Diplomatic text · pgworks clean digital edition — Epitaph in Theodoram Bryennii NOT in Migne; standalone digitized work — PG column chips mark the printed columns.
PG 133:1397Epitaphius in Theodoram nurum Bryennii ̓Επιτάφιοι τῇ γυναικὶ τοῦ υἱοῦ τοῦ πανευτυχεστάτου καίσαρος κυροῦ Νικηφόρου τοῦ Βρυεννίου, κυρᾷ Θεοδώρᾳ Οὐκ οἶδα πῶς νῦν ἐξοδεύσω τὸν λόγον καὶ πῶς δραμοίμην τὸν προκείμενον δρόμον καὶ τίς γενοίμην ταῖς ἐνεστώσαις τύχαις. Ἂν ταῖς ἀβύσσοις ἀτενίσω τοῦ πάθους καὶ τὴν προβᾶσαν ἐννοήσω ζημίαν, ἄλλας ἀβύσσους ἐκμετρῶ θρηνημάτων, δάκρυσι κιρνῶ τὸν κρατῆρα τοῦ λόγου, ὀδυρματώδη τὴν ἀφήγησιν πλέκω καὶ πρὸς στεναγμοὺς ἐκκινοῦμαι βυθίους. Ἂν ἐς τὸ μακάριον ἐμβλέψω τέλος τῆς νῦν θανούσης καὶ λιπούσης τὸν βίον, σκιρτῶ μετ' αὐτῶν τῶν ἐφ' ὕψους ταγμάτων καί μοι γέγηθεν ἀσφαλῶς ἡ καρδία καὶ ταῖς ἄνωθεν συγκροτεῖ στραταρχίαις, κοινὴν ἑορτὴν καὶ χαρὰν ποιουμέναις τὸ τηλικαύτης προσλαβεῖν ψυχῆς σέλας. Διχάζομαι γοῦν καὶ μερίζομαι μέσος καί με τρυτάνη χαρμονῆς καὶ δακρύων ἐκεῖθεν ἔνθεν θαμινῶς μετακλίνει.
Οι καιρὸν περὶ σοί, ὡς παντὶ μὲν ἄλλῳ καιρὸν εἶναι Τ. (Χαριτωνύμου.) ΚΑ'. Τοῦ αὐτοῦ φιλοσοφωτάτου καὶ λογιωτάτου κυρίου Θεοδώρου τοῦ Προδρόμου ἐπιθαλάμιος τοῖς τοῦ εὐτυχεστάτου Καίσαρος υἱοῖς τίθης αρμοδιώτατον, Σολομῶντι πειθόμενος, ὁ σοφὸς τῷ σοφῷ, λόγῳ δὲ μόνῳ τὸν ἅπαντα, ὡς μηδὲ ἀντι- μέτωπο; ἱστάμενος τοῖς ἐχθροῖς, καὶ τὸν ἀέρα πνέων τῶν ἑρμαϊκῶν χαρίτων ὑπερορᾷν. ᾿Αλλὰ πρῶτα μὲν τὴν εὐαγγελικὴν ὑποστέλλομεν παραβολήν· καὶ φόβος με τις ἐντεῦθεν ὑπέτρεχεν οὐκ ἀνεύλογος, μή που συμβῇ μου τὸν λόγον· ὀκνῶ γὰρ εἰπεῖν καὶ τὸν τοῦ λόγου πατέρα, διὰ τὸ μὴ κατὰ γάμον ἐστάλθαι πολυτελώς, χεῖρας δὲ θέντα καὶ πόδας, ἀστινὰς ποτε χεῖρα; οἰητέον είναι λόγου, καὶ πόδις ἔξω βιο φῆναι τῆς πανηγύρεως· ἔπειτα δὲ γὰρ ἀποκρύψω τὸ πάθος, καὶ τῷ μεγέθει τῆς ἡδονῆς ὑφηρούμην λάθρα τοῦ λόγου την δύναμιν φιλεῖ δὲ πάντως ὥσπερ λύπη βαθεία, οὕτως ἀμέλει καὶ ἡδονὴ ψυχὴν ἀν- θρωπίνην περιχυθεῖσα ταῖς ἐν αὐτῇ λογικαῖς ἐπηρεά ζειν δυνάμεσι. α'. Ἐδέησε καὶ τριχῶν αἰγίων τῇ πάλαι σκηνοπη- γία, Καίσαρ σοφέ· ἄλλοι μὲν γὰρ ἄλλοις τῶν ὄνο- μάτων τοὺς ἑαυτῶν γνωριζέτωσαν Καίσαρας, καὶ οὺς μὲν τοῖς Ἰουλίοις, οὓς δὲ τοῖς Αὐγούστοις, και ἄλλους ἄλλοις ἀποσαφείτωσαν· ἐγὼ δὲ τὸν ἐμὸν Θεσπέσιον Καίσαρα μυρίοις καὶ ἄλλοις ἀποσεμνύνειν ἔχων ὀνόμασι, μὴ τοῦ καλλίστου τούτου καὶ οἰκειο- τάτου ἀλλοτριώσαιμι τοῦ σοφοῦ. Δεήσαις οίμαι καὶ τῆς ἐμῆς τοῦ λόγου συνεισφοράς τῇ τῆς ἱεροῦ σου τῶν υἱῶν συνωρίδος γαμηλίῳ παστοπηγίᾳ. Αλλ' ἐκεῖ μὲν συνετέλουν τι καὶ αἱ τρίχες, καὶ κόσμοι ἦσαν οὐκ ἀγενεῖς τῷ δημιουργήματι· ἐνταῦθα δὲ οὔτε συντελείας ένεκα ή συνεισφορά, οὔτε κόσμου τῶν ἐφ᾽ οἷς συνεισφέρεται· τίς μὲν γὰρ τοῖς αὐτοκόσμοις κόσμος γένοιτο καὶ αὐτοκάλοις ; τίς δὲ τοῖς ἀνενδεέσι συντέλεια ; ἀλλ᾽ εἰς ἔνδειξιν τῆς τῶν συνεισφερόν των εὐνοίας· εἰ δὲ μὴ κατὰ τὴν κυρίαν τῆς τελετής ἀπηντήκοιμεν, ἀλλ' ὑπερήμερος ἡμῖν ἡ συνεισφορά, θαυμάζειν οὐ χρή· οὔτε γὰρ ὑπ' ἀγνωμοσύνης την τελετὴν κατεσιωπήσαμεν· ἡ τίσιν ἄλλοις, εἰ μὴ τοῖς κοινῇ τε πάντων καὶ ἡμῶν αὐτῶν ἰδίᾳ δεσπόταις καὶ εὐεργέταις εὐγνωμονοίημεν ; οὐδὲ τῷ νομίζειν ἄλλον μὲν γάμοις, λογογραφίαις δὲ ἄλλον ἀπονενεμῆσθαι β'. Ταῦτά μοι τῆς ὑπερημερίας τὰ αίτια· τούτοις ἐγὼ τὸν ἄχρι νῦν ἐσίγησα χρόνον· καίτοι οὐδὲ οὕτω πάνω έξωρος ήκω τῇ πανηγύρει· καθάπερ γὰρ ἐπὶ τοῦ αἰσθητοῦ ἡλίου εἰσὶ μὲν αἱ τῶν ἀκτίνων ἀνατέλ λειν μέλλοντος αὐτοῦ προεξάλλονται, καὶ τῶν ὡρῶν ὑπερφαίνονται, καὶ οἷον παραγγέλλουσι τὸν ἀνατε- λούμενον· καὶ καταδυομένου πάλιν, οὐχ ἅμα πᾶσαι συγκαταδύονται, ἀλλ' ἔστιν ὅσαι καὶ ὑπὲρ γῆς ὑπο- λείπονται· οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν βασιλικών τουτωνὶ παν ηγύρεων, εἰσὶ μὲν καὶ προπανηγύρεις τινὲς, καὶ προτελεστίας, καὶ τῶν ἑορτῶν, ὥσπερ εἰπεῖν, προς εξάλματα· εἰσὶ δὲ ὅμως τούτων καὶ ὑπολείμματα, ὧν οὐ πάνυ πόρρω καὶ ὁ ἡμέτερος ἀπήντηκε λόγος καὶ ἀπαντήσας τί ποτ' ἄρα καὶ χρήσαιτο ἑαυτῷ, ἀμφαγνοεῖ, καὶ διαπορεῖται, πότερα τὸν γάμον αὐτὸν ἀρχαιολογήσας ὑμνήσεται, ἢ πρότερον τοὺς νυμφίους πρὸ τοῦ γάμου προτείπῃ· καὶ ἄμεινόν γε κρίνει τὸ δεύτερον· τὸ μὲν γὰρ καὶ μείζονος ἢ κατὰ τὸ παρὸν SCRIPTA MISCELLANEA. . Prodromi nostri sit aliquod in hoc volume A monumentum prose quoque orationis, en sublexi- mus ineditum ejusdem sermonem epithalamicum, salis elegantem, de quo docte ante hos annos pralo- cutus fuit apud Gallos cl. Theilius in Excerplis manuscriptorum bibl. reg. Vill, part. 2, p. (supra col. 1060). Νuptia fuerunt duorum Car- saris Nicephori Bryennii et Anna Comnena "lio- rum, Alesii et Joannis Videtur - tem hoc pariter Prodromi scriptum Byzantinæ his- toriæ non inutile incrementum. Mai. (Cod. Ottob. Vat. 466, f. 90, a). B G XXI. Theodori Prodromi, philosophi doctissimi, Epithalamium, fortunatissimis imperatoris filiis dictum. caprinis opus habebant, imperator doctissime. Et sane expedit ut Cæsarum mode Juliorum, modo Augustorum nomina innotescant. Ego autem qui venerandum meum imperatorem plurimis novis cele- brandum habeo nominibus, nunquam tamen ab eo quod sapientis typum significat abscedam, id agens ul vocis meæ organo filiorum tuorum sponsalia ac nuptias consolidem; quo in loco pili aliquid signifi. cubant neque ornamento aliquo carebant.Hoc autem loco verbis non opus est ad perfectionem proclaman. dam. Quomodo enim ornamentum ipsum ornalu opus habeat aut ipsa pulchritudo pulchrefacienda sit ? Ad quid ergo perfectio iis quibus nihil deest ? Sed unice benevolentia contribulium æstimanda est. Nil mirum deinde si non inter mysteriorum initia edsumus; non enim ob ignorantiam ejus rei obli i simus. Cui porro faveamus nisi dominatoribus publi eis ac benefactoribus? Si deinde cum Salomóne aliud tempus uxori ducendæ, aliud libris scribendis tribuis, concordiæ quoque rationem habebis quæ paci sacri- ficare et arma deponere jubet. Sed ante omnia evangelicam statuamus parabolam, quæ vereor ne plane intelligam. Pænitet enim patrem rationis citare quia nuptia non solemniter sunt facia, ut manus ac pedes quasi rationis putali ab epithalamio abjiceren- tur. Hinc enim morbum celabo et effuso gaudio rationis vim declarabo. Scito autem quod voluptas qua anima imbuta est, æque ac mœror logices vincu- lis disturbatur. præstandis officiis. Hucusque silui quidem, attamen hand adeo intempestivus ad panegyrin accedo. Sicut enim cum sol hic visibilis in eo est ut oriatur, radii antesignani iltum præcedunt; ubi aulem occasum versus vergit, radii in superficie terræ remanent; sic in festivitatibus regtis proemia festivalia magnam panegyrin antecedunt et quasi sultim introducunt; sed etiam postæmia (sil venia verbo) sequuntur, id quod de nosira oratione dici potest, quæ diu hæsita- bat utrum nuptias antiquo more carmine perlustra- rel, aut sponsos ante nuptiarum festum alloquere- tur, quod quidem posterius eliam fecit. Unum enim. 1. Ad constructionem antiqui tabernaculi pilis 2. Habes causam quæ fecit ut tardior essem in
Ὡς γὰρ ἀπ' ἀρχῆς ἄχρις αὐτοῦ τοῦ τέλους τὰς σὰς ἐπέλθω καὶ διαδράμω τύχας, ὦ θήλεος κόσμημα, καλῶν ἑστία καὶ δῶρον ὄντως τοῦ Θεοῦ Λόγου μέγα, ἡρωϊκὴ κήπευσις ἐξήνεγκέ σε καὶ ῥίζα βασίλειος ἐβλάστησέ σε τὴν ἡμερίδα τὴν καλὴν καὶ κοσμίαν· ἓν τοῦτο καλὸν ἡ γενικὴ σεμνότης, ἀλλὰ μετῆρε καὶ μετηνέγκατό σε ὁ τῆς προνοίας κοσμαγωγὸς βραχίων ἐξ εὐτυχοῦς γῆς εἰς τρισευτυχεστέραν κήποις τε χρυσοῖς ἐγκατερρίζωσέ σε, κήποις ἐκείνοις τοῖς βασιλικωτάτοις, ἐν οἷς ὑπήνθει μυρίον μὲν τὸ κρίνον, ἀπείριτος δὲ τῶν ῥόδων ἡ λευκότης, πολὺς δ' ὁ κιττὸς εἷρπεν, ὁ σμίλαξ δ' ὅσος· καὶ τὰς φυτουργοὺς ὡς καλὰς δέδωκέ σοι αὐτήν τε τὴν προὔχουσαν ἐν βασιλίσι, τὴν παμβόητον ἐν γυναιξὶν Εἰρήνην, τὴν πρὸς δόσεις ἄβυσσον ἀχανεστάτην, τὴν ἀρεταῖς στέψασαν αὐτὸ τὸ στέφος, τὴν τῶν παθῶν δέσποιναν, οὐ τῆς γῆς μόνον, καὶ τὴν ἀπ' αὐτῆς καὶ κατ' αὐτὴν τοῖς τρόποις, τὸ Δουκικὸν θρύλλημα, τὴν σοφὴν Ἄνναν, τὸν ἄντικρυς νοῦν, τὴν χαρίτων ἑστίαν, τὸ λευκέρυθρον πορφυράνθητον ῥόδον, κἂν νῦν μέλαινα τοῦτο καλύπτῃ κάλυξ, τοῦ δεσπότου μου (στῆθί μοι, ῥοῦς δακρύων), τοῦ δεσπότου μου (μὴ ῥαγῇς μοι, καρδία), τοῦ δεσπότου μου (τέτλαθι, στέρνον τάλαν), τοῦ δεσπότου μου τὴν ὅμευνον καίσαρος.
Οι καιρὸν περὶ σοί, ὡς παντὶ μὲν ἄλλῳ καιρὸν εἶναι Τ. (Χαριτωνύμου.) ΚΑ'. Τοῦ αὐτοῦ φιλοσοφωτάτου καὶ λογιωτάτου κυρίου Θεοδώρου τοῦ Προδρόμου ἐπιθαλάμιος τοῖς τοῦ εὐτυχεστάτου Καίσαρος υἱοῖς τίθης αρμοδιώτατον, Σολομῶντι πειθόμενος, ὁ σοφὸς τῷ σοφῷ, λόγῳ δὲ μόνῳ τὸν ἅπαντα, ὡς μηδὲ ἀντι- μέτωπο; ἱστάμενος τοῖς ἐχθροῖς, καὶ τὸν ἀέρα πνέων τῶν ἑρμαϊκῶν χαρίτων ὑπερορᾷν. ᾿Αλλὰ πρῶτα μὲν τὴν εὐαγγελικὴν ὑποστέλλομεν παραβολήν· καὶ φόβος με τις ἐντεῦθεν ὑπέτρεχεν οὐκ ἀνεύλογος, μή που συμβῇ μου τὸν λόγον· ὀκνῶ γὰρ εἰπεῖν καὶ τὸν τοῦ λόγου πατέρα, διὰ τὸ μὴ κατὰ γάμον ἐστάλθαι πολυτελώς, χεῖρας δὲ θέντα καὶ πόδας, ἀστινὰς ποτε χεῖρα; οἰητέον είναι λόγου, καὶ πόδις ἔξω βιο φῆναι τῆς πανηγύρεως· ἔπειτα δὲ γὰρ ἀποκρύψω τὸ πάθος, καὶ τῷ μεγέθει τῆς ἡδονῆς ὑφηρούμην λάθρα τοῦ λόγου την δύναμιν φιλεῖ δὲ πάντως ὥσπερ λύπη βαθεία, οὕτως ἀμέλει καὶ ἡδονὴ ψυχὴν ἀν- θρωπίνην περιχυθεῖσα ταῖς ἐν αὐτῇ λογικαῖς ἐπηρεά ζειν δυνάμεσι. α'. Ἐδέησε καὶ τριχῶν αἰγίων τῇ πάλαι σκηνοπη- γία, Καίσαρ σοφέ· ἄλλοι μὲν γὰρ ἄλλοις τῶν ὄνο- μάτων τοὺς ἑαυτῶν γνωριζέτωσαν Καίσαρας, καὶ οὺς μὲν τοῖς Ἰουλίοις, οὓς δὲ τοῖς Αὐγούστοις, και ἄλλους ἄλλοις ἀποσαφείτωσαν· ἐγὼ δὲ τὸν ἐμὸν Θεσπέσιον Καίσαρα μυρίοις καὶ ἄλλοις ἀποσεμνύνειν ἔχων ὀνόμασι, μὴ τοῦ καλλίστου τούτου καὶ οἰκειο- τάτου ἀλλοτριώσαιμι τοῦ σοφοῦ. Δεήσαις οίμαι καὶ τῆς ἐμῆς τοῦ λόγου συνεισφοράς τῇ τῆς ἱεροῦ σου τῶν υἱῶν συνωρίδος γαμηλίῳ παστοπηγίᾳ. Αλλ' ἐκεῖ μὲν συνετέλουν τι καὶ αἱ τρίχες, καὶ κόσμοι ἦσαν οὐκ ἀγενεῖς τῷ δημιουργήματι· ἐνταῦθα δὲ οὔτε συντελείας ένεκα ή συνεισφορά, οὔτε κόσμου τῶν ἐφ᾽ οἷς συνεισφέρεται· τίς μὲν γὰρ τοῖς αὐτοκόσμοις κόσμος γένοιτο καὶ αὐτοκάλοις ; τίς δὲ τοῖς ἀνενδεέσι συντέλεια ; ἀλλ᾽ εἰς ἔνδειξιν τῆς τῶν συνεισφερόν των εὐνοίας· εἰ δὲ μὴ κατὰ τὴν κυρίαν τῆς τελετής ἀπηντήκοιμεν, ἀλλ' ὑπερήμερος ἡμῖν ἡ συνεισφορά, θαυμάζειν οὐ χρή· οὔτε γὰρ ὑπ' ἀγνωμοσύνης την τελετὴν κατεσιωπήσαμεν· ἡ τίσιν ἄλλοις, εἰ μὴ τοῖς κοινῇ τε πάντων καὶ ἡμῶν αὐτῶν ἰδίᾳ δεσπόταις καὶ εὐεργέταις εὐγνωμονοίημεν ; οὐδὲ τῷ νομίζειν ἄλλον μὲν γάμοις, λογογραφίαις δὲ ἄλλον ἀπονενεμῆσθαι β'. Ταῦτά μοι τῆς ὑπερημερίας τὰ αίτια· τούτοις ἐγὼ τὸν ἄχρι νῦν ἐσίγησα χρόνον· καίτοι οὐδὲ οὕτω πάνω έξωρος ήκω τῇ πανηγύρει· καθάπερ γὰρ ἐπὶ τοῦ αἰσθητοῦ ἡλίου εἰσὶ μὲν αἱ τῶν ἀκτίνων ἀνατέλ λειν μέλλοντος αὐτοῦ προεξάλλονται, καὶ τῶν ὡρῶν ὑπερφαίνονται, καὶ οἷον παραγγέλλουσι τὸν ἀνατε- λούμενον· καὶ καταδυομένου πάλιν, οὐχ ἅμα πᾶσαι συγκαταδύονται, ἀλλ' ἔστιν ὅσαι καὶ ὑπὲρ γῆς ὑπο- λείπονται· οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν βασιλικών τουτωνὶ παν ηγύρεων, εἰσὶ μὲν καὶ προπανηγύρεις τινὲς, καὶ προτελεστίας, καὶ τῶν ἑορτῶν, ὥσπερ εἰπεῖν, προς εξάλματα· εἰσὶ δὲ ὅμως τούτων καὶ ὑπολείμματα, ὧν οὐ πάνυ πόρρω καὶ ὁ ἡμέτερος ἀπήντηκε λόγος καὶ ἀπαντήσας τί ποτ' ἄρα καὶ χρήσαιτο ἑαυτῷ, ἀμφαγνοεῖ, καὶ διαπορεῖται, πότερα τὸν γάμον αὐτὸν ἀρχαιολογήσας ὑμνήσεται, ἢ πρότερον τοὺς νυμφίους πρὸ τοῦ γάμου προτείπῃ· καὶ ἄμεινόν γε κρίνει τὸ δεύτερον· τὸ μὲν γὰρ καὶ μείζονος ἢ κατὰ τὸ παρὸν SCRIPTA MISCELLANEA. . Prodromi nostri sit aliquod in hoc volume A monumentum prose quoque orationis, en sublexi- mus ineditum ejusdem sermonem epithalamicum, salis elegantem, de quo docte ante hos annos pralo- cutus fuit apud Gallos cl. Theilius in Excerplis manuscriptorum bibl. reg. Vill, part. 2, p. (supra col. 1060). Νuptia fuerunt duorum Car- saris Nicephori Bryennii et Anna Comnena "lio- rum, Alesii et Joannis Videtur - tem hoc pariter Prodromi scriptum Byzantinæ his- toriæ non inutile incrementum. Mai. (Cod. Ottob. Vat. 466, f. 90, a). B G XXI. Theodori Prodromi, philosophi doctissimi, Epithalamium, fortunatissimis imperatoris filiis dictum. caprinis opus habebant, imperator doctissime. Et sane expedit ut Cæsarum mode Juliorum, modo Augustorum nomina innotescant. Ego autem qui venerandum meum imperatorem plurimis novis cele- brandum habeo nominibus, nunquam tamen ab eo quod sapientis typum significat abscedam, id agens ul vocis meæ organo filiorum tuorum sponsalia ac nuptias consolidem; quo in loco pili aliquid signifi. cubant neque ornamento aliquo carebant.Hoc autem loco verbis non opus est ad perfectionem proclaman. dam. Quomodo enim ornamentum ipsum ornalu opus habeat aut ipsa pulchritudo pulchrefacienda sit ? Ad quid ergo perfectio iis quibus nihil deest ? Sed unice benevolentia contribulium æstimanda est. Nil mirum deinde si non inter mysteriorum initia edsumus; non enim ob ignorantiam ejus rei obli i simus. Cui porro faveamus nisi dominatoribus publi eis ac benefactoribus? Si deinde cum Salomóne aliud tempus uxori ducendæ, aliud libris scribendis tribuis, concordiæ quoque rationem habebis quæ paci sacri- ficare et arma deponere jubet. Sed ante omnia evangelicam statuamus parabolam, quæ vereor ne plane intelligam. Pænitet enim patrem rationis citare quia nuptia non solemniter sunt facia, ut manus ac pedes quasi rationis putali ab epithalamio abjiceren- tur. Hinc enim morbum celabo et effuso gaudio rationis vim declarabo. Scito autem quod voluptas qua anima imbuta est, æque ac mœror logices vincu- lis disturbatur. præstandis officiis. Hucusque silui quidem, attamen hand adeo intempestivus ad panegyrin accedo. Sicut enim cum sol hic visibilis in eo est ut oriatur, radii antesignani iltum præcedunt; ubi aulem occasum versus vergit, radii in superficie terræ remanent; sic in festivitatibus regtis proemia festivalia magnam panegyrin antecedunt et quasi sultim introducunt; sed etiam postæmia (sil venia verbo) sequuntur, id quod de nosira oratione dici potest, quæ diu hæsita- bat utrum nuptias antiquo more carmine perlustra- rel, aut sponsos ante nuptiarum festum alloquere- tur, quod quidem posterius eliam fecit. Unum enim. 1. Ad constructionem antiqui tabernaculi pilis 2. Habes causam quæ fecit ut tardior essem in
Πρὸς ἃς κατευθύνουσα πάντα τὸν βίον καὶ προστιθεῖσα τὴν μίμησιν τῇ φύσει καλῶς πεφυτούργησο καὶ συνηυξάνου, ὅρπηξ νεαρὸς ἀκλινῶς ἀνατρέχων, ὡς ἀναδενδράς, ὡς κυπάριττος νέα, καὶ τῷ παρ' αὐτῶν φύντι παγκάλῳ κλάδῳ, τῷ πάντοθεν βρύοντι πολλὴν τὴν χάριν ἐκ κλήσεως εἴδους τε καὶ σεμνοῦ τρόπου, δεσμοῖς γαμικῶν συνεκεντρίσθης νόμων. Καὶ καρπὸν ἐβλάστησας ἐκ τούτου νέον, πάσαις περιβρίθοντα χρηστῶν ἰδέαις καὶ τῇ καλῇ μάλιστα παππωνυμίᾳ.
Οι καιρὸν περὶ σοί, ὡς παντὶ μὲν ἄλλῳ καιρὸν εἶναι Τ. (Χαριτωνύμου.) ΚΑ'. Τοῦ αὐτοῦ φιλοσοφωτάτου καὶ λογιωτάτου κυρίου Θεοδώρου τοῦ Προδρόμου ἐπιθαλάμιος τοῖς τοῦ εὐτυχεστάτου Καίσαρος υἱοῖς τίθης αρμοδιώτατον, Σολομῶντι πειθόμενος, ὁ σοφὸς τῷ σοφῷ, λόγῳ δὲ μόνῳ τὸν ἅπαντα, ὡς μηδὲ ἀντι- μέτωπο; ἱστάμενος τοῖς ἐχθροῖς, καὶ τὸν ἀέρα πνέων τῶν ἑρμαϊκῶν χαρίτων ὑπερορᾷν. ᾿Αλλὰ πρῶτα μὲν τὴν εὐαγγελικὴν ὑποστέλλομεν παραβολήν· καὶ φόβος με τις ἐντεῦθεν ὑπέτρεχεν οὐκ ἀνεύλογος, μή που συμβῇ μου τὸν λόγον· ὀκνῶ γὰρ εἰπεῖν καὶ τὸν τοῦ λόγου πατέρα, διὰ τὸ μὴ κατὰ γάμον ἐστάλθαι πολυτελώς, χεῖρας δὲ θέντα καὶ πόδας, ἀστινὰς ποτε χεῖρα; οἰητέον είναι λόγου, καὶ πόδις ἔξω βιο φῆναι τῆς πανηγύρεως· ἔπειτα δὲ γὰρ ἀποκρύψω τὸ πάθος, καὶ τῷ μεγέθει τῆς ἡδονῆς ὑφηρούμην λάθρα τοῦ λόγου την δύναμιν φιλεῖ δὲ πάντως ὥσπερ λύπη βαθεία, οὕτως ἀμέλει καὶ ἡδονὴ ψυχὴν ἀν- θρωπίνην περιχυθεῖσα ταῖς ἐν αὐτῇ λογικαῖς ἐπηρεά ζειν δυνάμεσι. α'. Ἐδέησε καὶ τριχῶν αἰγίων τῇ πάλαι σκηνοπη- γία, Καίσαρ σοφέ· ἄλλοι μὲν γὰρ ἄλλοις τῶν ὄνο- μάτων τοὺς ἑαυτῶν γνωριζέτωσαν Καίσαρας, καὶ οὺς μὲν τοῖς Ἰουλίοις, οὓς δὲ τοῖς Αὐγούστοις, και ἄλλους ἄλλοις ἀποσαφείτωσαν· ἐγὼ δὲ τὸν ἐμὸν Θεσπέσιον Καίσαρα μυρίοις καὶ ἄλλοις ἀποσεμνύνειν ἔχων ὀνόμασι, μὴ τοῦ καλλίστου τούτου καὶ οἰκειο- τάτου ἀλλοτριώσαιμι τοῦ σοφοῦ. Δεήσαις οίμαι καὶ τῆς ἐμῆς τοῦ λόγου συνεισφοράς τῇ τῆς ἱεροῦ σου τῶν υἱῶν συνωρίδος γαμηλίῳ παστοπηγίᾳ. Αλλ' ἐκεῖ μὲν συνετέλουν τι καὶ αἱ τρίχες, καὶ κόσμοι ἦσαν οὐκ ἀγενεῖς τῷ δημιουργήματι· ἐνταῦθα δὲ οὔτε συντελείας ένεκα ή συνεισφορά, οὔτε κόσμου τῶν ἐφ᾽ οἷς συνεισφέρεται· τίς μὲν γὰρ τοῖς αὐτοκόσμοις κόσμος γένοιτο καὶ αὐτοκάλοις ; τίς δὲ τοῖς ἀνενδεέσι συντέλεια ; ἀλλ᾽ εἰς ἔνδειξιν τῆς τῶν συνεισφερόν των εὐνοίας· εἰ δὲ μὴ κατὰ τὴν κυρίαν τῆς τελετής ἀπηντήκοιμεν, ἀλλ' ὑπερήμερος ἡμῖν ἡ συνεισφορά, θαυμάζειν οὐ χρή· οὔτε γὰρ ὑπ' ἀγνωμοσύνης την τελετὴν κατεσιωπήσαμεν· ἡ τίσιν ἄλλοις, εἰ μὴ τοῖς κοινῇ τε πάντων καὶ ἡμῶν αὐτῶν ἰδίᾳ δεσπόταις καὶ εὐεργέταις εὐγνωμονοίημεν ; οὐδὲ τῷ νομίζειν ἄλλον μὲν γάμοις, λογογραφίαις δὲ ἄλλον ἀπονενεμῆσθαι β'. Ταῦτά μοι τῆς ὑπερημερίας τὰ αίτια· τούτοις ἐγὼ τὸν ἄχρι νῦν ἐσίγησα χρόνον· καίτοι οὐδὲ οὕτω πάνω έξωρος ήκω τῇ πανηγύρει· καθάπερ γὰρ ἐπὶ τοῦ αἰσθητοῦ ἡλίου εἰσὶ μὲν αἱ τῶν ἀκτίνων ἀνατέλ λειν μέλλοντος αὐτοῦ προεξάλλονται, καὶ τῶν ὡρῶν ὑπερφαίνονται, καὶ οἷον παραγγέλλουσι τὸν ἀνατε- λούμενον· καὶ καταδυομένου πάλιν, οὐχ ἅμα πᾶσαι συγκαταδύονται, ἀλλ' ἔστιν ὅσαι καὶ ὑπὲρ γῆς ὑπο- λείπονται· οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν βασιλικών τουτωνὶ παν ηγύρεων, εἰσὶ μὲν καὶ προπανηγύρεις τινὲς, καὶ προτελεστίας, καὶ τῶν ἑορτῶν, ὥσπερ εἰπεῖν, προς εξάλματα· εἰσὶ δὲ ὅμως τούτων καὶ ὑπολείμματα, ὧν οὐ πάνυ πόρρω καὶ ὁ ἡμέτερος ἀπήντηκε λόγος καὶ ἀπαντήσας τί ποτ' ἄρα καὶ χρήσαιτο ἑαυτῷ, ἀμφαγνοεῖ, καὶ διαπορεῖται, πότερα τὸν γάμον αὐτὸν ἀρχαιολογήσας ὑμνήσεται, ἢ πρότερον τοὺς νυμφίους πρὸ τοῦ γάμου προτείπῃ· καὶ ἄμεινόν γε κρίνει τὸ δεύτερον· τὸ μὲν γὰρ καὶ μείζονος ἢ κατὰ τὸ παρὸν SCRIPTA MISCELLANEA. . Prodromi nostri sit aliquod in hoc volume A monumentum prose quoque orationis, en sublexi- mus ineditum ejusdem sermonem epithalamicum, salis elegantem, de quo docte ante hos annos pralo- cutus fuit apud Gallos cl. Theilius in Excerplis manuscriptorum bibl. reg. Vill, part. 2, p. (supra col. 1060). Νuptia fuerunt duorum Car- saris Nicephori Bryennii et Anna Comnena "lio- rum, Alesii et Joannis Videtur - tem hoc pariter Prodromi scriptum Byzantinæ his- toriæ non inutile incrementum. Mai. (Cod. Ottob. Vat. 466, f. 90, a). B G XXI. Theodori Prodromi, philosophi doctissimi, Epithalamium, fortunatissimis imperatoris filiis dictum. caprinis opus habebant, imperator doctissime. Et sane expedit ut Cæsarum mode Juliorum, modo Augustorum nomina innotescant. Ego autem qui venerandum meum imperatorem plurimis novis cele- brandum habeo nominibus, nunquam tamen ab eo quod sapientis typum significat abscedam, id agens ul vocis meæ organo filiorum tuorum sponsalia ac nuptias consolidem; quo in loco pili aliquid signifi. cubant neque ornamento aliquo carebant.Hoc autem loco verbis non opus est ad perfectionem proclaman. dam. Quomodo enim ornamentum ipsum ornalu opus habeat aut ipsa pulchritudo pulchrefacienda sit ? Ad quid ergo perfectio iis quibus nihil deest ? Sed unice benevolentia contribulium æstimanda est. Nil mirum deinde si non inter mysteriorum initia edsumus; non enim ob ignorantiam ejus rei obli i simus. Cui porro faveamus nisi dominatoribus publi eis ac benefactoribus? Si deinde cum Salomóne aliud tempus uxori ducendæ, aliud libris scribendis tribuis, concordiæ quoque rationem habebis quæ paci sacri- ficare et arma deponere jubet. Sed ante omnia evangelicam statuamus parabolam, quæ vereor ne plane intelligam. Pænitet enim patrem rationis citare quia nuptia non solemniter sunt facia, ut manus ac pedes quasi rationis putali ab epithalamio abjiceren- tur. Hinc enim morbum celabo et effuso gaudio rationis vim declarabo. Scito autem quod voluptas qua anima imbuta est, æque ac mœror logices vincu- lis disturbatur. præstandis officiis. Hucusque silui quidem, attamen hand adeo intempestivus ad panegyrin accedo. Sicut enim cum sol hic visibilis in eo est ut oriatur, radii antesignani iltum præcedunt; ubi aulem occasum versus vergit, radii in superficie terræ remanent; sic in festivitatibus regtis proemia festivalia magnam panegyrin antecedunt et quasi sultim introducunt; sed etiam postæmia (sil venia verbo) sequuntur, id quod de nosira oratione dici potest, quæ diu hæsita- bat utrum nuptias antiquo more carmine perlustra- rel, aut sponsos ante nuptiarum festum alloquere- tur, quod quidem posterius eliam fecit. Unum enim. 1. Ad constructionem antiqui tabernaculi pilis 2. Habes causam quæ fecit ut tardior essem in
Τοιαῦτα μέν σου ταῦτα· τὰς δ' ἑξῆς τύχας τίς χάλκεος νοῦς ἢ σιδήρεον στόμα δίχα στεναγμῶν φθέγξεται καὶ δακρύων; Ὁ μὲν γὰρ εἰς νόμιμον ἐλθών σοι λέχος, ὁ πάντα καλὸς καὶ γλυκὺς Ἰωάννης, ὑπὲρ τὸν Ἅλυν ἐξεδήμει καὶ πάλιν τῷ μητραδέλφῳ συστρατεύων δεσπότῃ, ὅλος σιδηρόφρακτος ἱπποτοξότης καὶ μέχρι ταρσῶν ἐσφυρηλατημένος, καὶ συγκαθῄρει τὰς πόλεις τῶν βαρβάρων· σὲ δὲ στρατιὰ βαρβάρων νοσημάτων ὅλην ἑλεῖν ἔσπευδε, τὴν τούτου πόλιν, νῦν μὲν καμίνους πυρετῶν πρηστηρίων ὅλας ἀναφλέγουσα καὶ φλέγουσά σε, νῦν δ' ἀλλεπαλλήλων σε τῶν ῥιγωμάτων πιμπλῶσα καὶ ψύχουσα κρυστάλου δίκην· ἐξ ὧν τὰ πλεῖστα τῶν μελῶν ἔρρευσέ σοι δρόμῳ σελήνης ὀγδόῳ τετηγμένῃ, ἐν οἷς ὅλοις ἄληκτον ἦν τὸ τῆς νόσου καὶ συνεχὴς ἡ θλίψις ἐστήρικτό σοι, ὡς εἰς ποταμὸν Ταρτάρου βεβλημένῃ κἀκεῖθεν εἰς κρατῆρας Αἴτνης ἠγμένῃ· ἦν γὰρ τὸ τέρμα τῆς πυρᾶς ἀρχὴ φρίκης καὶ τῆς φρίκης τὸ τέρμα τῆς πυρᾶς πάλιν.
Οι καιρὸν περὶ σοί, ὡς παντὶ μὲν ἄλλῳ καιρὸν εἶναι Τ. (Χαριτωνύμου.) ΚΑ'. Τοῦ αὐτοῦ φιλοσοφωτάτου καὶ λογιωτάτου κυρίου Θεοδώρου τοῦ Προδρόμου ἐπιθαλάμιος τοῖς τοῦ εὐτυχεστάτου Καίσαρος υἱοῖς τίθης αρμοδιώτατον, Σολομῶντι πειθόμενος, ὁ σοφὸς τῷ σοφῷ, λόγῳ δὲ μόνῳ τὸν ἅπαντα, ὡς μηδὲ ἀντι- μέτωπο; ἱστάμενος τοῖς ἐχθροῖς, καὶ τὸν ἀέρα πνέων τῶν ἑρμαϊκῶν χαρίτων ὑπερορᾷν. ᾿Αλλὰ πρῶτα μὲν τὴν εὐαγγελικὴν ὑποστέλλομεν παραβολήν· καὶ φόβος με τις ἐντεῦθεν ὑπέτρεχεν οὐκ ἀνεύλογος, μή που συμβῇ μου τὸν λόγον· ὀκνῶ γὰρ εἰπεῖν καὶ τὸν τοῦ λόγου πατέρα, διὰ τὸ μὴ κατὰ γάμον ἐστάλθαι πολυτελώς, χεῖρας δὲ θέντα καὶ πόδας, ἀστινὰς ποτε χεῖρα; οἰητέον είναι λόγου, καὶ πόδις ἔξω βιο φῆναι τῆς πανηγύρεως· ἔπειτα δὲ γὰρ ἀποκρύψω τὸ πάθος, καὶ τῷ μεγέθει τῆς ἡδονῆς ὑφηρούμην λάθρα τοῦ λόγου την δύναμιν φιλεῖ δὲ πάντως ὥσπερ λύπη βαθεία, οὕτως ἀμέλει καὶ ἡδονὴ ψυχὴν ἀν- θρωπίνην περιχυθεῖσα ταῖς ἐν αὐτῇ λογικαῖς ἐπηρεά ζειν δυνάμεσι. α'. Ἐδέησε καὶ τριχῶν αἰγίων τῇ πάλαι σκηνοπη- γία, Καίσαρ σοφέ· ἄλλοι μὲν γὰρ ἄλλοις τῶν ὄνο- μάτων τοὺς ἑαυτῶν γνωριζέτωσαν Καίσαρας, καὶ οὺς μὲν τοῖς Ἰουλίοις, οὓς δὲ τοῖς Αὐγούστοις, και ἄλλους ἄλλοις ἀποσαφείτωσαν· ἐγὼ δὲ τὸν ἐμὸν Θεσπέσιον Καίσαρα μυρίοις καὶ ἄλλοις ἀποσεμνύνειν ἔχων ὀνόμασι, μὴ τοῦ καλλίστου τούτου καὶ οἰκειο- τάτου ἀλλοτριώσαιμι τοῦ σοφοῦ. Δεήσαις οίμαι καὶ τῆς ἐμῆς τοῦ λόγου συνεισφοράς τῇ τῆς ἱεροῦ σου τῶν υἱῶν συνωρίδος γαμηλίῳ παστοπηγίᾳ. Αλλ' ἐκεῖ μὲν συνετέλουν τι καὶ αἱ τρίχες, καὶ κόσμοι ἦσαν οὐκ ἀγενεῖς τῷ δημιουργήματι· ἐνταῦθα δὲ οὔτε συντελείας ένεκα ή συνεισφορά, οὔτε κόσμου τῶν ἐφ᾽ οἷς συνεισφέρεται· τίς μὲν γὰρ τοῖς αὐτοκόσμοις κόσμος γένοιτο καὶ αὐτοκάλοις ; τίς δὲ τοῖς ἀνενδεέσι συντέλεια ; ἀλλ᾽ εἰς ἔνδειξιν τῆς τῶν συνεισφερόν των εὐνοίας· εἰ δὲ μὴ κατὰ τὴν κυρίαν τῆς τελετής ἀπηντήκοιμεν, ἀλλ' ὑπερήμερος ἡμῖν ἡ συνεισφορά, θαυμάζειν οὐ χρή· οὔτε γὰρ ὑπ' ἀγνωμοσύνης την τελετὴν κατεσιωπήσαμεν· ἡ τίσιν ἄλλοις, εἰ μὴ τοῖς κοινῇ τε πάντων καὶ ἡμῶν αὐτῶν ἰδίᾳ δεσπόταις καὶ εὐεργέταις εὐγνωμονοίημεν ; οὐδὲ τῷ νομίζειν ἄλλον μὲν γάμοις, λογογραφίαις δὲ ἄλλον ἀπονενεμῆσθαι β'. Ταῦτά μοι τῆς ὑπερημερίας τὰ αίτια· τούτοις ἐγὼ τὸν ἄχρι νῦν ἐσίγησα χρόνον· καίτοι οὐδὲ οὕτω πάνω έξωρος ήκω τῇ πανηγύρει· καθάπερ γὰρ ἐπὶ τοῦ αἰσθητοῦ ἡλίου εἰσὶ μὲν αἱ τῶν ἀκτίνων ἀνατέλ λειν μέλλοντος αὐτοῦ προεξάλλονται, καὶ τῶν ὡρῶν ὑπερφαίνονται, καὶ οἷον παραγγέλλουσι τὸν ἀνατε- λούμενον· καὶ καταδυομένου πάλιν, οὐχ ἅμα πᾶσαι συγκαταδύονται, ἀλλ' ἔστιν ὅσαι καὶ ὑπὲρ γῆς ὑπο- λείπονται· οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν βασιλικών τουτωνὶ παν ηγύρεων, εἰσὶ μὲν καὶ προπανηγύρεις τινὲς, καὶ προτελεστίας, καὶ τῶν ἑορτῶν, ὥσπερ εἰπεῖν, προς εξάλματα· εἰσὶ δὲ ὅμως τούτων καὶ ὑπολείμματα, ὧν οὐ πάνυ πόρρω καὶ ὁ ἡμέτερος ἀπήντηκε λόγος καὶ ἀπαντήσας τί ποτ' ἄρα καὶ χρήσαιτο ἑαυτῷ, ἀμφαγνοεῖ, καὶ διαπορεῖται, πότερα τὸν γάμον αὐτὸν ἀρχαιολογήσας ὑμνήσεται, ἢ πρότερον τοὺς νυμφίους πρὸ τοῦ γάμου προτείπῃ· καὶ ἄμεινόν γε κρίνει τὸ δεύτερον· τὸ μὲν γὰρ καὶ μείζονος ἢ κατὰ τὸ παρὸν SCRIPTA MISCELLANEA. . Prodromi nostri sit aliquod in hoc volume A monumentum prose quoque orationis, en sublexi- mus ineditum ejusdem sermonem epithalamicum, salis elegantem, de quo docte ante hos annos pralo- cutus fuit apud Gallos cl. Theilius in Excerplis manuscriptorum bibl. reg. Vill, part. 2, p. (supra col. 1060). Νuptia fuerunt duorum Car- saris Nicephori Bryennii et Anna Comnena "lio- rum, Alesii et Joannis Videtur - tem hoc pariter Prodromi scriptum Byzantinæ his- toriæ non inutile incrementum. Mai. (Cod. Ottob. Vat. 466, f. 90, a). B G XXI. Theodori Prodromi, philosophi doctissimi, Epithalamium, fortunatissimis imperatoris filiis dictum. caprinis opus habebant, imperator doctissime. Et sane expedit ut Cæsarum mode Juliorum, modo Augustorum nomina innotescant. Ego autem qui venerandum meum imperatorem plurimis novis cele- brandum habeo nominibus, nunquam tamen ab eo quod sapientis typum significat abscedam, id agens ul vocis meæ organo filiorum tuorum sponsalia ac nuptias consolidem; quo in loco pili aliquid signifi. cubant neque ornamento aliquo carebant.Hoc autem loco verbis non opus est ad perfectionem proclaman. dam. Quomodo enim ornamentum ipsum ornalu opus habeat aut ipsa pulchritudo pulchrefacienda sit ? Ad quid ergo perfectio iis quibus nihil deest ? Sed unice benevolentia contribulium æstimanda est. Nil mirum deinde si non inter mysteriorum initia edsumus; non enim ob ignorantiam ejus rei obli i simus. Cui porro faveamus nisi dominatoribus publi eis ac benefactoribus? Si deinde cum Salomóne aliud tempus uxori ducendæ, aliud libris scribendis tribuis, concordiæ quoque rationem habebis quæ paci sacri- ficare et arma deponere jubet. Sed ante omnia evangelicam statuamus parabolam, quæ vereor ne plane intelligam. Pænitet enim patrem rationis citare quia nuptia non solemniter sunt facia, ut manus ac pedes quasi rationis putali ab epithalamio abjiceren- tur. Hinc enim morbum celabo et effuso gaudio rationis vim declarabo. Scito autem quod voluptas qua anima imbuta est, æque ac mœror logices vincu- lis disturbatur. præstandis officiis. Hucusque silui quidem, attamen hand adeo intempestivus ad panegyrin accedo. Sicut enim cum sol hic visibilis in eo est ut oriatur, radii antesignani iltum præcedunt; ubi aulem occasum versus vergit, radii in superficie terræ remanent; sic in festivitatibus regtis proemia festivalia magnam panegyrin antecedunt et quasi sultim introducunt; sed etiam postæmia (sil venia verbo) sequuntur, id quod de nosira oratione dici potest, quæ diu hæsita- bat utrum nuptias antiquo more carmine perlustra- rel, aut sponsos ante nuptiarum festum alloquere- tur, quod quidem posterius eliam fecit. Unum enim. 1. Ad constructionem antiqui tabernaculi pilis 2. Habes causam quæ fecit ut tardior essem in
Καὶ τοῦ κρύους μὲν ἐν μέσῳ καὶ τοῦ θέρους ἐαρινὴ προῆλθεν εὔκρατος χάρις, οὔτε φλογώδης καὶ πυρώδης ὡς θέρος, οὔτε φρικώδης καὶ παγώδης ὡς κρύος, ἀμφοῖν δ' ὁμαλῶς καὶ καλῶς κεκραμένη· σὺ δ' ἐφλέγου μὲν πυρετῶν λάβρῳ θέρει, ἐκρυσταλοῦ δὲ καὶ παροξυσμῶν κρύει, ἔαρ δὲ λυσίμοχθον οὐκ εἶχες μέσον, μᾶλλον δ' ὅπως ἂν ἀκριβέστερον φράσω, τὸ φθινόπωρον εἶχες ἐν τούτοις μέσον, δεινῶς ἀποφθίνουσα πᾶν τὸ σαρκίον. Καὶ τοῖς μὲν ἄλλοις παντελῶς τεθνηκόσιν οὕτω τὸ σῶμα καὶ χαοῦται καὶ ῥέει· σὺ δ' ἐμπνέουσα καὶ παροῦσα τῷ βίῳ τῇ συγγενεῖ γῇ σὴν προσεκλήρου κόνιν. Ὦ παμμέγας νοῦς, ἀγγελικὴ καρδία, τὸ σῶμά σοι πᾶν ἔβλεπες διαρρέον καὶ τῶν μελῶν ἔθαπτες αὐτὴ τὰ πλέω, καὶ θῆλυς οὐδεὶς ἐξεπέμφθη σοι λόγος, οὐδ' ἡ νόσος γοῦν ἐξεμαλθάκισέ σε, οὐδὲ σχεθεῖσα τὸν λογισμὸν τῷ πάθει τὴν εἰς Θεὸν μεθῆκας εὐχαριστίαν, ἀλλ' ἀντετίθεις εὐγενῶς καὶ πανσόφως τοῖς πυρετοῖς μὲν τὴν πρὸς αὐτὸν ἐλπίδα, ἄλλην Ἀερμὼν τυγχάνουσάν σοι δρόσον, ταῖς δὲ φρίκαις ἔμπαλιν αὐτοῦ τὸν πόθον, ὃν θερμὸν ἐξέθρεψας ὡς πυρὸς φλόγα.
Οι καιρὸν περὶ σοί, ὡς παντὶ μὲν ἄλλῳ καιρὸν εἶναι Τ. (Χαριτωνύμου.) ΚΑ'. Τοῦ αὐτοῦ φιλοσοφωτάτου καὶ λογιωτάτου κυρίου Θεοδώρου τοῦ Προδρόμου ἐπιθαλάμιος τοῖς τοῦ εὐτυχεστάτου Καίσαρος υἱοῖς τίθης αρμοδιώτατον, Σολομῶντι πειθόμενος, ὁ σοφὸς τῷ σοφῷ, λόγῳ δὲ μόνῳ τὸν ἅπαντα, ὡς μηδὲ ἀντι- μέτωπο; ἱστάμενος τοῖς ἐχθροῖς, καὶ τὸν ἀέρα πνέων τῶν ἑρμαϊκῶν χαρίτων ὑπερορᾷν. ᾿Αλλὰ πρῶτα μὲν τὴν εὐαγγελικὴν ὑποστέλλομεν παραβολήν· καὶ φόβος με τις ἐντεῦθεν ὑπέτρεχεν οὐκ ἀνεύλογος, μή που συμβῇ μου τὸν λόγον· ὀκνῶ γὰρ εἰπεῖν καὶ τὸν τοῦ λόγου πατέρα, διὰ τὸ μὴ κατὰ γάμον ἐστάλθαι πολυτελώς, χεῖρας δὲ θέντα καὶ πόδας, ἀστινὰς ποτε χεῖρα; οἰητέον είναι λόγου, καὶ πόδις ἔξω βιο φῆναι τῆς πανηγύρεως· ἔπειτα δὲ γὰρ ἀποκρύψω τὸ πάθος, καὶ τῷ μεγέθει τῆς ἡδονῆς ὑφηρούμην λάθρα τοῦ λόγου την δύναμιν φιλεῖ δὲ πάντως ὥσπερ λύπη βαθεία, οὕτως ἀμέλει καὶ ἡδονὴ ψυχὴν ἀν- θρωπίνην περιχυθεῖσα ταῖς ἐν αὐτῇ λογικαῖς ἐπηρεά ζειν δυνάμεσι. α'. Ἐδέησε καὶ τριχῶν αἰγίων τῇ πάλαι σκηνοπη- γία, Καίσαρ σοφέ· ἄλλοι μὲν γὰρ ἄλλοις τῶν ὄνο- μάτων τοὺς ἑαυτῶν γνωριζέτωσαν Καίσαρας, καὶ οὺς μὲν τοῖς Ἰουλίοις, οὓς δὲ τοῖς Αὐγούστοις, και ἄλλους ἄλλοις ἀποσαφείτωσαν· ἐγὼ δὲ τὸν ἐμὸν Θεσπέσιον Καίσαρα μυρίοις καὶ ἄλλοις ἀποσεμνύνειν ἔχων ὀνόμασι, μὴ τοῦ καλλίστου τούτου καὶ οἰκειο- τάτου ἀλλοτριώσαιμι τοῦ σοφοῦ. Δεήσαις οίμαι καὶ τῆς ἐμῆς τοῦ λόγου συνεισφοράς τῇ τῆς ἱεροῦ σου τῶν υἱῶν συνωρίδος γαμηλίῳ παστοπηγίᾳ. Αλλ' ἐκεῖ μὲν συνετέλουν τι καὶ αἱ τρίχες, καὶ κόσμοι ἦσαν οὐκ ἀγενεῖς τῷ δημιουργήματι· ἐνταῦθα δὲ οὔτε συντελείας ένεκα ή συνεισφορά, οὔτε κόσμου τῶν ἐφ᾽ οἷς συνεισφέρεται· τίς μὲν γὰρ τοῖς αὐτοκόσμοις κόσμος γένοιτο καὶ αὐτοκάλοις ; τίς δὲ τοῖς ἀνενδεέσι συντέλεια ; ἀλλ᾽ εἰς ἔνδειξιν τῆς τῶν συνεισφερόν των εὐνοίας· εἰ δὲ μὴ κατὰ τὴν κυρίαν τῆς τελετής ἀπηντήκοιμεν, ἀλλ' ὑπερήμερος ἡμῖν ἡ συνεισφορά, θαυμάζειν οὐ χρή· οὔτε γὰρ ὑπ' ἀγνωμοσύνης την τελετὴν κατεσιωπήσαμεν· ἡ τίσιν ἄλλοις, εἰ μὴ τοῖς κοινῇ τε πάντων καὶ ἡμῶν αὐτῶν ἰδίᾳ δεσπόταις καὶ εὐεργέταις εὐγνωμονοίημεν ; οὐδὲ τῷ νομίζειν ἄλλον μὲν γάμοις, λογογραφίαις δὲ ἄλλον ἀπονενεμῆσθαι β'. Ταῦτά μοι τῆς ὑπερημερίας τὰ αίτια· τούτοις ἐγὼ τὸν ἄχρι νῦν ἐσίγησα χρόνον· καίτοι οὐδὲ οὕτω πάνω έξωρος ήκω τῇ πανηγύρει· καθάπερ γὰρ ἐπὶ τοῦ αἰσθητοῦ ἡλίου εἰσὶ μὲν αἱ τῶν ἀκτίνων ἀνατέλ λειν μέλλοντος αὐτοῦ προεξάλλονται, καὶ τῶν ὡρῶν ὑπερφαίνονται, καὶ οἷον παραγγέλλουσι τὸν ἀνατε- λούμενον· καὶ καταδυομένου πάλιν, οὐχ ἅμα πᾶσαι συγκαταδύονται, ἀλλ' ἔστιν ὅσαι καὶ ὑπὲρ γῆς ὑπο- λείπονται· οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν βασιλικών τουτωνὶ παν ηγύρεων, εἰσὶ μὲν καὶ προπανηγύρεις τινὲς, καὶ προτελεστίας, καὶ τῶν ἑορτῶν, ὥσπερ εἰπεῖν, προς εξάλματα· εἰσὶ δὲ ὅμως τούτων καὶ ὑπολείμματα, ὧν οὐ πάνυ πόρρω καὶ ὁ ἡμέτερος ἀπήντηκε λόγος καὶ ἀπαντήσας τί ποτ' ἄρα καὶ χρήσαιτο ἑαυτῷ, ἀμφαγνοεῖ, καὶ διαπορεῖται, πότερα τὸν γάμον αὐτὸν ἀρχαιολογήσας ὑμνήσεται, ἢ πρότερον τοὺς νυμφίους πρὸ τοῦ γάμου προτείπῃ· καὶ ἄμεινόν γε κρίνει τὸ δεύτερον· τὸ μὲν γὰρ καὶ μείζονος ἢ κατὰ τὸ παρὸν SCRIPTA MISCELLANEA. . Prodromi nostri sit aliquod in hoc volume A monumentum prose quoque orationis, en sublexi- mus ineditum ejusdem sermonem epithalamicum, salis elegantem, de quo docte ante hos annos pralo- cutus fuit apud Gallos cl. Theilius in Excerplis manuscriptorum bibl. reg. Vill, part. 2, p. (supra col. 1060). Νuptia fuerunt duorum Car- saris Nicephori Bryennii et Anna Comnena "lio- rum, Alesii et Joannis Videtur - tem hoc pariter Prodromi scriptum Byzantinæ his- toriæ non inutile incrementum. Mai. (Cod. Ottob. Vat. 466, f. 90, a). B G XXI. Theodori Prodromi, philosophi doctissimi, Epithalamium, fortunatissimis imperatoris filiis dictum. caprinis opus habebant, imperator doctissime. Et sane expedit ut Cæsarum mode Juliorum, modo Augustorum nomina innotescant. Ego autem qui venerandum meum imperatorem plurimis novis cele- brandum habeo nominibus, nunquam tamen ab eo quod sapientis typum significat abscedam, id agens ul vocis meæ organo filiorum tuorum sponsalia ac nuptias consolidem; quo in loco pili aliquid signifi. cubant neque ornamento aliquo carebant.Hoc autem loco verbis non opus est ad perfectionem proclaman. dam. Quomodo enim ornamentum ipsum ornalu opus habeat aut ipsa pulchritudo pulchrefacienda sit ? Ad quid ergo perfectio iis quibus nihil deest ? Sed unice benevolentia contribulium æstimanda est. Nil mirum deinde si non inter mysteriorum initia edsumus; non enim ob ignorantiam ejus rei obli i simus. Cui porro faveamus nisi dominatoribus publi eis ac benefactoribus? Si deinde cum Salomóne aliud tempus uxori ducendæ, aliud libris scribendis tribuis, concordiæ quoque rationem habebis quæ paci sacri- ficare et arma deponere jubet. Sed ante omnia evangelicam statuamus parabolam, quæ vereor ne plane intelligam. Pænitet enim patrem rationis citare quia nuptia non solemniter sunt facia, ut manus ac pedes quasi rationis putali ab epithalamio abjiceren- tur. Hinc enim morbum celabo et effuso gaudio rationis vim declarabo. Scito autem quod voluptas qua anima imbuta est, æque ac mœror logices vincu- lis disturbatur. præstandis officiis. Hucusque silui quidem, attamen hand adeo intempestivus ad panegyrin accedo. Sicut enim cum sol hic visibilis in eo est ut oriatur, radii antesignani iltum præcedunt; ubi aulem occasum versus vergit, radii in superficie terræ remanent; sic in festivitatibus regtis proemia festivalia magnam panegyrin antecedunt et quasi sultim introducunt; sed etiam postæmia (sil venia verbo) sequuntur, id quod de nosira oratione dici potest, quæ diu hæsita- bat utrum nuptias antiquo more carmine perlustra- rel, aut sponsos ante nuptiarum festum alloquere- tur, quod quidem posterius eliam fecit. Unum enim. 1. Ad constructionem antiqui tabernaculi pilis 2. Habes causam quæ fecit ut tardior essem in
Ἓν ἦν τὸ λυποῦν, ἓν τὸ δάκνον καὶ θλίβον καὶ τὸν μέγαν νοῦν ὑπτιάζον καὶ τρέπον, τὸ μὴ παρεῖναι τὸν γλυκὺν ξυνευνέτην, μητ' οὖν τὰ λοῖσθα καὶ βλέπεσθαι καὶ βλέπειν, καὶ συγγενῆ ῥοῦν συγγενῶν τῶν δακρύων ὡς ἀπὸ πηγῶν συγγενῶν ἀπορρέειν. Ὅθεν τὸ θεῖον ἐκτενῶς ἐλιπάρεις τόσην παρασχεῖν ἡμερῶν προθεσμίαν, τόσην βραβεῦσαι πρόσθεσίν σοι τοῦ βίου, ἕως ἂν ὄψει τοῦ ξυνεύνου τὴν θέαν, ὡς ἂν παράθῃ τὴν πνοὴν τούτῳ μόνῳ, ὃν ὑπὲρ αὐτὸν ἀνέπνεις τὸν ἀέρα. Καί σοι κατ' εὐχὴν ἐξέβη τὰ πράγματα· εἶδες γὰρ αὐτὸν καὶ γλυκὺ προσεπλάκης, οὐ δακτύλοις μέν, τοῖς δὲ δακτύλων τύποις, ἀλλ' οὐδὲ χερσί, τοῖς δὲ χειρῶν ὀστέοις, ἀλλ' οὐδὲ σαρξί, τοῖς δὲ σαρκῶν λειψάνοις· ἔκλαυσας, ἀντέκλαυσεν, ἀντῴμωξέ σοι, ἔπλησεν ἐμφὺς δακρύων τὸν αὐχένα, τιλμῷ κατεσπάραξε τὴν χρυσῆν κόμην καὶ τὴν παρειὰν τὴν καλὴν ἤμυξέ σοι, τὸ καθ' ἑαυτὸν καὶ προεκτέθνηκέ σου.
Οι καιρὸν περὶ σοί, ὡς παντὶ μὲν ἄλλῳ καιρὸν εἶναι Τ. (Χαριτωνύμου.) ΚΑ'. Τοῦ αὐτοῦ φιλοσοφωτάτου καὶ λογιωτάτου κυρίου Θεοδώρου τοῦ Προδρόμου ἐπιθαλάμιος τοῖς τοῦ εὐτυχεστάτου Καίσαρος υἱοῖς τίθης αρμοδιώτατον, Σολομῶντι πειθόμενος, ὁ σοφὸς τῷ σοφῷ, λόγῳ δὲ μόνῳ τὸν ἅπαντα, ὡς μηδὲ ἀντι- μέτωπο; ἱστάμενος τοῖς ἐχθροῖς, καὶ τὸν ἀέρα πνέων τῶν ἑρμαϊκῶν χαρίτων ὑπερορᾷν. ᾿Αλλὰ πρῶτα μὲν τὴν εὐαγγελικὴν ὑποστέλλομεν παραβολήν· καὶ φόβος με τις ἐντεῦθεν ὑπέτρεχεν οὐκ ἀνεύλογος, μή που συμβῇ μου τὸν λόγον· ὀκνῶ γὰρ εἰπεῖν καὶ τὸν τοῦ λόγου πατέρα, διὰ τὸ μὴ κατὰ γάμον ἐστάλθαι πολυτελώς, χεῖρας δὲ θέντα καὶ πόδας, ἀστινὰς ποτε χεῖρα; οἰητέον είναι λόγου, καὶ πόδις ἔξω βιο φῆναι τῆς πανηγύρεως· ἔπειτα δὲ γὰρ ἀποκρύψω τὸ πάθος, καὶ τῷ μεγέθει τῆς ἡδονῆς ὑφηρούμην λάθρα τοῦ λόγου την δύναμιν φιλεῖ δὲ πάντως ὥσπερ λύπη βαθεία, οὕτως ἀμέλει καὶ ἡδονὴ ψυχὴν ἀν- θρωπίνην περιχυθεῖσα ταῖς ἐν αὐτῇ λογικαῖς ἐπηρεά ζειν δυνάμεσι. α'. Ἐδέησε καὶ τριχῶν αἰγίων τῇ πάλαι σκηνοπη- γία, Καίσαρ σοφέ· ἄλλοι μὲν γὰρ ἄλλοις τῶν ὄνο- μάτων τοὺς ἑαυτῶν γνωριζέτωσαν Καίσαρας, καὶ οὺς μὲν τοῖς Ἰουλίοις, οὓς δὲ τοῖς Αὐγούστοις, και ἄλλους ἄλλοις ἀποσαφείτωσαν· ἐγὼ δὲ τὸν ἐμὸν Θεσπέσιον Καίσαρα μυρίοις καὶ ἄλλοις ἀποσεμνύνειν ἔχων ὀνόμασι, μὴ τοῦ καλλίστου τούτου καὶ οἰκειο- τάτου ἀλλοτριώσαιμι τοῦ σοφοῦ. Δεήσαις οίμαι καὶ τῆς ἐμῆς τοῦ λόγου συνεισφοράς τῇ τῆς ἱεροῦ σου τῶν υἱῶν συνωρίδος γαμηλίῳ παστοπηγίᾳ. Αλλ' ἐκεῖ μὲν συνετέλουν τι καὶ αἱ τρίχες, καὶ κόσμοι ἦσαν οὐκ ἀγενεῖς τῷ δημιουργήματι· ἐνταῦθα δὲ οὔτε συντελείας ένεκα ή συνεισφορά, οὔτε κόσμου τῶν ἐφ᾽ οἷς συνεισφέρεται· τίς μὲν γὰρ τοῖς αὐτοκόσμοις κόσμος γένοιτο καὶ αὐτοκάλοις ; τίς δὲ τοῖς ἀνενδεέσι συντέλεια ; ἀλλ᾽ εἰς ἔνδειξιν τῆς τῶν συνεισφερόν των εὐνοίας· εἰ δὲ μὴ κατὰ τὴν κυρίαν τῆς τελετής ἀπηντήκοιμεν, ἀλλ' ὑπερήμερος ἡμῖν ἡ συνεισφορά, θαυμάζειν οὐ χρή· οὔτε γὰρ ὑπ' ἀγνωμοσύνης την τελετὴν κατεσιωπήσαμεν· ἡ τίσιν ἄλλοις, εἰ μὴ τοῖς κοινῇ τε πάντων καὶ ἡμῶν αὐτῶν ἰδίᾳ δεσπόταις καὶ εὐεργέταις εὐγνωμονοίημεν ; οὐδὲ τῷ νομίζειν ἄλλον μὲν γάμοις, λογογραφίαις δὲ ἄλλον ἀπονενεμῆσθαι β'. Ταῦτά μοι τῆς ὑπερημερίας τὰ αίτια· τούτοις ἐγὼ τὸν ἄχρι νῦν ἐσίγησα χρόνον· καίτοι οὐδὲ οὕτω πάνω έξωρος ήκω τῇ πανηγύρει· καθάπερ γὰρ ἐπὶ τοῦ αἰσθητοῦ ἡλίου εἰσὶ μὲν αἱ τῶν ἀκτίνων ἀνατέλ λειν μέλλοντος αὐτοῦ προεξάλλονται, καὶ τῶν ὡρῶν ὑπερφαίνονται, καὶ οἷον παραγγέλλουσι τὸν ἀνατε- λούμενον· καὶ καταδυομένου πάλιν, οὐχ ἅμα πᾶσαι συγκαταδύονται, ἀλλ' ἔστιν ὅσαι καὶ ὑπὲρ γῆς ὑπο- λείπονται· οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν βασιλικών τουτωνὶ παν ηγύρεων, εἰσὶ μὲν καὶ προπανηγύρεις τινὲς, καὶ προτελεστίας, καὶ τῶν ἑορτῶν, ὥσπερ εἰπεῖν, προς εξάλματα· εἰσὶ δὲ ὅμως τούτων καὶ ὑπολείμματα, ὧν οὐ πάνυ πόρρω καὶ ὁ ἡμέτερος ἀπήντηκε λόγος καὶ ἀπαντήσας τί ποτ' ἄρα καὶ χρήσαιτο ἑαυτῷ, ἀμφαγνοεῖ, καὶ διαπορεῖται, πότερα τὸν γάμον αὐτὸν ἀρχαιολογήσας ὑμνήσεται, ἢ πρότερον τοὺς νυμφίους πρὸ τοῦ γάμου προτείπῃ· καὶ ἄμεινόν γε κρίνει τὸ δεύτερον· τὸ μὲν γὰρ καὶ μείζονος ἢ κατὰ τὸ παρὸν SCRIPTA MISCELLANEA. . Prodromi nostri sit aliquod in hoc volume A monumentum prose quoque orationis, en sublexi- mus ineditum ejusdem sermonem epithalamicum, salis elegantem, de quo docte ante hos annos pralo- cutus fuit apud Gallos cl. Theilius in Excerplis manuscriptorum bibl. reg. Vill, part. 2, p. (supra col. 1060). Νuptia fuerunt duorum Car- saris Nicephori Bryennii et Anna Comnena "lio- rum, Alesii et Joannis Videtur - tem hoc pariter Prodromi scriptum Byzantinæ his- toriæ non inutile incrementum. Mai. (Cod. Ottob. Vat. 466, f. 90, a). B G XXI. Theodori Prodromi, philosophi doctissimi, Epithalamium, fortunatissimis imperatoris filiis dictum. caprinis opus habebant, imperator doctissime. Et sane expedit ut Cæsarum mode Juliorum, modo Augustorum nomina innotescant. Ego autem qui venerandum meum imperatorem plurimis novis cele- brandum habeo nominibus, nunquam tamen ab eo quod sapientis typum significat abscedam, id agens ul vocis meæ organo filiorum tuorum sponsalia ac nuptias consolidem; quo in loco pili aliquid signifi. cubant neque ornamento aliquo carebant.Hoc autem loco verbis non opus est ad perfectionem proclaman. dam. Quomodo enim ornamentum ipsum ornalu opus habeat aut ipsa pulchritudo pulchrefacienda sit ? Ad quid ergo perfectio iis quibus nihil deest ? Sed unice benevolentia contribulium æstimanda est. Nil mirum deinde si non inter mysteriorum initia edsumus; non enim ob ignorantiam ejus rei obli i simus. Cui porro faveamus nisi dominatoribus publi eis ac benefactoribus? Si deinde cum Salomóne aliud tempus uxori ducendæ, aliud libris scribendis tribuis, concordiæ quoque rationem habebis quæ paci sacri- ficare et arma deponere jubet. Sed ante omnia evangelicam statuamus parabolam, quæ vereor ne plane intelligam. Pænitet enim patrem rationis citare quia nuptia non solemniter sunt facia, ut manus ac pedes quasi rationis putali ab epithalamio abjiceren- tur. Hinc enim morbum celabo et effuso gaudio rationis vim declarabo. Scito autem quod voluptas qua anima imbuta est, æque ac mœror logices vincu- lis disturbatur. præstandis officiis. Hucusque silui quidem, attamen hand adeo intempestivus ad panegyrin accedo. Sicut enim cum sol hic visibilis in eo est ut oriatur, radii antesignani iltum præcedunt; ubi aulem occasum versus vergit, radii in superficie terræ remanent; sic in festivitatibus regtis proemia festivalia magnam panegyrin antecedunt et quasi sultim introducunt; sed etiam postæmia (sil venia verbo) sequuntur, id quod de nosira oratione dici potest, quæ diu hæsita- bat utrum nuptias antiquo more carmine perlustra- rel, aut sponsos ante nuptiarum festum alloquere- tur, quod quidem posterius eliam fecit. Unum enim. 1. Ad constructionem antiqui tabernaculi pilis 2. Habes causam quæ fecit ut tardior essem in
Καὶ ταῦτα μὲν βρότεια καὶ θνητῶν νόμοι, τὰ δ' ἔνθεν ὡς μίμησις αὐτῶν ἀγγέλων· αἰτεῖς τὸ σεπτὸν σχῆμα τῶν μονοτρόπων· ποθεῖς τὸ χρῆμα καὶ ποθοῦσα λαμβάνεις, βαβαί, σὺν οἵᾳ θερμότητι καρδίας καὶ σὺν ὅσῳ φλέγοντι δαλῷ τοῦ πόθου· καὶ ψυχικὴν ἅψασα λαμπρὰν λαμπάδα συννυμφαγωγῇ ταῖς φρονίμοις παρθένοις καὶ τοῦ γεώδους ἐκραγεῖσα νυμφίου αὐτῷ ξυνάπτῃ τῷ νοητῷ νυμφίῳ καινὴν συναφὴν μυστικῆς κοινωνίας. Εἴπω τὸ μεῖζον; Οὐδὲ μέχρι γοῦν θέας ἔρχῃ πρὸς αὐτὸν τὸν κάτω ξυνευνέτην, ὡς ἂν φυλάξῃς ἀμιάντους εἰς τέλος τὸν σαρκικόν τε καὶ τὸν ἐν Θεῷ γάμον· καὶ τὸ φρικῶδες· ἱερῶν ψαλμῶν μέσον τὸ πνεῦμα δίδως τῷ Θεῷ καὶ νυμφίῳ, αὐτὴ μύσασα τὰς πτύχας τῶν ὀμμάτων, αὐτὴ περιστείλασα σεμνῶς τὰς χέρας· μᾶλλον δέ, πρῶτα τὴν πνοὴν ἐρυγγάνεις, σιγᾷ δ' ἔπειτα τοῦ λαλεῖν σοι τὸ στόμα. Ὢ μακαριστοῦ καὶ σεβασμίου τέλους· κατ' ἀγγέλους ἔζησας ἐν τῷ νῦν βίῳ, κατ' ἀγγέλους ἐξῆλθες ἐκ τοῦ νῦν βίου, σὺν ἀγγέλοις νῦν τὴν κατοίκησιν φέρεις.
Οι καιρὸν περὶ σοί, ὡς παντὶ μὲν ἄλλῳ καιρὸν εἶναι Τ. (Χαριτωνύμου.) ΚΑ'. Τοῦ αὐτοῦ φιλοσοφωτάτου καὶ λογιωτάτου κυρίου Θεοδώρου τοῦ Προδρόμου ἐπιθαλάμιος τοῖς τοῦ εὐτυχεστάτου Καίσαρος υἱοῖς τίθης αρμοδιώτατον, Σολομῶντι πειθόμενος, ὁ σοφὸς τῷ σοφῷ, λόγῳ δὲ μόνῳ τὸν ἅπαντα, ὡς μηδὲ ἀντι- μέτωπο; ἱστάμενος τοῖς ἐχθροῖς, καὶ τὸν ἀέρα πνέων τῶν ἑρμαϊκῶν χαρίτων ὑπερορᾷν. ᾿Αλλὰ πρῶτα μὲν τὴν εὐαγγελικὴν ὑποστέλλομεν παραβολήν· καὶ φόβος με τις ἐντεῦθεν ὑπέτρεχεν οὐκ ἀνεύλογος, μή που συμβῇ μου τὸν λόγον· ὀκνῶ γὰρ εἰπεῖν καὶ τὸν τοῦ λόγου πατέρα, διὰ τὸ μὴ κατὰ γάμον ἐστάλθαι πολυτελώς, χεῖρας δὲ θέντα καὶ πόδας, ἀστινὰς ποτε χεῖρα; οἰητέον είναι λόγου, καὶ πόδις ἔξω βιο φῆναι τῆς πανηγύρεως· ἔπειτα δὲ γὰρ ἀποκρύψω τὸ πάθος, καὶ τῷ μεγέθει τῆς ἡδονῆς ὑφηρούμην λάθρα τοῦ λόγου την δύναμιν φιλεῖ δὲ πάντως ὥσπερ λύπη βαθεία, οὕτως ἀμέλει καὶ ἡδονὴ ψυχὴν ἀν- θρωπίνην περιχυθεῖσα ταῖς ἐν αὐτῇ λογικαῖς ἐπηρεά ζειν δυνάμεσι. α'. Ἐδέησε καὶ τριχῶν αἰγίων τῇ πάλαι σκηνοπη- γία, Καίσαρ σοφέ· ἄλλοι μὲν γὰρ ἄλλοις τῶν ὄνο- μάτων τοὺς ἑαυτῶν γνωριζέτωσαν Καίσαρας, καὶ οὺς μὲν τοῖς Ἰουλίοις, οὓς δὲ τοῖς Αὐγούστοις, και ἄλλους ἄλλοις ἀποσαφείτωσαν· ἐγὼ δὲ τὸν ἐμὸν Θεσπέσιον Καίσαρα μυρίοις καὶ ἄλλοις ἀποσεμνύνειν ἔχων ὀνόμασι, μὴ τοῦ καλλίστου τούτου καὶ οἰκειο- τάτου ἀλλοτριώσαιμι τοῦ σοφοῦ. Δεήσαις οίμαι καὶ τῆς ἐμῆς τοῦ λόγου συνεισφοράς τῇ τῆς ἱεροῦ σου τῶν υἱῶν συνωρίδος γαμηλίῳ παστοπηγίᾳ. Αλλ' ἐκεῖ μὲν συνετέλουν τι καὶ αἱ τρίχες, καὶ κόσμοι ἦσαν οὐκ ἀγενεῖς τῷ δημιουργήματι· ἐνταῦθα δὲ οὔτε συντελείας ένεκα ή συνεισφορά, οὔτε κόσμου τῶν ἐφ᾽ οἷς συνεισφέρεται· τίς μὲν γὰρ τοῖς αὐτοκόσμοις κόσμος γένοιτο καὶ αὐτοκάλοις ; τίς δὲ τοῖς ἀνενδεέσι συντέλεια ; ἀλλ᾽ εἰς ἔνδειξιν τῆς τῶν συνεισφερόν των εὐνοίας· εἰ δὲ μὴ κατὰ τὴν κυρίαν τῆς τελετής ἀπηντήκοιμεν, ἀλλ' ὑπερήμερος ἡμῖν ἡ συνεισφορά, θαυμάζειν οὐ χρή· οὔτε γὰρ ὑπ' ἀγνωμοσύνης την τελετὴν κατεσιωπήσαμεν· ἡ τίσιν ἄλλοις, εἰ μὴ τοῖς κοινῇ τε πάντων καὶ ἡμῶν αὐτῶν ἰδίᾳ δεσπόταις καὶ εὐεργέταις εὐγνωμονοίημεν ; οὐδὲ τῷ νομίζειν ἄλλον μὲν γάμοις, λογογραφίαις δὲ ἄλλον ἀπονενεμῆσθαι β'. Ταῦτά μοι τῆς ὑπερημερίας τὰ αίτια· τούτοις ἐγὼ τὸν ἄχρι νῦν ἐσίγησα χρόνον· καίτοι οὐδὲ οὕτω πάνω έξωρος ήκω τῇ πανηγύρει· καθάπερ γὰρ ἐπὶ τοῦ αἰσθητοῦ ἡλίου εἰσὶ μὲν αἱ τῶν ἀκτίνων ἀνατέλ λειν μέλλοντος αὐτοῦ προεξάλλονται, καὶ τῶν ὡρῶν ὑπερφαίνονται, καὶ οἷον παραγγέλλουσι τὸν ἀνατε- λούμενον· καὶ καταδυομένου πάλιν, οὐχ ἅμα πᾶσαι συγκαταδύονται, ἀλλ' ἔστιν ὅσαι καὶ ὑπὲρ γῆς ὑπο- λείπονται· οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν βασιλικών τουτωνὶ παν ηγύρεων, εἰσὶ μὲν καὶ προπανηγύρεις τινὲς, καὶ προτελεστίας, καὶ τῶν ἑορτῶν, ὥσπερ εἰπεῖν, προς εξάλματα· εἰσὶ δὲ ὅμως τούτων καὶ ὑπολείμματα, ὧν οὐ πάνυ πόρρω καὶ ὁ ἡμέτερος ἀπήντηκε λόγος καὶ ἀπαντήσας τί ποτ' ἄρα καὶ χρήσαιτο ἑαυτῷ, ἀμφαγνοεῖ, καὶ διαπορεῖται, πότερα τὸν γάμον αὐτὸν ἀρχαιολογήσας ὑμνήσεται, ἢ πρότερον τοὺς νυμφίους πρὸ τοῦ γάμου προτείπῃ· καὶ ἄμεινόν γε κρίνει τὸ δεύτερον· τὸ μὲν γὰρ καὶ μείζονος ἢ κατὰ τὸ παρὸν SCRIPTA MISCELLANEA. . Prodromi nostri sit aliquod in hoc volume A monumentum prose quoque orationis, en sublexi- mus ineditum ejusdem sermonem epithalamicum, salis elegantem, de quo docte ante hos annos pralo- cutus fuit apud Gallos cl. Theilius in Excerplis manuscriptorum bibl. reg. Vill, part. 2, p. (supra col. 1060). Νuptia fuerunt duorum Car- saris Nicephori Bryennii et Anna Comnena "lio- rum, Alesii et Joannis Videtur - tem hoc pariter Prodromi scriptum Byzantinæ his- toriæ non inutile incrementum. Mai. (Cod. Ottob. Vat. 466, f. 90, a). B G XXI. Theodori Prodromi, philosophi doctissimi, Epithalamium, fortunatissimis imperatoris filiis dictum. caprinis opus habebant, imperator doctissime. Et sane expedit ut Cæsarum mode Juliorum, modo Augustorum nomina innotescant. Ego autem qui venerandum meum imperatorem plurimis novis cele- brandum habeo nominibus, nunquam tamen ab eo quod sapientis typum significat abscedam, id agens ul vocis meæ organo filiorum tuorum sponsalia ac nuptias consolidem; quo in loco pili aliquid signifi. cubant neque ornamento aliquo carebant.Hoc autem loco verbis non opus est ad perfectionem proclaman. dam. Quomodo enim ornamentum ipsum ornalu opus habeat aut ipsa pulchritudo pulchrefacienda sit ? Ad quid ergo perfectio iis quibus nihil deest ? Sed unice benevolentia contribulium æstimanda est. Nil mirum deinde si non inter mysteriorum initia edsumus; non enim ob ignorantiam ejus rei obli i simus. Cui porro faveamus nisi dominatoribus publi eis ac benefactoribus? Si deinde cum Salomóne aliud tempus uxori ducendæ, aliud libris scribendis tribuis, concordiæ quoque rationem habebis quæ paci sacri- ficare et arma deponere jubet. Sed ante omnia evangelicam statuamus parabolam, quæ vereor ne plane intelligam. Pænitet enim patrem rationis citare quia nuptia non solemniter sunt facia, ut manus ac pedes quasi rationis putali ab epithalamio abjiceren- tur. Hinc enim morbum celabo et effuso gaudio rationis vim declarabo. Scito autem quod voluptas qua anima imbuta est, æque ac mœror logices vincu- lis disturbatur. præstandis officiis. Hucusque silui quidem, attamen hand adeo intempestivus ad panegyrin accedo. Sicut enim cum sol hic visibilis in eo est ut oriatur, radii antesignani iltum præcedunt; ubi aulem occasum versus vergit, radii in superficie terræ remanent; sic in festivitatibus regtis proemia festivalia magnam panegyrin antecedunt et quasi sultim introducunt; sed etiam postæmia (sil venia verbo) sequuntur, id quod de nosira oratione dici potest, quæ diu hæsita- bat utrum nuptias antiquo more carmine perlustra- rel, aut sponsos ante nuptiarum festum alloquere- tur, quod quidem posterius eliam fecit. Unum enim. 1. Ad constructionem antiqui tabernaculi pilis 2. Habes causam quæ fecit ut tardior essem in
Ὦ βασιλικὴ παμβόητος ἑστία, ἐν ᾗ τὸ φιλάνθρωπον ἦν πάλαι κάρα, ἄλλος μὲν εὐτυχῆ σε καλείτω δόμον, ἐγὼ δέ σε κλαυθμῶνος ἐξείπω τόπον· σὺ γὰρ (σιγῶ δὲ τοῦς μακροὺς τανῦν πόνους καὶ τοὺς μεγίστους καὶ κορυφαίους λέγω) πρῶτον μὲν αὐχεῖς τὴν βασίλειον κόνιν τοῦ παμμεγίστου παγκρατοῦς Ἀλεξίου καὶ τῆς ἀνάσσης τῆς μεγίστης Εἰρήνης, τοῦ Δουκοφυοῦς μυριοβλαστοῦ κλάδου, καὶ τὸν σοφὸν χοῦν καίσαρος τοῦ πανσόφου (εἴ τις σοφὸς χοῦς, ἀλλὰ μὴ χοῦς καὶ μόνον;) καὶ τὴν κόνιν νῦν τῆς καλῆς βασιλίδος τῆς δῶρον οὔσης τοῦ Θεοῦ φερωνύμως, εἰ καὶ μετωνόμαστο τοῦ τέλους πέλας, Αἰκατερίνα προσφυῶς κεκλημένη. Ἅδου πέδον σὺ καὶ νεκροστόλος τόπος καὶ βασιλικῶν ὀστέων ψυχρὸς φύλαξ. Ἀλλ' ὦ περιθρύλλητε τῷ κάλλει γύναι, ταῖς ἀρεταῖς δὲ κοσμιωτέρα πλέον καὶ παντὸς ἁπλῶς ἀγαθοῦ κατοικία, νύμφη Θεοῦ πάνσεμνε, νύμφη παγκάλη, αἴτει τὸν θεῖον ἐκτενῶς καὶ λιπάρει τοὺς ἄνθρακας μὲν τῶν πόνων ἀποσβέσαι τῷ σῷ ξυνεύνῳ, τῆς δὲ τούτου καρδίας λύπης ἄκανθαν πᾶσαν ἐξανασπάσαι, τῷ παιδὶ δ' ἀμύθητον ἡμερῶν δρόμον ζωῆς τε κύκλα προσνεμεῖν πολυχρόνου, ὡς ἂν ὁ πατὴρ ὁ γλυκὺς Ἰωάννης ὁρῶν τὸν υἱὸν τὸν καλὸν Νικηφόρον σε τὴν τεκοῦσαν ὥσπερ ἐν τύποις βλέπῃ.
Οι καιρὸν περὶ σοί, ὡς παντὶ μὲν ἄλλῳ καιρὸν εἶναι Τ. (Χαριτωνύμου.) ΚΑ'. Τοῦ αὐτοῦ φιλοσοφωτάτου καὶ λογιωτάτου κυρίου Θεοδώρου τοῦ Προδρόμου ἐπιθαλάμιος τοῖς τοῦ εὐτυχεστάτου Καίσαρος υἱοῖς τίθης αρμοδιώτατον, Σολομῶντι πειθόμενος, ὁ σοφὸς τῷ σοφῷ, λόγῳ δὲ μόνῳ τὸν ἅπαντα, ὡς μηδὲ ἀντι- μέτωπο; ἱστάμενος τοῖς ἐχθροῖς, καὶ τὸν ἀέρα πνέων τῶν ἑρμαϊκῶν χαρίτων ὑπερορᾷν. ᾿Αλλὰ πρῶτα μὲν τὴν εὐαγγελικὴν ὑποστέλλομεν παραβολήν· καὶ φόβος με τις ἐντεῦθεν ὑπέτρεχεν οὐκ ἀνεύλογος, μή που συμβῇ μου τὸν λόγον· ὀκνῶ γὰρ εἰπεῖν καὶ τὸν τοῦ λόγου πατέρα, διὰ τὸ μὴ κατὰ γάμον ἐστάλθαι πολυτελώς, χεῖρας δὲ θέντα καὶ πόδας, ἀστινὰς ποτε χεῖρα; οἰητέον είναι λόγου, καὶ πόδις ἔξω βιο φῆναι τῆς πανηγύρεως· ἔπειτα δὲ γὰρ ἀποκρύψω τὸ πάθος, καὶ τῷ μεγέθει τῆς ἡδονῆς ὑφηρούμην λάθρα τοῦ λόγου την δύναμιν φιλεῖ δὲ πάντως ὥσπερ λύπη βαθεία, οὕτως ἀμέλει καὶ ἡδονὴ ψυχὴν ἀν- θρωπίνην περιχυθεῖσα ταῖς ἐν αὐτῇ λογικαῖς ἐπηρεά ζειν δυνάμεσι. α'. Ἐδέησε καὶ τριχῶν αἰγίων τῇ πάλαι σκηνοπη- γία, Καίσαρ σοφέ· ἄλλοι μὲν γὰρ ἄλλοις τῶν ὄνο- μάτων τοὺς ἑαυτῶν γνωριζέτωσαν Καίσαρας, καὶ οὺς μὲν τοῖς Ἰουλίοις, οὓς δὲ τοῖς Αὐγούστοις, και ἄλλους ἄλλοις ἀποσαφείτωσαν· ἐγὼ δὲ τὸν ἐμὸν Θεσπέσιον Καίσαρα μυρίοις καὶ ἄλλοις ἀποσεμνύνειν ἔχων ὀνόμασι, μὴ τοῦ καλλίστου τούτου καὶ οἰκειο- τάτου ἀλλοτριώσαιμι τοῦ σοφοῦ. Δεήσαις οίμαι καὶ τῆς ἐμῆς τοῦ λόγου συνεισφοράς τῇ τῆς ἱεροῦ σου τῶν υἱῶν συνωρίδος γαμηλίῳ παστοπηγίᾳ. Αλλ' ἐκεῖ μὲν συνετέλουν τι καὶ αἱ τρίχες, καὶ κόσμοι ἦσαν οὐκ ἀγενεῖς τῷ δημιουργήματι· ἐνταῦθα δὲ οὔτε συντελείας ένεκα ή συνεισφορά, οὔτε κόσμου τῶν ἐφ᾽ οἷς συνεισφέρεται· τίς μὲν γὰρ τοῖς αὐτοκόσμοις κόσμος γένοιτο καὶ αὐτοκάλοις ; τίς δὲ τοῖς ἀνενδεέσι συντέλεια ; ἀλλ᾽ εἰς ἔνδειξιν τῆς τῶν συνεισφερόν των εὐνοίας· εἰ δὲ μὴ κατὰ τὴν κυρίαν τῆς τελετής ἀπηντήκοιμεν, ἀλλ' ὑπερήμερος ἡμῖν ἡ συνεισφορά, θαυμάζειν οὐ χρή· οὔτε γὰρ ὑπ' ἀγνωμοσύνης την τελετὴν κατεσιωπήσαμεν· ἡ τίσιν ἄλλοις, εἰ μὴ τοῖς κοινῇ τε πάντων καὶ ἡμῶν αὐτῶν ἰδίᾳ δεσπόταις καὶ εὐεργέταις εὐγνωμονοίημεν ; οὐδὲ τῷ νομίζειν ἄλλον μὲν γάμοις, λογογραφίαις δὲ ἄλλον ἀπονενεμῆσθαι β'. Ταῦτά μοι τῆς ὑπερημερίας τὰ αίτια· τούτοις ἐγὼ τὸν ἄχρι νῦν ἐσίγησα χρόνον· καίτοι οὐδὲ οὕτω πάνω έξωρος ήκω τῇ πανηγύρει· καθάπερ γὰρ ἐπὶ τοῦ αἰσθητοῦ ἡλίου εἰσὶ μὲν αἱ τῶν ἀκτίνων ἀνατέλ λειν μέλλοντος αὐτοῦ προεξάλλονται, καὶ τῶν ὡρῶν ὑπερφαίνονται, καὶ οἷον παραγγέλλουσι τὸν ἀνατε- λούμενον· καὶ καταδυομένου πάλιν, οὐχ ἅμα πᾶσαι συγκαταδύονται, ἀλλ' ἔστιν ὅσαι καὶ ὑπὲρ γῆς ὑπο- λείπονται· οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν βασιλικών τουτωνὶ παν ηγύρεων, εἰσὶ μὲν καὶ προπανηγύρεις τινὲς, καὶ προτελεστίας, καὶ τῶν ἑορτῶν, ὥσπερ εἰπεῖν, προς εξάλματα· εἰσὶ δὲ ὅμως τούτων καὶ ὑπολείμματα, ὧν οὐ πάνυ πόρρω καὶ ὁ ἡμέτερος ἀπήντηκε λόγος καὶ ἀπαντήσας τί ποτ' ἄρα καὶ χρήσαιτο ἑαυτῷ, ἀμφαγνοεῖ, καὶ διαπορεῖται, πότερα τὸν γάμον αὐτὸν ἀρχαιολογήσας ὑμνήσεται, ἢ πρότερον τοὺς νυμφίους πρὸ τοῦ γάμου προτείπῃ· καὶ ἄμεινόν γε κρίνει τὸ δεύτερον· τὸ μὲν γὰρ καὶ μείζονος ἢ κατὰ τὸ παρὸν SCRIPTA MISCELLANEA. . Prodromi nostri sit aliquod in hoc volume A monumentum prose quoque orationis, en sublexi- mus ineditum ejusdem sermonem epithalamicum, salis elegantem, de quo docte ante hos annos pralo- cutus fuit apud Gallos cl. Theilius in Excerplis manuscriptorum bibl. reg. Vill, part. 2, p. (supra col. 1060). Νuptia fuerunt duorum Car- saris Nicephori Bryennii et Anna Comnena "lio- rum, Alesii et Joannis Videtur - tem hoc pariter Prodromi scriptum Byzantinæ his- toriæ non inutile incrementum. Mai. (Cod. Ottob. Vat. 466, f. 90, a). B G XXI. Theodori Prodromi, philosophi doctissimi, Epithalamium, fortunatissimis imperatoris filiis dictum. caprinis opus habebant, imperator doctissime. Et sane expedit ut Cæsarum mode Juliorum, modo Augustorum nomina innotescant. Ego autem qui venerandum meum imperatorem plurimis novis cele- brandum habeo nominibus, nunquam tamen ab eo quod sapientis typum significat abscedam, id agens ul vocis meæ organo filiorum tuorum sponsalia ac nuptias consolidem; quo in loco pili aliquid signifi. cubant neque ornamento aliquo carebant.Hoc autem loco verbis non opus est ad perfectionem proclaman. dam. Quomodo enim ornamentum ipsum ornalu opus habeat aut ipsa pulchritudo pulchrefacienda sit ? Ad quid ergo perfectio iis quibus nihil deest ? Sed unice benevolentia contribulium æstimanda est. Nil mirum deinde si non inter mysteriorum initia edsumus; non enim ob ignorantiam ejus rei obli i simus. Cui porro faveamus nisi dominatoribus publi eis ac benefactoribus? Si deinde cum Salomóne aliud tempus uxori ducendæ, aliud libris scribendis tribuis, concordiæ quoque rationem habebis quæ paci sacri- ficare et arma deponere jubet. Sed ante omnia evangelicam statuamus parabolam, quæ vereor ne plane intelligam. Pænitet enim patrem rationis citare quia nuptia non solemniter sunt facia, ut manus ac pedes quasi rationis putali ab epithalamio abjiceren- tur. Hinc enim morbum celabo et effuso gaudio rationis vim declarabo. Scito autem quod voluptas qua anima imbuta est, æque ac mœror logices vincu- lis disturbatur. præstandis officiis. Hucusque silui quidem, attamen hand adeo intempestivus ad panegyrin accedo. Sicut enim cum sol hic visibilis in eo est ut oriatur, radii antesignani iltum præcedunt; ubi aulem occasum versus vergit, radii in superficie terræ remanent; sic in festivitatibus regtis proemia festivalia magnam panegyrin antecedunt et quasi sultim introducunt; sed etiam postæmia (sil venia verbo) sequuntur, id quod de nosira oratione dici potest, quæ diu hæsita- bat utrum nuptias antiquo more carmine perlustra- rel, aut sponsos ante nuptiarum festum alloquere- tur, quod quidem posterius eliam fecit. Unum enim. 1. Ad constructionem antiqui tabernaculi pilis 2. Habes causam quæ fecit ut tardior essem in
Epithalamium fortunatissimis caesaris filiis Επιθάλαμος τοῖς τοῦ εὐτυχεστάτου καίσαρος υἱοῖς Ἐδέησε καὶ τριχῶν αἰγείων τῇ πάλαι σκηνοπηγίᾳ, καῖσαρ σοφέ. Ἄλλοι μὲν γὰρ ἄλλοις τῶν ὀνομάτων τοὺς ἑαυτῶν γνωριζέτωσαν καίσαρας, καὶ οὓς μὲν τοῖς Ἰουλίοις, οὓς δὲ τοῖς Αὐγούστοις, καὶ ἄλλους ἄλλοις ἀποσαφείτωσαν· ἐγὼ δὲ τὸν ἐμὸν θεσπέσιον καίσαρα μυρίοις καὶ ἄλλοις ἀποσεμνύνειν ἔχων ὀνόμασι, μὴ τοῦ καλλίστου τούτου καὶ οἰκειοτάτου ἀλλοτριώσαιμι, τοῦ σοφοῦ. Δεήσαις, οἶμαι, καὶ τῆς ἐμῆς τοῦ λόγου συνεισφορᾶς τῇ τῆς ἱεροῦ σου τῶν υἱῶν συνωρίδος γαμηλίῳ παστοπηγίᾳ, ἀλλ' ἐκεῖ μὲν συνετέλουν τι καὶ αἱ τρίχες καὶ κόσμος ἦσαν οὐκ ἀγεννὴς τῷ δημιουργήματι, ἐνταῦθα δὲ οὔτε συντελείας ἕνεκα ἡ συνεισφορά, οὔτε κόσμου τῶν ἐφ' οἷς συνεισφέρεται. Τίς μὲν γὰρ τοῖς αὐτοκόσμοις κόσμος γένοιτο καὶ αὐτοκάλοις; Τίς δὲ τοῖς ἀνενδεέσι συντέλεια; Ἀλλ' εἰς ἔνδειξιν τῆς τῶν συνεισφερόντων εὐνοίας. Εἰ δὲ μὴ κατὰ τὴν κυρίαν τῆς τελετῆς ἀπηντήκοιμεν, ἀλλ' ὑπερή μερος ἡμῖν ἡ συνεισφορά, θαυμάζειν οὐ χρή· οὐδὲ γὰρ ὑπ' ἀγνωμοσύνης τὴν τελετὴν κατεσιωπήσαμεν (ἢ τίσιν ἄλλοις, εἰ μὴ τοῖς κοινῇ τε πάν 343 των καὶ ἡμῶν αὐτῶν ἰδίᾳ δεσπόταις καὶ εὐεργέταις, εὐγνωμονοίημεν;), οὐδὲ τῷ νομίζειν ἄλλον μὲν γάμοις, λογογραφίαις δὲ ἄλλον ἀπονενεμῆσθαι καιρὸν παρὰ σοί, ὃς παντὶ μὲν ἄλλῳ καιρὸν εἶναι τίθης ἁρμοδιώτατον, Σολομῶντι πειθόμενος, ὁ σοφὸς τῷ σοφῷ , λόγῳ δὲ μόνῳ τὸν ἅπαντα, ὡς μηδὲ ἀντιμέτωπος ἱστάμενος τοῖς ἐχθροῖς καὶ τὸν ἀέρα πνέων τῶν Ἑρμαϊκῶν χαρίτων ὑπερορᾶν. Ἀλλὰ πρῶτα μὲν τὴν εὐαγγελικὴν ὑπεστελλόμην παραβολὴν καὶ φόβος μέ τις ἐντεῦθεν ὑπέτρεχεν οὐκ ἀνεύλογος μή που συμβῇ μου τὸν λόγον, ὀκνῶ γὰρ εἰπεῖν καὶ τὸν τοῦ λόγου πατέρα, διὰ τὸ μὴ κατὰ γάμον ἐστάλθαι πολυτελῶς, χεῖρας δεθέντα καὶ πόδας, ἅστινάς ποτε χεῖρας οἰητέον εἶναι λόγου καὶ πόδας, ἔξω ῥιφῆναι τῆς πανηγύρεως. Ἔπειτα, οὐδὲ γὰρ ἀποκρύψω τὸ πάθος, καὶ τῷ μεγέθει τῆς ἡδονῆς ὑφῃρούμην λάθρᾳ τοῦ λόγου τὴν δύναμιν· φιλεῖ δὲ πάντως ὥσπερ λύπη βαθεῖα, οὕτως ἀμέλει καὶ ἡδονὴ ψυχὴν ἀνθρωπίνην περιχυθεῖσα ταῖς ἐν αὐτῇ λογικαῖς ἐπηρεάζειν δυνάμεσι. Ταῦτά μοι τῆς ὑπερημερίας τὰ αἴτια· τούτοις ἐγὼ τὸν ἄχρι νῦν ἐσίγησα χρόνον, καίτοι οὐδὲ οὕτω πάνυ ἔξωρος ἥκω τῇ πανηγύρει. Καθάπερ γὰρ ἐπὶ τοῦ αἰσθητοῦ ἡλίου εἰσὶ μὲν αἳ τῶν ἀκτίνων, ἀνατέλλειν μέλλοντος αὐτοῦ, προεξάλλονται καὶ τῶν ὀρῶν ὑπερφαίνονται καὶ οἷον προαγγέλλουσι τὸν ἀνατελούμενον καί, καταδυομένου πάλιν, οὐχ ἅμα πᾶσαι συγκαταδύονται, ἀλλ' ἔστιν ὅσαι καὶ ὑπὲρ γῆς ὑπολείπονται, οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν βασιλικῶν τουτωνὶ πανηγύρεων, εἰσὶ μὲν καὶ προπανηγύρεις τινὲς καὶ προτελεστίαι καὶ τῶν ἑορτῶν ὥσπερ εἰ πεῖν προεξάλματα, εἰσὶ δὲ ὅμως τούτων καὶ ὑπολείμματα, ὧν οὐ πάνυ πόρρω καὶ ὁ ἡμέτερος ἀπήντηκε λόγος, καὶ ἀπαντήσας τί ποτ' ἄρα καὶ χρήσαιτο ἑαυτῷ ἀμφαγνοεῖ καὶ διαπορεῖται πότερα τὸν γάμον αὐτὸν ἀρχαιολογήσας ὑμνήσεται ἢ πολὺ πρότερον τοὺς νυμφίους πρὸ τοῦ γάμου προσείπῃ. Καὶ ἄμεινόν γε κρίνει τὸ δεύτερον· τὸ μὲν γὰρ καὶ μείζονος ἢ κατὰ τὸ παρὸν πραγματείας καὶ ἄλλως οὐκ ἀναγκαῖον πρᾶγμα συνιστᾶν πειρᾶσθαι τὸν γάμον καὶ φύσει καὶ νόμῳ καὶ χρόνῳ κεκυρωμένον· τὸ δὲ καὶ τοῦτο μὲν ὑψηλότερον ἢ κατὰ τὸν ἡμέτερον λόγον· ἀναγκαῖον δὲ ὅμως καὶ τῆς ὅλης ὡς εἰπεῖν ἑορτῆς τὸ κεφάλαιον. Προσφωνῶ σε τοίνυν, ζεῦγος ἱερόν μοι καὶ τίμιον νυμφίων ἅμα καὶ ἀδελφῶν, ζεῦγος ὑπ' ἐνὶ μὲν προϋπεζευγμένον ζυγῷ τῷ τῆς ἀδελφότητος, ὑπὸ δυσὶ δὲ ἄρτι τοῖς γαμηλίοις
Οι καιρὸν περὶ σοί, ὡς παντὶ μὲν ἄλλῳ καιρὸν εἶναι Τ. (Χαριτωνύμου.) ΚΑ'. Τοῦ αὐτοῦ φιλοσοφωτάτου καὶ λογιωτάτου κυρίου Θεοδώρου τοῦ Προδρόμου ἐπιθαλάμιος τοῖς τοῦ εὐτυχεστάτου Καίσαρος υἱοῖς τίθης αρμοδιώτατον, Σολομῶντι πειθόμενος, ὁ σοφὸς τῷ σοφῷ, λόγῳ δὲ μόνῳ τὸν ἅπαντα, ὡς μηδὲ ἀντι- μέτωπο; ἱστάμενος τοῖς ἐχθροῖς, καὶ τὸν ἀέρα πνέων τῶν ἑρμαϊκῶν χαρίτων ὑπερορᾷν. ᾿Αλλὰ πρῶτα μὲν τὴν εὐαγγελικὴν ὑποστέλλομεν παραβολήν· καὶ φόβος με τις ἐντεῦθεν ὑπέτρεχεν οὐκ ἀνεύλογος, μή που συμβῇ μου τὸν λόγον· ὀκνῶ γὰρ εἰπεῖν καὶ τὸν τοῦ λόγου πατέρα, διὰ τὸ μὴ κατὰ γάμον ἐστάλθαι πολυτελώς, χεῖρας δὲ θέντα καὶ πόδας, ἀστινὰς ποτε χεῖρα; οἰητέον είναι λόγου, καὶ πόδις ἔξω βιο φῆναι τῆς πανηγύρεως· ἔπειτα δὲ γὰρ ἀποκρύψω τὸ πάθος, καὶ τῷ μεγέθει τῆς ἡδονῆς ὑφηρούμην λάθρα τοῦ λόγου την δύναμιν φιλεῖ δὲ πάντως ὥσπερ λύπη βαθεία, οὕτως ἀμέλει καὶ ἡδονὴ ψυχὴν ἀν- θρωπίνην περιχυθεῖσα ταῖς ἐν αὐτῇ λογικαῖς ἐπηρεά ζειν δυνάμεσι. α'. Ἐδέησε καὶ τριχῶν αἰγίων τῇ πάλαι σκηνοπη- γία, Καίσαρ σοφέ· ἄλλοι μὲν γὰρ ἄλλοις τῶν ὄνο- μάτων τοὺς ἑαυτῶν γνωριζέτωσαν Καίσαρας, καὶ οὺς μὲν τοῖς Ἰουλίοις, οὓς δὲ τοῖς Αὐγούστοις, και ἄλλους ἄλλοις ἀποσαφείτωσαν· ἐγὼ δὲ τὸν ἐμὸν Θεσπέσιον Καίσαρα μυρίοις καὶ ἄλλοις ἀποσεμνύνειν ἔχων ὀνόμασι, μὴ τοῦ καλλίστου τούτου καὶ οἰκειο- τάτου ἀλλοτριώσαιμι τοῦ σοφοῦ. Δεήσαις οίμαι καὶ τῆς ἐμῆς τοῦ λόγου συνεισφοράς τῇ τῆς ἱεροῦ σου τῶν υἱῶν συνωρίδος γαμηλίῳ παστοπηγίᾳ. Αλλ' ἐκεῖ μὲν συνετέλουν τι καὶ αἱ τρίχες, καὶ κόσμοι ἦσαν οὐκ ἀγενεῖς τῷ δημιουργήματι· ἐνταῦθα δὲ οὔτε συντελείας ένεκα ή συνεισφορά, οὔτε κόσμου τῶν ἐφ᾽ οἷς συνεισφέρεται· τίς μὲν γὰρ τοῖς αὐτοκόσμοις κόσμος γένοιτο καὶ αὐτοκάλοις ; τίς δὲ τοῖς ἀνενδεέσι συντέλεια ; ἀλλ᾽ εἰς ἔνδειξιν τῆς τῶν συνεισφερόν των εὐνοίας· εἰ δὲ μὴ κατὰ τὴν κυρίαν τῆς τελετής ἀπηντήκοιμεν, ἀλλ' ὑπερήμερος ἡμῖν ἡ συνεισφορά, θαυμάζειν οὐ χρή· οὔτε γὰρ ὑπ' ἀγνωμοσύνης την τελετὴν κατεσιωπήσαμεν· ἡ τίσιν ἄλλοις, εἰ μὴ τοῖς κοινῇ τε πάντων καὶ ἡμῶν αὐτῶν ἰδίᾳ δεσπόταις καὶ εὐεργέταις εὐγνωμονοίημεν ; οὐδὲ τῷ νομίζειν ἄλλον μὲν γάμοις, λογογραφίαις δὲ ἄλλον ἀπονενεμῆσθαι β'. Ταῦτά μοι τῆς ὑπερημερίας τὰ αίτια· τούτοις ἐγὼ τὸν ἄχρι νῦν ἐσίγησα χρόνον· καίτοι οὐδὲ οὕτω πάνω έξωρος ήκω τῇ πανηγύρει· καθάπερ γὰρ ἐπὶ τοῦ αἰσθητοῦ ἡλίου εἰσὶ μὲν αἱ τῶν ἀκτίνων ἀνατέλ λειν μέλλοντος αὐτοῦ προεξάλλονται, καὶ τῶν ὡρῶν ὑπερφαίνονται, καὶ οἷον παραγγέλλουσι τὸν ἀνατε- λούμενον· καὶ καταδυομένου πάλιν, οὐχ ἅμα πᾶσαι συγκαταδύονται, ἀλλ' ἔστιν ὅσαι καὶ ὑπὲρ γῆς ὑπο- λείπονται· οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν βασιλικών τουτωνὶ παν ηγύρεων, εἰσὶ μὲν καὶ προπανηγύρεις τινὲς, καὶ προτελεστίας, καὶ τῶν ἑορτῶν, ὥσπερ εἰπεῖν, προς εξάλματα· εἰσὶ δὲ ὅμως τούτων καὶ ὑπολείμματα, ὧν οὐ πάνυ πόρρω καὶ ὁ ἡμέτερος ἀπήντηκε λόγος καὶ ἀπαντήσας τί ποτ' ἄρα καὶ χρήσαιτο ἑαυτῷ, ἀμφαγνοεῖ, καὶ διαπορεῖται, πότερα τὸν γάμον αὐτὸν ἀρχαιολογήσας ὑμνήσεται, ἢ πρότερον τοὺς νυμφίους πρὸ τοῦ γάμου προτείπῃ· καὶ ἄμεινόν γε κρίνει τὸ δεύτερον· τὸ μὲν γὰρ καὶ μείζονος ἢ κατὰ τὸ παρὸν SCRIPTA MISCELLANEA. . Prodromi nostri sit aliquod in hoc volume A monumentum prose quoque orationis, en sublexi- mus ineditum ejusdem sermonem epithalamicum, salis elegantem, de quo docte ante hos annos pralo- cutus fuit apud Gallos cl. Theilius in Excerplis manuscriptorum bibl. reg. Vill, part. 2, p. (supra col. 1060). Νuptia fuerunt duorum Car- saris Nicephori Bryennii et Anna Comnena "lio- rum, Alesii et Joannis Videtur - tem hoc pariter Prodromi scriptum Byzantinæ his- toriæ non inutile incrementum. Mai. (Cod. Ottob. Vat. 466, f. 90, a). B G XXI. Theodori Prodromi, philosophi doctissimi, Epithalamium, fortunatissimis imperatoris filiis dictum. caprinis opus habebant, imperator doctissime. Et sane expedit ut Cæsarum mode Juliorum, modo Augustorum nomina innotescant. Ego autem qui venerandum meum imperatorem plurimis novis cele- brandum habeo nominibus, nunquam tamen ab eo quod sapientis typum significat abscedam, id agens ul vocis meæ organo filiorum tuorum sponsalia ac nuptias consolidem; quo in loco pili aliquid signifi. cubant neque ornamento aliquo carebant.Hoc autem loco verbis non opus est ad perfectionem proclaman. dam. Quomodo enim ornamentum ipsum ornalu opus habeat aut ipsa pulchritudo pulchrefacienda sit ? Ad quid ergo perfectio iis quibus nihil deest ? Sed unice benevolentia contribulium æstimanda est. Nil mirum deinde si non inter mysteriorum initia edsumus; non enim ob ignorantiam ejus rei obli i simus. Cui porro faveamus nisi dominatoribus publi eis ac benefactoribus? Si deinde cum Salomóne aliud tempus uxori ducendæ, aliud libris scribendis tribuis, concordiæ quoque rationem habebis quæ paci sacri- ficare et arma deponere jubet. Sed ante omnia evangelicam statuamus parabolam, quæ vereor ne plane intelligam. Pænitet enim patrem rationis citare quia nuptia non solemniter sunt facia, ut manus ac pedes quasi rationis putali ab epithalamio abjiceren- tur. Hinc enim morbum celabo et effuso gaudio rationis vim declarabo. Scito autem quod voluptas qua anima imbuta est, æque ac mœror logices vincu- lis disturbatur. præstandis officiis. Hucusque silui quidem, attamen hand adeo intempestivus ad panegyrin accedo. Sicut enim cum sol hic visibilis in eo est ut oriatur, radii antesignani iltum præcedunt; ubi aulem occasum versus vergit, radii in superficie terræ remanent; sic in festivitatibus regtis proemia festivalia magnam panegyrin antecedunt et quasi sultim introducunt; sed etiam postæmia (sil venia verbo) sequuntur, id quod de nosira oratione dici potest, quæ diu hæsita- bat utrum nuptias antiquo more carmine perlustra- rel, aut sponsos ante nuptiarum festum alloquere- tur, quod quidem posterius eliam fecit. Unum enim. 1. Ad constructionem antiqui tabernaculi pilis 2. Habes causam quæ fecit ut tardior essem in
PG 133:1399μεταζυγέν, καλῆς καλλιελαίου καλὰ νεόφυτα, οὐ μᾶλλον ἀδελφοὶ τὴν φύσιν ἢ τὸ ἦθος, οὐδὲ μᾶλλον τὸ ἦθος ἢ τὰς λοιπὰς χάριτας, τῶν ὧν ἐξώρμησθε σκήπτρων εὐφυεῖς μερισταί, καὶ τὸ οἰκεῖον λάχος ἑκάτερος οὐχ ἧττον τοῖς τρόποις ἢ ταῖς ἐπωνυμίαις πιστούμενοι, σύ τε, ὁ δραστήριος νοῦς, Ἀλέξιε, ἡ καλὴ νεότης, ἡ πολιὰ σύνεσις, τὸ τῆς τῶν προγόνων τύχης ἄξιον ὄντως κατάστημα, ὁ τὸν πάππον ὅλον καὶ βασιλέα τοῖς ἤθεσι μᾶλλον ἢ τῷ Κομνηνῷ καὶ τῷ Ἀλεξίῳ ζῶντα παριστάνων ἐν ἑαυτῷ καὶ πιστούμενος ἐκ τῶν κατὰ σὲ τῆς τῶν ἐθνῶν διαδοχῆς τὸ μυστήριονεἰ γάρ τις καὶ ταῦτα συγχωρήσει τῷ μύθῳ ἀνθρώπους ποτὲ γενέσθαι, τὰ μὲν ἄλλα μέλη τοῦ σώματος κα....., ἅτερον δὲ τῶν ὤμων ἐλεφαντίνη καὶ προγόνου πόθεν φυσιωθῆναι τοῖς ἐξ αὐτοῦ τῇ διαδοχῇ, καὶ οὕτω πάλιν τὰ καθ' ἡμᾶς τῶν μυθευομένων πολλῷ τῷ περιόντι θαυμασιώ τερα, ὅσον οὐκ ἐκ μέρους ἑνὸς καὶ τούτου σωματικοῦ τὸ γένος πιστούμεθα, ἀλλ' ἔκ τε ὅλου τοῦ σώματος ἔκ τε τῶν ψυχικῶν ἁπασῶν διαθέσεωνκαὶ σὺ δέ, ὁ τῆς Δουκικῆς ῥίζης ὅρπηξ, ὁ Χαριτώνυμος, τὸ τῆς ὥρας ἄνθος, τὸ τῆς νεότητος ἄγαλμα, ὃν οὐκ ἔστιν ὅτε ἰδὼν οὐκ ἐκεῖνο τοῦ μέτρου κατὰ νοῦν ἐβαλόμην, τὸ ποῖον ἐρεῖς; Τὸ πρῶτον εἶδος ἄξιον τυραννίδος, ἀποκρινοῦμαι. Χαίρετε καὶ κοινῶς ἄμφω καὶ ἰδίᾳ ἑκάτερος, οἱ τὴν πολυθρύλλητον εὐδαιμονίαν ὅλην πλουτήσαντες καί, τὸ μέχρι νῦν ἐν ἀπίστῳ κείμενον, εἰς ἕνα τὰ πάντα συνελθεῖν ἀγαθὰ τοῖς καθ' ἑαυτοὺς πιστωσάμενοι. Καὶ εἰ βούλοιτό τις, ἀπ' ἐνίων γοῦν παχυμερῶς καὶ ἐπιδρομάδην τὸ εὔδαιμον ἐπιδείξομαι τῶν νυμφίων, ὡς εἰ μὴ πόρρω τῆς γαμηλιακῆς τὸ πρᾶγμα ἦν πανηγύρεως, οὐδ' ἂν τῶν ἁπάντων, ὡς οἷός τε ἦν, ἐφει σάμην. Δύο μὲν οὖν ἤστην σκῆπτρα Ῥωμαίοις ἀλλήλοις καλὸν ἀνταυγάζοντα, τὸ μὲν μικρῷ πρότερον τὸ Κομνηνικόν, τὸ δ' εὐθὺς παρὰ πόδας ἐκείνου τὸ Δουκικόν, ἄμφω εὐτυχῆ καὶ περιφανῆ καὶ κοσμικῆς ἀρετῆς οὐκ ἀνάξια, κἆτα ὥσπερ ἐκ συμφωνίας συνεληλυθέτην εἰς ἓν πολλῷ 347 φανότερον καὶ λαμπρότερον, τοῦτο δὴ τὸ Κομνηνοδουκικὸν καὶ παππικὸν τοῖν νυμφίοιν. Ἀνεμνήσθητε, ὦ παρόντες, τῆς Ἀλεξιακικῆς ἐξουσίας, πλὴν ἀλλ' ὅπως μὴ τοῦ γάμου καταδακρύσητε, ἐνθυμήθητε τὴν ἐν εἰρήνῃ εὐνομίαν ἐκείνην, τὰς ἐν μάχαις ἀνδραγαθίας, ἀστενακτὶ μέν, ὦ ἱεραὶ βασιλίδες, ἀστενακτὶ φειδοῖ τῆς καλῆς πανηγύρεως, ὑπομνήσθητε τῆς πραότητος ἐκείνης, τῆς εὐσταθείας, τῆς λοιπῆς χάριτος. Ἀλλὰ τί τοῦτο; Σκυθρωπὴν ἐπὶ τούτοις τὴν γερουσίαν ὁρῶ. Ἄμεινον οὖν κόσμον ἄλλον ἀεῖσαι καὶ ἤδη ἀείδομεν. Ἴδετέ μοι τὴν ἱερὰν ταυτηνὶ βασιλίδα τὴν φερώνυμον Εἰρήνην, τὸν Δουκικὸν ὅρπηκα, τὴν οὐδὲν ἧττον τῶν ὅλων παθῶν ἢ τῶν ὅλων Ῥωμαίων κρατήσασαν· εὖγε, διεχέθη γάρ μοι πάλιν τὰς ψυχὰς τὸ ἀκροατήριον. Ἴδετε τὴν χεῖρα ταύτην, ἧς ἀεὶ πειρᾶσθε καὶ πειρώμεθα πλουτοδότιδος, τὴν φιλοθείαν, τὸν οἶκτον, τὴν ἄλλην ἅπασαν ἀρετήν. Ἐκ τοιούτων ἡμῖν τῶν πάππων οἱ εὐπρεπεῖς οὗτοι νυμφίοι προβέβληνται· ἐκ τηλικούτων ἡμῖν τῶν ῥιζῶν οἱ ὡραῖοι καρποὶ οὗτοι ἀνατετράφηνται. Τί δὲ αὐτοῖς οἱ σεμνοὶ γεννήτορες; Οὓς πάντως εἰπὼν μὴ οὐχὶ τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων ἐλαττωθῇ, τὴν ἐκ πορφύρας λέγω ταύτην καὶ βασιλίδα, ἧς τὸ κυκλοειδὲς τοῦ ὄμματος καὶ ἐξ ἑαυτοῦ πρὸς ἑαυτὸ κινούμενον ὁμοῦ καὶ περιφερόμενον τὴν πρὸς νοῦν καὶ Θεὸν ἡλικὴν ὑπεμφαίνει ἀνάτασιν, ὧν ἐξ ἑαυτῶν καὶ πρὸς ἑαυτὰ τὴν κίνησιν ἔγνωμεν, ἥν, εἴ τί που καὶ ἀληθεύουσιν Ἕλληνες, τετάρτην μὲν ταῖς Χάρισι Χάριτα, δεκάτην δὲ ταῖς Μούσαις Μοῦσαν προσεπιθείημεν, ἣ τὴν μὲν κατ' ἦθος ὅλην φιλοσοφίαν, ἧς οὐ γνῶσις ἀλλὰ πρᾶξις τὸ τέλος, αὐτὴ ἑαυτὴν διὰ τῆς κατ' ἀρετὴν ἐνεργείας ἐμυσταγώγησεν· ἔπειτα γενναιότερόν τε ὁμοῦ φρονήσασα καὶ βασιλικώτερον καὶ κόσμον οἰηθεῖσα ὥσπερ βασιλικοῦ σώματος τὴν πορφύραν, οὕτω καὶ ψυχῆς βασιλικῆς τὴν ἐπιστήμην τῶν ὄντων, τὴν γνῶσιν αὐτῶν ἐτελέσθη καὶ τὴν
πραγματείας· καὶ ἄλλως οὐκ ἀναγκαῖον πρᾶγμα Α ὅλην πλουτήσαντες, καὶ τὸ μέχρι νῦν ἐν ἀπίστῳ κεί συνιστῶν πειρᾶσθαι τὸν γάμον, καὶ φύσει, καὶ νόμῳ, μενον, εἰς ἕνα τὰ πάντα συνελθεῖν ἀγαθὰ, τοῖς καθ' καὶ χρόνῳ κεκυρωμένον· τὸ δὲ, καὶ τοῦτο μὲν ὑψη- ἑαυτοῖς πιστωσάμενοι. λότερον ἢ κατὰ τὸν ἡμέτερον λόγον· ἀναγκαῖον δὲ ὅμως καὶ τῆς ὅλης ὡς εἰπεῖν ἑορτῆς τὸ κεφάλαιον. γ. Προσφωνώ σε τοίνυν, ζεῦγος ὑφ᾽ ἐνὶ μὲν προϋ- πεζευγμένον ζυγῷ τῷ τῆς ἀδελφότητος· ὑπὸ δυσὶ δὲ ἄρτι τοῖς γαμηλίοις μεταξυγέν, καλῆς καλλιες λαίου καλὰ νεόφυτα, οὐ μᾶλλον ἀδελφοὶ τὴν φύσιν ἢ τὸ ἦθος, οὐδὲ μᾶλλον τὸ ἦθος ἢ τὰς λοιπάς χάριτας τῶν ὧν ἐξώρμησθε σκήπτρων εὐφυείς μερισταί, καὶ τὸ οἰκεῖον λάχος ἑκάτερος οὐχ ἧττον τοῖ; τρόποις ἢ ταῖς ἐπωνυμίαις πιστούμενοι· σὺ δὲ ὁ δραστήριος νοῦς, 'Αλέξιε, ἡ καλὴ νεότης, ή πολιὰ σύνεσις, τὸ τῆς τῶν προγόνων τύχης ἄξιον ὄντως κατάστημα, δ τὸν πάππον ὅλον καὶ βασιλέα τοῖς ἤθεσι μᾶλλον ἢ τῷ Κομνηνῷ καὶ τῷ 'Αλεξίῳ ζῶντα παριστάνων ἐν ἑαυ τῷ, καὶ πιστούμενος ἐκ τῶν κατὰ σὲ τῆς τῶν ἐθνῶν διαδοχῆς τὸ μυστήριον· εἰ γάρ τις καὶ ταῦτα συγ- χωρήσει τῷ μύθῳ ἀνθρώπους ποτὲ γενέσθαι τὰ μὲν μέλη του σώματος κα . . . άτερον δὲ τῶν ὤμων έλε- φαντίνα, καὶ προγόνου πόθεν φυσιωθῆναι τοῖς ἐξ αὐτοῦ τῇ διαδοχῇ, καὶ οὕτω πάλιν τὰ καθ᾿ ἡμᾶς τῶν μυθευομένων πολλῷ τῷ περιόντι θαυμασιώτερα, ὅσον οὐκ ἐκ μέρους ἑνὸς καὶ τούτου σωματικοῦ τὸ γένος πιστούμεθα, ἀλλ᾽ ἔκ τε ὅλου τοῦ σώματος, κ σε τῶν ψυχικῶν ἁπασῶν διαθέσεων. Καὶ σὺ δὲ ὁ τῆς Δουκικῆς ρίζης όρπηξ ὁ Χαριτώνυμος, τὸ τῆς ὥρας ἄνθος, τὸ τῆς νεότητας ἄγαλμα, δν οὐκ ἔστιν ὅτε ἰδὼν οὐκ ἐκείνου τοῦ ἀμέτρου κατὰ νοῦν ἐβαλό μην, το, ποῖον ἐρεῖς τὸ πρῶτον εἶδος ἄξιον τυραννί δος ἀποκρινούμαι; Χαίρετε καὶ κοινῶς ἄμφω και ἰδίᾳ ἑκάτερος οἱ τὴν πολυθρύλλητον εὐδαιμονίαν δ. Καὶ εἰ βούλοιτό τις, ἀπ' ἐνίων γοῦν παχυμερῶς καὶ ἐπιδρομάδην τὸ εὔδαιμον ἐπιδείξομαι τῶν νυμ- φίων· ὡς εἰ μὴ πόρρω της γαμηλιακῆς τὸ πράγμα ἦν πανηγύρεως· οὐδ᾽ ἂν τῶν ἁπάντων ώς οἷός τε ἦν ἐφεισάμην. Δύο μὲν οὖν ἥστην σκήπτρα τω μαίοις ἀλλήλοις καλὸν ἀνταυγάζοντα· τὸ μὲν μικρῷ πρότερον τὸ Κομνηνόν, τὸ δ᾽ εὐθὺς παρὰ πόδας ἐκείνου τὸ Δουκικὸν, ἄμφὼ εὐτυχῆ καὶ περιφανή καὶ κοσμικῆς ἀρετῆς οὐκ ἀνάξια· κατα ὥσπερ ἐκ συμφωνίας συνεληλυθέτην εἰς ἐν πολλῷ φανότερον καὶ λαμπρότερον τοῦτο δὴ τὸ Κομνηνοδουκικὸν καὶ πιππικὸν τοῖν νυμφίοιν. ᾿Αναμνήσθητε, ὦ παρόν- τες, τῆς ᾿Αλεξιακικῆς ἐξουσίας· πλὴν ἀλλ' ὅπως μὴ τοῦ γάμου καταδακρίσητε, ενθυμήθητε τὴν ἐν εἰρή νῃ εὐνομίαν ἐκείνην, τὰς ἐν μάχαις ἀνδραγαθίας, ἀστενακτὶ μὲν, ὦ ἱεραὶ βασιλίδες, ἀστενακτὶ φειδοῖ τῆς καλῆς πανηγύρεως· ὑπομνήσθητε τῆς πραότη τας ἐκείνης, τῆς εὐσταθείας, τῆς λοιπῆς χάριτος. ᾿Αλλὰ τί τοῦτο ; σκυθρωπὴν ἐπὶ τούτοις τὴν γερου σίαν ὁρῶ· ἀνάμεινον οὖν κόσμον ἄλλον ἀεῖσαι, καὶ ἤδη ἀείδομεν. "Ιδετέ μοι τὴν ἱερὰν ταυτηνὶ βασιλίδα τὴν φερώνυμον Εἰρήνην, τὸν Δουκικὴν όρπηκα, την εὐδὲν ἧττον τῶν ὅλων Ρωμαίων κρατήσασαν· εἶγε, διεχέθη γάρ μοι πάλιν τὰς ψυχὰς τὸ ἀκροάτερον. Ιδετε τὴν χεῖρα ταύτην, ἧς ἀεὶ πειράσθε, καὶ πειρώ μεθα πλουτοδότιδος τὴν φιλοθεῖαν, τὸν οἶκτον, τὴν ἄλλην άπασαν ἀρετήν. Ἐκ τοιούτων ἡμῖν τῶν πάπ των οἱ εὐπρεπεῖς οὗτοι νυμφίοι προβέβληνται· ἐκ τηλικούτων ἡμῖν τῶν ῥιζῶν οἱ ὡραῖοι καρποὶ οὗτος ἀνατετράφηνται. THEODORI PRODROMI B genus superius est conversationi nostræ; ne dicam quod nuptiæ natura, lege, conditione proclamalie defensione opus non habent; alterum vocis nestræ statum superal; sed de totius festi summa aliqua dicere in promptu est. C nitatis jugo et connubii vinculis utrique vincti estis, rami olive novelli, fratres non magis sanguine quam moribus ac reliquis indolis dotibus, quæ ros solio regio et illa quæ familias honestas decet, domestica prosperitate dignos' reddit. Et tu quidem, Alexi, adolescens corporis pulchritudine, vir ingenii matu- D ritate, nepos majorum dignissime fortuna, qui avum imperatoremque Alexium Comnenum vivus repræ- sentas quique tot populorum in regno successor di- ynus haberis, salveto. Si fabulæ fidem habere volu- mus quæ homines narrat fuisse quorum aller humb- rus elephantinus fuerit, corporeum quid hoc habet; tu autem virtutis majorum hæres majorem eo ipso admirationem excitas, quod spirituale quid hoc pre se fert et animos movet. Te quoque salvum esse jubee, Ducænæ familiæ soboles, Charitonyme, veņustatis Nos, adolescentiæ typus, cujus sola forma celsam suam vocationem annuntiat et ad thronum evectio- nem justificat! Salvete ambo qui pro sua quisque Darle el in commune naturæ ac fortunæ favore frui- mini omnibus numeris ausolute, quippe in quos coruu copiæ totum est effusum. bratam audire velis, satisfaciam; non enim multum ab ipsis nuptiis absumus; faciam autem secundum veritatem. Sceptra duo ex alto relucebant, unum98 quidem Comnenorum, Ducœnæ dein familiæ alie- rum; utrumque quod dignissimis oblingeret per- quam dignum. Fato dein quodam evenit, ut utrumque in gentem illustrissimam Comnenorum ac Ducæ, ad quam spansi nostri pertinent,venerit. Mementole,ami- ci, regni Alexidis, et novis nuptiis benedicetis, memo- res illius in pace prosperitatis, in præliis fortitudi- nis omni laudum genere cumulandæ. Ob oculos vo- bis sint mansuetudinis, constantiæ, comitatis exqui- sitissimæ exempla. Sed ad quid hoc? Mæstitiæ enim ac desiderii causa nemini esse velim. Quare ad aliam rem nos vertamus. Videte sanclam hanc im- peratricem Irenen, prolem Ducænæ gentis et que in omnes Romanos dominari cum dignitate digna est habita, et cujus fama animum demulcet. Videle illam manum quam semper experti estis beneficam, prodigam; considerate ejus misericordiam cæteras- que virtutes. E talibus igitur majoribus ambo hi `sponsi originem ducunt; e tam augustis radicibus hi egreqii fructus germinarunt ! 3. Ad vos igitur, par nobile fratrum, qui frater- 4. Sponsorum porro felicitatem si breviter adum-
PG 133:1401ἐν τούτοις ἀλήθειαν ἐθηράσατο καὶ προαιρέσεως οὐ γένους ἔδειξεν εἶναι κτῆμα τὴν ἀρετήν, καὶ πᾶσι πάσας ὑπεράρασα τοῖς καλοῖς, αὐτὴ ἑαυτὴν ὑπερήλασε τῇ κατὰ τὴν συζυγίαν εὐδαιμονίᾳ, τοιούτῳ τοῦ λέχους ἀνδρὶ κοινωνήσασα, τῷ ἐμῷ δεσπότῃ καὶ καίσαρι, οἷον οὔτε ὄψις ἕτερον 349 ἡμῖν παρεστήσατο, οὔτε ἱστορίαι παλαιῶν ἐδιδάξαντο. Ἄλλοι μὲν γὰρ Ἑλλήνων τε καὶ Ῥωμαίων ἄλλα τυχὸν κατωρθώκεσαν, καὶ οἱ μὲν ἐδημαγώγησαν, οἱ δὲ ἐστρατήγησαν, οἱ δ' εὐδοκίμησαν περὶ λόγους καὶ τούτων ὁ μὲν φιλοσοφίαν, ὁ δὲ ποιητικὴν ἐκμεμελετήκει· τὸ δὲ τὸν αὐτὸν καὶ στρατηγεῖν ἅμα καὶ ἐπιστατεῖν ποιήμασι καὶ φιλοσοφεῖν καὶ ψηφηφορεῖν καὶ ῥήτορσι διαιτᾶν καὶ τῆς ἐν πᾶσι μὴ καθυστερεῖν ἀκρότητος, ἀλλ' ἑκάστῳ τοὺς περὶ ἕκαστον εὐδοκίμους φερωνύμως νικᾶν, οὐδὲν ἂν εἴη τῶν ἁπάντων ἢ μόνου καίσαρος. Ὑπὸ τοιούτοις ἄρα ταττομένους πατράσι τοὺς καλοὺς τούτους νυμφίους ἅμα καὶ ἀδελφοὺς καὶ πρὸς τηλικαῦτα ὁρῶντας παραδείγματα, πῶς, εἰπέ μοι, ἔδει τὰς ψυχὰς ἀσκηθῆναι; Οὐκ ἄλλως, οἶμαι, ἢ ὡς ἠσκήθησαν, ἠσκήθησαν δὲ οὕτως ὥσπερ ἀμέλει καὶ Πλάτων τὸν τῆς ἑαυτοῦ προστησόμενον πολιτείας ἀσκηθῆναι νομοθετεῖ. Ὅσα μὲν οὖν ἡ φύσις αὐτοῖς πεφιλοτίμηται ἀγαθά, κάλλος λέγω καὶ τάχος καὶ ῥώμην, καὶ ὅσα ἡ εὐανάγωγος ἀγωγή, εὐφυῶς ἱππεῦσαι, σφαιρίσαι, περιδεξίως θηρεῦσαι, οὐκ ἀγεννῶς στρατηγῆσαι δεῆσαν φαλαγγαρχῆσαι, ἔτι γε μὴν τὰ περὶ τὸ σῶμα, βασιλείους ἐσθῆτας καὶ ἄργυρον καὶ χρυσὸν καὶ ὅσην ἄλλην ὕλην ἐτίμησεν ἄνθρωπος, λαμπράς τε οἰκίας καὶ Ἄραβας ἵππους καὶ ὅμαδον ὑπηκόων οὐκ ἀγεννῆ, καὶ γὰρ καὶ ταῦτα τὴν ὅλην εὐδαιμονίαν συναπαρτίζουσιν, οἱ ἑκάστου ὀφθαλμοὶ πιστούτωσαν ἕκαστον· ἐγὼ δὲ τὸ ἐπὶ τηλικούτοις ταπεινόφρον αὐτῶν καὶ προσηνὲς ὑπεράγαμαι καὶ τὸ πρὸς τοὺς γεννησαμένους μέρους παντὸς ὑπήκοον τέθηπα πρὸς ξυννοεῖν ὁ λόγος καὶ τοῖς ἀλ... Τοῖς οὖν τοιούτοις καὶ ἐκ τοιούτων τίνος ἔτι ἐνδεῖ πρὸς τὴν ὅλην τῆς εὐδαιμονίας συγκληρίαν; Οὐδενὸς ἄλλου πάντως ἢ τοῦ γῆμαί τε εὐτυχῶς καὶ πατράσι παίδων ὀνομασθῆναι. Τὸ μὲν οὖν ἓν ὁ γάμος ἤδη ἑώρτασται καὶ τοῦτο παιανίζομεν σήμερον δύο παίδων βασιλικῶν καὶ ὡραίων καὶ νεανίδων δύο, γένους μὲν τοῦ πρώτου, εἴδους δὲ τοῦ ἀπαραμίλλου καὶ ἤθους, ἐννομωτάτην συνάφειαν· δυεῖν εἶπεν ἄν τις ἡλίοιν καὶ σελήναιν δυεῖν καινοφανῆ σύνοδον. Ἡ δ' εὐτεκνία ὁμοῦ καὶ πολυτεκνία τὸ ἕτερον· λείπεται μὲν ἔτι, τῇ δὲ μέχρι νῦν ἀπὸ τῶν προγόνων ἀκολουθίᾳ καλῶς οἰωνίζεται. Τί πρὸς ταῦτα λέγεις, θεσπεσία ψυχὴ καὶ γλῶσσα τοῦ καίσαρος; Ἆρ' οὐκ εὐδαίμονάς σου τὼ παῖδε, ὡς οἷός τε ἦν, ὁ λόγος ἀπέδειξεν; Ἐγὼ μὲν οἶμαι καὶ οὐ πόρρω ἴσως, οἶμαι, σκοποῦ. Τί οὖν ἄλλο ποιεῖν ἐπὶ τούτοις ἢ χαίρειν εἰκὸς καὶ πάντας μὲν ἄλλους, μάλιστα δὲ τοὺς οἰκειοτάτους; Σύ μοι χαῖρε λοιπὸν πρὸ τῶν ἄλλων, ἱερὰ καὶ θεία βασίλισσα· τὴν γὰρ ἀρχηγὸν τοῦ γένους καὶ ἀρχηγὸν εἶναι χρὴ τῆς χαρᾶς, καὶ σὺ δέ, ὦ καὶ οἶδα τί ποτ' ἄν σε καὶ προσειπὼν ἀξίως προσείπω, θειοτάτη πορφυρογέννητε, χαῖρε καὶ σύγχαιρέ μου τῷ δεσπότῃ, τῷ σοφῷ καίσαρι. Πεπέρασται γὰρ ὑμῖν ἰδοὺ ἡ εὐχὴ καὶ ἡ ἔφεσις τετελεύτηται. Εἴδετε νυμφαγωγουμένους εὐτυχῶς ὑμῶν τοὺς υἱέας, στεφανουμένους, κηρυττομένους τῇ συγκλήτῳ βουλῇ, τῷ δήμῳ, τῷ βήματι, προπεμπομένους τὰ νυμφευτήρια τῷ χθὲς τὰ ἐπινίκια προπεμφθέντι θείῳ καὶ βασιλεῖ. Σύμπας ἀπέστω φθόνος· καλοὺς καλαῖς ἐνυμφεύσατε, ἄξιον εἶπεν ἄν τις τοῦ Πυθίου τὸ χρῆμα· καὶ ὑμεῖς δὲ θεῖοι τῶν παίδων, χαίρετε, βασιλεῖς καὶ θεῖαι βασίλισσαι ἐπὶ πᾶσι καὶ πρὸ πάντων, ὑμεῖς οἱ νυμφίοι· οἱ γὰρ ἄλλοις εὐφροσύνης γεγονότες ὑπόθεσις πολλῷ πλέον γένοισθ' ἂν ἑαυτοῖς· ὑμᾶς τε γὰρ αἱ συζυγεῖσαι καὶ ὑμεῖς τὰς συζυγείσας ἀντευτυχήκατε, αἱ ἐξ ἀρχηγῶν τοὺς ἐκ βασιλέων τὰς ἐξ ἀρχηγῶν οἱ ἐκ βασιλέων, αἱ νεάνιδες τοὺς νέους
ἢ μόνου Καίσαρος. ς'. Ὑπὸ τοιούτοις ἄρα ταττομένους πατράσι και τοὺς τούτους νυμφίους ἅμα καὶ ἀδελφοὺς, καὶ πρὸς τηλικαῦτα ὁρῶντας παραδείγματα, πῶς, εἰπέ μοι, ἔδει τὰς ψυχὰς ἀσκηθῆναι; Οὐκ ἄλλως οἶμαι ἢ ὡς ἠσκήθησαν· ἡσκήθησαν δὲ οὕτως, ὥσπερ ἀμέλει καὶ Πλάτων τὸν τῆς ἑαυτοῦ προστησόμενον πολιτείας ἀσκηθῆναι νομοθετεῖ. Οσα μὲν οὖν ἡ φύσις αὐτοῖς πεφιλοτίμηται ἀγαθά, κάλλος λέγω καὶ τάχος καὶ ῥώμην καὶ ὅσα ἡ εὐανάγωγος ἀγωγή, εὐφυῶς ὑπε πεῦσαι, σφαιρίσαι, περιδεξίως θηρεῦσαι, οὐκ ἀγεν νῶς στρατηγῆσαι δεῆσαν φαλαγγαρῆσαι, ἔτι γε μὴν τὰ περὶ τὸ σῶμα βασιλείους ἐσθῆτας καὶ ἄργυρου καὶ χρυσὸν καὶ ὅσην ἄλλην ύλην ἐτίμησεν ἄνθρωπος, Ο λαμπράς τε οἰκίας, καὶ ἄραβας ἵππους, καὶ ὄμαδον ὑπηκόων οὐκ ἀγενῆ, καὶ γὰρ καὶ ταῦτα τὴν ὅλην εὐδαιμονίαν συναρπάζουσιν, οἱ ἑκάστου ὀφθαλμοὶ πιστούτωσαν ἕκαστον· ἐγὼ δὲ τὸ ἐπὶ τηλικούτοις ταπεινόφρον αὐτῶν καὶ προσηνὲς ὑπεράγαμαι, καὶ τὸ πρὸς τοὺς γεννησαμένους μέρους παντὸς ὑπήκοον τέθηκα πρὸς ξυννενοεῖν ὁ λόγος, καὶ τοῖς ἀλ. . ε'. Τί δὲ αὐτοῖς οἱ σεμνοί γεννήτορες, οὓς πάντως Α μους φερωνύμως νικᾷν, οὐδὲν ἂν εἴη τῶν ἁπάντων εἰπὼν, μὴ οὐχὶ τοῦ μεγέθους τῶν πραγμάτων ελατ- τωθῇ, τὴν ἐκ πορφύρας λέγω ταύτην καὶ βασιλίδα, ἧς τὸ κυκλοειδὲς τοῦ ὄμματος καὶ ἐξ ἑαυτοῦ πρὸς ἑαυτὸ κινούμενον ὁμοῦ καὶ περιφερόμενον, τὴν πρὸς νοῦν καὶ Θεὸν ἑλικὴν ὑπεμφαίνει ἀνάστατον, ὧν ἐξ ἑαυτῶν καὶ πρὸς ἑαυτὰ τὴν κίνησιν ἔγνωμεν, ἣν εἰ τί που καὶ ἀληθεύουσιν Έλληνες, τετάρτην μὲν ταῖς Χάρισι Χάριτα, δεκάτην δὲ ταῖς Μούσαις Μοῦσαν προσεπιθείημεν, ἢ τὴν μὲν καθ' ὅλην φιλοσοφίαν, ἧς οὐ γνῶσις ἀλλὰ πρᾶξις τὸ τέλος, αὐτὴ ἑαυτὴν, καὶ διὰ τῆς κατ' ἀρετὴν ἐνεργείας ἐμυσταγώγησεν ; Έπειτα γενναιότερόν τε ὁμοῦ φρονήσασα καὶ βασι- λικώτερον, καὶ κόσμον οιηθεῖσα, ὥσπερ βασιλικοῦ σώματος τὴν πορφύραν, οὕτω καὶ ψυχῆς βασιλικῆς τὴν ἐπιστήμην τῶν ὄντων τὴν γνῶσιν αὐτῶν ἐτελέ- σθῆ, καὶ τὴν ἐν τούτοις ἀλήθειαν ἐθηράσατο, καὶ προαιρέσεως οὐ γένους ἔδειξεν εἶναι κτῆμα τὴν ἀρε- τὴν, καὶ πᾶσι πάσας ὑπεράρασα τοῖς καλοῖς αὐτὴ ἑαυτὴν ὑπερήλασε τῇ κατὰ τὴν συζυγίαν εὐδαιμονίᾳ· τοιούτῳ τοῦ λέχους ἀνδρὶ κοινωνήσασα τῷ ἐμῷ δε σπότῃ καὶ Καίσαρι, οἷον οὔτε ὄψις ἕτερον ἡμῖν παρ- εστήσατο, ούτε ιστορίας παλαιῶν ἐδιδάξαντο. Αλλοι μὲν γὰρ Ελλήνων τε καὶ Ῥωμαίων ἄλλα τυχὸν κατωρθώκεσαν· καὶ οἱ μὲν ἐδημαγώγησαν, οἱ δὲ ἐστρατήγησαν, οἱ δ᾽ εὐδοκίμησαν περὶ λόγους· καὶ τούτων ὁ μὲν φιλοσοφίαν, ὁ δὲ ποιητικὴν ἐκμεμελετ τήκει · τὸ δὲ τὸν αὐτὸν καὶ στρατηγεῖν ἅμα καὶ ἐπι- στατεῖν ποιήμασι, καὶ φιλοσοφεῖν, καὶ ψηφοφορεῖν, καὶ ρήτορσι διαιτᾷν, καὶ τῆς ἐν πᾶσι μὴ καθυστερεῖν ἀκρότητος, ἀλλ᾽ ἑκάστῳ τοὺς περὶ ἕκαστον εὐδοκία . α □ ζ. Τοῖς οὖν τοιούτοις καὶ ἐκ τοιούτων τίνος ἔτι ἐνδεῖ πρὸς τὴν ὅλης τῆς εὐδαιμονίας συγκληρίαν; Οὐδενὸς ἄλλου πάντως ἢ τοῦ γῆμαί τε εὐτυχῶς, καὶ πατράσι παίδων ονομασθῆναι. Τὸ μὲν οὖν ἂν ὁ γά μος ήδη εώρτασται, καὶ τοῦτο παιανίζομεν σήμερον δύο παίδων βασιλικῶν καὶ ὡραίων, καὶ νεανίδων δύο, γένους μὲν τοῦ πρώτου, εἴδους δὲ τοῦ ἀπαρα- μέλλου, καὶ ἤθους έννομωτάτην συνάφειαν δυεῖν εἴποι ἄν τις ἡλίοιν καὶ σελήναιν δυεῖν καινοφανή σύνοδον, SCRIPTA MISCELLANEA. B insuperabili, porphyrogenita, cujus oculi sursum deor- sum mobiles mentis propriæ et divinæ scientiæ te- stimonium perhibent, et qui effecerunt ut Græci eam quartam Gratiam, decimam Musam, nostra sane cum approbatione appellitarent, quippe quæ rerum medullam non in mera cognitione, sed in praxi po- neret, virtutemque in operibus sitam esse persuasum kaberet. Inde egregia femina altius quid ac magis regium sentire cœpit. Sicut enim purpuram corpo- ris, sic scientiam animi ornamentum rectissime exi- stimans, veritatem omni studio indagavit, virtutemque in merito, non in sanguine sitam esse duxit. Cum itaque inter omnes circa omnia excellere studeret, splendorem qui ipsi ez matrimonio redundaret im- mare quantum auxit. Huc accedit quod domino nostro imperatori nupsit, viro, cui nec tempus no- strum nec antiquitas parem nobis exhibet. Infitian- dum quidem non est fuisse inter Græcos ac Roma- nos qui rebus gestis inclaruerunt imperia admini- strando, exercitibus imperando, leges ferendo, philo- sophiam, poesin exercendo; uni autem imperatori nostro militis, civis, negotiatoris, philosophi, consi liarii, oratoris munere eodem tempore cum extrema laude fungi omnesque æmulos superare a fato da- tum fuit. quique talia anté oculos exemplaria habebant, kaud aliler nisi secundum Platonis præcepta in Politicis in medium prolata educari et institui debebant. Omitto autem quæ natura ipsis larga manu dedit, pulchri- tudinem, inquam, celeritatem, robur, et quidquid ad liberalem educationem spectat: equitare, pila ludere, venari, legionem aut phalangem scite ordinare; in- super vesles regias, aurum, argentum, et quacunque in kominum oculis pretiosa videntur, ædes sumptuo- sas dico, equos arabicos, populum haud ignobilem, dicto parentem. Hæc omnia enim terrestrem felici- tatem constituunt et aliquando occurrunt. Equidem in laudatis a uobis juvenibus ante omnia modestiam et mansuetudinem admiror et in parentes pietatem plurimi facio. felicitatem deest? Hoc unum ut probie uxoribus jun- eli pulchræ prolis parentes fiant. Et nuptiæ quidem celebrate sunt, et hodie duorum filiorum regiorum matrimonium canimus qui, quoad' genus, omnium primi sunt; quoad formam, pulcherrimi; quoad mo · res, longe integerrimi habendi sunt. Solis ac lunæ matrimonium celebrari dixeris. Faxit Deus pulchra el numerosa proles insequatur, quæ nunc quidem de- ``sideratur. Sed cur Cæsareæ domui non bene augure- 5. Sed quid huic venerandi majores imperatrici 6. fratres sponsi, & talibus parentibus oriundi, 7. Talibus talium parentum filiis quid ad perfectam
PG 133:1403καὶ οἱ νέοι ἔμπαλιν τὰς νεάνιδας. Καὶ ὑμεῖς δὲ τρισευτυχεῖς γεγήθατε νύμφαι καὶ τῇ σεμνότητι Δουκαίνῃ 353 καὶ καλῇ τῶν καλῶν νυμφίων ἀδελφῇ συγγεγήθατε, ἧς καὶ τἄλλα πάντα ζηλοῦτε, τῆς ἀώρου δίχα χηρείας. Ἐπὶ τούτοις ἀγαλλιῶ τὸ σύμπαν ὑπήκοον ἢ τὸ ἀληθέστερόν γε ἀγαλλιώμεθα· δούλων γὰρ ἀγνωμόνων μὴ συγχαίρειν χαίρουσι τοῖς δεσπόταις, μηδὲ σφῶν ἑαυτῶν τὸ ἐκείνων γῆθος ποιεῖν, ὥσπερ δὴ καὶ τὸ ἐναντίον· ἀλλ' ἀποτρέποις ἀφ' ἡμῶν τὰ κακόφημα, Χριστὲ βασιλεῦ. Εἴ τις αἴσθησις, καὶ σὺ τῆς χαρᾶς κοινώνει, θάλαμε καὶ παστάς. Μηδεὶς ἐνταῦθα σκυθρωπός, μηδεὶς κατηφής, πάντα μειδιάτω, πάντα χαιρέτω, πάντα συνεπαγαλλέσθω τοῖς τελουμένοις. Νικῶ σου, μῦθε, τοὺς γάμους, κἂν δῶμεν ἀληθεύειν τὰ μυθούμενα· σὺ μὲν γὰρ Πηλεῖ συνάπτεις θυγατέρα Θέτιν ἁλίοιο γέροντος, ἐγὼ δὲ παισὶ βασιλέων ἐπιδοξοτάτων ἀρχηγῶν θυγατέρας· καὶ σὺ μὲν ἐν ἄντρῳ πετρήεντι, ἐγὼ δ' ἐν αὐτοῖς ἀνακτόροις νυμφοστολῶ· καὶ σὺ μὲν Ἀφροδίτην συμποσιάζεις καὶ Ἥραν καὶ Ἀθηνᾶν, ἐγὼ δὲ ὅλας δεσποίνας, Ἥρας μὲν βασιλικωτέρας, σωφρονεστέρας δὲ Ἀθηνᾶς καὶ Ἀφροδίτης ὡραιοτέρας· καὶ σὺ μὲν τὴν Ἔριν εἰσάγεις δῆθεν αὐτόκλητον καὶ τὸ μῆλον ἐν μέσῳ ῥίπτεις, μῆλον ἐκεῖνο τῆς ὅλης Ἰλιάδος τὴν ἀφορμήν, καὶ ταράττεις τὸν πότον καὶ ἀνακυμβαλιάζεις τοὺς δίφρους, τοῦτο δὴ τὸ λεγόμενον, καὶ κατ' ἀλλήλων ὁπλίζεις τοὺς δαιτυμόνας, ἐγὼ δὲ καὶ τὴν Ἔριν εἰς τὸ δεῖπνον παραλαμβάνω καὶ τῆς ἑορτῆς οὐ καθυβρίζω τὸ πρόσωπον, Ἔριν ταύτην οὐ τὴν μωμητὴν οὐδὲ τὴν κακόχαρτον, ἀλλ' ἥν κεν ἐπαινήσειε νοήσας· οὕτω σεμνότερα πολλῷ τῶν μύθων τὰ καθ' ἡμᾶς, κἂν μὴ μῦθος ἦν, καὶ ἐπιδοξότερα. Τίς οὖν φθονερὸς οὕτω καὶ ἀνέραστος τοῦ καλοῦ ὡς μὴ χαίρειν μὲν ἐπὶ τοῖς παροῦσιν, ἐπεύχεσθαι δὲ τοῖς τελετάρχαις τὰ λῴονα ὡς ἔγωγε; Καὶ ἅλλομαι μικροῦ ἐπὶ τῷ πράγματι καὶ σκιρτῶ καὶ τὸν τοῦ Ἰεσσαὶ 355 προφήτην τοῦτο τὸ μέρος ἀπομιμοῦμαι, οὗ καὶ τοῦτο ἐπικαίρως ἐπί σοι δανείζομαι τὸ ψαλμῴδημα, θεσπεσία πορφυρογέννητε, τὸ μὲν ἔχων ἤδη, τὸ δ' ἐπευχόμενος· μητέρα μὲν γὰρ ἐπὶ τέκνοις εὐφραινομένην ὁρῶ σε, προσθείην δὲ καὶ πατέρα συνευφραινόμενον τὸν ἐμὸν δεσπότην καὶ καίσαρα· ἰδεῖν δὲ υἱοὺς τῶν υἱῶν κἀκείνων αὖθις υἱοὺς μέχρι τρίτης καὶ τετάρτης εὔχομαι γενεᾶς. Ὑμῖν δέ, ὦ καλοὶ νυμφίοι, τί ἄν τις εὔξαιτο λώϊον ἢ ζῆσαι μὲν εὐτυχῶς, τοιούτων δὲ πατράσι τέκνων ὀνομασθῆναι ὁποίων οἱ τεκόντες ὑμᾶς ὠνομάσθησαν, τὸ μέντοι πατρικὸν εὐτυχήσασιν ὄνομα, μὴ καὶ τὴν τῶν υἱῶν ἀπολέσαι προσηγορίαν, ἀλλ' ἀεὶ καὶ πατράσι καλεῖσθαι καὶ υἱοῖς ὀνομάζεσθαι ἔργα τε ὑπολιπέσθαι τῷ βίῳ τῆς προγονικῆς ἀρετῆς ἄξια καὶ ἐς βαθεῖαν ἐλάσαι καὶ λιπαρὰν πολιάν; Χαίρετε.
λιώμεθα· δούλων γὰρ ἀγνωμόνων μὴ συγχαίρειν χαίρουσι τοῖς δεσπόταις, μηδὲ σφῶν ἑαυτῶν τὸ ἐκεί νων γῆθος ποιεῖν, ὥσπερ δὴ καὶ τὸ ἐναντίον. Αλ αποτρέπεις ἀφ᾿ ἡμῶν τὰ κακόφημα, Χριστὲ βασι λεϋ. Εἴ τις αἴσθησις, καὶ σὺ τῆς χαρᾶς κοινώνει θάλαμε καὶ παστάς· μηδεὶς ἐνταῦθα σκυθρωπός, μηδεὶς κατηφής, πάντα μειδιάτω, πάντα χαιρέτω, πάντα συνεπαγαλλέσθω τοῖς τελουμένοις. ἡ δ᾽ εὐτεχνία ὁμοῦ καὶ πολυτεκνία τὸ ἕτερον· λείπε- Α λιῶ τὸ σύμπαν ὑπήκοον, ἢ τὸ ἀληθέστερόν γε ἀγαλ ται μὲν ἔτι, τῇ δὲ μέχρι νῦν ἀπὸ τῶν προγόνων ἀχη- λουθία καλώς οιωνίζεται.. Τί πρὸς ταῦτα λέγεις θε σπεσία ψυχὴ καὶ γλῶσσα του Καίσαρος; "Αρ' οὐκ εὐδαίμονας σου παῖδας ὡς οἷόν τε ἦν ὁ λόγος ἀπέδες- ξεν ; ἐγὼ μὲν οἶμαι, καὶ οὐ πόῤῥω ἴσως οἶμαι σκο ποῦ. Τί οὖν ἄλλο ποιεῖν ἐπὶ τούτοι;, ἢ χαίρειν εἰκὸς, καὶ πάντας μὲν ἄλλους, μάλιστα δὲ τοὺς οἰκειοτά τους ; Σύ μοι χαῖρε λοιπὸν πρὸ τῶν ἄλλων, ἱερὰ καὶ θεία βασίλισσα τὴν γὰρ ἀρχηγὸν τοῦ γένους καὶ ἀρχηγὸν εἶναι χρὴ τῆς χαρᾶς· καὶ σὺ δὲ ὧ, καὶ οὐκ οἶδα τί ποτ' ἄν σε καὶ προσειπὼν ἀξίως προσείπω, θειοτάτη πορφυρογέννητε, χαῖρε καὶ συγχαιρό μου τῷ δεσπότῃ τῷ σοφῷ Καίσαρ.. η'. Πεπέρανται ὑμῖν ἰδοὺ ἡ εὐχὴ, καὶ ἡ ἔφεσι; τε τελεύτηται. Είδετε νυμφαγωγουμένους εὐτυχῶς ὁμῶν τοὺς υἱέας, στεφανουμένους, κηρυττομένους τῇ συγ- κλήτῳ βουλῇ, τῷ δήμῳ, τῷ βήματι, προπεμπομέ- νους τὰ νυμφευτήρια τῷ χθὲς τὰ ἐπινίκια προπεμ- φθέντι θείῳ καὶ βασιλεῖ. Σύμπας ἀπέστω φθόνος, καλοὺς καλαῖς ἐνυμφεύσατε, ἄξιον εἶπεν ἄν τις τοῦ Πυθίου τὸ χρῆμα· καὶ ὑμεῖς δὲ θεῖοι τῶν παίδων χαίρετε βασιλεῖς, καὶ θεῖαι βασίλισσαι, ἐπὶ πᾶσι · καὶ πρὸ πάντων ὑμεῖς οἱ νυμφίοι· οἱ γὰρ ἄλλοις εὐφροσύνης γεγονότες ὑπόθεσις πολλῷ πλέον γέ- νοισθ᾽ ἂν ἑαυτοῖς· ὑμᾶς τε γὰρ αἱ συζυγεῖσαι, καὶ ὑμεῖς τὰς συζυγείσας ἀντευτυχήκατε, αἱ ἐξ ἀρχηγῶν τοὺς ἐκ βασιλέων, τὰς ἐξ ἀρχηγῶν οἱ ἐκ βασιλέων, αἱ νεάνιδες τοὺς νέους, καὶ οἱ νέοι ἔμπαλιν τὰς νεά νιδας. Καὶ ὑμεῖς δὲ τρισευτυχείς γεγήθατε νύμφαι, καὶ τῇ σεμνότητι Δουκαίνῃ καὶ καλῇ τῶν καλῶν νυμφίων ἀδελφῇ συγγεγήθατε, ἧς καὶ τἄλλα πάντα ζηλοῦτε τῆς ἀώρου δίχα χηρείας· ἐπὶ τούτοις ἀγαλ οι σε θ'. Νικῶ σου, μύθε, τοὺς γάμους, κἂν δῶμεν ἀλη θεύειν τὰ μυθούμενα· σὺ μὲν γὰρ Πηλεί συνάπτεις θυγατέρα Θέτιν ἁλίοιο γέροντος, ἐγὼ δὲ παιδὶ βα σιλέων ἐπιδοξοτάτων ἀρχηγῶν. θυγατέρας· καὶ τὰ μὲν ἐν ἄντρῳ πετρήεντι, ἐγὼ δ' ἐν αὐτοῖς ἀναχτό- ροις νυμφοστολῶ · καὶ σὺ μὲν Ἀφροδίτην συμποσιά- ζεις καὶ "Ηραν καὶ ᾿Αθηνῶν, ἐγὼ δὲ ὅλας δεσποίνας, Ηρας μὲν βασιλικωτέρας, σωφρονεστέρας δὲ Αθη νας, καὶ Ἀφροδίτης ωραιοτέρας· καὶ σὺ μὲν τὴν Έριν εἰσάγεις δῆθεν αὐτόκλητον, καὶ τὸ μῆλον ἐν μέσῳ βίπτεις, μῆλον ἐκεῖνο τῆς ὅλης Ιλιάδος ἀφορο μὴν, καὶ ταράττεις τὸν πότον, καὶ ἀνακυμβαλιάζεις τοὺς δίφρους, τοῦτο δὴ τὸ λεγόμενον, καὶ κατ' ἀλλή λων οπλίζεις τοὺς δαιτυμόνας, ἐγὼ δὲ καὶ τὴν Ἔριν εἰς τὸ δεῖπνον παραλαμβάνω, καὶ τῆς ἑορτῆς οὐ καθυβρίζω τὸ πρόσωπον· Βριν ταύτην οὐ τὴν μετ μητὴν, οὐδὲ τὴν κακόχαρτον, ἀλλ᾽ ἣν κεν ἐπαινέσεις νοήσας· οὕτω σεμνότερα πολλῷ τῶν μύθων τὰ καθ' ἡμᾶς, κἂν μὴ μῦθος ἦν, καὶ ἐπιδοξότερα. ε. Τίς οὖν φθονερός οὕτω καὶ ἀνέραστος τοῦ και λοῦ, ὡς μὴ χαίρειν μὲν ἐπὶ τοῖς παροῦσιν, ἐπεύχε σθαι δὲ τοῖς τελετάρχαις τὰ λώτα; ὡς ἔγωγε καὶ ἄλλομαι μικροῦ ἐπὶ τῷ πράγματι, καὶ σκιρτῶ, καὶ τὸν τοῦ Ἰεσσαὶ προφήτην τοῦτο τὸ μέρος ἀπομιμού- THEODORI PRODROMI mur? Nonne filii tui felices erunt, el supra quam fas est sperare? Ego quidem bonam spem concipio, recte quidem, ni fallor. Quid igitur restat nisi ut noe et alii, et praesertim familiares gaudeamus? Tu a- tem, imperatrix, prima omnium lætare. Quæ enim familiæ caput est, gaudentium quoque chorum ducat. Tu ergo (quo vero te nomine appellem?) iterum col- lætare cum domino nostro atque imperatore sapien- tissimo. B & C Jam filii vestri coronati pompa nuptialį procedunt, D senatui, populo, tribunali commendantur et imperato- ris vestigia hesterno die relicta sequuntur. Absit longe omnis invidia, filios pulchros pulchris filiabus despon- sastis, recle oraculum Pythicum dixerit. Agedum, gaudete imperatores atque imperatrices divinitus in- stituta, et ante omnes, vos sponsi, Si enim aliis hila- ritatis causa estis, quanto magis vobismet eritis ipsi! Vobis enim uxores, et vos uxoribus felicitatis male- riam præbetis, ut moris est inter adolescentes alque puellas. Vos sponsæ ter ſelices gaudetis de Ducenc familiæ nobilitate et de sororis fortuna, cui præter præmaturam viduitatem omnia invidetis. Super his ergo omnes in gaudium effundamur. Servorum enim plane illiberalium est dominis lætantibus non, collæ- tari et dolentibus non condolere. Tu autem, Christe, mala omnia a nobis averte. Sed tu quoque, si quid sentis, torus genialis, gaudia nobiscum misce. Nemo hoc in loco mastus tristisve sit; rideant omnia, om nia gaudeant, exsultent de rebus peractis. modo fabulis fidem damus. Tu quidem Pelei connubio Thetin senis maritimi filiam jungis, ego cum filiis re- giis illustrium ducum filias unio, et si tu in antro saxoso, ego in cubili regali nuptias celebrari curo. Tu quidem Venerem, Junonem et Minervam ad epn- las invitas, ego vero dominas quæ Junonem regia dt- gnitate, Minervam sapientia et Venerem venustale superant. Si tu Erin semper promptam introducis, el pomum in medium projicis, quod tot malorum Ilia- dem creavit et convivarum cœtum disturbavit; si mensis eversis convivatores contra se invicem ar- mas; ego quoque Erin ad convivium appello, sed ho- minum cœlum minime confundo. Eris enim mea non malevola, non objurgatrix, sed quæ cum saxa ra- tione procedit et Erin illam fabulosam longe vincit. pulchritudinis rerum inimicus ut de his quæ videmus non gaudeat, ut mysteriorum curatoribus non optimus quæque optet? Ecce ego præ gaudio exsulto et Isaiem 8. Ecce preces dicta sunt; votum expletum est. 9. Supero, mythologia, quas tu narras nuptias, dum- 10. Quis igitur adeo invidiosus, quis tam rudis el
Continue reading PG 133: Theodori Prodromi Scripta Miscellanea →≣ entire volume