=; EJUSDEM Τοῦ αὐτοῦ λόγος ἐγκωμιαστικὸς εἰς τὸν ἅγιον & Ejusdem de magno martyre sancto Demetrio paneμεγαλομάρτυρα Δημήτριον α. Ο δὴ πᾶσα ἀνάγκη κατὰ τὸν πάλαι λόγον, πάσχειν όκνον ἄνδρα πράγμα μέγα πράσσοντα (όχι νεῖ δὲ πάντως ἐκεῖνος, καὶ ὁ ὄχνος οἷος μὴ ἔχειν τινὰ ψόγον), οὐκ ἀπεικός, εἰ καὶ αὐτὸς πάσχοιμι, ἐμαυτὸν ἐπιρρίψας οὕτω μεν μεγάλῳ, οὕτω δὲ καὶ δυσεπιχειρήτῳ πράγματι. Εἰ μὲν γὰρ τὴν ἀρχὴν αὐτὸς τῷ προκεχειρισμένῳ ἔργῳ ἐπέβαλον, ἢ καὶ λόγους εἶχον τινὰς ῥᾳδίως μετρητούς, ἣν ἂν μοι θαρῥεῖν, ἐξευρεῖν εἰπεῖν τι ἄξιον, μὴ προκαταληφθὲν τοῖς πολλοῖς, ὡς ἐὰν καί τις μεθ᾿ ἕνα ἢ καὶ δύο τινὰς μέταλλα τίμια ἐξορυττόμενα ἰδὼν, καὶ αὐτὸς ἐξευρων βασανίζῃ τὴν γῆν όλον γὰρ οὕτω πορίσεται τὸ ζητούμενον, ἢ μετὰ μυρίους ὅσους, οἳ τὸν πυθ μένα τῶν μετάλλων ἐπολυπραγμόνησαν. Ἐπεὶ δὲ, μάλα πολλῶν ἀνδρῶν καὶ αὐτῶν εἰς βάθος καὶ εἰς ὕψος λόγου ἐπαναβεβηκότων καὶ διορατικώτερον έγκυψάντων, αὐτὸς ὕστατος επαποδύομαι πρὸς ἄλλον λόγου δυσκαταπάλαιστον, οὐκ ἂν ἀπεικότως ἔχνον πάσχοιμι. β'. Ἀλλὰ τί μέν μοι τὸ μέγα ἔργον; Τίς δὲ ὁ ἔχ νος, εἶτ᾽ οὖν ἡ δειλία καὶ τὸ μὴ θαῤῥεῖν; Δέδοικα, ένα κεφαλαιωσάμενος εἴπω, ἐμαυτὸν καθεὶς εἰς ἐπαίνους τοῦ ἡμῶν πολιούχου μεγαλομάρτυρος. Καινὸν μὲν γάρ τι προσεξευρεῖν, ἐφ᾽ οἷς τοὺς μαρ τυρικοὺς ἄθλους ὑπεξῆραν οἱ φθάσαντες, οὐκ ἂν εἴη. Οὐ γὰρ παχυλῶς αὐτοὺς ἐξειργάσαντο, ἀλλ' ἐπιμε λέστατα ἐλεπτούργησαν, καὶ ἰσχνῶς ἐπεξῆλθον ἅπασι. Τὰ δὲ αὐτὰ εἰπεῖν αἰδέσηται ἄν τις εχέφρων. Εἰ γὰρ καὶ κατ᾽ ἴχνη τῶν ἀγαθῶν βαίνειν χρεών, ἀλλ᾽ ἐκεῖνο λόγον ἄλλον ὁμοιότητος ἔχει. Οὐ μὴν ταυτὰ λέγειν ἑτέροις ἄντικρυς πραγματεύεσθαι τοὺς ἐπαινοῦντας ἀπαιτεῖ. Εἰ τοίνυν ούτε καινότερόν τι άκουσμα προσεξευρίσκειν ἐξῆν, ἀλλ' οὐδὲ τὰ τῶν ἑτέρων ὑφαιρεῖσθαι δοκεῖν ταυτολογοῦντα ἐχρῆν, ἐλείπετο σιωπᾷν. Πρὸς γὰρ τοῖς ἄλλοις καὶ γέλων ἐφλήσει τις, εἰ τοὺς φθάσαντας ἐκμιμούμενος, ἐφ' εἰς αὐτοὶ εἶπον, οὐχ ὑπεραίρειν ἔχει, ἀλλ᾽ ἐκπίπτει νικώμενος. Καὶ δυστυχεῖ τοῦτο κακὸν ἐπίσπαστον καὶ αὐθαίρετον. Ην γὰρ κάλλιον, σιγῶντα ἐπιστή μονα λόγου εοικέναι εἶναι, ἤπερ λαλεῖν καὶ ἀπελέγ χεσθαι ἄσοφον. Titulum iniciumque hujus orationis ms. Paris. ita legit: Τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Εὐσταθίου ἀρχιεπισκόπου λόγος εγκωμιαστικὸς εἰς τὸν ἅγιον μεγαλομάρτυρα, μυροβλύτην Δημήτριον. Ο δὴ πᾶσα ἀνάγκη, κατὰ τὸν πάλαι λόγον, πάσχειν ἄνδρα πρᾶγμα πράσσοντα (ὀκνεῖ δὲ πάντως ἐκεῖνος, καὶ ἡ δκνος, οἷος μὴ ἔχειν ψέγεσθαι), οὐ κατ τειχὸς (sic), εἰ καὶ αὐτὸς πάσχοιμι, ἐμαυτὸν ἐπιρ ρίψας οὕτω μὲν μεγάλῳ, οὕτω δὲ καὶ δυσεπιχειρήτῳ PATROL. GR. CXXXVI. gyricus sermo. 1. Cum omnino necesse sit, ut quondam, metu percelli virum opus magnum aggredientem (penitus antem metus prævalet, et is qui quapiam a vituperatione absit), non ab re est, si et metu percellor qui memet in tantum tantisque conatibus patens opus immitto. Si enim inter primos quidem ad propositum opus accederem, aut sermones aliquos facile compositos haberem, meum esset animum erigere dignum quid dicturus nec a pluribus antea dictum, ut si quis post unum duosve metalla pretiosa fossa videns, et ipse qui reperit terram fodiat: facilius enim sic reperietur quæsitum quam post decem millia qui metallorum ima foderint. Itaque cum post multos qui ad sermonis alta profundaquə summo et perspicaci ingenio descenderint equidem ultimus hujus sermonis aggrediar certamen pracellens nullo fastidio remotus. 2. Sed quare quidem mihi magnum opus? Quo l fastidium, sive timor, et repugnantia? Timui, ut summatim dicam), ne meipsum in laudando civitatis nostræ protectore martyre magno consumam. Novum enim aliquid, quo martyris victorias extollere alii prævenerunt, jam non superest. Quas enim non incondite exposuerunt, sed accuratissime compserunt et omnia minutissimo sermone panderunt. Eadem vero narrare erubescit vir sensatus. Si enim bonorum vestigiis insistere necessarium est, tamen aliam similitudinis rationem habes. Non enim eadem dicere ex adverso aliorum exigitur a laudantibus. Si igitur nec audientibus offerendum quid recentius licebat, nec aliorum opera repetere decebat utique, tacendum erat. Nam ab aliis dividendus foret qui antecessores imitatus, nihil adjicere habens vicus turpiter cadit. Molestum est it malum quod nobis volentibus accidit. Satius enim eral tacendo prudentem videri, quam garrientem insipientie argui. πράγματι. Εἰ μὲν γὰρ τὴν ἀρχὴν αὐτὸς τῷ προκε χειρισμένῳ ἔργῳ ἐπέβαλον, ἢ καὶ μετά τινας ῥᾳδίως μετρητούς, ἣν ἂν μοι θαῤῥεῖν, ἐξευρεῖν εἰπεῖν τι ἄξιον, μὴ προκαταληφθὲν τοῖς πολλοῖς, ὡς ἐὰν καὶ τις μεθ' ἕνα ἢ καὶ δύο τινὰς μέταλλα τίμια εξορυτ τόμενα ἰδὼν, ἢ καὶ αὐτὸς ἐξευρών βασανίζῃ τὴν γῆν βᾷον γὰρ οὕτω πορίζεται τὸ ζητούμενον, ἢ μετά μυρίους, οἳ τὸν πυθμένα τῶν μετάλλων ἐπολυπραγμόνησαν.

EUSTATHII THESSALONICENSIS METROPOLIT.E 3. Hæc quidein erant de quibus mihi fastidium et propter quæ, non solum boe linguam opprimebat, a me taciturnitate quasi pretio empta; metu scilicet pro ludibrio abeundi ob inutilem verbositatem, dum disertus alius quispiam esset, sed etiam ut saxum lacui impendens navigationem impediebat. Alia vero volventi me non expeditiora quam sapientiora, nempe quod ante me aliquis locutus fuerit, quae tardiora nec a sapientia omnino aliena, bos pretium taciturnitatis abiit, rupes devoluta est, silentium aufugit, et ecce dignum in martyris honorem verborum flumen. 4. Ratiocinium vero quod taedium meum sanavit, silentiumque fugavit, suggessit quomodo cœlum ‘non solum maximis astris et fulgore post hæc secundis, sed et exiguis stellulis emicat: quæ aliquando et refulgens quid signum sunt. Itaque cœlum nostrum, Dei Ecclesia, fulgentissima astra habet, habet uicunque et inferiora. Pariter gloriatur qui tenuiter refulget scintillæ instar ab igne rejectæ; et volans ignitus vapor sideris in modum effulsit, et astri similitudine quasi gravis præstitit. Composita natura omnis generis animalia et reliqua produxit, alia in honoris fastigium, alia infra ad ignominiam seposita; nec defecerunt vel ista inconsiderate sic abjecta in gloriatione creationis: ecce cules vilissimum animal aliqno pretio dignus habetur. Plerumque multitudinem stimulat animalculum auditum, quando bombum suum buccinst; sunt vero qui propter sonuin parum vel nullo modo respectant, id vero intendunt, quod utile sit. Sint ergo hæc ita; a “fortiori homo sensatus, quomodo divina recto more cantel, sit attentione dignus. γ. Ἀλλὰ ταῦτα μὲν, ἐξ ὧν μοι ὁ ὄχνος, καὶ δι' ὤν, οὐ μόνον «βους ἐπὶ γλώττη, τοῦτο δὲ τὸ σκώμμα τοῦ ἀργὰ λαλεῖν, ὡς ἐάν τις εἴη βούγλωσ σος, ἀλλὰ καὶ λίθος ὡσεὶ καὶ λάκκῳ δυσχρηστουμένου ὕδατος ἐπέκειτο. Λογισαμένῳ δέ μοι ἕτερα, οὐ ο ταχύτερα μάλλον, ήπερ σοφώτερα, ο δ δή τις καὶ πρὸ τῶν ἡμετέρων ἐφθέγξατο, βραδύτερα δὲ, και οὐδὲ πάνυ ἔξω σοφίας, ὁ βοῦς τε ἀπανέστη, καὶ ὁ λίθος ἐξεκυλίσθη, καὶ ἡ σιωπὴ ἀπῆλθε· καὶ ἰδοὺ λόγου ῥεῦμα σύμμετρον εἰς τὸν μάρτυρα. δ'. "Ο δέ μοι λογισμός, ὁ τὸν ἔχνον ἐκθεραπεύσας, καὶ τὴν σιγὴν ἀπαγαγών, τοιαῦτα ὑπέτεινεν, ὡς ὅτι καὶ οὐρανὸς οὐ τοῖς μεγίστοις φωσφόροις καὶ τοῖς μετ' αὐτοὺς δευτερεύουσιν, ἀλλὰ καὶ σμικροτάτοις ἀστρίοις ἐναγλαΐζεται· καί που καὶ αὐτὰ ἐν καιρῷ παρασημαίνονται τι ἐπιφανές. Οὐκοῦν καὶ ὁ καθ' ήμᾶς οὐρανός, ἡ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησία, ἔχει μὲν καὶ ἀστέρας τοὺς φανοτάτους εκείνους· ἔχει δὲ καὶ τοὺς μετ' αὐτούς. Σεμνύνεται δὲ ὅμως, καὶ εἴ τις ἀμυδρόν τι λάμπει, καθά που καὶ σπινθήρ πυρὸς αποπαλλόμενος· καὶ διάττων δέ τις πυρόεις ἀτμὸς ἀστέρα ἐφάντασε, καὶ οὕτω τὸ σεμνὸν τῷ ἀστεροει δεῖ ἀπηνέγκατο καὶ αὐτός. Φύσις ἐπιταχθεῖσα παν · τοῖς ζῶα καὶ λοιπὰ παρήγαγε πράγματα, τὰ μὲν εἰς ὕψος ανωκισμένα τιμῆς, τὰ δὲ κάτω τοῦ τιμά. σθαι μένοντα· καὶ οὐκ ἐπιλέλοιπεν, οὐδὲ ταχύδην οὕτω συρόμενα, σεμνύνοντα τὴν κοσμογένειαν. Ηδη καὶ κώνωψ τὸ φαυλότατον ἀξιοῦται λόγου ποτέ. Καὶ τὰ πολλὰ μὲν ὄχλον εμποιεῖ τὸ ζωύφιον ἐξα. κουόμενον, ὅτι τὸν ἑαυτοῦ νόμον σαλπίζει· εἰσὶ δὲ, οἱ τοῦ ψόφου μὲν μικρὰ ἢ οὐδὲν ἐπιστρέφονται, άλ τοίνυν τοῦτο, τῷ παντὶ πλέον ὁ κατὰ λόγον ἄν νόμον, εἴη ἂν ἐπιστροφῆς ἄξιος. λως δὲ αὐτὸ ἐπισκέπτονται, ὅπη και χρήσιμον. Εἰ θρωπος, ὅπως ἂν καὶ ᾄδοι τὰ θεῖα πρὸς ὀρθὸν μέντοι 5. Veteris legis tabernaculum materia compone- ·bant pretiosæ et certe plures non tales; et templum istud celebratum non pretiosissimis in totuni, sed partim lapillis exilibus conflabatur, et cæmento inserto et plumbo iu juncturas lapidum infuso. Non e maguis tantum insulis mare mentione digna producit, sed et parvæ quædam de miro quodam ostentato gloriantur. Est forte lapis, non magni estimatus, sed præ iis qui existimatione digni videntur, pulchrum quemdam valorem habet, ideoque non despicitur. Ferrum auro collatum honore nihil erat, nisi accurate ad opus quidpiam magna egens attentione aptaretur. Tibiæ acutæ quandoque et in minori ordine sonum habent; similiter major tibia ad graviora descendens et sic modulos harmonicos reddit. Voces uon omnibus penitus eædem, non lucet omnibus idem ingenium. 6. Sermonem et altius erigere audeo. Inter ordines supercolestes reperiantur superiores et inferiores. Non omnes propheiæ, non omnes apostoli. Sunt et Inguarum varietates, quia et gentiam. Ita suaves cum jucunditate in grave tolluntur, gutture aspero emitΔ' ε'. Τὴν ἐν τῷ παλαιῷ νόμῳ σκηνήν όλαι συνεκρά τουν πολλού τε τιμώμεναι, καὶ μὴν καὶ μὴ τοιαῦται πλείονες· καὶ ναὸν δὲ ἐκεῖνον τὸν ὑμνούμενον οὐ τὰ τιμαλφέστερα διόλου, αλλά που χάλιξ λεπτός ἀπήρτιζε, καὶ παραδυομένη τίτανος, καὶ μόλιβδος, ταῖς τῶν λίθων ἁρμονίαις παρεγχεόμενος. Θάλασσα οὐκ ἐκ μόνων μεγάλων νήσων προάγει τὰ λόγου άξια, ἀλλὰ καὶ μικραί τινες εἰς ἔκφανσιν θαυμασίου p. τινὸς ἀδρύνονται. Καὶ ἔστιν οὗ καὶ λίθος οὐ πολυτίμητος, ἀλλὰ τῶν δοκούντων ἠξιώσθαι ὀλίγου τινός, ἔσχε τι καλὸν ἐνέργημα· καὶ δι' αὐτὸ οὐ παρεώραται οὐδ᾽ αὐτός. Σίδηρος παραβαλλόμενος χρυσῷ ἦν ἂν οὐδὲν εἰς τιμιότητα, εἰ μὴ πρός τι έργον σπου δαῖον ἐμμελῶς είχε ρυθμίζεσθαι. Αὐτοὶ προέχοντες ἔχουσί ποτε καὶ τὸν ἐν ἐλάττονι τάξει· τοιοῦτον γοῦν ἡ σύριγξ ὑποβαίνουσα κατά βαθμίδας τινας, καὶ οὕτω ὑποσυρίττουσα εναρμόνιον. Φωναὶ οὐ πάντως ἅπασιν αἱ αὐταί· νοῦ; οὐκ ἀναστράπτει ἅπασιν ὁ αὐτός. ς'. Τολμῶ καὶ ἀνωτάτω ἐξᾶραι τὸν λόγον. Ἐν τοῖς ὑπερουρανίοις τάγμασιν ἔστι τὰ μὲν ύπερθεν, τὰ δὲ ὑποδέβηκε. Με πάντες προφῆται, μὴ πάντες ἀπόστολοι. Εἰσὶ καὶ γλωσσῶν διαφοραί, ὅτι καὶ ἐθνῶν. Καὶ αἱ μὲν λείω; ἔχουσι, καὶ μεθ᾽ ἱλαρότητος

εἰς ὄγκον διαίρονται· αἱ δὲ τραχύ γαργαρίζουσι καὶ ἡ tuntur, illa et rusticiter per barbaros sonos procedum. ἐξαγριοῦνται διὰ τὰ βαρβαρόφωνον. Καὶ ὅμως ἔκαστον έθνος, τή τε εὐγενῶς λαλοῦν, καὶ τὸ βάρβαρον, μένουσιν οὐκ ἀπαλειφόμενα. Καὶ διαπλέκει καὶ οὔτ τως ἡ πρόνοια τὸ τοῦ βίου πολύστροφον. Ωσπερ πολ λαὶ μοναὶ σωτήριοι, οὕτω καὶ διάφοροι σπουδαίων λόγων καταγωγαὶ, καὶ Θεῷ καὶ τοῖς τοῦ Θεοῦ οὐκ ἀπόβλητοι. Καλὸν ποταμοὶ πλήθοντες, καὶ εἰς πολ λούς σχιζόμενοι κλῶνας· οὐκ ἄχαρι δὲ οὐδὲ πηγαὶ μονάζουσες. Εβόα τις, ὅσον ἄλλοι πεντήκοντα· καὶ τὸ φώνημα Στεντόρειον ᾄδεται. Καὶ οὐκ ἤδη τῶν ἄλλως φωνούντων ἀποτέμνειν ἔδει τοὺς λάρυγγας. Εβλεπεν ἕτερος και τὰ κατὰ γῆς, καὶ σταδίοις, ἐπι σοις οὐδεὶς ἄλλος, παρεμέτρει τὴν ὅρασιν· ἀλλὰ πλείους εἰς ἄπειρον, οἱ ἑτεροῖοι τὴν ὄψιν ὄντες, τὴν φύσιν τοῦ βλέπειν οὐ ψεύδονται. Καὶ μὴν οὐδὲ ἀσπάλαξ, ὅτι τυφλὸν ἅμα γενέσει, καὶ διὰ βίου δὲ τοιοῦ τον ἠφάνισται· ἀλλὰ συντηρείται τῷ λόγῳ τῆς φύ. σεως, καὶ συμπληροῖ τὸ ποικίλον τῆς κτίσεως. Ηκουεν ἕτερο, ὅσα μηδεὶς ἄνθρωπος. Τί τοίνυν; Κλειστέον ἄρα τὰς λοιπὰς ἀκοὰς, ὅτι μὴ εὐπορώτε ρον τοῦ ἐνεργεῖν ἔχουσι; Καὶ στρατὸς ἔκ τε ἀνδρείων, Εκ τε μή τοιούτων συγκεκρότητας. Αδων Δαυΐδ οὐκ ἀπηξίου τους συγχορεύοντας. Καὶ μὴν οὐ κα᾿ ἐκεῖνον καὶ αὐτοὶ ἔμελπον. ᾿Αρμονία χοροῦ ἐκ κατ' Similiter et unaquæque gens, alia venuste, barbåre alia loquens, manent nec e medio tolluntur. Sic vitæ mobilitatem Providentia intertexit. Quemadmodum multæ in salutis ordine mansiones, sic varii sermomim aculorum apparatus nec de Deo, nec de rebus divinis improbandi, Pulchra amne pleno flumina et in multos rivulos divisa, nec absque amoenitate fontes rivulis carentes. Clamabat aliquis quantum ali¡ quinquaginta et vox stentorea celebratur. Nec ideo aliter loquentium gain secand. Videbat alius quae super gula terram et stadiorum numero quo nullus alius visuni perpendebat; sed plures in influito numero longe alli quoad visum sunt, nec videndi facultate fraudantur. Nee certe talpa quia cæca nascitur et vivit tollitur; e contra natura lege servatur creationisque varietatem complet. Audivit alius quæ nullus homo. Quid igitur? Numn claudendæ reliquæ aures, quia non faciliorem habent energiam? Et exercitus tam) e fortibus, tum e non talibus coaluit. Cantans David saltatores non dedignatus est. Nec revera secundum eum afii hymnizabant. Chorf harmonia e diversis, quin imo e dissonis et separatis modis pro cedentibus comparatur, ut aiunt qui hisce scientiis, hisce artibus pollent. διαφόρων, ἤδη δὲ καὶ ἐξ ἀντιφώνων καὶ δίχα φρονεόντων ἁρμόττεται, ὡς φασιν οἱ τὰ τοιαῦτα σοφο!, οἱ περὶ τέχνας. ζ. Οὐκ ἔσθ' ὅπως ἅπαντες συνδράμοιεν ἂν εἰς ὅμοιον. Περιφέρονται Σειρήνες ἐν τοῖς πάλαι λόγοις, αἰτινές ποτε αὗται· δοκοῦσι δὲ ἄρα μέγα τι χρήμα ἐκεῖναι εἶναι. Καὶ ὁ Ἰὼβ οὐκ ἀπηχρείωσεν αὐτὰς, οὐδὲ ἐξέβαλε τοῦ ἀδομένου σεμνώματος, ἑτέρα Σει ρήνι, μικροφυεί ζωϊδίῳ, τοὺς ἑαυτοῦ ἐξομοιώσας κλαυθμούς. Ηρεσεν ἀνθρώποις, ἐγκρῖναι εἰς μετ λῳδοὺς καὶ τὸν τέττιγα· καὶ οὐκ ἐξέπεσεν ἡ ἀηδὼν τῆς σεμνότητος. Υμνεῖ Θεὸν καὶ τὰ ἄλογα, οὐχ οἷς αὐτὰ φωνοῦσιν, ἀλλ᾽ οἷς ἐκεῖνον γεραίρουσιν of θεωροῦντες αὐτὰ, καὶ τὸ τῆς φύσεως φιλοσοφούντες εὔκοσμον, ὁποῖόν τι κανταῦθα ἔσται. Εἰ γὰρ τοῦ μηδὲ δοκεῖν λέγειν, οἷς ἀκόμψως τοῦ λαλεῖν ἔχομεν, ἁλισκόμεθα, οἷς γοῦν ὁ ἀκροατὲς πρὸς ἡμῖν ἔχων τὸν νοῦν ἐκπεπλήξεται, ὅτι πρὸς ζῆλον ὅλως τοιοῦ τον διεθηρμήναμεν ἑαυτοὺς, τῷ κρείττονι θαυμάσας ἀναθήσει τὸ αἴτιον· ὃς καὶ αὐτὸς, οὐχ ὅτι πρὸς ἀξίαν, ἀλλ' ὅτι μετ' ευψυχίας ὑμνεῖται, τοὺς εἰς εὐχαριστίαν λαλοῦντας ἀμείβεται. Καὶ οὕτω καὶ ἡμῖν τάχε τινὰ ὁ λόγος εὑρήσει ἔπαινον. η. Ταῦτα ἐν θυμῷ βαλόμενος, καὶ τοιαῦθ᾽ ἕτερα, δι' ὧν θαῤῥητέον τοὺς ὑστερολόγους καὶ ταπεινούς, οὐ πάνυ πόρρω τῶν ὑψηλῶς λαλῆσαι φθασάντων ἑστήκεσθαι, ει μόνον πρὸς ὀρθὸν λογισμόν φθέγξον ται, καὶ οὕτω συσκευάσας εἰς θάρσος ἐμαυτὸν, καθίημι τὸν λόγον, οι προσθέμην, καὶ τοῦ σκοποῦ γίνομαι, οὐχ ὑπὲρ τοὺς ἄλλους διαθέσθαι τι προς νοησάμενος (μανίας γὰρ ἐγγὺς ἡ τῶν ἀδυνάτων κατεπιχείρησις), ψυχῆς δὲ ζέσιν ἐκφαίνων, καὶ τὸ τοῦ ζήλου διακαές, καὶ οὕτω τολμῶν, καὶ τὴν φύσιν τυραννῶν, εὐλαβέστερον οιαῦτα δια θεμένην τε 7. Non est quod in idipsum cuncti concurrant. Memorantur Sirenes in priscis scriptis quæcunque essent, inde magnum quid esse videntur. Nec eas Job dedignatus est, nec e celebrato repulit ornamento, alii Sireni, exili animalculo, suas exæquans lamemationes. Hominibus placuit inter musicos et cfcadam annumerare; nec dignitate excidit luscinia. Deo concinunt et irrationabilia non eo quod ipsa vocem emittant, sed quod Deum henurent qui illa mirantur ot qui excellentem naturæ ordinem qualiz et ibi sit æstimant. Namquesi nihil dicentibus similua cum ins compta verba habemus convincimur, cum auditor ad nos animo attendens stupebit quis, tanto mele nosmet ipsos accenderinus, meliori mirans culpam iss. putabit, quippe qui non quod juxta dignitatem, sed quod bono animo Deo benedicit, in gratiarum actionem psallentibus respondet. Ita et noster sermo aliquam approbationem inveniet. 8. Hæc in pectore volvens et alia(hujasmodi quibus modestis et humilibus animus est injiciendus, non omnino longe a grandiloquis ponendos esse, dunimodo recto ratiocínio loquantur, sic animo forti paratus sermonem emitto, prout proposui, et ad destinaţum pervenio, non aliis altiora expositurum me confidens (non procul enim ab insania abest impossibilia viribus aggredi), animæ vero æstum zelique incen-Jium depromens, sicque audacter naturam domans, religiosiori nihilominus de talibus ingenio quod in we est accinctam.

EUSTATHJI THESSALONICENSIS METROPOLITÆ θ'. Περιηγείσθαι μὲν οὖν, ὅσα θαυμαστὰ πρὸς ἑκάστους ὁ μάρτυς εργάζεται, καὶ εἰς ἀριθμοῦ κερ ματίζειν λεπτότητα, όμοιον, ὡς εἰ καὶ γῆν χρυσίτιν χρηστολογεῖν προθέμενος, οὐκ ἐξ αὐτοῦ τοῦ πᾶσαν ἐκ τῶν ἐπιπολῆς καὶ εἰς βάθος χρυσῷ εὐφορεῖν σεμνύνει τις, ἀλλὰ δράκας τινὰς τοῦ μετάλλου χειριζόμενος, ἐξ αὐτῶν ὑψηγορεῖ τὴν πολλοῦ πλούτου γέμουσαν. Καὶ ἐκεῖ γὰρ χρεών, μὴ οὕτω πλεῖν, ἀλλ᾽ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα σεμνολογείν, ἀφιέντα τὴν με ταλλικήν χειρουργίαν τοῖς θέλουσι· καὶ ἐνταῦθα δὲ, τὰ τοῦ μάρτυρος μὴ τοῖς ἐκ μέρους θαυμάζειν, ἀλλὰ διδάσκειν μὲν ὥσπερ κατ' εἶδος, ὅτα μεγάλα και οἷα τερατουργεῖν δύναται, μὴ ἐθέλειν δὲ πονεῖσθαι περὶ τὰ καθ᾽ ἕκαστα, καὶ μάλισθ' οἷς ἕτεροι ἐπιστατικῶς τὸν λόγον ἐναπησχόλησαν. Φυλακτέον γὰρ 9. Itaque quot miracula martyr iecerit singulatim enarrare, idem esset ac si quis terram aurariam dilaudare volens, non ex eo quod auro tota tum in superficie, tum in imis abundet, extollit, sed pugil. los metalli prehendens, ex his alta voce infert multis divitiis redundantem. Hic opus est non sic, sed bonorifice tractare, aurifodina opera quibuslibet relinquentes; et inibi martyris acta non per partes * mirari, sed discere quasi per ſiguram, quot et quanta operari valet prodigia, nolle vero de singulis insudare, præsertim de his ad quæ prioribus alii et melioribus sermonibus incubuerunt. Cavendum enim, ne aut disputatione gaudentes arguamur, si quasi adversus hostem priorem incedere aut arguamur si incertum quia non facile est, sermones ædificemus ne super fundamenta aliena sermones stabilianus. ταῦτά γε, μήπως ἢ τῷ φίλερι ἐγκληθῶμεν, ὡς ἀντεπεξάγεσθαι τοῖς προϊστορηκόσι φιλοτιμούμενοι, ἢ τὸ ἄπορον, ὡς μὴ εὐχαρὲς ἄν, λόγους οἰκοδομείν εἰ μὴ ἐπὶ θεμελίοις οθνείοις προϋποτιθεμένοις αὐτοὺς δράζομεν. 10. Confestim et martyris continua unguenti effusio magnam præ aliis et in omnibus ciebat stuporem, -et thesauros cogitationum inveniebant oratores, auditoribus studiosis, scite exponentes. Nec est quod quisquam e nobis fructus uberiores percipiat, licet diu in labore insudaverit. Simili modo qui divina sapiunt et de reliquis victoris prodigiis disseruerunt, arte optima ļaudes celebrantes; unde qui recte cogitant ignoscent benevoli, si supervenientes nova pulla reperimus, sed aliis consona loquamur et retro post alios currentes eorum ut vestigiis insistamus. Non enim furtum res, nec est quod ab aliis subripiamus, sed fortuitus, ut opinor, cogitationum concursus. Philosophice enim cogitandum quod saepe a diversis idem sensus emanat, et quis autequam diluvio inundaretur (sic enim statuendum est ) artem aliquam adinvenit. Tale quod in eos qui cum Noe erant penetrabat, in eorum corda et intravil et intrabit. Igitur qui sermones in martyris unguentum sive reliquum prodigiorum mare mergunt nihil novi perfecissent, nisi sicut qui manus ad locum unum jungunt appropinquant, sic et illi manibus scribentes in unum incumbant, alii aliorum cogitationibus propiores facti. Ο ι. Αὐτίκα καὶ ἡ τοῦ ἀειβρύτου μαρτυρικοῦ μύρου πρόχυσις μυρίαν πρὸ τῶν ἄλλων ἐπηγάγετο καὶ πρὸς ἁπάντων τὴν ἔκπληξιν, καὶ θησαυρούς νοημά των ἐξεῦρον οἱ ῥητορεύσαντες, τοῖς φιλακροαματι τεχνηέντως αὐτὸ διασκευασάμενοι. Καὶ οὐκ ἔστι τῶν καθ' ἡμᾶς τινα προσευπορῆσαι κάλλιον, εἰ καὶ μακρὰ ἐνιδρώσει τῷ πονήματι. Τὸν ὅμοιον δὲ τρόπου οἱ τὰ θεῖα σοφοὶ καὶ τοῖς λοιποῖς ἐπεξῆλθον τοῦ ἀθλοφόρου θαύμασιν, εὖ μάλα τεχνολογήσαντες τὰ έγκώμια· ὅθεν οἱ ὀρθὰ φρονοῦντες συγγνώσονται, είπερ ύστεροι διεκπεσόντες ἡμεῖς, μὴ καινὰ προσεξεύρωμεν, ἀλλά που καὶ σύμφωνα τοῖς ἄλλοις λαλή σομεν, καὶ κατόπιν θέοντες ἑτέρων ἔστιν ὅπου ίχνεσι συμπεσούμεθα. Οὐ γὰρ κλοπή τὸ πρᾶγμα, οὐδ' ἔστιν αλλοτρίων παρανοσφίσασθαι, ἀλλ᾽ αὐτόματος οἶμαι νοημάτων συνέμπτωσις. Λογιστέον γὰρ φιλοσοφών τερον, ὡς τὸ αὐτὸ νόημα πολλάκις εἰς διαφόρους ἔστιν ἀνελθεῖν, καί τις, πρὶν ἢ κατακλυσθῆναι τὴν γῆν (θετέον γὰρ οὕτως, ελογίσατό τι σοφόν. Το δε ἦν, ὁποῖον καὶ εἰς τοὺς μετὰ τὸν Νῶς καταβαῖνον εἰς τὰς ἐκείνων καρδίας καὶ ἀνέβη καὶ ἀναβήσεται. Καὶ τοίνυν καὶ οἱ τοὺς λόγους εἰς τὸ τοῦ μάρτυ ρος ἢ μύρον, ἢ τὴν λοιπὴν τῶν θαυμάτων θάλασσαν βάπτοντες, οὐκ ἂν καινοπραγοιεν, ἐὰν, καθάπερ οἱ τὰς χεῖρας εἰς τόπον ένα συμβάλλοντες ἐγγίζουσιν, οὕτω καὶ αὐτοὶ χειρογραφοῦντες εἰς ἐν ἅπτωνται, οἷον ἀλλήλων τοῖς νοήμασι πλησιάζοντες. 14. Mihi ergo, qui sermonem de martyris operibus novum et exquisitum comparare conatus eram, gloriatio erat quasi recentioris dicti inventionis, et contingebat ut gauderem quia anime campus spicas germinabat non contemnendas. Incidentem vero me in aliqua eadem quæ præcellenter scripserunt alii, Dec illud longe a gloriatione convenienti rejicit; quia et ipse sermocinandi ornatus sum honore, sicut antecessores disorti, et orationis scapham in eosdem ammies ienens, eodem fere tramite navigavi. 12. Sic ergo ad bonum confirmato animo meo, et fortiter erecto, in primis examino (ratio enim exigit ut qui deficit prius defectum quantum potest deponat et ex ordine tractet ); qua fit ut tot et tantis pro Deo ια΄. Εμοιγ' οὖν, λόγον μέν τινα ἐπὶ τοῖς τοῦ μάρτυ ρος νεαρὸν καὶ πρόσφατον εἰς ἐξεύρημα κατεργασμέ νψ, καύχημα τὸ πρᾶγμα ἦν ἂν, ὡς καινοτέρου ἀκούσματος εὑρεθῇ, καὶ ἐπήρχετο ἂν χαίρειν, ὅτι μοι τὸ τῆς ψυχῆς λήϊον ἀστάχυας φύει οὐκ ἀγεννεῖς, οὐδὲ οἴους ἐξαθερίζεσθαι. Συνεμπεσόντι δέ τισιν, ὧν ἐκαλλιγράφησαν ἕτεροι, οὐδὲ τοῦτο ἔξω ἂν πίπτοι τοῦ δεόντως αὐχεῖν, ὅτι καὶ αὐτὸς ἠξίωμαι λογίσασθαι, ὅσα καὶ οἱ φθάσαντες λόγιοι, καὶ τὸ τοῦ λόγου σκάφος εἰς τὸν αὐτὸν ἐκείνοις ῥοῦν ἐπαφεὶς ἔτεμόν που καὶ τὴν αὐτὴν κατά τινα συνδρομήν. ιβ'. Οὕτω γοῦν ἐμαυτὸν καταστήσας ἐν καλῷ κάν ταῦθα, καὶ τὸ θαῤῥεῖν λέγειν ἀναλαβὼν, ἐν πρώτοις συννοοῦμαι (χρὴ γὰρ ἐλλόγως ἀπορήσαντα πρότερον, καὶ τὴν ἀπορίαν, ὅπη δυνατὸν, ἐπιλυσάμενον, χω-

ρεῖν ἐπὶ τὰ ἑξῆς), ὅπως ἄρα, πολλῶν καὶ μεγάλων animam ponentibus et magnis in præliis insudan ὑπὲρ Θεοῦ τεθεικότων τὰς ψυχὰς, καὶ μεγίστοις ἐνι δρωκότων ἀγῶσι, τοῖς μὲν μετὰ καὶ τραυμάτων καὶ αἱμάτων τῶν ἐξ ἀθλήσεως, τοῖς δὲ καὶ ἄλλως ἐξ ἀσκήσεως, οὐχ ἅπασιν ἡ τοῦ μύρου βλύσις πεφιλοτίμηται, ἀλλὰ τισι μετρητοῖς, καὶ οὓς ἐμόν ἐστι καθυπαγαγεῖν ἀριθμῷ· ἐν οἷς καὶ τὸ τῆς ἁπάσης μὲν ἐξαίρετον ἄκουσμα τῆσδε καθ᾿ ἡμᾶς ταύτης οι κουμένης καὶ ἐπὶ πλέον ἀγλάϊσμα. Καὶ φέρεται μὲν λόγος πρεσβυτικός, καθιστῶν τὴν τοῦ ἀπορουμένου δεσμοῦ λύσιν εἰς τὸ καθαρὸν τοῦ βίου καὶ εἰς τὸν ἔλεον, οἷς ἐνευδοκιμῶν φασιν ὑπερλίαν ὁ ἀθλητής ἔλαχε θεόθεν εἰς γέρας τὴν τοῦ μύρου Εκβλυσιν. καὶ σεμνὸς μὲν ὁ λόγος οὗτος, φλέβας τινὰς ὑπα νοίγων, ἐξ ὧν καὶ αὐτῶν ἔστιν ἀναῤῥυΐσκεσθαι τὸ τοῦ μύρου καλόν· ἐμοὶ δὲ τὸ ζητεῖν οὐ πάνυ τι έπαυσε. Μυρίοις γὰρ ὅσοις τὰ ἀγαθὰ μὲν ταῦτα καὶ εἰς ὑπερβολὴν ἐνέλαμψεν, ἡ ἐν βίῳ φημὶ καθαρότης καὶ ὁ ἔλεος· οὐχ ἅπασι δὲ ἡ τοῦ μύρου δόσις περιο λοτίμητας. tibus, illis vulneribus et cruore inter præliandum, his alias ad meditationem se exercentibus, non omnibus unguentorum effusio gloriosa habeatur, sed quibusdam, et in mensura, et qui facile essent numero æstimandi, de quibus tum quidem fit rumor electus per universam terram, tum vero per regionem hanc nostram et amplior splendor. Et in senum concione fertur vinculorum solutionem in vitæ puritate constituentibus et in misericordia, quibus superabundanter nitescebat, athletam a Deo mercedem unguenti effusionem obtinuisse. Gravis quidem hæc narratio, venas aperiens,e quibus scaturit unguenti odor; mihi vero disquisitionis non omnino fuit cessandæ causa. Etenim in decem millibus hæc quidem bona et supra modum enituerunt, dico vitæ puritas et misericordia, non omnibus autem gloriosa unguenti effusio tributa est. ιγ. Ζητητέον οὖν καὶ ἑτέρων ἀνακαλύψαι τὸ κα κρυμμένον τῆς λύσεως. Καὶ μήποτε οὐδὲ τοῦτο ἔξω τοῦ προσφυοῦς, ὡς ἄρα τόποις τε καὶ προσώποις, παρ' οἷς οἱ τοιοῦτοι κείνται θησαυροί, εἰς δέον ἄνω θεν ἐπεψηφίσθη τὸ θαυματούργημα. Ἐχρὴν γὰρ ἤτοι ἀρχῆθεν εὐθὺς εἰς Θεὸν στειλαμένοις τοῖς ἐκεί του θεραπευταῖς ἐπακολουθῆσαι καὶ τοιοῦτον ση μεῖον εἰς ἐντάφιον πολυτίμητον, ἢ καὶ μετὰ καιρὸν ὕστερον· καὶ τοῦτο, ἔνθα πρὸς ἀγαθοῦ ἦν καὶ εὐσύμφορον τοῖς περιοίκοις, τοιόνδε κληρώσασθαι τε ρατούργημα· ὡς ἂν τῷ πρὸς ἀπίστους εὐθέτῳ σημεία στερεωθείεν οἱ τοιοῦτοι τὰ εἰς τὴν θείαν θρησ σκείαν, καὶ θεμελιωθείεν σαθρότητα λογισμοῦ. Καὶ τοίνυν ἑτερατουργήθη τότε τὸ ἐξαίσιον ἀγαθόν, εἴτε τῇ μεταστάσει συγχρόνως, εἴτε καὶ μετ' αὐτήν· καὶ δοθέν παρέμενεν, ἵνα τῷ θείῳ τε χαρίσματι τὸ ἀμεταμέλητον περισώζοιτο, καὶ οἱ πιστεύοντες οὕτω πλατύνοιντο. Επαυξομένης δὲ ἐντεῦθεν τῆς πίστεως, οἷς οἱ ἄνθρωποι εἶδον θαυμάσια καὶ τῆς κατὰ ψυχὴν εἰς Θεὸν καὶ τὰ θεῖα ὑπαναπτομένης θερμότητος τῷ παραμόνῳ τοῦ θαύματος, καὶ ἐκφαινομένης εἰς τὸ λαμπρότερον, έστηρίχθη, καὶ εἰς αἰώνιον παρε τά η, καὶ ἀένναον κέχυται. 13. Quærendum ergo et ab aliis patefaciendum solutionis arcanum. Nec illud forte extra rei rationem, nempe in locis et personis, in quibus hujusmodi reconduntur thesauri opportune ab alto decretum est miraculum. Ab initio enim oportebat ad Deum missos ejus servos hujusmodi signorum comitatu stipari in sepulturam gloriosam, aut etiam per subsequens tempus, quod ibi pro bono erat. vicinisque valde utile hauc prodigii venire hæreditatem; ita ut hoc ad infideles apto signo contirmarentur vicini in cultu divino, et ratiocinii infirmitati fundamentum esset. Itaque prodigiose tunc factum est bonum extraordinarium sive pro coætaneis vicissitudinibus, sive pro temporibus sequentibus, et mansit douum ut divina bonitate sine penitentia donatum servaretur, et sic dilatarentur fideles. Crescente autem lide ex eo quod mirabilia viderent homines et animæ Deo divinisque adhæ– rente ardore ob miri permansionem et spicadidins lucescente, firmatum est bonum, in sæcula conservatum et perpetuo sparsum est. το. Καὶ τοῦτο μὲν οὕτως ἂν ἔχοι τὸ εὔλογον· εἰ κὸ; δὲ, καὶ τοὺς μυροβλύτους πρὸς Θεοῦ τὸ τοιοῦτον μεγαλεῖον αὐτοὺς ἐξαιτήσασθαι. Καὶ ἦν τὸ ἔργον φιλοτίμου ψυχῆς. Χρὴ γὰρ, ὥσπερ βασιλέα τον μετ γαλοπρεπέστατον ἐθέλειν μεγάλα πρὸς τῶν ἀξίων αἰτεῖσθαι, καὶ χαίρειν ἀπαιτούμενον, οὕτω καὶ ὅσον ἐν ὑπηκόοις φιλότιμον, μὴ σμικρολογικῶς ἐκείνῳ προσφέρεσθαι, ἀλλ' ὑπὲρ μεγάλων ἐντυγχάνειν, καὶ ἅπερ ἂν διὰ πολλοῦ θαύματος ἄγοιτο. Οὐκοῦν οίδασι καὶ οἱ τῷ μύρῳ πλουτούντες ἅγιοι μεγαλόδωρον τὸν παμβασιλέα Θεὸν, καὶ τοῖς ἐπάθλοις ἐμπλατυνόμε νον. Οθεν πρὸς ταῖς ἐκεῖθεν δωρεαῖς καὶ τῶν ἐν ταῦθά τι προσεπιτεθῆναι αὐτοῖς, φιλοτίμως οἱ μὲν ᾐτήσαντο, ὁ δὲ ὑπήκουσε. Καὶ φθόνος τοῖς ἑτέροις οὐδεὶς, ἄλλως ἐνευθηνουμένοις τοῖς θείοις δωρήμα σιν. Οὐδὲ γὰρ ἔστιν εἰπεῖν οὐδένα τῶν ἁπάντων ἐκεί. 14. Sic quidem illud non sine causa esse palet; verisimile autem est unguento stillantes a Deo pretiosam virtutem poposcisse. Magnanima mentis opus erat illud. Oportet enim, sicut regem magnanimum decet, velle ut magna pro diguis merces poscatur, et gaudere quia poscitur, sic etiam in subditis magno animo non de minutissimis apud eum verba submittere, sed de magnis adiro et de his quæ summam admirationem concitant. Igitur noverunt unguento ditescentes sancti liberalem in donis Regem regum Deum, et braviorum largitorem. Unde hujus mundi donis et aliquid e cœlo eis superaddi ipsi quidem petierunt; ille vero adjudicavit. Nec invidiæ locus in abundantibus divinis donis. Non est enim quod de quolibet e cunctis sanctis dicas quare unguentis stillat, sed absque hoc quod

celebramus, absque aliis in mundo celebratis magna νων ἁγίων, δς, εἰ καὶ μὴ τοῖς μύροις λιμνάζει, αλλο sortitus est bona, thaumaturgus ille, hic aliter, multis modis cuncti: Langnam si rex opibus præpollens aliis lapillos electos, aliis margaritas et surum, aliis denique alia, omnibus multimoda largiatur dona. Sic quidam inter Deo servientes animallum irrationabilium sacrificia institerunt aut sponte, aut ab hominibus ad hoc invocati, qua nobis unguenti splendorem illustrare videntur. Alif in peste contartorum gratiam simili petitione collineant sagittam, alii afis, hi majoribus, illi minoribus medert affectant morbis; nautas fluctibus eripiunt, quibus periculosa navigatio; dentium doCores tollunt, oculorum asperrimos sedant dolores, et quod omałum jucundissimum est, cedunt et parvulorum petitionibus, ut rationabilfum nibil sit in fortuna caca positum, sed Græcorum commentum arguatur, referens nempe Providentia ad majora impotentiam. Si tandem fugitivorum servorum reditam permittunt, non est servis gaudium, sed gratias et munera domini debent. φουσι, τὸ μὲν δουλικὸν οὐκ ἂν χαίροιεν· οἱ δὲ δεσπόται · 45. Sic sive illi ad quos postulationes diriguntur, sive aliter qui ipsi a Deo appetiverunt, talibus prodigiis qui se Deo consecraverunt gloriam adepti sunt, timoris quem erga Deum in visceribus conceperunt, remunerationein reportantes salutis spiritum conceptum et consequentem miraculorum consequentem miraculorum operationem. Namque timentium eum voluntatein facit, et exaudit eorum preces nihilque postulantiόμως δίχα γε τῶν ἐκεῖ μὴ καὶ κατὰ κόσμον μεγάλα είληχεν ἀγαθὰ, ὁ μὲν οὕτω θαυματουργών, ὁ δὲ ἑτέρως, καὶ πάντες πολυτρόπως· καθάπερ εἰ καὶ βασιλεύς πολύολβος τοῖς μὲν λίθους λογάδας, τοῖς δὲ μαρμάρους καὶ χρυσὸν, ἑτέροις καὶ ἄλλοις ἄλλα, καὶ πᾶσιν ὁμοῦ πολύτροπα διανείμῃ χαρίσματ τα. Οὕτως οἱ μὲν τῶν θεραπευσάντων Θεὸν ζώων ἀλόγων ἐφίστανται θεραπείαις, αὐτοὶ αἰτήσαντες, ή καὶ ὑπὸ ἀνθρώπων εἰς τοῦτο προκληθέντες, ἃ δὴ καὶ τὸ τοῦ μύρου καλὸν ἡμῖν ἐκφῆναι φαίνονται. Ετε ροι λοιμωδῶν ἐξ ὁμοίας αιτήσεως παθημάτων και τατοξάζονται, ἄλλοι ἄλλων, οἱ μὲν μεγάλων, οἱ δὲ καὶ μὴ τοιούτων κατευμεγεθοῦσι παθῶν· διασώζονται πλωτήρας, οἷς μὴ εὐθυπλοεῖν κεκινδύνευται· ὁδόντων αλγηδόνας ἐκριζοῦσιν· ὀφθαλμῶν ὀξείας οδύνας ἀμβλύνουσι· τὸ δὴ ἀστειότατον, εἴχουσι καὶ παιδαρίων αἰτήμασιν, ἵνα μηδέν τι τῶν ἐλλόγως ἐχόντων ἀπρονόητον ᾖ, ἀλλ' ὁ καθ' Ελληνας λῆρος ἐλέγχοιτο, τὸ τῆς προνοίας πρὸς τοῖς μείζοσι περιγράφων απειροδύναμον. Εἰ δὲ καὶ φυγαδίας δούλους ἐπαναστρέσῶστρα ὀφείλουσι. ιε΄. Καὶ οὕτως ἢ αἰτηθέντες, ἢ ἄλλως αὐτοὶ θελή σαντες ἐκ Θεοῦ, θαύμασι τοιούτοις οἱ ὁσιωθέντες αὐτῷ ἐναβρύνονται, φόβου τοῦ πρὸς αὐτὸν, ὃν ἐν γαστρὶ ἔλαβον, ἀντάλλαγμα σχόντες τὸ ἐκεῖθεν κυῖα σκόμενον σωτήριον πνεῦμα, καὶ τὸ ἐφεπόμενον θαυματούργημα. Θέλημα γὰρ τῶν φοβουμένων αὐτὸν ποιεῖ· καὶ ἐπακούει τῆς αὐτῶν δεήσεως, καὶ οὐκ ἔσθ' ὅπως αιτουμένοις οὐ δίδωσι. Τὸν δὲ φόβον bus non dat. Prodigio pensandus timor; quod nien. Ο σταθμητέον τῷ θαύματι, καὶ μέτρον αὐτὸ θετέον suræ ponendum timoris quem in Deum habuit, aut aliter dicamus, ad divinum timorem pensandum prodigium, ad quem æquiparanda et noscenda prodigiorum efficacitas, ita ut a timore Dei cognoscatur, ut ait psalmus, hujus zelus. In tantum enim Deum timemus in quantuin æquato examine ipsius zelum habemus et delictorum nostrorum quæ coram Deo non absconduntur vindictam noscimus. Nam delictorum pœnas metuentes, omnino Deum rotributorem noscimus; parum vero metuentes, desidem eum putamus et dormientem nec exsurgere volentem. Itaque sic in sanctis in terra de Deo ex prodigiis trutinamus, quibus quomodo cum Deo erat. Si igitur ita est, librandum cum divino timore donum unguenti martyri traditum, atque pura inente considerandum exprimendumque æquili. brium, unde si illud donum magnum est (quod revera est), ergo et ille timor, 16. Hæc hactenus, et hucusque res consideretur per sc. Non enim est qua ultra progrediamur, nisi quibus datum est. Exinde vero considerandum prodigium per aliam viam qua valde venerabile præsertim per convenientiam martyris cruciatuum cum Dominica passione. Hic enim lateris scissio et vulnus post vivificam mortem sanguine manavit.Illic sinou idem in omnibus superioris prototypi ad instar servatur, sed in vulneribus omnino quolibet modo φόβου τοῦ εἰς Θεὸν, ἢ καὶ ἄλλως εἰπεῖν, πρὸς τὸν θεῖον φόβον σταθμητέον τὸ θαῦμα, καὶ πρὸς ἐκεῖνον παραμετρητέον καὶ γνωστέον τὸ τερατούργημα, ως που καὶ ἐκ τοῦ κατὰ Θεὸν φόβου γινώσκεται, ψαλμι κῶς εἰπεῖν, ὁ ἐκείνου θυμό;. Εἰς ὅσον γὰρ Θεὸν φο βούμεθα, εἰς τόσον καὶ, τὸν ἐκείνου ζυγοστατοῦντες Ουμών, γινώσκομεν τὴν τῶν καθ' ἡμᾶς δηλαδή πλημμελειῶν ἐπεξέλευσιν, αἱ οὐκ ἀποκρύπτονται ἀπὸ Θεοῦ. Πάνυ μὲν γὰρ φοβούμενοι τὰς τῶν ἁμαρτ τημάτων ποινάς, πάνυ τὸν Θεὸν ἐπεξελευστικὸν για νώσκομεν ὀλίγα δὲ ὑποδεδιότες, καταῤῥαθυμείν ἐκεῖνον οἰόμεθα καὶ ὑπνοῦν, καὶ μὴ θέλειν ἐξεγεί ρεσθαι. Οὕτω δὴ καὶ ἐν τοῖς ἁγίοις τοῖς ἐν τῇ γῇ τοῦ Θεοῦ ἐκ τῶν θαυμάτων σταθμώμεθα, όπως τοῦ Θεοῦ ἐπεστρέφοντο. Εἰ τοίνυν τοῦτο, ταλαντευτέον κανταῦθα πρὸς τὸν φόβον τὸν θεῖον τὸ θελητὸν μύρον τῷ μάρτυρι, καὶ θεωρητέον εὐλογοφανῶς τὴν ἰσό τητα, καὶ ῥητέον, ὡς, εἰ τοῦτο πολύ (πολὺ δὲ ὄντως), καὶ ἐκεῖνος ἄρα. ις. Καὶ ταῦτα μὲν ἐν τούτοις· καὶ μέχρι τοσούτου ἐπεσκέφθω τὸ ἄπορον, καὶ τὰ εἰς αὐτό. Οὐ γὰρ ἔστιν ἡμῖν εἰς πλέον χωρεῖν, ἀλλ᾽ οἷς δέδοται, Τὸ δὲ ἐντεῦθεν θεωρητέον τὸ θαῦμα καθ' ἑτέραν ἔφοδον, οὗ πολὺ τὸ πρεσβεῖον, καὶ μάλιστα διὰ τὸ τοῦ μπρο τυρικοῦ πάθους συγγενές πρός γε τὸ δεσποτικόν. Ἐκεῖ τε γὰρ πλευρᾶς νύξις καὶ ὠτειλῆς ἄνοιξις μετὰ τὸν ζωογόνον θάνατον αἷμα ἔβλυσε. Κανταῦθα εξ, εἰ καὶ μὴ ταυτὸν ἐφ' ἅπασι πρὸς τὴν ὑπερφυή

πρωτοτυπίαν σώζεται, ἀλλ᾽ ἡ ἐν ὠτειλαῖς ὅλως sympathia qua gaudet Deus zelotus miraculi amiοπωσοῦν συμπάθεια, ᾗ χαίρει πάντως Θεὸς ὁ ζηλούμενος, ὁμοιότητα τεραστίου ἐξέφηνεν· ὃ δὴ πρὸ πάνω των τῶν ὁμοίων καὶ πρὸς ἁπάντων ἀμύθητον επά γεται έκπληξιν. Καλὸν μὲν γὰρ καὶ ὕδωρ ἅγιον λειψάνων ἱερῶν ὅσα καὶ πηγῶν ἐξαποῤῥέον ἰδεῖν, καὶ διψῶντας ἐχθεραπεῦον λαούς, ὡς τὸ μὲν πηγά τον πήχει περιγεγράφθαι, εἴτε βραχίονι, ἢ ἀλλ' ἑτέρῳ τινὶ στερεμνίῳ τοῦ σώματος· τὸ δὲ ἐκεῖθεν ἐκδλύζον κατά τινα κρήνην ἀπόῤῥυτον ἐκτρέχειν ἀένναον, καὶ ἐμπιπλήν πάντα τὸν προσιέμενον, ὡς ἐὰν καὶ φωνή τις ἐκεῖθεν ἐξηχεῖτο, προκαλουμένη τοὺς διψῶντας ἔρχεσθαι. Τεράστιον δὲ, καὶ εἰκόνων ἀπολείβεσθαι μύρον εὐῶδες, ὡσεὶ καὶ ἐκ στερεᾶ; πέτρας ἔλαιον. Ἀλλ᾽ ἐπὶ πλέον ἔτι θαυμάσιον, τὸ μὲν θεῖον σῶμα κρυπτόμενον στέγεσθαι, τὸν δὲ τάφον ποταμὸν θεωρεῖσθαι μύρου τοῖς ἀρύεσθαι θέα λουσιν εὐθύμιον. Ταῦτα τερατουργεῖ καὶ ὁ ταῖς ἐν Λυκία πελαγίζων μύρου προχύσεσι, καὶ ἡ σοφὴ παρ θενόμαρτυς, ἣν τῷ Σιναίῳ ἐνεφύτευσεν όρει ζωογόνον φυτὸν ὁ Θεὸς, καὶ ἕτεροι πλείους, ἔν τε ἀνδράσιν ἡλιῶδες τὰ εἰς ἀρετὴν προλάμψαντες, Εν τε γυναιξίν. Ο δὲ ἡμέτερος πολιοῦχος τοὺς μὲν μὴ πλουτούντας τῷ μύρῳ τῇ δαψιλεία τούτου υπεραναβέβηκεν· οἷς δὲ ὁ τοῦ μύρου πλοῦτος πληθύνεται, ἀλλὰ τούτοις παραβαλλόμενος, αὐχεῖ τὸ ἐπιμᾶλλον ἐξαίσιον τά τε litudinem revolavit: quod proinde præ omnibus similiter effectis et pro amnibus ineffabilem inducit stuporent. Etenim dulce est aquam sauctam e reliquiis sacris tanquam e fontibus scaturientem videre et sitientes sanantem populos, sicut a cubito manaus scripta est, tum e brachio, tum e qualibet alia corporis solida parte; quod vero exinde scaturivit fontis fluentis instar ad semper currendum et implendum omnem accipientem, tanquag vox exinde personabat, convocans sitientes ut qıl ipsum venirent. Prodigiosum vero et ex imaginibus stillare suavi odore unguentum tanquam e saxo durissimo oleum. Sed mirius divinum corpus reconditum legi, et sepulcrum Qumen videri uuguenti haurire cupientibus. Hæc prodigia operatur et qui in Lycia unguenti mare profuudis, et sapiens virgo martyr quam in Sina montem vividuin germen piantavit Deus, et alii plures tum viri virtute sicut sol fulgentes tum mulieres. Civitatis nostra protector eos qui unguenti divitlis carent abundantia illa præstat: si qui vero unguenti divitiisgaudent ipsis noster æquiparatus, de multo magis eztraordinario quoad alia gloriatur; et si qui victoriæ sanguine mimis manant, unguentu immisto,pulchrum pulchro et divitiis auimarum divitiæ ponderantur. ἄλλα, καὶ οἷς τὸ ἀθλητικὸν αἷμα πλήσμον ἀναβρύει, καὶ τῷ μύρῳ συμμίσγεται, καλὸν ἐπὶ καλῷ καὶ πλοῦτον ψυχῶν ἐπὶ πλούτῳ τιθέμενος, ιζ. Καὶ οἶδα μὲν καὶ ἑτέροις τῶν καθωσιωμένων Θεῷ τοιαύτην χάριν βραβευθείσαν μετὰ τὴν ἐκ βίου ἀπανάστασιν, ἐν οἷς καὶ ἡ τοῦ εὐφημεῖσθαι ἐπώνυ μος, ἡ τοῖς ἀληθέσιν ὅροις μετά θάνατον (τὸ παραδοξότατον) καὶ μαρτυρήσασα καὶ δικάσασα. Εγώ δὲ ἀλλὰ καιρῷ ἐκείνῳ βραχεῖ ἀντιπαραθεἶναι τὸ αἰώπιον, ἢ καὶ παραμετρῆσαι πρὸς λιβάδα τὸ πελα γίζον ὀκνήσαιμι ἂν οὕτω κατὰ πάντων τῶν τοιούτων. 17. Νovi quidem inter eos qui Doo se consecra runt, aliis talem a summo judice collatam gratiem e vita migrantibus, scilicet gratiam tum nominis cultu religiose recepti, tum veritati post morteni testimonium et judicium (o mirum 1) reddendi. Ego vero, tempori illi brevi æquiparare æternitatem, aut gulta mare metiri eodern modo đừ tậể erubescerem omnibus. 48. Propiti sint thaumatorgi, si vera gloriatio. Athleta noster dives est, a Deo incomparabile nactuis eum unguenti abundanti effusione, infinita, plena ut mare tum manante simul sanguine et una cuin unguento perpetuo perseverante et vitæ stabilitatem ostendente. Si autem superemuat bonupi, et sepulcrumn circuminscribere honorem velit, unguαι tum vero labra rumpendo evacuatum reddens, ut poetice dicam, fiat et saliens in vitam fons, currat quasi exundans, et labores compescentibus imponat aliud hoc prodigium et abyssi divulgatio, ab infra saliens unguentum emittentis et in duas partes dividentis, in sepulcrum et in ejus atria, quæ abyssus invocat abyssum, nempe prodigiorum virtutum infinitarum una effulgentem exsistentemque cum Unguenti prodigio, quam sane et alio modo abyssU}} pensare nos oportet. Namque terram fulcit aquarum abyssus sicut et ædificium fundamentum; el urbem hanc sustentat abyssus nobis fundamentum stabilitum. Et fundamenti naturam explorans, insanus essel. η'. Πλήκοιεν δὲ οἱ θαυματουργοί, ἐφ' οἷς ἀκριβής ἡ παραύχησις. Ὁ ἡμέτερος ἀθλητὴς πλουτεί, λα χὼν ἐκ Θεοῦ τὸ ἀπαρεξέταστον, τῷ τῆς μυροχυσίας τε πολλῷ, τῷ ἀπείρῳ, τῷ πλήθοντι, τῷ πελαγίζοντι, καὶ τῷ συναναβλύζοντι αἷματι, καὶ τοῖς μύροις συνδιαιωνίζοντι, καὶ παραδηλοῦντι τὸ τῆς ζωῆς μόνι μόν τε καὶ συνεχές. Εἰ δέ ποτε καὶ ὑπερεκχεῖται τὸ ἀγαθὸν, καὶ ὁ τάφος μὲν περιγράφειν ἐθέλει τὸ τίμιον, τὸ δὲ τὰς κρηπῖδας ὑπονομεύον μύρον έχε κενωθεν, ᾀσματικῶς εἰπεῖν, γίνεται καὶ εἰς ζωὴν ἀλλομένη πηγὴ, καὶ διεκτρέχει, ὡς οἷον ἐκχυμαινόμενον, καὶ πράγματα τοῖς ἀντλεῖν ἐθέλουσι δίδωσιν, ἄλλο τοῦτο τέρας καὶ ἀβύσσου Εκφανσις, κάτωθεν ἐκπηδὲν ἀγιείσης τὸ μύρον, καὶ διχὴ μεριζούσης αὐτὸ εἰς τε τὸν τάφον, καὶ τὰ τούτου προτεμενίσματα· ἡ δὴ ἄβυσσος καὶ ἑτέραν ἐπικαλεῖται ἄβυσσον τὴν τῶν ἁπλέτων θαυματουργιών, συναναφαι νομένην καὶ οἷα συνουσιωμένην τῇ τοῦ μύρου θαυμασιότητι· ἣν δὴ καὶ ἄλλως ἔστιν ἡμῖν ἐπιθεωρῆσαι ἄβυσσον. Γῆν τε γὰρ ὑδάτων ἄβυσσος ὀχεῖ, ὅσα καὶ οἰκοδομίαν θεμέλιος· καὶ τὴν πόλιν δὲ ταύτην ἡ καθ ἡμᾶς ὑπανέχει ἄβυσσος αὕτη ἐδράζουσα. Καὶ τὸν τρόπον τοῦ ἑδράσματος παχὺς ἄν τις εἴη ὁ πυνθανό μενος.

19. Sed sic novum sacri unguentorum thesauri superemiens bonum, ne omnis martyris gloria inclusa sit, sed ut foras producatur nuntia pulchri ab intimo prævia. Hlaustum vero illud et in alabastrum infusum, intra manere non vult, sed effusum exundat ita ut et alia repleát vasa, e quibus et exundat pariter bonum ex istis effusum in alia fontes et ipsos pulchros vicissim multiplicatos; quod sane fieri oportebat. Nam quæ crescere et multiplicari primum illud unguentum jussit gratia, et vivis inde manantibus eandem inserebat copiam, unde non solum sepulcri non defecit tale pulchrum, sed nec si vas quoddam aliud est, inclusam tenere hunc fluendi impetum statutum est. Quid non ftcit sanctorum Dominus qui in prophetæ favorem olei lecytum effundentem quod ab intus servavit pleuissimum fontis instar semperfluum stabilivit. 20. Qui priscarum historiarun studio incumbit, apud veteres alicubi reperit retectum labrum quod Liquore quidem plenum erat et ex illo haurientes seduļo efferebant nec ullam patiebatur imminutio. nem. Nobis auteņ) prodigium illud viget. Quia ve- ·re oculorum contuitus posterius in prodigium non Cefigebatur, sed tum apparebat, tum occultum desinebat, dubitare licet si sic se res haberet et ab utroque casu confirmationem perpendere. Manifestum autem en exstat prodigium nostrum: orbis universus ante ipsuın, oculi omnes, et singulare per uuiversam terram divulgatur quod cuncti ante mauus et mute oculos habent. Εt justi cujuslibet ungmento isto impinguant spiritualia capita, quicuuque eximiis inter virtutum opera sic inveniunt qua lætentur, et sanguine spirituales postes divina imitatione obsignant, e quibus istæ ad meditationem funt introitus, illæ ad operationem sedulam exitus. Sic exterminatorem vitant aut portam prætermittentem, ut dicitur, illum progredi sinentes, aut in vanum pulsantem. 21. Sanguis ille, unguentum illud vitæ æternæ sunt signa, quibus patet odoratum esse Deum martyrem suavitatis odorem. Renumeratio fit multiples de quibus pro Christo sudore et sanguine manavit. Reddens dona præsentia in decem millia, vitam æternam adjicit. Ipsius quidem spiritus, corraptione expertis voluptatis paradisum adeptus, nobis similem parat gratiam, qua obvius custodi et agricole bujus incorrupti vireti fit, et primo - rum parentum nobis restituit hæreditatem a qua diaboli invidia excideramus; ipsius autem corpus paradisi instar nobis delectamentum fit, non 80lum pulchris quæ ut semper colligimus, sed et eo quod in ipso magnifica ejus mirabilia conspiciamus et unguenti stillationes et sanguinis fere usque ad abundantiam ebullientia flumina quæ perpetuo æstuant, et lanceas quas arboribus a Deo plantatis æquiparamus pulchro illo corpori martyrii temη 184' ιθ'. 'Αλλ' οὕτω μὲν καινὸν τῆς ἱερᾶς μυροθήκης ὑπερεκχεόμενον τὸ ἀγαθὸν, ἵνα μὴ πᾶσα ἡ μαρτυρικὴ αὕτη δόξα ἔσω συγκλείηται, ἀλλὰ καὶ ἐκτὸς προφαίνηται πρόδρομος τοῦ ἐντὸς διαδεικνυμένη και λοῦ. Εἰ δὲ καὶ ἀντληθὲν αὐτό, καὶ εἰς ἀλάβαστρον ἐντεθὲν, οὐ θέλει καθ' ἑαυτὸ μένειν, ἀλλ' ἐκβλύζον προβῥέει, ὡς ἐμφορεῖσθαι καὶ ἕτερα σκεύη, ἐξ ὧν καὶ αὐτῶν ἀναβρύει τὸ ὅμοιον ἀγαθὸν, ἐκ τούτων κλίνον εἰς ἕτερα, πηγαῖα καὶ ταῦτα καλὰ, ἐκ διαδοχῆς πληθυνόμενα. Καὶ ἐχρῆν πάντως οὕτω γίνεσθαι. Ἡ γὰρ αὐξάνεσθαι καὶ πληθύνειν τὸ πρῶτον ἐκεῖνο μύρον κελεύσασα χάρις καὶ ταῖς ἐκεῖθεν ἀποῤῥοίαις τὴν αὐτὴν ἐνέθετο δύναμιν· ὅθεν οὐ μόνον τῷ τάτῳ οὐκ ἔστιν ἐπιλιπεῖν τὸ τοιοῦτον καλόν, ἀλλ᾽ οὐδὲ εἰ τι σκεῦος ἕτερον στέγειν ἐκεῖθεν ἀπόῤῥοιάν τινα τέτακται. Τί δὲ οὐκ ἔμελλεν ὁ τῶν ἁγίων Κύριος, ὁ προφήτου χάριν καμψάκην ἐλαίου ἐξερευγόμενον τὸ ἐντὸς ὑγρὸν φυλάττων ἀεὶ πληρέστατον, καὶ εἰς πηγὴν αὐτὴν τάξας ἀείβρυτον; κ'. Καὶ ὁ μὲν ταῖς παλαιαῖς ἱστορίαις καιρόν τινα σχολῆς ἐνδιδούς, εὑρίσκει πάλαι που πύελον ἀνακαλυφθεῖσαν, ἥτις ὑγροῦ μέν τινος πλήρης ἦν, καὶ ἐξηντλεῖτο αὐτό, καὶ ἐξεφορεῖτο ἐπιμελῶς· οὐκ ἦν δὲ παθεῖν ἐκείνην κένωμα. Ἡμῖν δὲ καὶ αὐτοῖς τέρας μέν τι ἐκεῖνο καταφαίνεται. Οτι δὲ ὀφθαλμοὶ μεταχρόνιοι τῷ θεάματι οὐ προσέβαλον, ἀλλὰ τότε ποτέ φανεν, εἶτα κρυβὲν ἀπέσβη, ἐνδοιάζειν ἔπεισιν, ἐὰν τοιοῦτον ἦν, καὶ ταλαντεύειν ἐπ' ἄμφω τὴν συγκατάθεσιν. Τὸ δὲ ἡμέτερον πάρεστι θαῦμα προς οπτον· ἰδοὺ ἔκκειται· κόσμος ἅπας ἐπ' αὐτὸ, ὀφθαλ μοὶ πάντες· καὶ τὸ ἐξαίσιον εἰς πᾶσαν γῆν διακηρυκεύεται, καὶ πάντες πρό τε χειρῶν, πρό τε ὀφθαλ μῶν αὐτὸ ἔχουσι. Καὶ τῷ μὲν τοῦ δικαίου μύρῳ τούτῳ τὰς νοητὰς λιπαίνουσι κεφαλὰς, ταῖς κορυφαίαις τῶν κατ' ἀρετὴν πράξεων ἐξευρίσκοντες οὕτω τὸ ἱλαρύνεσθαι· τῷ δὲ αἵματι τὰς ψυχικὰς φλιάς καθ᾽ ὁμοιότητα θείαν σφραγίζουσι, δι ὧν αἵ τε εἰς θεωρίαν εἴσοδοι γίνονται, καὶ αἱ πρὸς πρᾶξιν σπου δαίαν πρόοδοι. Καὶ οὕτω τὸν ὀλοθρεύοντα διαφεύγουσιν, ἢ παρὰ θύρας, ο φασιν, ἀφιέντες ήκειν ἐκεῖνον, εἴτε καὶ θυροκρουστεῖν εἰς κενόν. κα'. Τοῦτο τὸ αἷμα, τοῦτο τὸ μύρον ἀειζωίας τεκμήρια, καὶ τοῦ εὐῶδες Θεῷ τὸν μάρτυρα προσο ενηνέχθαι θυμίαμα. Αντιμετρείται ταῦτα εἰς πολύ λαπλοῦν, οἷς ὑπὲρ Χριστοῦ ἔχεεν ἱδρῶσι καὶ αἷμα σιν· ὃς ἀποδιδοὺς τὰ ἐνταῦθα εἰς μυριοπλάσιον προσεπιτίθησι καὶ ζωὴν αἰώνιον. Τούτου τὸ μὲν πνεῦμα, παραδείσῳ τῷ τῆς ἀκηράτου τρυφῆς ἐν διαιτώμενον, πραγματεύεται καὶ ἡμῖν τὴν ὁμοίαν χάριν, οἷς ἐντυγχάνει τῷ μελεδωνῷ καὶ φυτηκόμῳ τῆς ἀφθίτου ἐκείνης φυταλιᾶς, καὶ τὴν προγονικήν ἡμῖν ἐπανάγει κληρονομίαν, ἧς φθόνος σατανικός ἡμᾶς ἀπήγαγε· τὸ δὲ σῶμα παραδείσου οἷον ἡμῖν ἐντρύφημα γίνεται, οὐ μόνον οἷς ἐκεῖθεν δρεπόμεθα καλοῖς ὡς ἑκάστοτε, ἀλλὰ καὶ οἷς ἐν τούτῳ τὰ ἐκεί νου μεγαλοπρεπῶς θαυμάσια διοπτανόμεθα, τοῖς τε μυρομέδαις, καὶ τοῖς τοῦ αἵματος μικροῦ καὶ κυ ματίαις διὰ τὸ πλήσμιον ποταμοῖς, οἱ αὐτόθεν ἔχε κύπτουσιν εἰς ἀένναον, καὶ ταῖς λόγχαις, ἃς εἰς

θεορύτευτα δένδρα παρομοιοῦμεν, τῷ καλῷ τούτῳ & pore plantatis et quasi in paradiso voluptatis eo ἐμφυτευθέντα ἦν ὅτε σώματι, καὶ εἰς παράδεισον τρυφῆς αὐτὸ τῆς κατὰ πνεῦμα διασκευάσαντα. κβ'. Ἐντεῦθεν ἡμεῖς καὶ εἰς ἄλλην διαβαίνομεν ἐνθύμησιν ὁμοιότροπον, εἰ καὶ μὴ οὕτω πάνυ μεγαλοπρεπέστατα έχουσαν· καὶ τὸ ἐν Ἐδεὶμ ἄλσος ἀναπολοῦμεν εἰς νοῦν, καὶ τὰς ἐκεῖ πηγὰς καὶ τὰς φοίνικας, καὶ παραβάλλομεν εἰς ὁμοιότητα τὸ κατὰ τὸν μάρτυρα καὶ τὸν Ἰσραήλ. Τοὺς καθ' ἡμᾶς λαούς τοῦ Θεοῦ θεωροῦμεν παρεμβάλλοντας ἐνταυθοί, ὡς εἰς χωρίον ἱερῶς τρυφερόν, καὶ ἐπαναπαυομένους τῷ τεμένει τούτου, δ καὶ φυτὰ ὥσπερ αἱ ἐμπεπηγυῖαι λόγχαι εκόσμησαν, καὶ πηγαὶ δὲ ποταμηδόν ἐκρέουσαι, καὶ μύρα καὶ αἷματα, ὧν ἡ πηγαία χύσις ὡς ἐξ ἀβύσσου τῆς μυροθήκης ἀναβαίνουσα, τὸ πρόσωπον ἅπαν ποτίζει τῆς γῆς. Οὐκ ἔστι γὰρ ὅπου μὴ διαδόσιμον γίνεται τὸ καλὸν, συνδιατρέχον τῷ ηλίῳ, καὶ πανταχοῦ τῆς οἰκουμένης ικνούμενον. Τοῦτον τὸν τόπον καὶ ποταμὸν ἔστι Θεοῦ Δαυϊτικῶς προσειπεῖν, οὐχ ὑδάτων πεπληρωμένον, & μάτην πλανώνται, ἀλλὰ προχοῶν σωτηρίων, δι' ὧν ἀναψύ χονται νερῶς οἱ ἐκλείποντες. χγ. Βστιν ἡμῖν, ὦ μάρτυς, λέγειν ἄλλον τρόπον, Υπεροί πάλαι ἁγιοκτόνοι, «Τὸ αἷμα τὸ σὸν ἐφ' ἡμᾶς καὶ ἐπὶ τὰ τέκνα ἡμῶν.» Τῶν ἐν βίῳ τὰ ἐν σαρκί, τῶν ἔξω βίου τὰ πνευματικά. Τούτῳ γὰρ καὶ ὡς οἷον σημείῳ τινὶ τὸ θεῖον ἡμεῖς. παραδηλούμεθα ποίμνιον, καὶ τὸ ζωογόνον ἀναβλωννύμεθα πολυ πλασιάζοντες· δ δὴ καὶ ὡσεὶ κόκκινον ἐπανθεῖ τῷ τῷ τούτῳ ναῷ, οὐχ ἧττον, ἢ τὸ παλαιὸν τῇ κατὰ νόμον σκηνῇ. Οὐκ ἔστι σοι τὸ Δαυϊτικόν λέγειν· · Τίς ὠφέλεια ἐν τῷ αἷματί μου, ο ὅτι μηδὲ κατάβασις γέγονεν εἰς διαφθοράν; Πᾶς γὰρ ἐστισοῦν αὐτ τοῦ ἀρυόμενος, οὐκ ἔστιν εἰπεῖν, ὅσον ὠφελούμενος βελτίων ἄπεισιν, ἁγιαζόμενος εἰς τε σάρκα καὶ αἷμα, ἀναζωούμενος ζωήν, προσεπιλαμβάνων πᾶν, ὅ τι δέοι παθεῖν ἀγαθὸν, ἐξευρίσκων αὐτό. Η πῶς ἂν τις ἀδυναμία εἰς ἔργον κατακαυχήσηται τοῦτον, ὡς εἰπεῖν, ἀλίβαντα, τὸ τοῦ μάρτυρος γήϊνον, οὐκ εἰς λιβάδας μόνον τεραστίας, ἀλλὰ καὶ εἰς ἐκρύσεις θαυματοβρύτους ἀνοίξαντος; κ. Μυστήρια καὶ ταῦτα οὐκ ἐκ τῶν πόῤῥω, ἀλλὰ τῶν ὅτι μάλιστα ἐγγυτάτω προκαταβέβληνται τῆς ἐκεῖσε καὶ τελευταίας καὶ αἰωνίου ζωῆς. Πόθεν ἐκεῖ, φασί, τοῖς ἐγηγερμένοις σώμασι τὸ συνίστασθαι, ὅπου τροφῆς μὴ ἔστιν ἐπίρροια; Λύει ὁ μάρτυς τὸ ἄπορον. "Οθεν ἐμοί, φησὶν, ἐνταῦθα ἡ ζωογόνος τῶν αἱμάτων ἀπόρροια. Θεόθεν τοῦτο. Ἐκεῖθεν ἄρα καὶ ἐκεῖνο ὁ ἐχέφρων λογίσεται. "Ανδρας αἱμάτων βδε λύσσεται Κύριος.» Τοιοῦτον δὲ καὶ τὸ τύραννον φύλον, ἀδίκως ἐκχέον αἵματα, καὶ μάλισθ', ὅταν ὑπὲρ Χριστοῦ ἐκεῖνα χέωνται. Οὐκοῦν καὶ ἐκείνους βδελύπτεται Κύριος. Εἰ δὲ τοῦτο, καὶ ἐπαμύνει τοῖς ἐκχευμένοις αἷμασι, καί ποτε οὕτω κρίνας, ὡς εἶδεν ἐκεῖνος διαιτῶν εὐθετεῖν καὶ οἰκονομεῖν ἀποκαθιστῷ τοῖς μαρτυρικοῖς σώμασι τὸ ἐκχεόμενον, καὶ ἢ πρὸς καιρὸν (τὸ καινόν), ἢ καὶ εἰς αἰώνιον (τὸ καινότα του ὁ δὲ τῷ ἡμετέρω μάλιστα επιπρέπει μάρτυρε πεπραγματευμένῳ πρὸς Θεοῦ τοῦ μαρτυρηθέντος secundu'n spiritum ordinatis. 22. Inde in alfam progredimur similem cogitationem, licet non tam magnificam, et hortum nemoratum in Eden animo reputamus etibi exsistentes fontes et palmas, ac in similitudinem adducimus narratıın de martyre et de Israel. Populos Dei nostros hic turbatim coactos videmus anquam in deliciis sacris exuberanti loco et in illius sacro receptaculo consistentes, quod plantariorum instar inf xæ lanceæ ornaverunt et fontes inamnem scaturienles, et unguenta et sanguis quorum fluvialis effusio tanquam ex unguentario thesauro ascendens, omnem terræ faciem irrigat. Non est enim cur non transmittatur pulchrum donum, cum sole currens et in omnem terram exiens. Locus et fluvius Dei Davidico more honorandus, non aquis plenus quæ in vanum errant, sed salutares aquas effundens quibus spiritualiter sedatur deficientium sitis. 23. Nostrum est, o martyr, alio modo quam `veteres sanclorum occisores dicere: «Sanguis tuus super nos et super filios nostros. › Qui sæculi sunt, quæ carnis sunt sapiunt, qui extra sæculum sunt quæ spiritualia. Namque hoc quasi symbolo, divinum estendimur ovile nos esse et fecunditate confortamur multiplicati; sanguis tuus tanquam coccinea cortina istud tuum purpurat templum non minus quam de veteri juxta legem tabernaculo contingebat. Tuum non est cum Davide effari: • Quæ utilitas in sanguine meo, quia non descendi in corruptionem?, Unusquisque enim exeo hauriat; dicendum non est: in quo utilitatem percipiens melior evadit, carne et sanguine sanctificatus, vita melioratus, accipiens omne quod sentire oportet bonum hoc invento. Aut quæ ad opus impotentia gloriaretur, illo ut ita dicam defuncto quod terrestre est in martyre, cum martyr non solum ad guttas minimas sed et ad omnes miraculorum vectores pateat? 24. Mysteria non leviter, sed explicite exponuntur de hac et de veterna vita. Unde, aiunt, resurgentibus corporibus coalescendi facultas quo non ablit alimenti derivatio? Solvit martyr difficultatem. Unde mihi, inquit, bic vivifica´sanguinis effusio? Deo. Exinde ergo et illud sensatus reputabit: «Viros sanguinum abominatur Dominus. › Talem tyrannorum gentem, injuste sanguinem effundentem et præsertim cum pro Christo funditur. Ergo et Istos abominatur Dominus. Si vero ita est, sanguinem quoque effusum vindicat, et judicans more qno decernens ita ut recte disponatur et provideatur reducem martyris corpori sanguinem facit, sive temporibus nostris (quod mirum), sive alernis (maxime mirum); quod nostrum præsertim decet martyrem qui bene pro Deo operatus est et testimonium dedit de vita æterna. Etenim morte immunem non licebat esse eur qui sub naturae lege manebat, qua et colligari et

solvi et iterum insolubilem colligationem exspectare τὸ καὶ ἐνταῦθα οἷον ἀείζωον. Μὴ θανεῖν μὲν γὰρ oportebat. Mortuum vero iterum ad vitam redire, idque ante resurrectionis tempus, præ cæteris donatum est. Ordinatur ergo hoc modo interınedia sors: jacet corpus in sepulcro, en mortis: scaturit vero sanguis, ecce vitæ symbolum. Est casus, est resurrectio: casus per mortem secundum naturam, resurrectio per sanguinis superabundantiam supra naturam. 25. Sanguis ille, unguentum illud contra omni moda mala maximopere pollent. Mordent dolores; et bæc afferuntur et ærumnæ discedunt et metuit doloris aculeus arutas lanceas quæ heroici martyris corpori infixa pulchrum amnem aperuerunt. Hint vulnera quibus proxima accedit mors, aperto ore. Sed si ut guento illita sint, mors fugit, sicut et de animalibus, quotquot unguenti odore infecta fugiunt, vuluus autem in cicatricem abit et integrum corpus viget. Et sic martyris vulnerum humor offendicula humana abripit, non solum incommodum allevans, sed etiam quod molestum est, in perfectum immutans. 26. Cuduntur hæc in arma adversus Dei hostes. Itaque multi pectoralia martyris gerentes exeuntem inde ad opera in belli die experti sunt virtutem. Directa in eos est trux sagitta et immissa, et tendebat intus infigi et transadigere; erravit vero et in vanum rediit. Non enim fas erat victoris donum viclo cessisse. Clypeus quidem multoties replicatus et materiarum adunatione validus, quasi e septem boum coriis, sub jaculis defecit, simplex vero vestis in sinu martyris thesaurum includens telis,non succubuit. οὐκ ἐξῆν τὸν ὑπὸ νόμῳ φύσεως, ἧς τὸ καὶ συνδεῖσθαι καὶ λύεσθαι καὶ ἀναμένειν τὴν εἰσαὖθις ἄλυτον σύν δεσιν. Θανόντα δὲ εἰς τὸ ζῆν αὖθις ἐπανακάμψαι, ἀλλὰ τοῦτό γε πρὸ τοῦ τῆς ἀναστάσεως ὅρου καὶ ὑπερτέθειται. Οἰκονομεῖται οὖν πως τὸ μέσον. Καὶ κεῖται μὲν τὸ σῶμα ἐν τάφῳ· τοῦτο τοῦ θανείν. Βλύζει δὲ αἷμα· τοῦτο ζωῆς σύμβολον. Καί πως ἔστι καὶ τοῦτο πτῶσίς τις καὶ ἀνάστασις· πτῶσι, διὰ τὸν κατὰ φύσιν θάνατον, ἀνάστασις διὰ τὴν ὑπὲρ φύσιν περιουσίαν τοῦ αἵματος. κε'. Τοῦτο τὸ αἷμα, τοῦτο τὸ μύρον κατὰ παθῶν παντοίων ἀνδρικῶς κρατύνονται. Ὀδύναι κεντοῦσι· καὶ αὐτὰ προσφέρονται, καὶ τὸ λυποῦν οίχεται, καί πως ἡ τῆς ὀδύνης ὀξύτης δυσωπεῖται τὰς λόγχας, απ τῷ τοῦ ἀθλονίκου μάρτυρος σώματι ἐμπαγεῖσαι ὀξεῖαι, τὸ καλὸν ῥεῦμα προέφηναν. Αναῤῥήγνυνται τραύματα, οἷς ἔγγιστα πελάζει θάνατος, κύνεον έπεγχαίνων. Ἀλλ᾽ ἐὰν ἐπιχρισθείη τοῦ μύρου, θάνατος μὲν δραπετεύει, καθά που καὶ τῶν ζώων, ὅσα πρὸς μύρου δαφρησιν ἐκμαινόμενα φεύγουσι· τὸ δὲ τραῦμα οὐλοῦται, καὶ εἰς ὀλότητα τὸ σῶμα καθίστα ται. Καὶ οὕτω τραυμάτων μαρτυρικῶν ὑγρότης ἐκε θρώσκουσα, προσοχθίσματα παρασύρει ἀνθρώπινα, οὐ μόνον ἐλαφρύνουσα τὸ δυσαχθές, ἀλλὰ καὶ τέλεον ἐξαλλάττουσα τὸ δυσπαθές. κα. Χαλκεύονται ταῦτα καὶ ὡς εἰς ὅπλα τοῖς ἐχθροῖς τοῦ Θεοῦ ἀντίμαχα. Πολλοὶ γοῦν ἐπικόλπια φέροντες τοιαῦτα ἐκ τῶν τοῦ μάρτυρος, τὴν ἐκεῖθεν ἐξερχομένην ἔργοις αὐτοῖς ἐν ἡμέρᾳ πολέμου ἐπι σκιάζουσαν ἔμαθον δύναμιν. Επετάσθη μὲν γὰρ ἐπ' αὐτοὺς βίαιον βέλος, καὶ ἐπέλασε, καὶ ἤθελε ψαῦσαν παρακύψαι καὶ ἔνδον, καί που καὶ δι᾿ ἑτέρας ἐκδύναι, ὁποῖα τὰ διαμπερές βαλλόμενα· ἀπεπλάγχθη δὲ, καὶ κενὸν ἀνέκαμψεν. Οὐδὲ γὰρ ἐχρῆν τὸ τοῦ νικητοῦ δῶρον τὸν ἥττονα ἀπενέγκασθαι. Καὶ θυρεός μὲν, καὶ αὐτὸς αὐτὰ πολλὰ πολύπτυχος, καὶ τῷ συνθέματι τῶν ὑλῶν στερέμνιος, ὡς εἴ που καὶ ἑπταβόειος, ἔπαθέ τι ταῖς βολαῖς· ἱματισμὸς δὲ ἀπαλὸς· στέγων ὑπὸ κόλπῳ τὸν τοῦ μάρτυρος θησαυρὸν, ἀνεπιβούλευτος τοῖς βάλλουσιν ἔμεινε. 27. Sic multis vulneribus propter Christum salvatorem confossus martyr viris vulneratis non auxiliatur solum, sed et decem malorum millibus eos premit qui tales infiguut plagas, et sicut partus do lures, sic concilia et opera in irritum adducit, ae ¿cos qui pro præda jam in mauibus erant evadere sinit. Hæc noverunt barbari bellatores et aliae tribus ´sicut tribus Agar; corpore jam privatum protectoreus reverentur, propitium reddunt, spe supplirant et placamina adinveniunt, vota faciunt, deprecantur, graffarum actiones offerunt suo more imaginem pingentes, omnia in propitiationem adhibentes. Et quibus quidem martyr tormentis inorte ablatus est attendere dubitant, passum vero reverentur. ▲ Deo factum est istud, ut gratias referret martyri. Nam non confunditur de his qui prodigia quidem exhibet, majora vero facere dat iis qui ¡psi serviunt. Et hæc barbari quotquot prudentius martyrem observant. Qui autein audentiores fortioresque sunt, martyris virtutem agnoscere haud recuκα. Καὶ οὕτως ὁ διὰ τὸν σωτῆρα Χριστὸν πολύτρωτος μάρτυς, οἷς πέπονθε, τοῖς κινδυνεύουσιν ἐν τραύμασι βοηθεῖ, καὶ οὐ μόνον, ἀλλὰ καὶ μυρίοις επιτρίβει κακοῖς τοὺς τὰς τοιαύτας πληγὰς ἐντήκον τας· καὶ ὥσπερ τὰς βολὰς, οὕτω καὶ τὰς βουλὰς καὶ τὰ ἔργα δὲ εἰς ἄπρακτον ἀποκαθιστῷ, καὶ τοὺς ἐν χερσὶν ἄγρας ἐξολισθαίνειν ποιεῖ. Οίδασι ταῦτα καὶ οι πολέμιοι βάρβαροι, τά τε ἄλλα φύλα, καὶ τὸ τῆς Αγαρ, καὶ τὸν ἀσώματον ἀρωγὸν τοῦτον δειμαίνουσι, καὶ ἱλιοῦνται, καὶ ποτνιώνται συχνά, καὶ μειλίγματα ἐξευρίσκουσιν, ἀνακαλούμενοι λόγοις εὐκτηρίοις, λιταζόμενοι, χάριτας ἀνατιθέντες, ὁποίας οἱ τοιοῦτοι ἐπινοήσαιεν ἂν, τὸν χαρακτῆρα εἰκονικῶς ἐκτυπούσ μενοι, πάντα ποιοῦντες εἰς πραγματείαν ἐξιλασμού. Καὶ ὑπὲρ οὗ μὲν τὸ παθεῖν ὁ μάρτυς ανείλετο, ἀλλ' ἐκείνῳ προσέχειν ὀκνοῦσι, τὸν δὲ παθόντα σεβάζον ται. Θεοῦ καὶ τοῦτο, χαρισαμένου τῷ μάρτυρι. Οὐδὲ γὰρ ὀκνεῖ οὐδὲ τὰ τοιαῦτα ἐκεῖνος, ὁ τεράστια μὲν ενδεικνύμενος, μείζω δὲ διδούς ποιεῖν τοῖς αὐτὸν θεραπεύουσι. Καὶ τοιαῦτα μὲν τῶν βαρβάρων, ὅσοι

contumelias efferuntur, nec in maledicts aspers et manifesta erumpunt, nec acerbas injurias eructant, nec in graviora declinant, sed urbanius obvios se mœrenti præbent. λογώτερον τοῖς τοῦ μάρτυρος ἐπιβάλλουσιν. Οἱ δὲ sant; benelicere vero remittentes, non tamen in θρασεῖς καὶ θερμότερο ἀγνοοῦσι μὲν οὐδ᾽ αὐτοὶ τὴν μαρτυρικὴν ἰσχύν· ἀφέντες δὲ τὸ εὐλογεῖν, ὅμως οὐδὲ οὕτως εἰς ὕβριν ἐκδαίνονται, οὐδὲ εἰς κακολο γίαν σκληρὰν καὶ ἀπαρακάλυπτον διεκπίπτουσιν, οὐδὲ σκώμμα παράμουσον ἐξερεύγονται, οὐδ᾽ ἐκτρέπονται προσφέρονται αστειότερον. χή. Βραχὺς γοῦν οὗτος χρόνος, καὶ τὸν ναὸν τοῦ μάρτυρος είδομεν αίχμαλώτοις πυκνούμενον — φύλον Αγαρηνὸν οἱ αἰχμαλωτίσαντες· ἐξ ἐψας τῆς ύπερθεν Παφλαγόνων, ἣν ὁ Εύξεινος ζώννυσιν, οἱ τὴν αἰχμα λωσίαν παθόντες· οἱ καὶ σωθέντες ὡσιοῦντο εὐχὰς, α; δὴ καὶ μόνας εἶχον εἰς χάριν ἀντινέμειν τῷ λυπαμένῳ μάρτυρι. Τῶν γὰρ κατὰ βίον πάντων ἐξέπε σου, μόνους ἑαυτοὺς ἔχοντες. Καὶ περιηγοῦντο οἱ ἀνδρες τὰ εἰς αὐτούς· τὴν τοῦ πολέμου ροπήν, ὡς οὐχ ὑπὲρ αὐτῶν, ἀλλ᾽ εἰς τοὐναντίον ἔκλινε τὰ τῆς μάχης τάλαντα· τοὺς δεσμούς· τὴν ἀπαγωγὴν, καὶ ταύτην ὑπερόριον (Βαβυλὼν γὰρ ἡ ἐν Πέρσαις εἶχεν αὐτούς )· τὴν ἐν τῇ καθείρξει σφιγμόν· τάς θεοκλυ τήσεις, δ; ἀνέφερον εἰς τὴν μάρτυρα· τὸν λιμὴν, ὃν ἔπασχον· τὴν νηστείαν, ἣν ἐποιοῦντο· ἐκεῖνον μὲν οὔτε ἐχόντες, ταύτην δὲ ἀλλὰ συμπείθοντες εαυτούς. Οἱ μὲν γὰρ τῆς ᾿Αγαρ καταδιαιτώντες ἦσαν αὐτῶν ε) τοῦ λιμοῦ πάθος, καὶ μέτριόν τι ῥεῦμα παραψυ χῆς αὐτοῖς ὑπήνοιγον. Αὐτοὶ δὲ, ἵνα κάν τούτῳ χάρις τις εἴη αὐτοῖς, ὑπεραναβαίνουσι τῷ ἑκουσίῳ τὴν ἐκ τῶν βαρβάρων κάκωσιν, καὶ βραχὺ λαμβάνοντες εἰς ἀποτροφὴν ἐπι μετρούμενον, ὑπέσπων τι καὶ αὐτοῦ· καὶ οὕτω λεπτύνοντες ἑαυτοὺς, καὶ ὥσπερ ἄνω πτιρυττόμενοι εὐχαῖς, εἰς Θεὸν ἐκουφίζοντο, ὧν τὰ στόμα ἔγεμε, τῇ τῶν βρωμάτων μὲν εἰσδοχῇ ἐγκλειό μενον, τοῦ δὲ ἐκεῖθεν πεπλησμένον μέλιτος. Ταῦτά σε ὧν ἐξετίθεσαν εἰς διήγησιν οἱ δορυάλωτοι. Καὶ ὡς νύξ ποτε ἦν, καὶ αὐτοὶ οὐ μόνον ἔξω τοῦ καθεῖρ χθαι ἦσαν, ἀλλὰ καὶ σταδίοις μακροῖς πόρρω τῆς πόλεως εἶχεν αὐτοὺς τόπος, βραχύτητι πετρών κα τάφρακτος, δάσους εψιλωμένος παντός· αὐτοὶ δὲ οὐκ ᾔδεσαν, ἀλλ᾽ ἐπὶ χώρας μένειν ἐνόμιζον. ὡς δὲ ἡμέρα διέκυψε, καὶ ἡλίου λαμπὰς τὰ πάντα διεδείτου πεμφαίνουσα, τηνικαῦτα λελύσθαι μὲν ἐγίνωσκον τῆς εἰρκτῆς, οὐκέτι δὲ μανθάνειν εἶχον, καὶ Οι καταγωγή τόπου είχεν αὐτούς. Καὶ τοίνυν πάλιν φίλος καὶ δέος, μὴ καὶ εἰς δουλείαν ἀλύντες ἀνακάμψαιεν· καὶ κατηύχοντο τῆς λύσεως, εἰ πάλιν ἀνάγκη δεδέσθαι αὐτοὺς, καὶ βραχείας γεγευμένους γλυκύ. τητος πικρίαν σπάσασθαι πλείονα. Αμα ταῦτα, καὶ ἀλλόθρους ἐκ τῶν κατόπιν ἦχος ηκούετο, καὶ βοή βάρβαρος, καὶ λαλιαὶ οὐκ εὔσημοι· καὶ αὐτοῖς εἶχε τὰς μὲν ψυχὰς τὸ δέος, ἡ γῆ δὲ τὰ σώματα. Καὶ παρέβυον ἕκαστοι ἑαυτοὺς ῥωχμαῖς λίθων, ὅπη δι ξειεν εἶναι σύμφορον, οὐ καταμόνας, ἀλλ' οἱ πλείςνες κατὰ δεκάδας, καὶ ἔτι κατώτερον· οὐχ ὅτι βουλομένοις ἦν αὐτοῖς καὶ τοῦτο, ἀλλ' ὅτι μὴ ἐξῆν μήτε ἄλλως εἰς ἀποκρυβὴν συνάγεσθαι (εἰς βραχείας γάρ τινας διαστάσεις αἱ πέτραι ὑπέχασκον), μήτε εἰς φυγὴν μερίζεσθαι (ἡ βοὴ γὰρ ἐγγίζειν ἤδη καὶ ἐπικεῖσθαι τοὺς πολεμίους ἐσήμαινεν)· οὐδ' ὅτι τοῦ σώζεσθαι ἦν ἐλπίς (ούτε γάρ τι σπηλαιώδες ύπενοπρὸς τὸ αὐστηρότερον· ἀλλὰ τῷ λυποῦντι 28. Non ita pridem, et martyris templum capti vis refertum vidimus - Agarenorum tribus captivos - duxerant; ab orientali superioris Paphlagoniæ plaga quam Euxinus circuit, captivi; qui salvati preces fundebant quas solas in gratiam martyri qui eos solverat referendas habebant. Namque omnibus ad vitam necessariis nudati, salva tantum vita remanserant. Et narrabant viri quæ ipsis acciderant, belli impetum quomodo non pro illis sed in adversum cessit praelii alea; vincula, abductionem cam - que longinquam valde (Babylon enim apud Persas illis mansio fuit); in carcere angustias; pias preces quibus martyrem sollicitabant; famem qua cruciabantur; jejunia; de illa quidem inviti, die istis vero invicem cohortantes. Nam gens Agar cos ad famis supplicium adigebat, et ipsis solatii ostinm jejunium aperiebat. Οι vero in hoc et bene ipsis esset, non repugnanti animo barbarorum improbi - tatem vincunt, et parum recipientes in cibuın arcte ponderatum, ex hoc aliquid detrahebant, et sic ad maciem se ipsos adigentes et tanquam alis precum sublevati, ad Deum volabant qua os abundabat, alio mentorum quidem adınissioni clausum, melle vero desuper repletum. Hæc igitur narratione exponebant captivi. Et cum nox esset, et non modo extra carcerem starent, sed et longis spatiis ab urbe abesset eorum statio lapidibus circumsepta, ab omni arbore virgultoque aperta et patens; hi vero nosciebant, sed in terra firına se esse arbitrabantur. Ubi primum diluxit, et solis lampas omnia collustravit, tunc solutos a custodia se noverunt, nec vero discere poterant quo loci abducti essent. Metus itaque rursum et trepidatio ne servituti iterum subjicerentur, et de liberatione precabantur ne forte adhuc necessitas esset ligari ipsos et paululum suavilate gustata amaritudine majori corripi. Interea advenarum retro vox personabat, barbarorum clanor et voces non grat:e: ipsorum animas Limor, terra corpora tenuit. Recondlebat se quisque in po trarum fissuras obvias, non singulatim, sed plures, plus minusve decem; non prout consilium ipsis iuerat, sed quoniam aliter in abdito adunari non licebat (parvis enim fissuris patebant petræ), nec in fugam dividi (clamor eni.n jam irruentes bostes sÌgnificaba¹), non quod salvandi spes esset (nihil enim antro simile excavabatur, nec utrinque nemus umbram spargebat et lucem a scrutantium oculis abigebat, qui nec toto corpore legi valebant; sed quod fieri poterat fecerunt, animnalium nore quibus, fortiori persequente bellua, abscondere solum caput licet, quasi sic membra omnia in tuto sint. Hæc desperantium auxilia. Jaccbant ergo prout singulos

cases constituit, et prout tinior fugiendi vires ade- μεύετο, οὔτε ἀμφιλαφής ὕλη σκιάζειν εἶχε, καὶ τοῦ merat; tum quasi in tumulum festinanter effossum τῶν ψηλαφώντων φωτὸς ἀπάγειν τὸ παρεισδυόμε seipsos abstrudentes et patere ipsis etiam tartarum νον)· καὶ οὐδὲ τῷ παντὶ τοῦ σώματος είχον κρύπτε cupientes. Interim adsunt alieni. O mirum prodi- σθαι. 'Αλλ' ὅπερ εἶχον, ἐποίουν, καθά που καὶ τῶν gium tenebræ ipsis præ oculos perquirentibus in ζώων τινά, οἷς, ὅτε θηρ βριαρώτερος επιτρέχει, martyrem invocantium fatebras; imo non tenebræ, κρύπτεσθαι τὴν κεφαλὴν καὶ μόνην ἔπεισιν, ὡς ἤδη sed aberrans oculorum obtutus; nec etiam illud, καὶ τὸ πᾶν τῶν μελῶν ἀφανίζουσι. Τοιαῦτα γὰρ τὰ sed ut puto nobis columna fissurarum adimplens τῆς ἀμηχανίας βουλεύματα. Εκειντο μὲν οὖν αὐτοὶ, aperturas, latere stratos fecit, et tanquam lepores καθάπερ ἕκαστον ἡ πτῶσις ἐσχημάτισε, καὶ ὡς ὁ fuga in petras se coram eis qui prædamn vestigiis φόβος παραποδίσας έβριψε, τάχα καὶ ὡς εἰς αὐτο preinunt abscondentes. Transierunt boræ multæ nec σχέδιον τάφον καταχώσαντες ἑαυτοὺς, καὶ χανεῖν canes prædam assecuti sunt. Itaque in vanum equo- αὐτοὺς εὐχόμενοι καὶ τὸν τάρταρον. Ἐπὶ τούτοις rum fatigatis pedibus laboraverunt et stupuerunt huc ἐφίστανται τὸ ἀλλόφυλον. Καὶ ὢ τοῦ τεραστίου θαύ illuc prospicientes: et amplius curaturi videbantur ματος! σκότος αὐτοῖς πρὸ ὀφθαλμῶν κατὰ τὸ ψηλα de re illa scrutantes scrutinio, donec ipsorum iuu- φητὸν εἰς ἀποκρυβὴν τῶν δεδεημένων του μάρτυρος tiles curas cessare fecit vir, in veritatis rei abyssum μᾶλλον μὲν οὖν οὐ σκότος, ἀλλὰ παρόρασις· ἤδη δὲ descendens et divinum esse suspicatus quod acci- οὐδὲ αὕτη, ἀλλὰ στῦλός τις, οἶμαι, νεφέλης τὰ τῆς derat; qui in vanum dixit defatigari persequentes φάραγγος αναπληρῶν κενώματα, λανθάνειν τοὺς κοιeos quos consequi non licebat, et incomprehensibi- ταζομένους ἐποίει, καὶ οἷα λαγωούς καταφυγόντας lia attingere instantes. Et dicere addidit, miscens εἰς πέτρας ἀποκρύπτεσθαι τοὺς ἰχνευτικῶς ἐμφυοphilosophiæ.... μένους αὐτοῖς. Ἐξεμετρήθησαν ὧραι συχναί, καὶ οἱ κύνες οὐκ εἶχον τὸ ζητούμενον θήραμα. Καὶ τοίνυν ἱκανῶς ἐν κενοῖς τοὺς τῶν ἵππων κατατρίψαντες πόδας ἀπέκαμον, καὶ τεθηπότες ἵσταντο, διεκπεταννύντες πανταχοῦ τῆς ἐκεῖ γῆς τὰς ὄψεις. Καὶ ἐῴκεισαν μελετῶν ἐπιπλέον πράγματα σχεῖν, ἐξερευνῶντες ἐξερευνήσεις, ἕως αὐτοῖς τοὺς ἀνηνύτους μόχθους ἔπαυσεν ἀνὴρ, εἰς βάθος τοῦ τῆς ἀληθείας προκύψας πράγματος, καὶ θεῖον εἶναι συννοησάμενος τὸ ἐπιπροσθοῦν· ὃς καὶ εἰς μάτην ἐξεῖπεν αὐτοὺς πονεῖσθαι, ἀκίχητα διώκοντας, καὶ ἀκαταλήπτοις ἐπιβάλ λοντας. Καὶ προσέθετο εἰπεῖν, παραμιγνὺς τῇ φιλοσοφίᾳ τῆς Desunt malta.... 29.... in exsistentiam materiæ expertem attenuen- ( tur ita ut non tantum ipsi apud omnium altissimum Deum sint, sed et alios supra terram tollant; et bucusque quidem exaltari faciunt, dein vero et in terra iterum absque defectu perstare. Et sic quidem qui tenebras fert (σκοτοφόρος) et circa ipsum propheta et apostoli et quibuscunque aliis Deum omnipotentem cognoscentibus exaltari leviores contigit et ad superiora promoveri, in quantum ipsos sustulit qui in sublime elevat, gaudent multiplicatam videntes pulchritudinem et coelum hominibus repletum ita ut jam non desertus æther dicatur; quo volatu elati tanquam cœlicolæ fiunt per aera procedentes. Si vero tanquam equis salutaribus sublime tolluntur qui solvuntur, simul exaltari visi cum salvante martyre, et hoc mirabile aliud est in cogitationum quasi deliramenta inducens, sicut multa et profunda beatis antiquitus inclaruerunt. 30. Horum omnium quæ narrationem jucundam effecerunt, si auditorum quis exempla prisca in nobis quæsierit, equidem non repugnabo. Longi autem libri, quales de istis a sapientibus exstant, opus non amarent. Non enim opcrtet pulchre elaboratum revolvi. De jam dictis autem si mentis nostræ liber repletur et enarrationibus angustiatur, longitudinean lamen remittimus cantum novissimum ad jucunditatem auditui elaborantes. Cur enim aliorum vestigiis ingrederemur, quando sermonis semita mon arcta angustiatur, sed in maris latitudinem extenditur? κθ'..... εἰς ἀϋλίαν λεπτύνωνται, ὡς μὴ μόνον αὐτοὶ πρὸς τῷ ἀνωτάτω πάντων Θεῷ εἶναι, ἀλλὰ καὶ ἑτέρους ὑπὲρ γῆς κουφίζειν· καὶ τέως μὲν οὕτως ἀνωφορεῖσθαι ποιεῖν, εἶτα δὲ καὶ τῆς γῆς αὖθις ἀβλαβῶς γίνεσθαι. Καὶ οὕτω μὲν ὁ σκοτοφόρος καὶ οἱ ἀμφ' αὐτὸν προφῆται καὶ ἀπόστολοι, καὶ ὅποις άλλοις τῶν εἰδότων τὸν ἐπὶ πάντων Θεὸν ἀρθῆναι κούφοις ἐξεγένετο, καὶ μετεωρισθῆναι, εἰς ὅσον αὐτοὺς ἀνέλαβεν ὁ ὑψῶν, χαίρουσι, πληθυνόμενον βλέποντες τὸ καλὸν, καὶ τὸν οὐρανὸν ἀνθρώπων γέν μοντα, ὡς μηκέτι ἐρήμην αιθέρα λέγεσθαι· ὅπου ἀνιπτάμενοι ὡσεὶ καὶ οὐρανοπολίταί τινες γίνονται αιθεροβατοῦντες ἄνθρωποι. Εἰ δὲ καὶ ὡς ἐπὶ σωτηρίου Ιππασίας μεταρσιοῦνται οἱ λυόμενοι, συνέποχοι δοκοῦντες εἶναι τῷ βυομένῳ μάρτυρι, ἄλλο καὶ τοῦτο θαυμάσιον, εἰς φαντασιώσεις ἀναγόμενον νοεράς, ὁποῖαι καὶ πολλαὶ καὶ βαθεῖαι τοῖς πάλαι μα καρίοις ἀνδράσιν ἐνέλαμψαν. 2. Τούτων ἁπάντων, ἃ δὴ καὶ φύσει ταῖς ἀφηγή σεσι παρυφαίνεται, εἰ ζητοίη τις τῶν ἀκροωμένων καὶ ὑποδείγματα τὰ παλαιὰ ἐν ἡμῖν, ἐγὼ μὲν οὐκ ἂν τάχα ὀκνοίην· αἱ δὲ μακραὶ βίβλοι, ὅσαι περὶ τὰ τοιαῦτα τοῖς σοφοῖς ἐκπεφώνηνται, οὐκ ἂν φιλοξεν τὸ ἔργον. Οὐ γὰρ χρὴ τὸ καλῶς ἐκπεπονημένον ἀναπολεῖν. Τῶν δέ γε προσφάτων εἰ καὶ τὸ τῆς ψυχῆς βιβλίον ἡμῖν πέπληθε, καὶ τοῖς διηγήμασιν ἐστενοχώρηται, ἀλλὰ τὸ μῆκος ὑποστελλόμεθα, ἀοιδὴν καινοτάτην εἰς τέρψιν ἀκοαῖ; πραγματευόμενοι. Τί γὰρ τοῖς ἑτέρων ἀκολουθητέον ίχνεσιν, ἔνθα ἡ τοῦ λόγου τριβὴ οὐκ ἐστενοχώρηται ὡς εἰς ἀτραπιτὸν τρίβου, ἀλλ' ὡς εἰς πέλαγος πεδιάδων εὑρύνεται.

λα'. Χθες γοῦν παρ' ἡμῖν καὶ πρὸ τρίτης, ἵνα τῆς εὐρυστέρνου κοιλίας τοῦ ἐν ἡμῖν συγγραφικοῦ ῥεύματος βραχείαν τινα παραῤῥυῆναι ἀφήσομεν λιβάδα πρὸς ἔνδειξιν, ἀνὴρ στρατιωτικός, τοῦ φυσικοῦ ὀρο θέου πάλαι κατακλασθεὶς, καὶ τοῦ ἀνωφορεῖσθαι παραλυθεὶς, ὡς καὶ συγκεκυφέναι, καὶ ἐπὶ τεσσάρων βαίνειν ἐφ' ἱκανὸν κατὰ τὰ βοσκόμενα, ἀφῆκε μὲν περὶ γῆν ἐλυσπάσθαι, ἀρθεὶς δὲ εἰς ὑγίειαν, ὅτε πάντως θελητὸν ἦν τῷ μάρτυρι, οπερ ἐνδελεχώς δ ἀσθενὴς προκυλινδούμενος ἦν, καὶ τέλεον ἀρτιωθείς ἀπέπτη, παροράσεως ἁλισκόμενος, καὶ μέμψιν ἔχων, ὅτι μακρὸν χρόνον ἡμῖν εἰς ὄψιν ἥκων, καὶ ὑποκι νῶν ἔλεον, εἶτα δὲ μετὰ τὴν ἀνάῤῥωσιν οὐδὲν οἷς ἔδει ὁμιλήσας, ἀπέδραμεν, οἷα τοῦ τῆς ὑγείας πτεροῦ καὶ τοῦ πόθου τῆς πατρίδος αφαρπασάντων τὸν ἄνθρωπον, ἐν δευτέρω τὰ πάντα θέμενον. λβ'. Τοιοῦτον γὰρ ἡ, καθά τις εἶπεν, ἐκτὸς καὶ παρ' ἐλπίδας χαρά, ἥτις αίφνης ἐπιπνεύσασα μετ ταρσιοῖ τὸν χαίροντα· καὶ πάντων μὲν ἐκλανθάνει τῶν πέριξ, εἰς ἐν δὲ καὶ μόνον ἀπευθύνει, τὸ πρὸ ὀφθαλμῶν, καὶ οὗπερ ἔτυχεν ἀγαθοῦ. Ὅτι δὲ καὶ τὸ ἀντιστοιχοῦν τῷ τοιούτῳ καλῷ, ἡ αὐτόματος λύπη, οὐδ᾽ αὐτὴ ἀπασχολεῖ τὸ λυπούμενον εἰς πολλὰ, εἰς ἂν δὲ ἐκεῖνο μεθέλκει τὸ ὑλαῖον κακὸν τῆς παρὰ πάδα θλίψεως, νοεῖν ἐξ ἀναλόγου ἔστιν. λγ. ᾿Αλλὰ τοῦτο μὲν οὕτω παρεμπεσόν εἰρήσθω μοι. Ἐγὼ δὲ καὶ ἐκεῖνο τοῦ μάρτυρος ἐν λόγῳ πάνυ πολλῷ τίθεμαι, ὅπως ἡ τοῦ θείου Πνεύματος Ελλαμψις αὐτῷ ἐναυγάσασα, καὶ τὸ ἐκ φύσεως επιπροσθούν, σκεδάσασα, προγνώσεως ἐνήστραψε φως. Αγνείᾳ γὰρ, καὶ ὅσοις ἄλλοις ἀγαθοῖς αἱ ἱστορίας παραδεδώκασι, καθηραμένος τὴν ψυχὴν, καὶ εἰς προόρασιν διέβλεψε, καὶ ταύτην προφήτου, ὅς, πα ραξέσας τὸ τῆς Γραφῆς, μυρίαν ἐν τῇ οἰκείᾳ πατρίδι τιμὴν εὔρατο, καὶ οὔτε ἐν αὐτῇ ἄτιμός ἐστι, καὶ πανταχοῦ δὲ γῆς ὑπέρτιμος. 10. Καὶ πίναξ τοῦ λόγου τούτου ὁ λαμπρός Νέο στωρ, ἐν ᾧ τοῦ ἡμετέρου διορατικοῦ μάρτυρος ὁ προαγορευτικός λόγος κεῖται ὅσα καὶ στήλῃ τινὶ ἐγε γλυφείς· 8; καὶ τελεσφορηθεὶς, εἰς πέρας ἐκβέβηκε. Αυτός τε γὰρ, ὡς προηγόρευται, ὑπ' αὐτῷ νικητή πεσὼν ἔπιπτε, καὶ αὐτὸς ὑπὲρ Χριστοῦ νικητής ἀθλητὴς ἔκειτο, ἔνθα καὶ καλὸς ὁ τῆς προφητείας τῷ Δημητρίῳ μισθός. Μερισμός γὰρ τῶν βραβείων – καὶ κοινωνία ὥσπερ αἱμάτων χύσεως ὑπὲρ Θεοῦ, οὕτω καὶ στεφάνων ἀθλητικῶν καὶ τῆς ἄνω μαχ2ριότητος. "Ην μὲν γὰρ τῷ γενναιῳ Νέστορι ἐπικρύκαὶ τὸν εἰς μαρτυρίαν ἀλείπτην τε καὶ διδάσκαλον. Ἀλλ᾽ οὔτε τῷ διδάξαντι θελητὸν εἶναι τοῦτο ἐμεμαθήκει, καὶ ἄλλως δὲ φθόνος ἔδοξεν ἂν ὑποσμύχεσθαι, εἰ τὴν ἐς οὐρανὸν αὐτὸς ἀνατρέχων, μὴ προσλάβοιτο συνοδοιπόρον καὶ τὸν ἀλείψαντα. Αμέλει οὐδὲ μα πρὸς ἐμεσολάβει χρόνος. Ἀλλ᾽ ὁ μὲν μαθητής ἄνω προῆλθε, τὸ γήϊνον βρῖθος κάτω ἀφείς· ἐπηκολούθει δὲ, θέων οἷον κατ' ίχνη, καὶ ὁ διδάσκαλος, ἐξαίρετον ἔχων τὸ μυρίοις καταπεποικίλθαι αὐτὸς τραύματι, καὶ ὥσπερ χύσει λόγου καὶ σοφία;, οὕτω προέχων καὶ ταῖς ἀπείροις τρώσεσι καὶ ταῖς εἰς πυκνὸν τοῦ 31. Ileri ergo et nudius tertius, ut eiatis pectnribus gutulam duenti in nobis oratorii operis stillare sinamus quod manifestetur, bellator jampri• dem corporis rectitudiue orbatus et fractus, ita ut curvatus et quadrupes intercedat ubi opus erat gregis instar, tellurem quidem aegre membris perrepere cessavit, plena vero sanitate redonatus, nbi omne a volenti martyre acceperat quod antea continuo se volutans, sanus et perfecte allevatus exsiliebat, contemptus culpa conscius et objurgatione dignus, quia diu nobis videntibus incedens et miserationem post sanitatem recuperatam, non iis quæ oportebat incumbebat, sed currebat qua sanitatis agilitas et patriæ longinquæ charitas hominem raperet, postpositis omnibus. 32. Nam id est, prout dixit quidam, extra spem el seposita spe gaudium quodcunque subito afflans quod gaudentem efferat; et omnia cætera ex animo ejicit, in unum vero mentem agit, quod præ oculis est et in quo bonum istud evenit. Quod vero tali pulchro ex opposito est, agritudo improvisa non ab illo quod multis abundat ægritudinibus animum distinet, in unum vero illud retrahit materiale mlum præsentis angustiæ, illud per analogiam cogitandum est. 35. Sed istud eventura mihi dictum sit: Sed illud martyris magni utique facio, quomodo divint Spiritus illustratio ipsum illuminans et quod in natura obstruebat dissipans, præscientiæ lumen effulgere fecit. Castitate enim et quotquot aliis bonis tradiderunt historiæ animam mundam fecit et in futura prævisa oculos defixit idque prophete qui radit Scripturæ sententiam, immensum in patria propria honorem invenit, nec sine honore in ipsa est, sel ubique terrarum honore nimio nuncupatur. 34. Sermonis illius exemplum celeber Nestor, in quo nostri illustris martyris propheticus sermo est, tanquam caluınnia insculptas; qui et mature ad metan devenit. Lyaeus enim, ut praedictum est, ante ipsum victorem cecidit victus, qui ipse propter Christum victor athleta jacebat, pulchra prophetiæ Demetrio merces. Braviorum enim divisio et sanguinis effusionis communitas propter Deum sicut et coronarum athlet's beatitudinisque cœlestis, Nobilis Nestor statuera institutorem in martyrio magistrumque celasse. Sed nec doctoris illud «lesiderium esse didicerat, et alias invidia quodam modo tabescere videbatur, si ad cœlum tendens non viæ socium institutorem assumeret. Nec longuin sane efluxit tempus. Discipulus in excelsum abiit, terrestre pondus deorsum deserens; sequebatur autem vestigiis insistens et magister, electam habens sortem ipse mille vulnerum varietate distingui, et qucmadmodum sermonis et sapientia elusione, sic et innumeris vulneribus et quam plurimis corporis foraminibus præstare. Nam tyranni isti e martyris ipsis carnibus, ut puto, saturari cupientes,

dentibus proximum lauiare dubitaverunt; lanreis σώματος τρήσεσιν. Οἱ γὰρ τυραννικοὶ ἄνδρες ἐκεῖνοι, καὶ σαρκῶν αὐτῶν οἶμαι τοῦ μάρτυρος εφιέμε ναι κορέσασθαι, ὁδόντας μὲν ἐμπεῖραι εἰς ἀνθρωποφαγίαν ώκνησαν· ἄλλως δὲ λόγχαις εἰς ὀξεῖαν ἐσφυρηλατημέναις στήμωσιν, τὸν ἔκνον ἐκεῖνον ἐξεθεράπευσαν. Καὶ τὸ σῶμα τοῦ μάρτυρος οὕτω δακνόμενον, τῆς ὁλομελούς παρελύετο πλάσεως, καὶ οἷά τις δου ροδόκη ταῖς μυρίαις λόγχαις ἐξέκειτο. Πᾶς τις ἐφιλοτιμεῖτο βάπτειν τὴν λόγχην εἰς αὐτὸν, γλυκεῖαν ταύτην ἄγραν τῷ τυράννῳ θηρώμενος. Οὐ μόνον εξηρεύνησαν πάντα τὰ κατὰ πλευρὰν ὀστᾶ τοῦ μάρ τυρος, ἀλλὰ καὶ συνέτριψαν. "Ωρυξαν αίματος φλέ βας· καὶ οὐχ ὑπενόμευσαν, ὡς εἰς φρέαρ, ἀλλ' ὡς εἰς ποταμὸν ἀνεστόμωσαν. Εἰ δὲ τρόπον ἕτερον θης σαυρόν ώρυξαν, ἂν αὐτοὶ μὲν παροιμιωδῶς άνθρα κας εὗρον, οἱ δὲ πιστοὶ πλοῦτον σωτήριον, ἀλλὰ τοῦτο μὲν παρηκολούθηκεν· ἐκεῖνοι δὲ ἀλλὰ κακοποιοῦντες ἐξύρυττον. Τί δὲ αὐτῷ τὰ ἐκεῖθεν ἀλγή ματα πρὸς τὰ ὕστερον θαύματα; Εγεμεν ἡ μὲν σάρξ τραυμάτων, τὸ στόμα δὲ ᾀσμάτων τῶν εἰς Θεόν. Κατέῤῥεον αἵματα· ὁ δὲ ὡς εἰς βάμμα πορφύρας ταύτας βασιλικής ελογίζετο, χεομένου τοῦ τῆς βαφής ἄνθους ὡς ἀπὸ κογχύλης τινὸς τοῦ μαρτυρικοῦ σώματος, καὶ ηύχετο παραμεἶναι τὸ κάλλος τῆς ἁλουρ γίδος ταύτης, καὶ μηδέποτε διεκπεσείν τοῦ καλοῦ. Καὶ ἡ εὐχὴ ἀνέβαινε, καὶ ὁ Θεὸς κατένευε, καὶ ἐπεψηφίσθη τὸ καλόν. Καὶ ἰδοὺ παραμένει μόνιμον. Ἐνεκολύμβα τοῖς μαρτυρικοῖς ἱδρῶσι καὶ αἷμασιν, οἷς λουσάμενος ἀναπεσών ὕπνωσεν ὕπνον μακάριον, οὗπερ ἡ ἐξέγερσις εἰς ἀπολαυστικὴν ἀειζωίαν ἐστὶν ἀγρήγορσις. Καὶ ὅσον αὐτὰ ἐξέῤῥεε, τοσοῦτον αὐτὸς εξέχει τὴν δέησιν εἰς Θεὸν, καὶ μὴ περιιδεῖν ταῦτα. Δυσωπίαν προσέφερε· καὶ εἰς ἀκοὴν ὠτίου ὑπαχουautem acutis mucronem dubitationem istam sanarerunt. Et martyris corpus sic morsum ab integritate formationis solvebatur, et lancearum multitudini expositumn jacebat. Unusquisque lanceam illi infgere cupiebat pergratam prædam tyranno. Non solum omnia in lateribus perquisiverunt martyris ossa, sed et fregerunt, sanguinis venas inciderunt, nec foderunt in modum putei sed fluminis in more aperuerunt. Si aliter thesaurum foderunt, quem ipsi juxta proverbium carbones repererunt, fileles vero salutis divitias, sed hoc quidem sub factum veuit, illud vero perverse agentes foderunt. Quid ipsi vitæ præsentis dolores ad sequentia prodigia? Vulneribus caro, canibus ad Deum os abundabat, Fluebat sanguis, ille vero in basilier tincturam purpuram illam æstimabat, effuso tingentis liquoris flore tanquam ei purpura pisce e martyris corpore et ut purpurei vestimenti permaneret pulebritudo orabat, nec deficerat unquam. Et ascendit oratio et annuit Deus el pulchrum illud fieri decrevit. Ecce permanet constanter. Immersus est in martyrii sudoribus et sanguine, quibus lavatus cadens somno beato consopitas est, cujus expergefactio in perpetuæ vitæ voluptatem est evigilatio. Et quantum fucbat sanguis, tantum ipse preces ad Deum fundebat, ne hune parvi penderet. Verecundia suffusus postulatum porrigebat et a primo audita petitum habuit, quia non est quod vacua cadal justi oratio. Tyrannice gentes, a corpore citius martyris animam expellere conabantur; ille autem ut permaneret rogabat, nec solveretur ut ferocius in Deumn insurgentes hostes se ipsos læderent. σθεὶς ἔχει τὸ αἰτηθέν, ὅτι μηδὲ ἔστι διεκπεσεῖν ἄπρακτον δικαίων εὐχήν. Οι τυραννοῦντες ἀπανισταν τοῦ σκήνους τάχιον τὴν τοῦ μάρτυρος ψυχὴν ἐδιάζοντο· ὁ δὲ παραμένειν αὐτὴν ηύχετο, καὶ μὴ ἀπο λυθῆναι, ὡς ἂν θυμομαχούντες οἱ τοῦ Θεοῦ ἐχθροὶ ἑαυτοὺς βλάπτοιεν. 35. Deindle machinator demon non eo usque aro guebatur, qui nesciebat si tam nobili, intrepido et fortissimo tremores quosdam machinaretur a pugnando deterrentes et trepidationis telum scorpionem prætenderet, frangere volens a cursu se cundum Deum illum qui tam fortiter et alacriter in pugna currebat et hostis laqueos caprem agilitate cludebat. Car hæc meditaris, malitia inventor? Cur fortissimo inter optimnos puerilia moliris terris eula? Cur fortitudinis vastum ignem timoris gutta refrig·rantis exstinguere contendis? Non sic veneficum pungens scorpio defigit liqnorem, at ferventissimi fide infuscet zeli erga Deum ignes. Lances valde multæ cospidibus in martyrem infixæ non illum a forti animo solverent, et scorpionis stimulus Indigna cogitare coget magnanimum? Mihi videtur, o divinum et sapiens audītorium, majori stimulus termentorum excogitatione tyrannice agentein excogitatum fuisse, quam pravitatis magistrum demonem, a quo auimum assumpserat, dominator ille. Qui quidem tyrannice agendo discipulus nobilius in vite solutionem martyri lanceas infixit; qui vero scorpionis aculeum acuit in illum, nec perλε'. Εἶτα δὲ ὁ κακομήχανος δαίμων οὐκ ἂν καὶ ἐντεῦθεν ἐλέγχοιτο, μηδὲν εἰδώ:, εἰ τῷ οὕτω γενναίῳ καὶ ἀδειμάντῳ καὶ καρτερόφρονι δείματά τινα ἐσοφίζετο, τοῦ ἀθλεῖν ἀπείρξοντα, καὶ φόβου πρό βλημα τὸν σκορπίον προέσχετο, ἐγκόψαι θέλων τοῦ κατὰ Θεὸν δρόμου τὸν οὕτως ἐντρεχῆ καὶ κούφον δραμεῖν εἰς ἄθλησιν, καὶ τὰς τοῦ ἐχθροῦ παγίδας δορκάδος δίκην ὑπεραλλόμενον. Τί τοῦτο νοεῖς, ὦ σοφιστὰ τῆς κακίας; Τί τῷ ἐπὶ μεγίστοις ἀνδριζομένῳ φαύλα τεχνάζῃ φόβητρα; Τί πυρκαϊὰν θάρ σους σταγόνι φόβον ψύχοντος κατασβέσαι φιλονει κεῖς; Οὐχ οὕτω ψυχρὸν ὑγρόν σκορπίος κεντρίζων ἐναφίησιν, ὡς καὶ μαρᾶναι ἂν τῷ θερμοτάτῳ τὴν πίστιν, τοὺς τῆς κατὰ Θεὸν ζέσεως άνθρακας. Λόγχαι μάλα πολλαὶ τὰς ἀκωκὸς τῷ μάρτυρι ἐνερείσασαι, οὐκ ἂν αὐτὸν τοῦ εὐθαρσῶς ἔχειν παραλύσωσι· καὶ σκορπίου κέντρον ἀρθὲν ἀγεννές τι φρονεῖν ἀναγκάσει τὸν γενναιόφρονα; Ἐμοὶ δοκεῖ, ὦ θεῖον καὶ 50φὸν ἀκροατήριον, μεγαλοφυέστερον, τῇ τῶν βασάνων ἐπινοίς τὸν τυραννοῦντα ἐπιβαλεῖν, ἤπερ τὸν τῆς κακίας διδάσκαλον δαίμονα, περ αὐτὸς ὑπεφήτευε. Ο μὲν γὰρ τυραννεῖν μεμαθηκώς γενναιότερον εἰς ἀπαλλαγὴν ζωῆς τῷ μάρτυρι τας λόγχας αντέστη

σ:ν· ὁ δὲ σκορπίου κέντρον ἐπεξαγαγὼν αὐτῷ εἴη niciosus omnino fuit, nec perite adversarius fruἂν οὔτε βλαπτικὸς πάνυ, καὶ οὐδὲ κατὰ τέχνην ἀντίπαλος, μάτην αὐτὸς καὶ νῦν βουλευσάμενος, είτε πρὸς φόβον τὸ τοιοῦτον ἐμηχανᾶτο κακόν, είτε πρὸς θάνατον. Οὔτε γὰρ ἐξεφόβησε τὸν ἀθλητὴν ὁ σπορδ πέος, τὸ τοῦ διαβόλου είτε κέντρον, εἴτε βέλος, ἀλλὰ καὶ νεκρὸς ἔκειτο. Ενθα καὶ γελαν τοῖς θερμοτέ. ροις ἔπεισιν, ἐφ' οἷς ὁ πανούργος καὶ τὴν κακίαν σοφώτατος ἐνηπίαζε. Πάντως γὰρ ἀγνοῶν ἐτεχνάζετο, καὶ τὸ ἀγνοεῖν ἐπ᾽ ἀμφότερα, είτε κακόν τι διάθηται ὁ σκορπίος τὴν ἅγιον, καὶ εἰ φόβον ή μάρτις πάθοι τινὰ πρὸς τὸ τέχνασμα. Καὶ αὐτὸς μὲν δύναμιν ἂν ἑαυτοῦ μεγάλην τὴν σκορπίον ὠνόματα, τὸ θεῖον ῥητὸν ἱεροσυλῶν, τάχα που καὶ εἰς μέγεθος πολύ ογκούμενον· ὁποῖον καὶ οἱ παλαιοὶ λογογρα- η φοῦσι τὸν τοῦ Ὀρίωνος, ἢ καὶ ἄλλον τινά, ἂν καὶ εἰς οὐρανὸν οἱ πάντα τολμῶντες ἀνήγαγον· ὅθεν καὶ πλήξας ἑαυτοῦ τὸν θῆρα, τὸ κέντρον τε ἡγρίανε, καὶ δραστηριώτερον τὸν τὸν ἐνειργάσατο, καὶ εἰς κι νησιν διεθέρμανεν ἔντονον, θαλπόμενος ἐλπίσιν, ὡς ἄρα ἢ ἐκφοβήσει τὴν ἀθλητὴν, καὶ ἀγεννές τι πείσει φρονῆσαι, δ πάντως οὐκ ἦν ἄξιον τοῦ πεποιθότος ἐπὶ Θεόν· ἢ ἀλλὰ κεντρίσας, ἀγεννέστατα ρίψει, καὶ ἀποστερήσει τῆς ἀθλήσεως, καὶ ἐλαττονήσει τοῦ Νέστορος· εἴπερ αὐτὸς μὲν Αυαῖον τὸν οὕτω μέγαν κατήνεγκε, Δημήτριος δὲ ζώου τούτου έργον γένηται. Περιέπεσε δὲ ἄρα τοῖς ἑαυτοῦ διαβουλίοις ὁ καὶ τὴν ἀρχὴν ἀφρονευσάμενος, καὶ μέχρι δὲ πέρατος τοιοῦτος ὧν τοῖς ὀρθὰ φρονοῦσι καὶ κατὰ Θεόν. Οὐ γὰρ ἔσχε λογίσασθαι λέοντας ἐπαφιεμένους μὲν μυριαχοῦ τοῖς τοῦ Θεοῦ ἁγίας, ἀργοὺς δὲ εἰς τὸ βλάπτειν μένοντας· οὐδὲ ἄρκτους φρίκην ενδεδυμένας, χανδὸν μὲν ἐπιφυομένας, χαινούσας δὲ ὡς εἰς ἄνε μον· καὶ ἑτέροις δὲ θηρίοις ἐμβλέψαι, τοῖς μὲν ἀπρακτοῦσιν εἰς τὸ καὶ βλάβος επάγειν τοῖς θερα πενταῖς τοῦ Θεοῦ, τοῖς δὲ καὶ κειμένοις νεκροῖς· ἑτέροις δὲ καὶ εἰς δουλείαν ὑπαγομένοις ἀχθοφοριχήν, ἢ καὶ ἄλλως ἀμβλυνομένοις τὴν τῆς θηριωδίας ἀκμὴν, καὶ μαλθακιζομένοις εἰς τὸ χειρόηθες. Έπαθε καὶ Παῦλος ἐξ ἐχίδνης δαγμόν· ἀλλ' ἐκτικά ξάμενος ταύτην, ἐπίκλησιν θείαν ἐπετίθει αλεξιφάρμαχον, καὶ τὸ τραῦμα ἐθεραπεύετο. Οὐκοῦν καὶ τῷ Δημητρίῳ ἦν μὲν ἀμφοτέρωθεν οὐ φόβος κινδύνου· κεντρισθείς τε γὰρ εἶχε διεκπεσεῖν ἀβλαβής· εἶχε δι καὶ τὸν κεντρισμὸν πάντη διεκφυγείν. Είλετο δη τὸ θαυμασιώτερον. Πληγῆναι μὲν γὰρ αὐτὸν ἐνα ποίει τι χάρμα τῷ τε δαίμονι καὶ τῷ δαιμονῶντι τυράννῳ· μὴ καθῆναι δὲ ψαῦσαι-ἀλλ᾽ ἦν τοῦτο τε ρατωδέστερον· τούτου δὲ πλέον τὸ καὶ νεκρωθήναι τὸν τοῦ δαίμονος τρόφιμον. Ζῇν μὲν γὰρ τὸ θηρίον μὴ πελάσαν τῷ μάρτυρι οὐκ εἶχε θαῦμα πολύ· κεί σθαι δὲ νεκρὸν τὸ γέμον δαίμονος—ἀλλὰ τοῦτο πλή ρες ἦν τέρατος, πολὺ δὲ πλέον καὶ ὁ τρόπος τοῦ θαύματος. Οὐ γάρ τινι τῶν σωματικῶν, ἀσωμάτω δὲ ὀργάνῳ, τῷ διὰ δακτύλων τύπῳ τοῦ σταυροῦ, ὅσα καὶ βέλος ἐκλεκτὸν ἐπαφιεμένῳ, τὸ τοῦ δαίμονος ἀργὸν ἀφῆκε κείσθαι ὄργανον· καὶ μικρὸν τοῦτον ρίψας ὑποδρηστῆρα τοῦ δεινοῦ παλαιστοῦ, καὶ τὸν μέγαν ἐκεῖνον ἀλείπτην ἐν ταυτῷ κατεπάλαισε. Καὶ stra consilia sive ad timorem, sive ad mortem mala hæc excogitaverit. Nec enim perterruit athletam scorpio, sive diaboli aculeus, sive jaculum, sed mortuus jacebat. Inde ardentioribus videre licet quibus machinator et malitia sapientissimus pueriliter uti praesumpsit. O:nnino enim ignoraus machinabatur, ignorantia duplici tum si ad mala in aliquo disposuerit scorpio sanctum, tum si martyr de machinatione quidquam metns passus fuerit. Vires suas magnas scorpionem nominavit, divina voce profane utens, forsan tumore magno inflatum; sicut et veteres scripserunt de Orione, aut de quopiam alio, quem qui omnia audent in coelum induxerunt, unde et suam percutiens belluam, actleum stimulavit, efficacius venenum effecit, et in contorquendo magis inflammavit, spe fervens, quasi qui athletam perterriturus esset, atque ignavum quid cogitare suaderet; quod nequaquam de eo qui in Deum confidebat sperandum; aut aliter aculeo stimulans, ignaviter prostraturus esset et victoria privaturus, et inferiorem praestiturns Nestori: qui quidem Lysum adeo magnum devicit, Demetrius vero animalis istius opus factus fuisset. Periit erga in insanis consiliis suis qui ab initio stulte ferit usque ad Gnem talis in recle et secundium Deum sentientes perseverat. Non enim cognoscere debebat ut leones in Dei sanctos sexcentos immitteret, segnes ad nocendum nec ursos horrore indatos qui ferociter quidem irruentes, quasi in ventum inhiant et uttum alias belluas conspiceret e quibus aliæ in nocumentum Dei servis afferendo inertes essent, sliæ mortuæ jacerent; tum alias conspiceret ad onera portanda matas, vel quæ aliter fera indole exutæ curarentur. Morsum viperæ passus est Panlus, qua rejseta, Invocationem Dei medicamentum adhibuit et vulnus sanavit. Igitur Demetrio non erat periculi timor: aculeo enim vulnerato contigit itcolumem evadere; contigit et vulnus omnino eſſugere. Majori itaque miraculo usus erat. Nam quod sauciatus esset, demoni diabolicoque se gerendi tyranno gaudium afferebat, quod vero langi non sineretur↔qnod majus prodigium erat—maximum vero quod necaretur dæmonis aluınnus. Etenim quod viverot quidem ad martyrem non appropinquaus bestia, magnum non erat prodigium; quod vera mortua jaceret damonis plena, hoc sane res erat portentena multoque amplius. Non enim aliquo e corporeis, Incorporeo procurante organo, crucis per digitos εigno teli electi instar immisso effecit ut regno damonis jaceret organum; et parvum terribilis adversarii servum prostravit et magnum in eodem devicit institutorem. Qui quidem insidiabatur reptantis animalis Impotu, adeo cosìostem animum subacturus; insidias vero irridebat ille, quippe qui cum tantus æstimetur sub animalculi forma appareat et ostendat se reptilem ex alto decidisse, et potentiæ vilitatem sie demonstret, et quod unde servis Dei noceat aperte et, ut aiunt, in faciem non habet quos

EUSTATIII THESSALONICENSIS METROPOLITE tantum aversos viriliter aggreditur. Quemadmodum ὁ μὲν ἐμηχανᾶτο, ἐν χαμερπεῖ ζώ, καταρρίψαι τὸν enim quisque non alienum a natura illud observat, οὕτως οὐράνιον· ὁ δὲ κατεγέλα τῆς μηχανῆς, εἰ δ sic parvitate sua cum ipso consocium animal bellua τοσοῦτος εἶναι δοκῶν οὕτω μικροφυεί ζώῳ ἐμφαν tnagna sibi devinxit. Nullum enim scorpio ex fa- τάζεται, καὶ τὸ ἐξ ὕψους καταπεσεῖν ἐν τῷ ἔρποντι cie et ore nocumentum mittit, sed extrema in canda διαδείκνυσι, καὶ τὸ μικροφυὲς δὲ οὕτω παρεμφαίνει sepositum gestat venenum. Et dæmon aperta qui- τῆς δυνάμεως, καὶ τὸ μὴ ἔχειν βλάπτειν τοὺς τοῦ dem consiliorum et ut ita dicam ante oculos et pro- Θεοῦ εἰς ἐμφανὲς καὶ ὅ φασι κατὰ στόμα, ἀλλὰ τοῖς palam ejaculatur malum nullo modo præ se ferentia, ὄπισθεν ἀνδριζόμενον. ὡς γὰρ ἄν τις οὐκ ἔξω τοῦ haec voluptatis qua permulcentur plerique unguento προσφυοῦς καὶ τοῦτο κατασκέψηται, καὶ ὡς ὁμοιliniens; retro vero etab ultimo perniciem fert in τητά τινα σῶξον πρὸς αὐτὸν ὁ μέγας θὴρ τὸ συγγε inferni decipulo involventem, simpliciorem quemque νὲς τοῦτο θηρίον ὠκειώσατο. Σκορπίας τε γὰρ ἐκ a principio inducens, timoremque celaus, in fine τῶν κατ' ὄψιν καὶ κατὰ στόμα βλάβος οὐδὲν προϊσχετ vero dolo bellico victor ad mactationem, non lucta- ται, ἀλλ᾽ ἄκρῳ τῷ οὐραίῳ ἐγκαθήμενον φέρει τὸ tionibus obversa fronte, sed ut dixerit aliquis θανάσιμον. Καὶ ὁ δαίμων τὰ μὲν προέγοντα τῶν αὐτ candæ opera. τοῦ βουλευμάτων καὶ ὡς εἰπεῖν πρὸ ὀφθαλμῶν καὶ πρόσθια προβέβληται, κακὸν οὐδέν τι προφαίνοντα, χρίων αὐτὰ τῷ φαρμάχῳ τῆς ἡδονῆς, ὑφ᾽ ἧς κολα κευόμεθα οἱ πολλοί· τὰ δὲ κατόπιν καὶ ἔσχατα ὀλέθρια φέρει, καὶ εἰς πέταυρον ᾅδου κατάγοντα, ὑπα γόμενος μὲν ἐν καταρχῇ τὸν ἁπλούστερον, καὶ ἐπικρύπτων τὴν φόβον, τῷ δὲ τελευτῶντι καὶ καταστρατηγῶν εἰς φόνον, οὐ ταῖς προμάχοις ῥᾳδιουργίαις, ἀλλ', ὡς ἄν τις εἴπῃ, τῷ οὐραγήματι. 36. Hæc suiciat dixisse. Dolosi vero erroris artificis est illud sophisma vanis imaginibus dissimulare, insidiarum vero actionem persuasive struere, et ve - ritatis speciem ostentare. Nam vano errore metum ciere, non autem infirmum animum stupefacere valet. Judicat enim mens non inani ludibrio veritalem convenire. Quod vero juxta veritatem terribile, licet in parva re offeratur, majorem timorem provocat apud veraces. Ideo draconem apparere non fecit illusionum auctor, qualia multa in alios incitarit. Non enim malum vernaculum, eoque ipso oculis phantasma videretur. Nec leonein aut simile animal in prælium misit (ubi enim sylva quæ bestias tegat ac delegat?); scorpionem vero animal talibus locis ut plurimum sopitum et nutritum, unde non falli se credidit, sed juxta veritatem inalum inducere. At si animal non est magnam, nec pro sua natura terrefacit, sed nobis persuasum esset contra naturam illudin tumorem degenerare, tanquam immundo płenum spiritu, et manuum instar longarum intorquere forcipes, quod aliquis de alius similitudinis animali excogitaret, pedibus vero utrinque supra mensuram arrectum et sæpe ambulans et pugnans, aculeum vero vibrans ultra mo❤ dum longum jaculum ad tremefaciendum contorquens. Et illud promptuarium erat veneni quod thesaurizavit in lethi divitias bellua, et quantum demon propalavit, malum analo cumulans. Confestim et colori horrendum quoddam immiscuit cimereas nigerque color, quibus talia animalia distinguuntur, et in alios variegabatur; ut et chamæJeontis instar ignavi præceps rueret, cum astantium stupore. Ita se res habebat, cum athletæ manus venerandum contorsit telum et amplius non erant; nam qui afflaverat aufugit, quod vero afilatum fuerat exanime jacebat. Et communis quidem inimicus coram se teli loco bestiam inventam inşipienter sumpsit, fortitudinemque, ut aiunt, suam vibrahit deficientem in adversarium martyrem. Qui autem hinc et inde iterum atque iterum organo λς'. Καὶ τοῦτο μὲν οὕτω πεπορίσθω ἡμῖν. Τοῦ δὲ τῆς πλάνης δολίου εὑρετοῦ κἀκεῖνο σοφιστικόν, ἐπισ κρύπτειν μὲν τὸ δοκεῖν φαντασιοκοπεῖν, ἐθέλειν δὲ πιθανῶς ἔχειν τὴν σκηνὴν τῆς ἐπιβουλῆς, καὶ παραυγάζειν τὸ ἀληθές. Φαντάσαι μὲν γὰρ τὸν φόβον, εἰ καὶ μέγας ἐκεῖνος, οὐ πάνυ τι ἔχει ἔκπληξιν παρά γε τῷ φρονοῦντι στερεά. Κρίνει γὰρ ἡ ψυχή, μὴ συμβαίνειν τὴν ἀλήθειαν τῷ φαντάσματι. Τὸ δὲ πρὸς ἀλήθειαν φοβερὸν, εἰ καὶ εἰς μικρόν τι ἐξαίρεται, ἀλλὰ μεῖζον τὸ δεῖμα προβάλλεται, οἷς τὸ εἶναι μὴ πάντη ψεύδεται. Διὸ δράκοντα μὲν οὐ παρέφηνεν ὁ τῶν φαντασιῶν τεχνίτης, ὁποῖα καὶ τοιαῦτα πολλά ἐν ἄλλοις ἐχορήγησεν. Οὐ γὰρ ἂν ἔδοξε τὸ κακὸν ἔντοπον, ἀλλ' αὐτόθεν φαντασιώδες ἠλέγχετο τὸ τῆς ὄψεως. Οὐδὲ μὴν λέοντα, ή τι τοιοῦτον, ἐπαφῆκεν εἰς πόλεμον (ποῦ γὰρ ἐκεῖ λόχμη, τὰ τοιάδε καὶ κρύ πτουσα καὶ ἐκφαίνουσα;) σκορπίον δὲ, κακὸν αὐθι γενές, καὶ τοιούτοις ὡς τὰ πολλὰ τόποις ἐγκαταδαρ θάνον καὶ ἐκτρεφόμενον, ὅθεν οὐδὲ φαντάζειν δοκεῖν ἐνόμισεν, ἀλλ' ἐξεπεξάγειν τὸ κακὸν πρὸς ἀλήθειαν. Εἰ δὲ φύσει τὸ ζῶον οὐ μεγαλοφυές, οὐδὲ οἷον ἔχειν ἐκφοβεῖν τὸν ἐν καθεστῶτι μένοντα, ἀλλ᾽ ἔστιν ἡμῖν φαντάσασθαι παρὰ φύσιν ἐκεῖνον διεστηκότα εἰς όγκωμα, οἷα καὶ ἀκαθάρτῳ φυσώμενον πνεύματι, καὶ χεῖρας μὲν ὥσπερ μακρὰς προβεβλημένον τὰς χηλάς, δ δή τις καὶ ἐπὶ ἑτέρας ὁμοιότητος ζώου είν πεῖν ἐσοφίσατο, τοῖς δὲ ἑκατέρωθεν ποσὶν ἐξηρμένων πέρα τοῦ μετρίου, καὶ πυκνὰ βαίνοντα, καὶ ἐναγώ νιον θέοντα, ηρκότα δὲ καὶ τὸ κέντρον ὑπὲρ δ φύσις οἶδε, καὶ ὡς οἷά τινα αἰγανέαν πρὸς ἐκφόβησιν ἀνασείοντα. Καὶ ἦν ἐκεῖνο ταμεῖον φαρμάκου, ὅσον τε ὁ θὴρ ἐθησαύριζεν εἰς ὀλέθρου ἔλθον ἐκ φύσεως, καὶ ὅσον ὁ δαίμων ἐπωχέτευε, κακὸν κακῷ προσεπιτι θείς. Τάχα δὲ καὶ τῷ χρώματι φοβερόν τι επέφριττε καὶ ἡ τοῦ τεφροῦ καὶ μέλανος χρόα, δι' ὧν τὰ τοιαῦτ τα ζώα χρώζεται· καὶ εἰς ἑτέρας φαντασιωδῶς ἐξηλ λάττετο, ἵνα καὶ ὡς εἰς χαμαιλεόντειον ἀγεννὲς φί πτοιτο, οἷς ἐδόκει μέγα τι ποιεῖν. Ησαν ταῦτα, ἕως ἡ ἀθλητικὴ χεὶρ ἐπαφῆκε τὸ τιμιώτατον βέλος· καὶ τὸ λοιπὸν οὐκέτ᾽ ἦσαν. Αλλ' ὁ μὲν φυσῶν ἔφευγε,

20% τὴ δὲ ἐμπνεόμενον ἄπνουν ἔκειτο. Καὶ ὁ μὲν κοινό; utens accommodate, signo crucis, tum bestiam πολέμιος παρά πόδας ώσπερ ὅπλον τὸ θηρίον εὐρών, καθοπλίσας οὕτω μανιωδῶς, τὸν ἑαυτοῦ ὁ φασι θυμὲν ἀχορήγητον ἐπαφῆκε τῷ ἀντιμάχῳ μάρτυρι. Θ σ' αὖθις ἑτέρωθεν ὀργάνῳ προχείρῳ χρησάμενος, τῷ σταυρικῷ τυπώματι, τό τε θηρίον ἀφῆκεν ἐῤῥίφθαι νεκρὸν καὶ τὴν εἰς ἐκφόβησιν αὐτὸ ἐνδυσάμενον, ὃς τοῦτο ἐμηχανήσατο περιθέμενος, ὡς εἰ καὶ λυκίην ἢ καὶ ἀλωπεκήν ὑπελθών τις ἐκφοβεῖν ἐθέλει τον ακατάπλητον. mortnam stravit, tum eum qui ad terrendum ip. sius speciem induerat: quippe qui scenicum spevtrum contra intrepidum trepidationis lustronrentum indueret, quasi lupinam quis vel vulpinam sper diem usurpans terrere impavidum vellot, μορμολυκείου δίκην κατὰ τοῦ ἀτρέπτου φόβητρον 37. Sed scorpio quidem nunc jaceat a nobis sic sermone traetatas. Jam vero ad martyris inagnia+ nimi laudes redeamus. Saxi Instar signum telis Inconcussus jacebat martyr, et in ſide erga Deum Immobilis ablutus non fluctibus, sed sanguine. Qui abundanter quldem quatientes hebetabantur. Hie vero integer stabat et incolumis, unde acerrimus pugnator contra errorem evasit. Supputabat hostis plagas suas plagis martyris, et sie erat per totum vulneratus. Εt in quo egerat, patiens iron tolerabat. Tela in cœlum jacnlari et in martyris corpus transnigere, quasi pati aliquantum intermitteret propter impietatem. Sanguine gaudens bellua vorax, de martyris sorte non defectabatur. Namque illa gaudlum ipsi immolare habebant, ab his vero suffocatus est. Venurum quidem sectionem patitur aut aliud ignobile vulnus, viso saliente cruore, in pallorem et timiditatem conjicitur, naturali amisso rubore. Qui vero penitus spiritu vitali est privatus, non solum nihil ignobile perpessus est, sed quasi palchritudine erubescens, virilitate honestatus est. 25. Αλλ' ὁ μὲν σκορπίος ήδη κείσθω, καὶ παρ' ἡμῖν οὕτω κατεργασθείς. Ημεῖς δὲ τῶν ἐπαίνων οὖθις ἐπὶ βραχὺ τῆς μαρτυρικῆς εὐψυχίας γενώμεθα. Λίθος τις οἷον προβλής ταῖς τῶν δοράτων ἐμβολαῖς ατίνακτος ο στερέμνιος μάρτυς εξέκειτο, καὶ τῆς πως θεὸν ἀπαρασάλευτος πίστεως, κλυζόμενος οὐ κύμασιν, ἀλλ᾽ αἷμασι. Καὶ αὐτὰ μὲν πυκνὰ προσΓάλλοντα ἀπημβλύνοντο. Ο δὲ ἀκμαῖος ἦν, καὶ οὐκ εἰδὼς ἀμβλύτητα, ἐφ᾽ οἷς ἑαυτὸν τομώτατον ἐξύνας κατὰ τῆς πλάνης ἐστόμωσεν. Εμέρει ὁ ἐχθρὸς τοῖς εἰς τὸν μάρτυρα πληγαῖς τὰς εἰς ἑαυτὸν, καὶ ἦν ὅλος οὕτω τραυματίας. Καὶ οἷς ἔδρα, πάσχων οὐκ ἔφερε; Τοξεύειν ταὐτὸν κατὰ οὐρανοῦ, καὶ ἀκοντίζειν κατὰ τοῦ μαρτυρικοῦ σώματος, ὡς ὑπενδοῦναι τι παθεῖν πρὸς ἀσέβειαν. Ὁ αίμασι χαίρων θηρ, ὁ παμφάγος, εὐχ εἶχε καὶ τοῖς μαρτυρικοῖς ἐπευφραίνεσθαι. Ἐκεῖνα μὲν γὰρ εὐφροσύνην αὐτῷ δαιτρεύειν εἶχον τινὰ, τούτοις δὲ ἀλλ᾽ ἐναποπέπνιχται. Καὶ φλέβα μέν τις τμηθείς καταφορικώτερον, ἢ καὶ ἄλλως 23 γενναῖον τραύμα παθῶν, καὶ ἰδὼν αὐτὸν αἵματος ἐκπιδύοντα, εἰς ὠχρον μεταβάπτεται, καὶ δειλίαν τάσχει, τὸ φυσικὸν ἀπολέσας βρεθος. Ὁ δὲ ὅλον ἐκπενούμενος τὸ ζωτικόν, οὐ μόνον οὐδὲν ἔπασχεν ἀγεννες, ἀλλὰ καὶ ὡς εἰς κάλλος ἐρεθόμενος πρὸς ἀνδρίαν ἐβάπτετο. ληʹ. Εδόκει καὶ ὡς ὄρος εἶναι Σιών, καὶ ὡς πῖον Έλος Θεοῦ, ὑπερηρμένον μὲν τῶν κάτω τῷ ἀνατεταμένῳ καὶ ὀρθίῳ καὶ ὑψηλῷ τοῦ φρονήματος, φυτοῖς τὲ ὥσπερ κομῶν παντοδαποῖς ἀγαθοῖς, ὧν ὁ καρπός ἀποδέδοται ἐν καιρῷ, ἤδη δὲ καὶ ταῖς ἐμφυείσαις λόγχαις, ὕδατα δὲ ζῶντα ἐξαναβλόξων τὰ τῶν αἱμά των ρεύματα, οἷς καὶ τὰ μύρα εἰς τὸ ἐπιὸν συνεπέρα ξευσαν. Εθεώρει ἑαυτὸν καὶ εἰς ἄρτον, εἰς ὄν ξύλα μὲν οἱ μισόθεοι ἐνέβαλον, οἷς αἱ λόγχαι συγκεκρό την ο· οὐκ ἔκρυψαν δὲ, ὡς καὶ τῆς τοῦ Θεοῦ τρα πέζης ἀπαγαγεῖν. Εῤῥεέ ποτε ποταμού, διδασκα λιῶν, καὶ παρέσυρε τοὺς τῶν αἱρέσεων· Ερρευσε καὶ ποταμοὺς ἐκείνους αἱμάτων, καὶ τοὺς δαιμονο φορήτους κατέκλυσεν. Οὐχ οὕτω πέτρα πολύστομος ἐξερεύγεται ὕδωρ θαλαμευόμενον, οὐδ' οὕτως υδροβμέας ἐκ μηχανῆς πολύτρητος ἐξακοντίζει τὸ ἀναθλιβόμενον, ὡς αἷμα δαψιλὲς καὶ πολύκρουνον τῶν μαρτυρικῶν λαγόνων ἐξαπέρρες, συχναίς οὕτω λόγο χαις πρὸς βίαν ἀναστομούμενον. λθ'. Ελύπει τὸν τύραννον τὸ τοῦ Λυαίου αἷμα χυθέν· καὶ ἐξεδίκει μὲν δὶς ἐπὶ τὸ αὐτὸ, και που καὶ ἀγαπητὸν ἔλεγε καὶ αὐτό;, δύο ἑνὸς ἀντιπεφάσθαι. Τὸ δὲ ἄλλως ἐξέπιπτε. Δύο γὰρ τούτων κειμένων, Δημητρίου καὶ Νέστορος, λεγεών τε δαιμόνων κατα δεβλητο, καὶ ὁ τύραννος καιρίαν βέβλητο, ταυτὰ δὲ καὶ οἱ περὶ αὐτοὺς ἔπασχον. Πλέον ἂν βδέλλαι τινὰ λυπήσαιεν, ἐκμυζῶσαι τὸ ζωτικόν, ήπερ αύται λόγ PATROL. GR. CXXXVI. G 38. Videbatur sicut mons Sion, isque Del mons pinguis, super inferiora elevatus propter cogitationes rectas et altas, plantationibus vero frondescens omnimode bonis, quorum fructus in tempore ipsorum datus est, jam tunc transfixis lanceis, aquis vero viventibus scaturiens per cruoris rivos, et unguenta quæ undequaque effluxerunt. Se ipsum æstimabat panem in quem mittebant Dei hostes ligna quibus conficiebantur lancem; non vero ab condiderunt, quo a Del mensa amoveretur. Disciplina primo emittebal amnes, ac eos qui in erroribus degebant, extraxit; emisit et sanguinis amnes, et a dæmone correptos lavit. Non sic petra multis fissa aperturis inclusam evomit aquam, nec sic aquagium ex industria multis foraminibus munitum coarctatam conjicit aquam, sient copiosus sanguis e martyris lateribus fluxit, multis lanceis prorumpens. 39. Dolebat tyrannus de Lyæi sanguine effuso; et cum bis vindicabat et quodamniodo gratum dicebal, si duo pro uno damnarentur, seul aliud accidi. Jacentibus enim duobus, Demetrio et Nestore, et dæmonum legio disturbabatur, et lethaliter vulnorabatur tyrannus eademque comites patiebantur. Magis alicui nocerent sanguisugæ, quam athletæ Linceæ, martyris sanguini insultantes. Doloribus

enim qualis futuram juxta dirinam spem reinunera & χαι τὸν ἀθλητὴν, τοῦ μαρτυρικοῦ καταναιδευόμεναι Nonen metiebantur. Qui contra incorporeos spiritus fortem se gessit et pro immaterialibus se exercuerat, carni et sanguini parcere nescivit. Voluit martyr totum adeo lanceis firmari corpus, ut per totum Christi stigmata portaret; quia vero non accidit, propter Dominicam imitationen de laterum punctionibus gaudebat, gratumque ducebat si discipulus secundum magistrum, et secundum Dominum servus feret. Gratiam se debere fatebatur monenti Nestori et tyrannicam iram magis incendenti et redlitum ad Deum acceleranti. quo magisterii pretium grato animo lanceis metiebatur gratias: disciplinæ remunerationem plagarum numero acceptam retulit. Si vero moriebatur, firmiter perseverans, erat ci bonorum caput. Omnino oplabat servum Lupum, non de servitio in vita erubescore, sed animæ salutaria conservare consilia. Et desiderium adeptus est, et secutus est sicut et ille initiatorem Nestorem, ut dominum servus, ita ut non morientes, sed potius in novam et sempiternam vitaın vitam ordinati, invicem relinquerent, sed in paradiso una habitantes pulchram conditionem non respuereut inter discipulum et magistrum, inter servisium et dominantem'non erubescerent; imo ut discerent qui mentem ad divina applicant, sapientem viruın μου socios sibi adjungere dissimiles aut aliter illos ad amicitiam allicere. Demetrio ergo in Deo amici erant et Nestor et servus Lupus, itaque idem ad Deum curriculum percurrentes stadium victores absolverunt, cujus fuis vita in paradiso conso. Ο ciata. αἵματος. Αντεμέτρει γὰρ ταῖς ὀδύναις τὴν ἐν στα θεραῖς ἐλπίσιν ἀπόλαυσιν. Ο κατὰ πνευμάτων ἀπάρ χων ἀνδρισάμενος, καὶ ὡς εἰς ἀθλίαν ἐκπονησάμε νος ἑαυτὸν, οὐκ εἶχε σαρκὸς καὶ αἵματος φείδεσθαι. Ήθελεν ὁ μάρτυς καὶ τὸ πᾶν σῶμα πυκασθῆναι λόγχαις τοιαύταις, ὡς ἂν διόλου φέροι τὰ τοῦ Χριστοῦ στίγματα· ὅτι δὲ οὐκ ἐγίνετο, ἔχαιρε τῷ δε σποτικῷ μιμήματι τοῖς κατὰ πλευρᾶς νύγμασι, καὶ ἀγαπητὸν ἔλεγεν, εἰ ὁ μαθητής κατὰ τὸν διδάσκαλον, καὶ ὁ οἰκέτης κατὰ τὸν δεσπότην γένηται. Χάριν ώμολόγει τῷ καταμεμηνυκότι Νέστορι, καὶ τὸν τυπ ραννικὸν εἰς πλέον θυμὸν ὑπανάψαντι, καὶ ταχύ ναντι τὴν εἰς Θεὸν ἀνάλυσιν. Καὶ δίδακτρα ταῦτα πρὸς ἐκείνου λαβεῖν ἀνθωμολογεῖτο πολλοῦ ἄξια. Εμέτρει ταῖς λόγχαις τὰς χάριτας· ἡρίθμει τὰς τῆς μαθήσεως ἀμοιβὰς ταῖς πληγαίς. Εἰ δὲ καὶ θάνοι, καρτερώτατα επιμείνας, ἀλλὰ τοῦτ᾽ ἦν αὐτῷ τῶν ἀγαθῶν τὸ κεφάλαιον. Ηύξατο πάντως, καὶ τὸν δοῦ λον Λούπον μὴ καταισχύναι τὰ ἐν βίῳ δουλεύματα, ἀλλὰ σωστικὰ ψυχῆς ἀναλαβέσθαι βουλεύματα. Καὶ συνεπεράνθη καὶ ἐνταῦθα τὰ τῆς εὐχῆς, καὶ ἡκολούθηκεν, ὥσπερ αὐτὸς τῷ μύστῃ Νέστορι, οὕτω καὶ ἐκεῖνος τῷ δεσπόζοντι· ὡς ἂν μηδὲ θανόντες, μᾶλλον μὲν οὖν εἰς καινοτέραν μεταταξάμενοι ζωήν καὶ ἀπέραντον, ἀλλήλων λείποιντο, ἀλλ' ἐν παρα δείσου συσκηνωσάμενοι τόπῳ τὴν καλὴν σχέσιν μὴ καταισχύναιεν, τὴν τῆς μαθητείας ὁ διδασκόμενος, τὴν τῆς δουλείας ὁ δεσποζόμενος· καὶ μάθοιεν καὶ ἐντεῦθεν οἱ τὸν νοῦν πρὸς τοῖς θείοις ἔχοντες, ὅτι σπουδαῖος ἀνὴρ οὐκ ἂν τοὺς ἀνομοίους προσεταιρί ζοιτο, ἢ ἄλλως ἄγοι ἂν πρὸς οἰκείωσιν. Δημητρίῳ γοῦν θεοφιλεῖς ἦσαν καὶ ὁ ἑταῖρος Νέστωρ καὶ ὁ δοῦλος Δοῦπος, διὸ καὶ ταυτὸν πέρας αὐτοῖς ἐξέδη τοῦ κατὰ Θεὸν δρόμου, τὸ στάδιον νικητικῶς ἐξανύσασιν, οὗ κατάντημα ἡ ἐν παραδείσῳ συμβίω σώ 40. Si vero prodigiis discipulum et servum præslabal athleta, abundantia in vita omnium bonorum, sic et post martyrium miraculorum caro honorata est et sanguis cui incrementum post externa nutrimenta abunde datum est, regnum Dei non hæreditabunt. Caro autern martyrio laniata propter Deum, el sanguis aquæ instar ipsis ex ossibus effusus; ut cam Psalmista dicam, ipsa et beata hæreditate potiebantur, et nobis, juxta fidem dico, quotquot in acta martyris auima incumbinus, simile procreant bonum. Quomodo autem non tardavit martyris caro ut terra fertilis et electa quæ boni germinis semen accepit, sulcante apostolicoruin documentorum aratro, abundantet vero manante ex ipsa sudore et sanguine irrigata, et his ambobus propter Deum, et frequentium lancearum infixionibus culta, tanquam vegetus et luxuriantibus undique segetibus ager, quomodo non tardavit, inquam, fructum nobis salutem metere volentibus afferre, siquidem et chlamys super sanctum corpus illud expansa, el gratia quæ ab eo defluit particeps, possidentibus sanctificasio St 41. Annulus athletæ manum ornans, ejusdem μ'. Εἰ δὲ πλεονεκτεί τόν τε μαθητήν τόν τε οἰκέτην τοῖς τεραστίοις ὁ ἀθλητὴς, φθάνος ἐν ζωῇ τῶν ὅλων ἀγαθῶν, οὕτω καὶ τῶν μετὰ μαρτυρίαν θαν μάτων ἔχοντος. Σὰρξ τημελουμένη καὶ αἷμα πληθυ νόμενον ταῖς ἔξωθεν διατροφῶν ἐπιῤῥοαῖς οὐκ ἂν κληρονομήσωσι βασιλείαν Θεοῦ. Σὰρξ δὲ αὕτη μαρτ τυρικὴ σπαραχθεῖσα διὰ Θεὸν, καὶ αἷμα τοῦτο ὡσεὶ ὕδωρ αὐτοῖς ὀστοῖς διεκχυθεν, ψαλμικῶς εἰπεῖν, αὐτά τε τῆς μακαριστής κληρονομίας έτυχον, καὶ ἡμῖν, πεποιθότως λέγω, τοῖς ὅσοι τὰ τοῦ μάρτυρος ἀμφιπονούμεθα, τὸ ὅμοιον καταπράττονται ἀγαθόν. Πῶς δὲ οὐκ ἔμελλεν ή μαρτυρικὴ σὰρξ οἷά τις γῆ πίων καὶ ἐκλεκτή, τὴν μὲν τοῦ ἀγαθοῦ σπέρματος ἤδη καταβολὴν δεδεγμένη, αρότρου ἀνασχίσαντος τοῦ τῶν ἀποστολικών διδασκαλιῶν, ἀρδευθεῖσα ἐὰ πλησμίῳ τῷ ἐξ αὐτῆς ἱδρῶτι καὶ αἷματι, καὶ ἀμφοι, ὑπὲρ Θεοῦ, τῇ δὲ τῶν συχνῶν δοράτων ἐμπήξει σχηματισθεῖσα ὡς εἰς δασὺ καὶ φρίσσον ἀδροῖς ἀναδρο μαῖς ἀσταχύων λήϊον, καρποφορεῖν ἡμῖν σωτήριον συγκομισμὸν τοῖς δρέπεσθαι θέλουσιν, ὅπου καὶ χλαμὺς τοῦ ἁγίου ἐκείνου καταπετασθεῖσα σώματος, καὶ τῆς ἐκεῖθεν μετασχούσα χάριτος, τοῖς προσερ χαμένοις ἁγίασμα γίνεται; μα'. Καὶ δακτύλιος δὲ, ὁ τὴν ἀθλητικὴν κοσμήσας

χεῖρα, τῆς αὐτῆς η μοίρηκε χάριτος, ὃς ἔχει καὶ particeps fuit grati, et ipse auditorem in sui adαὐτὸς εἰς θαύμα τὴν ἀκροατὴν ἐφιστᾷν, πολλά παρασημαινόμενον ἐν αὐτῷ· ἓν μὲν, ὅτι σύμβολον ὴν τοῦ χαίρειν τὸν ἀθλητὴν, ἐφ' οἷς πάσχων συνε μαρτύρει τῷ καὶ μεγίστῳ καὶ πρωτίστῳ τῆς ἁληθείας μάρτυρι. Αμέλει οὐδὲ ἐν αὐτοῖς τοῖς ἄθλοις τὸν τῆς χειρὸς κόσμον ρίψας ἀπέθετο, ἀλλὰ τῇ ἐκτὸς χαρμονῇ τὴν ἐντὸς προέφαινε. Καὶ ἐχρῆν οὕτως ἑαυτὸν διαθέσθαι τὸν ἐφ᾽ οἷς οἱ πολλοὶ μεταπίπτουσιν αὐτὸν ἀκατάσειστον μένοντα. Εἰ γὰρ πολλοῖς τῶν ἀνέκαθεν, γενναιοψύχων μὲν, ἔξω δὲ θυραυλούντων τῆς καθ' ἡμᾶς ἱερᾶς αὐλῆς, ἤρεστε γενομένοις πρὸς αὐτοῖς τοῖς δεινοτάτοις, ὅτε ποτὲ καὶ συνέπεσον, μή ότι γε δάκρυον κατενεγκεῖν, ἢ παρειὰν ἀμύξαι, ἢ στόμα πρὸς γοερὸν λόγον ἀνοίξαι, ἢ τὸ ἱλαρὸν ἀμεί ψαι τῆς ὄψεως, ἀλλὰ κοσμηθῆναι, καθάπερ ἐπὶ νυμφωνο;, καὶ καταστῆσαι τὴν ψυχὴν μὲν εἰς καρτε μίαν, τὸ σῶμα δὲ εἰς εὐπρέπειαν, καὶ οὕτω παρα βληθῆναι τοῖς φοβεροῖς· τῷ παντὶ πλέον ἔδει χαί ρονα καθυποδύναι τὰ παρ' ἀνθρώποις δεινὰ ὑπὲρ Θεοῦ τὸν εἰς τὸ τῆς τρυφῆς χωρίον ἀπαίρειν μέλλοντα. ἓν μὲν δὴ τοῦτο τοῦ δακτυλίου σεμνὸν, οὐ κατὰ τὸ παίγνιον τοῦ τὸν Γύγην κρύπτοντος ὡς ἐν σκιᾷ, καὶ ἐξαφανίζοντος, καὶ αὖθις ἐκφαίνοντος, ἀλλ᾿ ὥσπερ ἂν δακτύλιος τοιοῦτος αὐτός τε ἐκλάμποι, καὶ μάλιστα οἷς θεόθεν τερατουργείν δεδυνάμωται, καὶ τὸν φοροῦντα δὲ προεκφαίνοι τῇ αὐτῇ χάριτι. ་ mirationem trahit, multis in ipso signatis: primamı, symbolum erat, indicans, quod gauderet athleta, in quibus perpessus, martyrii cum maximo primoque veritatis teste particeps erat. Sane in pra∙lio manus ornamentum rejiciebat, sed exteriori lætitia intimam ostendebat. Sic ipsum disponi oportebat, în quibus plerique succumbunt, inconcussum. Si enim multis inter illos qui desuper egregium anim 'mum sortiti sunt, licet extra sanctam Ecclesiam nostram vivant, multis placuit in terribilissima quando forte delapsi sunt, ne lacryman unam fundere, aut genam alierare, aut os gementi verbo aperire, aut faciei latitiam immutare, sed exornari tanquam ad thalamum, et animam in patientia dbfirmari, corpus vero in habitus vultusque decore, et sic formidolosis comparari, a fortiori oportebat gaudentem pro Deo in terribilia ab hominibus immitti tormenta eum qui în deliciarum locum jamjam se extolli sperabat. Aliud quidem annuli vene randum signum, non juxta deliramentum annulí Gygem tanquam in umbra occultantis et ex oculis subducentis, et iterum ad lucem reddentis, sed annutus talis illustrat, præsertim eos quibus a Deo prodigia faciendi data est potestas et gestantem eadem gratia ditat. 42. Exinde memorabile aliud apparuit. Sponsata enim Deo anima, jam cum ipso uncta et indissolubilis hic thalami consors effects quem purissimus animarum sponsus ordinavit, angeli vero oratissim me disposuerunt, optime in arrbarum symbolum, secundum spiritum tali digitum indulum annulo habet. Quod orbiculata forma et coronæ martyris úguram exhibebat, non forsen absque dignitate iu sermone erit, per coronæ speciem annuli ind caus quam dignum sit omnimode coronari martyrem. Dixerit aliquis et illo signum angustiarum in carcere et strangulationis inscribi. Egregium vero annuli talis et ut verosimile est insculptum sigillum et alias gestatione dignum. Aperte significabant ista martyris dignitatem et divinæ gratiæ genuinum Bigillum, de quo nunquam gloriatur qui animaru thesaurum rapit. Inde tanquam Dei digito, sic anμβ'. Συνανεφάνη δ' ἐντεῦθεν καὶ ἕτερον ὅμοιον τέμνωμα. Ψυχὴ γὰρ νυμφευομένη θεῷ, καὶ ἤδη ἀρ μοττομένη αὐτῷ, καὶ τῆς ἐκεῖσε γινομένη παστάδας τῆς ἀκαταλύτου, ἣν ὁ καθαρώτατος μὲν τῶν ψυχῶν νυμφίος ἐπέταξεν, ἄγγελοι δὲ καταπετάσαντες κοσμιώτατα συνεκρότησαν, καλῶς ἂν εἰς σύμβολον· ἀρραβῶνος τοῦ κατὰ πνεῦμα τὸ τοιοῦτον φέροι ἂν περιτεθειμένον δακτύλιον. Εἰ δὲ τῷ περιφερεῖ καὶ περιηγμένῳ τοῦ σχήματος καὶ τύπος τις ἦν στεφά του μαρτυρικοῦ, οὐκ ἂν εἴη οὐδὲ τοῦτο εἰς λόγου χάριν ἀξύμβολον, ὡς ἄξιον ἐν τῷ παντὶ ἐστεφα-. νώσθαι τὸν μάρτυρα, ου τύπος τὸ τοῦ δακτυλίου στεφανοειδές. Εἴποι δ' ἄν τις, ὅτι καὶ σημεῖον αὐτὸς ὑπέγραφε τῆς ἐν φρουρᾷ περιστολῆς τε τοῦ ἀθλοφόρου καὶ κατασφίγξεως. Τίμιον δὲ τοῦ τοιούτου δακτυλίου καὶ ἡ ὡς εἰκὸς ἐγγεγλυμμένη σφραγὶς καὶ τὸ ἄλλως ἀξιωματικὸν τοῦ φορήματος. Υπεδήλου γὰρ καὶ αὐτὰ τὸ μαρτυρικόν τε ἀξίωμα καὶ τὸ τῆς nulo isto demonice caterve ejiciuntur, digito saue θείας ἐντεῦθεν χάριτος ἀνεπιβούλευτον ἐπισφρά. boc divino, nempe in Spiritus divini virtute, γισμα, ἧς οὐκ ἔστι κατακαυχήσασθαι τὸν συλαγωγοῦντα τοὺς τῶν ψυχῶν θησαυρούς. Εντεῦθεν ὥσπερ Θεοῦ δακτύλῳ, οὕτω δὴ καὶ τῷ δακτυλίῳ τούτῳ φύλα δαιμόνια ἐξελαύνονται, δακτύλῳ μέντοι θείῳ καὶ αὐτὰ, δυνάμει δηλονότι θείου Πνεύματος. μγ'. Ὡς δὲ σκεῦος, οὗπερ ἐντὸς ἀγαθόν τι στέγες ται, οὐκ ἂν εἴη μὴ μέτοχον εἶναι τῆς εἶτε εὐωδίας ἐκείνου, εἴτε καὶ ἄλλης ἡστινοσοῦν ἀρετῆς, οὕτως οὐδὲ περίβλημα θεῖον, ὅποι ποτὲ μέρους τεθείη σώματος, εἰς ὁ Θεὸς ἐνῴκησεν, ἔχοι ἂν μὴ τῆς τοῦ στεγομένου μετέχειν χάριτος. Οὕτω τὰ ἱερὰ σιμικίνθια χάριτος θειοτέρας πέπλητται· οὕτως ἁγίων πέδιλα τοὺς ἔξω ὑγιείας πλανωμένου;, καὶ τριβομέ του, περὶ τραχυτέραν βίου ὁδὸν, εἰς τὸ κατὰ φύσιν λεῖον καὶ εὐθὺ ἐπανάγουσι· καὶ βακτηρίαι ἀνδρῶν 45. Ut vas in quo bonum quid reconditur, non potest quin tum suavis ejus odoris, tum alius cujuslibet virtutis particeps sit, sic nec potest indumentum divinum, super quamcunque corporis in quo Deus inhabitavit partem appositum fuerit, quin grauiæ particeps sit corporis quod tegebat. Sic sacra semicinctia diviniore gratia repleta sunt; sic sauctorum calceamenta, cos qui longe a sanitate errant et per asperiorem vitæ viam tribulantur, in plana secundum naturam et recta reducunt; et virorum

Deo sanctidicatorum virgæ, virtutis virga funt. Ca- ὡσιωμένων Θεῷ οὕτω δυνάμεως ῥάβδοι γίνονται. piti sancto fuit opertorium: quod quidem quæ secundum homines sunt perdidit; quod vero mansit prodigia faciendi abundantiam protegit el servat. Sanctum corpus induit melota; et dum ad Deum ascendit iste, ipsa ṛenovatur, plura quam viventem miracula edens, eo quod pulchrum nequaquam dediscit quod semel didicit. Martyris aumulum tollens talis sermo ex athletæ corpore, miraculis abundare facit; ut sicut digitus circundatus, sie et annulus circumdans communicatione prodigia operetur. Εt chlamyda per eadem pulchra ducit, Deo per omnia talia mira facere dame, utpote qui in sanetis suis mirabilis prodigia facit et virtutes mulțiplicat. Aut quomodo aliter chlamys auima caress energiam contra morbos possideret aut alia operaretur nira; înter alia amnem quem furentem reddidit tempestas, et fluctus ullæ exundantes sedatos placaret, et divisione scinderet ita ut facilem inveniret viam qui hanc in viæ tutamen duxit, siccis calceamentis ultra trajectus? Κεφαλὴν ὁσίαν ἐκάλυψε σκέπασμα· καὶ αὐτὴ μὲν ἀφῆκε τὰ κατ᾽ ἀνθρώπους, τὸ δὲ παρ᾽ αὐτοῖ; μείναν τὴν τῆς θαυματουργίας ἀποῤῥην στέγει καὶ συντη ρεῖ. ᾿Αμπέχει σῶμα ὅσιον μηλωτή· καὶ ἐπειδὴ εἰς Θεὸν ἐκεῖνος ἀνέλθοι, αὐτὴ νεανιεύεται, πλείω τοῦ ζῶντος ποιεῖν θαυμάσια, ὡσείπερ τὸ καλὸν οὐκέτι ἀπέμαθεν, ἐπεὶ ἔμαθεν. Ὁ τοιοῦτος λόγος καὶ τὸν τοῦ μάρτυρος δακτύλιον ἀπαγαγὼν τοῦ ἀθλητικοῦ σώματος, πλεονάζειν ποιεῖ ἐν τοῖς θαύμασιν· ἕνα, ὥσπερ δάκτυλος ὁ περικείμενος, οὕτω καὶ δακτύλιος ὁ περὶ αὐτὸν ὡς ἐν μεταδόσει ενεργοίη τεράστια. Καὶ τὴν χλαμύδα δὲ διὰ τοῦ αὐτοῦ ἄγει καλοῦ, Θεού πάντως καὶ τὰ τοιαῦτα τερατουργεῖσθαι διδόντος, τοῦ ἐνδοξαζομένου τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ, καὶ ποιοῦντος τέρατα, καὶ δυνάμεις πληθύνοντος. Η πῶς ξύλως χλαμὺς ἄψυχος τὸ ἐνεργὸν κατὰ παθῶν φέροιτο ἂν ἢ καὶ ἑτέρως ἐργάζοιτο τέρατα, τά τε άλλα, καὶ ποταμὸν δὲ ὑβριστήν, οἷς ὁ χειμὼν αὐτὸν ἐξέμαινε καὶ πελάγια δὲ πλατυνόμενα πολλῷ τῷ ρεύματι σωφρονίζουσα, καὶ διχοτομοῦσα εἰς διάστασιν, ὡς ἂν ῥᾳδίαν εὕροι διάβασιν ὁ ταύτην εἰς φυλακτήριον ἐφόδιον φέρων, στεγανοῖς πεδίλοις τῆς ἀντιπέριν γι νόμενος; 44. Annulus iste, pretiosæ certe materiæ, per quam lex Aguris abundans Deum et divina signifcanter exprimit, ea et orbiculari forma divinissimarum virtutum indicat coronam quæ athletam redimit quasi coronans, et contractionein angustiasque manifestat quas in vita sustinuit, non extra rationem errans nec dissolutus et intemperate votutus et mollis, sed secum recogitans, Astrielus et G seipsum comprimeus continensque a dilatatione in deliciis propter voluptatis torrentem, in quo stare neſas aliquem, qui non per arctam Dei viam ineessit; quemadmodum nec in Fortunatorum Insulis historiæ commentum constituit illum qui ex llesperiæ mari non Gadium areta transmeavit, si per minima maxima obiter elucidare oportet. 45. Nova quidem ista el quæ sudiosorum miraHonem cieant. Cum vero et in somniis efficere martyrem quæcunque vivens fecerat contigerit, ame pliorem exigit stuporem. Jam non corporis prodigiuın, aut corporis membri cujusdam a quo virtus exiens mira operatur; sed aliud quid super oninia stupendum. Nec tamen novum, voiente Deo, illud. Si enim apostolorum umbræ miracula operabantur, “eque hæc per somnia extra tantum prodigiorum modum cadunt (visionum enim diurnarum umbræ sunt quæ per somnia fiunt); si dicere ausim uinbras tam divina et adeo firma. Quid enim adeo firsoum et constans et probatum et nervosuin, qua in quod e terra erigere se possit totas homo et multo ferro oneratus, sicut de martyris visionibus fil, prout prias disseminates sermo docuit, in quibus ille a terra tali visitatione dignos sustollit, aut nubium instar levium volare hi dicentur? Et si non secundum Paulum ad tertium cœlum, sed ad primi μα. Ο δακτύλιος οὗτος, τιμίας δήπουθεν τυγχά νων ὕλης, δι' ἧς ὁ ἐν τύπῳ νόμος Θεόν τε καὶ τὰ θείς συμβηλογραφεί, ταύτῃ τε καὶ τῷ κυκλοτερῶς ἐσχηματίσθαι τὸν κύκλον καθυπέγραφε τῶν θειοτά των ἀρετῶν, ὃς τὸν ἀθλητὴν ἐναπέλαβεν, οἷον στε φανωσάμενος, καὶ τὴν συνοχὴν δὲ παρεδήλου καὶ τὸν σφιγμόν, ὃν διὰ βίου ὑπέμενεν· οὐκ ἔξω λογι σμοῦ πλανώμενος, οὐδὲ διακεχυμένος καὶ ρεμβόμε νος άνετα και πλαδῶν, ἀλλὰ νοερῶς εἰς ἑαυτὸν στρεφόμενος καὶ ἐστυμμένος καὶ συνθλίβων έαυ. τὸν καὶ στενοχωρῶν τῷ ἐν θρύψει πλατύνεσθαι διὰ τὴν ἐκεῖ πλατυσμὸν τῆς τρυφῆς, ἦ; οὐκ ἔστιν ἐντὸς γενέσθαι τινά, μὴ διὰ τῆς ἐν Θεῷ στενής ὀδεύσαντα· ὡς οὐδὲ Μικάρων Νήσοις ὁ τῆς ἱστορίας λόγος ἐγκαθιστᾷ τὸν ἐκ τῆς ἑσπερίας θαλάσσης με διὰ τῆς Γαδείρων στενωτάτης ἐκπλεύσαντα, εἴ τι χρή σμικροτάτοις παραφῆναι τὰ μέγιστα. με'. Καινὰ μὲν οὖν καὶ ταῦτα καὶ οἷα ἐκπλήττειν τὸν ὀρθῶς ἐπιβάλλοντα. Τὸ δὲ καὶ ἐν ὀνείροις τὴν μάρτυρα ἐφιστάμενον καταπράττεσθαι, ὅσα καὶ ζῶν ἐποίησεν ἂν, ἔτι πλέον ἐθέλει θαυμάζεσθαι. Οὐ κάτι γὰρ σώματος τὸ θαῦμα, ή τινος τῶν περὶ σώμα, παρ' οὗ δύναμις εξερχομένη τερατουργεῖ· ἀλλ' ἔστιν ἄλλο τι τοῦτο παρὰ δόξαν θαυμάσιον. Ηδη δὲ οὐδὲ τοῦτο καινὸν διὰ τὸ θεῖον βούλημα. Εἰ γὰρ ἀποστό λων καὶ σκιαὶ ἐποίουν ἐξαίσια, πίπτοι ἂν οὐδὲ τὰ κατ' ὄναρ ταῦτα ἔξω τοῦ τοιούτου τόπου τῶν θαυμα τουργιῶν (σκιαὶ γάρ τινες τῶν ὕπαρ τὰ ἐν ὀνείρα σιν), εἰ δὴ καὶ τολμητέον, σκιὰς ἐνταῦθα λέγειν τὰ οὕτω θεῖα καὶ στερεμνιώτατα. Ποιον γάρ τι οὕτως ὑφεστηκὸς καὶ στεῤῥὸν καὶ πάγιον καὶ σθεναρὸν, ὡς τὸ καὶ κουφίζειν ἐκ γῆς δυνάμενον ὅλον ἄνθρω πον, καὶ τοῦτον ὡς τὰ πολλὰ σιδήροις ἀνδραχθέσε βαρυνόμενον, ὁποῖαι αἱ ὀπτασίας τοῦ μάρτυρος, ὡς καὶ ἀνύπιν ὁ λόγος επιτρέχων ἐδίδασκεν, ἐν αἷς ἐκεῖνος γῆθεν ἀναλαμβάνει τοὺς ἠξιωμένους τοιαύ

AUDATIO της ἐπισκοπῆς, ἢ καὶ ὡσεὶ νεφέλαι πέτασθαι λε- excelsa rapi confiden:er gloriarentur, ego Intelχνήσονται ἂν καὶ αὐτοί; Καὶ εἰ μὴ κατὰ Παῦλον εἰς ligo quare gaulium timore mistum habeat. Nam τρίτον οὐρανὸν, ἀλλ᾽ εἰς τὸ τοῦ πρώτου μετέωρον gaudent quidem, quod ab inimicorum terra abdu ἁρπάζεσθαι θαρρούντως ἂν αὐχήσαιεν, ου; καὶ συν cuntur et ad suos revertuntur; turbantur vero, νοοῦμαι, ὅπως τὴν χαρὰν φόβῳ σύγκρατον ἔχουσι. propter magnam a rebus infra visis altitulinem Χαίρουσι μὲν γὰρ, οἷς ἀπανίστανται τῆς τῶν πολε- vertigine laborantes. Et gaudium quidem afficiens μίων γῆς, καὶ τοῖς οἰκείοις ἐπανασώζονται· ταράτ bos agiles viros elevare viditur; timor vero pre. τονται δὲ, ιλιγγιῶντες πρὸς τὴν ἄνωθεν τοῖς κάτω mens gravaré et tanquam in mortem præcipitare ἐπάρεσιν τῆς ἔψεως. Καὶ ἡ μὲν χαρὰ θάλπουσα· κου eos conatur, per aera quidem discorrentes et deamφίζειν ἐλαφρίζουσα τοὺς τοιούτους δοκεῖ, φόβος δὲ bulando quæ fiunt super terram inspicientes, conσυστέλλων βαρύνειν, καὶ ὡς εἰς νέκρωσιν καταῤῥι- fidentiam vero de prodigio non habentes, sed inπτεῖν αὐτοὺς βούλεται, ἀεροβατοῦντας μὲν καὶ περι- quirentes num ipsis succrescant al. Quoniam vero ηγητικῶς τοῖς κατὰ γῆν ἐπιβάλλοντας, οὐκ ἔχοντας non hæc metuendi et de prospero eventu trepidandi δὲ πιστεύειν τῷ τερατουργήματι, ἀλλὰ περιεργαζό est locus, valde consentaneus est animæ angor. μένους, εἰ καὶ πτερὰ τούτοις επανεφύησαν. Ότι δὲ Si enim in aquam immittere se discipulo magno μὴ ταῦτα περίκεινται ὑποδεδιότας καὶ ὑφορωμένους displicuit, Ductibus perterrito, quis temere in τὸ εὐδιάπτωτον, καὶ ἔχει πολὺ τὸ εὔλογον ἡ τοιαύτη aera se tollet, qui aere solidiorem aquam esse ψυχική συστολή. Εἰ γὰρ τὸ ύδατι ἑαυτὸν ἐπαρείναι novit? ἔχνον ἐμποιεῖν οἶδε μαθητῇ ἐκείνῳ μεγάλῳ, κραδαινομένῳ τοῖ; κύμασι, τις ἂν εἴη ἀδεὴς κυβιστῶν ἀέριος, στερεμνιώτερον ὕδωρ αέρος εἶναι εἰδώς; 46. Sunt autem in talibus et diversitates in martyre, quasi hac varietate mistum fuerit prodigiis jucunditatis commodum. Etenim alios e captivitate extractos super terra deponit et molesto itinere fatigat. Sic enim oppottunum judicavit non absque laborè redintegrari, sed cum gravamine eos salvatum iri atque cognoscere quantopere lapsi sunt. Alios per quam elevatos ab omni intermedio et periculo barbarorum abducens haud alibi incidere sinit, ita μς'. Εἰσὶ δ᾽ ἐν τοῖς τοιούτοις καὶ διαφοραὶ τῷ μάρτυρι, ὡς ἂν τῷ οὕτω ποικίλῳ συναναμεμιγμένον εἴη τοῖς θαύμασι καὶ τὸ ἐπίχαρι. Τοὺς μὲν γὰρ μετεώρους τῆς ἁλώσεως ὑπεξαγαγών, εἶτα περὶ γῆν τίθησι, καὶ ἀφίησι πονεῖσθαι περὶ τὴν βάδισιν. 08τω γὰρ συμφέρειν διέκρινε, μὴ ἀπονητὶ ἀποκαταστῆναι τοῖς ἰδίοις, ἀλλὰ μόχθῳ τὴν λοιπήν σωτηρίαν πορίσασθαι, καὶ ἐπιγνῶναι, ἐξ οἴων εἰς οἷα μετέπε σον. Τοὺς δὲ διὰ πάσης ηρμένους ἄγει τῆς μεταξύ, καὶ τῆς τῶν βαρβάρων ἀναρπάσας, οὐκ ἄλλην c ut nec proprium, nec quelibet laboren gusteut, ἀφίησι πατῆσαι, ὅτι μὴ τὴν ἑαυτῶν, ὡς ἂν μηδενὸς πόνου γεύσωνται, ἀλλ' ἐνὶ σταθμῷ τὴν οὕτω μακρὰν πορείαν μετρήσωσιν ἀέριοι, ὡς εἰ καὶ ἐν θαλάσση ἀπρόσκοπα ναυτιλλόμενοι. Πολλοὺς δὲ καὶ τῷ ἑαυτοῦ τεμένει τούτῳ ἐγκαθιστῷ, ἵνα κανταῦθα πρὸ τῶν ἄλλων οι πατριῶται τοῦ θαύματος εἶεν μάρτυρες. με. Ο δε τοιοῦτος, καὶ οὕτω κατεξουσιάζων τῆς ἀερίας χύσεως, τίνας οὐκ ἂν ῥᾳδίως, ὅθεν ἂν ἐπινεύσεις, βύσαιτο; Πῶς δὲ οὐκ ἂν καὶ ἀνέμοις ἐπιτάξει, καὶ σκηπτοῖς ἐπιτιμήσοι, καὶ δετούς δὲ, τοὺς μὲν ἀναστελεῖ καταγομένους, ὅποι τε καὶ ὅτε μὴ τούτων χρεία, τοὺς δὲ καταβρήξει αιτούμενος; ὧν δὴ πάντων εὐκταῖον καθηγεῖσθαι ἡμῖν προϊστάμενον τὸν εὐεργετούντα ἐφ᾽ ἅπασιν, ὃς πελαγίζων ὥσπερ μύροις, οὕτω καὶ θαύμασι, καὶ πᾶσαν μὲν οἰκουμένην ἐπισκεπτόμενος, καὶ ἐν Taytl sed uno saltu adeo longam viam in aere conficiant, ut in niari absque impedimento navigantes. Multos vero et in isto templo suo statuit, ut ibi ante alios prodigit testes sint 47. flic vir suminus et super aereas regiones potestatem habens, quosnam non faciliter quando voluerit, eripiet? Quomodo non et ventis insperaret, fulgu ribus comminaretur et imbres jam imminentes fuga. ret ubi et quando non sunt utiles,alias vero sollicitatus efunderet? His de causis optandum est ut nos gubernet qui omnibus benefacit, qui fertur quasi nando, super unguenta, nec nou super miracula, et totum orbem considerat et in ontai dominationis Dei loco celebratur, ut qui divinis obsecutus est mandalis ubique terrarum celebretur, et cum Domini laudibus laudes suas habeat conjuncias. τόπῳ τῆς τοῦ Θεοῦ δεσποτείας Ομνούμε - νος, ἵνα ὁ τοῖς θείοις ἐπηκολουθηκώς προστάγμασι περιάγηται πανταχοῦ γῆς, καὶ συνεπακολουθοῦντα ἔχῃ τοῖς τοῦ Δεσπότου καὶ τὰ κατ' αὐτὸν ἐγκώμια. μη. Τὴν ἑαυτοῦ ταύτην φιλεῖ μάλιστα, καὶ ἀν επίστροφος αὐτῆς οὐδὲ ἐν τοῖς βραχυτάτοις κατα λαμβάνεται. Εἰ δὲ Κύριος ἀγαπᾷ τάς πύλας Σιών ὑπὲρ πάντα τὰ σκηνώματα Ἰακώβ, καὶ εἰς οἰκεῖον σκήνωμα τὸ ἐκεῖ ἐγγράφεται, ἔχομεν καὶ ἡμεῖς ἐκεῖδεν παραποιήσαντες προσαρμόσαι τῷ μάρτυρι τὴν ὁμοίαν ἐπὶ τῷ κατ' αὐτὸν τούτῳ σκηνώματι φιλητικήν σεμνότητα, καὶ ὁ λόγος μέγα καταπλουτεῖ τὸ εὔλογον. Ορᾷ τὸν τόπον, ἐν ᾧ ἄλλον τρόπον ἢ τὸ εὐαγγελικὸν ὑποτίθησι παράγγελμα. 48. Istam suam praesertim amal, cujus negligens nec in minimis deprehenditur. Si vero diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob, et in proprio tabernaculo ibi habitat, nos quoque inde martyri similem transferamus erga istum ejus tabernaculum majestatem, et sermo rationi valde conformiter ditescit. Videt locum in quo aliud quam evangelicum præceptum proponit.

EUSTATH|| THESSALONICENSIS METROPOLITÆ 49. Immisericordes in custodia illum asservaverunt, nec panem esurienti dederunt, in Dei vero panem ipsum ligna mutarunt, sicut antea sermone vidimus; nec sitienti potum dedere, imo omnem vitalem illius destruxerunt humorem. Et venerabilis evadit hæc cernens, quibus illustris ft. Propter amorem tolerat incarcerationem per quam sicut lucerua sub molio positus, aliquantum abscousus fuit, deinde apparuit orbemque totum illuminavit. Efundit illum balneum, ablutionis per sanguinem symbolumn, effundunt et mansiones, cœlestem indicantes cameram ad quam per martyrium pervenit. Ibi vero lanquam uvam seipsum veræ Salvatoris nostri Dei vitis considerans, et jam maturam, jam vindemias jam quasi in torculari æstimat carceris clausuram, it ex ipso fuemtem sanguinem mustum a tyrannice irruentibus haustum, quod et usque adhuc scaturire non cessat, corda hominum, ut cum Davide loquamur, lætificans, et ad fruendum invitans. Interfectores accusat sanguis ille, fideles vero delectat. Non enim sola sanguinis Abel vox de terra clamorem ad Altissimum effert, sed et martyris sanguis accusa- ´trice voce adversus tyrannum clamabat, nunc vero provocatrici voce clamat ad fidelis populi stuporem et venerationem et possessionem utpote mentis et corporis salutem producentem. 50. Hæc et reliqua venerabilia, quorum si quis indicem inire vellet, libros componere cogeretur, in patriæ protectorem martyrem constituun; quam minime reliquit, nec de minimis corporis reliquiis. Hoc nobis revelaverunt mysterium qui martyris capulumn foderunt ad reliquias intus recipiendas, aut, ad pretiosum thesaurum inveniendam; qui vero verecundiori timore repressi sunt, audientes quod non nimis oportet sapere, et sic cessantes, illum Dei arcanum nec violabilem esse thesaurum didicerunt. Inde placet mihi magnanimum et veneratione dignum celebrare martyrem. Nam pulchrum quidem de manu ad manum multis transmitti et reliquiarum divisione locis pluribus adesse et multis in locis disseminatos et abundanter effusos salutis fructus producere, nec angustiari m uno circumscriptum; qui vero divino unguento consecra-D tus est ubique distribuendus, et mandatum accepit ut quotquot reciperent ipsum salvaret, in integritate manere maluit, totum intactumque continua integritate manere in medio omnium apud quos martyrium perfecit profuturum; nec solum qui in nullis deficeret propriorum quæ martyrii sigillum stabilivit, sed et superabundaret. Nihil ergo athletæ corporis eum defecit, et sanguis in æternum permansit, et unguentum insuper additum est, usura eorum quæ Deo fœneravit martyr rite retributa. Si autem athletarum decem millia qui sive Domini prælia, sive exercitia pia sustinuerunt, sua permiserunt membratim a reverenter resecantibus dividi et in salutem multimode thesaurizari, μθ'. Οἱ ἀνηλεεῖς ἐν φυλακῇ αὐτὸν ἐπεσκέψαντο καὶ ἄρτον μὲν πεινῶντι οὐκ ἔδωκαν, εἰς ἄρτον δὲ Θεοῦ αὐτὸν ξύλα ἐνέβαλον, ὡς καὶ ἀνόπιν τῷ λόγῳ τεθεωρήκαμεν· καὶ οὐδὲ διψῶντα ἐπίτισαν, ἅπασαν δὲ τὴν ζωτικὴν ἀπήγαγον τούτου υγρότητα. Και σεμνύνεται, ταῦτα βλέπων, ἐφ' οἷς ἐλλάμπεται. Φέ ρες δι' ἀγάπης καὶ τὴν κάθειρξιν, καθ' ήν ὁποία λύχνος ὑπὸ μόδιον τεθείς, τὴν εἰρκτὴν μικρὸν μὲν έκρύβη, εἶτα ἐξεφάνη, καὶ τὴν οἰκουμένην περιέλαμψς. Διαχέει αὐτὸν καὶ τὸ καθείρξαν λουτρόν, οἷα σύμβολον τοῦ δι' αἵματος λούματος, καὶ αἱ και μάραι, ὡς ὑπογράψασαι τὴν οὐρανίαν ἁψίδωσιν, εἰς ἣν διὰ τοῦ μαρτυρίου ἀνέδραμεν· ἐνταῦθα δὲ ὡς εἰς βότρυν ἑαυτὸν τῆς ἀληθινῆς ἀμπέλου τοῦ Σωτή ρος ἡμῶν Θεοῦ θεωρῶν, καὶ αὐτὸν ἤδη πέπειρον, τότε εἰς τρυγητὴν ὡς εἰς ληνὸν ἀνάγει τὸ στεγανὸν τῆς καθείρξεως, τὸ δὲ ἐξ αὐτοῦ αἷμα εἰς γλεῦκο; τοῖς τυραννικῶς ἐπεισπεσοῦσιν ἐκπιεσθὲν, δ καὶ εἰσέτι βλύζειν οὐκ ἀνίησι, καρδίας ἀνθρώπων, Δαυῒτικῶς εἰπεῖν, εὐφραῖνον, καὶ εἰς ἀπόλαυσιν προκαλούμενον. Αἷμα τοῦτο κατήγορον μὲν τῶν φονευτῶν, ἱλαρὸν δὲ τοῖς πιστοῖς. Οὐ γὰρ μόνον φωνὴ τοῦ ᾿Αβελ αίματος γῆθεν ἡφίες βοὴν προς τὸν Ὕψιστον· ἀλλὰ καὶ αἷμα τοῦτο μαρτυρικὸν τότε μὲν ἐβόα κατὰ τοῦ τυράννου ἐγκλητικῶς, νῦν δὲ ἀλλὰ προκλητικῶς τοῦ πιστοῦ λαοῦ καὶ εἰς ἔκπληξιν, καὶ εἰς προσκύνησιν, καὶ εἰς τὸ ἀπολαύειν δὲ προς σωτηρίαν ψυχῆς τε καὶ σώματος. ν'. Ταῦτα δὴ καὶ τὰ λοιπὰ σεμνὰ, ὧν εἴ τις ἐθέλοι ποιεῖσθαι κατάλογον, ἀναγκάζοιτο ἂν βιβλιογρα φεῖν, εἰ; ἐπισκοπὴν τῆς πατρίδος εφέλκεται τὸν μάρτυρα· καὶ οὐκ ἂν ἔχοι αὐτὴν μὴ ὅτι γε κατὰ τὸ ὅλον προλιπεῖν, ἀλλ᾽ οὐδὲ βραχυτάτῳ λειψάνῳ τοῦ σώματος. Καὶ τοῦθ᾽ ἡμῖν ἀπεκάλυψαν τὸ μυστήριον οἱ ἀνορύττοντες μὲν τὴν ἱερὰν μαρτυρικὴν λάρνακα ἐπὶ ἀναλήψει λειψάνου τινὸς, ταὐτὸν δὲ εἰπεῖν, ἐπὶ εὑρέσει πολυτιμήτου θησαυρού, κωλυθέντες δὲ φρι κωδεστέροις δείμασι, καὶ ἀκούσαντες μή σοφίζεσθαι περιττά, καὶ οὕτω παυσάμενοι, καὶ μαθόντες, εἶναι τοῦτον θησαυρὸν Θεοῦ ἄσυλον καὶ ἀπόκρυφον. Εγθα καὶ ἐπέρχεται μοι τὸ τοῦ μάρτυρος μεγαλοπρε πὲς καὶ φιλότιμον συλλογίσασθαι. Καλὸν μὲν γάρ, γενέσθαι αὐτὸν πολλοῖς διαδόσιμον, καὶ μερισθῆναι τῇ τῶν λειψάνων κατατομή τόποις πλείοσι, καὶ σπα ρέντα πολλαχού καρποφορῆσαι πολύχοι τὰ σωτή ρια, καὶ μὴ ἐστενοχωρῆσθαι περιγεγραμμένον εἰς ἔν· ὁ δ᾽ ἀλλὰ τῷ θείῳ μύρῳ ἀναθέμενος τὸν πανταχοῦ μερισμὸν, καὶ σώζειν τοὺς ὑποδεχομένους ἐν τειλάμενος, αὐτὸς ἐν ἀκεραιότητι μένειν είλετο, καὶ ὁλομελῶς ἔχειν τῆς συνεχούς διαρτίας, καὶ μέσ νειν ἐντελῶς ἐπὶ πᾶσιν, οἷς την μαρτυρίαν ήνυσεν ἵνα μὴ μόνον μηδενὸς τῶν οἰκείων λείποιτο, ἅπερ ἡ τῆς μαρτυρίας σφραγὶς ἐβεβαίωσεν, ἀλλὰ καὶ προσ επιμετροιτό τι ἐκ περισσοῦ. Ούτε γοῦν τινα τοῦ ἀθλητικοῦ ἐλλέλειπται σώματος, καὶ τὸ αἷμα παρέ μεινεν εἰς ἀένναον, καὶ τὸ μύρον δὲ καὶ αὐτὸ προστ επιβέβληται, τόκος οὗτος προσαποδοθείς, ὧν ὁ μάρ τυς τῷ Θεῷ δεδάνεικεν. Εἰ δὲ μυρίοι ἕτεροι τῶν τε ἠθληκότων, τῶν τε ἠσκηκότων ἠνέσχοντο μελεῖοτὶ

LAUDATIO S. DEMETRIT. παρὰ τῶν εὐσεβῶς κατατεμνόντων μεριζόμενοι, καὶ ἡ particulisque minimis ad benedictionem iis qui εἰς σωτηρίαν πολυειδή θησαυριζόμενοι, καὶ κατὰ μόρια δὲ βραχύτατα εἰς εὐλογίαν τοῖς καρπουμένοις κερματιζόμενοι, θέλησις ἐκείνων μὲν αὕτη· τοῦ δὲ ἡμετέρου μάρτυρος, μὴ συντριβῆναί τι τῶν αὐτοῦ ἢ διασπασθῆναι, ἀλλὰ φυλάσσειν τὸν ἐκ φύσεως σύνδέσμου. Καὶ ἦν ἄρα σεμνότερον, διαπέμπεσθαι τὰ καλὰ ὑπὸ τούτου, ὡς διά τινων ἀποστόλων, τοῦ μύρου τε καὶ τοῦ αἵματος, ήπερ αὐτὸν παρόντα σώματι διδόναι τὰ ζητούμενα. Τοῦτο μὲν γὰρ ὅμιλητικώτερον, τὸ δὲ στέλλειν καὶ τὸ ἀξιωματικὸν πλεῖον ἔχει, καὶ πρὸς μεγαλοπρέπειαν ἀπονένευχε· καὶ τὸ τοῦ πόθου δὲ πῦρ ἐπὶ πλέον ἐκκαίει τοῖς φι λομάρτυσιν, ὡς καὶ θέλειν ἀγαπᾶν αὐτοὺς τὸ μαρτυρικὸν να'. Καὶ ἰδοὺ καὶ τοῦτο συλλαμβάνεται ἡμῖν τοῦ λόγου, ὃν ἐν καταρχῇ ἐθεωροῦμεν, ἐπιλέγοντες τῇ μαρτυρικῇ ψυχῇ τὸ φιλότιμον, ἐξ οὗ καὶ ἡ μυρο χεύμων χάρις πεπόθηται, καὶ ζητηθεῖσα πρὸς Θεοῦ δέδοται, καὶ ἡ τῆς φύσεως ἁρμογή περίληται καὶ πεφιλοτίμηται, ᾧ δὴ συναναφαίνεται καὶ τὸ φιλόπατρι, καὶ τὸ μὴ θέλειν τὸν μάρτυρα, ὥσπερ μή κατὰ τὸ πᾶν, οὕτως οὐδὲ κατά τι τῶν μερῶν γενέ σθαι λειπόπατριν, ἀλλ' ἐπὶ χώρας μένειν διόλου, καθάπερ καὶ ἐπὶ σχήματος, καὶ συντηρεῖν τὸ ἐν ἅπασι τέλειον. fructum inde consequentur distribui, ista quidem eorum voluntas; martyris vero nostri nec quidquam comminui, nec membratim dividi, sed naturalem servare compagem. Et honestius sane erat bona de ipso ut de apostolis nonnullis exire tum unguento, tun sanguine, quam ipsum præsentem corpori dedisse quæsita. Nam hoc quidem jucundius, unguentum vero sanguinemque emittere majorem dignitatem habet, atque magnifcum est, et desideri ignis magis martyris amicos inflammat; quippe qui martyris tabernaculum diligere volaut et ejus atria introire. τοῦτο σκήνωμα, καὶ ἐπιποθεῖν εἰς τὰς τούτου αυλάς. 51. Et ecce a nobis concipitur sern:o ille quem ab initio consideravimus, e martyris animna desidlerium hoc seligentes, quo unguenti effusi gratia quæsita et a Deo donata est, et naturæ integritas dilecta est. Hinc refulget patriæ amor et in martyre voluntas, ut non de toto sic nec de partium aliqua patria desertorem feri, sed in regione jugiter manere ut extrinsecus, sic in omnibus integritatem servare. 52. Attamen, si sic patriam servat pro qua totus est, cavendum ne ad indignationem eum provocemus, a benignitate retrahamus, a pugnando pro nobis abducamus. Est miseratio, est et ira magna, prout alibi dictum est. Exemplum est belli istius os late quondam urbem isti inhlans et in vanum apertum; et iterum bellum alterum penitus vastum sic et pulchrum metens urbis agrum, ut nec minimum ei remaneret spicilegium. Illud miseratio, hoc marlyris aversio faciei; illud belli societas, hoc desertio. Num inconsulto a victore martyre sive hoc sive illud factum est? Insipiens illud opinaretur. Nos guidem Deo sibique servos esse curat, et sicut mater dilectissimum infantulum sollicite tractans; molestas museas abigit, ut eum duteis consopiat somnus, sic ille omnia funesta vel minima amovet ut jucunde requiescamus. Omnia largitur, tum ex aere, tum e terra, tum e mari bona; nobis autem et corporis et animæ sanitatem operatur. Aliter vero degeneres videns, vel in mala projich, vel malo superveniente auxilium non fert, sed dormire videtur et quasi in vagina vindicem recondens gladium, quando furit bellum sævire sinit aereos jugiter timores, quos in nos irruere permittit. Neque terræ benedicit ut bona sua donet, et mare aut procellosum inhorrescere jubet ut gurgite vasto navigantes absorbeat, aut facit invium nobis reddi et infructuosun et, dicere ausim, sterile. Si vero et pirate mare transfretantes nostra prædantur,nemo affirmabit non martyris a nobis aversi opus esse. Aut Elisæus brevis mororis vindices expergefcit... νβ'. Οὐ μὴν ἀλλ' εἰ καὶ οὕτω τὴν πατρίδα περιποιεῖται, καὶ ἔστιν ὅλος αὐτῆς, ἀλλὰ φυλακτέον, μή ποτε καὶ πρὸς ἀγανάκτησιν ἡμεῖς αὐτὸν ἐρεθίσωμεν, μὴ τῆς πραότητος παράγωμεν, μὴ τοῦ ὑπερμαχείν παραλύσωμεν. Ενεστιν οἶκτος, ο ἔστι δὲ καὶ θυμὸς μέγας, εδ δή τις είπεν ετέρωθι. Καὶ δεῖγμα τοῦ λό του πολέμου εκείνου στόμα πλατὺ ἐπεγχανὸν τῇ πόλει ταύτῃ ποτέ, καὶ εἰς μάτην ἐξανοιχθέν· καὶ αὖ πάλιν ἕτερος πόλεμος ἄρδην ἐκθερίσας γλαφυρόν οὕτω καὶ βαθὺ τῆς πόλεως λήϊον, ώς μηδὲ βραχείαν ἑσταχυλογίαν ἐγκαταλελείφθαι αὐτῇ. Ἐκεῖνο οἶκτος, τοῦτο μαρτυρικοῦ προσώπου ἀποστροφή συμμα χίας ἐκεῖνο, τοῦτο ἐγκαταλείψεως. 'Αρα δὲ μάτην τῷ ἀθλονίκῳ ἢ τοῦτο ἡ ἐκεῖνο καταπέπρακτο; Πα ραφρονῶν ἄν τις αὐτὸ καὶ λογίσαιτο. Θεράποντας μὲν γὰρ Θεοῦ τε καὶ ἑαυτοῦ ἐξευρίσκων ἡμᾶς κήδεται· καὶ καθάπου καὶ μήτηρ ἀμφιπονουμένη ποθητὸν βρεφύλλιον, τὰς ἀναιδεῖς μυίας ἀποσοβεί, ὡς ἂν γλυκὺς ὕπνος αὐτὸ ἀμφιχέοιτο, οὕτως αὐτὸς ἀπείρ γει πάντα δεινά, καὶ αὐτὰ τὰ σμικρότατα, ὡς ἂν ἡδέως αὐτοὶ καθεύδωμεν. Καὶ πάντα πορίζει, τά τε ἐξ ἀέρος, τά τε ἐκ γῆς, τά τε ἐκ θαλάττης καλά· περιποιείται δὲ καὶ σώμασι καὶ ψυχαῖς τὸ ὑγιέ;. Ἑτέρως δὲ βλέ των ἐκπίπτοντας, ἢ παραῤῥιπτεῖ πρὸς κάκωσιν, ἢ ἀλλ᾽, ἐπερχομένης αὐτῆς, οὐκ ἀμύνει, ἀλλ' ἐπινυ στάζειν δοκεῖ· καὶ ὡς ὑπὸ κουλεῷ τὴν ἀμυντικήν κρύπτων σπάθην, ὅτα τε ραδιουργεί πόλεμος, ἀφίησι γίνεσθαι, καὶ τὰ ἐξ ἀέρος ἡμῖν ἐπαιγίζοντα δείματα περιορᾷ, καὶ συγχωρεί καταράσσεσθαι. Καὶ οὔτε τὴν γῆν εὐλογεῖ, ὡς διδόναι τὰ ἑαυτῆς ἀγαθά· καὶ τὴν θάλασσαν ἢ ἐξαγριαίνει τραχυνομένην, ὡς καὶ κατασπᾷν τοὺς ἐξ ἡμῶν πλωτῆρας βαθὺ χαίνουσαν, ἢ ἀλλὰ ποιεῖ ἄλλως ἁπλοῦσθαι εἰς ἀκερδὲς ἡμῖν, καὶ ὡς εἰπεῖν ἀτρύγετον. Εἰ δὲ καὶ πειραταὶ ταύτην ἀροῦντες καρπίζονται τὰ ἡμέτερα, οὐκ ἂν θείη τις, μὴ καὶ τοῦτο ἀποστροφῆς τῆς καθ' ἡμῶν εἶναι τοῦ μάρτυρος. Η Ελισσαίο; μὲν βραχείας τινός λύπης ἐκδίκους εξεγείρει.

Desunt mulla. 53... ne plura dicamus de quibus alii philosophabuntur, nec secundum nos, quos nullo pretio quis cmeret, seul secundum sapientire culmen, precibus idoneis et quidem iis qui nuper de martyre locuti sunt paratis, sermoni dinem faciamus otiumque mobis demaς. 54. O magne victor, Christi martyr, o nulli impar bono quod faceré valeat homo veritati testimonium dans; nobili enim genere adeo extolleris ut ad honorem satis sit, tametsi nullo felicitatis genere multum splendescas; pulchritudine vero eximius qua effulgeret quivis tametsi non egregio gloriaretur genere; gravis appares serionibus qui nobilitatis et corporeæ dignitatis gloriam extollunt, dum nihil sunt quæ his in terris exstant præbereis sapientiae bonis; internis et externis sic divitiis abundas, ut molis multos intus positos ad gloriam internam caput inclinare, sed adorantium numero esse. Omnia martyrii tui pulchritudine obscuras et obsigillas; nunc coram Rege regum Deo stas supremuin iu optimis donis nactus, et justa poscentibus satisfaciens, regi nostro omine bonum perfice; fac ut barbari sicut scorpiones ipsius manu enecati, ad pedes ejus jaceant; licet lellifera tela jaculentur inaumera, lethiſeros eorum aculeos frange; si quid forte instillatum est venenatuu per ipsorum mortuos per medicamentum vulnera sana, quemadmodum de scorpione ôt qui cum mortem pungendo adduxit, si obtritus vulneri imponatur, morbo liberat. Lanceas .quas in Romanas sortes immittunt detorquens regis hostium in corda conjice. Sub eorum ruinis, terram quam pedibus calcant occulia, quasi sanguinibus ebriorum maderet. Pacificam vitam populo tuợ “largire. Potentiam tuam exsuscita neque differas nos salvare. llegra enim in te sunt Dei dona, nec ullo te pure cessaverunt. Igitur nec ίσο penefaciens cesses. Deus triuus, cui adslaus cum coelestibus choris dignum cultum perficis, donec in omnibus salutem operatus sit; hunc imitans, sis et ipse mobis semper consuetorum bonorum dator Demedicus, sunquam immutatus; ut et sic Deus, quem glorificasti, per ea, quæ pro ipse passus es, magis glorificetur, Deus, cui soli convenit glorificari in sæculorum sæcula. Amen. νγ'.... τες, ἵνα μὴ πλείω λέγωμεν, ἐφ' οἷς ἔτερος φιλοσοφήσουσι, καὶ οὐδὲ καθ᾿ ἡμᾶς, οὓς τοῦ μηδενὸς ἄν τις πρίαιτο, ἀλλὰ κατὰ σοφίας ὑπερες λήν, εὐχὴν προσφυῆ καὶ αὐτὴν τοῖς ἄρτι περὶ τὸν μάρτυρα λεγομένοις πορισάμενοι, τόν τε λόγον παύσωμεν, καὶ ὑμᾶς ἀναπαύσωμεν. να'. Ω μεγαλόνικε μάρτυς Χριστοῦ, ὦ μηδενί τιν σχάζων τῶν ἀγαθῶν, οἷς ἐνευθηνεῖται ὁ πρὸς ἀλή θειαν ἄνθρωπος· ἀλλὰ γένους μὲν εὐκλείᾳ τοσοῦτον ὕπερθεν ἀναβεβηκώς, ὡς ἀρκεῖν εἰς τιμήν, κἂν εἰ μηδὲν ἄλλο τῶν ἐν βίῳ ἀγαθῶν εἶχες ἐλλάμπον σοι, κάλλε: δὲ ἐπιπρέπων, ὁποῖον ἔχων τις διαφαίνοιτο &ν, κἂν μὴ γένους αὐχοίη κοσμιότητα· λόγοις ἐξ σεμνυνόμενος, οἳ καὶ εὐγενείας κατακαυχῶνται και εὐπρεπείας σωματικῆς, ὡς μηδὲν αὐτὰ εἶναι τὰ κάτω πρὸς τὸ ἐν σοφίᾳ αἰθέριον· τοῖς δὲ περιθέτοις και ἐκτὸς οὕτω καὶ αὐτοῖς περιουσιαζόμενος, ὡς μὴ ἐθέλειν τοὺς πολλοὺς ἔσω παριέναι, καὶ εἰς τὴν ἔνδον προκύπτειν δόξαν, ἀλλὰ τῶν προσκυνίων γίνεσθαι· πάντα δὲ τῷ μαρτυρικῷ καλῷ ἀποκρύψας καὶ ἐπι σφραγισάμενος· καὶ νῦν, τῷ παμβασιλεῖ θεῷ παμεστώς, καὶ τὸ ἐν καλοῖς ὕπατον τοῦτο λαχών, καὶ τοῖς δίκαια αἰτευμένοις ἐξάγων τὰς δεήσεις εἰς ἐν τελος, κατάπραξαι ἅπαν ἀγαθὸν τῷ ἡμετέρῳ βασιλεῖ· ποίησον τοὺς βαρβάρου;, ὡς σκορπίους τῇ αὐτοῦ νεκρωθέντας χειρὶ, ὑπὸ πόδα τεθῆναι αὐτῷ· κἂν Εν θανάσιμον ὑπερβλύζωσι, βέλη, ὅσα καὶ κέντρα θανάσιμα, αίροντες, σὺ αὐτοὺς συντρίψας, εί τί που καὶ ἐνετάκη φαρμακώδες, τοῖς αὐτῶν νεκροῖς, καθὰ και τισιν ἀντιδότοις τὸ τραυματισθὲν θεράπευσον, ὁποῖον δή τι καὶ σκορπίος πάσχει, κεντρίσας μέν ποτε εἰς θανάσιμον, οἷς δὲ ἐπιτριβεὶς ἐνεπλάσθη τῷ τραύματι, ἀπαλλάξας τοῦ νοσήματος. Τὰς λόγχας, &; ἀπευθύνουσι κατὰ τοῦ Ῥωμαϊκοῦ λάχους, ἀντιστρέψας ταῖς καρδίαις τῶν ἐχθρῶν τοῦ βασιλέω; ἔμπηξαν. Κρύψου, ἣν πατοῦσι, γῆν τοῖς αὐτῶν ἔρειπίοις, ὡς ἂν μεθυσθείς τοῖς τῶν παροινούντων αξ μασιν. Εἰρηναίαν ζωὴν τῷ λαῷ σου πρυτάνευε. Εξέ γειρον τὴν δυναστείαν σου καὶ μήποτε διαλείποις ἐρχόμενος εἰς τὸ σώζειν ἡμᾶς. Ἀμεταμέλητα ἔν σα: τὰ τοῦ Θεοῦ χαρίσματα, καὶ οὐκ ἐλλέλειπται χρόνῳ ποτέ. Οὐκοῦν μηδὲ αὐτὸς ἐγκόψοις εὐεργετῶν. Θεὸς ὁ ἐν Τριάδι, ᾧ παρεστώς μετὰ τῶν ἀνωτάτω ταγμά των πληρεῖς τὸ πρέπον λειτούργημα, έως άρτι ἐργάζεται ἅπασι τὰ σωτήρια· ὂν μιμούμενος, εἴης καὶ αὐτὸς ἡμῖν ἀεὶ τὰ συνήθη διαπραττόμενος ἀγαθά, ὁ αὐτὸς ὢν ἐν τῷ εὐεργετεῖν, καὶ οὐκ ἀλλοιούμενος· ἵνα καὶ οὕτως ὁ Θεὸς, ὃν ἐδόξασας, οἷς ὑπὲρ αὐτοῦ ἔπαθες, ἐπὶ πλέον δοξάζοιτο, πρέπων ὢν μόνος δοξάζεσθαι εἰς τοὺς αἰώνας τῶν αἰώνων. Αμήν,