JOANNIS CHILE FRAGMENTA. 50% auri librarum. Quocirca ejulatus multus, et intolerabilis fumus, ut antea dictum est ex Aquilone venit de quibus eum qui voluerit sigillatim exponere, tempus dificiet. νου ἀνύσας μηδὲν ὁ ἁλιτήριος, ἤνυσε τοῦτο καὶ quod Latinis Cyprum vendidit ducentis millibus μόνον, διαπράσας τὴν χώραν Λατίνοις χρυσίου χια λιάδων λιτρῶν διακοσίων. Διὸ καὶ πολὺς ὁ ὀλολυγμός, καὶ ἀφόρητος ὁ καπνὸς, ὡς προείρηται, ὁ ἐλθὼν ἐκ τοῦ βοῤῥᾶ. Περὶ ὧν ὁ θέλων δηλῶσαι κατὰ μέρος καὶ ὁ χρόνος ἐπιλείψει. 5. Μαινομένης θαλάσσης ἐκ πολλῆς τρικυμίας καὶ πολλῆς καταιγίδος οὐδὲν ἀποδέει νῦν τὰ τῆς χώρας ἡμῶν· μᾶλλον δὲ καὶ χεῖρον ἀγρίας θαλάσσης. Εκείνης γὰρ τὴν ἀγριότητα διαδέχεται γαλήνη· ἐνθάδε δὲ ὁ κλύδων καθεκάστην ἐπαύξει, καὶ τὸ βαγδαῖον αὐτοῦ τέλος οὐκ ἔχει· εἰ μή που ἀκούσειε, Μέχρι τούτου ἐλεύσῃ, καὶ οὐχ ὑπερβήσῃ, ἀλλ᾽ ἐν σεαυτῇ συντριβήσεταί σου τὰ κύματα. Ἐν τῇ Λευιτικῇ βίβλῳ γέγραπται διαῤῥήδην τὰ ἐν τῇ γῇ ἡμῶν συναντήσ σαντα πήματα, ἤτοι πόλεμοι, ἥτται, σποραὶ διακενῆς, ὑπεναντίων ἐδωδὴ καμάτων ἡμῶν· καὶ ἡ ἰσχὺς ἡμῶν ἐγένετο εἰς οὐδέν· καὶ ἐγενόμεθα ὀλιγοστοί· καὶ λαὸς ἀλλότριος ἐπληθύνθη ἐν τῇ γῇ ἡμῶν. Ἐπορεύθητε πρός με πλάγιοι, λέγει ὁ Θεὸς, κἀγὼ πορεύσομαι πρὸς ὑμᾶς ἐν θυμῷ πλαγίῳ. Καὶ γὰρ οὕτως ἔχει. Εἰ μή πω γάρ τις νοσήσας χωλανεῖ, οὐδ᾽ ὁ ἰατρὸς ἐπάγει τμὴν μετὰ πικρίας καὶ καύσεως. Δῆλον ὅτι καὶ ἡμεῖς, εἰ μή που πολλὰ τὸν πανάγαθον ἰατρὸν ἡμῶν παρεπικράναμεν, καὶ πλαγίως πρὸς αὐτὸν ἐπορεύθημεν, οὐκ ἂν καὶ αὐτὸς πλαγίως πρὸς ἡμᾶς διετέθη, σω τηριωδώς καταπικραίνων ἡμᾶς. * Job xxxvIII, 11. * Levit, xxvi, 16 et seqq. 6. Præsens hujus loci status nequaquam inferior est mari ex ingenti tempestate, vehementique procella furiose agitato; quinimo feroci mari de terior, siquidem pelagi ferocitatem tranquillitas excipit; hic vero singulis diebus crescit fluctuatio, ejusque impetus finem non habet; nisi forte audierit: Hucusquevenies, et non prætergredieris, sed in te comminuentur fluctus tuis. In Levitici libro aperte scriptæ sunt clades quæ in terra nostra evenerunt: bella scilicet, devietiones, sationes in vanum, nostrorum laborum per adversarios comestio; et furtudo nostra ad nihilum recidit; pauci facti sumus; et populus alienus multiplicatus est in terra nostra. Ambulavistis erga me obliqui, dicit Deus, et ego ambulabo erga vos in furore obliquo. Etenim ita res habet. Nisi enim aliquis ægrotans claudicaverit, neque inducit medicus sectionem cum acrimonia et ustione. Patet quod etiam nos nisi plurimum exacerbavissemus summæ bonitatis medicum nostrum, et oblique orga illum ambulavissemus, nequaquam et ipse erga nos oblique affectus fuisset, salubriter nos amaritudine replens. ANNO DOMINÍCI MCXCV. JOANNES CHILAS EPHEDI METROPOLITA. (Ex Angeli Mail Præfatione ad tomi VI Spicilegii Romani p. xvi.) Inter codices Vaticanos, qui dogmaticas controversias de Spiritus sancti processione etiam a Filio, vel de Romanæ Ecclesiæ primatu continent, vel subnatas alias per schisma et animorum æstum quæstiones, multa Græcorum opuscula occurrere alibi dixi, quorum unum vel alterum peculiariter commemorabo, indidemque excerpta depromam. Atque in primis Joannis Clidæ (sive Chilæ) metropo. lite Ephesi perdoctum vidi libellum ob schismatis detestationem conscriptum; et quidem duplici in exemplari, altero latiore cod. Ottob. 225, altero autem strictiore oratione comprehensum cod. Ottob. 213. Homininis scriptique vix mentionem facit Allatius Contra Creyghtonum, p. 644, et De consensu p. 513, denique De Methodiis p. 365 et 377, quo postremo loco particulam quoque recitat. Nam altera illa particula quæ p. 514 De cons. legitur, ex diverso Ephesii.scripto dimanat. Fuit hic Joannes inter Ephesi metropolitas hoc nomine quintus, qui tempore synodi Constantinopolitana innotuit, sub Andronico secundo, Michaelis octavi filio, congregatæ ob sedandos Ecclesiæ Græcæ motus, seu schisma inter Arseniotas ao Josephinos propter ambitum sedis patriarchalis concitatum. Etsi autem apud Loquínium Or. ch. dicitur synodo Ephesius non interfuisse, nunc contra accidisse cernimus; etenim གྲྭ

JOANNIS CHILÆ ipse coram synodo sermonem hunc recitavit aut obtulit de tollendo schismate copiosum atque disertum, et ecclesiastica eruditione plenum: cui similis est Methodii monachi tractatus, eodem tempore et occasione scriptus, et a nobis Script. vet. t. Ill editus. Quare utraque lucubratio propter generalem schismatum vituperationem valde utilis videtur et prudens. Est hic opusculi titulus et initium in codice Vat. Ottob. 213. Joannis metropolitæ Ephesi oratio composita contra Τοῦ μητροπολίτου Εφέσου Ἰωάννου λόγος συν schismaticos, ex diversis canonibus et scriptis demonstrationibus comprobans, quod cum Ecclesia est orthodoxa, absurde nonnulli ab hac secedunt. Nihil est in humana vita charitate excelsius et suavius, nihil in orbe pace et concordia utilius ac jucundius. Deus enim charitas est et appellatur; pax autem Dei et secundum Deum, omnem intellectum superat, ut Scripturæ nos docent. Pax nimirum et charitas Creatori Dominoque omnium, ut colos inclinaret atque in terram descenderet persuaserunt. Descenditque reapse, et pro nobis atque ad similitudinem nostram, excepto peccato, verus homo est factus; atque humana omnia et agens et patiens, propinquis æque ac remotis pacis bonum nuntiavit. Eisdem, paci scilicet et charitati, apprime studens fidelissimus gentis nostræ imperator convocavit ut cernitis hoc loco universos, ut et ipse cum Deo pacis bona nobis annuntiet, et diuturnam contentionem dissolvat, atque ad priscam discordantes pacem reducat. τεθεὶς κατὰ σχισματικῶν ἐκ διαφόρων κανόνων καὶ γραφικών ἀποδείξεων ἀποδεικνὺς ὅτι ὀρθοδοξούσης τῆς Ἐκκλησίας ἀλόγως ταύτης διίστανται. Οὐδὲν ἀγάπης ἐν βίῳ ἀνώτερον καὶ ἡδύτερον, καὶ οὐδὲν εἰρήνης καὶ ὁμονοίας ἐν κόσμῳ λυσιτελέστερον καὶ τερπνότερον· ἀγάπη γὰρ ὁ Θεός ἐστί τε καὶ ὀνομάζεται· καὶ ἡ κατὰ Θεὸν εἰρήνη καὶ τοῦ Θεοῦ πάντα νοῦν ὑπερέχει ὡς δεδιδάγμεθα. Αὗται καὶ τὸν Δημιουργὸν καὶ Δεσπότην τῶν ὅλων κλῖναι τε τοὺς οὐρανοὺς καὶ ἐπὶ τῆς γῆς καταβῆναι κατέπει σαν. Καὶ μέντοι καὶ καταβέβηκε, καὶ καθ᾿ ἡμᾶς δι' ἡμᾶς χωρὶς ἁμαρτίας κατ' ἀλήθειαν ἄνθρωπος γέγονε· καὶ πάντα τὰ μὲν δράσας, τὰ δ᾽ ὑποστὰς τὰ ἀνθρώπινα, τοῖς ἐγγὺς καὶ τοῖς μακρὰν τὸ καλὸν τῆς εἰρήνης εὐηγγελίσατο. Ταύτας καὶ ὁ πιστότατος τοῦ γένους ἡμῶν βασιλεὺς εἴπερ τις ἕτερος ἀγαπήσας, συγκαλεῖται, ὡς ὁρᾶτε, τοὺς πάντας ἐνταῦθα, ὅπως ἄν μετὰ τοῦ Θεοῦ καὶ αὐτὸς τὰ τῆς εἰρήνης ἡμῖν εὐαγγελίσηται ἀγαθὰ, καὶ τὸν πολυήμερον πόλ λεμον καταλύσῃ, καὶ πρὸς τὴν ἀρχαίαν τὰ διεστῶτα ἐπαναγάγῃ συνάφειαν. Pergit deinde Ephesius historiam schismatum diversarum per orbem ecclesiarum, atque ipsorummet inter se Græcorum latissimo sermone describere ac deplorare, et canonum Patrumque veterum aucto ritate castigure. Summa autem sermonis est, ut neget Ephesius, ullum unquam schisma licere nisi evidentem ac judicatam hæreseos causam: nam cætera ἐγκλήματα etsi penis vindicanda sunt, non tan esse tamen ut ad summum secessionis malum compellant; nedum liceat διά τινας μικροψυχίας, υt i sanctus Basilius, propter aliquas pusilli animi affectiones vel acerbitates, perniciem tantam populis Dei inferre. Qua doctrina diu tradita, homo Græcus memorabilem hujusmodi sententiam dicit: Σημείωσε και ταῦτα, ἴσως γὰρ ὠφεληθήσονται οἱ κακῶς λέγοντες αποσχισθῆναι ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ Ῥώμης, πρὸ τοῦ καταδικασθῆναι αὐτὸν καὶ τοὺς περὶ αὐτὸν ὡς κακόφρονας Nota hanc doctrinam, quæ fortasse eis proderit, qui nos inique schisma fecisse aiunt a Romano pontifice, ante quam definitum sit, vel ipsum vel ejus asseclas pravum dogma fovere. Bene hæc habent: nihilominus ob ea quæ dicit f. 25 b, schismaticus Ephesius credendus est. Ibi enim laudat Andronicum, quod adeptus sceptrum, illico patrium (id est patris) dogma professus sit, quovis alio ob peregrinitatem excluso, et quod omnem novitatem corruptelamque doctrinæ abjecerit, etc.; quibus verbis reditum Andronici ad schisma post Michaelis parentis obitum, qui anno contigit 1282, significare ac dilaudare videtur. Reliqua omitto, quæ multa in medio sunt, donec infra 1. 45 de prudentia ecclesiastica scribit auctor, quo nempe necessitate aut vi gravi aliqua urgente (excepta ratione fidei) de stricto canonum jure declinandum sit, ne, dum partem mordicus tenere volumus, summam perdamus. Quam sententiam sancti Cyrilli auctoritate confirmat brevi Epistola ad Gennadium archimandritam, quæ inter editas est t. V, part. 11, p. 191. Mox Ephesius prosequitur suum propositum diversis exemplis roborare, recitataque parte Epistolæ Joannis VIII papæ ad Basilium imperatorem quæ in Photiana synodo legitur, de antiquatis multis ob tempora mutata canonibus disserit; quam particulam ideo libentius hic recitabo, quia duarum Latinorum canonum collectionum summaria hoc volumine edidi; quantumvis enim boni sint ii canones ac plerique utiles, non ita certe sunt immobiles atque rati, ut eos Ecclesiæ auctoritas, pro rerum temporumque adjunctis, variare prudenter nequeat. En verba Ephesii cod. 213, f. 202: Ita in cod. 225 f. 19, b. At in cod. 213 καλώς. Attamen in contrario adverbio idem manet sensus, qui a præcedentibus determinatur, nempe quod ante latam hæreseos sententiam non liceat & suo pastore discedero. Si καλῶς mavis, dio: hæc doctrina fortasse iis proderit (id est eos emendabit) qui nos recte discessisse aiunt, etc.

Ὅσους δὲ κανόνας τῶν ἀρχαιοτέρων οἱ μετ᾿ ἐκείνους ἀρχιερεῖς καὶ μεγάλοι Πατέρες ἡμῶν ἀργίᾳ τελείᾳ συνέστειλαν, τί χρὴ καὶ λέγειν ἡμᾶς; Ἴσασιν οἱ τὰ ἱερὰ τῶν κανόνων πεπαιδευμένοι μαθήματα. Τοῦ γάρ ἐστιν ὁ κανὼν ἐκεῖνος ὁ τοὺς ἐπισκόπους συνοικεῖν ταῖς οἰκείαις αὐτῶν γυναιξὶν ἐντελλόμενος; Τοῦ ἐκεῖνος ὁς τοὺς σχισματικοὺς καὶ τοὺς αἱρετιτοὺς ἐξαναβαπτίζεσθαι διατάττεται; Ποῦ ὁ διοριζό μενος πάλιν ἑπτὰ διακόνους εἶναι καὶ μόνους ἐν κάστῃ τῶν πόλεων; Ποῦ ὁ μετὰ τὸ φαγεῖν ἡμᾶς κατὰ τὴν μεγάλην ε' μετέχειν τῶν φρικτῶν τοῦ Χριστοῦ μυστηρίων, μιμήσει τάχα τοῦ Κυριακοῦ είπνου ἐκείνου, νομοθετῶν; Ποῦ κἀκεῖνος ὃς τοῖς ελήθεσι τῶν ἐπισκόπων ἐκλογὴν ποιεῖσθαι καὶ ψῆφον ἐπέτρεπε; Καὶ μακρὸν ἂν εἴη τοὺς ἀπρακτήπαντας τῶν κανόνων πάντας ἐκλέγεσθαι νῦν καὶ εἰς μέσον παράγεσθαι. Quot autem antiquorum præsulum ( posterioribus episcopis magnisque Patr omnino sine effectu habiti, cur nos dicere Id videlicet sciunt qui canonicas disciplins runt. Ubi est enim jam ille canon qui man copis ut cum sua quisque conjuge habitet? qui schismaticos et hæreticos rebaptizari pr Ubi rursus ille qui septem tantum diaconos quaque urbe esse decernit? Ubi ille, qui co ut cibo præsumpto, in quinta magna feria tı dis Christi mysteriis communicemus, idque c tationem fortasse cœnæ Dominicæ? Ubi et il populi multitudini in episcoporum election. fragium permittit? Longum esset antiquatos o jacentesque canones nunc seligere atque in dium proferre. JOANNIS CHILE EPHESI METROPOLITÆ AD IMPERATOREM ANDRONICUM SENIOREM LIBELLUS (Apud Allatium De consensione, p. 514.) Ἰωάννου τοῦ Χειλᾶ μητροπολίτου Εφέσου πρὸς ( · αὐτοκράτορα. Τὴν ἐκπόρευσιν ἀκίνητον ιδιότητα Η παναγίου Ηνεύματος οἶδεν ἡ κοινὴ δόξα τῆς κλησίας, καὶ μηδὲν ἕτερον, ἢ μόνην τὴν ἐκ τοῦ τὸς φυσικὴν ὕπαρξιν αὐτοῦ παριστάνουσαν. Τὸ δοξάζειν, καὶ γράφειν τὴν ἐκπόρευσιν ταύτην, μὲν ἐπὶ τῆς θεολογίας τὴν ὕπαρξιν σημαίνειν νῦν δὲ αὖ τὴν ἔκτασιν τὴν ἀΐδιον, ἢ τὴν ψιν ἢ τὴν φανέρωσιν βλάσφημον, καὶ τῶν υλικῶν δογμάτων ἀλλότριον, καὶ παρὰ τοῦτο, ιθέματὸς ἄξιον· πάλιν τὸν προβολέα τοῦ πανΠνεύματος αἴτιον, ὡς καὶ τὸν Γεννητόρα τοῦ τιον, ἡ κοινὴ τῶν Πατέρων οἶδεν ἔννοια καὶ 7. Πρὸς δὲ καὶ τὴν προβολὴν ταὐτὸ τῇ ἐκπονασθαι, καθάπαξ οἱ πάντες γινώσκουσιν. τοίνυν οὕτως, ἀλλ᾽ ἑτέρως φρονῶν, δογμακαὶ γράφων, ὡς ποτὲ μὲν ὁ προβολεὺς τὸν δ καίνει τοῦ ἁγίου Πνεύματος, καὶ ἡ προβοκ τοῦ Πατρὸς αὐτοῦ φυσικὴν ὕπαρξιν· ποτὲ μὲν τὸν φανερωτὴν, αὕτη δὲ τὴν ἀΐδιον ἢ τὴν ἔλλαμψιν, εἴτ᾿ οὖν τὴν φανέρωσιν ου Πνεύματος, πρόδηλος βλάσφημος οὗτος περιφανής παραδειγματιστὴς, καὶ διὰ ἀποβολῆς, καὶ βδελύγματος ἄξιος. Ὡσαύν πρόοδον πάλιν ἐπὶ τοῦ παναγίου Πνεύ η Processionem, immobilem proprietatem sanctissimi Spiritus, communis Ecclesiæ sententia novit, nihilque aliud, quam solam ex Patre naturalem exsistentiam illius exprimentem. Quare sentire ac scribere, processionem hanc, nunc quidem in theologicis exsistentiam ipsam notare, nunc exspirationem sempiternam, sive illuminationem sive revelationem, blasphemum et ab apostolicis dogmatibus alienum est, proptereaque dignum, quod anathemate feriatur. Rursum, productorem sanctissimi Spiritus causam, quemadmodum et Genitorem Filii causam, communis Patrum sententia novit et profitetur. Item, productionem et processionem idem valere, omnino apud omnes in confesso est. Qui itaque, modo ab hoc diverso, aut sentit, aut enuntiat, aut scripto tradit; aliquando scilicet productionem, sancti Spiritus causam, et productionem ex Patre illius naturalem exsistentiam, notare; aliquando vero notare revelationem, et ipsam sempiternam explicationem, sive illustrationem, sive revelationem sanctissimi spiritus; aperte hic apud nos blasphemus est, et manifestus prævaricator, proptereaque dignus, quem abjiciamus, et detestemur. Eadem ratione rursum productionem de sanctissimo Spiritu dictam, et solam