν εἴη καὶ περὶ λουτροῦ διαλαβεῖν. κελεύομεν οὖν λούεσθαι τὰς ὑγιαινούσας μοναζούσας καθ᾿ ἕκαστον μῆνα· αἱ δὲ νοσοῦσαι, οσάκις ἂν ὁ τῆς νόσου διαγνώμων ἰατρὸς συμφέρον ὑπάρχειν εἴποι τὸ λούσασθαι, ὅστις καὶ περὶ τῆς καταλλήλου τη νόσῳ λαλήσει τροφής. ΚΕΦΑΛ. ΝΘ. Περὶ τῆς κατὰ τὴν Κοίμησιν τῆς Θεοτόκου ἑορτῆς. Ἐν αὐτῇ πρώτῃ τῇ κοιμήσει τῆς κεχαριτωμένης Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου, αἱρομένων τῶν κρατήρων, κρεμάσθωσαν ἀργυρᾶ πολυκάνδηλα τὰ πολυφώτια, καὶ αἱ ἀργυραί χυτροκανδῆλαι, καὶ οἱ ἀργυροί κρατῆρες, καὶ ἐλαίῳ μετὰ ὕδατος ἀρτυό μενα ἀπτέσθωσαν πάντα. Κηρία δὲ πηγνύσθωσαν μετὰ βαμβακηρού νήματ τος ἔν τε ταῖς λάμναις τῶν τέμπλων καὶ τῶν προσκυνήσεων, τὰ πληροῦντα αὐτὰς, στα θμὸν ἓξ οὐγγιῶν ἕκαστον ἕλκοντα. Ἐν δὲ τοῖς πρὸ τῆς προκειμένης εἰς προσκύνησιν ἁγίας εἰκόνος τῆς Θεοτόκου ἱσταμένοις δωδεκαφωτίοις μανουαλίοις λιτραῖα, μετὰ βαμβακηρού νήματος. Εἰς δὲ τὴν ἐκκλησίαν ἱστάσθωσαν ἐπὶ μανουαλίων λαμπάδες ἐξαλιτραῖαι τέσσαρες, παρ' ἑκάτερα δὲ τοῦ σεπτοῦ θυσιαστηρίου δύο εξαρύγγιοι. Ἐν δὲ τοῖς τάφοις τοῖς ὁπουδήποτε, ὀφείλουσιν ίστασθαι, κη ρία τετραούγγια ἀνὰ ἐν, ὅτε τεθῶσι λείψανα ῥοδοστάγματα δὲ, καὶ ξυλαλόαι, καὶ θημιάματα ὀφεί λουσι χορηγεῖσθαι, ὅθεν ἂν συνορᾷ ἡ ἡγουμένη ἐνδεχόμενον εἶναι. Διαδιδόσθω δὲ, καὶ κατὰ τὴν ἑορτὴν ταύτην ἐν τῷ πυλῶνι τοῖς ἀδελφοῖς ἡμῶν τοῖς πένησι ψωμία μὲν μοδίων τριῶν, νουμμία δὲ νομισμάτων τρα χέων ἓξ, παρεχέσθω δὲ καὶ ὑπὲρ οψωνίου νεα ρῶν ἰχθύων τῆς τραπέζης τῶν Ἀνασκουμένων ἀδελ φῶν, νομίσματα τραχέα τὰ ἀρκοῦντα. ΚΕΦΑΛ. Ε. Περὶ τῆς κατὰ τὴν Γέννησιν τῆς Θεοτόκου ἑορτῆς. Ἐν δὲ τῇ ἑορτῇ τῆς Γεννήσεως τῆς Θεοτόκου ὀφεί λουσιν ἅπτεσθαι ἀπὸ τῶν ἱσταμένων κηρίων ἐν τοῖς Πρώτῃ τῇ κοιμήσει. Πολυκάνδηλα. κάνδηλα χυτροκανδῆλαι, Βαμβακηρὸν νῆμα, Λάμναις. Λάμναι, σιδηροὺς ὀχεὺς ὂν λάμναν καλοῦσιν, Τέμπλων. τέμπλον Μανουάλια, Λαμπάδες. Ψωμία ψωμί. Νουμμία δὲ νομισμάτων τραχέων. Νόμισμα τραχύ, νουμμία νουμία γάλ κα
col. 1081–1082page 48 of 70
PG 127:1081δωδεκαφωτίοις, ἀνὰ ἐξ, εἰς τὸ τέμπλον ἕξ, καὶ ἐψώ γιον ταῖς μοναχαῖς τὸ ἀρκοῦν χορηγεῖσθαι. Ωσαύτως δὲ ὀφείλει γίνεσθαι καὶ ἡ ἑορτὴ τῆς Ὑψώσεως τοῦ τιμίου καὶ ζωοποιοῦ Σταυροῦ, καὶ ἡ ἑορτὴ τοῦ ἁγίου μάρτυρος Δημητρίου, καὶ ἡ ἑορτὴ τῆς Θεοτόκου τὰ "Αγια τῶν ἁγίων ΚΕΦΑΛ. ΞΑ'. Περὶ τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων. Ἐν δὲ τῇ ἑορτῇ τῆς τοῦ Χριστοῦ Γεννήσεως, ἡ μὲν φωταψία ὁμοία ἔσται τῇ τῆς Κοιμήσεως, ὡσαύ τως δὲ καὶ τὸ ὀψώνιον τῶν μοναχῶν. Ἡ δὲ ἐν τῷ πυλῶνι διάδοσις ἔσται μοδίων δύο, καὶ νομισμάτων τεσσάρων. Αὕτη δὲ ἡ φωταψία ἀρκέσει, καὶ κατὰ τὴν ἑορτὴν τῶν Φώτων ἡ δὲ ἐν τῷ τυλῶνι διάδοσις ὁμοία ἔσται τῇ προειρημένῃ ἑορτῇ, ήγουν τῆς τοῦ Χριστοῦ γεννήσεως, ὁμοίως καὶ τὸ τῶν μου ναχῶν ὀψώνιον. ΚΕΦΑΛ. ΞΒ'. Περὶ τῆς ἑορτῆς τῆς Ὑπαπαντῆς. Ἐν δέ γε τῇ ἑορτῇ τῆς Ὑπαπαντῆς ὀφείλουσιν ἅπτεσθαι ἐν τοῖς δωδεκαφωτίοις ἀνὰ κηρία ἓξ, ἀπὸ τῶν πρὶν ἱσταμένων· εἰς δὲ τὸ τέμπλον ὁμοίως ἀνὰ ἔξ. '11 δέ γε ἑορτὴ τοῦ Εὐαγγελισμοῦ, καὶ ἡ ἑορτὴ τῆς Βαϊοφόρου ὁμοίως τὴν αὐτὴν ἕξουσι φωταψίαν. ΚΕΦΑΛ. ΕΓ'. Περὶ τῆς τῶν ἁγίων Παθών φωταψίας. Η μέντοι φωταψία τῆς κατὰ τὴν ἁγίαν καὶ με γάλην πέμπτην ἑορτῆς, ὁμοίως τῇ τῆς Κοιμήσεω; γενήσεται. Ωσαύτως καὶ ἡ ἐν τῷ πυλῶνι διάδοσις ὁμοία ἔσται τῇ τῆς προειρημένης ἑορτῆς, χωρίς τοῦ ὀψωνίου. Ἡ δέ γε ἁγία καὶ μεγάλη Κυριακή τὴν αὐτὴν ἕξει φωταψίαν τε καὶ διάδοσιν, καὶ τὸ ὀψώνιον τῇ ἀνωτέρω ῥηθείσῃ ἑορτῇ. Ή δέ γε τῆς Αναλήψεως ἑορτὴ, καὶ ἡ τῆς Πεντηκοστῆς, ὡσαύ τως δὲ καὶ ἡ τῶν ἁγίων Αποστόλων, ὁμοίαν ἔξουσι τὴν φωταψίαν καὶ τὸ ὀψώνιον τῇ ἑορτῇ τῆς γεννήσεως τῆς Θεοτόκου. Η δέ γε ἑορτὴ τῆς μεταμορφώσεως τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὀφείλει γίνεσθαι ὁμοία τῇ τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου. Η δὲ διάδοσις ἔστω σίτου μοδίων δύο, καὶ νουμμία νομισμάτων τραχέων τεσσάρων. ΚΕΦΑΛ. Δ'. Περὶ τοῦ γίνεσθαι μετάδοσιν καθ' ἑκάστην ἡμέη ραν ἐν τῷ πυλῶνι. Δέον δέ ἐστι καὶ ἐν τῷ πυλῶνι γίνεσθαι διάδοσιν καθ' ἑκάστην ἡμέραν, ψωμία σίτου μοδίου τοῦ τρί του, ἤτοι ταῖς τρισὶν ἡμέραις, σίτου μοδίου ἑνός ὡς καὶ τῶν περισσευμάτων τῆς τραπέζης ἑκάστης ἡμέρας ὀφειλόντων δίδοσθαι, ὡς ἂν διὰ τῆς πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς ἱλαρᾶς ἐλεημοσύνης, ἱλαρὸν καὶ ὑμεῖς καὶ δαψιλῆ τὸν ἐκ Θεοῦ ἔλεον ἀπολάβητε. Τὰ Ἅγια τῶν ἁγίων. εισόδου, τῶν Φώτων, Μεγάλην πέμπτην. Μεγάλη πέμπτη

Chapters LXV - LXIXCaput LXV - LXIX

col. 1083–1084page 49 of 70
Caput LXI - LXIV
PG 127:1083ΚΕΦΑΛ. ΞΕ. Περὶ τοῦ ἀναγινώσκεσθαι τὸ τυπικὸν εἰς ἐπήκοιν πασῶν κατὰ μῆνα. Ἐπὶ πᾶσι καὶ τοῦτο παραφυλακτέον οὐδὲν ἧττον τῶν ἄλλων, εἰ μὴ καὶ μᾶλλον, ὡς ἀρχήν τε, καὶ αἰ τίαν τῆς ἀμεταπτώτου τῶν διατετυπωμένων τηρής σεως, καὶ τοῦ ὅλου τῆς μονῆς καταρτισμοῦ· φημὶ δὴ τὸ ἀναγινώσκεσθαι τὸ τυπικὸν εἰς ἐπήκοον πασῶν τῶν ἐν τῇ μονῇ, καθ᾿ ἑκάστην Νουμηνίαν· ἵνα τῇ συνεχεῖ ἀναγνώσει μάλιστα παράμονα καὶ ἀνεξ άλειπτα εἴη τὰ διατετυπωμένα, καὶ πρὸς συνεθισμὸν τῆς τούτων πληρώσεως εὔοδα. "Α δεῖ πάσῃ φυλακῇ τηρεῖν ἔμπρακτα καὶ ἐνεργά, καὶ ὡς νόμους θείους ἀπαραβάτως καὶ ἀναλλοιώτως ἔχοντα, μήθ' ὑπὸ χρό νου παλαιούμενα καὶ ἀφανιζόμενα, μήθ' ὑπό τινος ἐπηρείας, ἢ βιωτικῆς περιτροπῆς ἀμαυρούμενα, μήθ' ὑπὸ ῥαθυμίας τῇ λήθῃ παραδιδόμενα, μήθ' ὡς ἐπαχθῆ ὑπ' ἀνασκησίας ἀποπειόμενα ΚΕΦΑΛ. ΕϚ'. Περὶ τῆς τοῦ θείου ναοῦ καθημερινῆς φωταγωγίας. Ἔστω τοίνυν ἡ κατὰ τὸν θεῖον ναόν καθημερινή φωταγωγία τοιαύτη· κανδῆλαι ἀκοίμητοι νυχθημε ριναὶ διατηρείσθωσαν, ἐν μὲν τῷ μύακι μία, ἔμπροσθεν τῆς κεχαριτωμένης Θεοτόκου μία, ἐν τῷ τέμπλῳ μία, ἐν τῷ ἄρθηκι μία, καὶ ἐν τῷ ἐξωάρθηκε ἑτέρα. Οταν δὲ ἔν τινι τάφῳ φθάσῃ τεθῆναι λείψανον, ὀφείλει ἅπτειν κανδήλα μία. ΚΕΦΑΛ. ΞΖ'. Περὶ τῶν κύκλῳ τοῦ τρούλλου κρεμαμένων κρα τήρων, καὶ τῶν λοιπῶν. Οἱ δὲ ἐν μέσῳ τοῦ χοροῦ κρεμάμενοι κρατῆρες, ἀπτέσθωσαν μὲν εἰς παρ᾽ ἕνα, κατ' ἀρχὰς τῶν τε λουμένων συνήθως ἐν τῷ ναῷ συνάξεων, κατ' ὄρθρον, ἑσπερινὸν, καὶ λειτουργίαν· σβεννύσθωσαν δὲ πά λιν κατὰ τὰ τέλη τούτων· τὸ αὐτὸ δὲ γινέσθω και περὶ πάσας τὰς τοῦ τέμπλου κανδήλας. ΚΕΦΑΛ. ΞΗ'. Περὶ τῶν ὀφειλόντων ἅπτεσθαι κηρίων. Κηρία δὲ ἁπτέσθωσαν νυχθημερινὰ ἀκοίμητα, ἐν μὲν τῷ βήματι, ἔν· καὶ ἔμπροσθεν τῆς κεχαριτωμένης μου Θεοτόκου, ἕν. Οφείλουσι δὲ τὰ δωδεκα φώτια ἴστασθαι ἐν ταῖς προσκυνήσεσι διὰ παντὸς, ἐξ ὧν ὀφείλει ἅπτεσθαι ἐν τῇ ψαλμῳδίᾳ καθ᾿ ἑκάστην ἡμέραν ἓν, καὶ ἐν τῷ τέμπλῳ ἔν·. σβέννυσθαι δὲ ἐν τῇ ἀπολύσει· ἐν δὲ ταῖς ἑορταῖς ταῖς μὴ ἀναγεγραμμέναις ἐν τῷ τυπικῷ, τρία· ὡσαύτως δὲ καὶ ἐν τῷ τέμπλῳ, τρία. Πλὴν ἐν ταῖς ἤδη ῥηθείσαις μεγίσταις ἑορταῖς ἀντὶ τῶν ἀποκεκαυμένων κηρίων, ολόκληρα πηγνύσθωσαν. "Α δεῖ πάλιν φυλάττεσθαι, ὡς ἂν ὑπουργήσωσι μέχρι τελείας καύσεως ἐν ταῖς καθω ημεριναῖς. ΚΕΦΑΛ. ΕΘ'. Περὶ τοῦ ὕδατος. Ἐπεὶ δὲ πολλὰ μοχθήσασα ἡ βασιλεία μου, τῇ τοῦ Θεοῦ συνεργίᾳ ἡδυνήθη καὶ ὕδωρ ἀένναον ἀπο κομίσαι ἐν τοῖς μοναστηρίοις αὐτῆς· γεγόνασι δὲ
col. 1085–1086page 50 of 70
PG 127:1085και με ρίστραι δύο ισόμετροι, διορίζομαι ἀπὸ μὲν τῆς μιᾶς ἀρδεύεσθαι τὸ γυναικεῖον μοναστήριον, καὶ τὰ Δεσποτικὰ οἰκήματα, ἅπερ ἐποίησεν ἡ βασι λεία μου· ἀπὸ δὲ τῆς ἑτέρας, τὸ ἀνδρῷον. Εἴπερ δὲ γένηται κλάσμα ἐν τοῖς τοιούτοις παρολο κίοις, ὀφείλει επανορθοῦσθαι ἀπὸ τῶν λαμβανόντων τὸ τοιοῦτον ὕδωρ. Ἐπεὶ δὲ ἐτυπώθη παρὰ τῆς βα σιλείας μου εἶναι ὑδραγωγούς δύο χάριν τοῦ ἀγωγού τοῦ τοιούτου ὕδατος, ὀφείλουσι προνοεῖσθαι ὁ μὲν εἷς ἀπὸ τοῦ ἑνὸς μοναστηρίου, ὁ δὲ ἕτερος ἀπὸ τοῦ ἑτέρου. Εἴ ποτε δὲ γένηται κλάσμα ἐν τῷ ἀγωγῷ τῷ εἰσάγοντι τὸ τοιοῦτον ὕδωρ ὀφείλει γίνεσθαι πρακτικὸν παρά τινος τῶν τριβούνων καὶ δίδοσθαι τὴν ἔξοδον ἀπ' ἀμφοτέρων τῶν μοναστηρίων ἐξ ἴσου, καὶ ἐπανορθοῦσθαι αὐτὸν, καὶ ἔχειν τὸ ὕδωρ ἀένναον. ΚΕΦΑΛ. Θ'. Περὶ τοῦ ταφείου τῶν μοναζουσῶν. Ταῦτα μὲν δὴ οὕτως ᾠκονόμηταί τε καὶ διατέτακται. Ἐπεὶ δὲ καὶ ταφεῖον ἀναγκαῖον ἦν κατασκευασθῆναι ἐπὶ τῇ ἀποθέσει τῶν λειψάνων τῶν πρὸς Κύ ριον ἐκδημουσῶν μοναζουσῶν, τὸ δὲ στενόχωρον τῆς μονῆς οὐ παρεῖχεν χώραν εἰς τὴν τοῦ τοιούτου ἀν ἐγερτιν, ἀνελάβετο ἡ βασιλεία μου ἀπὸ τῆς τοῦ Θεοῦ Μεγάλης Εκκλησίας τὴν μονὴν τὰ Κελλαραίας, πατριαρχικὴν μὲν οὖσαν, ἀφιερωθεῖσαν δὲ τῇ μονῇ τῆς κεχαριτωμένης μου Θεοτόκου χάριν ταφείου τῶν ἐν αὐτῇ ἀσκουμένων μοναζουσῶν· καθὸ καὶ τὸ παρὰ τοῦ ἁγιωτάτου καὶ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου κυροῦ Νικολάου γεγονὸς ἐπὶ τοῦτο διατρανοῖ ὑπό μνημα. Καὶ δὴ τυποῦμεν εἶναι ἐν αὐτῇ μοναζούσας τέσε σαρας, λαμβανούσας ἑκάστῳ ἐνιαυτῷ ἀπὸ τῆς μονῆς τῆς κεχαριτωμένης μου Θεοτόκου ἑκάστην αὐτῶν, σίτου ἀνὰ μόδια θαλάσσια δεκαοκτώ οἶνου ἀνά μέτρα θαλάσσια δώδεκα· τυροῦ ἀνὰ λίτρας πεντήκοντα οσπρίου ἀνὰ μόδιον ἕνα. Καὶ ὑπὲρ ῥόγας αὐτῶν ἀνὰ νομίσματα τραχέα εἴκοσι τέσσαρα, καὶ ἀντὶ ἐνδυμασία;, νόμισμα ἐν ὑπέρπυρον (68'). Ετι γε μὴν καὶ ἱερέα τινὰ κοσμικὸν τυποῦμεν ἀφορισθῆναι ἐκεῖσε, καὶ ὑπηρετεῖν ἐν τῷ τοιούτῳ μοναστηρίῳ, ἐπί τε τῇ ψαλμῳδίᾳ καὶ φωταψίᾳ, καὶ πάσῃ τῇ προσηκούσῃ ἐπιμελείᾳ· τυπωθῆναι δὲ λαμ βάνειν αὐτὸν τὸ ἐνδεχόμενον ὑπὲρ τῆς τοιαύτης υπο ηρεσίας, ἀπὸ τῆς τῆς κεχαριτωμένης μου Θεοτόκου μονῆς, ἀφ᾽ ἧς δίδοσθαι καὶ τὰ εἰς φωταψίαν τοῦ τοιούτου κοιμητηρίου, ήγουν καθ᾽ ἕκαστον ἐνιαυτὸν, ἐλαίου μέτρα θαλάσσια δύο, καὶ σίτου μόδια δώδεκα. Τὴν δὲ τῶν ἀποθνησκουσῶν μοναζουσῶν μετακο Μερίστραι Ἐν τοῖς τοιούτοις παρολκίοις. Τριβούνων. Μόδια θαλάσσια. Μόδης μόδιος, ὁ θαλάσσιος μόδης ὀφείλει χωρεῖν σίτου καθαροῦ καὶ ἀρύπου λίτρας τεσσαράκοντα Ρόγας. Υπέρπυρον.

Chapter LXXCaput LXX

col. 1087–1088page 51 of 70
PG 127:1087μιδήν τε καὶ ταφὴν, οὕτω διαταττόμεθα γίνεσθαι τελεῖσθαι μὲν ἐν τῷ ἐξωάσθηκε τὰ ἐπὶ τῇ τεθνεώση νενομισμένα, τήν τε ψαλμῳδίαν, φημὶ, καὶ τὴν τοῦ λειψάνου πᾶσαν ἀμφίασιν· καὶ οὕτω μετακομίζεσθαι εἰς τὸ μοναστήριον τῆς Θεοτόκου, τὰ Κελλαραίας, μετὰ τῆς κλίνης βασταζομένην, ἢ παρὰ τῶν συν αδελφῶν αὐτῆς, ἢ παρὰ τῶν ὑπουργισσῶν, ἀκολου θουσῶν αὐτῇ τῶν μοναχῶν, ὅσας προστάξει ἡ καθ ηγουμένη· ἐκεῖσε δὲ ἐν τοῖς τῶν μοναζουσῶν ἀπο τίθεσθαι τάφοις· ἐν οἷς μόναι αἱ ἐν τῇ μονῇ τῆς κεχαριτωμένης μου Θεοτόκου ένασκούμεναι μοναχαὶ ὀφείλουσι θάπτεσθαι· μή τινος τῶν ἔξωθεν τοῦ καταλόγου τῆσδε τῆς ἀδελφότητος ταύταις συνθαπτομένης, κἂν συγγενής εἴη τῆς προεστώσης, ή τινος ἄλλης τῶν μοναχῶν, κἂν συνήθης, καν γνώριμος οὔτε μὴν διὰ προστάξεως τῆς τῆς μονῆς ἀντιλαμβανομένης, ἵνα μὴ ξενοταφεῖον τὸ ταφεῖον τῶν μονα χῶν καταστῇ. Εἰ δὲ πειραθῇ τις τοῦτο ποιῆσαι, ἕξει μὲν καὶ ἀπὸ Θεοῦ τὴν κατάκρισιν διὰ τὴν τοῦ τυπο κοῦ παράβασιν· κωλυθήσεται δὲ καὶ παρὰ τῆς τῆς μονῆς ἀντιλαμβανομένης. Αφορισθήσεται γε μήν μία σταταραία χάριν ταφῆς τῶν ὑπουργισσῶν τῶν τοιούτων μοναζουσῶν ἑτέρα λόγῳ τῶν ἡγουμενευουσῶν· ἑτέρα δὲ λόγῳ τῶν μεγαλοσχήμων· ἑτέρα λόγῳ τῶν λοιπῶν μοναχῶν, καὶ τῶν ὑπουργισσῶν ὅσαι εἰσὶ μοναχαὶ καὶ ἐνάρετοι· ἑτέρα λόγῳ τῶν ἐν τῇ μονῇ τῶν Κελλαραίας μοναχῶν. Αἱ δὲ ἀπελθοῦσαι μετὰ τῆς τελευτησάσης μοναχαί ἀδελφαί, ὑποστρέψασαι εἰς τὸ μοναστήριον ἑαυτῶν, μηκέτι ἀπερχέσθωσαν ἐκεῖ· ἀλλὰ τὰ τρίτα καὶ τὰ ἔννατα, καὶ τὰ τεσσαρακοστὰ τῆς ἀποιχομένης μοναχῆς ψαλλέσθωσαν μὲν καὶ παρὰ τοῦ ἐκεῖσε τε ταγμένου ἱερέως, τελείσθωσαν δὲ καὶ παρὰ τῶν μου ναζουσῶν ἐν τῷ μοναστηρίῳ, καὶ καθ᾿ ἑκάστην ἐν ταῖς θείαις ἱερουργίαις αὗται μνημονευέσθωσαν, καὶ τῷ ὄρθρῳ καὶ τῷ ἑσπερινῷ ἄχρι τῶν Τεσσαρακοστῶν ἐν ταῖς ἐκτενέσι δεήσεσι, καὶ προσφορὰ δὲ ἰδικῶς ὑπὲρ αὐτῆς προσκομιζέσθω μέχρι τῆς τῶν Τεσσα ρακοστῶν αὐτῆς συμπληρώσεως. Σημειωτέον δὲ καὶ τὰς μνήμας ἑκάστης τῶν θνη σκουσῶν τὴν ἐκκλησιάρχισσαν, καὶ τὰ ὀνόματα αὐτ τῶν τοῖς διπτύχοις ἐγγραπτέον· ἵνα μὴ ἀνεπίληστοι εἶεν αἱ τούτων μνῆμαι, καὶ τελῶνται ἀπαραλείπτως. Τα μέντοι δίπτυχα προτρεπόμεθα τοῖς ἱερεῦσι κατὰ πᾶσαν ἐπιέναι λειτουργίαν, εἰς ἀνάμνησιν τῶν ἐν αὐτοῖς ἀπογεγραμμένων· ἵνα μὴ αὐτοὶ τὸ κρῖμα βαστάζωσι τῆς ἐκείνων ἀμνηστίας καὶ ἐλλείψεως ἵνα δὲ καὶ κοινὴ μνήμη πασῶν γίνηται τῶν μοναζουσῶν, καθ' ἑκάστην Παρασκευὴν μετὰ τὸ λυχνικὸν, εἰ μή τις ἑορτὴ κωλύει, ψαλλέτωσαν κανόνα νεκρώ σιμον αἱ μοναχαί, ποιοῦσαι καὶ παραστάσιμον Στραταραία. Παραστάσιμον. Οι παράστασις παραστάσιμον
col. 1089–1090page 52 of 70
PG 127:1089και εκτενής δέησις γινέσθω ὑπὲρ τῶν προαπελθον σῶν πασῶν. Εν μέντοι τῷ Σαββάτῳ τῆς ἀπόκρεω καὶ τῷ Σαββάτῳ τῆς τυροφάγου καὶ τῷ Σαββάτῳ τῆς Πεντηκοστῆς, γινέσθω καὶ ὑπὲρ τῶν μοναζουσῶν καθ ἐν ὄνομα τῶν προαπελθουσῶν, μία, καὶ μνημο νευέσθωσαν καὶ αὐταί· ὡσαύτως καὶ ἐν τοῖς μνημοσύνοις ἑκάστης, γινέσθω ὑπὲρ αὐτῆς λειτουργία καὶ προσφορά. Οφείλουσι δὲ λαμβάνειν αἱ μοναχαὶ ἔν τε τῷ Σαββάτῳ τῆς ἀποκρέω, καὶ τῷ Σαββάτῳ τῆς Πεντηκοστῆς, ἀνὰ προσφορὰν μίαν, εἰς μνημόσυνον τῶν γονέων αὐτῶν καὶ συγγενῶν· μετὰ δὲ τὸ προσ κομισθῆναι, συνάγεσθαι πάλιν παρὰ τῆς πυλωρού, καὶ δίδοσθαι ἐν τῷ πυλῶνι. ΚΕΦΑΛ. ΟΛ'. Περὶ διαφόρων μνημοσύνων ὀφειλόντων ετησίως τελεῖσθαι. Αρκούντως ἤδη περὶ τῶν τῆς μονῆς διαταξάμενοι, νῦν καὶ περὶ τῶν κεκοιμημένων γονέων ἡμῶν, καὶ ἀδελφῶν κατὰ σάρκα, καὶ παίδων, καὶ τῶν κοιμη θησομένων, διατυποῦμεν καὶ διατασσόμεθα. Πάντων γὰρ τὰ μνημόσυνα τῶν κάτωθεν ῥητῶς ἀναταττομέ νων, κατὰ τοὺς καιροὺς καὶ τὰς ἡμέρας τὰς ἐγγραφείσας τοιουτοτρόπως τελεισθήσονται. Βουλόμεθα γίνεσθαι παννυχίδα νεκρώσιμον, μετὰ τῆς παραστα σίμου, καὶ φωταψίαν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ τῆς συνήθους δαψιλεστέραν· προσάγεσθαί τε καὶ ἐν τῇ λειτουργίᾳ προσφορὰν ὑπὲρ τοῦ κοιμηθέντος, καὶ κόλυβα γίνεσθαι, καὶ μνημονεύεσθαι αὐτὸν ἐν ταῖς ἐκτενέσι δεήσεσι κατά τε τὴν παννυχίδα, καὶ τὸ ὄρθρον, και τὴν λειτουργίαν, καὶ τὸ ἑσπερινὸν, καὶ ταῖς μονα χαῖς δὲ, μὴ τὴν συνήθη παρατίθεσθαι τράπεζαν, ἀλλ᾽ ὀψωνίζειν, καὶ διαιτᾶσθαι, καθὰ καὶ ἐν ταῖς Δεσποτικαῖς ἑορταῖς προετυπώσαμεν γίνεσθαι, καθ' οἷον ἂν τύχῃ καιρὸν ἡ τοῦ τελευτήσαντος μνήμη. Πλὴν εἰ μὲν ἐν τετράδι τῶν λοιπῶν ἡμερῶν, ἢ Παρασκευή συνδράμοι τὸ μνημόσυνον, ὀστρακοδέρ μοι; καὶ μόνοις ἐστιαθήσονται, ἄνευ τῶν μνημοσύνων τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου βασιλέως. Εν γὰρ τοῖς μνημοσύνοις τούτου, κἂν ἐν τετράδι συνδράμοιεν καὶ Παρασκευῇ, καὶ ἰχθύες όψωνισθήσονται φιλοτίμως ταῖς μοναχαῖς εἰς ἑστίασιν· χρὴ γὰρ τὸν ἐξαίρετον ἐν ἀνθρώποις, καὶ τὸ μνημόσυνον ἐξαίρετον ἀποφέρεσθαι. Ἐν δὲ ταῖς λιταῖς ἁπάσαις ἡμέραις, καὶ ἐπὶ τοῖς τῶν λοιπῶν συγγενῶν ἡμῶν μνημοσύνοις ἰχθυοφαγήσουσιν. Εἰ δὲ ἔν τισι τῶν τῆς μεγάλης Τεσσαρακοστῆς ἡμερῶν μνημόσυνόν τινος ἀπαντήσειεν, ἐν μόνῃ τῇ ἑσπέρᾳ τῆς Παρασκευῆς ἐκείνης τῆς ἑβδομάδος καθ' ἣν φθάσοι τὸ μνημόσυνον, ἡ παννυχὶς ἐπιτελεσθήσεται, καὶ τῷ ἐπιόντι Σαββάτῳ αἱ μοναχαὶ δι' όστρα Απόκρεω. τῆς ἀπόκρεω, τῆς ἀπόκρεω, τυροφάγου, Κόλυβα. έψητὸς σίτος,

Chapter LXXICaput LXXI

col. 1091–1092page 53 of 70
PG 127:1091κοδέρμων παρακληθήσονται. Εἰ δέ τι: καὶ ἰχθύας ήκοι κομίζων αὐταῖς, καὶ τούτων ἑστιαθήσονται. Τῶν ἄλλων δύο Τεσσαρακοστῶν ἄνετον πᾶσαν ἡμέ ραν ἐχουσῶν εἰς τὸ ποιεῖν τὰ μνημόσυνα. Καὶ τὴν ἐν πυλῶνι δὲ διάδοσιν, κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην βουλόμεθα γίνεσθαι, καθὰ ἐν τῇ ἑκάστης ὀνομασία δηλω θήσεται. Τελείσθωσαν τὰ μνημόσυνα τοῦ κρατίστου μου βασιλέως κυροῦ ᾿Αλεξίου τοῦ Κομνηνού, καθ᾽ ἣν ἂν ἡμέραν ἐκδημήσῃ, καὶ γινέσθω ἡ φωταψία δαψιλής, καὶ εἰς τὰς μοναχής διάκρισις. Διδέσθω δὲ καὶ ἐν τῷ πυλῶνι ψωμία δέκα μοδίων, οίνου μέτρα ὀκτώ, καὶ νουμμία νομισμάτων τραχέων δώδεκα. Καὶ τὰ ἐμὰ δὲ μνημόσυνα, καθ᾽ ἣν ἂν ἡμέραν ἐκδημήσω τοῦ σώματος, τοιαῦτα βούλομαι γίνεσθαι, οἷα καὶ τοῦ κρατίστου μου βασιλέως ἀπαραλλάκτως. Τελείσθωσαν τὰ μνημόσυνα του περιποθήτου υἱοῦ τῆς βασιλείας μου τοῦ Πορφυρογεννήτου και βασι λέως κυροῦ Ἰωάννου, καθ᾿ ἣν ἂν ἡμέραν έχε δημήσῃ, καὶ γινέσθω ἡ φωταψία δαψιλής, καὶ διά κρισις εἰς τὰς μοναχάς διδόσθω δὲ καὶ ἐν τῷ τυ λῶνι ψωμία μοδίων πέντε, καὶ νουμμία νομισμάτων τραχέων ἕξ. Τελείσθωσαν τὰ μνημόσυνα τῆς περιποθήτου νύμ φης τῆς βασιλείας μου καὶ δεσποίνη; κυρᾶς Εἰρή νης τῆς συζύγου αὐτοῦ, καθ᾿ ἣν ἂν ἡμέραν ἐκδημήσῃ· καὶ γινέσθω φωταψία δαψιλήν, καὶ διά κρισις εἰς τὰς μοναχάς· διδόσθω δὲ καὶ ἐν τῷ πι λών: ψωμία μεδίων πέντε, καὶ νουμμία νομισμάτων τραχέων ἕξ. Τελείσθωσαν τὰ μνημόσυνα τοῦ περιποθήτου υἱοῦ τῆς βασιλείας μου τοῦ Πορφυρογεννήτου και σεβαστοκράτορας κυροῦ ᾿Ανδρονίκου, καθ᾽ ἣν ἂν ἡμέραν ἐκδημήσῃ, ὁμοίως. Τελείσθωσαν τὰ μνημόσυνα τοῦ περιποθήτου γαμβροῦ τῆς βασιλείας μου κυροῦ Νικηφόρου τοῦ Καίσαρος, καθ᾽ ἣν ἂν ἡμέραν ἐκδημήσῃ, ὁμοίως. Τελείσθωσαν τὰ μνημόσυνα τοῦ περιποθήτου υἱοῦ τῆς βασιλείας μου κυροῦ Ἰσαακίου του πορφυρογεννήτου καὶ Καίσαρος, καθ᾽ ἣν ἂν ἡμέραν ἐκδι μήσῃ, ὁμοίως. Τελείσθωσαν τὰ μνημόσυνα του περιποθήτου γαμ βροῦ τῆς βασιλείας μου κυροῦ Νικηφόρου τοῦ πανυπερσεβάστου, καθ᾿ ἣν ἂν ἡμέραν ἐκδημήση. ὁμοίως. Τελείσθωσαν τὰ μνημόσυνα τοῦ περιποθήτου γαμ βροῦ τῆς βασιλείας μου τοῦ πανσεβάστου ὑπερτάτου κυροῦ Κωνσταντίνου καθ' ἣν ἂν ἡμέραν ἐκδη μήσῃ, τὰ μὲν λοιπὰ ὁμοίως· τὸ δὲ ψωμίον μοδίων τριῶν, καὶ νουμμία τραχέων νομισμάτων τριών. Βασιλέως. Σεβαστοκράτορος.
col. 1093–1094page 54 of 70
PG 127:1093Τελείσθωσαν τὰ μνημόσυνα τῆς περιποθήτου ἐγ γόνης τῆς βασιλείας μου κυρᾶς Εἰρήνης τῆς Δουκαίνης, τῆς θυγατρὸς τῆς Πορφυρογεννήτου και Καισαρίσσης κυρᾶς "Αννης, καθ᾽ ἣν ἂν ἡμέραν έχε δημήσῃ· καὶ γινέσθω ἡ φωταψία δαψιλὴς, καὶ διά κρισις εἰς τὰς μοναχάς· διδόσθω δὲ καὶ ἐν τῷ πυ λῶνι ψωμία μοδίων τεσσάρων, καὶ νουμμία νομι σμάτων τραχέων τεσσάρων. Τελείσθωσαν τὰ μνημόσυνα τῆς περιποθήτου θυγα τρὸς τῆς βασιλείας μου τῆς Πορφυρογεννήτου και Καισαρίσσης κυρᾶς "Αννης, καθ᾽ ἣν ἂν ἡμέραν ἐκδη μήσῃ· καὶ γινέσθω φωταψία δαψιλής, καὶ διάκρισις εἰς τὰς μοναχὰς, διδομένων ἐν τῷ πυλῶνι ψωμία μοδίων πέντε, καὶ νουμμία νομισμάτων τραχέων ἐξ. Τελείσθωσαν τὰ μνημόσυνα τῆς περιποθήτου θυ γατρὸς τῆς βασιλείας μου καὶ Πορφυρογεννήτου αυτ ρᾶς Μαρίας, καθ᾽ ἣν ἂν ἡμέραν ἐκδημήσῃ, ὁμοίως. Τελείσθωσαν τα μνημόσυνα τῆς περιποθήτου θυγατρὸς τῆς βασιλείας μου καὶ Πορφυρογεννήτου κυρᾶς Ευδοκίας καθ᾽ ἣν ἂν ἡμέραν ἐκδημήσῃ, ὁμοίως. Τελείσθωσαν τὰ μνημόσυνα τῆς περιποθήτου νύμ φης τῆς βασιλείας μου τῆς σεβαστοκρατορίασης αυτ ρᾶς Εἰρήνης καθ᾽ ἣν ἂν ἡμέραν ἐκδημήσῃ, ὁμοίως· ψωμία δὲ μοδίων τριῶν. Τελείσθωσαν τὰ μνημόσυνα τῆς περιποθήτου νύμ φῆς τῆς βασιλείας μου κυρᾶς Εἰρήνης τῆς Και σαρίσσης, καθ᾽ ἣν ἂν ἡμέραν ἐκδημήσῃ, ὁμοίως. Τελείσθωσαν τὰ μνημόσυνα τῆς περιποθήτου θυ γατρὸς τῆς βασιλείας μου καὶ Πορφυρογεννήτου κυρα; Θεοδώρας, καθ᾿ ἣν ἂν ἡμέραν ἐκδημήσῃ, ὁμοίως. Μηνὶ Οκτωμβρίῳ ιδ', τελείσθωσαν τὰ μνημόσυνα τοῦ μακαρίτου, ἁγίου, αὐθέντου καὶ περιποθή του πατρὸς τῆς βασιλείας μου, τοῦ πρωτοπροέδρου καὶ πρωτοβεστιαρίου καὶ μεγάλου δουκὸς τῶν σχολῶν τῆς Ἀνατολῆς κυροῦ ᾿Ανο δρονίκου τοῦ Δουκα τοῦ μετονομασθέντος τῷ ἁγίῳ καὶ ἀγγελικῳ μεγάλῳ σχήματα κυροῦ Αντω Αὐθέντου Πρωτοπρόεδρος, Πρωτοβεστιάριος, Δοὺξ τῶν σχολών. δούξ τῶν σχολῶν, εἰ κόμης τῶν σχολῶν, Δο μέστικος τῶν σχολών Τῷ ἁγίῳ καὶ ἀγγελικῷ μεγάλω σχήματι. Διὰ τοῦ ἁγίου καὶ ἀγγελικοῦ σχήματος μετονομασθείσης Ξένης.

Chapter LXXIICaput LXXII

col. 1095–1096page 55 of 70
PG 127:1095νίου· καὶ διδόσθω ἐν τῷ πυλῶνι ψωμία μοδίων Ο πέντε, καὶ νουμμία νομισμάτων τραχέων ἕξ. Γιν σθω καὶ φωταψία δαψιλής, καὶ διάκρισις εἰς τὰς μοναχάς. Μηνὶ Νοεμβρίῳ κα', τελείσθωσαν τὰ μνημόσυνα τῆς ἡγιασμένης αυθεντίας καὶ μητρὸς τῆς βασι λείας μου κυρᾶς Μαρίας, τῆς διὰ τοῦ ἁγίου καὶ ἀγο γελικοῦ μεγάλου σχήματος μετονομασθείσης κυράς Ξένης, ὁμοίως. Μηνὶ Ἰουλίῳ ιβ', τελείσθωσαν τὰ μνημόσυνα του μακαρίτου κυροῦ Ἰωάννου καὶ περιποθήτου πενθεροῦ τῆς βασιλείας μου, ὁμοίως. Μηνὶ Νοεμβρίῳ α', τελείσθωσαν τὰ μνημόσυνα τῆς ἡγιασμένης μου δεσποίνης, καὶ πενθερᾶς τῆς βασιλείας μου, ὁμοίως. Μηνὶ Ἰανουαρίῳ θ', τελείσθωσαν τὰ μνημόσυνα τοῦ περιποθήτου αὐταδέλφου τῆς βασιλείας μου, καὶ πρωτοστράτορος κυροῦ Μιχαήλ τοῦ Δούκα· καὶ γινέσθω φωταψία δαψιλής, καὶ διάκρισις εἰς τὰς μου ναχάς. Μηνὶ Φεβρουαρίῳ κ', τελείσθωσαν τὰ μνημόσυνα τῆς περιποθήτου αὐταδέλφης τῆς βασιλείας μου, τῆς πανεντίμου καὶ παντί μου κυρᾶς Θεοδώρας τῆς διὰ τοῦ ἁγίου καὶ ἀγγελικοῦ μεγάλου σχήματος μετονομασθείσης κυρᾶς Εἰρήνης· καὶ γινέσθω ὁμοίως. Τελείσθωσαν τὰ μνημόσυνα τοῦ περιποθήτου αυτο αδέλφου τῆς βασιλείας μου τοῦ πανσεβάστου σεβαστού κυροῦ Ἰωάννου τοῦ Δούκα, τοῦ διὰ τοῦ ἁγίου καὶ ἀγγελικοῦ μεγάλου σχήματος μετονομασθέντος κυρού Αντωνίου, καθ᾿ ἣν ἂν ἡμέραν ἐκδημήσῃ· καὶ γενέ σθω ὁμοίως. Τελείσθωσαν τὰ μνημόσυνα τῆς περιποθήτου αυτ αδέλφης τῆς βασιλείας μου, τῆς πανσεβάστου σεβα στῆς κυράς "Αννης τῆς Δουκαίνης, καθ᾽ ἣν ἂν ἡμέ ραν ἐκδημήσῃ πρό; Κύριον· καὶ γινέσθω ὁμοίως. Οἱ παῖδες ἡμῶν, ὅτε προς Κύριον ἐκδημήσουσιν, ἐγγραφήσονται ἐν τοῖς τῶν προαπελθέντων δικτύ χοις, καὶ τὰ μνημόσυνα πάντων ἔσονται τελούμενα, καθὼς ἀνωτέρω προείρηται. Εἰ δ᾽ ἴσω; τινὲς αὐτῶν καὶ ἀφιερώσουσι τῇ μονῇ ἡ κινητὰ ἀξιόλογα, ἢ ἀκίνητα, ὀφείλουσι τελεῖσθαι καὶ τὰ τούτων μνημόσυνα, κατὰ τὴν ἐκείνων διάταξιν. ΚΕΦΑΛ. ΟΒ'. Περὶ τοῦ μέλλοντος γίνεσθαι νιπτῆρος τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλη πέμπτη. Τῇ μέντοι ἁγίᾳ καὶ μεγάλη πέμπτῃ ὀφείλει γίνε σθαι παρὰ τῆς τιμιωτάτης καθηγουμένης ὁ νιπτήρ ἐν τῷ τῆς ἐκκλησίας προνάῳ, ἔνθα εἰκόνισται καὶ ὁ τοῦ Σωτῆρος νιπτήρ κατὰ τὴν ἐμπεριεχομένην τῷ Συναξαρίῳ ἀκολουθίαν, καὶ τὸν ἐν αὐτῷ τύπον. Καὶ τὸ θεῖον δὲ φώτισμα κατὰ τὴν παγκόσμιον τούτου ἑορτὴν, ἐν τῷ αὐτῷ αὖθις ἄρθηκι ἔσται τε λούμενον, ἐν ᾧ καὶ ἡ φιάλη ἵσταται, τῶν χαλκών πολυκανδήλων ἐν αὐτῇ κρεμαμένων, καὶ τὴν ἄναψιν Πρωτοστράτορος. πρωτοστράτωρ,
col. 1097–1098page 56 of 70
PG 127:1097ὁλόφωτον δεχομένων· καθὰ δὴ καὶ τὰ τῆς ἐκκλησίας πολυκάνδηλα ἅπτεσθαι τηνικαῦτα ὀφείλουσι, μανουα λέων τε ἱσταμένων δύο ἔνθεν κἀκεῖθεν τῆς φιάλης μετὰ λαμπάδων. ΚΕΦΑΛ. ΟΓ. Περὶ τοῦ μὴ γίνεσθαι μετασχηματισμοὺς ἐν ταῖς οἰκοδομαῖς τῆς μονῆς. Ἐπεὶ δὲ ἡ περὶ ἐμὲ ἀνεξίκακος τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίᾳ καὶ τοῦτο ηὐδόκησε, καὶ περιοῦσα εἰσέτι ἐν τῇ παρούσῃ ζωῇ τὰς πάσας τοῦ μοναστηρίου οἰκοδομὰς ἀπήρτισα, μετασκευάσασα καὶ αὐτὸν τὸν ἐν τούτῳ θεῖον ναόν, προσεπισκευάσασα δὲ καὶ ἄρθηκα περικαλλή, καὶ ἐξωάρθηκα προσθεμένη διὰ καρικο ξύλου, καὶ τὸ μοναστήριον ἅπαν εἰς τὸ ἐμοὶ δοκοῦν σχῆμα, καὶ τὴν κατάστασιν περιεστησάμην τοῦτο θέλω καὶ βούλομαι ἵνα ὡς παρ' ἐμοῦ κατεσκευάσθης σαν τὰ ἐν αὐτῷ πάντα, οὕτω μένωσι, καὶ ἀμεταποίητα διατηρῶνται καὶ ἀναλλοίωτα. Κἂν ὑπὸ τοῦ χρόνου δὲ εἰ; φθορὰν συνελαθῶσι τινα, εἴτε μ κράν, εἴτε καὶ μείζονα, είτε καί τινι τῶν τυχηρῶν συμπτωμάτων μείωσιν πάθωσι· πάλιν εἰς τὸ αὐτὸ σὺν Θεῷ ἐπανορθώνται σχῆμα, μελλήσεως ἄνευ πάτης καὶ ἀναβολῆς· καὶ μηδέποτε κατά τινα τρόπον αλ λοίωσιν δέξωνται, εἴτε κρείττονος καταστάσεως χάριν, ἢ ἄλλης οποιασοῦν αἰτίας. Οὐ γὰρ μετασκευασμὸν τινα ἐν αὐτοῖς θέλω γενέσθαι, οὔτε μὴν τῆς νῦν καταστάσεως ἄλλην βελτίονα τούτων, ἀλλ᾽ οὐδὲ πυλῶν, ἕτερον ἢ παραπόρτιον· ἡ ἁπλῶς εἰσόδου χώραν τινὰ πρὸς τὴν μονὴν ἀφ' ἑτέρου τόπου καινισθῆναι παρὰ τὴν σήμερον προστάξει τῆς βασιλείας μου γεγονυίαν. Ἐπεὶ δὲ καὶ ὄπισθεν τοῦ κοιμητηρίου τῶν μοναζουσῶν, ἤτουν τοῦ κοινοῦ κοιτωνίσκου αὐτῶν, τοῖχον ἐγχέρηγον ἡ βασιλεία μου ᾠκοδόμησε, τόπον ἀναπαύσεως καὶ παρηγορίας αὐταῖς ἀφορίζουσα διά τούτου, οὐδὲ ἐν τῷ τοιούτῳ τοίχῳ βούλομαι ὅλως ἀνοιγῆναι πόρταν ποτέ, ἢ παραπόρτιον, είτε θύραν τὴν αἱανοῦν, ἢ θυρίδα, εἴτε τοξικὴν, εἴτε μικρὰν ἐπὴν οἰανδήτινα· ἀλλὰ κἄν ποτε συμβῇ τῷ τοιούτῳ τοίχῳ μείωσις, εἴτε σύμπτωμα τὸ οἱονοῦν, πάλιν δι' ἐγχορήγου ἐπανορθοῦσθαι τὸ καταπεπτωκὸς, καὶ τὸ φθαρὲν εἰς τὸ πρώην ταχέως επανέρχεσθαι σχῆμα. Δεῖ δὲ πᾶσαν ἐπιμέλειαν τὴν τιμιωτάτην καθηγουμένην ἔχειν εἰς τε τὴν τῆς ὅλης μονῆς περιποίησιν, η καὶ ἀνακαίνισιν, καὶ τῶν ἐν αὐτῇ πάντων βελτίωσιν, καὶ φιλοκαλίαν, καὶ τὴν ἀνακεράμωσιν· πρὸ δὲ πάντων καὶ ὑπὲρ πάντα εἰς τὴν ἁγίαν τοῦ Θεοῦ ἐκ κλησίαν, καὶ μηδὲ τοῦ σμικροτάτου καταφρονεῖν Τοῖχον ἐγχόρητον. Εγχόρητος εγχόρηγο», εγχόρηγον δ:᾽ ἐγχορήγου έγχή Λιμήν δι' ἐγχορήγου, και μαρμάρων πάλαι τῶν χρόνων ᾠκοδομή τω. εγχάρητον,

Chapter LXXIVCaput LXXIV

col. 1099–1100page 57 of 70
Caput LXXIII
PG 127:1099ἀλλὰ κἂν ἄχρι ἑνὸς ὑαλίου ή μείωσις γένηται, παρ εὐθὺς τὸν τοῦ λείψαντος τόπον ἀναπληροῦν δι' ἑτέρου, τὴν δέ γε ἀνακεράμωσιν τοῦ ὅλου μοναστηρίου, μετά πάσης ἐπιμελείας γίνεσθαι διορίζομαι. ΚΕΦΑΛ. ΟΔ'. Περὶ τοῦ ἀκατόπτευτον διαμένειν πάντη την μονήν. Καὶ τοῦτο μέντοι τῶν προδιηγορευμένων τινός οὐκ ἔλαττον τῇ βασιλείᾳ μου ἔδοξεν, ἀλλὰ τῶν ἐ; τὰ μάλιστα ἀναγκαίων, καὶ οὐ τῆς τυχούσης ἐπισκέψεως καὶ φροντίδος ἄξιον. Ἐπειδὴ γὰρ πάντη τε καὶ πανταχόθεν ἀκατόπτευτον τὸ τῶν μοναζουσῶν ἐν διαίτημα ἅπαν τὸ τῇ ἀσκήσει αὐτῶν παρὰ τῆς βασι λείας μου ἀφωρισμένον, διατηρεῖσθαι βούλομαι σύν Θεῷ εἰς τὸν ἅπαντα χρόνον· εἰ γὰρ καὶ ἀποδέδεικται τῷ βουλομένῳ νοεῖν ὀρθῶς, ἀπὸ τῆς τῶν γραφέντων ἤδη περιλήψεως καὶ δυνάμεως· ὡς τὸ καινισθῆναι κατοπτείαν ἐν τούτῳ τινὰ τῶν ἀβουλήτων πάνυ καὶ ἀποτετραμμένων ἐστὶ τῷ σκοπῷ τῆς βασιλεία; μου· ἀλλὰ καὶ ῥητῶς τε καὶ ἰδιαζόντως δεῖν ᾠήθην, τῆς τοιαύτης ἐπ' αὐτῷ καινοτομίας ἀπαγόρευσιν θέσθαι· ἀποτρέπει τοιγαροῦν ἡ βασιλεία μου καὶ ἀποσοβεῖ εἰς τὸ παντελὲς διὰ ταύτης μου τῆς περὶ αὐτοῦ ἐπισκήψεως, τὸ ὁποιανδήτινα ἄποψιν πρός τι τῶν ἐντὸς τῆς ἀπονενεμημένης τῇ τῶν μοναζουσῶν διαγωγῇ περιοχῆς γενέσθαι χρόνῳ ποτὲ, ἢ πρὸς τὴν αὐλὴν αὐτῶν, εἴτε τὴν ἐντὸς, εἴτε τὴν ἔξωθεν, ἢ πρὸς τὸν περίβολον, ἐθενδήποτε, εἴτε τῶν Δεν σποτικῶν οἰκημάτων, εἴτε τῶν ἄλλων, εἴτε τῆς ἐκτὸς αὐλῆς τούτων, εἴτε τῆς ἐνδοτέρας, εἴτε γνώμη τῶν τῆς μονῆς ἀντιλαμβανομένων τινὸς, εἴτε καὶ ἄλ λως πως· καὶ οὐδέποτε ὅλως ἐξέσται τινὶ καθ' ἡντιναοῦν αἰτίαν, κἂν εὐλογοφανής πως αὕτη δοκῇ, ἀπο ψίν τινα πρὸς τὰ τοῦ μοναστηρίου καινίζειν, ή δικ ἡλιακοῦ τινος καὶ ὑψώματος, ἢ διὰ θύρας, είτε παραθυρίου, εἴτε θυρίδας, εἴτε μετρίας τινὸς ἀπῆς. Ἀλλὰ κἄν τι τολμηθῇ τοιοῦτον παρά τινος, είτε καὶ ἐξ ἀπροόπτου γένηται, παρευθὺς πρὸς ἀνάγκης τῇ τηνικαῦτα τῆς μονῆς ἀντιλαμβανομένῃ ἔσται, ἅμα τὸ τὴν ἐξ αὐτοῦ βλάβην διαγνωσθῆναι, εἰ καὶ ἐλαχίστη αὕτη ἐστὶ, χωρίς τινος διασκέψεως καὶ ὑποθέσεως τοῦτο περιαιρεῖν. Ακατόπτευτον γὰρ παντάπασιν, ὡς δεδήλωται, προσώπῳ παντὶ τὴν ἐν τὸς τοῦ οἰκείου σεμνείου διαγωγήν τῶν τῇ κεχαριτωμένη μου Θεομήτορι ἀνατεθειμένων μοναζουσών διαμένειν ἡ βασιλεία μου προμηθευομένη, οὕτω τὰ περὶ τούτου κατασφαλίζεται. ᾿Αλλ᾿ οὐδ᾽ ἐπὶ τῷ διαιρέτῃ ἐγχορήγῳ τοίχῳ τῆς τε ἔξω αὐλῆς, καὶ τοῦ τῆς μονῆς περιβολίου οἰκήματα τινα, ἢ προσκολληθῆναι, ἢ ἐποικοδομηθῆναι, μετά τὴν τῆς βασιλείας μου ἐκ τοῦ παρόντος βίου μετά στασιν, ἢ ἄλλο τι νεουργηθῆναι τὸ οἱονοῦν ἐκκεχωρημένον [ἐγκ.?] ἔσται· παντάπασι δὲ μᾶλλον κεκωλυμένον, ὡς καὶ τὸν τοιοῦτον τοῖχον ἐπὶ τοῦ σχήματος τοῦ αὐτοῦ διαμένειν τῆς βασιλείας μου βουλομένη, καὶ ἐπὶ τῆς αὐτῆς καταστάσεως, ἣν ἂν εὑρεθείη τῇ ἡμέρᾳ τῆς πρὸς Θεὸν αὐτῆς ἐκδημίας, ἔχων, καὶ μὲ δὲ ὁποιανοῦν ἀλλοίωσιν ἐτεδήποτε δέξασθαι, ἢ κατά προσθήκην, ἢ κατὰ ὕφεσιν.
col. 1101–1102page 58 of 70
PG 127:1101ΚΕΦΑΛ. ΟΕ'. Περὶ τοῦ μηδὲ ψάλτας συγκαλείσθαι ἐν τῇ ἑορτῇ, ἀλλ' άβατον εἶναι καὶ τούτοις τὴν μονήν. σιν, 'Ανδράσι δὲ τὴν πρὸς τὸ σεμνεῖον τοῦτο εἰσέλευ ὡς ἤδη δεδήλωται, παντοίως ἀπαγορεύουσα, οὐδὲ ψάλτας ἐν ἡμέρᾳ τυχὸν ἑορτῆ;, εἴτε μνημοσύνων εἰσέρχεσθαι όλως βούλομαι, ἐν τῇ κατ᾿ αὐτὸ ἐκκλησίᾳ ποτέ· ἀλλ᾽ αὐτὰς καὶ τότε τυγχάνειν τὰς μοναζούσας μόνας ὑμνῳδούς, μετὰ καὶ τῶν τεταγμένων ἐν τῇ μονῇ εὐλαβῶν ἱερέων. Καὶ τὸ ἑπταπάπαδον δὲ τὸ κατὰ τὸ Σάββατον τῆς Βαϊοφόρου ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ εἰωθὸς τελεῖσθαι, ἐν τῇ κατὰ τὸ κοιμητήριον ἐκκλησίᾳ, εἴτουν ἐν τῷ τα φείῳ διορίζομαι γίνεσθαι· καὶ τούτου ἐκεῖσε τελε σιουργουμένου, ἕνα τῶν ἑπτὰ ἱερέων εἰσιέναι ἐν τῇ μονῇ, καὶ τὴν ἐπὶ τῇ τοῦ ἁγίου ἐλαίου χρίσει εὐχὴν ποιοῦντα ταῖς μοναζούσαις, κάν τούτῳ ταύτας ἀλεί φοντα, παραχρῆμα εξιέναι. Καὶ ταῖς λιταῖς δὲ ταῖς ἐν τῇ μονῇ κατὰ τὴν ἐκε κλησιαστικὴν παράδοσιν ὀφειλούσαις γίνεσθαι παρὰ τῶν μοναζουσῶν, οὐ μακρά τις ἔσται περίοδος, ἀλλ᾽ ἀπὸ τοῦ ναοῦ διὰ τοῦ προνάου, καὶ τῆς ἐκεῖθεν πρὸς τὸ ἑξῆς φερούσης ἄχρι τῆς κοιμήσεως τῆς ὑπεραμώμου ἡμῶν Δεσποίνης καὶ Θεομήτορος ἀπελεύσονται τῆς ἐκτὸς τοῦ κοινοῦ κοιτωνίσκου αὐτῶν, μετὰ καὶ τῶν τῆς μονῆς ἱερέων, τὸ ἅγιον Εὐαγγέλιον ἐπιφερομένων, σὺν τῷ τιμίῳ σταυρῷ, κἀκεῖσε ταύταις λήξει ἡ πρόοδος τῆς πρὸς τὰ πρόσω φορᾶς, τοῦ τε ἱερέως ἐνταῦθα τὴν ἐκτενῆ ποιουμένου εὐχὴν, ἐπαναστρέψουσιν αὖθις πρὸς τὸν ναόν. Ἐν μέντοι τῇ τῆς μονῆς ἁγίᾳ ταύτῃ ἐκκλησίᾳ (προστεθῆναι γὰρ καὶ τοῦτο δεῖν μοι ἐφάνη, ὡς δέον ἀποτραπῆναι, εἰ καί που ἴσω; τισὶν οὐ δοκεῖ ἀποτρόπαιον), εργοχείρου τινὸς ἐργασία με προβαινέτω, εἴτε ἐν ὑμνῳδίας καιρῷ, εἴτε ἐν ἀναγνώσει, εἴτε μὴν ἄλλοτέ ποτε. ΚΕΦΑΛ. ΟϚ'. Περὶ τοῦ πῶς τε καὶ ποῦ δεῖ θάπτεσθαι τὰς ἀπὸ τῶν παίδων ἡμῶν καὶ τῶν ἐγγόνων ἐν τῇ μονῇ αιρουμένας ταφῆναι, καὶ πῶς τὰ τούτων γίνε σθαι μνημόσυνα. Εἴ ποτε δὲ ἄρα τις τῶν θυγατέρων ἡμῶν, ἢ καὶ τῶν νυμφῶν, εἴτε καὶ τῶν ἐγγόνων, αἷς ἡ τῆς μονῆς Εφορεία ἀνατέθειται, καὶ ἡ τῶν πολυτελεστέρων οἰκημάτων χρῆσις, ἐν ταύτῃ τῇ μονῇ αἱρετίσαι τὸ ταφῆναι (οὐκ ἀπεικὸς γὰρ οὐδὲ περὶ τούτου διαλα 6:ῖν)· τὸ μοναδικὸν μὲν μεταμφιεσαμένη σχημα ἐξέσται τοῦτο αὐτῇ· ἄλλως δὲ οὐδαμῶς, καὶ τόπον ἕξειν ἐν τῷ ἐξωάρθηκι, εἰς τὴν κατάθεσιν τοῦ ἰδίου λειψάνου, τὸν οἰκεῖον τάφον κατὰ τὸ δοκοῦν αὐτῇ ποιουμένη. Τὰ μνημόσυνα δὲ τῶν οὕτως ἐν ταύτῃ ταφησομέ νων, καὶ αἱ ἐν τοῖς τάφοις αὐτῶν φωταψίαι, τῶν μὲν μηδοτιοῦν ἐν τῇ μονῇ αἱρετισαμένων ἀφιερῶσαι, Επταπάπαδον. ἑπτὰ παπάς, εὐχέλαιον

Chapters LXXVII, LXXVIIICaput LXXVII, LXXVIII

col. 1103–1104page 59 of 70
Caput LXXV, LXXVI
PG 127:1103ἔσονται γινόμενα καθὼς ἡ βασιλεία μου διετάξατο, εφαπτούσης ἑκάστῳ τάφῳ καὶ κανδήλας ἀκοιμήτου μιᾶς. Τῶν δὲ καί τι οἴκοθεν προσενέγκαι καὶ ἀφιε ρῶσαι γνώμῃ καὶ προαιρέσει οἰκείᾳ ἀσπασαμένων, καθὼς ἂν αὗται ἀπὸ τῶν παρ' αὐτῶν δεδομένων τυ πώσαιεν, εἰς προσθήκην δηλονότι τῶν διωρισμένων παρ' ἡμῶν. Οὐκ ἐξέσται δέ τινι τῶν ἁπάντων, κἂν ἄρχων εἴη, κἂν ἰδιώτης, κἂν ἡγουμένη, κἂν μοναχή, καν προς αγωγήν μεγάλην, καὶ δαψιλῆ, καὶ ἐπωφελῆ ποιούμενος τῇ μονῇ, κατά τινα πρόφασιν, μετάθεσίν τινος τῶν ἐν αὐτῇ τεθησομένων λειψάνων βουλεύσασθαι, πολλοῦ γε εἰπεῖν διαπράξασθαι· ἤγουν ταφῆναι καὶ συντεθῆναι τούτοις ὅλως διαλογίσασθαι· πάνυ γάρ τοῦ τοιούτου βουλεύματός τε καὶ ἐνεργήματος πάν τας αναχαιτίζει ἡ βασιλεία μου διὰ τῆς παρούσης αὐτῆς γραφῆς. ΚΕΦΑΛ. ΟΖ'. Περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν γεγονότων βρεβίων καὶ τυπικῶν τῆς σεβασμίας μονῆς τῆς Κεχαριτών μένης, καὶ ὅπου ἕκαστον ὀφείλει ἀποτεθῆναι. Ἐπεὶ δὲ καὶ τρία τυπικά γεγόνασι σωματῷα παρ' ἡμῶν, ἀπὸ βλαττίων ένδεδυμένα, καὶ τρία βρέκια σὺν τῷ παρόντι δηλονότι τυπικῷ καὶ τῷ βρεβίῳ τῶν τῇ μονῇ ἀφιερωθέντων πάντων διοριζόμεθα τὰ μὲν δύο τούτων, ήγουν τό τε τυπικὸν καὶ τὸ βρέβιον, τῷ θείῳ καὶ ἀσύλῳ καὶ ἱερῷ σκευοφυλακίῳ τῆς τοῦ Θεοῦ Μεγάλης Εκκλησίας ἀποτεθῆναι, ὥσπερ καὶ ὅπου καὶ τὰ τῆς ἀνδρῴας μονῆς τοῦ Φιλανθρώπου ήγουν τό τε τυπικὸν καὶ τὸ βρέξιον· ὡς ἀνεξάλειπτα εἶναι εἰς τὸν αἰῶνα τὴν ἅπαντα, τὰ παρ' ἡμῶν ἐν τούτῳ περὶ τῆς μονῆς τοῦ Φιλανθρώπου διορισθέντα, καὶ τὰ ἀφορισθέντα αὐτῇ ἕτερα δὲ δύο εἶναι παρὰ ταῖς κατὰ καιροὺς τῆς μου νῆς ἀντιλαμβανομέναις, ὡς εἴδησιν ἔχειν ἀκριβή τῶν παρ' ἡμῶν ἐν τούτοις διωρισμένων. Τὰ δ' ἄλλα δύο, τό τε τυπικὸν καὶ τὸ βρέβιον ἐναποκεῖσθαι ἐν τῷ σκευοφυλακίῳ τῆς μονῆς τῆς Κεχαριτωμένης. Τι μέντοι ἕτερα δύο τεύχη, ὧν τὸ μὲν εἰς τυπικοῦ τάξιν γέγονε, τὸ δὲ ἕτερον εἰς βρεδίου, βαμβύκινα και ἀμφότερα ὄντα εἰς καθημερινὴν χρήσιν ἔσονται καὶ αὐτὰ τῇ μονῇ. ΚΕΦΑΛ. ΟΗ'. Παρακλητική πα αίνεσις πρὸς τὰς μοναχάς. Εστω μὲν οὖν ταῦτα ὅσα γε τῇ βασιλείᾳ μου βουλητὰ· εἴη δὲ εἰπεῖν καὶ τῷ Θεῷ εὐαπόδεκτα, καὶ τῇ Βλάττιον, Βρέδια. Βιβλία ἐς μέσον. προστίθεντο, βρέβια ταῦτα ἡ συνήθεια οἶδε καλεῖν, ἐν οἷς ἀνα γράφεται τὰ ἐν ἑκάστῳ τεμένει κειμήλια. Βρέβια Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τῆς ἀοιδίμου καὶ Παμμακαρίστου βασιλίσσης, καὶ κτητορίασης της σεβασμίας μονῆς τοῦ παντοκράτορος Σωτήρος Χριστοῦ, Εἰρή νης, τῆς διὰ τοῦ ἁγίου καὶ ἀγγελικοῦ σχήματος μετονομασθείσης Ξένης μοναχής. Βαμβύκινα. βαμβάκινα, βομβύ βάμβαξ.
col. 1105–1106page 60 of 70
PG 127:1105ὑπεραγίᾳ μου Θεοτόκῳ τῇ κεχαριτωμένῃ, καὶ τῇ ὠφελείᾳ ὑμῶν οὐκ ὀλίγα λυσιτελοῦντα. ὑμῖν δὲ τὸ ἑξῆς μελήσει φυλάξαι ἀπαράθραυστά τε καὶ ἀπεριποίητα μέχρι παντός· λέγω δὴ τὸ ἀπαραλείπτως τὴν παραδοθεῖσαν ὑμῖν ἀκολουθίαν ἐκτελεῖν ἐν πά σαις ταῖς συνάξεσι· τὸ φυλάττειν πίστιν καὶ τιμὴν τὴν ἁρμόζουσαν ταῖς προεστώσαις ὑμῶν· τὸ ἀλλήλας ἀγαπᾷν, καὶ σπουδάζειν ἑκάστην ἑκάστης προέχειν ἐν μετριοφροσύνῃ· συμπονεῖν δὲ πάσας ἀλλήλαις ἐν πᾶσιν ὡς ἑνὸς μέλη σώματος, καὶ τὰ ἀλλήλων ἀνα πληροῦν ὑστερήματα· μὴ πρὸς ἔρεις ὁρμᾶν, μή πρὸς φιλίας ἀπρεπεῖς, καὶ παρασυνάξεις, καὶ σχί σματα· ἀπέχεσθαι πρωτοκαθεδρίας, καὶ τῶν κο σμικών προτιμήσεων· πρὸς ἐν δὲ μόνον ὁρᾶν τὸ ἐναρέτως ζήν δηλονότι καὶ πολιτεύεσθαι, καὶ μηδὲν ἄλλο, εἰ δυνατόν, ἀναπνεῖν, ἢ λόγον σωτήριον, καὶ πᾶν τὸ εἰς οἰκοδομὴν τυγχάνον ψυχῆς καὶ ὠφέλειαν πρὸς τούτοις ἐξορίζειν ἀφ' ὑμῶν πάντων τῶν κακῶν τὴν πηγὴν, τὴν φιλοχρηματίαν λέγω, καὶ τὸ παρα κερδαίνειν ἀπὸ τῆς μονῆς, ἢ ἑτέρου τοῦ οἱουδή τινος τρόπου, καὶ ἀποτιθέναι καὶ θησαυρίζειν ἄχρι καὶ τοῦ τυχόντος, ἐν ᾧ μὴ ηὐτόκησεν ἡ προεστῶτα, μήτε ὁ δοθεὶς ὑμῖν Κανών συνεχώρησεν. Οὐ μὴν ἀλλ᾽ οὐδ᾽ ἐξ ἀμελείας, ἤ τινος ἑτέρας καταφρονήσεως ἐᾷν τι τῶν τῆς μονῆς παραπόλλυσθαι. Ἴσον γὰρ καὶ τοῦτο τῷ προτέρῳ, και τι διαφέρειν δοκῇ, καὶ τῆς ἴσης ἐνοχῆς παρὰ τῷ Θεῷ πρόξενον· τὴν παρρησίαν ὅση δύναμις ἐκκοπτέον, καὶ ἵνα συνελὼν εἴπω, πᾶν ὃ μὴ εἴη πρὸς σωτηρίαν ὁδηγοῦν ἐκδιωκτέον. Μὴ οὖν, ὦ τιμιώταταί μου μητέρες, μηδαμῶς τὰ βλάπτοντα προτιμήσωμεν, τὰ δὲ σώζοντα παραδράμωμεν. Οὐδὲ γάρ τι τῶν παραδοθέντων ὑμῖν ἀδύνα τον, ἢ δυσκατόρθωτον. Εἰ δὲ καί τι τούτων ἴσως τοιοῦτον νομίζοιτο, ἀλλ' ἀγωνιτώμεθα, ἀλλ' ὑπομείνωμεν, ἀλλὰ καρτερήσωμεν, φέρωμεν γενναίως, βια σώμεθα μικρὸν ἑαυτάς. Οὐ γὰρ ἀνέσεως ἕνεκα καὶ τρυφῆ; τὸν κόσμον κατελίπετε, ἀλλὰ σπουδῆς καὶ ἀγῶνος, τὸ κατὰ δύναμιν, πρὸς τὸ τυχεῖν τῶν ἐν ἐπαγγελίαι; ἀγαθῶν. Βιασώμεθα οὖν ἑαυτὰς, βιασώμεθα. «Βιαστή» γάρ ι ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρα νῶν, καὶ βιασταὶ ἁρπάζουσιν αὐτήν.» Οὐδεὶς ἀμε λῶν ἔστησε τρόπαιον· οὐδεὶς ὑπνώττων καὶ ὁ ειρώτα των τὸν ἑαυτοῦ πολέμιον ετροπώσατο. Εκείνων εἰσὶν οἱ στέφανοι καὶ τὰ τρόπαια, τῶν κοπιώντων, τῶν ἀγωνιζομένων, τῶν ὑπομενόντων τὰ ἐκ τῶν ἀγώνων πονήματα. Διὰ πολλῶν θλίψεων, ο φησὶν ὁ Κύριος, ο δεῖ ἡμᾶς εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν.» Τοίνυν παρακαλῶ πάσας ὑμᾶς, ἀξίως πορεύθητε τῆς κλήσεως ὑμῶν. Παραστήσατε τὰ σώματα ὑμῶν ἅγια τῷ Κυρίῳ· ἀγαπᾶτε ἀλλήλας. Καλώς τρέχετε τὸν προκείμενον ὑμῖν ἀγῶνα.» Οσα καλά, ὅσα θεοφιλῆ, ταῦτα λογίζεσθε· & ἠκούσατε καὶ ἐμάθετε, ταῦτα ποιεῖν μὴ ἀπόσχησθε, μητέρες ἅγιαι, ὁ καιρὸς συνεσταλμένος ἐστί, μνημονεύετε τῶν ψυχῶν ὑμῶν. ᾿Αλλὰ γὰρ ἐπιλαθέσθαι ἔοικα ἐμαυτῆς τοιαῦτα

Chapter LXXXIXCaput LXXXIX

col. 1107–1108page 61 of 70
PG 127:1107διανοηθεῖσα ὑμῖν, αὕτη ἁπάσης τυγχάνουσα κακίας ἀνάπλεως, καὶ πρὸς τὰς τοῦ Θεοῦ ἐντολὰς κατατρο νητικῶς παντάπασι διακειμένη. Διά τοι τοῦτο περι παθῶς τὴν ὑμῶν παρακαλῶ ἀδελφότητα, μηδέποτε τῶν ἡμετέρων ἐπιλαθέσθαι ψυχῶν, ἀλλὰ διηνεχῶς ἐν ταῖς αὐτῶν περιφέρειν εὐχαῖς, τοὺς οὐρανοῦ τε καὶ γῆς ἀναξίους ἡμᾶς· ἐννοουμένας, εἰ μή τι ἄλλο, την τε [γ. γε] πολλὴν καὶ ζέουσαν ἡμῶν προθυμίαν, καὶ ἐπιτεταμένην σπουδὴν εἰς τὸ συστήσασθαί τε τὸ ἰε ρὸν ὑμῶν φροντιστήριον, καὶ τὴν ὑμῶν συναγαγεῖν ἀδελφότητα, καὶ τὰ εἰς σωματικὴν αὐτάρκειαν, καὶ ψυχικὴν ὠφέλειαν αὐτῆς πραγματεύσασθαι, δι' οἱ δὲν ἄλλο πάντως, ἢ τὸ καὶ τῶν ἰδίων ἐπιμελεῖσθα ψυχῶν, καὶ τῆς ἡμῶν ἀθλιότητος διηνεκώς ὑπερείχε σθαι, οὗ μηδέποτε ἐπιλάθοισθε· ἀλλ᾽ εἰ καὶ τῷ σώ ματι ἄπιμεν, τῷ πνεύματι παρεῖναι λογίζοισθε καὶ ὑμᾶς, τοῖς ὑμῶν τε προσπίπτειν ποσὶ, καὶ λίαν οἰκτρῶς καὶ μετὰ θερμῶν τῶν δακρύων τὴν ὑμῶν ὁμήγυριν δυσωπεῖν, περὶ τοῦ καὶ ἡμῶν ὑπερεύχεσθαι, τῶν ὑπὲρ πάντας ἀνθρώπους ἑπταικότων θεῷ, καὶ παρὰ τοῦτο πλείονος τῆς παρ' αὐτοῦ διὰ τῆς ὑμῶν ἁγίας εὐχῆς δεομένων χρηστότητος. Τῆς γοῦν ἡμῶν εὐτελείας προσευχόμενοι μὴ ἐπιλάθοισθε. Ὁ Θεὸς τῆς εἰρήνης ὁ καλέσας ἡμᾶς εἰς τὴν αἰων νιον αὐτοῦ δόξαν, διὰ τὴν πολλὴν αὐτοῦ καὶ ἄφατον ἀγαθότητα, καταρτίσαι ὑμᾶς, καὶ στηρίξαι εἰς τὴ ἅγιον αὐτοῦ θέλημα, διὰ τοῦ μονογενούς Υἱοῦ αὐτοῦ τοῦ Κυρίου καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, καὶ τοῦ παναγίου καὶ ζωοποιοῦ Πνεύματος, ταῖς τῆς και χαριτωμένης ἡμῶν Θεοτόκου πρεσβείαις. 'Αμήν. ΕΙΡΗΝΗ ΕΝ ΧΩ ΤΟ 69 ΠΙΣΤΗ ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΡΩΜΑΙΩΝ, Η ΔΟΥΚΑΙΝΑ ΚΕΦΑΛ. ΟΘ'. Περὶ τῶν ἐν τῇ μονῇ νεουργηθέντων παρὰ τῆς βασιλείας μου πολυτελεστέρων οικημάτων ᾿Αναγκαῖον δὲ καὶ περὶ τῶν ἐν τῇ μονῇ τῆς κε Χαριτωμένης Θεομήτορος νεουργηθέντων παρὰ τῆς βασιλείας μου πολυτελεστέρων οικημάτων, τὰ εἰκότα διαλαβεῖν. Περὶ γὰρ τὴν σεβασμίαν ταύτην μονὴν, καὶ οἰκήματα λαμπρότερα οικοδομήσασα ἡ βασιλεία μου ἐκτὸς τῶν τῇ μονῇ ἀναγκαίων, καὶ τὴν χρείαν τῶν μοναζουσῶν ἐν ἅπασιν ἀποπληρούντων, προς καταγωγὴν ἰδίαν, δούλετο μὲν ἔχειν ταῦτα τὴν μα καρίτιδά μου πορφυρογέννητου μοναχὴν κυρὰν Εὐδο κίαν καὶ χρᾶσθαι τούτοις εἰς οἰκείαν καταμονὴν καὶ ἀνάπαυσιν. Αλλ' ἐπεὶ ἐκείνη προαναρπασθεῖσα τῶν
col. 1109–1110page 62 of 70
PG 127:1109ἐλπίδων μου, πρὸς τὰς αἰωνίους μετέβη σκηνάς, καὶ ἡ ἦν ἀναγκαῖον τὸ διορίσασθαι τὴν βασιλείαν μου καὶ ἐπὶ τούτοις τὸ δοκοῦν αὐτῇ· τοῦτο δὴ καὶ ποιῶ, καὶ διορίζομαι, ἵνα μετὰ τὴν ἐμὴν τοῦ τῇδε βίου μετά στασιν, κατέχῃ καὶ νέμηται ἡ ποθεινοτάτη μου πορ φυρογέννητος καὶ Καισάρισσα κυρὰ "Αννα ἄχρις ἂν ζῇ κατὰ τὸ ἀκώλυτον, οὐ μόνον τὰ πάντα κελλία αυτ τῆς, ἐν οἷς καὶ ζώσης ἐμοῦ τὴν καταμονὴν ἐποιεῖτο, ἀλλὰ δὴ καὶ πάντα τὰ ἐν τῇ Κεχαριτωμένῃ οἰκήμα τα, όσα δηλονότι εἰς χρῆσιν ὑπῆρχον τῆς βασιλείας μου, καὶ τῶν παίδων καὶ τῶν ὑποχειρίων ἡμῶν ἀν ὁρῶν τε καὶ γυναικῶν, σὺν τῇ ἐξώ αὐλῇ, τῇ κατ' εὐθεῖαν κειμένῃ τῆς ἐντὸς αὐλῆς τῶν πολυτελεστέρων οικημάτων. Περὶ γὰρ τῆς ἄλλης αὐλῆς ἢ ἀμπε λών ποτε χρηματίζουσα εἰς αὐλὴν μετημείφθη, κρα τήσει ἡ περὶ αὐτῆς παρ᾿ ἐμοῦ γενησομένη ότεδήποτε ἔγγραφος πρόσταξις. Ετι γε μὴν καὶ τὴν ἐκκλησίαν τοῦ ἁγίου Δημητρίου, σὺν τοῖς δυσὶ λουτροῖς, καὶ τῇ τρίτῃ μερίδι τοῦ εἰσαγομένου ἐν τοῖς τῆς μονῆς βρυτοῦ ὕδατος, καθώς δηλονότι παρ' ἐμοῦ κατέχονται, ὀφείλουσα πᾶσαν ἔχειν ἄδειαν καὶ ἐκ καινῆς ἕτερα οἰκήματα ἀνεγείρειν, οἷα βούλεται, καὶ τὰ ὄντα τά τε δεσποτικὰ καὶ τὰ ἄλλα ἀλλοιοῦν ὡς ἂν αἱρῆται, καὶ μεταποιεῖν εἰς ὅ θέλει σχῆμα· τοῦτο μόνον παραφυλάττουσα, τὸ μήτε βάρος νέον οιονδήποτε ἐπι Θεἶναι τῷ διαιρέτῃ τοίχῳ ἀμφοτέρων τῶν μονῶν, τοῦ τε Φιλανθρώπου δηλαδή, καὶ τῆς Κεχαριτωμένης, μήτε μὴν κατοπτείαν ἔχειν κατ' αὐτῶν. Μετὰ δὲ παρέλευσιν αὐτῆς, ἵνα ἔχῃ τὴν χρήσιν καὶ κατοχὴν καὶ νομὴν τῶν ἀναγεγραμμένων πάνω των ακινήτων καὶ λοιπῶν δικαίων, ή ποθεινοτάτη μου εγγόνη κυρὰ Εἰρήνη ἡ Δούκαινα, ή θυγάτηρ τῆς κυρᾶς "Αννης, κατὰ τὸ ἀδιάστικτον καὶ ἀνυπ εξαίρετον· μόνον καταλυθῆναι ὀφειλόντων μετὰ τὴν τοῦ τῇδε βίου μετάστασιν τῆς πορφυρογεννήτου κυ ρᾶς ῎Αννης, τῶν ἀπωρημένων οικημάτων Εξωθεν τοῦ διαιρέτου τοίχου, καὶ ἀποβλεπόντων πρὸς τὸν κῆπον τῆς τοῦ Φιλανθρώπου μονῆς, ἐν οἷς δηλονότι σήμερον καταμένει ἡ δηλωθεῖσα πορφυρογέννητος, ὀφείλοντος τοῦ τοιούτου τοίχου ὑψωθῆναι καὶ ἔτι πήχεις δύο. Μετὰ δὲ τελευτὴν τῆς κυρᾶς Εἰρήνης, εἰ μὲν ἐπὶ διαθήκῃ τελευτᾷ ἡ μήτηρ αὐτῆς ἡ πορ φυρογέννητος, ἵνα παραπέμπῃ ταῦτά τε τὰ δεσποτικά οἰκήματα, καὶ λοιπά, εἰς οἷον ἂν αἱροῖτο τῶν παί δων αὐτῆς, ἢ ἐγγόνων, η προεγγόνων· εἴτε ἄῤῥενος, εἴτε θήλεος γένους ἐστίν. Εἰ δὲ πρὸ τῆς κυρᾶς Εἰρή νης ἡ μήτηρ αὐτῆς τὸν τῇδε καταλύσει βίον, ἢ καὶ ὕστερον μὲν ἐκείνης, μὴ διάθηται δὲ περὶ τούτου ἀδιάφορον γάρ)· τότε τὸ δίκαιον τῆς κατοχῆς καὶ νομῆς τῶν ἀναγεγραμμένων οικημάτων καὶ λοιπῶν περιελεύσεται εἰς τὸν τῷ χρόνῳ προήκοντα, ἢ τὴν προήκουσαν τῶν παίδων, ἢ ἐγγόνων, η προεγγόνων τῆς πορφυρογεννήτου κυρᾶς "Αννης μετὰ διαστίξεως μέντοι τοιαύτης· ὥστε εἰ μὲν τὸ πρόσωπον, ᾧ τὸ τοιοῦτον ἁρμόσει δίκαιον ἐπὶ διαθήκῃ τοῦ βίου τού του μεθίσταται, ἔχειν ἄδειαν παραπέμπειν ταῦτα εἰς οἷον ἂν βούλοιτο τῶν ἐξ αὐτοῦ καταγομένων παίδων, ἐγγόνων, καὶ ἐφεξῆς. Εἰ δὲ ἢ τοὺς καταγομένους ἐξ αὐτοῦ οὐκ ἔχοι, ἢ μὴ περὶ τούτου διάθηται, τηνι
col. 1111–1112page 63 of 70
PG 127:1111καῦτα πάλιν δραμεῖν τὸ μνημονευθὲν δίκαιον προς τὸν τῷ χρόνῳ προήκοντα, ἢ τὴν προήκουσαν ἐκ τῶν ἀπὸ τῆς πορφυρογεννητου κυρᾶς Αννης· καὶ τὴν τοιαύτην διάστιξιν οὕτω μέχρι παντός προβαίνειν ἄχρις ἂν ἡ τῶν ἀπὸ τῆς σειρᾶς τῆς δηλωθείσης πορφυρογεννήτου διάρκεια περισώζηται. Οὐκ εἰς μόνους δὲ τοὺς παῖδας, ἢ ἐγγόνους ἢ προεγγόνους αὐτῆς παραπέμψει ἀπὸ διαθήκης τὸ τοιοῦτον δίκαιον ἡ πορφυρογέννητος, ὡς ἄνωθεν είρη ται, ἀλλὰ καὶ εἰ; μίαν τῶν ἐπί τινι τούτων νυμιτών αὐτῆς, ἣν ἂν βούλοιτο· καὶ καθέξει καὶ αὕτη ταύτα ὡσαύτως, εἴπερ μὴ πρὸς ἕτερον γάμον ἀπίδοι· εἰ γὰρ πρὸς τοῦτον ἀποκλίνοι, εὐθὺς ἐκπετεῖται τοῦ τοιούτου δικαίου, περιελευσομένου πάντως πρὸς τὴν ἐκ τῆς πορφυρογεννήτου σειράν· ὥσπερ οφείλει γίνε σθαι ἀπαραλλάκτως καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων πασῶν νυμ φῶν αἷς τὸ τοιοῦτον ἁρμότοι δίκαιον, ἀπὸ παρε πομπῆς τινος τῶν τοῦτο κτησαμένων, ὡς ἄνωθε είρηται. Οὐ γὰρ μόνῃ τῇ πορφυρογεννήτῳ, ἀλλὰ καὶ τοῖς ἐξ αὐτῆς καταγομένοις ἐξέσται παραπέμπειν τοῦτο ἀπὸ διαθήκης, εἰ βούλοιντο, εἰς μίαν τῶν ἐπὶ τοῖς ἐξ αὐτῆς νυμφῶν αὐτῶν· ἐκείνου τῶν ὁμολογουμένων εἶναι ὀφείλοντος, ὡς εἰ καὶ ἰδικώτερον τοῦ ἄρξενος γένους μνημονεύομεν μόνου. Αλλὰ καὶ τὸ θῆλυ συννοεῖσθαι τούτῳ ὀφείλει, καὶ ὡς καὶ αὐτὸ ἐκφωνούμενον λογίζεσθαι, ὅσον ἐπὶ τῷ περὶ τῶν οί κημάτων τούτων κεφαλαίῳ. Εἰ δ' (ὅπερ ἀπεύχομαι) ή συγγένεια ἐπιλείψει, ὡς μηδεμίαν ἐκ τῆς τοῦ γένους τῆς πορφυρογεννή του κυρᾶς ῎Αννης σειράς περισώζεσθαι, τηνικαῦτα διορίζομαι τὰ τοιαῦτα οἰκήματα εἰς τὴν ἐξουσίαν τῆς γυναικείας ταύτης μονῆς ἀποκαθίστασθαι· καὶ τὰ μὲν τῆς ἔξω αὐλῆς οἰκήματα μετασχηματίζεσθαι εἰς ἐνοικικά, καὶ τὴν πρόσοδον τούτων καρποῦσθαι τὴν μονὴν· τὰ δὲ τῆς ἔσω αὐλῆς περιελεῖν καὶ τῇ μὲν ὕλῃ χρήσασθαι, καθὼς αὐτῇ βουλητόν· τῷ δὲ ἐδάφει, εἰς περιβόλιά τε καὶ παραδείσους ἐπικερδεῖς, ὧν τὰς προσόδους ἁπάσας ἡ μονὴ καρπώσεται μετὰ καὶ τῶν λουτρῶν. Οι μέντοι τὴν νομήν τε καὶ οἴκησιν κατὰ καιροὺς έχειν ὀφείλοντες ἐν τοῖς δηλωθεῖσιν οἰκήμασιν, εὐτ λαβῶς ἐν αὐτοῖς διάξουσι, καὶ περικοπήν τινα τῇ μονῇ τῆς Κεχαριτωμένης τὸ σύνολον οὐκ ἐπάξουσιν. Εξουσι δὲ ἐπ' ἀδείας κτίζειν ἔνθα βούλονται ἐντὸς τῆς περιοχῆς τῶν ἐκχωρηθέντων αὐτοῖ; οἰκη μάτων· καὶ τοσοῦτον ὑψοῦν, ὥστε μὴ κατοπτεύειν τι τῶν ἐν τῇ ἀνδρῴν μονῇ, εἴτε τῇ γυναικείᾳ. Αλλ οὐδὲ γύροθεν τῶν ἀργῶν τοίχων τῆς μονῆς, τῶν οἰκημάτων ἐπακουμβίσουσί τι οἴκημα· ἀλλ᾽ ελεύθερα πάντη ἔσονται, καθώς παρ' ἡμῶν γεγόν νασι. Ξένοις δὲ προσώποις ἢ δι᾽ ἀπεμπολήσεως, ἢ μισθώσεως, ἢ ἀνταλλαγῆς, ἡ δωρεᾶς, ἡ ὑποθήκης, ἢ ἐνεχύρου, ἢ ἑτέρου οιουδήποτε τρόπου, παρ' ού δενὸς τῶν προσώπων τῶν ὁρισθέντων ἔχειν τὴν τῶν μνημονευθέντων οἰκημάτων κατοχὴν, καὶ νομὴν, ἡ τούτων χρῆσις ὁπωσδήποτε ἐκχωρηθήσεται [ἐγχ. ] ἀλλ' οὐδὲ ἁπλῶς ἐνοικίσαι τινὰ ἕτερον ἐν αὐτοῖ; Αργῶν τοίχων. ἀργούς,
col. 1113–1114page 64 of 70
PG 127:1113συγχωρηθήσεται ὁ τὸ τοιοῦτον κτησάμενος δίκαιον,; ἔχων ἴσως ἀλλαχοῦ τὴν οἰκείαν ἀνάπαυσιν· ταῦτα γὰρ παντελῶς ἀπείργομεν. Εἰ δέ ποτε (3 μὴ γένοιτο) τὸ πρόσωπον τὸ καθ' οιονδήτινα καιρὸν τὴν χρῆσιν ἔχον τῶν οἰκημάτων τῆς μονῆς (Επαναληπτέον γὰρ καὶ αὖθις τὸν περὶ αὐτῶν λόγον), ἐνοχῇ τινι καθυποβληθῇ δημοσιακῇ. ή [διωτικῇ, ἐξ οιουδήτινος τρόπου, χρηματικῇ ἢ ἐγκλη ματικῇ, ἢ καὶ καθοσιώσει ὑποπεσεῖται, οὐ βούλεται ἡ βασιλεία μου ἐνοχοποιεῖσθαι τὰ τοιαῦτα οἰκήματα, ἢ τὴν αὐτῶν χρῆσιν, ἀλλὰ μένειν ἐλεύθερα πάσης ἐνοχῆς. Καὶ εἰ μὲν χρηματική τίς ἐστιν ἡ ἐνοχή, κατ έχειν ταῦτα καὶ νέμεσθαι αὖθις αὐτὸ ἐκεῖνο τὸ πρόσωπον, τὸ τὴν χρῆσιν ἔχον τούτων· κἂν ἡ ἄλλη πᾶτα περιουσία τούτου τοῖς χρεώσταις ἴσως κατά νόμους ὑπόκειται. Αὕτη γὰρ ἡ χρῆσις καὶ κατοχὴ τῶν τοιούτων οἰκημάτων, καὶ τῶν ὑπ' αὐτὰ πάντων ὑπερτερεῖν ὀφείλουσι πάσης χρηματικῆς ἐνοχῆς, ὡς τοιουτοτρόπως παραπεμπούσης ταῦτα τῆς βασιλείας μου πρὸς τοὺς μέλλοντας ταῦτα κατέχειν. Εἰ δὲ ἐγκληματική ἐστιν ἡ εὐθύνη, ή καθοσίωσις, καὶ ἐκπίπτειν μέλλοι τῆς τοιαύτης χρήσεως, ἵνα ἐπαν έρχηται αὕτη εἰς τὸ καλούμενον μετ' αὐτὸ προσώπου, κατὰ τὴν ἀνωτέρω διάστιξιν καὶ διαίρεσιν. Ἐπι λιπόντων δὲ τῶν προσώπων ἴσως, ἐπανελεύσονται πρὸς τὴν δεσπότιδα μονήν. Κάν ποτε ἴπως (ὅπερ ἀπέστω) πυρίκαυστα τα τοιαῦτα οἰκήματα γένωνται, ἐκ μέρους, ἢ ἐξ ὁλοκλήρου, οὐ βούλεται ἡ βασιλεία μου σχολάζειν τὴν χρή σιν, ὡς τῶν οἰκημάτων, ἐν οἷς θεωρεῖται ἡ κατοίκησις, εἰς τὸ μὴ εἶναι χωρησάντων· ἀλλὰ τὸν τηνικαῦτα τὸ δίκαιον τῆς τοιαύτης χρήσεως ἔχοντα, κατὰ τὴν ἄνωθεν διατύπωσιν, ἔχειν καὶ πάλιν αὐτὴν, καὶ κατέχειν τὰ τοιαῦτα δίκαια, ὡς ἄνωθεν εἴρηται, καὶ χρῆσθαι τούτοις, ἔχοντα ἄδειαν ἀνοικοδομεῖν οἱ κήματα ἐν τοῖς τόποις τῶν καυθέντων, ὁποῖα δύνα ται· τῶν διαστίξεων τῶν περὶ τοῦ παραπέμπεσθαι ταῦτα, καὶ περιέρχεσθαι, καθὼς ἄνωθεν σαφέστερονεἴρηται, σώζεσθαι καὶ οὕτως ὀφειλουσῶν, καὶ τὸ ἰσχυρὸν ἔχειν καὶ ἐνεργόν. Πλὴν οὐκ ἐξέσται τινὶ τούτων ἐκδιδόναι τὸν τόπων πρός τινα κηπεύσεως χάριν, ἢ κτίσεως ἐνοικικῶν ἀλλὰ πάλιν ἕτερα ἀντ᾽ αὐταῖς [-τῶν?] οἰκοδομήσαι, οἷα δύναται, ἐπὶ τῷ καταμένειν ἐν αὐτοῖς. Τὸν δὲ τῷ τόπῳ χρησάμενον ἑτέρως παρὰ τὸν παρόντα ἡμῶν ὁρισμὸν, ἐκπίπτειν τούτων διοριζόμεθα, καὶ περιέρχεσθαι ταῦτα πρὸς τὸ μετὰ τὴν ἐκπεσόντα, ἢ τὴν ἐκπεσοῦσαν, καλούμενον πρόσωπον, καθὼς ἀνωτέρω διείληπται. Πάσας μέντοι τὰς διαλειφθείσας | γ. διαληφθείσας] ταύτας διαταγάς τε καὶ διαστίξεις βούλομαι βεβαίας μένειν· μὴ ἔχοντος ἄδειαν τοῦ μέρους τῆς μονῆς καθ' οιονδήτινα τρόπον ἀπεναντίας χωρεῖν τῶν παρὰ τῆς βασιλείας μου διορισθέντων ἐνταυθοί. Τὴν γὰρ προσκύρωσιν τῶν τοιούτων ἀκινήτων δι καίων πρὸς τὸ τῆς μονῆς μέρος, οὕτω καὶ μετὰ τοιούτων διαστίξεων ἐποιήσατο καὶ ποιεῖται ἡ βασι γεία μου· καὶ κατὰ τοὺς εἰρημένους τρόπους διατάττεται τὴν δεσποτείαν, αὐτῶν προσκεκυρωμένην είναι

Chapter LXXXCaput LXXX

col. 1115–1116page 65 of 70
PG 127:1115; τῇ μονῇ. Κἂν ἴσως τὸ μέρος αὐτῆς δίκαια Είνα κέκτηται ἀπό τινων ἐγγράφων, ἢ ἀλλαχόθεν ἐπὶ τας τοιούτοις οἰκήμασι, καὶ λοιποῖς, καὶ πάσῃ αὐτῶν τῇ περιοχῇ, οὐ βούλεται ἡ βασιλεία μου ἄλλο τι γενέ σθαι ἐπ' αὐτοῖς παρὰ τὰ ἐνταυθοί διατεταγμένα. Τὴν γὰρ ὅλην μονὴν καὶ τὰ ὑπ' αὐτὴν καὶ περὶ αὐ τὴν συστησαμένη ἡ βασιλεία μου ἐξ οἰκείων πολλών ἀναλωμάτων καὶ δαπανών, ἄδειαν ἔχει πάντως & ορίσασθαι ἐπὶ τοῖς τοιούτοις ἀκινήτοις, τὸ δοκούν αὐτῇ· καὶ βούλεται τὸν αὐτῆς διορισμὸν μένειν ἀναλλοίωτον. Κἂν πειραθείεν ἴσως αἱ μονάζουσα ἄλλο τι ἐπιχειρῆσαι, ἀπρόσδεκτοι ἔσονται παντί δικαστηρίῳ, καὶ τῆς μονῆς ἐκδιωχθήσονται αἱ πρωτ αἴτιοι ταῖς ἄλλαις τῆς τοιαύτης ἐπιχειρήσεως. ΚΕΦΑΛ. Π'. Περὶ τῶν ὀφειλουσῶν ἔχειν τὴν ἐφορείας τῆς μονῆς. Ἐπεὶ δὲ ἀπαραίτητον ἦν, καί τινα παρ' ἐμοῦ και ταστῆναι, ὥστε ἀντιλαμβάνεσθαι τῆς μονῆς, και σπουδάζειν ἐν ἅπασιν ἀπαράθαυστα τηρεῖσθαι τὰ ἐν τῷ τυπικῷ διηγορευμένα· καὶ μέντοι καὶ διωρίσατο ἡ βασιλεία μου ἐν τῷ περὶ τῶν ὀφειλόντων ἀντι λαμβάνεσθαι τῆς μονῆς, κεφαλαίῳ τὴν περιπάθε τόν μου θυγατέρα καὶ πορφυρογέννητον κυρὰν Εύ δοκίαν περιέπειν· αὐτὴν, καὶ διεκδικεῖν ἀπὸ τῶν πειρωμένων ἴσως αὐτῇ ἐπηρεάζειν, καὶ σπεύδειν τηρεῖσθαι τὰ ἐν τῷ ἐκτεθέντι παρ' ἐμοῦ τυπική διηγορευμένα ἀπαράθραυστα. Ἡ δὲ διὰ τὰς ἁμαρ τίας μου, ὡς εἴρηται, τοῦ τῇδε βίου ἐξεδήμησε. Διορίζομαι, ἵνα μετὰ τὴν ἐμὴν τοῦ τῇδε βίου μετ τάστασιν, ἔχῃ τὴν ἐφορείαν τῆς μονῆς ἡ ποθεινοτάτῃ μου προφυρογέννητος καὶ Καισάρισσα κυρά Αννα· μετὰ δὲ παρέλευσιν αὐτῆς, ἔχῃ τὴν ἐφορείων τῆς τοιαύτης μονῆς, ἡ περιπόθητός μου πορφυρογέννητος καὶ θυγάτηρ κυρά Μαρία, ἅμα τῇ περιποθήτῳ μου ἐγγόνῃ κυρᾷ Εἰρήνῃ τῇ Δουκαίνᾳ, τῇ θυγατρὶ τῆς πορφυρογεννήτου κυρᾶς 'Αννης. Τού των δὲ μεθισταμένων τοῦ τῇδε βίου, περιέρχεσθαι τὴν τοιαύτην ἐφορείαν εἰς τὴν ἑτέραν θυγατέρα τῆς πορφυρογεννήτου κυρᾶς "Αννης, ἢ ἐγγόνην, ἢ προεγ γένην, καὶ ἐφεξῆς. Τὰς γὰρ ἐξ αὐτῆς θυγατέρας, καὶ ἐγγόνας καὶ προεγγόνας, καὶ ἐφεξῆς ἄχρις ἂν ἡ τοῦ θήλεος γένους αὐτῆς σειρά περισώζηται, ἀφορᾶν τὴν μονὴν τῆς κεχαριτωμένης μου Θεοτόκου ή βασιλεία μου βούλεται, τὴν τῷ χρόνῳ μέντοι πάντως τῶν ἄλλων προέχουσαν. Τῆς σειρᾶς δὲ τοῦ θήλεος γένους, τοῦ ἀπὸ τῆς πολλάκις ῥηθείσης πορφυρογεννήτου κυρᾶς "Αννη; καταγομένου, ἐπιλιπούσης, τότε ἡ τῆς μονῆς ταύτης ἀντίληψις περιελεύσεται ἀπὸ τοῦ παρόντος ἐγγράφου τῆς βασιλείας μου διορισμοῦ καὶ εἰς μίαν τῶν ἐπί τινι τῶν ἐκ τῆς πορφυρογεννήτου καταγομένων νυμφών, ήγουν τὴν τοῦ χρόνῳ προήκοντος· καὶ αἱ θις ἔσται τοῦτο συντηρούμενον, μέχρις ἂν καὶ αἱ ἐπὶ ἄῤῥεσι νύμφαι ἐκλίπωσι· τούτου φυλαττομένου, τοῦ μὴ τὴν μέλλουσαν τῆς μονῆς ἐφοραν, μετά θά νατον τοῦ οἰκείου συζύγου, περιελθεῖν εἰς δεύτερον γάμον. Κἂν φθάσῃ ἴσως καταστῆναι εἰς ἐφορείαν, εἶτα πρὸς δεύτερον ἀποκλίνῃ γάμον, εὐθὺς ἐκπεσεῖται, καὶ τῆς ἐφορείας, καὶ μεταβήσεται αὕτη εἰς τὴν μετ' ἐκείνην καλουμένην, τῆς διαστίξεως ταύ τῆς ἐπὶ πάσαις φυλάττεσθαι ὀφειλούσης. Μετά μέν
col. 1117–1118page 66 of 70
PG 127:1117τοι καὶ ταύτας ἐκλιπεῖν πάσας, πρὸς τὴν ἀπὸ τῶν ἐπιφανεστέρων τοῦ γένους ἡμῶν. Πλὴν οὐχὶ καὶ αὐτὴν τὴν τῷ χρόνῳ τῶν ἄλλων προήκουσαν· ἀλλὰ ὴν ἄρα κατὰ καιροὺς αἱρετίζονται αἱ τῇ τοιαύτῃ μονῇ ανασκούμεναι μονάζουσαι σὺν τῇ καθηγουμένῃ. Καὶ τοῦτο οὕτως συντηρηθήσεται μέχρι παντός, ἄχρις ἂν ὁ παρών διαρκοίη αἰών. Ἐν τῇ μονῇ δὲ ἡ τὸ τῆς ἐφορείας δίκαιον ἔχουσα οὐπώποτε ἄλλοτε εἰσελεύσεται, εἰ μὴ ὅτε ἡ ἀκόλουθα τῆς ἐκκλησίας γίνεται· καὶ ταύτης συντελουμένης, εὐθὺς καὶ αὐτὴ ἐξελεύσεται· εἰ μή που ὁμιλία τις πρόκειται ἀναγκαῖα, καὶ εἰς σύστασιν τῆς μονῆς συντείνουσα· καὶ τότε μετὰ δύο ἢ καὶ τριῶν γυναικῶν. Εἰ δὲ καί τινα τῶν ἀρχοντισσών συγγενῶν ἡμῶν, ἢ καὶ ἑτέραν τύχοι εὑρεθῆναι μετ' αὐτῆς, συνεισελεύσεται καὶ αὐτὴ μόνη εἰς τὴν μου νήν· ἀνὴρ δὲ οὐδὲ εἶ;· ὅτι ἄβατον εἶναι τὸ μοναστήριον παντάπασιν ἀνδράσι, καὶ αὐτοῖς τοῖς εὐνούχοις, διοριζόμεθα, καὶ κεκλεισμένον διηνεκῶς· εἰ δέ τινες τῶν ἀῤῥένων παίδων ἡμῶν, καὶ τῶν ἐπὶ θυγατράσι γαμβρῶν, ἢ καὶ ἐγγόνων, πόθῳ τῷ πρὸς ἡμᾶς, ἢ ὑπο θέσεως ἕνεκεν τῇ μονῇ ἀναγκαίας, θελήσουσιν εἰς τὸ μοναστήριον εἰσελθεῖν, εἰσελεύσονται εἰς τὸ ἐξωάρθη κον ἀπὸ τοῦ μέρους τῆς τῆς μονῆς ἀντιλαμβανομένης, μετὰ καὶ αὐτῆς, αὐτοὶ μόνοι· καὶ στάντες ἄχρι συμ πληρώσεως τῆς ἀκολουθίας, μετὰ συμπληρώσεως [ 1.-ρωσιν] ταύτης, ἀπελθουσῶν τῶν μοναζουσῶν εἰς τὸ κοιμητήριον αὐτῶν, εἰσελεύσονται εἰς τὴν ἐκ κλησίαν, καταλειφθείσης μόνης τῆς ἡγουμένης, μετὰ δύο ἢ καὶ τῶν γηραλεωτέρων μοναζουσῶν εὐλαβῶν· καὶ ὁμιλήσαντες αὐταῖς τὰ προσήκοντα, καὶ τῇ κεχαριτωμένῃ Θεοτόκῳ προσκυνήσαντες, ἐξελεύσονται· καὶ τοῦτο δράσουσιν ἅπαξ, ἢ δὲς τοῦ ἐνιαυτοῦ, καὶ κατὰ τὴν ἑορτὴν τῆς Θεοτόκου. Αἱ μέντοι περιπόθηταί μου θυγατέρες, αἱ πορφυρογέννητοι, ἤ τε κυρὰ ῎Αννα, καὶ ἡ κυρὰ Μαρία, καὶ ἡ ποθεινοτάτη μου εγγόνη κυρα Ειρήνη ή Δούκαινα, ἕξουσιν ἄδειαν, οπότε καὶ βούλοιντο, ἐν πάσαις ταῖς θείαις συνάξεσι, καὶ ἐν τῷ καιρῷ τῆς ἑστιάσεως συνεκκλησιάζεσθαι, καὶ συνεστιᾶσθαι ταῖς μοναζούσαις· πλὴν μετὰ δύο γυναικῶν αὐτῶν, ἡ τριῶν. Ἡ δὲ θύρα ἡ εἰσάγουσα εἰς τοιαύτην μονὴν, ἀπὸ τοῦ μέρους τῶν δεσποτικῶν οἰκημάτων, ἔσωθεν μὲν κλεισθήσεται παρὰ τῆς καθηγουμένης, ἔξωθεν δὲ παρὰ τῆς ἀντιλαμβανομένης τῆς μονῆς· πάντων τῶν ἄλλων τῶν διαλαμβανομένων ἐν τῷ τρίτῳ κεφα λαίῳ τῷ περὶ τῆς ἐφορείας ὀφειλόντων τηρεῖσθαι ἀναλλοιώτων ἐς ἀεί. Περὶ τοῦ περιορισμοί τῆς μονῆς. Ο διαιρέτης τοῖχος τῆς γυναικείας μονῆς τῆς Κεχαριτωμένης, ἄρχεται ἀπὸ τοῦ εἰσοδικοῦ πυ λῶνος τῆς μονῆς τοῦ κατέμπροσθεν κειμένου τῆς δημοσίας ὁδοῦ τῆς ἐρχομένης ἀπὸ τῆς ἁγίας Αννης τοῦ Δευτέρου καὶ διέρχεται πρὸς ἀνατολάς κρα τῶν τὴν αὐτὴν δημοσίαν ὁδὸν, καὶ ἀπέρχεται ἄχρι τοῦ παρακελλίου του νοσοκόμου τῆς μονῆς, τοῦ Δευτέρου. Παρακελλίου, Παρακέλι παρα κέλλιον

On the Enclosure of the MonasteryDe ambitu monasterii

col. 1119–1120page 67 of 70
PG 127:1119κατέναντι τοῦ ἄκρου τοῦ ἡλιακοῦ τῶν οἰκημάτων μ τοῦ δρυός, τῆς μονῆς, ἔχει μήκος πήχεις τεσσαρακονταοκτὼ διαιρῶν ἀριστερὰ τὰ οἰκήματα τῆς μου νῆς· δεξιὰ δὲ τὴν δημοσίαν ἐδόν· ἀπαγκαλίζει με κρὸν, κρατῶν πάλιν τὴν αὐτὴν δημοσίαν ὁδόν· καὶ ἀπέρχεται ἄχρι τῆς ῥυμίδος τῆς ὄπισθεν τῶν κελ λίων τῆς πατριαρχικῆς γυναικείας μονῆς τοῦ ἁγίων Νικολάου, έχει μήκος πήχεις πεντήκοντα τρείς διαιρῶν ἀριστερὰ τὰ οἰκήματα τῆς μονῆς, δεξιὰ δὲ τὴν δημοσίαν ὁδόν. Κάμπτει· πρὸς ἄρκτον κρατών τὴν ῥυμίδα· διαιρῶν δεξιὰ τὸν ναὸν τοῦ ᾿Αγίου Νι κολάου, ἀριστερὰ δὲ τὰ οἰκήματα τῆς μονῆς ἔχει μήκος πήχεις δικαοκτώ ἥμισυ. Κλίνει πρὸς ἀνα τολὴν, ἔχει μήκος πήχεις τρεῖς. Νεύει μικρὸν πρὸς ἄρκτον ἔχει μήκος πήχυν μίαν. Διέρχεται πάλιν πρὸς ἀνατολὴν μήκος πήχει; πέντε. Πάλιν κάμπτει πρὸς ἀνατολὴν, ἔχει μήκος πήχεις τέσσαρας ήμισυ. Εἶτα πάλιν κλίνει πρὸς ἀνατολὰς, ἔχει μήκος πήχεις τέσσαρας ἥμισυ. Πάλιν κάμπτει πρὸς ἄρκτον διαι ρῶν δεξιὰ τὰ οἰκήματα τοῦ ῾Αγίου Νικολάου, ἀρι στερὰ δὲ τὰ οἰκήματα τῆς μονῆς, καὶ ἀπέρχεται ἄχρι τοῦ τοίχου τοῦ ἀνωκάτω οἰκήματος τοῦ βεστιαρίου τῆς βασιλείας μου, έχει μήκος πήχεις δώδεκα. Κλίνει μικρὸν πρὸς οὐσιν ἔχει μήκος πήχεις δύο. Διέρχεται πάλιν πρὸς ἄρκτον, διαιρῶν ἀριστερὰ τὴν ῥυμίδα τὴν ἔμπροσθεν τοῦ ἐργοδοσίου τῆς μονῆς δεξιὰ δὲ τὰ οἰκήματα τῆς βασιλείας μου, εἰς ἐν το χον ἐπίκειται ὁ ὀμφαΐτος τοῦ βεστιαρίου τῆς βασι λείας μου, καὶ ὁ διὰ καρικοξύλου ἡλιακὸς, ὁ κατ᾽ ἴσον τοῦ ἀσκεποῦς ἡλιακοῦ· ἔχει μήκος πήχεις εἰκοσιτρεῖς. Κάμπτει πρὸς δύσιν, διαιρῶν ἀριστερὰ τὴν ῥυμίδα καὶ τὸ ἐργοδόσιον τῆς μονῆς· δεξιὰ δὲ τὰ οἰκήματα τῆς βασιλείας μου, έχει μήκος πήχεις δε καπέντε. Κλίνει πρὸς ἄρκτον, διαιρῶν ἀριστερὰ τὴν ἄνετον τόπον τὸν ὄπισθεν τοῦ βήματος τῆς ἐκκλησίας τῆς μονῆς· δεξιὰ δὲ τὰ οἰκήματα τῆς βασιλείας μου· ἔχει μήκος πήχεις δεκαέξ. Πάλιν κάμπτει πρὸς δύσιν διαιρῶν ἀριστερὰ τὸ παράπτερον [σ. παράπτερον] τῆς ἐκκλησίας τῆς μονῆς· δεξιὰ δὲ τὸ τετρακαρικόξυλον τῆς βασιλείας μου έχει μήκος πήχεις εννέα. Πάλιν κάμπτει πρὸς ἄρκτον διαικῶν ἀριστερὰ τὸ εἰκονοστάσιον (β) τῆς βασιλείας μου, δεξιὰ δὲ τὸ τετρακαρικόξυλον, ἔχει μήκος πήγει; δώδεκα· ἐν ᾧ ἐστι καὶ μονό.... Πταράπτερον. παράπτερον, Εικονοστάσιον.
col. 1121–1122page 68 of 70
PG 127:1121† νὰ ὑποτελῆ ἀμπέλια τῇ ἁγία μονῇ τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου τῆς Κεχαριτωμένης, περὶ τὸ ἐκτὸς μέρος διακείμενα της ζωοδόχου πηγής. + Βασίλειος ὁ Καλογερίτης Η χήρα ή Τζιμνογουλίδου + Χήρα ή Πλυπερίνου † Δημήτριος ὁ Κανώς † Ἱερεὺς ὁ Κανώς ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ + Από τι ὁ Λιθογ, όμων + Γουνιος [ Ιούνιος] ὁ κένταρχος † Ἰωάννης ὁ Τζιβίτζουλος † Κώνστας ὁ Γαλώτης † Μακάριος ὁ Κουρσάρη; + Λαμπάδιος ὁ Πάνοπλος Η Θεόδωρος ὁ Κηπρός. διοδιών παρά κεράτια νομίσματα έχει ιε', κεράτια η' ήμισυ

Various TablesTabellae variae

col. 1123–1124page 69 of 70
Tabellæ variæ
PG 127:1123+ Η χρυσοτελεία τῆς μονῆς ἡμῶν τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου τῆς Κεχαριτωμένης, τὰ εἰς τὴν αὐλὴν ἡμῶν. Οσπήτιον τοῦ Σοφιανοῦ μετὰ καὶ τῆς περιοχῆς αὐτῆς [αὐτοῦ] Οσπήτιον τῆς Εὐφημίας πλησίον τοῦ Σοφιανοῦ Οσπήτιον τοῦ Βαρδαλή, εἴτε τῆς Κουρασμένης Οσπήτιον τῆς Καπασοῦς Οσπήτιον Αγγελίνης τῆς παπαδίας Οσπήτιον τῆς θυγατρὸς αὐτῆς Οσπήτιον τῆς Σουρουμίνας Οσπήτιον τοῦ Γαρατζία Οσπήτιον τοῦ Συρόπλου μετὰ τοῦ ἀμπέλου Οσπήτιον τοῦ Πελστάνου Οσπήτιον τοῦ Βουτζά Οσπήτιον Θεοδώρας Καθαρῆς τῆς γηροκομιτήσας Οσπήτιον τοῦ Γερακάρη Οσπήτιον τῆς Ρουσσέας Οσπήτιον Θωμαΐδος τῆς ἀνατροφῆς τῆς Τζουκένας Οσπήτιον τοῦ Τζουκί Οσπήτιον τῆς Χανπουρνέας Οσπήτιον τοῦ Κατακαλοῦ τὸ ἔχει ὁ Μανιτζονίτης Οσπήτιον ἕτερον πλησίον τούτου νομίσματα .. β χες α κεράτια α κεράτια κεράτια α α κεράτια κεράτια α' κεράτια κεράτια α κεράτια κεράτια τη κεράτια και νομίσματα έχει ιζ', κεράτια ιγ' μοδίων μόδιον μόδιος Κεράτια, τι β. ιι α κέρατο ιε', ιβ', Εκτὸς εἰς τὴν αὐλὴν ἡμῶν. 79 Παπαδία ; Γηροκομιτήσας. γηροκομιτίσσας,
col. 1125–1126page 70 of 70
PG 127:1125+ '11 χρυσοτελεία τῆς μονῆς τῆς Θεοτόκου τῆς Κεχαριτωμένης τὰ ἐκτὸς, καὶ χρονικά. νήχυν + Το μαγκήπιον νήχυν † Οσπίτιον ἐχὲ κολὰ τῆς ᾿Αποθύκης νήκον † Οσπίτιον ποτὲ τοῦ Σοφιανού νήκυν Ὁσπίτιον τοῦ Τζημούδη Οτπτίιον ψαθὰ τοῦ Σουφιανοῦ Οσπίτιον τοῦ Λατούρου Οσπίτιον [ἐργαστήριον] τοῦ αὐτοῦ Οσπίτιον ἕτερον τοῦ Ταύρου κι αὐτοῦ Οσπίτιον πλησίον αὐτοῦ Τῆς Ἀπηδοῦς ὁσπίτια δύο Οσπίτιον τοῦ Μαυραγάνου Ὁσπίτιον τοῦ Μαυριάνου Ἕτερον τοῦ αὐτοῦ ὁμοῦ Ἡ ἀμπεληχεία Οσπίτιον τοῦ παπὰ Ζαγάρα Οσπίτιον τῆς θωμ.ΐ; [Θωμαΐδος] Οσπίτιον Μιχαὴλ τοῦ Χαραστία Οσπίτιον τοῦ Τριανταφύλλου 1 Οσπίτιον τοῦ Μαύρου Οσπίτιον τῆς Μυλονήσας Οσπίτιον τοῦ Χαρατζία Καὶ μοδοπουλίου ἀμπελῶν λόγος βι α ιβ και α' και α το Ἰωάννης ὁ Σέρβος μοδοπουλίου = ἀμπελών νομίσματα ν', κεράτια θα ΠΟΛ. ΠΟΛΙ. ΠΟΙ ΠΟΠΙ. ΠΟΠΙ. Τοῦ Ταύρου. Τριαντάφυλλον, μοδοπουλίου ἀμπελῶν, αμπελοπού λιον. Ἰωάννης ὁ Σέρβος διὰ τοῦ ἀμπελοπουλίου. πουλος
Continue reading PG 127: Anthologium Gnomicum et Sententiæ Gnosticæ →≣ entire volume
Index
Page scan enlarged

Notebook

Full View