stipulari secretis, in quibus et presens subasti, ulatum dorata sunt ipsis jura, donan'es sine ablatione in est Chrysoby!ion Im; erii nostri, in noticiam eorum, que donu!a sunt rectis dulis Imperii mei Veneticis, el ad deortacionem temperatorum " hos molesture corum causa. Ernæt´igitur, que hic diffiuita sunt, semota firmaque incorrupta et a nullo contempta. Si vero quis contempserit forsitan quid eorum, que in hoc chrysobollio disposita sunt, inremissibiliter exi gelur a secreio ton oichiacon aurum libras X., et quantitatem ejus, quod ablatum fuerit ex eis, per solvet in quadruplum, quia firmo ac securo existente presente pio chrysobollio, facto circa Maium mensem, quinte Indictionis, in anno ser millesimo ducente simo *, in quo el nostrum pium el a Deo promotum subsignarit Imperium. › erum omne, ut firmum et securum inessc prezens chrysobollion, factum per Augus'um meusem quarte Indictionis sexmillesimi DCXXX][I]“anni, in quo et nostrum pium et a Deo promotum subsignavit Im perium. Et hec quidem, que a laudabili Imperatore et avo Imperii mei et a ter beato Imperatore domino et patre Imperii mei donata fidelissimis Imperio nostro Veneticis per chrysobollion illorum; quod utique chrysobollion nostrum quoque piam Imperium firmat per presentem chrysobollion sermonem, difli nitque efficatiam auferre, sicut habebaut hoc et usque ad migrationem ad dominum in " Imperato ribus laudabilis et ter beati domini et patris Im sacramenta sacra habentibus, servare ad Impe rium meum et Romaniam fidem et servitium ipsis opibus puram, veram, rectam. Dujusmodi ergo chrysobollion confirmans Impe. perii mei, velut etiam Neneticis consueta sibi rium meum, bene vult et iiem habere effectum, sicut expositum est a principio quando eis donatum est, ila nt el solempnorum phalatimia " proveniat et deinceps imminute, el honores dignitatum habeant nobilissimus Dux et sacerrimus Patriarcha eorum, accipiant tantum et rogas, verum etiam possessio nem et fruitionem donatorum et traditorum sibi ergasteriorum et scalarum habeant sine ablatione. Similiter et habeant ipsi sine prohibitione et negociari sine commercio et datione qualicumque altera in omnibus dinumeratis in prefacto chrysobollio civita tibus et regionibus, que sub potestate Imperii nostri Sual. Verum etiam ut ab ergasteriis Amalphitorum, que per chrysobollion constituta sunt sanctissime ecclesie apostoli et evangeliste Marci, qui est in Ve netia, dentur ad eam sine minutione. Quum vero ante annos non paucos contigit eos, qui vendebant Vzmeticis in Romaicis regionibus negociationes ali ques, commercium de ipsis exigi, et optinuit hic mos aunis multis ut dictum est, rogaverunt autem et de học Imperium meum fieri “dilectissimi duli et amici ejus Venetici, quatenus corrigeretur hujusmodi quoque cupitulum, et donaretur sibi et ab his potestas et libertas, complevit et hanc peticionem Imperium meum, el definit per presens chrysobollion, nullum eɔru'n qui sub potestate Imperii nostri, Grecis nego ciantibus cum Veneticis in omnibus regionibus Ro manie, vel quando vendit ad eos vel quando emit ab aliquo 68 eorum, dare commercio quidlibet, pro rel pro altera quumvis exactione; sed ul excusentur et ipsi, sicut et hii, qui cum commerciis neyoci, ntur. Verum tamen debent et Venetici ea, que per factam scripto conventionem a legatis eorum promissa suni jurejurando Imperio meo, firma servare incorrupta. In quo erunt eorum, que per presens chrysobollion Quia vero, sicut relatum est Imperio meo a pre sentibus in Megalopoli missis Veneticorum, conse cuti quiden sunt Venetici preceptum Imperatoris landabilis domini et patris Imperii meì, - licenciam bis donans improhibite etiam per insulas Cyprou et Creten negociari et sine consortio eos ubi terra rum Imperii mei pro hiis, que ad hujusmodi insulas negociande sunt ab eis, omnimodis specie bus, -non contigit autem, que in hujusmodi pre cepto comprehenduntur, effectum' recipere, ac pro pter hoc usque nunc per hujusmodi preceptum donata sibi filotimia, i. e. donatione privantur vel carent Venetici: petiverunt vero Imperium meum filotimiam quidem hanc, que in predicto precepto fertur laudabilis Imperatoris domini et patris Im perii mei, in opus vero Veneticis non provenit, ab Imperio meo precipi efficatiam ab hoc nune auferre; Imperium mei propter eam, quam ad ipsum et Ro maniam monstrant, verum etiam dehinc monstrare promittunt, dem atque servitium, hujusmodi ipso rum peticione suscepta vult ac definit, eos et per insulas, Cyprum videlicet Cretenque, negociari, nec ab aliquo quidlibet exigi horum cansa, sed a komerkieutiis eos conservari ubique terrarum Im perii mei secundum superius tractatas distinctiones. Et ut habeant hii securitatem in his, que per pre sentem chrysobollion sermonem difinita sunt, pre sens expositus est chrysobullius sermo, factus per mensem Octubrem, Indictionis undecime, anni sexies millesimi sexcentesimi quinquagesimi sexti, in quo et nostrum pium et a Deo promotum subsi gnavit Imperium. Variæ lectiones. * Editores temptatorum vel temptantium legi volunt. 8 Editores notant: «Aunus ex prave intellectis numeris Græcis corruptus est: uti indictionis quintæ docet additamentum, est annus mundi 6590 — 1039 p.Chr.isque prorsus convenit.» Meo judicio ex Nov. Isaaci Angeli pro iisdem Venetis legendam, est; quinte decime Indictionis — sexcentesimo, ut ad annum p. Chr. 1092 referatur. Z. ▲ L. Lege: hilotimia. "Malim autem. “Ita pro et reposui. "Lege fidelissimi pro fieri dil. Cold. aliqua. Lib. al bus dein, Lib. pactorum: dentur. Codd. 234, sed sexcentesimum numerum habet Nov. El Isaaci Angeli (vide tom. CXXXV) "Lib. albus in non habet. Editores Imperatoris emendant: male. Cf. enim dictam novellam Isaaci. Lege: sine commercio ubique terrarum.

AUREA BULLA CONFIRMANS CONVENTIONEM CUM GENUENsibus Quandoquidem venerabilissimus Archiepiscopus debent illas deffendere et custodire ad honorem do civitatis Janue et sapientissimi Consules et univer sum Commone ejusdem civitatis mittentes ad Imperium meum sapientem nuncium eorum Ami cum.de Murta dederunt ei potestatein tractare et conventare cui Imperio meo de quibus voluerint ille autem ad Imperium meum perveniens et de his negociis sufficienter tractans hanc convencionem hic ostensam fecit, et sacramento eam confirmavit, que et sicut habentur de verbo in verbum In nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti amen. Ego Amicus de Murta, civis Janue, legains ab Archiepiscopo civitatis Junue et a Consulibus et ab omni Communi civitatis Janne, accipiens potestatem él injunctum ab eis ut, quicquid juravero et conve niero vice Janue cum sanctissimo et excellentissimo Imperatore Romeon Porfirogenito Domino Ilemanuele Comino, firmum el ratum erit hoc ab eis: hanc pre sentem convencionem facio et juro ex voluntate Archiepiscopi et Consulum et tocius Communis civi tatis Janue ad sanctissimum Dominum Imperatorem, Porfirogenitum Dominum Hemanuelem Cominom et ad omnes heredes et successores Imperii ejus el Romaniam sicul significabitur. Quum ab hodie et in antea usque in sempi ternum donec mundus stelerit non erunt Januenses contra Imperium ejus vel contra ejus heredes et suc cessores vel contra Romaniam vel contra aliquam terram ipsius•Imperii, quam nunc habet vel quam in antea Domino adjuvante acquisierit, neque per Ċ consilium neque per pecuniam neque per stolum idem per navalem exercitum néque ullo aliquo modo, neque Januenses. hoc facient neque aliqua conjungentur justa vel injusta occasione alicui ho mini coronato vel non coronato, qui sit vel qui erit, christiano vel pagano, viro vel mulieris qui mori vel vivere possit: sicut de capitulo coro nati tractatum est in curia Domini Imperatoris, el intellectum et interpretatum est mihi et a me con firmatum ad honorem et proficuum ejus Imperii et Romanias, sicut et ego debeo hoc interpretari Ja nuensibus ut et in antea sic istud capitulum intelli gatur et observetur. mini Imperatoris et heredum ipsius. Si vero aliquis alicujus inimici ex parte aliqua aliquando pervenerit Christiani vel Saraceni sive pagani versus aliquas partes Imperatoris usque ad numerum centum gr learum vel plus, universi Januenses qui tunc inventi fuerint in terris Romanie, debent intrare in galeris domini Imperatoris cum consuetis soldės curie domini Imperatoris quos consuevit dare Latinis, et ire contra supradictum stolum cum galeris Gre çorum, et non revertentur, donec illud serviciem compleatur et Grecorum galere revertantur vel in Constantinopolim vel in aliam terram domini Impe ratoris. Veruntamen quando predicti Jannenses de bent moveri, habebunt licentiam relinquendi in custo dia navinm et rerum suarum homines XX quos maluerint vel elegerint. In propriis vero galeris ibunt Januenses quol armare poterint. Si vero Januenses in aliqua terra domini Imperatoris neque unam galeram armare polerint, omnes in cam intrabunt el complebitur numerus galere ex alia gente suſßi cienler. Quandocunque vero dominus Imperator voluerit Januam mittere pecuniam vel res vel homines ejus, galeras sive naves, contra quemcumque miserit ea Christianum sive paganum coronatum vel non corc nalum, ut ex debito debeant Janúenses honorifice eam recipere, et deffendere in terra sun el custodire secundum voluntatem hominum domini Imperatoris, qui cum eis erunt, omnem pecuniam el res missas, homines, galeras et naves, quania et qualia erunt, ab omni homine coronato el non co ronato debentes et hic intelligere capitulum de coronato sicut superius interpretatum est, ad servi cium et honorem domini Imperatoris et Romanie. Et non impedient umquam Januenses dominum Imperatorem et heredes vel successores ejus ad con quirendas terras aliquas, preter jus quod habent in terra Surie sive ex bello sive ex emptione seu aliquo alio modo. Si vero et in his ex parte domini Im peratoris custodietur Januensibus justitia eorum, neque in his debent impedire dominum Imperatorem facere in his quincquid voluerit. De offensionibus vero quas fortasse Januenses Et nunquam facient Januenses dampuum alicujus terre Imperatoris et persone ejus vel heredum et suc fecerint in terris domini Imperatoris Grecis vel aliis cessorum ejus. Neque facient diminucionem imperii sui vel honori ejus neque inquirent hanc per se vel aliter, sed maxime si aliquid tale intellexerint in terra Janue, debeant hoc disturbare. Et si ab ali quibus fuerit assultus factus vel obsessio contra ali quam terram Imperatoris, Januenses qui in terris illis fuerint inventi, bona fide sine dolo el fraude Anno 1170. Edidit ex archivo Genuensi Sauli della colonia dei Genov. in Galata II p. 188. Malim Quod. Imo legendum: id est. gentibus que non sint Januenses, debent judicari in curia domini Imperatoris, sicul Venetici et celere Latine gentes. Si vero contigerit Januenses aliquos depredari aliquando vel aliter ledere aliquam terram domini Imperatoris vel homines ejus, dabitur super hoc noticiam Janue civitati ab Imperatore sive per litteras sive per nuncium, el dabunt operam sine Legerim: mulieri, Lege honoris. Malim ea. Lege: noticia.

dulo et fraude invenire cos el facere ex eis justician ▲ rebus eorum sicut consuetudo est fieri in aliis Lati et vindictam ad honorem domini Imperatoris spe clantem. Si forte isti malefactores inventi non ſuerint, similiter fiat vindicta in bonis eorum. Banc conventionem et que in ea scripta sunt capituła omnia debent habitatores tocius civitatis Januɛ a majore usque ad minoren: observare domino Imperatori Romeon Porfirogenito domino Ulema nueli Commino et omnibus heredibus el successoribus ejus et Romanie, donec mundus steterit. Et omnes (uturi Consules Janue aliter fieri non debent consu les, nisi prius juraverint cum consilio et consensu archiepiscopi et nobilium et communis tocius Janue sacramentum factum in hac conventione, quatenus observetur isla conventio rata et inconcussa. Néque unquam Junuenses dimilient hanc conventionem vel facient contra eam, neque pro ecclesiastica excom municatione neque pro precepto alicujus hominis coronati vel non coronati, quemadmodum dominus Imperator et heredes ejus et successores Imperii sui debent observare semper, que ab Imperio suo per presens crisobolum [logon] promissa sunt civitati Janue, que sic habentur. Propter enim gratiam et bonam voluntalem quam habet dominus sanctissinius Imperator Ro mɛon ad habitatores civitatis Janne, et propter ser vicium et pidem quam manifestant complere ad Imperium ejus et Romaniam in sempiternum et semper, promittit Imperium dare civitati Janue embolum et scolam et ecclesiam ultra Constantino polim in loco qui dicitur Orcu in loco bono es placabili. Et dare civitati Janue et communi pro pier solempnias singulis aunis perperos et pallia duo, et archiepiscopo Janue perperos LX et pallium unum. Et dabuntur modo simul civitati et communi Janne sõlemptias annorum XXVI propter ex pensas que ois imminent. Et ut debeant conimercium dare sic: videlicet in Constantinopolim de centum quatuor, in aliis vero terris Romanie sicut ceteri Latini dant.commercium, Custodieutur vero Januen ses el res eorum integre in omnibus terris domini Imperatoris. Si vero lesio aliqua eis ab aliquo illata vel facta fuerit, invenient justiciam ab Imperio ejus sz cundum quod decens est. Sed et statim quod reclama tionem fecerint contra aliquem Grecum vel aliam geniem coram Imperatore, invenient justiciam in curia Imperii sui. Habebunt vero pafesta'em naves Januensium negociari in omnibus terris ubicumque vluerint, preter in Rusiam et in Matica, nisi forte ab ejus Imperio specialiter hoc fuerit eis concessum. Si autem Januenses res suas in Constantinopolim introduxerint, easane rendere non poterint, fiet de Sequitur tenor chrysobulli anterioris, videli e't ejus quod a. 1153 datum est. Cf. supra Nov. Forte solempniae. Hic corruptelam inesse patet. Apud Sauli 1. 1. est: M.. Silvestre de Sacy in Mém. de l'Instit. Cl. &'Hist. Ill nis qui dant commercium. Et si aliqua navis Ja nuensium, a quacumque parle venerit, naufragium passa fuerit in Romaniam et contigerit de rebus ejus auferri eis ab aliquo, fiet preceptum Imperii ejus vindicandi el recuperandi rez amissas, Adhuc et istud preceptum est quum si contigerit Januenses offen dere aliquem modo aliquo, non debent judicari ab aliqua alia gente nisi a curia domini Imperatoris presidente, judicante videlicet aliquo de consangui. neis Grecis Imperatoris vel de hominibus ipsius. Neque tenebitur in captione faciens injuriam ante indicium si dederit 'fidejussorem: si vero fidejusso rem non dederit, tenebitur quidem in custodia; ex traetur tamen et judicabitur donec judicium mani festum et finis judicii fuerit in ipso. Preterea expletis quinque annis mittetur camerarins domini Imperatoris ad vindictam faciendam Jannensibus, si ipsi per damnacionem domino Imperatori fece rint. Ista omnia in presenti carta significata conventio ego prenominatus nuncius civitatis Janue Amicus de Murta et juro sine fraude et malo ingenio, ex pre cepto el voluntate archiepiscopi, consulum et tocius civitatis communis civitatis Janue communis confirmari et observari ab eis et jurari et firma et. stabilia custodire in sempiternum el semper. Quandoquidem presentem simphoniam et conven tionem prenominatus nuncius fecit et sacramento hanc confirmavit, ecce et Imperium meum per pre sens crisobolum [logon] ejus, quum, si universitas Januensium, videlicet archiepiscopus consules et multitudo tocius communis, hanc convencionem recipientes secundum consuetudinem eam comple bunt et per scriptum fecerint et juraverint quod secundum prescriptas ejus distinctiones et capitula observabunt eam incorruptam et immobilem usque in sempiternum et semper ad honorem Imperii nostri et Romanie, firma observabuntur ab Im perio nostro que ab eo promissa sunt Januensibus, que superius sunt significata, donec videlicet firmi ter et indissolubiliter observabuntur quo ab eis conventata sunt Imperio meo et Romanie. Presente grisoboliologo Imperii mei firmiter et stabiliter per severare debente, facto mense octubrís presentis tercian indictionis anno [VI] N[DC] LXXVIII in quo et nostrum clementissimum et a deo con cessum signavit imperium vel potestas. Subscriptio proprie manus Imperatoris: Manuel in Christo deo fideliter Imperator Porfirogenitus et aftocrator Romeon o Cominos. p. 103 legisse videtur VIMDCXCVIII, eumque nu merum in 6688 mutandum esse putat. Sed datum fuit hoc chrysobullum indictione 3, quæ quidem inci dit inter a. 1155 (cf. not. 37) et legationem Gri maldi a. 1174 susceptam (cf. Sauli 1. c. p. 188), ut annus a. o. c. 6588 indicari debuerit. Z. ▲ L.