*1057 HOMILIA LX. τῆς καθόλου ἀρετῆς εἰς πρᾶξιν καὶ θεωρίαν διαι- bonam partem, dixit, quam elegit Maria; quippe ρουμένης· οὐχ ὡς ἀποστερῶν δὲ τὴν πρᾶξιν, θατέρα τὴν ἀγαθότητα δίδωσιν, ἀλλ' ὡς ἐπιπονωτέρας οὔ σης αὐτῆς. ᾿Αγαθόν οὖν τοῦτο ὡς ῥᾳδιώτερον. "Οτι δὲ ταυτὶ ἀληθῆ, σκόπει μοι τὴν λατρείαν τοῦ νόμου, καὶ τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ Εὐαγγέλιον. Κἂν οὖν τὴν νομικὴν λατρείαν διὰ τῆς Μάρθας νοήσωμεν, ἐκείνῃ ἀφῃρέθη ἡ ἐκ Θεοῦ δωρεὰ, ἡ τῆς Ἐκκλησίας δὲ χάρις οὐκ ἀφαιρεθήσεται. Κἂν τὴν πρᾶξιν ἐρῇς, καὶ ταύτης πολλάκις αφαίρεσις γίνεται, ἢ δι᾽ ἀσθένειαν σώματος, ἢ διὰ λογισμῶν ἴσως χαυνότητα· ἅπαξ δὲ πρὸς ἀληθῆ θεωρίαν ἀναχθεῖσα ψυχὴ ἔχει τὸ κατο ορθωθέν ἀναφαίρετον. Οὐδέποτε γὰρ ἀφεῖσα τὴν ἐν τῷ βάθει κεκρυμμένην ἀλήθειαν, πρὸς τὰ χείρω Επανακάμψει. cum in actionem contemplationemque virtus ɩdiversa distributa sit. Non autem ita bonitatem alteri tribuit, quasi ea privet alteram partem, sed quod ea laboriosior sit. 'Αγαθόν οὖν, bonum igi tur quia facile Quod autem hæc vera siul, legis cultum et Salvatoris Evangelium suave cousidera. Sive igitur legalem cultum per Marthau intelligan;us, ablatum jam illi est donum Dei; Ecclesiæ vero gratia non auferetur. Sive actionem dicas, et hæc plerumque vel propter corporis infirmitatem, vel propter insolentiam mentis aufertur: at ubi ad veram contempiationem elevatus est animus, quod bene gestum est obtinet, nec aufertur ab eo; nunquam enim veritatem profund› absconditam prætermittens ad deteriora deflectet- • Haec autem eo dicente, extollens vocem quæ. dam mulier de turba dixit: Beatus venter qui te portavit, et ubera quæ suxisti “. › Beata sane mulier, quæ talemn vocem emisit, quæ cum me tem suam, tum etiam linguam et labia sanctificavit. Vere enim beatus et incorruptus et sacer ille Virginis uterus qui portavit ignitis insidentem Seraphim thronis. Beat etiam mamma Dei al trices, quæ aluerunt eum, qui res omnes creatas produxit et alit. Quid autem ad hæc Dominus? ‹ Quin imo beati, qui audiunt verbum Dei, et cuslodiunt illud ".» Dictum mulieris confirmat et in hanc sententiam loquitur: Beatus sane, qui me gestavit venter; beati vero etiam qui audiunt verbum Dei. Ne quis autem beatitudine dignum se putet, quod solam duntaxat audiat divinam Scripturam, adjungit: cet custodiunt illud:» «noυ enim auditores legis justi sunt apud Deum, sed factores, o ut ait Apostolus e. Verumtamien studcat unusquisque nostrum in se ipsum recipere Dominum per contemplationem, ac Marthæ quidem modo ipsi ministremus in egentium cura occupati, Marie vero ad purissimos ipsius pedes simus assidui. Per pedes porro intelligi possunt libri divinitus iuspirali, qui lac pietatis abunde profundunt. Eli- • Ταῦτα δὲ αὐτοῦ λέγοντος, επάρασα τις γυνὴ φωνὴν ἐκ τοῦ ὄχλου εἶπε· Μακαρία ἡ κοιλία ή βαστάσασά σε, καὶ μαστοί, οὓς ἐθήλασας.» Μακαρία μὲν ἡ γυνὴ ἡ τὴν τοιαύτην ἀφεῖσα φωνήν, ήτις αὐτῆς καὶ τὸν νοῦν, καὶ τὰ χείλη, καὶ τὴν γλῶτταν ἡγίασεν· ἀληθῶς γὰρ μακαρία ἡ ἄχραντος ἐκείνη καὶ ἱερὰ τῆς παρθένου νηδύς, ὡς βαστάσασα τὸν ἐν τοῖς πυρίνοις θρόνοις τῶν Σεραφὶμ ἐποχούμενον. Μακάριοι δὲ καὶ οἱ θεοτρόφοι μαστοί, οἱ θρέψαντες τὸν πᾶσαν τὴν κτίσιν παραγαγόντα, καὶ τρέφοντα. Τί οὖν πρὸς ταῦτα ὁ Κύριος; «Μενούνγε μακάριοι οἱ ἀκούοντες τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ, καὶ φυλάσσοντες αὐτόν.» Επιμαρτυρεῖ καὶ τῷ λόγῳ τῆς γυναικός, καὶ οὕτω φησίν· Μακαρία μὲν καὶ ἡ βαστάσασά με γαστήρ, μακάριοι δὲ καὶ οἱ ἀκούοντες τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ. Ινα δὲ μή τις νομίσῃ ἀξιοῦσθαι τοῦ μας καρισμοῦ, ἀπὸ τοῦ μόνον ἀκούειν τῆς θείας Γραφῆς, διὰ τοῦτο προσέθηκε τό, «Καὶ φυλάσσοντες αὐτόν. - Οὐ γὰρ οἱ ἀκροαταὶ τοῦ νόμου δίκαιοι παρὰ τῷ Θεῷ, ἀλλ' οι ποιηταὶ τοῦ νόμου, ο ὥς φησιν ὁ ᾿Από στολος. ᾿Αλλὰ καὶ σπουδάσωμεν καὶ ἡμῶν ἕκαστος ὑποδέξασθαι τὸν Δεσπότην ἐν ἑαυτῷ διὰ θεωρίας καὶ πράξεως. Καὶ ὡς μὲν Μάρθα τῷ σώματι τούτου ὑπερετήσωμεν, περὶ τὴν τῶν πενήτων θεραπείαν ἐνασχολούμενοι, ὡς δὲ Μαρία παρὰ τοὺς ἀχράντους **Luc. xi, 27. σε ibid. 28. 02 Rom. n, 13. Francisci Scorsi nota. Quast ea privel, etc. Non ergo Dominus opus reprehendit, inquit August., De verbis Domini, seri. 27: Sed munus distinxit. Maria optimam partem elegit, non tu malam; sed illa meliorem. Et Ainbros. in cap. x Lucæ, lib. vii: Nec Martha in bono ministerio reprehenditur: sed Maria, quod meliorem partem sibi elegerit, antefertur. Bonum igitur, quia facile. Facile vicit hoc loco contemplandi opus, quia breviore et tutiore via adducit ad Deum. Utraque enim tam Martha quam Maria, tam actio, quam contemplatio pervenire studet ad Deum per opus bonum unaquæque suum; sed illa per multas externarum rerum ambages et diflicultates; Maria illud unum, quod necesse erat, nimirum conjunctionem cum Deo quærebat recta et tutiore via. Alio sensu Gregor. Nazianz. dixit contemplationem esse difficilem, nimirum sublimiorem, et ob præstantiam operis; Theophan. ratione jam explicata faciliorem; mec sibi repugnare censendi sunt. Quadrat illud August. sic verba Christi explicantis: Tu navigas; illa in portu est. Auferetur a te labor, ut requies detur. Plura vide apud interpretes, qui diverso modo explicant comparationem hanc factam inter Mario Marthæque partem: et ex Patribus Gregor. Magnum et D. Augustinum, ibid. Dictum mulieris confirmat. Επιμαρτυρεῖ καὶ τῷ λόγῳ τῆς γυναικός, et caetera usque, ἵνα δὲ μή τις νομίσῃ, suppleta sunt ex c. Gall. quæ necessaria erant, et non supervacanea, ad sententiam Christi propositam latius explanandam. Ceterum hae Evang lii verba ab illis pendentia: Hæc autem eo dicenic, extollens vocem, etc., non sunt ex cap. x Lucæ ubi narratur historia de Martha et Maria, sed ex sequenti x1, postquam Christus ad turbas esset locutus. Sed Evangelia Græci in suo ritu ex multis aliquando locis non consequentibus componunt, ut alio loco adverti.

ganus optimam partem, animæ dico salutem, quæ πόδας αὐτοῦ παρακαθίσωμεν· νοεῖντο δ᾽ ἂν πόδες non auferetur a nobis juxta 418 Donini vocen; ut futuram consequamur beatitatein, deprecante purissima Domina nostra Deipara, et semper Virgine Maria Dei Matre, cui debetur omnis honor, et beatitudo, et gloria. Amen. αἱ θεόπνευστοι βίβλοι, αἱ τὸ γάλα τῆς εὐσεβείας δαψιλῶς ἐπιβλύζουσαι. Εκλεξώμεθα τὴν ἀγαθὴν μερίδα τῆς ψυχῆς, λέγω τὴν σωτηρίαν, ἥτις οὐκ ἀφαιρεθήσεται ἀφ᾿ ἡμῶν κατὰ τὴν τοῦ Κυρίου φωνὴν, ἵνα τῆς μελλούσης μακαριότητος τύχωμεν, καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας, τῆς τοῦ Θεοῦ Λόγου πρεσβείαις τῆς ὑπεράγνου Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου Μητρός, ᾗ πρέπει πᾶσα τιμή, καὶ μακαρισμὸς, καὶ δόξα· Ἀμήν. HOMILIA LXI. In decollationem venerabilis Præcursoris. Præcursoris consummationem cum anni propemodum absolutione bonus ordo coniunxit, ut esset temporis complementum. Illam enim celebrandanı suscepit Ecclesia circa ipsum scilicet anni extremum ut hæc celebritas ejus, qui prophetis omnibus præstat, quique veteris legis tinis et nova initium fuit, flat etiam et anni jam præteriti quasi sigillum, et ineuntis indicium. Quoniam igitur sacrum ipsius martyrium hodie celebranus, quod etiam evangelicus sermo verborum compendio enarravit, age jam de eo sermonem instituamus **. In illo tempore, ‹ audivit rex Herodes famam Jesu, manifestum enim factum est nomen ejus: et dicebat, quia Joannes Baptista surrexit a mortuis. › Cum Salvator noster Jesus supra naturæ ordinem miracula operaretur, vel solo verbo, vel tactu manus adhibito omine morborum genus abstergeret, divinorum operum ſama mira ubique pernicitate discurrens omnium aures implebat atque ad Herodeni usque pervenit. Hic autem Herodis illius est filius qui sanctorum infantium denessuit berDam, quo tempore super terram spica illa, quæ σε Matth. Σιν, 1 seqq.; Marc. vi, 17 seqq. Εἰς τὴν ἀποτομὴν τοῦ τιμίου Προδρόμου. Καλῶς ἐφήρμωσεν ἡ τάξις τὴν τοῦ Προδρόμου τεσ λείωσιν, εἰς αὐτὴν σχεδὸν τοῦ ἐνιαυτοῦ τὴν περαίω σιν, ἵν' ᾗ τοῦ χρόνου ἡ πλήρωσις. Ταύτην γὰρ ἑορτά ζειν ἡ Ἐκκλησία παρέλαβεν περὶ αὐτὸ δήπου τὸ τοῦ λυκάβαντος ἀκροτελεύτιον, ὅπως ἡ σύναξις μείζονος πάντων τῶν προφητῶν τοῦ γεγονότος τέλους τῆς παλαιᾶς, καὶ τῆς νέας ἀρχὴ γένηται, τοῦ μὲν παρελ θόντος ἐνιαυτοῦ ἐπισφράγισμα, τοῦ δὲ εἰσιόντος προσ μηνύμα. Ἐπεὶ οὖν τὴν ἱερὰν αὐτοῦ μαρτυρίαν σή μερον ἑορτάζομεν, περὶ ἧς καὶ ἡ εὐαγγελική φωνή συνεσταλμένῳ λόγῳ διεσαφήνισε, φέρε περί ταύτης διαλεξώμεθα. Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ «"Ηκουσεν Ηρώδης ὁ βασιλεὺς τὴν ἀκοὴν Ἰησοῦ· φανερὸν γὰρ ἐγένετο τὸ όνομα αὐτοῦ· καὶ ἔλεγεν, ὅτι Ἰωάννης ὁ βαπτίζων ἐκ νεκρῶν ἠγέρθη, ο Τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ τὰ ὑπὲρ φύσιν ἐνεργοῦντος τεράστια, λόγῳ τε ψιλῷ καὶ χειρὸς ἀφῇ πᾶσαν νόσον καθαίροντος, ἡ μὲν φήμη τῶν θεοσημείων ἀπτέρῳ τάχει πανταχή διαθέ ουσα, πάντων ἐπλήρου τὰς ἀκοάς· ἥκει δὲ καὶ μέχρις Ηρώδου αὐτοῦ· υἱὸς δὲ οὗτος Πρώ δου ἐκείνου, τοῦ τὴν ἱερὰν χλόην τῶν νε πίων θερίσαντος, ἡνίκα ἐπὶ γῆς ἐξήνθησεν ὁ τῆς Francisci Scorsi notæ. In Decollationem. Eodem, quo Latini die 19 Augusti celebrant Græci Decollationem S. Joannis Baptista: In quod festum plures exstant Græcorum Patrum homiliæ, non pauciores fortasse adhuc in bibliothecis cum tineis blattisque belligerantur, inquit Gretserius noster in Comment. in Codinum. Sed ecce banc Theophanis Ceramei ex hujus belli faucibus et pernicie vindicamus. Anni extremum. Ut anni finis ad principium orbe confecto recurrit, ita et hæc homilia Theophanis postrema inter annuas cum prima connectitur. Et nostra itidem hæc adnotatio primam advocat vel primas potius cum iisque cohæret. Ibi de anni exorsu apud Græcos plura disservimus; nunc et buc illa revocamus, et cum illis hæc connectimus: Igitur eo se revocat, et circulum anui, et suorum sermonum claudit his Theophanes verbis in hoc exordio, ubi ostendit quam belle congruat celebritas Præcursoris Christi cum anni fine nimirum: Όπως ἡ σύναξις μείζονος πάντων τῶν προφητῶν τοῦ γεγονότος τέλους τῆς παλαιᾶς, καὶ τῆς νέας ἀρχῆς γένηται, τοῦ μὲν παρελθόντος ἐνιαυτοῦ ἐπισφράγισμα, τοῦ δὲ εἰσιόντος προμήνυμα • Οι hac celebritas prae stantissimi prophetarum, qui veteris legis finis, et nova fuit initium, fiat etiam et anni præteriti clau sula, et meumus iudicium. Utitur vero hoc loco ad ammam signandum voce λυκάβαντος opposite. La enim ratione dicitur λυχάδας annus apud illos, qu ενιαυτός. Hæc s.quidem vox trahitur ἀπὸ τοῦ εἰς kautòv lévai quod in se ipsum redeat, id quod eleganter expressit Latinus poeta Georg, 11: Alque in se sua per vestigia volvitur annus. Plato in Cratylo id aflirmat: Ενιαυτὸς ὅτι ἐν ἑαυ τῷ. Concuit Latina etymologia anni ab illo profectum sit utrumque certe ab anu. Ideo in signis hieroglyphicis annus signatur serpente qui caudam habeat reflexam et insertam in os; quod tum ab aliis, um maxime a Phænicibus excogitatum; sed hæc omittamus ut fortasse notiora. Illud quod proposuerain περὶ λυκάβαντος absolvo. Suidas nonnullas affert causas cur λυκάβας appelletur amus; sed illa rem nostram attingit: "Η ἀπὸ μεταφορᾶς τῶν λύκων, οἳ τοὺς ποταμούς περῶσιν ἀλλήλων κατέχοντες τὰς οὐρὰς χειμῶνος ὥρᾳ. Vel deducta similitudine a lupis qui fluvios transmittunt hiemis tempore cohærentes invicem alter alterius cauda, Sed hæc Salis. Herodis illius filius. Herodes Antipas appellatur hic qui S. Joannem obtruncarit; Herodis autem Ascalonitæ cognomento Magni filius qui infantes contrucidavit. Desunt porro in bac sententia verba illa, Ηνίκα ἐπὶ γῆς ἐξήνθησεν ὁ τῆς ζωῆς ἡμῶν στάχυς, quæ pulchira et pia sunt; desunt a0tem ex P, supplevi ex G, ut alia infra vicissim ex ¡llo in hoc.