ἐπὶ τὴν εὐσεβῆ μεταφέρων δόξαν αυξην στρατευμά- των ἐντεῦθεν Ῥωμαίοις πεποίητο. Οὕτω γὰρ γεη- τονικοῖς ἐνησκημένοι ἔργοις γάλακτος τε ἀπεῤῥή. ψουν καὶ χρεῶν ἐσιτοῦντο, κατὰ τοὺς Σκύθας, ἀεὶ σποράδες τε ἀνὰ τὸ πεδίον ἐσκηνημένοι ταύτῃ τοῖς βουλομένοις αὐτοῖς ἐγχειρεῖν προχειρότατοι ἐγίνοντο. Πέρσαις μὲν δὴ οὕτω συνέβαινε βιοῦν πρότερον · Ρωμαίος δὲ καὶ Ούννοις (12), οἱ ἐπὶ τῆς ὑπὲρ τὸν Ἵπρον χώρας οἰκοῦσι, πόλεμος ἀπ' αἰτίας ενερράγη εκάσδε. Λαδισλάβῳ (15) τῷ Παννονίας μηγὶ παῖδες Εμμενες ήστην δύο, Αλμούζης και Στέφανος. ᾿Αλλὰ Στέφανος μὲν, ἐπειδήπερ ὁ πατὴρ αὐτοῖς ἀποθάνοι, τὴν ἀρχὴν αὐτὸς ἀναλαμβάνει πρεσβύτερος ων, ἕτερος δὲ φυγὰς ἐπὶ βασιλέα παραγίνεται. Εθος γὰρ [Ρ. 5.] Ούννοις ἐστὶ, τοῦ ἐν σφίσιν ἄρχοντος ἐπὶ παισὶ τετελευτηκότος, ἕως μὲν ὁ τὴν ἡγεμονίαν ἐκ τούτων παραλαβὼν ἄρρενος οὐκ εἴη πατήρ και δες, ξυνεῖναι τε ἀλλήλοις τοὺς ἀδελφοὺς καὶ τῆς παρ' ἀλλήλων τυγχάνειν εὐνοίας, ἐπειδὰν δὲ ἤδη ταῖς αὐτῷ γένηται, οὐκέτι ἄλλως τὴν ἐπὶ τῆς χώ ρας ξυγχωρεῖν αὐτοῖς διατριβήν, ἀλλ᾽ ἢ τὰς ἔψεις ἐκκεντηθείσιν. ᾿Αλμούζης μὲν οὖν τούτου δὴ ἔνεκα περὶ βασιλέα ἦλθεν. "Ο δι- σμένός τε τὸν ἄνθρωπον εἶδε καὶ ξὺν φιλοφροσύνῃ ἐδέξατο. Ετύγχανε γὰρ δὴ βασιλεὺς Ιωάννης Εἰρήνην τὴν Βλαδισλάβου παῖδα γυναίκα γαμετὴν ἤδη πεποιημένος, σωφρονεστάτην π εἴπερ τινὰ καὶ ἀρετῆς ἐς τὰ μάλιστα μεταποιού- μένην. Ὅσα γοῦν ἐκ βασιλέως τε ξυνοίκου καὶ τῆς βασιλείας ἐπεπόριστο, οὔτε τοῖς παισὶν εἰς κλήρους ἀφώρισεν οὔτε περιττότητι κόσμων ἠγάλωσε και τρυφή. Εἰ δὲ ποιοῦσα διετέλει τὸν πάντα τῆς ζωῆς αἰῶνα τοὺς ὅσοι ἐφ᾽ ὁτιοῦν ἐκείνης δεόμενοι ἦσαν. Ἡ δὲ καὶ φροντιστήριον (14) ἐπ' ὀνόματι τοῦ παν- τακράτορος (15) ἐν Βυζαντίῳ συνεστήσατο, ἐς κάλο cκαι ο φυσ Τι : μοναστήριον. Φροντιστήριον, διατριβή, ἢ μοναστήριον, όπερ οἱ Ἀττικοὶ σεμνεῖον καλοῦσι, ο ἀσκηταὶ καὶ τῆς ἀρετῆς φροντισταί HISTORIARUM LIB. I. B A perlucris, non modicam Romano exercitui acces- siemem fecit. Agriculture enim prorsus imperiti, inac sorbebant caruibusque vescebantur, atque vagi Scytharum more in campis sul tentoriis degenlei facili opera cujuslibet impetu expugnari poterant. Eam igitur Persæ olim vivendi rationem secuti sunt. Inter Romanos vero et qui trans`Istrum regiones incolent Hungaros bellum hac de causs exarsit. Vladislao Hungariæ regi filii duo erant, Almus et Stephanus. llorum alter Stephanus, exstincto pa- rente, ut natu major regnum accepit, alter patria elapsus adiit imperatorem. Moris quippe est.apul Hungares, ut princeps superstititis liberis vita fungitme, quandiu prolis mascule exsors eas qui in imperium succedit, convenient inter se fratres mutuamque benevolentiam_exerceant : simul ac vero matus illi filius, non alias lis intra regni fines «‹nisi excæcatis oculis habitare concedatur. Eapropter ad imperatorem confugit Aluna, et visus libenter et benigne exceptus est. Quippe jam uxorem duxerat Joannes imperator Irenem, Vladislai filiam, modestia singulari cumprimis feminam a virtutibus decoratam. Quidquid illa sive ex conjugis Augusti liberalitale comparavit sive ex imperii reditibus, non transmîsit în liberos, aut in superflues sumptus luxumque immodicum expendit : sed observata semper eadem vivendi ratione indigentioribus erogavit. Eadem monasto- rium CP. exstruxit dicavitque Omnipotenti, opus structura elegantia et amplitudine nulli secundum : hujusmodi quidem moribus fuit Augusta. Rex Hun- gariae interim, perceptis iis quæ de fratre fere- bantur, per legatos imperatorem rogavit ut finibus expelleretur Romanorum. Renuente idque dene- Du Cangii notæ. in Joan. n. 5. gariæ rex, non fuit Almi pater et Stephani, uti vull Cinnamus : unicam quippe filiam sustulit Pyriscam, Joanni Comneno imperatori nuptam et a Græcis Irenes nomine donatam. Vladislao vero in regnum successit ex illius testamento Almus, ex Geisa fratre-Vladislai nepos, qui, assumpto in regni consortium Calamano fratre, ab eodem oculis privatus et exactus, ad imperatorem Germaniæ primum, deinde ad Joannem Constantinopolitanum Augustum fuga dilapsus est; auxilii expetendi gra- tia. Exstincto demum Calamano, Stephanus filius regnum adeptus est, is nempe de quo hic agit Ginnamus, qui proinde non fuit Almi frater, licet eodem in errore versetur Nicetas. Consulendį in primis ad hoc firmandum stemma regum llunga- ricorum. Otho Frising. I. vu Chr.. c. et et Thwroczius in Chr. Reg. Hung. c. 63, ubi Stephano bellum a Græcis illatum pluribus persequitur. Adde Uspergensem et Albericum an. et notas ad Annæ p. 416. I. it, scholam vertit Tollius; rectius sacra locu 1. est enim Graecis idem quod Suidas : quasi locus cogitationum seu commentationum, in quo monachi cogitationes commentationesque suas ad virtutem D erigunt ; unde Allanasio dicuntur. Acta SS. Phileæ et Philoro- mi, Ruffino interprete n. 8: Jam immolavit in phrontisterio. Hac notione vocem istam usurpant, Anna. p. 156, 482, 485; Theophylactus Simoc. 1. Hist. Maur. c. 14; Nicetas in Man. 1. vu, c. ; Cantacuzenus, 1. 1, c. et alii. nasterium Pantocratoris, seu Dei omnipotentis, narraut Nicetas in Man. I. 1, e. et Innocentius ]|[ PP. 1. x111, epist. 162, apud quem nuncupatur pantocraton, nt et in alia ejusdem pontificis epistola apud Odor. Raynaldum in Annal. Eccl. an. n. et 20, usitato Latinis et Francis ævi medii scriptoribus more, qui Græcas voces in op desinentes in am efferunt, ut pridem a nobis observatum ad Villhard. in eo humatum Manuelem tradunt idem Nicetas et Cinnamnus 1. u. Ad Manuelis monu- mentum lacrymas fudisse Andronicum Tyrannum auctor est idem Nicetas. Monasterium virorum fuit, cujus begumenus seu abbas olim fuit patriarcha Antiochenus, ex Villharduinorum familia oriundus, ut proclit Georg. Pachymeres l. v. Imaginis Deipar quam a D. Luca depictam asserebant, in hac æde magno populi concursu cultæ, meminit idem scri- ptor 1. 11, c. 31. [P 413] Agunt etiam de hoc mo nasterio Gregoras I. vit, Codlinus, De olic. aulae CP. c. 15, et Ducas c. ; in urbis regione sta- tuitur a Gyllio 1. tv, c. 2, a quo pluribus descri- bitur : juxta templum SS. Apostolorum, in narra- (19) Ούννοις. De hoc bello Hungarico Nicetas (15) Δαδισθλάβω. Ladislaus seu Vladislaus, Hun- (14) Φροντιστήριον. Perperam hoc loco, ut et (45) Παντοκράτορος. Η Joanne exstructum no-

ενὶ Ῥωμαίους ἐζημίωσαν, τεμάχια δὲ τῶν τὴν βα σιλικήν, ξυμπληρούντων αὐλὴν παραπετασμάτων υποζυγίων ἀπορία περιοραθέντα ανελόμενοι ἀνεχώ ρησαν, καὶ τὸ Ῥωμαίων στράτευμα ἀσινὲς ἐκεῖθεν διαγέγονεν. Ολίγῳ δὲ ὕστερον (24) ἐπὶ τὴν 'Ασίαν βασιλεὺς διέβη, πόλιν Καστάμονα Παφλαγόσι πρόσ οικον ἐξελεῖν ἐπειγόμενος. Πέρσαι γὰρ οἱ ἐνταῦθα ᾠκημένοι ἐπὶ τὴν πλησιόχωρον καὶ βασιλεῖ κατ ήκοον ἐξορμώμενοι ἐκεῖθεν ἀεὶ κακῶς τοὺς τῇδε 'Ρω- μαίους διετίθεσαν. Εκπλήξας τοίνυν αὐτοὺς τῷ με γέθει τῆς ἐς τὸν πόλεμον παρασκευῆς, τήν τε πόλιν καὶ σφᾶς αὐτοὺς προδοῦναι Ῥωμαίοις ἠνάγκασεν, οὕτω τε ἐς Βυζάντιον ἐπανιών μεγαλοπρεπέστερα ἐπόμπευσεν. Ὅτε καὶ ἅρμα ἀργύρου μὲν πεπηγμέν γούσαις ἐπεισπεσών φάλαγξιν, ἄλλῳ μὲν οὐδ Β νον χρυσῷ δὲ κατακόρως αληλιμμένον ήτοίμασε μὲν ὡς ἐπιβησόμενος, οὐ μέντοι καὶ ὠχήσατο τούτῳ δι ὑπεροψίας ἴσως παραίτησιν ἀμέλει καὶ εἰκόνα τῆς Θεοτόκου (25) ἐνθέμενος αὐτῷ, ὅ μὲν σὺν τῷ σταυρικῷ προῆλθε σημείῳ, τὸ δὲ ἐχώρει, θαῦμά τε ἦν Βυζαντίοις ὁρᾷν, ὅπερ οἶμαι οὔπω μέχρι καὶ τότε κατείδον ἐξ ὅτου Ηράκλειος καὶ Ἰουστινιανοὶ τὴν Ῥωμαίων διεἶπον ἀρχήν. σμὰν (26) δὲ ὅς Καππαδοκίας ὑπὸ τοῦτον ἦρχε τὸν χρόνον Καστάμονα στρατεύματι περιλαβὼν ἐπ- ολιόρκει. Επειδή τε βασιλεῖ ἐς τὸν πόλεμον ήδη καθ- ισταμένῳ τύχη τις ἐμποδὼν ἐγένετο (ή το γὰρ ξύνοικος Εἰρήνη ἐξ ἀνθρώπων ἠφάνιστο, δ δὲ νόσῳ ἁλοὺς ἐς Βυζάντιον ἀνεκομίσθη), λιμῷ τὸ πρότερον αὐτὴν κατατρίψας, εἶτα καὶ τειχομαχήσας είλεν. Ο δὴ ξυνενεχθέν μεγάλα τῆς βασιλέως καθίκετο ψυ χῆς. Ἐπειδὴ γοῦν τύχῃ τινὶ Τανισμὰν μεταξὺ τὸν βίον καταστρέψαντος Μαχούμετ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς και ταστὰς διάφορος τῷ φυλάρχῳ τῆς Ικονίου (27) γέ- νοιτο πόλεως, ὃν δὴ Σουλτάν τῶν ἄλλων ὑπερτιθέντε; ὀνομάζουσι Πέρσαι, πρέσβεις εἰς Ικόνιον στείλας; ἐπειδήπερ ἐς τὸ φίλιον αὐτῷ ξυνεγένετο, Ρωμαίοις ξυμμαχήσειν κατὰ Μαχούμετ ἀνέπεισεν. Ηκε τοί νῦν οὐκ ἐς μακρὰν τῶν παρ' αὐτῷ τι; ἐπιφανῶν ἅμα στρατεύματι ὁμηρεύσων τε ἅμα καὶ τοῦ πολέμου συνεφαψόμενος. Βασιλεὺς μὲν οὖν οὕτω ξὺν τοῖς εἰρημένοις ἐπὶ Γάγγραν ἐλθὼν πρὸ τοῦ ταύτης πε ριβόλου τὴν στρατοπεδείαν ἐπήξατο, ἐν παρασκευῇ ῶν ὡς ἐς νέωτα τειχομαχήσων. ᾿Αλλὰ Μαχούμετ οὔχουν ἀξιόμαχον ἑαυτὸν βασιλεῖ ἐπιστάμενος δεῖν Δι' υποψίας ἴσως παραίτησιν. εει : Ἐν δὲ τῷ ἁρματι τὰς Βουλγαρικάς θεὶς τῶν βα- σιλέων στολάς, καὶ ἄνωθεν τούτων εἰκόνα τῆς Θεομή τορος, ὡς πολιούχου, προπορεύεσθαι ἑαυτοῦ ἐτάξατο. JOANNIS CINNAMI tantum aulaeorum, quibus insterni solet imperatoris & [P. 7] tabernaculum, fragmentis, quæ iuopia jumentorum relicta neglectaque erant, redierunt : sicque Roma- norum exercitus nullo periculo inde excessit. Haud multo post in Asiam contendit imperator, nrbem Castamonem Paphlagonibus finitimai expugnare statueus. Perse enim qui eam iucolebant, regiones vicinas et imperatori subditas excursibus variis fatigabant, indeque Romanos non paucis aficiebant incommodis. Hos magnitudine apparatus bellici exterritos et se et urbem dedere compulit, ac By- zantium deinde reversus magnificum egit trium- phum. Carpentum enim argento compactum', ob- duetumquè auro undique, tanquam in eo sessurus, parari jussit. Non ascendit illud tamen, fortasse ne in superbia crimen incurreret; sed imagine Dei Genitricis imposita, ipse crucis signu̟m præ manibus gestans antecessit. Sic processit carpen- tum, resque miraculi instar a Byzantinis visa, quod a nemine, ut opinor, lactitatum noveraul, ex quo Heraclii et Justiniani imperium obtinuere. (c)· man, qui ea tempestate Cappadociæ imperabat, Castanonem obsidione cingit et oppugnat. Impc- ratorem autem bellicis jam consiliis occupatum acerbus casus afixit, quippe Irene Augusta exces+ scrat e vivis, ipseque acri conflictatus morbo Byzantium fuerat relatus. Urbem igitur fame prius attritam, deinde et vi expugnando cepit Tanisman : G quæ res principis animum graviter afflixit. Interea nescio quo casu exstincto Tanismane, eum inter Machumetum qui imperium erat adeptus et iconii phylarchum, quem sultanum cæteris anteponentes principibus vocant Persæ, simultas intercederet, imperator missis Iconium legatis, ut secum˝ami- citiam et societatem adversus, Machumetum coll- traheret, illi persuasit. Venit itaque non multo post quidam ex primatibus ab illo submissus cum exercitu, et obses et belli pariter sociuz futurus. Imperator igitur cum iis copiis Gangram profectus, castra fixit ante urbis mœnia, seque hac ratione composuit, tanquam oppugnationem sequenti anno suscepturus : at Nachumet, cum se Romano prin- cipi cerueret imparem, necessarium censuit sulla D Du Cangii nota. accurate exsequitur Nicetas. At quod addit Cinna- mus neutiquam post Justiniani et Heraclii tempora ejusmodi actos Constantinopoli triumphos, in qui- bus videlicet præcipuus Deiparentis imagini cultus et locus datus fuerit, haud ægre refellitur ex Scy- litze, et Zonara, tradentibus Joannem Zemiscem, devictis Bulgaris, ita triumphum duxisse, ut folam rerum bene gestarum gloriam Deiparæ ascripserit, Cornelii (c) Μeminit et similis in triumpho currus infra ejusdemque ciri- litatis in Manuele. Cæterum quod de cruce lata cujus imaginem in curru collocatam ipse subseculis Id ipsum postea imitatum Manuelem, debellatis Pannonibus, tradit Nicetas, I. v, n. 3. niensi sultano, Cliziesthlanis II fratri Notho, et suc- cessori. Tollii notæ. ait, in superstitione id imperatoribus Byzantinis, qui pro victrici lauro, crucem Christi triumphantes circumferebant. 6. Dum hæc apud Romanos gererentur, Tanis- 5. Ῥωμαίων οὖν ὁ δῆμος ἐν τούτοις ἦν. Τακ- (24) Ολίγῳ δὲ ὕστερον. Nicetas n. 15. (25) Εἰκόνα τῆς Θεοτόκου. Joannis triumphum (25) Ταγισμάν. Vide not. ad Anæ p. 365. (27) Τῷ φυλάρχῳ τῆς Ικονίου. Masulo len

ἀνὴρ Αρμένιος ἄλλας τε ὡς πλείστας τῶν Ῥωμαίοι; κατηκόων πόλεις εἷλεν Ἰσαυρικὰς καὶ δὴ καὶ τὴν Σελεύκου πολιορκεῖν ἐπεβάλετο. Ο πυθόμενος βασι- λεὺς τὰς δυνάμεις ἀγείρα; τάχει πολλῷ ἐπ' ἐκεῖνον ἵετο. Τούτου δὴ ἕνεκα βασιλεὺς ἐπὶ τὴν Κιλίκων ἐστέλλετο καὶ οὗπερ ἄρτι δηλώσω. Βαϊμούνδου (50) ὃς Αντιοχέων ήρχεν ἐξ ἀνθρώπων ηφανισμένου, οἱ τῆς χώρας προύχοντες ἐπὶ βασιλέα πέμψαντες Εφα σαν, ὡς εἴτε βουλομένῳ αὐτῷ εἴη θυγατέρα τὴν Βαϊμούνδου τῷ ὑστάτῳ τῶν παίδων ξυνοικεῖν τῷ Μανουὴλ, αὐτίκα μετὰ κήδος τὰ Ἀντιοχέων ὑπ' αὐτῷ πράγματα ἔσται. Αλλ' ούπω ἔφθη τῇ Κιλί κων (31) αὐτὸς ἐπιβῆναι, καὶ τοῦ σκοποῦ μεταθέ μενοι ἀντὶ φίλων τε καὶ ξυμμάχων πολεμιώτατ τούτῳ κατέστησαν. Οὐκ ἀξιομάχους γε μὴν ἑαυτοὺς τῇ Ῥωμαίων εἰδότες στρατιᾷ δεῖν ἔγνωσαν καὶ Λε βούνην (32) σφίσιν ἐπιστήσασθαι. Αμέλει καὶ τῆς φρουρᾶς τὸν ἄνθρωπον ἐξελόντες, ἔνθα ἐπειδὴ του λέμῳ περιγεγόνασι καθείρξαντες αὐτὸν ἐτήρουν, τὰ πιστά τε παρ' αὐτοῦ λαβόντες ἐφ᾽ ᾧ φίλον καὶ ξύμ- μαχον [Ρ. 9] κατὰ βασιλέως αὐτοῖς ἔσεσθαι, ξὺν φι λοφροσύνῃ ἀπέλυσαν. Βασιλεὺς δὲ ἐς τὴν Κιλίκων παρελθών Μοψουεστίαν τε είλε, καὶ Ταρσοῦ καὶ Αδάνης περιγεγονώς πρὸ ᾿Αναζάρδου (33) τὸν χά ρακα πήγνυται. Ἐν ᾧ δὲ ταῦτα ἐγίνετο ξυνέπεσε τι τοιοῦτον. Τῷ κόμητι Πετούης (54) (α), ή περί κόλ που ίδρυται τὸν Ιόνιον, παῖδες γίνονται δύο. ἂν ὁ μὲν τοῦ πατρὸς τετελευτηκότος εἰ; τὴν πατρώαν καθίσταται ἀρχὴν, ἕτερος δὲ ἐν πένητος σχήματι ἐς : τὸν ἐν Ἱεροσολύμοις νεών παραγίνεται. Επειδή τα αὐτὸν ὁ νεωκόρος ίδοι, κάλλους τε καὶ μεγέθους ἐχε πεπληγμένο; ἐπυνθάνετο προσιὼν ὅστις εἴη δηλώ σαι αὐτῷ, ἡ δὲ συνεῖρε μὲν ἐξ ὧν ήκιστα δηλωθή σεσθαι ᾤετο, πείθειν δ᾽ οὐκ ἔχων ἔκφορα λοιπὸν τὰ περὶ ἑαυτοῦ καθιστᾷ. Ὁ δὲ τούτων ἀκούσας, δρο μαῖος ἐς τὸν ῥῆγα παρελθὼν παρ' αὐτὰ τὸν ἄνδρα ἐμήνυσε, καὶ ὃς ὡς ἑαυτὸν τὸν Ραϊμούνδον μετα πεμψάμενος (τοῦτο γὰρ αὐτῷ ὄνομα ἔκειτο) τῇ Βαϊ- μούνδον συνοικήσειν ἀνέπειθε θυγατρὶ οὔπω ὅτι εἰς ἡλικίαν ἀφιγμένῃ. Ὁ μὲν οὖν ἀπῄει ὡς τῇ ᾿Αντιό χου λοιπὸν ἐπιδησόμενος, καὶ τύχῃ τινὶ τοῖς Ῥω τιν, (α) - Τῷ κόμητι Πετούης. JOANNIS CINNAMI iis quae Romanis parebant subegerat, ipsamque A Seleuciam statuerat obsidere. Que postquam iupe ratori comperta sunt, contractis confestim copiis, obviam proficiscitur. Cum hac igitur tâm alia de causa, quam nunc ipsam dicam, imperator in Cili- ciam contendit. Boeinundo, qui Antiochiæ præeral, exstincto, regionis primores ad imperatorem mit- tunt nuntiantque, si Boemundi filiam cum Manuele, ultimo ex liberis, matrimonio copulari pateretur, Antiochenum principatum in sua potestate fore. At nondum ille in Ciliciam venerat, cum Antiocheni mutato consilio e sociis et ainicis Manueli facti sunt hostes infensissimi. Viribus autem inferiores se Romanis videntes, Livouem in suas partes per- ducendum putàrunt. Eductum igitur carcere ho- minem, quem bello captum in vinculis habebant, libertate donant, hac conditione fideque in id in- terposita, ipsum amicum et socium fore in poste- rum, et contra Romanos una secum militaturum. Imperator vero Ciliciam ingressus, Mopsuestiaque et Tarso et Adana potitus ad Anazarbum castra ponit. Interea dum hæc aguntur hoc accidit. Picta- vorum, quæ regio est ad sinum Ionium, Alios habebat duos, quorum alter exstincto parente paternum adeptus est principatum, alter mendici assumpto habita templum adiit 'Hierosolymita- num. Eum simul ac conspicatus est ædituus, mira- tus platiram viri et forunam, accessit et percon- talus est quis esset. Ille vero respondit primum, a quibus minime se agnitum iri arbitraretur. Verum ubi persuaderi non posse edituo perspexit, qua vera essent tandém omnia de se retulit. Quibus cognitis ædituus confestim ad regem perrexit vi- rumque prodidit. Rex vero accito Raimundo (id ením ipsi nomen) suasit, ut uxorem duceret Boo- mundi filiam, quæ nondum pubertatis annos atti- gerat. Atque ille dum iter instituit versus Antio- chiam, forte incidit in speculatores Romanos, nec multum abfuit quin captus fuerit. Aggredienti enim miles quidam obversus galeam percussit, ut, nisi utraque manu comprehensa equi cervice praeca- . B Du Cangii noles. comes • Antiochenus an. Chr. 1130. expeditionem pluribus exsequitur Will. Tyrius, 1. c. 24, attigit etiam Odlo de Diogilo de-profect. Lud. VIl rer. Franc. in Orient. 1. 1. tiochiæ principein Boemundum II meminit Ordericus Vitalis I. 11. ceta, Theophani et alis dicitur, secundæ Cilicia me- tropolis. Aiochiæ princeps, Willelmi IX, Aquitaniæ ducis ex nitus, natus Tolosæ, ut est in Chronico Malleacensi an. 1099, cujus res gestas fusius prosequimur in laudato opere De famil. Oriental. luterini hic ad- notandum venit, non solius duntaxat peregrination mis intuitu, quod vult Cinnamus, in Syriam profe- ctum Raimundum, sed a Fulcone, Hierosolymitano rege, cui junctus erat affinitate, ad Constantiæ nu- ptias evocatum. Ita enim diserte Tyrius, 1. XIV, c. et 20; Willelm. Gemetic. 1. vi, c. 43; Math. Paris. an. et Robertus de Monte an. 1130. Errat porro tote cœlo Cinnamus, qui Pictones sla- tuit ad sinum loniuw. Cornelii Tollii notæ. Latinis Pictavia, ad sinum Adriaticum. Scribit Tyrius, 1. xiv, c. 9, Raimondum bunc filium fuisse Gulielmi Pictavien- sium comitis; fratrem primogenitum, ejusdem cum patre nominis, Aquitaniæ jure hæreditario impe- rasse, ipsum Raimundum militasse sub Henrico se- niere, Anglia regc. - (30) Βαϊμούνδου. Obiit Boemundus 'll princeps D Philippa, seu Mathilde, Tholosama Glius secundog- (31) Ες Κιλικίαν. Hanc Joannis imp. in Ciliciam (52) Καὶ Λεβούνην. Belli inter Livonem et An (35) [P. 433] Aratap6ov. Anavarza, Tyrio, Ni- (54) Τῷ κόμητι Πετούης. Fuit Raimundus An-

ται (58), καὶ αἱ λοιπαὶ Λατίνων δυνάμεις βασιλεί προσεχώρησαν, οἵ τε παρ' αὐτοῖς Φρέριοι (39) λεγό- μενοι καὶ οἱ τὴν χώραν περιοικοῦσι. Ταῦτα μὲν ὧδε ἐγένετο. Βασιλεὺς δὲ Ἰωάννης τηλικαύτην καιροῦ ξυντυχίαν μηδαμή καταπροήσεσθαι θέλων ξὺν δυνά- μεσι ταῖς εἰρημέναις εἰς τὴν ἀνωτάτω ἐμβάλλει Συρίαν, τὸ Πιζα τε φρούριον πολέμου νόμῳ λαβὼν καὶ λαφύρων μέγα τι χρήμα ἐντεῦθεν περιβαλόμε νος τὰ μὲν ἅμα τῷ πλήθει τῶν ἀνδραποδισθέντων ἀνθρώπων ἐπὶ ᾿Αντιοχείας ἔπεμψε Θωμᾶν ἐπιστία σας αὐτοῖς, ἄνδρα ἐξ ἀσήμων μὲν γεγονότα, τοῖς δὲ βασιλέως ὑπογραμματεῦσιν ἐκ παίδων οἶμαι κατει λεγμένον· ὁ δὲ ἐπὶ Βέῤῥοιαν ἐχώρει πόλιν ἀρχαίαν καὶ λόγου πολλοῦ ἀξίαν. Ἀλλὰ Θωμᾶς μὲν οὐκ εἰς μακρὰν πολεμίων αίφνης ἐπιθεμένων αὐτῷ ἅ τε επήγετο λάφυρα καὶ τῶν αἰχμαλώτων τὸν ἔμιλον ἀποβεβληκώς μόγις αὐτὸς τὸν κίνδυνον ἔφυγε · βασι- λεὺς δὲ πρὸς Βέρροιαν γεγονὼς ἐπειδὴ παντάπασιν ἄνυδρον χώρᾳ τῇ ἐκτὸς αὐτὴν κατενόει, τὴν μὲν παρῆλθε, Χαμᾶ δὲ καὶ Χαβαρδᾶ ἐξ ἐφόδου παραστη σάμενος φρούρια ἐπὶ Σέσερ (40) μετέβη, πόλιν εύ δαίμονά τε καὶ πολυάνθρωπον. ᾿Αλλὰ τὴν μὲν πόλιν τειχομαχήσας είλεν, ἐν δὲ τῇ ἀκροπόλει γεγονώς ἀπεκρούσθη. Μέλλοντι δὲ καὶ δευτέραν προσάγειν πεῖραν αὐτῇ πρέσβεις ἀφίκοντο χρήματα τὰ μὲν αὐτ τίκα παρέχειν ἐπαγγελλόμενοι, τὰ δὲ καὶ ἀνὰ πᾶν Φρέριοι. Αρχοντες, πλούσιοι, καὶ πτωχοί, μικροί τε [καὶ μεγάλοι, Καὶ ἐσοῖς αὐθέντες φρερίδες οποῦσθαι τὸ κε- Ιφαλή. αυτές Φρέ φρατομινού- ριοι, φρεμενούριοι ἀδελφικόν Πολὺ καὶ ἄπει- μον πλῆθος, καὶ ἀδελφικόν, καὶ μοναχικὸν ἐξήτησε καὶ ἐνώρκωσε ταῦτα γνωρίσαι τὴν ὑμῶν ἐξουσίαν. Τὸ γὰρ μὴ καταθέσθαι τοὺς ἀδελφοὺς καὶ μοναχούς, τοῦτο ἔθος ἄνωθεν κρατήσαν. Αδελφότης JOANNIS CINNAMI incolunt. La sic se habueruut. Joannes imperator A tam opportunam minime dimittendam occasionem ratus, cum iisdem copiis in superiorem irrumpit Syriam, Pizam castrum belli jure ac lege capit, multiplicique istic potitur præda, quam cum mul- titudine captivorum Antiochiam præmittit, præfecto lis Thorna, viro genere quidem ignobili, sed a pueris inter imperatoris scribas allecto. Ipse interea ad Berrhoeam pergit, urbem antiquam et celebrem; sedenim Thomas initio statim itineris ab hostibus. 'oppressus, et præda et spoliis quibus præerat ere- ptis, amissaque captivorum, quam abducebat, tar- ba, ægre ac vix tandem periculum effugit. Berrho cum appropinquaret imperator et aquarum penuria laborare circumjacentem videret regionem, hane præteriit. Chama autem et Chabarda castellis in transitu expugnatis, Seserim adortus est, civitatem tum aliarum rerum tum hominum copia Qorentem. Hanc quidem oppugnando cepit, sed ab arce repulsus cum denuo tentare vellet, supervenere legati, qui et præsentem pecuniæ vim offerrent, et in futurum annuam stati tributi nomine soluturos sese Romanis pollicerentur. Ejuscemodi fuit lega. dionis sumina; sed oblata respuit imperator, spe- rans fore ut et ipsos tandem expugnaret. Verum cum variis factis impressionibus urbem tentasset B Du Cangii nola. et principem Antiochenum refert pariter Tyrius, 1. XIV, C. 30, ut et Ordericus Vitalis, 1. xi, p. C et 915, ubi bellum Antiochenum pluribus exsequi- tur. Porro id potissimum observandum, inito Ma- nuelem inter et Raimundum fœdere, imperatorem in Antiocheno tractu vicarium seu præfectum con- stituisse, qui suo nomine, quæ ad supremum im- perii jus spectarent, exsequeretur: qui quidem præfectus ducis Antiochiæ titulo et dignitate gau- debat, perinde ac ejusdemn provinciæ præfecti ante expugnatam a Turcis Antiochiam. Certe hac digni- tate donatus legitur Leo Maiopolus in Diplomate Raimundi Pictavini principis Antiochiæ et Constan- stiæ uxoris in. April A. ind. 3, quod ille sub- scribit, exstatque in Tabulario S. Sepulcri Hiero- sol. et in alio Rainaldi Antiocheni principis et uxo ris Constantiæ an. 1154, quod refertur ab Ughello in archiepiscopis Pisanis p. 464, in quo quidemn diplomate Leo Maiopolus dux tantum dicitur. gendum, Sic porro Nicetas in Andron. l. 1, goras, 1. v; Cantacuzenus, 1. 11, c. 12, et Manuel Palaeol. imp. Orat. in Theodorum despol. milites militiæ templi, aut hospitalis Hierosolymitani ap- pellant, ex Gallico, Frères, quo nomine religiosos voto astrictos monastico vulgo nuncupamos. Einma- nuel Georgillas in Monodia ms. de epidemia, quæ Rhodum insulam invasit A. mense Sept. Statuta Hierosolymnitana part. II, c. : et receul le serment des Freres, et de tous les autres qui serment li devoient, et tint le royaume de Mieru. sulem quitte et en paix. Í. militum Rospitalariorum et et Templariorum sacramenta exegit, et c. : Frai- ries, militia ipsa nuncupantur. Fratres Suncti Se pulcri, in edictis Nunouis Sancii comitis Rossilionis et Petri reg. Aragon. de pace et treuga, quæ ha- bentur tom. VIII Spicilegii Acheriani, p. et 381. Sic porro milites istorum ordinum appellabantur, [P. 434] quod essent revera monachi, ac, ut vulgo dicimus, religiosi, voto obstricti, qui ea tempestate fratres indigitabantur, Græcis posterioribus plot, uti vocantur a Michaele Anchiali patriarcha in Dialogo ; unde fratres minores, apid Georgium metropolitam Corcyrensen, apud anonymum de dissidio Graeco- rum et Latinorum dicuntur. Ipsa etiam monacho- rum congregatio fraternitas app llatur; fraternitas monacha, apud Paulinum epist. 3, ad Severum. fdem carm. : Martinianum suscipit fraternitas, tectoque apricat et cibo. Hieronymus ad Theophilum, epist. : Te universa fraternitas suppliciter saluται. Liberatus Diacon. c. : Quibus euntibus ad se tale Eutyches reddidit responsum, hoc apud se esse decretum, ut nunquam egrederetur a súa frulerni- . Diate, sed tanquam in sepulcro degeret in monasterio. Ita Graeci usurpant. Conciliam Coastal Linopolitanum sub Menua Act. : eadem notione occurrit apud Palladium in Hist. Lausiaca, c. et et alibi passim. Id vero manavit a primis Christianis, qui sese invicem fratres appellaban', ut indicant Tertullianus, in Apol. c. 39; Lactantius, tius, et alii ; unde ipsa Ecclesia fraternitas dicitur apud eumdem Tertullianum, Cyprianum, Ambro- sium etc. riter Nicetas, n. ; et Willelm. Tyrius, I. xv, c. et 2. De Cæsarea urbe vide notas ad Alexiadi P. 412. (58) Εφ' οἷς εἴρηται. Pacta inter Joannem imp. (39) Φαέριοι, Tollius, sed nemo non videt le- 1. 4; Pachymeres 1. v, c. 8 et 11; 1. vi, 14; Gre- 1. v, c. 13: Minutius Felix, Athenagoras, Pruden- (40) Σέσερ. Casareensem obsidionem narrant pa

δωρεῖσθαι αμαθίαν καὶ ξυνόλως οὐδὲν ο μαι υγιές. Οὕτω μὲν δὴ γνώμης αὐτὸς περὶ ὑμᾶς ἔχω. Τεκμή ριον δέ· καὶ γὰρ ἐπὶ ξυμφέροντι τῷ ὑμῶν δεῆ- σαν τάχα και φύσιν ἀδικήσων ἰδοὺ πάρειμι. Παιδί μοι ἄμφω καλώ, ἕτερος δ' αὐτοῖν καὶ χρόνῳ προάγει. 'Αλλ' ή γνώμη τὸ πρεσβεῖον ἀποσεισαμένη τὸ βέλτιον ιχνηλατεῖ καὶ πείθει ἀρετὴν ἀρετῇ παρα- Γάλλοντα (4). Δυσχερές δὴ τοῦτο τῶν ἁπάντων ἀγώ- νισμα τὴν κρείττω πειράσθαι λαβεῖν. Ἐπεὶ καὶ χρὴ τῷ βελτίστῳ προσνείμαι τὸ βέλτιον (βασιλείας δὲ τί ἄν τις θεῖτο σεμνότερον ἕτερον ;) βουλοίμην μεντ' αν, ΥΠΟ ἄνδρες συστρατιῶται, τῷ χρόνου πρεσβείῳ καὶ τὸ ἐξ ἀρετῆς μᾶλλον προσεῖναι ἐντελές. ᾿Αλλ' ή γε ψῆφος ἐπὶ τὸν τελευταῖον ὁρᾷ, καὶ ὁ βασιλείας κανὼν τῷ ἐσχάτῳ μᾶλλον προσφύεται. Καὶ οὐ δήπου ὀφθαλμίαν ἐμοὶ τὴν ἐξ εὐνοίας δεδιέναι ἔπεισι. Παίδε γὰρ ἄμφω " καὶ [Ρ 15] φίλω πάντως ἀπὸ ταυτοῦ, καὶ τοῦτό γε τὸ μέρος οὐδὲν ἄτερος προήκει. ψῆφον μὲν δὴ τὴν ἐπ᾽ ἀμφοῖν ἐμοὶ καὶ μᾶλλον διὰ ταῦτα ήπερ ὑμῖν πιστευτέον αὐτοῖς. Ἐκεῖνο δὲ κοινῇ καὶ μάλιστα περιεργαστέον, λέγω δὲ μή ποτε ἀδελφοῦ μὲν κρα- τιπτεύειν δήπου τὸν παῖδα ξυμβαίνῃ, ἐς δὲ τὸν θρό τον παραβαλλόμενος ήσσων ελέγχεται. Εμαυτῷ γὰρ οὐκέτι καὶ τοῦτο θαῤῥῶ, δεινῶς μονωθείσαν ὑπειδο- μένῳ τὴν εὔνοιαν· ἱκανὴ γὰρ μάλιστα ψῆφον δεκά σαι πηνίκα μὴ παρὰ ἴσης ἐκκρούοιτο. Βούλεσθε τοίνυν αὐτοὶ μὲν ὑμῖν τῶν αὐτοῦ καταλέγοιμι, ἐπιο ψηφιείσθαι δ' αὐτοί; Ισχύος μὲν δὴ καὶ ῥώμης και τοῦ ἐς τὰ πολέμια θάρσους ὁπόσον αὐτῷ μέτεστι, παντί που δηλόν ἐστι. Καὶ μαρτυρεῖ μοι τὰ Νεοχαι- σερέων τοῖς λόγοις, ἔνθα επιδήλως ἐς γόνυ τὰ 'Ρω- μαίων κάμψαντα ὑπὸ δὴ τούτῳ ἀνωρθωκότα περι σωθείη. "Δ-δὲ προσμαρτυρεῖν αὐτῷ μόνου ἂν εἴη τοῦ Πατρὸς, ἀκούσατε δή. Πολλὰ πολλάκις ἐν οὐ μετρίαις ἐμοὶ πονουμένῳ πραγμάτων δυσκολίαις οὗτος τῶν ἄλλων ἀπειρηκότων. μέγας ἐν βουλαῖς ὤφθη, ἱκανὸς μὲν χειμῶνα προϊδέσθαι γινόμενον, δεξιὸς δὲ ζάλην ἀποκλῖναι καὶ βίαις πνευμάτων ἀντισχεῖν. Ο δ' ἂν πρὸ τῶν ἄλλων ἐπ' αὐτῷ σκο- πεῖν δίκαιοι ἂν εἴημεν, βραβεία Θεοῦ ἐπὶ τὸν μεί ρακα δὴ πίπτει. Σκοπεῖτε δ' ὅπως· ἐμοὶ μὲν 'Αλέξιος ἐπὶ τὴν βασιλείαν ἐκλήθη, καὶ ἡ γνώμη χρόνοις τι σὶν ἀπεδέδειχτο πρότερον. Θεὸς δὲ καὶ πρώην ἐμο! τὸν ἐφ᾽ ἂν ἀναπέπαυτο προδεικνύς τελευταῖον δὴ καὶ ἐκ μέσου μοι τὸν νεανίαν ἐκεῖνον πεποίηται. Εἶπον ἂν ὑμῖν καὶ τῶν ξυμβόλων τινὰ & τύχην τὴν παρ οταν αὐτῷ προῦμαινεν, είγε μὴ λόγον ἄλλως αὐτὰ νομισθῆνας τοῖς πολλοῖς ἐπιστάμην· οὐδὲν γὰρ οὔ τως ἐς διαβολὴν ῥᾴδιον ἀνθρώποις ὡς ὀνείρων φά- Τ. παραβάλλουσα, ή γνώμη. HISTORIARUM LIB. I. B A querit quod optimum est, suadetque ut virtus cum virtute conferatur; ardua sanc et præ cæteris difficilis contentio potiorem sententiam investigare, Cum igitur quod melius est optimo debeatur, im- perioque nihil quidquam videatur excellentius : optarem 'quidem, commilitones, adesset cumulat virtus cum ætatis prærogativa. Sed hæc minorem spectant, et in illum propendet calculus, qui ge- nuina prae se fert imperandi symbola : quo in judicio nulla me affectum protestor invidentia vel amore immoderatiori. Uterque enim filii, charitatis gradu dilecti, proindeque nec alter alteri præferendus. Quamobrem suffragium mihi potius super iis, quam vobis ipsis concredendum vide... Id vero communi consilio studiose diligenterque explorare convenit, ne si seniori præferatur minor, tamen ad imperium capessendum, si cum fratre comparetur, hoc minus deprebendatur idoneus. Neque eniun tantum mihi soli Glo, cum, nescio quam verear singularém propensionem, quæ ut plurimum recla pervertit consilia, nisi a pari altera reprimatur. Vultis igitur vobis commemorem quæ illi insunt animi et corporis' dotes, ut inde decernatis. Quanta sit illius fortitudo, et in rebus bellicis audacia omnibus sat est compertum. Te- stantur hæc gesta ad Neocæsaream, ubi inclinatas penitus Romanorum res suapte manu erexit ét servavit. Quæ vero nemo præter unum paren- tem allestari potest, ea jam, quæso, audite. Non semel enim nihi haud levibus rerum difficultatibus involuto, cum cæteri animos desponderent, optima ille subministravit consilia, in prævidendis tempo- statibus prudens, in declinandis vitandisque procellis industrius. Quod vero præ cæteris considerare par est, Deus ipse impensé favet juveni. Nam Alexium quidem ad imperii fastigium evehendium decrevea ram, mcumque jam ab aliquot annis hac de re prodideram consilium; sed enim Deus quem imperio dignum præviderat constituens, rebus tandem hu- manis juvenem exemit. Quædam præterea vobis referrein portenta, quæ præsentem illi fortunam pollicita sunt : nisi talia meras nugas ab imperita multitudine haberi scirem : nihil enim aliorum obtrectationibus magis expositum est quam somnio- @ D rum species et ostenta futurorum. Hujusmodi sunt quæ de filio meo et comperta et dicenda habui: restat ut hæc calculo vestro comprobetis. › Postquam imperator finem loquendi fecit, gratantes illi nec sine lacrymis assensum præbuere. Manuel vero, Du Cangii notæ. mens eadem, quæ Fabio Maximo in animosa illa terest, quam iua," Οlacili, non imponi cervicibus oratione apud Livium, 1. xxiv: Magis nullius in- tuis onus, sub quo concidas. Cornelii Tollii nota. verius legi sc. id est, eum praeferendum esse persuadet, quem, compa- rando virtuten ejus cum virtute alterius, depre- benderit præcellere. Galba ambitiose quidem, sed egregie, apud Tacitum, llistor. ad Pisonem: Au- qustus in domo successorem quæsivit, ego in revu- blica. Non quia propinquos, aut socios belli, non habeam; sed neque ipse imperium ambitione accepi, et judicii mei documentum sint non meæ tantum necessitudines, quas tibi postposui, sed et tuæ : est tibi frater pari nobilitate, natu major, dignus hac fortuna, nisi tu polior esses. (4) Καὶ πείθει ἀρετῇ παραβάλλοντα. Suspicor

ANNO DOMINI MCLXXII. S. NERSES CLAIENSIS. S. Nersetis Opera, Armenice et Latine Venetiis a Patribus Mechitaristis edita, complectibur peculiaris Patrologia nostræ séries que Patrologia Orientalis audit. Ibi vide ad annum suprascriptum. ANNO DOMINI MCLXXI. JOANNIS CINNAMI EPITOME RERUM A JOANNE ET ALEXIO COMNENIS GESTARUM. CAROLI DUFRESNE EPISTOLA. Illustrissimo viro domino D. Joanni Baptista COLBERT, regi ab intimis consiliis et secretis, generali ærarii moderatori, summo regiorum ædificiorum præfecto, regiorum or- dinum quaestori, marchioni de Seignelay, Carolus Du FRESNE. Exigit officii mei ratio, vir illustrissime, ut vulgandam lucubrationem hanc meam auspiciis non aliís committam quam tuis, cujus moderationi auctoritatique præcipuæ quodcunque in re æraria munus gero, subjectum est. Atque ad patrocinium quidem tuum præ cæteris ambiendum cum id me satis per se superque impellat, tum adducor in primis amore ac studio isto singulari, quo et litteras et litteratos omni data occasione prosequeris. Qua enim es amplitudine animi, non minus in liberalium quam in cætera- rum etiam inferiorum artium renovationem incubuisti bactenus: et quantum felicitatis attulisti advecta per has restitutas rerum omnium affluentia, tantum decoris illarum patro- cinio conciliasti regno universo, cujus nomen ab eruditis quibusque ad immortalem gloriam facilius traducatur. Certe cum amplissima laudum accessione aucta sit atque locupletata Gallia, ex quo Ludovicus subditorum sibi populorum splendori et commodo tanta cum animi contentione invigilat, id diligentiæ præsertim et industriæ tuæ, vir illustris- sime, memori animo illa ascribit, quod ardua tanti principis consilia strenuus plane fidusque administer exsequeris. Si redditum ab rege populis terra marique commer- cium; si principatum illum eloquentiæ, quem etiam Romani Gallis aliquando detulere, nunc quasi postliminio recuperatum; si restitutam denique suam artibus omnibus cele- britatem merito illa gloriatur : hoc opera quodammodo tua perfectum agnoscit, qui omnem ingenii ac solertiæ vim in mandatis regiis conficiendis tam operose impendis. Eodem pariter jure obstrictam se tibi profitetur bibliotheca Regia, quam a Francisco I inchoatam, ab Henrico II et Catharina Medicea non mediocriter adauctam, rex idem noster nova manuscriptorum voluminum accessione locupletavit. Ea enim et numero propemodum infinita, et raritatis laude omnium haud scio an præstantissima, ita studio tuo incredibili sunt conquisita, ut non tam auxisse, quam novam bibliothecam effecisse dicendus sit, at- gue adeo divisom in majoribus suis, in se collectam, te procurante, gloriam conjuuxisse. Sed et præcipuum bibliothecæ istius decus pretiosa illa raraque numismata, que a sere- nissimo Aurelianensium duce Gastone collecta tanto labore. tantoque delectu, tum coronæ, ut aiunt, regiæ legata, nunc asservantur ibi diligenter, quotidie ab rege consiliis tuis inci- tato mirifice multiplicantur. Ac ne reconderetur fons ille eruditionis uberior, eodem quo bibliotheca constructa est. loco, Academiæ virorum totius Europa peritissimorum, te suadente, constitute; qui cum eo parati accedant certis quibusdam diebus ad omne humanioris doctrine genus tractandum, tum si quid inter disputandam dubii forte controversique acciderit, illico ad librorum auctoritatem, quasi ad decretorium judiciun confugiant. Atque hoc in memoriam revocat, haud absimilem olim imperatorum quo rumdam Byzantinorum pro re litteraria curam ; qui insignem Constantinopoli bibliothecam instituerant, et ipsi curandæ perficiendæ que præfecerant viros omnino duodecim, ut

γ. Τὰ μὲν οὖν ἐς τὴν βασιλείαν προοίμια τοιάδε Α τινὰ αὐτῷ [Ρ 19] γέγονεν. Ὁ δὲ 'Ραϊμοῦνδον (57) τὸν ᾿Αντιοχείας πρίγκιπα τῆς εἰς τὸν πατέρα μετο ελεύσεσθαι θέλων ἁμαρτάδος (οὔπω γὰρ ἔφθη ἐκεῖ- νος δίκην αὐτῷ ἐπιθεῖναι τὴν δέουσαν, χρέους αὐτῷ τοῦ φυσικοῦ τὴν ὁρμὴν ἀνακόψαντος), στρατὸν ἐπ' ἐκεῖνον ἐπειρώτην τε καὶ ναυτικὸν ἔπεμψεν. Ηρχον δὲ τοῦ μὲν Ἀνδρόνικός τε καὶ Ἰωάννης ἐς Κοντο στεφάνους ἀναφέροντε καὶ Προσοὐχ (58) ἱκανὸς τὰ πολέμια. Τοῦ γε μὴν ναυτικοῦ Δημήτριος ἡγεῖτο ᾧ Βρινᾶς ἐπίκλησις ἔκειτο. ᾿Αλλὰ Προσούχ μὲν καὶ ἄμφω τώ Κοντοστεφάνω, ἐπειδὴ πρὸς τοῖς Κιλίκων ὅσοις ἐγένοντο, ἅ τε πρὸς Ἀντιοχέων Ρωμαίοι ἀφαιρεθέντες ἔτυχον ἐν ὀλίγῳ ἀνεσώσαντο φρούρια, καὶ 'Ραϊμούνδῳ ἐς χεῖρας ἐλθόντες ετρέψαντο τε αὐτὸν καὶ πολλοὺς τῶν σὺν αὐτῷ ἔκτειναν. Τὸ δ' ὅπως ἄρτι δηλώσω. Ἐπειδὴ τὰ εἰρημένα Ῥωμαίοι παρεστήσαντο φρούρια, μηδενὸς ὅθεν δήποτε ἀντι- στατοῦντος αὐτοῖς ἄχρι καὶ ἐς Αντιόχου ἦλθον τὴν · πόλιν, λείαν Μυσῶν (59) καὶ τὰ ἐν ποσὶν ἔργα. ζόμενοι. Ραϊμούνδος δὲ ἕως μὲν προσιόντας 'Ρω- μαίους ἑώρα, ἐντὸς τειχέων ἀτρέμας εἶχεν. Ἐπεὶ δ' ἐκεῖθεν συσκευασάμενοι ἀνεχώρουν (επεξῄει γὰρ σφίσιν οὐδὲ εἷς), τότε κατὰ νώτου ἐπιθήσεσθαι αύτ τοῖς ἐννοησάμενος εἴπετο ἐν τῷ ἀφανεῖ. Καὶ Ῥωμαίοι μὲν ἐπί τινα χῶρον ἐλθόντες, ἔνθα σφίσιν σκηνοῦν ἐδόκει, χάρακα ἐπήγνυντο. Ο δὲ ἐν ἐπικαίρῳ καὶ αὐτὸς τὸ στράτευμα καταθεὶς ὀλίγοις ἅμα ἐπὶ και τασκοπὴν τῶν πολεμίων έχώρει. Οὐ μὴν ἔλαβε Ρω- μαίους ἐπιών· τῶν γὰρ ἐπὶ χορταγωγίαν ἐξιόντων τινὲς οὐ μακρὰν ἄπωθεν τῶν χαρακωμάτων εντετυ χηκότες αὐτῷ δρομαίοι τοῖς στρατηγοῖς ἀπήγγειλαν. Οἱ δὲ τότε μὲν (νὺξ γὰρ ἤδη) ἦν φυλακὰς τάξαντες ἀνεπαύσαντο. Εξῆς δὲ οὔπω ἡμέρας καταλαβούσης ταξάμενοι ὀπισθόρμητοι ξεσαν, γνώμην ἔχοντες σκηνουμένοις ἔτι τοῖς ἀμφὶ Ῥαῖμοῦνδον ἐπεισπε· σεῖν. Οὐ μὲν οὐδὲ 'Ραϊμούνδος ἡμέλει, ἀλλὰ καὶ ὅς ὀρθριαίτερον τοῖς περὶ αὐτὸν τὰ δοκοῦντα ἐπιτείλας αὐτοὺς μὲν αὐτοῦ ἔλιπεν, ὁ δὲ ἐπὶ κατασκόπησιν δευτέρου, γράμμα ερυθροσήμαντον τῷ κλήρῳ τοῦ μεγάλου νεὼ ἐπιδίδωσι, τυποῦν αὐτοῖς ἀργύρεα ετήσια κέρματα, εἰς μνᾶς δὲς ἑκατὸν κορυφούμενα. 'Ο μὲν γὰρ κασσίτερος εύ ρύθη μεταβληθεὶς εἰς ἀργύριον πρώτιστον, τὸν Ες Αντιόχου ἦλθον τὴν πόλιν λείαν Μυ σῶν. ἄχρι καὶ ἐς Αντιόχου ἦλθον την πόλιν, λείαν Μυσῶν καὶ τὰ ἐν ποσὶν ἐργαζόμενοι. καλούμενον πεντασφράγιστον· ὁ δὲ μόλυβδος εἰς ἔλαττον μὲν, δόκιμον δέ· ὅμως δὲ αὐτὸς μεταπε ποίηται εἰς δεύτερον ἀργύριον. τῷ πατριάρχη χρυσίου λίτρας πεντήκοντα, καὶ τῷ κλήρῳ εἴκοσι πέντε Μυσῶν λεία, HISTORIARUM LIB. 11. B Ulciscendam vero statuens illatam Joanni parenti a Raimundo Antiochiæ principe injuriam (quippe illum dignam actis pœnam rependere volentem mors probibuerat) terrestres navalesque copias in eum misit. His Demetrius cognomento Branas, illis Joannes et Andronicus ex Coutostephanorum gente, nec non Prosuchus rerum militarium usu insignis præpositi sunt. Prosuchus quidem et uterque Cons tostephanus, postquam in Cilicie fines pervenerunt, castellis, quæ Romanis erepta fuerant ab An- tiochenis, intra breve tempus receptis, consertis cum Raimundo manibus, ipsum verterunt in fugam, plurimosque ex ejus exercitu obtruncarunt. His igitur arcibns obsistente nemine expugnatis, ad urbem usque Antiochiam, facta Mysorum, ut aiunt, preda, et raptis quæ obvia erant, penetravere. Raimundus interim ingruentes Romanos conspica, tus, intra urbis mænia substitit. Ut vero, collecta præda, parant reditum, quod ne unus quidem in eos egrederetur: Raimundus clam a tergo rece- dentes est insecutus. Ac Romaņi quidem idoneo reperto loco, ubi pedem Agere possent, in eo taler- Bacula collocarunt. Ipse vicissim opportune cum suis castra faciens, cum paucis ad explorandum hostem proficiscitur. Non latuit ejus adventus Ro- manos: nam pabulantium nonnulli, non procul a castris obviam facti, confestim ducibus id remun- tiarunt : qui tum quidem (nox enim jam aderat) (k) C vigiliis dispositis sese continuere. Sedl orta vixdum lure, instructo agmine retro cesserunt, quo Rai- mundi copias in propriis tentoriis opprimerent. Raimundus contra nihílo segnius sese habens, primo diluculo, quise essent agenda suis praecipit, iisque ibi relictis, ipse denuo speculatum erit. Sed enim in Romanos nec opinatus incidens, cọn-- tinuo fugam capossit: missisque ad castra nuntiis sues hortatur, inde quam celerrime excedant. Al supervenientes evestigio Romani fugarunt fude- Du Cangii nota. dem duorum centenariorum reditum largitus est, quæ quidem, inquit, nummorun species, sent secundi, appellatione vulgo innotescit. Nicetas illud ipsum enarrans. (uæ verba idem sonant, cum cen- tenarium sit centum librarum pondo, mina vero, idem quod libra, juxta Budæum, etsi quidam re- clamant. At quod centenarium argenti, secundum dicatur, id videtur forte respectu centenarii auri, quod primum vocatum fuerit ex inetalli dignitate : vel certe, quod ejusmodi nummi, non ex prob::to et examinato argento, quod primum, sed ex dete- riori, quod secundum dicebatur, conflati essent, [P. 436] Utriusque argenti meminit auctor narra- tionis de Salvatoris Imagine dicta Antiphonetes, cditus a Combefisio : Cornelii (*) Distingue D Sic porro antea cle- run et patriarcham sibi devinxerat Michael Rhan- gabe, qui, ut auctor est Theophanes, statim atque a patriarcha coronatus est, concessit. Rogas etiam a pontificibus Romanis clero distribut:s, cum recens electi essent, non uno testatur loco Anastasius Bibliothecarius. cus, ut scribit infra Cinnamus, et, ut opinor, Pro- suchi alterius, præcipui Pargiaruchi, seu Belcia- rochi Turcorum sultani exercituum ducis filius, cujus meminit Anna 1. vt. exspoliautur. V. Diogen., Zenob. et alios parcmio- graphos. Tollii notæ. Notum proverbium, ex Suida et Zenobio. 5. Ejusmodi fuere Manuelis imperii primordis. (57) ῾Ο δὲ 'Ραϊμούνδον. Nicetas I. I, n. 2. (58) Προσούχ. Fuit Prosuchus iste origine Tur (59) Λείαν Μυσῶν. Proverbium de iis qui miscre

Α τοῦ χρόνου ἐνταῦθα ὑπὸ φρουραίς καθειργμένους εὑρὼν ἔλυβ τε τῶν θεσμῶν τοὺς ἀθλίους καὶ φῶς δρᾷν παρεἶχεν ἐλεύθερον. Πέρσαι γὰρ τὸ μὲν πρῶτ τον δυνάμει τῇ σφῶν θαῤῥεῖν ἔχοντες ἄλλοθι γῆς βασιλέως ἐπιόντος μετοικίζειν αὐτοὺς οὐδεμῃ ἔγνω σαν· ἐπεὶ δὲ τὸ δέος αὐτοὺς ἡπειγεν, οὐχ όπως αὐτῶν κατημέλουν, ἀλλὰ καὶ τὰ σφέτερα περὶ ἐλάσ- σονος ἔθεντο. Τῶν δὲ γραμμάτων ἀπενεχθέντων εἰς τὸν σουλτάν, εἴτε τὴν ἐντεῦθεν ἐπίπληξιν αἰδεσθεὶς εἴτε καὶ ἄλλο τι ἐννοησάμενος ὀπίσω έχώρει. Επί τινά τε χῶρον 'Ανδραχμάν Περσικώς ώνομασμένον ταχύ γεγονώς, ἐνταῦθα ἐστρατοπεδεύετο. Ταῦτα ἐπειδὴ βασιλεὺς ἤκουσε, παραυτίκα διεκόσμησε τὸ στράτευμα, πόλιν τε Αδριανούπολιν (68) ὑπερβάς (διαβαίνει γὰρ καὶ ἐς αὐτὴν Λυκαονίαν τὸ ὄνομα τοῦτο ἔν τινι χώρῳ Γάϊτα όνομα τὴν παρεμβο λὴν ἐποιήσατο. Τῇ δ' ὑστεραίᾳ (ἤδη γὰρ οὐ πάῤῥω ἀποσκηνοῦν ἀμφοτέροις συνέβαινε τοῖς στρατεύμασι) ταξάμενος προσώτερον ἐχώρει, ἐπειδή τε ὁμόσε τοῖς Πέρσαις ἦλθεν, ἔργου είχετο. Πέρσαι τοίνυν μηδὲ τὴν πρώτην Ῥωμαίους υποστάντες ἐς ὑπ αγωγήν Εκλιναν. Οἱ δὲ κατὰ νώτου αὐτοῖς ἐφεπ μενοι οὓς μὲν ἀνήρουν, οὓς δὲ ἐζώγρουν. 'Ο δὲ σουλο τὴν οὐ πρότερον ἀνῆκε φεύγὼν πρὶν ἢ τεταραγμένος ἐς Ικόνιον ἐλθὼν ἐντὸς τειχέων εἰσπεσεῖν· ἐπειδή τε ἤδη ἐν τῷ ἀσφαλεῖ καθεστήκει, βουλήν βουλεύεται τοιάνδε. Μένειν μὲν ἔνδοθι οὐ πάνυ τι εθάρρει, ὡς μὴ ἐνταῦθα κατακλείσας ἑαυτὸν ἀπρόῖτον πολιορκοῦσι Ρωμαίοις ἐργάσηται; ἄλλως τε καὶ τὸ τοῦ πολέμου τέλος οὐκ εἰδὼς εἰς ὅ τι τύχης αὐτῷ περιστήσεται, ἐν στενῷ περισχεθῆναι ἀξύμφορον ᾤετο. Καὶ δὴ τὸ μὲν τοῦ στρατεύματος ἐπὶ φυλακῇ τῆς τοῦ στρατεύματος ἐπὶ φυλακῇ τῆς πόλεως έταξε, τι δ' ἄλλο διχῆ διαλὼν τὸ μὲν κατὰ νώτου τῆς πόλεως ἐπὶ τοῦ κατάντους έστησεν, ὃ δὲ αὐτὸς ἔχων ἐν δεξιᾷ παρετάξατο τῇ τοῦ ὄρους ὀχυρότητι μάλιστα πεποιθώς, ο μεταξύ πόλεως Ικονίου καὶ τοῦ φρουρίου Καβάλας υπερτείνει. ς'. Πέρσαι μὲν οὖν ἐν τούτοις ήσαν· βασιλεὺς δὲ ἐπειδὴ πρὸς τῇ Καβάλλᾳ ἤδη ἐγένετο, δαιμονία τινὶ κεκινημένο; ὁρμῇ τὴν ἐπὶ τὸν σουλτὰν ἐσφάδαζεν ἰέναι. Οὐκ ἔχων δ' ἐκ τοῦ παραχρήμα στοχάσασθαι όπη αὐτὸν ξυνέβαινεν εἶναι, πρὸς βραχὺ μὲν ἐπ- εσχέθη τῆς ὁρμῆς, στρατηγικῇ δ' ἐμπειρίᾳ τῆς ἐν δεξιᾷ τῆς πόλεως ἐξηγεῖσθαι φάλαγγος, αὐτὸν δι- εγνωκώς (ὀξὺς γὰρ εἴπερ τις τὰ τοιαῦτα ἐτύγχανεν ὢν), αὐτίκα τοῦ σημειοφόρου λαβόμενος (*) εἷλκε τοῦ ῥυτῆρος ἐπ' ἐκεῖνο τὸ μέρος ἐπιστρέφων αὐτόν. Διαπορουμένου δὲ τοῦ Ῥωμαίων στρατοῦ καὶ ἐν θαύματι μεγάλῳ ποιουμένου τὸ πρᾶγμα, [ὅπως ἐς τηλικαύτην ἀνυπέρβλητον ἰσχὺν ἀπροοράτως οὕτως παρακινδυνεύειν ἐθέλο: (ἐξεπλήττετο γὰρ αὐτοὺς τὸ μηδαμοῦ τοῦ στρατεύματος ἐκείνου διαφαίνεσθαι, Διαβαίνει γὰρ καὶ ἐς αὐτὴν Λυκαονίαν τὸ ὄνομα τοῦτο. Αὐτίκα τοῦ σημειοφόρου λαβόμενος. Συντονώτερον ήλαυνε, ἐπείγων ἔπεσθαι καὶ τὸν σημειοφόρον. JOANNIS CINNAMI 30.0 quippe nominis ad Lycaonian usque excurrit), in quadam regione, quam Gaitam vocant, fisit laber- nacula. Postera die, cum levi utique intervallo utraque derimeretur acies, instructo agmine, castris excedit, signisque cum hostibus collatis, prælium ¡nit. Ac Persæ quidem primum Romanorum non sustinentes impetum, ad receptum sese comparant. Instant contra Romani a tergo, alios occidunt, alios capiunt vivos.. Sultanus non ante destitit a fuga, quam perculsus metu intra Iconii mœnia sese abdi- disset. Sed neque ibi adhuc in tuto positus, hæc secum animo volvit. Cum nempe vereretur, ne si intra mœnia sese pateretur includi, Romanis urbem obsidione cingentibus, nullus sibi superesset eva- dendi locus: ancipites præterea mente versans bellorum eventus, incertusque quo inclinatura esset fortuna, angusto coerceri loco haud opportunum arbitrabatur. Itaque relicto ad præsidium civitatis idoneo 'milkum numero, reliquos bifariam dividit. Partem unam a tergo urbis, loco arduo, stare jubet : alia, cui ipse præerai, sul dexteram locat, fretus maxime positione montis, qui lconium Caballamque castrum interjacet. B [m] ) [P 24] imperator ad Caballam, ibique nescio quo aestro percitus, in sultanum invadere decrevit : sed quo is loco consideres, cum statim non potuisset rescire, animi impetumn paulisper inhibuit. Turn militari, qua potissimum praestabat experientia, edoctus, ad dexteram civitatis præesse illum mili- tum cuneo, signiferum freno apprehensum eo con- festim trahit, rapitque. Stupuit ad ejusmodi facinus Romanus exercitus, magni instar miraculi ratus esse, quod tautas copias, et quæ suas numero longe excederent, inopinato vellet aggredi atque ita praelii alam subire. Terrebat enim quod non appareret agmen illud hostile, eosque quos videbat, præcur- sores øsse arbitraretur copiarum hostilium, quæ Du Cangii notæ. nopoli in Asia silent, opinor, geographi. Porro Adrianus, cum titulos in operibus non amarel, in- quit Spartianus, multas civitates Airianopolis ap- pellavit. Sed an regio circumvicina nomen istud habuerit, in dubium vocat Tollius, licet id diserte nopolim, ab urbe sic nuncupata, tractumn istumn vocatum existimare, cum Lyciam, ab urbe Chomate, Choma appellatam fuisse ostenderimus ad Annæ p. compluraque istius usus exempla prosteut apud Porphyrogennetam in libris de Thematibus ? Cornelii Tollii nola. {) (prendum hoc de nomine regionis, in quam Persæ concesserant, non autem de civi tate Andrianopoli; cujus qui dici potest nomien ali- gan excurrere ? (*) Sic 1. 111, Idque adhuc e veteri mil:tiæ Romanæ more. Livius 1. ix, c. 13: Vadunt igitur in prælium urgentes signiferos. Et 1. x, c. 36′: Tum alii alios hortari ut repeterent pugnam: centuriones ab signi- feris rupla signa inferre. 6. Dumn haec agebantur apud Persas, pervenit C (68) Πόλιν τε Αδριανούπολιν. De hac Adria- D videatur dicere Cinnamus. Verum quid vetat Adria -

Α τοῦ πρακτέου δεξιώτατος, ἔγνω ἐπινοίας μᾶλλον ἢ Β Ισχύος ἐνταῦθα χρήζειν τὸ πρᾶγμα. Αὐτίκα τοίνυν τῶν τινα στρατιωτῶν καλέσας, Βεμπιτζιώτην (70) μὲν ἐπικεκλημένον, πόλεως δὲ ὡρμημένον 'Αδριανού, ἐκέλευε τὸ κράνος τῆς κεφαλῆς ἀποθέμενον μετέ· ωρόν τε αὐτὸ ἐπὶ τῆς χειρὸς πανταχόσε περιδι νοῦντα τὴν τοῦ σουλτάν δῆθεν ἐπὶ τοῦ στρατεύματος διακηρυκεύεσθαι ἅλωσιν. Οὗ γεγονότος ἀνεθάρσησέ τε παραχρήμα τὸ Ῥωμαϊκὸν καὶ τοὺς ἐναντίους Ισχυρῶς ἐγκειμένους ἀπεώσατο. Οὕτω πολλάκις ἐν βούλευμα συνετὸν ὑπὲρ μυριοπληθείς ὤνησε χεῖρας, καὶ ἀνδρὸς ἑνὸς ἀρετὴ πολλῶν ἀσπίδων δυνατωτέρα γίνεται. Ἀλλὰ τότε μὲν, ἐπειδὴ τάχιστα νὺξ ἐγένετο, αὐτοῦ που ηὐλίσαντο · ὄρθρου δὲ ἄρας ἐκεῖθεν πρὸς Ικονίῳ ἐστρατοπεδεύσατο. ὡς δὲ κύκλῳ περιελθὼν οὐκ εὐέφοδον εἶναι αὐτὸ κατενόει, ἥ τε φήμη, ή έθνη τὰ πρὸς δύοντα ἥλιον ἐξ ἐθῶν ἐπαναστάντα τῶν πατρίων ἐπὶ τὴν Ῥωμαίων παμπληθεὶ ἐμήνυε φέ- ρεσθαι, ἑκάστης ηύξανεν ἡμέρας, τοῦ μὲν πολιορ κεῖν ἀπέσχετο, χρόνου τε πλείονος καὶ μείζονος ἄλλης ἢ κατ' ἐκείνην δῆθεν νομίσας παρασκευῆς, δηώσας δὲ καὶ ἀφανισμῷ τὰ ἐν ποσὶ παραδούς, ἐκεῖ- θεν ἀπήλαυνεν. Οτε δὴ λέγεται ὡς τοῖς πρὸ τῆς πόλεως Περσῶν τάφοις πολλὰ τοῦ Ῥωμαϊκοῦ ἐνυ βρίσαντος Εκθετά τε τῶν σωμάτων ὡς πλεῖστα περ ποιηκότος, ὁ δὲ οὐδ᾽ ἐν τηλικαύταις καιρῶν ὀξύτησι καθυφεῖναι θέλων τοῦ μεγαλοπρεποῦς τῆς τὸν σουλ τὰν γειναμένης παντάπασιν ἀνύβριστον τηρηθῆναι τὴν κόνιν ἐκέλευε, χρῆναι τοῖς καὶ κατὰ βραχὺ σωφρονοῦσιν εἰπὼν αἰδεῖσθαι μᾶλλον δυστυχούσαν εὐγένειαν, γράμμα τε χαράξας οὐ πόρρω θρύψεως ὃν παρὰ τὴν τοῦ σουλτὰν ἔπεμπε γαμετήν. Είχε δὲ ὧδε τὸ γράμμα · ι Εἰδέναι βουλόμεθά σε, ὡς τὸ τῆς ἡμετέρας παιδίον βασιλείας ὁ σουλτάν ζῇ καὶ ἔτι περίεστι τὰς τοῦ πολέμου χεῖρας διαπεφευγώς. » Ἡ δὲ πρόβατα περί που τὰ δισχίλια καὶ βοῶν μέγα το χρῆμα καὶ πλεῖστα ἄλλα τῶν ἐδωδίμων ἐν παρασκευῇ μὲν εἶχεν ἐφ᾽ ᾧ βασιλέα τούτοις δεξιώσα: το ἐπεὶ δὲ πυρὶ τὰς πρὸ τῆς πόλεως οἰκοδομάς, καθάπερ είρηται, τὸ Ῥωμαϊκὸν ἔφλεξεν, [Ρ 26] οὐκέτι πέρατι τὸν σκοπὸν ἔδωκε. Καὶ ταῦτα μὲν τοιάδε τινὰ ἦσαν. Βασιλεὺς δὲ, ἐπειδὴ τῆς ἀποπορείας ήρξατο, γράμμα καὶ πάλιν ἐπὶ τὸν σουλτὰν ἔπεμψεν. Ἐδήλου δὲ ἡ γραφὴ τάδε· « Πολλά σε πολλάκις αναζητήσαντες οὔπω ἐτύχομέν σοι. Φεύγεις γὰρ ἀεὶ καὶ καθάπερ σκιὰ διολισθαίνεις ἡμῶν. Ἵν᾿ οὖν μὴ καὶ δοκοίη μεν σκιαμαχεῖν, τῷ τέως μὲν ἄπιμεν παλινοστούντες· ἔαρος δὲ σὺν μείζονι τῇ παρασκευῇ ἐπὶ σὲ ἥξομεν. Μελήσει δέ σοι τοῦ μὴ καὶ τότε ἀναξίως οὕτως ἑαυτοῦ φεύγοντι οίχεσθαι διόλου. ζ'. Ταῦτα μὲν οὖν ἐν τούτοις ἦσαν τα γράμματα Περσῶν δὲ οἱ ἀνωτάτω πόλεως ᾠκοῦντο Ικονίου, Ενθα Τονισμὰν ἦρχεν ἐκεῖνος, δυνάμεις ὡς πλεῖστας ἐπὶ ὁμαιχμίαν παρὰ τὸν σουλτὰν ἀφικόμεναι συν έμιξαν ἤδη τούτῳ, αἷς ἐπαρθεὶς οὐκέτι φεύγειν ὡς τὸ πρότερον ἤθελε, ταξάμενος δὲ Ῥωμαίοις περ τινα χῶρον Τζιβρηλιτζημανὶ βαρβαρικῶς ὠνομασμέ νον ήδη γεγενημένοις ἐπιθέσθαι ἠπείγετο. Εστι δὲ ὁ χῶρος δυσπρόσοδός τε είπερ τις καὶ ἀνδράσι με ὅτι γε συντεταγμένοις, ἀλλ' οὐδὲ πορευομένοις κατ' ὀλίγους ῥᾳδίως διεξίτητος. Τὸ μὲν οὖν ἄλλο Ρω μαίων στράτευμα ἤδη ἀμφὶ τῷ χάρακι ἐπονεῖτο βασιλεὺς δὲ τὸ μὲν τῇ ἡλικίᾳ τυραννούμενος, τὸ δὲ $63 JOANNIS CINNAMI piis utilius fuit consilium prudens, virique unius virtus clypeorum robore validior. At deficiente die, ibi pernoctatum. Inde primo mane profectus ad leonium castra posuit, quod cum undique explorasset adituque haud facile esse vidisset, rumore ad hæc Increbrescente in dies, Occidentis populos patriis excitos sedibus ingenti multitudine ad fines Roma- norum contendere, áb oppugnatione quidem destitit longiore tempore et majore apparatu, quam qui aderat, opus sibi fore animadvertens; sed obviis quibusque incensis et perditis recessit. Ferunt tuni militibus Romanis fœde ac contumeliose Persarum posita juxta urbem sepulcra tractantibus, nec non ex iis multa refodientibus cadavera, principem eo difficilium temporum momento, magnanimitatis non oblitum suæ, inviolatus ut servaretur matris sultani cinis, præcepisse : dixisseque, vel minimum sapientibus reverendam esse nobilitatem infelicemi. Scriptas itaque officiosas admodum litteras ad sul- tani conjugem mittit, in hanc sententiam : c Scias velim, sultanum majestatis nostrae servum vivere, et superesse adhuc, vitatis belli periculis. . illa vero pecudum circiter duo millia, boum copiam ingen- sem, et cibaria alia complura, quibus exciperet im- peratorem, apparaverat. Sed ubi ædificia subur- Dana, uti memoravimus, Romani incenderunt, hauck quaquain “exsecuta est propositum. His ita constitu- tis, cum jam reditum moliretur imperator, iterum ad sultanum scribit litteras, eo argumento : • Mul- tum te saepenumero quæsivimus, necdum inveni- c mus. Fugis enim semper, atque instar umbræ te nobis subducis. Ne itaque videamur bellum gerere cum umbra, domum denuo repetimus: proximo autem vere majori cum apparatu ad te revertemur. Providendum tibi ne et tum quoque fugamo inertem quaquaversum. capessas. › C regiones ultra Iconium sitas incolebat, ubí impe- raverat Tanisman ille, auxilium ut ferret sultanus venit, illiusque copiis adjungitur. Quibus ille elatus, non fugere, ut ante, voluit : quin potius ordi- nato agmine cum Romanis, qui tum ad locum per- venerant, quem Tzibrelitzeman barbarico vocabulo nuncupant, prælium initurus deproperat. Est vero is, si quis alius, difficilis accessu, nec explicato duntaxat agmini, sed et paucis incedentibus, ægre pervius. Dum castra communire occupat miles, imperator, quem acrius pungebal ætatis vigor, quique paulo ante duxerat uxorem ex Latinorum • Du Cangü notæ. 7. Hæc ille; interea Persarum magna vis, quæ D 70) Βεμπιτζιώτην. Vide notas ad Λιη ρ. 188.

λεμίων καὶ γενναίων αὐτουργός γεγονὼς ἀριστείων συντεταγμένως λοιπὸν ἐπὶ τὸ στρατόπεδον ήκεν. Ορθρου δὲ ἀναστὰς ὁδοῦ εἶχετο. Πέρσαι τοίνυν (Εγ- γιστα γάρ που καὶ οὗτοι ἐστρατοπεδευσάμενοι ἔτυ χον) περί τινα δυσχωρίαν αὖθις γενομένῳ τῷ Ρω- μαίων στρατῷ ἐκ τοῦ παρ' ἑκάτερα επιθέμενοι ἰσχυρῶς ἔθλιβον, ὅτε δὲ καὶ πολλοὺς τῶν ἐκ πεζικών καταλόγων πεσεῖν ἐγένετο ἐξ αἰτίας τοιᾶσδε. Ην τις ἐν τῷ Ῥωμαίων στρατοπέδῳ ἀνὴρ ἀγαθὸς τὰ πολέμια ᾧ Κριτόπλης ἐπίκλησις ἔκειτο. Οὗτος δὴ δ ἀὴρ πεζικῶν μὲν τῷ τότε δυνάμεων ἦρχε• τὴν τάξιν τε παρεκκλίνας Πέρσαις ἐκ τοῦ σχεδὸν ἑπομέ- νας εἰς χεῖρας ἦλθε, τῷ πλήθει τε βιασθεὶς εἰς φυσ γὴν ἀπαρακάλυπτον έβλεψε, τούτῳ τε τῷ τρόπῳ πολλοὺς τῶν ἀμφ' αὐτὸν ἀποβεβληκώς μόγις εσώζετο. Όπερ αἰσθόμενος ὁ αὐτοκράτωρ τὴν ἀμφ' αὐτὸν φάλαγγα τῷ ἀδελφῷ πιστεύσας ἄλλοις τε τῶν γνη- σιωτάτων πολλοῖς, αὐτὸς σὺν ὀλίγοις τὸ πεπονηκός τοῦ στρατοῦ ἀνακτήσασθαι ἠπείγετο. Ἐς μέσους πίνυν αὐτοὺς παρελθὼν στῆναί τε θαρσαλέως ένεκε λεύσατο καὶ Πέρσαις ἀντεπεξῆγε. Ὅπερ ἐκεῖνοι κατανοήσαντες οὐκέτι ἀπὸ χειρός Ρωμαίοις ἐμάτ χοντα. Τῷ δὲ βασιλεῖ ἐπιμελὲς ἐγεγόνει ὅπως ἂν ἀκαθαρσῆσαι τὸ Ῥωμαϊκὸν γένοιτο· ἤδη γὰρ ὡς τὸ περὶ τὰς πεζικά;, ὡς εἴρηται, τῶν δυνάμεων συμπε σὺν ὑποκλέπτειν ἠρέμα τὸ γενναῖον αὐτοῖς ἤρξατο, ἐπεὶ μηδὲν οὕτω ψυχήν ἐστι κατασεῖσαι ἱκανὸν (9) ὡς τὸ συμφύλων αἱμάτων εκχύσεις͵ ἐκ τοῦ σύνεγγυς καθορᾶσθαι. Αμέλει καὶ ὃν ἐπικόλπιον είχε τόμον ἐξενεγκών, ᾧ πρὸς ὄνομα τῶν ταγμάτων ἐγένετο ἕκαστα, ἐν οὕτως ὀξείᾳ πραγμάτων ροπῇ ἑκάστῃ τὸ ποιητέον ἐπέστελλεν. Ηδη γὰρ τῶν των ὡς πλεῖστα πανημέρια τοῖς πολεμίοις ἀντιτάτο τεσθαι ἀπειρηκότα ἀπέλιπόν τε τὴν τάξιν καὶ ἐπὶ τὸ σκευοφορικὸν μετέθεντο τοῦ στρατοῦ, ἐπὶ τοσοῦ- τον τῶν βασιλέως ἀφροντιστήσαντες κελευσμάτων, ὡς καίτοι πολλῶν ἐς ἐκείνην τὴν ἡμέραν ἐς τὸ σώμα πρὸς αὐτοῦ διὰ ταῦτα ζημιωθέντων, τοὺς ἄλλους οὐδ' ἐπαίειν τῶν πραττομένων μονονουχί. Το γὰρ λίαν φιλόψυχον παντάπασιν ἀνεπίμνηστον τῆς ἀρετῆς γίνεται. Τὸν οὖν τρόπον τοῦτον ἀεὶ τῶν κατόπιν τοῖς ἔμπροσθεν ἐπιμιγνυμένων, ἅπαν λοι πὸν τὸ τοῦ πολέμου βάρος εἰς τὸν βασιλέα περιστάν δεινῶς τοῦτον ἐπίεζεν· ἀλλὰ στρατηγικῇ εμπειρία τοῖς πολεμίοις ἀντεπεξιὼν ἀσινὴς οὕτω διαγενέσθαι ίσχυσε. Τότε δὴ τοῖς μὲν ἄλλοις αὐτοῦ που σκηνοῦν ἐδόκει μηδὲ προσωτέρω χωρεῖν· τὸν βασιλέα δὲ ταῦτα οὐδαμὴ ἤρεσκεν, ὡς μὴ ἐν συγχύσει καὶ τα μάχω φερομένοις καταπολεμήσεσθαι μᾶλλον Ρω- μαίοις γένηται ἢ αὐτίκα ἡ γοῦν ἐς νέωτα πάντως ἐς τὴν ἀπορίαν συσκευαζομένοις ἐπεξιέναι δὲ μᾶλλον (α) Επεὶ μηδὲ οὕτω ψυχήν ἐστι κατασεῖσαι ἱκανόν. μηδέν. HISTORIARUM LIB. II. ' . A sito agmine revertitur in castra, indeque postridie sub auroram discedit. At Persse, quorum haud procul aberant acies, Romanos qui rursum in diff- cili quodam stabant loco ab utraque parte adorti, nonnullos e peditibus cecidere, cujus quidem cladis ea narratur causa. Vir erat in Romanorum exercitu armis præ cæteris strenuus, cui nomen Critoples, copiis aliquot pedestribus præpositus. Relicto ille ordine cum Persis e propinquo subsequentibus con- gressus tandemque maltitudine circumfusus, palam fugn se commisit vixque multis suorum ani-sis sospes evasit. Quod ubi intellexit imperator, com- missa fratri aliisque aliquot ex consanguineis acic, laborantibus opem laturus cum paucis ipse festinat. In medios igitur illos sese inferens, fortiter stare B jussos rursum in Persas educit. At illi rẻ animad- versa cominus rem gerere detrectant. Tum impera- (orem subiit cura, quo pacto Romanorum demissos aninos 55. recrearet, Jam enim illa peditum clades imminuere innatam eorum virtutem cœperat; nihil quippe tam validum ad commovendam mentem quam effusi popularium sanguinis e propinquo conspectus. Ad ultimum protrahit e sinu chartam omnium ordinum nomina continentem, inque ejus- modi rerum angustiis, quid cuique agenduin esset, singulis transmittit. Magna enim jam militum pars quæ continuis cum boste præliis congredi nolebat, relictis ordinibus ad impedimenta se exercitus re- tulerat, neglectis usque adeo imperatoris mandatis, [P. 51] c ut etiamsi nonnulli lactenus eapropter penas de- dissent, caeteri tamen eorum quæ fcbant unilam ταγμά-propemodum rationem haberent. Immodicus quippe D C vitæ amor virtutis oblivionem omnino inducit. Dum ¡gitur qui agmen claudebant ita continuo se adjun- guntprioribus, tota etsi in imperatorem incumberet belli moles, militari tamen arte subinde hostes ag- gressus ab eorum manibus incolumis erasit. Ihi tum locanda castra censebant quidam neque pro- grediendum ulterius. Sed non placuit ea principi sententia, quin potius Romanis esse bellandum cen- sebat, dum nulla adhuc consternatio tumultusve illorum invasisset animos, quam primo quoque tempore, aut anno' sequenti, cum angustiis omnino premerentur. Satius itaque sibi videri hostibus occurrendum, iis pulsis habituros tutiora castra atque in loco libericre consessuros. His dictis, etsi non omnes sibi assentiri animadverteret, Tzican- dylen, Sinopitem et Critoplem aliosque e ducibus complures castris præficit. Ipse arrepto imperatorio vexillo, toto impetu cum suis in hostem fertur, crebraque irruptione fatigatur, tandem ad fugam Cornelii Tollii notæ. Rescribe Possis huc adducere Livii locum, 1. xxx1, c. 51: Nihil tam incertum nec tam inæs:imabile est, quam animi multitudinis. Quod promptiores ad subeundam omnem dimicationem videbatur facturum, id metum pigritiamque incussit; jam qui hastis sagittisque, et rara lanceis vulnera facta vidissent, cum Græcis Illyriisque pugnare 'assueti, posteaquam gladio Ilispaniensi detruncata corpora, Urachiis abscissis, aut iota cervice desecla, divisa a corpore capita, palentiaque viscera, el fœ- ditatem aliam vulnerum viderunt; adversus quæ telu quosque viros pugnandum esset, pavidi vulgo cerne- bant.

Α Δη- τοῖς σκηναῖς ἀνέτῳ στόματι τῇ πόᾳ ἐγχάσκοντας. Τούς τε οὖν Πέρσας οἵτινες εἶεν αὐτίκα συνεῖδεν ἐκ τῆς σφετέρας αὐτοὺς ὀνομάσας φυλῆς, Ραμάν τινα γενεάρχην αὐτοῖς καταλέγων εἶναι, καὶ ὡς κατ' ἔθος τὸ αὐτῶν τοὺς ἐκ γειτόνων Ρωμαίων ἤδη καὶ νῦν λῃστεύσαντες λαφύρων πλησάμενοι ἤκουσι. Καὶ δὴ τῶν περὶ αὐτὸν συχνοὺς ἀπολεξάμενος στρατιω τῶν σπουδῇ διαφῆκεν ἐπὶ τὴν δίωξιν. Ὁ δὲ εἰς ἄποπτόν τι χωρίον ἀναδραμὼν ἐνταῦθα σὺν ὀλίγοις ἀποσκοπῶν ἵστατο. Εν τούτοις δὲ οἱ Πέρσαι συσκευα- σάμενοι ἐκεῖθεν ἀπήλαυνον. ὡς δὲ τάχιστα προς τῶν Ῥωμαίων καταλαμβάνεσθαι ήρξαντο, σποράδην αὐτοὺς φερομένους ἰδόντες, ἀντιστραφέντες ἀντιμέτω ωποι ίσταντο. Αλλά Ῥωμαίων ἐπικαταλαμβα- νόντων νῶτα καὶ πάλιν ἐδίδουν· τοῦτό τε πολλάκις γεγονὸς πολλοὺς Ῥωμαίων ἀπαυδῆσαι ἐποίησεν · ὅθεν καὶ τοῦ διώκειν ἀφέμενοι παλινοδίας ἐμέμνηντο. Οπερ ὁ βασιλεὺς κατανοήσας (ἑστήκει γὰρ ἀνωτάτω που, ὥσπερ ἔφην ἀποσκοπῶν) [Ρ 34], αὐτίκα ὡς εἶχε τάχους ἀθωράκιστος ἐπ' ἐκείνους έχώρει. Πέρα σαι δὲ, ἐπειδὴ πολλούς 'Ρωμαίων τῇ διώξει, ὥσπερ ἔφην, ἤδη ἐκκακήσαντας χωρὶς ἀπ' ἀλλήλων γεγονό- τας εἶδον, κομιδῇ ὀλίγους τοὺς ἄλλους κατανοήσαν- τες ἀμφιβόλους τε ἤδη ἐποιήσαντο καὶ ἐγγὺς ἦλθον τοῦ μέγα τι καὶ ἀνήκεστον δρᾶσαι, εἰ μὴ βασιλεὺς ἀπροσδόκητος αὐτοῖς ἐκφανεὶς τοῦ κινδύνου διεσώ- σατο. Φεύγουσι τοίνυν ἀεὶ ἀμφεπόμενος Πέρσαις πολύν τινα κατέτριψε χρόνον. "Οθεν καὶ ἐπειδὴ τοῦ ἵππου κεκμηκότος ἤδη ᾔσθετο, αὐτὸς μὲν αὐτοῦ που έμεινε, τὸν ἐν τοῖς μάλιστα δρομικὸν ὄντα τῶν ἵππων αὐτῷ κομισθήναι καραδοκῶν, δν καὶ ᾿Αγρί μην (76) τὸ τάχος αινιττόμενοι εκάλουν. Ῥωμαίων καὶ τοῖς ὅσοι κατόπιν αὐτοῦ καθ᾿ ἕνα καὶ σποράδην Ιόντες ἀεὶ ἐπικατελάμβανον, ἐκέλευε διώκειν ἔτι μᾶλλον μηδ' ἀνίεσθαι τῆς προθυμίας. "Αλλοι μὲν μετὰ πλείστην ὅσην τὴν δίωξιν ἐπειδὴ μηδὲν ἀνύτειν εἶχον τόν τε χῶρον ἔνθα ἐπιπλεῖστον ἐκπεπτωκότες ἦλθον ἔρημόν τε καὶ δεινῶς ἄβατον ἔγνων, ὀπίσω έχώρουν. Ο δὲ τῷ ἐξαδέλφῳ περιτυχὼν Ανδρονίκῳ, οὗ πολὺν ἐν τοῖς ἔμπροσθεν ἐποιησάμεθα λόγον, τὴν ἐπὶ τοὺς πολεμίους ιόντι καὶ αὐτῷ πολλὰ βιασά μενος τὸν ἵππον ἀφεῖται. Επιβὰς δὲ αὐτὸν μὲν αὐτοῦ. μένειν εἴασεν ἐπισκήψας ἂν εἴρηται Αγρίμην όσον οὐκ ἤδη κομισθησόμενον λαβεῖν οὕτω τε σὺν αὐτῷ ἐπὶ τὴν μάχην ἐλθεῖν, ὁ δὲ τὴν ἐπὶ τοὺς πολεμίους ἐφέρετο. Πέρσαις δὲ δίχα διῄρηται τὸ στράτευμα, Καὶ τὸ μὲν πρόσθεν τὴν ἵππων ἐπαγόμενον πᾶται ἐχώρει, ὅση ἄνευ ἐπιστρωμάτων ἀγελαία τούτοις, εἴπετο· τὸ λοιπὸν δὲ κατόπιν ἐπορεύετο Ῥωμαίου ἐπιόντας ὑποδεξόμενον. ὡς δὲ οὐδεὶς οὐδαμῶν Ρωμαίων ὑπεφαίνετο, θαρσήσαντες τοῦ λοιποί συνθεσάν τε ἀλλήλοις καὶ τὴν ἵππον ἄνετον περ ἀγρίμι, ἀγριόζουδον, θηράσιμον, θηρίον, θήρ. B JOANNIS CINNAMI erant, avido ore herbas depascentibus. Mox Persas esse qui adessent agnovit, nominataque illorum tribu Ranian quemdam ipsis præesse, adeoque secundum morem finitimos Romanos depopulatum venisse. Confestim itaque delectam bellatorum par- tem ad eos insectandos proficisci jubet : ipse vero cum paucis locum editiorem conscendit, quæ age- rentur exploraturus. Contra Persæ collectis sarcinis reditum parabant. Sed ut se a Romanis jamjam comprehendi, illosque effusiore impetu conspexere in se ferri, obversa fronte restitere. At Romanis in- stantibus, pedem rursum referunt, quo saepius ejus- modi repetito dolo fatigati complures e Romanis despondere animum reditumque cogitarunt. Quod ubi imperator animadvertit (ex alto enim, ut retuli, eventum rei spcculabatur), citato quantum poteral cursu absque lorica ad illos contendit. Sed ubi Persæ plurimos Romanorum insecutione jain animo defi- cientes et a se invicem divisos conspexerunt, reli- quos exiguo admodum numero rati, undique cir- cumveniunt, jamque haud multum aberat quin eos delerent omnino, nisi inopinate superveniens peri- culo exemisset princeps. Tum vero ſngientium Per- sarum insecutione plurimum temporis absumpsit : unde cum jam equum deficere animadvertit, sub- stitit paululum donec alius e velocioribus adduce- retur, quem celeritatein innuentes Agrimen voca- bant. Sequentibus autem pone sigillatim et sparsim Romanis imperat ut instarent acrius, neque ab ardore remitterent. Alii quidem cum post plurimam Insecutionem nihil demum peragerent, et regionem, in quam pervenerant, desertam nec facile perviam esse viderent, retro cessere : princeps autem dronico patrueli, de quo multa a nobis in superio- ribus dicta sunt, in hostem contendenti obviam factus equum invito extorquet, quem ille insitit, et cum exspectare ibi tantisper jubet, dum Agrimen illum jamjam adducendum nactus secum una con- tenderet in prælium. Interim in hostem proficisci tur. Copias Persæ bifariam diviserant. Priors pars constabat eo equitatu, qui liberius absque stramen- tis gregatim subsequi solet. Reliquus exercitus a tergo incedebat, subeuntes Romanos excepturos. Ubi vero nemo Romanorum conspicitur audaciores effecti, coeunt in unum omnes, equitatumque, qui liberius ut dixi, excurrit, in locum unum statuunt; simul ac autem imperatorem solum, nec loricà in- dutum, contra se adventare cernunt, irruunt in ipsum universi, sagittisque impetunt, sese invicem subinde ad virtutem hortati. Sed ille heroico gene- rosoque plusquam resumpto animo, postquam ægre circumveniri se posse ab hostibus agnovit (locus C D Du Cangii laro, Equus agrestis, indomitus, equifer. Glossar. ms. Ecclesiae Parisienis, de equis : Sunt autem hi de agresti ordine orti, quos equiferos dicimus. Glossar. Saxonicum Alfrici : Equifer, wiide cynnes hars, id nota. est, indomitus equus. Glossar. Latinogall. equifer mancheval, il est, malus equus. Agrestis cabaline in epist. Gregorii lll pp. ad Bonifacium Mogun tinum episc. equus silvaticus, in epist. Zacha riæ pp. ad eumidem Bonifacium. (76) Αγρίμην. Portius in Diction. Græcobar-

ἐν Βιθυνίᾳ τε γεγονὼς ἐνταῦθα που τοὺς ἐκ Φιλομιλίου, καθάπερ είρηται πρότερον, ἀναῤῥυσθέντας φκίσατο Ρωμαίους, κτησείδιον αὐτοῖς τῶν ἱερῶν τινος ἀλλαξάμενος σεμνείων· ἔνθα φρούριόν τε άνω- κοδόμησε καὶ Πύλας αὐτὸ κατωνόμακεν. ι'. Ὑπὸ δὲ τὸν αὐτὸν χρόνον Κοσμᾶς ὁ τοῖς ἐχε κλησιαστικοῖς τὸ τηνικάδε εφεστώς πραγμάτων, ἀνὴρ βίῳ καὶ λόγῳ κόσμιος, του θρόνου κατεσπά- σθη ἐπ' αἰτίᾳ τοιάδε. "Ην τις ανήρ μοναχικὴν επανελόμενος [Ρ 36] πολιτείαν, όνομα Νήφων, παι- δείας μὲν τῆς ἐγκυκλίου καὶ μαθημάτων τῶν ἐκτὸς οὐδὲ μέχρι πείρας ἐλθὼν, τοῖς ἱεροῖς δὲ λογίοις ἐκ παίδων ἑαυτὸν ἐπιδούς. Οὗτος ὁ Νήφων Μιχαὴλ ἔτι ἀνδρὸς ἱεροῦ καὶ πολλοῦ τὴν ἀρετὴν τὸν ἐκκλησιαστι κὸν διέποντος θρόνον δόξαν, οὐχ ὑγιὰ τὰ ἐς τὸ Χρι στιανῶν δόγμα πολλοῖς περὶ ἑαυτοῦ δεδωκώς κρίσει τε συνοδικῇ (77) διὰ τοῦτο ἀποψηφισθεὶς τόν τε πώγωνα ἐκάρη ἄχρι καὶ ἐπὶ σφυρά κατατείνοντα καὶ εἱρκτῇ παρεδόθη. Ἐπεὶ δὲ Μιχαὴλ μὲν ἐκεῖνος ἐξ ἀνθρώπων ἤδη ἦν, Κοσμᾶς δὲ ἀντ᾿ αὐτοῦ τὸν θρόνον ἐκόσμει, αὐτίκα παρρησίαν αὖθις ὁ Νήφων ἀνελάμ βανε μείζω καὶ πολὺς ἐν συλλόγοις καὶ ἐν ἀγοραῖς ἦν, ἄλλο τε οὐδὲν ἔπραττεν ὅτι μὴ δόγμα ἑκάστοτε ἀνεκύκλει τόν Το Ἑβραίων ἀποπροσεποιεῖτο Θεόν (78). Καὶ τά γε τοιαῦτα ἐνεργολαβεῖν ἤθελεν· εφίλει τε αὐτὸν ὑπερφυῶς ὁ Κοσμᾶς, καὶ ὁμιλητὴν ἐποίει τὸν ἄνθρωπον, τοῖς τε κατ' αὐτοῦ τὸ πρότε- ρον ἐπεψηφισμένοις ἀδικίαν ἐπεκάλει, καίτοι καὶ τότε τὰ ὑπὲρ τοῦ ἀνθρώπου προπετευσάμενος μὲν πικρότατα δ' ὅμως ἀποκρουσθείς, καὶ τῆς τε ἀρε τῆς αὐτὸν ἐπεθείαζε, κἀκεῖνο τοῖς λόγοις προσετίθει, ὅτι δὴ ἐτύγχανε πολλῷ πρότερον τὴν ἐς τὸν ἀρχιε ρατικὸν θρόνον ἀνάβασιν ἤδη προαγγείλας αὐτῷ. Οὐκ ἤρεσκε ταῦτα τοῖς πολλοῖς· ὅθεν καὶ οἱ μὲν αὐτ τῶν, ὅσοι δηλονότι ἐκήδοντο τοῦ Κοσμᾶ, προσιόντες ἐπὶ σχολῆς· « Τί δήποτε, ἔφασκον, ὦ θεῖς ποιμήν, λύκῳ πιστεύεις ἑαυτόν; Η οὐκ οἶδα; ὡς ὑποβλέ- πεταί σε διὰ τοῦτο τὸ ποίμνιον; 'Αποῤῥάγηθι τῆς τοῦ λυμεώνος ξυναυλίας. Ανδρὶ γὰρ ἀποβλήτῳ ξυν οικίζεσθαι αὐτάρκης κατηγορία. » Οἱ μὲν ταῦτα καὶ τοιαῦτα ἔλεγον· ὅσοις δὲ δι' ἀπεχθείας ὁ ἀρχιε ρεὺς ἦν, ἀπεβοῶντο διαρρήδην ἐπεκαλοῦντό τε τοὺς Θεοῦ καὶ βασιλέως ὀφθαλμούς. Ὁ δὲ, ἀλλὰ τῶν μὲν ὀλιγώρως εἶχε παντάπασι, τοῦ δὲ Νήφωνος ἀπρὶξ είχετο, οὐδ᾽ ἂν εἴ τι καὶ γένοιτο ἀποκλᾶσθαι ἤθελεν αὐτοῦ· ἀμέλει καὶ ἔλαθεν ἑαυτὸν τῇ λίαν ἁπλότητι ἐν οὐ μετρίοις ζημιωθείς. Ἐπεὶ γοῦν ποτε, βασι- λέως κελεύσαντος εἰρκτῇ καὶ αὖθις δοθῆναι τὸν ἄν θρωπον, παρῆσαν οἱ τοῦτον ἀπάξοντες, τὸ μὲν πρῶτον μικροῦ καὶ εἰς ἀφασίαν ἐξεπεπτώκει, ἀνα- λεξάμενος δὲ ἑαυτὸν πεζῇ τε μέχρι καὶ ἐπὶ τὴν αὐ. λιον τοῦ νεὼ παρελθὼν ἀποσπᾷν ἐπεχείρει τῶν ἀπα- γόντων τὸν ἄνθρωπον. Τῶν δὲ οὐκ ἐνδιδόντων ξυνα πάγεσθαι τούτῳ τὴν ἐπὶ τὴν εἰρκτὴν ἤθελε. Στάσις ἀνάθεμα τῷ Θεῷ τῶν Εβραίων JOANNIS CINNAMI B res ecclesiasticas moderabatur, vir vitæ integritate et gravitate sermonis ilustris, a sele hanc ob causam depulsus est. Monachus quidam Niphon no- mine, qui liberales disciplinas lumanasque scientias ne summis quidem labris degustaverat, etsi sacris a pueritia litteris imbutas, cum Michaele viro pio vir- tuteque insigni ecclesiasticam dignitatem regente, hand sana circa Christianam religionem sentire vi- sus esset, ideoque judicio synodali fuisset condem- natus, barba ad talos usque protensa, derasa, carceri mancipatur. Ut vero vita functo Michaele, sedem excepit Cosmas, Niphon liberiori statim usus licentia, publicos congressus egit in compitis, pra- vasque suas opiniones ubique diffudit, Hebræorum Deum palain repudians. Amabat hominem, supra modum Cosmas, admittebatque in sui consortium, et superiora in eum decreta iujustitia arguebat, quanquam tune etiam immodice in illum et ad pe- tulantiam usque propensus atrocissime repulsus fuerat, et propter virtutem divinis propemodum laudibus eum efferebat, addebatque jam olim illi prædictum ab éo, fore ut patriarchalem thronum conscenderet. Hæc multis non placuerunt ; unde ex iis nonnulli, quibus potissimam Cosmæ salus curæ eral, tacite accedentes : • Quid, aiebant, o divine pastor, temet ipsum lupo concredis? annon vides propterea te a grege despici? recede ab exitiosa societate. Cum homine enim sacris interdicto cohabitare, per se idonea satis est accusatio. > Hæc et similia illi ingerebant. Qui vero patriarcham oderant, obtestabantur palam, appellabantque Dei el imperatoris oculos. At ille neglectis iis mordicus ´adhærebat Niphoni; neque etiam si quid immineret damni, ab eo se divelli patiebatur : unde ex nimia simplicitate, suimet oblitus, magnas incurrit cala- mitates. Quippe cum hominem rursum carceri man- cipari præcepisset princeps, adessentque ducturi, primo quidem haud multum abfuit quin patriarcham vos deficeret. Collecto demum spiritu, ad templi usque fores progressus, a satellitum manibus cona- lus est avellere ; cumque reluclarent ii, una cum Íllo agi in carcerem volebat. Inde enatæ in Ecclesia contentiones, ipso Cosma in judicium vocato, nec ante ab ejuscemodi tumultibus liberata est, quam D se Byzantium imperator recepit, quem ad hanc us- que diem res bellica detinuerant. Tum enim ille ihrono excidit, co quem mox dicturus sum modo. At primum quidem separatim præsules allocutus, Du Cangii notæ. Leonem Allatium, 1. De eccl. Oreid. et Orient perp. cons., c. 12, p. 678, synodalia decreta lata inense Octobri an. et niense Febr. a Michaele patriarcha Cp. in Niphonem Bogomilicæ hæresis reum, quo lectorem amandamus. Vide præterea Noram Biblioth. Labbei, p. 190. C Inde potissimum de religione prave sentire depre- hensus est Niphon, quod adstante universo synodi coetu εθutierit. Synod. an. 1144. Quis autem Hebreorum Deus dica- tur, vide Arnobium juniorem in Conflictu cum Scrapione 1. initio. 10. Sub idem tempus Cosmas, qui ea tempestate A (77) Kplost te ovroding. Exstant apud (78) Τόν τε Εβραίων ἀποπροσεποιεῖτο Θεόν.

Α ἐπὶ βασιλέα πέμψαντες ταῦτά τε ἐδήλουν καὶ ἀντ α επυνθάνοντο τὸ πρακτέον. Ο δὲ τὸ τῶν Βαρβάρων καὶ ἔτι εὐλαβούμενος πρόσχημα, φημὶ δὲ τὴν ἐπὶ Παλαιστίνην δῆθεν πορείαν, ᾤχνει διὰ τοῦτο τὴν ἐπι· χείρησιν, ἐκδηλότερόν τι νεωτερίσειν αὐτοὺς προς δεχόμενος. Βασιλεὺς μὲν οὖν οὕτω γνώμης είχεν. Οἱ δὲ Βάρβαροι ὁδῷ ἰόντες, ἐπειδὴ ἐς τὰς ἐπὶ Χοιρο βάκχων (92) παρῆλθον πεδιάδας (ὑπτιάζει γὰρ ἐν ταῦθα ὁ χῶρος καὶ πόαν δαψιλή μάλιστα ἐς τὰς ἵπ πων παρέχεται νομάς), ἐνταῦθα ηὐλίζοντο. Ενθα τ δυστύχημα λόγου κρείσσον αὐτοῖς ξυνενεχθήναι λέ γεται, ἐξ οὗπερ ἄν τις εἰκότως στοχάσαιτο μηνίσα τὸ θεῖον αὐτοῖς, τούς τε ὅρκους ἠδικηκόσι καὶ πολλή τῇ ἐς τοὺς ὁμοθρήσκους αὐτοῖς καὶ μηδὲν ἠδικηκό τας ἀνθρώπους ἀπανθρωπίᾳ κεχρημένοις. Ομβροι Β γὰρ ἐξαισίου (95) καταῤῥαγέντος ἀθρόον οἱ τὸν χῶ ρον ἐκεῖνον παραῤῥέοντες ποταμοί, ὧν ὁ μὲν Μέλας ἄτερος δὲ 'Αθύρας πρὸς τῶν ἐγχωρίων ὠνόμασται πολλῷ τοῦ συνήθους μᾶλλον ἀνοιδήσαντες μέτρου ἐπ πλεῖστόν τε τοῦ πεδίου προχυθέντε; πολύ τι μέρο τοῦ ᾿Αλαμανῶν στρατεύματος αὐτοῖς ἵπποις και ὅπλοις καὶ αὐταῖς παρέσυραν ταῖς σκηναῖς ἐπὶ θὰ λασσάν τε ἀπὸ τῆς ἐξέπτυσαν φέροντες. Ο πυθόμενο βασιλεὺς ἐλέῳ τε τῷ εἰς τοὺς ἀνθρώπους τὴν ψυχή πεπονθώς ἄνδρας τῶν ἐπὶ δόξης παραμυθησομένου Κορράδῳ τὴν συμφορὰν ἔστελλε, μετεπέμπετό τ αὐτὸν ὡς λόγου τε κοινωνήσῃ καὶ περὶ μεγάλων αὐτὸ συνδιασκέψαιτο. Ὁ δὲ καὶ εἰσέτι μηδαμή καθυφεῖναι θέλων τοῦ γαύρου, ὑπαντᾷν αὐτῷ ἐς Βι ζάντιον προάγοντι τὸν αὐτοκράτορα ἠξίου, τοιούτω τέ τινῶν ἄλλων ὁμιλίαν τὴν ἑαυτοῦ σταθμώμενος ἦν Εφ' οἷς ὁ βασιλεὺς ἀλαζονείαν δρον οὐκ ἔχουσε αὐτοῦ καταγνούς τοῦ λοιποῦ περιείδε. Κορβάδος πανστρατὶ ὡς ἐπὶ Βυζάντιον ἐφέρετο· ἐν δὲ τῷ και αντικρύ τειχέων βασιλικῷ γεγονὼς ἐνδιαιτήματι, Φιλοπάτιον (94) ὀνομάζουσιν, οὐκ οἶδα εἴτε τὴν φ λην αινιττόμενοι διατριβὴν ἄνεσιν γάρ τινα παρ ἔχεται καὶ φροντίδων ἀπαλλαγὴν τοῖς ἐκ τῶν ἀστ κῶν ταράχων ἐνθάδε ἀπαλλασσομένοις), εἴτε καὶ τί φύλλοις κομῶσαν πόαν τε δαψιλῆ ἀνιεῖσαν (ἀμφιλο φὴς γὰρ ὁ χῶρος καὶ ἐπίχλοον ἀπανταχῆ φέρει JOANNIS CINNAM expenderet, nempe de expeditione quam in Palesti- nam susceperant, eorum aggressionem differen lam esse censuit, exspectandumque dum manifestius quid molirentur. Ea fuit imperatoris mens. Pro- gressi interea Barbari, ut ad Chorobacchorum cam- pos pervenere (supinatur autem illic regio, her- basque uberrime præbet aḍ equorum pabula), castra fgunt. Dum hic considerent, ingentem supra quam dici potest accidisse illis calamitatem aiuut : unde conjectari liceat iratum fuisse ipsis Deum, propter lot eorum perjuria, atque adeo in ejusdemn religionis homines, et a quibus nullam iujuriam accepissent, inhumanitatem. Magna quippe imbrium vi repente de colo demissa, qui campos illos prae- terfluunt fluvii, quorum alter Melas, Athyras alter al incolis appellatur, ultra solitum in immensum excrescentes, et in agros effusi, magnam Aleman- norum exercitus partem, cum equis ipsis et armis, nec non et labernaculis in mare de terra abripue runt. Quæ ut rescivit princeps, hominum calamitate commotus, viros dignitate illustres misit, qui et Conradum de casu consolarentur, et invitarent ad colloquium, quo de rebus majoris momenti invicem tractarent. At ille remissa nihilo minus ferocia ut Byzantium venienti sibi occurreret imperator postu- lavit, atque etiam allis ejusmodi officiis congressum suum rependi voluit. Imperator igitur dannato ejus- modi immodico fastu, virum deinceps neglexit. Conradus interea cum universis copiis Byzantium versus contendit, et ad imperatoriun palatium, quod manibus urbis obversum est, pervenit. Phi- lopatium illud vocant, seu quod lacce appellatione gratanı illius habitationem significent, ut quæ iis qui vitandi urbis tumultos causa eo secedunt, re- missionem animi quamdam præbeat et cura- rum : seu quod arboribus el virgultis consitus sit locus, herbarumque virentium ubertate passim amcnissimus. Inde ille progressus ad contemplain- dum urbis ambitum, visis turribus in idoneam al- titudinem exsurgentibus, et lustratis quæ immensa profunditate mœnia circumdabaut fossis, sunima . [P. notæ. C Du Cangii rum opputé ompi explicandæ aciei, et focandis ca- stris idonei fuerint, dixi ad Anuain, 1. vii, p. 221. Oilo Frising. : Vallem quamdam juxta oppidulum Cherevach dictum, campi viriditale lætam, amniculi cujusdam medio decursu conspicuam attigimus, cujus loci amœnitate capti omnes, illo tentoria figere, et ibi pausare constituimus. Et mox : Fateor, tolo ex- peditionis tempore nunquam lætiora habuimus taber- macula, nunquam quantum ad sensus judicium mia- jorem ambitum occupaverant tentoria. brium vim, quæ universum pene pessumdedit exer- citum, graphice verbis hisce, præter Nicetam et Cinnamum, describit idem Otho Frisingensis : Et ecce circa pigiliam matutinam nubecula quædam parva exorta imbrem mitem produxit. Quem subito tantus pluviarum ventorumque impetuosus turbo sub- secutus est, ut concussis el solutis, seu ad terrum djectis tabernaculis, gravissime qui pusi inalutiκο- rum luudes lectis nos receperamus, excitaret. Clamor 9. D / . totum vicinum replens acrem attollitur. Amniculi etiam, an ex reflexione proximi maris, imbrium multitudine, an ex cataractis ruptis in cœlo, ex s pernæ majestatis ultione tantum intumkerat, ex in moreque præter morem inundaverat, ut totum coop riret exercitum. Quid ageremus? Divinam id anii adversionem potius, quain naturalem inundatione esse considerantes, amplius alloniti fuimus. Ad equ rum tamen robur convolamus, unusquisque, pro poterat, amnem transire gestiens. Videres alios i iantes, alios equis adhærentes, alios ut periculu effugerent per funcs miserabiliter traki, alios in fl men inordinate ruentes, ex eo quod aliıs impræmed tate implicarentur demergi, etc. Eandem imbriu vim attigere etiam Odo de Diogilo, I.; Helme dus,l. 1, c. 61, et auctor Chronici Reicherspe gensis. Bryennium 1. v, ubi plura de hocce palatio co g ss.us. (92) Χοιροβάκχων. Οι adjacentes Chaerobacchio- (95) "Ομβρου γὰρ ἐξαισίου. Subitam hanc iu- (94) Φιλοπάτιον. Vide notata ad Villehard.

συνέμιξαν καὶ ῥηξὶ τοῖς ἄλλοις μεγάλα καὶ αὐτοῖς επαγομένοις στρατεύματα· ὧν ὁ μὲν τοῦ Τζέχων τo κατῆρχεν ἔθνους, ῥῆς πρὸς τοῦ Κορράδου δῆθεν προχειρισθείς, άτερος δὲ τοῦ τῶν λέχων (13), οι Σκυθικὸν μὲν εἰσι γένος, Ούννους δὲ προσοικοῦσι τῶς ἐστερίους. Επειδή τε ἐς ταὐτὸ συνήεσαν τὰ στρατεύματα, βημάτιόν τι ἐκ μακροῦ πρὸς Γερμα- νῶν ᾿Αλαμανοῖς ἐπιλέγεσθαι εἰωθὸς ἀναφανδὰ καὶ τότε προσφέρετο ο Πούτζη (14) Αλαμανέ, » οὕτω πως ἐπὶ λέξεως ἐσχηκός. Οθεν δὲ τὸ τοιοῦτον ἀρ- τὴν ἔσχεν αὐτίκα δηλώσω. Τοῖς ἔθνεσι τούτοις δ περὶ τὸ μάχεσθαι τρόπος ἐστὶν οὐχ ὁ αὐτός. Γερ- μανοὶ μὲν γὰρ ἵππον τε εὐσταλῶς ἀναβῆναι καὶ ξὺν δόρατι (15) ἐπελάσαι δεξιοί μάλιστα, ή τε ἵππος αὐτοῖς δρόμῳ τὴν ᾿Αλαμανῶν παρελαύ- νει. Αλαμανοὶ δὲ πεζῇ τε τὴν μάχην ενεγκεῖν ἱκανοὶ ὑπὲρ τοὺς Γερμανούς καὶ ξίφει χρήσασθαι πολλῷ προφερέστεροι. Ἐπειδὴ γοῦν ποτέ Γερ μανοῖς ἐπεστράτευον Αλαμανοί, τὴν αὐτῶν ὄφος ρώμενοι ἵππον πεζῇ τὸν πόλεμον ἐνεγκεῖν ἔγνωσαν. - Γερμανοὶ τοίνυν [Ρ. 48] ἀνέτῳ τῇ αὐτῶν ἐντετυχη πότες ἵππ, αὐτῆς μὲν ἐκράτουν, τῶν δὲ 'Αλαμανών ευχερέστερον καθιππαζόμενοι ἐτρέποντό τε αὐτοὺς ἐκ ποδός όντας, καίτοι πλήθει παρὰ πολὺ αὐτῶν διαστούμενοι, καὶ τῷ εἰρημένῳ προσεκερτόμουν αὐτοῖς, ὅτι δὴ ἐξὸν σὺν τοῖς ἵπποις μάχεσθαι, οἱ δὲ πεζὶ τὸν πόλεμον είλοντο. Τοῦτο δὴ καὶ τότε καθά περ εἴρηται πρὸς τῶν Γερμανῶν ᾿Αλαμανοῖς ἐπι φερόμενον συνεχῶς μεγάλα τούτοις ἐλύπει. Διὰ τοῦτό τε οὖν καὶ ὅτι τὰ δεύτερα κληροῦσθαι τῶν Γερμανῶν κίνδυνος αὐτοῖς ἐν ταῖς ὁδοῖς περιίσταται, ἄχρι μὲν HISTORIARUM LIB. I. $10 A rado ad regiam erectus dignitatem : alter praeras (12) inayoµévoiç expatsúpa v μèv Tx B C Du Cangii tium veris perendinavit. Adde Tyrium 1. xvi, c. 28, Gesta Lud. VII, c. 10. Conradi cum Iconiensibus couflictum_narrant idem Tyrins, 1. xv, c. 20, 21, 22; Gesta Lud., c. 6; Odo de Diogilo, 1. v,; Nice- las, l. 1, n. 6, etc. Bobemos, olim sic dictos a Tzechio, primo Bobe- mici principatás auctore, cujus mentio est apud Eneam Silvium, in Histor. Bohem. c. 3. Ab illo enim, lingua Slavica, seu Sclavonica, Checos, et Czechios etiamnum nominari Bohemos constat. Di- versi porro a Zecchis, de quibus Procopius, 1. De bello Pers., c. 20; 1. v De bello Goth., c. 4, et Theophanes in Copronymo, p. 369. Nam isti proeul a Bohemia dissiti, Ponti Euxini littus insederunt. D Cæterum Vladislaus Bohemiæ rex inter principes, qui sacræ militiae nomen dederunt, refertur ab Othone Frising., 1. De gest. Frider. c. 40, qui La- dislai nomen "buic regi tribuit, ut et 1. 11, c. 27, Radenicus, 1. 111, c. 13, et Æneas Silvius in Hist. Bohem. c. xxiv. Sic etiam Guntherus 1. vi Ligur. : Noc quoque conventu procerum dux ille Bohemus, Fama Ladislaum quem nominat, ob sua gesta Fortiter, et bello nuper spectata Polono, Ez auce rex fieri meruit, gessitque polenti Sceptra manu, cinxitque novo diademate crines. Vladislși meminit.rursum infra Cinnamus, p. et 226. Lechos etiamnum vocari auctor est Sigismundus Herbersteinius in Comment. Rer. Moscovit, à Le- cho primo gentis auctore, Zechii Bohemiæ principis fratre. • Lechis, Scythica genti, quoram regio Hungaris Occidentalibus conterminis est. Postquam te unani convenere exèrcitus, dictum fllad quod in Aleman- nos jampridem jactari solet, palam tune cœpit pre- ferri : « Pousse Aleman, › sic enim að verbum se habet illud scomma, quod unde originem habuerit, paucis expediam. Gentibus istis non eadem est dimicandi ratio. Germani quidem equum expedite conscendere, cum hasta irruere maxime periti : eos rum equitatus celeritate et cursu Alemannico longe præpellet; Alemanni autem pedestri acie, ut et en- sium usu præstant Germanis. Cum itaque aliquando contra Germanos præliarentur Alemanni, vererentur- ηue corum equitatum, bellum pedites conficere instituunt. At Germani in inconditum neglectumqas eorum equitatum facto impetu, illuni haud ægre delent. Cæterasque inde Alemannorum copias pe- destres vertunt in fugam, etsi bellatornim numero longe ab iHis superarentur. Tum dicterio jam memorato perstrinxere Germani Alemannos, quod cum potuissent ex equis pugnare, pedestre prælium prætulissent. Id tum quoque, ut retuli, a Germanis continuo objectum Alemaquis non parum molestum fuit. Es igitur propter, et qnol bis periculum erat no in itinere Germanis inferiores exsisterent, una quidem ad Philadelphiam usque profecti sunt : ex- inde vero Conradus, cum se contemni a Germanis ferre non posset, reverti statuit, deque eo consilio monuit imperatorem. IHe cum reges invicem divell percuperet et simul hominis doleret vicem, hasce notæ. tur, i. e. Gallice: à pied Aleman, quia Græcis forte Toūç, pes est : sed cum vocabulum istnd moutÓN, Gallican sapiat pronuntiationem, probabilius est en expressisse nostrum pousse, hoc est, insta, curre, propera Alemanne: quod cum Alemanni, qui pedi- Les pugnare solent, contra quam Franci, quorum robur in equitatn semper fuit, quod etiam scribit Anna, I. v, p. 140, vel potius quod eorum equi varlis in conflictibus ab hostibus jam cæsi essent, facere haud poterant, Franci Alemannos icridebant et sugillabant tanquam segues et ignavos. Amissos sane passim, et exstinetos in longa ista et fastidiosa peregrinatione plerosque Alemannorum equos l statur Viterbiensis : Qui fuerant equites, pergunt moriendo padestres. Atque inde inter gentes prius conjunctas dissidii fomes. Willelmus Tyrins: Hic demum imperator, seu quia cum paucioribus erat, qui multo plures prius secum habueras, verecundiam sustinens, cut Francorum fastus non ferens, seu aliis latentibus causis, remissis quæ supererant per terram legioni- bus, ipse ab Epheso usus navigio, Constantinopolim reversus est. Notat etiam Odo de Diogilo, 1. 11, ut wostris erant importabiles Alemanni eo in itinere, ita Alemannos, Francorum superbiam dediguatos, non semel contra illos arma sumpsisse. Alemands corte ut equitandi ignaros perstringit Nicephorus Phocas apud Luitbpraudum in Legat, cul an omnino fides præstanda sit hac in re, dubium facit Victor Schotti, qui in Caracalia, Alemannos, geniem popu- losam ex equis mirifice pugnantem fuisse ait, · (15) [P. 444] Kal Edr dopati. Vide notas ad. Anne p. 171. (12) Txwr. Tzechos vocat Cinnamus, quos alü (13) Aéxwr. Boleslaus IV, rex Polonorum, quos (14) Modr¶n. Tollius pedes Alemanne_interpreta-

παρανομώτατα τὴν ἀρχὴν ἔσχεν. Οὗ δὴ ἕνεκα [Ρ. 50] βάσαι. Διὸ Κορράδος τελευτῶν, ὥσπερ ἔφην, πη ἔσχε. Τὰ δὲ τῶν Σικελῶν πολέμων ἐντεῦθεν ἀρχὴν εὗρεν. • ἀμυνόμενοι τοῦτον 'Αλαμανοί, τετελευτηκότος οὐκέτι παισὶ τοῖς αὐτοῦ τὴν ἡγεμονίαν ξυγχωρεῖν ἔγνωσαν (ἦσαν δὲ αὐτῷ παῖδες Κορδάδος τε οὗτος καὶ ὁ Φεδερίκου πατήρ), Λουτήρην δὲ τινα ἄνδρα ἔσχα το γέροντα καλέσαντες ἐπὶ τὴν ἀρχὴν, τούτῳ τὴν Αλαμανῶν ἐπικράτησιν έδοσαν. Αλλ' ἐκεῖνοι οὐκ ανασχόμενοι εἰ τῆς πατρώας ἐκπεσοῦνται ἀρχῆ νεωτέροις έγχειρεῖν ἔγνωσαν πράγμασιν. Ο γνούς ὁ Λουτήρης γέρων μὲν καὶ ἄλλως ἀκριβῶς ὧν καὶ ἡλικίας πόρρω ήκων, φύσει δὲ καλοκαγαθία συνών ἀεὶ καὶ οὐδὲν ὅ τι μὴ σὺν ἁπλότητι καὶ λέγειν καὶ πράττειν εἰδὼς, ὡμολόγει ἐπ᾿ αὐτοὺς μὲν ἀρχὴν διαβιβάσαι, ἐπειδὰν τὸ χρεὼν αὐτὸν καταλήψεται. Ἐπειδὴ γοῦν ὀλίγῳ ὕστερον ἀπεδίω, τοῦ κλήρου ἐπὶ τὸν πρεσβύτατον τῶν ἀδελφῶν πίπτοντος, λέγω δὲ τὸν Φρεδερίκου πατέρα, αὐτὸς τὸν ἕνα πεπηρωμένος τοῖν ὀφθαλμοῖς (21) Κορράδον τὸν ἀδελφὸν ἀνθ᾿ ἑαυ τοῦ εἵλετο, ὅρκοις ὁμολογήσαντα πρότερον ἐς Φρε δερίκον τὸν υἱέα τὴν ἀρχὴν ἐπειδὴν θνήσκος διαδι Φριδερίκῳ τὸ στέμμα περιετίθει. Ταῦτα μὲν οὖν ὧδέ θαλμοῖν. ΒΙΒΛΙΟΝ Γ. σ'. [1 51] Ρογέριος (22) ἦν τις ἀνὴρ, ἐς κάμη τὰς μὲν τὸ πρῶτον τελῶν, δραστήριος δὲ ἄλλως καὶ δέκτης ἀνὴρ, δεινός τε πράγματα βάψαι καὶ τὰ και θεστῶτα κινῆναι δεξιός. Οὗτος Γιλιέλμο (13) τῷ Λογγιβαρδίας δουκὶ ὑφ᾿ ὃν ἐτέτακτο, ἐς Παλαιστί νην (24) ἀπαίροντι χρήματα δεδανεικὼς τὴν Λογγο JOANNIS CINNAMI rio. Unde Irritati Alemanni, eo exstincto, imperium & liberis illius concedere nequaquam voluere. Erant vero hi Conradus et Frederici pater. Itaque Lotha- rium quemdam acciverant, aetate estrema virum, eique rei Alemannicé arbitrium permiserunt. Sed cnim illi paterno se excidere imperio non ferentes, res novare turbareque statuunt. Quod ubi advertit Lo ha: ius, aetate vir provectior et probitate singu- lasi quique nihil nisi simpliciter ageret diceretve, in eam tandem cum illis conditionem venit, ut imperium adipiscerentur, postquam vitæ fnem sibi fata posuissent. Lothario non multo post exstincto, cum sors cecidisset super majorem natu, patrem nimirum Frederici, altero orbatum lumine, pro se Conradum fratrem ipse assumpsit, pollicitum jura- mento prius imperium ad Fredericum Blium, ubi et ipse vita concessisset, transmissurum. Quapropter moriens Conradus, uti narravimas, Frederico coro- nam imposuit. In hunc modum res eæ gestæ sunt : bella autem Sicula exinde initium habuere. B Du Cangii note. De Frederico Sueviæ duce, altero orbato oculo, agunt Otho Frising. I. De Gest. Frid., c. 12, 14, 21, ; l. m, c. 9; Chron. Hillesheim. n. 1105, 1118, et 1135; Chronica Australis n. Guntherus, etc. LIBER III. comes, vir cæteroquin in rebus gerendis strenuus admodum et impiger, texendis dolis perquam ido- neus, quique rite ordinata permiscere in primis nosset. Is Gulielmo Longobardiæ duci cui erat subditus, in Palæstinam eunti pecunia fenori data, Du Cangii notæ. rii Sicilie comitis ex Adelaide Monferratensi filius. Calabria ducis filius, Roberti Wiscardi nepos, dux eorumdem ducatunni a Paschali pp. constituitur an. in synodo apud Cyperanum, cui ille postea fidei sacramentum præstitit, ut est in Chronico Ca- sinensi, I. iv, c. 51. Ritius, et alii rerum Neapolitanaruin scriptores tra- dunt Willelmum, dum Constantinopolim pergeret, B ut pactam sibi Alexii Commeni imperatoris filiam uxorem duceret, a patruo Rogerio ditionibus suis exntum fuisse. Cinnainus a Wilielmo eas in pignus datas Rogerio auctor est, dum ille iter Hierosoly- mitanum aggreditur. Sed neutrum probabile esse argumento est, quod! Alexander abbas Celesinus, horum temporum scriptor, I. 1. c. et 5, refert : Rog:rium nempe, cum Willelmum Salerni decessisse percepisset, doluisse valde quodue ignorante defunctus esset, quodque se ut sibi vivens statuerat, si filium non haberei, hæredem non fecisset. Inde præparato navali itinere, quantocius 'Salernum (elendisse, slalim que Calabriam et Apuliam ditioni suæ subdidisse, reluctante quantumvis Honorio pontifice, a quo tan- dem cum vexillo ducatus investituram accepit. Ilisce consentiunt quæ habet Hugo Falcandus, dum ait Rogerium consanguinei sui Willelmi ducis Apulia morte cognita transiisse in Apuliam, et universis civitatibus ac principibus, qui ei resistendum pola- verant, expugnatis, ad suum cuncta redegisse im- perium. Eadem etiam tradunt Ordericus Vitalis, sin., c. et 99. Denique Gualierus Taruanensis canonicus De vita et morte Caroli comitis Flandr. c. 2, scribit Willelmum, audito unici sui germani (Ludovici, nti appellatur a Gaufredo Malal. I. 17, c. 20, 22) exitu, cepisse lethaliter languere, et ui se periclitari cognovit, Salernitanum archiepiscopum el (21) [P. 445] Τὸν ἕνα πεπηρωμένος τοῖν όρ- 1. Florebat ea ætate Rogerius, dignitate primo C (22) Ρογάριος. Rogerius Siciliae comes, Roge (23) Γιλιέλμῳ. Willelmus, Rogerii Apulia et (24) Ες Παλαιστίνην. Blondus, Collenutius, 1. ru, p. 884, et Petrus Diaconus, I. v Chron. Ca-

πολλά. Ηδη δε τινων ἔγωγε καὶ θράσους αἰτίαν προστριβέντων ἤκουσα αὐτῷ· δαιμόνιον γὰρ ἀεὶ καὶ ανδρείας πρόσω ἔτρ. φε λίμα. Αμέλει καὶ ἐκκαίδεκα ἐνιαυτῶν πολλάκις πολλοὺς ἑνὸς χερσὶν οἰκείαις ζω- γρείας παρέσχετο βαρβάρους. Δι᾽ ἅ ποτε καὶ ἡ ἐξ 'Αλαμανῶν αὐτῷ ξυνοικήσασα ἐπὶ μέσης ἐξελάλησε τῆς συγκλήτου βουλῆς, μεγάλου μὲν καὶ αὐτὴ καὶ πολεμικωτάτου ώρμῆσθαι γένους εἰποῦσα, μηδέ πω δὲ μηδένα τῶν ἁπάντων ἀκοῦσαι τοσούτοις εἰς ἐνιαυτὸν ἐγκαλλωπισάμενον ἀριστεύμασιν. Οτε γε μὴν πρὸς τῷ Κερκυραίων τείχει ἐγένετο ναῦς τῶν ἐκ τοῦ 'Ρωμαϊκού στόλου, αν τῶν κουφοτέρων οὐδ᾽ ὁποῖαι αἱ χθαμαλαὶ τυγχάνουσιν αὗται καὶ ἐπιμή κεῖς, ἀλλὰ ὕψους μὲν καὶ εὔρους ἱκανῶς ἔχουσα, ἵπε των δὲ πλήρης καὶ ὅπλων μεττὴ παντάπασιν οὖσα, βία πνεύματος ἐπὶ τι τοῦ περιβόλου παρενεχθεῖσα μέρος, ἔνθα πετρῶν προβολαὶ ῥαχίων ἱκανῶς ἐπι- στοιβαζόμεναι (γ) δυσπρόσοδον πάνυ τὸν χῶρον ποιοῦσι, δεινῶς ἐκλονεῖτο. Λίθοι γὰρ ἁμαξοπληθείς καὶ βέλη καὶ πᾶν τὸ παρατυχὸν ὁμοῦ ἐπ' αὐτὴν ἐφές μετο πάντα, ὡς τοὺς ἐν αὐτῇ ἀπαγορεύσαντας ήδη τοῖς ξυμπεσοῦσι περιδείλους τε και κατεπτηχότας τὰ τῆς νεὼς ὑπελθεῖν καταστρώματα. Ο κατανοή σας βασιλεύς θατέρᾳ μὲν χειρὶ ἀσπίδα είλετο, οὐ τῶν συνήθων δὴ τούτων οὐδὲ ἐξ ὧν σώμα φράγνυ ται ἐν, εὐρεῖαν δὲ μάλιστα καὶ ἦν οὐδὲ κουφίσαι ἀνδρὶ ῥᾴδιον γίνεται, θατέρᾳ δὲ τὸ ἐπὶ τῆς βασιλι- τῆς συνήθως τεταμένον διήρους χειρισάμενος Επι πλον είτε ξυναγαγών, ὡς δι' αὐτοῦ ἅτε μὴ ἀνα τιτυποῦντος τὰς ἐκ τοῦ τείχους βολὰς ἀποκρούοιτο, ἐπὶ τὴν ναῦν ἐφέρετο,καλωδίοις τε οὕτω ξυνδήσας ἑλκύσαι τε ἐκεῖθεν αὐτὴν ἴσχυσε [Ρ. 58] καὶ τοῦ κινδύνου διασώσασθαι. "Οτε δὴ λέγεται ὡς ὁ τὴν Κερκύρας πρὸς τοῦ Ρογερίου ἐπιτετραμμένος (55) φρουράν, λίθους τῶν ἐκ τῆς πόλεως ἐπὶ βασιλέα συχνοὺς ἐπαφιέντων, « Μὴ δῆτα πρὸς τῆς ὑμῶν, Έζησε, σωτηρίας, μὴ δῆτα, ὦ συστρατιῶται, βέλος παρ' ὑμῶν, σώματι τηλικούτῳ ἐπαφείσθω μηδέν. Κἂν λόγους ὑπὲρ τούτου δεδωκέναι χρεών, αὐτὸς ὑποίσω τὴν ἀγανάκτησιν. » Ταῦτα μὲν οὖν τῇδε ἐφέρετο· ὁ δὲ Σικελός στόλος εἰς χεῖρας τοῖς ἀμφὶ τὸν Χουρουπ ἐλθὼν ὁ μὲν πλεῖστος κατηγώνιστο, τετταράκοντα δὲ νῆες ἐξ αὐτῶν τὸν κίνδυνον δια- φυγοῦσαι ἐπὶ Βυζάντιον ἦλθον (59). Ενθα κατο αχθέντες οὐδὲν ὅ τι καὶ λόγου ἄξιον ἔδρασαν· ταῖς 2ΟΣ ο . Ι. νι, ἐπιστοιβαζόμεναι. Ενθα πετρών προβολα καὶ ῥαχίων ἱκα νῶς ἐπιστοιβαζομένων. Προβολεί μια προσβολαί. Χε Καὶ τὰ προκείμενα της χώ- ρας ὄρη κατέχοντας, βλαβεροὺς μὲν τοῖς πολεμίοις εἶναι, μεγάλην δὲ προβολὴν τοῖς πολίταις τῆς χώρας κατεσκευάσθαι. 129' , HISTORIARUM LIB. III. A pre se tulit; adeo ut cum annum ageret decimum B D baut vectigal, maximam partem prælio devicti sextum, sua unius manu captos sæpe barbarós adduxerit. Unde uxor, quae ex Alemannia ortum. ducebat, in medio aliquando senatu in he verba prorupit : præclaro quidem et bellicosis into genere so esse oriundam, at neminem unquam auditum a se fuisse, qui tot egregiis facinoribus anno uno editis claruerit. Cum forte ad Corcyræ- rum muros e classe Romana navis, non ex levium' genere aut earum quæ planæ sunt et oblongæ, sed altitudine idonea perinde ac latitudine plenà equis armisque refertissima, vi ventorum ad murorum partem quamdani esset adacta, ubi rupes suhimle prominentes locum aditu plane difficilem efficiunt, graviter afligebatur. Quippe ingentes l..pides et trfa et quidquid occurrebat simul in eam conjiciebantur, adeo ut ex tali casu desponderent animum qui in ea¸ erant, trepidique ac pavidi subirent tabulata. Quod ubi rescivit imperator, altera quidem maur scotum arripuit, non ex iis quæ gestəri consueta sunt aut ex quibus unicum tegitur corpus, sed amplum et quod erigere hand facile homini esset, altera vero prebendit armamenta, quæ in impera - toria biremi intendi solent, et apte convolvit, ut jis non resistentibus telorum e muro ictus propel- leret, ac deinde ad navem fertur. Mox funibus tol- ligatam detrabere inde et periculo eximere summa ope adnixus est. Tum vero eum cui demandalının a Rogerio fuerat Corcyræ præsidium, oppidanis crebros in imperatorem lapides conjicientibus dixisse ferunt : • Ne per vestram salutem, u, quæso, commilitones, ullum a vobis adversus tale corpus vibretur teluma Quod si hæc improbari ceutingat, ipse solus iudignationem sustinebo. Ea tum quidem istic agebantur. Classis autein Si- culorum congressa cum iis qui sub Churupo erant, majorem partem devicta est. Quadraginta autem naves eorum vitato periculo vėrsus Byzantium per - venere, ac re nulla alia memorabili gesta ædificiis quæ in continenti circa Damalim adjacent, ignem injicere conati turpiter inde recesserunt, mu!tis su̟orum amissis. Neque tamen quotquot discrimen evaserant incolumes omnino rediere. Quippe in- cidentes in naves quæ publicum e Creta apporta- Du Cangii nota. rus Capellanus, uti appellatura Nicet., 1. 11, H. 5. qui ad hanc Siculorum expeditionem referri pn- tant, quod Vincentius Bellovac, et Sanatus tradunt, Siculos post expugnatam Corcyrani, et vastalas ac spoliaias Græcorum provincias, ad urbem usque regiam Constantinopolim accedentes, sagittas aureas in palatium imperatoris jecisse. Nam hæc post Roge rii excessum facta testatur Nicetas, l. 11, n. 8. Vide Bonlin. dec. 2, p. 265. Cornelii Tollii notæ. Puto me recte emendare locum scriben«lo : Ubi est objectus petrarum et rupum satis coarctotarum difficilis aditu locus. Et his munita est ab ea parte Corcyra, Quam vocem non semel apud nophontem legimus. Unum afferam exemplum e tertio Memorabilium: Ac montes anle regionem suam silos prasidio teneant, hostibus quidem detrimento, ipsius" autem agri civibus propugnaculi instar esse consti- tulus. Sic et objecius montis, molis paludis fre- quenter apud Tacitum. (38) Την Κερκύρας ἐπιτετραμμένος. Theodo (59) [P. 448] Ἐπὶ Βυζάντιον ἦλθεν. Falluntur (5) Ενθα πετρών προσβολαὶ ῥαχίων ἱκανῶς

Α τητα ἡμῖν ἔσται, καὶ τὸ λοιπὸν ἅτε ἄρνες Εξον Β ἐνσηκασθέντες θνήσκοιμεν οὐδὲν ἀμύνεσθαι. ἱκανοί. ᾿Αλλὰ τῶν σὺν αὐτῷ τις Ιταμοὺς ἐς τὸν ἄνδρα ἀπερ- ρίπτει λόγους καὶ δειλίας ταῦτα, οὐμενοῦν προ 1η- θείας ἔλεγεν εἶναι. Πρὸς ταῦτα θυμῷ Ραϊμούνδο; ὑποβληθεὶς ο Οίδα, εἶπεν, ὦ βέλτιστε, ὡς εἴ γε ένα τεῦθεν παρέλθοιμεν, οὐ μήποτε ταῦτα ἐπεγκαλῶν ἡμῖν παύσαιο· ταύτῃ καὶ ἡμεῖς μὲν, ἐπεί στη δικεῖ, ἐνταῦθα σκηνώσομεν, σὺ δὲ ἄρα μὴ οὐκ ἐπὶ τῶν ἔργων δεικνύναι ἣν ἄρτι οὐδὲν δέον ἐπηγγείλω γενο ναιότητα ἱκανὸς ἡμῖν ἔσῃ, πηνίκα πολεμίων στρατ τὸς ὅθεν αὐτὸς ἔφην ἡμῖν εἰσπεσὼν δεινὰ ἐργάζε ται, ο Ραϊμούνδος μὲν τοσαῦτα εἰπὼν εἴσω τοῦ χώρου ἐγένετο, ἔνθα καθείρξεσθαι διηνεκὲς αὐτῷ ἔκειτο · Πέρσαι δὲ ἐπειδὴ πόρρω τῶν νυχτῶν ἦν ήδη, ὅθεν εἴρηται αὐτοῖς ἐπιθέμενοι ἵππους τε καὶ αὐτοὺς ἔκτειναν, οὐδὲν οὔτε ἀμύνεσθαι οὔτε ἄλλως σώζεσθαι δεδυνημένους. Αλλ' ὅπερ ἐλέγομεν, Ἰωάν νης μὲν Καίσαρ ἐπὶ τοιούτοις εἰς ᾿Αντιόχειαν ξει, ὼν δὲ ἕνεκα ἦλθε δράσας οὐδὲν (ἅτε γὰρ ἔξωρον ὄντα οὐ σὺν ἡδονῇ Κωνστάντζα εἶδεν) ἐπὶ Βυζάντιον ἀνεχώρει, νόσου τε ἐνσκηψάσης αὐτῷ, ἐκείρατό τε τὴν κόμην καὶ μέλαιναν ἡμφίεστο. 18. Ανδρόνικος δὲ ἐπειδὴ τῆς Κιλίκων είσω ἐγένετο γῆς, Τερόζου ἐπὶ Μοψουεστίας διατριβήν ποιουμένου, πανστρατὶ εἰς πολιορκίαν καθίστατο. Καὶ τάχα ἂν ἐξέδρασε τι καὶ γενναῖον καὶ τὸν ἀπο στάτην ἐν χερσὶ κατὰ πολλὴν ἐποιήσατο τὴν εὐπέ. τειαν, εἰ μὴ ῥαστώναις καὶ παιδιαῖς ἑαυτὸν ταῖς ἐπὶ σκηνῆς ἐδεδώκει οὕτω τε τὰ Ρωμαίων ἔσφηλε πράγματα. Τερέζης γὰρ ἐπειδὴ τὴν ᾿Ανδρονίκου ἔγνω μαλακίαν καὶ τῆς οὐδὲν δέον ἐπικαθιζούσης αὐτῷ ξυνῆκεν ἀσελγείας, νύκτα τηρήσας ἀσέληνον, καθ᾿ ἣν ὑετίζειν ἔτυχεν άσχετα, πολλὰ τοῦ Μοψουεστίας τείχους διαλύσας μέρη ἀθρόον τε τὸ σὺν αὐτῷ ἅπαν ἐξαγαγών πλῆθος, προσέβαλέ τι Ρωμαίος μηδὲν προειδόσι καὶ κατὰ κράτος ἐτρέ- φάτο. Ανδρόνικος δὲ ὀψὲ τοῦ καιροῦ συναισθόμενος (ἐτύγχανε γὰρ, καθάπερ ἔφην, όλιγωρίᾳ πολλῇ τιν κεχρημένος) Ιππον τε ἀνέβη καὶ σὺν τῷ δέρατι ἀπελαύνων ἔργα μὲν χειρὸς ἐπεδείξατο θαυμαστά (ὡς γὰρ πολλάκις ἔφην, τῶν τῆς γενναιότητος λόγων οὐδενὶ τῶν μεγάλων ὑπεχώρει), δρᾶσαι όμως δεδυ- νημένος οὐδὲν μόγις διαφυγών εἰς Αντιόχειαν ήλ. θεν (59). Εν ταύτῃ τῇ μάχῃ καὶ Θεόδωρος ὁ Κον τοστέφανος ἐς τὸ τῶν σεβαστῶν ἀξίωμα ἥκων των ἵππον τοξεύματι ἀποβαλὼν ὑπό του τῶν Ρωμαίοις μισθαρνούντων τὴν κεφαλὴν ἀπηράχθη κατά ἔχθος τὸ πρὸς αὐτόν. Λέγεται γὰρ ὡς ἐτύγχανε πολλῷ πρότερον ὁ Θεόδωρος τὴν κακοδαίμονα τοῦτον τῆς βασιλείου ἐπὶ κακῷ τῷ αὐτοῦ διωσάμενος αὐλῆς. ις'. Α μὲν ἐπὶ Κιλικία; κατ' ἐκεῖνον τὸν χρόνον ἐγένετο, τοιάδε τινὰ ἦσαν. ᾿Ανδρόνικος δὲ ἐξ Αν τιόχου πόλεως ἐπὶ Βυζάντιον ἰὼν ἐν βασιλείοι, και πάλιν οὐδὲν ἧττον ἀπόβλεπτος ἦν παρρησίας το παρὰ δόξαν ἀπέλαυε τῆς προτέρας. Ελέγετο δὲ ὅτι λάθρα τοῦτον παραλαβὼν βασιλεὺς πικρότατα ἐλοι· δορήσατο, ολιγωρίαν τε περὶ τὰ στρατιωτικὰ τῷ ἀνα JOANNIS CINNAMI e Nori, inquit, optime, si digrediamur inde, nun- quam te id nobis objicere cessaturum. llic igitur, quandoquidem sic placet tibi, castra loca- bimus. Tu vero vide ne tum istius generositatis specimen factis ipsis edere non valeas, quam modo CHIU necessitas adest nulla tantopere ostentas, quan- do ab iis quos indicavi locis, hostium exercitus irrumpens nos graviter afficiet. His dictis Rai- mundus locum subit, ubi perpetuo concludi eum fata decreverant. Persæ autem multa jam nocte, unde dictum est ipsos aggressi, equos hominesque cecidere, cum neque tueri se neque alio quovis modo evadere possent. Joannes autem Cæsar eum in guem, quemadmodum retuli, Antiochiam pro- fectus, cum jam ætate provectior Constantiæ haud placuisset, rebus quarum causa venerat infectis, Byzantium rediit; ægraque usus valetudine, tonsa duit. ✓ i post morbum ¿coma, monachicum habitum in- Toroso Mopsuestia agente, totis viribus urbem oppugnare aggreditur. Et forte egisset aliquid viro dignum defectoremque cepisset nullo negotio, nisi inertiae se et ludicris scenicis totum dedisset, atque in‹de res Romanas labefactasset. Torosus enim, ubi Andronici agnovit mollitiem, eumque luxui, cum minime oporteret, indulgere advertit, noctem observans illunem, qua immensa vis imbrium de- cidebat, compluribus Mopsuestiæ aditibus reseratis, G atque omni secum educta multitudine, Roma - [P. 7!] nos inopinatos adoritur, fundit fugatque. Hæc postquam serius Andronico comperta sunt (quippe, ut diximus, luxui et ignavia tum operam dlabat), insilit in equum, arreptaque hasta in ordines inve- ctus admiranda manu facinora edidit. Ut enim non semel innuimus, animi generositate ne- miui inferior fuit. At cum exsequi nihil posset, vix evitato discrimine Antiochiam venit. Eo in prælio et Theodorus Contostephanus, qui ad seba- storum dignitatem provectus fuerat, equo sagita transfixo, ab aliquo eorum qui stipendia Romanis nierebant, et quocum simultas ci imtercedebat, capite truncatur. Fertur enim diu ante Theodorus miserum illum ex palatio ejecisse, quod in ipsius – perniciem postmodum cessit. habuere. Andronicus Byzantium Antiochia reversus, nihilo minore loco et honore habitus, pristinæ præter opinionem consuetudinis libertate potitus est. Sed imperatorem aiunt clam assumptum acerbis- sime perstrinxisse, negligentiam in rebus bellicis et intempestivas objecisse illi relaxationes. Propalam D Du Cangii nota. 15. Cum in Ciliciam pervenisset Andronicus, 46. Quæ in Cilicia gesta sunt, ejusmodi finem (39) Εἰς 'Αντιόχειαν ήλθεν. Vide Willelnum Tyr. 1. xx, c. 2.

ὄντας τῇ Ούννων στρατιᾷ (αἱ γὰρ Ρωμαίων δυνά- Δ μεις μηδενὸς ὅθεν δήποτε τῷ τέως ἀντιστατοῦντος ἐπὶ χώρας ἑκάστη ἔμενον), ενενόει τοιάδε. Εστι τις χώρος ερυμνότητος ἱκανῶς ἔχων Σμήλης όνομα. Τοῦτον ἔγνω καταλαβὼν ὁρμητήριον τῆς ἐπὶ τοὺς Ούννους θέσθαι ἐκδρομῆς. Ὅπως μέντοι Βρανιτζο- Εἶται τὴν πόλιν τῷ τέως αὐτῷ τηρήσωσι, γράμμα χαράξας ὅσον οὐκ ἤδη ἀφίξεσθαι τοῦτον μηνῦον τῶν στρατιωτῶν τινι ενεχείρισε, κελεύσας ἐπὶ τὴν πόλιν αὐτὸ διαφεῖναι βέλει ξυνδήσαντα. Ὁ μὲν οὖν κατὰ τὸ κελευσθὲν ἐποίει. Τὸ δὲ βέλος ποῤῥωτέρω ἢ ἐχρῆν ἀφεθὲν Ούννοις εἰς χεῖρας ἦλθεν. Εὐθὺς οὖν ταραγμὸς εἰσῆλθεν αὐτοὺς, καὶ δὴ τάς τε ελεπόλεις καὶ ὅσα πρὸς τειχομαχίαν αὐτοῖς παρεσκεύαστο πυρὶ φλέξαντες ἐπὶ τὸν Ιστρον πορθμόν εσαν. Πλήθοντι δὲ αὐτῷ ἐντετυχηκότες (χειμών γὰρ ἐκ τῶν ἄνωθεν ήπειγεν), ὡς ἐπὶ Βελέγραδα πόλιν ἐφέροντο. Οὗπερ αἰσθόμενος βασιλεὺς, πυθόμενος δὲ καὶ ὡς Βορίτζης ὁ Βόσθνης χώρας ἐξάρχων (68) Δαλματικῆς εἰς συμμάχους τῷ Παιονάρχῃ τε λέσας ἀναστρέφει ἐπὶ τὴν ἑαυτοῦ, τὸ ἀλκιμώ- τατον τῆς σὺν αὐτῷ ἀπολεξάμενος στρατιάς ρίτζῃ εἰς χεῖρας ἐλθεῖν ἔστελλεν, ἦρχε δὲ ταύτης τῆς στρατιάς Βασίλειος, ούπερ ἤδη ἐμνήσθην, οἰκίας μὲν ἀφανοῦς γεγονώς, χαρτουλάριος (69) Ο Χαρτογράφος, χαρτοφύλαξ, Κομμεν. ταρίσιος, χαρτουλλάριος; κομμενταρίσιος, ὁ ὑπομνη ματογράφος, σκρινιάριοι σκρινιάριοι, σκρινιοφόροι ήγουν χαρτουλάριοι. οι χαρτοφύλακες τῶν βασιλέων καταγραφὴν τῶν ἐξετάσεων ἐν τοῖς σκρινίοις διαφυ- ...υντες. στρατοῦ καταγραφὴν καὶ ἀναζήτησιν οξέος δρόμου, λεγομένης εξαρτήσεως, εξαρτήσεως χαρτουλάριόν τε τελοῦντα τῶν δημοσίων φόρων. Οὗτος γὰρ ἦν πρώτον των εισοδημάτων τῆς ἡγεμονίας μέγας χαρτουλάριος. HISTORIARUM LIB. IIL. tum obsistente, in provinciis dispersa considelnut), Bo- talia excogita : Locus est satis munitus. nomine Smeles. Hunc occupare instituit, ut esset sedes unde excurreret in flungaros. Ut vero civitatem sibi conservarent Branizobitæ, litteras, quibus se jamjam adventurum illis significat, militi cuida tradit imperatque ut telo alligatas in urbem conji- ceret. Quod ilœ, uti jussum erat, fecit. Sed enim litteræ longius quam oportebat projectæ in manus venere Hungarorum. ¡Continuo igitur invasit illos metus, machinisque et rebus aliis, quæ ad urbis oppugnationem apparate fuerant, incensis ad Istrum transituri contenderunt. Sed exundantem iuvenientes luvium (quippe venti imbresque carlo effusi ruebant) versus Belegradam iter vertere. His B cognitis imperator, acceptoque Borizem Bossinæ regionis Dalmatiæ principem, qui auxilio venerat Hungariæ regi, in suum redire principatum; fortissimos militum delectos, qui manus cum Borize consererent, dimittit. Copiis istis præfuit Basilius, cujus supra memini, obscura quidem natus familia, cateroquin chartularius principis. lpae imperator a tergo cum reliquo Romanorum exercita lento sequebatur gradu. Verum Basilius oblitus, opinor, cujus gratia et quo cum hoste pugnaturum se emi- notæ. Du Cangii Orbino Barich appellatur, Bossenæ banus seu princeps, sub an. 1154. Boritium excepit Culinus. cujus non semel mentio occurrit apud Innoc. II pp. in Epistolis. chartis inserviunt, ut est in l. Cod., ubi caus fisc. seu publicarum chartarum tractatibus; in l. Cod. de præposit. agent. in reb., unde et tractato- res appellantur, ut observavit Cujacius: alias commentarienses, ab actis, qui chartas et codices expensionum tractant, qui largitionales titulos re- tractant, in l. ut Cod. de Canone largit. tit. l. 10: 12; Gloss. Gr. Lat. : charlularius ; chartularius; Glossae Basil. : Eraut autem tot chartularii quot scrinia. Ejusmodi sunt, quorum meminit Cledo - nius, De arte grammatica : Absurdum igitur erit dicere, a præterito proconsule venio, vel Carrucu est proconsule: sectantes chartulariorum aliquantorum imperitiam, deserunt doctissimorum reterum in arte tractatus. Quippe cum imer chartularios eloquentis- simos reperias quosdam vel paucos indoctos, me- lius est sequi eos, inter quos nullus reperiatur im- peritus, quam hos inter quos videantur esse pauci. Dienatur autem seriniarii apud Suidam in Ety- mologico, Senator, I. xi, epist. 38: Moderatrix rerum omnium diligenter desideravit antiquitas, ut quoniam erat plurimis per nostra scrinia consulen- dum, copia non deesset procurata chartarum. Infra : Pulchrum plane Memphis ingeniosa concepit, ut universa scrinia restiret, quod unius loci labor cle- gans texuissel. Hinc legimus chartularios sacri cubiculi, in Nov. et Justiniani, qui scilicet impensarum cubiculi et cellarii sacri rationem describebant et in acta referebant; char'u'arias el S numerorum militarium, in Nov. c. 11, qui in acla referebant nomina militantium, seu qui circa toŭ occupabantur, ut est in Tacticis Leonis imp. c. 4, § 31; chartu- larios velocis cursus de quibus Con- stantinus Porphyrog. De Adm. imp. c. 43, et lex Cod. de canone largit. titul.; chartularios cujus muneris meminit Joannes Damascenus in Epist. Synod. ad Thieo - philum imp.: autem Scylitzes p. 746. Cum igitur plures essent chartularii, confecia iude chartulariorum schola, de qua agit lex Cod. de offic. praef. prat. Presertim vero chartularii di- catur, qui tabulas vel chartas fiscalium debito- rum tractant, agunt, administrant. Auctor Historia Miscella, 1. xxii: Cum chartularius esset et publica tribula facta ratione conferret. Quo loco Theopla nes, Qui liis praeerat magnus_chartularius di citur Due, c. : Verum longe aliam functionem habuit chartularii D dignitas, cujus hic occurrit mentio, et 1. vi, c. 7. Nam imperatoriis equis præfectus erat chartularius, nt docemur éx Zonara in Leone Isauro, p. 83, et Niceta, in Isaacio Angelo, 1. 111, m. 2. Magnum chartularium co nomine post protostratorem in aula meruisse [ 453] scribit Codlinus, De olic. aul:e Cp. c. 5, n. 6, illiusque potissiinum fuisse: munus tradit, ut equam, peregre aut quovis e palatio profecturo imperatori, ad palatii ipsius portam adduceret. Cum igitur hæc dignitas præ- cipuos aula Constantinopolitanæ proceres specta- rit, non modo probabile videtur ea donatos Ni- chaclem Branam et Andronicum Lampardam Ma- nuele imperante apud Cinnamum, sed et Narsem Italiæ præfectum, qui a Marcellino comite et War- nefrido, I. De gest. Langob. c. et 3, charis- larius et cubicularius Justiniani imp. dicitur: ut et Gratiosum, qui antequam ducis dignitatem esset adeptus, chariularius fuerat, apnd Anastasium Bi- (68) Βορίτζης ὁ Βόσθνης χώρας ἐξάρχων. Qui (69) Χαρτουλάριος. Chartularii dicuntur qui 1. 12; Cod. de numerar. Actuar. et Chartular. I.

Ίστρου πανστρατί αὐλισάμενος ἔμενεν ὄχθαις, καὶ αἱ νῆες ἐκ Βυζαντίου ἀναχθεῖσαι ἑστήκεσαν ἀθρόαι ἀναβαίνειν μένουσαι τὸ ὁπλιτικόν. Ὁ δὲ Παιόνων ῥῆς ἐπειδήπερ ἐν στενῷ κομιδὴ τὰ κατ' αὐτὸν ἔγνω, ἐπὶ τὴν πρεσβείαν λοιπὸν ἔβλεψεν. "Ανδρας τοίνυν τῶν παρ' αὐτῷ ἐπισήμων ἐς βασιλέα πέμψας, τούς τι δορυκτήτους Ρωμαίων ἀποδώσειν αὐτίκα ἐπήγ- γελλε, καὶ εἰσέπειτα δὲ πάντα αὐτῷ ὑπηρετήσειν, ἱπιπερἂν βουλομένῳ ἔσται. Βασιλεὺς δὲ τὰ μὲν πρῶτα ἀνανεύοντι ἰσχυρῶς ἐῴκει καὶ τοὺς περὶ εἰρήνης ἀποπροσποιουμένω λόγους, έπειτα προσ ἡκατό τε δεομένους καὶ τὴν πρεσβείαν ἐπὶ τοῖς εἰρημένοις ἐπέρανεν. Ήχθησαν οὖν ἐν τῷ Ῥωμαίων στρατοπέδω οί τε δορυάλωτοι μάχῃ τῇ προηγησαμένῃ, καθάπερ εἴρηται, γεγενημένοι, καὶ ὅπλα καὶ ἵπποι, καὶ εἴ τί που ἄλλο πολέμου λάφυρον ἦν. Ιππων μέντοι καὶ ὑποζυγίων τῶν πεσόντων ζωοὺς ἐκ τῶν τοῖς Ούννοις ἀντεκομίς ντο αυτοχθόνων. Οὕτω τε τὸν πόλεμον λύσαντες ἐπ᾽ οἶκον ἀνεκομίσθησαν. Καὶ τὸ ἐντεῦθεν τὰ τῶν Ἰταλικῶν πολέμων ἀρχὴν, ἣν ἤδη ἔφην, ἐσχηκότα λαμπρότερη ἄρτι κινεῖσθαι ήρξατο. Λέγωμεν δὲ ἀναλαβόντες μικρόν. δ ΒΙΒΛΙΟΝ Δ. - α'. [Ρ. 78] Φρεδερίκος ὁ Κοῤῥάδου τοῦ ᾿Αλεμανῶν Β ἄρξαντος ἀδελφιδοῦς, οὔπερ ἱκανῶς ἐν τοῖς ἔμπρο- σθεν ἐπεμνήσθημεν λόγοις, Κορράδου τὸ χρεών ἀναπλήσαντος αὐτὸς τὴν ἀρχὴν ἔσχεν. Οὗτος ἐπειδή ποτε λόγον εὐγενείας πέρι ποιούμενος (ἦν γὰρ αὐτῷ περὶ πλείστου γυναικὶ ξυνοικήσοντι τὴν εὐγενῆ μάτ λιστα ἐκ πασῶν ἑλέσθαι) Μαρίαν (71) τὴν Ισαακίου το σεβαστοκράτορος θυγατέρα γένει τε καὶ περιου- σία κάλλους διάφορον οὖσαν ἐν Βυζαντίῳ τρέφεσθαι ἤκουσεν· ἔλω αὐτίκα τῆς κόρης καὶ πρέσβεις ἐς βασιλέα πέμψας ᾐτεῖτο πρὸς γάμον αὐτῷ κατεγγυη θῆναι ταύτην, πάντα ποιήσειν ἐπαγγελλόμενος από τα Κορράδος τε ὁ θεῖος καὶ αὐτὸς, ὁπηνίκα [Ρ. 79] Παλαιστίνης ἀνέστρεφον, ἐπὶ τῇ Ιταλίας κατακτήσ σει Ρωμαίοις ὑπηρετήσειν ὑπέσχοντο. Η μὲν Φρεδερίκου πρεσβεία ἐν τούτοι; ἦν· βασιλεὺς δὲ τοὺς λόγου; ἀποδεξάμενος πρέσβεις καὶ αὐτὸς ἐπὶ Φρεδε- ρίκον ἔπεμψεν ἐμπεδοῦν τὰ δεδογμένα κελεύσας. Ἀλλ' ἐκεῖνοι, ἐπειδήπερ εἰς λόγους ἦλθον αὐτῷ, μηδὲν ὑγιες βεβουλεύσθαι τὸν ἄνδρα διαγνόντες άπρακτοι ἐκεῖθεν ἀπηλλάττοντο, δευτέρα πρεσβεία οι HISTORIARUM LIB. IV. A scrmonesque de pace rejecisset, admisit tandem supplices et cum legatis in supra dictas conditiones concessit. Adducti igitur sunt in castra Romana qui superiore, ut memoravimus, prælio capti fue rant, et arma et équi ét cætera belli præda. Ad hæc pro jumentis equisque qui perierant vivi et in ipsa Hungaria geniti equi sunt restituti. Ita soluto bello domum rediere. Italicum inde bellum inchoatain. jam ante majoribus animis geri coepit. Id autem nos paululum repetitis rebus memorare aggre- diamur. [P. 77.] LIBER IV. C : fratre nepos, cujus in superioribus libris abundle meminimus, mortuo Conrado principatum obtinuit. Ilic cum aliquando sermonem faceret de nobilitate (quippe cum de uxore ducendis cogitaret, omniu: nobilissimam deligere constituerat) audiretque Mariam Isaacii sebastocratoris filiam genere ae pulchritudine eximia præcellentem Byzantii edu · cari continuo captus amore virginis, mis is ad imperatorem legatis eam sibi in matrimonium dari depoposcit, omnia se facturum spondens, quæ patruus Conradus et ipse, cum ex Palestina redi- rent, de restituenda Romanis Italia polliciti erant. Cuin eum in finem venissent legati a Frederico missi, quæ ab eo proposita sunt avide accepit ¡m- perator; qui et vicissim legatos misit ad Frederi - cuu, ea de quibus invicem convenirent conurnatu- ros. At ubi cum illo in colloquium venere, cum nihil sani advertissent ab homine iu medium afferri, rebus inde infectis regressi sunt, postquam regi ut alteram ad imperatorem legationem mitteret per- Du Cangii nota. missa propter consanguinitatem Adela uxore, Die poldi Hocburgensis marchionis filia an. 1152, ut habet Conradus Usperg., ant sequenti, ut Chronicon Weingartense, ad alias nuptias animum adjecit, ob idque ad Manuelem obtinendæ Mariæ, Isaacii seba- stocratoris filiæ, causa legatos misit, Otho Frising. per apostolica sedis legatos, ab uxore sua ob vincu- lum consanguinitatis separatus fuerat, pro ducenda alia pertructans, ad Manuelem Græcorum imp, tam super hoc negotio, quam pro Guillelmo Siculo, qui patri suo Rogerio noviter defuncto successeral, utriusque imperii invasore debellando, in Græciam legatos destinandos ordinat. Sicque primatum suorum consilio, Anshelmus Hamelburgensis, et Alexander Apuliæ quondam comes, sed a Rogerio cum cæteris cjusdem provinciæ nobilibus ob suspicionem domi- nandi propulsus, eamdem legationem suscipiunt. De legatorum redito agit idem Otho c. 20. Manuel post hæc ad firmandum petitum connubium legatos ad Fredericum misit: sed is aliam sibi matrimonio junxerat conjugem, cum ad illius præsentiam sunt adinissi. Idem, c. 31. 1. Fredericus Conradi Alemannorum principis ex (71) Μαρίαν. Fredericus imp. repudiata et re- 1. 11 De gr 31. Frid. : Rex quia non multo ante hac,

Α εχώρησεν· οἱ δὲ οὐδὲ τὸν κίνδυνον διαφυγεῖν προσδοκήσαντες σὺν τροπαίοις ἐπὶ Βᾶριν ἦλθον. Ενθεν ἀφθόνοις περιτετυχηκότες τοῖς ἐπιτηδείους τοὺς πολεμίους ἀνέψυχον ἤδη καμάτους. ε'. Χρόνου δὲ οὐ πολλοῦ διαγεγονότος ἐδόκει διχῆ διελοῦσι τὸ στράτευμα τὸ μὲν αὐτοῦ σὺν τῷ ἑτέρῳ τῶν στρατηγῶν μεῖναι, τὸ δ' ἄλλο θάτερον ἐπαγή- μενον ἐπὶ καταδρομή φρουρίων των περιοίκων ἐξελθεῖν. Επιπτε δὲ ἐπὶ τὸν Δούκαν ὁ τοῦ προπο- νεῖσθαι κλῆρος. Τοίνυν καὶ ἦν γάρ τις πόλι; ἧς Κάστρος ἡγεῖτο ἀνὴρ ἐπιφανής, ταύτην περικαθί σας ἀσφαλῶς ἐπολιόρκει. ὡς δὲ πολλάκις τῷ περιβ λῳ προσφαγείς ἔγνω ἀνηνύτοις ἐπιχειρῶν οὐ γὰρ οὖν οὐδὲ λίθον αὐτῷ ἐκεῖθεν ἀποσπᾷν ἐξεγένετο καίτοι συν χνὰ μαστίξαντι τοῖς τειχομαχικοῖς), ἄρας ἐκεῖθεν περὶ λύχνων ἀφὰς ἐπὶ Μονόπολιν (85) ἐφέρετο (3), ἐξαπισ ναίως ἐπιθήσεσθαι ταύτῃ διανοούμενος. Ετύγχανον δὲ τηνικαῦτα Μονοπολῖται στράτευμα ἐπὶ Ρωμαίους έχω πέμψαντες, τὸ μὲν ἐπὶ κατασκοπῇ τῶν γινομένων, τὸ δὲ καὶ ὅπη δυνατὰ ἔσται ἀντικαταστησόμενον αὐτοῖς. Τύχῃ γοῦν τινι Μονοπολῖται τοῖς ἐμπροσθίοις τοῦ Ρωμαϊκοῦ συμμίξαντες στρατοῦ εἰς χεῖρας ἦλθον. ᾿Αλλὰ συναισθήσεως καὶ τοῖς κατόπιν γεγενημένης ἱππεῖς μὲν αὐτῶν σχεδόν τι ἅπαντες ᾤχοντο πεφευ γότες, δρόμῳ τε ἔτι καὶ ἄσθματι πολλῷ ἐχόμενοι πολίταις τοῖς ἄλλοις τὸν Ρωμαίων στρατὸν ὅσον οὐκ ἤδη παρέσεσθαι διήγγελον. Πεζῶν δὲ πλεῖστοι δάλωσαν. [Ρ. 85] Τούτοις ἐκταραχθέντες ἡ πόλις ἐκ τῶν παρόντων τοῖς πολεμίοις ἀντιτάξεσθαι ἔγνωσαν. Ιππεῖς τοίνυν ὑπὲρ τοὺς διακοσίους ἐκδραμόντες ἅμα πεζοῖς πλείοσιν ἢ χιλίοις, πλήθους σφενδονη- τῶν ἀναρίθμου κατόπιν αὐτοῖς ἑπομένου, πρὸ τῆς πόλεως ἔστησαν. Επειδή τε ἡμέρα ἤδη ἦν ἐπιστὰς Δούκας ὑπὲρ ἥμισυ μὲν τῶν στρατιωτῶν αὐτὸς ἔσχε, τὸ δ' ἄλλο εἰς προνομὴν τῶν πέριξ ἐξέστειλεν. μει τοίνυν διχῇ διελὼν τὸ στράτευμα· οὐ μὴν καὶ συνέμιξεν ἐν τῷ παραυτίκα Μονοπολίταις, ἀλλὰ σχῆμα τῆς τῶν τειχέων δῆθεν ποιούμενος κατα σκοπῆ;, βάδην μὲν ἐχώρει τὸ πρῶτον ἐπὶ μέρους τὴν πόλιν δῆθεν περισκοπῶν. Ἔπειτα οὐδενὶ προβ ῥηθὲν τριάκοντα τῶν ἀμφ᾿ αὐτὸν ἕπεσθαι τὴν ἐπὶ τοὺς πολεμίους ἐγκελευσάμενος κατὰ μέσων αὐτῶν ἵεται. Οἱ δὲ τῷ ἀθρόῳ καταπλαγέντες εἰς φυγὴν ἔκλιναν· ὁ δὲ οὐ πρότερον ἀνῆκε διώκων πρὶν ἢ ταῖς τῆς πόλεως πύλαις φεύγουσι συνεισέπεσε καὶ αὐτὸς ἕνα τε δορατίσας ἐντὸς πυλῶν εἰς γῆν ἔβαλε. Τοῦ λοιποῦ δὲ τοὺς ἑαλωκότας ανειληφώς ἐκεῖθεν ἀν- εζεύγνυ. Ηδη δὲ καὶ τὸ ἄλλο στράτευμα ἱκανῶς τῶν κύκλῳ καταδραμὸν σὺν ὠφελείαις ἀνέστρεφεν, δ καὶ αὐτὸ σὺν τῷ Δούκα ἐς Βᾶριν ἦλθεν. Ἐν ᾧ δὲ ταῦτα ἐγένετο, πρέσβεις πρὸς τοῦ Ῥώμης ἀρχιερέως (36) πολιν εφέρετο. "Αρας ἐκεῖθεν περὶ λύχνων ἀφὰς ἐπὶ Μονόπολιν ἐφέρετο. Ριζιμία : Ορμέατο δὲ περὶ λύχνων ἀφὰς ἐκ τοῦ στρατοπέδου. JOANNIS CINNAMI tim rebus veressariis fessa militaribus laboribus corpors refecere. B fariam partiri visum operæ pretium, quarum pars alia istic cum duce uno maneret, alio cum altero ad,circumjacentia castella diripienda exiret. Alque hujus postremæ curæ in Ducani sors recidit. Cum ergo prope adesset oppidum, cui Castrus vir illustris præerat, illud obsidione cingit fortiterque oppugnat. At cum tentatis crebro moenibus frustra se insu- mere operam advertit (main etsi bellicis machinis sæpius pulsasset muros, vix unum inde lapidem abstulerat), motis sub vesperum castris ad Mono- polim tendit, ut urbem necopinantem opprimeret. Sed circa idem tempus copias aliquot emiserant Monopolitani, tum ut Romanos explorarent, tum etiam, si ad iu daretur occasio, cum iis dimicarent. Hi forte fortuna in primam Romanorum incidentes aciem, manus cum iis conserunt. Quod simul atque advertere qui in postremo stabant ordine, universi ferme eorum equites terga vertunt, cursuque effuso, cæteris civibus jamjam adfuturum Roma- norum exercitum annuntiant. Peditum autem pleri- que capti sunt. Eo nuntio conterrita civitas, at- cunque in praesenti periculo feri poterat re- sistendum hosti censuit. Equites itaque ducenti et supra mille pedites, et præter hos ingens fundi- forum multitudo sese pro partis oblocarunt. Orto G jam die Ducas cum dimidia exercitus parte succe- dit, reliqua ad incursandos circumjacentes agres dimissa. Venit igitur divisis bifariam copiis, neque tamen Monopolitanos continuo est aggressus, verum tanquam moenia speculaturus lento primum iice- debat gressu, et velut oppidum per partes explora- turus. Deinde eorum quæ in mente erant m prodeus, assumptis ex suis triginta in medios hostes invehitur. I rɛ subita perturbati fugam ineunt : nec persequi ante destitit Ducas, donec ad urbis usque portas fugiensibus progressus, unum ex hosti- bus hasta transfixum ad terram dejecit. Inde col- lectis captivis abscessit. Jamque etiam altera pars exercitus in circumjacentes agros facta excursione, cum mon modicis inde avectis prædis, una cum Duca, Barim rediit. Interea legati a Romano pon- tifice, quem papam appellare solent Latini, ad Ro- manorum duces missi pervenere. Mens legationis erat, ut vel uterque, vel corum alter Romam veni- ret, quo de rébus majoris momenti invicem age- rent. Aiebant quippe ingentibus coactis copiis, ad • D notæ. Du Cangii ribus incognita, pulchritudine, splendore, civilitate ac ædificiorum magnificentia nobilis, licet non ma- gna, inquit Leander Albertus Cornelii Tollii nota. Idem mentium, de quo supra dixi- mus in lucerna illa, quam moriens Joannes im- perator dedicavit, et postea monachus videral translatam. ltaque correximus : Sic Herodotus Ilie circa lucernarum ascensionem, id est, sub crepusculum, e castris profectus est 5. Paucis itaque diebus internissis, copias bi- (85) Μονόπολιν. Urbs in Apulia Peucetia, vete (3) *Αρας ἐκεῖθεν περὶ λίθων ἀφὰς ἐπὶ Μονό- (86) 'Ρώμης ἀρχιερέως. Adrian fi.

ζ'. Μετ' οὐ πολὺ δὲ καὶ Μοντοπολούς (19) πόλεως Α ὀνομαστῆς γεγόνασιν ἐγκρατεῖ;, Γραβίναν (90) τε εἶπον ἦς 'Αλέξανδρος ηγεμόνευε πρότερον, ἄλλων τε πόλεων καὶ φυλακτηρίων· πρὸς δὲ καὶ κωμοπόλεις ὑπὲρ πεντήκοντα ἔσχον· καὶ ἐπὶ μέγα ἑκάστοτε τὰ βασιλέως εφέρετο πράγματα · ὑπέρδει δὲ Γιλιέλμῳ τὰ τῆς δυνάμεως ἀεὶ καὶ εἰς στενόν κομιδῇ ἐχώρει. Η φήμη τοίνυν εἰς πᾶσαν ἐκδραμοῦσα τὴν Ιταλίαν ς) Ῥωμαίων, ἀπανταχή διεκήρυττεν ἄμαχον. Καὶ εἶ δον [Ρ. 86] τότε Ιταλοὶ Ῥωμαίους, ὧν ἀπείρου ἤδη τοῦ χρόνου πολεμούντων σφίσιν οὐκ ἐπειράθησαν, πάντα καθάπαξ τὰ αὐτῶν ἄγοντάς τε καὶ φέροντας. Μέχρι μὲν οὖν καὶ ἐνταῦθα κατὰ μοῦν ἐφέρετο Τε μαίοι; τὰ πράγματα, τὸ δ' ἐντεῦθεν ὑποβασκαίνειν ἡ τύχη τοῖς εὐκληρήμασιν ήρξατο. Νόσος γὰρ τῷ Παλαιολόγῳ (91) ενσκήψασα λάβροις τὸν ἄνθρωπον τυρ:τοῖς ἐκαμίνευεν, οὐ πρότερόν τε έληξεν ικμάδα ἐπινεμομένη τούτῳ τὴν φυσικήν πρὶν ἂν τὸ μὲν πρῶτον ἀποθρίξασθαι (92) ἠνάγκασεν, ὀλίγῳ δὲ ὕστερον καὶ ἐξ ἀνθρώπων αὐτὸν ἐποιήσατο. Αρτι μὲν γὰρ τὰ τρίχινα ἠμφίεστο, καὶ ἔμων εἶναι δόξας τὴν Δούκαν ἐπὶ τὰς ἄλλας ἰέναι προτρέπετο πόλεις, ᾶς δὴ ἀχειρώτους ἔτι Ρωμαίοις συνέβαινεν εἶναι. Καὶ τρίτῃ μετ' ἐκείνην ἡμέρᾳ αὖθις ἐν κακοῖς ἦν, δ πυθόμενος ο Δούκας ἐπὶ τὴν Βᾶριν ἀνεχώρει. Τεθνηκότι δὲ ἤδη τούτῳ περιτετυχηκὼς τὸ μὲν σῶμα σορῷ παραδέδωκε, πάντα τελέσας ὅσα νόμοις Χρι- στιανοῖς ἐπὶ τῇ ὁσίᾳ ποιεῖν δίδωσι. Τὰ δὲ ἐπὶ Βάρεως των ἀναδέχεται κράτος. Β η'. Ὁ μὲν δὴ Παλαιολόγος οὕτω δὴ τὸν βίον μετ- ήλλαξεν, ἀνὴρ ἀγχίνους τε καὶ ἄλλως ὢν καὶ πολε- μίοις ὁμιλῆσαι πράγμασι δεινότατος ὢν μάλιστα. Ὁ δὲ Δούκας τὸ στράτευμα ἀναλαβων εὐθὺ Βρεντε σίου ἐχώρει. Οτε δὴ καὶ Βασαβίλαν ἑαυτῷ συστή. σασθαι διὰ σπουδῆς ἔθετο ἀποταξάμενον ἤδη ἀπ' αἰ τίας τοιάσεις. Οὗτο; εἴτε κέρδους οἶμαι προφάσεις ΓΟΥ εὖ διαθέμενος μόνος τὸ λοιπὸν τὸ τῶν πραγμάτ δεν τὰ τρίχινα, τὰς ἐκ τριχών κατεσκευα- σμένας ἐσθῆτας, τρίχινια ἐπικαλύμματα οι άμφια οι 14, χιτώνια τρίχινα ῥάκια ἀσθενῆ καὶ τρίχινα Το ἔνδυμα εἶχεν, ένδον μὲν τρίχινον, ἐπάνω δὲ δερμά τινον. Σεραπίωνι ἐπισκόπῳ δότε τὴν ἑτέραν μηλωτήν, καὶ ὑμεῖ; ἔχετε τὸ τρίχινον ἔνδυμα. τρίχινον, τὸ τετρυμμένον ἱμά- τον, Ρ. 457] τρύχινα ράκη, διέφθορα και ραχώδη ἱμάτια ράχη ράχη αποσκοραρίσματα καὶ ἀποσπά σματα. μάχη, • HISTORIARUM LIB. IV. C celebrem, in deditionem accepere : et Graviuam, cui primum Alexander præfuerat, et oppida alia, arcesque, insuper eliam vicos majores ultra quin- quaginta expugnavere. Ita res augebantur impe- ratoris, aliis atque aliis in dies partis victoriis ; Gulielmi tero sensim dijabebantur vireset in arctum' redigebantur, adeo ut vulgata per totam Italiam fama invictam passin virtutem Romam prædicaret. Videreque tum Iuli a Romanis, quo- a multis retro sæculis arma non fuerant ex- perti, sua omnia ubique diripi et auferri. Hue nisque secundo vento cuncta Romanis cessere: sed mox invidit tol prosperis successibus fortuna. Morbus mamque Paleologum corripiens, valida hominem febre decorit, nec prius destitit humores naturales consumere, quam primo quidem comam deponere eum coegisset, ac paulo post rebus humanis exemis- set. Cilicinam enim vestem jam induerat, ac cudi melius habere sibi videretur, Ducain ut ad cæteras iret civitates, quas nondum ceperant Romani, horta- tus erat. Sed enim tertio post die rursum recruduit morbus. Id ubi accepit Ducas, Bariin reversus est, atque illo jam defuncto, corpus sepulcro mandavit, aliaque omnia procuravit, quæ ex Christianoruin lege sacris exsequiis debentur. Ilis rebus Bari pera- ctis, summam rerum solus obtinuit. ingenio, et rei militaris peritissimus. Ducas vero accepto exercitu versus Brundusium proficiscitur, quo Bassavillam sibi confestin conciliaret, qui hac de causa defecerat. Ille, seu quod lucri ca- plaret occasionem, vel quod revera pecuniis indi- geret, aurcorum millia decem fœnori sibi dari a Du Cangii nola. Bradanus Auvius alluit, hodie Montepeloso. haud procul a Matera, ducatus thulo hodie in- signis. Frising. Mortuus fuit ibi Palæologus et ad terram sam deportatus. sic concipiendum putavi, ut Palæologus morti jam proximus, cæterorum Græcorum more, coma de- tousa, angelicum et monachicum þabitum induerit, id est, uti vocemu hanc interpretatur Ba- silias Casar.; que dicuntur auciori Vila S. Theophanis Confess. n. auctori Vita S. Eupraxiz virg. n. 6, pixiva simpliciter in Actis S. Abraha- mis u. et 24, Maximo Tyrio serm. 41, et Gregorio in Vita S. Basilii Ju- moris. S. Athanasius in Vita S. Antonii : ldem S. Autonii extrema verba enarranis : Uui quidam c- dices habent id esὶ vestem attritam, quales sunt vesles PATROL, GR. CXXXIII. • D monachorum, que Ignatio Diacono in Vita S. Nicephori Patr. Cp. c. 13, aliis uude dicuntur, ut Pa- chymeri, 1. iv, c. et et cæteris passim. Sunt enim llesychio Velus interpres Moschionis : lena. Inde Rachanas confecere Latini scriptores ævi infe- rioris. Glossar. Alfrici : Ragana (leg. Racana ) under Huilel, il est, interior laua. Ocurrit porro hæc vox apud Ennodium l. 15, ep. 17; D. Gregor. I. Is, ep. ; I. xu, ep. 16; Anastas. Biblioth. in Vita S. Joan. Eleemosyn. c. 9, n. 59. Rachine dicuntur in Regula Magistri, c. 81; et S. Audono, Radegundis, c. 4, etc. Porto trichinam vestem tri- buit S. Joanni Bapt. Cyprianus seu auctor libri De Coena Domini: quam alii ili Cinam vocant. Avitus, Mollibus abjectis cilicum dant legmina setæ. llac pas im usos monachos constat, etsi ab ordina. rio monachorum habitu cilicium rejiciat Cassianus, corpori conferre emolumentum, impedire item labv- rantem, neque suo tempore in usu (xisse, nisi apud pauros. Vide fliesfenum, I. v Disquis. mum.st. tract. 3, lisq. 8. 7. Neque ita multo post Montempelosum, urbem 8. Hunc exitum habuit Palæologus, acri vir (89) Μοντοπολούς. Montpelosus, civitas quam (90) Γραβίναν. Gravina civius Apulia Peucetix, (91) Τῷ Παλαιολόγω. De morte Palæologi (tho (93) Αποθρίξασθαι. Locus satis intricatus, quem 1. Vitæ S. Eligii, c. 37; Baudoniviæ, in Vita S. 1. My Poemat. ut cplerus omittam : 1. 1 Instit., c. 1 dicens : Sapere superbiam, et nul um

Ρωμαίους δὲ φήμη τις περιέπτη ὡς Για Α λίελμος ἔπεισιν ὀλίγῳ ὕστερον δυνάμεις ἐπαγόμενος βαρείας ηπειρώτιδάς τε καὶ ναυτικάς. Οθεν καὶ ἐκ τῶν ἐνόντων συσκευασάμενοι ἡσυχῆ ἔμενον. Ούπω δὲ πέμπτη μετ' ἐκείνην ἡμέρα ἐφειστήκει, και τις ἐκ τοῦ τῶν πολεμίων αυτομολήσας στρατοῦ Γιλίελ- μον ἐγγὺς παρεῖναι ἐμήνυε Ρωμαίους ὡς ἐν ἄρκυσι συλληψόμενον. Ταῦτα οἱ Ῥωμαίων ἀκούσαντες στρατηγοὶ τὸν πόλεμον ἤδη διέγραφον. Εδόκει τοίς νυν Βασαβίλαν μὲν καὶ Ἰωάννην τὸν ᾿Αγγελον τὸ μισθοφορικὸν ἅπαν ἔχοντας καὶ τοὺς ὅσοι ἐξ Ἰτα λίας τῷ βασιλεῖ προσεχώρησαν, τὸν ἐκ τῆς ἠπείρου ἀναδέξασθαι πόνον, τόν γε μὴν Δούκαν τοῖς ἐκ θα λάσσης διαγωνιεῖσθαι. Οὕτω γὰρ ἔφασκον ἀλλήλοις ἀμύνειν ἱκανοὶ ἔσεσθαι. Εωθεν οὖν ὁ μὲν Δούκας σὺν τοῖς καταφράκτοις τῶν περὶ αὐτὸν ἱππέων βά- Β δην ἐπὶ τῆς ἀκτῆς ἐπορεύετο, ἐπὶ θάτερα παρα πλεούσας τὰς ναῦς ἔχων, οἱ δ᾽ ἄλλοι πρὸς τὴν ἐκ τῆς ἠπείρου ἑτοιμασάμενοι μάχην κατὰ τάξεις ἐχώ- ρουν. Δἱ δὲ τῶν Σικελικῶν νῆες, ἐπειδήπερ ἀγχοῦ τῆς πόλεως ἤδη ἐγένοντο, οὐκ ἔχουσαι αθρόα: τῷ λε μένι εἰσπεσεῖν (ἱκανῶς γὰρ ἔνδοθι εὐρυνόμενος εἶτα εἰς στενὸν ἠρέμα τελευτᾷ) κατὰ δεκάδας διαιρεθεῖσαι εἰσήεσαν ἐκ διαδοχής. "Οτε δή λέγεται ὡς ὁ Δούκας πρὸς τὸ πλῆθος ἀποδειλιᾶσαν τὸ Ῥωμαίων ὁρῶν ναυτικόν ἅτε κομιδῇ ὀλίγον δν (τέσσαρες γὰρ πρὸς ταῖς δέκα αἱ πᾶσαι νῆες ἦσαν αὐτῷ τοιάδε τινὰ ενενόει· γράμμα ὡς ἐκ βασιλέως δῆθεν ἄρτι πεμ- φθὲν ἐχείριζε τούτοις ἐξενεγκών. Εδήλου δὲ τὸ γράμ- μα δυνάμεις ἐκ γῆς καὶ θαλάττης ἀμφὶ μέσην ημέ- ραν αὐτοῖς ἥξει». Τῶν δὲ ἐπαρθέντων ἤδη πρὸς τὴν ἐλπίδα • Αλλ' ηὐχόμην, ἔφη, ὦ συστρατιῶται, φθάσαντας ἁρπάσαι τὴν νίκην ἡμᾶς, ὡς μὴ αὐτοὶ τῶν εἰς δεῦρο καμάτων τὸ βάρος βαστάσαντες εἶτα τῶν ἐκ τῆς νίκης ἀγαθῶν καὶ τοῖς ὀψὲ πρὸς τὸν ἀγῶνα διαπαντῶσιν ἐπικοινωνεῖν ἔξόμεν. » Ταῦτ' εἰπὼν ὁ στρατηγὸς ἐπειδὴ τὰς τῶν πολεμίων ναῦς Ινδον ἤδη τοῦ λιμένος γεγενημένας εἶδεν, έργου λοι τὸν ἐκέλευεν ἅπτεσθαι. Καὶ δὴ ναυμαχίας γενομέ νης Σικελοί πρὸς τὰς ἀπὸ γῆς καὶ θαλάσσης τῶν Ρωμαίων οὐκ ἐνεγκόντες βολάς, ἀμφοτέρωθεν ἐπι τοξαζομένων αὐτῶν, πρύμναν ἐκρούσαντο. Ρωμαίοι δὲ ὀπίσω διώξαντες πολλοὺς αὐτῶν ἔκτειναν, τέτο ταρας δὲ καὶ αὐτάνδρους εἷλον τῇ χέρσῳ ἐνσχεθεί σας. Ἔτυχον γὰρ προπετέστερον ἢ ἐχρῆν τῆς εἰρε. σίας γενομένης ἐπὶ τῆς ἀκτῆς ἐξῆσαι, στρατῷ ἐπει- ρώτῃ θήραμα ετοιμότατον. Εν τούτῳ τῷ πόνῳ πλέον ἠδισχίλιοι τῶν πολεμίων ἔπεσον, Ρωμαίων δὲ πολλοῖς μὲν καὶ ἄλλοις ἀριστεῦσαι ἐγένετο, μάλιστα δὲ πάντων ἀνὴρ ἐγένετο ἀγαθὸς τῶν τις σὺν τῷ Δούκα ταττομένων ἐπίκλησιν Σκαραμαγκάς. Τῶν γὰρ πολεμίων φεύγειν ἤδη ἐπιβαλλομένων, αὐτὸς ἐπελάσας τὸν ἵππον πρυμνό θεν [Ρ. 95] ἐλάβετο μιᾶς θέλουσαν τε ἀπαίσειν ἐπείχε σὺν βίᾳ, ἔργον ἐκείνου Κυνεγείρου τὸ πολυλάλητον ὁ γεννάδας πληρῶν. Ἀλλὰ πληγῆς ἐγκοπείσης αὐτῷ πρὸς τῶν ἔνδον, ἀπέσχετο μὲν ὑπ' ἀνάγκης, τὸν δὲ τῆς φυγῆς ὅμως ὑποτεμόμενος χρόνον πρὸς τῶν ἄλλων Ῥωμαίων ἐπιδραμόντων ἤδη ἀλῶναι ταύτην ἐποίησε. Ταῦτα κατωρθωκότες Ρωμαίοι B LIB. IV. fama pertulit Gulielmum cum ingentibus terra ma- rique copiis adventare. Quamobrem cunctis ad bellum paratis quieti stetere. Vix quintus inde ef- fluxerat dies, cum ab hostili exercitu adveniens transfuga prope esse Guliclinum nuntiavit, Romanos omnes veluti inter retia conclusurum. His auditis Romanorum duces ita ordinavere aciem, ut Bassa” villa et Joannes Angelus cum stipendiariis copiis, atque iis quæ ex Italia sese adjunxerant impera- tori, terra belli molem sustinerent: Ducas' vero maritimis hostium copiis sese opponeret. Sic enim aiebant fore ut sibi vicissim auxiliarentur. Itaque prima lace Ducas cum calaphractis equitibus lento ad littus gradu proficiscitur, ab altera parte adna- vigante classe : cæleri vero ad terrestre præliun parali, ordinata acie procelant. At Sicula naves, postquam urbi appropinquarunt, cum portum subire confertim non possent (nam in medio amplus satis sensim in exitum angustiorem desinit) decem simul per vices divisis ordinibus ingrediuntur. Tum vero Ducam aiunt, cum navium hostilium multitudine guam a·lmodum (vix enim quatuor illi supra decem naves erant) talia excogitasse. Litteras velut ab imperatore missas militibus ostendit, quibus ille terra marique circa medium diem adfuturas copias nuntiabat. Qua spe erectis iis : • Sed nos, HISTORIARUM [P. 94] exterritam classem Romanam videret, utpote exi D C inquit, potius, conuilitones, victoriam nobis ipsis expetamus, ne cum totam laborum molem in præ- sentia sustinuerimus, qui serius ad prælium venient victoriæ gloriam fructumque nobiscum partiantur.> His dictis Ducas, ubi jam portum subiisse hostium classem vidit, suos occipere opus jubet. Prælio ita- que navali inito, Siculi cum terra marique missa al vtraque parte a Romanis tela ferre non possent, retro cessere. Cæduntur interea a Romanis qui a tergo insistebant complures, captæque quatuor cum viris ipsis naves, quæ ad vadum offenderant. Quipre acrius quam par crat remis impulsæ littorique allisæ facile in terrestris exercitus potestatem vc- nerunt. Eo in certamine duo hostium millia desi- derata sunt : Romani vero non pauci praeclara edi- dere facinora. Maxime tamen in iis emieuit unius ex Duca acie virtus, cui nomen Scaramancas. Fu gere enim jam incipientibus hostibus, ipse adacto equo puppim altera prehendit manu et evadere vo- lentem vi tenuit: vir generosus factum repetens illius Cynegiri multis scriptorum laudibus celebra- tum. Sed illata a vectoribus plaga, navem quidem necessitate compulsus diinisit, occasione tamen aufugiendi intercisa, ut ab accurrentibus aliis Romanis caperetur effecit. His prospere gestis Romani Brundlusium redierunt. Deiu machinam, quam vulgo testudinem vocant, arci admovent. Quod ubi viderunt qui in mœnibus stabant, effusum in risum se dedere, quod murum hoc modo convelli posse Komani putarent, licet id nequaquam fieri posset. Ita enim lapides invicem cohærent, ut murus 11. Non multo interjecto tempore ad Romanos

ις'. Τὰ μὲν δὴ τῶν Ἰταλικῶν πολέμων ἐνταῦθα Δ Ρωμαίοις πέρας έσχε. Βασιλεὺς δὲ καὶ πρό τερον μὲν τῶν κατὰ τὴν Ασίαν ήδη κεκινημένων πραγμάτων, όπηνίκα ἔτι τὰς ἐν Ἰταλίᾳ διέφερε μάχας, φροντίδα τῶν τῇδε εἶχε πολλὴν, τότε δὲ ὅλο σχερέστερον λοιπὸν ἀντεποιήθη. Ὁ μὲν γὰρ Περ- σῶν σουλτὰν Πούνουράν τε καὶ Σίβυλαν Ρωμαίοις κινηκόους παρεστήσατο πόλεις, Τερέζης δε, ούπερ ἤδη ἐμνήσθην, τῶν ἐν Κιλικίᾳ πλείστας ἀφήρπασεν, Μαγουπασὰν δὲ, ὃς καὶ αὐτὸς Περσῶν φύλαρχος ἦν, ἄρχων γῆς τῆς Καππαδοκών, Οἰναιόν τε κατέθεσ καὶ Παυράτν, πόλεις άμφω Ποντικά;. ᾿Αλέξιον τοί- νῦν τὸν Γιφάρδον ἐπὶ τὸν σουλτάν πέμψας τὰς εἰρη- μένας ἀνέλαβε πόλεις, Ἰαγουπασὰν (12) δὲ τῆς ἐπὶ τὰ Ῥωμαίων ἀποσχόμενον ἐκδρομῆς ἑαυτῷ προσα νέχειν ἠνάγκασεν· ἐπὶ μέντοι τῆς Κιλίκων αὐτὸς ἐκστρατεύειν. διενοεῖτο. Ἐν δὲ τούτῳ ἐν Βυζαντίῳ τάδι συνέπεσεν. Ἦν τις Λευϊτῶν (13) οὓς διακόνους καλούμενο όνομα τούτῳ Βασίλειος. Οὗτος ἀναπτύσε σειν τοῖς πολλοῖς τὰς θείας ἐν ταῖς ὅπου δήποτε τελεταῖς πεπιστευμένος φωνὰς ἄλλους τε τῶν καὶ κατά βραχύ προσκεκρουκότων αὐτῷ ἐν ταύταις δὴ ταῖς ὁμιλίαις σχήματι καὶ ἐπικρύψει κακηγορείν ἤθελε, καὶ δὴ καὶ Μιχαήλ (14) καὶ Νικηφόρον ἐπίκλη- τον Βασιλάκιον, ὧν ὁ μὲν ρητορικῆς ἐς τόδε καιροῦ καθηγητής (15) ετύγχανεν ὧν ὁ Μιχαήλ, τὰ ἱερά τε . διδάσκαλος τῶν εὐαγγε διδάσκαλος τῶν ἐπιστολῶν υποψήφιος τοῦ πατριάρχου, μαΐστωρ των ρητόρων, περιήγη Μιχαὴλ τοῦ Θεσσαλο- νίκης, τοῦ μαΐστορος τῶν ῥητόρων, διδασκάλου τῶν Ευαγγελίων, καὶ πρωτεκδίκου τῆς Μεγάλης έκκλη σίας Κωνσταντινουπόλεως ή περὶ τὴν τελευτήν ἐξομολόγησις αὐτοῦ ἐφ᾽ οἷς προσέπεσε, Μιχαήλ τὸν ῥητορικὸν θρόνον κοσμῶν καὶ τὸν εὐαγγελικὸν ἀναβαίνων ἀκρίβαντα. ῥήτωρ τῆς ἐκκλησίας ρήτορος "Ο ρήτωρ εἰς τὸ ἑρμηνεύειν τὰς Γραφάς. κατηχητής κατηχίζειν τὸν λαὸν καὶ πάντας ἐρχομέ νους ἐκ τῶν ἑτεροδόξων εἰς τὴν ὀρθόδοξον πίστιν, ῥητορι κῆς καθηγητής, καθη- γητής δ΄ : Έχοντες καθηγητήν τὸν Νίκωνα, καθηγηταί 16. Hunc finem habucre bella Romanorum Italica. Dum iis adhuc distineretur imperator, Asia- ticoruin motuum cura sollicitum tenebat: quibus demum peractis, totum se rebus istis applicuit. Persarum quippe sultanus Punu:aṁ et Sibylam, Romanorum civitates, expugnaverat : et Torosus, cujus supra meminimus, plurimas etiam abstulerat in Cilicia. Ad hoc lagupasan, qui et ipse phyla'chus erat Persarum et Cappadociæ princeps, Œna:um et Pauraen, Ponticas urbes, incursabat. Misso ita- que ad sultanum Alexio Giphardo, ea oppida rere- pit : lagupasanem vero incursionibus in fines Ro- manos abstinere, sibique deinceps adhærere coegit. In Ciliciam autem ipse expeditionem instituere de- crevit. Interea hæc Byzantii accidere. Erat quidamı HISTORIARUM LIB. IV. [P. 102] B ex levitarum ordine, quos nos diaconos vocamus, nomine Basilius. llic ad explicandum in exclesiasti- cis cœtibus verbum divinum constitutus, alios qui vel minimum ab ejus sententiis dissidebant in hisce concionibus tecte et occultim redarguit : atque in bis Michaelem et Nicephorum, cognomento Basila- cium; quorum alter rhetorum ea tempestate ma- gister, sacra Evangeliorum verba explanabat in Sopbiano templo : alter vero celebris inter erudits in orationibus elucubrandis maxime præstabat, multaque in rhetoricam docte erat sciteque Du Cangii notæ. sedatisque illis post hæc tumultibus dataque Bonello impunitate, cæteris quos inter fuit Simon, galeis seu triremibus, quæ sufficerent ad id assignatis, extra regui lines salvi et incolumes perducti sunt, C ut narrat idem Falcandus: qua tempestate Simon, ut est simile vero, Cpolim concessit. gener, Amasis, Arcyra et Cappadociae dominus. Nicetas, L. ait, n. 5. de rebus theologicis habent Nicetas in Man. L. vu, . 5, et lib. v et xxu Thesauri orthod. Fidei, ut et Leo Allatius in Excerptis variis et L. de Eccl. Occid. et Orient. perp. conseus. c. 12, y. 5. censis magister rhetorum, Alwv et protecdicus Magnæ Ecclesiæ: Nicephorus vero Basilaces quæ erant diguitates in ecclesia Cp., Soterichus dení- que Panteugeous id est patriarchæ Antiocheni suffraganeus, quod de Græco, útulo tenus, patriarcha intelligendum. Quandiu caim Antiochia in potestate Latinorum fuit, habue- D runt Græci suos patriarchas Antiochenos solo, ut dixi, nomine, cum in ipsa Antiochia Latini patriar- chæ sederent, qui Græcos patriarchas in ea pedem ligere non sinebant, ut auctor est Balsamon ad can. synodi Antioch. v. Cinnamum, p. 211; Nicet. In Isaac, L. 1, n. 4, et Barou. an. ex Georgii Corcyr. epistola. rhetorices fuit scu, ut tuin eam dignitatem voca- bani, qua donatus legitur Eustathius, postmodum Thessalonicensis episcopus, in epistola prafxa scholiis in Dionysii ov ab codem editis. Ita enim idem Michael etiam indigitatur in illius confessione, quam habet Alla- tias loco citato in hac verba : etc., quas quidem Michaelis dignitates his expressit verbis Nicelas : Proinde idem qui dicitur Pachymeri. l. v, c. 14: l. x, c. 12; magistri vero rhetorum munus erat sacras interpretari Scripturas, siquidem eadem fuit dignitas. Codiuus, De olic c. 1, n. : Diversus porro fuit magister rhetorum a cale- chists, qui dicitur in Catalogis oficio- rum Ecclesiæ Cp. a Goaro et Medonio editis, cujus munus fuit ad hæc etiam baptizatorum curam habere. Cum vero essent plures qui rhetoricum seu concionato- rium munus obibant, qui iis præerat magister rhe- torumlicebatur seu, ui vocatur a Cinnamno, quod idem sonat. Nam idem est ac praceptor in veteri Gloss. cap. de ludo litterario. Papias, caligela, doctor, rhetor. S. Anthelmus in Monost. : . Vita aliena tuæ tibi sit cathegela vitæ. id est magistra. Acta S. Artemæ Mart. n. 3: Dum cathigeta ipsius secundum artem magisterii —ad s«- cularium litterarum dogmata illum introduceret, ubi Bollandus perperam nomen proprium esse censuit. Neque felicius carligeris restituit pro castigelis apud Bonitum subdiaconum in Vita S. Theodori ducis, uti ms. præferebat: Verumtamen ceu a solertisssi- mis cathigetis talium figmenta fuerunt deprehensa. Golselinus Bertinianus monach. in Vita S. Augu- stiui episc. Cantuar. : Dat eliam liberalissimus ca- tigela in ipsa dilecti discipuli ordinatione dulcissi- mum pignus - dilectionis sue. Martyrium S. Nico- nis, etc. Alias dicuntur rectores Ecclesiarum seu episcopi in codice Canonum Ecclesiæ Africaux, c. 53, quod toti suæ plebi præsint. (12) Ἰαγουπασάν. Masuti Iconiensis sultani (13) Ην τις Λευϊτών. Totam hanc controversiam (14) [P. 460] Μιχαήλ. Erat Michael Thessaloni- (15) Ρητορικῆς καθηγητής. Michael magister

ΕΙ μόνον καὶ στόματος δόξῃ τῇ ἐκείνων (Ρ. 103] παρ- ίστατο, ἀλλὰ δὴ καὶ καλόν τι χρῆμα λόγου συντάξας, . οἷος ἐκεῖνος ἐξαισίαν τινὰ πρὸς Πλάτωνα ἐν διαλό γοις ὁμοιότητα ίσχων, πολλὰ ἐν τούτῳ δὴ τῷ λόγῳ συνεφόρησεν άτοπα, δι᾿ ἅπερ αὐτός τε τὴν τοῦ θρό νου καθαίρεσιν ὑπέστη, βασιλέως τοῖς ἀμφιβαλλομένοις διαιτήσεως, καὶ ὅσοι ἤδη συνίσταντο τούτῳ. Βασίλειος δὲ τὴν ἐπιτιμίαν αὖθις ἔσχεν· ἐτύγχανε γὰρ ἤδη ταύτην ἀποβαλών, εἰ καὶ χρόνῳ ὕστερον. αὖθις ἀπώλεσε ταύτην, οὐκ ὀρθὸς, ὡς ἐλέγετο, τὰ δογματικὰ φωραθείς. ιζ. Τὰ μὲν δὴ τῆς δογματικῆς ἐκείνης ἀμφισβη τήσεως τοιοῦτον εύρηκε πέρας. Βασιλεὺς δὲ ἐπὶ Τε ρόζην (19) εστέλλετο. Αὐτοῦ γὰρ τοῖς περὶ τὴν ἐσπέ ραν ὥσπερ είρηται διησχολημένου, καιροφυλακήσα; ὁ βάρβαρος σχεδόν τι ἁπάσας τῶν ἐν Κιλικίᾳ παρο εστήσατο πόλεων, Δεινὸς γὰρ εἴπερ τις ἐγένετο ὀξύτητά τε καιροῦ προαρπάσαι καὶ πράγματα βά- μας ἱκανός. Τούτου τε δὴ ἕνεκα βασιλεὺς ἐπὶ τὴν Ασίαν ἐχώρει καὶ ὧν αὐτὸς ἐρῶν ἔρχομαι. Ραϊ- μούνδου τοῦ ᾿Αντιοχείας πρίγκιπος ἐκ τῶν τῇδε με- ταχωρήσαντος, ἐν μὲν τῷ παραυτίκα Κωνστάντζα ἡ αὐτοῦ γαμετὴ ἑαυτήν τε βασιλεῖ καὶ τὰ Αντιο- χέων ἐχείριζε πράγματα, βασιλέως δ' ἔπειτα το γέριον τὸν Καίσαρα, ὥσπερ ἤδη ἐμνήσθην, ἐφ᾽ ᾧ ξυνοικῆσαι αὐτῇ στείλαντος, μεταβαλοῦσα ἐκείνη πάνῃ τῶν ᾿Αντιοχέων βουλῇ Ρενάλδῳ (20) τινὶ γά- μου κοινωνεῖ, ἐννοησάντων μή ποτε Ρογερίφ γεγα- μημένης τῆς γυναικός Ρωμαίοις ἐς φόρου απαγω γὴν αὐτοὶ πέσωσιν. Ούτος δὲ ὁ Ρενάλδος, ἐπειδὴ δεόμενον αὐτὸν βασιλεὺς οὐ προσίετο; ἀπειλάς δ μᾶλλον ἐπισείων ἐξεδειμάτου πολλὰς, δεῖν ἑαυτὸν χρημάτων ὑπολαβὼν τοιάδε τινὰ ἐποίει. Ναῦς τε πτηνάμενος ἐπὶ τὴν Κυπρίων (21) έπλωΐζετο, πειρα- τικῶς τε τοῖς ἐνταῦθα προσφερόμενος περιουσίαν ἐνταῦθα δυνάμεως ἐξεπορίζετο. ᾿Αλλὰ τὸ μὲν πρῶ- τον Ἰωάννης ὁ τοῦ βασιλέως ἀδελφιδοῦς τὴν χώραν τότε διέπων, καὶ Μιχαὴλ ὁ Βρανᾶς καὶ τῶν ἄλλων ὅσοι ἐπὶ φυλακῇ ταύτης ἐτάττοντο, απώσαντό τε αὐτὸν καὶ κακῶς διέθεντο· ἔπειτα προπετεστέρως ἢ ἐχρῆν ἐπὶ Λευκουσίαν τοῦ Βρανά ποιησαμένου τὴν δίωξιν, ξυνεπεξῄει τούτῳ καὶ ὁ Ἰωάννης, ὅθεν συνέβη ἀμφοτέρου; ἀλῶναι πρὸς τοῦ Ῥενάλδου. Τούτων δὴ ἕνεκα βασιλεὺς ἐπὶ τὴν Κιλίκων ἐχώρει. Ἐπειδὴ δὲ πρὸς τῇ μικρᾷ Φρυγίᾳ ἐγένετο, Πέρσαις ἐνταῦθα ὑπαντιάσας ήττησέ τε πολέμῳ αὐτοὺς καὶ φόνην πολὺν εἴργαστο, τὴν παρακειμένην τε Περ- σῶν δηώσας χώραν ὡς ἐπὶ τὴν Κιλίκων εφέρετο, σχηματιζόμενος ἐπὶ Πέρσας δῆθεν τὸν πόλεμον ἄγειν· τούτῳ δὲ τῷ τρόπῳ μηδὲν ὑφορώμενον, τὴν Τερέζην καταλαβεῖν ᾤετο. Όπως γε μὴν ὅτι μᾶλλον ἀπροσδόκητος αὐτῷ παραγένηται, κατὰ τάδε ἐποίει. της Β HISTORIARUM LIB. IV. jam excilerat : sed postea ram iterum per dicit, cum haud sana sentire, ut aiunt, deprehen sus essel. D leuciæ regebat præfecturan, conflare ex indigenis quæstiones. Imperator igitur adversus Torosum pro- Aciscitur. Cum enim, ut supra dictum est, rebus Occidentalibus detineretur, opportthiitatem adeptus Barbarus iste omnes ferme Ciliciæ civitates expo- gnaverat. Callidus enim erat, si quis alius, et in captandis occasionibus rebusque conficiendis maximo industrius. lis itaque de causis, aliisque, quas diclu- sum, in Asiam venit imperator. Raimundo Antiochia principe exstincto, Constantia illius uxor feque ipsam extemplo et Antiorhenum principatum imperatori tradidit. Cum eo deinde Rogeriun Ca sarem, cujus supra nienlninus, misisset princeps, ut illam sibi uxorem adjungere!, mutata sententia, communi Antiocheuorum consilio, Renaldo cuidam illa nubit. Verebantur quippe ii, ne si Rogerio juncta esset, Romanorum fierent vectigales. Nic autem Renalins, cum supplex etiam non admitteretur ab imperatore, sed potius intentatis ninis terrereuir, opus esse sibi pecuniis ratus, hæc aggreditur. Fa- bricatis navibus Cyprum adnavigat, ibique piraticam exercens, magnam inde opum vim parat. Sed Joan- nes imperatoris ex fratre nepos, qui tum regioni isti prærat, et Michael Branas cæterique ad custo- diam insulae praepositi, primo illum expulerant ma- leque habuerant. Sed mox cum Branas una que et Joannes imprudentius, quam par erat, ad Leucosiam usque Renaldum fugientem essent inse- cuti, uterque ab illo capti sunt. Atque id potissimu causæ fuit, cur in Ciliciam pergeret imperator. Ubi ille in minorem Phrygiam pervenit, Persis obviam factus, signis collatis prælio eos superavit magnamque cædem edidit. Adjacentibus deinde Persarum agris devastatis, in Cilician iter instituit, quasi in Persas. bellum translaturus esset : qua ratione nec opinantem Torosum sese oppressurum credebat. Atque adeo ut magis illi improvisus acce- deret, talia instituit. Alexio Casiano, qui tunc Se C exercitum · paratumque habere imperavit : ipse in- terim expeditioribus militum delectis Seleuciam Du Cangii notæ. · alieni subsunt, tum quod à metropolitano ad syno- dum vocati sufragii jus in ea habent, tum quia non- nisi metropolitani suffragio consecrari [P. 462] po- terant, inquit Gretseras ad Philippum Eystetensein, In partibus Cilicia circa Tarsum erat quidam wotilis et potentissimus Armenus nomine Toros, qui domini imperatoris gratiam, ejus efficiente incon- stantia, frequentius demerebatur et incurrebat offen- san. Confisus enim de eo quod ab imperio remotus PATROL. GR. CXXXIII. erat plurimum et quod in montibus arduis habebat domicilia, per plana Cilicia prædam agebut et manu- bias, non veritus terram domini sut modis quibus polerat damnificare, etc. familia, nuptiis, liberis et gestis abunde dicimus in Famil. Hierosol. pulerit Cyprum insulam invadendi, recitat endem loro Tyrius: non solutas scilicet a Manuele belli, quod contra Torosum, ipsius Augusti precepto, · susceperat, pactas impensas et mercedes. 17. Hume înem habuere ille de rebus theologicis 250. Vide v. c. Steph. Baluzium ad epist. 81 Lupi (19) 'Επὶ Τερόζην. Willelmus Tyrius, 1. xrin : (20) Ρενάιδῳ. De Renalli principis Antiocheni (21) Την Κυπρίων. Quæ causa Raynaldum im-

Ρινάλιος πανταχόθεν ἐξαπορούμενος τὴν Ἀντιχείας ἀκρόπολιν ἐγχειριεῖν βασιλεί διωμολόγει, εἰ κακῶν ἀμνηστήσειεν αὐτῷ. Συνίει γὰρ καὶ τοῦ ᾿Αντιοχείας ἀρχιερέως (25), δν αὐτοὶ ὁμογενῆ σφίσιν ἐφιστᾶσι πατριάρχην δῆθεν αὐτὸν κλείζοντες, δυσμένειαν τινα καὶ κότον ἐπ' αὐτῷ τρέφοντος ἐξ αἰτίας τοιᾶσ με. Ρενάλδος, ὅπερ ἤδη ἐλέγομεν, ἐσχάτην ἑαυτῷ πινέαν ξυνειδώς Κύπρον τε καταδραμείν διενοήθη καὶ τὸν ἀρχιερέα τοῦτον ἰδίᾳ παραλαβών χρήματα αὐτῷ δοῦναι ἠξίου· ἐν εὐπορίᾳ γὰρ εἶναι πολλῇ τοῦτον ἐγίνωσκεν. Ὡς δ' οὐκ ἔπειθε, τῶν ἀμφίων ἐφελόμενος τὸν ἄνθρωπον πολλὰς μὲν αὐτῷ κατὰ τοῦ σώματος ἔξαινε πρότερον, θέρους δὲ ἀκμάζοντος ἀφῆκε. Σφῆκές τε οὖν καὶ μέλιτται καὶ μυξαι καὶ άλλα τῶν αἱμοβόρων ζωυφίων καθ' όλου γυμνή τεύοντος εγκαθίζοντα τοῦ σώματος συνεμίζων αὐτῷ τῶν αἱμάτων. Ὑφ' ὧν ἀπαγορεύσας ὁ ἄνθρωπος πάντα τὸν πλοῦτον. Ρενάλδῳ παρεἶχεν ἐξενεγκών· * Ο εξευμενιζόμενος δῆθεν αὐτὸν κοσμήσας συν ήθως έφιππον διὰ μέσης ἦγε τῆς πόλεως, αὐτὸς ἐκ πηδός τε βαδίζων καὶ τὸν ἐκ τῆς ἐφεστρίδος ήρτη- μένον ἐν χειρ. κατέχων ιμάντα (27). Αλλ' ἐκεῖνος ταῦτα ἐπίδει, δὲ οὐδὲν ἐμεμηνίει [ ἐμε μηνέχει ἐμερήνει] κατὰ Ρενάλδου καὶ ἐζήτει καιρὸν ὅπως ἂν ἀμύναιτο τοῦτον. Καὶ δὴ συχνὰ παρὰ βασιλέα πέμπων προδιδίναι οι κατεπηγγέλλετο τὸν ἄνθρωπον. Βασιλέως δὲ πρὸς τοῦτο ἀνανεύοντος (πολέμῳ γὰρ μᾶλλον ἢ δόλω περιγενέσθαι ήθελε), τῆς ὁρμῆς ἀνακόπτετο. Ρενάλδος μὲν ταῦτα ἐννοῶν τὰ προειρημένα βασιλεῖ ὑπισχνείτη· τοῦ δὲ μὴ προσιεμένου τὴν ἱκεσίαν τοιάδε τινὰ ἐποίει. Αφαι £95 HISTORIARUM LIB. IV. B. IV. fasıdéa. [P. 105] 'Q; 8° & RETUɣXavov toū axonou. A preçarentur. Id ubi recusatum est, Renaldus animo púμara inxplode (26) Halep peoba: B pèv vaūra kaibes, & ĉk oldkv Hrtov kpapŋvler (f.μ- pyvkxsi vel ipapves] xarà Peválou xales pošta: pèv (28) shy pay the xapali, Yu- G undique anxius quidque ageret incertus, arcan Antiochenain Imperatori se traditurum spondet, så delictorum suorum concederetur oblivio. Noverat crim Antiochenum pontifirem, quem ex sua gente sibi illi præficiunt ac patriarchæ nomine donaut, inimicum sibi infensumque esse ea ex causa. Re- naldus, ut ante diximus, cum se in extrema rerum penuria constitutum videret, non modo Cyprum deprædari constituit, sed et pontifcem hunc in secretum abductum aggresans, pecunias sibi ab illo dari postulavit, non ignarus mullis illam abundare opibus. lui cum renuisset, reslibus homini detrectis, corpus nullis primum verberibus casum, arkente tum æstate, vulneribus melle illitis, urendum soli exposuit. Ibi tum vespæ et spes et muscæ, et cætera sanguinem abibentia animaleula, nudato prorsus corpori Insideutia sanguinem ejus mugebant. Quibus adactus tormentis, pralaias opes omnes Renaldo tradidit. Tum vero pacatus ille, consuetis virum induit vestimentis, equoque insi- dontem per mediam ductum civitatem ipse pedes, forum quod a sella dependebat inanu tenens, est subsecutus. Verum id etsi egisset Renaldus, non minori tamen cum odio prosequebatur poutifex, occasionemque captabat, qua illatam sibi injuriam wleisceretur. Ideeque crebris ad imperatorem missis legatis, hominem in illius manus sese tradituraı pollicebatur. Sed id recusante imperatore, quod bello potius quam dolo victoriam vellet consequi, ´ab începto destitit. Ea quidem animo reputans Re-. naldus supra dicta cum imperatore pacisci parat : · verum illo preces aspernante, talia instituit. Abjecto capitis tegumento, manibus usque ad cubitum de- Du Cangii notæ. tra dignitatis decus habitus sit ab Raynaldo Ai- aericus patriarcha Antiochenus, quave ex causa fuse narrat idem Tyrius, L. xvm, c. 1. ((28) MÉUTI EXıxploaç. Tyrius: Quodque salis videtur abominabile, sacerdotem longævum, Petri «postolarum principis successorem, virum ægrolati- rum el pene perpetuo infirmantem, nudo capite et melle delibuto, per aestivum diem in sole ferventis- simo compulit sedere, nemine contra solis impor- D tunitatem præbente remedium vel gratia pielaris , muscas abigente. De ejusmodi supplicio vide Baro- (mium ad Julii. gula, ut et infra p. vertit Tollius: his quippe verbis stapedum seu scandalarum, quibus in equum quis tollitur, lora, inquit Cinnamus. Cum enim eques in equum insilit, teneri solent a stratore ejusmodi appensa sellæ equestri lora, qe dum va- lidins scandulæ seu stapiæ insistit, ipsa circuma- gatur sella; sic enim observo scandulas istas ap- pellari in veteri inscriptione: Dum virgunculæ placere cuperem, pes hæsit stapice el tractus perii. At indimi ævi scriptores Latini strepæ vocabulo usi on semel leguntur, pro scandula, non quod repa scendula fuerit, sed ipsum quo illa inne- Clir fornm, vece Saxonica strep, id est, corrigia. Proinde strepam tenere apud eosdem scriptores, quos Jufra laudabimus, propriè est tenere lorum stapedis. duterdum etiam stregam aut streguam tenere dixerunt, ut Açta Adriani IV etAlexandri III pp. apud Baronium, quæ vox idem sonat ac strepe, a voce perinde Saxonica streng, id est, chorda, ſunis, vinculum, ligula, lorum, etc., wti observatuin a Sommero: unile forte Italis stregua dicitur equus sagmarius, quod sarcinæ equis istis impositæ circumactis undique loris stringantur. Utuntur denique scriptores sta- phæ et staffie vocabulo eadem notione seu pro ipsa scandula, Radulphus de Diceto, au, : Cum autem res et archiepiscopus secessissent in partem bisque descendissent, bis stapham rex tenuit archiepiscopo. Anonymus Salernitamis, parte iv. Sellam super quam equitabal staffamque solitam ponebat. Stapham quasi stapiam dictam vult Vos- sius, 1.1 De vitiis serm. p. 35. Aliam originem vocabulo isti accersit Goroplus Bekanus, 1. u Gallicorum, p. 49. Sed quidquid sit de etymo, constat inde staffieros ab Italis appellatos stratores, quod ad staffum stent, cum eques equum coll- srendit aut ipse incedit. Nec mirum barbaris hisce vocibus usos esse passim scriptores recentiores, cum stapedum seu scandularum nullus fuerit apud veteres usus, uti pridem monuere Joannes Toriel- lius,” Galeottus Martins, idem Vossius, Salmasius, Sant-Amantius et alii. Greci nuperi staphas oxá- 2a; vocavere, ut Leo imp. in Tact. c. n. 40, c. n. 53, Mauritius in Strateg., Saidas, Eusta - thius, Codin. De offic. c. 3, n. 9, etc., xλlµz- x2; Pachymeres I. v, c. 27. • (15) Αντιοχείας αρχιερέως. Οι pessinia et con- (27) Egeorpidoc ludrta. Perperam vestis cin- (28) 'Agapsirai jiér. Idem Tyrius: Ad urber

αὐτῷ· ἐγκείμενον δ' ἔτι μᾶλλον ὁρῶν αὐτὸν καὶ περὶ σει καὶ ἔχειν ἐκέλευε. Λέγεται οὖν ὅτι ἐξιόντα τῆς πόλεως περιστάντες αὐτὸν οἱ Ἀντιοχεῖς ἐδέοντο, ὅπως ἂν αὐτῷ δυνατὰ ἔσται βασιλέα σφίσι διαλλάξει. Εν τούτῳ δὲ τοιάδε τινὰ ἐς τὴν βασιλέως συνέπεσεν αὐλήν. Εν τις υπογραμματέων αὐτῷ Θεόδωρος όνομα, ἐπίκλησιν Στυπειώτης (30). Οὗτος ὁ Θεόδωρος τά τα άλλα βασιλεῖ οἰκειότατος ἦν, καὶ δὴ καὶ τὴν ἐπὶ τοῦ πανικλείου, πεπίστευτο λειτουργίαν, ἀλλὰ σκαιός τις καὶ δύσνους περὶ αὐτὸν φωραθείς τε καὶ ἐξελεγχθεὶς ὑψεών τε αὐτῶν, καὶ γλώσσης ὁ κακοδαί- μων εστέρητο. Τόν τε γὰρ τῆς ζωῆς αἰῶνα ἐκμεμε τρήσθαι βασιλεῖ ἤδη ὡς ἀπὸ τρίποδος ἀπεφοίβαζε τοῖς πολλοῖς, καὶ χρῆναι ἔλεγε τὴν Ῥωμαίων βουλήν μην κέτι νεανίς μηδὲ σφριγώντι τὴν ἀρχὴν παραδοῦναι, & ἀλλ' ἀνδρὶ γεγηρακότι τε ἀκριβῶς καὶ ἐξώρῳ τῆς μοκρατίᾳ τὰ τῆς πολιτείας μᾶλλον (Ρ. 407] διοι πατο. Καὶ τὰ μὲν κατὰ τὸν Θεόδωρον τῇδε συν- εἰς ὀνομάζειν ἐστὶν, ἐπίκλησιν Πυρογεώργιος, οὐκ ἐπὶ μικροῖς καὶ αὐτὸς βασιλεῖ προσκεκρουκώς Γεώ τε αύθις τετύχηκεν αὐτοῦ καὶ ἄχαρι ἄλλο μὲν οὐδὲν ἐπεπόνθει, τὴν δὲ ἀρχὴν ἀποβεβλήκει ταύτην. κ. Βασιλεὺς δὲ προσιέναι τον πῆγα μαθών, αλ ὥστε ἄλλους τῶν ἐπὶ δόξης προσυπαντῶν αὐτῷ· ἔπεμ- τι καὶ ἀεὶ τοὺς ἐπιδοξοτέρους κατόπιν ἄχρι καὶ τῶν ἐπ' ἀδελφιδαῖς αὐτῷ γαμβρῶν (32), προσερούντας ο βασιλέα ἦλθεν. Ὁ μὲν οὖν οὕτως ἀξίως τοῦ Δαβίδ είτε τούτοις κατεπαρθεὶς εἴτε καὶ ξύμφυτόν τινα τρέφων αλαζονείαν, ἐπειδήπερ εἰς τὴν βασίλειον παρῆλθεν αὐλὴν, ὑπό τε τῶν βασιλείων ῥαβδούχων καὶ Ῥωμαίων τῶν ἐπὶ δόξης παραπεμπόμενος εν ¨ HISTORIARUM LIB. IV. B Ace colloquium haberet. Ut vero magis inotare eum süv aštŵv donjépai Insteýovra inšvavé ze zij altt;- vidit et eadem in dies rogare, annuit tandem pre- cibus et venire jussit. Aiunt urbe exeuntem cir- cumsletisse Antiochenos, rogasseque enixins et imperatorem sibi reconciliare adniteretur. hterra et hæc in imperatoris accidere palatio. Quidam ex illius scribis nomine Theodorus, cognomento vero S:ypiota, tum alias ipsi familiarissimus, tum etiam canicleo ea ætate præpositus, cum principi cætern- qui infidins infestusque deprehensus ac convictus esset, oculis miser et lingua privatns est. Exactum jam quippe esse imperatoris vitæ terminum, velut ex tripode apud multos vaticinal:atur, aiebatqno non adolescenti et vegeto committendum deinceps Romanum impérium, sed ætatis provectæ viro et senio jam conferto, ut in speciem eo imperante publica res veluti populari regimine administraren- qlıxlaç, öṛw; ixelvou rep lye poveo &; by ŋ nr. Hæc tam quidem acciderunt Theodoro. Eodem tempore Georgius tibicinum imperatoris prefecius, qui primicerius aulæ vulgo vocari solet, 2:06 • nóve & xał l'eŵpying ó tŵy Basilixwv káp- eognomento Pyrrhogeorgius, commisso et ipse non zwv culmiotáv, öv 8h xpiµixhpiov sñcuůdžę (31) levi în eum delicto, clementem expertus principem, nihil aliud mali passus est, nisi quod eo manere exciderit. súphú ˜¯xał zd 'stnica ziphoovia;, kw; xup' aúrby bów xat tripa xal köefioūro vòve & szūbe toỹ Innov kné6y, Evôa xal ßzoṛdebę (35) aðrò variis in locis viros dignitatibus conspicuos ipsί jussit occurrere, ita ut honoratiores postreino sem per essent, usque ad ipsos ex fratribus neptium viros, qui cum eo sermonem haberent, variisque illum prosequerentur honoribus, dọnec ad ipsum perveniret imperatorem. Ita ille ex Davidici throni majestate tum coluit hominem, tum officiose excs- pit. Quibus is elatus, sive quod insitam ab ipsis natalibus aleret nescio quain ostentationem, post-. quam imperatorium ingressus est pɔlatium, impe- ratoria custodia illustribusque aulicis cum dou- Du Cangii notæ. relas, 1. na, n. 4, et a logotheta dromi, viro ne- fario, per invidiam et confictis calumniis, tanquam clandestina cum Willelmo Siculorum rege agitaret monsilia, circumventum Theodorum. Stypiotam tra- . Ad Cinnamum accedit propius Radevicus, L. D De gest. Frid. c. 47, etsi aliter perinde histo- Iriam hanc describat; Circa idem tempus Manuele Сpolitano imp. circa partes Antiochiæ centra Tur- (91 cum exercitu morante, unus de servis palatii, cauiclinus videlicet, quem nos cancellarium" dicere possumus, principi suo fraudem molitus est. Tres siquidem audacissima temeritatis jucenes infinita corruptos pecunia ad occidendum imperatorem pel- leseral, ipseque statula die quando id facinus pa- trari debuerat, ad occupandum apud urbem simul cum imperiali palatio imperium, magnis instructus ■ capiis præstolábatur. Tantum regis periculum cum imperatrici per occultum indicem revelatum fuisset, illa, magni udine sceleris perterrita, quum velocis- sime marito prod·tionem significat: sicque deiecto ■ da'o, comprehensis sicariis, prætento criminis au- Hore et capio, de omnibus condigne sumuntur sup- plicia. Caniclinus etenim primo effussis oculis Haguaque perforata guíturi¨transmissa sine mise- ' ratione miserabili morte vitam finivit. De Theo.- doro Stypiota caniclino V Cujac. ad leg. Cod. de Petit. honor. I. x. istius, at et dignitatis primiceril aulæ qua insi- gnitus fuit, meminit idem Cinnamus, 1. 11. At quale fuerit istiusmodi officii palatini munus certa ab illo unico scriptore docemur, præfuisse nempe tubicinibus imperatoriis, de quibus agit Codinus, c. v, n. 15, et c. vi, n. 20. Nam etsi non semel de hac dignitate sermonem ingerat idem scriptor, de functione ista silet. Occurrit præterea primicerius. aulæ apud Cantacuzenum l. ui, c. 32. 6pur. Tyrius. Statim in occursum ei ab eo diri- guntur duo nepotes ejus, fratres uterini, Joannes videlicet protòsebasto et Alexias protestrator, qui inter illustres sacri palatii primum obtinebant cum, cum maximo nobilium comitatu. Qui quidam Alexius protostrator filius fuit Joannis Axuchi m. doa estici et maritus filiæ Alexii Commeni Joanuis imp. filii primogeniti. V. stanma ComN- nc. i..sidenti in palatium licebat ingredi præterquaju 20. Imperatór vero ut adventare regem rescivit, (30) Ervzsiárne. Rem paulo secus refert NI- (31) Πριμικήριον τῆς αὐλῆς. Pyrrhogeorgii (32) [P. 464] Trix' daliaiç avrý raj (33) "Eroa nal Baσisvę. Nemim quippe equo

Σμιλον περιέπειν, ὥσπερ ἔθος ἐστί. Τοὺς μὲν δὴ λόγους τούτους οὕτως ἀπεδοκίμαζεν, εἰς δὲ τὴν πόλιν (36) εἰσελαύνειν μέλλων διττούς περιέθετο θώρακας, ἀκαμάτω σώματος ἰσχύϊ πρὸς τοῦτο εναγόμενος, Ο δὲ καὶ κάνουν πρὸς τούτοις κατά- λθόν τινα περιέχειτο, ἄχθος τῶν ἔνδον οὐκ ἔλαττον, θαυμάζειν ἔχω, τοῦ θριάμβου τρόπον ἐν ἐν Βυζαντίῳ τελεῖσθαι είωθε τελεσθέντος ἤδη, ἐς τὸν Πέτρου τοῦ ἀποστόλου καταντήσας νεὼν κουφά τε ἀπέση τοῦ ἵππου καὶ αὖθις ἐπιβαίνειν μέλλων σὺν ἄλματι ἀνέθορεν, ὥσπερ οὐδὲ τῶν ψιλῶν τις καὶ ἀνόπλων. Οτε δὴ ὁ τῆς πόλεως ἀρχιερεὺς ὑπήντα τούτῳ τὴν Ιερατικὴν ἀμπεχόμενος στολὴν σὺν τῶν ἱεροπόλων τῷ τέλει παντί. Εχειρίζοντο δὲ τύπους σταυρικούς, καὶ τὰ ἱερὰ προσφερον λόγια, ὡς ἐκπεπλήχθαι τὸ δεν μὲν καὶ τοὺς ἐπὶ δόξης Αντιοχέων ποσὶν ἀμφὶ τὸν βασίλειον παραθέοντας ἵππον (37), Βαλδουίνον δὲ ἄνδρα στεφηφοροῦντα, μακρὰν ἄποθεν ἔφιππον μὲν παντάπασι δὲ ἀσήμαντον πορευόμενον. ῾Ο μὲν δὴ θρίαμβος ἐπὶ τουτοις τετέλεστον βασιλεὺς δὲ ἐπὶ ὀκτὼ τῇ πόλει παραμείνας ηλίου, ἐκεῖθεν ἀπήλαυνε. Τοσαύτην γε μὴν δουλοπρέπειαν Αντιοχείς εἰς αὐτὸν ἐπεδείξαντο, ὥστε αὐτοῦ τοῖς Ρενάλδου ένω διατρίβοντος δόμοις οὐδεὶς οὐδεμίαν τῶν ἀμφιβαλ λόντων παρὰ τοῖς ὁμογενέσιν δικάσατο δίκην (38) ὅτι μὲ παρὰ 'Ρωμαίοις. ' κα. [Ρ. 109] Ταῦτα κατωρθωκώς βασιλεὺς ἐπὶ 22. HISTORIARUM LIB. IV. A duplicem induit loricam, indefesso corporis robore xıl otipos xal tāla tý ßacidel. ¿E 8000s. "O 8k Ešvov &nav xal Exŋdu, ‘épŵv xpå; toÚTOę "Pavaλ- B ad hoc commotus. Vestem præterea quamdam la- pillis distinctam superinduit, interioribus pondera haud cedentem. Diademate denique, aliisque impe- ratoriis ornamentis pro more, redimitus est. Quod vero mirari subit, peracto istic eodem modo, quo Byzantii solebat, triumpho, cum ad Petri apostoli pervenisset templum, alacriter equo desiliit, rur sumque illum inscensurus salun resiliit in eundem, quod vel leviter armatorum aut inermium vix ali- quis potuisset. Tum illi occurrit civitatis pontifex stolam sacerdotalem indutus cum omni clericorum. ordine. Tenebant ii præ manibus cruces, præfere bantque sacra Evangelia : ita ut stupore quedam percellerentur peregrini et advena, cum ad hae Renaldum, nobilesque Antiochenos, pedibus equum imperatorium circumstantes viderent: Bal- duinum autem frum coronatum, equo quidem insi- dentem, cæterum nullis conspicuum regiis insigni- bus. In hunc modum transactus est triumphus. Imperator oetiduum in urbe intermoratus, inde abscessit. Tanta autem veneratione eum prosecuti sunt Antiocheni, ut quandiu in ipsis Renaldi ædibus mansit, nemo eorum qui controversias exercerent, coram suæ gentis judicibus causam dixerit, sed do iis Romani cognoverint. His rebus rite confectis in Nuradinum expe- Nwpadły (39) tévai œuvɛoxzudžeto. '122' Exelvog C ditionem paravit imperător. Verum ut illius perce- Du Cangii notæ. tiochenaip suminio cum apparatn ingressum de- Beribit etiam Nicetas. Sed in primis audiendos hac da re Tyrins: Peracta igitur in Cilicia Dominica Pascha solemnitate, transcursis diebus celebribus, versus Antiochiam exercitus dirigit et legionibus US- que ad urbem applicatis pro foribus ejus astitit in Infinita multitudine formidabili: ubi dominus pa- triarcha cum universo clero et populo cum textibus Evangeliorum et omnimodo ecclesiarum ornalu ob- vins adfuit. Rex quoque cum principe ejusdem loci et Ascalonitano comite cum universis tam regni quam Antiocheni principatus proceribus ei obviam eziens, cum summa gloria imperiali diademate laurcatum et augustalibus decoratum insignibus cum tubarum stridore et tympanorum strepitu cum' hymnis et canticis in urbem introducunt et usque D ad cathedralem ecclesiam, ad basilicam videlicet apostolorum Principis, deinde ad palatium cum, cadem patrum el plebis prosecutione deducunt. præstiterat jain ante Raimundus princeps, cuin Joannes imp. Antiochiam primum ingressus est. Tyrius, l. xv, c. 4: Perveniens igitur Antiochiam dominus imperator, cum filiis suis et familiaribus el militia non modica ad urbem ingressus, domino principe dominoque comite stratoris officium exse- quentibus, etc. arbe Antiochena moram egit, cessavit omuis prin- cipis Antiocheni jurisdictio, que penes imperato- rem esse de jure debuit tanquam superiorem do- minum. Speculum Saxonicum, l. ii, art. : In quemcunque civitatem imperii rex devenèrit, ibi ielonea vacabunt sibi el monetæ. Quamcunque etiam provinciam seu territorium intraverit, judicium illius sibi vacabit et ei licebit judicare omnes cau- sas, qui coram judice non fuerant inceptie aut finite. Eadem habet Wichbild Magdeburgense, art. 8. Erat porro hæc potissimum feudorum, quæ reddibilia et jurabilia appellabant, de quibus fuse ad Joinvillam egimus dissert. 30, conditio, ut quo- tiescunque superior dominus a vassallo castrum sibi reddi ad magnam aut parvam vim, irato aut pacato, postularet, vassallus eo excederet et do- minus superior seu, nt vocabant, capitalis, su- premi in co omnein dominatus jurisdictionem ex- erceret, eoque nomine vexillum snum in celsiori castri turre erigeret, ibique familiæ suæ symbolum per præconem proclamari curaret, uti sat proba- vimus in ca dissertatione. Conditioni vero isti obnoxium Joanni imperat. [P. 465) Antiochiam agnoverat ex pacto Renaldus princeps, præstito. corporaliter sacramento, quod domino imperatori. Antiochiam ingredi volenti, vel ejus præsidium, sive irato sive pacato, liberum et tranquillum non denegares introitum. Quo completo fædere rexillum imperiale super principalem presidii turrem col- locatum est, quod Tyrius narrat, 1. xiv, c. ult. Ita vidimus hac ipsa qua scribimus ætate regem nostrum Christianissimum Avenionem, ex summi pontificis patrimonio provinciæ comitatus urbem ingressum Mart, an. a consulibus et ci- vibus ut dominum et provinciæ comitem consaluta- tum et elagnitum quandiu in urbe moram egit cessasse pontificiam jurisdictionem, regiam solam locum habuisse, regem præterea carceri mancipatos donasse libertate et, noxarum gratiam reis fc- cisse. 25. . (38) Elç dè zhr zólır. Hännells in urbem An- (37) Baolḍsior zapabéortaç lazor. Id ipsum (38) Edixdoaro dlxnr. Quandin Manuel in (39) 'Exl Novpaðir. Eadem habet Tyrius, c.

Α τούτων ἔστη τὰ πρὸς πόλεμον ἐξαρτύων, ἀλλ᾽ εἰδὼς ὡς τοῖς ἐπὶ Παλαιστίνην ἐπιοῦσι Λατινικοῖς γένεσιν ἐπὶ τὴν νῆσον Ρόδον ἀεὶ τὸ κατάντημα γίνεται, μια σθοφορικὴν ἐκεῖθεν ἱππέων ἦγεν ισχύν. Χορταγωγίας μέντοι καὶ τῆς ἄλλης υπηρεσίας ἕνεκεν ἀμύθητόν τι πλῆθος βοῶν σὺν αὐταῖς ἀμάξαις ἐκ τῶν κατὰ Θρᾴ- τὴν ἐκέλευεν ἐλαύνειν χωρίων. Ταῦτα μὲν οὖν οὕτω παρεσκεύασται· ὡς δὲ ὁμοφύλοις ἅμα καὶ συγγενέσι τὸν σουλτὰν ἐκπολεμώσειεν, ἐπὶ Σανισάν τε τὸν ἀδελ φὸν ἔπεμψε, Γάγγρας τὸ τηνικάδε καὶ ᾿Αγκύρας στρατεύοντα τῆς Γαλατῶν, καὶ Ἰαγουπασάν (47) τὸν κηδεστήν, &ς Καισαρείας τε άμφοτέρας ἦρχε καὶ Αμασεία; ἡγεμόνευε πόλεων περιφανών άλλων τε ὁπόσαι περὶ τῇ Καππαδοκῶν ἵδρυνται γῇ. Καὶ δὴ ὑπόπτους καὶ αὐτοὺς τῷ σουλταν καταστησάμενος Β ἐν βραχεῖ ἐπὶ τὸν πόλεμον ἤδη καθίσταται. Τούτων σιλέως ἐντεῦθεν ἔτι μᾶλλον κατ' αὐτοῦ ἀρραβωνιζόμε αἰσθόμενος ὁ σουλτάν, ἐπειδὴ μὴ εἶχε πρὸς όποτερον οὖν τῶν ἐκ βασιλέως επιπλωμένων αὐτῷ ἀντιτάξα σθαι, τοῖς μὲν χώραν προσοικοῦσι τὴν αὐτοῦ πολλῶν· τε ἄλλων καὶ δὴ καὶ πόλεων ἀφίστατο πόνῳ πολλῷ κατακτηθεισῶν αὐτῷ πρότερον, ἐπὶ δὲ βασιλέα πέμ- μας συγγνώμην ᾐτεῖτο. Τούτου δὲ τυχὼν καὶ τοὺς δορυαλώτους ἀποδώσειν Ῥωμαίων ἐπήγγελλε, καν όπου δήποτε γῆς κρυπτόμενοι είν· μελήσειν γὰρ αὐτῷ τῆς ἀναζητήσεως. Εν ᾧ δὲ ταῦτα ἐδοκιμάζετο, συνέπεσε τι τοιοῦτον. Ἰωάννης σὺν τοῖς ἱππεῦσιν ἐκ Παλαιστίνης στρατεύματι ἀναζευγνύς περιτυγχάνει [Ρ. 147] Περσικῷ ἐς δισμυρίους τε καὶ δισχιλίους ἀριθμουμένῳ ἄνδρας μαχίμους. Τῷ αἰφνιδίῳ τοίνυν καταπλαγείς τὸ μὲν πρῶτον ἐπί τινα λόφον εγγύθεν παρόντα σὺν τοῖς περὶ αὐτὸν σπουδῇ ἀντων ἔστη, μετὰ δὲ ταῦτα παντὶ τῷ στρατῷ ἐγκελευσάμενος κατ' αὐτῶν ἴεται, σὺν ὠθισμῷ τε πολλῷ τῶν Ῥω μαίων τοῖς πολεμίοις εμπλεκομένων, υπαγωγή Περ- σῶν γίνεται, καὶ αὐτῶν φευγόντων πολλοὶ μὲν ἔπεσον, πλείσται δὲ πρὸς τῶν Ῥωμαίων ᾑρέθησαν στρατιω· τῶν, ἥ τε ίππος αὐτοῖς ξυνεπάτει τοὺς πλείστους. - "Οτε ἄλλοι τε πολλοὶ λόγου καὶ ἀρετῆς εἰργάσαντο ἄξις, καὶ Ἰωάννῃ δὲ τῷ στρατηγῷ ἀρετῆς δήλωσις κατ' ἐκεῖ νον ἐπιγέγονε τὸν ἀγῶνα. Ταῦτα καταπραξάμενος Ἰωάννης σὺν τοῖς τροπαίοις ἐπὶ βασιλέα παραγίνεται. Ὁ δὲ σουλτὰν ἐπειδὴ τούτων ήκουσε, κέντροις μεταμε λείας νυττόμενος τῆς ἀκαίρου τόλμης ἑαυτὸν ἔτα· άνι- ζεν, οὐχ ἔσιν τοῖς ξυμπεσοῦσιν ἐκταραχθεὶς, τὴν δὲ βα νος ἔλευσιν κἀντεῦθεν ὡς ἐνεστῶσι τοῖς οὐ παροῦσι τέως προσφερόμενος. "Οθεν καὶ μείζοσιν ἄλλαις τὰς προτέρας φθάνων ἐπικατελάμβανε πρεσβείας. Χειρά τε σύμμαχον ἀνὰ πᾶν ἔτος Ρωμαίοις δεῆσαν διδόναι επαγγελλόμενος, καὶ τῆς αὐτῶν δὲ γῆς οὔποτε Πέρσην εκόντος αὐτοῦ ἐπιβήσεσθαι ώμολόγει· κἂν ἀφ' ἑτέρας ἀρχῆς ἐνοχλοίη τις Ῥωμαίων τῇ γι τοῦτον δὲ στρατεύειν εὐθὺς κατ' αὐτοῦ καὶ πᾶσι τρόποις τὴν ὀθενδήποτε φυομένην ἀπείργειν ἐπιδε λὴν, πᾶν τε πρὸς βασιλέως ἐπιτάττοιτο ὀκνήσει οὐδεμιᾷ ἐπιτελὲς αὐτίκα ποιεῖν, κάν τις τῶν βασιλεί JOANNIS CINNAMI substitit : sed cum Latinos in Palestinam profici- sceutes ad Rhodum insulam ut plurimum convenire sciret, stipendiarios equitum copias inde adduxit. Ad pabulum vero et reram aliarum usum, incredi- bilem boum multitudinem cum ipsis plaustris ex Thracicis regionibus jussit adduel. Ea omnia sic quidem apparabantur. Sed ut sultanum per ipsos contribules sitnal ac consanguineos debellaret, ad Sanisanem ejus fratrem misit, Gangræ et Ancyræ in Galatia en late principem, et ad lagupasanem generum, qui utrique Cesareae et Auasiz, præcla- ris civitatibus, et cateris quas circa Cappadociam sitæ sunt; imperitabat: quos ut sultano suspectos reddidit, jam ad bellum suscipiendum se comparat. Hæc ut audivit sultanus, cum adversus alterum wrum ex iis quos in se concitaverat imperator, bellum sustinere vix posset, iis qui vicinaṁ sibi regionem incolebant tum alia multa, tum etiam op- pida quæ magno prius labore acquisierat, concessit. Missis autem ad imperatorem legatis veuiam depre-. catus est. Qua impetrata, captivos Romanos reddi- Lurum se promisit, quocunque demum laterens loco : eos enim diligentissime sete investigaturum. Interea dum hæc comprobarentur, Joannes ex Pa- læstina cum equitibus rediens in Persicum exerci- tum incidit duorum et viginti millium fortium bel- lalorum. Inopinata re ille conterrius, primo quidem collem, qui prope aderal, cum suis confestim con- scendit. Deinde universam aciem suam adhortatus in hostes irrupit; Romanisque acrius in illos sese cum impetu iuferentibus, pulsi sunt Perse, Girgien Mumque cocidere complures, alii a Romanis militi- bus cœsi, ală denique equorum pedibus obtriti sunt. Multi tum egregia et digua memoratu opera edido- ruul, atque in primis Joannes dux fortitudi- nem suam iño in certămine prodidit. His confectis Joannes ad principem victor pervenit. Postquam, ea accepit sulreaus, poenitentias vulneratus stimulis, propter intempestivam audaciam sese miserum vocabat, nen tam quæ acciderant consternatus, sed quod ex eo imperatorem in se expeditionem sus- cepturum arbitrabatur atque adeo futura veluti praesentia animo ellingebat. Quamobremn iis quæ antea obtulerat, multa et ausjora addidit, copias socialcs quotannis, cum id uecesse esset, Romanis D sę suppeditaturum pollicitus, et neminem Persarum ipso volente fines unquam Romanos ingressurum : et si alio ex imperio corum aliquis agres infestaret, bellum se continuo adversus illum sumpturum, om- nibusque modis depulsarum undecunque vim in- gruentem ; cuncta ad hæc quæ princeps imperaret essecuturum sine ulla mora; et si aliqua ex civita- tibus Romanæ ditionis in potestatem venisset Per- sarum, illam se restituturam Romanis. His impera- for persuasus pollicitationibus, ipsum gravissinis sacramentis obstrinxit: tum solutis simultatibus, C Du Cangii uola. . (37) Ἰανουασάν. Istius expeditionis historiam habet eliam Nicetas, I. It, u. 5 ct 6.

$75 . JOANNIS CINNAMI 676 ppellat et pari cum principilus nostris honore vult A καὶ πόθεν σοι τοῖς Ῥωμαίων βασιλεῦσιν εἰς ἱππο censeri, Quomodo, o bone, et uude tibi in mentemu κόμους κεχρήσθαι ἐπῆλθεν ; Αλλ' οὔτε ποθὲν Du Cangii notæ. perator, nt auctor est Arnoldus Lubecensis, 1. vu, c. 24, ubi describens ejusdem Augusti coronatio- nem : Finito, inquit, officio domiņus papa impera- lorem devole rocat ad convirium; quem domiNNS imperator precibus instantissime obtinet venire se- cum. Cum igitur ventum fuisset ad equos, imperator non immemor apostolicæ reverentiæ, quæ exhibenda est ipsorum vicario fideli et reverendo papæ Iuno- centio 111 strepam ipsius devote apprehendit, sicque ad locum convivii venitur. Denique en præstitisse officia Carolum IV imperatorem Urbano IV papæ testatur auctor Vitæ ejusdem Urbani. Nam cum pontificem versus Romam precessisset Carolus, ipsum post sequentem exspectavit in introitu urbis, ibi scilicet in porta quæ est juxta castrum Sancti B Angeli, de suo equo descendens stratoris vicem ges- sil, ac usque ad basilicam B. Petri pedester equi papæ frenum tenens ipsum destravit, ac demum usque ad altare deduxit. Denique scriptor anony- mús Vitæ Manfredi regis Siciliæ ab Ughello editus tradit eumdem Manfredum, qui tum princeps Ta- rentinus, necdum rex erat, cum Innocentius [V papa regnum Neapolitanum ex pacto ingressus essel, ad majorem sùi devotionem ad sacrosanciam ecclesiam ostendendam summo pontifici obriam pro- cessisse usque ad Ceperanum, el papa regnum intran le stratoris ei officium exhibentem frenum tenuisse, quousque ad poniem Garigliani transirét. Cum hærc igitur Angustorum Occidentalium atque adeo cæle- rorum principum Christianorum in Christi vicarios obsequia in minime controversum abierint deinceps morem, ea tanquam usu prorsus recepta et debita in jus Saxonicum et Cæremoniale Romanum relata sunt. Speculum Saxon. 1. 1, art. 4: Duorum gla- C diorum potestatem, spiritualem scilicet et sæcularem, ad defendendum suum populum Christus in swa aprobavit Ecclesia; ex quibus apostolicum spiri- tualem et Romanum imperatorem sæcularem þabere nemo ambigit. Ob quorum figurationem, apostolico super equum candidum equitare constitutum est, et in ascensu ejus a principe sella, ne decidat, tenebitur. In quo significatur, ut qui inobedientes apostolico exsisterent, a principe ud obediendum, et e contra, cum necessitas hoc exegerit, dummodo exercitus fuerit, compellantur. Caremoniale Romanum, 1. 1, sect. 5, ubi de processione pontificis et Cæsaris per urbem: Cum ad finem graduum pervenerit, imperator, traditis sceptro el pomo uni ex suis, prævenit ad equum pontificis, et in honorem Salva toris Jesu Christi, cujus vices pontifex in terris ge- rit, tenet stapham, quoad pontifex equum ascenderit, el deinde arrepto equi freno per aliquot passus ducit equum pontificis. Neque hæc duntaxat a principibus Christianis obsequia summis pontificibus, sed et ipsis episcopis et archiepiscopis leguntur delata. Tradit quippe noster Cinnamus Renaldum princi- pem Antiochenum ejusdem urbis patriarcham quem pessime et contra sacerdotii dignitatem ba- buerat, postmodum eidem reconciliatum, equo rectum per mediam civitatem [P. 474] duxisse ipsumque peditem comitatum esse, sellæ lorum inanu temeptem. Apud Radulfum de Diceto, an. 1470, cunr Henricus Auglorum rex, et sanctus Thomas Cantuariensis archiepiscopus apud Fractám Vallem de pace acturi convenissent bisque descen- dissent et bis ascendissent, bis stapham rex tenuit archiepiscopo. Sed et Michael Palæologus, post · ()- dum imperator, apud Pachymerem, 1. 1, c. 26, cum imperii administrationem accepisset, ut ad- ventare patriarcham cum electis ex clero percepit: Πρὸ τῶν ἄλλων αὐτὸς ὑπαντᾷ μακρόθεν, τιμὴν τὴν μεγίστην ἀφοσιώμενος τῷ πατριάρχη, καὶ παντὶ τῷ D - ἱερῷ πληρώματι, πεζῇ τε βαδίζων καὶ τὰς τῆς Αμείνου τοῦ ἱερέως χαλινούς κατέγων, ἕως καὶ απ τῶν ἐντὸς τῶν ἀνακτόρων προηγούμενος καθιστά. foc itaque facto imperatores cæterique principes Ecclesiæ et Christi vicariorum sese profitebantur clientes ac vassallos. Strepani enim tenere fuisse olim peculiare vassallorum munus docet Jus Feu- dale Saxonum, c. 32, § 2: Qua die vassallus do mino s'repam tenuerit in ascensu rel in descensu equi. in ipsa dir nou tenetur coram domino furt adstare ſendalt. Atque inde colligere est cur cum Joannes Commenus imperator Antiochiam ingres- sus est. dominus princeps Raimundus Antiochenus dominusque comes Tripolitanus stratoris officina exsecuti sint, ni´est apud Willelmam Tyrinm, 1. xy, c. 3, rnin paulo ante idem princeps fidelitatem suam domino imperatori manualiter exhibuisset, uti tra- dit idem scriptor, l. xv, c. ult. Fuit igitur strato rum officium strepam tenere, cum dominus equum Inscenderet; prhisquam vero streparum aul sla- pedum invaluisset usus, eqnum inscensuros manu erigere et allevare, ut Spartianus in Caracalla sàtis indicat. Inde stratores dvaбodelę dicuntur veleri scriptori apud Suidam, quam vocem postea ipsis sta editus ascripserunt, uti pridem observalııın a viris doctis. Scansores vocat Gloss-rium Latino-Gr. : scansor, xazao:path;. Nam et eorum erat equos sternere, unde stratores appellati : Glossarinnı Græco-Lit. growths, strator; el compositores selle regia apul Papiam : Υπηρέται τῶν βασιλικῶν κεκοσμημένων ἵππων, οὓς δὴ στράτορας καλεῖν ἡ · Tái liotal, ut ait auctor Vitæ S. Theophanis confess. n. 9, qui etsi stratorum ¿½lwµa ßaciλıxóv, non tamen twv tv det fuisse scribit: stramenta vero ipsa straturæ apud Fredegarium Scholasticum, c. 38 vocantur, stratoria in Vita S. Benedicti ab- batis Aniana c. 6, n. 28. Eorum præterea munus erat equos imperatorii stabuli curare et eos inspi- cere et probare qui Imperatori offerebantur, it auctor est Ammianus, 1. xxix, et colligitur ex leg. 7 cod. de stratoribus: eoque ipso erant sub dispo- sitione tribuni stahuli, ut scribit idenı Ammianus, comes stabuli dictus est. Denique si domini ant principes equitarent, iis semper aderant stratores pedites, ne eorum opera illi indigerent. Ordo Ro manus de summo Pontifice equitante: Stratores antem laici a`dextris et sinistris equi ambulant, ne ulicubi titube!. Stratoribus præerat domesticus stra- torum, de qua dignitate Theophanes, p. 325, qui postmodum prorfάtwp appellatus : Scylitzes in Theophilo de Basilio: Inoxóμwv 6 xpito; γενόμενος, πρωτοστράτορα τοῦτόν φασι, Courta- Linus Porph. in eodem Basilio c. 7: Пpwtost pȧtop1 αὐτοῦ πεποίηκεν ὁ Θεόφιλος. Ita Paulo Diacomo, mus imperialium stratorum. qui Theophanti p. 369 βασιλικός πρωτοστράτωρ. filius muneri equorum stabuli imperatoril cura incumbebat, ut habet Ciunamus, I. 11 : Ος τοῖς βασιλικοῖς τηνίκα ίππο κομίαν ἐφεστὼς ἦν, πρωτοστράτορα τοῦτο καλοῦσι Ρωμαῖοι τὸ λειτούργημα. Zonaras p. 152 : Τοῖς οἰκείοις ἱπποκόμοις ἐπέστησε, πρωτοστράτορα του τον οἶδεν ονομάζειν ἡ διάλεκτος ή κοινή. Hinc stra- torium stabulum jumentorum interpretatur Joannes de Janua, quod stabulis præessent stratores. Itaque si quando imperator peregre profecturus erat, [P. 475] equum a comite equorum adductum fron prehendens ducebat ad quartam vel quintam palatii partem, ut est apud Codinum, De off., c. 5, n. 5 et Nicetam in Alexio, 1. 1, n. 2, præterea absente magno domestico gestabat imperatoris eusem, 1. xxx, qui quidem tribunus idem qui postmodum 1. xx11 Histor. Miscellæ Theophylactus dicitur pri-

τοῦ ἀδελφοῦ Στεφάνου (92) ᾐτιᾶτο σφαγῆς. Ταῦτα μὲν οὖν τῇς ἐπράσσετο. Φεδερίκῳ δὲ τῷ ῥηγί Αλαμανῶν ἐπὶ μέγα εκάστοτε τὰ τῆς δυνάμεως ἐχώρει καὶ ηύξανεν. Αλλων τε γὰρ ὡς πλείστων ἐπ' ἀσφαλείᾳ τοῦ κράτους ἐφρόντισε καὶ δὴ καὶ χρημάτων μεταπεποίηται μάλιστα, οὐκ εἰθισμένον τοῦτό γε αὐτῷ πρότερον. Τοίνυν Μεδιόλανόν τε εἷλε πόλιν περιφανή, καὶ τὸ Λιγούρων εἶτ᾽ οὖν Λαμπάρ- δεν ετροπώσατο ἔθνος, ὁδῷ τε προϊὼν καὶ ἐπὶ τὰ ἐνδότερα τῶν ἐσπερίων ἐχώρει. Καὶ ὁ μηδὲ τῶν έγγιστα πολέμῳ δεδυνημένος περιγενέσθαι τὸ πρότε- ρον, τότε καὶ τῶν ἀπωτάτω ἐκράτει. Ηδη δὲ καὶ Ρώμῃ αὐτῇ πρὸς μάχην κατέστη. Οθεν καὶ δι' ἐπιμελείας βασιλεῖ Μανουὴλ ἐγένετο, ὅπως ἂν τῆς ὁρμῆς αὐτὸν σχήσῃ, ὡς μὴ τὸ παραλόγως ευημερεῖν καὶ ἐπὶ τὴν Ῥωμαίων αὐτὸν τρέψειε, πολὺς ἐξ οὗ Β χρόνος λίχνον ἐπιρρίψαντα ταύτῃ ὀφθαλμόν. Οθεν καὶ ἐπὶ μὲν ἔθνη τὰ τῇδε καὶ ὅσα κόλπου ἐντὸς ίδρυ τῆς τοῦ Ἰονίου τῶν ἀσημοτέρων τινὰς ἀφανῶς ἐκ- πέμπων τῆς Φρεδερίκου τε αὐτὰ ὑπομιμνήσκειν ἐκέλευεν απληστίας καὶ πρὸς ἀντίστασιν ηγειρεν. Εἰς δὲ τὸ Οὐεννέτων Εθνος Νικηφόρον σὺν χρήμασι τὸν Χαλούφην ἔπεμπε, πειρασόμενόν τε τῆς εἰς αὐ- τὸν τοῦ ἔθνους εὐνοίας καὶ ἐπὶ τῷ Ρωμαίοις συμ φέροντι τὰ τῇδε διοικησόμενον. Φρεδερίκος δὲ Ρώμης ἤδη περιγεγονώς ἄλλα τε πολλὰ ἐνεωτέρισε καὶ δὴ καὶ ᾿Αλέξανδρον τὸν τῇὸς ἀρχιερέα του θρόνου και τασπάσας Οκταβιανὸν ἀντεισήξεν, ἐντεῦθεν οἶμαι τοῦ Ῥωμαίων αὐτοκράτορος (93) προσαρμόσειν αὐτῷ τὸ ἀξίωμα οἰηθείς· οὐδενὶ γὰρ ἄλλῳ ὅτι μὴ βασιλεῖ ἐρεῖται. Τοίνυν καὶ ἐξότου· ὀλιγωρίᾳ τῶν ἐν Βυ- ζαντίῳ βασιλέων τὸ τοιοῦτον ἀπεσβήκει ἔθός, οὐδεὶς HISTORIARUM LIB. V. A Alcmaunorum regi in dies augebatur in immensnm . i potestas. Cumque aliis multis imperíum sibi corro- borare sollicitus esset, ad id quoque pecunias quam plurimas avara votorum cupiditate congessit, quod alias facere non consueverat. Igitur Mediolanum cepit, civitatem celebrem, et Ligurumi sive Lom bardorum gentem devicit: longiusque progressus in ipsa Occidentis viscera transiit. Ita qui primum vicinos. sibi hostes bello superare non potuerat, re- motissimos etiam debellavit, ita ut Romæ ipsi jam bellum intentaret. Unde id præsertiın príncipi curæ fuit, quo pacto illius impetum reprimeret, ne tot immensi successus in Romanorum fines, quo jam- dudum avidos oculos intenderat, illius arma con- verterent. Eapropter ad gentes ibi sitas, et quæ lo- Aium intra sinum adjacent, ignobilioribus quibus- G C dam¸ clam - submissis, Frederici insatiabilem ani- mum ob oculos ponens ad resistendum incitavit. Ad Venetoy aulem Nicephorum Chaluphem cum pecu niis misit, qui istius nationis exploraret afectum et cætera quæ Romanis conducerent ibi ageret. Fredericus interea Roma jam potitus tum alia multa innovavit, tum et Alexandum, qui ea tempestate. summus pontifex erat, throno dejecit et Oc- Lavianum substituit : inde, ut opinor, arrogare sibi Romanorum imperatoris volens potestatem. Nulli enim alii præterquam Romanorum imperatori sum- mum Romæ pontificem licet prælicere. Ex quo enim propter Byzantinorum imperatorum neglectum is mos abolitus est, nemo quemquam Romæ cousti tuit pontiacem, sed is per episcoporum et Romani cleri antistitum-concilium creabatur. Fredericus au- tem imperatoriæ jam olim inhians dignitati, học sibi notam. Du Cangii centió Bellovacensi, Sanuto, Hovedeno, Bromptono atque adeo accurato alias Familiaruur (p. 479] Ultramarinarum scriptore, Rupini fratrem fuisse Leonem perperam referri. Nec obstat quod Leo Rupinum, Rupini ex filia nepotem passim nepotem simpliciter vocal. Quippe vocem hanc pro consan- guinei filio crebrius usurpari apud auctores coll- stat, qua etiamnum Armorici nostri eadem notione passini utuntur. De Andronico Euphorbeno con- sulendum steinina Comnenicum. decantata illa quæstio et controversia, Romano- runiue imperatorum fuerit sumamos pontifices Romæ creare, vel certe an li absque imperatorum elige- rentur consensu, de qua multa viri docti hactenus atque in primis Jacobus Pamelius ad epist. 52, S. Cypriani, Angelus a Nace ad Leon. Ost. l. ut, c. 21, ; Bellarminus, Baronius et alii erudite et copiose disseruerunt. illo quod Ecclesiam divexavit diu schismate Manuel magnum inde sibi volens comparare emolumentum, Alexandrum pp. variis officiis sibi conciliare studuit, quo sibi soli imperatorium tituluru assere- rel, promisso etiam non modico auxilio et duarum ecclesiarum proposita unione: quod olim avus Manuelis Alexius a Paschali I pp. obtinere etiam annixus fuerat, cum ab Henrico V imperatore pres- sius ille urgeretur, ut auctor est Petrus Diacon. I. iv, Chron. Cas. c. 46. Acta Alexandri an. : Per idem tempus Emmanuel magnus et excelsus D Cpoleos imperator, sciens molestias el gravamina quæ prædicius Fredericus venerando episcopo Ales- andro contra Deum et oninem justitiam minabatur inferre, misit ad urbem Romam Jordanum imperit sui sebastum filiumque Roberti Cupuani principis ad subventionem et servilium ejusdem pontificis. Veniens autem idem sebastus humiliter se inclinavit eidem pontifici et oblatis ad pedes ejus magnis el pretiosis muneribus, omnia quæ habebat in man - dalis diligenter exposuit. Et inter cætera unum continebatur, elc. Asseruil enim quod idem impe rator ecclesiam suam unire volebat, etc. Nihilo minus petebat, ut quia occasio justa et tempus op- portunum et acceptabile se obtulerat, Romani co- rona imperii a sede apostolica redderetur, quoniam non ad Frederici Alemanni, sed ad jus suum asse- -reret pertinere. Ad quod opus faciendum tantas auri argentique opes et fortium virorum potentiam_se largiturum firmiter spondebat, quod non solum Romam, sed etiam tolam Italiam ad ecclesi ser- vitium el restituendam sibi ecclesiæ coronam absque dubio sufficere poterat. Quod verbum licet nimis difficile videretur ei et multa deliberatione opus habere, utile tamen visum est, ut paulisper habilo cum fratribus suis consilio episcopum Ostiensem el cardinalem SS. Joannis et Pauli pro causa ipsà tractanda e lalere suo cum prædicio sebasto ad ejusdem imperatoris præsentiam destinaret. Id etiam postca tentavit Manuel, an. 1170, ut ex Actis ejusdem pontificis colligitur apud Baronium. V. infra p. sq. (98) Ρωμαίων ἀρχιερέα προβεβλήσθαι τῇ Ρώμῃ (93) Τοῦ 'Ρωμαίων αὐτοκράτορος. Vetus est et (94) "Οτι μὴ βασιλεῖ. Εt sane slante gravissim

Α λευταίον κηρῷ τὰς κλείδας μεταλαβὼν ἐς τε τὴν γυναῖκα καὶ τὸν υἱὸν ἔπεμψεν. Οἱ δὲ συνειδόσι προς τοῦτο καὶ ἄλλοις χρησάμενοι σιδήρου ταύτας εἰργα σμένοι ἔπεμψαν αὖθις αὐτῷ. Ὁ δὲ ἐπειδὴ ταύτας Ελα- δεν, ἄρτι δεδυκότος, φασὶν, ἡλίου, καθ᾽ ἂν ξυνέκειτο ταῦτα καιρὸν, ἐρημίαν τῶν φυλάκων τηρήσας ἐξῄει. Εστι δέ τις αὔλιος ἐχόμενος τοῦ τειχίου, ἐν ᾧ δὴ καθείρκτο. Ενθα ἅτε ὀλίγα πατουμένου τοῦ χώρου βοτάναι τινὲς αὐτόματοι φυόμεναι ἐπὶ πλεῖστον ἀν- έτρεχον μῆκος: Ένταῦθα ἐκδραμὼν ἅτε λαγὼς ἐκρύο ψατο τὸ σῶμα συστείλας ἐπὶ βραχύ. Ἐπεὶ δὲ νύξ ἤδη ἦν καὶ ἔδει τοὺς ἐξέθους αὐτῷ νυκτοφυλακήσοντας περιστήσεσθαι την φρουράν, προσιὼν ὁ τὴν τήρησιν πρὸς βασιλέως ἐπιτετραμμένος τὴν αὐτοῦ τάς τε φυλακὰς ἔταττε καὶ τὰ κλεῖθρα ἀνασείων, όπερ ἑκάστης αὐτῷ ἐπὶ ὕπνῳ χωροῦντι εἴθιστο ἡμέρας, ἐπειρᾶτο εἰ μή τι κακουργηθείη γνῶναι. ὡς δὲ παν- τάπασιν ἀνεπιβούλευτα ταῦτα ἔγνω, ἀπιὼν τὸ λοι- πὸν ἐς ὕπνον κατέδαρθεν. Ανδρόνικος γὰρ δείσας μὴ ἀνακεκλιμένῃ τῇ πύλῃ περιτυχὼν ὁ Κλάδων (τοῦτο γὰρ ἐπίκλησις ἔκειτο τῷ ἀνδρὶς ταχὺ ἐς τὴν ζήτησιν τὴν αὐτοῦ κατασταίη, αὖθις αὐτὴν ἐπιθεὶς ἀσφαλισάμενός τε ἀνεχώρησεν, ἐπειδή τε ἀωρὶ τῶν νυχτῶν ἤδη ἐγένετο ἐπὶ τὰ ἔσχατα τῆς αὐλίου ἐλθὼν, οὗ δὴ τελευτῶσαν αὐτὴν τειχίον ὑπερείδει, μετέωρον μὲν οὐ πάνυ τι δν τοσούτῳ δὲ τῆς ὑγρᾶς ἀφεστώς, ὅσῳ πνεύματι θυμομαχούσαν νοτι ραῖς αὐτὸ πολλάκις ἐπιῤῥαπίζειν παλάμαις. Ἐντεῦ θεν καλώδιόν τι ἐξῆπτε λαβόμενός τε αὐτοῦ καθεῖτο εἰς τὴν ἀκτήν. Ενθα καὶ πάλιν βλοσυρεῖς τοῖς προσώποις δεδεξαμένη τοῦτον ἡ τύχη βραχὺ εἶτα προσεμειδία καὶ ἀνεῖτο πρὸς χάριν, θρυπτομένη πως καὶ διαφανῶς παίζουσα. Τῶν γάρ τις ἐν παλατίω φυλάκων, οἵπερ ἐξ ἔθους ἀεὶ διεσκηνημένοι κάθην ται ὑπὲρ τῶν πύργων ἐκ περιτροπῆς τινος ἐπιθω ύσσοντές τε ἀλλήλοις καὶ τακτὸν ὅ τι δὴ ἐπιφωνοῦν τες ῥημάτιον οὕτω τε εγρηγόρασι μάλιστα, επειδή τοῦτον εἶδε, προσιὼν ὅστις ποτέ εἴη διεπυνθάνετο ἀνειπεῖν. Ὁ δὲ δεσμώτης εἶναι ἔφασκε τῶν ἐν πα- λατίῳ πρὸς τοῦ Παπίου (96) ἐπ᾿ αἰτίαις ἐχομένων χρηματικαῖς, καὶ « Εἴ γε ἀφήσεις με, ἔφη, ἀπιέναι, αύτη δή σοι παρ' ἐμοῦ χάρις ἔσται. » Καὶ ἅμα λέ- γων τὸ ἐπικόλπιον αὐτῷ ἐξαγαγὼν ἐδείκνυ φυλα- κτήριον. Ὁ δὲ (τῶν γὰρ ἀγροικικῶν τις ἦν καὶ τοῖς Πρὸς τὸν οἶκων φύλακα τῶν ἐν τοῖς ἀνακτόροις. Παπίαν λέγομεν αὐτὸν κατὰ Ῥωμαίων γλωτταν. παπίας τοῦ παλατίου JOANNIS CINNAMI hoc ipsum assumptis consciis, ex ferro confectas að eum remittunt. His acceptis statim post solis, at aiunt, occasum, quod tempus ad id peragendum præfinitum fuerat, observata custodum absentia, e carcere evasit. Est vero quoddam domicilium muro adjunctum, in quo custodiebatur : ubi, utpote rarius conculcata terra, herbæ aliquæ sponte altius succre- verant, in quas cum elapsus se recepisset, contracto quam maxime corpore leporis instar delituit. Cum ergo nos jam adesset, tempusque quo qui vigilias ex more obeunt, custodias lustrare solent, proce- dens is, cui demandata ab imperatore illius custo - diendi cura fuerat, vigilibus positis, serisque con- cussis, quod singulis diebus priusquam dormitum concederet facere solebat, exploravit an etiam ali- quid ille mali esset machinatus. Sed ut ea omnino procul ab omni dolo esse advertit, inde egressus B Du Cangii nola. somno se daturus abiit. Audronicus enim veritus ne si portam offendisset apertam Cladon (id enim homini nomen erat) continuo insequeretur et sé perquireret, illa iterum clausa et obserata absccs- serat. Mox intempesta jam nocte ad extrema domi- cilii istius venit, qua parte muro insistit non quidem, excelso omnino, nec tamen tantum a mari remoto, quin illud ventis australibus agitatum sæpe eum undis fluctibusque suis pulset. Hoc ille in loco appenso fune eoque apprehenso in littus sese demi- sit. Ibi torvo vultu illum excipiens paulisper for- tuna, arridere demum et quasi manifestius collu- dure visa est. Quidam enim de palatii excubitori C bus, qui semper permutatis ex more vicibus statio- mes in túrribus tenent, certum aliquod sibi invicem inclamantes verbum, sic vigilias suas obeunt, ut illum vidit, accedens quis esset percunctatus est. Ille unum se ex vinctis esse dixit, qui'in palatio ob es alienuina Papia detinebantur et : • Si me sinis abire, inquit, hæc tibi a me gratia referetur; › con- tinuoque quod pectori appensum geṣtabat phylacte- rium eductum ostendit. Is vero (erat enim bono agrestis et qui cum paupertate perpetuo collucta- batur), simul atque illius oculos aurum perstrinxit, eo accepto, Andronicum abire passus est. Scapha interinı, quæ haud procul aberat, illum exceptura accessit, qua conscensa domum relatus est. Ibi cium erat palatii custodia, sub curopalata scilicet, cujus præcipua erat illius cura, ut ex Constantino Manasse discere est : unde apudl Cedrenum in Leone Copronymi F. et Leonem grammaticum in Leone Armenio et Michaele Theophili [P. 480] F. p. 469, custos palatii, papias et ostiarius, in Sinolo act. 5, nuncupatur. Proindeque non modo lali- tabat in ipso palatio, uti observare est ex Scy- litze in Michaele Rhangabe p. et 495, sed et penes papiam reorum, qui in palatii carceribus detinebantur, cura præsertim erat, quod hoc loco olus satis innuit Cinnamus, ut et Zonaras in Mi- cium in aula regum Siciliæ sub Normannis, penes quos non cura duntaxat et custodia palatii sub ca- stellano incumbebat, sed et eos qui per diversos palatii carceres tenebantur inclusi, frequenter in- spicere eorumque statum mitius asperiusve, prout ei visum erat, commutare et prout vellet custo- des singulis designare carceribus, ut auctor est Hugo Falcandus. Gavarretorum meminit etiam Richardus de S. Germano. an. 1232. de magni papiæ officio plura habet Meursius, cujus dignitatis, quam simili,” quæ fuit olim in regumi nostrorum palatio, comparare est, quamque etiamnum concierge du palais vocant, mentio est præterea apud Pachy- merem, I. v, c. 5, Cantacuzenum, 1. 1, c. 26, ; 1. 11, c. 22, 27, et Nicephorum Gregoram, (96) Πρὸς τοῦ Παπίου. Pappiæ seu papiæ oli- D Chaele Balbo. Fuit sane simile gavarrelorum of. 1. VIII.

ρετον αὐτῇ μέτεστιν. Ο δὴ καὶ ταύτης ἡγεμονεύων τῆς χώρας Στεφάνῳ καὶ αὐτὸς πολεμήσειν συνθέμε νος ὅρκοις τὰ δεδογμένα επέῤῥωσεν. 'Εν ᾧ Ρ. 437] δὲ ταῦτα ἐγίνετο, Φριδερίκος ο Αλαμανών βηξ ισχυ ρῶς ἀντιπράττοντος ἐς τὰ πρὸς δύοντα ἥλιον τοῦ βασιλέως ἤδη αἰσθόμενος, τὰ διάφορα λύσας 'Ρω- μαίοις ἐσπείσατο, πόλεμόν τε κατά Στεφάνου δι ενεγκεῖν καὶ αὐτὸς τῷ βασιλεῖ διωμολόγηκεν. Οὐ μὴν οὐδὲ Ερρίκος (99) ταύτης ἀπεῖναι ἔμελλε τῆς μάχης, ὃς Θεοδώρᾳ τῇ βασιλέως ξυνώκει ἀδελφιδή, ὥσπερ ἤδη πολλάκις ἐῤῥήθη, ἀλλὰ Σκυθῶν ἀπειρο- πληθής στρατιὰ καὶ Σερβίων τῶν Ῥωμαίοις κατά ήκόων ὅτε σουλτὴν κατὰ τὰ ξυγκείμενα δυνάμεις αὐτῷ τὰς ξυμμαχίδας ἔστελλε, καὶ βαρεῖά τις απαν ταχόθεν ήθροιστο χείρ. Κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον καὶ Βλαδίσθλαδος, εἷς ἂν τῶν ἐν Ταυροσκυθικῇ δυναστών, σὺν παισί τε καὶ γυναικὶ τῇ αὐτοῦ δυνάμει τε τη πάσῃ αὐτόμολος ἐς Ῥωμαίους ἦλθε, χώρα τε αὐτῷ παρὰ τὸν Ίστρον δεδώρηται, ἣν δὴ καὶ Βασιλίκα πρότερον τῷ Γεωργίου παιδί, ὃς τὰ πρεσβεῖα τῶν ἐν Ταυροσκυθικῇ φυλάρχων εἶχε, προσελθόντε βα- σιλεὺς ἔδωκε. Τηνικαῦτα καὶ Οὐέννετοι στόλω τριή ρεων ἑκατὸν Ῥωμαίοις ἐς τοὺς κατὰ θάλασσαν συναίρεσθαι ὡμολόγησαν πόνους, τὰς πρότερον τὸ δεύτερον ἀνανεωσάμενοι ξυνθήκας. Οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ Φρεδερίκῳ τῷ ᾿Αλαμανῶν ῥηγὶ πασί τε ἄλλοις τοῖς ἀνὰ τὴν ἐσπερίαν λῆξιν ἀπεναντίας διὰ βίου ἰέναι ἣν ἐπὶ Ῥωμαίους στρατεύοιεν, πίστεις έδοσαν. ιγ. Καὶ τὰ μὲν κατὰ τὴν ἑσπέραν τῇδε εφέρετο. Βαλδουίνος (1) δὲ ὁ Παλαιστίνης ῥῆς, ἀδελφιδῇ τοῦ βασιλέως ξυνοικῶν ἐξ ἀνθρώπων ἠφάνιστο. "Ατε δὲ αὐτοῦ ἄπαιδος τὸν βίον ξυμμετρησαμένου, ἐπὶ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ ἡ τῆς χώρας μετῆλθεν ἐπικράτησις, ὃς ἄρτι ταύτην ἀναλαβὼν, πέμψας ἐς βασιλέα ᾐτεῖτο κήδους καὶ αὐτὸς τοῦ ἐκ Ρωμαίων τυχεῖν, ἅμα το καὶ γνώμης πειράσθαι ἤθελε τῆς αὐτοῦ ὅπως ποτέ περὶ ᾿Αντιοχείας (2) Εχει. 'Αντιοχείς γὰρ ἅτε φύσει ψεύδορκοι ὄντες ἐπὶ Παλαιστίνην τῷ Βαλδουίνῳ συγγεγονότες, αὐθαίρετοι τὴν τῆς πόλεως καὶ σφῶν αὐτῶν ἐχείριζον προστασίαν. Αλλ' ἐκεῖνος εἰδὼς ὡς βασιλεῖ κατήκοος ἡ πόλις αὕτη τυγχάνει οὖσα, δεξι έκρινε πυθέσθαι τούτου πρότερον, ὥσπερ είρηται. Ὁ δὲ τοιούτοις αὐτὸν ἀμείβεται· ι Ὁ μὲν περὶ κήδους λόγος, ἐπειδή σοι βουλομένῳ ἐστὶν εὔνοιαν επισπᾶσθαι τὴν ἡμετέραν, οὐκ εἰς μακρὰν ἐπιτελὴς ἔσται, πόλεως δὲ 'Αντιοχείας πάλαι τε Ρωμαίοις ὑποφόρου καὶ νῦν δὲ κράτει δεδουλωμένης. τῷ ἡμετέρῳ οὔτε σοι περιόντων ἡμῶν κατακυριεύσει» δυνατὰ ἔσται οὔτε τῶν ἄλλων οὐδενί. Αντιοχείς μέντοι τῆς ἐς 'Ρωμαίους ἀπιστίας αὐτίκα πρὸς τοῦ ἡμετέρου κράτους τὰ ἐπίχειρα κληρωσάμενοι είσον ει 24, JOANNIS CINNAMI ceps bellum et ipse contra Stephanum suscepturun A se pollicitus, pacta jurejurando firinavit. Dum hæc geruntur, Fredericus mAleannorum rex, ubi in Occidente strenue se gerere imperatorem rescivit, diremptis simultatibus et pace cum Romanis inita, se quoque belli adversus Stephanum socium fore principi paciscitur. Neque abfuturus ab hoc bello erat Henricus, qui, ut sæpius a me narratum est, Theodoram imperatoris ex fratre peptim uxorem duxerat : ad hæc Scytharum innumerabilis exerci- tus ct Serviorum Romanis obnoxiorum; ipseque sallanus secundam initorum pactorum leges copias auxiliares submissurus erat : et allae undecunque valilae copia cogebantur. Sub idem tempus vladi- slaus ctiam, unus e principibus Tauroscytharum, cum literis et uxore et omnibus viribus ultro ad & Romanos venit. Regio illi versus Istrum concessa est, quam antea Basilica Georgii alio, qui caeteros Tauroscythica phylarchos præcellebat, ad se transeunti dederat. Tum quoque Veneti centum triremium classem ad maritimos labores auxilio se missuros Romanis, prioribus renovatis fœderibus, promisere. Sed et Frederico Alemannorum regi cæ. terisque Occidentis gentibus hostes se futuros, quan- diu vita superstes forel, Adem dedere, si Romanis ab lis bellum inferretur. B & C nus autem Palestinæ rex imperatoris ex fratre nepti matrimonio junctus, diem obiit : cumque nullos reliquisset liberos, in illius fratrem regionis principatus transivit. Hunc ubi ille suscepit, ad imperatorem legatos misit, tum ut affinitatem et ipse ex Romanis deposceret, tum etiam ut illius de Antiochia animi sensum exploraret. Antiocheni enim, utpote ingenio perfidi, Balduinun in Palæ- stina convenientes urbis suæ principatum ultro illi tradiderant. At is haud ignarus civitatem istam imperatori esse obnoxiam, ejus primum, uti dictum est, sciscitandam esse voluntatem existimavit. Dic vero in lanc ferme sententiam respondit : « Quod quidem de ineunda affinitate requiris, quando tibi est animus nostram comparare benevolentiam, ra- tum id brevi erit. Civitatis autem Autiochenæ, D Romanis jamdudum vectigalis nostraeque majestati obnoxiæ, neque tu, quandiu vixerimus, neque ullus alius principatum capessere potest. At Antiocheni suæ erga Romanos perûdiæ a majestate nostra pœnam referentes, tum primum sentient quem ausi fuerint offendere. » ejusmodi fuere litteræ principis. Du Cangii notæ. ad p. 261. Hierosolymitano successit ejus frater Amalricus comes Joppensis: qui diremptis apostolicæ sedis auctoritate cum Agnete, Joscelini Edessaui comi- tis filia, nuptiis, Mariam Commenam Joannis Com- neui protosebasti filiam, Andronici sebastocrato - ris, Manuelis fratris, neptem duxit circa an. 1167, uti narrant Tyrius, 1. xx, c. Roisertus de Monte hoc A. pubere et Renaldo principe a Saracenis capto, An- tiocheni Balduinum III in urbis et principatus de fensorem assumpserant contra invalescentes Sara- cenos, viribus nostrorum tot cladibus accisis. 13. Hæc eo tempore in Occidente acta. Baldui- (99) Ερρίκος. Henricus Austriæ dus. Vide infra (1) Βαλδουίνος. Exstincto Balduino lil regi (2) Περὶ Αντιοχείας. Boemundo ill adhuc in-

εὕρατο δύστηνον διεληλαμένην ἀκίδα τῆς ἕδρας έχον. Πόθεν δὲ αὐτῷ τοῦτο συνέβη, αὐτίκα δηλώσω. Αὕτη, όπηνίκα ἔτι ἀνάλωτος ἦν ἡ πόλις, ὑπὲρ τῶν τειχέων ἑστῶτα σποδόν τε κατέσειε (6) καὶ τὰ ἱμάτια κόσμῳ οὐδενὶ ἀνασύρασα τὴν ἕδραν παλιντρός πῳ τῷ προσώπῳ ἐς τὸν Ρωμαίων ἐδείκνυε στρα τὸν, ἀπέραντόν τέ τινα βαττολογίαν ὑποψάλλουσα (7) δαιμονιώδει τινὶ μαγγανείᾳ Ρωμαίους ξυνδεῖν ᾤετο. 'Αλλά τις στρατιωτῶν βέλος ἐπ' αὐτὴν ἀφεὶς κατα- τυχεί τῆς ταλαιπώρου, ἔνθα τὸν τοῦ σκυβαλισμοῦ παραπομπὸν ἡ φύσις αὐλῶνα ίδρυσεν. Εὔρετο δὲ καὶ τις 'Ρωμαίων δεσμώτης ὁ τλήμων ἐπὶ σκολιώδους τινὸς καὶ ἀνηλίου καθειργμένος δωματίου ἀπ' αἰτίας τοιάσδε. Τοῦτον Ούννοι αἰχμάλωτον ἤδη πεποιημένοι, ἅτε τοξείας εὖ εἰδότι 'Ρωμαίοις ἐκ τοῦ περιβόλου ἐπιτοξάζεσθαι ἀνάγκην προσήγον. Ο δὲ οὐ σὺν γνώμῃ μὲν ἠφίσι δ' ὅμως πυκνά, πάντα δὲ ἁμαρ τεῖν ἐποίει. ῞Οπερ Ούννοι κατανοήσαντες ξαιώσαί τε τῷ ἀνθρώπῳ κατά νώτου πολλὰς καὶ σὺν ἀσφα λεία καθείρξαντες εἶχον. Οὕτω μὲν δὴ Ζεύγμη καὶ πάλιν δάλω· ὅτε πολλοὶ μὲν καὶ ἄλλοι λόγου και ἀρετῆς εἰργάσαντο άξια, οὐχ ἥκιστα δὲ καὶ ᾿Ανδρό νικος ὁ Δούκας. Ἐπειδὴ γὰρ Ρωμαίους διὰ κλίμα κος ἀναῤῥιχωμένους ἐπὶ τὸ τεῖχος εἶδεν ᾿Ανδρονίκῳ (8) τῷ βασιλέως ἐξαδέλφῳ προσιών, ὑφ᾽ ὄν τελεῖν ἔλαχεν ἤδη ἐκ Ταυροσκυθῶν ἀφικόμεν νον ἵλεώ τε τοῦ βασιλέως τυχόντα, ἠξίου ἐνδοθῆναι αὐτῷ τῆς ἀνόδου πειρᾶσθαι, τοῦ δὲ ἐπιτρέψαντος σπουδῇ πολλῇ ἐς τοῦτο ἐχώρει. Ἐπειδὴ δέ τινες Λατίνων κατόπιν ἰόντες παρελθεῖν ἐφιλονείκουν αὐτὸν, ὁ δὲ ἀντέπραττε σφίσι πολλὰ καὶ οὐδαμὴ τοῦ κλέους συγχωρεῖν ἤθελεν. Ἐν ᾧ δὲ ταῦτα ἐγίνετο, ή κλίμαξ αἰφνίδιον εἰς γῆν ἀνέχθη κατασπασθεῖσα. Αλλ' ὁ Ἀνδρόνικος τοῦ συνήθους καὶ πάλιν ἀντο έκειτο θράσους. Ἐπειδὴ γὰρ ἑτέρας ενεχθείσης ανα βαίνοντάς τινας αὖθις εἶδε, δραμὼν ἐπέβαινε καὶ αὐτός. Ταῦτα μὲν τῇδε ἐχώρησε. Στέφανος δὲ ὁ ῥῆς τῇ τῆς πόλεως πεποιθὼς ἀσφαλείας (πρὸς γὰρ - έκαι (β) Σποδόν τε κατέσεις. τεφραμαντείαν σποδομαν- τείαν, τεφρα μαντείαν HISTORIAR UM LIB. V. B A muros stans cuerem excutichat, et sublatis nullo [P. 143), C pudore vestibus, faciem avertens, nates inspicien- das præbebat Romano exereitni, multa intercinens et murinurais, quibus arte quadam dæmoniáca Romanos fascinare ac præstigiis, irretire arbitraba- . tur. Sed miles quidam immisso in illam telo mise- rant co percutit loco, quem ejiciendis natura ex- crementis fecit. Repertus est et Romaņus aliquis in sordidum ac tenebrosum carcerem miser conje- lus ex hacce causa. Cum eum captivum fecissent Hungari scirentque jaculandi peritissimum, esse, ut Romanos e muro sagittis impeteret cogebant. Illė vero crebra quidem vibrabat tela, sed ita ut omnia prætervolarent. Quod ubi advertere Hungari, virgis cæsum hominem arctisque constrictuṁ compedibus in custodiam conduut. Ita rursum capta est Zeugme, Quo quidem tempore multi præclara et prædicanda fortitudinis edidere facinora, atque in lis Andronicus Ducas. Cum enim Romanos; admotis scalis, mœnia subice ac scandere cerneret, accedens ad Androni- imperatoris agnatum, sub quo a Taurosryllis jam reduce et veniam delictorum ab imperatore consecuto militabat, eum rogaviļ ut sibi quo- que ascendendi potestatem faceret : eoque permit tente, summo animi ardore in id incubuit. Latinig vero, quibusdam pone ipsum sequentibus ac priorem locum occupare annitentibus, ipse contra obstitiĻ. maxime neque quidquam de gloria concedere voluit. Interea autem dum hæc fierent, scala in terram repente delapsa fracta est. Sed Andronicus con- suetam audaciam resumpsit: et simul atque alia erecta scala, vidit nonnullos iterum ascendentes, et ipse etiam accurrit, ascenditque. Hæc quidem ibi prospere cessere. Stephanus autem rex Asus { ingenio et fortitudini civitatis (præter cætera enim rivus ex Istri deductus undis eam rigabat: qui primo quideın aperte et sub dio positus, deiude imperatore Stephano bellum inferente, per sub Du Cangii notæ. . Pulverem dispergere forte pertinuit ad seu de qua Delrius 1. iv Disquis. Magicar. quest. 7, sect. 1. Nam mulier illa magicis incantatio nibus obsidentes irretire conabatur. Nec scio au ciam eo spectet c. additionis ad Capit. Caroli M. l. iv : De homicidiis factis anno presenti D inter vulgares homines quasi propter pulverem mor- telem. Ubi propter idein valet ac per, ita ut homi cidia facia per pulverem mortalem seu per iutelligantur. Sed cujusmodi eæ fuerint incantationes ea ætate per pulverem, hand con- stat: nam quæ scribit Detrius, huic loco minime conveniunt. Quid si mulier ista pulverem pedibus in hostes excutiebat in eorum contemptum ? Pul. veris euim excussio, contemptus seu potius abili cationis et excommunicatiouis argumentum fuit ex iis quæ habentnr Matth. x et Marc. vi Guillel- mus abbas S. Theodor. in Vita S. Bern. l. n, c. 8: Hic (Eugenius IV pp.) seditione orla in populo pulverem pedum in litigantes excussit, et relictis eis in Franciam venit. Ita llumbertus episcopus Silva Candidæ cardinalis et alii Ecclesiæ Romanæ archiepiscopi, cu». imperante Constantino Mono- macho Cpoli in ecclesia S. Sophiæ sententiam excommunicationis in Michaelem patriarcham et ejus sequaces super allari posuissent praesente clero et populo, inde mox egressi etiam pulverem pedum suorum excussere in testimonium illis dictum Evangelii proclamantes: videat Deus ei judicet. V. Pa- chym. I. ut, c. 17. bus propria. Venefici, qui magicis susurris seu carminibus homines occidunt, § Inst. de public. judic. Julianus Antecessor Const. 107, § 5: Si venenis aut susurris magicis vitæ eorum insidia- rentur. Zoroastri susurri apud Prudentium ad- versus Judæos: Magicum susurramen apud Apu- leium Metam. 1. 1. Lex 5, C. Theod. de indulg. crimin. Qui noxiis quæsita graminibus et diris immurmurata secretis mentis et corporis venena com- posuit. Acta S. Thyrsi c. n. 29: Aliis circa mem- bra eorum carmina incantamentaque murmurantibus. Porro quid simile narratur a Raimundo de Agiles in Hist. Hieros. p. 178: Dum dua mulieres peira- riam unam de nostrís fascinare vellent, lapis vi« riliter excussus mulieres carminantes cum tribus pucris allisil. nit p. 228. (7) Υποψάλλουσα. Vox magicis incantationi- (3) Ανδρονίκῳ. Euphorbeno, cujus supra memi-

αὐτὸς ὑβριζόμενος ὑπενέγκω. » Ταῦτα μὲν τῇδε Α ἐχώρησαν, ἡμερῶν δὲ ὀλίγων ὕστερον βίβλους τε, ὅσαι σε περὶ τούτων τρανοῦσιν, εκόμιζε συχνάς κἐπὶ κοινοτέρας τὸ πρᾶγμα προτίθει ζητήσεως. Υπέρο ῥεον οὖν ἑκάστοτε συχνοὶ τῆς ἀντιθέτου μοίρας, ἕως άπαντες ἅμα πατριάρχαις τοῖς ἄλλοις ὠμοφρό νησάν τε καὶ τὸν βασιλέα τῆς τῶν Γραφών μᾶλλον ξυνιέναι ὡμολόγουν διανοίας. Τῷ γε μὴν Λουκά ἐχαλέπαινόν τε περιφανῶς καὶ σκώμματα προσήγον, δι' & τοῦ θρόνου κατασπᾶν ἐπεβοῶντο τὸν ἄνθρωπον, πάνω ἀμαθῶς τοῖς πράγμασιν ἐφιστάνειν εἰδότες. Τῆς Λουκά γὰρ ἡττῆσθαι ὁμολογήσαντες γνώμης, ὅτι καὶ τῆς βασιλέως πολλῷ πρότερον, ἁλώσιμοι τε αὐτοῖς ἐς τὴν θρησκείαν γεγονότες, οἱ δὲ ἐγκλημάτων ἑτέρων ἐγράφοντο τοῦτον. Εφ' οἷς οἶμαι καὶ βασι λεὺς αὐτῶν καταγνοὺς σὺν ἐπιπαθεί τινι λογισμῷ Β τῷ Δουκῇ ἐπιφυομένων. « ᾿Αλλὰ τοῦτο μὲν, ἔφη, τέω; ἀποκείσθω· οπηνίκα δὲ τέλος ἔξει τὸ τῶν πα ρόντων, βασανισθήσεται καὶ ταῦτα, καὶ τέλος αὐ- τοῖς ἐπιθήσομεν τὸ προσῆκον· ν ἐφ᾽ οἷς ἀποκρου σθέντες ἐχύρουν ἤδη τὰ δεδογμένα. Βασιλεὺς δὲ ὑπεσημήνατο τούτοις· καὶ τὸ λοιπὸν λίθοις ἐγκολα ψάμενοι τὴν γραφὴν ἐπὶ τοῦ Σοφίας ἱεροῦ ἀριστερᾷ εἰσιόντι φέροντες ἔστησαν. Καὶ τέλος ἤδη εύρατο τὰ τῆς ζητήσεως. Εγώ δ' ἐκεῖνο περὶ τῶν τοιούτων ἀεὶ φρονῶν διατετέλεκα, ὅτι δὴ φύσιν Θεοῦ πολυπραγμονεῖν ἀνθρώπῳ γε ὄντι οὔχουν ἀνέγκλη τον. Ο γε μὴν θαυμάζειν ἔχω τῷ αὐτοκράτορι τούτῳ αὐτίκα μοι λελέξεται. Συζητοῦντί ποτε περὶ τούτων αὐτῷ (ἐπὶ ἐξ καὶ γὰρ ἐνιαυτῶν παρετέτατο κύκλους τὰ ἀμφισβητήσεως) τῶν τις περὶ τὴν - ἀμφιπονουμένων ἐγένετο ἐστίαν, ἀγγέλλων οὖν αὐτῷ ἡσυχῇ, ἡμβλωκέναι τὴν βασιλίδα, εἶτα καὶ ὅτι ἄῤ- μεν. Ὁ δὲ οὐδ᾽ ὅσον ἐν σχήματι τὸ πάθος ἐπιδειξά- μενος καθῆστο προσανέχων τοῖς λεγομένοις. Ἐπεὶ δὲ τέλος ἤδη εἶχε τὰ τῆς τηνικάδε ζητήσεως, όρθιος ἀναστὰς ῥιπτεῖ παρὰ τοὺς τῶν ἱερέων πόδας εαυτόν, και ο Αρτι μοι, ἔφη, πατέρες ἱεροὶ, λόγος ἐκ τῆς γυναικωνίτιδος ἦλθεν, ἐκτετρῶσθαι παϊδά μοι λέγων ἄρρενα, μεγίστην ελπίδα ἔμοιγε. Αλλ' αἰτοῦμαι δὴ τὴν ὑμετέραν ἁγιότητα, πέμψατέ τινα πρὸς Θεὸν Ικετηρίαν, πέμψατε, ἀντιβολώ. Κἂν μὲν οὐκ ὀρθῶς ἔγωγε περὶ τοῦτον δὴ τὸν ἱερὴν ἐκονισάμην ἀγῶνα, μηκέτι μηδ' εἰσέπειτά μοι τελεσφορηθείη σπέρμα γένους εκατέρου μηδέν, μηδ' ἐναίμην ἐλπίδων τῶν ἐμαυτοῦ· εἰ δ' ἀρεστὰ Θεῷ τὰ τῆς ἐμῆς γνώμης ἐστίν, οὐκ εἰς μακράν μοι τὴν ἐλπίδα παρέξοιτο ταύτην. ο Ο μὲν τοσαῦτα εἰπὼν ἀνίστατο γῆθεν, οἱ δὲ ἐς γόνυ κλεθεὶς ἕκαστος σὺν δάκρυσι Θεὸν ἐπ- εκάλουν. Τότε μὲν οὖν ἐπὶ τοιούτοις ἀπηλλάγησαν. Ούπω δὲ χρόνος ἐξῆκε συχνὸς, καὶ τεκνοί παῖδα (22) βασιλεύς, γλύμμα Χαρίτων, φύσεως ἄνθος. 'Αλλά τοῦτον μὲν ὁποῖος τίς ἐστιν ἰδεῖν ὁ λόγος ἐν δέοντι διαγράψει μοι, τὰ δὲ τῶν ἀγώνων ἐκείνων ἐν τούτ τοῖς ἐτελεύτα. Λουκᾶς δὲ, ἐπειδὴ μηδὲν ὅτι καὶ λό- σε - HISTORIARUM LIB. VI. ejusmodi nunquam professus sim), superest omnino, ut quam de Deo habeo opinionem, non prodam aut deseram. Si vero aliquis nova quæpiam docere me velit, quæ Scripturis sacris consentanea șirit in illius sententiam transire haud verebor. Unum hoc interea observetur, ut non irrideatur Deus : pro illo enim millies ipse contumeliam patiar. › Ilæc tum ibi gesta. Paucis vero deinceps elapsis diebus, libros complures, quotquot prædictam con- troversiam videbantur explanare, preduxit com- munique concilio rem decidendam statuit. Desci- vere igitur undique plures ab adversa parte, ita ut universi cum cæteris patriarchis eamdem am- plexati sentenţiam imperatorem sacrarum Seriptu rarum scientia cæteros anteire confiterentur. Lucæ autem indignabantur propalam dicteriisque eum [P. 150] incessebant, atque adeo bominém throno depellen- dum inclamabant, viri rerum gerendarum prorsus imperiti : ut qui cum Lucæ et imperatoris multo ante sententia victos se profiterentur de. prehensique iis essent a vera fde alieni, nova ta- men crimina in eum conjicerent. Unde factum opinor, ut et princeps eos damnaret, quod animo affectibus preoccupato in Lucam ferrentur. lac, inquit, differantur tantisper : ista eliam, ubi res præsentes absolverimus, examinabimus, et A- nein is decentem in ponemus. His itaque repulsi decreta confirmarunt, quibus ipse etiam subscripsit imperator. Eadem vero postea lapidibus inscripta in templo Sanctæ Sophiæ collocavere ad ingredien- Sed C tium partem sinistram. Atque ita Anita est illa D controversia. Illud equidem semper bujusmodi in rebus sensi ac credidi, Dei naturam curiosius in- quirere homini nefas esse. Ceterum quod in prin- cipe isto admiratione dignum mihi visum est, nunc exponamn. Disceptanti aliquando super hoc ipso (sex enim totos annos agitata est ea quæstio) accurrens quidam e domesticis ministris Augustam facis: e abortum, ac deinde prolis mascula, in aurem in- susurravit. Sed ille nec vultu affectum prodens, al ea quæ tum disceptabantur intento semper animo sedit. Qua tum finita disputatione, ante sacerdotum pedes procumbens : « Modo, inquit, Patres sancti, affertur mihi es gynæceo filium, spem mihi naxi- mam, abortu periisse. Sed sanctitatem ve- stram obsecro, preces ad Deum fundite orateque, ut si in eo sacro certamine non recte sanaque fide desudavi, nulla mihi deinceps utriusque sexus proles ad maturam ætatem perveniat, nec votis unquam potiar meis: sin autem grata Deo nostra fuit sententia, banc spem meam non in longum tempus protrahat. Quibus dictis humo se tollit, » Illi autem in genua flexi cum lacrymis Deum in- vocant, iisque peractis precibus digrediuntur. Neque multum effluxit temporis, cum puerum genuit im- Du Cangii muelis F. an. 1167, si Alberico fides, vel potius note. die Sept. sn. 1170, nt est apud Codinum Orig. Cp. Vide stemma Comunen. (22) Καὶ τεκνοί παῖδα. Nalus est Alexius Ma

τὸν εἰθισμένον ἐν βασιλεῦσι καὶ παισὶ βασιλέων ἀνέκαθεν. Εστι δὲ τὸ τοιοῦτον. Νεανίαι τινὲς εἰς ἔσα διαιρεθέντες ἀλλήλοις σφαίραν σκύτους μὲν πεποιημένην μήλῳ δὲ παρεμφερῆ τὸ μέγεθος εἰς χωρόν τινα ὅπτιον ἀφιᾶσιν, ὃς ἂν δηλαδή συμμετρη σαμένοις αὐτοῖς δόξῃ, ἐπ' αὐτήν τε οἷόν τι ἄλλον ἐν μεταιχμίῳ κειμένην ἀπὸ ῥυτῆρος ἀντιθέουσιν ἀλλήλοις, ῥάβδον ἐνδέξια χειριζόμενος έκαστος συμμέτρως μὲν ἐπιμήκη, εἰς δὲ καμπήν τινα πλα- τείαν ἄρνω τελευτῶσαν, ἧς τὸ μέσον χορδαίς τισι χρόνῳ μὲν αὐανθείσαις, ἀλλήλαις δὲ δικτυωτόν τινα ξυμπεπλεγμέναις διαλαμβάνεται τρόπον. Σπουδὴν μέντοι ἑκάτερον πεποίηται μέρος ὅπως ἂν ἐπὶ θά τερον προτερήσαντες μεταγάγωσε πέρας, ο δηλονότι ἀρχῆθεν αὐτοῖς ἀποδέδασται. Επειδὰν γὰρ ταῖς ῥάβδοις εἰς ἀποτερονοῦν ἐπειγόμενος ὁ σφαίρος ἀφίκηται πέρας, τοῦτο ἡ νίκη ἐκείνῳ τῷ μέρει γίνεται. Η μὲν παιδιὰ τοιάδε τίς ἐστιν, ολισθηρά πάντη καὶ κινδυνώδης. Ὑπτιάζειν τε γὰρ ἀεὶ καὶ Ισχιάζειν ἀνάγκη τον ταύτην μετιόντα, ἐν κύκλῳ τε τὸν ἵππον περιελίσσειν καὶ πανταποδούς ποιεῖσθαι τοὺς δρόμου; τοσούτοις τε κινήσεων ὑπενηνέχθαι είδεσιν, ὅσοις δήπου καὶ τὴν σφαίραν ξυμβαίνει. Ἡ μὲν δὴ παιδιὰ τοιάδε τίς ἐστι. Τῷ δὲ βασιλεί δαιμονίως περὶ ταύτην στρεφομένῳ πάντωμον εἰς γῆν ἐνεχθῆναι συνέβη τὸν ἵππον. Ὁ δὲ νέρθεν ύπενεχθεὶς ἔκαμνε μὲν καὶ πολλὰ ἐβιάζετο τοῦ πτώματος ἀνανεῦσαι, οὐκ ἔχων δ᾽ ὅπως τὸν ἵππον διωθήσαιτο ὁλόσωμον, ὥσπερ ἔφην, αὐτοῦ κατεν- ηνεγμένον, μηρόν τε καὶ χεῖρα τῇ ἐκ τῆς ἐφεστρίδος ἐπιλήψει διετέθη κακῶς. Οὕτω μέντοι μεγαλοψύχως ἤνεγκεν, ὡς καίτοι καιριώτατα πεπονθὼς ἀναστή ναί τε ταχέως, πολλῶν ἤδη περιστάντων αὐτόν, καὶ τὸν ἵππον αὖθις ἀναθορεῖν διαύλους τέ τινα; σχολῇ ποιεῖσθαι ἐφ᾽ ἱκανὸν, ἕως ἤδη σφοδροτέρων αισθόμενος τῶν ὀδυνῶν ἐπὶ τὴν κλίνην ἦλθε. Το δ' ἐντεῦθεν οὕτω δὴ τοῦ πάθους ἥττητο, ὡς ἐκ τῆς περιχυθείσης αὐτὸν τότε ἀθυμίας τῇ ὑστεραίᾳ με δε μίαν τῶν τότε λελαλημένων ή πεπραγμένων μνήμην ίσχειν τινά. Τοῦτο μὲν δή τοιοῦτον ἐγένετο, ὁ δὲ δυεῖν ὕστερον ἡμέραιν ῥᾴων γεγονώς ἐπὶ ᾿Απά- μειαν εφέρετο. Οἷα δὲ εἰκὸς συντάσεως ἐκ τῆς ὁδοιπορίας γεγενημένης τινὸς ἔγκος αὖθις ἀνέβη καὶ ὀδύναι τοῦτον ἐκέντουν συχναί. Καὶ δὴ ἀμφὶ πόλει Σηλυβρίᾳ τὰς πασχαλίους διαγαγών, ἐπειδήπερ ᾔσθετο ἐν καλλίονι γεγονώς, ἐπὶ τὴν Φιλίππου ἐφέ- ρετο. "Ενθα δὴ πρέσβεσι χρηματίσας ἐκ Παιόνων ἀφικομένοις, ἐπειδὴ μηδὲν ὑγιες αὐτοὺς ἀπαγγέλ λειν ἔγνω, ἐκεχειρίαν δὲ μένον καὶ ἀνοχήν τινα τοῦ πολέμου ἐκ παντὸς τρόπου πειρῶντας λαβεῖν, αὐτ τοὺς μὲν ἀπράκτους ἀπεπέμψατο, συνεκπέμψα; αὐτοῖς καὶ Ῥωμαίων τινὰ, ἐφ᾽ ᾧ τόν τε Χαλούφην αἰτήσαιτο και, εἰ μὴ τοῖς δεδηγμένοις ἀγαπῶμεν, αὐτίκα καὶ πάλιν ἀπειλήσαι βασιλέα καὶ τὴν Ῥωμαίων στρατὸν ὄψεσθαι. Ὁ δὲ ἐπὶ Σαρδικής γε γονὼς ἐνταῦθα τὰς δυνάμεις ήθροισεν. τοιοῦτον. Αλέξιος (51) ὃς τὴν πρωτοστράτορος τότε, JOANNIS CINNAMI modi. Adolescentes aliquot eque divisi inter se A B + umero factam ex corio pilam magnitudine malo similem in locum quemdam ad id prius prout visum fuerit dimensum emittunt. Tum vero ad illam ve- luti premium aliquod in medio positam plenis invicem habenis contendunt, singuli in dextris virgam · habentes, quæ longitudine mediocri in orbiculatam quamdam latitudinem subito desinit, cujus medium chordis aliquot desiccatis retis- que in modum iuter se connexis intercipitur. Dat vero operam utraque pars ut.ultra alteram antea definitam metam prior quisque pilam transmittat. Cum enim in alterutram metam reticulatis virgis pila transmittitur, id parti alteri pro victoria est. Mujusmodi quidem est ludus iste, lapsui obnoxius, plane ac periculosus. Necesse quippe est at qui in eo se exercel sese supinet continuo inque latus utrumque fectatur, ut in orbem equum circumagat et varios subinde instituat cursus totidemque mo- tus, quot pilam facere contigerit : atque hoc se modo habet exercitium istud. Dum igitur princeps miro quodam modo in eo sesè circumageret, acci- lit ut quo vehebatur equus in terram totus cor- rueret. Cumque ille subter effusus magno labore, nt se erigeret a casu isto, anniteretur, nec equum. toto, uti diximus, incumbentem corpore removere posset, femur manumque, dum sub sella equestri intercipiuntur, graviter lasit : tantaque id malum constantia pertulit, ut quantumvis lethales pate- retur dolores, et confestim surrexerit, multis eum C jam circumstantibus, et conscenderit rursus equum cursusque aliquot citra laborem fecerit : donec augescere dolores percipiens ad lectum tandem sesc contulit. Deinceps vero ita crevit malum, ut ex animi deliquio nihil postridie eorum quæ dixerat, aut fecerat, recordaretur. Id quidem hujusmodi fuit. Biduo autem post, cum convaluisset, Apameam profciscitur : at ex itinere, nec mirum, orta nervorum distensione, tumor iterum rediit, erebrique eum dolores punxere. Quapropter in urbe Selybria diebus Paschalibus transactis, ut melins se habere sensit, Philippopolim contendit : ubi cum Pannonum legatis congressus, cum nihil eos sani afferre cognovisset, sed belli tantum indu- cias omnimodo sollicitare, rebus infectis dimisit: hsque adjunxit Romanum quendam, qui et Cha- luphen repeteret, et nisi mox imperata facerent, imperatorem rursum Romanorumque exercitum præsto fore minaretur. Ipse autem Sardicam pro- gressus, copias contrahit : ubi dum moratur hæc accidere. gebatur, uti sæpius a me narratum est, jamdudum D . Du Cangii nol. 6. Alexius qui protostratoris tunc dignitate fun- 5. Ενθα διατριβήν ποιουμένου συνέπεσε (31) 'Αλέξιος. Alexium Asuchum protostratorum invidorum calumniis oppressum scribit Nicelas, L.

Α. μαιών στρατὸν ὅπλα περιθέμενον ἐξῆγε τοῦ χάρα- κος. Ετάξατο δὲ ὧδε. Σκύθας μὲν καὶ τὸ πλεῖστον τοῦ Περσικοῦ ἡγεῖσθαι ἐκέλευεν ἱππεῦσιν ἅμα ὀλί γοις οἱ σὺν τοῖς δόρασι μάχονται, ἑξῆς δὲ ἑκατέρω θεν 'Ρωμαίων εἶποντο φάλαγγες ὧν Κοκκοβασίλειάς τι ἦρχε καὶ Φιλοκάλης, πρὸς δὲ καὶ Τατίκιος καὶ ὃν Ασπιέτην ἐκάλουν. Κατὰ νώτου δὲ αὐτοῖς ὁπλῖ- ται ἐπορεύοντο αναμιξ τοξόταις και Περσῶν φάλαγξ ὁπλοφοροῦσα· μετὰ δὲ τούτους ἀμφοτέρωθεν Ιωσήφ τε ὁ Βρυέννιος ἐπορεύετο καὶ Γεώργιος ὁ Βρανᾶς Δημήτριός τε ὁ τούτου ἀδελφὸς καὶ Κωνσταντίνος ὁ Ασπιέτης ἀνὴρ σεβαστός· ἑξῆς δὲ Ανδρόνικος δ; χαρτουλάριος τε βασιλεῖ ἦν, ἐπίκλησιν Λαμπαρδάς, καὶ ἐπιλέκτοις ἅμα Ρωμαίοις καὶ ᾿Αλαμανοῖς, ἔτι δὲ καὶ Πέρσαις. Κατόπιν δὲ ᾿Ανδρόνικος ὁ στρατη γὸς ἐπορεύετο σὺν ἄλλοις τε πολλοῖς ὀνόματος ἀξιουμένοις ἀνδράσιν, οἷς ἔθος ἀεὶ ὑπὸ βασιλεί που λεμοῦντι τάττεσθαι ἦν, καὶ Ἰταλοῖς τοῖς ἐκ τοῦ μισθοφορικοῦ καὶ δὴ καὶ Σερβίοις, οἱ κατὰ νώτου αὐτῷ εἶποντο δόρατά τε προβεβλημένοι καὶ ἐπιμή χεις ἀσπίδας. Οὕτω ταξάμενοι Ρωμαίοι ὁδῷ ἐχώ ρουν. Ἐπειδὴ δὲ εἰς τὸν χῶρον ἦλθον, Ενθα Διονύ- σιος τὸν τύμβον ἐγείρας ἔτυχε, τῶν ἵππων ἀποβάν τες ἀνῴμωξάν τε θερμῶς καὶ πίστεις ἀλλήλοις ἔδοσαν ὑπὲρ τοῦ ὁμοφύλου τεθνάναι καὶ συγγενούς ἕκαστον. Διονύσιος δὲ ἐπειδὴ προσιέναι Ῥωμαίους ἐπύθετο, θάρσους ὑποπλησθεὶς σὺν εἰρωνεία πολλῇ ἀκρατίζεσθαι Ούννους ἐκέλευεν εἰς ὑγίειαν τὴν Ρωμαίων προσιεμένους τὸ ἔκπωμα. Οἱ δὲ ἀναστά τες ἐπινόν τε σπουδῇ [Ρ. 159] καὶ ἐπὶ τοῖς ὅπλους ἐγίνοντο τρόπῳ τε τῷ συνήθει τάττοντο. Εθος γὰρ αὐτοῖς ἐστιν ἀεὶ τοὺς ἐν σφίσι λογάδας την εμπροσθίαν πληροῦν φάλαγγα· ὁ πάλαι βασιλεὺς εἰδὼς ἀνάπαλιν ᾿Ανδρονίκῳ τὴν παράταξιν ποιεῖ- σθαι ἐκέλευσεν. Ἐπειδὴ γοῦν ἐγγὺς ἀλλήλων ἐγέ νοντο τὰ στρατεύματα, ἐκέλευεν ᾿Ανδρόνικος τοῖ; ἐμπροσθίοις τῶν ταγμάτων· ἐπιτοξάζεσθαι Ούννοις. Ἐπειδὰν δὲ κατ' αὐτῶν ὁρμηθέντας ἴδοιεν, φεύγειν λοιπόν, οὐ μέντοι κατ᾽ εὐθὺ τοῦ Ῥωμαίων στρα τεύματος, ἀλλὰ κατὰ τὰ πλάγια μᾶλλον, ὡς ἂν οὕτως ἐπὶ θάτερα σχισθέντες Ούννοι κενὴν τὴν μέσην τῆς φάλαγγος ἀπολίποιεν χώραν. 'Αλλ' ἐκεῖ- νόι ἅμα τῇ προσβολῇ νώτα δόντες ἔφευγον ἀνὰ κράτ τος ἕως ἐπὶ Σπον ἦλθον. Υπηνέχθη δὲ Ῥωμαίοις τέο Ο λεον μὲν δύο τῶν ἐν ἀριστερᾷ ταγμάτων, ὧν Κοκκο· βασίλειος καὶ Τατίκιος ἦρχον, τὰ λοιπὰ δὲ παρακε κίνηντο ήδη. Καὶ Δημήτριος μὲν ὁ Βρανᾶς τῶν σὺν αὐτῷ ἐσκεδασμένων σὺν ὀγδοήκοντα ἀπολειφθείς τοῖς πολεμίοις ξυνέμιξεν, ἡρωϊκῶς τε ἀγωνισάμε νος αὐτοῦ ἔπεσε καιρίαν κατὰ τοῦ προσώπου πλη γείς, αἰχμάλωτός τε γεγονώς εἰς τὸ Ούννων ηνέχθη στρατόπεδον. Ο δέ γε ἀδελφὸς αὐτοῦ Γεώρ γιος πρὸς τὸ ὑπερβάλλον τοῦ πλήθους διευλαβηθείς οὐκ ἐθάρρησε τὴν συμπλοκήν. Τὰ μὲν δὴ εὐώνυμα τῶν κεράτων οὕτω Ρωμαίοις πρὸς ὑπαγωγής ἔκλινε, τὰ δὲ τῶν δεξιῶν τοῖς ἐν ἀριστερᾷ ἐπιθέ μένα Ούννοις ετρέψαντο τούτους περιφανῶς. Διονύ σιος οὖν ἐπειδὴ ταῦτα εἶδε τοῖς περὶ τὸν στρατηγὸν ᾿Ανδρόνικον ἐπιθέσθαι διενοήθη. ᾿Αλλὰ τῶν συν ἀπο JOANNIS CINNAMI 6:0 • ratione instruit. Scythas et maximam Persarum B C partem cùm pancis equitibus, qui hastis decertant, præcedere jubet. Inde a lateribus Romanorum sequebantur phalanges, quibus præerant Coccoba- sitius et Philocales, prætereaque Taticius et quem Aspietem vocabant. Horum a 'tergo ibant gravioris armaturæ milites sagittariis intermisti et Persarum turma gravis armaturæ. Post istos utroque a latére Josephus Bryemints et Georgius Branas incedebant, item Demetrius ejus frater et Constantinus Aspietes, vir sebasti dignitate auctus : inde Andronicus prin- cipis chartularius, cognomento Lampardas, cum delectis simul Romanis et Alemannis nec non et Persis. In postreina denique acie erat Andronicus supremus dux, cum aliis multis inclyti nominis viris (quales imperatori in bellum eunti adesse semper moris est) et Italis stipendiariis, itemque Serviis, qui pone sequebantur, hastis armati, et longioribus clypeis instructi. Hunc in modum ordi- nato exercitu Romani iter iustituant. Ubi vero ad locum venere, in quo Dionysius occisorum militum tumulum erexerat, equis desilientės graviter inge- nuere, Gfemque sibi invicem obstrinxere pro contribulibus ac consanguineis se quemque n:ori- turum. Dionysius vero ubi adventare Romanos all- divit, fiducia quadam prætumidos, cum multa irri- sione vinum bibere Hungaros jussit, et ut pocula ad Romanorum sanitatem et incolun:itatem propina- rent. Illi surgentes confestim ea hausere, sumptis- que armis, consuetum ordincm resumpsere. Mos enim semper apud eos obtinet ut præcipui opti- mique in prima phalange locentur. Quod jam pri- le cloctus imperator contrario aciem niodo instituere Andronico præceperat. Postquam igitur sibi invicem proximi fuere exercitus, iis qui in fronte stabant præcepit Andronicus ut Hungaros telis impeterent, et simul atque in se illos irruere cernerent, terga darent, non recta quidem ad Rom. manorum exercitum, sed oblique magis in latera ut sic utramque in partem distracti Hungari mediam phalangis locum vacuum relinquerent. Sed illi facta ab hostibus irruptione statim effuse fugiunt asque dum ad Savum pervenere. Persti-, tere vero Romanorum integræ duæ in sinistra acie cohortes quas Coccobasilius et Taticius regebant: cæteræ omnes jam inclinatæ. At Demetrius Bra- nas suis dissipatis cum octoginta relictus hostibus sese intulit, et fortissime dimicans accepto in capite lethali vulnere concidit captusque ab Hun- garis in eorum castra relatus est. Frater autem illius Georgius hostium multitudine conterritus praelium conserere non aqsus est. Sic qui- dem sinistra Romanorum acies in fugam incli- navit dextra vero sinistram Hungarorum inva deus omnino hanc fudit.'At Dionysius ubi hæc advertit, eos qui Andronicum ducem circumstabant adoriri statuit. Sed ex suis complures conterriti ad se equitatum continuo evocarunt. Quæ ut rescivit Dionysius, timiditatem ipsis exprobrat simulque

ἔχνη καὶ μάλα πολλά, ἐξιόντων γε μὴν ἐπὶ τῇ αὐτῇ ἥκιστα οὐδενός. Τὸ μὲν δὴ ἔθος οὕτω δεινὸν ἦν· βασιλεὺς δὲ πρόῤῥιζον ἀπὸ μέσης ἐξεσπακέναι τῆς πολιτείας αὐτὸ βουληθεὶς γράμμασι τὴν ἐλευθερίαν οἷς φύσει τὸ ἐλεύθερον ἐπεψήφιστο. Ελευθέρων γὰρ ἄρχειν Ῥωμαίων, οὐμενοῦν ἀνδραπόδων αὐτὸς ήθελεν. Ο αὐτὸς ἔτει τῆς βασιλείας (40) αὐτοῦ ἐψήφιστο τοῖς ἀνὰ τὸ Βυζάντιον ἱεροῖς σεμνείοις πολυπραγμοσύνην ἐπάγεσθαι οὐδ' ήντιν οὖν ἔφ' αἷς όπου δήποτε κτήσεσιν ἔσχον. Τὴν μέντοι δω- μεὰν καὶ τόμῳ ἐστήριξεν, ὃν ἅτε χρυσῷ ἐνσεσημα σμένον χρυσόβουλλον (41) Έθος καλεῖν ἐστὶν Οθεν οὐδένα μοναχῶν θυροκοπούντα νῦν ἔστι δικα στήριον ἰδεῖν, ἅτε μηδὲ παρόντος ἐφ᾽ ᾧ τις δημοσ σου σφίσι δικάσαιτο. Τοῦτο μὲν δὴ τοιοῦτον. Νόμου δὲ πασῶν (42) τὰς πλείστας ἀκυροῦντος τῶν ἡμε- ρῶν, καθ᾽ ἂς δηλονότι ἢ τῶν δεσποτικῶν τι Χρι- στιανοῖς τελοῖτο μυστηρίων ἢ γοῦν τῶν μεγάλων τινὸς ἄγοιτο μνήμη ἀνδρῶν, συνέβαινε τὰς ἐν τῇ πολιτεία δίκας εἰς ἀπέραντον ἐξικνουμένας τυγχά Β οὐδέποτε τελευτής. Εντεῦθεν ἀνθρώπους εἶδον ἐγὼ δίκαις καταγηράσαντας, καὶ μέντοι καὶ ἐπαποθανόντας αὐταῖς. Ἀλλὰ καὶ τοῦτο τὸ κακὸν θεσπίσματι νεαρῷ τῆς Ῥωμαίων ἀπελήλαται πολιτείας. Λέγει γὰρ τὸ βασιλέως διάταγμα μήτε τὰς ἑορτάδας παντάπασι και νοῦσθαι τῶν ἡμερῶν, μήτ' αὐταῖς ἑκάστοτε ἀναβολαῖς δίκας ἐξν παρασύρεσθαι, ἀλλ᾽ εἶναι μὲν ἐς τὸ παντε λὲς ἀπειρολογίας ἀδέκτους δικανικῆς ἡμέρας ἐκείνας, καθ' ἧς τι θεὸς εὔρηται τοῖς ἀνθρωπίνοις εὐηργετηκώς, τῶν δ᾽ ἄλλων τὰς μὲν παντάπασι δικασίμους ἐκκείο σθαι, τὰς δὲ πρωί μὲν ἀποκεκλεῖσθαι τοῖς δικολάβοις, δείλην δὲ ἅπασαν ἀνεῴχθαι καὶ ξυγχωρεῖν εἰσιέναι τοὺς θέλοντας. Οὗτος καὶ τὸν ἐν Ἐφέσῳ παλαιοῦ τοῦ χρόνου κείμενον λίθον ἱερὸν (45) μεγαλοπρεπῶς Τῷ ᾿Αγγέλῳ πρὸς τὴν Θετταλίας ἀρχὴν χρυσόβουλλον ποιῶν, δοίκm Καὶ μετὰ τοῦτον πολλοί των βασιλέων και θολικοὺς μὲν ἐξέθεντο νόμους· νεαρὰς δὲ καὶ προστάξεις ἀλλοίης καὶ χρυσοβόλους λόγους, εἰς & δέον ἡγήσαντο, πεποιήκασιν. (ες) Καὶ τόμῳ ἐστήριξεν, δν ἅτε χρυσῷ ενσεσημασμένον χρυσόβουλον ἔθος καλεῖν ἐσ. των. Πιεί περὶ τοῦ τόμου λόγον γράμμα Καὶ παρὰ τοῦ αὐτοκράτορος χρυσόβουλον λόγον ἐνσεσημα σμένον διὰ κινναβαρεως, ὡς ἔθος, διὰ βασιλικῆς δεξιᾶς λαβών· Γραφαί ἐρυθραί, ερυθρά γράμματα τῆς βασιλικῆς χειρός, γράμμα ερυθρόγρα φον, ἐρυθροδάνῳ ἐνσημανθὲν γραμμάτιον. Οι "Οθεν έρυ θροδάνῳ ἐνσημανθὲν ἀφῆκε γραμμάτιον, ἐνάγων τοὺς κατὰ κοίλην Συρίαν ἰσχύοντας συσχεῖν ὡς ἀντίφρονα, καὶ περὶ τὸ γένος ἀκολασταίνοντα, καὶ τοῦ φάους στερήσαι τῶν ὀφθαλμῶν· HISTORIARUM LIB. VI. C4G A exstirpare volcis iniperator promulgatis olictis (cc). B C Du Cangii anno 15. Incidit autem annus Manuelis quintus decimus in an. mundi juxta Græros 6666, Christi 1158, indict. 6, quo emissa ejusdem Augusti no- vella, qua ecclesiis et monasteriis, quæ erant in urbe Cpolitana et vicinis urbis locis, immobilium firmam et inviolatam possessionem sancivit : quod duabus aliis præterea constitutionibus edixerat. Vide Balsamon. in synod. 7, can. et 12.` zenus l. ui, c. : D etc. Epistola Juannicii Bulgariæ regis in Gestis Inuocentii III pp.: Subsi- gual autem imperium meum ad securitatem chyroso- suum. Ita bis editur, sed legendum chryso- bolum. Sic porro diplomata omnia aureis bullis seu Ebertatem, quibus illa a natura concessa eral, omnibus donavit. Liberis enim Romanis, nou man- cipiis imperitare cupiebat. Idem præterea anno imperii sui decimo quinto decrevit ut nemo deinceps sacris apud Byzantium mona-teriis negotium fa- cesseret de iis prædiis quæ quocunque in loco illa possiderent. Hancque donationem confirmavit libello, qui quod aureo sigillo munitur aurea bulla vocari vulgo solet. Unde nullum hodie monachum judicum fores pulsantem 'videre est, utpote cum nihil adsit de quo lis intentari iis queat. Et hæc quidem sic se habet constitutio. Cum vero omnium pleriquo dierum lege, exciperentur, quibus nimirum vei Dominica a Christianis mysteria peragebantur vel magni alicujus viri agebatur memoria, lebat ut judicia in republica in immensum prolatata nuuquan ad exitum perducerentur. Exinde vidi ego lomines in litibus senesceutès, iino et immorientes iisɗlem. Sed pessima lex ista novo decreto in repub!i^a abolita est. Quippe imperatoris edictum neque dies festos omnino ut profestos baberi statuit, neque tamen dilationibus ejusmodi trahi in infinitum julicia : sed religiosos et reram forensium immunes illos esse decrevit, in quibus aliquando Deus singulare in homines beneficium contulisset : cœ e- rum alios Lolos festos esse, alios intercisos, ita ut nimirum horis matutinis lege agere non liceret, posimeridianæ autem integrae partibus admittendie vacarent. Idem hic imperator sacrum lapidem qui jampridem Ephesi fuerat, Byzantium magnifice translatum cum cæteris sacris, quæ ibi sunt monu- mentis deposuit. Qualis autem hic fuerit lapis et quomodo in Ephesiorum terram pervenerit deinceps commemorabo. Peracto jam in cruce a Salvatore nola. sigillis munita appellabant, praesertim lanes con» stitutiones imperatorius. Harmenopulus, L. 1, tit. 1. 19: De aureis pullis glos sographi passim et nos quædam ad Villbardui- num. novellam edidit Balsamon in Nomoc. tit. vii, et ex eo Boneddius, Leunclavius et Baronius, quam ex mis. restituit Carolus Labbeus in Observat. ad Synopsim Basilic.; emissa autem est an. mundi 6674, iudict. 14, Christi nimirum 1164. c: ult. Cornelii Tollii nota. in præcedentibus ; alias enim - aut dicere solent ejus vi scriptores. Anna Comnena, libro octavo : Balle aurea scriptum ab imperatore signatum- cinnabari, ut moris est, regia manu cum accepisset. Synonyma sunt: aud Nicetam libro quarto imperii Manuelis : Missaque ad Calesyria toparchas aurea bulla, mandat ut An- dronicum, hominem seditiosum atque incestum, ca. piani et visu privent. (40) ῾Ο αὐτὸς ἔτει τῆς βασιλείας. Supplendum (81) Χρυσόβουλον. Aurea bulla. Joan. Cantacu- (42) Νόμου δὲ πασῶν. Hanc Manuelis de Feriis (45) Λίθον ιερόν. Vide Nicetam in Man. L. vi,

Α δια βίου τηρήσειν τὸ δούλιον. Τοῦτο γὰρ ἑρμηνεύον Δι αὐτοῖς τὸ ὄνομα βούλεται. [Ρ.165] Οὐ πολὺ τὸ ἐν μέσῳ, καὶ Οὐέννετοι Λαμπάρδοις μηνίσαντες άτε γνώμης ἀποῤῥάγεῖσι τῆς αὐτῶν ἐπανέστησαν τε αὐτοῖς καὶ τὰς οἰκίας εἰς ἔδαφος καθελόντες ἐπὶ μεγίστοις αὐτοὺς ἐζημίωσαν. Οθεν καὶ ἐπὶ δίκην αὐτοὺς και λέσας ὁ βασιλεὺς τὰς οἰκία; εἰσαὖθις Λαμπάρδας ἐγεῖραι ἐδικαίου όσα τε σφίσι διήρπαστο αὐτίκα ἀποδιδόναι. ᾿Αλλὰ Οὐέννετοι οὔτε πράττειν οὐδὲν αὐτῶν ἤθελον καὶ ἠπείλουν γε Ῥωμαίοις ἀνήκεστα δράσειν, ἀναμιμνήσκοντες ὧν ἔτι βασιλέως Ιωάννου περιόντος ἐργάσαιντο. Ταῦτα συνιδὼν ὁ βασιλεὺς μηκέτι διαμέλλειν ἔγνω. Τοίνυν καὶ ὡς ἐν πανάγρυ τούτους ἐπὶ τῆς αὐτῆς συλλαβεῖν διανοηθεὶς γράμ ματα ἀπανταχῆ τῆς Ῥωμαίων ἐξέπεμπε γῆς, δι' ὧν τοῖς τὰς ἀρχὰς διέπουσι δῆλον τον χρόνον εποίει, καθ' δν αὐτοὺς χεῖρας Οὐεννέτοις ἐπιβαλεῖν ἔδει. Καὶ λοιπὸν κατὰ ταὐτὸν οἱ ἐν Βυζαντίῳ τοῖς ἀνὰ τὰς ἐσχα- τιὰς τῆς Ῥωμαίων ἡλίσκοντο γῆς, φρουραί τε καὶ ἱερὰ τούτους ἐδέχοντο φροντιστήρια. Καιρού τοίνυν διαγενομένου, ἐπειδήπερ ἐν οὕτω μεγάλῳ τῷ πλήθει στενοχωρεῖσθαι συνέβαινε τὰς φρουράς, Οὐέννεται (ἔοικε γὰρ ἀνθρώπων ἀπεγνωκότων δυσμαχώτερον εἶναι μηδὲν) τοιάδε τινὰ ἐτόλμησαν. Αὐτὸς ἕκαστος ὑπὲρ εκάστου φερέγγυον ἑαυτὸν βασιλεί παρασχόν- τις ἀνεθῆναι τῶν φρουρῶν ἴσχυσαν. Ην δέ τις ἐν αὐτοῖς γένει τε διαφανής καὶ πλούτῳ διαφέρων· οὗτος μέγα τι νεώς χρῆμα καὶ οἷον οὐδέπω ἐν Βυ αντίφ κατῆρε χρημάτων τῷ δημοσίῳ ἀπημπόληκε πολλῶν. Ὅθεν καὶ τὴν αὐτοῦ ἐπιμέλειαν πρὸς βασι- λέως ἐπιτετραμμένος συνεβούλευσεν Οὐεγνέτοις, : JOANNIS CINNAMI B a suis descivissent partibus, ipsosque invasere ac funditus eversis eorum ædibus gravissima iis damina intulere. Quapropter ilis in jus vocatis, imperşlor Lombardorum ædes de novo instaurari et quæ iis abstulissent restitui prolato judicio jussit. Veneti uihil eorum quæ imperata fuerant exsequi voluere, minati insuper Romanis deinceps sese gravissima illaturos damna, ea reducentes subinde in memoriam, quæ fecerant superstite adhuc Joanne. Quæ cùm videret imperator, cunctari amplius noluit: itaque quasi indagine eos uno die circumvenire statuens, litteras per imperium Romanum quoquo versum nɔi- sit, quibus locorum et oppidorum præfectis tempus designabat, quo in Venetos manus injicere debe- rent. Quo quidem tempore et qui Byzantii erant, et qui in ultimis imperii habitant angulis, capti sunt et in carceres ac sacra monasteria conjecti. Elapso deinde aliquanto tempore, cuin“ tantæ multitudini vix sufficerent carceres (nihil quippe homini- bus ad desperationem adactis inexpugnabilins esse solet), læc aggrediuntur. Corum unusquisque pro socio illius sistendi vadem se erga imperatorem constituit : quo facto carceribus se eximus. Erat autem inter eos quidamı natalibus illustris opibasque praepollens, qui ingentis molis navem, cujusmodi unquam Byzantium appulerat, multa pecunia rei publicæ vendidit. Cujus propterea cum demandata ´ei a principe cura esset, Venetis consilium dedit ut ingressi navem de nocte excederent et iu patriam navigarent. Quo illi arrepto consilio, ventum nacti c secundum in illain insiliunt indeque confestim aufu- tỷ Du Cangii notæ. partibus, nec etiam in toto regno: de domibus au- tem burgensium Pisanorum extra honorem Pisani communis positis, rex taliam possit percipere, si pro communi civitatis taliam receperit. Erant tamen burgenses potioris longe conditionis quam servi: cum euim duplex esset ignobilium ordo, quorum ali liberæ erant conditionis, alii servilis seu ser- vituti obnoxiæ, ut est in art. Consuetudinis muu- nicipalis Trecensis, soli ignobiles liberi burgenses fieri poterant, non autein servi: sed et neque viri nobiles, qui eo ipso a burgensibus passim distin- guuntur, ut apud Ordericum Vitalem, 1. x1, p. et in Constit. Sicul. 1. 1, tit. 9, unde si quando milites burgesia aliqua donabantur, id juri communi adversabatur, fiebatque auctoritate regia et suprema. Ita in Registro Homagiorum Aquitaniæ, quod as- servatur in camera comput. Paris. fol. ult. legi- mus, Edwardum Aquitaniæ principem, regis An- gliæ primogenitum, concessisse Petro de Sancto Saphorine, dicto de Candirans, militi, ut burgensis civitatis Burdegalensis fieret, et burgesia ejusdem orbis gauderet, quantumvis esset miles. diplomate Jun. an. 1372, et šane nobiles opponebantur bur- gensibus etiamsi liberis, ut qui ex natalium præ- rogativa ab vili omni onere immunes erant. Po- terant tamen burgagia possidere, id est, domos in burgis, aut prædia, quæ burgensatica appellant Constitutiones Neapolitanæ, 1. 1, tit. 66, § 2, et Chartæ aliquot Italice apud Wadding. in Reg. tom. III, p. 99, 100, 307, et alios, eoque ipso tenebantur solvere pensitationes consuetas Sell burgesias. Exstat in hujus rei argumentum Charta Joannis Vicedomini Ambian. D. Pinconii an. qua domum a se emptam profitetur Estre du bour- yage d'Amiens, et que il et ses hoirs les tenront aus . " us et aus coustumes du bourgage de la cité d'A - miens. Quippe ei qui liber est, villenagium vel servitium nihil detrahit libertatis, inquit Bractou, gorum Scoticor. c. 13, 17, 44; Charta bertatum Angl. Regiam Majestat. 1. 11, c. 44, 84: Consue- tudo municip. Norman. c. 26, 28, 100, 101; Bu- tilerius in Summa rur, et Vetus Consuet. Norman, mss., ex qua sequentia depromere visum est opera pretium. i part. sect. 3, c. 14: En borgages les suers auront egaus parties comme les "freres. C. 15: Par borgages sont tenus les alues et les masures des bourivis qui sont fetes el establies es bourgs. C. 18: Tenures par borgages puent estre vendues et achetées, autre si comme autres biens muebles, sans le consentement de leurs seignors, et les coustumes en doivent estre rendues selon les coustumes des bourgs. Et infra: Adcertes en borgage riens n'i est tenu par homage, se ce n'est par establissement de bouriois. lis adjungere lubet, quæ habent Bracton, 1. 11, c. 37, § 2; et ex eo Fleta 1. 1, c, 2, 87, de plena ætate seu, ut loquuntur nostri, majoritate hæredum burgensium: hæres burgensis quam citius discretionem habeat denarios numerandi, pannos ulnandi et hujusmodi, plenam ætatem `di- citur obtinere et tunc primo finitur tutela. Hanr de burgesiis mostratibus seu de jure civitatis apud Francos, haud omnino contemnendam comimenta- tiunculam, cui materiam præbuit Cinnamus, nou aspernabitur fortassis eruditus lector, barbaris licet passim vocabulis aspersam, a quibus deflectere pæne piaculum fuisset, cam ejusmodi antiquitates pertractari aliter vix possint, nedum intelligi. 1. De rerum divis. c. 6. § 1, et Flea, I. 1, C. 1. Varias de burgagiis leges proponunt LL. Bur-

Α επλέκετο. Αλλ' ἐκεῖνοι, τὸ μὲν πρὸς τῶν ἐν τῇ νήσῳ καταπολεμηθέντες Ρωμαίων ὡς τῷ πλείονι τοῦ αὐτῶν ἐζημιώσθαι στρατοῦ, τὸ δὲ καὶ τὸν στό- λον ιέναι πυθόμενοι, λύσαντες τῆς ἡμέρας ψὲ τὴν νήσον ἀπέλιπον. Ὄρθρου δὲ ὁ Ῥωμαίων στόλος ἐπὶ Λέσβον ἦλθεν, ἐπειδή τε τὸ γεγονὸς ἤκουσεν, ὀπίσω ἐδίωκεν. ᾿Αλλὰ σταδαίᾳ μὲν μάχῃ τὸ πᾶν διακρίνα: οὔπω ἐδυνήθη, φευγόντων ἀεὶ προτροπάδην τῶν που λεμίων· τριήρεσι δὲ πολλαῖς αὐτῶν συμβαλόντες καὶ εἷλόν γε καὶ αὐτάνδρους κατέδυσαν, αἱ δ' ἄλλαι φυγῇ ἐπὶ τὴν αὐτῶν ἦλθον. Οὕτω μέντοι ολιγαν δροῦσαι τὸν κίνδυνον ἔφυγον, ὡς αὐτῶν οὐδεμιᾷ τῶν ἐξ Επιδάμνου εἰς χεῖρας ελθούσας ἀλῶναι κατά κράτος, ὑπ' αὐτῆς. Οὐεννέτοις μὲν οὖν τοιοῦτον τὸ τῆς ἀλαζονείας εὔρατο κέρδος· βασιλεὺς δὲ ἐπικερ τομῆσαι τὴν τόλμαν αὐτοῖς βουληθεὶς ἀπέστε: τοιάδε · ε Αμαθίᾳ πολλῇ περὶ τὰ πρακτέα το ὑμῶν ἄνωθεν κέχρηται ἔθνος. Πάλαι μὲν γὰρ ἀλή ται καὶ πενίᾳ δεινῶς κάτοχοι εἰς τὴν Ῥωμαίω εἰσε βυηκότες πολιτείαν ὑπεροψίᾳ τῇ πολλῇ ἐ αὐτοὺς ἐχρῆσθε καὶ τοῖς πολεμιωτάτοις αὐτοὺ προδιδόναι μεγίστη φιλοτιμία παρ' ὑμῖν ἦν· ἀπει ἐν εἰδόσιν ἀριθμεῖσθαι τὰ νῦν ἐστι περιττόν. Ε οὗ δὲ καταφανεῖς γεγονότες ενδίκως τῆς αὐτῶν ἔξω στράκισθε γῆς, ὑπὸ ἀλαζονείας καὶ εἰς ἀντίπαλο αὐτοῖς καταστῆναι [Ρ 168] ἐγνώκατε μάχην, ἔθνο πάλαι μὲν οὐδὲ ὀνόματος ἄξιον, διὰ Ρωμαίους ο νῦν τέως ἐμφανές, οὐχ ὅσον μέντοι καὶ τὰ πρὸς δύ ναμιν συμβλητόν, ὅπερ αὐτοὶ νομίσαντες πολύ Ο ἁπανταχῆ διωφλήσατε γέλωτα. Πῶς γάρ ; εἷς οὐδ τὰ ἐξαιρετώτατα τῶν ὅπου δήποτε ἂν ἀθώως ἀντιπολεμήσαιντο ἐθνῶν. » Βασιλεὺς μὲν τοσαῦτα ἔγρα ψεν· οἱ δὲ στόλῳ μὲν μεγάλῳ Ῥωμαίοις πολεμεῖν οὐκ ἔτι ἐδύναντο, ναυλοχοῦντες δὲ ἐπειράτευον ἐκείνου, ἕως καὶ δευτέραν ηνέγκαντο πληγήν. ἢ ια'. Ταῦτα μὲν οὖν οὕτως ἐγένοντο · τὰ Κιλίκα δὲ νοσεῖν ήρξαντο πράγματα. Τερόζου γὰρ συμμε τρησαμένου τὸ ζήν, Μελίας (62), ὃς ἀδελφὸ; αὐτῷ, τὴν χώραν παραλαβὼν οὐδέν τι ἧσσον Ρε μαίοις κακῶς προσφέρεσθαι ήρξατο. Ηρέθη τείν Κιλίκων στρατηγός Μιχαὴλ μὲν τὸ πρῶτον ὁ Βρ νᾶς, ἐξῆς δὲ Ανδρόνικος ἐπίκλησιν Φορβηνός, ἐξάδελφος, καθάπερ ήδη είρηται, βασιλεῖ ἐτύγχαν ῶν. Ἀλλὰ καὶ αὐτοῦ λόγου ἄξιον οὐδὲν ἐνταῦ εἰργασμένου ἐπὶ γόνυ τὰ Ἰσαύρων ἔκλινε, πολλέ τε ἑξῆς τὴν στρατηγίαν άμειψάντων, ἐν οἷς κ ο Κωνσταντίνος ἐγνωρίζετο δν Καλαμάνον ἐπεκάλου ἤνυστο οὔπω οὐδέν. Ο μέντοι Καλαμάνος, ἐπὶ πα λοῖς τὸν ᾿Αρμένιον λελυπηκώς, ἐπὶ μείζοσιν ἐξι μίωτο. Ὑπὸ τούτους τοὺς χρόνους καὶ Σαξόνων δοὺξ (63), ἔθνους πολυανθρωποτάτου καὶ εὐδαίμον £89 JOANNIS CINNAMI B non potuit, elusius semper fugientibus lo tilus. Cum pluribus autem eorum triremibus congressi Romani, eas et ceperunt et cunt ipsis vectoribus subinerserunt : reliqua fuga in patriam dilapse sunt, sed viris adeo destituta periculum effugerunt, ut jpsarum etiam ex Epidamno navium, quæ iis òccurrerant, vi capere nullam possent. Hunc quidem arrogantiæ suæ fructum Veneti retulere. Sed cum iis audaciam exprobrare vellet imperator, hujusce- modi ad ipsos litteras misit: «Magnam in rebus gerendis inscitiam vecordiamque jampridem vestra gens adhibuit. Vos quippe errones olim et mendici, postquam in Romanorum irrepsistis imperium, non solum summọ fastú erga illos estis usi, sed infen- sissimis etiam hostibus eos prodere, magna apud vos fuit laudis existinatio : quæ scientibus referre " nunc supervacaneum est. Ex quo autem horum convicti criminum ex eorum terris jure exacti estis, eadem illa arrogantia prælio cum iis etiam confli- gere decrevistis: gens quidem nullius quondam no- nimis, utcunque vero nunc cognita per Romanos, dicet viribus cum iis minime conferenda. Nam cum ea vos tenet, opinio, multum omnibus risum move- tis. Qui enim fieri id potest? adversum quos ne praestantissimi quidem ubicunque terrarum populi innoxie bellum susceperint. In banc sententiam scripsit imperator. li vero magna cum classe aggredi Romanos non sunt ausi : sed ex eo tempore in portibus et stationibus subsidentos piraticam exercebant donec secundam plagam acceperunt. peruul. Toroso enim vita functo, frater ejus Melias˙ principatus adeptus Romanis nihilominus infestus esse coepit. Itaque belli adversus Cilices primum Michael Brauas dux constitutus est ; deinde An- dronicus cognomento Euphorbens, qui uti jam dictum est, patruelis erat imperatoris. Sed cum iste etiam nihil menoria dignum ibi peregisset, inclinare res Isauricæ cœperunt: multisque post - modum copiarum præfecturam excipientibus, ques et inter Constantinus fuit quem Calamanum voca- bant, nihil confectum est. Siquidem Calamanus, etsi magnis Armeniam affecisset damnis, ipse tamen graviora retulit. Per eadem tempora Saxonum dux (gens ea est frequentissima et opulentissinn) F.- zantium, ut regem Alemannorum cum imperatore Du Cangii Latinis Milo dictus. Vide Tyrium, l. xx, c. et 28.. Henricus Leo Saxoniæ dux, cum Cpolim venit: sed cum per Thraciam iter ei capessendum esset, quo tutiori via Hierosolymam perveniret, ad Ma- muelem divertit sub legationis specie, cujus præ- cipua demandata erat cura Wormatiensi episcopo. Arnoldus Lukee. 11, e. : Nec pratereundum quod dominus Wormatiensis huic itineri se sociavit, non nota. peregrinationis gratia, sed legatione functus imp ratoris ad regem Græcorum Manuelem, pro fil ipsins filio suo in matrimonio socianda, vėrius i men ob commodum ducis factum creditur, ut in familiari legatione accepta benigne ducem rex Gr corum susciperet, et benignius per terramı ducatum ci praberet. Arnoldo consentit Gotefrid Mon, an. 1173: Ipso anno Henricus dux Saxony Hierosolymam cum fere militibus telendit, lici prorsus usus et honesta per terram profectio et reditut. Nam in eundo nullas Turcorum pass SHQ 11. His ita transactis in Cilicia laborare res coe- (62) Μελίας. Qui Armenis Melich et Melier, (63) Σαξόνων ὁ δούξ. Non legati munus obibat

κῶνα γυμνούμενος, ἀνυπόλετος μὲν πύλας, σχεῖνος δέ οἱ τοῦ τραχήλου ἐξῆπτο, καὶ ξίφος πεχείριστο, Έπη βούλοιτο χρῆσθαι βασιλεῖ ἑαυτὸν παρεχόμενος. Εφ᾽ οἷς οἰκτείρας αὐτὸν ἀφῆκε τὸ ἔγκλημα. Ταῦτα κατωρθωκώς βασιλεὺς ἐξῇσι τῆς Σερβική, επόμε νον αὐτῷ καὶ τὸν ἀρχιζουπάνον ἔχων. Ὅτε δὴ καὶ Ααρών, οὗ μικρῷ πρόσθεν ἐμνήσθην, ἐφ᾽ εἰς είρη ται ἀλοὺς ἐξεκόπη τὰς ἔψεις. απ. Τὰ μὲν δὴ κατὰ τὴν ἑσπέραν οὕτως ἐφή μοντο. Ασία δὲ ώδινεν αὖθις. Νουραδίν γὰρ τοῦ Βερονιαίου σατράπου, καὶ τοῦ Λυκαονίας ἡγεμο νεύοντος σουλτάν, Μελίου τε τοῦ ᾿Αρμενίων δυνά στου, καὶ τοῦ ᾿Αγκυρανῶν ἄρχοντος (67) τῆς τε άλλης Γαλατικῆς ἐς ταὐτὸ πνευσάντων, ἐφ᾽ ᾧ κατά Ρωμαίων στρατεύσειαν. Δι' & βασιλεὺς ἐνταῦθα Β΄ σπουδῇ ἐκ τῆς ἑσπέρας διέβη· καὶ ὁ μὲν περί που (ἐτύγχανε γὰρ Ῥωμαίοις τηροῦσα τὸ φίλιον) ἠπεί- , τὴν Φιλαδέλφου αλισάμενος πρὸς τούτοις σχόλητα, ᾿Αλαμανοὶ δὲ καὶ Οὐέννεται ἐπὶ 'Αγκώνα οἱ μὲν ἀπὸ θαλάσσης οἱ δὲ ἠπειρώτη στρατῷ πολιορκήσοντες ἦλθον. Εστρατήγει δὲ Αλαμανῶν τῶν τις παρ' αὖ- τοῖς ἱερατικὸν θρόνον κοσμούντων ἀνδρῶν. Χρόνου τοίνυν τῇ προσεδρία τρέντης, τά τε αναγκαία Αγκωνίταις ἐπιλελοίπει, καὶ ἡ πόλις ὅσον οὐκ ἤδη ἀλῶναι προσδοκήσιμος ἦν. Ην δέ τις γυνή (68), Ἰταλὴ μὲν τὸ γένος, μεγαλόφρων δὲ εἴπερ τις καὶ ἀῤῥενωπός μάλιστα, επειδή τε ἀνδρὸς πάλαι χηρω θείη, σωφρονικὸν ἐξ ἐκείνου τὸν βίον ἐτήρει. Αὕτη, ἐπειδὴ τὰ κατὰ τὸν ᾿Αγκώνα (69) ἐπύθετο καὶ ὡς ἐν ἐσχάτοις εἴη τοῖς κακοῖς, ζήλῳ διαθερμανθείσα γετο ταῖς οἴκοθεν δαπάναις τῇ πόλει επαρκέσαι· μὴ παντάπασι δὲ ταῖς τοῦ πολέμου χρείαις ἱκανοῦσα ὧδε καὶ τοὺς παῖδας ἐνεχυράζει, χρυσίον τε οὕτω κεκομισμένη ἀδρὸν, πέμψασα παρὰ τὴν πόλιν ἐδήλου θαρσείν τοῦ λοιποῦ μηδὲ τοῖς πολεμίοις [Ρ 169] ἑαυτοὺς καταπροδιδόναι. Αγκωνίται τοίνυν ὡς ἐπύθοντο ταῦτα, ἀνεθάρσησάν τε καὶ τοῖς πολε- μίοις ἐπεξιέναι διενοοῦντο. 'Αλλ' ἐκεῖνοι γνόντες μετεστρατοπεδεύσαντο αὐτίκα. Ἐν τούτῳ δὲ καὶ ἡ στρατηγὸς ἐκείνη ἐπιστᾶσα τῇ πόλει Αγκωνίτας τῷ ἑαυτῆς ἀνεμίγνυ στρατῷ, προσβολής τε γενομένης ᾿Αλαμανοὶ τὴν ὁρμὴν οὐχ ὑπενεγκόντες ἔφευγον ἀπὸ γυναικείου στρατεύματος πολλούς τε αὐτῶν ἀπεδά λοντο. Ηλω δ' ἂν μικροῦ καὶ ὁ στρατηγὸς ἱερεὺς, , JOANNIS CINNAMI cervice fuis, manuque gladium ferebat dedens A se principi, ut quod vellet de ille statueret. Quibus ille commolus errati veniam concessit. His prospere confectis imperator ex Servia subsequen tem Archizupanum habens excessit. Quo etiam tempore Aaron, cujus paulo ante meminimus, ob ca quæ diximus oculis multatus est. sun novi aliquid molita est. Nuradinus quippe Berrhœæ satrapa, Lycaoniæ sultanus, Melias Arme- niorum dominus, et Ancyranorum aliorumque Ga- latiæ oppidorum princeps, facia invicem conspira- tione, bellum in Romanos aggressi sunt. Eapropter igitur ex Occidente imperator tum movit, castrisque ad Philadelphiam positis, rebus istis animum adl- junxit. Alemanni interea et Veneti, hi mari illi terrestribus copiis ad oppugnandam Anconam re- nerunt : praeeratque Alemanis quidam episcopali apul illos fungens dignitate. Multo itaque in urbis obsidione insumpto tempore annonæ rerumque caterarum penuria laborantibus Anconitanis jam prope erat ut urbs caperetur. Sed enim mulier quædam, natione quidem ltala, ingentis animi, si quæ slia, et vitilis audaciæ, quæ marito orbata castam deinceps vitam servaverat, ubi quæ Anconæ gerebantur, et ut in ultimum devenisset discrimen, rescivil, ardore summo inflammata (erat enim par- tibus Romanorum addicta) privatis sumptibus urbi subvenire instituit. Sed cum ii omnino in belli usus C non`sufficerent, liberos etiam suos oppigne- ravit, atque ita majorem pecuniarum copiam adepta, missis in urbem nuntiis, ut bono deinceps essent animo neve se hostibus dederent hortata est. Quibus acceptis ·resumpsere animos Anconitæ et in hostes irrumpere statuere. Sed hoc eo cognito retro castra confestim illi moverunt. Inter hæc imperatrix ista aute urbem consistens Anconitas suis immiscuit copiis : imitoque.certamine Alenianni, cum impetum sustinere non possent, a feminino exercitu fugan- tur, cæsis corum quanı plurimis : atque ipse prope in hostium manus venisset dux episcopus, ni foga sibi salutem conciliasset. Tum vero in Venetos, qui e mari, ut supra diximus, urbi imminebant,· Du Cangii nol. ziesthlanis Iconiensis Sultani fratris. Vide Nice- tam. mentio in Chronico Ceccanensi, an. 1162. cui eum Willelmo rege bellum erat? comitissa forte Calacensis, quæ ad Robertum comitem Loritelli defecerat, ut est apud Falcandum, p. 667. Anconam solutamque obsidionem sub an. ex Actis Alexandri pp. refert Baronius. At Gotefridus monacbus id in an. rejicit, in quo magis ad Cinnamum accedit: Annales vero Rerum Pisana- rum Ughelliani in an. 1177, denique Chronicon aliud Pisanum in an. 1174. Sed in eo videtur pec- care Gotefridus, quod Anconam Frederico resti- Auram scribit. Præerat autem Alemannicis copiis cellarius Imperator Christianum Moguntinum ar- chiepiscopum in Italiam misit, qui per quinque fere ibi degens amos multa strenue operatus est. Nam Anconam civitatem maritimam, expulsis Græ- cis, imperatori restituit. Porro anno in 118- liam venit Christianus, eo missus cum comite Gothelmo a Frelerico, ut provincias, que Wil- lelmo Siciliæ regi et summo pontifici parebant, expugnaret et Germanico assereret imperio : præ- fuitque copiis Alemannicis in Italia usque ia'an- num 1183, ut doceipur ex Chronico Ceccauensi seu Fossa Nova. Moguntinensis istius episcopi memi- nerunt praeterea Nicetus in Isaacio,l. 1. n. 7; auctor Histor. episc. Bremens.. an. 1171, Chronicon Rei- cherspergense, au. 1166, 1183, et Rogerus Hovedeo. aa.1197. Vide Serrarium, 1.v Rerum Moguntinarum, 12. Ita compositis in Occidente rebus Asia rar- (67) 'Αγκυρανῶν ἄρχοντος. Sinisanis, Clit- D Christianus episcopus Moguutinus Frederici cal (68) *Ην δέ τις γυνή. Au comitissa illa, cujus (69) Κατὰ τὸν Αγκώνα. Obsessam a Frederico

Α. ὁ βασιλεὺς αὐτὸς ξυνετάξατο λόγον οὐχ ὥσπερ εἴθιστο τοῦ ἀσηκρῆτις (73) αὐτὸν ἐκ βασιλέως δῆθεν. ὑπαγορεύσαντος. Ην δὲ ἡ μὲν ἔννοια τῷ λόγῳ βα θεῖά τις καὶ ἐκ πάνυ γενναίας προϊοῦσα ψυχής νοημάτων τε γὰρ διαρκῶς εἶχε καὶ ἐπιχειρήμασιν ἑστοιβάζετο συχνοῖς. Η γε μὴν λέξις καθαρὰ μᾶλ λον καὶ ἀφελὴ; ὁ χαρακτήρ, καὶ [Ρ. 170] τὸ ὅλον εἰπεῖν ἀσχημάτιστος, αὐτοφυής δὲ ὅμως καὶ τὸν γεν- νήτορα ἐναργώς εμφανίζων. Καθάπερ γάρ μοι πολύ λάκις ἐῤῥήθη, φυσικοῖς πλεονεκτήμασιν οὐδενὶ ἀνθρώπων ξυμβλητος ἦν. Εγωγέ τοι πολλάκις αὐτῷ τῶν ᾿Αριστοτέλους διαλεξάμενος πολλὰ τῶν πολυζη τήτων αὐτοφυῶς ἐπιλυόμενα ἔγνων, πράγμα οὐδενὶ τῶν ἁπάντων, οἶμαι, γεγονός τοῦ παντὸς αἰῶνες. Ο δ' αὐτὸς καὶ πολλὰ τῶν ἐν Γραφαῖς ἀδιεξηγήτων εἰς & δεῦρο μεινάντων, ἢ γοῦν οὐκ εὔστοχα διηρμήνευ μένων σὺν θαυμασία τινὶ διεσάφησεν ἁπλότητι· ἅπερ ἐμοὶ ἐνθάδε γεγράψεσθαι νόμων ἄπο ἔδοξεν είναι ἱστορικῶν. θαυμασιωτά- Υπαγορεύειν σιλέν- τον τὸ κατὰ τὴν ἱερὰν σύνοδιν ἐγχειρισθεὶς βασιλικὸν ἐπιφώνημα, ει 12: Παῦλος ὁ μεγαλοπρεπέσω τατος ἀσηκρήτις σεκρετάριος βασιλικός, Βασιλικός ἀσηκρήτις Τοῖς δὲ ἀσηκρήτις καλουμένοις οὐκ ἀπε κέκριτο τὸ ἀξίωμα, ἐς τὸ τὰ βασιλέως ἀπόῤῥητα γράφειν, ἐφ᾽ ὧνπερ τὸ ἀνέκαθεν ετέτακτο. Τῶν ἀποῤῥήτων γραμματεύς Αναγορεύουσιν εἰς βασιλέα Αρτέμιον. Φιλιππικοῦ γραμματέα, ὃν τῇ Ιταλῶν φωνῇ καλοῦσιν ἀσηκρήτις. Καὶ τὴν διὰ χειρὸς καὶ μέλανος τέχνην πλούσ με ας ηρέθη γὰρ ὑπογραφεὺς τοῖς τῶν κρατούν των μυστηρίοις υπηρετούμενος· οὕτω γὰρ παρὰ τῇ Δυσήνιδι διαλέκτῳ τὸ ἀσηκρῆτις ὄνομα, ὁ ἐπὶ των μυστηρίων μεθερμηνεύεσθαι βούλεται. μυστικὴ τῶν κρατούντων υπηρεσία πρωτασηκρή τις πρώτιστος τῶν βασιλικῶν γραμματέων πρώτος τῶν βασιλικῶν ὑπογρα φέων Τὸν σιλέντιον ὁ βασιλεὺς αὐτὸς ξυνδ τάξατο λόγον. Καὶ ὁ βασιλεὺς τοιγαροῦν οὗτος ευγλωττίαν εὐτυχηκώς, καὶ λόγου ἔμφυτον χάριν πεπλούτηκώς, οὐ λαμπρῶς ἐπέστελλε, μόνον, ἀλλὰ καὶ κατηχητηρίους ώδινε λόγους, οὓς φασι σιλέντια, καὶ εἰς κοινὴν ἀνέπτυσε σεν ἀκοὴν Πιc σιλεντίου Ως μή δυνηθῆναι διαλεχθῆναι τῇ συγκλήτῳ περὶ νηστείας την συνήθη διάλεξιν, ἢ καλεῖται σιλέντιον· τ: JOANNIS CINNAMI Lioncm ipse composuit imperator, non ut vulgo (h), moris est, quam vidélicet imperatoris nomine pro- nuntiavit illius secretarius. Iuerat orationi profundia quædam et ex generoso prorsus animo profecta sensuum vis: crebrisque sententiis“ et variis argu- mentis cumulata erat. Dictio ipsa pura, facilis ac simplex character : utque verbo dicam, nullis in- plicata figuris, naturali tamen eilorescebat elegan- tia, et que auctorem manifeste proderet. Nam, ut sæpius a me dictum est, nulli mortalium naturæ dotibus, comparandus erat. Equidem sæpe numero controversias illi ex Aristotele proponens, pleraque eorum quæ in disceptationem venerant, promptissime soluta ab eo cognovi, rem a nemine omnium hactenus, ut opinor, prioribus retro sæ- culis factam. Idem multa in Scripturis, etiain quæ ad id temporis inexplicata remanserant, aut minus recte exposita, nira quadam perspicuitate expla- navit : quæ hic inserere, alienum ab historiæ scri- bendæ legibus existimo. B Du Cangii notæ. imponebant, quod opinantur plerique, seu quod in fis silentiis vel collationibus sederent et disserta- rent, quod alio loco discutiendum reservamus. Certe silentiariorum dignitas adeo illustris fuit, ut in concilio Chalcedonensi act. zwy epitheton iis tribuatur et Damasus pp. in Epist. ad Acholium, in synodo Rom. sub Bonifac. ' pp. hæc scripserit: Ad meritum filii mei Rusticii addi aliquid amplius non potest, cum habeat prærogativam officii sui, quod silentiarius sit filii nostri Gratiani Augusti. vero C idem est ac dictare apud Spartianum: De- functo quidem Sura, Trajani ei familiaritas crevit, causa præcipue orationum, quas pro imperatore dictaverat. Id enim numeris fuit illius qui ab epis- tolis erat. Ita in concilio Nicæno Nicephorus a secretis, postmodum patriarcha Cp. imperatoris nomine peroravit, ut est apud Ignatium Diaconum in Vita ejusdem Nicephori .n. 10. synod. act. 2, in synod. act. 3. Procopius in Histor. Arcana: Idem iii. it De Bello Pers. : Nicephorus Cp. in Breviario : Ignatius Dia- comes in Vita ejusdem sancti Nicephori, n. 7: D Mumus ipsum dicitur eidemn n. 9. Occurrit passim apud scriptores By- Zantinos, Theophylact. Simocatl. I. viii, c. ; Constantin. De admin. imperio c. 46; Marrass. f. 159, edit. Maursii, Menand. Protect. etc. (P. 493] Ita etiam unico vocabulo asecretis et asecreta usuT- pant interdum scriptores Latini. Glossar. Elfrici : Asecretis vel principis consiliarius, geruna. Saxo- nibus geryne est mnysterium. Carolus Magnus, I. ¡v De cultu linag. c. 9: Mox ut Leontius asecreta conspexil, etc. Anonymus, De Mirac. sancti lugo- nis abbatis Cluniacensis: Redit ergo peregrinus ille spem gerens venia, si Hugonem posset invenire S. Petri asecretem. Paulus Diaconus, 1. v Chr. Cas. c. : Postquam asecretis efficitur, logothetam illum - imperii statuit. Adde Anastasium in Vit. pp..p. 53, 214; Hinemar. Remens., epist. 3, c. 16; Vitam sancti Georgii Amastreni, c. 5. n. 18; Baron. an. 811, n. 32. Habebant etiam reges nostri suos asecretis, ut constat ex Epist. Joannis VIII. pp. 87, et diplomate Roberti regis an. 1029, in Probat. Histor. Monmiorentiacæ, p. 16. Qui vero inter pa- latinos secretarios primus erat, dicitur Nicetae Paphlagoni in Vila sancti ignatii patriarch. Cp., Choriatæ in Andr. I. 11, n. ; et Pachymeri, I. m, c. ; l. v, c. 19; Nicephoro in Breviario p. edit. ; Ignatio Diacono in Vila sancti Nicephori pα- triarch. Cp. n. 59; prolosecrclarius Anastasio in Collectan. p. 254; denique Corippus, 1. asecretam sic describit : Hinc secreta sacræ tractans Demetrius aulæ. Cornelii Tollii notæ. (hl) Tangit eamdem rem Nicetas I. vit : quidem imperator natura facundus et suuris et sermonis affluentia ornatus, non elegan- le, tantum cpistolas scribebat, sed et religionis in- stitutiones parturiebat, ac publice declamabat. Agunt de voce Curopaiales et Meursius in Gio- sario. Alii interpretantur sermonem de jejunio, ut hoc Zonara loco iu Leone philosopho : non potuerit solemnem disserlatiunculam in senatu de jejunio huberc, quæ dicitur silentium. (73) Τοῦ ἀσηκρῆτις. Secretarius a secretis. Sexta

693 APPENDIX AD JOANNEM CINNAMUM. 696 DESCRIPTIO URBIS CONSTANTINOPOLEOS Ex Christophori de Bondelmoutibus, Florentini, opere ms., quod de insulis Archipelaġi inscripsit, et ad cardinalem Jordanum de civitate Rhodi Romam misit, anno Christi 1422, proinde ante expugnatam a Turcis urbem. Exstat illud in bibliotheca regis Christianissimi, cod. 1214 (*). Devenio ad læsam Constantinopoliin urbem, et A centum et decem eriġuntar turres. Abhine igitur quamvis insuta non´sit, postquam huc pervenimus, de ea pauca pertractabimus, ut ad indicium lugen- tium (1) perveniatur. Est igitur a Constantino dieta (2), quæ juncta cum Byzantio eam maxine ampliavit. Post autein sæculis labentibus impera- tores ecclesiis (3) eam ornavere, et præsertim Ju- stinianus, qui leges condidit et Sanctam Sophiam. ædificavit cum palatio et prodromo (4). Remanet ergo triangulata (5), et 18 est in circuitu millia- rium. Primo igitur de Angulo S. Demetrii (6) usque ad angulum Vlachernæ 6 milliaria, quo in spatio usque ad Criseam portám (8), quinque milliaria enm¸ muro et antemurali (9) munitissimo, et vallo` aqua- rum surgentium (10), et turres in muro altiori 96. Debinc usque iterum Sanctum Demetrium millia- ria 7 et turres 188, in quibus mœnibus est campus ab extra, et olim portus Ulanga (11), ubi Græci (12) 50000, ut dicitur, Francorum pane calcine fru- mentato dolose ex invidia vel timore ocelderunt,. quorum ossa innumerabilia usque in hodiernum diem perhibent testimonium. Et · propinqua huic Condoscali (13), vel Arsena (14) restat. Et ultra fuil Du Cangii notæ. (*) Titulus libri sic concipitur: Incipit liber insu· larum Archipelagi editus per presbyterum Christo- phorum de Bondelmontibus de Florentia, quem misit de civitate Rhodi Rumam domino Jordano cardi- nali, anno Domini millesimo quadringentesimo vice- simo secundo. Ex hoc libro pleraque heusit quæ habet de insulis Archipelagi Thomas Porcacchus Aretinus, etsi auctoris nomen ignotum sibi fuisse scribat, ut testatur in operis, quod De insulis orbis inscripsit, proœmio. cium Irgentium. Ililariano coss, civitas quæ prius Byzantium dicta est, nunc mutato nomine a Constantino Constantinopolis dicta. Paulus Orosius, 1. vii, cap. 28. De Constantino; Ūrbem nomine suo Romanorum regum, vel primus, vel solus instituit. Eutropius, 1. x : Primusque ur- bem nominis sui ad tantum fastigium erehere molitus est, ut Romæ æmulam faceret. Vide Alypium Antioch. in Geogr. c. 32, et scriptores Byzantinos. Hier. c. 4; Guillel. Tyr. 1. xx, c. 26, Benjaminum, Albericum, et alios a nobis laudatos in not. ad Vil- lhard. n. 66. · quod in D. Joanni toū Пpodpóμov nomen erexerit Justinianus, aut de novo instauraverit, cujusmodi fuit illud quod in hebdomo exstitit, de quo Proco- pius, 1, 1 de Edif. c. 28. Formam habens trianguli trium inæqualium late- rum, etc. Vide Geogr. Nubiens. p. 235. Monstrel- letum vol. 3, p. 59. Itinerar. D. de Breves, Thene- tum, etc. p. 361. que Deiparæ ejusdem appellationis situ passim scriptores Byzantini, præsertim Gyllius I. 1, c. 16, et l. iv, c. 5. Nos etiani quædam ad Villhard. n. 85. ribus Byzantinis, de qua multa diximus ad eum- dem Villhard. n. 129. B et ad Alexiadem, p. 54. cacchus E questa parte ha un muro doppio, cioè muro e antemurale, et col fosso pien d'acqua, che risorge, e rende il luogo fortissimo. dronici tyranni. Nicetas in Man. 1. iv, n. 2 : Kal παρὰ δόξαν ᾿Ανδρόνικος εἰς τὸν οἰκεῖον οἶκον παρ- ελθὼν ἐς τοῦ Βλάγγα επικέκληται. Meminit vero portus ad Blancam Pachymeres, I. v, c. 10: Tò περὶ τὸν Βλάγγα κοντόσκαλον ἀνοικοδομεῖν ἤθελεν. Adde Ducam, c. 39, p. 159. vero narrat Nicetas in Man. 1. 1, n. 5. Adde Petr. Cluniac. 1. vi, Epist. 16. quam parva scala; xovtáy enim Græcis parvum 30- nat. Contoscalium igitur vewptov fuit supra mare C Propontidis, cujus situm discimus ex porta quæ etiamnum hodie a Neorio, cui. adhæret, nonien sumpsit, et porta Contoscalii dicitur. Etenim ipsa porta, ut ait Leunclavius in Pand. n. 200, velut intra sinum quemdam abscedit versus urbem, et ab altera parte proximum sibi portum habet pro triremibus in mare se porrigentem, et muro circumdatum. Contoscalii meminit Pachymeres. I. v, c. 10; Can- tacuzenus, I. iv, c. 11; Phranzes, 1. i, c. 11, et Codinus in Orig. p. 54 editionis regiæ. Arsenam vulgariter vocari locum ubi conservalar navigium. Sansovinus in Venetia, 1. vii, dictam vult quasi arcem senatus. Sed an vere, alit judi- cent. Arsenalem Cpolitanum exstruxit Theóphi- lus imp. Michaelis filius; uti docet inscriptio quam habet Themetus. 1. xix Cosmogr., c. 5, el ex eo Gruterus, p. 169, 3. (1) Indicium lugentium. Sic in ins.: forte, judi- (2) A Constantino dicta. Senator: Pacatiano et (3) Ecclesiis. Vide Fulcher. Carnot. 1. 1, Hist. (4) Prodrome. An hippodromo, vel templo alique, (5) Triangulata. Willel. Tyr. 1. 11, c. 7 de Cpoli : (6) Angulo S. Demetrii. Vide notas ad Alexiadem, (7) Angulus Vlachernæ. De Blachernarum ædis- (8) Criseam portam. Quæ Xpuoň nópty scripto- (9) Antemurali. Vide notata ad Villhard. n. 89 (10) Aquarum sargentium. Scaturientium. Por- (11) Ulanga. Locus ubi olim exstitit domus An- (12) Ubi Græci. Eadem habet Porcacchus. Rem (13) Condoscali. Contoscalium; nihil aliud est (14) Arsena. Sanutas, 1. 11, part. iv, c. 12, ail

699 APPENDIX AD JOANNEM CINNAMUM. 700 g iddine ipsins erant marmorea, ubi populussedendo. A in Que humilis muri hujus (56) quatuor bumiles emnem ludum comprehendelat. Per medium deņi- columnæ marmoreæ videntur erectæ, in quibus que dicti cursus in longitudine humilis est murus. Et primo versus Sophiam est ecclesia (50), cam muro wagnifico et innumerabilium fenestrarum ornatu, ubi dominæ et juvencula: cum matronis suos prospiciebant dilectes, ubi in principio dicti muri summus balneus (31) erigebatur, in quo vul- nerati ponebantur. Deinde Agulia (32) ex uno lapide in quatuor æncis taxillis in altum erecta cernitur cubitorum 24 ct in pede ejus versus sie sonat : Difficilis quondam dominis parere serenis, Jussus et exstinctis palmam portare tyrannis, Omnia Theodosie cedunt sobolique perenni, Ter denis sic victus ego domitusque diebus Judice sub Proclo superas elatus ad auras. Ultra hune lapidem tres ænens serpentes (35) in unní videmus oribus apertis, a quibus, ut dicitur, aqua, vinum et lac ab eis exibat diebus justr»n- tium (34). Ultra in altero ex multis lapidibus Agu- lia (35) confecta 58 cubitorum erigitur. Ultra denique imperatrix præeminebat ad festum. Fecit Theudo- sius (57) omnia ista, et alia multa per urbem_lau- danda. Reperiuntur inseper hodie infinitæ columuæ, quarum quidem quinque videntur marmoreæ, et GO cubitorum pro qualibet elevatur in altum, et pri- mo columna Justiniani (58) dicta; secunds cru- cis (39), quo in loco quatuer erecte porphyrie videntur. In quibus quidem, equi quatnor ænei au- rati (40) positi erant, et Veneti illos Venetiis apud Sanctum detulere Marcam, columinis remanentibus. Tertiaque (41) quarta columnarum quasi in medio polis (42) sunt positæ, in quibus circumcirca acta imperatorum sculpta cognoscuntur. In ecclesia vero B Sanctorum Apostolorum (43) quinta cum angelo ænco (44) et Constantino genu flexo columna est, et ecclesia jam derupta, et amplissima omnia se- pulera imperatorum (45) porphyrea videntur ms- guifica, una cum Constantini immense (48), et ibi Du Cangii notæ. ἱππικοῦ, εἰ κάθισμα βασιλικόν οι δεσποτικών appella- tur. Procopius, 1. 1 De bello Pers., xáoŋtal de eis tòv βασίλειον θρόνον, ὅθεν ὁ βασιλεὺς ειώθει τόν τε ἱππι- κὴν καὶ γυμνικὸν θεᾶσθαι ἀγῶνα. Μox tribunal istud porticui Venetorum proximum fuisse innuit: Emeish περὶ τὴν Βενέτειν ἐγεγόνει στον, ἢ τοῦ βασιλέως θρό vou v dež zty. Und de novo instauravit Justi- nianus A. 1. Marcellinus comes: Anno regiæ urbis conditæ 198, regium vestibulum, priscumque in eo solium, ob aspicienda probanduque in circo certamina structum, victor Justinianus princeps eminentius cla- riusque quam antea fuerat, el utramque senatorùm ex more spectantium porticum solita magnanimitate re- dintegrarit. Sic autem istud Justiniani solium discri- bitur a Corippo 1. 11, De laudib. Justin. : Utque salutato tetigit subsellia vulgo, Auratum scandens solium, sedemque paternam, Constructam plumis, pulchrisque tapetibus altam, Aspexit lætus populos, etc. ad illud adituspatebat per portai, quam Chronican Alexandr. p. 784 Movónoptov vocal. Vide Lambe- cium ad Codinum, p. 147.. Tres porro S. Sophiæ adjunctas ædes sacras me- morant scriptores, Deipara a Verina Augusta ex- structe, Theodori a Sphoratio, et Irenes, de qua nos infra. V, Justinianum Nov. it, c. 3; porro So- phiani templi muris proximum fuisse ait hippodro- mum Benjaminus Tudelensis, ut et cæteri scripto- res Byzantini. cum, quod adjunctum hippodromo fuisse scribit Suidas in Severo; palatio, "Sozomenus, t. m, c.'8, de Zeuxippo passim scriptores. de quo fuse egimus ad p. 493 Alexia. tato et Bustequium in Itin, CP. p. 44 edit. Plantin. equestres lui. ctilis obelisco excelsior, in medio hippodromo, ex lapidibus quadratis factus, qui describitur a Gyllio illa erant, Terpax{wv dictus Throphani A. 5 Ph‹- cæ, Chr. 607. Quatuor columnæ, Anastasio in Hist. Eccl. p. 87, et Diacono, 1. xvu list. Misc. p. 527. C D hippodromo quidquam exstruxisse aut confecisse legitur, si bene memini, stavo. ædem 40 Martyrum, a Phoca A. 7 erecta, cui lle raclius imp. crucem imposuit? Columnæ crucis meminit Ducas, c. 39, p. 162,463. Ilolie columna cremata appellatur, quod incendiis to'a deformata sit, inquit Bulialdus. Codinus in Orig. Cp. p. 25, 27, 36, aliquot columnas enumerat, quibus crores su- perimposita erant. V. not. ad p. 52 Alexiad. Antequam Galli et Veneti cepissent (polim, exstabant in hippodromo cum alii permulti equi lajidei et arei, tum quatuor inaurati mira aṛte elabɔrali, quales hodie exstant supru vestibulum ædis Marciana Ve netice, quos deportatos aiunt ex Cpoli. p. 41, edit. Plantini, et notas ad Villhard. 463. vocabant Græci istius ævi: unde hodierna urhis appellatio Stambol pro στην πόλιν, seu εἰς τὴν xókɩv, quod qui in urbem proficiscebantur, citu rogarentur quo irent, responderent otáy mókiv, in urbem.. mus ad Villhard. n. 138. De ea etiam multis Gyl- lius, 1. iv, c. 2. 0 g. p. 16. Ihard. p. 138. æde Apostolorum sepulcrum siþi exstruxisse medium inter duodecim apostolórum monumenta, wę dy xzi μετὰ τελευτὴν ἀξιῷτο τῶν ἐνταυθοί μελλουσῶν ἐπὶ τιμῇ τῶν ᾿Αποστόλων συντελεῖσθαι εὐχῶν. [d ipκαι tradunt Socrates, 1. 1 c. ult.; Sozomenus 1. 11, c. ult. ; Procop., Chrouic. Alexand.; Theophanes; Alexand. Monach. De Inventione S. Crucis, Zonaras et alii qui in templo sepultum a Constantio filio narrant. Addunt Euseb.Socrates, Alexander Monach, et auctor Vitæ Constantini M. et Helenæ matris apud Gretscr. t. Il De cruce, p. 1724, depositum Constantini corpus šv hápvzx: ypusta, seu locello aurco, Nicomedia, ubi (30) Ecclesia. Quæ ista firerit, haud constat. (31) Summus balneus. Zeuxippus, balacum publi- (32) Agulia. Ex Italico Aguglia, Obeliscus CP. (33) Tres aneos serpentes. Vide Thenetum loco ci- (34) Diebus justrantium, I. e. in quibus fiebant (35) Ex multis lapidibus Agulia. Colossns stru- 1. n, c. 12. (36) Quatuor humiles columnæ. Locus inde, ubi (57) Theodosius. Atqui neuter Theodosius in (38) Columna Justiniani. Quæ exstitit in Augu• . (59) Secunda crucis. An ea quæ exstitit juxta (40) Equi quatuor muei aurati. Gyll:us l. 11, c. 13 : (41) Tertiaque. Vide Iter CP. Augerii Bustequi (42) In medio polis. lewe, urbis. Ita enim CP. (45) Ecclesia SS. Apostolorum. De hac æde egi- (44) Quinta cum angelo aneo. Vide Codinum in (45) Sepulcra imperatorum. Vide notas ad Vil- (46) Constantini in tenso. Auctor est Eusebius, 1. iv De vita Constantini, ipsum Constantinum in