PG 136Eustathius Thessalonicensis Metropolita
To a Certain Stylite of Thessalonica
Printed pages · scan text
vision-corrected · Migne scan
Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
col. 217–218page 1 of 23
PG 136:217Τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν ὑπερλίων σπουδάζοντα διὰ στόλου ἐν Θεσσαλονίκη ἀναφανῆναι περί που τὸ ἕψον παραθαλάσσιον. Εἶθε δὲ ἦν ἐκείνῳ καὶ αἰσθέσθαι σαφῶς τῶν λεγομένων. Οὐ γὰρ ἂν ἀνέβη ἐκεῖ ὁ ἄνθρωπος, ὀκτῶν καὶ ἄλλως, ὡς ἐῴκει, τὴν ἀνάβασιν. α'. Τὸ ὄνομα ὁ ο στύλος, δηλοῦν μὲν βούλεται σημασίαν, ὁποίαν τινὰ καὶ ἡ «στήλη, ο ὅτι καὶ ἀπὸ τοῦ ἑστηκέναι ο ἡ κλῆσις ἀμφοῖν. Ισταται δὲ χω ρὶς αὐτῆς, εἰ καὶ ἄλλον τρόπον ἐγγύς. • Στήλη ο μὲν γὰρ ἔχοι ἄν ποτε καὶ γραμμάτων χαράγματα, ὅθεν τί ο στηλιτεύειν ο κεκίνηται· ο στόλος ο δὲ οὐκ εἰς τοῦτο ἐξεύρηται, ἀλλ' ἐπὶ πλέον εἰς ὑπέρεισμα. Καὶ αὐτὴ μὲν καὶ ι ἀνδριάντι» ἁρμόττει πρὸς κλήσιν. Στήλας» γοῦν βασιλέων καὶ ι ἀνδριάντας» φαμέν, ὡς ταὐτὸν δ', οὕτως ἢ οὕτως εἰπεῖν. Οὐκ ἂν δὲ ἀνδριᾶς στύλος» λέγοιτο Αν. Και έχει μὲν οὕτω διαφορὰς ἄμφω τῷ ῥήματε, καὶ οὐ μόνον ταύτας, ἀλλὰ καὶ εἴ τις ἑτέρως ἐπιβάλλειν κατά τι ἔργον βούλοιτο· ἡμῖν γὰρ τὸ σκέμμα τοῦτο πάρεργον. Έστι μέντοι εὑρέσθαι αὐτὰ καὶ εἰς ταὐτὸν συμβαί σιν δοκοῦντα. Ὁ γοῦν ἐκ τῆς ᾿Αμασέων Γεωγράφος 1 στήλας ο τινὰς καὶ ο στυλίδας» λέγων, ἔοι κεν εἰς ἔν τι τιθέναι αὐτάς. Εἰ δὲ μὴ κατὰ πᾶσαν ἀνάγκην ὑπερείδειν ὁ ο στύλος» ίσταται, ὡς ὁ ι τοῦ πυρὸς στύλος ο παραφαίνειν δοκεῖ, ὅπερ οὐδὲν ἐπέ κειτο βασταζόμενον, ἀλλὰ τοῦτο μὲν τέτραπται, καὶ οὐκ ἔστιν δ ε πύρινος στύλος ο ῥῆμα πρωτόθε τον. Φαίνεται δὲ μάλιστα κατὰ κυρίαν λέξιν ο στύ Το στύλος στήλη, ἑστηκέναι στήλη νος στηλιτεύειν στήλη ἀντ δριάντος ανδριάς στύλος. στήλας οι στυλίδας στύλος στήλη. στύλῳ λος» ἀνεστηκέναι εἰς ἑδραίωμα, καὶ ὑπερκειμένου τινὸς ὑποβεβλῆσθαι στήριγμα. Εἰ δὲ τοῦτο, αὐτὸς μὲν οὐκ ἂν εἴη τέλος αὐτόχρημα· μᾶλλον γὰρ ἡ «στήλη» τοιαύτη. Αὐτὸ δὲ μάλιστα τὸ ἐπὶ τῷ ο στύλο 1 κείμενον σκοπιμώτερόν ἐστι, εἴτε οἴκημα ἐκεῖνο εἴη, εἴτε καί τι ἕτερον. β'. • Στύλου ο τοίνυν καὶ τοῦ πρὸ ὀφθαλμῶν τού του κατονομαζομένου, θεωρητέον, ὅτου τε χάριν αὐτὸς περίοπτος ώρθωται, καὶ τί δὲ καὶ ὁποῖόν τι τὸ ἀνεχόμενον, εἶτ᾽ οὖν ἐδραιούμενόν τε καὶ στε ρεύμενον. Ὡς μὲν οὖν ἄνθρωπος ὁ βασταζόμενος, καὶ ὅτι Ναζιραίον δ ο στύλος ο οὗτος ἀνέχειν τέτ ταχται, ὁρῶμεν δήπουθεν ἅπαντες, καὶ ὡμολόγηται δῆλον δὲ καὶ, τίνος ἀνδρὸς ἕνεκα εἰς ὄρθιον ὕψωται. Αλλ' ἐγὼ οὐκ ἐνταῦθα θέας περατωθῆναι τὴν ὄρα σιν βούλομαι, ἀλλ' ὑπερεκταθῆναι καὶ εἰς διόρασιν. Αὕτη δὲ ἡμῖν ἔσται, εἰ τὴ ὁρώμενον ὁρισόμεθα θεωρητικώτερον. Οὕτω γὰρ κατὰ ὑψηλοτέραν ἐπιβολὴν καταληφθήσεται τὰ ζητούμενα. γ'. Εστιν οὖν ὁ κατὰ θεωρίαν «στύλος κλίμαξ, ο εἰς οὐρανὸν ἀνάγειν ἔχουσα τὸν Θεοῦ ἐφιέμενον· καὶ οἱ μὲν ἐπ' αὐτὴν συντεταμένως ἀνατρέχοντες, καὶ ἀπαραποδίστως καὶ ἀμεταστρεπτὶ ἀναβαίνοντες, εὐστόχως ἂν Θεοῦ ἄγγελοι ἐπιλέγοιντο. Οἱ δέ γε καταβαίνοντες ἀπ' αὐτῆς ἐφαμάρτως, ὧν πλήρω
col. 219–220page 2 of 23
PG 136:219εἶεν οἱ κατὰ Θεόν, οὐκέτι τοιοῦτοι, ἀλλ᾽ οἷον καὶ κατὰ Σίμωνα κατωκάρα στρέφονται, καὶ τὸ χεῖρον ὡς εἰς ἑωσφόρον καταῤῥιπτούμενον τάττονται. Το αύτη τε οὖν κλίμαξ ὁ τοιοῦτος ο στύλος,» καὶ ἄκρα δὲ κορυφὴ ἀγαθοῦ. Καὶ οἱ ἐπ' αὐτὴν ἀνιέναι μελε τήσαντες ἀναρριχώνται εἰς τὸ τῆς ἀρετῆς ἄκρον, ὡς διὰ τραχείας ὁδοῦ τῆς ἐν βίῳ σκληρῷ, καὶ ἧς πολύ τὸ ἄναντες· οἱ δ᾽ αὖ κατακυλιόμενοι ἐξ αὐτῆς, οἷς μηδεὶς συγκαταβαίη τῶν ὅσοι τῷ ὑψίστῳ Θεῷ ἐπε γράφονται, εὐπετῶς εἰς ταρτάρου χάσμα κατολισθαίνουσιν. δ'. ο Ορος ο καὶ ὁ ο στύλος ο οὗτος, ὅθεν ἡ θεό θεν έχει βοήθεια τῷ ἐκεῖσε τοὺς ὀφθαλμοὺς αἱροντι, ἐν ᾧ καὶ ὡς ἐν ἑνὶ τῶν ὀρέων θυσιάζει πατριαρχικῶς τὸν ἐν ἑαυτῷ παῖδα ὁ καθαρὸς, καὶ ἠξιωμένος οὕτω καλλιερεῖν τῷ θεῷ. ε'. Θεωρεῖται καί τις ε ἱστὸς» ἐπὶ τοῦ τοιούτου όρους, δς ἐναποληφθείς ποτε εἰς ψυχήν, οὐκ ἂν τὸ κατ' ἄνθρωπον σκάφος ὠφελείας ἔξω ἀφήσει φέρε σθαι, καὶ ὅποι τύχοι πλάζεσθαι, ὅτε τὸν ἑαυτοῦ τρόπον ἐξ οὐρίων ἢ καὶ ἄλλως τὴν τοῦ βίου διαθέει θάλασσαν. ς'. «Βουνός ο οὗτος, τὴν τῆς ἀρετῆς ἔχων ση μαίαν, ἣν οὐκ ἔσθ' ὅπως οὐκ εὐλαβηθήσονται οἱ ἀντικείμενοι· δς, εἰ πλαγιάσας παρεγκλιθείη τοῦ κατὰ λόγον ὀρθίου, ἢ καὶ συνιζήσας ὑποκαταβαίη τοῦ ὕψους, οὐκ ἂν διαφέροι ὀρέων τε καὶ βουνῶν, & ταπεινοῦνται καὶ κατὰ τὴν Γραφήν. ζ. ι Γαζοφυλάκιον ο στύλος, οὗτος, ὑπερανω κισμένον ἀσφαλῶς καὶ ἀνακεχωρηκὸς τῶν κάτω, καὶ οὐκ εὐεπιβούλευτον, ἔνθα ὁ κατὰ πνεῦμα θησαυρός ταμειουχεῖται, ἡ ἀρετή, ἧς οὐκ ἄξιον ἅπαν τίμιον ὃς δὴ καὶ συνῆσαι παρὰ τῷ Θεῷ κατὰ τὸν εἰπόντα, καὶ ἐσφράγισται ἐν τοῖς αὐτοῦ θησαυροίς. η'. «Νοσσιά ο τὸ βλεπόμενον τοῦτο, ἐν ᾗ ἐκτρέφονται ἀποστολικῶς οἱ αιθεροβάμονες, καὶ εἰς τὰ ἄνω πτητικοί, καὶ πολλῶν στρουθίων κατὰ τὴν σωτηριώδη φωνὴν διαφέροντες. θ'. ο Πύργος οὗτος ἰσχύος» ἀπὸ προσώπου ἐχθροῦ, τοῦ δεινοῦ πολεμιστοῦ, ὅς μηχανώμενος ελεπόλεις τοῖς τοιούτοις ἐπάγει πρὸς ὄλεθρον πυργηρούμενος. Γένοιτο δὲ πύργον ἰσχύος εἶναι τοῦτον, ἐξ ἀκρογώ νων ἀληθείας συγκροτηθέντα εἰς τὸ στεῤῥὸν, καὶ συντετελεσμένον εἰς ἀρετήν· εἴτε καὶ ο βάριν ἐλεφαντίνην,» ἐξ οίων εὐφραίνεται ὁ τὰ θεῖα φιλόκαλος· οὐ μὴν εἰς πύργον ἀποτελευτηθῆναι 4 χαλάνης, μάτην τεθεμελιωμένον κατὰ τοῦ οὐρανοῦ, μηδὲ γενέσθαι κατὰ τὸ ὕψωμα τοῦ φαύλως «τὴν φιλοσοφίαν θανάτου μελέτην, παρακηκοότος, ὃς ἑαυτὸν ᾿ ὑψώσας, εἶτα εἰς θάνατον κατεπήδησεν. στήλη οι στύλος, ι'. Οὐ μόνον δὲ ο πύργος ἰσχύος, καὶ ο κρησφύγετον» τι σωτήριον ὁ ο στύλος» οὗτος, ἀλλὰ καὶ ο πόλις οχυρά,» καὶ αὕτη οὐ μόνον ἐπάνω ὄρους κειμένη, καὶ οἵα μή ἔχειν κρύπτεσθαι διὰ τὸ ἄποπτον, ἀλλὰ καὶ οὐρανομήκης διὰ τὸ κατ' αὐτὴν θεωρούμεν.ν ὕψος, ὡς εἶναι προσφυὲς εἰπεῖν καὶ οὐρανοπολίτην τὸν περὶ αὐτὴν εἰλούμενον. ια΄. Εἰ καὶ διὰ τὸ ἐν σημασίᾳ συγγενὲς τῶν ῥη μάτων εἰς ταυτὸν τῇ στήλῃς τὸν ἐστύλον, τοῦτον ἀγάγωμεν, ῥηθείη ἂν καὶ ο καρτερίας ανδριάς, ὁ ἐπὶ ι στήλης ο ταύτης φερόμενος
col. 221–222page 3 of 23
PG 136:221ιβ'. «Τόπος, τις «ὁ στύλος» οὗτος ο πυρσού 9 τοῖς ἐν ζάλῃ πλέουσι τελεφανής, φῶς ἔσω φέρων τὴν μετὰ τοῦ Δαυΐδ ψάλλοντα, λύχνον τοῖς ποσὶν αὐτοῦ τὸν θεῖον εἶναι νόμον, καὶ φῶς ταῖς τρίβοις αὐτοῦ, καὶ τῷ Πατρὶ τῶν φώτων ἐγγίζοντα, καὶ φωτὶ τῷ ἐκ φύσεως τὸ ἐκεῖθεν προσλαμβάνοντα φῶς. ιγ. Αναρριπίζων δέ τις ἐνταῦθα τὸ τοῦ νοήματος ζώπυρον, καὶ προσανάπτων τὴν φωτοφάνειαν, καὶ στύλον πυρός ο τούτον τηλαυγή προτερεῖ «στύλον, διὰ τὸ ὑψηλόν· ι πυρσόν ο διὰ τὴ εἰς Θεὸν λειτουργικὸν τοῦ ἐν αὐτῷ στεγομένου πνευματικοῦ ἀνδρός 12. χορηγεῖ τὴν ὕλην του νοήματος & Δαυΐδ. στύλον ιδ. Εἰ δὲ προσεπαυξάνων τὸ ι στυλιτικὸν ν φῶς καὶ εἰς ἥλιον ἀναγάγῃ τις, ἐν ᾧ τίθησι τὸ ἑαυτοῦ σκή. νωμα ὁ Ὕψιστος ἐνοικῶν αὐτῷ καὶ ἐμπεριπατῶν, τότε δὴ καὶ εἰς ο ἡλίου οἶκον» θήσει τον «στύλον ο τοῦτον σεμνότερον, ἤπερ ὁ τὰ τῆς μαθήσεως φιλο σοφῶν ὑποτίθησι τὸν αἰσθητὸν θεωρῶν ἥλιον· δὲ δὴ ὁ καθ᾽ ἡμᾶς οὗτος ήλιος ἄδυτος μὲν οὐδ᾽ αὐτὸς ἔσται, ἀλλὰ γνώσεται ποτε τὴν δύσιν αὐτοῦ. Φωσφορήσει δὲ ἄλλως οὐ κατὰ τὸν πρὸς αἴσθησιν ἥλιον, ἀλλὰ καὶ άνω φερόμενος ὑπὲρ γῆς λάμψει τῷ τῶν ἔργων φωτί εὐαγγελικῶς ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων φανότατα καὶ ὑπὸ γῆν δὲ τῷ φαινομένῳ δίσκῳ δύσας, καὶ τῷ άφῳ κατασκιασθεὶς, τὰς τῶν ἀγαθουργιῶν ἀκτίνας ἀφήσει περιλάμπειν οὐδὲν ἧττον τὴν γῆν, ἵνα τούτῳ τῷ τρόπῳ ἀπελάσας τὴν τῆς λήθης νύχτα, φως ἀγαθῆς μνημοσύνης αιθριάζῃ αἰώνιον, ὅ τι καὶ φῶς δικαίοις διαπαντός, καὶ ἀδιάδοχον ταύτην ἡμέραν ποιῇ τῆς ἐκεῖ αἰωνιζούσης ἀντίμιμον, δεικνύων καὶ οὕτως ἡμέρας εἶναι υἱὸς καὶ φωτός. ιε'. Οὐ μόνον δὲ τοιοῦτος οἶκος «ὁ στύλος» οὗτος, ἀλλὰ τὸ σεμνότατον καὶ οἶκος «τοῦ τῆς δικαιοσύνης ηλίου, ο Θεοῦ, ὅτι καὶ ι προσευχῆς οἶκος· ο ὡς, εἶχε μὴ τοῦτο, σπήλαιον ἄν τινος εἴη ψυχολῃστοῦ, Η τρώγλη ἀσπίδος, ἢ δράκοντος φωλεός· ὥσπερ καὶ φερέοικον μὲν εἰς τὸ πᾶν περιέχοι ἂν ἔνδον, ἐὰν ὑγρότερον διαβιοῖ ἐκεῖνος, μάργαρον δὲ, ἐὰν Στεγανώτερον διατεθειμένος, καὶ εἰς φωτοφανές διεσκευασμένος, καθάπερ ἐν ἐλύτρῳ τούτῳ περιέχοιτο. ις. Εἰ δὲ εἰς τοιούτους τιμίους οίκους τακτέον τὸν 4 στύλον, ο οὐκ ἂν φανείη ἀπᾷδον, ἀλλὰ καὶ μίλα σύμφωνον, καὶ «ἁπασῶν ἀρετῶν τῶν θειοτέρων» προσειπεῖν αὐτὸν οἰκήτορα·, ἔνθα εὔθετον φάναι, καὶ ὡς οὗτος μὲν οἷα και εἰς τι μονώροφον λογισθήσεται σκήνωμα, ὁ δὲ ἐπ' αὐτῷ δεύτερος όροφος λεχθείη ἂν ὁ ὑπὲρ πάντα όροφον οὐρανὸς, εἰς ὃν ἐν τεῦθεν ὁ ἀσκητὴς ἀναβαίνει, ἀπὸ δόξης μεταβαίνων εἰς δόξαν, ἐφ' ὅν καὶ ὁ Κύριος ὑψοῦσθαι ψάλλεται, οὗ δόξα ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν. Καὶ μακάριος ὁ τοιούτους οίκους ἐπιζητῶν, καὶ μὴ τοὺς κάτω καὶ πεδι νούς, οἵπερ, ὅσῳ ἂν ἐπαρθῶσιν ὑψούμενοι, ἐς τόσον τὸ ἐν ἡμῖν ἐλέγχουσι ταπεινόν. ᾿Αεὶ γὰρ ὑπερκορυ φοῦνται ἡμῶν· καὶ ἔστιν εἰπεῖν, ὡς ἀνάβασις πάσα οἰκοδομῆς ὑπερήφανος, καὶ ὀρόφωαις ἡ ἐκ τῶν τῆς γῆς, οὐδὲν ἀλλ' ή καθείρξεις τεχνῶνται τινας καὶ οἷον ἐνταφιασμούς, ἄλλως ἐπονομαζομένους εύφη μότερον εἰς οἴκους καὶ προδόμους καὶ δόμους καὶ μέγαρα καὶ τοιαύτην πολυωνυμίαν περίεργον & δή τις πάντα συνελών, ευστοχώτερον ζώντων τάφους
col. 223–224page 4 of 23
PG 136:223τὰ τοιαῦτα ἐρεῖ, ὡς εἶναι ἀντιστρέψαντα τὸ γραφικὸν εἰπεῖν· ι αἱ οἰκίαι αὐτῶν τάφοι αὐτῶν· καὶ οὐδὲ εἰς τὸν αἰῶνα, καιρὸν δέ τινα, καὶ αὐτὸν βραχὺν μυρία εκπονοῖντο, οὔτε ἂν ἐν μεγέθει τὸν Μαυσώλο ὡς τὰ πολλὰ, καὶ ἀριθμῷ εὐπερίληπτον· εἶ, καν τάφον ὑπερελάσαιεν, οὐδὲ μὴν τὸν παρὰ Πέρσαις τοῦ Κύρου εἰς πολιτείαν ιζ'. Αλλ' ἵνα μὴ τοῦ ι στύλου ο ἀποπλανηθέντες, ὡς ἔν τινι λαβυρίνθῳ ταῖς τῶν ἐπιβούλων οίκων ἐναποληφθῶμεν σήραγξιν εἰς ἀδιεξίτητον, ἀναθεω ρητέον αὖθις ὑψοῦ, καὶ θεωρητέον εἰπέτι τὸν «στύ λον ο καὶ ἄλλως κατά λόγον ὁριστικόν. ο σκοπευτήριον, ὁ ὑψιβάμων οὗτος, εἰς ἀγαθὸν ἀνεγηγερμένος, καὶ τοῖς ὑπὸ πολεμίων ἐφοδευομένοις σωτή ριος, οἷς ἀνεπιστρόφως ἔχουσιν ἡ νοουμένη στιλβοντας μάχαιρα. Καὶ λόφους μέν τινας ερμαίους ἡ τῆς Ιστορίας ἐν ἡμῖν ἐγείρε: μνήμη· αὐτοὶ δέ εἰσι λίθων κολωνοί, ἐπισεσωρευμένοι προς μέτριον ἔξαρμα, ἑρμαϊκοῦ τινος φόνου ὑποκινοῦντες ἐνθύμιον, ὃν παλαιές λόγος θρυλλεῖ. Καὶ οἱ λίθος τεθεῖσθαι λέο αὐτοῦ· καὶ συνάγονται μὲν οὐ κατὰ ὀργήν, γονται κατὰ τοῦ φονεύσαντος, ὡς οἱ καὶ ἐβλήθησαν κατ' ἀλλ᾽ ἡρέμα, καὶ ἐπιστοιβάζονται καθ᾿ ἡσυχίαν πολλήν. Ὁσιοῦνται δὲ ὅμως φόνου ποινὴν, καὶ δίκην οἷον τινὰ δι' αὐτῶν ὁ κακοποιήσας δίδωσιν. εἰς Θεὸν ἀναβάθμους, καὶ συναρμολογείτω θείαν πολυτέλειαν? ιη'. Αλλ' οὗτος μὲν ὁ λόγος παραμιγνύει τη σπουδῇ και τι ἀθύρματος, καὶ εἰκόνα παραυγάζει, οὗ δυσπρεπῆ μὲν, ἀμυδράν δὲ, καὶ ὡς ἔν τινι σκιά. Ταῦτα δὲ τὰ καθ᾿ ἡμᾶς ἀλήθειαν φωσφορεί εύζω γράφητον. Λίθων γὰρ αὕτη στοιδὴ κατὰ τοῦ τῶν ψυχῶν φονευτοῦ συναγήγερται, εἰς κακὸν ἐκείνου λοφουμένη. Καὶ τοίνυν ἔστιν ἡμῖν ἐνταῦθα λέγειν, παρῳδοῦσι τὸ ἱερώτατον λόγιον· «Ὅστις οὐχ ἥμαρτε (δηλαδὴ μὴ τῆς εἰς Θεὸν σταθερᾶς ἐκπέπτωκεν ἐλ πίδος καὶ πίστεως), βαλλέτω λίθον ἐπ' αὐτόν.» Καὶ τὸν λῃστὴν μὲν καταβαλλέτω, τὸν τὴν φονεύτριαν ἁμαρτίαν δημιουργήσαντας κορυφούτω δὲ τοιούτους οἰκοδομήν. ιθ'. Ἀλλὰ τούτους μὲν τοὺς οὕτω χθαμαλούς γεωλόφους ἑατέον. Ἑκτέον δὲ αὖθις τοῦ μεταρσίου στύλου» κατὰ τὴν ὑποτεθειμένην έφοδον. θαυμαστὸς τις καὶ οὗτος < μετεωρισμός,» οὐ θαλάσσης, ἣν φυσῶντες ἐξογκοῦσιν ἄνεμοι, καὶ ἐκ πεδιάδος καταβαινούσης καὶ ὑποκαθημένης εἰς ἀναβαίνον δρο; ἀνιστῶσι, κορυφοῦντες μετέωρον· ἀλλὰ ἀνδρῶν ἀσκητῶν, οἱ θαλάσσης μὲν τῆς κάτω οὐδέν τι ἔχου σιν, ὅτι μὴ τὴν ὑφάλμυρον πλήμην τῶν ὑπὲρ ἀρετῆς Ιδρώτων πελαγίζουσι δὲ ἄλλως ταῖς θεόθεν ἐπιρ ῥοαῖς τῶν ἀγαθῶν· καὶ θείῳ κινούμενοι Πνεύματι, οὐκ εἰσὶ τοῦ κάτω κεχύσθαι, ἀλλ᾽ εἰς ὅσον οἷόν τε Ο θειότερον μετεωρίζονται. κ'. Τῷ δὲ τοιούτῳ θαυμασίῳ μετεωρισμῷ συνανα φαινομένου πάντως καὶ ὕψους, καίριον ἐστι συνεπι πλέξαι καὶ τό· «θαυμαστὸς ἐν ὑψηλοῖς ὁ Κύριος ο τοῖς οὕτω δηλαδή μετεώροις, καὶ ἀεροβατοῦσι, καὶ περιφρονοῦσε τὴν γῆν, καὶ μὴ ψευδομένοις τὸ ὑψη λόν. Αὐτοί τε γὰρ θαυμαστέοι, οὕτω μετεωρίζοντες ἑαυτοὺς, καὶ θαυμασίοις ἔργοις ἐμπρέποντες. Καὶ ὁ Κύριος ἐν αὐτοῖς ὡς ἁγίοις αὐτοῦ θαυμαστός, δν αὐτοὶ δοξάζουσι τοῖς οἰκείοις μέλεσι καὶ παθήμασι, θαυμαστώσαντα ἐν αὐτοῖς τὰ οἰκεῖα θελήματα· οἱ
col. 225–226page 5 of 23
PG 136:225καὶ εἰς ἐκεῖνον ἀναβεβηκότες, καὶ οὕτως ὑπερύψηλο γεγονότες (ὡς ἔχουσι καὶ αὐτοὶ ἄνωθεν τὰ καθ' ἡμᾶς ἐφορᾷν), ὡς εἶναι διὰ ταῦτα τὸν στύλον τοῦτον καὶ ὁ οὐρανόν τινα τῷ κατὰ παθῶν κυριεύοντι, καθ' οὗ τοξεύειν εοίκασιν, οὐκ ἀδυνάτων μέν τοι, ἀλλ᾽ εὐεπηβόλως καὶ εὐστοχώτατα οἱ εὐθυ βαλοῦντες εἰ: νόησιν, καὶ οἷς σκοπὸς τὰ οὐράνια πρόκειται, καὶ ὅσοι πρὸς τὸ βραβεῖον τῆς ἄνω κατ ευθύνονται κλήσεως. Ἐκ τοῦ τοιούτου οὐρανοῦ ὁ τῶν χαμαιῤῥιφῶν κυριαρχήσας, καὶ τούτῳ τῷ λόγῳ κύριος ἄνθρωπος, ἐπιβλέπει ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων ὁρᾷ, οὐκ ἔθ᾽ ἁπλῶς αὐτὸς ὢν ἐκεῖνος ὁ ἐκ γενέσεως ἄνθρωπος, ταὐτὸν δὲ εἰπεῖν, ἐκ τῆς εἰς γῆν νεύσεως, καθά τις πάλαι πεφιλοτέ φηκεν, ἀλλ' αὐτὸς μὲν τῷ ὑψίστῳ Θεῷ κατὰ μέθεξιν νἱωθείς, τοὺς δὲ μὴ τοιούτους ὡς υἱοὺς ἀνθρώπων περὶ τὰ ὑλαῖα μένοντας. κα'. Ἐνταῦθα δὲ καλὸν οἶμαι εἰπεῖν, καὶ ὡς ἀνα καινίζει καθάπερ ο ἀετοῦ ν τὴν τοῦ ἀσκητοῦ νεό τητα ἡ τοιαύτη ἀνάψωσις. Κουφίζουσα γὰρ εἰς ὑψιπέτειαν τὸν πνευματικών γέροντα, δίδωσιν ἀχε μαιότατα καταράσσειν ἐκεῖθεν κατὰ τῶν ἀσάρχων μὲν, ἄλλως δὲ σαρκοβόρων, εἰπεῖν δὲ καὶ ψυχοφά γων ὀρνέων, οξυδερκῶς ἐπιβάλλοντα, ὡς μηδὲν ὅ τι μήτε κρύπτεσθαι, μήτε διαφεύγειν αὐτὸν, ἀλλὰ πᾶσι τοῖς τοιούτοις νεανικώτατα επιτίθεσθαι, καὶ εἰς φόβον κινεῖν. Αλλ' οὕτω μὲν ὁ ιστύλος ο μετεωρισμὸς τις θαυμαστός τεθεώρηται. κβ. Ἵνα δὲ τῶν ὑψηλοτέρων καταβάντες Ὑποτυπώσεων, καὶ ἑτέρωθεν τοῦτον υπογραψώμεθα (ποι χλον γάρ τι χρήμα καθυποφαίνεται), ο ειρκτή ο τίς ἐστι καὶ αὐτὸς, ἐν ᾗ περιγράφει στενοχωρών ἑαυτὸν ἐκ τοῦ ἔξω ρεμβασμοῦ ὁ ἀσκούμενος, δικάσας μὲν μεταξύ σώματος καὶ ψυχῆς, καὶ ἀμφοῖν κατα ψηφισάμενος οικείῳ δή τινι νόμῳ (δικαίῳ γὰρ ὁ καθ' ἡμᾶς οὐ κεῖται νόμος, ἀλλ' αὐτὸς ὀρθός ἐστι λόγος. καὶ πλείων τοῦ νόμου γίνεται), δικαιώσας δὲ τὰ και τακριθέντα τῷ διὰ βίου συγκλεισμῷ, ἐν ὁμοιότητι κολάσεως τῆς ἐσχάτης ἐκείνης, ἣν οὐκ ἂν ἐκφύγη τις ἀκόλαστα διαβιούς. κγ'. Νοηθείη δ' ἂν ὁ ο στύλος, οὗτος καὶ ὡς Ἀθλητικὸν βῆμα, εἴτ᾿ οὖν ἀναβάθρα μαρτυρική, ἐφ᾿ ἣν ἀναβεβηκὼς ὁ ἀβίαστος ἀθλητὴς, μᾶλλον μὲν οὖν κατὰ τῆς ἑαυτοῦ σαρκὸς αὐθαίρετος βίαιος κατα βαίνει προς μέγα σκάμμα, καὶ παγκρατιάζει γεν ναίως, καὶ τὸν ἀντίπαλον δαίμονα κάτω βαλεῖν τε χνάζεται. κδ. Εἶποι δ' ἄν τις τὸν ν στύλον, τοῦτον εὐαγγελικῶς καὶ «ἀνώγεων ἐστρωμένον,» ἐν ᾧ Θεός, ὁ κατά μέθεξιν ἀναπεσών, ἀναπαύεται, ταὐτὸν δ' είν πεῖν, παντὸς ἔργου παύεται τοῦ τῇ γῇ πάντως πρέ ποντος. Αλλως γὰρ θεοπρεπέστερον ἀεὶ καὶ αὐτὸς ἐργάζεται, τὰ τῷ Θεῷ ἀρέσκοντα ἐνεργῶν. κε'. Εἰ δὲ τὸν ἀνώγεων, τοῦτο καὶ λίθοις ἔστρωται, οἷς ὡς εἰκὸς ἐγκαθεύδει ὁ ἐγκρατής, δ δὴ ὁ τῆς τοιαύτης οικοδομής εἱρμὸς ὑποβάλλει νοεῖν, εἴη ἂν λιθόστρωτόν ο τι καὶ αὐτὸ οὐκ ἔξω σεμνώματος, κάλλιον ἤπερ τὰ τῶν ἱστορουμένων γυμνοσοφιστών, τῶν ὀλικωτέρων θεώμενος κάτω βαίνοντας, καὶ
col. 227–228page 6 of 23
PG 136:227οἴπερ σκιὰν ἀρετῆς διώκοντες, οὐκ εἶχον ἔκνον, για μνοὶ κατὰ λίθων ὑπεστρωμένων κεῖσθαι ἀνακλινό μενοι. κς'. Αναφαίνεται δ' ἐκ ι τοῦ λιθοστρώτου, ο μή ἀπεοικέναι τὸν στύλον, τοῦτον μηδὲ θεομιμήτου ο στρώσεως, ο ήνπερ οἱ κατὰ Θεὸν σταυροῦντες καὶ νεκροῦντες τὰ ἑαυτῶν μέλη τεχνῶνται, ἄνω μὲν διηρμένοι τῇ τῶν κάτω περιοράσει, τὸν ἔξω δὲ θα νατοῦντε; ἄνθρωπον, οἷς τῶν φαύλων ἐπιθυμιών αὐτὸν ἀπάγοντες, ἑτέρας ζωῆς γίνονται. καν. Τί δὲ δὴ κωλύει τὸ ἀποτοῦδε, καὶ εἰς «τάφονι ταμάλιστα τὸν «στύλον ο τοῦτον θεωρῆσαι, διὰ τὰ ἐν αὐτῷ μυστηριωδώς τελούμενα, τὰ ἐπιτάρια σπεῖρα τοῦ ἀσκητοῦ, τὸ νεκρικὸν εἴλημα, τὴν κατά θεσιν, ὁποία τις καὶ τεθνεῶσιν ὡσίωται, τὰς ἄλο μοττούσας τοῖς ἐξαγομένοις ἱεράς εις, δι' ὧν ἁπάντων ὁ τῷ ο στύλῳ ο εναποτεθεὶς τεθάφθαι διδά σχεται. κη'. 'Αλλ' ὅπως μὲν ὁ ο στύλος ο οὗτος ὑπογραφήσεται ὡς ἐν προχαράγματι καί τινι προκεντή ματι, διατυπωθὲν ἐσκιαγράφηται ἀμυδρῶς· καὶ σοφὸς λαβὼν διδομένην ἀφορμὴν, ἀναβήσεται εἰς τὸ ἔτι σοφώτερον, καὶ θεμέλιον οἷον τοῦτον ἐξευρηκώς, ἐκκορυφώσει τὸ τέλειον. Τὸ δ' ἐντεῦθεν ἡμῖν ἀπονητὶ προσευπόρηται, καὶ οἷός τις ὁ ἐνταυθοί ἀνωφο ρούμενος, καὶ εἰς τὸ τοῦ στυλίτου, ἀναβὰς ἄνομα. Εἰ γὰρ δε στύλος· τοιοῦτος, ὁποῖον αὐτὸν ὁ ὑπο γραφικός λόγος προϋπεστήσατο, καὶ ὁ ἐπὶ τοῦ 4 στύ λου ο δήπουθεν κατὰ τὸν ἀπ' ἀρχῆς ἄχρι τέλους τῆς θεωρίας σκοπὸν μέγα τι ἀνθρώπου χρῆμα ἔσται καὶ ὑψηλὸν, καὶ οὐ κατὰ τοὺς πολλοὺς φαῦλον καὶ τα πεινόν. Συνεπιμεριζόμενος γὰρ οὐσιωδῶς, οἷς ὁ ι στύλος ο ὥρισται, πολυπληθὲς ἂν καὶ αὐτὸ θεωρηθείη καλόν, εἷς μὲν ἐν τῷ λόγῳ κατὰ τὸν ο στύλον, ο ἄλλως δὲ πληθυνόμενος ἑλλόγως τοῖς ἐνεργήμασιν. τῆς γῆς λείπεται. Καὶ ὁ ἐπὶ τοῦ κ στύλου η κθ'. ο 'Αγγελοειδής ο τε γὰρ φαίνοιτο ἂν διὰ τὴν θεωρουμένην ι κλίμακα, ο ταῖς μὲν ὑψηλαῖς ἐννοίαις καὶ ταῖς εἰς Θεὸν ἀνατάσεσιν ἀναβαίνων εἰς ὕψος, καὶ μηδεμίαν τηνικάδε σχέσιν πρὸς τὰ κάτω τηρῶν, ἀλλὰ ἐπίπαν ἀνιπτάμενος εἰς τὸν ὄψιστον, καὶ ὑπερ φυῶς ἐνεργῶν κατὰ νοῦν, ᾧ μηδέν τι τῶν κάτω φύ σει μέτεστι· καταβαίνων δὲ αυθις ὡς εἰς βάθος ταῖς πράξεσιν, ἐν οἷς τοῖς κάτω σύνεστιν ὁμιλητικῶς, καὶ ταῖς ὠφελείαις, ἂς εἰς ψυχήν διαβιβάζει τοῖς μιμητικῶς ἐντυγχάνουσιν· ἵνα τῷ λόγῳ τούτῳ καὶ ὁ ο στύλος ο οὗτος ὁποῖα τι ο σημεῖον» εἰς βάθος τε καὶ ὕψος θεόθεν ζητηθείη, καὶ δοθείη ἐκεῖθεν τῷ ἀσκητῇ, ἀποσώζοντι καὶ ἑτέρως τὸ τῆς < κλίμακος» σύμβολον. Αὐτή τε γὰρ τὸ ἀνώῤῥοπον ἔχουσα, οὐδὲ δὲ οὐκ ἔσθ' ὅπως ἀπόσχοιτο ἂν πάντη πάντως τῶν περὶ γῆν, ἀναβαίνων εἰς Θεὸν, ἕως ἀπολυθεὶς τῆς σαρκὸς νοῦς ὅλως πρὸς ἐκεῖνον πτερύξεται. 2. Κατά τε ο άγγελον, οὕτω θεωρηθήσεται ὁ ἐπὶ τοῦ «στύλου.» Καὶ ἀκολούθως εἰς ἀρετῶν κορυφήν οὔχουν ἀναβαίνει, ἀλλ᾽ ἀναδῆναι αὐτίκα ἤδη παρα δείκνυσι, καὶ οὐ διὰ τραχείας βιάζεται τὴν ἄνοδον (μελετῶντος γὰρ τοῦτό γε, καὶ ἐντριβομένου ταπεινοτέροις ἔτι γυμνάσμασιν), ἀλλ᾽ εἰς αὐτὴν κατηντηκέναι τὴν ῥᾳδίαν, καὶ ἦν πατοῦσιν οἱ τὸ κατὰ μὲν τραχύ παρελάσαντες, τῇ δὲ ἀνωτάτω πεδιάδι πελά σαντες, καὶ τῆς ἔμφρονος ραστώνης γενόμενοι, καὶ τὴν μὲν φόβον ἔξω βαλόντες, ὃς τοῖς ἀκροσφαλέσιν
col. 229–230page 7 of 23
PG 136:229ἀφώρισται, τῷ δὲ ἀγχωμάλῳ καὶ λείῳ τῆς ἀγάπης προβάντες. ταὐτὸν δὲ φάναι, Θεῷ πλησιάσαντες ἔνθα οἱ τῆς ὄντως τρυφῆς λειμώνες τεθήλασι, καὶ ἀρεταὶ χοροβατοῦσιν, οὐκέτι κακίαις βίου παρασπι ζόμεναι, οὐδὲ παραμεμιγμέναι τοῖς ἀκανθώδεσιν ἁμαρτήμασιν, ἀλλὰ καθαρῶς ἔγκαρποι, καὶ πάσαις φαυλότησιν ἀπαράμικτοι, καὶ ἀκραιφνῶς ἄκρατοι καὶ ἀκήρατοι. λα'. Βούλομαι καὶ εἰς τὸ θεωρηθεν ο όρος ο ύψω θῆναι, καὶ εἰς τὴν ἐχόμενα τούτου «βουνὸν ν ἀναβῆναι, καὶ τοῦ ο γαζοφυλακίου ο γενέσθαι, ὡς καὶ προσάψασθαι τοῦ ἐντὸς «θησαυροῦ, εἰς πλουτισμὸν, καὶ προσπετασθῆναι τῇ ο νοσσιά, ν καὶ ἐπὶ τοῦ πύργου» στῆναι, καὶ τὴν τεθεωρημένην ο πόλιν ο τοπογραφῆσαι, καὶ τὸ τοῦ στύλου φωτὶ καὶ πυρίν τὴν θέαν ἐπαφεἶναι εἰς ἔλλαμψιν, καὶ τὸν ὁ ἥλιον περιαθρῆσαι, καὶ τοῖς ἄλλοις δὲ ἅπασι τὴν θεωρίαν ἐνασχολῆσαι πλατύτερον, ὅσα τὸν τοῦ στύλου λίγον παρ' ἡμῖν ἀπεπλήρωσε. Σχάζω δὲ τή γε πολύ τῆς ὁρμῆς, ὁρῶν τοὺς ἀκροατὲς ὑφαρπάζοντας, καὶ μονονουχί πρὸ χειλέων φέροντας τα νοούμενα. Διὰ διασκευάσασθαι λεπτολογίαν πολλήν, ἀλλὰ τῆς θεωρίας λβ. Ακούεις, ὦ ο στυλίτα, ο τί μὲν ὁ ο στύλος, ο τί δὲ ὁ ἐπ' αὐτοῦ. Ἔχεις τοίνυν αὐτόθεν καταλαβές σθαι, καὶ διατί ταῦτα· καὶ οὐ χρὴ πνεύμονος ἡμῖν πολὺν ἡ φασι πόνον γίνεσθαι. Βλέπε, δοκῶν ἀνέστη κάνει, μὴ πέσῃ;· ἴδε, μὴ καταπέσῃς τῆς ὑψηλῆς προθέσεως, ο Αγγελοπρεπή η πολιτείαν ἐπηγγείλω. Χρεών οὖν, εναρέτως βιάζεσθαι τὸ ε ἰσάγγελον, ο καὶ πραγματεύεσθαι μὲν τὸ στάσιμον καὶ τὴν θείαν παράστασιν, φυλάττεσθαι δὲ τὴν ὑπένδοσιν, τῷ παντὶ δὲ πλέον τὴν κατάπτωσιν. Ἐπὶ μακαριστῆς ιδαρας ο βέβηκας. Χρὴ τοίνυν ἐπαληθεύεσθαί σοι τὴν κορυφαῖον ἐν ἀρεταῖς. ' Ορος ο έχει σε τοῦτο τὸ ὑψοποιὸν εἰς Θεὸν, καὶ ὁ παντὸς ὄρους και τα καυχάται καὶ βουνοῦ· τῶν τῆς ἀποπλανήσεω; μὴ ἀνίσχῃ στραφῆναι κάτω, ἀλλ᾽ ἐπὶ τοσοῦτον φέρε τὰ τῆς ὑπωρείας εἰς νοῦν, ἐφ' ὅσον καὶ ἄλλους ἐκεῖθεν ἀναγαγεῖν· ἵνα κατὰ θεῖον ζῆλον, ἐπεὶ ὑψώθης, ἀνελκύσῃς πρὸς σεαυτὸν, εἰ καὶ μὴ πάντας (τάχα γὰρ οὐκ ἂν δύναιο), αλλά γε πολλούς, οἱ τοῖς ἐν σοὶ καλοῖς ἔργοις ἐμβλέποντες, βουλήσονται εἰς τὰ ἄνω εξαίρεσθαι. Συγκεκόμισαι τῷ Θεῷ, καθά και τις που αυτίμητος ο θησαυρός.» Κατάκρυπτε γοῦν σεαυτόν, μήποτε ὁ ψυχοκλέπτης παρασυλήσῃ σε καὶ κατορύξῃ, Ενθα τὸ θεῖον οὐκ ἔστι ἐπαύξεσθαι τάλαντον. «Νοσο σιν ο τεθεώρηκε μὲν τὸν ἀσκητικών • στύλον ο δ λόγος, ὀκνεῖ δὲ διόλου ἐμμεῖναι τῷ ῥήματι ταύτῳ διὰ τὸν ἐν αὐτῇ τέλειον ἄνδρα, ὃν οὐ κατὰ τοὺς ἀτελεῖς καὶ οὐ μακρά με δεήσει προσενεχθῆναι τούτοις, καὶ γενέσθαι, εἰς ὅσον καίριον. καὶ ἀπτῆνας νεοσσούς ἔχομεν διασκέπτεσθαι, ἀλλὰ κατὰ τοὺς ὑψιπέτεις ὄρνις, ὁποίους ἐπὶ νεφελῶν πέτεσθαι γραφικῶς θεωρήσει τις, ἢ καὶ κατὰ τοὺς βασι λικούς ε αετούς,» ο δὴ καὶ ἀνόπιν τῷ λόγῳ προσηυπορήσαμεν. Ὦ τοίνυν ἡμέτερς σὺν ἀετέ, ο βασιλικώς προσφέρου σεαυτῷ, καὶ τὸ εὐγενὲς τῆς ἀρετῆς μὴ καταίσχυνε, εἰκῆ τὸ πτερὸν διαπεταννύς, καὶ εἰς ἀνέμους πλαζόμενο;· ἀλλ᾽ εἰς Θεὸν ἀνιπτάμενος πρὸς τὴν ὀφειλομένην ἄγραν τὴν πτῆσιν εὐθέτιζε. λγ'. ι Στρατιώτου ν τάξιν ἀπέχεις, ἐπὶ ι πύργου ἰσχύος» τοῦ τεθεωρημένου τεταγμένος, καὶ ὀφειλέ της ὢν κακοπαθεῖν, ἵνα οἷα καλὸς ἀρέσῃς τῷ ἐστρα τολογηκότι σε, εἰπεῖν ἀποστολικώς. Περιβέβλησε γοῦν δύναμιν, καὶ ὁπλίζου κατὰ πάσης ἐπιβουλῆς τε καὶ ἐλε πόλεως. Καὶ οἶδα μὲν, ὡς προβαλέσθαι πάνω
col. 231–232page 8 of 23
PG 136:231τως ἂν ἔχοις, ὃν ἐγκρατῶς περιβέβληται, θώρακα.» Ει καὶ τὸν λοιπὸν ο σίδηρον, ο δς περίκειται σε. Αλλ' ἐγὼ καὶ τὸν τοῦ μεγάλου Παύλου θώρακα καὶ τὴν λοιπὴν ἅπασαν ἐκείνου πανοπλίαν ζητῶ κατιδεῖν ἐν σοί. Ταύτην περίθου μάλιστα, ταύτην ὑπόδυθι· καὶ ὁ τῶν ψυχῶν πολέμιος οιχήσεται, Αρπυίαις ἑαυτὸν ἐκδούς. Καλόν μὲν γὰρ καὶ ὁ φορούμενος ο σίδηρος» οὗτος, καὶ βέλη κατὰ τοῦ πονηροτάτου πολεμιστοῦ ἐξ αὐτοῦ χαλκεύονται. Αρκεῖ δὲ ὅμως οὐδὲν, ὡς καὶ ἀκατάβλητον τὸν ἐν αὐτῷ στρατιώτην ἀποτελεῖν, εἰ τὴν ἀποστολικὴν ἐκεῖνος ἀπορρίψει σκευήν. Τι δὲ λέγω • οὐκ ἀρκεῖ; ο δέον εἰπεῖν, ὡς ἐκείνης δίχα καὶ καθέλκει τὸ ἀνωφορούμενον, καὶ βαρύνει το συνεπόδισεν, ἐκείνοις μὲν ὁποῖα τι ὅπλον ἀμφιτεθείς, τούτοις δὲ ὡς εἰς χειροπέδην διεκπεσὼν καὶ ποδοκάκην καὶ τύφωνα· οὓς καὶ οἰκτείραι ἄν τις δικαίως, εἰ τὴν τοῦ βίου διαπλέοντες θάλασσαν οὕτω δεινά βραττομένην, καὶ κυμαινομένην ἀκάθεκτα, καὶ ἀπειλοῦσαν κίνδυνον, οἱ δὲ δέον ἀπερίττοις μέλεσι φέρεσθαι δι' αὐτῆς, εἶτα καὶ σιδήρου βάρος περί κεινται· δ; δὴ σίδηρος τοῖς μὲν ἐπ' ἀληθείᾳ ἐγκρα τευταῖς οὐκ εἰς βυθίζον βάρος, ἀλλ' ὡς εἰς ἄγκυραν σωτηριώδη καὶ ἱερὰν ἀποτέτακται, τοῖς δὲ ἄλλως ἔχουσιν ὡς μόλυβδος ἐν ὕδατι σφοδρῷ γίνεται, υπου βρυχίους ἐκείνους τιθείς. Ούκουν ἐξ ἀνάγκης οὔτε καὶ ἀμβλύνει ταῦτα τὸ ἐν ἔργοις ἀσκητικοίς οξύ, κούφον, καὶ τὴν ἄνω πτήσιν παύει, καὶ καταφέρει πρὸς γῆν. Πολλοὺς δ ε σίδηρος εἰς τὸν κατὰ τοῦ νοητού β ἀντιμάχου ἑστόμωσε πόλεμον, πολλοὺς καὶ ἀμβλύνας σωτηριώδης ὁ τοιοῦτος σίδηρος, ἀλλ' οὐδὲ βλαπτικός, επαμφοτερίζει δέ πως· καὶ κατὰ τὴν παρὰ τοῖς σοφοῖς δύναμιν τάχα μὲν οὕτως, τάχα δὲ ἄλλως ἐξέπεσε, τῷ τῆς προαιρέσεως ταλάντῳ ζυγοστατούμενος. δίκην ταύτην διδούς, καὶ παραφαίνων ὀφειλέτης καμήλου. λε. Φέρε προενέγκω τοῖς παροῦσι συγκυρίαν πράγ ματος παραπεσόντος έναγχος, τοῖς μὲν εἰς μνήμην (πολλοὶ γὰρ οίδασι ), τοῖς δὲ εἰς διδασκαλίαν, ὅσεις οὐκ ἔγνωστα:. Φροντιστήριον θεῖον, οὐκ εἰς λαμπρότητα ἐσκευασμένον, ὅτι μὴ σεμνὸν μέχρις ὀνόματος, ὁ καθ' ἡμᾶς κλύζει κόλπος οὗτος, ὁ πρὸ ὀφθαλμῶν, βραχύ τι πρὸ τῶν τειχέων τῆς πόλεως, οἷς προσβλέπει ἀναβαίνων ἑῷος ήλιος. Τοῦτο τὸ σεμνεῖον ἄνδρα τινὰ ἔβοσκεν, ὃς τὸν ἀσκητὴν ἐμορφάζετο, οὐχ οὕτω κοσμούμενος τῷ τῶν ἀμφίων μέλανι, ὅσον ἐπικαλύπτων ἐν αὐτοῖς κρυπτικῶς τὴν ὑπόκρισιν. Καὶ σίδη ρος αὐτὸν ἔσφιγγεν, ὁ μὲν τὴν ὀσφὺν ζωννύων, ὁ δὲ δ επωμιζόμενος, ὁ δὲ ἀμφιμάσχαλος. Ην ἐκεῖνος τοιοῦτος, καὶ περιενόπτει φρεναπατῶν τοὺς πολλοὺς σιδηρόδετος, κακουργίας τινὸς οἶμαι κατά τι θείον είναι τοιαύτης περιβολῆς. Καιρός δή τις, καὶ πράγ ματα περὶ αὐτὸν ξενικά, καὶ ἔδει αὐτὰ τηρεῖσθαι καὶ εὐθὺς θαῦμα. Λύεται μὲν γὰρ αὐτήματος τοῦ σιδηρέον, δεσμοῦ δ πολλῶν τοιούτων επάξιος· καὶ ὁ μὲν σίδηρος κατὰ γῆς ἔκειτο, τὰ δὲ ἀλλότρια φόρτος τοῖς ἀσκητικοῖς ὤμοις ἐπέκειτο, ἐς καπήλου τι νὸς οἶμαι τὸ ἄχθος ἀποφορτισομένοις, ὑποφωνοῦντος τοῖς οὕτω κοπιῶσι, καὶ πεφορτισμένοις ἔρχεσθαι, καὶ ἀναπαύεσθαι παρ' αὐτῷ. Καὶ ἀντάλλαγμα τοῦτο σχὼν ἐκεῖνος ἀσκήσεως καὶ μισθὸν ἀρετῆς, μάλιστα μὲν οὖν ὤνια ταῦτα βαθείας λαβὼν ὑποκρίσεως,
col. 233–234page 9 of 23
PG 136:233ἤρχετο αὐτὸς μὲν χαίρων, κλαύματα δὲ τῷ τῆς παραθήκης δεσπότῃ καταλιπών. Πόσον δὴ κάλλιον, λαμπρειμονεῖν ἐκεῖνον, καὶ ἐματισμὸν εὐαφή περι κεῖσθαι, καὶ σωφρονεῖν, ήπερ οὕτω σιδήρῳ βαρυνόμενον μυρία κακὰ ἐπαχθίζεσθαι. Καὶ νῦν κειμηλιού και παρ' ἡμῖν ἐκεῖνος ὁ σίδηρος, θέαμα σεμνὸν ἐσό μενος, μενούν με χορηγία γέλωτος μὲν τοῖς πολλοῖς, ἐπιστροφῆς δὲ τοῖς ἀγαθοῖς. Κείσεται γὰρ ὑποκρίσεως θρίαμβος, ἐλέγχων ἀρετὴν ψευδεπίπλαστον, καὶ παραδειγματίζων τὸν οὐκ ἀγαθὸν, τάχα οὐδ' ἀποῤῥιφεὶς ὑπὸ τοῦ φαύλου ζωγράφου τῆς ἀρετῆς, ἀλλ' αὐτὸς διεκφυγών ἄνδρα ἐπίβουλον, ἵνα μὴ καὶ ἀχρειοῖτο· σήμαντρον μὲν ὢν ἐναρέτου ζωῆς, καὶ τραχυτέρου βίου σύμβολον, καπηλεύων δὲ τῆς ἀρετῆς τὸ μακάριον ἐν ἀνδρὶ κιβδήλῳ, καὶ μαστροπεύων οἷον τῇ κακίᾳ, καὶ πολλοὺς εἰς αὐτὴν ἐπαγόμενος φαύλους ἐραστὰς, μᾶλλον μὲν οὖν ἀγαθοὺς ζηλωτές, δουλουμένους τὴν ἐπιθυμίαν, καὶ φενακιζομένους τῷ προφαινομένῳ τῆς φαυλότητος. λς'. Μηδεὶς εἴη τοιοῦτος, μηδεὶς οὕτω βαρυνέσθω· 36. ἀλλὰ τὸ τῆς ἀνυποκρισίας φέρων πτερὸν, κούφος αἰρέσθω, καὶ πρὸς Θεὸν ἀναβαινέτω, εἰδώς, ὡς κα λὸς μὲν καὶ ὁ ἀσίδηρος καὶ ψιλός βίος, καλὸς δὲ καὶ ὁ καταφράσσων σίδηρος, εἰ καλῶς φοροῖτο, καὶ γεν γενωμένος τῇ ἁπλότητι στίλβει, καὶ μὴ τὸν τοῦ τύ που δεν προβέβληται. 25. Τί γάρ μοι καὶ ἱστορίαις ἐνδιατρίψαι, ὡς ἂν ἐντρέψω τὸν ἐκ τοῦ σιδηροφορεῖν τύφον; Τί δὲ καὶ ἐδῶν ἀναμνηστέον παλαιῶν καὶ ἐθνῶν, ἐν οἷς εὕρης καὶ τὸ στρατιωτικὸν ὅπλοις επηχθισμένων διὰ βίου, ἔν τε τῷ ἐκκλησιάζειν, ἄν τε τῷ συμποσιάζειν, εν τε ὁδοῖς, καὶ ὅλως πανταχοῦ· ὡς ἂν οὕτως εὔφορον το τῆς πανοπλίας βάρος αὐτοῖς εἴη καὶ περίβλημα σύνο ηθες, καθὰ καί τις ἱματισμός, ἐγγυμνασαμένοις τῷ συνεχεῖ τοῦ συνεθισμοῦ; Τί δὲ προαιστορητέον, καὶ ὅσοι πρὸς τοῖς ὅπλοις καὶ λίθον ἄξιον λόγου εἰς φόρτον ἔφερον, ὃν ἐχρῆν ἐν καιρῷ ἀπεῤῥιφότας ἔργου ἅπτεσθαι γενναιότερόν τε καὶ ἐλαφρότερον, ὡς ἐὰν μὴ κατάφρακτος τις ἦν, ἀλλὰ ψιλός, ἢ καὶ ἡμίγυμνος; Τί γοῦν μοι καὶ τοιούτοις ἐνδιατρίψαι λόγοις, ἔνθα εἰπεῖν ἀπόχρη, τὰ μακρὰ ἐπιτεμόντα ὡς φιλῶ μὲν ἐγὼ τὸν τοιοῦτον σίδηρον καὶ ὑπερφιλῶ, ἐκεῖνο συνεννοούμενος, ὡς οὔτε πόλεμος ὁ πρὸς αἴσθησιν όλον κατεργασθείη, μὴ καὶ σιδήρω βραβευόμενος, καὶ νητὸς δὲ δέοιτο ἄν ποτε τοῦ σιδήρου τούτου και λῶς; Καὶ ὁ τοῦτον φορῶν μετὰ λόγου ὀρθοῦ ὡσεὶ καὶ βέλος ἐκλεκτὸν λογίζεται τῷ Θεῷ τῷ πτερῷ μὲν τῆς νοερᾶς ἀναφορήσεως κουφιζόμενος, προβεβλημένος δὲ τὸν οἷον ἐξυβελῆ τοῦτον καὶ τμητικὸν τῶν ἀπο ναντίας δυνάμεων σίδηρον· καὶ διστὸς οὕτω πτερόεις, καίρια βάλλων, καὶ κατὰ τοῦ διαβόλου πεμ πόμενος, καὶ τῷ πετομένῳ ἡμέρας βέλει ἀντιπετό μενος. Καὶ οὕτω μὲν τὴν τοιαύτην σιδηροφορίαν Υπερφιλῶ· λόγω δὲ, μὴ χρῆναι ἀπεγνωκέναι, εἶναι καὶ ἄλλως σώζεσθαι. Καὶ γάρ τοι καὶ μάχαι πολλαί καὶ πολεμίων καταβολαὶ ἀνύοιντο ἂν, σιδήρῳ ἀμεταχείριστοι. Πολλούς γοῦν καὶ λίθοι καταμόνας ὤντ σαν, καὶ μυρία ώρθωσαν τρόπαια, καὶ ταῦτα κοινῇ τε καὶ ἰδίᾳ. λη'. Εἰ γοῦν καὶ ὁ ἱκανὸς τῇ χειρὶ Δαυίδ ὅπλῳ τοιούτῳ κατὰ μεγάλου ἐχθροῦ ἐνελάμψατο, εἰ δὲ τοῦτο, γινωσκέτω ὁ σιδηροφόρος ἀσκητὴς, καλὸν πράγμα ποιεῖν· ἀπεχέσθω δὲ τῆς τῶν λοιπῶν καὶ τακρίσεως, καὶ τοῦ λαλεῖν ὑψηλὰ καὶ φρονεῖν, ἵνα μὴ μόνον έξω φοροίη τον σίδηρον, καὶ προφαίνοι ἐπιπολῆς, ἀλλὰ καὶ εἰς βάθος φέροι ἐν τῇ ψυχῇ,
col. 235–236page 10 of 23
PG 136:235δὲ πανταχόθεν κατάφρακτος ῶν, τῶν πολεμούντων περιγένοιτο. 'Αλλ' οὕτω μὲν στρατιώτου τόπου επέ χείς πυργοφύλακος, ὦ ὑψηλὰ ἄνθρωπε, καὶ δεῖ σε τυποῦσθαι πρὸς αὐτόν· καὶ οὐ τοῦτο μόνον, ἀλλὰ καὶ οὐρανόπολιν καὶ ταύτην ὀχυρὰν κατοικεῖν ἔλα χες. Μήτε τοίνυν πολίτης ἀποβαίης, ὁποίους ἀστρα κίζει τὸ ἁγιώτατον Εὐαγγέλιον, μήτε μὴν εἰς ἔρη μίας ἀποπλανηθείης, ἐν οἷς ψεύδεται τις τὰ κατὰ τὸν Θεὸν πολιτικὸν καὶ ἡμερον καὶ φιλάλληλον· συν τήρει δὲ ταύτην ἐν ὀχυρότητι διηνεκεῖ ἀκατάβλητον, ἀκατάπτωτον, μόνιμον, ὡς ἂν μὴ περιγράψῃς ἐν σοὶ καὶ μόνῳ τὸ ἀγαθὸν ἐξερημώσας, καὶ τῷ σῷ θανάτῳ συγκατενεγκὼν τὸ καλόν. Αλλ' ὁ ἔνθεος ζῆλος εἰς οἰκουμένην παρεκτενεῖ ταύτην καὶ τοῖς ἑξῆς. Τί γὰρ χρεών, ἐπ' αὐτῆς μὲν διαβιώναι σε, μὴ ἐγκαταλιπεῖν δὲ μνήμην μακαρίαν καὶ τοῖς εἰς έπειτα, ὁποία ἡ τοῦ δικαίου ἡ μετ' ἐγκωμίων· ἀλλά ἀφεῖναι ἀξίαν καταβολῆς, καθὰ καὶ τινα τάφον, εἴτ' οὖν κενήμιον εἰς μάτην κεκονιαμένον, καὶ οίον ἄξιον εἶναι μὴ μεἶναι λίθον ἐπ' αὐτοῦ; Συντηρηθε καὶ οὕτω κάτω κάμπτοιτο ταπεινούμενος, μᾶλλον σεται δὲ ὀχυρά, καὶ εἰσαεὶ ἑστήξεται, εἴπερ ὁ Κύριος προκληθεὶς φυλάξει αὐτὴν, ἵνα μὴ εἰς μάτην σὺ ὁ φυλάττων ἀγρυπνῇς. Οὕτω γὰρ οὐκ ἂν ὁ ἀναβαίνων ἐπιλείψῃ αὐτήν. στὸν δὲ ἐν δικαιοσύνῃ διὰ τὸν ἐν αὐτῷ δίκαιον ἄνθρωπον καὶ ὅσιον· ὅτι καὶ δίκαιος καὶ ὅσιος ὁ Κύριος οὗπερ τὴν ἀφομοίωσιν ὁ ἐπὶ ναοῦ τούτου ἀσκητὴς ἐκμάττεται λθ'. Ταῦτά τε οὖν οὕτω ποίει. Καὶ ὅτι δὲ ο πυρ σὺς ὁ ἀνήφθης ἐνταῦθα σωτήριος, μὴ τὸ φῶς ἀπο αβέσης, καὶ ὡς ἐν σκοτομήνῃ πλανᾶσθαι δώσεις τοὺς ἀφορῶντας εἰς σέ, μήποτε καὶ ταῖς ὑφάλοις καὶ ταῖς ῥαχίαις ἐγκύρσαντες, ὅτε τοῦ πλέειν και ρός, γένωνται κατὰ βυθοῦ, καὶ οὐκέτι φρυκτωρών πυρσὸς τὰ ἐνταῦθα λογισθείη, φρύγοντος δὲ πυρὸς ἀνθρωπολόγου κλίβανος. ᾿Αλλὰ μηδὲ τὴν τῆς θεω ρίας 4 πύρινον στύλον ο ταπεινώσης, ὡς εἰς ἐπίχει σιν, ἢ καὶ καταπνοαῖς ἐναντίαις βάσης διαῤῥιπι σθῆναι ἀφύλακτον, καὶ σβεσθῆναι, καὶ ἀφεῖναι τοὺς ὁδηγουμένους κατὰ σκότον ελάσκεσθαι, με ποτε τοῖς ἐπιδιώκουσιν εὐχείρωτοι γένωνται, καὶ ἀντὶ σωτηρίου πυρὸς πῦρ Γεέννης ἐξαναφθῇ καλα στήριον. Τεθεώρησαι καὶ ὡς ο ήλιος κ ἐν οἴκῳ τούτῳ· λάμπα τοίνυν ύψόθεν, και κατάφυγε μὲν, όσα χρεών ζωογόνει δὲ, ὅσα τε κατὰ Θεὸν ζῆν ἐπι δέονται. Εθεωρήθη καὶ ο Θεοῦ οἶκος ο ὁ σᾶς τόπος οὗτος· Θεός τις ἄρα καὶ ὁ ἐν αὐτῷ, οἷα ἔνθεος, καὶ Θεοῦ μετέχων διὰ τὴν μιμητικὴν πρὸς ἐκεῖνον ἐχε τύπωσιν. * Θεὸν ο δέ τις εἰπὼν, οὐκ ἀφίησιν ἐπι νοεῖσθαι κρεῖττόν τι καὶ ὑψηλότερον· καὶ η ἔνθεον» δέ τις ὀνομάσας τινὰ, Θεῷ τὸν ἄνδρα παρέστησεν. Οἰκεῖον δὲ πάντως, εἰ ταῦθ' οὕτως ἔχει, καὶ ο ναὸν ἅγιον ο τὸν οἶκον τοῦτον προσειπεῖν, καὶ θαυμα μ'. Εἰ δ' οὕτω πρὸς Θεὸν ἀνήχθης τῇ θεωρία, οὐ χρεία περιόδου τινὸς, καὶ εἰς αὐτὴν ἄντικρυς ἀρετὴν θεωρῆσαι σε ακολούθως, οἷς καὶ ι ἀρετῆς οἰκητήριον ὁ στύλος ο τεθέαται. Ο γάρ θείων χαρισμάτων έμπλεως άνθρωπος, καὶ οὕτω Θεού γέμων, ούπερ ή ἀρετὴ καλύπτει τοὺς οὐρανούς, ὅλος δήπουθεν ἐστιν ἀρετή, ὀλίγα προλογιζόμενος τῇ σαρκί. εί τοίνυν βλέποντές σε νομιζέτωσαν, ἀρετὴν αὐτὸ τοῦτο βλέ πειν· ὡς ἂν τυπούμενοι πρὸς εἰκόνισμα τοιοῦτον,
col. 237–238page 11 of 23
PG 136:237ἀνάγοιντο πρὸς τὸ μγιστον ἀρχέτυπον. ι Σκοπός τέθεισαι ἐν ο σκοπευτηρίῳ ο τοιούτῳ, καὶ χρὴ πάνω τως μὴ πρὸς θάνατόν σε ἀφυπνῶσαι, ἀναπεσόντα ἐπ' αὐτοῦ, καὶ κατενεχθέντα εἰς χῶμα βαθύτατον, ἀλλὰ σεαυτόν σε φυλάττεσθαι, μὴ ὑπὸ χεῖρα τοῖς πολεμίοις μα'. Εξεγένετό σοι ο μετεωρισθῆναι», καὶ οὐχ ἁπλῶς, ἀλλὰ καὶ ὡς εἰς οὐρανοῦ ὕψωμα, καὶ εἰς κυριότητος ἀξίαν κατανοηθῆναι ἀνθρώπῳ τελείω πρέπουσαν, ὁποῖος ὁ πρὸ βραχέος θεωρηθεὶς ἔνθεος. Μὴ τοίνυν ἐθελήσης χθαμαλός γενέσθαι, καὶ ἀκοῦ σαί ποθεν, ἄνω καταβῆναι, εἴτε καὶ ἄλλως ἀναθῆναι κάτω, οἷς τῷ μὲν ν στύλωμ ο ἄνω, τῇ δὲ περὶ γῆν προσπαθείᾳ κάτω βέβηκας. «Περιφρονείν ο ετάχθης ι τὴν γῆν· ὑψώθης, ο εἴποι ἂν Δαυΐδ, ὡς «ἐκλε κτὸς ἡ ἐκ τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ. «Αιθεροβατείς ο ήδη, τῶν γηίνων ὑπεραιρόμενος. Μὴ δὴ τὸ πτερὸν ἀχρειώσῃς, δι' οὗπερ ἔστι σοι πέτεσθαι. Ουράνιος εἶ, οὐ μόνον, ὅτι 4 φυτὸν οὐράνιον» (τοῦτο γὰρ καὶ ἅπας ἄνθρωπος, καθά τις πεφιλοσόφηκεν), ἀλλὰ καὶ ἔτι τῆς γῆς ἀποῤῥιζωθεὶς παραδείσου φυτόν γενέσθαι φιλονεικεῖς. Κάτεχε οὖν τὸ οὐράνιον, ὑποβλεπόμενος τὸν ἀπ' ἐναντίας τάρταρον. Ταῦτα πάντα συντηρῶν, περιποιοῦ τὸ ἐν θαυμαστότητι 4 μετέωρον, τὸ οὐρανιον, τὸ ἀρχικόν· ι καὶ μηδέν τι τῶν τοιούτων παραδειγμάτων ρίψης έξω μιμήσεως, ἵνα πρὸς ἄκραν τελειότητα εξαρθής. μβ'. Εἰ δὲ διὰ πολλῶν συμβόλων ὁ λόγος ἐρχό. μενος ὁ ὁριστικὸς καὶ εἰς ο θεῖον ὁ ἀνήγαγέ σε ἀξίωμα, ἢ καὶ τοῦτό σε τυχὸν ἁρπάζει πρὸς ἔπαρ σιν διὰ τὸ ὑπεροχικόν, ἀλλ᾽ ἐπὶ λογισμοῦ ἔχε μὴ ε μόνον τὸν εἰς τρίτον μὲν οὐρανὸν ἁρπαγέντα, μέσ νοντα δὲ τῇ ταπεινώσει κάτω, ἀλλὰ καὶ τὴν «εἰρ κτήν, ο εἰς ἦν ἡ ἐν λόγῳ θεωρία περιαγαγοῦσα σε εγκατέκλεισε. Καὶ τῷ λόγῳ τούτῳ κάτω βάλλε, εἴ που καὶ ἀνασπᾶται τό της οφρύος πολύ· καὶ ἀνα αίνων ἕως καὶ εἰς οὐρανὸν τῇ πρὸς Θεὸν δι' ἀρετῆς ἐγγύτητι, κατάβαινε καὶ ἕως τῶν ἀβύσσων τῷ ἀνυποκρίτῳ ταπεινώματι. Λέγε καὶ αὐτός· ο ἐγὼ δὲ εἰμι σκώληξ, καὶ οὐκ ἄνθρωπος· ο ἵνα τις ἀντι φθέγξηται, μὴ τοῦτο εἶναί σε, ἀλλ᾽ οὐράνιον ἀνθρώπου· ὡς, ἐάν γε τὸ σεμνὸν τοῦτο αὐτὸς ἐπιλέγειν σεαυτῷ δικαιοῖς, οὐκ ἂν φθάνοις εἰς τι φαυλότατον καταγόμενος. Διὰ τοίνυν τὸ ἀρχικὸν καὶ ὑψηλὸν ἐξαιρόμενος, αὖθις διὰ τὸ κατακριτικὸν κατάβαινε εἰς ταπείνωσιν. ᾿Αγχιθυμούσι γάρ πως κατάκρισις καὶ ἐγκάθειρξις, καὶ οὐδεμία εἱρκτὴ μὴ οὐχὶ ἐπὶ δικαιώσει πταίσματος ἐπινενόηται. μγ'. Ἐνταῦθα δὲ ἀξιώσαιμι ἂν, καὶ ἐξ ἀκεραίου καὶ πλήρους εἶναι τὴν κάθειρξιν, ὡς μὴ μέρει μέν τιν κατακλείεσθαι, αὖθις δὲ μέρει ἑτέρῳ, καὶ ταῦτα τῷ κυριωτέρῳ ἄνετον εἶναι τὸν καθειργμένον, καὶ πλανᾶσθαι, ὅποι καὶ βούλεται. Ην γὰρ οὐ τοιοῦτος ὁ τῷ σώματι μὲν ἐγκατῳκοδομημένο; οἷον τῷ κ στύ λῳ, ο ταῖς δὲ ὁρέξεσι βόσκων ἑαυτὸν ἄνετον; ὅς, εἴπερ εἶχε τῷ τῶν ἐπιθυμιῶν κούφω συνεπτερώσθαι, συνεπέτετο ἂν ἐκείναις, καὶ ὀλίγα τὸν οἰκίσκον τοῦ τον ᾤχησεν. Έγκλειστέον οὖν, ὦ οὗτος, ὅλον σεαυ τὸν σώματι δηλαδὴ καὶ ψυχῇ, καὶ μάλιστα τῇ ψυχῇ, ὥστε σὲ μὲν ὅλον ὡς εἰς ψυχὴν μονάζεσθαι, ἁπλοῖ πέσῃς, καὶ τοὺς ὅσοι τῷ σῷ σκοπεύματι πεποίθασιν.
col. 239–240page 12 of 23
PG 136:239κευσάμενον τὸ τῆς διαρτίας σύνθετον εἰς ὀλόψυχαν τῷ τῆς ἀρετῆς ἐκνικήματι, τὸν δὲ ς στύλον, ὅσα καὶ ἀνάλογόν τι σῶμα εἶναι τῷ ἔσω ἀνθρώπῳ, τῷ ὅλῳ ψυχῇ. μδ'. Εἰ δὲ ἀνάγκη πᾶσα, ἐπιθυμίας τινὰς ἔξω τοῦ στύλου ο πέμπεσθαι, ἀλλὰ ταύτας ἀξιῶ ἐμμελώς ἔχειν, καὶ πάνυ ἐλλόγων, καὶ ἀξίως τῆς ἔσω στενοχωρίας τοῦ ἀσκητοῦ καὶ κατασφίγξεως· ἵνα, καθά περ ἀγαθὴ δέσποινα θεραπανίδας εκπέμπει σώ φρονας, ὅποι δέον. ἐστὶ, οὕτω καὶ ἡ σὴ ψυχὴ τοῖς χρηστοτέραις τῶν ἐπιθυμιῶν ὑπουργοῖς χρῷτο. Μὴ γὰρ οὐκ ἐπιθυμήσει καὶ ὁ ο στυλίτης· καὶ πάντως, ὅτι μηδὲ ἄψυχος, ορέξεται βρώσεως, ορέξεται πότ σεως, καὶ ἀμφοῖν ἐν δέοντι· ἐπιθυμήσει ἐντυχίας προσώπων, οἷς χρεὼν αὐτὸν ὁμιλεῖν· ἔσται αὐτῷ ἔφεσις καὶ ἑτέρων, ὅσα τὸν ἀγαθὸν συνιστῶσιν ἄν θρωπον· ἀλλ᾽ οὐ μεμπτέος διὰ ταῦτα ὁ ἄνθρωπος. με'. Καὶ οὕτω μὲν ὁ οὐράνιος, καὶ διὰ τοῦτο ὑπερέχειν δοκῶν. Ἐνθυμοῦ καὶ τὴν «εἱρκτὴν, καὶ γίνου τῇ ταπεινώσει κάτω· καὶ νοῶν, ὅλος ἐγκε κλεισμένος εἶναι, φρόνει κατὰ τοιοῦτον ἄνθρωπον. Μὴ πάντως δὲ καὶ εἰς ἀργίαν ἐντεῦθεν κατάπιπτε, συννοούμενο; καὶ, ὅτι κατὰ τὴν πρὸ μικροῦ θεωρίαν ἀθλητής ο εἶ, καὶ ι σκάμμα ο σοι πρόκειται «αθλητικὸν, ο Ενθα χρὴ ἐνεργὸν εἶναί σε, καὶ ὡς ἐντρεχῇ θεατρίζεσθαι. Τούτου γενοῦ τοῦ ἀγῶνος διὰ τὰ ἐν ἐλπίσιν ἔπαθλα. Ἐνταῦθα χρεών, καὶ ὑπὲρ τὰ ἐσκαμμένα πηδᾷν σε καὶ ὑπερβάλλειν, ὅτι καὶ ἀποστολικὸν «τὸ ἐν κόποις ὑπερβαλλόντως.» Οὕτω γὰρ τὸν ἀντικείμενον καταβαλεῖς, ὃς ταῖς τῶν ἀρε τῶν συμμετρίαις ἀντιπαρακάθηται, καὶ τῆς φαύλης ὑπερβολῆς ὤν, ἀπεχθάνεται ταῖς ἰσότησι. Καὶ γέν νοιτο μέν σοι νικαν, καὶ τῶν βραβείων τυγχάνειν τῶν μαρτυρικῶν, μὴ ἐπαρθῆναι δὲ μηδὲ οὕτω, μηδὲ παρυ ; ψωθῆναι τὴν οὐκ ἐπαινουμένην ἔπαρσίν τε καὶ ὕψωσιν. Εἰ γὰρ καὶ σύνδειπνος ἔσῃ τῷ πλουσιωτάτῳ δειπνο κλήτορι κατὰ τὴν ἐν τῷ «ἀνωγές ο φιλοσοφίαν, ἀλλ᾽ ὁ μὲν δεῖπνος οὗτος ὕστερον, ὅτε καὶ ἡ τεταμιευμένη τοῖς δικαίοις ἐκφανθήσεται τρυφὴ καὶ ἀπόλαυσις. με. Αρτι δὲ καὶ τὰ κατὰ Θεὸν στίγματα ἐνθυ μοῦ, τὰ τοῦ σταυρωθῆναι δείγματα, καὶ τὴν νέο κρωσιν, καὶ ἐπὶ πᾶσι τὸν ι τάφον, ο εἰς ἐν ἡ τοῦ στύλου ο ἐκείνη θεωρία κατέληξε κατὰ βίου μίμη σιν, οὗ καὶ αὐτοῦ τάφος τὸ συμπέρασμα. Τοῦτον ἐνθύμιον ἔχε, ἐν ᾧ τέθεικέ σε ὁ λόγος, καὶ ὡς οἷον εἰπεῖν ἐγκατέχωσεν. Εἰ γὰρ καὶ ἡμεῖς κάτω μένοντες, ὡς ἀναλαμβανόμενον θεωροῦμέν σε, καὶ ἤδη οὐράνιον ἄνθρωπον, ἀλλ' ἀναμιμνήσκομεν, ότι τε εἰ καὶ οὐρανῷ στήριξας χάρη, ἀλλ' ἐπὶ χθονι βα νεις ὁ οὐρανοβάμων. Καὶ ὡς ἄλλον τρόπον τῷ οὐ ρανῷ τούτῳ ἐντέθαψαι, καί πως «ἀνάβαινε καὶ τε λεύτα ν ἐπιφωνοῦμέν σοι· οὐχ ὥστε μὴν καὶ ἐναπομεῖναι καὶ νεκριμαῖον εἶναι, εἰ καὶ ἄλλον τρόπον νεκρὸν τοῖς πάθεσιν, ἀλλὰ ἀνεγηγερμένον φανήναι κατὰ θειότερον τύπον, καὶ εἰς ἀγαθὰ ἔργα νηφάλιον. μζ. Ἵνα δέ, εἰ καὶ ο τάφῳ ο τελευτῶν παρείκασται τὸ τοῦ κ στύλου ο καλόν, σεμνολογήσωμεν εἰσο αὖθις καὶ ἄλλως αὐτὸν, σκεψώμεθα καὶ μάλα ὀρθῶς, ὡς ὅτι τῶν κατὰ Θεὸν ζώντων καὶ τὴν εἰς ἀρετὴν
col. 241–242page 13 of 23
PG 136:241ὁδευόντων πολλοὶ μὲν οἱ τρόποι τοῦ βίου καὶ αἱ τῆς πορείας τρίβοι πολυσχιδεῖς, ὁ δὲ κατὰ «στύλον ο βίος απάντων πέφηνεν ἐκφανέστατος. Διχῇ γὰρ διηρημένης τῆς κατὰ Θεὸν ζωῆς, εἰς τε τὴν ἁπλουστέραν καὶ τοῖς πλείοσιν ἐθάδα, πολιτικωτέραν τε καὶ κοινὴν, εἰς τε τὴν ἑτέραν, τὴν εἴτε καινοτόμον, εἶτε ξενίζουσαν, εἴτε ἀπεξενωμένην εἰπεῖν χρεών, ἡ μὲν πρώτη οὐ πολὺ πλουτεῖ τὸ ποικίλον τε καὶ ξενίζον, ἡ δὲ δευτέρα εἰς πολλὰ καινότερα ἔσχισται. μη. Ταύτης μέρος τῆς ζωῆς οἱ διὰ Χριστὸν τὴν αὐτοσοφίαν, καὶ οὗ τῆς συνέσεως οὐκ ἔστιν ἀριθμὸς, ἀπαρνησάμενοι τὴν κατὰ βίον δοκοῦσαν σοφίαν καὶ φρόνησιν· ταύτης ο οι γυμνῖται, ο οἱ τῷ ἱματισμῷ καὶ περιεργίαν πᾶσαν συναπεκδυσάμενοι· ταύτης οἱ τῶν τριχῶν ἀνεπίστροφοι, ο ὅτι καὶ τῆς κατὰ κόσμον ἁπάσης περιττότητος καὶ ἀβρότητος· ταύ της οἱ ο χαμαιεῦναι» καὶ «ἀνιπτόποδες, εὐφυῶς ἀνέπτυξε τις τῶν σοφωτέρων, χαμαὶ μὲν εὐναζομένους εἰπὼν, ἀνιπταμένους δὲ εἰς τὰ ὕψιστα ταύτης οι ι ρυπῶντες» καὶ ἐντεθαμμένοι τῇ πηλο πες ταύτῃ, ἵνα τὸν πήλινον ἀποπλύναντες ἀν δριάντα, καθαροὶ τὴν καρδίαν γένωνται· ταύτης οι ε σιγώντες ο ἢ διὰ βίου, ἢ ἐφ' ὅσον ἂν ἄλλως δοκοίη αὐτοῖς, κἀντεῦθεν ἀοίδιμοι όντες, καὶ σιγῆς ταύτης τὸ μὴ σιγᾶσθαι, ἀλλὰ δι᾽ ἐγκωμίων φέρεσθαι άλλα ξάμενοι· ταύτης οἱ ι σπηλαιώται, ο οἳ τὸ βαθὺ τῆς κατά πνεῦμα θεωρίας τῷ βίῳ τούτῳ καθυποφαί νουσι· ταύτης ο οἱ σιδηρούμενοι τοῦ Θεοῦ οἱ ὁπλῖο ται· κ ταύτης ο οἱ δενδρῖται,» οἱ τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς ἀκρέμονες, οἱ ἀνθοῦντες ἐν ἀρεταῖς, οἱ καλοὶ καρποὶ τοῦ πνεύματος· ταύτης οι 4 κιονῖται, οἱ τὸν καθ᾿ ἡμᾶς βίον ἀνέχοντες, καὶ λῆρον ἀφιέντες εἶναι τὸν εἰς οὐρανὸν ἀνιόντα χάλκεον κίονα καὶ τοὺς ἀτλαντικούς· ταύτης (ἵνα τοὺς λοιποὺς ἀφῶμεν τὰ ἑαυτῶν διαπράττεσθαι κατὰ τὴν θεόθεν ἐπίπνοιαν) καὶ οἱ ι ἐν ἀσκήσει τεθαμμένοι.» δ' ε· στύλος ο οὗτος κρύπτειν ἐθέλῃ τὸν ἄσχη. καὶ καταμηνυούσης τὸ καλυπτόμενον. μθ'. Τούτων δὲ αὖθις τριπλοῦς ὁ τρόπος· οἱ μὲν γὰρ ἐγκαταχωννύουσιν εἰς γῆν ὅλους ἑαυτοὺς, ἐγγί ζοντες οὕτω τῷ τῆς ταφῆς ὀνόματι (μὴ γὰρ ὁ ὑπό γεω; οὐ μικροῦ τέθαπται;)· οἱ δὲ γῆν μὲν πατοῦν. τες, βραχυτάτῳ δὲ καταλύματι ἐνείρξαντες ἑαυτοὺς, ὑπεμφαίνουσι τῷ ἀπροΐτῳ τεθάφθαι καὶ αὐτοί. Τρί τος δὲ τάφος ὁ μετέωρος οὗτος· καὶ ὁ ἐν αὐτῷ τε θειμένος, εἴτε καὶ τεθαμμένος, τῶν λοιπῶν τῆς ἀρετῆς ἀνδρῶν ὑπερφαίνεται, ἀναστηλώσας ἑαυτὸν εἰς πρόσπτον, καὶ δοὺς οὕτως ἅπασιν εἰς αὐτὸν ἀναβλέπειν, ὡς τοῖς ἁπάντων ὀφθαλμοῖς ἐμπίπτειν, καὶ μηδένα κρύπτεσθαι, καντεῦθεν ἐμφαίνων φανότατος εἶναι καὶ θέως ἄξιος, οὐ μὴν ἐγκαλύπτεσθαι καὶ ἀφανῶς ἔχειν, μηδὲ λύχνος εἶναι ὑπὸ μοδίῳ κεκρυμμένος, καν τρόπον ἄλλον ὁποῖα καί τις μόδιος τὴν, εἰ καὶ μὴ δύναται, διεκπιπτούσης τῆς φανότητος γ. Ο τοίνυν τοιοῦτος ἄνθρωπος εἰκότως ἂν φι λονεικοίη, τῶν ἄλλων μείζων ώσπερ φαίνεσθαι, οὕτω καὶ εἶναι, καὶ οὐ τῶν ἐθάδων καὶ κοινοτέρων καὶ πλειόνων, οι τὴν τῆς ἀρετῆς λεωφόρον τρίβουσιν, ἀλλὰ καὶ αὐτῶν πάντων, ὅσοι τοῖς ἐπιτυγχάνουσι σπανία προσβάλλουσι θέα, καὶ παράδοξος,
col. 243–244page 14 of 23
PG 136:243καὶ, ὡς ἐῤῥέθη, ξενίζουσα. Οὔτε γὰρ παντάπασιν ἀπαρνήσεται σοφὸς εἶναι κατὰ Θεὸν καὶ συνετὸς ὁ οὕτω μελετητικὸς, καὶ τὸ κρεῖττον ἐπιλέγδην ἑλόμενος· οὐδ᾽ ἂν προαιρεθείηὑπερφαινόμενος οὕτως ἑαυτὸν ταπεινῶσαι, ὡς καὶ μωρὸς εἶναι δοκεῖν, καὶ τὸν γυμνίτην δὲ ὑπερελάσαι σπουδάσει, ὡς ἂν μὴ ἐκεῖνος μὲν αὐχήσειεν ἀποδύσασθαι εἰς τὴν νοουμέν την πάλην, καὶ δύσληπτος εἶναι τῷ ἀντιπάλῳ, καὶ κατ' ίχνη βαίνειν τῷ καλῷ Ἰωσήφ, δ; ἱματισμού ψιλωθεὶς τὴν σωφροσύνην περιεδέδυτο· οὗτος δὲ τὸν στύλον» τε άμφιβεβλημένος, καὶ ἀμφίοις σκεπόμενος, οὐκ ἔχει τὰ τοῦ γυμνουμένου σεμνά. Οι κοῦν φιλοτιμήσεται ὁ ο στυλίτης, ο την γυμνιτείαν καὶ αὐτὸς ἐμφανέστατα ἐπιδείξασθαι διὰ τοῦ ἀκτη μονεῖν, καὶ μὴ οἰκοδεσποτεῖν ἐν τῷ ο στύλῳ,» ἀλλὰ δίκην ἐγκεκλεῖσθαι καταδίκου, καὶ κατὰ τοὺς ἀπο καρτερούντας διαβιοῦν. Ὁ δ᾽ αὐτὸς καὶ τοὺς δασεί; καὶ ἀμελεῖς τῶν τριχῶν ἀπελέγξει, ὡς μὴ πάνω μέγα ὂν, εἴ τις περιφρονεῖ τὴν ἔκφυσιν τῶν τριχῶν, καὶ ἀπραγματεύτως εἰς τὸ ἀμφιλαφὲς πυκνούμενος ἀφίησι τὸν ἀνθρώπινον χοῦν βλαστάνειν ἀκωλύτως, καὶ αὔξειν ἀσκύλτως τὰ ἑαυτοῦ. Μείζων γὰρ ἀληθῶς τούτου ἡ κατὰ βίον ψίλωσι;, καὶ τῶν κατὰ γῆν περιο φρόνησις, δι' ἧς ἡ τῶν οὐρανίων πραγματειώδης και τορθοῦται κτῆσις, ἧς ὑπόδειγμα τὸ τοῦ ἐστύλους ἀνύ ψωμα, ἣν δὴ καὶ αὐτὴν ἐκνίκημα οἴδαμεν τοῦ κατελ. θόντος ἄνωθεν, ἐφ᾽ ᾧ ἀνελκύσαι πάντας εἰς ἑαυτόν, ὅπερ ὁ ἐπὶ ε στύλου» ὑψούμενος φιλοτιμότερον κατορθοί, οὐ ψυχῇ μόνον ἀνελκόμενο;, ἀλλὰ καὶ τὸ σῶμα φιλονεικῶν ἀνελκύσασθαι. και. Καλὰν τὸ χαμαὶ τῆς εὐνῆς, καὶ οἱ ἄνιπτα πόδες, καὶ ὁ κατὰ παντὸς τοῦ σώματος ρύπος· ὰ δὴ ἐπιγράφονταί τινες εἰς γνώρισμα, ἐκ τῶν τοιούτων βίων ἐξανομακλήδην χαρακτηριζόμενοι καὶ λεγόμενοι. Αλλ' ὁ τεθαμμένος οὗτος ἔχοι ἂν εἰπεῖν, ὡς οὔτε τὰς ἀμφόδους περίεισιν, οὔτε τὸν ἐκεῖθεν ῥύσ πον εφέλκεται, καὶ ὡς τὸ χαμαί τῆς εὐνῆς ὑπεραναβαίνει τῷ διόλου ἐνταφιασμῷ. Σιγῆν δὲ τὸν ἐπὶ τοῦ στύλου • οὐκ ἂν ἀξιώσαιμι, ἀλλ' ὑπερκεῖσθαι καὶ τοὺς τῆς τοιαύτης ἐπιθυμίας ἄνδρας, ἔτι καὶ διδασκαλικὸν εἶναι χρὴ τὸν ἐπὶ τοῦ 4 στύλου.» Τί γὰρ καὶ χρήσιμος ἔσται τῷ βίῳ, κάτωθέν τε ἀπαγαγὼν έαυτὸν, καὶ μηδὲ ἄνωθεν ὑπεμφαίνων τὸ ζῇν; Καὶ ἄλλως δὲ ἀνακτέον τὸν «στύλον» εἰς τύπον διδα σκάλου τινὸς ὀκρίβαντος, εἶτ᾽ οὖν ἀναβάθμου, ἐφ᾽ οὗ ἀνεστηκὼς ὁ ο στυλίτης ο λόγους ἀγαθοὺς ἐρεύ ξεται. Βροντήσει μὲν οὖν ὑψόθεν τὰ θεῖα, καὶ κατα πέμψει τὴν διδασκαλίαν τοῖς κάτωθεν ἀκούουσιν, ἵνα καὶ αὐτὸς ὡς ἐν 4 στύλῳ νεφέλης, ο τῆς ὁρω μένης ταύτης μετεώρου ἀποκρύψεως, λέγηται λαλεῖν πρὸς αὐτούς. Καὶ ἄλλως γὰρ ἔοικεν εἰς τοῦτο ἐαυ τὸν τάξαι ὁ ο στυλίτης ο καθ' ομοιότητα τοῦ καὶ πρώτου καὶ μεγίστου διδασκάλου, σωτήρος Χριστοῦ. Ἐκεῖνός τε γὰρ ἐπανῆγεν, ὅτε καιρός, εἰς θάλασσαν, ὡς ἂν κατὰ σχολὴν διδάσκοι τοὺς ὄχλους ἔξω τοῦ συνθλίβεσθαι· καὶ οὗτος δὲ τῆς περὶ γῆν τύρδες ἑαυτὸν ἀπαγαγὼν ἰδιάζει διὰ τὸ τῆς διδασκαλίας ἄσκυλτον, ἤδη δὲ καὶ ἐξάκουστον. Καὶ οὕτω μὲν τοὺς σιγώντας ὁ ο στυλίτης» εὖ ποιῶν ὑπερόψεται, φυλάξεται μέν τοι τὴν Φαρισαϊκὴν εὐρυοτομίας και τὸ λαλεῖν ὑψηλὰ εἰς ὑπεροχήν, μὴ καὶ ἐπιτιθεὶς ἀκούσῃ ποθέν· ο Σιώπα, πεφίμωσο.» νβ'. Σπηλαίῳ δὲ κοινὸν μὲν ἡ κάθειρξη, πρός
col. 245–246page 15 of 23
PG 136:245γε τὸν ο στυλίτην· ι ὅτι δὲ κρύπτει μὲν τὸν ἐντὸς ἀσκητὴν τὸ σπήλαιον, καὶ ἁμάρτυρον ἐκεῖνος ἔχει τὴν ἀρετὴν, καὶ ἐπικρίνει μὲν ὁ τοιοῦτος τὸ «λάθε βιοὺς,» τὸ δὲ λανθάνειν ἐπισκιάζει τὸ φῶς τοῦ ἐκεῖθεν μίου· εἴη ἂν τό στυλίτης» τοῦ τοιούτου βέλτερος, οἷς καὶ εἰς πλείους διαβιβάζει το πολυωφελές. Καὶ μάρτυρας δὲ τοῦ βίου ἔχων πολλοὺς, οὐκ ἂν ὑπου σταλείη τὸ τῆς ἀνεξελέγκτου παιδείας πλάνημα. Αὐτὰ δὲ ταῦτα καὶ τοὺς < χωστούς» ἐγγίζειν μὲν τοῖς ο σπηλαιώταις ο ποιεί, χθαμαλωτέρους δὲ τῶν στυλιτών, καθιστῷ. Οἱ δὲ σιδήρῳ μὲν ἐμπεριει λημμένοι, τῷ κόσμῳ δὲ ἐμφανίζειν ἑαυτοὺς ἐθέλον της, καὶ τόπον τόπων ἀμείβοντες, καὶ τὴν σιδηρείαν δημοσιεύοντες ἔνδεσιν, ἔχοιεν ἂν οὐδὲ αὐτοὶ οὐδέν τι μεῖζον ο στυλίτου, διὰ τὸ θεατριστικὸν καὶ οὐ πάνυ τι ἀφιλένδειχτον. Αὐτὸς γὰρ ἑαυτὸν ἀφανίσας μελίσ της δίκην, ἐν κρυπτῷ σιμβλοποιείται τὸ μέλι τῆς ἀρετῆς, οὗ μεταλαμβάνοντες οἱ τοιούτοι, βλίττειν ἐθέλοντες, γλυκάζονται τὸν ἄῤῥητον γλυκασμόν. νγ'. Διὰ δὲ τὴν αὐτὴν ἐπιβολὴν καὶ οἱ ε ἐπὶ τῶν δένδρων» καὶ «οἱ ἐπὶ τῶν κιόνων αἴθριοι,» εἰ καὶ εἰς ταυτὸν ἤκουσι τῷ τῆς ὑψώσεως ὁμοειδεῖ, ἀλλ' ὑποδο Εἡκασί πως τοῖς ἀναβεβηκόσι τοὺς «στύλους.» Οἱ μὲν γὰρ ἐξ ἀνάγκης οὐκ ἂν λανθάνοιεν, οἷα τοῖς ἀναβλέπου σεν ἀφύλακτοι πρὸς θέαν ἐκκείμενοι· ὅθεν καὶ μακρὸς αὐτοῖς μακαρισμός, καὶ τῷ πάνω τῆς θέας συμ μετρεῖται καὶ τὸ πάνυ θαυμάσιον. Τῷ δὲ τοιούτῳ σύντροφος καὶ ὁ πολὺς ἔπαινος. Τὸν δὲ ὀρθόν ο στυ λίτην, οὐκ ἂν καταμάθοι τις, οὐδὲ ἐὰν ζῇ· ὅθεν ὡς τὰ πολλὰ καὶ τοῦ ἐπαινεῖσθαι πένεται, ὅτι καὶ τοῦ συχνὰ περιβλέπεσθαι τό γε ἐνταῦθα. Ἐκεῖσε γὰρ πλειόνων ὀφειλέτην ἑαυτῷ τὸν Θεὸν καθιστῷ, τὸν βλέποντα μὲν ἐν κρυπτῷ, ἀποδιδόντα δὲ ἐν τῷ φα νερά. νδ. Τάχα δέ που τοῖς 4 δενδροκομουμένοις» καὶ χιονοφορουμένοις» οὐδ᾽ ἑκούσιον τὸ ὅλον καλὸν τοῦ ὑψοῦ ἀγῶνος υποληφθήσεται, οὐδ᾽ ἐξ αλοψύχου το πᾶν προθέσεως, οἷα καὶ αἰδουμένοις, ἐὰν ὑπὸ πάν των δρώμενοι, οὐκ ἐργάζωνται τὸ ἀγαθόν, ἀλλ᾽ ἀπεναντίας τῷ ἐπαγγέλματι ἔρχωνται· ὅτε καὶ φόβος ἔσται τοῖς πολλοῖς, μή ποτε οἱ τοιοῦτοι τὸν μισθὸν αὐτῶν ἐνταῦθα ἀπέχωσιν· ἢ τοῦτο μὲν οὐκ ἀγαθῶν ἀνδρῶν, ἐχόντων δὲ ὑποκριτικῶς τῆς ἀσκήσεως. Ἡμεῖς δὲ οὐ τοὺς τοιούτους ἄρτι ο δενδρίτας ο καὶ κιονίτας» σκεπτόμεθα, επεί τοι καὶ ὁ ο στυλί της,» εἰ καὶ μὴ αἰδοί τινι πράττειν καὶ πρὸς ὀφθαλμῶν θαῦμα ὑποπτευθείη τὸ ἀγαθὸν (ός γε οὐδὲ ἀνα κρίνεται, ὅτι μηδ' ἀπραγμόνως βλέπεται), ἀλλὰ τρόπον ἄλλον καὶ αὐτὸς καχυπόπτοις ἀνδράσι ῥᾳστώνην ὑποβαλεῖται νοῆσαί τινα καὶ ἐντὸς τοῦ στύλου • ἀνάπτωσιν. να'. Ἀλλὰ ταῦτα μὲν, οἷς προσκόπτουσιν οἱ πολ οί, οὕτω σκορακιστέον ἐκ τῶν πνευματικών τού των ἀνδρῶν· διαφέρον δὲ αὐτοῖς ἔτι κἀκεῖνο ἔσται, ὡς οἱ μὲν ἀέρος γοῦν ἐπαπολαύειν εἰς πλήσμιον ἀμέσως ἔχουσι, καὶ ὁμιλεῖν ἡλίῳ, εἰ καὶ ἐν ἐπαί θρῳ· ὁ δὲ καὶ αὐτὸν μετρεῖται τὸν ἥλιον, ὡς διὰ κάπ Μ
col. 247–248page 16 of 23
PG 136:247νης τινος αὐτῷ προσβάλλοντα, εἰ καὶ ἄλλον τρόπον, ὡς ἀπὸ διόπτρας ταύτης, ταῖς θείαις ἐντρανίζει ἀκο τίσι λεπτότερόν τε καὶ ἀκριβέστερον, ἢ καὶ ὡς νοητ τὴν ταύτην ἐπὴν πέτρας ἐξευρηκώς, οὐ μόνον φαν τάζεται Θεοῦ τὰ ὀπίσθια, ἀλλὰ καὶ πρόσωπον πρὸς πρόσωπον αὐτὸν καθορᾷ. Καὶ οἱ μὲν ἀξιοῦσι φαίνεσθαι ζῆν· ὁ δ᾽ ἐγκαλύπτεται, ὡς οἷον αἰσχυνόμενος καὶ τὴν θέαν αὐτήν· καὶ τῆς ἐν κρυπτῷ· μονῆς ὅλος γινόμενος, καὶ τὸν ἐκ τοῦ. στύλου, φανητιασμὸν ἀμαυροί, ταπεινούμενος, οἷς αὐτῷ ἐντέθαπται. νς'. Εἰ δέ μοι νυκτὸς παγετὸν ἐν ἐκείνοις καὶ ἡμέ ρας προβάλλεται τις καύσωνα, εννοείσθω τὸ πνιγηρόν τῆς ἐνταῦθα στέγης, καὶ τὸ συνεσταλμένον καὶ σύστομον· καὶ παρεξετάσας, μὴ πολὺς οὕτω γινέσθω σοφιζόμενος τῷ ο στυλίτῃ ν τὴν ὑποδί βασιν. Λοιπῷ δὴ τῷ περὶ γῆν ἐγκλείστῳ παρα τιθέμενος ὁ τοῦ • στύλου ο μακρῷ καὶ αὐτὸν ὑπερ αναδέβηκεν, ὥσπερ τῷ τοῦ καταλύματος ὕψει, οὕτω καὶ τῷ τῆς βιώσεως. Ὁ μὲν γὰρ κάτω καὶ αὐτὸς κατὰ τοὺς ἐν γῇ, καὶ πρὸ χειρῶν ὡς εἰπεῖν ἔχει τὸ παρηγόρημα, ὅτε τινὸς παραπέσος χρείᾳ, καὶ ἀνα θρωπικώτερός ἐστιν· ὁ δὲ ο στυλίτης» ἐξ ἀνθρώπων γίνεται, καὶ ὀψὲ τὸ ζητηθὲν ἀνέρχεται εἰς αὐτόν. να'. ᾿Αλλὰ τοιαῦτα μὲν καὶ ταῦτα καὶ ἐπὶ τοσοῦ τον. Προσευπορήσει δέ τις, καὶ πλείω τοῖς κατὰ μέρος ἐπιδιδοὺς ἑαυτόν. Εἰ δὲ καὶ βουληθείη ἐπελευστικώτερον καὶ ἀπεριλαλήτως κατὰ παντὸς βίου ἐξα ραι τὸν ο στυλιτικόν, ο ἐκεῖνο φαίη ἂν, ὡς παντὶ μὲν τῷ κατ' ἀρετὴν βιοῦντι δύσεργα τὰ τῶν σφοδροτέρων ἐπιθυμιῶν, τοῖς δὲ τοιούτοις καὶ μάλιστα. Τῆς γῆς τε γὰρ ἀνῳκισμένοι, οὐκ ἔχουσι πελάζειν τοῖς θέλγουσιν, ὅτε καὶ θέλουσι. Τοῦτο δὲ πολύ τι μέρος περιαιρεί τῆς φαυλότητος, καὶ οὐδὲ ταῖς τῶν παθῶν θύραις, ταῖς αἰσθήσεσιν, ἄδεια περιγίνεται, ταῖς θρασυτέραις ἐπιθυμίαις ῥᾷον ἀναπετάννυσθαι. Οὔτε γὰρ ἡ κατακλώσα τοὺς τὰ κάτω τρυφῶντας ἐμμέ λεια καθικνεῖται τοῦ οὕτως ὑψηλοῦ, ὅτι μηδὲ ῥᾴδιον εἰς αὐτὸν ἀφικνεῖται· οὔτε τι φαῦλον ἕτερον ἄκουσ σμα νεανιεύεται, ἀπόνως ἀναδραμεῖν κατ᾿ αὐτοῦ. Καὶ οὐδὲ τὰ τῆς ὀσφρήσεως επαγωγὰ περιάγειν αυ τὸν εὐμαρῶς ἐξισχύει, εμπίπτοντα κατὰ τὸ αὐτόμα τον, καὶ ἀπὸ ῥινῶν, ὅ φασιν, ἕλκοντα· οὐδὲ μὴν τὰ λοιπὰ αἰσθητὰ ἐπιβούλως οὕτω κατευμεγεθοῦσι τοῦ ἀνοικίσαντος ἑαυτὸν, καὶ τῆς κάτω συγχύσεως ἀφορίσαντος, καὶ τῶν ἀπολαυστῶν ἀποστήσαντος, καὶ οὐ κέτι οὔτε τῆς γῆς ὄντος (ὑπέρκειται γάρ), οὔτε του ἀέρος (ἐστεγάνωται γάρ), μικρὸν δέ τι μετέχοντος τῆς φύσεως, καὶ εἰς ὅσον τὸ κατὰ σάρκα ζῆν ἀφοσιώσασθαι Αλλ' οὕτω μὲν ὁ ἀληθὴς στυλίτης,» σεμνόν τι πράγμα καταμόνας θεωρούμενος. Εἰ δὲ καὶ ἑτέρου ἐπιπλοκήν σχοίη βίου ξενίζοντος, εἴτε καὶ ἑνός τινος, ὡς εἶναι διπλοῦν τὸ καλόν, εἴτε καὶ πλειόνων, καλὸν ἤδη τοῦτο πολυσύνθετον, καὶ ἀρετῶν ὀρμαθὸς καὶ ἀγαθῶν πρά ξεων, καὶ οἷα καὶ θημονίας τινὸς ἐπισώρευσις, καὶ ὡς ἐν ἀποθήκῃ ἀσύλῳ, τῷ ν στύλω, ο ἀπόθεσις. νη'. Ἰδοὺ τοίνυν καὶ αὐτὸς, ὦ μετάρσις ἄν θρωπε, τοῦτό τε ἔχεις τὸ τῆς καινοτέρας ζωῆς εἶ δος, καὶ σίδηρος περί σε ικανός, ὃς ἔχει μὲν πολὺ τὸ σεμνόν, παρυφιστάμενον δέ τι καὶ φόρτου φέρει. Βα
col. 249–250page 17 of 23
PG 136:249ἀναβάσεως δε στύλος» οὗτος σύμβολον, ἀλλὰ τῆς εἰς β ρύνει γὰρ πάντως τὸν ἀσκητὴν, καὶ τῆς εἰς τὸ μου χθεῖν συντονίας ἀπάγει. Γάνυ γοῦν κλίνειν συχνά οὐκ ἂν ἐγγένηται τῷ τοιούτῳ ῥᾳδίως κατὰ τὸν ἀσί δηρον. Τοῦτο τοίνυν δέον σε ἄλλως ἀναπληροῦν, καὶ τακλῶντα τὸ ὑπερήφανον, καὶ κάτω βάλλοντα τὸ φρό νημα τῆς σαρκὸς, καὶ τὴν τῶν γονάτων ἔκλασιν ἀνασώζοντα τῇ κατακάμψει καὶ συντριβῇ τῆς ψυ χῆς. Εἰ γὰρ καὶ ἀνατάσεως· καὶ ὑψώσεως καὶ θεὸν πάντως, οὐ τῆς λοιπῆς, ὁποίαν ἂν ἐκείνην είποι τις. νθ'. Ἀλλ᾽ ἅμα ε σύμβολον ἢ εἶπον, ὦ παρόντες, και τις λόγος θεωρητικὸς ἀναπέφηνεν, ὡς οἷόν τι τήρισμα οὐ πάνυ πίπτον μακρὰν γλαφυρότητος. Τριχῇ γὰρ ἡ τῶν συμβόλων θεωρία διανενέμηται, Καὶ οἱ μὲν αὐτοῖς ἐκείνοις ἐμμένουσι, μηδέν τι πε ραιτέρω προβαίνοντες, μηδ' ἐκ τῆς αἰσθητῆς εἰκό της εἰς τὸ νοητὸν ἀρχέτυπον ἀνατρέχοντες, ὁποῖον τὸ Ἰουδαϊκὸν φύλον,οι τῇ σκιᾷ προσπάθηνται, οὐκ ἀνα βλέπειν εἰς τὸν τῆς ἀληθείας ἥλιον θέλοντες. Δασύ ποδος γὰρ φέρε εἰπεῖν ἀπέχεσθαι κελευσθεὶς Ιου δαῖος, οὐκ ἂν ἀναπτύξῃ τὸ τοῦ συμβόλου ἔλυτρον, καὶ τὸν ἐν αὐτῷ θεωρήση φωσφοροῦντα μάργαρον· ἀλλὰ διώξας μακρὰν, καὶ φεύγειν ἀφεὶς ἀφ' ἑαυτοῦ τὸν ἱισύπουν, οὐκ ἂν εἰς πλέον τοῦ γράμματος ἀνιχνεύσῃ αὐτὸν, οὐδ' ἂν ἐπιγνοίη, συμβολικῶς ἐκεῖθεν διδά επ σθαι, τήν τε ἀδιάφορον λαγνείαν φεύγειν, ή τις τῷ τοιούτῳ ζώῳ βαθεῖα ἔγκειται, καὶ τὸ πολυσχι ὣς, ὅ μακράν ἐστι τῆς ἁπλότητος, καὶ τὸ ἐφ᾽ οἷς οὐ χρεὼν εὐλαβὲς καὶ δειλόν. Καὶ οὕτω μέν εἰσιν οἱ ἐπι νηχόμενοι τῷ ἐν συμβόλοις ἐπιπολάζοντε· οὐδέν τι πλέον περιεργάζονται καὶ βαθύτερον. Οἱ δέ τινες συμβόλων μὲν μικρὸν ἢ οὐδέν τι προσδέονται τῶν ἐν γράμμασιν, ἀλλ᾽ ἀφιέντες τὸν περὶ αὐτὰ προφορι τὴν κώδωνα τοὺς βουλομένους περιηχεῖν, αὐτοὶ τῆς αἰνιγματιζομένης ἀληθείας μόνης γίνονται, σωφροσύνην γοῦν (τὸ Χριστιανικόν φύλον) ἀσκούμενοι· καὶ εἰς ἀγαθὸν δὲ ἀνδριζόμενοι, καὶ οὐ κατασχίζοντες εἰς πανουργίας τὸ κατὰ βίον πορευτικόν, τοὺς ἐν νόμῳ κωλυομένους δασύποδας ἐῶσιν ἔρχεσθαι εἰς αὐτ τοὺς, καὶ οὕτω τὸν τοῦ συμβολικοῦ γράμματος ἀνα λεγόμενοι μυελόν οὐκ ἐν λόγῳ τίθενται, ὅσον ἀστῶ δε; καὶ ἄμβροτον. Καὶ οὕτω μὲν καὶ οὗτοι οἱ τοῦ πάχους μὲν τῶν συμβόλων ὀλίγα ἐπιστρεφόμενοι, λεπτοτομοῦντες δὲ τὸ ἐκεῖσε γράμμα καὶ ἀνατέμνοντες, καὶ τῆς ἔσω θεωρίας γινόμενοι. "Ετεροι δὲ ἄμφω διὰ φυλακῆς ἄγουσι, τό τε σύμβολον συντηροῦντες, καὶ απερ αὐτό ἐστι σύμβολον. ξ'. Παραδέδοται οὖν ἡμῖν πρὸς δρόμους εωθινούς ἐξῶσιν ἡλίου ὁσιοῦσθαι τῷ παμβασιλεῖ Θεῷ τὴν προσκύνησιν. Τοῦτο συμβολικόν περικάρπιον. Πι στεύομεν δὲ τὸ αὐτὸν βασιλέα τὸν τῆς δικαιοσύνης ξλιον πρὸς ἡμῶν εἶναι, εἴπερ ἀφορῶμέν τε πρὸς αὐτὸν, καὶ αὐτὸν Θεὸν εἰδότες, λατρευτικῶς αὐτῷ ἐντυγχάνομεν, κεφαλὴν καὶ γόνυ κάμπτοντες. Τοῦτό ἐστιν ὁ τοῦ συμβόλου καρπός· καὶ φυλάττομεν άμφω, προσκυνοῦντές τε, ὅποι παρηγγυήμεθα, καὶ τὸν τοῦ γινομένου σκοπὸν κατέχοντες. Οὕτω καὶ κ λούσασθε, καθαροὶ γένεσθε, ἀκηκοότες, καὶ καθαρὰν δέ ποτε στολὴν ἑόρτιον διατεταγμένοι μεταλαβείν, τό τε λου τρὸν ποιούμεθα τὸ πρὸς αἴσθησιν, καὶ τὴν τῆς ὁρω μένης ἐσθῆτος ἐξάλλαξιν, καὶ τὰ πρὸς νοῦν δὲ φυλαττόμεθα, φαιδρύνοντες ἑαυτοὺς τά τ' ἔνδον, τα τε θύραζε.
col. 251–252page 18 of 23
PG 136:251ξα'. Ἵνα δέ τι καὶ τῶν ἄρτι βλεπομένων εἰς τὴν θεωρίαν ταύτην παρελκύσωμεν, ὁποῖον μὲν θώρακα ὁ μέγας Παῦλος νομοθετεῖ φορεῖν, οἴδαμεν ἅπαν τες· ὁ δὲ ο στυλίτης ο οὗτος φέρει καὶ τὸν κατ' απ σθησιν, τηρῶν πάντως ἀμφότερα· οὐ γὰρ δήπου τὸ ἕτερον. Εἰσὶ δὲ αὐτὰ τότε προφερόμενον συμβολικώς, τό τε νοούμενον πραγματικῶς καὶ πνευματικῶς. ι ξθ'. Εἰ δέ τι χρὴ τῷ γλυκεῖ καὶ ἡμετέρῳ παραμίσ ξαι καὶ μὴ τοιοῦτον μὲν, οὐ πάνυ δὲ δυσέντευκτον δαιτυμόσι φιλακροάμασι, πολλὰ καὶ τῶν ἐξωτερικῶν συμβόλων τοιούτου τόπου ἔχονται. • Καρδίαν ο οὖν μὴ ἐσθίειν, ο συμβολικὸς ἦν ποτε λόγος· ὁ δὲ τότε ἀκούων αὐτό τε οὕτως ἐποίει (ἀπείχετο γὰρ τοῦ καρδιοφαγεῖν), συνετήρει δὲ καὶ τὸ ἐμφαινόμενον διδασκάλιον. Τὸ δὲ ἦν μὴ λύπαις εαυτόν τινα ἐκδιδόναι, καὶ οὕτω δαπανώμενον τήκεσθαι τὰ ἐντός. "Ηκουσέ τις αὖθις • μαχαίρᾳ πῦρ μὴ σκαλεύειν, ἢ μὴ λευκὴν οἰκοτραφεῖν ἀλέκτορα.» Τὸ δὲ ἦν μήτε θυ μὲν ζέοντα ὑπανάπτειν λόγοις ερεθιστικοῖς καὶ παρ οξύνουσι, καὶ ὡς εἰπεῖν τμητικοίς, μήτε μὴν χρά σθαι κατ' οἶκον ὑπουργοῖς κεκράκταις, καὶ τὸ ἐν βά θει μέλαν καὶ μυστηριώδες διαλευκαίνουσι βούλευμα. Καὶ ἐποίουν ἐκεῖνοι ἄμφω, καὶ οὔτε τὰ σύμβολα παρα εωρῶντο, ἐγίνοντο δὲ καὶ τοῦ συμβολογραφήματος μάλιστα. ξγ'. Καὶ ἵνα μὴ πολλὰ εἰπεῖν ἔτι ἔχων παρατείνω καὶ ἀποκναίω τοὺς ἀκροατάς, οὕτω μὲν τρία τὰ συμβολικά τμήματα, ἡ καταμόνας ἀντοχὴ τοῦ συμ δύλου, εἰπεῖν δὲ ταυτὸν αἰνίγματος, ἡ καθ' ἑαυτήν ἐκλογὴ τὸ συμβολογραφουμένου, καὶ ἡ ἑκατέρων σύλληψις. Τούτου τοῦ τρίτου διαιρέματος καὶ ἡ τοῦ στύλου ο ἐστὶν ἐπίνοια. Σύμβολον μὲν γὰρ αὐτὸ ανατάσεως εύρηται καὶ ὕψους τινός. Ο δὲ 4 στυ λίτης, ο απομαξάμενος τὴν τῆς εἰκονικῆς θεωρίας ἀκρίβειαν, καὶ τῷ τόπῳ ὄνω ἀεὶ ἔσται, καὶ τῷ τρόπῳ δὲ πραγματεύσεται θειότερον ἀνατείνεσθαι ὡς εἰς οὐρανὸν, καὶ ὑψοῦσθαι ἀνωτάτω, καὶ ἀνα βαίνειν εἰς τὸν ἁπάντων ὑπερέκεινα. Οὐ μὴν ἄλλως ἑαυτὸν ὑπερανατενεῖ, καὶ ὑψίλοφος εἶναι, καὶ μὴ ἐπὶ ὀνύχων ἄκρων (μικρόν γάρ τι τοῦτο), ἀλλ᾽ ὡς ἐπὶ οὐρανοῦ βαίνειν τῷ τύφῳ, κἀντεῦθεν μηδὲν ἡγεῖσθαι τοὺς κατ' αὐτόν. Εἰ γὰρ καὶ περιφροντ τέον, ἀλλ' οὐκ ἀνθρώπους, ὦ ἀδελφὲ, οὔτε τοὺς Ὁ ὁμοιοβίους, οὔτε τους λοιπούς· περιφρονητέον δὲ τὰ περὶ γῆν. ἅπερ ἀφῆκας, οἷς ἔχεις ἀποταξάμενος, ὧν ἀφέ στηκας. ξδ'. Καὶ ἐνθυμοῦ μὲν καὶ τὴν «στύλον, ο ὡς ὑψοῦ ἀνάγοντα· ἐνθυμοῦ δὲ καὶ τὸν ο σίδηρον ο κάτω βαρύνοντα. Ἐκεῖνο σύμβολον ἔστω τοῦ τὰ ἄνω φρο νεῖν· καὶ φρόνει οὕτω. Ο δὲ σίδηρος ταπεινώσεως· καὶ βάλλε σεαυτὸν οὕτω κάτω, οὐχ ὥστε μή περὶ γῆν ἱλυσπᾶσθαι τοῖς κατὰ σάρκα νοήμασι, μή ποτέ τις οὐκ ἀφυῶς ἐπισκώψῃ, ὡς ἄρα μαγνήτιδος δίκην τὰ κατὰ βίον πράγματα τὸν ἀσκητικών σίδηρον ἐπισπᾶται πρὸς ἑαυτά. Λαμπρόν τι πράγμα δ ο στύλος ο οὗτος, οὐχ ότιπερ ὑψηλὸς (τί γὰρ μέγα, 8 καὶ προβλῆτες εὐτυχοῦσιν αὐτοφυῶς;) ἀλλ' ὅτι κατὰ τὰς ἀνωτέρω θεωρίας ὑψοποιὸς καὶ ἀναγωγὸς εἰς Θεόν. Καὶ πυραμίδες μὲν αἱ περὶ Αἴγυπτον, αἱ κατὰ τὴν ἱστορίαν, καὶ πολυδάπανοι
col. 253–254page 19 of 23
PG 136:253καὶ μακρόσκιοι, ὅτι καὶ περιμήκετοι, καὶ ἡ κατά Κνίδου Εὐδόξου σκοπιά, ὅθεν ἐκεῖνος ἐσκέπτετο τὰ ουράνια, καὶ κρεμαστὸς κῆπος ὁ Βαβυλώνιος, καὶ † ἐν Ῥόδῳ ὑψιβάμων τοῦ πολλοῦ χαλκοῦ φλυαρία, καὶ εἴ τι τοιοῦτο θέας ἄξιον, λόγον πολύν εἶχον πάλαι ποτέ· ἦσαν δὲ, ὅ φασί, θαῦμα μωρός. Ημίν δὲ τοῖς κατὰ Θεὸν φρονοῦσι, καὶ ὀλίγα τῶν τοιού των επιστρεφομένοις, θαῦμα τοῦτο μέγα ὁ τοῦ στύλου ο ὑψίκρανος λόφος, οὐχ ὅτι μακρὸς ἐξανέστηκεν, ἀλλ' ὅτι τὸν κάτω βεβριθότα και γήϊνον κουφίζει, καὶ ἀνάγει πρὸς αὐτὸν Θεὸν, ὡς οἷά τι οὐράνιον έξαρμα. ξε'. Χρὴ τοίνυν τὸν ἀσκητὴν ἀντιδιδόναι τι καὶ αὐτὸν τῷ τοιούτῳ ο στύλῳ, ο ένα κανταῦθα χάρις χάριν ἀπογεννᾷ, καὶ ὥσπερ ό ο στύλος, ἀναφέρει τοῦτον ὑψοῦ καὶ ἐξαίρει προς τιμιότητα, οὕτως ἀνθυμοῦσθαι αὖθις τὸν «στύλον, ὑπ' αὐτοῦ, ὡς οἷον ἀντιδοτικῶς. Τὸ δὲ ἔσται, ἐὰν ἐπ᾿ ἀγαθοῖς ἀοί &μον τὸν τόπον ὁ ἀσκητὴς ποιήται ταῖς διαδοχαῖς, ἵνα τῷ ἴσῳ ζήλῳ καὶ μετ' αὐτὸν ἕτερος ὅμοιος, καὶ αὖθις μετ' ἐκεῖνον τοιοῦτος, καὶ τοῦτο εἰσαεὶ τὸν στύλον, τοῦτον ἐπαναβαίνωσι. Τί τοίνυν καὶ ἐνταῦθα φημί; Γενοῦ Ἠλιοὺ τρόπον τινά, ὦ ο στυλίτα, ο καὶ αναλαμβανόμενος ποτε άφες μαθητὴν οὐδὲν ἀπεοι καλα εἰς τὸ θαυμάσιον, ἵνα καὶ ἐκεῖνος τὸν αὐτὸν Ελάσας δρόμον, καὶ τοῦ οὐρανοῦ γενόμενος, τὰ ὅμοια θαυμαστώσηται, καὶ οὕτως ἐσεῖται τὸ καλὸν τουτί παραμόνιμον, δ δὴ καὶ ἀνόπιν τῷ λόγῳ εἰπεῖν εὐηρέστηται. Οὐδὲ γὰρ ἐπνοῦμεν ἐν πολλοῖς τὰ τῶν ἐννοιῶν ἀναπολοῦντες λήτα, ἔνθα καρπὸν βλαστήσειν φιλονεικοῦμεν ευσταχυν καὶ ψυχαῖς εύχαριν. ξς'. Αλλ' οὕτω μὲν ἐσεμνολογήθη ὁ ἁπλῶς καὶ ἐν τῷ καθόλου νοούμενος ο στύλῳ, ο τό γε εἰς ἡμε τέραν ἦχον δύναμιν· ὁ δὲ βλεπόμενος οὗτος, ὁ καθ' ἡμᾶς, ἔχει τι καὶ πλέον σεμνύνασθαι, κἀντεῦθεν παρακαλεῖ καὶ ἄλλως εἰς ἀγῶνα μείζω τὸν ἐπ' α τοῦ ἀσκητήν. Οὐ γὰρ τέθειται που παράβυστος, καὶ οἷος ἢ ἀγνοεῖσθαι, ἢ ἀλλὰ ὀλίγοις ήκειν εἰς γνῶσιν. Πόλει δὲ τοιαύτῃ ἀμφαδὸν παραπέπηγεν, εἰς ἣν δίχα γε τῶν γνησίων, καὶ οἷς τὸ αὐθιγενὲς ἀγαθὸν ἐλλάμπει, καὶ οἱ πανταχόθεν παραβάλλουσιν ἄν θρωποι. Καὶ χρὴ τὸν ἀσκητὴν τὸν ἐνταῦθα (ὀλίγου έξω εἰπεῖν) παγκόσμιον ἀναπεφηνέναι καλόν. Συρ ξέουσιν ἄνδρες ἐνταῦθα γῆς, οὐ μόνον γένους εὖ ἔχοντες, ἀλλὰ καὶ θατέρου μέρους, καὶ οὐ μόνον λό για, ἀλλὰ καὶ τοῦ λοιποῦ βίου, καὶ οὐ μόνον συνε τα, ἀλλὰ καὶ ἀνάπαλιν πίπτοντες. Καὶ τὸ ὅλον εἰπεῖν, γένος ἅπαν καὶ πανταχόθεν άνθρωποι. Τούτ τας προσενεχθήσεται ὁ ο στυλίτης ο οὗτος, καθά καὶ χρεών, καὶ τὸ πᾶν φάναι, ἀποστολικῶς. Απασι γὰρ τὰ πάντα γενήσεται, ἵνα κερδήσῃ τοὺς ἅπαντας εἰς δόξαν Θεοῦ· οὐ κολακεύσει ἐν μὴ δέοντι, ὡς ἂν μὴ καὶ καπηλεύσῃ τὴν ἀλήθειαν· οὐδ᾽ αὖ πρὸς πάνω τας ἀγριανεῖται, μὴ καὶ κατεγκληθείη τὸ τῆς παῤῥησίας ἄχαιρον· καὶ οὔτε πάντας ἐπαίνοις και ταβρέξει (άρεσκος γὰρ οὕτως ἔσται)· οὐδ᾽ αὖ χαλα ζοβολήσει ὡς ἀφ᾽ ὕψους τούτου ταῖς ὕβρεσι (θηριῶδες γὰρ τὸ πάθος). Τάχα δέ που καὶ οἷον ἔπος εἴπῃ, τοῖον ἐπακηκοώς αἰσχυνεῖ τὸν ἔνδοξον ἄνω θρωπον ἤδη δὲ καὶ κατάκριμα ἕξει, ὡς βλασφη
col. 255–256page 20 of 23
PG 136:255μίας διδάσκαλος. Ἐγὼ δὲ οἶδα, καὶ ὡς οὐκ ἔσται οὐδὲ ἀδώρητος πρός γε τῶν τὰ τοιαῦτα θερμοτέρων ἀνδρῶν, οἱ πρὸς ἐλεημοσύνην γεγυμνασμένοι δεξιοῦνται, οἷς ἔχουσι τοὺς ἀγαθοὺς, ἀπαρ χόμενοι τοῦ βίου αὐτοῖς, ὡσεὶ καὶ ἐδεκάτουν Θεῷ, ἃ ἐκτῶντο. ξζ'. Τῶν τοίνυν τοιούτων ἀπαργμάτων, εἴτε καὶ δωρημάτων, οὐκ ἀποθήκη ὁ ἐστύλος, ἔσται, ἵνα μὴ καὶ καθελεῖν ποτε ἀποθήκας βουλευθείη ὁ εστι λίτης, εἰς μειζόνων ἀνοικοδόμησιν, ἀλλὰ ἐξερεύξεται ὡς οἷά τι ταμιείον πλήρες εἰς ἕτερον (την πτωχικήν λέγω γαστέρα). Καὶ σωλήνος δίκην ἐν τεῦθεν μὲν εἰσρευσεῖται ἡ θεόθεν ἐπομβρία τῆς δεξιώσεως, ἐκεῖθεν δὲ ἐκρυήσεται καὶ ἀρδεύσει τοὺς ὅσοι οὐ πρὸς εὐετηρίαν πιαίνωνται, ἀλλ' αὐχμῷ ἐνδείας πιέζονται. Ἐγὼ δὲ ἤθελον μηδὲ στ ραγγώδη τὸν ο στύλον» ἀποβῆναι τοῦτον καὶ σπηλαιώδη καὶ γλαφυρόν, μηδὲ χωρίον εἶναι, καὶ, ὡς ἂν τις εἴπῃ, πόλιν περιοχῆς ἀντιπύργου, εν πνευ ματικῶς ἤδη τεθεωρήκαμεν, μηδὲ σωληνοειδώς τετρῆσθαι, εἰ καὶ ἄλλως. εἰς θεωρίαν τοιαύτην δ λόγος αὐτὸν περιήγαγεν· ἀλλὰ διόλου γέμειν έχυ τοῦ, καὶ ναστὸν εἶναι καὶ πλήρη, καὶ μηδέν τι ἔχειν ὑπόκενον καὶ κοιλιῶδες καὶ ὕπουλον, ἵνα εἶχε μιμεῖσθαι τὰ ἡμοειδή, τοὺς κίονας καὶ τὰ δένδρα, ἐφ᾽ ὧν οἱ παρωνυμούμενοι αὐτοῖς ἀσκηται, καὶ μὴ εἰς δεχάδας καὶ κοιλίας τινὰς ἀνοίγετο εὐρυνόμενος· μήποτε τὸ κοιλιῶδες τοῦτο ἔχῃ τι· καὶ πλησμιώτερον ἔμβρωμα καὶ κατάργησιν ἀπιστο λιλήν. ξη'. Τίς γὰρ καὶ χρεία τούτῳ τῷ ἐγκατῳκοδομης μένῳ, μάλιστα μὲν οὖν μικροῦ καὶ τεθνειῶτι, καὶ οὕτως ἑαυτὸν καταδικάσαντι καὶ κολάσαντι; Εἰ γὰρ καὶ πύργος ὁ ο στύλος ο τεθεώρηται οὗτος, ἐν ᾧ καθάπερ ἐπί τινος φυλακῆς ἀποσκοπεύων. Έστηκας, ἔτι δὲ καὶ ὡς ι πόλις,» ἀλλὰ δὴ καὶ ὡς ο φρού ριον, ο δεκτικὰ δὲ ταῦτα πάντα, καὶ στέγειν ἐντός τι ετάχθησαν. Αλλ' ἐκεῖνα μὲν πρὸς ἀναλογίαν τινά. Ο γὰρ δ πύργος τοῖς ἐπ' αὐτοῦ στρατιώταις, καὶ ἡ πόλις τοῖς αὐτὴν ἀΰπνως φυλάσσουσι, καὶ τὸ χρησφύγετον τοῖς τεταγμένοις φρουρεῖν, τοῦτο, καὶ οἱ κ στύλοι ο τοῖς ἐπ' αὐτῶν ἀσκηταῖς. Ἀληθῶς μέν τοι δε στύλος ο κατὰ τὸν ἐν προοιμίοις λόγον ὑπερείδει καὶ ἀνέχει καὶ ἑδραιοῖ τὸ ἄνω φερόμενον. Διατετρῆσθαι δὲ αὐτὸν, καὶ βαθὺ κένωμα ἔχειν, διειργόμενον περιφράγμασιν, οὐκ ἀπόνηρον εἴποιεν ἄν οἱ μωμοσκοπείν βουλόμενοι. ξθ'. Αλλ' οἱ περιεργότεροι ο σήραγγας ο με λίσση; είποιεν ἂν τὰ τοιαῦτα, ἐν οἷς γλυκύ τι καὶ τρόφιμον ἀσκητικῆς ἀνθολογίας ἔγκειται. Ετεροι μυρμηκιάν» ἀγαθῶν προσειπόντες τὸν «στύλον, τοῦτον, ὡς εἰς· μυρμηκάνθρωπον ο ταπεινώσουσι τὸν ἐν αὐτῷ μέγαν ἄνθρωπον· ἦν δὲ ἄρα σεμνότερον, ὡς εἰς < μυρμηκολέοντα, ο ὅτι καὶ κρεῖττον, ἀπολέσθαι παρὰ τὸ μὴ ἔχειν τροφήν, δ. δὴ τῷ μυρω μηκολέοντι ἐπιλαλεῖται, ἤπερ οὕτω ζῇν, ἔχοντα καὶ συνάγοντα μυρμηκοειδῶς εἰς ἀπόθετον. Οἱ δὲ τινες τὸν ἀκοίλιον • στύλον» εἰς • ὀστοῦν ἀμύ λον ο παρεικάζοντες, τὸν μὴ τοιοῦτον μυελού τινο; γέμειν ἐντὸς νοστίμου φαντάσονται· πολλοὶ δὲ καὶ μελιτοτρόφῳ καλάμῳ» τὸν τοιοῦτον «στύλον ο παρεξετάσουσιν, ὃς διειργόμενος μεσολαβήμασιν, ὅσα καὶ συνδετικοῖς ὁ κάλαμος γόνασι, μεμέν
col. 257–258page 21 of 23
PG 136:257στωται, ὡς ἂν εἴποιεν αὐτοί, τοῦ γλυκάζοντος. Ολίγοι δέ τινες «ἀγαθόν τι ο λογίσονται καὶ οὕτω πλήρες έσται κακολογιῶν τὸ τοῦ «στύλου» κένωμα. ο. Καθεσταμένων δὲ οὕτω καὶ τούτων, δ ο στύ ος ο οὗτος ἔχει καὶ ἕτερόν τι σεμνὸν, τὴν θέσιν τὴν τοπικήν. Ορᾷς γὰρ, ὦ ἀσκητά, ὅπως καὶ θάλασσα περί σε αὕτη, την θεωρίαν ἐπαύξουσα. Οὐ γὰρ μόνον εἰς τρυφὴν καὶ θαῦμα ἔκκειται Εψεως, ἀλλὰ καὶ εἰς ἀρετῆς διδασκάλιον, ὡς δύνα σθαι κέρδος ἐμπορεύεσθαι σε ψυχικὸν ἐξ αὐτῆς, καὶ μὴ λογίζεσθαι ταύτην εἰς παντελῶς ἀτρύγετον, είχε καρπὸν ἔστι τρυγᾶν ἐξ αὐτῆς σωτήριον. Ἔχεις γὰρ καταθεωρεῖν σεμνότερον, καὶ φιλοσόφως αὐτὴν ἐπισκέπτεσθαι, οὐ λέγω, εἴπερ τῷ ἀέρι κέχυται ἰσόμοιρος, οὐδὲ εἶπερ τῇ γῇ συνεσφαίρωται, οὐδὲ διατί ἀλμυρὰ καὶ πικρά, καὶ εἴτε διῃτουμένου τοῦ ποταμοῦ καὶ γλυκέος παντός, εἴτε καὶ ὅτι διὰ τοιαύτης φέρεται γῆς, ἀφ᾽ ἧς τὸν ὅμοιον ἐκματτομένη χυμὸν ἐναποπλυνόμενον στέγες ἐν ἑαυτῇ, οὐδὲ εἴ τι τοιοῦτον περίεργον· ἀλλ᾽ ὅσα πρὸς ἦθος διαβαίνει, καὶ ἀφ᾽ ὧν ψυχὴ καταρτίζεται, φιλοσοφοῦσαι τὴν ἀρετήν. απ'. Εστι σοι γὰρ εἰς τύπον βίου τοῦ καθ' ἡμᾶς 71. θέσθαι ταύτην, καὶ ἐξ αὐτῆς ῥυθμίζειν τοὺς ἐντυγχάνοντας. Ζάλη περὶ αὐτὴν, κύματα περὶ αὐτήν, ναυαγίαι περὶ αὐτήν. Καὶ νῦν μὲν προσηνής ή πλω ται, καὶ ἀπαλὸν ὑποσκιρτῇ, καὶ οὐκ ἂν πολυανθεί λειμώνι παραχωρήσῃ τοῦ εἰς χαρμονήν καλλι στείου· αὖθις δὲ εἰς θυμὸν ἐκμαίνεται, καὶ τραχύτερον ἐκταράττεται, καὶ ὡς εἰς ᾅδου βιθρεύεται φάραγγας. Πάσχει δὲ τοιαῦτά τινα καὶ ὁ καθ' ἡμᾶς βίος, καὶ πεπείρανται οἱ κατ᾽ αὐτὸν θαλαττεύοντες. Δίδασκε τοίνυν ἐντεῦθεν τοὺς ὁμιλητάς, μὴ πιο στεύειν ἑαυτοὺς ἀστάτῳ καὶ πολυταράχῳ καὶ κινδυνώδει πράγματι, τῷ βίῳ, ἀλλὰ προσέχειν σφίσιν αὐτοῖς, καὶ πλέειν ἐμφόβους, καὶ τοὺς σωτηριώδεις λιμένας ἀεὶ περιβλέπεσθαι. Προσαθύρει τοῖς αἰγιαλοῖς ἡ θάλασσα ἐν καιρῷ· οὕτω δὲ ἱλαρόν πατε προσμειδιᾷ καὶ ὁ βίος, βυσσοδομεύων ἄλλως, καὶ ἐπικρύπτων τὰ δυσχερή. Αλλ' ἐν τῷ σκιρτᾷν οἷον χορευτικῶς ἡρέμα κλύζουσα τὰς ἀκτὸς, καὶ κατὰ μικρὸν ὑποσπῶσα ὅσον χοῶδες, κάτω βάλλει οὐ μόνον οἰκίας ἡ θάλασσα, εἴ τινές που και πα βπιγίαλοι, ἀλλὰ καὶ προβλήτας αὐτούς, καὶ τὴν βλάβην ὑπούλως ἐπάγει, καὶ ἐν τῷ λεληθότι χερσαίον τοῦτον τεχνᾶται κίνδυνον. Κατὰ ταυτὸν δὲ καὶ ὁ βίος, οἷς δοκεῖ ἔχειν ἱλαρῶς· ἀλλὰ καθ᾿ ἡσυχίαν ἔστιν εὖ, καὶ ὡς οὐκ ἄν τις αἴσθοιτο, προσπαίζειν μὲν ἀφίησι, κλαίειν δὲ δίδωσι. Δίδασκε τοίνυν τοὺς ὁμιλοῦντας καὶ τα ῦτα, ἵνα πρὸς τὰ πει ριπίπτοντα μένοιεν ἀκατάσειστοι. οβ. Περιέχει καὶ στερεούς τόπους τὸ πολὺ τοῦτο χύμα τοῦ ὑγροῦ τοὺς μὲν ἀοικήτου; (καὶ ἔστωσαν αὐτοὶ σύμβολον ἀνδρῶν ἀκτημόνων, οἱ κλύζονται μὲν τοῖς τοῦ βίου κύμασιν ακάθεκτα βρασσομένοις καὶ προσπράσσουσιν, οὐκ ἂν δὲ ὑπενδώσουσιν, οὐδὲ τοῦ ἐμπέδως ἑπάναι μεταλλαγήσονται), τοὺς δὲ καὶ οἱ κουμένους. Καὶ συμβολογραφούσιν οὗτοι τοὺς ἐν βίῳ μὲν πολυκτήμονι, μηδὲν δὲ πάσχοντας ἀγεννές, οἴπερ αὐτὸν μὲν περιορῶσι βυσσόθεν ταραττόμενον, καὶ ἀγριαίνοντα, καὶ μακρὰ βοῶντα· αὐτοὶ δέ εἰσι τοῦ κατ' ἄνθρωπον ζῆν ἀρχικῶς, οὐ παρασαλευόμεν να τῆς ὀρθῆς βάσεως. Ὑπὲρ τῶν τοιούτων στεῤῥῶν είπων εὐχὰς μακράς ἀνάτεινε πρὸς Θεὸν, βεβαίους
col. 259–260page 22 of 23
PG 136:259μένειν, καὶ καθεστηκότως ἡδρᾶσθαι, καὶ τῆς καλῆς μὴ παρακινείσθαι στάσεως. Κατάπεμπε δὲ καὶ τοῖς ἐντυγχάνουσι διδασκαλίαν, ὡς οὐ πάνυ δύσκολον, ἐν βίῳ μὲν εἶναι τινὰς καὶ τῇ κατ' αὐτὸν θαλάσσῃ κλύ Τοὺ γὰρ καὶ ἡ ἐνοσίχθων αὕτη θάλασσα πολλούς ζεσθαι, ἀσφαλῶς δὲ ἔχειν καὶ φυλάττειν τὸ στάσιμον. ἐναπείληφε τόπους, οἷς οὐκ ἂν διατινάξῃ ἀναμοχλεύουσα. ογ'. Πρόφερε καὶ τὸν καρτερικὸν Ἰὼβ ἐνταῦθα, καὶ τοὺς ὅσοι κατ' αὐτὸν (μυρίοι δὲ ἐκεῖνοι) προς λόγου μαρτύριον. Πρόκεινται σοι τῆς ὄψεως καὶ οἱ πολυτρόπως ἁλιεύοντες, ἔστιν οὗ καὶ σοὶ καθ᾽ ὁμοι τητα, ἐντεῦθεν ἀφ᾽ ὕψους καθιέναι τὴν τῆς διδασκαλίας ὁρμιὰν, καὶ ἁλιεύειν ἀνθρώπους ἀποστολικῶς, καὶ ἀναστῆν ἐκ τῆς κατὰ βίον αλυκότητος ἰχθύς; νοστίμους, καὶ τοὺς τὸν εὐαγγελικὸν μὲν σταθῆρε φέροντας εἰς διάδοσιν, καὶ ὡς εἰπεῖν εὐλιπεστέρους, οἷς πιότητα βίου περίκεινται, καὶ τοὺς εἰς ταριχείαν δὲ μάλιστα εὐθέτους και σαρκῶν στάθευσιν, διὰ τὸ ἐγκρατευτικὸν καὶ ξηραντικὸν τῆς κατὰ σάρκα ὑγρότητος. οδ. Ὠρύεται ἡ θάλασσα, καὶ ἐμπηδᾷ τῇ γείτον. καὶ κατατρέχειν μὲν αὐτὴν εἰς τέλος βούλεται, είρ γεται δὲ τῆς μανίας, καὶ στρέφεται καθ' ἑαυτῆς παλίντροπος, καὶ μανθάνει μὴ τὰ τεθειμένα ὑπερ βαίνειν όρια. Τόπον τοῦτον διδασκαλίας έχε κατά τῶν θελόντων ὑποσπᾶσθαι τὰ τῶν πέλας, καὶ ὁρογλυφεῖν, καὶ κατά τινα έρπητα ἢ καὶ φαγέδαιναν ἐπινέμεσθαι τὸ ἀλλότριον. ᾿Αλμυρὰ μὲν ἡ θάλασσα, ἐξ αὐτῆς δὲ ἀνάγεται τὸ πότιμον άπλετον. Παίδευς τους πολλούς, ὡς δύνανται καὶ πάντες άνθρωποι ἀγαθοί τε εἶναι, καὶ γλυκεῖς ἐντυχεῖν, καὶ πότιμο τὰ εἰς διάδοσιν, καὶ αὖθις ὑπόπικροι καὶ ἀπρόσιτοι. Ενταῦθα δὲ ἀναμίμνησκε, καὶ ὡς ἁρπάζων μὲν ὁ λέων καὶ ὠρυόμενος εἴρηται· ἀλλ' οίδαμεν καὶ, ὅπως ἐξῆλθε ποτε μέλι ἐξ ἔσθοντος. Καὶ λόγοι δὲ σοφίας Ἑλληνικῆς, οἱ μὲν τὴν εἰς ὄλεθρον, οἱ δὲ τὴν ἐπὶ θάτερα πολλοὺς ἤγαγον· καὶ ὅλως εἰπεῖν, ὡς οὕτω καὶ οὕτω κατὰ ἐναντίαν διάθεσιν ἅπας ἄνθρωπος δύναται. οε'. Διασκέπτου καὶ τοὺς θαλαττίους αφρούς, με δὲν ὄντας, ἀλλ' ἡ λεπτοῦ τινος πνεύματος ἐναπόλη ψιν, ἄγουσαν τὸ ἐπιφαινόμενον διαφανές εἰς τὸ ἑνερ γείᾳ λευκόν· καὶ συμβίβαζε ταῦτα πρὸς τὰς ἐν βίῳ ἀπειλὲς τῶν οὐκ εἰς ἀγαθὸν δυναμένων· καὶ δίδα σας, μηδὲν αὐτὰς ἀλλ᾽ ἢ πνεῦμα ἐπιπολάζον εἶναι φυσίγναθον, ὡς μὴ ἔχειν παρακινεῖν τοὺς στερεμνίους, καὶ τῆς βεβαίας ἀπάγειν στάσεως ἢ καὶ ἐνστάσεω;, ος'. Εχει καὶ πειρατὰς ἡ κατ' αἴσθησιν θάλασσα, πολλῷ δὲ πλείῳ τὰ βιωτικά πειρατήρια. Ρύθμιζε τοίνυν τοὺς κατὰ πνεῦμά σοι παῖδας, ἢ διαδιδράσκειν αὐτὰ διδοὺς καὶ μεθόδους, ἢ ἀλλ' ἐμπεσόντας ἀποτιννύειν. καὶ τὸν ἔσχατον κοδράντην, καὶ οὕτω μένειν ἔξω τοῦ πειρᾶσθαι, καὶ βίον ἕλκειν ἡσύ χιον. εξ'. Τρέφει καὶ ζῶα ἡ βλεπομένη θάλασσα, φω νὴν μὲν μὴ προϊόντα, ἐδώδιμα δέ· καὶ τούτων τα μὲν ἀνδρικώτερα πέπλασται καὶ ἐπιθετικά, τὰ δὲ εἰς ἐπιβουλὴν τοῖς τοιούτοις ἔκκειται. Εχει καὶ ὁ βίο; ἐμὲ ἅρπαγα καὶ βορὸν, ἀλλὰ καὶ ἄφωνον, οὐδὲν μὲν εἰδότα λαλεῖν δίκαιον, ἐπεγχαίνοντα δὲ τῷ ἀδυνάτῳ,
col. 261–262page 23 of 23
PG 136:261καὶ κατασπῶντα εἰς γαστέρα ὀλέθρου τὸν παραπίπτοντα. Ἐκεῖνο ποτὲ καὶ μόνον ὑποφωνοῦντα δαιμόνιον τι λέληκας, ἐχόμενος ὑπὸ τοῦ πολὺ κρείττονος. γάλει καὶ πρὸς ἐμὲ τὰ βελτιοῦντα, ὅτε οὕτω διά κειμαι. Εἰ γὰρ καὶ διδασκάλου τόπον ἐπέχειν ἔλα χον, ἀλλ᾽ οὐκ ἂν ἐκνοίην καὶ διδασκόμενος ὑπὸ σελ ότε λέγειν ἔχεις ὡς ὑπὲρ πάντας τους διδάσκοντάς με. Συνῆκα και μαθητής γέρων εἶναι, σκωπτόμενο; καὶ μηδὲν εἰδὼς, ἀλλὰ τὰ εἰς δικαιοσύνην ἄγροικος, καὶ ὡς εἰπεῖν ἀναλφάβητος. ση'. Τυραννούσι τὴν ὁρατὴν θάλασσαν καὶ θῆρες δώριμοι, τὰ πελώρια κήτη κἂν ἐκδραμοῦνται που ἐρμήσαντα, ἐξερημοῦσι τὴν κατατρεχομένην θάλασσαν. Εχει καὶ ὁ κατὰ βίον ὠκεανὸς τοὺς αὐτοῦ θῆ ρας, τὰ βάρβαρα ἔθνη, τὰ πολέμια, τοὺς τῶν αἱ μάτων ἄνδρας, τοὺς ἐχθροὺς τοῦ Θεοῦ. Πολλῷ δὲ πλέον ἐνταῦθα πλήθυνε τὰς εὐχὰς, ἵνα ὁ μέγας ἀλεύς, ὁ τῆς οἰκουμένης ἔνθεος βασιλεύς, ὁ τὴν πνευματικὴν ἀρραγή σαγήνην χαλῶν δεξιώτατα, καὶ θεῷ ἀγρεύων καὶ προσάγων, ὅσον κατὰ πίστιν ἐδώδιμον, εὐθυβολῇ κατὰ τῶν τοιούτων, καὶ τῇ να τυμένη τριαίνῃ, τῇ ἐκ τῆς τριαδικής Υψίστου δυνά μεως κραταιότητι, πλήττων καίρια, τὰ μὲν ἀφήσει κεῖσθαι δίχα ζωῆς, τὰ δὲ ἀπελάσῃ εἰς τόπους, οὓς οὐκ ἐπισκοπεῖ Κύριος. Είθισται γὰρ αὐτὸς καὶ τὰ τοιαῦτα, καὶ μυρίαις τοιαύταις ἄγραις ἡ χεὶρ αὐτοῦ ἐντέτριπται, ὁποία καὶ ἡ πρόσφατος, ἐν ᾗ ἅμα τε συνήχθησαν ἐπὶ τὸ αὐτὸ οἱ τῆς ᾿Αγαρ θήρες, ὠρυό μενο: ἄγριον, καὶ ἁρπάσαι ζητοῦντες, μᾶλλον μὲν ὧν ἤδη καὶ χανόντες, καὶ φονίους οδόντας ἐμπῆξαι τῷ τοῦ Θεοῦ ποιμνίῳ θέλοντες· καὶ αὐτὸς ἐπιδραμὼν ταχύ, ὡσεὶ καὶ βαρὺ ἐνύπνιον εἰς ἀπονυστάζοντας, κακὸν αὐτοῖς ὄναρ ἐπέστη, και κατέκλινεν εἰς ὕπνον ἀνέγερτον. Τὰ ἔναγχος λόγω τρόπαια, τὰ περὶ τὴν πάλαι ποτὲ ὑμνουμένην πόλιν, ἣν ὁ τῆς Ιστορίας Κλαύδιος ἑαυτῷ ἐπωνόμασεν. Αλλ' αύτη μὲν ἐκείνῳ συντέθνηκεν, οὐκ αὐτόματον παθοῦσα πτώμα, χειρὶ δὲ κατασπασθεῖσα βαρβαρικῇ χρόνος ἐξότου μακρός. Τὸ δὲ νῦν βασιλικὸν ἀρίστευμα και νίσει μὲν καὶ τὸ πάλαι κτητορικὸν ὄνομα, και πως συναναστήσει τὸ ἐκείνου ένδοξον, ἵνα καὶ νεκροῖς ἀνάστασις αὕτη καινουργοίτο παρὰ τοῦ θαυμάσια ποιοῦντος ἡμετέρου αὐτοκράτορος· ἐπονομάσει δὲ μάλιστα τους τόπους τῷ νῦν ἐκ καινῆς ἐγείραντε τὸ μέγα τρόπαιον. αθ'. ᾿Αλλὰ τοῦτο μὲν οὕτω παραπεσόν μέχρι το σούτου εἰρήσθω μοι, ὅτι μηδὲ λόγον ἔχει, ἐν παρέργῳ τίθεσθαι τὰ μεγάλου έργου ἐπάξια. Σὺ δὲ, ὦ ἐπὶ τοῦ κ στύλου, ο ἐπιβλέπων θεωρητικῶς εἰς τὴν πρὸ ὀφθαλμῶν θάλασσαν, συμβάλλου κατὰ νοῦν, καὶ ὅτι καθὰ καὶ σκοπελός τις ὁ πύργος οὗτος ἐνταῦθα κατὰ κυμάτων βίον ἐξανέχειν έλαχεν, οὐχ ὡς καὶ προσα βάλσεσθαι τοὺς πλέοντας, καὶ οἴκτιστα καταθραύεσθαι, ἀλλ' ὡς ἐξανάπτειν αὐτόθεν τὰ τῆς ἐλπίδος πείσματα, καὶ οὕτω σώζεσθαι. Φύλαττε τοίνυν αὐ τὴν σωτήριον μεμνημένος καὶ, ὅτι ἐπὶ τοιαύταις ἐλπίσιν ώρθωται. Οἶδας τὸ ἔργον, ὅπως ἐσπούδασται οἶδα; τὸν τοῦ ἔργου ἐπιστάτην, ὡς μὲν βασιλέως θεράποντα, ὡς δὲ διαιτητήν ισότητος, τὰ τῆς δικαιο αύτης ὡς οὐκ ἂν ἔχοις ψέγειν ζυγὰ φέροντα. Οίδας ο
Page scan enlarged

Notebook

Full View