ΚΑΝΟΝΕΣ TON ΕΝ ΚΑΡΘΑΓΕΝΗ ΣΥΝΕΛΘΟΝΤΩΝ ΣΙΖ΄ ΜΑΚΑΡΙΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ. CANONES CCXVII BEATORUM PATRUM QUI CARTHAGINE CONVENERUNT. Ἡ ἐν Καρθαγένῃ σύνοδος γέγονε βασιλεύον· 1 τος ἐν μὲν τῇ πρεσβυτέρα Ρώμῃ Ονωρίου, ἐν δὲ Κωνσταντινουπόλει Θεοδοσίου τοῦ μικροῦ, συνελθόντων ἐν Καρχηδόνι θείων Πατέρων διακοσίων δεκα επτὰ ἐξ Ἀφρικῆς καὶ τῶν ταύτῃ ὑποκειμένων χωρῶν. Ἡ γὰρ Καρθαγένη μέρος τῆς Καρχηδόνος ἐστίν· ἡ δὲ Καρχηδὼν ἐπαρχία τῆς Ἀφρικῆς· ἡ δὲ Ἀφρικὴ εἰς πολλὰς μεμέρισται μοίρας, ὧν μία ή Καρχηδών. Συνῆσαν δὲ τοῖς τὴν σύνοδον ταύτην πληροῦσι Πατράσι καὶ τοποτηρηταὶ ἐκ τοῦ πάππα τῆς Ῥώμης ἀποσταλέντες. Αποστολικὴν γὰρ και θέδραν τὸν τῆς Ῥώμης θρόνου ὠνόμασαν, ὡς τοῦ κορυφαίου τῶν ἀποστόλων Πέτρου ἐν αὐτῇ διαπρέ φαντος, καὶ πρῶτον ἀρχιερέα τὸν Λίνον ἐν αὐτῇ καταστήσαντος. Ἐξῆρχε δὲ τῆς συνόδου Αυρήλιος επίσκοπος τῆς ἐν Καρχηδόνι Εκκλησίας, ἂν καὶ πάππαν ὠνόμαζον, καὶ Βαλεντίνος τῆς πρώτης καθο έδρας τῆς Νουμιδικῆς χώρας· καὶ ἄλλοι τῶν ἐπισκόπων, τῶν τε Νουμιδιῶν τῶν δύο, τῆς τε Βυζανῆς καὶ τῆς Μαυριτανίας καὶ Καισαρειανῆς, καὶ Τρι πόλεως τῆς ᾿Ανθυπατιανῆς· μοῖραι δὲ καὶ αὗται τῆς Ἀφρικῆς. Τοποτηρηταὶ δὲ τῆς Ἐκκλησίας 509 Carthaginensis synodus habita fuit imperante quidem veteri Roma Honorio, Constantinopoli vero Theodosio juniore, ducentis septemdecim divinis Patribus ex Africa et illi subjectis regionibus Carthagine congregatis. Est enim Carthago pars Carchedonis; at Carchedon est provincia Africa. Africa autem in multas provincias dividitur quarum una est Carchedon. Porro in hanc quoque synodum cum Patribus legati a papa Romano missi convenerunt. Apostolicam enim sedem Romanam cathedram nominarunt, quod Petrus apostolorum princeps ibi claruerit, Linumque primum pontifcem in ea constituerit. Huic autem synodo præfuit Aurelius Carthaginensis Ecclesiae episcopus, quem etíam papam nominabant; et Valentinus, primæ sedis provincia Numidicm, et alii episcopi duarum Numidiarum et Byzacenæ et Mauritaniæ el Cæsarianæ et Tripolis Anthypatianæ: hæ sunt enim partes Africa. Ecclesiæ autem Romanæ legati erant Faustinus episcopus Piceni Italorum provinciæ; Potentinæ Ecclesise, Philippus et Asellus presbyteri. Quinetiam alii e dictis Africa provinciis lega:i Guill. Beveregii nola. Η ἐν Καρθαγένη σύνοδος. Carthago olim totius Africæ caput fuit, ut testatur divus Augustinus epist. 162. Hinc plurima ibidem babita fuerunt coúcília, ex omnibus Africæ provinciis colketa. Aurelio præsertim archiepiscopalem istam sedem tenente frequentes ibi celebrati sunt episcoporum conventus; a quibus etiam ad stabiliendam ecclesiasticam in Africa disciplinam multi canones editi fuerunt. Tandem autemi post consulatum Monori XII et Theodosii VIII Augustorum, vini Kal. Junias, hoc est, anno Dom. 419, Maii 25, ahud ibidem concilium habebatur, in quo omnes ante constituti canones in medium prolati sunt, et magna eorum pars synodali rursus auctoritate confirmata. Canones igitur ab hoc concilio contirmali, codex canonum Ecclesiæ Africanæ, ab co usque tempore dici meruerunt. Hi autem cauones PATROL. GR. CXXXVIII. non Græce, sed Latine primo constituti et confirmati sunt. Hoc Dionysius Exiguus diserte testatus est in præfatione sua ad codicem canonum ecclesiasticorum, quibus hi etiam comprehenduntur, dicens, Ne quid præterea notitiæ vestra credar velle subtrahere, statuta quoque Sardīcensis concilii alque Africani, quæ Latine sunt edita, suis a nobis numeris cernuntur esse distincta. Quo tempore in Græcum sermonem conversi sunt bi synodi istius Carthaginensis canones incertum est. Hoc tantum certum, quod Græce versi sunt ante concilium Trullanum, a quo, canone secundo, in Græcum Nomocanonem recepti, et istius etiam synodi auctoritate confirmati sunt: adeo ut ab eo demum tempore omnes hi canones in Ecclesia Orientali, pariter atque alii quivis, obtinuerint.

aderant, corum locos, qui in synolumn convenire Ρώμης ἦσαν Φαυστίνο; ἐπίσκοπος Βικένου, τῆς non poterant, implentes. Unde et τοποτηρητών (id est loci servatorumi) nomen adepti sunt, a verbo τηρείν, quod est, servare sive implere locuin eorum a quibus mittuntur. Cum convenisset autem synodus, Ποντεντίνης Ἐκκλησίας τῆς χώρας τῶν Ἰταλῶν, Φίλιππός τε καὶ ᾿Ασελλος οἱ πρεσβύτεροι. Καὶ ἄλ λοι δὲ τοποτηρηταὶ τῶν ἤδη ῥηθεισῶν ἐπαρχιών τῆς ᾿Ατρικῆς παρῆσαν, τους τόπους ἀναπληροῦντες τῶν μὴ δυνηθέντων συνελθεῖν εἰς τὴν σύνοδον. Οθεν καὶ τὸ τῆς τοποτηρησίας ὄνομα ἐξελήφθη, ἐκ τοῦ τηρεῖν δηλαδή, ὅ ἐστι φυλάσσειν ήτοι ἀναπληροῦν τοὺς τόπους τῶν στελλόντων αὐτούς Συνελθούσης δὲ τῆς συνόδου Aurelius episcopus dixit: • Post diem synodi definitum, ut meministis, bea- ‹ tissimi fratres, multa quæsita sunt, dum exspe- • clare: us fratres nostros, qui nunc ad præsen- ‹ tein synodum legati convenerunt; quæ in acta re- ‹ ferri necesse est. Quamobrem Domino nostro de ‹ hujus congregationis conventu restat gratias age4 rei partim quidem, ut Nicens synodi exemplaria, ‹ quæ nunc habemus, et a Patribus' constitula ‹ sunt, partim et quæ hic ab iis, qui nos præcesΑυρήλιος ἐπίσκοπος εἶπεν· • Μετὰ τὴν ὁρισθεῖσαν ἡμέραν τῆς συνόδου, · ὡς μέμνησθε, ἀδελφοὶ μακαριώτατοι, πολλὰ • ἐζητήθη ἐν τῷ ἀναμένειν ἡμᾶς τοὺς ἀδελφοὺς • ἡμῶν, τοὺς νῦν εἰς τὴν παροῦσαν σύνοδον τοπο • τηρητές συνελθόντας· & τοῖς πεπραγμένοις ἀνάγ «κη ἐστὶν ἐντεθῆναι. Διὸ τῷ Δεσπότῃ ἡμῶν περὶ τῆς συνελεύσεως τοῦ τοιούτου αθροίσματος υπο • λέλειπται χάριτας αναπέμψαι, ἵνα τοῦτο μὲν τὰ ε ἴσα τῆς ἐν Νικαία συνόδου, ἃ νῦν ἔχομεν καὶ ἀπὸ Guill. Beveregii nota. Τῶν στελλόντων αὐτούς. Post hac verba in codice Auerbachiamo σχόλιον additur, his verbis, Πίκενον πόλις Ιταλίας· λέγεται δὲ καὶ θηλυ χῶς Πίκενος, ὡς Αρίμηνον καὶ ᾿Αρίμηνος· ὁ οἰκή τωρ Πικηνὸς καὶ ᾿Αρμηνός, ὡς τὸ κανον, Ακανος. Πικέντος πόλις Ιταλίας, λέγεται δὲ καὶ Πονεντός· ὁ πολίτης Ποτεντίνος· ὡς Πικεντία, Πιαεντός, Πικεν τῖνος. Ιστέον ότι τῆς ᾿Αφρικής μοίραί εἰσιν ὀκτώ· πρώτη μὲν, ἣν ἡ ᾿Αλεξάνδρεια, καὶ ἡ Πεντάπολις Λιβύης, καὶ ἡ προσαγορευομένη έρημος Τριπολίτις συμπληρούσι· δευτέρα δὲ ἡ τοῦ Βυζακίου· τρίτη δὲ ἡ τῆς Καρχηδόνος, ἡ καὶ Προκονσουλαρία, ήτοι Ανθυπατική καλουμένη· εἶτα Νουμηνίαι δύο πα λαιά τε καὶ νέα· ἔπειτα Μαυριτανίαι τρεις, Καιτα. Ο ρηναία, ἡ καὶ Καισαρειανή καλουμένη παρὰ τοῦ τῆς μητροπόλεως αὐτῆς τῆς Καισαρείας όνομα: Σιτιεντία, ἧς ἡ μητρόπολις Σιτιμήνσα· Τιγγιανή ή μητρόπολιν ἔχουσα Τίγγην. Ficinum urbs Italia; dicitur autem et genere feminino, Picenus; quemadmodum Arimenum et Arimenus: incolu Picenus et Arimenus, ut canon, Acanus. Picenius urbs Γιαlia; dicitur vero et Polentas, civis Pulenianus, velut Picentia, Picenius, Picentinus. Sciendum est; quod octo sunt partes Africa. I'rima quidem est, quam Alexanar a et Pentapolis Libyes et desertum Tripolilanum dictum complent. Secunda est, Byzaccia; tertia Carthaginensis, quæ elrum proconsularis uicitur. Deinde Numidiæ duæ, velus et nova; poslea Mauritanæ tres, Casurensia, qure et Culsuriund dicitur a metropoli ipsius nomine Cæsarea; Suifinsia, cujus metropolis est Sinfensu; et lingiana, que metropolim habet Tingin. Verum in Divi Augusumi explanatione Psal. 36 quinque tantum partes sive provincie to: Africæ diœcesi adscri. buntur: Sanctissimis fratribus atque collegis per suitersam Africum, hoc est, per prurinciam procunsularem, Numidiam, Mauritanium, Byzaccumin, et Tripolim constituits. Aug. in Psal. 36. Totidem etiam recensentur cau. 128 hujus concilii. Alias Mauritania in duas partes divisa est; unde Rutus Festus sex ibi provincias numerat, Per ontem, inquit, Africam sex provincia facia, ipsu ubi Car thago est proconsularis, Numiuia, Bysucium, Tripulic, et duæ Mauritaniæ. Ruf. Fest. in breviario. Sic etiam in notitia imperii, ubi Mauritania in Sttifensem et Casureum distribuitur, quemadmodum et in præfatione ad hos canones, qua sex etia.u numerantur. Sic etiam et Numidia postea in duas provincias divisa est, παλαιαν τε καὶ νέαν, ut cum scholiaste supra laudato Matthæus Blastares, Barsamon, Zonaras aliique asserunt. Quinetiam Mauritaniam in tres provincias postea divisam esse, Cæsariensem, Sitifensem, et Tingitanam, grographi testantur; ac propterea tota Africæ diuersis octo constitisse partibus, sive provinciis, scholia stes non inepte tradidit. Sed de antiqua Africæ divisione mox plura dicemus. Συνελθούσης δὲ τῆς συνόδου. In Parisiensi Zonarae editione post haec verba, et aute Αυρήλιος επίσκοπος εἶπε, Prafatio quedam ad eucnes la - betur, his verbis, Μετὰ τὴν ὑπατείαν τῶν ενάξης τάτων βασιλέων Ονωρίου τὸ δωδέκατον και Θεοδο σίου τὸ ἔγδοον, τῶν Αὐγούστων, τῇ περὶ ὀκτὼ Και λανδῶν Ἰουνίων, ἐν Καρχηδόνι εἰς σήκρητον τῆς έκκλησίας Φαύστου συνελθόντων Αὐρηλίου του πάππα, ἅμα Βαλεντίῳ τῆς πρώτης καθέδρας της Νουμιδικής χώρας, Φαυστίνῳ ἀπὸ Μικένου της Ποτεντινής Εκ κλησίας της Ιταλών χώρας τοποτηρητῇ τῆς Ἐκκλη σίας Ρώμης· ἀλλὰ καὶ διαφόροις τοποτηρηταῖς τῶν Αφρικανων επαρχιών, τουτ' ἔστι των δύο Νουμι διῶν, τῆς Βυζακηνής, Μαυριτανίας Σιτ.φέσης, καὶ Καισαρειανής, και Τρ πόλεως· και Βικεντίῳ Κολουσιτάνω, Φουρτουνατιανῳ λεοπολίτῃ, καὶ τοῖς λοιποῖς ἐπισκόποι, τῆς ᾿Ανθυπατιανής χώρας, διακί σιοι δεκαεπτά· οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ Φιλιππῳ καὶ Ασέλλῳ τοῖς πρεσβυτε οι: τοποτηρηταῖς τῆς Ἐκκλησίας Ρώμης· ταῦτα ἅπερ καὶ αὐτοῖ. ήρεσεν προσεστώτω, των διακόνων. Ρόδι consulatum «ίντιοsissimorum imperatorum, Hunorii XII et Theuduεἰ: Vill Augusturum, aclavas kal. Junius, Larikagine in secreiano vanilicie Fausti, convenientibus Aurelio papa, una cum Valentio prima sedis provincia Nuinidie, Faustino Ecclesie Poien inæ, provinciae ulur Piceni legato Ecclesiæ Romanæ: Sed et diversis legatis Africanarum provinctum, id est, Numidiarum duarum, Byaacena, Manrula Na Sitifensis, et Cæsariana, alque Tripulitanc: Mem Vincentio Colusiano, Fortunaliano Neupelt tano, et cæteris episc pis provinc.æ proconsuluris numero 217, necnon Philippu οι Aselio presbyteris legatis Ecclesiæ Romanæ. Mae sunt quæ etiam ill.s placuerunt, astantibus diconis. Εt haec quidem est ipsius concilii præfatio ad sua acta ei decreta sed in nullis e Balsamonis codicibus, nec etiam in Amerbachiano Zonaræ codice habetur; at quæ in ea leguntur Balsamon et Zonaras in communem utrique præfationem ad cationes a se expositos inseruerunt; quæ ipsorum pralatio his verbis desinens, συνελθούσης δὲ τῆς συνόδου, non admitted alia inter ipsum et verba sequentia ab Aurelio prolata interponi. 14) Μετὰ τὴν ὀρισθεῖσαν ἡμέραν. In Parisien

IN CANONES CARTHAG. · τῶν Πατέρων κατέστησαν· τοῦτο δὲ, καὶ ἅπερ Αc serunt, eamdemque synodum confirmarunt, et · ἐνταῦθα ἀπὸ τῶν προηγησαμένων ἡμᾶς, • quæ ex eadem forma per omnes clericorum τὴν · αὐτὴν σύνοδον βεβαιωσάντων, καὶ κατὰ τὸν αὐτὸν · τύπον ἀνὰ πάντας τοὺς τῶν κληρικῶν ἕως • βαθμοὺς ἀπὸ τοῦ ἄκρου τοῦ ἐσχάτου σωτηριωδῶς ο ταχθέντα, εἰς μέσον προενεχθώσιν. ο 'Απο πάσης ι τῆς συνόδου ἐλέχθη· • Προενεχθῶσιν.» Δανιὴλ νοτάριος ἀνέγνω· «Τῆς ἐν Νικαία συνόδου ἡ ὁμολογία τῆς πίστεως, • ήτοι τὰ ὁρισθέντα, οὕτως ἔχει.» Καὶ ἐν τῷ λέγειν, Φαυστῖνος ἐπίσκοπος Πικένου, τοῦ λαοῦ τοῦ Ποτεντίνου, τῆς Ἰταλῶν χώρας, τοποτηρητής τῆς Ρωμαίων Ἐκκλησίας, εἶπεν· «Επετράπη ἡμῖν · ἀπὸ τῆς ἀποστολικῆς καθέδρας τινὰ ἐγγράφως · τρακταϊστέα, ὡς αὐτῶν μεμνήμεθα ἐν τοῖς ἀνωι τέρω πεπραγμένοις, τοῦτ᾽ ἔστι περὶ τῶν ἐν Νικαίᾳ ο κανόνων, ἵνα φυλαχθῶσι καὶ ὁ ὁρισμὸς αὐτῶν καὶ ι ἡ συνήθεια, ἐπειδή τινα τάξει καὶ κανόνι κρατοῦνι ται, τινὰ δὲ συνηθείᾳ ἐτυπώθη. Περὶ τούτων • τοίνυν ἐν πρώτοις, ἐὰν ἀρέσκῃ τῇ μακαριότητι • ὑμῶν, συζητήσωμεν, καὶ μετὰ ταῦτα τὰ λοιπὰ · πεπραγμένα καὶ ἐναρχθέντα ἐνταττόμενα βεβαιω ο θῶσιν, ἵνα καὶ πρὸς τὴν ἀποστολικὴν καθέδραν · ἀντιγράφοις υμετέροις ἐμφανίσαι δυνηθῆτε, καὶ στῷ αὐτῷ προσκυνητῷ πάππα δηλώσητε, ὡς ι ἐπιμελῶς ἀνεμνήσθημεν, εἰ καὶ ὅτι τὰ κεφάλαια ι τῶν πράξεων ἤδη τοῖς πεπραγμένοις ἐνεβλήθησαν. • Περὶ τούτων τοίνυν, ὡς προεῖπον, τί ἀρέσκει τῇ • ὑμετέρᾳ ἀγάπῃ καὶ μακαριότητι πρᾶξαι ὀφείλου * μεν. Ελθέτω τοιγαροῦν εἰς μέσον τὸ κομμονιτώ- • ριον, ἵνα δυνηθήτε γνῶναι, τί ἐν αὐτῷ περιέχε ο ται, όπως πρὸς ἕκαστα ἀπόκρισις δοθῇ.» Αυρήλιος εἶπε· «Προκομισθήτω κομμονιτώριον ι ὅπερ οἱ ἀδελφοὶ καὶ συλλειτουργοὶ ἡμῶν τοῖς πεΟ πραγμένοις έναγχος ενεφάνισαν, καὶ τὰ λοιπὰ • ἀκολούθως, τά γε πεπραγμένα καὶ τὰ πρακτέα. ΒΑΛΣ. Ὁ μὲν ἐπίσκοπος Αυρήλιος, τοῦ λόγου προκαταρξάμενος, εἶπεν ὅτι εὐχαριστεῖν δεῖ τῷ δεσπότῃ Θεῷ ὑπὲρ τῆς συνελεύσεως τῶν Πατέρων ἵνα τά τε παρὰ τῶν ἐν Νικαίᾳ Πατέρων δοκιμασθέντα καὶ ὁρισθέντα, & ἔχομεν ἀπὸ τῶν τρὸ ἡμῶν Πατέρων, καὶ ἅπερ οἱ προηγησάμενοι οι Πατέρες ἐβεβαίωσαν, ἀντὶ τοῦ, βέβαια ἡγήσαντο, καὶ ὅσα ἐκεῖναι ἐτύπωσαν περὶ πάντων τῶν ἐν τῷ ‹ gradus a summo usque ad ultimum salubriter ‹ constituta sunt, in medium proferantur. Ab • universa synodo dictum est, • Proferantur. 2 Daniel notarius legit: • Nicænæ synodi professio fidei seu decreta sic ‹ se habent. › Et dum diceret, Faustinus Piceni, Italive provincia, episcopus, populi Potentini, Ro mana Ecclesiæ legatus, dixit: • Commissa suut ‹ nobis a sede apostolica quædam in scriptis tra· ‹ ctanda, prout in actis superioribus meminimus, id est, de canonibus Nicaæ factis, ut serventur ι et decretuni eorum et consuetudo: quandoqui- ‹ dem quædain ordinatione et canone observantur; ‹ quædam autem consuetudine informata sunt. De ● his ergo in primis, si vestræ, placeat beatitudini ‹ inquiramus; et postea reliqua, quæ acta vel incho- ‹ ata sunt, ordinata confirmentur: ut apostolicæ cathedræ vestris rescriptis ostendere possitis, et ‹ eidem venerando papæ declarctis, quod diligen- ‹ ter eorum) recordati sumus; siquidem et actionum ‹ capitula gestis jam inserta sint. De his ergo, sicut superius dixi, quid vestræ placeat dilectioni t et beatitudini, facere debemus. 510 Vemiat ‹ ergo in medium commonitorium, ut possitis • cognoscere quid in eo comprehenditur, ut ad ‹ singula detur responsio. › Aurelius dixit: «Proferatur commonitorium, • quod fratres et comministri nostri in actis nuper • allegarunt, et reliqua consequenter, quæ et acla ‹ et agenda sunt. › BALS. Episcopus quidem Aurelianus, orationem inchoans, dixit quod Domino Deo pro Patrum conventu gratiæ agendæ sunt, ut quæ a Patribus, qui Mcææ convenerunt, examinata et decreta sunt, quæ a Patribus nostris habemus, et quæ Patres qui præcessere confrmarunt, id est firma existi marunt, et quæcunque illi expresserunt de omnibus qui in clerum relati sunt, in medium proponantur, Guill. Beveregii nola. sibus Balsamonis et Zonaræ editionibus, necnon hentur et in veteribus glossis verborum juris: in codice Amerbachiano primus hujus concilii canon ab his verbis incipit; sed codex canonum Ecclesize Africanæ a Justello editus, atque etiam ipsius Dionysii Exigui collectio in primo statuendo canone cum Bodleiano nostro ms. conveniunt; et recte quidem. Nihil enim a synodo decernitur, donec eo ventum est, ubi Κανών α', Primus canon in hac editione collocatur, quo primo decretum est ut Nicæna statuta observentur. Κομμονιτώριον. Ad hanc vocem in margine codicis Auerbachani notatur, κομμονιτώριον λέγε καὶ τὸ ὑπόμνημα, τὸ ἔγγραφον, ἢ ἡ ἐντολή. Sic etiam Suidas κομμονιτώριον ἐπιστολή προστακτική ἀποστελλομένη εις χώρας. Quæ cadem verba hae ubi etiam additur, Κομμονιτώριον, ἐπιστολὴ ἀπο στελλομένη μετὰ προστάξεως. Hoc sensu vox ista usurpatur a Justiniano, dicente, μηδὲ εἰ πραγματ τικόν, ἢ ἄλλον τύπον, ἢ θεῖον κομμονητώριον λάβοι, ἐπιτρέπον αὐτῷ τι τοιοῦτον. Justin. Novell. 128, cap. 17, et ab Anastasio in Gregorio 2. Rescriptis commonitoriis, nisi ad catholicam converteretur fidem, etiam extorrem a sacerdotali esse officiu mandavit. Εt in codice Theolusiano, Communitoriis competentibus atque mandatis instructi. 1. A, C. Th. de Curiosis. Sic passim usurpatur hoc vocabulum pro litteris sive epistolis, quibus nuitius aliquis aut legatus descriptum habet, quidquid a se faciendum est.

Faustinus autem dixit: Quædam nobis a papa & κλήρῳ κατειλεγμένων, προτεθῶσιν εἰς μέσον· ὁ δὲ commissa sunt tractanda, id est, consideranda, examinanda, discutienda (Latini enim tractatum vocant propositum et consilium), et ut serventur Nicanorum canonum decretum et consuetudo. Cum autem dixisset canonum decretum el consuetudinem, subjunxit, quod quædam ordinatione et carone corroborantur, quædam vero consuetudine informata sunt: utpote quod consuetudo tempore irobata et confirmata debet observari. Deindle pelivimus, ut in medium proferretur commonitorium, seu scriptis mandatus commentarius euruun quæ facta et dieta sunt (mos enim erat ea, quæ in congressionibus fiebant et dicebantur, scribere); vel commonitorium dicit papa mandatum, per quod in scriptis mandaverat quænam quæri del:erent, ut ea scirent, et nihil eos lateret: quod est magis verisimile. Adjicitur enim: Daniel notarius legit commonitorium, et quæ sequuntur, fratri Faustino, et aliis Philippo et Awello presly. teris: • Res quæ vestre fidei credita sunt non latent: vos «ergo ita, ut vestra illic, vel potius quoniam nostra in vobis est præsentia, omnia peragite; maxime ‹ cum et hoc mandatum nostrum habeatis, et verba Φαυστῖνος ἔφη, ὅτι Επιτράπη ἡμῖν ἀπὸ τοῦ πάππα τινὰ τρακταϊστέα, τουτέστι σκοπητέα, εξεταστέα, δοκιμαστέα· (οἱ γὰρ Λατίνοι τρακτάτου τὸν σκο. πὸν καὶ τὸ βούλευμα λέγουσι·) καὶ ἵνα φυλαχθώσι τῶν ἐν Νικαία κανόνων καὶ ὁ ὁρισμὸς καὶ ἡ συνή θεια. Εἰπὼν δὲ κανόνων ὁρισμὸν καὶ συνήθειαν, επήγαγεν ότι τινὰ τάξει καὶ κανόνι κρατοῦνται, τινὰ δὲ συνηθείᾳ ἐτυπώθη· ὡς καὶ τὰ τῆς χρόνῳ δοκιμασθείσης και βεβαιωθείσης κρατεῖν ὀφείλει. Εἶτα ἐζητήσαμεν είς μέσον προενεχθῆναι τὸ κομμα νιτώριον, ἤτοι τὸ ἔγγραφον ὑπόμνημα τῶν πραχθέν των καὶ λαληθέντων (Εθος γὰρ ἐν ταῖς συνελεύσεσι τὰ λαλούμενα καὶ τυπούμενα καὶ ὅσα ἐπράχθησαν γράφεσθα ). 11 κομμονιτώριον τὴν ἐντολὴν τοῦ πάππα φησί, δι' ἧς ἐνετείλατο ἐγγράφως τίνα ὤφειλον ζητηθῆναι, ὡς ἂν γινώσκωσι ταῦτα, καὶ μηδὲν λανθάνῃ αὐτῶν, ὅπερ μᾶλλον ἔοικεν εἶναι. Πρόσκειται γάρ Δανιήλ νοτάριος ἀνέγνω κομμονι τώριον, καὶ τὰ ἐξῆς, τῷ ἀδελφῷ Φαυστίνῳ καὶ τοῖ; τέκνοις Φιλίππῳ καὶ 'Ασέλλῳ τοῖς πρεσβυτέροις. «Τὰ καταπιστευθέντα ὑμῖν πράγματα οὐ • λανθάνουσιν· ὑμεῖς οὖν οὕτως, ὡς ἵνα ἡ ὑμε • τέρα ἐκεῖσε, μᾶλλον δὲ ἐπειδὴ ἡ ἡμετέρα ἐν • ὑμῖν παρουσία ἐστὶ, πάντα ἐκτελέσατε· μάλι Guill. Beveregii note. Τὰ καταπιστευθέντα ὑμῖν. Ante hæc verba in codice Etoniensi et Parisiensi Balsamonis editione preligitur. Ζώσιμος ἐπίσκοπος εἶπε. Sed vox Se saltem superflua est. Nam quæ hic dicuntur, Zosimi papæ Romani commonitorium ad legatos Ruus, Faustinum, Philippum et Asellum, in presenti synodo residentes, continent: ac proinde Ζών σιμος ἐπίσκοπος ad commonitorii istius inscriptίοnem pertinent, quæ plene sic habuit, ἀδελφῷ Φαν στίνῳ καὶ τοῖς τέκνοις Φιλίππῳ, καὶ Ἀσέλλῳ τοῖς πρεσβυτέροις, Ζώσιμος ἐπίσκοπος. Ipsum itaque commonitorium ab his verbis τὰ καταπιστευθέντα ὑμῖν incipit. Verum inter hæc verba, et Ζώσιμος ἐπίσκοπος, alia iuterseruntur, in codice Auerbachiano, quae hic apponantur necesse est. Sunt au tem quæ sequuntur, Καὶ προέθετο ζήτημα παρά τῶν καταδικαζομένων ἐπισκόπων ὑπὸ συνόδου τῆς ἐπαρχίας αὐτῶν, καὶ εἰσήγαγε κανόνα τὸν λέγοντα, Ηρεσεν ἵνα εἴ τις ἐπίσκοπος κατηγορηθῇ, καὶ κρίσ νωσιν οἱ συνελθόντες ἐπίσκοποι τῆς ἰδίας αὐτοῦ ἐπαρχίας, καὶ ἐκ τοῦ βαθμοῦ αὐτοῦ καθέλωσιν αὐτ τὸν, καὶ ὅσα ἐφεξῆς ὁ κανὼν διατάττεται περὶ ἐκ. πλήτων· ἦν εἰσαγαγὼν τῆς ἐν Νικαία πρώτης συν όδου ἔλεγεν εἶναι, ἕτεροι δὲ μὴ εὑρεῖν τοῦτον ἐν Νικαία συνελθόντων Πατέρων εἶπον, καλῶς λέγοντες· οὐ γὰρ τῆς ἐν Νικαία συνόδου ἐστὶν ὁ κανών, ἀλλὰ τῆς ἐν Σαρδικῇ πέμπτος. Διὸ καὶ ἀμφιβολίας ἐμπεσούσης ἐζήτησαν γραφῆναι τοῖς πατριάρχαις τῷ τε Κωνσταντινουπόλεως δηλαδή, καὶ τῷ ᾿Αλεξανδρείας, ἵνα τὰ ἴσα τῶν ἐν τῇ συνόδῳ τῇ ἐν Νικαία πραχθέντων καὶ ὁρισθέντων στείλωσιν αὐτοῖς, ὑπογραφὴ αὐτῶν βεβαιωθέντα. Εἶτα περὶ ἐκκλήτων ἐζητήθη παρὰ κληρικῶν, αιτουμένων κατά αποφά σεως ἐπισκόπων αὐτῶν. Καὶ εἶπεν ὁ Ὅσιος ἐπίσκος πος, Τὸ ἔτι κινοῦν με σιωπῆσαι οὐκ ἐφείλω. Εάν τις τυχῶν ἐπίσκοπος ὀργίλος, ὅπερ οὐκ ἐφείλει, τα χέως ἢ τραχέως κινηθείς κατὰ πρεσβυτέρου ἢ δια πόνου ἰδίου, ἀφορίσαι τοῦτον τῆς ίδιας θελήσῃ ἐκκλη σίας, καὶ τὰ λοιπὰ τοῦ κανόνος, ὃς τεσσαρεσκαιδέκα τος ὢν τῆς ἐν Σαρδικῇ συνόσου ἐξηγήθη ἐκεῖ. Ἐπὶ τούτοις ἀναγνωσθέντος τοῦ εἰρημένου κανόνος, Αύγουστῖνος ἐπίσκοπος εἶπε· Καὶ τοῦτο φυλάξαι όμο το οῦμεν, σωζομένης τῆς ἐπιμελεστέρας ζητήσεως τῆς ἐν Νικαία συνόδου. Καὶ ἡ σύμπασα σύνοδος εἶπε. Πάντα τὰ ἐν τῇ Νικαέων συνόδῳ διορισθέντα πάσιν ἡμῖν ἀρέσκουσιν. Ει proposuit questionem episco pis, qui a synodo provinciae sua condemnantur, cio lavitque canonem dicentem, Piacuit, κι si quis episcopus accusatur, et episcopi suæ ipsius provincic convenientes eum judicaverint, et gradu suo cum deposuerint, et quæ deinceps canon iste de appellationibus constituit: quem qui ciravit, prima Nicænæ synodi esse as eruit; ulii autem istum, inter canones a Patribus Nicaæ congregatis non inveniri recte nssprerarunt, dicentes, hunc non esse canonem synodi Nicanæ, sed quintum synodi Sardicensis. Mota itaque controversia postularunt, ut ad patriurchas Constantinopolitanum scilicet e: Alexandrinum et Antiochenum scriberetur, ut eorum, qua in synodo Nicana acta et decreta sunt, exemplaria, illorum subscriptione confirmata, ad ipsos millerent. Postea quastio orta est de appellationibus a clericis factis, qui a sententia suorum episcoporum provocant. Et Osius episcopus dixit, Quod me adhuc motel lucere non debeo. Si quis forte episcopus, ad iram cum sit propensus, quod esse non debet, cilo aut vehementer contra presbyterum suum aut diaconum commotus, a sun illum ecclesia arcere volue. ril, el quæ sequuntur in eo canone, qui, ut decimus quarius synod Sardicensis, ibi expositus est. Adhac, cum dicus canon lec us fuisset, Augustinus episcopus dixit: Hoc eliam nus servaturos profitemur, salva diligentiori synodi Nicænæ disquisitione. Et universa synodus dixit, Omnia quæ a synodo Nicæna decreta sunt nobis omnibus placent. De his autem clarissimus vir, Joannes Rudolphus Wetstenius, qui ea ex ms. Amerbachiano descripsit, recle observavit, quod a posterioribus, sive its quæ sequuntur, reipsa non diderunt; nisi quod forte is, qui utrumque commentarium congessit, allerum Zonaræ hoc loco contractum dederit. Post hæc in eodem codice sequitur scholium istud Zunaræ, quod incipit, Καὶ ὁ κανὼν εἰρημένος μ. 514, quo finito repetitur Ζώσιμος ἐπίσκοπος εἶπε· Τα κατα πιστευθέντα ὑμῖν.

IN CONC. CARTHAG. στα καὶ τοῦτο ἡμῶν ἔχοντες τὸ ἔνταλμα καὶ τὰ Acanomum, · βήματα των κανόνων, ἅτινα πρὸς πλείονα βεβαίω · σιν τῷ παρόντι κομμονιτωρίῳ ἐνετάξαμεν. Οὕτως ι γὰρ εἶπον, ὦ ἀδελφοὶ, οἱ τῆς ἐν Νικαία συνόδου, ε ὅτε περὶ τῆς τῶν ἐπισκόπων ἐκκλήτου ἐψηφίζοντα • Πρεσεν δὲ ὥστε, ἐὰν ἐπίσκοπος κατηγορηθῇ, καὶ < κρίνωσιν οἱ συνελθόντες ἐπίσκοποι τῆς ἰδίας αὐτοῦ · ἐπαρχίας, καὶ ἐκ τοῦ βαθμοῦ αὐτοῦ καθέλωσιν · αὐτὸν, καὶ δόξῃ ἐκκαλεῖσθαι καὶ καταφεύγειν πρὸς • τὴν μακαριώτατον ἐπίσκοπον Ῥώμης, καὶ αὐτὸς • θελήσῃ ἀκουσθῆναι τοῦτον, καὶ τὸ τοιοῦτον δίκαιον η νομίσῃ, ὥστε ἀνανεωθῆναι τὴν ἐξέτασιν, γράψαι ο καταξιώσει πρὸς τοὺς ἐν τῇ ὁμορούσῃ ἐπαρχία · ἐπισκόπους, ἵνα αὐτοὶ ἐπιμελῶς πάντα συζητή · σωσι, καὶ κατὰ τὸ ἀληθὲς περαιώσωσι. Διδ, ἐάν στις άξιο το πράγμα αὐτοῦ πάλιν ἀκουσθήναι, Β, a lalere suo legatum mittat, in sua sit potestate, quæ ad majorem confirmationem præsenti commonitorio inseruimus. Sic enim • dixerunt, fratres, qui in Nicæna synodo fuere, quando de episcoporum appellatione sententiam ‹ tulerunt: Placuit autem ut, si episcopus acensa- ‹tus fuerit, et propriæ ejus provinciæ congregati • episcopi judicaverint, et ipsum e gradu suo moc verint, et visum sit appellare, et adl beatissimum • Romæ episcopum confugere, et ipse eum andiri ‹ voluerit, et æquum existimaverit ut renovetur ‹ examen, scribere dignetur ad episcopos qui sunt ‹ in finitima provincia, ut ipsi diligenter omnia ‹ inquirant, et; ex vero et æquo peragant. Et ideo ‹ si quis rogat causam suami rursus audiri, et epi- ‹ scopum Romanum sua supplicatione moverit, ut ‹ quid velit et quid melius existimet. Et si decrevc- ‹ rit mittendos esse aliquos, qui præsentes cum ‹ episcopis judicent, auctoritatem ejus a quo missi ‹ sunt habentes, ejus relinquatur judicio. Sín au- ‹ tem ad terminandam liten episcopos sufficere ‹ putaverit, faciet quod prudentissimo ejus conc silio visumn fuerit. · καὶ οἰκείμ δεήσει κινήσοι τὸν ἐπίσκοπον 'Ρώμης, ι ἵνα ἐκ τοῦ πλευροῦ αὐτοῦ πρεσβύτερον ἀποστείλῃ, ι ἐν τῇ ἐξουσίᾳ αὐτοῦ εἴη, ὅπερ βούλεται, καὶ • όπερ ὑπολαμβάνει. Καὶ ἐὰν ψηφίσηται ὀφείλειν • πεμφθήναι τινας, ὥστε παρόντας αὐτοὺς μετά · τῶν ἐπισκόπων κρίναι, ἔχοντες τὴν αὐθεντίαν τοῦ • ἀποστείλαντος αὐτούς, ἐν τῇ κρίσει αὐτοῦ εἴη. • Ἐὰν δὲ καὶ νομίσῃ ἀρκεῖν τοὺς ἐπισκόπους, ἵνα πέρας τῷ πράγματι ἐπιθῶσι, ποιήσει τὸ τῇ • συνετωτάτῃ αὐτοῦ βουλῇ παριστάμενον. ο ΑΡΙΣΤ. «Εἰ καθέλωσιν ἐπίσκοπον ἐπίσκοποι, ἐὰν · τῷ Ρώμης ἐκκλητον ἐπάγοιτο, ήτω εὐάκου- • στος, τοῦ Ρώμης γράφοντος ἢ ἐπιτάττοντος. ο Δίδωσι καὶ ὁ κανὼν οὗτος, καθὼς καὶ ὁ τέταρτος τῆς ἐν Σαρδικῇ συνόδου κανὼν, ἐξουσίαν τῷ Ρώμης προσερχομένῳ παρὰ τοῦ καθαιρεθέντος ἐπι σκόπου ή πρεσβυτέρους ἀποστέλλειν ἰδίους, καὶ τηρεῖν μετὰ τῶν ἐπισκόπων κατ᾽ ἔκκλητον τὴν ἐξενεχθεῖσαν παρ' αὐτῶν κατὰ τοῦ ἐπισκόπου τοῦ ἐκκαλεσαμένου καθαίρεσιν· ἡ γράφειν τοῖ; γειτνιάζουσιν ἐπισκόποις τῇ ἐπαρχ᾽ᾳ, καὶ παρ᾽ ἐκείνων τὰ τῆς Εκκλησίας τηρεῖσθαι. ἐν Καὶ τούτων ἀναγνωσθέντων, Αλύπιος ἐπίσκοπος τῆς Θαγαστέων ἐκκλησίας, τοποτηρητής τῆς Νουμι τικῆς ἐπαρχίας, εἶπε·. Περὶ τούτου ἤδη καὶ τοῖς • ἀνωτέρω γράμμασι τῆς συνόδου ἡμῶν ἀντεγράε ψαμεν· καὶ τοῦτο ἡμᾶς φυλάξειν ὁμολογοῦμεν, τὸ · ὁρισθὲν ὑπὸ τῆς ἐν Νικαίς συνόδου· ὅμως ἔτι ἐμὲ · κινεῖ, ὅτι ἐν τῷ ἐπισκήπτειν ἡμᾶς τοῖς Γραικικοῖς · ἴσως ταύτης τῆς ἐν Νικαίᾳ συνόδου, ταῦτα ἐκεῖ οὐκ · οἶδα ποίῳ λόγῳ οὐδαμῶς εὕρομεν· ὅθεν αὐτοῦμεν * τὴν τιμιότητα τὴν σὴν, ἁγιώτατε πάππα Αυρήλιο, · ἐπειδὴ τὰ αὐθεντικά τῆς ἐν Νικαία συνόδου • Κωνσταντινουπόλει λέγεται εἶναι, τινὰς μετὰ · γραμμάτων τῆς ὑμετέρας αγιωσύνης πέμψαι κατά • αξιώσατε· καὶ μὴ μόνον πρὸς αὐτὸν τὸν ἁγιώτα- • τον ἀδελφὸν ἡμῶν τὸν τῆς Κωνσταντινουπόλεως · ἐπίσκοπον, ἀλλὰ καὶ τὸν τῆς ᾿Αλεξανδρείας καὶ • Αντιοχείας τοὺς προσκυνητούς ἱερεῖς, οἵτινες • τὴν αὐτὴν σύνοδον ἡμῖν μεθ᾽ ὑποσημειώσεως τῶν • οικείων γραμμάτων ἀποστείλωσιν, ὥστε πᾶσαν μετὰ · ταῦτα ἀμφισβήτησιν ἀφαιρεθῆναι· ἐπειδὴ καὶ · ἡμεῖς οὕτως, ὡς ὁ ἀδελφὸς Φαυστίνος ηγαγον, ARIST. Si episcopum episcopi deposuerint, si c ad episcopum Romanum appellaverit, benigne ‹ audiendus est, rescribente aut jubente episcopo ‹ Romano., Et hic canon, quemadmodum canon quartus, Romano, quem episcopus depositus appellat poteslaten 511 dat, aut suos mittere presbyteros, et cum episcopis episcopi appellantis depositionemn, de qua ût appellatio, ab ipsis illatam examinare, aut ad vicinos provinciæ episcopus scribere, ut ab illis illa quæ ad Ecclesiam pertinent observentur. Et his lectis, Alypius Tagastensis Ecclesiæ epiScopus, Numidicæ provinciae legatus, dixit: «De ‹ hoc jam et in superioribus synodi nostræ litteris re- ‹ 8 ripsimus, et id nos servaturos profitemur, quod a • Nicæna synodo decretum est: me tamen adhuc • movet, quod dum vetera hujus synodi Nicænæ ex- : emplaria consulinus, ea illic, nescio qua ratione, ‹ nequaquam invenimus. Unde reverentiam tuan: ro- ‹ gamus, sanctissime papa Aureli, ut, cum Nicænæ synodi authentica Constantinopoli esse dicantur, ‹ aliquos cum sanctitatis vestræ litteris mittere di- ‹ gnemini: et non solum ad ipsum sanctissimum fratrem nostrum Constantinopolitanum episcopum, ‹sed etiam ad Alexandriæ et Antiochiæ venerabiles • sacerdotes, qui nobis hanc synolum cum su- ‹ rum litterarum obsignatione mittaat, ut omuis dee hine dubitatio tollatur; quandoquidem haee ita, ut • frater noster Faustinus attulit, non invenimus. Νos ‹ tamen, ut ante dixi, tantisper servaturos, donec in- • Legra et perfecta exemplaria venerint, profitemur. • Petendus est autein litteris nostris etiam venera-

• bilis Ecclesiae Romanae episcopus Bonifacius, ut ipse A. οὐδαμῶς εὕρομεν ταῦτα. Ὅμως ἡμᾶς πρὸς ὀλίγον ‹ quoque dignetur ad memoratas Ecclesias aliquos • mittere, qui eadem exemplaria, juxta illa quæ ab • ipso scripta sunt, afferant. Nunc autem dicta Nice- • næ synodi,quæ labemus, exemplaria actis istis con- ‹ jungemus. › τὰ • νευθείσας Εκκλησίας στελλαί τινας, οφείλοντας ε γεῖν. Νῦν δὲ τῆς μνημονευθείσης ἐν Νικαία συνόδου, • συζεύξομεν. ο Faustinus, Ecclesiæ Romanæ legatus, dixit: ‹ Vestra sanctitas nullum Romanæ Ecclesiæ facit præ- • judicium, sive de hoc capitulo, sive de aliis: • quandoquidem censuit frater noster et comm'ini- • ster Alypius dubios esse canones. Sedl hæc sanctis- ‹ simo et beatissimo papæ nostro scribere dignemi- ● ni, ut sic, cum vestra sanctitate integros canones ‹ conquirens, ¡de omnibus decretis tractet. Suffeit ● enim ut, quemadmodum vestra sanctitas apud se • tractal, sic et ipse per seipsum conquirat, ne in- • ter Ecclesias aliqua contentio exoriatur; sed potius ⚫ fraterna dilectione consulatis, eo rescribente, quid • melius observari debet. › • φυλάξοντας, ώς προείπον, ἕως οὗ τὰ ἐντελῆ ἴσα • Έλθωσιν, ὁμολογοῦμεν. Οφείλομεν δὲ αἰτῆσαι • γράμμασι ἡμετέροις καὶ τὸν σεβασμιώτατον της • Εκκλησίας Ρώμης ἐπίσκοπον Βονηφάτιον, ἵνα • καὶ αὐτὸς ὁμοίως καταξιώσῃ πρὸς τὰς μνημο αὐτὰ ἴσα κατὰ τὰ παρ' αὐτοῦ γραφέντα ἀγα ἅπερ ἔχομεν, ἴσα τοῖς πεπραγμένοις τούτοι; Φαυστίνος τοποτηρητής τῆς Ῥώμης εἶπε·. 00- • δὲν ἡ ὑμετέρα αγιωσύνη πρόκριμα ποιεῖ τῇ Ἐκκλησίᾳ Ρώμης, εἴτε περὶ τούτου τοῦ κεφαλαίου, • εἴτε περὶ ἄλλων· ἐπειδὴ ἠξίωσεν ὁ ἀδελφὸς καὶ • συλλειτουργὸς ἡμῶν ᾿Αλύπιος ἀμφιβόλους εἶναι • τοὺς κανόνας. ᾿Αλλὰ ταῦτα πρὸς τὸν ἁγιώτατον • καὶ μακαριώτατον πάππαν ἡμῶν γράψαι κατ- • αξιώσατε, ἵνα καὶ οὕτως ὁλοκλήρους τοὺς κανόνας • συζητῶν μετὰ τῆς ὑμετέρας αγιωσύνης περὶ • πάντων τῶν ὀρισθέντων τρακταΐσῃ. Αρκεῖ γὰρ e ἵνα καθὼς ὑμετέρα ἁγιωσύνη παρ' ἑαυτῇ τρα • κταΐζει, οὕτω καὶ αὐτὸς καθ' ἑαυτὸν συζητήσῃ. • μή πως φιλονεικία μεταξὺ τῶν Ἐκκλησιῶν τις • ἀναφυῇ· ἀλλὰ μᾶλλον ἀδελφικῇ ἀγάπῃ βουλεύσασθαι, ἀντιγράφοντος αὐτοῦ, τί ὀφείλει χρειτο • τόνως φυλαχθῆναι. ο Aurelius episcopus dixit: ‹ Præter ea, quæ in actis proposuimus, necesse ● est, ut litteris quoque nostræ parvitatis sanctissi- • mo fratri nostro el sacrorum comministro Boni- • facio omnia, quæ tractamus, plenissime significen- ↑ tnr. An ergo nestra omnibus placeat consequentia, • ex ore omniom discamus. › Universe synodus dixit, Placet. Novatus episcopus, Mauritaniæ Sitifensis legatus,dixit: «Meminimus equidem hoc commonito- ● rium de presbyteris, et præterea de diaconis for… • me continere, qualiter debeaut a propriis episco- • pis, vel ab iis qui sunt Suitimi, audiri; quod in • Nicæna synodo nequaquam legimus. Propterea id ‹ jubebit vestra sanctitas legi. › Aurelius episcopus dixit: ‹ Coram legatur hoc qua4 que quod quaeritur.» Daniel notarius legit: • De appellationibus autern clericrum, hoc est, ‹ minoris loci, certa est synodi responsio: de qua • quid velitis agere inserendum existimamus, quoniam • sic dia tuum est. 512 Osius episcopus dixit: • Quod me adhuc ‹ movet, tacere non debeo. Si quis forte iracundus ◄ episcopus (quod esse non debet) adversus presbyte- ◄ rum vel diaconum suum cito vel etiam aspere mo- • tus, eum a propria ecclesia segregare voluerit, pro- • videndum est, ne sine causa condemnetur, vel per- . dat communionem: habeat ergo polestaten ejeclus finitimos accedendi, ut causa ejus audiatur ◄ et diligentius tractetur. Ei enim roganti audientia • non est deneganda: quin et ille episcopus, qui «eum, sive jure sive injuria, ejecit, rem discuti paΑυρήλιος ἐπίσκοπος εἶπε· • Ἐκτὸς ὧν προτεθείκαμεν ἐν τοῖς πεπραγμένοις, · ἀνάγκη ἐστὶ καὶ γράμμασι τῆς ἡμετέρας βρα- • χύτητος τῷ ἁγιωτάτῳ ἀδελφῷ καὶ συλλειτουργῷ • ἡμῶν Βονηφατίῳ πάντα, όσα ψηλαφώμεν, εἰς πλῆρες εμφανίσαι· ἐὰν τοίνυν πᾶσιν ἀρέσκῃ ἡ • ἡμετέρα επακολούθησις, μάθωμεν στόματι ι πάντων, ο Σύμπασα ἡ σύνοδος εἶπεν· 'Αρέσκει Ναυάτος ἐπίσκοπος, τοποτηρητής Μαυριτανίας Σιτιφένσης, εἶπε·. Μεμνήμεθα τοίνυν τοῦτο τὸ ο κομμονιτώριον περὶ πρεσβυτέρων, ὅτι μὴν δια- • κόνων ὡς περιέχειν, πῶς ὀφείλουσιν ἀπὸ τῶν · ἰδίων ἐπισκόπων ἢ ἐκ τῶν ὁμορούντων ἀκcύεςεσθαι, ὅπερ ἐν τῇ Νικαέων συνόδῳ οὐδαμῶς ἀνέγνω • μεν· διὸ τοῦτο αὐτὸ κελεύσει ἡ ὑμετέρα ἁγιωσύνη • ἀναγνωσθῆναι. ο Αυρήλιος Επίσκοπος εἶπεν·. 'Αναγνωσθήτω ἐπὶ • τόπου καὶ τοῦτο τὸ ζητούμενον, ο Δανιήλ νοτάριος ἀνέγνω· • Περὶ ἐκκλήτων δὲ κληρικῶν, τοῦτ᾽ ἔστι, τοῦ • ήττονος τόπου, τῆς συνόδου βεβαία ἐστὶν ἀπό 4 κρισις· περὶ ἧς τί μέλλετε πράττειν ἡγησάμεθα • ὀφείλειν ἐναγῆναι, ἐπειδὴ οὕτως λέλεκται. Ὅσιος ἐπίσκοπος εἶπε·. Τὸ ἔτι κινούν με σιωπή 4 σαι οὐκ ὀφείλω. Εάν τις τυχὸν ἐπίσκοπος ὀργία ο λος, ὅπερ οὐκ ὀφείλει, ταχέως ἢ καὶ τραχέως • κινηθείς κατά πρεσβυτέρου η διακόνου ἰδίου, · ἀφορίσαι τοῦτον τῆς ἰδίας θελήσοι ἐκκλησίας, • προνοητέον ἐστὶν, ἵνα μὴ ἀναιτίως κατακριθῇ, • ἢ ἀπολέσῃ τὴν κοινωνίαν· ἐχέτω οὖν ἐξουσίαν • ἐκβληθείς προσελθεῖν τοῖς ὁμόροις, ὥστε ἀκου- • σθῆναι τὴν αἰτίαν αὐτοῦ, καὶ ἐπιμελέστερον • ψηλαφηθῆναι. Οὐκ ὀφείλει γὰρ αὐτῷ παρακα- • λοῦντι ὑπακοὴ ἀρνηθῆναι· κἀκεῖνος δὲ ὁ ἐπίσκος

IN CONC. CARTHAG. • ejus sententia, et catera. ο πος, ὁ είτε δικαίως εἴτε ἀδίκως ἐκβαλὼν αὐτόν, «tienter feret, ut vel confrmetur vel corrigatur • Ανεξικάκως δέξεται, ὅπως τὸ πρᾶγμα σκοπηθῇ, ι και η κυρωθῇ ἡ διορθωθῇ ἡ ψῆφος αὐτοῦ, καὶ τὰ ο λοιπά. ΑΡΙΣΤ. «Πρεσβύτερος και διάκονος αφωρισμένο; • άδειαν ἔχει τοῖς ὁμόροις ἐγκαλεῖν. Καὶ μέντοι • φέρειν ἀνεξικακως ὁ ἀφωρίσας τὸ κυρωθησόμε • νου ἐποφείλει. Ο κανών οὗτος συγχύσεως ἐστι καὶ σκανδάλων παραίτιος. Τὸ μὲν γὰρ τὸν ἀφορισθέντα ὑπὸ τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου κληρικὸν ἐπὶ τὸν μητροπολίτην τῆς ἐπαρχίας αὐτοῦ προσφεύγειν καὶ ἐγκαλεῖν ἀκόλουθόν ἐστι καὶ κανονικόν· τὸ δὲ τοῦ μητροπολίτου ἀπόντος, τοῖς πλησιοχώροις προσέρχεσθαι ἐπισκόποις τὸν ἀφορισθέντα, καὶ καθιστᾷν αὐτοὺς ἐξεταστές τοῦ ἐπισκόπου τοῦ μὴ ὑποκειμένου αὐτοῖ·, παράλογόν ἐστι, καὶ θορύβου παραίτιον. Διὰ τοῦτο γοῦν οὐδὲ καθολικές ἐστι, καὶ ἐν ταῖς ἄλλαις κρατῶν διοικήσεσιν, ἀλλ' ὡς τοπικός, ἐν Καρθαγένη καὶ ἐν Αφρική. Καὶ τούτων ἀναγνωσθέντων, Αὐγουστῖνος ἐπίσ σκοπος τῆς Ἐκκλησία; Ἱππώνης τῆς Νουμιδικῆς χώρα; εἶπε· · Καὶ τοῦτο ἡμᾶς φυλάξοντας ὁμολογοῦμεν, σω- • ζομένης τῆς ἐπιμελεστέρας ζητήσεως τῆς ἐν Νι 4 καί συνόλου. Αὐρήλες ἐπίσκοπος εἶπεν·. Ἐὰν ἔτι μὴν καὶ • τοῦτο ἀρέσκει, τῇ ἀποκρίσῃ τῆς πάντων ὑμῶν · ἀγάπης βεβαιώσατε. Σύμπανα ή σύνοδο; εἶπε· ι Πάντα τὰ ἐν τῆ ς • Νικαέων συνίδῳ ὁρισθέντα πᾶσιν ἡμῖν ἀρέ- • σχουσιν. Ο Ἰουνῦν ο; ἐπίσκοπος τῆς Ὀφφετούλης Εκκλησίας, τοποτηρητής τῆς Βυζακηνῆς χώρας εἶπε· «Τὸ • δοισθὲν ὑπὸ τῆς ἐν Νικαίς συνόδου παρατραπῆναι ο υπό τινος οὐδαμῶς δύναται. Φαυστίνος ἐπίσκοπος τοποτηρητής τῆς Ἐκκλη01; Ῥύμης εἶπεν· «Ακὴν κατὰ τὴν ἐπαγγε • λίαν τῆς ὑμετέρα; ἁγιωσύνης, τοῦτο μὲν τοῦ • ἁγίου Αλυπίου, τοῦτο δὲ καὶ τοῦ ἀδελφοῦ ἡμῶν • Ἰουκούνδου, τινὰ ἀχυροῦσθαι πιστεύω, τινά · βεβαιοῦσθαι· ὅπερ οὐκ ὀφείλε: ἀμφίβολον εἶναι · ἐχομένων τῶν αὐτῶν κανόνων. Τοιγαροῦν, ὡς ι ἀρέσκει καὶ ἡμῖν καὶ ὑμῖν, πρὸς τὸν ἁγιώ- • την καὶ σεβασμιώτατον ἐπίσκοπον τῆς Ἐκο κλησίας Ρώμης ἀναγαγεῖν ἡ ὑμετέρα αγιω- • σύνη καταξιώσει. ἵνα καὶ αὐτό, ὅπερ καὶ ὁ • ἁγιώτατος Αὐγουστῖνος ὁρίσαι κατηξίωσε, σκέ ι ψασθαι δυνηθῇ ἑκάτερον· καὶ γὰρ τοῦτο παρα · χωρητέον ἐστὶ, καὶ σιωπητέον, τοῦτ' ἔστι περὶ τῶν ἐγκλήτων τοῦ κατωτέρου βαθμοῦ· ἐὰν ἀκμὴν ι εἰς ἀμφιβολίαν ἐστὶ, καὶ περὶ τούτου τοῦ ο θρόνος ὀφείλειν τυπῶσαι, εἰ μέντοι ἀποδέχεσθαι ΒΑΛΣ. Φαυστίνου τοῦ τοποτηρητοῦ τῆς παλαιᾶς Ρώμης ζητήσαντος τραπταισθῆναι τινα ἐκκλησια στικά ζητήματα κατὰ τὸ ἐντεταλμένον αὐτῷ παρὰ τοῦ πάππα, ἐπέτρεψεν ὁ ἐπίσκοπος Αυρήλιος τοῦτο γενέσθαι. Καὶ δῆτα τοῦ νοταρίου Δανιὴλ ἀρξαμένου το κομμονιτώριον ἀναγινώσκειν, εἶπεν ὁ ἐπίσκοπος ARIST. • Presbyter et diaconus segregatus, liber- ‹tatem habet ad vicinos appellandi Quinetiam ‹ qui segregavit, æquo animo ferre debet quod ‹ confirmatum fuerit. › Hic canon confusioni et scandalis occasionem præbet. Nam clericum a suo episcopo depositum að provincia istius metropolitanum confugere et a pellare justum est et canonicum: metropolitano 100tem absente, depositum vicinos adire episcopos, eosque episcopi ipsis non subjecti examinatores constituere, a ratione alienum est, et tumultus causa. Idcirco itaque non universalis habendus est hie canon et in aliis valens diœcesibus; sed ut particularis in Carthagine et Africa. Et his lectis, Augustinus episcopus Ecclesiæ Hipponensis provinciæ Numidiæ dixit: ‹ moc quoque nos servaturos profitemur, salvadiligentiori Nicænæ synodi inquisitione. > ‹ Avrelius episcopus dixit: Si præterea hoc quo- < que vobis placet, id responsione omnium vestrum a dilectionis confirmate. › Universa synodus respondit: Omnia que in Nic ‹ cæna synodo constituta sunt nobis omnibus placent. Jucundus episcopus Ecclesi:e Offetulæ, legatus provinciæ Byzacenæ, dixit; «Quod a Nicæna synodo ‹ constitutum est, nequaquam potest ab ullď sub- ‹ verti. Faustinus episcopus Ecclesiæ Romanæ legatus dixit: «Adhuc ex vestra sanctitatis partim quidem • sancti Alypii, partim vero fratris nostri Jucundi, ‹ professioue, quædam credo infirmari, quædam ve- ‹ ro confirmari: quod non debet esse dubium, si ipsi ● canones habeantur. Ergo, ut nobis et vohis placet, ‹ ad sanctissimum et colendissimum Ecclesiæ Ro- ‹ manæ episcopum vestra sanétitas referre dignetur ‹ at et ipse, quod sanctissimus Augustinus decernere dignatus est, utrumque possit considerare.Nam • et hoc concedendum est et silendum, de appellation • nibus scilicet inferioris gradus: sin autem de boe • quoque capite adhuc dubium est, beata sedis episco. ‹ pum debere statuere, si hoc quidem in canonibus 4 inveniri admittere potest, est quum.. κεφαλαίου δίκαιόν ἐστι τὸν ἐπίσκοπον του μακαρίου τοῦτο ἐν τοῖς κανόσιν εὑρεθῆναι δύναται.» BALS. Cum Faustinus veteris Romance legatus quæsivisset, ut de quibusdam ecclesiasticis quæstionibus tractaretur, prout illi a papa mandatum fuerat, Aurelius episcopus hoc fieri permisit. Et cum. Daniel notarius commonitorium legere cœpisset, Zosimus episcopus Romæ legatis dixit: Non latent,

THEOD. BAI.SAMON hoc est non ignoratur, quæ vobis a sede apostolica & Ζώσιμος πρὸς τοὺς τοποτηρητὰς τῆς Ῥώμης, δτι rɔandata sunt, et examinari ea debent, perinde ac si synodus Romæ fieret. Nam per vestrum legatorum præsentiaı synodus illic haberi videtur. Et statim propositus est quintus canon Sardicensis synodi, ut qui forte esset Patrum Nicænæ congregalorum: et cuin orta esset 513dubitatio, an is Nicanæ synodi canon esset, Alypius episcopus dixit, quod necessarium quidem esset eum servari. Sed quoniam in libris Græcis, qui acta Nicænæ synodi continent, non invenitur, suadeo, ο Aureli, ad episcoo pum Constantinopolitanum, Alexandrinum et Antiochenuîn scribi, ut quæ illic sunt primæ synodi archetypa consulant, quo proferatur hic canon, et dubium solvatur. Quæ porro in eo declarantur, serventur, donec fuerit solutum dubium. Iloc ipsum autem etiam voluit a Romano papa feri. His vero sie dictis, Faustinus Romæ legatus dixit, nihil absurdi dixisse Alypium: nam papa quoque voluerit Ecclesiarum contentionem solvi et resecari. Placuit οὐ λανθάνουσι, τουτέστιν οὐκ ἀγνοοῦνται, τὰ ἐνταλο θέντα ὑμῖν παρὰ τοῦ ἀποστολικού θρόνου, καὶ ὀφείλουσι ταῦτα ἐξετασθῆναι, ὥσπερ ἐὰν ἡ σύνοδος κατὰ τὴν Ῥώμην ἐγένετο, ἐπεὶ διὰ τῆς παρουσίας ὑμῶν τῶν τοποτηρητῶν δοκοῦσι τὰ τῆς συνόδου ἐκεῖσε τελεῖσθαι. Καὶ αὐτίκα προσετέθη ὁ ε' καν. τῆς ἐν Σαρδικῇ συνόδου, ὡς ὢν τάχα τῶν ἐν Νιο καίᾳ Πατέρων· καὶ ἀμφιβολίας γενομένης περὶ τοῦ εἰ ἔστιν ὁ κανὼν οὗτος τῆς ἐν Νικαία συνίδου, εἶπεν ὁ ἐπίσκοπος Αλύπιος, ὡς ἀναγκαῖον μέν έστι τοῦτον φυλάττεσθαι· ἐπεὶ δὲ οὐχ εὑρίσκεται οὗτος ἐν ταῖς Ἑλληνικαῖς βίβλοις, ταῖς περιεχούσαις τὰ πεπραγμένα εἰς τὴν κατὰ Νίκαιαν σύνοδον, παρακαλῶ, ὦ Αυρήλιο, γενέσθαι γραφὴν πρὸς τὸν ἐπίσ σκοπον Κωνσταντινουπόλεως καὶ τὸν ᾿Αλεξανδρείας καὶ τὸν ᾿Αντιοχείας, να ψηλαφηθῶσι τὰ ἐκεῖσε ὄντα πρωτότυπα πρακτικὰ τῆς πρώτης συνόδου, ἐφ' ᾧ παρεκβληθῆναι τὸν αὐτὸν κανόνα, διευλυ τωθῆναι τὸ ἀμφίβολον. Τὰ μέντοι ἐν τούτῳ καὶ δηλούμενα φυλάττεσθαι, μέχρις ἂν τὸ ἀμφισβη τούμενον λυθῇ. Τὸ αὐτὸ δὲ ἤθελε γενέσθαι καὶ δὲ τούτων παρὰ τοῦ πάππα Ρώμης. Οὕτω λαληθέντων, δ· τοποτηρητής τῆς Ρώμης Φαυστῖνος εἶπε, μηδέν τι ἀπεικὸς εἰπεῖν τὸν Ἀλύκαὶ ὁ πάππας γὰρ ἂν θελήσῃ τὴν φιλονεικίαν τῶν Ἐκκλησιῶν περιαιρεθῆναι καὶ λυθῆναι. Κρεσέν οὖν καὶ τῷ ἐπισκόπῳ Αὐρηλίῳ τοῦτο γενέσθαι, καθὰ καὶ τῇ πάσῃ συνόδῳ, μετὰ δὲ τὸ ταῦτα συντελε σθῆναι, ἐζητήθη παρὰ τοῦ Ναυάτου ἐπισκόπου καὶ τοποτηρητού Μαυριτανίας, πῶς καὶ παρὰ τίνων ὀφείλουσιν οἱ κληρικοί δικάζεσθαι, κατὰ τῶν κριμένων ὑπὸ τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου εκκαλούμενος. Καὶ ἀπεκρίνατο ἐπίσκοπός τις επονομαζόμενος Όσιος Τὸ ἔτι κινοῦν με σιωπῆσαι οὐκ ὀφείλω, καὶ τὰ ἑξῆς τοῦ ιδ' κανόνος τῆς ἐν Σαρδικῇ συνόδου" ἅτινα καὶ ἐζητήθησαν ἐκεῖσε. Καὶ τούτων τοίνυν τρακταϊσθέντων, εἶπεν ὁ Αὐγουστῖνος ὀφείλειν καὶ τὸν κανόνα τοῦτον φυλάττεσθαι, σωζομένης μέντοι τῆς ἐπιμελεστέρας ζητήσεως ήτοι ἐξετάσεως τῆς ἐν Νικαίς συνόδου, ὥστε φυλαχθῆναι εἰ τῆς συνόδου ἐκείνης ἐστί. Καὶ οἱ λοιποὶ Πατέρες τὰ ἐν τῇ Νικαέων συνόδῳ ὁρισθέντα πᾶσιν ἀρέσκειν εἶπον, καὶ ὁ εἷλειν εἰς τὸ ἑξῆς τηρεῖσθαι ἀπαρεγχείρητα. Ζήτει καὶ τὰ ἐν τῷ εʹ κανόνι τῆς ἐν Σαρδική συνόδου παρ' ἡμῶν γραφέντα. ergo et episcopo Aurelio hoc deri, sicut et universa synodo. Postquam autem hæc perfecta sunt, a Navato episcopo et Mauritaniæ legato quæsitum est, quomodo et a quibus debeant clerici judicari, et qui ex judicatis a proprio episcopo provocant. Et respondit quidam episcopus, cui nomen erat Osius, Quod pie adhuc movel, tacere non debeo, et calera,quæ sunt canoue 14Sardicencis synodi, quæ eliam illic exposita sunt. His itaque tractatis, dixit Augustinus, debere hunc canonem servari, si salva iuterim diligentiori Nicænæ synodi inquisitione seu examinatione, ejus synodi esse constaret. Reliqui quoque Patres, quæ in Nicæna synodo constituta sent omnibus placere dixerunt, et in posteruin servari inviolabilia debere. Quære etiam quæ in quinto canone Sardicensis synodi a nobis scripta sunl. ARIST. Quandoquidem non inventa sunt acta • concilii Nicæni scripta, dignetur episcopus Ro- ‹ manus ad Constantinopolitanum et Alexandri- • nun scribere, eaque iule accipiat, nobisque • repraesentel, Cum legati in hac synodo a papa Romano missi, proferentes canonem a synodo Sardicensi editum, de eo quod depositus Romanum adeat episcopum, ut a Nicana synodo decretum, congregalos in isthac synodo Patres eum ut Nicænæ synodi camonem confirmare postularent: quoniam hi, an a concilioNicæno expositus fuit, memoria non tenentes sed nec quæ Nicææ acta subscriptaque et confirsunt, proferentes, dixerunt se ignorare; dignum prædicarunt, Romanus epi- ¿copus ad Constantinopolitanum ct Alesanmiala πιον Ko ΑΡΙΣΤ.· Ἐπεὶ μὴ εὕρηται τὰ εἰς Νίκαιαν πεπρα- • γμένα γεγραμμένα, ἄξιος ὁ Ῥώμης τῷ Κων- • σταντινουπόλεως καὶ τῷ ᾿Αλεξανδρείας γράψαι, · καὶ λαβεῖν ἐκεῖθεν αὐτὰ, καὶ ἡμῖν ἐμφανίσαι. Οἱ παρὰ τοῦ πάππα Ρώμης ἐν τῇ συνόδῳ ταύτῃ· σταλέντες τοποτηρηταὶ προβαλλόμενοι τὸν παρὰ τῆς ἐν Σαρδικῇ συνόδου τεθέντα κανόνα περὶ τοῦ τὸν καθαιρεθέντα τῷ 'Ρώμης προσέρχεσθαι, ὡς παρά τῆς ἐν Νικαία συνίδου βρισθέντα, καὶ ἀπαιτήσαντες τοὺς συναθροισθέντας ἐν τῇ συνόδῳ ταύτῃ Πατέρας βεβαιῶσαι αὐτὸν ὡς τῆς ἐν τῇ Νικαίᾳ ὄντα συνάδου κανόνα· ἐπεὶ οὗτοι μὴ ἐπὶ μνήμης ἔχοντες, εἰ παρὰ τῆς ἐν Νικαία συνόδου ἐτέθη, ἀλλὰ μηδὲ τὰ κατὰ Νίκαια πεπραγμένα ὑπογεγραμμένα τε καὶ βέβαια επιφερόμε νοι, ἔφησαν ἀγνοεῖν, ἄξιον ἔκριναν τὸν Ρώμης γράψει

IN CONC. CARTHAG. πρὸς τὸν Κωνσταντινουπόλεως καὶ τὸν ᾿Αλεξανδρείας. drinum mitteret, et ab iis confirmatos Nicea canoκαὶ παρ' ἐκείνων τοὺς ἐν Νικαίᾳ κανόνας λαβεῖν βε βαίους,καὶ ἐμφανίσα: τούτους αὐτοῖς. Τέως δὲ τὸν τοιοῦ τον κανόνα, μέχρις ἂν ἀληθέστατά τε καὶ βέβαια τα ἴσα τῆς ἐν Νικαίᾳ συνόδου δέξωνται, κρατεῖν ἠθέλησ σαν· καὶ ἐτέθη καὶ παρ' αὐτῶν ἐνταῦθα πρῶτος. Μεθὰ δὲ ταῦτα ἐπέμφθησαν πρὸς αὐτοὺς παρά τε τοῦ ἁγίου Κυρίλλου τοῦ ἀρχιεπισκόπου Αλεξαν δρείας, καὶ τοῦ ᾿Αττικοῦ τοῦ Κωνσταντινουπόλεως ἀρχιεπισκόπου, καὶ οὐχ εὗρον ἐν αὐτοῖς κεκανονισμένον τὸ δύνασθαι στέλλειν τὸν Ῥώμης κληρικούς ἰδίους, καὶ δι' αὐτῶν ἐξετάζειν κατ' ἔκκλητον τὰς καθαιρέσεις τῶν ἐπισκόπων, ἔγραψαν πρὸς τὴν τότε ὄντα πάππαν τῆς Ῥωμαίων πόλεως τὸν Κελεστίνον, μὴ οὕτως ἔκτοτε θέλειν ποιεῖν, καὶ παραχωρείν στέλλεσθαι κληρικοὺς αὐτοῦ πρὸς τὸ κατεξετάζειν τὰς ἀποφάσεις καὶ καθαιρέσεις τῶν ἐπισκόπων ἵνα μὴ καπνώδης τοῦ κόσμου τύφος τῇ τοῦ Χριστοῦ Εκκλησίᾳ εἰσάγηται. Αυρήλιος ἐπίσκοπος εἶπε· • Τὰ ἔκπαλαι τῇ ὑμετέρᾳ ἀγάπῃ παρ' ἡμῶν ἐμο • φανισθέντα ίσα τῶν ὁρισθέντων τῇ ἐν Νικαίᾳ συνδ 4 δω νῦν καταδέξασθε· ἀλλὰ καὶ τὰ ἐκ τῶν ἡμετέ • των καθηγητῶν κατὰ τὸν τῆς αὐτῆς συνόδου τύο • που σωτηριωδώς· ἔτι μὴν καὶ τὰ νῦν παρ' ἡμῶν • ταχθέντα αναγνωσθῆναι καὶ τοῖς πεπραγμένοις • ἐμβληθῆναι. ο Σύμπασα ἡ σύνοδος εἶπε· nes acciperet, eosque ipsis notos faceret. Saltem autem talem canonem, usque dum verissima et firma synodi Nicænæ exemplar'a reciperent, obtinere volueruni. Et ab iis etiam bic ponebatur primus. At postquanı isti canones ad ipsos missi fuissent, et a sancto Cyrillo Alexandriæ archiepiscopo, et ab Attico archiepiscopo Constantinopolis, et in iis non invenissent canone sancitum, quod Romanus episcopns suos posset mittere clericos, et per eos episcoporum depositiones, instar ejus ad quem provocatur, examinare; ad Celestinum tunc temporis Romanorum civitatis papam, ne postea ita vellet facere, scripserunt; nec amplius clericos suos ad episcoporum sententias et de positimnes examinandas mitteret: ne fumosus mundi fastus in Christi Ecclesiam introduceretur. Aurelius episcopus dixit: Quæ vestræ dilectioni olim a nobis ostensa sunt • exemplaria eorum, quæ in Nicæna synodo con- ‹ stituta sunt: quin et quæ a nostris præceptoribus ‹ valutariter secundum ejusdemn synodi formam, et ‹ quæ præterea a nobis jam ordinata sunt, legi et f actis inseri nunc admittitis. Universa synodus dixit: 514 Exemplaria fidei et decreta Nicænæ synodi, «quæ nobis olin per Cæcilianum velræ sanctitatis • præcessure, allata sunt: præterea et que luis colle ‹ sequentia hic constituta sunt, et nunc etiain commu- ●ni consensu a nobis sunt decreta, his ecclesiasti- ‹ cis actis inserta maneant; si vestra scilicet beati-. • tudo, ut ante dictum est, ad venerabiles Ecclesia- • rum, Antiochenæ, Alexandrine et Constantinopoli. c tanae episcopos dignetur scribere,ut verissima Ni- ‹cænæ synodi exemplaria cum propriarum litterarum • obsignatione mittant: quo veritate manifestata hæc ‹ capita, quæ in commonitorio frater et coepiscopus ‹ noster Faustinus et compresbyteri Philippus et Asel- ‹ lus secum attulerunt, vel illic inventa a nobis con- ‹firmentur;vel si non inyenta fuerint, coacta adhuc ● synodo de iis rursus inquiramus. › ἑαυτῶν ἤγαγον, ἢ ἐκεῖ εὑρισκόμενα, ἀφ' ἡμῶν τῆς συνόδου περὶ τούτων ἑξῆς συζητήσωμεν. ο • Τὰ ἴσα τῆς πίστεως καὶ τοὺς ὄρους τῆς ἐν Νι ο καία συνόδου, τους πάλαι πρὸς ἡμᾶς διὰ Καικι - • λιανοῦ τοῦ προηγητοῦ τῆς ὑμετέρας ἁγιωσύνης ι προσενεχθέντας· ἔτι μὴν καὶ ἅπερ τούτοις ἑπόμενα • τὰ μέρη ἐνταῦθα κατέστησαν, καὶ νῦν δὲ κοινή συν • ζητήσει παρ' ἡμῶν ωρίσθησαν, τούτοις τοῖς ἐκκλη· ο σιαστικοῖς πεπραγμένοις ἐμβληθέντα μείνωσι, • δηλονότι, καθώς προλέλεκται, πρὸς τοὺς σεβασμίους • ἐπισκόπους τῶν Ἐκκλησιῶν, Ἀντιοχείας, Αλεξανδρείας, καὶ Κωνσταντινουπόλεως, γράψαι κατ • αξιούσης τῆς ὑμετέρας μακαριότητος, ἵνα τα • ἀληθέστατα ἴσα τῆς ἐν Νικαία συνόλου μεθ' • υποσημειώσεως οικείων γραμμάτων ἀποστεί • λωσιν· ὅπως φανερωθείσης τῆς ἀληθείας, τὰ • κεφάλαια ταῦτα, ἅπερ ἐν τῷ κομμονιτωρίῳ ὁ · ἀδελφὸς καὶ συνεπίσκοπος ἡμῶν Φαυστίνος καὶ οἱ • συμπρεσβύτεροι Φίλιππος και Ασελλος μεθ' • κυρωθῶσιν· ἡ ἐὰν μὴ εὑρεθῶσι, συνηγμένης ἔτι ΖΩΝΑΡ. Καὶ ὁ κανὼν ὁ εἰρημένος, ὡς τῆς ἐν Νικαίας οικουμενικής συνόδου, προετέθη. Διὸ καὶ ὁ ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος φυλαχθῆναι τὸν κανόνα κατα έθετο, σωζομένης μέντοι τῆς ἐπιμελεστέρας ζητής σεως ὗτοι ἐξετάσεως τῆς ἐν Νικαία συνόδου, ὥστε φυλαχθῆναι, εἰ τῆς συνόδου ταύτης ἐστί· καὶ οἱ λοιποὶ τῆς συνόδου Πατέρες τὰ ἐν τῇ Νικαέων συνόδῳ ὁρισθέντα πᾶσιν ἀρέσκειν εἶπον. Εἶτα ἀνεγνώσθη ἡ ἐμολογία τῆς πίστεως τῆς ἐν Νικαίᾳ συνόδου. Δανιήλ νοτάριος τῆς ἐν Νικαία συνόδου την ἐμολογίαν τῆς πίστεως καὶ τοὺς ὅρους αὐτῆς ἀνέγνω ἐν τῇ τῶν Λέρων συνόδων ZONAR. Commemoratus quoque canon, quasi in Nicæna œcumenica synodo editus, promulgatus est. Quare illum Augustinus episcopus, si quidem non omissa interim diligentiore in Nicænam synodum inquisitione ejus esse constaret, servandum proposuit ac reliqui quoque synodi Patres, quæcunque in Nicæna synodo definita fuerant omnibus accepta esse significarunt. Deinde edita in Nicæna synodo fidei professio recitata est. Daniel notarius synodi Nicænæ confessionem fidei et decreta cjus in synodo Africana legit:

Confessio fidei Nicænæ synodi. Credimus in unum Deum, Patrem omnipoleutem, omnium visibilium et invisibilium factorem: et in unum Dominum Jesum Christum,Filium Dei, vatum de Patre unigenitum, id est, ex substantia Patris, Drum ex Deo, lumen de lumine, Deum verum de Neo vero; genituin, nou factum, consubstantialen Patri, per quem oinnia facta sunt, et quæ in cœlo, et quæ in terra; qui propter nos homines et propter nostram salutein descendit, et incarnatus est, el louno factus, et passus est, et resurrexit tertio die, homo et ascendit in cœlos, et sedet ad dexteram Patris, et venturus est judicatum vivos et mortuos; et in Spiritum sanctum. Eos autem qui dicunt: Erat quando non erat, et priusquami nasceretur non erat, et quod ex non exsistentibus factus est, vel ex alia substantia vel essentia esse dicentes, vel mutabilem et alterabilem esse Dei Filium; eos anathematisal catholica et apostolica Ecclesia. › Similiter et decreta Nicænæ synodi in 20 capitulis lecta sunt. Præterea quæ in synodis Africæ sancita sunt præsentibus actis inserta decernuntur. CANON I. • Quare quæ în Nicæna synodo constituta sunt, ‹‹ omnibus modis observabuntur. › Aurelius episcopus dixit: • Haec ita apud nos habentur exemplaria statuto- • rum quæ tunc Patres nostri e Nicæna synodo se • cum detulerunt: cujus typum servantia ea quæ ‹ sequuntur, et a nobis constituta sunt, confirınata • serventur.» BALS. Lecto sancto symbolo, quemadmodum in prima synodo compositum est, similiter et 20 canonibus ejusdem synodi; et iis præterea, quæ in Africa constituta fuerant; et illæsa servari quæ synodaliter acta et pronuntiata sunt decernentibus, dixit Aurelius; quod exemplaria eorum qu.e Nicææ constituta sunt a Patribus 515 Africanis buc delata, ric se habert ut lecta sunt, et his consequenter agi et decerni debent, quæ iis congruenter edi oportet et confirmari, ut deinceps quoque serventur: Ἡ ὁμολογία τῆς πίστεως τῆς ἐν Νικαίᾳ συνόδου· • Πιστεύομεν εἰς ἕνα θεὸν, Πατέρα παντοκράτορα, πάντων ὁρατῶν τε καὶ ἀοράτων ποιητήν· καὶ εἰς ἕνα Κύριον Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ, τὸν γεννηθέντα ἐκ τοῦ Πατέρος μονογενή, τοῦτ' ἔστιν ἐκ τῆς οὐσίας τοῦ Πατέρος, Θεὸν ἐκ Θεοῦ, φῶς ἐκ φωτός, Θεὸν ἀληθινὸν ἐκ Θεοῦ ἀληθινοῦ· γεννηθέντα, οὐ ποιηθέντα, ὁμοούσιον τῷ Πατρί· δι' οὗ τὰ πάντα ἐγένετο, τά τε ἐν οὐρανῷ καὶ ἐν τῇ γῇ· τὸν δι' ἡμᾶς τοὺς ἀνθρώπους καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν, κατελθόντα καὶ σαρκωθέντα, καὶ ἐνανθρω πήσαντα, καὶ παθόντα, καὶ ἀναστάντα τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ, καὶ ἀνελθόντα εἰς τοὺς οὐρανούς, καὶ καθεζόμενον ἐκ δεξιῶν τοῦ Πατρὸς, καὶ ἐρχόμενον κρῖναι ζῶν. τας καὶ νεκρούς· καὶ εἰς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. Τους δὲ λέγοντας. Ην ποτε, ὅτε οὐκ ἦν, καὶ πρὶν γεννηθῆναι οὐκ ἦν, καὶ ὅτι ἐξ οὐκ ὄντων ἐγένετο, ἢ ἐξ ἑτέρας ὑποστάσεως ἢ οὐσίας φάσκοντας εἶναι, ἢ ἀλλοιωτὸν ἢ τρεπτὸν τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ, τούτους ἀναθεματίζει ή καθολικὴ καὶ ἀποστολική Εκ κλησία.» Ομοίως δὲ καὶ οἱ ὅροι τῆς ἐν Νικαίᾳ συνέδου ἐν εἴκοσι κεφαλαίοις ἀνεγνώσθησαν· ἔπειτα τὰ ἐν ταῖς συνόδοις τῆς Ἀφρικῆς νομοθετηθέντα τοῖς παροῦσι πεπραγμένοις ἐντιθέμενα γινώσκονται, • Ὥστε τὰ ἐν τῇ Νικαέων συνόδῳ ἐρισθέντα παντὶ τρόπῳ παραφυλαχθήσεται. ο Αυρήλιος ἐπίσκοπος είπε • Ταῦτα οὕτως παρ' ἡμῖν ἔχονται τὰ ἴσα τῶν • ὁρισθέντων, ἅπερ τότε ε! Πατέρες ἡμῶν ἐκ τῆς ἐν • Νικαία συνόδου μεθ᾿ ἑαυτῶν κατήγαγον, ἧς τὸν • τύπον φυλάττοντα τὰ ἑπόμενα καὶ ὁρισθέντα παρ' • ἡμῶν, βεβαιωθέντα φυλαχθώσιν.» ΒΑΛΣ. Αναγνωσθέντος τοῦ ἁγίου συμβόλου, καθὼς ἐν τῇ πρώτῃ συνέδῳ συνετέθη, ὡσαύτως καὶ τῶν κ' κανόνων τῆς αὐτῆς συνόδου, πρὸς δὲ καὶ τῶν ἐν τῇ ᾿Αφρική νομοθετηθέντων, και διοριζομέν νων ἀπαράτρωτα φυλάττεσθαι τὰ κατὰ Νίκαιαν συνοδικῶς πραχθέντα καὶ ἀποφανθέντα, εἶπεν ὁ Αυρήλιος ὅτι τὰ παρὰ τῶν Πατέρων τῆς Ἀφρικῆς μετακομισθέντα ἀπὸ Νικαίας ἴσα τῶν τότε ὁροθετηθέντων, οὕτως ἔχουσιν ὡς ἀνεγνώσθησαν· καὶ ὀφείλουσι κατὰ τὴν τούτων ἀκολουθίαν πραχθῆναι καὶ ὁρισθῆναι τὰ ἐπομένως λαληθῆναι ὀφείλοντα καὶ βεβαιωθῆναι, ἐφ᾽ ᾧ φυλάττεσθαι καὶ εἰς τὸ ἑξῆς. ZUNAR. Quod vero ait Aurelius, ejusmodi est: Sunt apud nos, inquit, exemplaria eorum quæ nunc lecta sunt, quæ Patres nostri, hoc est, epi. ecopi qui ante nos fuerunt, tunc cum Nicana synodus congregata est, attulerunt. Erant siquidem in illa synodo, ut probabile est, Africani quoque episcopi. Si sic se habeut, videlicet, ut lecta sunt (adhuc enim de iis dubitabant; ac propterea a patriarchis postulaverunt, quemadmodum dictum est, ut ad eos exemplaria ab ipsis confirmata mitterent,) si ea quoque, quæ a nobis constituta sunt, typum illorum servent, et cum illis congruant, rata conserrabuntur. ΖΩΝΑΡ. Ο δὲ λέγει ὁ Αυρήλιος, τοιοῦτόν ἐστιν. ὅτι ὁ παρ' ἡμῶν εἰσιν ἴσα τῶν νῦν ἀναγνωσθέντων, & οἱ Πατέρες ἡμῶν, ἤγουν οἱ πρὸ ἡμῶν ἐπίσκοπος, ήγαγον τότε, ὅτε ἡ ἐν Νικαία συνήθροιστο σύνοδος ἦσαν γὰρ ἐν τῇ συνόδῳ ἐκείνῃ, ὡς ἔοικε, καὶ ἐξ Αφρικῆς ἐπίσκοποι· εἰ οὕτως ἔχουσιν, ὡς ἀνεγνώσθησαν δηλαδὴ (ἔτι γὰρ ἀμφέβαλλον περὶ αὐ τῶν, διὸ καὶ ἠξίουν τους πατριάρχας, ως είρηται, στείλαι αὐτοῖς ἴσα βεβαιωθέντα παρ' αὐτῶν)· ἐὰν καὶ τὰ παρ' ἡμῶν ὁρισθέντα τὸν τύπον ἐκεῖνον φυλάττωσι, καὶ ἐκείνοις ἔπωνται, φυλαχθήσονται βέβαια.

IN CAN. I-II CONC. CARTHAG. ΑΡΙΣΤ. «Τὰ ἴσω τῶν δεδεγμένων τοῖς ἐν Νικαίᾳ, ARIST. «Exemplaria eorum quæ Patribus Ni- • & οἱ Πατέρες ἡμῶν ἐκ τῆς συνόδου μεθ' ἑαυτῶν ι κατήγαγον, φυλαττέσθωσαν. Τὰ τοῖς ἐν Νικαίᾳ ἱεροῖς Πατράσι συνελθοῦσι τὸ πρῶτον δογματισθέντα τε καὶ κανονισθέντα, καὶ ή σύνοδος αὕτη ἐπιχυροί, καὶ διατάττει φυλάττε σθαι. • θέλοντος τοῦ Θεοῦ, ἴσῃ ὁμολογίᾳ ἡ ἐκκλησιαστική · πίστις, ἡ δι' ἡμῶν παραδεδομένη ἐν ταύτῃ τῇ · ἐνδόξῳ συνελεύσει, πρωτοτύπως ὁμολογητέα ι ἐστίν· ἔπειτα ἡ ἐκκλησιαστική τάξις μετὰ συν · αινέσεως εκάστου καὶ ὁμοῦ πάντων φυλα • κτέα ἐστίν. Πρὸς βεβαιωτέας δὲ τὰς τῶν ἀδελ · φῶν καὶ συνεπισκόπων ἡμῶν τῶν ἔναγχος χει· • ροτονηθέντων διανοίας ταῦτα· δεῖ προσθεῖναι δ • παρὰ τῶν Πατέρων βεβαίᾳ διατυπώσει παρελάβο- · μεν· ὥστε τῆς Τριάδος τοῦτ' ἔστι, τοῦ Πατρός, · καὶ τοῦ Υἱοῦ, καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος τὴν ἑνό- • τητα, την μηδεμίαν ἔχειν διαφοράν γινωσκομέ ι νην, ταῖς ἡμετέραις διανοίαις ἐγκαθιερωθεῖσαν • κατέχομεν· καὶ καθὼς ἐμάθομεν, οὕτω τους λαοὺς τοῦ Θεοῦ διδάξομεν. Ομοίως ἀπὸ πάνω των τῶν ἐπισκόπων τῶν ἐναγχος προαχθέντων ἐλέχθη φανερῶς • • Οὕτω δεχόμεθα, οὕτω κατέχο · μεν, οὕτω διδάσκομεν, τῇ πίστει τῇ εὐαγγελικῇ • ἅμα τῇ ὑμετέρᾳ διδασκαλίᾳ επόμενος. ο ΒΑΛΣ. Φασὶν οἱ τῆς συνόδου ὅτι Ἐν τῇ συνελεύσει ταύτῃ πρῶτον μὲν ὁμολογοῦμεν τὴν ἐκκλησιαστικὴν πίστιν, ήγουν τὴν παρὰ τῆς τῶν πιστῶν Ἐκκλησίας δεξαμένην, ἥτις δι' ἡμῶν, τῶν ἐπισκόπων δηλαδή, παραδέδοται· ἔπειτα φυλάττειν κατατιθέ μεθα τὴν ἐκκλησιαστικὴν τάξιν, εἰς τοῦτο ἑκάστου ἡμῶν συναινοῦντος καὶ ὁμοῦ πάντων. Πρὸς δὲ βεΕπίωσιν τῆς διανοίας τῶν πρὸ ὀλίγου χειροτονηθέν των ἀδελφῶν ἡμῶν καὶ ἐπισκόπων, προσθεῖναι δεῖ, ἃ παρὰ τῶν πρὸ ἡμῶν Πατέρων, τουτέστι τῶν ἀρχαίων ἐπισκόπων, βεβαία διατυπώσει, ήγουν ὡς κανόνα βέβαιον καὶ ἀσφαλῆ, παρελάβομεν. Καὶ αὐτ τίκα ἐπάγουσιν & παρέλαβον, ήτοι τὰ περὶ τῆς ἁγίας Τριάδος, ὅτι οὐδεμίαν διαφορὰν ἔχει ἡ ἁγία Τριάς, ἀντὶ τοῦ, κατ' οὐδὲν ἀλλήλων διαφέρουσιν ὁ Πατὴρ, καὶ ὁ Υἱὸς, καὶ τὸ ἅγιον Πνεῦμα, ἄνευ δηλονότι τῶν ἑκάστου ιδιοτήτων, ἀλλ᾽ ἑνότης γινώσκεται ἐν αὐτοῖς, ήγουν ὅτι ἕν εἰσι τὰ τρία πρότ ώπα κατά τε οὐσίαν καὶ δόξαν καὶ δύναμιν. Καὶ οὕτω τὴν πίστιν ταῖς ἡμετέραις διανοίαις καθιερωθεῖσαν, ήγουν ἐντυπωθεῖσαν, ἀφωρισθεῖσαν γινώσκομεν, φασὶν οἱ τῆς συνόδου, καὶ οὕτω διδάξομεν τοὺς λαούς, καθὼς ἐδιδάχθημεν, τῇ εὐαγγελικῇ δι δασκαλία Επόμενοι. ΑΡΙΣΤ.· Οὐδὲν τῆς ἁγίας Τριάδος διάφορον για • νώσκεται ἡ διδάσκεται κατὰ τὴν τῶν ἐν Νικαία • βεβαίωσιν. ο Ούτω παρελάβομεν, οὕτω φρονοῦμεν, μηδεμίαν διαφορὰν ἐπὶ τῆς ἁγίας γινώσκειν ἢ διδάσκειν Τριάδος· ἀλλὰ συμφυή ταύτην εἰδέναι, καὶ ὁμοδύναμον, καὶ ὁμότιμον. • canis visa sunt, quaque Patres nostri ex bac s synodo cum ipsis detulerunt, observentur. s Quæ a sanctis Patribus Nicaă coactis primo tradita fuerunt et sancita, hæc etiam synodus confirmat et servari jubet. CANON II. • Deo volente, pari confessione ecclesiastica fides, • per nos tradita in hac inclyta congregatione, primum est confitenda: turn ordo ecclesia- e sticus cum uniuscujusque et omnium siinul con- ‹ sensu servandus est. Ad confirmandas autem ‹ fratrum et coepiscoporum nostrorum nuper ‹ ordinatorum mentes, hæc adjicere oportet, quæ ‹ firma constitutione a Patribus accepimus: • quare Trinitatis, id est, Patris, et filii. et Spi • ritus sancti unitatem, quæ nullam habere differentiam statuitur, in nostris mentibus ' I consecratam detinemus: et sicut didicimus, c ita populos Dei docebimus. Siniiliter ab omnibus episcopis nuper promotis clare dictum fuit: e Sic suscipimus, sic tenemus, sic docemus, fidem evangelicam simul cum vestra ‹ doctrina sequentes. › BALS. Dicunt Patres, In hac congregatione, primum quidem fidem ecclesiasticam confitemur, scilicet quæ a fidelium Ecclesia creditur, quæ per nos scilicet episcopos tradita fuit: deinde ecclesiasticum ordinein servare constituimus, unoquoque nostrum ei rei et simul omnibus assentientibus. Ad fratrum autem nostrorum et coepiscoporum nuper ordinatorum meutem confirmandam, adjici oportet quæ a Patribus nostris,'hoc est, ab antiquis episcopis, firma ordinatione, seu ut firmum et cerlum canonem, accepimus. Et statim subjiciunt quæ acceperunt, scilicet de Trinitate, quod Trinitas nullam habeat differentiam, id est, nihil inter se diderunt Pater, et Filius, et Spiritus sanctus, exceptis scilicet uniuscujusque proprietatibus: sed unitas ipsis statuitur, nimirum quod tres personæ unum sint, et substantia et gloria et ¡potentia. Et sic fidem nostris mentibus, couserrataın, id est impressam, et definitam cognoscimus, inquiunt Patres, et sic populos docebimus, quemadmodum docti sumus, evangelicam doctrinain sequentes: ARIST. «Nulla iu Trinitate differentia cognosci- ‹ tur, aut docetur secundum Patrum Nicænorum • constitutionem.» Sic accepimus, sic sentimus, nullam diferen tiam in sancta Trinitate scire aut docere: sed eam ejusdem essèntiæ, ejusdem potentiæ, et ejusdem honoris agnoscere.

516 CANON III. De continentia Aurelius episcopus dixit: • Cum in priore synodo de continentiæ et castitatis • modo quærebatur, placuit, ut bi tres gradus, «qui vinculo quodam castitatis per consecra- • tionem implicati sunt (episcopi, inquam, • presbyteri et diaconi), ut sanctos episcopos et ‹ sacerdotes Dei et levitas et divinis sacrificiis ‹ ministrantes decet, in omnibus continentes «sint; quo possint quod a Deo simpliciter petunt ‹ impetrare: ut et quod per apostolos traditum ‹ et ab ipsa antiquitate servatum est, nos quoque ‹ similiter servemus. › 'B BALS. Hic canon vult omnem exercere virtutem, qui sancta mysteria contrectant, episcopos scilicet, " Sacerdotes et diaconos: et esse continentes, non per solam temperantiam, sed in omni facto et opere. Sic enim, inquit, a Deo exaudientur pro populo precantes, et revera ostenlent se ea servare quæ a sanctis apostolis tradita sunt, et ab antiqua, litteris non tradita, ecclesiastica consuetudine. Περὶ ἐγκρατείας Αυρήλιος ἐπίσκοπος εἶπεν· • Εν τῇ προλαβούση συνόδῳ ὡς περὶ ρυθμοῦ ἐγκρα ε τείας καὶ ἀγνείας ἐζητεῖτο, ήρεσεν, ὥστε τοὺς • τρεῖς βαθμούς τούτους, τοὺς συνδέσμῳ τινὶ ἁγνείας · διὰ τῆς καθιερώσεως συμπεπλεγμένους (φημὶ δὴ < ἐπισκόπους, πρεσβυτέρους καὶ διακόνους), ὡς • πρέπει ἐσίοις ἐπισκόποις καὶ ἱερεῦσι Θεοῦ καὶ • Λευίταις καὶ ὑπουργοῦσι θείοις καθιερώμασιν, • ἐγκρατεῖς εἶναι ἐν πᾶσιν· ὅπως δυνηθῶσιν δ παρὰ • τοῦ Θεοῦ ἁπλῶς αἰτοῦσιν ἐπιτυχεῖν· ἵνα καὶ τὸ · διὰ τῶν ἀποστόλων παραδοθὲν, καὶ ἐξ αὐτῆς τῆς • αρχαιότητος κρατηθέν, καὶ ἡμεῖς ὁμοίως • φυλάξωμεν. ο ΒΑΛΣ. Ὁ κανών οὗτος πάσης ἐργάτας ἀρετῆς εἶναι θέλει τοὺς τὰ ἅγια μυστήρια μεταχειριζομέ νους, ήγουν ἐπισκόπους, ἱερεῖς καὶ διακόνους, καὶ ἐγκρατεῖς εἶναι μὴ διὰ μόνης σωφροσύνης, ἀλλὰ καὶ διὰ παντὸς ἔργου καὶ πράγματος. Οὕτω γὰρ, φησίν, εισακουσθήσονται παρὰ τοῦ Θεοῦ εὐχόμενοι ὑπὲρ τοῦ λαοῦ, καὶ πληροφορήσουσι φυλάττειν τὰ παραδοθέντα ὑπὸ τῶν ἁγίων ἀποστόλων, καὶ ὑπὸ τῆς ἀρχαίας ἀγράφου ἐκκλησιαστικῆς ἀκολουθίας. ZONAR. De illorum qui sacris initiati sunt temperantla continentiaque hic canon disserit dicens, tres ordines, qui sese sua ipsi professione castitati adiligere, episcopos videlicet, presbyteros, et levitas, học est diaconos, oblationibus Deo dicatis, sive Incruento sacrificio, quod Numini religiose offertur, ministrantes continentian in omnitus servare oportere. Neque in una quidem aliqua re ino:leratos esse, nullum vero vicission in reliqua vitæ ratione delectum adhibere, sed temperantiam in omnibus seclari, lioc est, omnes uunιeros virtutis implere, at quæ a Deo simpliciter, hoc est sine ulla trepidatione, aut hæsitatione postulant, consequantur. Sunt hi namque inter Deum et homines intercessores, qui Numen cæteris hominibus conciliantes fidelibus salutem, universoque terrarum orbi pacem deposcunt. Si se igitur in omni virtutum genere, inquit, exerceant, Deumque proinde fidenter alloquantur, ita prorsus ab eo quæ postulaverint, impetrabunt: at si libere loquendi facultate ipsinet destituantur, quo pacto deprecatoris munus obire pro aliis queant? Proinde hac ratione, et quæ ab apostolis tradita, et quæ antiqui temporis consuetudine hucusque usurpata sunt, hoc est, tum ca quæ scriptis legibus, tum ea quæ sine scriptis longa et antiqua consuetudine continentur, ΖΩΝΑΡ. Περὶ σωφροσύνης καὶ ἐγκρατείας τῶν ἱερω μένων ὁ κανὼν οὗτος διαλαμβάνει, λέγων τοὺς τρεῖς βαθμούς τοὺς συμπλέξαντας ἑαυτοὺς, καὶ διὰ τῆς ομολογίας συνδεθέντας τῇ ἀγνείᾳ, ήγουν ἐπισκόπου; καὶ πρεσβυτέρους, καὶ Λευΐτας, τουτέστι διακόνους, τοὺς ὑπουργοῦντας τοῖς θείοις καθιερώμασιν, ήτοι τῇ ἀναιμάκτῳ θυσίᾳ τῇ καθιερουμένῃ τῷ Θεῷ, δεῖν ἐγκράτειαν ἐν πᾶσιν ἀσκεῖν, καὶ οὐχὶ ἐν τῷ μὲν ἐγκρατεῖς εἶναι, ἐν τῷ δὲ αὖθις ἀδιαφόρως ζῆν, ἀλλ' ἐν πᾶσιν ἐγκράτειαν μετιέναι, τουτέστι, πᾶσαν εργάζεσθαι ἀρετὴν, ὅπως, φησί, δυνηθῶσιν ἐπιτυ χεῖν; Ὁ ἁπλῶς αὐτοῦσι παρὰ Θεοῦ, ήγουν ἀδιστά κτως καὶ μὴ διακρινόμενοι. Ούτοι γάρ εἰσι μεσίται · Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων, ἐξιλεούμενοι τὸ θεῖον τοῖς ἄλλοις καὶ σωτηρίαν αιτούμενοι τοῖς πιστοῖς καὶ εἰρήνην τῷ κόσμῳ. Εἰ οὖν πᾶσαν, φησί, μετέρχονται ἀρε τὴν, καὶ οὕτω παῤῥησιάζονται πρὸς Θεὸν, τυγχά νοιεν ἂν καὶ τῶν αἰτήσεων· ὡς, είγε μή παῤῥησίαν ἔχοιεν, πῶς ἂν ὑπὲρ ἄλλων πρεσβεύσωνται; Οὕτω γὰρ καὶ ὰ παραδεδώκασιν οἱ ἀπόστολοι, φυλάξου μεν, καὶ τὰ διὰ τῆς ἀρχαιότητος κατακρατηθέντα, ἤγουν καὶ τὰ ἐγγράφως νενομοθετημένα καὶ τὰ ἀγράφως διὰ τῆς μακρᾶς καὶ ἀρχαίας συνηθείας κρατήσαντα. servabimus. ARIST. Episcopus et preshyler et diaconus castuis ‹ sit et continens.» CANON IV. ΑΡΙΣΤ. «Επίσκοπος, καὶ πρεσβύτερος, καὶ διά • κονος, ἁγνὸς ἔστω καὶ ἐγκρατής.. • Placet, ut episcopus et presbyter et diaconus, et • Αρέσκει ἵνα ἐπίσκοπος καὶ πρεσβύτερος καὶ Guill. Beveregii no!. Αρέσκει ἵνα ἐπίσκοπος. In Balsamonis et Zonaræ commentariis antehac impressis, necnon in codice canonum Ecclesiæ Africane, presens hic canon lioc modo legitur: Περ. διαφόρων τάξ ων ὀφειλουσῶν ἀπέχεσθαι γυναικῶν. Φαυστῖνος ἐπίσκο πος Πικένου τῆς Ποτεντηνῆς χώρας, τοποτηρητής τῆς Ἐκκλησίας Ρώμης, εἶπεν· Αρέσκει ἵνα ἐπίο σκοπος καὶ πρεσβύτερος και διάκονος, καὶ πάντες

IN CAN. IV CONC. CARTHAG. ‹ omnes qui sacra contrectant, temperantiæ ‹ custodes, a feminis abstineant. › ο διάκονος, καὶ πάντες οἱ τὰ ἱερὰ ψηλαφώντες ο τῆς σωφροσύνης φύλακες γυναικῶν ἀπέχωνται. ο ΒΑΛΣ. καὶ ΖΩΝΑΡ. Ὁ μὲν πρὸ τούτου κανών περὶ ἐγκρατείας διελέχθη τῶν ἐπισκόπων καὶ πρε σβυτέρων καὶ διακόνων, οὗτος δὲ ἰδικώτερον περὶ σωφροσύνης καὶ ἀποχῆς γυναικῶν. Ἐκ τούτων δὲ τῶν κανόνων, μάλιστα δὲ τοῦ παρόντος, οἱ ἐν 'Ρώμη καὶ ὅσοι ἐκείνοις όμογνώμονες, δοξάζουσι μηδὲ τούς πρεσβυτέρους ἢ διακόνους χρῆναι νομίμως γυναιξί συνομιλεῖν, ἀλλ᾽ ἀζύγους εἶναι. Σφάλλονται δὲ κάν τούτῳ ὥσπερ καὶ ἐν ἑτέροις. Ο γὰρ πέμπτος και νὼν τῶν ἁγίων ἀποστόλων, Ἐπίσκοπος, φησίν, ή πρεσβύτερος ἢ διάκονος τὴν ἑαυτοῦ γυναίκα με ἐκβαλλέτω προφάσει εὐλαβείας. Καὶ ἴσως ἐρεῖ τις ὅτι καὶ παρ' ἡμῖν οἱ ἐπίσκοποι γυναῖκας οὐκ ἔχου σιν· ἀλλὰ τοῦτο τοῖς τῆς λεγομένης έκτης συνόδου Πατράσι νενομοθέτηται, λέγουσιν ἐν τῷ ιβ' κανόνι ὡ; Οὐκ ἐναντιούμενοι τοῖς παρὰ τῶν ἀποστόλων ὁρισθεῖσι τοῦτό φαμεν, ἀλλὰ τῆς σωτηρίας καὶ τῆς ἐπὶ τὸ κρεῖττον προκοπῆς τῶν λαῶν προμη θούμενοι, καὶ τοῦ μὴ δοῦναι μωμόν τινα κατὰ τῆς Ιερατικής καταστάσεως. Ἡ δὲ αὐτὴ σύνοδος ἐν ιγ' τόν τε παρόντα ἡρμήνευσε, λέγουσα τοὺς προσβυτέρους καὶ διακόνους ἢ ὑποδιακόνους ἀπέχεσθαι τῶν ἰδίων γυναικῶν ἀπαιτεῖσθαι κατὰ τοὺς καιροὺς τῶν ἁγίων μυστηρίων μεταχειρίσεως· καὶ ἐπάγουσα ὡς, εἴ τις τολμήσεις πρεσβυτέρους ή διακό τους ἢ ὑποδιακόνους ἀποστερεῖν τῆς πρὸς νόμιμον γυναίκα συναφείας καὶ κοινωνίας, καθαιρείσθω. Καὶ ὁ ἑβδομηκοστὸς δὲ κανὼν τῆς παρούσης συνίδου Canon quoque 70 præsentis synodi convincit Eau ἐλέγχει τοὺς περὶ τούτου κακῶς φρονοῦντας. Λέγει γάρ, Ηρεσεν ὥστε τοὺς ἐπισκόπους καὶ πρεσβυτέρους καὶ διακόνους κατὰ τοὺς ἰδίους όρους καὶ ἐκ τῶν ἰδίων ἔτι μὴν ἀπέχεσθαι γυναικῶν. Ὡς ἐντεῦ θεν δείκνυσθαι ὅτι καὶ οἱ ἐπίσκοποι καὶ οἱ πρεσβύτεροι καὶ εἰ διάκονοι γυναιξί συνεβίουν. Καὶ οὐκ ἀπηγόρευσεν αὐτοῖς ἡ σύνοδος τὴν πρὸς αὐτὰς ὁμιλίαν, εἰ μὴ κατὰ τοὺς ἰδίους ὅρους, τουτέστι, κατὰ τὰς ὡρισμένας ἡμέρας τῆς ἑκάστου εφημερίας. 'Ετέρα ερμηνεία Τὸ ἀπέχεσθαι γυναικῶν μὴ μόνον τοὺς ἱερωμέ BALS. et ZONAR. Præcedens quidem canon de episcoporum, presbyterorum et diaconorum continentia disseruit, hic vero specialius de temperantia et abstinentia a feminis. Ex his autem canonibus, et maxime prasenti, Romani, et quotquot sunt ejusdem cum illis sententia, opinantur, ne preslyteros quidem vel diaconos posse legitime cum uxoribus conjungi: sed eos conjngii expertes remanere debere. Falluntur autem etiam in hoc, quemadmodum et in aliis. Quintus enim canon sauctorum apostolorum, Episcopus, inquit, vel presbyter vel diaconus suam uxorem pietatis prætextu ne ejiciat. Et fortasse dicet quispiam, quod etiam apud nos episcopi uxores non habent: sed hoc constitutum est a Patribus sextæ, ut dicitur, synodi, dicentibus in canone 12: Non repugnantes iis, quae ab Apostolis constituta sunt, hoc dicimus: sed salutis et ad meliora progressionis populorum curam gerentes, et ne detur occasio reprehendendi sacerdotalem constitutionem. Eadem autem synodus 517 in canone 13 praesentem canonem interprelatur, dicens: a presbyteris et diaconis vel subdiaconis, ut a propriis uxoribus abstineant, exigi tempore contrectationis sanctorum mysteriorum: et subjungens: Quod si quis ausus fuerit presby. teros vel diaconos vel subdiaconos legitimæ uxoris conjunctione el societate privare, deponatur. tinos de hac re male sentientes. Dicit enim: Placuit, ut presbyteri et diaconi et episcopi secundum proprios terminos etiam a suis uxoribus abstineant. Ut ex hoc ostendatur, et episcopos et presbyteros et diaconos cum uxoribus vixisse. Nec prohibuit eis synodus cum ipsis consuetudinem, nisi secundum proprios terminos, id est, in præ stitutis uniuscuiusque vicis diebus. Altera interpretatio. feminis abstinere, non solum eos qui sacris Guill. Beveregii nota. οἱ τὰ ἱερὰ ψηλαφώντες, τῆς σωφροσύνης φύλακες γυναικῶν ἀπέχωνται. ᾿Απὸ πάντων τῶν ἐπισκόπων ἐλέχθη· 'Αρέσκει, ὥστε πάντας σωφροσύνην τηρείν τοὺς ἐν τῷ θυσιαστηρίῳ προσεδρεύοντας, ήτοι δου λεύοντας. De diversis ordinibus ab uxoribus abstimendis. Faustinus episcopus Ecclesiæ Potentiæ, provincia Piceni, legalus Montana Ecclesia, dixit: Place ut episcopus, presbyter, et diaconus. et omnes qui sacramenta contrectant, pudicitiæ custodes ab uxoribus se abstineant. Ab universis episcopis diclum est, Placet, ut omnes pudicitiam custodiant, qui ad altare accedunt, vel illi inserviunt. Sed tam isla, quæ canoni, ut ex mis. Bodleiano a nubis edito, praemittuntur, quam haec, quæ postponuntur, etiam in codice Amerbachiano desiderantur; in quo præterea hoc axoto huic canoni annectitur, Εντεύθεν παρά Ρωμαίοις έκράτησε, τὸ μηδὲ πρεσβύτερον μηδὲ διάκονον νομίμοις γάμοις όμι λεῖν· ἐκδή, ότερον δὲ καὶ διὰ τῶν ἑξῆς γίνεται και νύνων. Η γὰρ σύνοδος αὕτη τὸν ἐνθεσμον γάμον τῶν πρεσβυτέρων καὶ διακόνων ἐκώλυσεν, αντιφθεγ γομένη τοῖς συγχωρούσι τοὺς ἱερωμένους, των τήν Π συστάντων γάμων νομίμων. Εστι δ' εἰπεῖν, ὅτι οὐχ ἁπλῶς τοῦτό φασιν, ἀλλὰ τὸν καιρὸν μόνον τῆς δεν ρουργίας καὶ τῆς ἄλλης ἱερᾶς ὑπηρεσίας ἀπέχει σθαι τῶν γαμετῶν αὐτῶν βούλονται τούτους, ὅπερ ὅσιον, καὶ τῷ θείῳ Παύλῳ καθόλου προδιατυπωθέν, Hinc apud Romanos obtinuit, ut neque presbyter neque diaconus in legitimis nuptiis versentur. Hoc autem et e sequentibus canonibus manifestius ‹ vadit. Hæc enim synodus legitimum presbyterorum_el diaconorum conjugium prohibet, contradicens iis, qui indulgent sucratis, legitimo adhuc consistente matrimonio. Sed dicere licet, quod [Putrex non absolute hoc dicunt: sed quod eos solo saırır cele. brationis et aliorum sacrorum ministeriorum tempore ab uxoribus suis abstinere volunt; quod justum est, et a divino Paulo generatim ante constitutam. Ετέρα ἑρμηνεία. Hæc aller: hujus canonis interpretatio nunc primum ex codice Bodleiano Graece editur. In Auerbachiamo des:deratur; sed in supplemento ad Parisiensem Balsamonis editionem Latina illius versio habetur.

sunt initiati, sed etiam omnes fideles sancta par- νους, ἀλλὰ πάντας τους πιστούς κατὰ τὸν καιρὸν ticipationis tempore, etiam ab Apostolo statutumi est, dicente: Probet quisque seipsum, et sic de pane edat, et ex calice bibal. Εt rursus: Ne defiandent seipsos conjuges, nisi forte ex consensu, quando ad sanctæ communionis preces accedere voluerint”. Porro, et Davidem et eos qui cum illo erant, cuin Abiatharem pontifceur de pauibus propositionis comedere petiissent, an a cubili mulieris mundi essent, prius interrogavit pontifex, et quod in divinorum mysteriorum celebratione dicitur, Sancta sanctis, eamdem habet intelligentiam. Qui enim muliebri concubitu vel aliter polluti sunt, non sunt sancti; nec ideo debeut communicare. Quamobrem ex his omnibus colligitur, quod nec ipsi conjuges quidem, qui corporaliter congressi sunt, eo die sancta communione digni habebuntur. Sanctissimus autem ille patriarcha dominus Lucas de hoc interrogatus, synodaliter pronuntiavit, tribus ante diebus a corporali congressu abstinere debere conjuges, qui sunt divinorum sacramentorum futuri participes. Quin et sponsos, qui ipso nuptiarum die post saucian participationem congrediuntur, pœnis subjecit. Et lege edictum, quod mense Septembri indict. 2 factum est. Similiter et e canonicis ad quæstiones responsionibus Timothei Alexandrini quintam et duodecimam: quæ Adeles a mutuo congressu abstinere Sabbato et Dominica debere decernunt. Quinetiam in libris Mosaicis in txodo haec ait: Εt dixit Dominus Mosi: Descende et testificare hnic populo, el sunctifica eum hodie et cras, ei lavent vestimenta, el stent parati in diem tertium. Tertio enim die descendet Dominus super montem Sina corum luto populo. Et rursus: Descendit aulem Noses de monte ad populum, et sanctificavit eos, et laverunt vestimenta sua; et dixit populo: Este parali tribus diebus, et ne accedite ud mulierem”. λαὸν, καὶ ἡγίασεν αὐτοὺς, καὶ ἔπλυναν τὰ ἱμάτια αὐτῶν, καὶ εἶπε τῷ λαῷ· Γίνεσθε έτοιμοι τρεῖς ἡμέ, ας, καὶ μὴ προσέλθητε γυναικί. ARIST. τῆς ἁγίας μεταλήψεως, καὶ τῷ ᾿Αποστόλῳ νενομοθέ τηται, λέγοντι· Δοκιμαζέτω δὲ ἕκαστος ἑαυτὸν, καὶ οὕτως ἐκ τοῦ ἄρτον ἐσθιέτω, καὶ ἐκ τοῦ που τημίου πινέτω· καὶ πάλιν· Μὴ ἀποστερήτωσαν ἑαυτοὺς οἱ ὁμόζυγοι εἰ μή τοι ἐκ συμφώνου, ὅταν τῇ προσευχῇ τῆς ἁγίας κοινωνίας προσελθεῖν μέλλωσι. Καὶ τὸν Δαβὶδ δὲ καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ, ζητήσαντας τὸν ᾿Αβίαθαρ τὸν ἀρχιερέα λαβεῖν ἐκ τῶν ἄρτων τῆς προθέσεως, εἰ καθαροὶ δέ εἰσιν ἀπὸ γυ ναικὸς ὁ ἱερεὺς ἡρώτα. Καὶ τὸ ἐν τῇ θείᾳ μυσταγω γία ἐκφωνούμενον, Τὰ ἅγια τοῖς ἁγίοις, τοιαύτης ἐννοίας ἐστίν. Οἱ γὰρ μεμολυσμένοι ἀπὸ συνουσίας γυναικὸς ἢ ἄλλως οὐκ εἰσὶν ἅγιος· διὸ οὐδὲ ὀφεί λουσι κοινωνεῖν. Ὥστε ἐκ τούτων πάντων συνάγεται ὅτι οὐδὲ αὐτοὶ οἱ ὁμόζυγα συνελθόντες σωματικῶς τῆς ἁγίας κοινωνίας μετέχουσι κατ' αὐτὴν τὴν ἡμέ ραν. Ο δὲ ἀγιώτατος ἐκεῖνος πατριάρχης κύρος Λου κας, ερωτηθείς περὶ τούτου, ἀπεφήνατο συνοδικῶς πρὸς τριῶν ἡμερῶν ὀφείλειν ἀποδιίστασθαι τῆς σωμα τικῆς ὁμιλίας τους μέλλοντας μετασχεῖν τῶν θείων ἁγιασμάτων. ᾿Αλλὰ καὶ τοὺς νυμφίους, τοὺς κατὰ τὴν αὐτὴν ἡμέραν μετὰ τὴν ἁγίαν μετάληψιν συνερχομένους, ἐπιτιμίοις καθυπέβαλε. Καὶ ἀνάγνωθι τὸ κατὰ τὸν Σεπτέμβριον μῆνα τῆς δευτέρας Ινδικτιώ νος γεγονός σημείωμα. Ανάγνωθι καὶ ἐκ τῶν κανο νικῶν ἐρωτοαποκρίσεων Τιμοθέου Αλεξανδρείας τὴν ε' καὶ τὴν ιβ' διδασκούσας ἀπέχεσθαι τοὺς πιστοὺς τῆς πρὸς ἀλλήλους ὁμιλίας τὸ Σάββατον καὶ τὴν Κυριακήν. Φησὶ δὲ καὶ ἐν τῇ Μωσαϊκῇ βίβλῳ ἐν Ἐξίδι ταῦτα· Καὶ εἶπε Κύριος πρὸς Μωσήν· Καταβάς διαμάρτυρα τῷ λαῷ τούτῳ, καὶ ἄγνισον αὐτοὺς σήμερον καὶ αὔριον, καὶ πλυνάτωσαν τὰ ἱμάτια, καὶ ἔστωσαν ἔτοιμοι εἰς τὴν ἡμέραν τὴν τρίτην· τῇ γὰρ ἡμέρᾳ τῇ τρίτῃ καταβήσεται Κύριος ἐπὶ τὸ ὄρος Σινὰ ἐναντίον παντὸς τοῦ λαοῦ· καὶ πάν λιν· Κατέβη δὲ Μωϋσῆς ἐκ τοῦ ὄρους πρὸς τὸν • Ει abstinentes ab uxore siut, ut ‹ postulata impetrare possint. › Ilic et vicesimus quintus canon septuagesimo canoni prasentis synodi collati non videntur exi gere, ut episcopus, presbyter et diaconus conjugium solverent, et ab uxoribus omniuo abstine rent; sed secundum propria tempora se ab iis continere, nempe quando vel precibus vel jejunio vocant, et sacra tractant. At -duodecimus sexta in Trullo synodi canon episcopis una cum suis uxoribus babitare non permittit, postquam ad episcopatum ordinati fuere; sed solvere cum iis conjunctionem. Hoc autem non in conjugii contemptum, et eorum, quæ apostolice sancita fuerunt, eversionem Introducit; sed ob salutis et ad meliora populi progressionis curam, 518 et ne occasio reprehendendi sacerdotalem constitutionem daretur. Sed decimus tertius ejusdem sextæ synodi canon incusal ΑΡΙΣΤ. • Καὶ γυναικός ήτωσαν ἀπεχόμενοι, ἵνα «τῶν αἰτουμένων ἐπιτυγχάνοιεν. Ὁ μὲν κανὼν οὗτος, καὶ ὁ εἰκοστὸς πέμπτος, συμ6.6αζόμενος πρὸς τὸν ἑβδομηκοστὸν κανόνα τῆς περ ούσης συνόδου, οὐ φαίνονται ἀπαιτοῦντες τὸν ἐπί σκοπον, καὶ πρεσβύτερον, καὶ διάκονον διαλύειν τὸν γάμον, καὶ τῶν γυναικῶν αὐτῶν ἀπέχεσθαι τέλεον· ἀλλὰ κατὰ τοὺς ἰδίους καιρούς εγκρατεύεσθαι ἐξ αὐτ τῶν, ἤγουν ὅτε τῇ προσευχῇ καὶ τῇ νηστείᾳ σχολά ξουσι, καὶ τὴν τῶν ἁγίων ποιοῦνται μεταχείρισιν. Ο δὲ δωδέκατος κανὼν τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ ἔκτης συνόδου τοῖς ἐπισκόποις οὐ συγχωρεῖ ταῖς ἰδίαις γαμεταῖς συνοικεῖν μετὰ τὴν προελθοῦσαν χειροτονίαν τῆς ἐπισκοπῆς ἐπ' αὐτοῖς, ἀλλὰ διαλύειν τὴν πρὸς αὐτὰς συνάφειαν. Τοῦτο δὲ οὐκ ἐπ' ἀθετήσει τοῦ γάμου, καὶ ἀνατροπῇ τῶν ἀποστολικώς νενομοθετη μένων εἰσάγει, ἀλλ' ἐπὶ προμηθείᾳ τῆς σωτηρίας καὶ τῆς ἐπὶ τὸ κρεῖττον προκοπῆς τοῦ λαοῦ, καὶ **I Cor. x1, 28; vii, 5. Exoa. XIX, 10 seqq.

IN CAN. V CONC. CARTIIAG. Ecclesia traditur, nempe diaconos et presbyteros, qui ordinandi sunt, profiteri se postea non amplius uxoribus suis conjungi, et mandat legitima hominum sacratorum conjugia non distrahi, sed firına mauere, et non ab invicem discelere; sed tantumm propriis terminis ab uxoribus suis se continere, ut et Apostolus tradidit, et iterum convenire. τῷ μή τινα μώμον δοῦνα: κατὰ τῆς ἱερατικής κατα- illul, quod ut in canonis ordine in Romanoru στάσεως. Ο δὲ τρισκαιδέκατος τῆς αὐτῆς ἔκτης συν όδου κανὼν καὶ ἐπιμέμφεται τὸ ὡς ἐν τάξει κανόνο; ἐν τῇ τῶν Ῥωμαίων Εκκλησίᾳ παραδεδομένον, ήγουν τὸ καθομολογεῖν τοὺς μέλλοντας χειροτονεῖσθαι δια κόνους ἢ πρεσβυτέρους οὐκ ἔτι ταῖς αὐτῶν συναφθή σονται γαμεταῖς, καὶ προστάττει τὰ κατὰ νόμους τῶν ἱερατικῶν ἀνδρῶν συνοικέσια μὴ διασπάσθαι, ἀλλ' ἐῤῥῶσθαι, καὶ μὴ χωρίζεσθαι ἀπ' ἀλλήλων, ἀλλ᾽ ἢ μόνον κατὰ τοὺς ἰδίους καιροὺς ἐκ τῶν συμβίων αὐτῶν ἐγκρατεύεσθαι, καθὼς καὶ ὁ ᾿Απόστολος παραδίδωσι, καὶ πάλιν συνέρχεσθαι. • Τὴν τῆς ἀπληστίας ἐπιθυμίαν, ἣν τῶν κακῶν • ἁπάντων μητέρα είναι οὐδεὶς ἀμφιβάλλει, δέον • ἐπέχειν· ἵνα μή τις τοῖς ἀλλοτρίοις όροις κατα • κέχρηται, μηδὲ ἵνα διὰ κέρδος τοὺς τῶν Πατέ • ρων ὅρους τις υπερβαίνῃ· μηδὲ ἵνα παντοίως • τινὶ κληρικῷ ἐξὴν εἴη ἀπὸ οιουδήτινος πράγμα • της τόκον λαβεῖν. Καὶ τὰ μὲν νεωστὶ ἀνενε • χθέντα αμαυρὰ ὄντα, καὶ καθόλου λανθάνοντα, • σκοπούμενα παρ' ἡμῶν τυπωθήσονται· περὶ δὲ • ὧν φανερώτατα ἡ θεία Γραφὴ ἐθέσπισεν, οὐ δεῖ • ψηφίζεσθαι, ἀλλὰ μᾶλλον ἔπεσθαι. Ακολούθως · γάρ τὸ ἐν λαϊκοῖς ἐπιλήψιμον πολλῷ μᾶλλον ἐν • κληρικοῖς ὀφείλει καταδικάζεσθαι. «Σύμπασα ἡ σύνοδος εἶπεν· «Οὐδεὶς κατὰ τῶν προφητῶν, οὐ- · δεὶς κατὰ τῶν Εὐαγγελίων χωρίς κινδύνου · ἐποίησεν, ο ΒΑΛΣ. Ὁ μὲν μδ' κανὼν τῶν ἁγίων ἀποστόλων καὶ ὁ δ᾽ τῆς ἐν Λαοδικείᾳ ἀποτρέπουσι τόκους λαμ- G βάνειν τοὺς κληρικούς· ὁ δὲ ιζ' κανὼν τῆς α' συνόδου καθαιρέσει καθυποβάλλει αὐτούς. Τούτους οὖν τοὺς κανένας όρους καλέσαντες οἱ Πατέρες, καὶ ἀπλη στίαν καὶ αἰσχροκρίσειαν τὴν τῶν τόπων λῆψιν κατα ονομάσαντες, διωρίσαντο μὴ ὑπερβαίνειν τοὺς τῶν Πατέρων ὄρους, ήτοι τοὺς κανόνας, καὶ λαμβάνειν τόκους κληρικὸν ἀφ' οἱουδήτινος πράγματος, ήγουν μήτε ἀπὸ δανείου νομισμάτων, μήτε ἀπὸ δανείου σίτου, ἢ ἑτέρου είδους τινός. Προσέθεντο δὲ ὅτι τὰ μὲν νεωστὶ ἀνενεχθέντα, ήγουν τυπωθέντα, ἀσαφῆ καὶ σκοτεινά εἰσιν, ὡς ἀγνοούμενα· περὶ ὧν δὲ ἡ θεία Γραφὴ ἐθέσπισεν ἤτοι ἐνομοθέτησεν, οὐ δεῖ ψηφίζεσθαι, ἀλλὰ μᾶλλον ἀκολουθεῖν τοῖς νενομοθετημένοι;. Θείαν δὲ Γραφήν τους τα ἱερούς κανόνα; ὀνόμασαν, καὶ τὰς γραφικὰς ῥήσεις, οἷον τό, Οὐκ ἐκτοκιεῖς τὸ ἀργύριον σου τῷ ἀδελφῷ σου· καὶ, Τὸ ἀργύριον αὐτοῦ οὐκ ἔδωκεν ἐπὶ τόκῳ, καὶ ὅσα τοιαῦτα. Είτα κατασκευάζουσι πῶς ἄτοπέν ἐστι καὶ αἰσχρὸν τὸ δανείζειν ἐπὶ τόκοις Ιερωμένους· καί φασιν ὅτι ὅπερ ἐν λαϊκοῖς ἐπιλήψιμόν ἐστι, τουτέστι ψεκτὸν καὶ διαβαλλόμενον, ἀκολούθως ἐν κληρικοῖ; πολλῷ μᾶλλον ὀφείλει καταδικάζεσθαι. Πρὸς ταῦτα ἡ σύνοδος εἶπεν· Οὐδεὶς κατὰ τῶν προφητών, ούτ δεῖς κατὰ τοῦ Εὐαγγελίου χωρίς κινδύνου ἐποίησεν· ήγουν ὅτι, ἐπεὶ καὶ τῇ παλαιοτέρα Γραφή (ταύτην γὰρ διὰ τῶν προφητῶν ἡνίξαντο) καὶ τῇ νέᾳ (Αν διὰ τοῦ Εὐαγγελίου ἐνέφηναν) ἀποτετραμμένον ἐστὶ τὸ τοκίζειν· οὐδεὶς ποιῶν τὰ ἀπηγορευμένα αὐταῖς * Deut. xxm, 49. 10 Psal. siv, 5. CANON V. ‹ Avaritiæ cupiditatem, quam omnium malorum ‹ matrem esse nemo dubitat, reprimere opus est; • ut nemo alienis terminis abutatur, nec quispiam • propter lucrum Patrum terininos transiliat, ‹ neque ut ulli omnino clerico liceat ex quavis ‹re usuram accipere: et quæ recens quidem • edita, cum obscura sint, et omnino latentia, • nobis considerata formam accipient. De quibus ‹ autem divina Scriptura apertissime constituit, • non decernere, sed illa potius sequi oportet. ‹ Consequenter enim, quod est in laicis reprehen- ‹ dendum, multo magis debet in clericis condem- • nari. Uuiversa synodus dixit: • Nemo adversus ‹ prophetas, nemo adversus Evangelia sine pe- ‹riculo fecit. › BALS. Quadragesimus quartus cànon sanctorum apostolorum, et quarius synodi Lod cene, clericos usuras accipere prohibent. Decimus sept mus autem primæ synodi canon eos depositioni subjicit. Hos ergo canones Patres terminos vocantes, avaritiam ac turpe lucrum usurarum acceptionem nominantes, statuerunt terminos Patrum sive canones, nou esse transgrediendos, nec clericis ex re qualibet usuras accipiendas; scilicet, non ex pecunia mutuo data, nec ex frumento commodato, nec ex ulla alia specie. Adjecerunt autem, quod que recens quidem edita sunt sen decreta, ea sunt obscura et evanida, ut quæ ignorentur. De quibus autem divina Scriptura constituit, sen legem tulit, non oportet decernere, sed ea potius, quae decreta sunt, sequi. Divinam autem Scripturam tum sacros canores nominant, tum dicta Scriptura, ut: Non dabis fratri tuɔ pecuniam ad usuram *; et, Pecuniam suam non exposuit fenori *, et quæ sunt hujusmodi. Deinde probant, quomodo turpe est et indecorum iis qui sacris initiati sunt fenerare, et dicunt quod si in laicis quid est reprehendendum, hoc est, viluperandum et vitio 519 vertendium, consequenter in clericis debet multo magis condemnari. Ad hæc synodus dixit: Nemo adversus prophetas, nemo adversus Evangeliumn sine periculo fecit: id est, quoniam et Veteri Testamento (id enim per prophetas significabant) et Novo (quod per Evangeliam ostendebant) prohibitum est fenerare; nemo quæ in illis prohibita sunt faciens periculum effugiet.

De sua enim dignitate in periculum veniet, huc & εκφεύξεται τὸν κίνδυνον. Κινδυνεύσει γὰρ περὶ τὴν est, deponetur. ZONAR. Cum de interdicendo clericis fenerario quæstu hic canon sciurus sit, de avaritia prino disserit, eamque omnium malorum parentem appellat, continendamque, hoc est coercendam atque amputandam esse decernit, ne res alienas invadat, eisque abutatur. Abusum vero inconcessum alicujus rei usum nominavit. Usus vero rei inconcessus etiam est, aliquid honestæ causæ prætexentem res alienas auferre. Nam, et qui funerant, quasi qui fenore accipiunt illud in suum commodum convertant, ita ex fenore lucro sese (potiri affirmant. Resecandam itaque aliter avaritiam autumat, ar, ne lucri cupiditate constitutos a Patribus terminus quispiam transiliat, providendum. Terminos porro Patrum sacros canones nominavit. Nam et sanctorum apostolorum quarto et quadragesimo canone, sacri ordinis hominibus feuerare ue liceat, constitutum. Εt prinæ æcumenicæ synodi decimo septino, qui recensentur in canone, si fenus exerceant, depositione multantur et condemnantur. Et Laodicena synodi canon 4 sacris iuitiatos rem aliquam fenore locare omnino vetat. Nos ergo canones Patrum terminos nuncupavit. Resecetur vero, inquit, inexplebilis habendi cupiditas, ut ne clerico cuiquain usurus, quacunque demnum ex re, percipere ullo modo liceat. Nec enim pecunia solummodo, sed frumentum quoque, vinum et oleum, aliaque rerum genera innumerabilia fenori locantur. Ει quemadmodum in pecunia, ita ex condicto usuræ in aliis rerum generibus exiguntur. Datis nempe quispiam, exempli causa, mutuis centum frumenti modiis, prætinito tempore elapso centum se insuper modiorum numerum accepturum paciscitur, idque in aliis eodem modo. Ne quis igitur esset in adulterando canone fraudi locus, ita ut a pecunia quidem feneranda, non tamen ab usuris ex aliarum rerum mutatione colligendis sacrati homines abstinerent; idcirco Patres, ne ex quacunque re demum usuras percipere liceat, addidere. Ac ea quidem, inquiunt, quæ relata nuper, hoc est, nobis significata sunt, obscura quippe, id est, incerta, involuta tenebris et ignota, efformabuntur, hoc est, a nobis accurate meditata definientur: quæ vero divinæ Scripturæ oraculis præscripta, sive constitula, decreta sunt, nihil de iis quidquam decernere, hoc est, constituere, sed ea, quæ jam definita sunt, sequi ac servare oportet. Divium porro Scripturæ appellatione sacrus canones ac Scriptura testimonia significavit, quale illud est: Non dabis fratri tuo pecuniam ad usuram; et illud, Pecuniam suam non dedit ad usuram, et quæcunque alia hujusmodi reperiuntur. Hinc rationem quoque, cur sacratis hominibus feuerare indecorum ac turpe sit, explicant. Quod enim iu laicis, inquiunt, an san reprehensionis præbet, hoc est, vituperationi criminationique obnoxium est, multo magis in clericis fuerit condemnandum. Ad hæc synodus neοἰκείαν ἐπιτιμίαν, τουτέστι καθαιρεθήσεται. ΖΩΝΑΡ. Περὶ τοῦ μὴ τοκίζειν κληρικοὺς ὁ κανών διατάξασθαι μέλλων, περὶ ἀπληστίας διαλέγεται πρῶτον, καὶ ταύτην εἶναί φησι τῶν κακῶν ἁπάντων μητέρα, ἣν καὶ ἐπέχειν ὁρίζει, τουτέστι κωλύει», ἀνακύπτειν, ἵνα μὴ τοῖς ἀλλοτρίοις ἐπεμβαίνῃ, καὶ κατακέχρηται αὐτοῖς. Κατάχρησιν δ᾽ ὠνόμασε την παρὰ τὸ δέον χρῆσιν· χρῆσι; δὲ παρὰ τὸ δέον ἐστὶ καὶ τὸ εὐαφόρμως τάχα τὰ ἀλλότρια ἀφαιρεῖσθαι. Οι γὰρ δανείζοντες ἐπὶ τόκοις, ὡς δῆθεν ὠφελουμένων τῶν δανειζομένων, ἐκ τοῦ δάνους τατὶ καὶ αὐτοὺς συμμετέχειν τοῦ κέρδους. Καὶ ἄλλως δὲ ἀνακόπτειν δεῖ, φησί, τὴν πλεονεξίαν, ἵνα μὴ διὰ κέρδος τους τῶν Πατέρων ὄρους τις υπερβαίνῃ, ὅρους τῶν Πατέ ρων τοὺς ἱερούς κανόνας καλῶν. Ο τε γὰρ μδ' και νὼν τῶν ἀποστόλων τὸ δανείζειν τοὺς ἱερωμένους ἐπὶ τόκοις ἀπαγορεύει, καὶ ὁ τῆς πρώτης οικουμενι κῆς συνόδου ιζ' κανὼν καθαιρέσει καθυποβάλλει καὶ καταδικάζει τοὺς ἐν τῷ κανόνι ἐξεταζομένους ἐπὶ τόκοις δανείζοντας. Καὶ ὁ τῆς ἐν Λαοδικεία συνόδου δ' κανὼν ἀποτρέπει τοῖς ἱερατικοῖς τὸ ἐπὶ τόκοις δανείζειν. Τούτους οὖν τοὺς κανόνας δρους τῶν Πατέ ρων ἐκάλεσεν. 'Ανακοπτέσθω δὲ, φησὶν, ἡ ἁπληστία, καὶ ἵνα μὴ ἐξῇ κληρικῷ οἰῳδήτινι τόκον λαμβάνειν ἀπὸ οιουδήποτε πράγματος. Οὐ μόνον γὰρ ἀργύρια δανείζονται, ἀλλὰ καὶ σἶτος καὶ οἶνος καὶ ἔλαιον καὶ μυρία ἕτερα εἴδη. Καὶ ὥσπερ ἐπὶ τῶν νομισμάτων συμφωνείται δίδοσθαι τόκος, οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν εἰ δῶν. Δανείζων γάρ τις σἶτον τυχὸν μοδίους ἑκατὸν, συμφωνεί λαβεῖν μετὰ καιρὸν ὡρισμένον μοδίους ἐπέκεινα τόσους, καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ὁμοίως. Ινα οὖν μὴ περιγράφηται ὁ κανών, νομίσματα μὲν μὴ δανειζόντων ἐπὶ τόκῳ τῶν ἱερωμένων, ἐν εἴδεσι δὲ τοῦτο ποιούντων, προσέθεντο οἱ Πατέρες, οιουδή ποτε πράγματος. Καὶ τὰ μὲν νεωστὶ ἀνενεχθέντα, τουτέστιν ὑπομνησθέντα, φασὶν, ἀμαυρὰ ὄντα, ήγουν ἀσαφή, σκοτεινά, αγνοούμενα, τυπωθήσονται, ἀντὶ τοῦ ὁρισθήσονται παρ᾿ ἡμῶν σκοπούμενα, & καὶ ἡ θεία Γραφὴ ἐθέσπισεν, ἤτοι ἐνομοθέτησε, διωρίσατο, περὶ ἐκείνων οὐ δεῖ ψηφίζεσθαι, τουτέστιν ἀποφα!. νεσθαι, ἀλλὰ καὶ ἔπεσθαι καὶ ἀκολουθεῖν τοῖς νενο μοθετημένοις. Θείαν δὲ Γραφὴν τούς τε ἱερούς κανόνας ὠνόμασε, τὰς γραφικές ρήσεις, τὸ Οὐκ ἐκτοκιεῖς τὸ ἀργύριόν σου τῷ ἀδελφῷ σου, καὶ τὸ, Αργύριον αὐτοῦ οὐκ ἔδωκεν ἐπὶ τόκῳ, καὶ ὅσα τοιαῦτα. Εἶτα καὶ κατασκευάζουσι πῶς ἄτοπόν ἐστι καὶ αἰσχρὸν τὸ δανείζειν ἐπὶ τόκοις τοὺς ἱερωμένους, καί φασιν ὅτι ὅπερ εν λαϊκοῖς ἐπιλήψιμόν ἐστιν, ήγουν ψεκτὸν καὶ διαβαλλόμενον, ἀκολούθως ἐν κληρικοῖς πολλῷ μᾶλ λεν ὀφείλει καταδικάζεσθαι. Πρὸς ταῦτα ἡ σύνοδος εἶπεν· Οὐδεὶς κατὰ τῶν προφητῶν, οὐδεὶς κατὰ τοῦ Εὐαγγελίου χωρὶς κινδύνου ἐποίησεν. Τοῦτο δ' ἐστιν δ εἶπον· ὅτι, ἐπεὶ καὶ τῇ παλαιοτέρα Γραφῇ, ταύτην γὰρ διὰ τῶν προφητῶν ηνίξατο, καὶ τῇ νέᾳ, ἣν διὰ τοῦ Εὐαγγελίου ἐνέφηνεν, ἀποτετραμμένον ἐστὶ τὸ τοκίζειν, οὐδεὶς ποιῶν τὰ ἀπηγορευμένα αὐταῖς ἐκφεύξεται τὴν κίνδυνον. Κινδυνεύσει γὰρ περὶ τὴν οἰκείαν ἐπιτιμίαν, τουτέστι καθαιρεθήσεται.

IN CAN. VI CONC. CARTHAG. minem adversus prophetas, neminem adversus Evangelia sine periculo fecisse, pronuntiavit. Quo.l quidem ita recipiendum est. Quoniam inquiunt, et Veteri Testamento, id namque per prophetas iš:- dicavere; et Novo, quod per Evangelium intelligi volunt, ſenerare ne liceat interdictum est; nemi· nem, qui contra ea quidquam admiserit, a periculo immunem esse: verum de dignitate in peri culum venire, hoc est, depositione multari placet. ΑΡΙΣΤ. «Τὸ ἐν λαϊκοῖς ἐπιλήψιμον, ὁποῖόν ἐστι τὸ ARIST. 1 Quod in laicis reprehenditur, cujusmoli ο τοκίζειν, πολλῷ μᾶλλον ἐν κληρικοίς καταδι ο χάζεται.» Καὶ ὁ τεσσαρακοστός δεύτερος ἀποστολικός κανών, καὶ ὁ ἑπτακαιδέκατος τῆς ἐν Νικαίᾳ συνόδου το πρῶτον, καὶ ὁ δέκατος τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ ἔκτης συνόδου, τὸν ἀπαιτοῦντα τόκους πρεσβύτερον ή διάκονον, καὶ μὴ παυόμενον, τῇ καθαιρέσει καθιστῶσιν ὑπόδικον. Εἰ γὰρ παρὰ λαϊκῶν τοῦτο γινόμενον ἐπίμεμπτόν ἐστι, καὶ αἰσχροκερδείας καὶ πλεονεξίας μώμον αὐτοῖς ἐπιτρίβει, καὶ οὐδὲ εἰς ἱερωσύνην παραδέχονται, εἰ μὴ τὸ ἄδικον κέρδος εἰς πτωχοὺς ἀναλώσουσι, καὶ ὑποσχεθώσι μηκέτι τῷ τοιούτῳ τῆς φιλοχρηματίας νοσήματι ἐμπεσεῖν, κατὰ τὸν τὸν τοῦ μεγάλου Βασιλείου κανόνα • πολλῷ μᾶλο λον ἐν κληρικοῖς ὑπὸ καταδίκην ἔσται. KANON G'. • Ἐν ταῖς προλαβούσαις συνόδοις μεμνήμεθα ταῦτα • ὁρισθέντα, ὥστε χρίσμα ἢ καταλλαγήν μετ ι τανκούντων ή κορῶν καὶ ναῶν καθιέρωσιν ὑπὸ πρεσβυτέρων μὴ γίνεσθαι. Ἐὰν δέ τις ἀναφανῇ • τοῦτο πράττων, τί δεῖ περὶ τούτου ἐρίσαι; Αύ · ρήλιος ἐπίσκοπος εἶπε· Τὸ ὑμέτερον ἀξίωμα • ἤκουσε τὸ ἀνενεχθὲν παρὰ τοῦ ἀδελφοῦ καὶ συλ «λειτουργοῦ ἡμῶν Φορτουνάτου. Τί πρὸς ταῦτα • λέγετε; Ἀπὸ πάντων τῶν ἐπισκόπων ἐλέχθη ο χρίσματος ποίησιν καὶ κορῶν καθιέρωσιν ὑπὸ • πρεσβυτέρων μὲς γίνεσθαι· μήτε δὲ καταλλάξαι • τινὰ εἰς δημοσίαν λειτουργίαν πρεσβυτέρω ἐξεῖναι· τοῦτο πᾶσιν ἀρέσκει.» ΒΑΛΣ. Χρίσματος ποίησίς ἐστιν ἡ τοῦ ἁγίου μύ ‹ est usuram accipere, in clericis multo magis • condemnatur. Et quadragesimus secundos canon apostolicus, et decimus septimus prime synodi Nicænæ, et decimus sextæ in Trullo synodi, presbyterum vel diaconum, qui usuras exigit et noir cessat, depositioni reddit obnoxium. Si enim hoc etiam a laicis factum culpandum est; et lucri turpis studii et avaritiæ infamiain iis infert, et nec ad sacerdotiuın admittuntur, nisi injustum lucrum pauperibus impendant, et promitiant se non amplius in istuni avaritiæ vitium incidere, secundum decimum quartum magni Basilii canonem: multo magis in clericis condemnandum est. CANON VI. • In prioribus synodis hæc fuisse constituta memi- ‹ nimus, ut chrisma, vel pœnitentium reconcic liatio, vel puellarum et templorum consecratio, ‹ a presbyteris non flat. Si quis autein boc ‹ facere compertus fuerit, quid de eo statuere • oportet? Aurelius episcopus dixit: Dignitas ‹ vestra audivit quod a fratre el nostro in ‹ sacris comministro Fortunato prolatum est: ‹ quid ad ea dicitis? Ab omnibus episcopis ‹ dictum est; Chrismatis confectio, et puellarum ◄ consecratio, a presbyteris ne fiat: nec aliquem ‹ publico rei sacræ mysterio reconciliare presby- ‹ tero liceat; hoc omnibus placet. › BALS. Chrismatis confectio est sancti unguenti Guill. Beveregii nota. Ὥστε χρίσμα ή καταλλαγήν. Scholium in codice Amperbachiano, τοῦτο τῆς Ῥωμαϊκῆς ἐστιν ίσως αἰτία παραφυλακής· κρατεῖται γὰρ παρ' αὐτ τῶν. 'Αλλ' ἡ κορῶν καθιέρωσις καὶ παρορᾶται, εἰ καὶ μὴ παρὰ πάντων. Μήποτε δὲ χρίσματος ποίη σιν οὐ τὸ χρίειν φησὶ τοὺς ἄρτι φωτιζομένους, ἀλλὰ τὸ ἱερουργεῖν αὐτὸ τὸ ἅγιον μύρον. Τοῦτο πανταχού κεκράτηκεν, ὑπ' οὐδενὸς πρεσβυτέρου τελεσιουργηθῆναι δυνάμενον καὶ τολμώμενον. Σκόπει δὲ ὅτι οὐκ ἐξὸν πρεσβυτέρῳ μετανοούντι συγγινώσκειν, οὐδὲ ἀπολύειν τὸν ὑπὸ ἐπιτίμιον ὄντα, ἄνευ γνώμης τοῦ κατὰ τὸν τόπον ἐπισκόπου. Hoc forte Romana causa est observationis: apud eos enim oblinet, Sed et puellarum consecratio neglectui habetur, etiamsi non ab omnibus. Chrismatis autem confectionem Non vocal inunctionem modo illuminatorum, sed mysticam ipsam sancti unguenti peractionem. Hoc ubuque obtinuit, nullo presbytero mystice illud peragere valente el auso. Observes autem, quod presbyero non licet veniam pœnitenti dare, neque panie subjectam solvere, citra loci episcopi sententiam. Quæ ultima scholis verba non modo a præsenti canone, verum etiam a Leone I, papa Rom., conGirniantur, diccute. Mediator. Dei et hominum, homo Jesus Christus, hanc prapositis Ecclesiæ tradidit polesialem, ut et confitentibus actionem pœnitentiæ darent, et eosdem salubri satisfactione purgulos að PATROL. GR. CXXXVIII. communionem sacramentorum per januam reconciliationis admitterent. Leo I, ep. 91. De hac re Marcus, Alexandrinus ad Theodorum Balsamonem hanc questionem proposuit, Λαϊκὸς ἱερεὺς μετὰ ἐπιτρο πῆς ἐπισκοπικῆς καλῶς ἐξαγορείας ἀνθρώπων τι νῶν ἀναδέξεται, ἢ ου; Sacerdos secularis reclene confessiones aliquorum hominum cum permissu episcopi suscipiel, an non? Respondit Balsamon, Οι θεῖοι κανόνες τὴν ἐξαγορείαν τῆς καταλλαγῆς τοῖς ἱερεῦσι μετὰ προτροπῆς ἐπισκοπικῆς ἀναθέμενοι, κατὰ πολὺ προγενέστεροι τοῦ ἁγίου Παχωμίου εἰσὶν, ἀξιωθέντος ἰδεῖν δι' ἑπτασίας ἀγγελικῆς τὸ σχῆμα τῶν μοναχῶν. Διὰ γὰρ τοῦτο οὐδὲ μέμνηται που μοναχῶν, ἀλλὰ πρεσβυτέρων ἁπλῶς· κατὰ κρίσιν γοῦν ἐπισκοπικὴν τοῖς λαϊκοῖς ἱερεῦσιν ἐνδυνάμως επιτραπήσεται τῆς ἐξαγορείας τὸ δίκαιον, καὶ δια ταύτης ἡ τῶν μετανοούντων καταλλαγή. Divini canones, qui confessionem reconciliationis sacerdo tibus cum episcopali permissione committunt, multo antiquiores sunt sancto Pachomio, qui dignus habilus est, ut per visionem angelicam monachorum habitum videret: quamobrem monachorum nusquam meminerunt, sed presbyterorum absolute. Episcopali ergo judicio laicis sucerdotibus jus confessionis efficaciter concedetur, et per sam reconciliatio pœnitentiam. Bals. resp. ad Marc. Alex. interrog. 49.

mystica peractio. Reconciliatio penitentiam est ρου τελετή καταλλαγή μετανοούντων τὸ δέχεσθαι eorum qui peccant, confessiones audire, et eos a pœna solvere, quibus pœna forte injuncta est. Modicus enim animæ eos 520 Deo conciliat, per pœnitentiam et ad id quod melius est conversionem. Puellarum autem consecratio, non est diaconissarum per manuum impositionem ordinatio, sed mos erat puellas virginitatem profitentes ad ecclesiam adduci, et eas episcopi, ut Deo dedicatas, per preces consecrabant, earumque custodiæ curain gerebant, ut ex 44 canone præsentis synodi declaratur. Ilæc ergo a presbyteris Geri prohibuit synodus, quemadmodumi et templorum consecrationem; et corum facultatem dedit antistitibus. Illud autem, publico rei sacræ ministerio reconciliare, esl ejusmodi. li, quibus poua injuncta est, quique arcentur ab ecclesia, non permittuntur cum fidelibus consistere, sed per se Deum laudare non prohibentur. Quando autem s pœna absoluti fuerint, tunc consistunt cum fidelibus, et publice seu palam Deum cum populo laudant. Lege et 43 canoneni præsentis synodi: nec tibi repugnare videatur 52 canon apostolicus, qui dicit episcopos et presbyteros suscipere eos qui convertuntur. Sed dic, istos presbyteros episcoporum adhortatione pœnitentes suscipere. Quare nota, quod qui, sine episcopali permissione hominum confessiones excipiunt, sacrati monachi male faciunt; multo autem magis profani. li eniin nec cum adhortante episcopo possunt tale quidquam exercere. Et ideo synodalis quoque declaratio facta est, ex supplicatione venerabilis monasterii Evergetidis; quod, quouiam statutum monasterii decernit eum, qui statis temporibus ejus præfectus est, monachorum confessiones audire, profano autem non permittitur coufessiques câcipere; necessario sequitur præfectum esse sacerdotem. Præfecti autem, ut sæpe diximus, bomiues profani funt. Nam et mulieres quoque monasteriis præfciuntur, sed bominum confessiones non audiunt. His ita se habentibus, dicant aliqui, quod, quoniam ab antistitibus fit puellarum consecratio, non licebit monasterii præfecto, qui est sacratus, vel simpliciter sacerdoti monacho, quemvis monachum condere siue episcopali permissione. Idem enim est puellarum consecratio et monachorum tonsura. Mihi autem videtur, sacerdotes præfectos poses citra ullum impedimentum tondere, etiam sine episcopali permissione. Si enim decimus quartus canon septum synodi præfecto permittit etiam fectoris characterem in proprio monasterio facere, multo magis ei tondere permisit. Et lego quæ in eo ipso quarto decimo canone scripta sunt. Qui autem sunt simpliciter sacerdotes monachi, ob prasenten canonem tonsuras cum scientia epiλογισμοὺς ἁμαρτανόντων, καὶ λύειν τοὺς ἴσως ἐπι τιμηθέντας ἐκ τοῦ ἐπιτιμίου. Καταλλάσσει γὰρ τού τους ὁ ψυχικὸς ἰατρὸς μετὰ τοῦ Θεοῦ διὰ τῆς μετανοίας καὶ τῆς πρὸς τὸ κρεῖττον ἐπιστροφῆς. Κορῶν δὲ καθιέρωσις οὐχὶ διακονισσών χειροθεσία ἐστίν· ἀλλ᾽ ἄθος ἦν κόρας προσάγεσθαι τῇ ἐκκλησίᾳ παρθενίαν ὁμολογούσας, καὶ ταύτας οἱ ἐπίσκοποι δι εὐχῶν καθιέρουν, ὡς ἀνατεθείσας τῷ Θεῷ, καὶ ἐκεῖνοι ἐφρόντιζον τῆς φυλακῆς αὐτῶν καθώς δηλοῦ ται ἀπὸ τοῦ μδ' κανόνος τῆς παρούσης συνόδου. Ταῦτα οὖν γίνεσθαι παρὰ πρεσβυτέρων ἡ σύνοδος ἀπηγόρευσεν, ὥσπερ καὶ τὴν τῶν ναῶν καθιέρωσιν· καὶ δέδωκε τὴν ἐξουσίαν αὐτῶν τοῖς ἀρχιερεῦσι. Τι δὲ καταλλάξαι εἰς δημοσίαν λειτουργίαν τοιοῦτόν ἐστιν. Οἱ ἐπιτιμηθέντες, καὶ τῆς ἐκκλησίας ειργόμετ νοι, οὐ παραχωρούνται συνίστασθαι μετὰ τῶν πιο στῶν, καθ᾿ ἑαυτοὺς δὲ ὑμνεῖν τὸν Θεὸν οὐ κωλύονται. Ὅτε δὲ τοῦ ἐπιτιμίου λυθῶσι, τότε συνίστανται τοῖς πιστοῖς, καὶ δημοσίᾳ ήγουν φανερῶς, ὁμνοῦσι τὸν Θεὸν μετά τοῦ δήμου. 'Ανάγνωθι καὶ τὸν μγ' κανόνα τῆς παρούσης συνόδου· καὶ μὴ ἐναντιωθῇ σοι ὁ νβ' ἀπο στολικός κανών, λέγων τοὺς ἐπισκόπους καὶ τοὺς πρεσβυτέρους δέχεσθαι τοὺς ἐπιστρέφοντας. Αλλ' εἰπὲ καὶ τούτους τοὺς πρεσβυτέρους κατὰ προτρο πὴν τῶν ἐπισκόπων δέχεσθαι τοὺς μετανοοῦντας. Ωστε σημείωσαι ότι οι χωρὶς ἐπιτροπῆς ἐπισκοπι τῆς δεχόμενοι λογισμοὺς ἀνθρώπων ιερωμένοι μοναχοί, κακῶς ποιοῦσι· πολλῷ δὲ πλέον οἱ ἀνίεροι. Οὗτος γὰρ οὐδὲ μετὰ προτροπῆς ἐπισκαπικῆς δύναν. ται τοιοῦτόν τι ἐνεργῆσαι. Διὸ καὶ σημείωμα γέγονε συνοδικὸν ἐκ προσελεύσεως τοῦ μέρους τῆς σε βασμίας μονῆς τῆς Εὐεργέτιδος, ὡς, ἐπεὶ τὸ τυπι κὴν τῆς μονῆς διορίζεται δέχεσθαι τὸν κατὰ καιρούς καθηγούμενον αὐτῆς τοὺς λογισμοὺς τῶν μοναχῶν, οὐκ ἐφεῖται δὲ ἀνιέρῳ δέχεσθαι λογισμούς, ἐξ ἀνάγκης Έπεται τῷ εἶναι τὸν καθηγούμενον ἱερέα. Ηγούμενος δὲ, ώ, πολλάκις είπομεν, ἀνίεροι γίνονται. Οτι καὶ γυναῖκες ἡγουμενεύουσι μὲν, λογισμοὺς δὲ ἀνθρώπων οὐ δέχονται. Τούτων οὕτως ἐχόντων, λέγουσι τινες ὡς, ἐπεὶ παρὰ ἀρχιερέων ἡ τῶν κορῶν καθιέρωσις γίνεται, οὐκ ἔσται ἐπ' ἀδείας ἱερωμένῳ καθηγουμένῳ ἢ ἁπλῶς ἱερεῖ μοναχῷ ἀποχείρειν υἱονδήτινα μοναχὸν χωρὶς ἐπισκοπικῆς ἐπιτροπῆς. Ταυτὸν γάρ ἐστιν ἡ τῶν κομῶν καθιέρωσις καὶ ἡ τῶν μοναχῶν ἀπίκαρο σις. Ἐμοὶ δὲ δοκεῖ ἀπαρεμποδίστως τοὺς ἱερεῖς κατ θηγουμένους ἀποκείρειν καὶ δίχα ἐπιτροπῆς ἐπισκο πικῆς. Εἰ γὰρ ὁ ιδ' κανὼν τῆς ζ' συνόδου ἐκχωρεί τῷ καθηγουμένῳ καὶ σφαγίδα αναγνώστου ποιεῖν εἰς τὴν οἰκείαν μονὴν, πολλῷ πλέον εξεχώρησεν αὐτῷ ποιεῖν τὴν ἀπόκαρσιν. Καὶ ἀνάγνωθι τὰ ἐν τῷ αὐτῷ ιδ' κανόνι γραφέντα. Οἱ δὲ ἁπλῶς ἱερεῖς μοναχοί ὀφείλουσι τὰς ἀποκάρσεις ποιεῖν μετὰ εἰδήσεως ἐπισκοπικῆ; διὰ τὸν παρόντα κανόνα· εἰ μή πού τις Guill. Beveregii notæ. Σημείωμα γέγονε συνοδικὸν ἐκ προσελεύ σεως. Oumnes codices, tau manuscripti quam im pressi, præter Bodleianum, legunt, σημείωμα γέγονε συνοδικὸν τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου κυροῦ Θεοδοσίου ἐκ προσελεύσεως, etc. Synodalis declaratio facta est sub sanctissimo patriarcha domino Thodeεio, ex supplicatione, eic.

IN CAN. VI CONC. CARTHAG. καὶ τοῦτο θελήσει γίνεσθαι κατά μόνην τοῦ μοναχοῦ scopi facere debent: nisi quis forte hoc quoque ἱερέως θέλησιν ἀπὸ τῆς μακράς συνηθείας τῆς ἀντὶ νόμου καὶ κανόνος κρατούσης μέχρι τοῦ νῦν. ΖΩΝΑΡ. Χρίσματος ποίησις ἡ ἐπὶ τῷ ἁγίῳ μύρῳ ἐστὶ τελετή. Καταλλαγὴ δὲ μετανοούντων τὸ λύσαι τὸν ἐξομολογησάμενον τοῦ ἐπιτιμίου, καὶ ἐν μετα νοις γενόμενον καὶ ἐπιτιμηθέντα. α; γὰρ ἤδη κα νῶς ἴσως ὁ τοιοῦτος δουλεύσας τῷ ἐπιτιμίῳ, ἢ καὶ τὸν ὡρισμένον πληρώσας χρόνον, καὶ ἀνάλογον ἐπιδειξά μενος τὴν μετάνοιαν, λύεται τοῦ ἐπιτιμίου, καὶ ἡ συνεστάναι τοῖς πιστοῖς παραχωρεῖται, ἢ καὶ τῶν ἁγιασμάτων μεταλαμβάνειν. Καταλλάττει γὰρ ὥσπερ αὐτὸν τῷ Θεῷ ὁ ἀρχιερεὺς διὰ τῆς μετανοίας, καὶ οὕτω συνίστησιν αὐτὸν τοῖς πιστοῖς ἐν τῇ Ἐκκλησία, η καὶ τῶν ἁγιασμάτων καταξιοι· ἢ καὶ, ἔτι τοῦ χρόνου τῆς μετανοίας ἐπιδαψιλευομένου καταλλάττεται, έστιν Στε, ότε δηλαδή περὶ τὴν ζωὴν κινδυνεύει, ὥς φησι περὶ τούτου ὁ ἐφεξῆς κανών. Κορῶν δὲ καθιέρωσις οὐχὶ διακονισσών χειροθεσία ἐστίν· ἀλλ' ἔθος ἦν προσάγεσθαι κύρας ταῖς ἐκκλησίαις παρθενίαν όμο λογούσας, καὶ ἀγνεύειν ὑπισχνουμένας, καὶ ταύτας οἱ ἐπίσκοποι δι' εὐχῶν καθιέρουν, ὡς ἀνατεθείσας τῷ Θεῷ, καὶ ἐκεῖνοι ἐφρόντιζον τῆς φυλακῆς καὶ ἀναγωγῆς αὐτῶν, μετὰ τὸ χωρισθῆναι αὐτὰς ἐκ τῶν πατέρων αὐτῶν καθώς δηλοῖ ὁ μδ' κανὼν τῆς παρ ούσης συνόδου. Ταῦτα οὖν γίνεσθαι παρὰ πρεσβυτέρων ἀπηγόρευσεν ἡ σύνοδος. Παρὰ γὰρ ἀρχιερέων καὶ τὸ ἅγιον χρίσμα τελεῖται καὶ ἁγιάζεται, καὶ καταλλαγή μετανοούντων γίνεται. Οἷς γὰρ δεσμεῖν δέδοται, τούτοις καὶ τὸ λύειν ἐπιτέτραπται. Καὶ ἁμα διακρίσεως ἀκριβούς χρεία εἰς τὸ γνῶναι, εἰ ἐκ ψυχῆς μετενόησε καὶ ἀρκούντως ὁ ἁμαρτήσας, πρὸς δ ὁ πρεσβύτερος ίσως οὐχ ἱκανὸς ἔσται. Καὶ ἡ κορῶν καθιέρωσις παρὰ ἀρχιερέων γίνεσθαι διατέτακται, ένα εἴδησιν ἔχων ὅτι καθιερώθησαν, φροντίζῃ καὶ τῆς αὐτῶν διαγωγής τε καὶ φυλακῆς ἕκαστος τῶν ἐπισκόπων. Τὸ δὲ καταλλάξαι εἰς δημοσίαν λειτουρ γίαν τοιοῦτόν ἐστιν· Οἱ ἐπιτιμηθέντες καὶ τῆς ἐκκλησίας εἰργόμενοι ἐν ταῖς συνάξεσι μὲν μετὰ τῶν πιστῶν οὐ παραχωρούνται συνίστασθαι· καθ᾿ ἑαυ τοὺς δὲ ὑμνεῖν τὸν Θεὸν καὶ δέεσθαι αὐτοῦ οὐ κωλύονται· ὅτε δὲ τοῦ ἐπιτιμίου λυθῶσι, τότε συνίσταν ται τοῖς πιστοῖς, καὶ δημοσίᾳ, ήγουν μετὰ τοῦ δήμου τῶν πιστῶν, τοῦ πλήθους δηλαδή, λειτουργοῦσιν, ἀντὶ τοῦ φανερῶς ὑμνοῦσι τὸ θεῖον, καὶ λατρεύουσι τῷ Θεῷ. Εξείληπται γὰρ τὸ λειτουργεῖν καὶ ἐπὶ λατρείας καὶ ὕμνου. sola monachi sacerdotis voluntate fieri velit, ex longa consuetudine, quæ pro lege et canone bucusque obtinuit. ZONAR. Chrismatis confectio est sacri olei ex mystico cæremoniarum ritu consecratio. Pornitentium vero reconciliatio fit, cum quispiam crimen confessus, postquam inter pœnitentes egit, multamque persolvit', a pœna in futurum tempus absolvitur. Tanquam enim is forte jam satis supplicii luerit, vel etiam quia definitum tempus impleverit, ac satis magnui animi dolorem pro ratione criminis Indicarit, a paua liberatur, eique vel cum delibus consistere, vel sacris etiam mysteriis communicare permittitur. Deo enim quodammodo conciliat eum antistes, intercedente pœnitentia, ac in ecclesia cum fidelibus constituit, atque ad sanctorum communicationem admittit. Conciliatur præterea quis aliquando, licet penitentis tempore nondum elapso, si de vita videlicet in periculum veniat, ut de hac re canon iu sequentibus disserit. Virgines porro consecrare non idem est, ac diaconissas manuum impositione constituere; verum antiqui moris fuit, puellas, quæ virginitatem prodierentur et castinoniam voverent, in templo sistere, quas episcopi adbibitis precationibus, veluui Deo dicatas, consecrabant, earumque custodia ac institutionis postquam a parentibus secessissent, curam ipsi suscipiebant, ut ex quarto et quadragesimo hujus synodi canone facile apparel. 521 Hæc ergo a presby - teris fiéri synodus vetuit. Per antistites enim et sanclum chrisma solemni ritu confcitur et sanctifcatur. et pœnis obnoxii conciliantur. Quibus enim ligandi, iisdem et solvendi potestas permissa est. Solerti præterea judicio est opus, ut, an ex animo doleat qui peccavit et satis supplicii luerit, investiges; ad quæ providenda minus idoneus forte sacerdos fuerit. Virgines quoque per antistites consecrari decretum est, ut cum eas initiatas esse episcopi norint, earum institutioni et custodia singuli deserviant. Quod autem dicitur, ad publicum rei sacra ministerium conciliare, id vero est ejusmodi: Quibus multæ indictæ sunt, quique ab Ecclesia arcentur, His in conventu fidelium consistere haudquaquam licet; privatim tamen divinis laudibus ac precationi vacare minime prohibentur. Ubi vero pœnæ obnoxii esse desierint, tunc ad Adelium congressum admittuntur, et publice, hoc est, cum ministerio vacant, hoc est, luce palam divinis populo, fidelium videlicet multitudine, rei sacra Jaudibus ac venerationi inserviunt. Hoc loco namque veneratio et laudes per rei sacræ ministerium significantur. ΑΡΙΣΤ. «Καὶ χρίσματος ποίησις, ήγουν μύρου και • τασκευή, κορῶν καθιέρωσις, καὶ καταλλαγή • τινος εἰς δημοσίαν λειτουργίαν, ἀπὸ πρεσβυτέ · ρων μὴ γινέσθω. ο Τὴν τοῦ ἁγίου μύρου κατασκευήν, καὶ τελείωσιν, καὶ τὴν καθιέρωσιν τῶν παρθένων, καὶ τὴν τελείαν καταλλαγὴν τῶν ἐν μετανοίᾳ, ὥστε αὐτοὺς δημοσίᾳ μετὰ τῶν πιστῶν συνίστασθαι, καὶ τῶν θείων μεταARIST. ‹ Et chrismatis confectio, sive unguenti • præparatio, puellarum consecratio, et recon- ‹ ciliatio cujuspiam ad sacra publice celebranda, ‹ a presbyteris ne Qat.» Sancti chrismatis præparationem, et perfectionem, et consecrationem virginum, et perfectam eorum, qui penitentiam agunt, reconciliationem, ut illi publice cum delibus consistant, et divinorum

sacramentorum dant participes, presbytero facere & λαμβάνειν ἁγιασμάτων, πρεσβύτερος οὐ συγκεχώρη non permittitur: sed ea ab episcopo fieri debent. ται ποιεῖν· ἀλλὰ παρ' ἐπισκόπου ταῦτα ὀφείλουσι CANON VII. • Si quis in periculo constitutus seipsun sacris ‹ altaribus, absente episcopo, reconciliare petiverit, jure debet presbyter episcopum consulere, • et sic periclitantem ex ejus præcepto reconci-. ‹ liare. Hanc autem rem salutari consilio • confirmare debemus. Synodus dixit: Sufficit, ‹ quod vesɩra sanctitas nos necessario juvare • Requum censuit. BALS. Confessiones hominum audire et peccata remittere, sine episcopali permissione, sacerdotibus non licere, ex præsenti quoque canone evidenter ostenditur. Dicit enim. Si quis in periculo mortis fuerit constitutus, et petiverit reconciliari, id est, sibi permitti, ut post confessionem divinorum sacramentorum sit particeps (abest autem episcopus), non potest sacerdos eum reconciliare: sed interrogare debet episcopum, qui obtinet locum apostoli, et ligandi ac solvendi potestatem a Deo accepit, et ejus hortatu facere reconciliationem, si modo expeditum sit interrogatiouem fieri. Si enim Jonge abest episcopus, et mors imminet, etianı absque interrogatione episcopi dabitur reconciliatio a sacerdote, secundum canonem 43 præsentis synodi. Si ergo nec extremam quidem reconcilia lionem dat sacerdos absque episcopali permissione, ut qui ligandi et soivendi potestatem non habeat; multo magis nec sani confessionem recipiet. His autem ita se habentibus, et cum canon 6 nou statuat, quid in sacerdotem, qui sine permissione episcopi confessiones audivit, secundum Fortunati interrogationem Geri debeat, sed nec præseas canon quidquam de eo decernat; dixerunt quidamı, episcopali judicio relinqui supplicium ejus, qui canonem transgressus est. Sanctissimus autem ille patriarcha dominus Michael, qui ſuit supremus philosophorum, dicebat eum sacerdotem deponi debere, secunduin canones qui statuunt, deponendos esse eos, qui ultra provinciam aliquid sacerdotale exercent, el canonum transgressores. 522 ZONAR. Hic quoque judicandi facultatem pones episcopos canon esse decernit. Si quis enim, inquit, vel ex morbo, vel ex alia causa de vita periclitetur, qui pœuis luendis sit addictus, atque a sancto altari procul arceatur, is vero altaribus sacris conciliari, hoc est, ad divinam communicationen episcopo absente admitti postulet; presbyter, inquit canon, episcopum consulere, ac eum, qui in periculo versatur, ex illius præcepto conciliare debet. Merito autem a pœnis liberandi potestas episcopis adjudicata fuit, cum ob explicatam rationem, tum quia summis sacerdotibus, quos penes ligandi ac solvendi auctoritas est, proprie verborum illa prolatio convenit. Quinimo monachi quoque, qui hoc tempore confessiones excipiunt, γίνεσθαι. • Εάν τις ἐν κινδύνῳ καθεστώς αἰτήσῃ ἑαυτὸν ο καταλλαγήναι τοῖς ἱεροῖς θυσιαστηρίοις, του · ἐπισκόπου ἀπόντος, ὀφείλει εἰκότως ὁ πρεσβύ • τερος ερωτῆσαι τὸν ἐπίσκοπον, καὶ οὕτως τὸν ἐν • κινδύνῳ καταλλάξαι κατὰ τὴν ἐκείνου παραγ • γελίαν. Τοῦτο δὲ τὸ πρᾶγμα ὀφείλομεν σω • τηριώδει βουλῇ κυρῶσαι. Ἡ σύνοδος εἶπεν ο • Αρχεῖ ὅπερ ἡ ὑμετέρα άγιωσύνη ἀναγκαίως · ἡμᾶς ὠφελήσαι κατηξίωσεν. ΒΑΛΣ. Καὶ ἀπὸ τοῦ παρόντος κανόνος ἐναργώς ἀναφαίνεται μὴ ἐξεῖναι τοῖς ἱερεῦσιν ἐξομολογήσεις ἀνθρώπων ἀναδέχεσθαι, καὶ συγχωρεῖν ἁμαρτίας, χωρὶς ἐπισκοπικῆς ἐπιτροπῆς. Φησί γάρ, Ἐὰν κιν δυνεύῃ τις περὶ τὴν ζωὴν, καὶ ζητήσῃ καταλλαγή ναι, ήγουν παραχωρηθῆναι εἰ; μετάληψιν τῶν θείων ἁγιασμάτων μετα ἐξομολόγησιν (ἄπεστι δὲ ὁ ἐπίσκο πος), οὐ δύναται ἱερεὺς καταλλάξαι τοῦτον, ἀλλ᾽ ὀφεί λει ἐρωτᾷν τὸν ἐπίσκοπον τὸν ἐπέχοντα τόπον ἀποστό λου, καὶ λαβόντα ἐξουσίαν ἀπὸ Θεοῦ δεσμεῖν τε καὶ λύειν, καὶ μετὰ προτροπῆς αὐτοῦ ποιεῖν τὴν καταλλα γῆν, ἐὰν τέω; ἐστὶν εὐχερὲς γενέσθαι τὴν ἐρώτησιν. Εἰ γὰρ ἄπεστι μακρὰν ὁ ἐπίσκοπος, καὶ ὁ θάνατος ἐφίσταται, καὶ χωρὶς τοῦ ἐρωτηθῆναι τὸν ἐπίσκοπον δοθήσεται καταλλαγὴ παρὰ τοῦ ἱερέως, κατὰ τὸν μεγ κανόνα τῆς παρούσης συνόδου. Εί γοῦν οὐδὲ ἐπιτελεύ τον καταλλαγὴν χωρὶς ἐπισκοπικῆς ἐπιτροπῆς ὁ ἱερεὺς δίδωσι, ὡς μηδὲ ἐξουσίαν ἔχων του δεσμεῖν καὶ λύειν, πολλῷ πλέον ἐξομολόγησιν οὐ δέξεται ὑγιαίνοντος. Τούτων δὲ οὕτως ἐχόντων, καὶ τοῦ ς' κανόνος μὴ παρακελευσαμένου τί ὀφείλει γίνεσθαι εἰς τὸν ἱερέα τὸν δίχα ἐπιτροπῆς ἐπισκόπου δεξάμενον λογισμούς, κατὰ τὴν ἐρώτησιν τοῦ Φορτουνάτου, ἀλλὰ μηδὲ τοῦ παρόντος κανόνος περὶ τούτου τι διοριζομένου - εξω πόν τινες παρὰ τῇ ἐπισκοπικῇ διακρίσει ἀνακεῖσθαι τὴν κόλασιν τοῦ παραβάτου τοῦ κανόνος. Ὁ δὲ ἀγιώ τατος ἐκεῖνος πατριάρχης κυρός Μιχαήλ, ὁ γεγονώς ὕπατος τῶν φιλοσόφων, ἔλεγεν ὀφείλειν καθαιρείσθαι τὸν τοιοῦτον ἱερέα, κατὰ τοὺς κανόνας τους διοριζομένους καθαιρείσθαι τοὺς παρ' ἐνορίαν ἐνεργοῦντας ἱερατικόν τι, καὶ τοὺς παραβάτας τῶν κανόνων. ΖΩΝΑΡ. Κανταῦθα τὴν διάκρισιν ὁ κανὼν τοῖς ἐπισκόποις ἀνατίθησιν. Ἐὰν γὰρ, φησί, κινδυνεύη τις περὶ τὴν ζωὴν ἐκ νόσου ἢ ἐξ ἄλλης αἰτίας, ἐπι τετιμημένος ὢν, καὶ τῷ ἁγίῳ θυσιαστηρίῳ προσελ θεῖν κωλυόμενος, καὶ αἰτήσῃ καταλλαγῆναι αὐτὸν τοῖς ἱεροῖς θυσιαστηρίοις, ἀντὶ τοῦ δεκτὸν γενέσθαι εἰς τὴν θείαν μετάληψιν, ἄπεστι δὲ ὁ ἐπίσκοπος, ὀφείλει, φησὶν ὁ κανών, ερωτῆσαι τὸν ἐπίσκοπον ὁ πρεσβύτερος, καὶ οὕτως τὸν ἐν κινδύνῳ καταλλάξαι, καθὼς ἐκεῖνος ὑπόθηται. Εἰκότως δὲ τοῖ; ἐπισκόποις ή λύσις ἀνετίθετο τῶν ἐπιτιμίων διά τε τὴν ἤδη ῥηθεῖσαν αἰτίαν, καὶ ὅτι τοῖ; ἀρχιερεῦσιν ἡ ἐξαγό μένοις ἁρμόζει, ὡς δεσμεῖν καὶ λύειν δεδυνημένοι;. Καὶ οἱ νῦν γὰρ λογισμούς δεχόμενοι μοναχοί, εἰ μὴ ἐξ αρχιερέως ἐπιτροπῶτι δέχεσθαι λογισμούς, οὔτε

$9 IN CAN. VIII CONC. CARTHAG. Σεσιμεῖν οὔτε λύειν ἔχουσιν ἐξουσίαν. Τοῖς γὰρ ἱεροῖς nisi episcopo concedente id faciant, neque ligandi ἀποστόλοις τὴν ἐξουσίαν ταύτην ἔδωκεν ὁ Χριστός. Τόπον δὲ τῶν ἀποστόλων οἱ ἀρχιερεῖς πληροῦσιν. ΑΡΙΣΤ. «Τὸν ἐν κινδύνῳ καθεστώτα καταλλάξαι • τοῖς ἱεροῖς θυσιαστηρίοις θέλων ἱερεὺς, ἐρωτάτω · τὸν ἐπίσκοπον, καὶ κατὰ τὸ λεχθὲν ποιείτω.» Ὁ προγραφεὶς κανὼν παρ' ἐπισκόπου την καταλ λαγὴν προσέταξε γίνεσθαι· ὁ δὲ παρών διατάττεται, κατὰ γνώμην τοῦ ἐπισκόπου, καὶ παρὰ πρεσβυτέ ρων ταύτην τελεῖσθαι. • Περὶ τῶν τοὺς Πατέρας αἰτιωμένων, καὶ ὥστε • μηδενὶ διαβεβλημένων ἐξεῖναι ἐπισκόπου κατ • ηγορείν. Νουμήδιος ἐπίσκοπος Μαζουλιτάνος · εἶπεν· Βἰσὶ πολλοὶ οὐκ ἀγαθῆς ἀναστροφῆς, ι οίτινες ἡγοῦνται τοὺς Πατέρας καὶ ἐπισκό ι πους ὡς ἔτυχεν, ὀφείλειν ἐνάγεσθαι· τοὺς • τοιούτους δεῖ προσδέχεσθαι, ἢ μή; Αυρήλιος · ἐπίσκοπος εἶπεν· 'Αρέσκει τοίνυν τῇ ἀγάπῃ · ὑμῶν τοὺς εἰς τινα μύση εμπεπλεγμένους κατὰ • Πατέρων φωνήν κατηγορίας ἀποτίθεσθαι; Ἐκ ι πάντων τῶν ἐπ σκόπων ἐλέχθη· Ἐὰν διαβέβλη «και ο τοιοῦτος, μὴ προσδέχεσθαι. ΒΑΛΣ. Ο ς κανὼν τῆς οἰκουμενικῆς δευτέρας συνόδου διορίζεται μὴ εἶναι εὐπαραδέκτους εἰς ἐπισκή. των καὶ κληρικῶν κατηγορίας ἅπαντας· ἀλλὰ μόνους τοὺς ἀνεπιλήπτους. Ανάγνωθι οὖν τὸν τοιοῦτον και μένα προγενέστερον ὄντα· καὶ τῆς παρούσης συνόδου κανένα ραη'. ρκθ', βλ' καὶ φλα'. ΖΩΝΑΡ. Καὶ ὁ ρκη' κανὼν τῆς παρούσης συνόδου, καὶ ὁ ρκθ' καὶ ὁ ρλ' περὶ ταύτης τῆς ὑποθέσεως διατάττονται, πλατύτερον διαγορεύοντες τίνες εἰσὶν ἄδεκτοι εἰς ἐπισκόπου κατηγορίαν. Καὶ ἡ δευτέρα δε οἰκουμενική σύνοδος, προγενεστέρα οὖσα τῆς συνό δου ταύτης, ἐν ἔκτῳ κανόνι περὶ τούτου τοῦ κερα λαίου ωρίσατο, διαταξαμένη τίνες δεχθήσονται κατη γοροῦντες ἐπισκόπων καὶ κληρικῶν. Ἀναγνωστέον ούν τὸν κανόνα ἐκεῖνον καὶ τὴν ἐκείνου ἐξήγησιν. Τὸ δὲ, οὐκ ἀγαθῆς ἐπιστροφῆς, ἀντὶ τοῦ οὐκ ἀγαθῆς διαγω γῆς, οὐ καλοῦ βίου, εἴρηται. ΑΡΙΣΤ. • Έδοξε τοὺς εἰς μύση εμπεπλεγμένους ι κατηγορίας μὴ ἀποτίθεσθαι· ἀλλ' ἀδέκτους εἶναι · πρὸς τὸ κατηγορείν.» Εἴρηται καὶ ἐν τῷ ἔκτῳ κανόνι τῶν ἐν Κωνσταν neque solvendi ullam facultatem habent. Sacris enim apostolis ea potestas a Christo data. In apostolorum porro locum summi sacerdotes substituti atque suffecti sunt. ARIST. • Sacerdos, queinpiam in periculo consti- ‹ tutum sacris altaribus reconciliare cupiens, • episcopum consulat; et, quod ei visum est, ‹ faciat. > Canon antescriptus ab episcopo fieri reconciliationem mandavit: at præsens etiam a presbyteris cum episcopi voluntate eam fieri jubet. CANON VIII. ⚫ De iis qui majores natu criminantur, et ut nulli, ‹ cujus vita infamia laborat, liceat episcopum • accusare. Numidius episcopus Mazulitanus dixit: ‹ Sunt multi non bonæ conversationis, qui exi- ‹ stimant majores natu et episcopos debere passim et temere reos agi: eosne oportet admit- ‹ tere, an non? Aurelins episcopus dixit: Placet • ergo dilectioni vestræ eos, qui aliquibus sce- ‹leribus illaqueati sunt, accusationis vocem • adversus Patres edere? Ab omnibus episcopis • dictum est: Si quis infamia laboret, ne admit- • lalur. BALS. Sextus eanon universalis secundæ synodi statuit, non esse omnes ad episcoporum et clericorum accusationes admittendos, sed eos solum qui sunt a reprehensione alieni. Lege ergo eum canonem, qui est antiquior; et præsentis synodi canones 128, 129, 130 et 131. ZONAR. Centesimus quoque vicesimus octavus, vicesimus nonus, et tricesimus hujus synodi canones eadem hac de re disserunt, et fusius, quibus. nam episcopi nomen deferri haud liceat, exponunt. Secunda quoque œcumenica synodus, quæ hac synodo antiquior fuit, idem hoc argumentumi sexto canone pertractans, quinam episcoporum ac clericorum accusatores admittendi sint, definivit, Is ergo canon cum sua explicatione legendus, Illad vern, conversationis non bonæ, pro vita moribusque ninine prolatis, accipiendum. ARIST. ‹ Visum est, at isti qui sceleribus sunt ‹ illaqueati, accusationes non edant; nec ad ‹ crimen alicui inferendum admittantur. › Dicitur et in sexto sanctorum Patrum Constannota. Guill. Beveregii Τοὺς πατέρας καὶ ἐπισκόπους. Graecus horum canonum interpres, majores natu, interprelatur πατέρας. In Latina enin editione, ex qua hæc versio Græca hausta est, locus hic sic legitur: Præterea sunt quamplurimi non bonæ conversatioxis, qui existimant majores natu vel episcopos passim vageque in accusationem pulsandos; quemadspodum Dionysius Exiguus in sua horum canonum collectione legit. Ubi episcopi diserte vocantur majores malu; quo etiam nomine appellantur a Julio, papa Romano, in rescripto ad Orientales pro Athanasio et aliis, dicente: Criminationes majorum natu per alios ne fiant, nisi per ipsos qui crimina intendant, si tamen ipsi dians et irreprehensibiles apparuerint, et actis publicis docuerint omni se carere auspicione atque inimicitia, et irreprehensibilem fidem alque conversationem ducere. Jul. rescript. cap. 20, necnon a concilio Carthaginensi 1 sub Grato habito, anno Domini 348, ubi dicitur: Gratus episcopus dixit, manifestum est illum non esse Dei, qui humilitatem contemnit, sed diaboli, qui superbiæ inventor et princeps est. Unde si ovis tumidus vel contumeliosus exstiterit in majorem nutu, vel aliquam causam habuerit, a tribus vicinis episcopis, si diaconus est, arguatur; presbyter, a sex; si episcopus, a duodecim consacerdotibus audiatur. Concil. Carthag. 1, can. 14.

TIJEOD. BALSAMON tinopole congregatorum canone, accusatores adl τινουπόλει συνελθόντων Αγίων Πατέρων μὴ ἀνεξετά episcopos accusandos sine examinatione non admitti. Sed primo religionem eorum examinare, ne hæretici sint; deinde et opiniones eorum investi— gare, ue forte condemnati sint, aut ejecti, aut exe communicati, aut ab aliis criminibus accusati; et qui forte se criminum ipsis objectorum innocentes non ostendant. Hoc itaque et praesenti videtur canoni, ut nemo, qui et ipse criminum reus est, ad episcopi accusationem admittatur. 523 CANON ΙΧ. • De iis, qui pro suorum peccatorum meritis ex ‹ ecclesiastico cœtu ejiciuntur. Augustinus epi- • scopus et Numidicæ provinciæ legatus dixit: • Hoc decernere velitis, ut eos, qui pro suorum ‹ criminum meritis Ecclesia ejecti sunt, si • quis episcopus vel presbyter in communio- ‹ nem recipiat, ipse quoque pari cum eis crie mini obnoxius videatur, qui proprii episcopi ‹ canonicam sententiam effugiunt. Ab omnibus ‹ episcopis dictum est: Omnibus placet. › BALS. Lege sanctorum apostolorum canones 11, 12, 32, Antiochenæ synodi canonem 6 et Sardicensis synodi canonem 13, docentes quid debeat fleri eis, qui depositos vel segregatos clericos recipiunt: similiter et iis, qui laicos segregatos recipiunt, Præsens autem canon decernit, ut clericos Ecclesia ejectos propter justas ab ipsis perpetra- c torum criminum pœnas, si alius episcopus vel presbyter ad communionem susceperit, is quoque, similiter ac qui suscipitur, puniatur. Iis ergo, quæ ab aliis canonibus et a præsenti constituta sunt, collectis, dic quod si clericum depositum alius episcopus in sacerdotalem communionem susreperit, deponetur: si autem una cun segregato oraverit, segregabitur. Propterea enim præsens quoque canon dicit: Similiter ac is qui Ecclesia ejectus est, episcopum, qui eum suscepit, esse puniendum. Nota autem, quod etiain præsens cation non citra examinationem, sed post condemnationem peccato convenientem, vult clericos deponi vel segregari. ZONAR. Hoc idem sanctorum apostolorum undecimus et duodecimus et tricesimus secundus constituerunt. Quæ igitur in iis scripta sunt, hic etiam sufficien!. Quinetiam synodi Antiochenæ canon 6 de eodem loquitur, et Sardlicensis canon 13. ARIST. Qui cum excommunicato communicat, • ipse sit exeqmmunicatus. Qui a proprio episcopo cxoommunicatum recipit, et cum eo sacra ministrat, segregationis non ignarus, et ipse sit excommunicatus. Similiter et qui hæreticis communicat, lisque comprecatur, cum fidelibus ne communicet; sed Ecclesia extrulatur. CANON X. (De présbyteris, qui a propriis episcopis condeστως τοὺς κατηγόρους εἰς κατηγορίαν ἐπισκόπων παραδέχεσθαι· ἀλλὰ πρῶτον ἐξετάζειν τὴν θρησκείαν αὐτῶν, ἵνα μὴ αἱρετικοὶ ὦσιν· εἶτα καὶ τὰς ὑπολή ψεις αὐτῶν ἀνερευνᾷν, μήποτε κατεγνωσμένοι εἰσὶ, καὶ ἀποβεβλημένοι, καὶ ἀκοινώνητοι, ἢ ὑφ' ἑτέρων ἐπ' ἐγκλήματι κατηγορούμενοι καὶ μήπω ἀθώους ἑαυτοὺς τῶν ἐπαχθέντων αὐτοῖς ἐγκλημάτων ἀπέδει ξαν. Τοῦτο γοῦν καὶ τῷ παρόντι δοκεῖ κανόνι, τὸ μή τινα ἔνοχον ἐγκλήμασιν ὄντα εἰς κατηγορίαν ἐπισκό που παραδέχεσθαι. • Περὶ τῶν κατ' ἀξίαν τῶν οἰκείων ἀτοπημάτων τοῦ • ἐκκλησιαστικοῦ συλλόγου ἐκβαλλομένων Αὐγου · στῖνος ἐπίσκοπος καὶ τοποτηρητής τῆς Νουμιδι · κῆς χώρας εἶπε· Τοῦτο ὁρίσαι καταξιώσατε, • ὥστε τοὺς ἀξίως τῶν οἰκείων ἐγκλημάτων ἀπὸ • τῆς Ἐκκλησίας διωχθέντας, ἐάν τις ἐπίσκοπος • ή πρεσβύτερος δέξηται εἰς κοινωνίαν· καὶ αὐτ • τὸς ἔτι μὴν τῷ ἴσῳ ἐγκλήματι ὑπεύθυνος φαν • ἅμα τοῖς τοῦ οἰκείου ἐπισκόπου την κανονικὴν • ψῆφον ἀποφεύγουσι. ᾿Απὸ πάντων τῶν ἐπισκό • πων ἐλέχθη • Πᾶσιν ἀρέσκει.» ΒΑΛΣ. 'Ανάγνωθι τῶν ἁγίων ἀποστόλων κανένας ια', ιβ', λβ', τῆς ἐν Ἀντιοχείᾳ συνόδου καν. ς', καὶ τῆς ἐν Σαρδικῇ καν. ιγ΄, διδάσκοντας τί ὀφείλει γίν νεσθαι εἰς τοὺς δεχομένους καθῃρημένους ἢ ἀφωρι σμένους κληρικούς· ὡσαύτως καὶ εἰς τοὺς δεχομέν νους ἀφωρισμένους λαϊκούς. Ο δὲ παρών διορίζεται τοὺς διωχθέντας ἀπὸ Ἐκκλησίας κληρικοὺς διὰ ἀξίαν ἐκδίκησιν τοῦ παρ' αὐτῶν τολμηθέντος ἐγκλήματος, ἐὰν ἕτερος ἐπίσκοπος. Η πρεσβύτερος δέξηται εἰς κοινωνίαν, καὶ αὐτὸν ὁμοίως τῷ δεχθέντι κολάζε σθαι. Συναγαγὼν οὖν τὰ παρὰ τῶν ἑτέρων κανόνων καὶ τοῦ παρόντος κανόνος διορισθέντα, εἰπὲ ὅτι, ἐὰν κληρικὸν καθῃρημένον δέξηται ἕτερος ἐπίσκοπος εἰς κοινωνίαν ἱερατικήν, καθαιρεθήσεται· ἐὰν δὲ μετὰ ἀφωρισμένου συνεύξηται, ἀφορισθήσεται. Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ ὁ παρὼν κανὼν εἶπεν ὁμοίως τῷ ἐκβλη θέντι τῆς ἐκκλησίας τὴν δεξάμενον αὐτὸν ἐπίσκοπον κολάζεσθαι. Σημείωσαι δὲ ὅτι καὶ ὁ παρών κανὼν οὐκ ἀσυντηρήτως, ἀλλὰ μετὰ καταδίκην ἀξίαν τῷ ἁμαρτήματι θέλει τοὺς κληρικούς καθαιρείσθαι ἢ ἀφορίζεσθαι. ΖΩΝΑΡ. Τοῦτο καὶ οἱ τῶν ἁγίων ἀποστόλων ὅ τε ια', καὶ ιβ', καὶ λβ', διετάξαντο. "Α γοῦν ἐν ἐκείνοις ἐγράφη, κἀνταῦθα αρκέσουσι. Καὶ ὁ τῆς ἐν 'Αντιοχείᾳ δὲ συνόδου ἔκτος κανὼν περὶ τούτου διαλαμβάνει, καὶ ὁ ιγ' τῆς ἐν Σαρδικῇ. ΑΡΙΣΤ. «Ο ἀκοινωνήτῳ κοινωνῶν ἀκοινώνητος. Ο τὸν ὑπὸ τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου ἀφορισθέντα δεν χόμενος, καὶ συλλειτουργῶν αὐτῷ, ἐν εἰδήσει ὢν τοῦ ἀφορισμοῦ, ἀφωρισμένος καὶ αὐτὸς ἔστω. Ωσαύτως καὶ ὁ αἱρετικοῖς κοινωνῶν, καὶ συνευχόμενος αὐτοῖς· τοῖς πιστοῖς οὐ συγκοινωνήσει, ἀλλὰ τῆς Ἐκκλησίας ἐξωθήσεται. • Περὶ πρεσβυτέρων τῶν ἀπὸ τῶν οἰκείων καταγι

IN CAN. IX CONC. CARTHAG. • νωσκομένων ἐπισκόπων 'Αλύπιος επίσκοπος το • ποτηρητής της Νουμιδικῆς χώρας εἶπεν· Οὐδὲ · ἐκεῖνο δεῖ παρεᾶσαι, ἵνα, ἐάν τις τυχόν πρεσβύ- · τερος, ἀπὸ τοῦ ἰδίου επισκόπου καταγνωσθείς, 4 φυσιότητί τινι καὶ ὑπερηφανίᾳ ἐπαρθεὶς, ἡγή - · σεται ὀφείλειν κεχωρισμένως ἅγια τῷ Θεῷ προσ- · φέρειν, ἢ ἄλλο ἀνορθοῦν θυσιαστήριον οιηθείη • κατὰ τῆς ἐκκλησιαστικῆς πίστεως καὶ καταστά · σεως· ὁ τοιοῦτος ατιμώρητος μὴ ἐξέλθῃ. Βα- • λεντῖνος ἐπίσκοπος τῆς πρώτης καθέδρας τῆς • Νουμιδικῆς χώρας εἶπεν· 'Αναγκαίω; τῇ ἐκκλη- • σιαστικῇ πίστει καὶ τάξει σύμφωνά εἰσι τὰ παρὰ • τοῦ ἀδελφοῦ ἡμῶν ᾿Αλυπίου προενεχθέντα. Λοι · πὸν τί δοκεῖ τῇ ὑμετέρᾳ ἀγάπῃ εἴπατε. Η σύνο • οδος εἶπεν· Εάν τις πρεσβύτερος, κατὰ τοῦ ἰδίου • επισκόπου φυσιωθείς σχίσμα ποιήσῃ, ἀνάθεμα «Έστω. ο ΒΑΛΣ. Ο λα' ἀποστολικός κανὼν τοὺς παρασυνά γοντας, κληρικούς μὲν ὄντας, καθαιρέσει καθυποβάλο λει, λαϊκοὺς δὲ, ἀφορίζεσθαι διορίζεται· πλὴν μετὰ πρώτην καὶ δευτέραν καὶ τρίτην παράκλησιν. Ὁ δὲ παρὼν κανὼν καὶ ὁ σ' τῆς ἐν Γάγγρᾳ ἀναθεματίζει τούτους. Τίνι γοῦν ὀφείλομεν προσσχεῖν ζητητέον. Οἴομαι οὖν ὅτι καὶ ἄμφω κατὰ τοὺς κανόνας γενήσεται. Πρῶτον μὲν γὰρ κατὰ τὸν ἀποστολικὸν κανόνα οι σχισματικοί παραγγελθήσονται τοῦ κακοῦ ἀποσχέσθαι· καὶ μὴ πεισθέντες, καθαιρεθήσονται ἡ ἀφορισθήσονται· εἰ δὲ καὶ οὕτω τῇ φυσιότητι, τουτέστι τῇ κενοδοξίᾳ καὶ τῇ ἀνηκοῖς, ἐμμένουσιν, ἀναθέ ματι καθυποβληθήσονται, ὡς σεσηπότα μέλη ἐκ τοῦ ὑγιαίνοντος σώματος τῆς Ἐκκλησίας ἐκκοπέντες. Το γὰρ ἀπεντεῦθεν ἀναθεματισθῆναι τοὺς μὴ διὰ δογματικὴν προσκεκρουκότας αἰτίαν, ἀλλὰ διὰ ἀλαζονείαν καὶ νολς κουφότητα κατὰ τῆς ἐκκλησιαστικῆς καταστάσεως ἀτακτήσαντας, βαρύτατόν ἐστιν, ὡς ἐμοὶ δοκεῖ. 'Ανάγνωθι καὶ τὸν αʹ κανόνα τοῦ μεγάλου Βασιλείου, διδάσκοντα διαφορὰν αἱρετικῶν, σχισματικῶν καὶ παρασυναγόντων. Ενταῦθα δὲ καταχρηστικῶς ἐξελήφθη τὸ σχίσμα καὶ ἡ παρασυναγωγή εἰς τοὺς κατὰ ἀλαζονείαν κατὰ τοῦ ἐπισκόπου αὐτῶν φυσιωθέντας καὶ ἀποσχισθέντας. ΖΩΝΑΡ. Ἐὰν πρεσβύτερος ἐπιτιμηθεὶς ἀφορισμῷ ἴσως ἐπαρθῇ φυσιότητι, τουτέστι κενοδοξίᾳ καὶ ὄγκῳ, καὶ ἰδίᾳ προσφέρῃ τῷ Θεῷ, ἱερουργῶν καθ' ἑαυτὸν, ἢ αὐτὸς νέον θυσιαστήριον καινουργήσῃ κατὰ τῆς Ακκλησιαστικῆς πίστεως καὶ καταστάσεως· συγχέει γὰρ τὴν ἐκκλησιαστικήν κατάστασιν, ὡς τῶν πρεσβυτέρων ὑπείκειν ὀφειλόντων τῷ ἐπισκόπῳ, ἐκεῖνος καὶ ἀντιπράττων καὶ ἀνθιστάμενος αὐτῷ, καὶ κατὰ τῆς πίστεως ποιεῖ· οἱ γὰρ ἄπιστοι, βλέποντες ὅτι ἀτάκτως διάγουσιν οἱ ἱερωμένοι, κωμωδήσουσι τὴν πίστιν· τοὺς γοῦν τοιούτους οὐκ ἀτιμωρήτους δεῖ, φασίν, εἶναι, διὸ καὶ ἀναθέματι αὐτοὺς ἡ σύνοδος κατεδίκασε. Καὶ ὁ ς' δὲ τῆς ἐν Γάγγρᾳ συνόδου και νῶν ὑπὸ ἀνάθεμα τους παρασυνάγοντας ἐποιήσατο. Ὁ δὲ τῶν ἀποστόλων λα' κανών καθαίρεσιν τῶν τοιούτων καταψηφίζεται. ‹ mnautor, Alypius episcopus reglonis Numidicæ ‹ legatus dixit; Nec illud prætermittendum est, ‹ ut si quis forte presbyter a proprio episcopo ‹ condemnatus, tumore quodam et arrogantia ‹ elatus, existimaverit debere separatim Deo ‹ sancta offerre, vel aliud altare erigendum puta- ‹ verit adversus ecclesiasticam Odem et consti- ‹ tutionem: is ne impunis evadat. Valentinus ‹ episcopus primæ cathedræ Numidicæ regionis dixit: Necessario ecclesiasticæ fidei et ordini ‹ consentiunt, quæ a fratre nostro Alypio pro- ‹ lata sunt. Quod superest, quid vestræ videtur • dilectioni dicite. Synodus dixit: Si quis pre- • sbyter adversus proprium episcopum inflatus c schisma fecerit, sit anathema. BALS. Tricesimus primus canon apostolicus ens, qui a congregatione divertunt, si sint quidem clerici, depositioni subjicit: laicos autem segregandos decernit; sed post primam et secundam et tertiam admonitionem. Presens autem canon et sextus Gangrensis eos anathematizat. Quid ergo ecqui debeamus quærendum est. Existimo ergo, quod utrumque fiet ex canonibus. Primum enim secundum canonem apostolicumn schismaticis denuntiabitur, 524 ut a malo abstineant: et, nisi paruerint, deponentur vel excommunicabuntur. Sin autem sic quoque in inflatione, hoc est, vana gloria et inobedientia, perstiterint, anathemati subjicientur, ut membra putrida e sano Ecclesiæ corpore amputati. Ex hoc enim ipsos esse anathematizatos, qui non propter causam dogmaticam offenderunt, sed propter.arrogantiam et mentis levitatem adversus ecclesiasticam constitutionem se insolenter gesse - runt, est gravissimum, ut mihi quidem videtur. Lege etiam canonem i magni Basilii, qui docel differentiam hæreticorum, schismaticorum et eorum qui a congregatione divertunt. Hic autem alusive acceptum est schisma, et a congregatione diver. sio, pro iis qui ex arrogantia adversus suum episcopum inflati sunt et ab eo abscissi. ZONAR. Si quis sacerdos segregatione forte multatus, inflatione, hoc est, arrogantia superbiaque efferatur, ac Deo privatim offerat, aliisque notr adhibitis sacra faciat, aut novum ipse altare adversus ecclesiasticain fidem ac constitutionem excitarerit; evertit ille siquidem Ecclesiæ constitutionem, qui cum episcopo audientes esse presbyteri debeant, obluctatur ipse, et obsistit; fìdei vero quoque est injurios, quæ infidelium irrisione, postquam sacris initiatos homines perverse vitam agere animadverterint, ludetur. Ejusmodi igitur bomines, nequaquam impune abire oportere synodus asserit, illosque proinde anathematis pœna teneri jubet. Eamdem quoque anathematis pœnam, sexto canone in eos, qui privatim ecclesiam ha· bere volunt, Gangrensis synodus statuit. Sanctorum vero apostolorum primus et quadragesimus canon depositionis in cos pœnam decernit.

ARIST. «Qa: ab episcopo condemnatur, si postea ΑΡΙΣΤ.. Ὁ ὑπ᾽ ἐπισκόπου καταγνωσθείς, › discesserit, et altare fixerit, vel obtulerit, pu c niendus.» Qui a proprio segregatus episcopo, ad syno∙lum, cui episcopus snus subjacet, non accedit, ut quæ ad segregationem ejus pertinent examinaret, et quod præter rationem factum est corrigeret; sed superbia et fastu elǝtns, eo quidem contempto se ab Ecclesia separaverit, et aliud struxerit altare, et sancta Deo obtulerit; talis, ut contra fidem et constitutionem erclesiasticam hac faciens, non impanc feret, sed anathemate perculietur. CANON XI. ‹ Si quis presbyter in suæ vitæ agendæ ratione • condemnatus fuerit, debet is vicinis episcopis • renuntiare, ut ipsi rem audiant, et per ipsos • proprio episcopo reconcilietur; si boc autem • non fecerit, sed (quod absit!") superbia infla- • ius, se a proprii episcopi connuuione separa- ‹ verit, et una cum aliquibus schisma facieus ‹ Deo sanctum obtulerit, is anathema reputabi- ‹ tur, et proprium locum perdet; hoc scilicet considerato, numquid adversus episcopum juc stam habeat expostulationem.» BALS. Ilic quoque canon eadem cum præcedente dicit: statuit enim ut non solum deponantur, sed etiam anathematizentur presbyteri, qui ab'episcopis condemnati nolunt rem pacifice componi per examinationem vicinorum episcoporum. sed seipsos abscindunt, hoc est, separant a proprio episcopo, et separatim sacra celebrant præter illius sententiam. Lege et canonem 6 Antiochenæ synodi et 14 Sardieensis. Oportet autem, inquit, considerare et examinare, numquid proprium episcopum juste accuset clericus, et communionem eum eo jure declinet. Lege et cauouem 29 istius synodi, et Antiochenæ canonem 4. Adversus episcopum 525 autem expostulationem ne dixeris esse ex peccato, vel ab alia criminali accusatione; sed vel ex causa dogmatica, vel injusta ejus vitæ institutione. Ne que enim debet clericus a proprio episcopo ante condemnationem separari, nisi eum videt manifeste injuriaın facientem, vel recto dogmati repugnantem. Cum autem ille metropolitanus Philippopolis Italicus proprium clericum Campsorymem segregasset, agitatum est apud sanétissimum illum patriarcham Muzalonem, eum misericordia dignum non esse, ut qui, secundum hunc canonem, ad diuitimos episcopos non accesserit, et ad synodum quæ erat in ca regione, ut per eos reconciliaretur metropolitano; sed sedi primum patriarchali molestiam exhibuerit, Skz ο διαστὰς, καὶ θυσιαστήριον πήξας, ἢ προσενεγ- «κών, τιμωρητέος. Ο παρὰ τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου ἀφορισθείς, καὶ μὴ προσελθὼν τῇ συνέδῳ, ᾗτινι ὁ ἐπίσκοπος αὐτοῦ ὑπό κειται, ἐπὶ τῷ ἐξετάσαι τὰ τοῦ ἀφορισμοῦ, καὶ τὸ παραλόγως γενόμενον διορθώσασθαι, ἀλλ' ὑπερηφα νίᾳ καὶ τύτῳ ἐπαρθεὶς, τούτου μὲν καταφρονήσει, ἀποσχέσει δὲ ἑαυτὸν τῆς Ἐκκλησίας, καὶ θυσιαστή ριον ἕτερον πήξει, καὶ ἅγια τῷ Θεῷ προσάξει· ὁ του οὗτος, ὡς κατὰ τῆς ἐκκλησιαστικῆς πίστεως καὶ καταστάσεως ταῦτα ποιῶν, οὐκ ἀτιμώρητος ἔσται. ἀλλ᾽ ἀναθεματισθήσεται KANON IA'. • Εάν τις πρεσβύτερος ἐν τῇ διαγωγῇ αὐτοῦ • καταγνωσθῇ, ὀφείλει ὁ τοιοῦτος τοῖς γειτνιῶσιν • ἐπισκόποις προσαγγεῖλαι, ἵνα αὐτοὶ τοῦ πράγ • ματος ἀκροάσωνται, καὶ δι' αὐτῶν τῷ ἰδίῳ ἐπι • σκόπει, καταλλαγῇ· τοῦτο δὲ ἐὰν μὴ ποιήσῃ. • ἀλλ᾽, ὅπερ ἀπείη, υπεροψίᾳ φυσιούμενος ἐκ τῆς «τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου κοινωνίας ἑαυτὸν χωρίσῃ. ι καὶ παρὰ μίαν μετά τινων σχίσμα ποιῶν, ἁγίαε' σμα τῷ Θεῷ προσενέγκῃ· ὁ τοιοῦτος ἀνάθεμα • λογισθήσεται, καὶ τὸν ἴδιον τόπον ἀπολεσάτω, ι δηλονότι σκοπουμένου, μήποτε κατὰ τοῦ ἐπι- • σκόπου μέμψιν ἔχῃ δικαίαν. ο ΒΑΛΣ. Καὶ οὗτος ὁ κανὼν τὰ αὐτὰ τῷ πρὸ αὐτοῦ ἀποφαίνεται· διορίζεται γὰρ μὴ μόνον καθαιρεῖσθαι, ἀλλὰ καὶ ἀναθεματίζεσθαι τοὺς καταγινωσκομένους παρὰ ἐπισκόπων πρεσβυτέρους, καὶ μὴ θέλοντας εἰρηνικῶς λυθῆναι τὸ πρᾶγμα διὰ κατεξετάσεως τῶν γειτνιαζόντων ἐπισκόπων, ἀλλὰ, ἀποσχίζοντας, τους ἐστι χωρίζοντας, ἑαυτοὺς ἀπὸ τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου, καὶ ἱερουργοῦντας ιδιαιτάτως παρά γνώμην ἐκείνου. Ανάγνωθι καὶ τὸν ς' κανόνα τῆς ἐν Ἀντιοχείς συν όδου, καὶ τὸν ιδ' τῆς ἐν Σαρδικῇ. Χρὴ δὲ, φησί, σκοπεῖν καὶ ἐξετάζειν, μήποτε δικαίως αἰτιᾶται τὸν ἴδιον ἐπίσκοπον ὁ κληρικὸς, καὶ εὐλόγω; τὴν μετ' αὐτ τοῦ κοινωνίαν ἐκκλίνῃ. Ανάγνωθι καὶ τὸν κθ' κανόνα τῆς συνόδου ταύτης, καὶ τῆς ἐν 'Αντιοχείᾳ κανόνα δ'. Τὴν δὲ κατὰ τοῦ ἐπισκόπου μέμψιν μὴ εἴπῃς εἶναι ἐξ ἁμαρτήματος ἢ ἀπὸ ἄλλης αιτιάσεως ἐγκληματι κῆς, ἀλλὰ ἀπὸ δογματικῆς ἢ ἀδίκου διαγωγής. Οὐδὲ γὰρ ὀφείλει ὁ κληρικὸς ἀπὸ τοῦ ἐπισκόπου αὐτοῦ χωρίζεσθαι πρὸ καταδίκης, εἰ μὴ προφανῶς αὐτὸν βλέπει ἀδικοῦντα ἢ ἐναντιούμενον τῷ ὀρθῷ δόγματι. Τοῦ δὲ μητροπολίτου Φιλιππουπόλεως τοῦ Ἰταλικού ἐκείνου ἀφορίσαντος τὸν ἴδιον κληρικὸν τὸν Καψορύ μην, λόγος ἐγένετο παρὰ τῷ ἁγιωτάτῳ ἐκείνῳ πα τριάρχῃ τῷ Μουζάλωνι μὴ ὀφείλειν τοῦτον συμπα θείας ἀξιωθῆναι, ὡς μὴ προσελθόντα κατὰ τὸν παρὄντα κανόνα τοῖς γειτνιάζουσιν ἐπισκόποις καὶ τῇ κατὰ χώραν συνόδω χάριν τοῦ καταλλαγῆναι δι' αὐτῶν Guill. Beveregii notæ. 'Εάν τις πρεσβύτερος. Prater Balsamonis . Zonaræ interpretationes in codice Amerbachiano, hoc etiam exóliov in præsentem canonem habetur, Νεοὶ ἀναψηλαφήσεως ψήφων ἐπισκόπων ζήτει τῆς ἐν 'Αντιοχείς συνόδου κανόνα τ', τῆς ἐν Σαρδικῇ και νόνας γ', δ', ιδ', καὶ ἐνταῦθα τὸν παρόντα τα' κανόνα, De sententiarum episcoporum retractatione quære synodi Antiochena canonem 6, et Sardicensis canones 3, 4 et 14, el ibi præsentem canonem 11.

IN CAN. XII CONC. CARTHAG. nem deduxerit. Cum antem dixisset Campsoryme se per multos metropolitanos sui metropolitani misericordiam postulasse, et non exauditum esse, et propterea ad magnam synodum venisse; judicatum est eum nihil fecisse coutra canones. τῷ μητροπολίτῃ, ἀλλὰ πρώτως τὸν πατριαρχικόν et proprium episcopumn ad judiciariam contentioθρόνον ὀχλήσαντα, καὶ ὑπὸ ἀντιδικίαν ἀγαγόντα τὸν ἴδιον ἐπίσκοπον. Τοῦ δὲ Καψιρύμη εἰπόντος διὰ πολλῶν μητροπολιτῶν ζητῆσαι αὐτὸν τὴν τοῦ οἰκείου μητροπολίτου συμπάθειαν, καὶ μὴ εἰσακουσθῆναι, καὶ διὰ τοῦτο καταντῆσαι εἰς τὴν μεγάλην σύνοδον, διε γνώσθη μηδέν τι ακανόνιστον ποιῆσαι αὐτόν. ΖΩΝΑΡ. Καὶ οὗτος ὁ κανὼν τὰ αὐτὰ τῷ πρὸ αὐτοῦ ἀποφαίνεται, καί φησιν ὅτι, ἐὰν πρεσβύτεμας καταγνωσθῇ παρὰ τοῦ ἐπισκόπου ἐν τῇ ἰδίᾳ διαγωγή, τουτέστιν ὡς μὴ καλῶς βιούς, ὀφείλει τοῖς πλησίον οὖσιν ἐπισκόποις προσαγγεῖλαι, ἤτοι γνω ρίσα:, όπως κατεγνώσθη παρὰ τοῦ ἐπισκόπου, ἵνα δι' αὐτῶν ἀκροασαμένων τῶν πραχθέντων καταλλαγῇ τῷ ἐπισκόπῳ. Ἐὰν δὲ μὴ τοῦτο ποιήσῃ, ἀλλ᾽, ὅπερ μὴ γένοιτο, κενοδοξίᾳ ἐπαιρόμενος ἀποσχισθῇ μὲν τοῦ ἐπισκόπου, παρὰ μίαν δὲ, ἀντὶ τοῦ ἰδιαί τατα, μετά τινων ἱερουργήσῃ, ὁ τοιοῦτος οὐ μόνον, φησί, τὸν ἴδιον βαθμὸν ἀπολέσει, ἀλλὰ καὶ ἀνάθεμα ἔσται. Χρὴ δὲ, φησί, σκοπεῖν καὶ ἐξετάζειν, μήποτε δικαίως αἰτιᾶται τὸν ἴδιον ἐπίσκοπον, συνειδώς αὐτῷ μέμψιν, καὶ εὐλόγως τὴν μετ᾿ αὐτοῦ κοινω νίαν ἐκκλίνῃ. ᾿Αναγνωστέον καὶ τὸν κθ' κανόνα τῆς συνόδου ταύτης, καὶ τῆς ἐν ᾿Αντιοχείς κανόνα τέ ταρτον, καὶ τῆς ἐν τῷ ναῷ τῶν ᾿Αγίων Αποστόλων συστάσης συνόδου κανόνας ιγ', ιδ' καὶ ιε'. ΑΡΙΣΤ. • Πρεσβύτερος καταγινωσκόμενος παρ' · ἐπισκόπου τοῖς πλησίον ἐπισκόποις ἐκκαλεῖν καθήσεται· εἰ δὲ μὴ ἐγκαλέσοι, ἀλλὰ σχίζων • καὶ φυσιούμενος, ἁγίασμα τῷ θεῷ προσαγάγῃ, • Έστω ἀνάθεμα. Τῆς αὐτῆς ἐστιν ἐννοίας τῷ πρὸ αὐτοῦ κανόνι καὶ αυτός. • Φήλιξ επίσκοπος εἶπεν· Αναφερέσθω κατὰ τὰ • ὁρισθέντα ἐκ τῶν παλαιῶν συνόδων, ἵνα, ἐὰν • τις ἐπίσκοπος (δπερ ἀπείη) ἔν τινι ἐγκληματι • περιπέσῃ, καὶ γενήσεται πολλὴ ἀνάγκη τοῦ • μὴ δύνασθαι συνελθεῖν πολλούς, διὰ τὸ μὴ • ἀπομεῖναι αὐτὸν ἐν τῷ ἐγκλήματι, ὑπὸ δώδεκα • ἐπισκόπων ἀκουσθῇ καὶ ὁ πρεσβύτερος • ὑπὸ ἐξ ἐπισκόπων καὶ τοῦ ἰδίου, καὶ ὁ • διάκονος ὑπὸ τριῶν.» ZONAR. Hic quoque canon cadem cum superiore constituit, ac si quis presbyter, inquit, in sua vivendi ratione, hoc est, veluti licentius acte vitæ ab episcopo condemnatus fuerit; eum vicinis episcopis renuntiare, hoc est, de sua damnatione certiores facere oportet, ut illorum opera, ubi tota de re edocti fuerint, suo episcopo concilietur. Quod si id facere neglexerit, et ambitione (quod 5 absit!) inflatus, se ab episcopi communione separaverit, ac una, hoc est, privatim cum paucis sacra fecerit; illum non modo de suo gradu excidere, verum anathema quoque esse decernit. Animadvertendum porro est, inquit, atque investigandum, numquidl justam adversus episcopum expostulandi causam habeat, crimenque illius aliqnod noverit, ex quo jure se ab illius communione subducat. Consule hujus quoque synodi undetricesimum canonem, et Antiochenæ quartum, et synodi in Sanctorun Apostolorum templo congregatæ carones 13, 14 et 15. ΒΑΛΣ. Τοῦ δ' κανόνος τῆς ἐν Ἀντιοχείᾳ συνόδου ἐμφαίνοντος τὰς μὲν καθαιρέσεις τῶν πρεσβυτέρων καὶ διακόνων παρὰ ἑνὸς ἐπισκόπου γίνεσθαι, τὰς δὲ ARIST. Presbyter ab episcopo condemnatus, ad ‹ vicinos episcopos appellare permittetur: si • vero non provocaverit, sed schisma faciens, et • faslu elatus, Deo sanctum obtulerit. sit anac theme. Ejusdem sententiæ cum præcedente est et hic canon. CANON XII. Felix episcopus dixit: Referatur secundum ea • quæ ab antiquis synodis decreta sunt, ut si ‹ quis episcopus (quod absit!) in aliquod crimen • incidat, et fieri non possit omnino, ut multi ‹ conveniant, ne ipse in crimine hæreat, a • duodecim episcopis audiatur, et presbyter a ‹ sex episcopis una cum proprio, et diaconus a c tribus. BALS. Cum canon 4 Antiochenæ synodi declarasset presbyteros et diaconos ab uno episcopo deponi, episcoporum autem depositiones a synodo Guill. Beveregii nota. Υπό δώδεκα ἐπισκόπων ἀκουσθῇ. Constantinus Harmenopulus præsentem canonem his verbis contractum dedit. Επισκόπου κατηγορουμένου, εἰ δυσχερές εἴη τὴν πᾶσαν σύνοδον συνελθεῖν, δώδεκα γοῦν τὴν ὑπόθεσιν ἐξετασάτωσαν ἐπίσ σκοποι πρεσβυτέρου δὲ ἐξ· διακόνου δὲ τρεῖς. Cum episcopus accusatur, si difficile sit universam conrenire synodum, duodecim saltem episcopi causam examinent; si presbyter, sex; si diaconus, tres. Ubi scholiastes haec observal, Εντεῦθεν ὁ πατριάρχης Λουκᾶς ἄχυρον ἡγήσατο τὴν τοῦ ἐπισκόπου Αμα Γιοῦντος Ιωάννου καθαίρεσιν, ἣν ὁ ἀρχιεπίσκοπος ἐποιήσατο Κύπρου ὅτι ια' μόνοις συνὼν ἐπισκόποις, μὴ ἐπέκεινα ἦν αὐτὸς τῆς τῶν λοιπῶν δωδεκάδος. Hine Lucas patriarcha motus irritam censuit Amathunti episcopi Joannis depositionem ab archiepiscopo Cypri factam; quod cum ei duntaxat 11 episcopi adessent, duodenarium ipse numerum non superaret. Harmenop. sect. 1, tit. 5. Ο πρεσβύτερος ὑπὸ ἔξ. Quod hic constiCoitur, ut causa scilicet episcopi a duodecim, presbyteri a sex, et diaconi a tribus episcopis audiatur, a concilio Carthaginensi, sub Grato anno Domini 348 habito, prius constitutum fuit: cujus verba superius, in annotationibus ad octavum bujus concilii canonem recitavimus.

ferl, videtur praesens canon ei adversari, decer- καθαιρέσεις τῶν ἐπισκόπων παρὰ συνόδου, δοκεῖ nens a duodecim ad minus episcopis episcopum in causa criminali judicari, presbyterum a sex, et diaconum a tribus. Non pugnant autem inter se canones sed Antlochenæ quidem synodi canon hæc judicia aliter constituenda decrevit: præsens autem c. non, qui longo post tempore factus est, hæc judicia cantius fieri statuit. Cantior autem legislatio non inducit repugnantiam. Quod autem majoris securitatis gratia hæc canta sint, ex eo declaratur, quod dicant Patres, bæc tunc demum fieri, quando est difficile ut plures episcopi conveniant. Tunc enim necesse est 526 plures quoque episcopos causas criminales audire. Illud autem, ne episcopus in crimine hæreat, sic est, interpretandum ne dum dubius est episcopus, a suo populo contemnatur, ut qui accusatus est. Et in bis qui. dem consistit canon. Interrogaverit autem quispiam, cum canon causarum solum criminalium meminerit, an uui metropolitano vel episcopo permittatur examinare episcopum, vel sacerdotem, vel diaconum In causa civili ex contractn, quæ infamiam irrogat, scilicet depositi, vel commodati: similiter et in causa quæ ex delicto oritur, scilicet injuria, furto, vi, et similibus. Solutio. Quinquagesinus quintus canon apostolicus, et octogesimns quartus jubent, ut ¡¡ deponantur, qui reges, episcopos et magistratus injuria alliciunt. Et nonnulli quidem ad ejusmodi injurias easque solas depositionem redigunt. Mihi autem videtur ex omni actione quæ infamiam irrogat, pecuniaria scilicet et criminali, iis qui sunt sacrati infamiam inuri, secundum universalem et indistinctam legum constitutionem. Vidi enim etiam multos sacratos propter furtum synodaliter depositos. Si autem interrogaverit quispiam, quid debet fieri lectoribus; audiet, quod vicesimus canon præsentis synodi reliquos clericos, præter presbyterum scilicet et diaconum, ab uno episcopu judicandos esse statuit. Præterea interrogaverit quispiam, cum canon contineat, tunc fieri a duodecim episcopis et solis episcoporum depositiones, quando fieri omnino non potest ut multi conveniant; si depositus fuerit episcopus a duodecimn episcopis, jaque cum sit facile ut multi conveniant; dissolvetur depositio annon? Solutio. Dicunt quidem nonnulli hoc modo non infirmari sententiam. Com autem Joannes ille Amathuntis episcopus a Cypri archiepiscopo domino Joanne fuisset depositus, et depositionis edictum in tribunali imperatorio lectum esset, quoniam inventi sunt undecim episcopi et archiepiscopus depositionem fecisse, statuit sanctissimus ille patriarcha dominus Lucas cum præsente illa synodo, quin et assistens senatus, esse infirmam et nullius momenti depositionein; et ro quod non accersita fuerit universa synodus Cypriorum Ecclesiæ, aut saltem major pars ejus, cum magna esset ejus cogendæ facultas; et quod archiepiscopus non ultra duodecim episcopos, sed una cum illis esset connumeratus. Præterea antem Ꭰ ἐναντιοῦσθαι αὐτῷ ὁ παρὼν κανών, διοριζόμενος ὑπὸ δώδεκα ἐπισκόπων τὸ ἐλάχιστον κρίνεσθαι ἐπίσκοπον χάριν ἐγκληματικῆς ὑποθέσεως, τὸν πρε σβύτερον ὑπὸ ἐξ, καὶ τὸν διάκονον ὑπὸ τριῶν. Οὐκ ἐναντιοῦνται δὲ οἱ κανόνες· ἀλλ' ὁ μὲν, τῆς ἐν ᾿Ανα τιοχείᾳ δηλαδή, ἄλλως τὰς τοιαύτας κρίσεις ὥρισε διευλυτοῦσθαι· ὁ δὲ παρών κανών, κατὰ πολὺ μετ ταγενέστερος ων, ἀσφαλεστέρως τὰς τοιαύτας κρίστις παρεκελεύσατο γίνεσθαι. Καὶ οὐκ ἔστιν ἐναν τίωσις ἡ ἀσφαλεστέρα νομοθεσία. Οτι δὲ διὰ τὸ ἀσφαλέστερον ταῦτα νενομοθέτηται, δηλοῦται καὶ ἀπὸ τοῦ λέγειν τοὺς Πατέρας τότε ταῦτα γίνεσθαι, ὅτε μὴ ἐστιν εὐχερὲς καὶ πλείονας συνελθεῖν ἐπι σκόπους. Τηνικαῦτα γὰρ ἀναγκαῖόν ἐστι καὶ πλείο νας ἐπισκόπους ἀκροᾶσθαι τῶν ἐγκληματικῶν ὑπο θέσεων. Τὸ δὲ μὴ ὑπομεῖναι τὸν ἐπίσκοπον ἐν τῷ ἐγκλήματι οὕτως ἑρμηνευτέον, ἵνα μὴ, ἀμφίβολος ὧν ὁ ἐπίσκοπος, καταφρονοῖτο ὑπὸ τοῦ ὑπ' αὐτὸν λαου, ὡς ὑπὸ κατηγορίαν ὤν. Καὶ τὰ μὲν τοῦ και νόνος ἐν τούτοις. Ερωτήσει δέ τις, εἰ, τοῦ κανόνος μόνων εγκληματικῶν ὑποθέσεων μεμνημένου, ἐφεῖ ται μητροπολίτῃ ἐνὶ ἡ ἐπισκόπῳ ἑνὶ δικάζειν επίσκοπον ἢ ἱερέα ἢ διάκονον χάριν υποθέσεως συναλλαγματικῆς ἀτιμοποιοῦ; ήγουν περὶ παραθή κης, ἢ περὶ κιχρήσεως· ὡσαύτως καὶ περὶ ὑποθέ σεως ἐξ ἁμαρτήματος ἀναφυομένης, ήγουν ὕβρεως, κλοπῆς, βίας, καὶ τῶν ὁμοίων. Λύσις. ῾Ο νε' ἀπο στολικής κανὼν καὶ ἡ πδ καθαιρεῖσθα: διορίζονται τοὺς ὑβρίζοντας βασιλεῖς, ἐπισκόπους καὶ ἄρχοντας. Καί τινες εἰς τὰς τοιαύτας ὕβρεις καὶ μόνας στε νοχωροῦσι καθαίρεσιν. Ἐμοὶ δὲ δοκεῖ ἀπὸ πάσης ἀτιμοποιοῦ ἀγωγής, χρηματικής δηλαδὴ καὶ ἐγκλη ματικῆς, ἐπάγεσθαι ἀτιμίαν καὶ τοῖς ἱερωμένοις, κατὰ τὴν καθόλου τῶν νόμων καὶ ἀδιάστικτον νομοθεσίαν. Εἶδον γὰρ καὶ πολλοὺς ἱερωμένους ἀπὸ κλοπῆς καθαιρεθέντας συνοδικῶς. Εἰ δὲ ἐρωτήσει τις, τί ὀφείλει γίνεσθαι εἰς τοὺς ἀναγνώστας, ἀκούσει ὅτι 5 κ' κανὼν τῆς παρούσης συνόδου παρὰ ἑνὸς ἐπισκόπου τοὺς λοιπούς κληρικούς, τοὺς παρὰ τὸν πρεσβύτερον δηλαδὴ καὶ τὸν διάκονον, δικάζεσθαι διορίζεται. Ετι ερωτήσει τις, ὡς τοῦ κανόνος δια λαμβάνοντος τότε γίνεσθαι παρὰ δώδεκα ἐπισκόπων καὶ μόνων τὰς τῶν ἐπισκόπων καθαιρέσεις, ὅτε ἀνάγκη πολλή ἐστι μὴ δύνασθαι πολλοὺς συνελθεῖν, ἐὰν καθαιρεθῇ ἐπίσκοπος παρὰ δώδεκα ἐπισκόπων, ευχερείας οὔσης καὶ ταῦτα πολλούς συνελθεῖν, ἆρα λυθήσεται ἡ καθαίρεσις ἢ οὐ; Λύσις. Τινὲς μὲν λέγουσιν ἐκ τούτου τοῦ τρόπου μὴ ἀκυροῦσθαι τὴν ἀπόφασιν· τοῦ δὲ ἐπισκόπου Αμαθοῦντος ἐκείνου Ιωάννου καθαιρεθέντος ὑπὸ τοῦ ἀρχιεπισκόπου Κύπρου κυρίου Ιωάννου, καὶ τοῦ καθαιρετικοῦ ση μειώματος αναγνωσθέντος ἐπὶ βήματος βασιλικού, ἐπεὶ εὕρηνται ἐνδεκα ἐπίσκοποι καὶ ὁ ἀρχιεπίσκοπος τὴν καθαίρεσιν πεποιηκότες, διέγνω ὁ ἁγιώτατος ἐκεῖνος πατριάρχης κύριος Λουκᾶς μετὰ τῆς παρουσιασάσης συνόδου, ἀλλὰ μὴν καὶ ἡ παρεστῶσα σύγκλητος, ἄκυρον εἶναι τὴν καθαίρεσιν, διά τε τὸ μὴ μετακληθῆναι τὴν πᾶσαν σύνοδον τῆς τῶν Κυ

IN CAN. XIII CONC. CARTHAG. τρίων ἐκκλησίας, ἢ κἂν τὴν πλείονα, ευχερείας, και η allegarunt et cauonem 20 praesentis synodi et 14; et, ταῦτα οὔσης πρὸς τοῦτο, καὶ διὰ τὸ μὴ τὸν ἀρχιε πίσκοπον ἐπέκεινα εἶναι τῆς δωδεκάδος τῶν ἐπισκότων, ἀλλὰ ταύτῃ τοῦτον συνυπάγεσθαι. Εχρήσαντο quamvis dixissent nonnulli hoc de solis presbyteris et diaconis dictum esse, tamen non sunt exauditi. δὲ πρὸς τοῦτο καὶ τῷ κ' κανόνι τῆς παρούσης συνίδου, καὶ τῷ ιδ'. Κἄν τινες δὲ εἶπον τότε εἰς μόνους πρεσβυτέρους καὶ διακόνους τοῦτο ἐκφωνηθῆναι, ἀλλ' οὐκ εἰσηκούσθησαν. ΖΩΝΑΡ. Οἱ ἐπίσκοποι κατηγορούμενοι παρὰ τῶν ο!χείων συνόδων ὠρίσθησαν κρίνεσθαι. Ἐὰν δὲ ἐπισκόπου ἐπὶ ἐγκλήματι κατηγορουμένου δυσχερές εἴη πάνυ ὅλην τὴν σύνοδον συνελθεῖν, ἢ τοὺς πλείονας, δώδεκα, φησί, συνερχόμενοι ἐπίσκοποι ἐξεταζέτωσαν τὴν ὑπόθεσιν, ἵνα μὴ ὁ κατηγορηθεὶς ἐπίσκοπος ἀπομείνῃ ἐν τῷ ἐγκλήματι, τουτέστιν ἵνα μὴν ἀμε φίβολος ὤν, καταφρονοῖτο ὑπὸ τοῦ ὑπ' αὐτὸν λαοῦ, ὡς ὑπὸ κατηγορίαν ων. Πρεσβυτέρου δὲ κατηγορημένου ἐξ ἐπίσκοποι δικάσαι ἀρκέσουσι. Διακόνων δὲ εἰς ἐξέτασιν ὁμοίαν τριῶν ἐπισκόπων ἱκανὴ ἔσται διάγνωσις. Εοικε δὲ ὁ κανών οὗτος ἐναντιοῦσθαι τῷ δ' κανόνι τῆς ἐν ᾿Αντιοχείᾳ συνόδου· ὃς τοὺς μὲν ἐπισκόπους ὑπὸ συνόδων καθαιρεῖσθαί φησι, τοὺς δὲ πρεσβυτέρους καὶ διακόνους ὑπὸ τῶν ἰδίων ἐπισκό πων. Είποι δέ τις συμβιβάζων τοὺς τοιούτους κανό νας ὅτι ὁ μὲν τῆς ἐν Ἀντιοχείς κανὼν τὰς ζητήσεις τῶν κατηγοριῶν τῶν κατὰ πρεσβυτέρων καὶ διακό νων ἐξ ἀρχῆς τῷ ἐπισκόπῳ ἀνέθετο, κἀκείνῳ δέδωκε ψηφίζεσθαι περὶ αὐτῶν· ὁ δὲ παρών κανών, εἰ ὁ καταδικασθεὶς ὑπὸ τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου οίεται ἀδικεῖσθαι, ἐπὶ πρεσβυτέρου μὲν ἐξ ἐπισκόπους δια έωσι διαγνώμονας, ἐπὶ δὲ διακόνους τρεῖς. ΑΡΙΣΤ. «Επίσκοπον ἐγκληθέντα, ἐὰν μὴ τελεία • σύνοδος, τέως δώδεκα ἐπιτηροῦσιν ἐπίσκοποι· • καὶ πρεσβύτερον ἑξ, καὶ ὁ ἴδιος· καὶ διάκονον • τρεῖς. ο Τὸν κατηγορούμενον ἐπίσκοπον δέον ὑπὸ πάσης κρίνεσθαι τῆς συνόδου· εἰ δὲ πάντας οὐ συνελθεῖν δυνατὴν, παρὰ δώδεκα τὸ ἐλάχιστον ἐπισκόπων κρίνεσθαι· τὸν δὲ πρεσβύτερον παρὰ ἐξ, καὶ τὸν διάκονον παρὰ τριῶν ὀφείλοντος ἐπέκεινα καὶ τοῦ ἰδίου τῶν κατηγορουμένων ἐπισκ, που συμπαρεῖναι, καὶ συνεξετάζειν τὰς κατ' αὐτῶν αἰτιάσεις. • Περὶ τοῦ μὴ ἐξεῖναι ἐπίσκοπον εἰ μὴ ὑπὸ πολλῶν • χειροτονεῖσθαι· εἰ δὲ ἀνάγκη γένηται, καὶ ὑπὸ • τριῶν ὁ ἐπίσκοπος χειροτονηθείη. Αυρήλιος · ἐπίσκοπος εἶπε· Τί πρὸς ταῦτα λέγει ἡ ὑμε • τέρα ἁγιωσύνη; ᾿Απὸ πάντων τῶν ἐπισκόπων • ἐλέχθη. Οφείλει παρ' ἡμῶν τὰ ὀρισθέντα ὑπὸ • τῶν πρὸ ἡμῶν φυλαχθῆναι· ὧντινων ὡς ἔτυχεν • ἀβουλήτως οἱ πρωτεύοντες τῆς οἰασδήτινος • επαρχίας οὐ κατατολμῶσι ἀμελεῖν. Πολλοὶ οὖν ο επίσκοποι συναχθέντες ἐπίσκοπον χειροτονή- «σουσιν εἰ δὲ ἀνάγκη γένηται, τρεῖς ἐπίσκοποι, • ἐν οἰῳδήποτε ἂν τόπῳ ὦσι, τῷ τοῦ πρωτεύοντος • παραγγέλματι χειροτονήσουσιν τὸν ἐπίσκοπον. • Καὶ ἐάν τις ἔν τινι ἐναντιωθῇ τῇ ἰδίᾳ ὁμολογία · * τῇ ὑπογραφή, αὐτὸς ἑαυτὸν ἀποστερήσει τῆς • τιμῆς.» ΒΑΣ. Χειροτονίαν ἐνταῦθα μὴ τὴν χειροθεσίαν ZONAR. Episcopos, qui accusantur, a sua quemque synodo judicari decretum est. Quod si delato cujuspiam episcopi nomine, aut omnes ad synodum aut plures certe convenire admodum difficile sit, duodecim, inquit, episcopi coeant, et causam qua in judicium defertur examinent, ne in crimine accusatus episcopus hæreat, id est, ne dum ambigua ejus innocentia est, tanquam accusationi obnoxius a populo cui præest despiciatur. Presbytero vero in julicium vocato sex episcopi judicium satisfacient. Trium porro episcoporum cognitio diacono causam dicenti sufficiet. Videtur autern hic canon quarto Antiochen synodi canoni repugnare. ille siquidem episcopum a synodo, presbyteros vero et diacanos a suo queinque episcopo deponi debere affirmat. Utrumque tamen hoc pacto quispiam conciliabit; ut Antiochenum canonem quæ crimina presbyteris aut diaconis objiciuntur, eorum criminum quæstiones primo ad episcopum pertinere, deque iis statuendi penes illum facultatem esse voJuisse: hujus vero canonis constitutione, si quis injuste se ab episcopo suo damnatum quæratur, presbytero quidem sex, diacono vero tres episcopos causæ cognitores præfnitos esse defendat. 527 ARIST. Episcopum in jus vocatum, si non ‹ sit perfecta synodus, duodecim minimum epit scopi observant; et presbyterum, sex et pro- ‹ prius; et diaconum, tres. › Episcopum qui accusatur a tota judicari synodo oportet: si omnes autem convenire non est possibile, a duodecim minimum episcopis judicari; presbyterum autem a sex, et diaconum a tribus: el proprius insuper accusatorum episcopus ibidem adesse debet, et accusationes contra eos latas siniul examinare. ‹ CANON XIII. Quod non licet episcopum nisi a multis eligi: sin autem necesse sit, etiam vel a tribus eli-· • gatur episcopus. Aurelius episcopus dixit: • Quid ad hæc dicit vestra sanctitas? Ab omni- • hus episcopis dictuin est: Veterum statuta ‹ debent a nobis servari: quæ quidem temere ‹ et inconsulte, qui in quavis provincia prima- • tum obtinent, non audent negligere. (Multi ergo congregati episcopi episcopum eligent. ‹ Sin autem'necessitas incumbat, tres episcopi, ‹ in quocunque loco fuerint, primatis jussu ‹ eligent episcopum. Et si quis in aliquo contra propriam confessionem vel subscriptionem fe4 cerit, ipse seipsum honore privabit. BALS. Χειροτονίαν 1ος 111 1OCO, non pro χειρο

THEGD. BALSAMON Θεσ!ᾳ, il est, manuum impositione et ordinatione, καὶ καθιέρωσιν νοήσεις, ἀλλὰ τὴν ψῆφον. Ότι το Soul consecratione intellexeris, sed pro electione. Nam et hoc ex fine canonis ostenditur, quo cavetur, ut deponatur episcopus, qui contra propriam subscriptionem et confessionem fecerit, quæ subscriptio non fit ad ordinationem sive consecrationen, sed ad electionem: et quia, cum primus canon apostolicus statuat episcopum a duobus esse rpiscopis ordinandum, si χειροτονίαν pro ordinatione hoc in loco acceperimus, dicto canoni contraria dicere admittemus. Cum autem canon 4 primæ Nicænæ synodi jubeat electiones ab omnibus provincialibus constitui, sin autem hoc cit difficile tres simul congregari, reliquis quoque per litteras sufragium ferentibus, metropolitani quidam, ut est verisimile (eos enim præsens canon primates provinciæ vocat), non observabant canones. Unde et a Patribus definitum est, ut a multis episcopis fierent electiones: sin autem hoc non sit factu facile, necessario a tribus, qui debent cum. scientia et permissione primi seu metropolitani in quocunque Joco convenire. Si quis autem eorum qui in electione suffragia dederunt contra propriam subscriptionem fecerit, deponetur. Ac in his quidem consistit canon. Cum autem quidam metropolitanus fuisset aliquando accusatus, quod non cum suis provincialibus episcopum elegisset, sed cum metropolitanis, qui în regina urbium versabantur; qnidam præsentem canonem pro eo adducebant et dicebant quod, etiamsi ex τοῦτο παρίσταται ἀπὸ τοῦ τέλους τοῦ κανόνος διορισ ζομένου καθαιρεῖσθαι τὸν τῇ ἰδίᾳ υπογραφῇ καὶ ὁμολογίᾳ ἐναντιούμενον ἐπίσκοπον, ἥτις υπογραφή οὐ γίνεται εἰς χειροτονίαν ἦτοι καθιέρωσιν, ἀλλὰ εἰς ψῆφον· καὶ ὅτι τοῦ ἀποστολικοῦ πρώτου κανό νος διοριζομένου χειροτονεῖσθαι ἐπίσκοπον ὑπὸ τ Επισκόπων δύο, είπερ ἐκλαβώμεθα την χειροτονίαν εἰς χειροθεσίαν, δόξοιμεν λέγειν ἐναντία τῷ ῥηθέντι κανόνι. Τοῦ δὲ δ' κανόνος τῆς ἐν Νικαίᾳ πρώτης συνόδου παρακελευομένου ὑπὸ πάντων τῶν ἐπαρχιωτῶν καθίστασθαι τὰς ψήφους· εἰ δὲ δυσχερές τοῦτό ἐστι, τρεῖς ἐπὶ τὸ αὐτὸ συνάγεσθαι, συμψή φων γινομένων διὰ γραμμάτων καὶ τῶν λοιπῶν, ὡς ἔοικε, τινὲς μητροπολίται (τούτους γὰρ ὁ παρών κανὼν πρωτεύοντας ἐπαρχίας καλεῖ οὐκ ἐφύλαττον τὰ τοῦ κανόνος. Οθεν καὶ ὠρίσθη παρὰ τῶν Πατέρων, ὑπὸ πολλῶν ἐπισκόπων γίνεσθαι τὰς ψήφους· εἰ δὲ οὐκ ἔστι τοῦτο εὐχερές, ἐξ ἀνάγκης ὑπὸ τριῶν, canone ὀφειλόντων μετὰ εἰδήσεως καὶ ἐπιτροπῆς τοῦ πρώτ του, ήγουν τοῦ μητροπολίτου, συνέρχεσθαι ἐν οἰῳδήτινι τόπῳ. Ἐὰν δέ τις τῶν ψηφισαμένων ἐναντιωθῇ τῇ ἰδίᾳ υπογραφῇ, καθαιρεθήσεται. Καὶ ὁ μὲν κανὼν ἐν τούτοις. Τινὸς δὲ μητροπολίτου αἰτισθέντος ποτέ, ὡς μὴ μετὰ ἐπαρχιωτῶν αὐτοῦ ψηφισαμένου ἐπίσκοπον, ἀλλὰ μετὰ μητροπολιτῶν διαγόντων εἰς τὴν τῶν πόλεων βασιλεύουσαν, ἐχρή σαντό τινες, ὑπὲρ αὐτοῦ λέγοντες τῷ παρόντι κανόνι· καὶ εἶπον ὡς, εἰ καὶ ἀπὸ τοῦ δ' κανόνος τῆς ἐν Νικαίᾳ πρώτης συνόδου ἀνάγκη ἐστὶν ὑπὸ ἐπαρ χιωτῶν τὸ ἐλάχιστον τριῶν τὰς ψήφους γίνεσθαι, ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ παρόντος κανόνος μεταγενεστέρου ὄντος ἐνεδόθη τῷ μητροπολίτῃ μετακαλεῖσθαι τρεῖς ἐπισκόπους τοὺς αὐτῷ βουλητέους, καὶ ποιεῖν τὴν ψῆφον δι' αὐτῶν ἐν οἴῳ ἂν τόπῳ θελήσῃ· καὶ ἤθε λον ἀπὸ τούτου τοῦ κανόνος ἀκαταιτίατον τὸν μητροπολίτην συντηρηθῆναι. "Ηκουσαν δὲ ὡς, ἐπεὶ ὁ παρὼν κανὼν οὐ νέον τι θεσμοθετεῖ, ἀλλὰ τὰ προσ διορισθέντα παρὰ τῶν Πατέρων καὶ ἐφεξῆς διορί ζεται φυλάττεσθαι, ὀφείλουσι πάντως τὰ περὶ τῶν συγκαλουμένων ἐπισκόπων νοεῖσθαι κατ' ἐκεῖνον τὸν κανόνα, καὶ ἐξ ἀνάγκης μετὰ ἐπαρχιωτῶν τὰς ψήφους γίνεσθαι. Τὸ δὲ ἐν οἰῳδήποτε τόπῳ προβή ναι, οὐ προκριματίζει τὴν ψῆφον, μόνον γινέσθω 4 primæ synodi Nicænæ necesse est a provincialibus ad minimum tribus electionem fleri, a præsenti tamen canone, qui est multe posterior, metropolitano concessum est tres episcopos, quos voluerit accersere, et per eos electionem facere in quocunque loco voluerit, et volebant metropo - litanum nulli reprehensioni obnoxium ab hoc canone conservari. Andierunt autem quod, quoniam præsens canon nihil novi decernit, sed quæ a Patribus antea definita sunt, deinceps quoque servanda statuit, debent omnino, quæ de convocatis episcopis dicuntur, secundum illum canonem intelligi, et electiones necessario a provincialibus feri. Illud autem in quovis loco procedere, non affert præjudicium electioni, solum fiat cum tribus ad μετὰ ἐπισκόπων τὸ ἐλάχιστον τριῶν κατὰ τὸν παρminimum episcopis, juxta hunc canonem et, quæ ei consequenter obtinet, consuetudinem. Cum autem canon decernat electiones fieri a tribns episcopis, si sit nullos convenire difficile, interrogaverit quispiam: Si multi possint facile convenire, clectio infirunabitur, au non? Solutio. Que le episcopi a duodecim facta depositione supra 528 scripta sunt, quando plures poterant facile convenire, ad præsentis quæstionis solutionein sufficiunt. Illud autem, in quovis loco, scriptum est, propter cos qui dicunt debere fieri ecclesiarum electiones a metropolitano in sua metropoli, quod quidem non receptum est. Locus enim non constituit episcopum, sed suffragium et antistituni electio. Nota ὄντα κανόνα, καὶ τὴν ἀκολούθως τούτου κρατούσαν συνήθειαν. Τοῦ δὲ κανόνος διοριζομένου ὑπὸ τριών ἐπισκόπων τὰς ψήφους γίνεσθαι, εἴπερ ἐστὶ δυσχε μὲς πολλοὺς συνελθεῖν, ἐρωτήσει τις, ἐὰν εὐχέρειά ἐστι πολλοὺς συνελθεῖν, ἀκυρωθήσεται ἡ ψῆφος, ἢ οὔ; Λύσις Τὰ ἄνωθεν γραφέντα περὶ καθαιρέσεως Επισκόπου γενομένης παρὰ δώδεκα ἐπισκόπων, ὅταν ὑπῆρχεν εὐχερὲς καὶ πλείους συνελθεῖν, ἀρ κοῦσιν εἰς ἀπολογίαν τοῦ παρόντος ζητήματος, τὸ δὲ, ἐν οἰῳδήποτε τόπῳ, γέγραπται διὰ τοὺς λέγον τας, ὀφείλειν τὰς ψήφους τῶν ἐκκλησιῶν γίνεσθαι παρὰ τοῦ μητροπολίτου εἰς τὴν κατ' αὐτὸν μητρός πολιν, ὅπερ οὐκ ἐδέχθη. Οὐδὲ γὰρ ὁ τόπος καθιστῷ τὸν ἐπίσκοπον, ἀλλὰ ἡ ψῆφος καὶ ἡ ἐπιλογὴ τῶν

IN CAN. XIJI CONC. CARTHAG. tropolitanus non debet interesse electioni, seul soli episcopi. Quid vero, si quis eorum qui elegerunt suæ subscriptioni contradixerit, eone ipso deponetur, an post examinationem, cum ea quæ proponit probare non possit? Solutio. Si canonis quidem verba accepta fuerint ad hoc, ut is qui elegit propriam subscriptionem agnoscat, dicat autem postea se accepisse aliquid, quod vetet quominus is, qui electus est, ad dignitatem episcopalem provehatur non alias deponetur, quam si in probationibus defecerit. Sed si subscriptionis contradictio pro ejus negatione accepta fuerit, re per literarum probationem, vel aliquo alio modo convict, eo ipso deponetur. Nota ergo præsentem canonen, qui de subscriptionis infciatione loquitur, ut mihi quidem videtur. Lege et caput 75, primi tituli, lib. xΑΙΓ Basilic., et cap. 4. tit. 3. ejusdem libri, et totum tit. 4 ejusdem libri, et cap. 60 tituli 4. libri xxuII, et dices quomodo, aliquando quidem per litterarumı collationem, aliquando autem per testes jurantes, convincitur is qui negat propriam subscriptionem: et quod post probationem, qui convictus est, cogitur, nou soluın satisfacere adversario de quantitate quæ in scriptis continetur, sed et alterum tantumdem solvere. Septuagesima secunda autem imperatoris domini Leonis Philosophi novella statuit, ut quodcunque scriptum, in quo venerandæ et virificæ crucis Ogura per manum ejus qui ipsum composuit scripta est, firmum et immutabile maneat, etiamsi non sit adjectione pœnæ munitum. Lege quoque eamdem novellam. Et tandem conclude, quod depo. ni antistites qui negant suas in electionibus subscriptiones, speciale est, et debet in hoc solo facto valere. Si enim aliud suum scriptumn negaverit episcopus vel clericus, ut mihi videtur, non deponetur, ut dicunt aliqui, sed ex legibus supra positis punietur. ἀρχιερέων. Σημείωσαι δὲ καὶ ἀπὸ τοῦ παρόντος ergo etiam ex hoc canone, quod primas sive meκανόνος ὅτι ὁ πρωτεύων, ήγουν ὁ μητροπολίτης, οὐκ ὀφείλει παρουσιάζειν εἰς τὰς ψήφους, ἀλλὰ μόνοι οἱ ἐπίσκοπο:. Τί δὲ, ἐάν τις τῶν ψηφισαμέν νων ἐναντιωθῇ τῇ οἰκείᾳ υπογραφῇ, ἀπεντεῦθεν καθαιρεθήσεται, ἢ μετὰ δοκιμασίαν καὶ ἀποτυχίαν ὧν προστίθησιν; Λύσις. Εἰ μὲν ἐκληφθῶσι τὰ ῥή ματα του κανόνος εἰς τὸ ἐπιγινώσκειν μὲν τὸν ψηφισάμενον τὴν οἰκείαν ὑπογραφήν, λέγειν δὲ μετά ταῦτα μαθεῖν τί κωλύον τὸν ψηφισθέντα εἰς ἐπισ σκοπικὸν προελθεῖν ἀξίωμα, ἄλλως οὐ καθαιρεθήσεται, εἰ μὴ περὶ τὰς ἀποδείξεις ἀτονήσει. Εἰ δὲ ἐκληφθῇ ἡ ἐναντίωσις τῆς ὑπογραφῆς εἰς ἄρνησιν, ταύτης ελεγχομένου τοῦ πράγματος διὰ συγκρίσεως τῶν γραμμάτων, ἢ ἄλλως πως, ἀπεντεῦθεν καθαι ρεθήσεται. Σημείωσαι οὖν τὸν παρόντα κανόνα περὶ ἀρνήσεως υπογραφής διαλεγόμενον, ὡς ἐμοὶ δοκεῖ. 'Ανάγνωθι καὶ κεφάλαιον οι' τοῦ α' τίτλου τοῦ κβ' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν, καὶ κεφ. α' τοῦ γ' τίτλου τοῦ αὐτοῦ βιβλίου, καὶ τὸν ὅλον δ' τίτλον τοῦ αὐτοῦ βιβλίου· καὶ τὸ ξ' κεφ. τοῦ α' τίτλου τοῦ κγ' βιβλίου, καὶ μάθῃς ὅπως ποτὲ μὲν διὰ ἀντισυγγρά φων, ποτὲ δὲ διὰ μαρτύρων ὀμνυόντων ἐλέγχεται ὁ ἀρνούμενος τὴν οἰκείαν ὑπογραφὴν, καὶ ὅτι μετὰ ἔλεγχον ὁ κατακριθεὶς ἀναγκάζεται ποιῆσαι τῷ ἀν τιδίκῳ μὴ μόνον τὸ ἱκανὸν τοῦ περιεχομένου ἐν τῷ ἐγγράφῳ ποσοῦ, ἀλλὰ καὶ ἕτερον τοσοῦτον. Ἡ δὲ οβ Νεαρὰ τοῦ βασιλέως κυροῦ Λέοντος τοῦ Φιλοσό που διορίζεται πᾶν ἔγγραφον, ἐν ᾧ ἐπιγέγραπται δ τοῦ τιμίου καὶ ζωοποιοῦ σταυροῦ τύπος διὰ χειρός τοῦ συνθεμένου αὐτὸ, ἔχειν τὸ ἰσχυρὸν καὶ ἀμε τάπτωτον, κἂν οὐκ ἔστι κατησφαλισμένον διὰ προστίμου. Καὶ ἀνάγνωθι τὴν τοιαύτην Νεαράν. Καὶ συναγαγὼν εἰπὲ ὅτι τὸ καθαιρείσθαι τοὺς ἀρο χιερεῖς ἀρνουμένους τὰς ἐν ταῖς ψήφοις υπογραφὰ; αὐτῶν ἰδικόν ἐστι καὶ ὀφείλει κρατεῖν εἰς τοῦτο καὶ μόνον τὸ φάκτον. Ἐὰν γὰρ ἕτερον ἔγγραφον αὐτοῦ ἀρνήσηται ἐπίσκοπος ἢ κληρικός, ὡς ἐμοὶ Sonet, οὐ καθαιρεθήσεται, καθά τινες λέγουσιν, κολασθήσεται. @ ἀλλὰ κατὰ τοὺς ἄνωθεν καταστρωθέντας νόμου; ΖΩΝΑΡ. Ο τέταρτος κανὼν τῆς ἐν Νικαία πρώ ZONAR. Episcopum quartus Nicænæ prima: της συνόδου ὑπὸ πάντων τῶν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ἐπι- synodi canon omnium provinci:e episcoporum sufσκόπων καθίστασθαι ὁρίζει επίσκοπον. Εἰ δέ τις εἴη fragio constituendum esse decernit. At si quonimus δυσχέρεια, τρεῖς ἐπιτοαυτὸ συνάγεσθαι, συμψήφων Id fieri possit, causa aliqua gravior obstiterit, tuin διὰ γραμμάτων καὶ τῶν λοιπῶν γινομένων, καὶ vero tres simul convenire, ac cateris per litteras οὕτως τὴν χειροτονίαν γίνεσθαι. τοίνυν ὁ εἰρη μένος κανὼν διατάττεται, ταῦτα, φασὶν οἱ τῆς συνό δου ταύτης, δεῖν φυλαχθῆναι, ὡς ὁρισθέντα παρά τῶν πρὸ ἐκείνων. Χειροτονίαν δ' ἐνταῦθα μὴ τὴν χειροθεσίαν καὶ καθιέρωσιν νοητεον, ἀλλὰ τὴν ψῆφον, ἵνα μὴ δοκῇ ἐναντιοῦσθαι τῷ πρώτῳ κανόνι τῶν ἁγίων ἀποστόλων, καὶ ὑπὸ δύο ἐπισκόπων ὁρίζο,τι χειροτονεῖσθαι ἐπίσκοπον. Οπως δὲ οὐκ ἐναντιοῦται, εἴρηται ἐν τῇ ἐξηγήσει τοῦ δ' κανόνος τῆς ἐν Νικαίᾳ πρώτης συνόδου, ἃ καὶ ἀναγνωστέον. Πρωτεύοντας δ' ἐνταῦθα τῶν ἐπαρχιῶν τοὺς μη· τροπολίτας φησὶν, ὧν παραγγέλματι, ήγουν ἐντολῇ, χειροτονειν, τουτέστι ψηφίζεσθαι, τοὺς ἐπισκόπους ἐπίσκοπον διατάττεται. Ἐὰν δέ τις, φησί, τῶν ψη assentientibus episcopum illorum auctoritate crear' placet. Quæ igitur illo canone præscribuntur, ea nimirum a majoribus statuta servari oportere hujus synodi Patres affirmant. Creationis porro nomine, non manuum impositio et consecratio, sed electio Loc loco intelligi debet; ne primo sauctorum apostolorum canoni, qui a duobus episcopis creandum esse episcopum decernit, hic canon contrarius esse existimetur. Nam illi quidem nullo modo adversari, in explicatione canonis 4 Nicænæ primæ synodi demonstravimus; tu eam vide. Primates vero hic provinciarum, metropolitas nominat, eorumque mandato, hoc est, jussu, ab episcopis creandum, hoc est, eligendum essc episcopum decernit. Quod

si quis, inquit, suffragio lato postea confcssioni φισαμένων καὶ μετὰ τὴν ψῆφον ἐναντιωθῇ τῇ ίδια suæ aut subscriptioni adversatus fuerit, hoc est, quem prius episcopali gradu dignum suffragio, vel etiam subscriptione, dum de eo decerneretur, declaravit, mox dignum negat, atque a se ipse dissentit; ipse se summi sacerdotii honore privabit, id est, depositione, nisi illius, quem accusal, probato crimine, condemnabitur. 529 ARIST. (Primate jubente, eliam tres episcopi • constituunt episcopum. Et qui sua confessioni ⚫ vel subscriptioni adversatur, suopte judicio ● honore privabitur. › Omnes, si fieri potest, provinciæ episcopi adsint necesse est, quaudo in vacantibus episcopalibua episcopi sunt eligendi; quemadmodum et quarto synodi Nicænæ canoni visum est, et undevicesin!o Antiochena. Si hoc autem difficile fuerit, aut propter viæ longitudinem, aut. aliam quamcunque necessitatem, tres saltem jussu et sententia metropolitani sui electionein facient, absentibus etiam per litteras consensum suum præbentibus. Si quis autem episcopus confessus fuerit, et affirinaverit quempiam episcopatus gradu dignum esse; deinde autem per passionem aliquam suæ confessioni vel subscriptioni adversatus fuerit, et eum qui ab ipso electus fuit, indignum vocitaverit, cum non ignoravit etiam aute, qualis fuit, suo honore privabitur. Et lex enim eos, qui mendaciter et sibimet contrario testati sunt, per magistratus, qui jurisdictionem habent, pœnis subjicit, ut decimum quartum primi tituli vicesimi primi libri caput jubet. CANON XIV. • Ut unus ex Tripoli episcopus in legationem ve- ‹ niat: et ut presbyter illic a quinque audiatur 4 episcopis. Similiter placuit a Tripoli, propter regionis inopiam, unum episcopum in lega- ‹ tionem venire, et ut presbyter illic a quinque • episcopis audiatur, et diaconus a tribus, ut ‹ superius dictum est, proprio scilicet episcopo • præsidente. › ὁμολογίᾳ ἡ τῇ ὑπογραφῇ, ήγουν ἐὰν ὡμολόγησεν ἄξιον εἶναι γίνεσθαι ἐπίσκοπον, ἢ ὑπέγραψεν ἐν τῷ περὶ ἐκείνου ψηφίσματι, τοῦτον μετὰ ταῦτα λέγη μὴ εἶναι ἄξιον, καὶ ἐναντιῶται αὐτῆς ἑαυτῷ; ἑαυτὸν ἀποστερήσει τῆς ἀρχιερατικῆς τιμῆς, τουτέστι και θαιρεθήσεται, μὴ ἀποδεικνὺς τὸ κατὰ τοῦ διαβαλλο μένου αιτίαμα.. ΑΡΙΣΤ. • Τοῦ πρωτεύοντος επιτάττοντος, καὶ · τρεῖς ἐπίσκοποι καθιστῶσιν ἐπίσκοπον· καὶ δ «τῇ οἰκείᾳ ὁμολογίας ή υπογραφῇ ἐναντιούμενος • οίκοθεν ἕξει τὸ ἄτιμον.» Πάντας μὲν χρὴ παρεῖναι, εἰ δυνατόν, τῆς ἐπαρ χίας τοὺς ἐπισκόπους, ὅτε μέλλει γενέσθαι ψῆφος ἐπισκόπου ἐν ταῖς χηρευούσαις ἐπισκοπαῖς· καθὼς καὶ τῷ τετάρτῳ κανόνι τῆς ἐν Νικαίᾳ συνόδου δου κεῖ, καὶ τῷ ἐννεακαιδεκάτῳ τῆς ἐν Ἀντιοχείᾳ· εἰ δὲ δυσχερὲς τοῦτο, ἢ διὰ μῆκος ὁδοῦ, ἢ δι᾽ ἑτέραν τινὰ ἀνάγκην, τρεῖς κἂν τὸ ἐλάχιστον επιταγῇ καὶ γνώμῃ τοῦ μητροπολίτου αὐτῶν τὴν ψῆφον ποιήσου σι, συμψήφων γινομένων καὶ τῶν ἀπόντων διὰ γραμμάτων. Εί τις δὲ τῶν ἐπισκόπων ὁμολογήσει καὶ διαβεβαιώσεταί τινα ἄξιον εἶναι τοῦ βαθμοῦ τῆς ἐπισκοπῆς· εἶτα διά τι πάθος ἐναντίως τῇ ομολογίᾳ αὐτοῦ ἢ τῇ ὑπογραφῇ χωρήσει, καὶ ἀνάξιον τοῦτον τὸν παρ' αὐτοῦ ἐπιλεγέντα καλοίη, μὴ άγνοούμενον παρ' αὐτοῦ καὶ πρώην ὁποῖος ἦν, τῆς οἰκείας τιμῆς ἀποστερηθήσεται. Καὶ γὰρ καὶ δ νόμος τοὺς ψευδῶς ἢ ἐναντίως ἑαυτοῖς μαρτυρή Ο σαντας διὰ τῶν προσφόρων ἀρχόντων τιμωρεῖ, καθὼς τὸ τεσσαρακαιδέκατον κεφάλαιον τοῦ πρώτου τίτλου τοῦ εἰκοστοῦ πρώτου βιβλίου διαλαμ βάνει. BALS. Est etiam in Africa Tripolis; et quoniam in ea erant pauci episcopi, statuit synodus, ut unus quidem illinc mittatur legatus ad anniversarias synodos: a quinque auten episcopis, propter autistitam paucitatem, examinentur causæ sacerdotum criminales, et a tribus diaconorum ultra illos episcopis, sub quibus sunt litigatores, præsidentibus. Quare nota ex hoc quoque canone, quod episcopi, quibus subjecti sunt litigatores, debent esse ultra duodecim, sex et tres conjudices. Et quod si non sit episcoporum inopia, plures his episcopi debent causas eorum, qui sunt sacrati cognoscere. ZONAR. Tripolim illam quæ in Africa intelligit. ΚΑΝΩΝ ΙΔ'. • Ωστε ἀπὸ Τριπόλεως ἕνα ἐπίσκοπον εἰς τοποτη • ρησίαν ἐλθεῖν; καὶ ὥστε τὸν πρεσβύτερο ε νέκεῖσε ὑπὸ πέντε ἀκούεσθαι ἐπισκόπων. • Ομοίως ήρεσεν ἀπὸ Τριπόλεως διὰ τὴν τῆς • χώρας ἔνδειαν ἕνα ἐπίσκοπον εἰς τοποτηρησίαν • ἐλθεῖν, καὶ ἵνα ὁ πρεσβύτερος ἐκεῖσε ὑπὸ • πέντε ἀκούηται ἐπισκόπων, καὶ διάκονος ὑπὸ • τριῶν, ὡς ἀνωτέρω εἴρηται, τοῦ ἰδίου αὐτοῦ • ἐπισκόπου δηλονότι προκαθημένου.» ΒΑΛΣ. Ἔστι καὶ ἐν τῇ ᾿Αφρικῇ Τρίπολις· καὶ ἐπεὶ ἦσαν ἐν αὐτῇ ὀλίγοι ἐπίσκοποι, ὥρισεν ἡ σύ νοδος, ἕνα μὲν πέμπεσθαι ἐκεῖθεν τοποτηρητὴν εἰς τὰς ετησίους συνόδους· ὑπὸ πέντε δὲ ἐπισκόπων, διὰ τὴν ὀλιγότητα τῶν ἀρχιερέων, τηρεῖσθαι τὰς ἐγκληματικὰς τῶν ἱερέων ὑποθέσεις, καὶ ὑπὸ τριῶν τὰς τῶν διακόνων, ὀφειλόντων ἐπέκεινα τούτων προκαθῆσθαι καὶ τῶν ἐπισκόπων, ὑφ᾽ οὖς οἱ δικαζόμενοι τάττονται. Ὥστε σημείωσαι καὶ ἀπὸ τούτου ὅτι οἱ ἐπίσκοποι, οἱ ἔχοντες ὑφ᾽ ἑαυτοὺς τοὺς δικα ζομένους, ἐπέκεινα ὀφείλουσιν εἶναι τῆς δωδεκάδος, τῆς ἐξάδος καὶ τῆς τριάδος τῶν συνδικαστῶν. Καὶ ὅτι, ἐνδείας μὴ οὔσης ἐπισκόπων, πλείονες τούτων ἐπίσκοπο: ὀφείλουσι τηρεῖν τὰς ὑποθέσεις τῶν [επ ρωμένων. ΖΩΝΑΡ. Τρίπολιν τὴν ἐν Ἀφρικῇ λέγει. "Ην γάρ

IN CAN. XV CONC. CARTHAG. κἀκεῖ Τρίπολις, ἔνθα ὀλίγοι ἦσαν ἐπίσκοποι. Διό Eral siquidem in ea quoque regione Tripolis, in καὶ ἕνα τοποτηρητήν ὥρισεν ή σύνοδος ἐκεῖθεν πέμπεσθαι· διὰ δὲ τὴν αὐτὴν αἰτίαν καὶ πέντε ἐπισκόπους ἀρκεῖν διετυπώσατο εἰς τὸ δικασαι πρεσβύτερον, προκαθημένου τοῦ ἐπισκόπου, ὑφ᾽ ἂν τέτακται ὁ δικαζόμενος πρεσβύτερος, ὥστε ἐξ πάλιν εἶναι τοὺς διαγνώμονας. ΑΡΙΣΤ.. Διὰ τὴν εἰς Τρίπολιν τῶν ἐπισκόπων · ἔνδειαν καὶ εἷς ἐπίσκοπος εἰς τοποτηρησίαν · ἐπάρκιος.» Οἱ μὲν ἄλλοι τῶν ἐπαρχιῶν πρόεδροι δύο ή και πλείονας ἐπισκόπους τοποτηρητὰς ἐπιλέγεσθαι ὡρίσθησαν, καὶ ἀποστέλλειν αὐτοὺς ἐν τῇ κατ' ἐνιαυτὸν συνόδῳ ἐν Καρχηδόνι· ἀπὸ δὲ Τριπόλεως καὶ ἕνα ἐπίσκοπον ἐπαρχεῖν εἰς τοποτηρησίαν διὰ τὴν τῶν ἐπισκόπων ἔνδειαν. • Περὶ διαφόρων τάξεων τῆς Ἐκκλησίας βουλευ- < τῶν ὥστε, ἐάν τις εἰς ἐγκληματικὸν • πράγμα περιπέσῃ, καὶ παραιτήσηται τὸ ἐκε • κλησιαστικών δικαστήριον, ὀφείλειν τὸν τοιοῦ ι τον κινδυνεύειν, καὶ ὥστε τὰ τέκνα τῶν ἱερέων ι κοσμικοίς θεωρίοις μή προσιέναι. Ομοίως ήρεσεν, ἵνα ἐστις δήποτε τῶν ἐπισκόπων ἢ • πρεσβυτέρων ἢ διακόνων ἢ κληρικῶν, πράγμα · τος αὐτῷ ἐγκληματικού ή πολιτικοῦ ἐν τῇ • Εκκλησία κινουμένου, ἐὰν παραιτούμενος τὸ · ἐκκλησιαστικόν δικαστήριον δημοσίοις θελήση ο καθαρθῆναι δικαστηρίοις, κἂν ὑπὲρ αὐτοῦ ἡρ · ψῆφος ἐκφωνηθῇ, ὅμως τὸν ἴδιον τόπον ἀπο- • λέσῃ. Καὶ τοῦτο μὲν ἐπὶ τοῦ ἐγκληματικοῦ· · ἐπὶ δὲ πολιτικοῦ, ἀπολέσῃ τὸ εἰς δ ἐνίκησεν, · ἐὰν τὸν ἴδιον τόπον θελήσῃ κατέχειν. Καὶ τοῦτό ε γε μήν ήρεσεν, ὥστε, ἐὰν ἀπὸ οιωνδήποτε • δικαστῶν ἐκκλησιαστικῶν ἐπὶ ἄλλους δικαστάς • Εκκλησιαστικούς, ἔχοντας μείζονα τὴν αὐθεν • τίαν, έκκλητος γένηται, μηδὲν βλάπτειν τούτους • ὧν ἡ ψῆφος λύεται, ἐὰν ἐλεγχθῆναι μὴ δυνη ο θῶσιν ἢ κατὰ ἔχθραν ἢ κατὰ προσπάθειαν • δεδικακέναι, ή τινι χάριτι ὑποφθαρήναι· ἐὰν · δὲ κατὰ συναίνεσιν τῶν μερῶν ἐπιλεγέντες ὦσι ι δικασταί, εἰ καὶ ὀλιγώτεροι ἔσονται τῶν • ὁρισθέντων, μὴ ἐξεῖναι ἐκκαλεῖσθαι. Καὶ ὥστε · τὰ τέκνα τῶν ἱερέων θεώρια κοσμικὰ μὴ ἐκτεὁ λεῖν μηδὲ θεωρεῖν. Τοῦτο δὲ καὶ πᾶσι τοῖς • Χριστιανοῖς ἀεὶ κεκήρυκται, ὥστε τούτων · ἀπέχεσθαι, ὥστε όπου βλασφημίαι εἰσὶ μὴ προσ- · ιέναι. ο ΒΑΛΣ. Καὶ ἀπὸ τῶν νόμων και ἀπὸ τῶν κανόνων δέδοται, μὴ ἔχειν ἐπ' ἀδείας ἔκαστον παρ' οἴῳ βούλεται δικαστηρίῳ ἀποκριματίπτως ενάγειν. ᾿Αλλὰ τοῖς μὲν λαϊκοῖς ἀπενεμήθησαν τὰ πολιτικὰ δικα στήρια, τοῖς δὲ ἱερωμένοις καὶ τοῖς μοναχοῖς τὰ Εκκλησιαστικά. Εἴ τις οὖν ἱερωμένος, φησὶν ὁ και qua episcoporum numerus sane exiguus fuit. Proinde et unum ex eo loco legatum synodo destinari placuit, et eamdem ob causam, non amplius quam quinque episcopos, eo, cui subjectus est reus, quæstioni præfecto, cum quo sex videlicet cognitores constituantur, in sacerdotis causa judices necessario adhibendos esse decernit. ARIST. • Propter inopiam Tripoli episcoporum, ‹ unus etiam episcopus ad legationem suffi- • cit. Alii quidem provinciarum præsides duos vel etiam plures episcopos legatos eligere in mandatis acceperunt, eosque ad synodum Carthagine quotannis babitam mittere. Tripoli autem et unum episcopum ad legationem sufficere propter episcoporum inopiam. CANON XV. De diversis ordinibus Ecclesiæ servientibus, ut si • quis in 530 criminale negotium inciderit, et ‹ abnuerit judicium ecclesiasticum, debeat in • periculum venire, et ut filii sacerdotum ad ‹ mundana spectacula non accedant. Similiter ‹ placuit, ut quicunque episcopus vel, presbyter ‹ vel diaconus vel clericus, criminali vel civili ‹ controversia in Ecclesia adversus eum mota, ‹ si recusans forum ecclesiasticum velit publicis ‹ judiciis purgari, etiamsi pro eo sententia lata ‹ sit, tamen proprium locum amittat. Et id qui - • dem in criminali; in civili autem, perdat id • pro quo actionem intendit, si proprium locum • obtinere voluerit. Atque hoc quiden placuit; ut si a quibuscunque ecclesiasticis judicibus c ad alios judices ecclesiasticos, majorem po- ‹ testatem habentes, flat appellatio, id nihil eos ‹ lædat duorum sententia solvitur, si convinci ‹ non possipt vel odio vel aliqua animi ade- ‹ ctione judicɔsse, vel gratia aliqua corruptos ‹ esse'; sin autem ex consensu partium electi ‹ sint judices, etiamsi sint pauciores, quam sit definitum, non licere appellare. Et ut sacer- ‹ dotum filii, sæcularia spectacula nec peragant • nec spectent. Hoc autem et omnibus Christia- ‹ nis semper est interdictum, ut ab iis abstineant, ent ubi sunt blasphemiæ et maledicta non ac- • cedant. BALS. Et a legibus et a canonibus traditum est, non licere unicuique apud quodcunque velit foram citra præjudicium agere. Sed laicis quidem tributa sunt fora civilia: eis autem, qui sunt sacrati, et monachis ecclesiastica. Si quis ergo, inquit canon, sacratus, bac constitutione contempta, in civili Guill. Beveregii notæ. Τῆς ἐκκλησίας δουλευτών. 1n mss. Amerbachiano et toniensi rectius legitur, Τῇ ἐκκλησία δουλευουσών.

judicio adversus sacratum vel monachum crimina- νών, καταφρονήσας τῆς τοιαύτης θεσμοθεσία, lem actionem intenderit; vel si quis ad competens ἐναγάγῃ παρὰ πολιτικῷ δικαστηρίῳ κατὰ ἱερωforum ecclesiasticum tractus, id recusaverit, et publicum seu civile elegerit (id enim est velle purgari, son a crimine velle absolvi innocenisque declarari per publicum judicium), etiamsi in illo publico judicio vicerit, sive actor, sive reus.: tamen proprium locum, sive gradum et honorem sacerdotalem amittet; propter hoc ipsum solum depositus, quod scilicet forum ecclesiasticum recusaverit, et civile elegerit. Et quando fuerit quidem criminale judicium, sic erit: quando autem est civile quod movetur, seu pecuniarium, etiamsi saCralus sententiam obtinuerit, sic quoque a proprio gradu excidet, nisi rem contempserit, pro qua sententiam obtinuit, et ea cesserit adversario suo a se superato. Præterea decreverunt Patres, ut si quis adversus episcoporum vel aliorumi ecclesiasticorum judicum sententiam appellaverit, et appelCatio ad majorem judicem, ecclesiasticum videlicet, redierit, juxta universalem juris regulam, quæ statuit, judices, ad quos appellatur. oportere esse majores iis qui primum judicaverint: et contigerit a judicibus appellationis primamn sententiam everti; nulla in re lædantur ii, qui primam sententiam tulerunt, sive sit causa criminalls, sive pecuniaria; nisi ti convicti fuerint sententiam tulisse propter odium ejus qui damnatus est, vel propter affectionem in eum qui est absolutus, vel ut muneribus corrupti; id enim est gratia corruptum esse: aut ς muneribus corrumpitur quispiam, vel pecunias accipiendo, vel eo qui ipsum corrupit, aliqua gratia vel beneficio demerente. Nota ergo præsentem canonem, homines sucralos valde punientemn, qui quomodocunque in politicis judiciis litigant. Nec tibi contrarium videatur cap. 90, tit. 4, lib. xı Basilic, et cap. 9, tit. 5, lib. 111, quod dicit, sacratos renuntiare posse sacerdotii praescriptioni. QuanCum enim ad adversariumn attinet, valet hoc p: etum. Est autem alia ratio quod secundum præsentem canonem læditur qui eum contempserit sacris initiatus. Lege et centesimum quartum canonem synodi præsentis, et Chalced. synodi canonem 9. Cum autem canon superius statuerit, ut episcopi 531 a duodecim episcopis judicentur, a sex autem sacerdotes, et dinconi a tribus: subjunxerunt Patres, quod quæ de appellationibus dicta sunt et reliqua locum habent, quando judicia ecclesiastica apud tot competentes judices fuerint: non auteur, quando ex accusatoris et ejus qui accusatur voluntate, apud aliquos electos seu ex electione susceptos judices, qui saepe sunt pauciores quam canonibus constitutum sit, aliqui judicio contenderint. Tunc enim in eorum sententiam ne appellatio quidem cadit, ut dicit lex in lib. vi, tit. 2, cap. 27, them. 3, quod hic se habet; Sive justa sive injusta est electi judicis sententia, ei stare oportet. Et caput tertium ejusdem libri ac tituli: Non indigent provocatione judicis electi senμένου ἢ μοναχοῦ περὶ ἐγκληματικῆς ὑποθέσεως, ἢ εἴ τις αὐτῶν, παρὰ τῷ προσφόρῳ ἐκκλησιαστικ δικαστηρίῳ ἐλκυσθεὶς, παραιτήσεται τοῦτο, καὶ επιλέξεται δικαστήριον δημοτικόν ήτοι πολιτικὸν (τοῦτο γὰρ ἐστι τὸ ἐθέλειν καθαρθῆναι ήτοι ἀθωωθῆναι τοῦ αἰτιάματος διὰ δημοσίου δικαστη ρίου), καν νικήσῃ ἐν τῷ δικαστηρίῳ ἐκείνῳ τῷ πολιτικῷ, εἴτε ὡς ἐνάγων, εἴ τε ὡς ἐναγόμενος, ὅμως τὸν ἴδιον τόπον, ήτοι βαθμὸν καὶ τὴν ἱερατικὴν τιμὴν ἀπολέσει· διὰ τοῦτο αὐτὸ καὶ μόνον καθαι· ρούμενος, διὰ τὸ παραιτήσασθαι τὸ ἐκκλησιαστικὸν δικαστήριον, καὶ ἐπιλέξασθαι τὸ πολιτικόν. Καὶ ὅτε μὲν ἐγκληματικὸν εἴη τὸ δικαστήριον, γενήσεται τοῦτο· ὅτε δὲ πολιτικόν ἐστι τὸ κινούμενον ἦτο: χρηματικὸν, κἂν δικαιωθῇ ὁ ἱερωμένος, καὶ οὕτως ἐκπεσείται τοῦ οἰκείου βαθμοῦ, εἰ μὴ καταφρονήσει τοῦ πράγματος ἐφ᾽ ᾧ ἐδικαιώθη, καὶ παραχωρήσει εἶναι αὐτὸ παρὰ τῷ ἀντιδίκῳ αὐτοῦ τῷ ἡττηθέντι. Προς τούτοις ώρισαν οἱ Πατέρες, ἵνα, ἐὰν ἐκκαλέσηταί τις κατὰ ἀποφάσεως ἐπισκόπων ἢ ἑτέρων δικαστῶν ἐκκλησιαστικῶν, καὶ ἡ ἔκκλητος ἐπαναδράμῃ εἰς μείζονα δικαστὴν, πάντως ἐκκλησιαστικών, κατὰ τὴν καθόλου νομικὴν διδασκαλίαν, τὴν διορι ζομένην τοὺς ἐκκλήτους δικαστὰς ὀφείλειν εἶναι μείζονας τῶν πρώτως δικασάντων, καὶ συμβῇ ἀνατραπῆναι τὴν πρώτην απόφασιν παρὰ τῶν ἐκκληταρίων δικαστῶν, κατὰ μηδὲν βλάπτεσθαι τοὺς πρώτως ἀποφηναμένους, κἂν ἐγκληματική ἐστι, κἂν χρηματικὴ ὑπόθεσις· εἰ μήπω ἐλεγχθῶσιν οὗτοι ἀποφηνάμενοι κατὰ ἔχθραν τοῦ καταδικασθέν τος, ἢ κατὰ προσπάθειαν τοῦ δικαιωθέντος, ἢ ὡς δωροδοκηθέντες· τοῦτο γάρ ἐστι τὸ χάριτι ὑποφθα ρῆναι· ἤτοι δωροδοκεῖται τις ἢ χρήματα λαμβάνων. ἢ ἄλλην τινὰ χάριν αὐτῷ πληροῦντος τοῦ αὐτὴν ὑποφθείραντος. Σημείωσαι οὖν τὸν παρόντα κανόνα, μεγάλως κολάζοντα τοὺς ἱερατικούς δικαζομένους ὁπωσδήποτε εἰς δικαστήρια πολιτικά. Καὶ μὴ ἐναντιωθῇ σοι τὸ κεφ. η' τοῦ α' τίτλου τοῦ ια' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν, καὶ τὸ θ' κεφ. τοῦ γ' τίτ. βιβλίου τοῦ γ. λέγοντος δύνασθαι τοὺς ἱερωμένους ἀποτάτ τεσθαι τῇ τῆς ἱερωσύνης παραγραφῇ· ὅσον γὰρ πρὸς τὸν ἀντίδικον ἔῤῥωται τὸ σύμφωνον τοῦτο. Ἕτερον δὲ λόγου ἐστὶ, ὅτι βλάπτεται κατὰ τὸν παρόντα κανόνα ὁ καταφρονήσας τούτου ὁ ἱερωμένος· καὶ ἀνάγνωθι τὸν ρδ' κανόνα τῆς παρούσης συνόδου καὶ τῆς ἐν Χαλκηδόνι κανόνα θ'. Τοῦ δὲ κανόνος ἄνωθεν διορισαμένου ὑπῆ δώδεκα ἐπισκόπων κρίνεσθαι τοὺς ἐπισκόπους, ὑπὸ ἐς τοὺς ἱερεῖς, καὶ τοὺς διακόνους ὑπὸ τριῶν, ἐπήγαγον οἱ Πατέρες ὡς τὰ περὶ τῶν ἐκκλήτων καὶ τὰ λοιπὰ χώραν ἔχουσιν, ὅτι τὰ ἐκκλησιαστικά δικαστήρια παρὰ τοσούτοις προσφόροις δικασταίς γένωνται· οὐ μήν, ὅτε κατὰ θέλησιν τοῦ κατηγόρου καὶ τοῦ κατηγορουμένου παρά τισιν ἐπιλεγεῖσιν, ὡς αἱρετοῖς δικασταῖς πολλάκις καὶ ὀλιγωτέροις οὖσι τῶν ὀρισθέντων παρά τῶν κανόνων, δικασθώσι τινες. Τηνικαῦτα γὰρ οὐδὲ ἐκκλήτῳ ὑποπετεῖται ἡ τούτων ἀπόφασις, ὡ; h

IN CAN. XV CONC. CARTHAG. Ne spectacula peragant, nec aliis peragentibus intersint et spectent: quia et omnibus Christianis interdictum est, ne accedant ubi sunt blasphemiæ et maledicta. Spectacula autem dicuntur, non solum equorum cursus, sed et omnis generis spectatio, beliuarum scilicet certamina, histrionum ludicra, saltationes, et hujusmodi alia opera diabolica. Hæc autem decernente canone, dic quod illud, etiamsi pro eo sententia lata sit, adjectum est propter eos, qui dicunt, eum solum debere deponi sacratum, qui sic judicio contendit in causa criminali, et victus est: non autem eum qui vicit, ut qui justam causam babeat. Ambo enim deponentur, ut qui Ecclesiam injuria afficiant, et canonem contemnant. Sacratus quidem qui traxit ecclesia – sticum in sæculare judicium pro causa pecuniaria, et vicit, deponitur, si sententiæ, quæ pio se lata est, steterit, et voluerit rem habere quam vicit: quemadmodum et reus, si judicium ecclesiasticum ŕecusavit, et civile petivit, et vicit. Si enim cedit re, pro qua litigavit, suum bonoris gradum retinet. ἔχειν τὸ πρᾶγμα δ ἐνίκησεν, ὥσπερ καὶ ὁ ἀναχθεὶς, καὶ ἐζήτησε τὸ πολιτικὸν, καὶ ἐνίκησεν. Εἰ γὰρ ἔχων τὴν οἰκείαν ἐπιτιμίαν. φησιν ὁ νόμος ἐν βιβλίῳ δ, τίτλῳ β', κεφ. κζ', tentia. Post haec cancn de aliis sacerdotum, dicit. θέματι γ', οὕτως ἔχοντι· Είτε δικαία εἴτε ἀδικός ἐστιν ἡ τοῦ αἱρετοῦ ψῆφος, ἐμμένειν δεῖ· καὶ τὸ γ' κεφ. τοῦ αὐτοῦ βιβλίου καὶ τίτλου· Μὴ χρείαν ἐχέτω ἐκκλήτου ἡ τοῦ αἱρετοῦ δικαστοῦ ἀπόφασις. Ἐπὶ τούτοις ὁ κανὼν περὶ τῶν τέκνων τῶν ἱερέων φησίν, ἵνα μήτε θεώρια ἐκτελῶσι, μήτε άλλων τοιούτων παραγίνωνται καὶ θεωρῶσιν· ὅτι καὶ πᾶσι Χριστιανοῖς κεκήρυκται μὴ προσιέναι ὅπου βλασφημίαι εἰσί. Θεωρια δὲ λέγονται οὐ μόνον τὰ ἱπε ποδρόμια, ἀλλὰ καὶ πᾶσα θέα, θηριομαχία δηλαδή, παίγνια μίμων, ἔρχησις, καὶ ἄλλα τοιαῦτα δαιμονιώδη ἔργα. Ταῦτα τοῦ κανόνος διοριζομένου, εἰπε ὅτι τὸ, κἂν ἡ ψῆφος ὑπὲρ αὐτοῦ ἐκφωνηθῇ, προςετέθη διὰ τοὺς λέγοντας ὀφείλειν καθαιρεῖσθαι μόν νον τὸν οὕτω δικασάμενον ἱερωμένον χάριν ἐγκλη ματικῆς ὑποθέσεως καὶ ἡττηθέντα, οὐ μὴν καὶ τὸν νικήσαντα, ὡς δικαίαν ἔχοντα ὑπόθεσιν. Καὶ ἄμφω γὰρ καθαιρεθήσονται, ὡς ὑβρισταὶ τῆς Ἐκκλησίας, καὶ τοῦ κανόνο; ἀθετηταί. Ο μέντοι τὸν ἐκκλησια στικὸν ἑλκύσας ιερωμένος εἰς κοσμικόν δικαστήριον χάριν χρηματικῆς αἰτιάσεως καὶ νικήσας καθαιρεί ται, ἐὰν στοιχῇ τῇ ὑπὲρ αὐτοῦ ἀποφάσει, καὶ θέλῃ ἐὰν παρητήσατο τὸ ἐκκλησιαστικὸν δικαστήριον, ἀφίσταται τοῦ πράγματος, περὶ οὗ ἐδικάσατο, μένει Καὶ ταῦτα μὲν ὁ κανών διορίζεται. Σήμερον δὲ παρορῶνται ταῦτα δι' ἣν αἰτίαν οὐ γινώσκω. Πολ λοὶ γὰρ, οὐ μόνον λαϊκοί, ἀλλὰ καὶ ἱερωμένοι, Ελα κουσιν εἰς πολιτικά δικαστήρια επισκόπους, κληρικούς τε καὶ μοναχούς, μηδὲ πρόσταξιν βασιλικήν περὶ τούτου περισάμενοι, καὶ οὔτε ἡ τοῦ ἀπροσο φόρου δικαστού παραγραφὴ λυσιτελεῖ τοῖς ἐναγομένοις· καταναγκάζουσι γὰρ τούτους καὶ ἄκοντας δια κάζεσθαι· οὔτε οἱ ἑλκύσαντες αὐτοὺς ἱερωμένοι ἐβλάβησαν ὁπωσδήποτε, ἀλλ' οὐδὲ οἱ εναγόμενοι μου ναχοὶ ἢ κληρικοὶ εἰς δικαστήριον ἐκκλησιαστικὸν, καὶ παραιτησάμενοι τοῦτο, πολιτικὴν δὲ ζητήσαντες κατεξέτασιν, κατά τι ἐτιμωρήθησαν· ὥσπερ οὐδὲ οἱ ἐλκυσθέντες κληρικοὶ ἡ μοναχοὶ εἰς κοσμικὸν δικαστήριον, καὶ καταδεξάμενοι εἰς τοῦτο δικάσασθαι. Τοῦ δὲ χρηματίσαντος καθηγουμένου τῆς μου νῆς τοῦ Παντεπόπτου μοναχοῦ ἐκείνου Μελετίου, Ελκυσθέντος εἰς τὸ συνοδικὸν δικαστήριον, καὶ πα ραιτησαμένου αὐτὸ ὡς καταθύμιον, καὶ μεταγαγόν τος τὴν ὑπόθεσιν εἰς κοσμικόν δικαστήριον διὰ πρόσ- tum imperiale; sanctissimus patriarcha dominus ταξιν βασιλικήν, ὁ ἀγιώτατος πατριάρχης ἐκεῖνος κύριος Λουκᾶς ὑβριοπαθήσας ἐπὶ τῷ γεγονότι, πολύ τὴν ἔθετο σπουδήν διορθώσασθαι τὸ γενόμενον. Ἤκουσε δὲ ἀπὸ τῶν πολιτικῶν δικαστῶν ὡς ἡ βα σιλικὴ ἐξουσία πάντα δύναται ποιεῖν· καὶ ὥσπερ ἐδύνατο πρωτοτύπως δοῦναι πολιτικὸν δικαστὴν χάριν τοῦ δικάσαι ἐπίσκοπον ἡ ἕτερον ἱερωμένον ἐναγόμενον· οὕτω καὶ κατὰ μετάθεσιν τὸ ἐκκλησιαστικών δικαστήριον μεταγάγῃ κατὰ νόμιμον παραίτησιν εἰς πολιτικόν. Πλὴν ὁ ἐντὸς δηλούμενος καθηγούμενος, κἂν εἰσηκούσθη τὸ συνοδικὸν παραιτησάμενος δικαστήριον, καὶ διετηρήθη αποκριμάτιστο;" ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ ρδ' κανόνος τῆς παρούσης συνόδου, ὃν καὶ ἀνάγνωθι, ώφειλε καθαιρεθῆναι. Τὸ γὰρ PATROL. GR CXXXVIII. Ει hæ: quidem canon constituit. Hodie autem hæc negliguntur, propter quam causam nescio. Multi enim, non solum laici, sed etiam sacrati, cpiscopos, clericos et monachos adl civilia judicia trahunt, nec imperatoris quidem mandatum de ea re exhibent; et neque incompetentis judicis prescriptio seu exceptio prodest iis, qui rei aguntur eos enim cogunt vel invitos judicio contendere. Nec sacrati, qui con traxerunt, aliquid penitus damni sensere; sed nec monachi vel clerici, adversus quos in foro ecclesiastico agitur, si id quidem recusaverint, civilem auten examinationem peliverint, ulla in re puniti sunt: quemadmodum nec clerici vel monachi, qui in sæculare judicium tracti sunt, et in eo litigare non recusarunt. Cum autem monachus ille Meletius, qui præpositus fuit monasterii Pantepopti, ad synodale judicium tractus, ipsum ut sibi non gratum recusasset, el causam ad sæculare tribunal traduxisset per mandaLucas id ægre ferens, plurimum studium adhibuit ut corrigeretur quod factum fuerat. Audivit autem a civilibus judicibus, quod imperatoris potestas omnia facere potest: et quemadmodum primo loco potuit imperator civilem judicem pro judicando episcopo vel alio sucralo, adversus quem agitur constituere: ita et per transpositionem, judicium ecclesiasticum ex legitima exceptione in civile traduxerit. Sed etiamsi qui hic dicitur monasterii præfectus exauditus est, synodale judicium recusans, et sine præjudicio conservatus est: tamen ex canone 104 presentis synodi deponi debuit, quem lege decimum septimum enim caput primi tituli tertii libri, licet decernat cum imperatoris mandato

posse adversus episcopos agi, et eus sisti coram κεφ. τοῦ α' τίτλου τοῦ γ' βιβλίου, κἂν διορίζηται civilibus judicibus: hoc tauen, ut nibi videtur, non qualrat canonica doctrinæ. 532 Debeinus enimn dicere, tunc trahi episcopum pro re, quæ privatimı ad ipsum pertinet: non autem pro quæstione ecelesiastica. Re enim ejusmodi proposita, non de• bent civiles judices ullam ejus habere cognitionem. Jam vero magna quoque est ejus differentia, qui sua sponte ecclesiasticum judicium recusat et sæculare ex imperatoris mandato quærit, et cjus qui jussu imperatoris invitus tractus est ad sæculare judicium. Lege etiam cap. 1 tit. 9 præsentis operis, et quæ in ipso a uubis scripta sunt. Petere autem conjudicem civilem per manlatum imperiale non est, ut mihi videtur, prohibitum et maxime quando est causa pecuniaria, que est synodaliter dicenda. μετὰ βασιλικῆς κελεύσεως διάγεσθαι καὶ παρίστασθαι τοὺς ἐπισκόπους παρὰ πολιτικούς αρχουσιν, ἀλλὰ τοῦτο οὐ προσίσταται, ὡς ἐμοὶ δοκεῖ, τῇ κατ νονικῇ διδασκαλίᾳ. Οφείλομεν γὰρ εἰπεῖν τὴν ἐπίσκοπον τηνικαῦτα ἕλκεσθαί περὶ πράγματος ἰδικώς αὐτῷ διαφέροντος, οὐ μὴν περὶ ἐκκλησιαστικοῦ ζη τήματος· τοιούτου γὰρ προκειμένου τινὸς ἀμέτοχοι εἶναι ὀφείλουσιν οἱ πολιτικοὶ δικασταί. Τέως δὲ καὶ μεγάλη ἐστὶ διαφορὰ τοῦ αὐθαιρέτως παραιτουμένου τὸ ἐκκλησιαστικό δικαστήριον, καὶ ζητοῦντος τὸ πολιτικών δικαστήριον διὰ προστάξεως βασιλικής, καὶ τοῦ ἑλκυσθέντος ἀκουσίως κατὰ κέλευσιν βασι λικὴν εἰς κοσμικὸν δικαστήριον. Ανάγνωθι καὶ κεφ. α' τοῦ θ' τίτλου τοῦ παρόντος συντάγματος, καὶ τὰ ἐν αὐτῷ παρ᾽ ἡμῶν γεγραμμένα. Το μέντοι ζητῆσαι συνδικαστὴν πολιτικὸν διὰ προστάξεως βασιλικῆς, ὡς ἐμοὶ δοκεῖ, οὐκ ἔστι κεκωλυμένον, καὶ μᾶλλον όταν χρηματική ἐστιν ὑπόθεσις, ή μέλλουσα λαληθῆναι συνοδικῶς. Interrogaverit autem quispiam, Cun lex dicat, cum ab actione sua excidere, qui suum adversarium ad judicium incompetens traxerit, qui sacratum ad civile judicium traxerit, annon ex hoc canone suo jure excidet? Solutio. Incompetentis judicis præscriptio in principio judicii solum propouitur, non autem etiam postea. Finge ergo, quod ea a principio non est proposita a reo: vel proposita a judice admissa non est. Et propterea deBuierunt Patres, quod, etianisi actor vicerit, eo quod incompetentis judicis exceptio quomodocun- c que inefficax fuerit: sic quoque tamen propter honorem Ecclesiæ corum victoria nihil ei proderit; sed deponetur, si eam retineat. Præterea interro. gaverit quispiam, quam pœnam sustinebunt ecclesiastici judices, si convicti fuerint, ex odio, vel affectione, vel propter gratiam sententiam tulisse, cum canon de eo nihil jubeat? Solutio. Genus pœnæ, etsi ex canone non apparent, ex legibus tamen declaratur. Jam enim de judice muneribus corrupto dicit cap. 5, tit. 25, lib. x, Magistratus, qui pecunias accipit ad jus dicendum, vel decernendum, vel ad plus vel minus suo officio faciendum, et magistratuum quoque assessores, lege tenentur. Et thema 3, cap. 8: Poena legis est extraordinaria, et ut plurimum exsilio condemnat, nonnunquam etiam gravius. Et thema 2, cap. 9: Qui hac lege condemnatur, nec potest pullice testimonium dicere, nec julex esse, nec causas agere. Lege et thema 2, cap. 6, tit. 4, lib. Lx, quod quidem est pars 124 Justiniani novellæ, quæ sic dicit: Si quis autem eorum, qui litigant, dixerit se aliquid dedisse, vel esse pollicitum, et persouam nominaverit, et hoc probaverit, ipse quidem in litis exitu venia dignus habeatur. Qui autem donum vel promissum admisisse convictus fuerit, si sit quidem causa pecuniaria, quod datuin est, triplum, quod vero promissum, duplum a comite privatarum nostrarum facultatum exigatur, et dignitatem seu magistratum, queni habet, in utroque Ερωτήσει δέ τις, ὡς τοῦ νόμου λέγοντος ἐκπί πτειν τῆς οἰκείας αναγωγῆς τὸν εἰς ἀπρόσφορον δια καστήριον ἑλκύσαντα τὸν ἴδιον ἀντίδικον, οὐκ ἔμελλε καὶ πρὸ τοῦ κανόνος τούτου ὁ τὸν ἱερωμένον ἑλκύ σας εἰς πολιτικὴν δικαστήριον ἐκπεσεῖν τοῦ δικαίου αὐτοῦ; Λύσις. Η τοῦ ἀπροσφόρου παραγραφή κατά τὴν ἀρχὴν τοῦ δικαστηρίου προτίθεται καὶ μόνον, · οὐ μὴν καὶ μετὰ ταῦτα. Θεμάτισον οὖν ὅτι οὐ προετέθη αὕτη παρὰ τοῦ ἐναγομένου, ἢ προτεθεῖσα οὐκ ἐδέχθη παρὰ τοῦ δικαστοῦ. Καὶ διὰ τοῦτο ὡρι σαν οἱ Πατέρες ὡς, κἂν νικήσῃ ὁ ἐναγαγών, διὰ τὸ ἀπρακτῆσαι ἐπωσδήποτε τὴν τοῦ ἀπροσφόρου δικα στοῦ παραγραφήν, ἀλλὰ καὶ οὕτω διὰ τὴν τιμήν τῆς Ἐκκλησίας εἰς οὐδὲν αὐτῷ ἡ νίκη λυσιτελήσει· ἀλλὰ καθαιρεθήσεται, εἴπερ ἀντέχεται ταύτης, Ετι ερωτήσει τις, ποίαν βλάβην ὑποστήσονται οἱ ἐκκλησιαστικοὶ δικασταί, εἴπερ ελεγχθῶσι κατὰ ἔχθραν ἢ κατὰ προσπάθειαν ἢ διὰ χάριν ἀποφηνάμενοι, τοῦ κανόνος μηδὲν περὶ τούτου παρακελευομένου; Λύσις. Τὸ εἶδος τῆς βλάβης, κἂν ἀπὸ τοῦ κανόνος οὐκ ἀναφαίνηται, ἀλλὰ ἀπὸ τῶν νόμων δηλοῦται. Αὐτίκα γὰρ περὶ τοῦ δωροδοκηθέντος δικαστού φησι τὸ γ κεφ. τοῦ μγ' τίτλου τοῦ ξ' βιβλίου· Ο ἄρχων λαμβάνων χρήματα ἐπὶ τῷ δικάσαι, ἢ ψηφίσασθαι, ἐπὶ τῷ ποιῆσαί τι πλέον ἢ ἧττον τοῦ ἰδίου ὀφφικίου, καὶ οἱ σύνεδροι τῶν ἀρχόντων ὑπόκεινται τῷ νόμῳ. Καὶ τὸ γ' θέμα τοῦ η' κεφ. ('Η ποινή τοῦ νόμου ἐκστραορδιναρία ἐστὶ, καὶ ἐπίπαν εἰς ἐξορίαν καταδι κάζει, ἔσθ' ὅτε δὲ καὶ σφοδρότερον. Καὶ τὸ β' θέμα τοῦ θ' κεφ.) Ο τῷ νόμῳ τούτῳ καταδικαζόμενος οὔτε μαρτυρεῖν δημοσίᾳ δύναται, ούτε δικάζειν, οὔτε συνηγορεῖν, 'Ανάγνωθι καὶ τὸ β' θέμα τοῦ κεφ. τοῦ δ' τίτλου τοῦ ξ' βιβλίου, ὅπερ ἐστὶ μέρος τῆς ραδ Ἰουστινιανείου νεαρός, λέγων οὕτως· Εἰ δέ τις ἐκ τῶν δικαζομένων εἶποι δεδωκέναι τι ἢ ὑποσχέσθαι, καὶ τὸ πρόσωπον ἐξείπῃ, καὶ τοῦτο ἀποδείξει, αὐτὸς μὲν ἐπὶ τῇ τῆς δίκης ἐκβάσει συγγνώμη; ἀξιούσθω· ἡ δὲ δόσιν ἢ ὑπόσχεσιν καταδέ ξασθαι δεικνύμενος, εἰ μὲν χρηματική εἴη ἡ ὑπόθεσις, τὰ μὲν δεδομένον τριπλούν, τὸ δὲ ὑποσχεθὲν διπλοῦν

IN CAN. XV CONC. CARTHAG. παρὰ τοῦ κόμητος τῆς ἰδικῆς ἡμῶν περιουσίας εἰσ- casu perdat. Sin autem sit criminalis accusatio, πραττέσθω, καὶ τὴν ἀξίαν ἤτοι ἀρχὴν ἣν ἔχει ἐφ' ἑκατέρου θέματος ἀπολλύτω. Εἰ δὲ ἐγκληματική εἴη ἡ κατηγορία, δήμευσιν τῆς οἰκείας ὑπομενέτω περιουσίας, καὶ εἰς ἐξορίαν πεμπέσθω, ὅστις διὰ λῆψιν ἀλλότριον ἔγκλημα εἰς ἑαυτὸν ἐσπούδασε μετ τενεγκεῖν. Εἰ δὲ τὴν δόσιν ἢ τὴν ὑπόσχεσιν ὁ διά δικος μὴ δυνηθῇ δείξαι, ομνύτω τὸ πρόσωπον τὸ τὴν δόσιν ἢ τὴν ὑπόσχεσιν λεγόμενον καταδέξασθαι, ὅτι οὐδὲ δι᾿ ἑαυτοῦ οὐδὲ δι᾿ ἄλλου προσώπου ἢ ἔλαβέ τι ἢ ὑπόσχεσιν ἔσχε. Καὶ τοῦ τοιούτου όρκου παρεχο μένου, αὐτὸς μὲν ἐλεύθερος ἔστω· ὁ δὲ διάδικος ὁ μὴ δυνηθείς δείξαι ἐπὶ μὲν ταῖς χρηματικαῖς αἰτίαις τὴν ἀποτίμησιν τῆς δίκης ὑπὸ τοῦ κόμητος τῆς ἰδι τῆς ἡμῶν περιουσίας εἰσπραττέσθω, τῆς δίκης δηλονότι τὴν ἰδίαν ἔκβασιν ἀναμενούσης· ἐπὶ δὲ ταῖς ἐγκληματικαῖς δήμευσιν τῆς ἰδίας περιουσίας υπου μενέτω, καὶ τὸ πρᾶγμα παρὰ τοῖς ἁρμοδίοις δικα• σταῖς κατὰ τὴν τῶν νόμων τάξιν περαιούσθω. Εἰ δὲ τὸ παρὰ τοῦ δικαζομένου φανερωθεν πρόσωπον τὸν μνημονευθέντα παραιτήσεται όρκον, τοῦτο μὲν ἐπὶ ταῖς ἐγκληματικαῖς, τοῦτο δὲ ἐπὶ ταῖς χρηματικαίς αἰτίαις, ταῖς μνημονευθείσαις ὑποκείσθω ποιναΐς. Εἰ δέ τις τῶν δικαζομένων ὁμόσει μὴ δεδωκέναι ἢ ἐπαγγείλασθαι, ἐντὸς δὲ τεσσάρων μηνῶν, μετὰ τὸ προενεχθῆναι τὴν ψῆφον ἀριθμουμένων, δειχθῇ δοθέν τι ἢ ὑποσχεθέν, αἱ εἰρημέναι ποιναὶ κατά τε τῶν διδόντων κατά τε τῶν λαμβανόντων χώραν ἐξουσι. Καὶ ταῦτα μὲν ἐὰν κατὰ χρῆσιν, ήγουν διὰ λῆψιν νομισμάτων ἢ προσπάθειαν ἢ ἔχθραν, ἡ ψῆφος ἐξενεχθῇ τῆς γὰρ αὐτῆς δυνάμεως εἰσι τὰ τρία· ἐὰν δὲ μὴ διὰ τοιαύτην αἰτίαν, ἀλλὰ κατὰ ἀπειρίαν ἀπο φήνηται ἐπίσκοπος κατά τινος, τί γενήσεται; Αύσις. Οἱ ἄρχοντες, ἤτοι οἱ προκαθήμενοι τῶν δικα στῶν, οὐκ ἀναγκάζονται ἀκριβῶς εἰδέναι τοὺς νόσ μους, ἐφ' ἑτέραις μεγάλαις δουλείαις ἐνασχολούμενοι καὶ διὰ τοῦτο ἐξ ἀπειρίας ἀποφαινόμενοι, συγγε νώσκονται. Οἱ δὲ σύνεδροι τούτων, παρανόμως ψηφια ζόμενοι, κολάζονται. Φησὶ γὰρ ὁ νόμος ἐν βιβλίω ζ', τίτλῳ γ', κεφαλαίῳ κδ'· Τὸν σόλον ἐπιζητοῦμεν τοῦ ἄρχοντος. Ἐὰν γὰρ ἀπειρία του συνέδρου ἄλλως ψηφισθῇ, ὁ ἄρχων οὐκ ἀδικεῖται, ἀλλ' ὁ συμπονών. Καὶ ὁ λογισμὸς εὔλογος. Οἱ μὲν γὰρ ἄρχοντες, δι' ἡ εἴρηται αἰτίαν, οὐκ αἰτιῶνται· οἱ δὲ κριταί, τὸ δικάζειν καὶ μόνον ἔργον ἔχοντες, ἐὰν παρανομή σωσιν, ἐνέχονται ὡς δόλον ποιήσαντες, κατὰ τὸν νόμον τὸν λέγοντα· Ἡ ἀπειρία ἔοικε τῇ ἀμελείᾳ· καὶ πάλιν· Δόλον τις ποιεῖ μὴ εἰδὼς ἀκριβῶς δ ἐπαγγέλλεται εἰδέναι. propriarum facultatum confiscationem patiatur, et in exsilium mittatur, ut qui accipiendo alienum crimen in seipsum transferre studuerit. Si autem donationem vel promissionem litigator ostendere non potuerit, juret persona, quæ donationem vel promissionem suscepisse dicitur, quod nec per se, nec per aliam personam, vel aliquid accepit, vel promissum habuit. Et boc dato jurejurando, ipse quidem liberabitur litigator vero, qui probare non potuit, in causis quidem pecuniariis, litis æstimationem a comite privatarum nostrarum facultatum exigatur, judicio scilicet suum eventum exspectante in criminalibus autem bonorum suorum publicationem sustineat, οι a convenientibus judicibus ex legum ordine negotium terminetur. Sin autem persona a litigatore declarata prædictumı jusjurandum recusaverit, tam in criminalibus, quam in pecuniariis causis, prædictis pœnis subjiciatur. Si quis autem eorum, qui litigant, juraverit se nihil dedisse, vel pollicitum esse, intra quatuor autem meuses, postquam 533 sententia lala est numerandos, datum aliquid vel promissum ostensum fuerit, prædictæ pœnæ tam adversus dantes quam adversus accipientes locum habebunꞌ. Et hæc quidem, si propter sordes seu pecuniarum acceptionem vel amorem vel odium sententia lata sit: ejusdem enim virtutis sunt hæc tria. Si au. tem non propter ejusmodi ullam causam, sed per imperitiam adversus aliquem fert sententiam episcopus, quid fel? Solutio. Magistratus, seu qui præsunt judicibus, non coguntur leges exacte scire, ut qui in multis aliis magnis occupationibus versentur; et propterea si per imperitiam sententiam ferant, eis venia datur. Eorum autein assessores, si contra leges ferant sententiam, puniuntur. Dicit enim lex in lib. vit, tit. 3, cap. 24: Dolum magistratus requirimus. Si enim per imperitiam assessoris aliter judicatum fuerit, non facit injuriam præses seu magistratus, sed qui ei ſert auxilium. Et est probabilis quidem ratio. Magistratus enim, propter eam quæ dicta est causam, non insimulantur: judices autem, quorum est proprium munus judicare, si contra leges fecerint, tenentur ac or dolo fecissent, secundum legem quæ dicit: Iniperitia negligentiæ æquiparatur; et rursus: Dolum quis faeit qui perfecte nescit quod se scire profite- Καὶ τοῦτο μὲν ἐξεφωνήθη περὶ τῶν πολιτικῶν δικαστῶν. Εἰς δὲ τοὺς ἐκκλησιαστικούς δικαστές άλλη τις κρατήσει ἀκολουθία, ὡς ἐμοὶ δοκεῖ· καὶ αὕτη μέντοι κατὰ τὴν παροῦσαν θεσμοθεσίαν. Εἰ μὲν γὰρ ἐναντίαν τοῖς κανόσιν ἐπίσκοπος ἐνέγκῃ ψήφον, τιμωρηθήσεται, ήγουν καθαιρεθήσεται, μὴ δυνάμενος ἀμαθίαν ἢ ἀπειρίαν προβαλέσθαι. Οὐ γὰρ συγγνωστέος ἔσται λέγων μὴ εἰδέναι τοὺς κανόνας, οἷς ἀναγκάζεται δια γλώττης ἔχειν σχεδὸν ἀεί. Ε: δὲ ἀποφήνηταί τι νόμοις ἀνένδεκτον, ἢ δικαστικῆς tur. Et hoc quidem dictum est de civilibus judicibus. In judices autem ecclesiasticos alia quædam valebit consequentia, ut mihi videtur: et ea quidem secunduin præsentem constitutionem. Si ehim contrariam canonibus sententiam episcopus protulerit, punietur sive deponetur, ut qui non possit ignorantiam vel imperitiam allegare. Neque enim erit ei ignoscendum, si dicat se nescire canones, quos cogitur in lingua semper habere. Sin autem aliquid promumilaverit, quod a legibus non adunittitur, vel

est extra judiciariam consequentiam, venia dabitur ἀκολουθίας ἔξωθεν, συγγνωσθήσεται διὰ τὴν ἀπει propter imperitiam, ut qui nec perfecte leges ut qui nec perfecte leges scire debeat. Hæc autem observabuntur, quando criminalem causam judicaverit episcopus, vel aliam ecclesiasticam quæstionem, quæ inducit depositionen. Si enim pecuniariam contra leges sententiam protulerit per imperitiam, id ei præjudicium non afferet. Præterea interrogabit quispiam, cum canon permittat sacris initiatos judices electitios eligere, cisue licebit civiles eligere? Solutio. Quia statuit canon, ut electorum judieum valeat sententia, nec appellationi sit obnoxia, etiamsi ii sint pauciores quam duodecim, quam sex, et quam ires, evidenter apparet civilium judicum electionem non admitti a canonibus. Unde, ut mihi videtur, secundum præsentem canonem punientur sacrati, qui a civilibus judicibus judicari elegerint. Videtur autem ex verbis canonis, quæ dicunt deponi sacratos, qui litigaverint in foro civili pro causa pecuniaria, et vicerint, nisi a sua sententia desistant, quod judicium quidem factum ab incom petenti judice, ex voluntate ejus qui est sacratus, tenendum est et non labefactandum. Qui autem ecclesiasticum recusavit judicium et fori præscriptione non est usus, sacratus punietur, ut superius dictum est. Electitios autem judices hic ne dixeris cujusniodi tit. 2 libri vır dicit, qui scilicet cum poenæ stipulatione judicant, sed ecclesiasticos crdinarios. Illi enim non possunt causam criminaTea judicare: hi vero, ut ex præsenti canone ostenditur, omnem causam judicant. De spectaculis autem, et equorum curriculis, et venationibus, et scenicis saltationibus, satis diximus in canone 24 synodi in Trullo, et in 51 ubi etiam præsentis canonis meminimus; et lege eos. Quære etiam sanctorum apostolorum canonein 74, synodi Antiochęnæ canones 14 et 15, synodi Chalcedonensis canones 10, 17, synodi Sardicensis canones 3, 5, 14, et hujus canones 28, 120 et 121. Quod autent possint sacrati renuntiare præscriptioni fori, quære cap. 9 tit. 3 lib. ut Basilicorun. ρίαν, ὡς μηδὲ ὀφείλων εἰδέναι νόμους ἀκριβῶς. Ταῦτα δὲ κρατήσουσιν, ὅταν ἐγκληματικὴν ὑπόθεσιν δικάσῃ ἐπίσκοπος, ἄλλην ἐκκλησιαστικὴν ζήτησεν επάγουσαν καθαίρεσιν. Εἰ γὰρ χρηματικήν παρανόμως ἐξενέγκῃ ἀπόφασιν ἐξ ἀπειρίας, οὐ προκρι ματισθήσεται. "Ετι ἐρωτήσει τις, ὡς τοῦ κανόνος ἐνδιδόντος τοῖς ἱερωμένοις ἐπιλέγεσθαι δικαστάς αἱρετούς, ἐξέσται αὐτοῖς ἐπιλέγεσθαι πολιτικούς; Λύσις. Ἐπεὶ ὁ κανών διορίζεται κρατεῖν τὴν ψῆφον τῶν αἱρετικῶν δικαστῶν, καὶ μὴ ὑποκεῖσθαι ἐκκλήτῳ, κἂν ἥττονες ὦσιν οὗτοι τῶν δώδεκα, τῶν ἐξ καὶ τῶν τριῶν, φαίνεται εναργώς ἀνένδεκτον εἶναι τοῖς κανόσι τὴν ἐπιλογὴν τῶν πολιτικῶν δικαστών. Όθεν, ὡς ἐμοὶ δοκεῖ, κολασθήσονται κατὰ τὸν παρόντα κανόνα οἱ παρὰ πολιτικοῖς δικασταίς αι ρετισάμενοι δικασθῆναι ἱερωμένοι· ἔοικε δὲ ἀπὸ τῶν ῥημάτων τοῦ κανόνος, τῶν λεγόντων καθαιρεί σθαι τοὺς ἱερωμένους δικασαμένους παρὰ πολιτικῷ δικαστηρίῳ χάριν χρηματικῆς αἰτιάσεως, καὶ νική σαντας, ἐὰν μὴ ἀποστῶσι τῆς ὑπὲρ αὐτῶν ἀποφάσεως, ὡς ἡ μὲν γενομένη κρίσις παρὰ ἀπροσφόρου δικαστοῦ κατὰ θέλησιν τοῦ ἱερωμένου στερατέα ἔσται καὶ ἀκατάσειστος· ὁ δὲ τὸ ἐκκλησιαστικών παραιτησάμενος δικαστήριον καὶ μὴ χρησάμενος τῇ του φόρου παραγραφή ιερωμένος κολασθήσεται, καθὼς ἄνωθεν είρηται. Αἱρετοὺς δὲ δικαστὰς ἐν ταῦθα μὴ εἴπῃς οἴους ὁ β' τίτλο τοῦ ζ' βιβλίου φησί, μετὰ επερωτήσεως δηλονότι ποινῆς δικάζοντας· ἀλλὰ ἐκκλησιαστικού; ἐνορδίνους. Ἐκεῖνοι γὰρ ἐγε κληματικὴν ὑπόθεσιν οὐ δύνανται δικάζειν· οὗτος δὲ, ὡς ἀπὸ τοῦ παρόντος κανόνος παρίσταται, πᾶσαν ὑπόθεσιν κρίνουσι. Περὶ μέντοι τῶν θεωρίων καὶ τῶν ἱπποδρομίων καὶ τῶν κυνηγεσίων καὶ τῶν ἐπὶ σκηναῖς ὀρχήσεων ἱκανῶς ἐγράψαμεν ἐν τῷ κδ' και νόνι τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ συνόδου, καὶ τῷ να', όπου καὶ τοῦ παρόντος κανόνος ἐμνήσθημεν· καὶ ἀνάγνωσον τούτους. Ζήτει καὶ τῶν ἁγίων ἀποστόλων κανόνα οδ', τῆς ἐν 'Αντιοχείᾳ συνόδου κανόνα ιδ' καὶ ιεʹ, τῆς ἐν Χαλκηδόνι καν. ι', ιζ', τῆς ἐν Σαρ ικῇ κανόνα γ', ε', ιδ', καὶ ταύτης κανόνα κη', καὶ ρκ', ἀποτάττεσθαι τῇ τοῦ φόρου παραγραφή ζήτει καὶ ρκα'. Περὶ δὲ τοῦ δύνασθαι τοὺς ἱερωμένους κεφ. θ' τοῦ γ' τίτλου τοῦ γ' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν. 534 ZONAR. In omnium, qui sacris initiati sunt, ΖΩΝΑΡ. Τοῖς ἱερωμένοις ἅπασιν, ἀλλὰ μέντοι quin et in monachorum controversiis, ejus cui καὶ μοναχοῖς πρόσφορά εἰσι δικαστήρια τὰ τῶν subjecti sunt episcopi propria causæ cognitio est. Sive igitur aliquis horum deferatur, sive deferat conclericuin, corum ipsius episcopo, sive rei capitalis, seu civilis, aut pecuniariæ quæstio sit, rem transigi oportet. Quod si ex iis quispiam, se ab ecclesiastica jurisdictione subtrahens, publico judicio, apud magistratus nimirum populares, hoc est civiles, purgari, id est, se a culpa immunem probare contendat, quamvis in eo judicio superior evaserit, eumque ab objecti facinoris culpa omnino procul abfuisse judices pronuntiarint; locum tamen proprium, gradum videlicet, ac sacerdotii diguitatem amittet, atque vel ob id ipsum, quod ab cclesiastica jurisdictione se subduxerit, deposi ἐπισκόπων, οἷς ὑπόκεινται. Είτε οὖν ἐνάγεται τις τούτων, εἴτε ἐνάγει κατὰ συγκληρικοῦ, παρὰ τῷ ἐπισκόπῳ αὐτοῦ καὶ ἐνάγεσθαι καὶ ἐνάγειν ὀφείλει, κἂν ἐγκληματικὸν εἴη τὸ δικαστήριον, καὶ πολιτικών ήτοι χρηματικόν. Ἐὰν δὲ παραιτήσηταί τις τῶν τοιούτων τὸ ἐκκλησιαστικών δικαστήριον, καὶ δημο σίοις δικαστηρίοις, ήγουν δημοτικῶν ἀρχόντων, τουτέστι πολιτικῶν, θελήσῃ καθαρθῆναι, ἀντὶ τοῦ καθαρός φανῆναι τοῦ αἰτιάματος, κἂν νικήσῃ ἐν τῷ δικαστηρίῳ ἐκείνῳ, καὶ ὑπὲρ αὐτοῦ γένηται ἡ ἀπόφασις, ἀθῶον αὐτὸν ἀποφαινομένη τοῦ ἐγκλή - ματος, ἐφ᾽ ᾧ κατηγορεῖτο, ὅμως τὸν ἴδιον τόπον, τὸν βαθμὸν δηλαδή, καὶ τὴν ἱερατικὴν τιμὴν ἀπολέσει, διὰ τοῦτο αὐτὸ καθαιρούμενος, διότι παρητήσατο τὸ

IN CAN. XV CONC. CARTHAG. ἐκκλησιαστικὸν δικαστήριον. Ότε οὖν, φησίν, ἔγ- tione punietur. Atque hæc quidem, quocunque κλημα εἴη τὸ κινηθὲν κατὰ τοῦ ἱερωμένου, τὰ εἰρημένα γενήσονται· ὅτε δὲ πολιτικόν ἐστι τὸ κινούμενον, ήτοι χρηματικὸν, κἂν δικαιωθῇ ὁ ἱερωμένος, καὶ οὕτως ἐκπεσείται τοῦ οἰκείου βαθμοῦ, εἰ μὴ καταφρονήσει τοῦ πράγματος, ἐφ᾽ ᾧ ἐδικαιώθη, καὶ τῆς δικαιούσης αὐτὸν ἀποφάσεως. Ἐὰν δὲ ἔκκλητος γένηται, ἢ ἐπισκόπων δικασάντων ἢ δικαστῶν ἐτέ ρων, ἐπὶ ἄλλους ἐκκλησιαστικούς δικαστές, ήγουν ἐπὶ μητροπολίτας ή πατριάρχας, καὶ ἐξεταζομένη ἐν τῇ ἐκκλήτῳ ἡ ἀπόφασις λυθῇ, ἀντὶ τοῦ ἀνατραπῇ, μηδέν, φησί, βλαπτέσθωσαν οἱ πρώην ἀποφηνάμεναι· εἰ μή που ελεγχθῶσιν ἢ κατὰ ἔχθραν δικάσαι, ὡς ἐχθρωδῶς ἔχοντες κατὰ τοῦ καταδικασθέντος, ἢ κατὰ προσπάθειαν, ὡς φιλίως διακείμενοι πρὸς τὸν δικαιωθέντα, ἢ δωροδοκηθέντες· τοῦτο γάρ ἐστι τὸ χάριτι ὑποφθαρῆναι. Δωροδοκεῖται δέ τις, η χρήσ ματα λαμβάνων, ἢ ἄλλην τινὰ χάριν αὐτῷ πληροῦντος τοῦ αὐτὸν ὑποφθείροντο;. Εἰ γὰρ δι' ἔχθραν Η προσπάθειαν ή δωροδοκίαν φανεῖεν μή καλῶς ψηφισάμενοι, βλαβήσονται περὶ τὴν οἰκείαν ἐπιτι μίαν. Ἐὰν δὲ αἱρετίσωνται οἱ τὴν ὑπόθεσιν ἔχοντες, δ τε κατήγορος καὶ ὁ κατηγορούμενος, δικαστάς, εἰ καὶ ὀλιγώτεροι, φησὶν, εἶεν τῶν ὁρισθέντων, τῶν τ' ἐπὶ ἐπισκόπων, καὶ τῶν ἐξ ἐπὶ πρεσβυτέρων, καὶ τῶν τριῶν ἐπὶ διακόνων, ὁ καταδικασθεὶς ὑπ' ἐκείνων οὐ δυνήσεται ζητεῖν ἔκκλητον. Τοῦτο δὲ καὶ νόμοι πολιτικοί διατάττονται, καὶ ζήτει βιβλίον τῶν Βασιλικῶν γ', τίτλ. α', κεφάλαιον μδ', καὶ βιβλ. θ'. Ἐπὶ τούτοις ὁ κανὼν περὶ τέκνων τῶν ἱερέων φησὶν, ίνα μήτε θεώρια ἐκτελῶσιν αὐτοί, μήτε ἄλλων ποιούντων παραγίνωνται καὶ θεωρῶσι. Τὸ δὲ θεώρια ἐκτελεῖν τοιοῦτόν ἐστιν· Ἐν ταῖς μεγίσταις πόλεσι θέατρα ἦν, καὶ ἵπποι ἐτρέφοντο ἁμιλλητήριοι, καὶ θηρία εἰς θηριομαχίαν, καὶ ἀνετίθετο ἡ ἱπποτροφία, καὶ ἡ τῶν θηρῶν ἐπιμέλεια, καὶ ἡ φροντὶς τοῦ τὰς θεωρίας ἐν τοῖς θεάτροις ἐπιτελεῖσθαι, ἐνίοις τῶν πολιτικῶν, κἀκείνοις έμελε περί τε τῆς τῶν ἵππων ἀμίλλης καὶ τῆς θηριομαχίας καὶ τῶν ἄλλων, ὅσα ἐν τοῖς θεάτροις είωθε γίνεσθαι. Ταῦτα οὖν γίνεσθαι παρὰ παίδων τῶν ἱερέων εκώλυσεν ὁ κανών. Δεῖ γὰρ τοὺς ἱερεῖς τὰ οἰκεῖα τέκνα ἐν παιδείᾳ καὶ νουθεσίᾳ Κυρίου ἀνάγειν, κατὰ τὸν μέγαν Παῦλον, ὃς καὶ πρὸς Τίτον γράφων οίους δεν καθισταν πρεσβυτέ ρους, πρὸς τοῖς ἄλλοις καὶ τοῦτο ἔγραψε»· Εἰ εἰς ἐστι τέκνα ἔχων πιστὰ, μὴ ἐν κατηγορίᾳ ἀσωτίας, ἢ ἀνυπότακτα. Καὶ Τιμοθέῳ ἐπιστέλλων, οἷον δεῖ τὸν ἐπισκοπῆς ὀρεγόμενον εἶναι, τοῖς λοιποῖς καὶ τοῦτο προσέθετο· τὰ τέκνα ἔχοντα ἐν ὑποταγῇ μετὰ πάσης σεμνότητος. Τὰ θεωρίαις δὲ μίμων προσ ἔχοντα καὶ ἱπποδρομίαις σχολάζοντα, καὶ τοιούτοις ἄλλοις, οὔτε ἀσωτίας ὑπόληψιν ἐκφεύξονται, οὔτε σεμνότης αὐτοῖς προσμαρτυρηθήσεται. Καὶ οὐ θαυμαστὸν εἰ τὰ τῶν ἱερέων τέκνα τοιαύτην διαγωγήν ἀπαιτοῦνται· ἐπεὶ καὶ πᾶσι Χριστιανοῖς κεκήρυκται μὴ προσιέναι, ὅπου βλασφημίας εἰσί. Βλασφημίας δὲ τὰ ἀσέμνως γινόμενα εκάλεσεν, ὡς βλασφημεῖ of Til. 1. 6. demum crimine sacratus accusetur, ita servari placet: at si civilis sive pecuniariæ rei sit controversia, quaınvis secundum eum, qui sacris initiatus est, lis data fuerit; nisi tamen ipse rem lolain et cam, quæ secundum ipsum pronuntiata fuit, sententiam contemnat, gradu suo nihilominus excidet. Quod si ab episcopis, aliisve cognitoribus, ad alios ecclesiasticos judices, metropolitanos videlicet, aut patriarchas, quispiam provocet, illique causa examinata, judicatum solvi, lioc est, rescindi placere decreverint; nihil in eos, inquit, qui prius judicium exercuere, grave constituatur: nisi forte illos, aut odio impulsos, quod videlicet ei, quem condemnarunt, iufensi forent; aut studio, quod quempiam benevolentia erga illum adducti absolverint; aut mercede emptos, id namque est, gratia corruptos, judicasse probatum fuerit. Mercede namque emptus is dicitur, qui pecuniam accipit, aut aliud quodcunque beneficium, ab eo a quo corruptus esse dicitur. Nam quicunque aut odio aut amore adducli, aut largitione corrupti, judicium minus fideliter exercuisse deprehensi fuerint, propria illos dignitate nullari decretum est. Quod si judices illi ipsi, qui inter se judicio confictantur, accusator nimiruin et reus, elegerint, quamvis, inquit, pauciores, quam præfinitum est, designentur, nempe in episcoporum causa duodenis, presbyterorum sex, diaconorum tribus: tamen ab his judicibus damnato provocandi facultas non erit. Quod civiles quoque leges eodem modo sanxere, ut tertio libro, titulo primo, capite quadragesimo quarto, et libro nono Basilicorum videre est. His absolutis, de filiis presbyterorum, ne aut spectacula ipsis exhibere aut quæ ab aliis exhibentur spectare liceat, canon decernit. Est vero boc quod dicitur de spectaculis exhibendis ejusmodi: ſuere siquidem in magnis urbibus theatra, tum equi quoque ad certamina bestiæque ad pugnam alebantur, eaque, tum equorum ac bestiarum, tum reliquorum spectaculorum, quæ in theatris exhibenda forent, curatio nonnullis ex civium numero committebatur, quibus, et equestre certamen, et bestia - rum pugna, et quæcunque alia in theatris præberi solita, curæ fuere. Rerum igitur hujusmodi curatores esse sacerdotum filios hic canon vetat. Sacerdotes enim filios suos in doctrina ac lege Domini instituere debent, ut est apud divum Paulum, qui etiam Epistola ad Titum, dum eorun, qui sacerdotes creandi sunt, conditiones exsequitur, ad alia hoc quoque addidit: Si quis filios habet fdeles, non in accusatione luxuric, aut immori geros ". Ει Epistola ad Timotheum, dum eum, qui episcopatum desideral, qualem oporteat esse delilios scribit, præter cætera id etiam apposuit, habentem subditos cum omni castitate. Qui vero mimorum cquorumque spectaculis, aliisque hu-

fusmodi ludicris, occupantur, neque intemperantia σθαι ποιοῦντα τοὺς πιστοὺς παρὰ τῶν ἀπίστων, οία crimen effugient, neque integritatis et castimoniæ μὴ ἐν σωφροσύνῃ ζώντας ή σεμνότητι testimonio commendabuntur. Nec vero miruin si hæc vitæ degendæ ratio a filiis sacerdotum exigatur; nam et Christianis omnibus, ne ad ea loca ubi blasphemiæ sunt accedere liceat, interdictam fuit. Blasphemiæ vero nomine ea, quæ licenter ac inverecunde funt, significavit. Ob illa quippe fleles, quasi temperantiæ integritatisque contemptores, ab infidelibus blasphemantur 535 ARIST. Episcopus vel clericus, causa crimi- • nali ei instituta, si, relicta ecclesia, ad judicia • publica recurrat, etiam injuria affectus, proprium • amittet gradum. Si vero et vicerit in negotiis ‹ politicis, si hoc sequatur, proprium gradum c amittet. Ecclesiasticos autem judices, nisi gra- • tia aut odio antea judicasse convincantur, appel- • latio instituta non propellit. Si partes vero ju- • dices elegerint, ab lis ne discedant.» Non oportet episcopum aut clericum judicium ecclesiasticum recusare. Quapropter si quis ex iis criminaliter accusatus, ecclesiasticum recusaverit judiclum, et ad civiles judices accesserit, et coram iis, quæ ad accusationem suam spectant, denudaverit, quamvis innocens appareat, et pro eo lata sit sententia, proprium gradun amittet. Si autem non criminalis sit contra eos accusatio, sed pecuniaria, et accidat de ista evadere cos, judicium ipsis conveniens recusantes, et ad sæculares judices accedentes, et ab iis judicatos; si quidem sententiæ ab iis latæ acquiescere vellent, et id pro quo contendebant, exigere, proprium gradum amittent. Si autem despectui habuerint causæ suæ prolationem, illudque pro quo contendebant amittere mallent, locuin suum retinebunt. Si quis autem ab episcopis accusatus et condemnatus, ad majores ecclesiasticos judices appellaverit, eorumque sententiam evertere potuerit, nullam hoc illis judicibus ecclesiasticis quorum sententia evertitur, noxam afferret, nisi forsitan propter odium, aut passionem, vel gratiam aliquam cum affectu sententiam tulisse convincantur. Quicunque autem ex accusatis episcopis aut clericis, ecclesiasticos judices elegerint, et ab iis judicari voluerint, quamvis contra episcopos accusatos duodecim episcopis sint pauciores, contra presbyteros autem et diaconos septein vel etiam quatuor, quemadmodum et in duodecimo praesentis synodi η canone scripsimus, condemnati non debent contra judicium eoruin appellare: appellatio enim judicis inscitiam vel injustitiam corrigit. Quomodo itaque, qui judices ecclesiasticos elegit, quos et sermone et vita inculpatos esse judicavit, dicens se insipienter et injuste ab iis judicari, et reprehensionem quamdam hominibus sacerdotalibus ab ipso judicatis afferre admittatur? CANON XVI. • Similiter placuit, ut episcopi, presbyteri et diaconi ‹ conductores vel procuratores non flant; nec • ex turpi aliquo vel vili negotio victum sibi quæ- ‹rant; debent enim ad id quod scriptum est reΑΡΙΣΤ. «Επίσκοπος ἢ κληρικὸς ἐγκληματικοῦ κα • νουμένου πράγματος, εἰ τὴν ἐκκλησίαν ἀφεὶς, • τοῖς δημοσίοις προσδράμοι, καὶ ἀδικούμενος, • τὸν ἴδιον ἀπολέσει βαθμόν. Εἰ ὑπερέξει δὲ καὶ · ἐπὶ πολιτικαῖς κεφαλαῖς, εἰ τούτῳ στοιχείη, τον • ἴδιον ἀπολέσει βαθμόν. Δικαστάς γε μὴν ἐκκλη- • σιαστικούς, εἰ μὴ ἐλέγχοιντο κατά προσπάθειαν • ἢ ἀντιπάθειαν προδεδιωκηκότες, έκκλητος γε • νομένη οὐκ ἀμύνεται. Ἐὰν δὲ τὰ μέρη ἐπιλέ- • ξωνται δικαστές, τούτων μὴ ἀφιστάσθωσαν.» Οὐ δεῖ παραιτεῖσθαι ἐπίσκοπον ἢ κληρικὸν τὸ ἐκκλησιαστικὸν δικαστήριον. Ὅθεν ἐάν τις τούτων κατηγορούμενος ἐγκληματικῶς, τὴν ἐκκλησιαστικὴν παραιτήσηται κρίσιν; καὶ πολιτικοῖς δικασταὶς προς ἔλθῃ, καὶ παρ' ἐκείνοις γυμνάσῃ τὰ τῆς αἰτιάσεως· κἂν ἀνεύθυνος φανῇ, καὶ ὑπὲρ αὐτοῦ ἡ ἀπόφασις ἐξενεχθῇ, τὸν ἴδιον ἀπολέσει βαθμόν. Εἰ δὲ οὐκ ἐγε κληματική ἐστιν ἡ κατ' αὐτῶν αἰτίασις, ἀλλὰ χρηματικὴ, καὶ συμβῇ καὶ ἐπὶ ταύτην νικῆσαι αὐτοὺς, τὸ πρόσφορον αὐτοῖς παραιτησαμένους δικαστήριον. καὶ κοσμικοῖς δικασταῖς προσελθόντας, καὶ παρ' ἐκείνων κριθέντας· εἰ μὲν αἱροῦνται τῇ ὑπὲρ αὐτῶν ψήφῳ στοιχεῖν, καὶ τὸ πρᾶγμα εἰς δ ἐνίκησαν ἀπαι τῆσαι, τὸν ἴδιον βαθμὸν ἀπολέσουσιν. Εἰ δὲ καταφρονοῦσι τῆς δικαιώσεως, καὶ ἀπολέσαι αἱροῦνται τὸ εἰς δ ἐνίκησαν, τὸν οἰκεῖον τόπον καθέξουσιν. Εἰ δέ τις παρὰ ἐπισκόπων κριθεὶς, καὶ καταδικα σθεὶς, πρὸς μείζονας ἐκκλησιαστικοὺς δικαστὰς ἐκε καλέσηται, καὶ ἀνατρέψαι ισχύσει τὴν ψῆφον αὐτ τῶν· οὐδεμίαν βλάβην τοῦτο ἐπάξει τοῖς ἐκκλησια στικοῖς δικασταῖς ἐκείνοις, ὧν ἡ ἀπόφασις ἀνατρέ πεται· εἰ κή που κατὰ ἔχθραν, ἢ κατὰ προσπάθειαν, ἢ κατά τινα χάριν ἀπελεγχθῶσιν ἐμπαθῶς τὴν κρίσ σιν ποιήσασθαι. Ὅσοι δὲ τῶν αἰτιωμένων ἐπισκόπων. ἢ κληρικῶν, ἐπιλέξονται ἐκκλησιαστικούς δικαστάς, καὶ παρ' αὐτοῖς κριθῆναι θελήσουσι, κἂν ήττονες ἐπὶ μὲν ἐπισκόπων κατηγορουμένων, τῶν δώδεκα επισκόπων ὦσιν, ἐπὶ δὲ πρεσβυτέρων, καὶ διακόνων, τῶν ἑπτὰ, ἢ καὶ τεσσάρων, καθὼς ἐν τῷ δωδεκάτῳ κανόνι τῆς παρούσης συνόδου εγράψαμεν, οὐκ ὀφεί λουσι καταδικασθέντες· ἐκκαλεῖσθαι κατὰ τῆς κρίσ σεως αὐτῶν. Ἡ γὰρ ἔκκλητος ἀπειρίαν ἢ ἀδικίαν ἐπανορθοῦται τοῦ δικαστοῦ. Πῶς γοῦν ὁ ἐπιλεξάμε νος ἐκκλησιαστικούς δικαστάς, οὓς καὶ κατὰ λόγον, καὶ κατὰ βίαν ἀνεπιλήπτους ἔκρινεν εἶναι, παραδε χθήσεται, λέγων, ἀπείρως ἢ ἀδίκως ὑπ' αὐτῶν κρι θῆναι, καὶ οἰονεί τινα μέμψιν τοῖς παρ' αὐτοῦ οἱονεἰ κριθεῖσιν ἱερατικοῖς ἐπάγειν ἀνδράσιν. ΚΑΝΩΝ ΙΤ'. • Ομοίως ήρεσεν, ἵνα ἐπίσκοποι καὶ πρεσβύτεροι · καὶ διάκονοι ἐκλήπτορες μὴ γίνωνται ἡ προκου- • ράτορες, μηδὲ ἔκ τινος αἰσχροῦ ἢ ἀτίμου πρά- • γματος τροφήν πορίζωνται· ὀφείλουσι γὰρ ἀπο-

‹ spicere, Nemo Deo militans scipsum implicat • secularibus negotiis 34 el, ut lectores al • pubertatis tempus venientes cogantur, vel ux0- • res ducere, vel continentiam profiteri. Simili - • ter placuit, ut si clericus mutuas pecunias de- • derit, pecunias accipiat: sin autem speciem, • quantum dederit accipiat. Εt ut ante quinque ‹ et viginti annos diaconi non ordinentur. Sed et lectores populum non salutent. › IN CAN. XVI CONC. CARTHAG. • βλέψαι εἰς τὸ γεγραμμένον· Οὐδεὶς στρατευό- · μενος τῷ Θεῷ ἐμπλέκεται ἑαυτὸν πράγμασι · κοσμικοῖς· καὶ ὥστε τοὺς ἀναγνώστας εἰς τὸν · χαιρὸν τῆς ἤδη; ἐρχομένους ἀναγκάζεσθαι ή • συμβίους ἀγαγέσθαι, ή εγκράτειαν ὁμολογεῖν. • Ομοίως ήρεσεν, ἵνα κληρικὸς, ἐὰν χρήματα δῷ · ἐν χρήσει, τὰ χρήματα λάβῃ· ἐὰν εἶδος, ὅσον • δέδωκε λάβῃ. Καὶ ἵνα πρὸ τῶν εἰκοσιπέντε · ἐνιαυτῶν μήτε διάκονοι χειροτονῶνται. ᾿Αλλὰ • καὶ οἱ ἀναγνῶσται τὸν δῆμον μὴ προσκυνῶσιν.» ΒΑΛΣ Περὶ μὲν τῶν κληρικῶν τῶν παρεμβαλλόντων ἑαυτοὺς εἰς κοσμικής ενεργείας εγράψαμεν εἰς τὸ ιγ' κεφ. τοῦ η' τίτλου τοῦ παρόντος συντάγματος, εἰς τὸν ς' καὶ πγ ἀποστολικὸν κανόνα, καὶ εἰς τὸν γ' κανόνα τῆς δ' συνόδου· καὶ ἀνάγνωθι τούτους. Και τα πρωθήσεται δὲ εἰς τὴν παροῦσαν ἑρμηνείαν καὶ ἡ κατὰ τὴν η' τοῦ Δεκεμβρίου μηνός τῆς ς' Ινδικτιῶνος γενομένη συνοδικὴ σημείωσις εἰς τὴν ἐφημερίαν τοῦ ἁγιωτάτου ἐκείνου πατριάρχου κυρίου Λουκά, ἡ καὶ τόμου τάξιν ἐπέχουσα. Ωσαύτως καὶ ἡ σημείωσις τοῦ ἁγιωτάτου ἐκείνου πατριάρχου κυροῦ Ἰωάννου, ἡ γενομένη χάριν τοῦ μὴ συνηγορεῖν τοὺς ιερωμένους. Καὶ ἡ δύναμις τοῦ σημειώματος τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου κυροῦ Μιχαὴλ τοῦ ὑπάτου τῶν φιλοσό. φων, ή προβάσα χάριν τοῦ ἐπίσης τῷ διακόνῳ καὶ τῷ ἱερεῖ κωλύεσθαι καὶ τὸν ἀναγνώστην ἐκ τῆς ἐνερ γείας τῶν κοσμικῶν ὀφφικίων. Ἐπεὶ δὲ ὁ παρὼν κανών διορίζεται, μὴ πορίζεσθαι τοὺς ἱερωμένους τὰ πρὸς τροφὴν ἀπὸ πραγμάτων αἰσχρῶν καὶ ἀτίμων, ἐζητήθη πολλάκις ποῖα ταῦτά εἰσι. Καί τινες μὲν εἶπον εἶναι ταῦτα τὸ πορνοβοσκεῖν, τὸ καπηλικού ἐργαστηρίου προΐστασθαι, καὶ τὰ ὅμοια· ὁ δὲ ἁγιώτατος πατριάρχης κυρὸς Λουκᾶς καὶ τὰ μυρεψικά Εργαστήρια καὶ τὰ βαλανεία αἰσχροκερδή εἶναι ἔλεγεν, ὡς καὶ ψεύδους παραίτια. Αλλ' οὐδὲ ἀρχιατροὺς παρεχώρει γίνεσθαι τους διακόνους ἢ τοὺς ἱερεῖς, λέγων ἀνένδεκτον εἶναι τοὺς μετὰ φαινολίων καὶ στιχαρίων τὰ ἅγια μεταχειριζομένους κοσμικὰς στολὰς ἐνδιδύσκεςθαι, καὶ μετὰ λαϊκῶν ἀνδρῶν, τῶν ἰατρῶν δηλαδή, προπομπεύειν. Ἐπὶ τούτοις νενομο θέτηται παρὰ τῶν ἁγίων Πατέρων τοὺς ἀναγνώστας ἐν τῷ καιρῷ τῆς ἤδης μετὰ τὸν ιδ' ἐνιαυτὸν ἀναγκάζεσθαι ἢ γάμῳ ὁμιλῆσαι ἡ ἀγαμίαν ὑποσχέσθαι. Τοῦτο δὲ ε! παρὰ τοῖς ἐν τῇ Αφρικῇ ἐκράτησεν, οὐκ οἶδα, παρὰ δὲ ταῖς ἄλλαις ἐκκλησίαις οὐ κρατεῖ. Νομίζω δὲ ὅτι οὐδὲ ἔν τινι χώρᾳ τοῦτο ἐκράτησε ποτε, ὡς ἐναντιούμενον τῷ ἀποστολικῷ ς' κανόνι, τῷ ὁρίζοντι ἀναγνώστας καὶ ψάλτας, καὶ μετὰ τὸ εἰς κλῆρον προελθεῖν, γαμεῖν, καὶ μὴ καιρὸν αὐτοῖς γάμου ὁρίζοντι, μήτε εγκράτειαν ἐπαγγέλλεσθαι ἀπαιτοῦντι. Τὸ δὲ δανείζειν τοὺς κληρικοὺς ἐπὶ τό τοις πολλοί κανόνες απαγορεύουσι. Καὶ ὁ παρὼν δὲ κανὼν οὐ μόνον τοὺς τοῦ βήματος, ἀλλὰ καὶ πάντας τοὺς κληρικούς τοκίζειν ἐμποδίζει. Οτι δὲ τῶν τό χων ἐπὶ δανείῳ νομισμάτων δεδομένων εἰκὸς ἦν εἰπεῖν τινας τοῦτο μὲν εἶναι κεκωλυμένον, τὸ δὲ διεἶναι σἶτον ἡ ἕτερον εἶδος, καὶ λαμβάνειν πλεῖον τοῦ 28 Tim. 11, 4. BALS. De clericis quidem, qui se negotiis sacularibus ingerunt, scripsimus in decimo tertio capite octavi tituli præsentis operis; in sexto et octo - gesimo tertio canone apostolico, et in tertio canone - quartæ synodi, et lege ens. In præsenti antem interpretatione ponetur et quæ octavo mensis Decembris sexta indictione facta est synodalis declaratio, tempore sanctissimi patriarchæ domini Lucæ, quæ etiam decisionis locum obtinet. Similiter et promulgatio patriarchæ illius domini Joannis, quæ facta est, 536 ne causas agerent qui sacris initiati sunt. Et jus edicti sanctissimi patriarchæ domini Michaelis philosophorum summi, quod prodiit, ut æque, ac diaconus et sacerdos, lector quoque prohiberetur ab exercendis sæcularibus officiis. Quoniam autem præsens canon statuit, ne qui sunt sacrati victuın quærant ex rebus turpibus et vilibus, sæpe quæsitum est, quænam sint eæ. Et nonnulli quidem dixerunt eas esse, lenonem esse ac meretrices alere, cauponatoriæ tabernæ præesse, et similia. Sanctissimus autem patriarcha dominus Lucas unguentarias quoque officinas et balnea turpis esse quæslus dicebat, ut quæ mendacii quoque causæ essent. Sed nec archiatros feri sinebat diaconos vel sacerdotes, dicens non esse ferendum, ut qui cum infulis et casulis sancta tractant, sæcularibus vestibus induantur, et cum laicis, viris scilicet medicis, ince dant. Postea autem cantum est a sanctis Patribus, ut lectores in tempore pubertatis post annum quartum decimum cogantur vel matrimonio conjungi vel cœlibatum profiteri. An hoc autem apud Africanos observatum sit, nescio: sed apud alias Ecclesias non servatur. Existimo autem, quod nec in ulla unquam regione hoc servatum sit; ut quod apostolico sexto canoni adversetur, qui decernit, ut lectores et cantores, etiam postquam in clerum provecti fuerint, uxores ducent, et nec uxorem ducendi tenpus definit, nec, ut continentiam profiteantur, exigit. Dare autem pecuniam mutuam ad usuram multi canones clericis prohibent. Præsens quoque canon, non solum eos qui sunt e tribunali, sed et omnines clericos fenerari prohibet. Quia autem, cum usuræ dabantur ob pecunias mutuo datas, verisimile erat dicere aliquos hoc quidem esse prohibitum; dare autem frumentum vel aliquam aliam speciein, et plus accipere quam datum sit, non esse prohibitum: Patres hoc quoque expresse prohibuerunt.

ST Sed et illud, ante completos quinque et viginti δοθέντος, μὴ ἀπαγορευθῆναι, εκώλυσαν οἱ Πατέρες annos non ordinari diaconum, in diversis canonibus decretum est. Prohibitum est autem lectoribus, ne expleto ministerio ad populum conversi cum salutent: ut qui solos tunc debent sacerdotes et antistites adorare, et non laicos qui in ecclesia congregantur. Ipsi enim sunt sacrati: populus vero procul est a sacerdotio et consecratione. Ac ipse potius lectores adorare deberet propter ministerium eorum. Lege sanctorum apostolorum canones 17, 18, 19, 25, 26, synodi Ancyr. canonem 10, et Chalcedonensis canones 14, 15, sexta canonem 3, 4, 6, 12, 13, 48, 58, et sancti Basilii canones 5, 6, ζητῶς καὶ τοῦτο. ᾿Αλλὰ καὶ τὸ πρὸ συμπληρώσεως κι' ἐνιαυτῶν μὴ χειροτονεῖσθαι διάκονον ἐν διαφόροις κανόσιν ὥρισται. Απηγόρευται δὲ τοῖς ἀναγνώσταις, ἐν τῷ πληροῦν τὴν διακονίαν αὐτῶν στρέφεσθαι πρὸς τὸν δῆμον καὶ προσκυνεῖν, ὡς ὀφείλουσι τότε προσο κυνεῖν μόνους τοὺς ἱερεῖς καὶ τοὺς ἀρχιερεῖς, καὶ οὐχὶ τοὺς λαϊκοὺς τοὺς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ συναθροιζο μένους· οἱ μὲν γὰρ έρωνται, οἱ δὲ τοῦ δήμου πόρρω τῆς ἱερωσύνης εἰσί. Καὶ οὗτοι μᾶλλον τοὺς ἀναγνώ στις προσκυνεῖν ὀφείλουσι, διὰ τὴν ὑπουργίαν αὐτ τῶν. 'Ανάγνωθι τῶν ἁγίων ἀποστόλων κανόνα ιζ', τη', ιθ', κε', κς', συνόδου 'Αγκύρας κανόνα ι', τῆς ἐν Χαλκηδόνι κανόνα ιδ', ιδ'· τῆς Γ' κανόνα γ', δ', δ', ιβ', ιγ, μη', νη', καὶ τοῦ ἁγίου Βασιλείου κανόνα γ'. δ', Εθ' καὶ σ. Τὸ μέντοι σημείωμα τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου κυρίου Λουκᾶ ἔχει οὕτως· Μηνὶ Δεκεμβρίῳ η', ἡμέρᾳ α' ἰνδικτιῶνος ς. Εἰ δὲ καὶ ὑζὰν ἐκεῖνος τῆς θείας κιβωτού παρατραπείσης αψάμενος οὐ μικρόν) κατ εκρίθη τὸ ἐπιτίμιον (καίτοι σκοπὸς ἐν αὐτῷ πρὸς ἀνόρθωσιν ταύτης, οὐ πρὸς καθαίρεσιν), τίς οὕτω τολμηρὸς καὶ εἰς ἐσχάτην ἀναίδειαν καὶ ὑπερηφανίαν εξενεχθείς, πνεύματι πάντως ἀγόμενος πονηρῷ, δς μὴ μόνον οὐκ ἐπανορθοῦν αἱρεῖται τὰ θεῖα καὶ πνευματικά διατάγματα, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐναντίαν τρε πόμενος, παρασαλεύειν ταῦτα καὶ καθαιρεῖν ἀναι δεύεται, καὶ παραλύειν τὰ παγίως ἡδρασμένα, καὶ παρακινεῖν τὰ ἀσάλευτα, ᾠκοδομημένα, καθώς φηEt edictum quidem sanctissimi patriarchæ domini Lacm sic se habet: Mense Decembri die 8, indict. 6. Sin autem etiam ille Ozan, qui divinam arcain, quæ evertebatur, attigit, non parvo supplicio affectus est (atqui ejus erat institutum illam erigere, non diruere), quis est adeo audax, et ad extremam usque impudentiam arrogantiamque elatus, malo omnino spiritu ductus, qui non solum divina et spiritualia mandata in integrum non vult,'sed etiam in contrarium detorquens, ea labefactare ac destruere impudenter molitur, eaque dissolvere quæ firme ac stabiliter locata sunt, et ea commovere quæ conquassari non possunt, ut quæ sint ædificata, ut aiunt, supra fundamentum apostolorum et σιν, ἐπὶ τῷ θεμελίῳ τῶν ἀποστόλων καὶ προφητῶν; prophetarum? Propterea nostra quoque moderatio non ferendum esse rata malam consuetudinem adhuc servari, quæ divina et humana confundit, et Ecclesiæ, quæ est ab omni reprehensione aliena Dei sponsa, constitutioni non vulgares maculas inurit, quæque superbia et vana negotiatione, et in iis, quæ sunt abjecta ab eaque abhorrentia, studio el labore, et turpibus præterea lucris, ejus honestatem splendoremque polluit; visum est eam esse radicitus evellendam, ut non amplius enascatur radix amaritudinis, secundum divinum apostolumn, per præsentem nostram spiritualem et 537 paternam doctrinam, quæ scopum quidein aperte declarat causæ proposite de iis, qui sacram auctoritatem sortiti sunt, et sæcularibus seipsos magistratibus et dignitatibus curisque ac negotiis implicant. Ad verbum utem sic se label: lis, qui sacerdotalem, inquiunt Patres, dignitatem sortiti sunt, testimonia et præclara facta sunt canonicarum constitutionum informationes, quas etiam lubenter admittentes, ad Dominum Deum cum Davide Dei præcone canimus: In via testimoniorum tuorum delectatus sum, lanquam in omnibus divitiis ". Et rursus: Mandasti justitiam; testimonia tua in æternum doce me, et vivam s. Quod si vox prophetica nos jubet in ternum Dei testimonia custodire, et in ipsis vivere, manifestum est ea inconcussa et nulla ratione lat Psal. czul, 13. 30 ibid. 138 Διὰ τοῦτο καὶ ἡ μετριότης ἡμῶν οὐκ ἀνασχετών ἡγησαμένη πονηρὰν συνήθειαν καὶ ἔτι κρατεῖν, με γνύουσαν θετά τε καὶ ἀνθρώπινα, καὶ τῇ τῆς Ἐκ κλησίας καταστάσει, τῆς ἀμωμήτου νύμφης Χρι στοῦ, σπίλους οὐ τοὺς τυχόντας προσεπιτρίβουσαν, καὶ τύφῳ καὶ ἀσχολίᾳ ματαίᾳ, καὶ τῇ περὶ τὰ εἰκαῖα καὶ ταύτῃ ἀπᾴδοντα διαπονήσει τε καὶ σπουδῇ, ἔτι γε μὴν καὶ ἀκερδέσι τὸ σεμνὸν ταύτης καταῤῥυπαί νουσαν, ηὐδόκησε ῥιζόθεν ταύτην ἀποτεμεῖν, ἵνα μὴ ῥίζα πικρίας καὶ ἔτι φυῇ, κατὰ τὸν θεῖον ἀπόστο λον, διὰ τῆς παρούσης ἡμετέρας πνευματικῆς καὶ πατρικῆς διαλαλιᾶς, τῆς δηλούσης μὲν τὸν σκοπὸν φανερῶς τῆς προτεθείσης υποθέσεως περὶ τῶν ἱερὰν ἀξίαν λαχόντων, καὶ κοσμικαῖς ἑαυτοὺς ἐμπλεκόν των ἀρχαῖς καὶ ἀξίαις καὶ φροντίσι καὶ πράγματι, οὕτω δὲ κατὰ ῥῆμα ἐχούσης, Τοῖς τὴν ἱερατικήν, φασὶν οἱ Πατέρες, λαχοῦσιν ἀξίαν, μαρτύριά τε καὶ κατορθώματα αἱ τῶν κανονικῶν διατάξεων ὑποτυπώσεις εἰσὶν, ὃς καὶ ἀσμένως δεχόμενοι, πρὸς τὸν Δεσπότην Θεὸν μετὰ Δαβὶδ τοῦ Θεοφάντορος άδομεν· Ἐν τῇ ὁδῷ τῶν μαρτυρίων σου ἐτέρφθην, ὡς ἐπὶ παντὶ πλούτῳ· καὶ αὖθις· 'Ενετείλω δικαιοσύνην· τὰ μαρτύριά σου εἰς τὸν αἰῶνα συνέτισόν με, καὶ ζήσομαι. Καὶ εἴπερ εἰς τὸν αἰῶνα φυλάττειν ἡμῖν ἐντέλλεται ή προφητική φωνὴ τὰ μαρο τύρια τοῦ Θεοῦ, καὶ ζῆν ἐν αὐτοῖς, δῆλον ὡς ἀκρά. δαντα καὶ ἀσάλευτα διαμένουσιν. Ὅτι οὕτω φησὶ

IN CAN. XVI CONC. CARTHAG. καὶ ὁ θεόπτης Μωσῆς· Ἐν αὐτοῖς οὐκ ἔστι προσ- befactanda permanere. Nam divinus quoque Moses θεῖναι, καὶ ἀπ' αὐτῶν οὐκ ἔστιν ἀφελεῖν. Τούτων τοίνυν οὕτως ὄντων καὶ διαμαρτυρουμένων ἡμῖν, ἀγαλλιώμενοι ἐπ' αὐτοῖς, ὡς, εἴ τις εὕρῃ σκύλα πολλὰ, τοὺς θείους ασπασίως κανόνας ενστερνιζόμεθα, καὶ τὴν αὐτῶν διαταγὴν ὁλόκληρον καὶ ἀσάλευτον μένειν όλοψύχως αιρούμεθα. Καὶ ἐπειδὴ τῶν ἐν κλήρῳ τεταγμένων τινὰς ἔγνωμεν πράγμασι και σμικοῖς ἐμπλέκοντας ἀκανονίστως ἑαυτοὺς, οὓς μὲν κουρατωρείας καὶ προνοήσεις οίκων ἀρχοντικῶν ἡ κτημάτων ἀναλαμβάνοντας, οὓς δὲ καὶ δημοσίων τελῶν εἰσπράξεις ή κεφαλαίων ἑτέρων, ἢ ἐξελάσεις πλωΐμων, ἢ δὴ καὶ ἀναγραφὰς ἡ λογοποιίας, ἢ καὶ ἑτέραν ὁμοίαν ἐνέργειαν, οὐκ ἐπὶ πράγμασιν ἐκκλησιαστικοῖς, ἀλλὰ κοσμικοῖς, ἐνίους δὲ καὶ ἀξίας τε καὶ ἀρχὰς τὰς τῆς πολιτείας απονενεμημένας, τοῖς τοιούτοις παρεγγυώμεθα παύσασθαι τοῦ λοιποῦ τῶν εἰρημένων ἀπάντων· ταῖς ἐκκλησιαστικαῖς δὲ χρείαις προσευχαιρεῖν, εἰ μὴ βούλοιντο τῇ δεδογμένῃ τοῖς θείοις καὶ ἱεροῖς κανόσι καθαιρέσει τοῦ προσόντος αὐτοῖς ἐκκλησιαστικοῦ τοῦ βαθμοῦ ὑπαγαγεῖν ἑαυ τούς. Εἰ γὰρ καὶ μακρᾷ συνηθείᾳ Εδράζεσθαί τινες οἴονται τοῦ τοιαῦτα μετιέναι καὶ πρὸ αὐτῶν οὐκ ὀλί γους, πρὸς δὲ καὶ βασιλικάς φασί τε προβῆναι οίκον νομίας ἀνατιθείσας ἱερωμένοις ἀξίας τε καὶ κοσμι κὰς καὶ ὀφφίκια ἢ ἐνεργείας ὁμοίας εἴτε ἀρχάς· ἀλλ' οὐχ ελκυσθήσεται πρὸς ὑπόδειγμα. Ἐπειδὴ γὰρ οὔθ᾽ ὑπ' ἀμφιβολίαν οἱ περὶ τούτων ἱεροὶ καὶ θεῖοι κανόνες ἔπεσον, ούτε δοκιμασία τις καὶ διάγνωσις Έγγραφος προβεβήκει παρά τε τοῦ κατὰ καιρὸν τὰ τῆς βασιλείας σκήπτρα διέποντος, ἔτι δὲ καὶ ἁγιω τάτων πατριαρχῶν καὶ συνόδων τούτους αὐτοὺς παραθραύουσα, οὐ τους γεγραμμένους κανόνας αἱ τοι αὗται οικονομίαι, καὶ ἡ μὴ δοκιμασθεῖσα συνήθεια ὅλως παρασαλεύουσιν· αὗται δὲ μᾶλλον ὑπὸ τούτων τοὐναντίον τέλεον συντριβήσονται, ὡς χύτρα κατά τὸν Σολομῶντα προσκρούσασα λέβητι. Πύλαι γὰρ, φησίν, ᾅδου τῆς Ἐκκλησίας οὐ κατισχύσουσιν, οικοδομηθείσης παρὰ Κυρίου ἐπὶ τῷ θεοκήρυκι Πέτ τρῳ, τῷ σὺν τοῖς λοιποῖς ἁγίοις ἀποστόλοις νομοθε• τήσαντι οὕτως ἐν ς' κανόνι αὐτῶν· Ἐπίσκοπος ἢ πρεσβύτερος ἢ διάκονος κοσμικὰς φροντίδας μὴ ἀναλαμβανέτω· εἰ δὲ μὴ, καθαιρείσθω. Ωσαύτως καὶ ἐν πα' εἴπομεν ὅτι μὴ χρὴ ἐπίσκοπον ἢ πρεσβύ- sic inquit: Non licet eis addere nec detrahere ". Cuin hæc itaque ita sint, et nobis testimonium ferant, in eis exsultantes, tanquam si quis multa spolia invenerit, divinos lubenter canones amplectimur, et eorum constitutionem integram et inconcussam manere toto animo.eligimus. Quoniam autem nonnul los eorum qui sunt in clero constituti novimus se sæcularibus negotiis contra canones implicare: hos quidem domorum magistratuum vel possessionum curationes administrationesque suscipientes; illos vero etiam publicorum vectigalium exactiones, vel aliorum capitum, vel eorum quæ navibus portantur pensionum petitiones, vel colligendarum pecuniarun rationumque reddendarum munera, vel aliquod ejus - modi olicium; non in ecclesiasticis, sed secularibus negotiis; nonnullisque eorum civiles etiam magistratus dignitatesque esse attribulas: eis præcipimus ut deinceps a prædictis omnibus cessent, in ecclesiasticis autem negotiis oficiisque versentur; nisi velint ei, quæ sacris divinisque canonibus placuit, gradus quem habent ecclesiastici depositioni subjici. Etsi enim longa consuetudine confirmari stabilirique quidam existimant, quod non pauci ante eos illa susceperint; præterea autem dicunt imperiales administrationes, quæ sæculares dignitates et officia, aut similia munera seu magistratus, sacratis hominibus committunt processisse: sed tamen non trahetur ad exemplum. Quia enim est eitra controversiam, nec sacros ac divinos de iis canones intercidisse; nec ulla cognitio aut examinatio litteris mandata ab eo qui illo tempore imperialia sceptra tenebat, nec a sanctissimis patriarchis et synodis eos ipsos evertens, processit scriptos canones ejusmodi dispensationes et non probata consuetudo omnino non labefactabunt; sed ipsæ potius ab eis penitus conterentur, sicut olla, inquit Solomon, quæ lebeti allisa est. Porta enim, inquit, inferi adversus Ecclesiam non prævalebunt ", quæ a Domino supra Dei præconem Petrum ædificata est, qui cum reliquis sanctis apostolis in sexto eorum canone sic decrevit: Episcopus, vel presbyter, vel diaconus sæcularia negotia non recipiat: sin minus, deponatur. Similiter et in τερον καθιέναι ἑαυτὸν εἰς δημοσιακὰς διοικήσεις, octogesimo primo diximus, quod non oportet epiἀλλὰ προσευχαιρεῖν ταῖς ἐκκλησιαστικαῖς χρείαις· Η πειθέσθω οὖν τοῦτο μὴ ποιεῖν, ἢ καθαιρείσθω. Οὐδεὶς γὰρ δύναται δυσὶ κυρίοις δουλεύειν, κατὰ τὴν Κυριακὴν παρακέλευσιν. Ἔτι καὶ ὁ πγ' φησίν· Επίσκοπος ή πρεσβύτερος ἢ διάκονος στρατεία σχο. λάζων, καὶ βουλόμενος ἀμφότερα κατέχειν, Ρωμαϊ τὴν ἀρχὴν καὶ ἱερατικὴν διοίκησιν, καθαιρείσθω. Τὰ γὰρ Καίσαρος, Καίσαρι, καὶ τὰ τοῦ Θεοῦ, τῷ Θεῷ. ᾿Αλλὰ μὴν καὶ ὁ τῆς ἐν Καρθαγένῃ ις' οὕτως ἐν μέρει διαγορεύει· Ομοίως ήρεσεν, ἵνα ἐπίσκοποι καὶ πρεσβύτεροι καὶ διάκονοι ἐκλήπτορες μὴ γίνωνκαι η προκουράτορε:. Καὶ μετ' ὀλίγον· Οὐδεὶς γὰρ scopum vel presbyterum ad publicas administrationes descendere, sed in ecclesiasticis negotiis offciisque versari: vel ergo hoc non facere persuadeatur, vel deponatur. Nemo enim polest duobus dominis servire ª³, ut est præceptum Domini. Præterea et canon 83 inquit: Episcopus vel presbyter vel diaconus militiæ vacans, et volens utrumque obtinere, Romanum magistratum et sacerdotalem administrationem, deponatur. Quæ enim sunt Cæsaris, Casari, et quæ sunt Dei, Deo ". Jam vero et Carthaginensis decimus sextus sic præcise dicit: Similiter placuit, ut episcopi et presbyteri et diaconi non sint 31 leut. 19, 2. " Matth. 11, 18, * Matth. v, 21. * Luc. sx, 25.

administratores vel procuratores. Εt paulo pust: στρατευόμενος τῷ Θεῷ ἐμπλέκεται ἑαυτὸν πράγμασι Nullas enim Deo militans implicat se sæcularibus negotiis. Cum his quoque canon 77 Chalcedonensis 538 synodi: Eos, qui semel in clero constituti sunt, vel monachos, statuimus neque ad militiam neque ad sæcularem dignitatem accedere: vel si boc audeant, et non pœnitentia ducti ad id revertantur, quod propter Deum elegerunt, anathematizari. Et Constantinopolitani primi et secundi undecinus, hac ita ad verbum persequitur: Presbyteros vel diaconos sæculares magistratus vel curas suscipientes, vel quæ in magistratuum ædibus dicuntur curationes, divini et sacri canones depositioni subjiciunt. Hoc ergo nos quoque conûrmantes, etiam de reliquis, qui in clerum ralati sunt, statuimus, ut, si quis eorum sæcularia negotia aggrediatur, vel, quæ in magistratuum adibus vel suburbanis curationes dicuntur, suscipiat, is ex clero expellatur. Nemo enim potest, secundum Christi veri Dei nostri dictum et verissimam vocem, duobus dominis servire. Et omnino manifesti sunt et aperti bi divini canones: et ideo non sunt transformandi vel aliter accipiendi. Si autem etiam causæ procuratorein quæ ad ecclesiam, cujus est clericus, non pertinet, feri clerico prohibitum est, ne, inquit, divina ministeria impediantur, quanto magis prohibituin est majoribus sæcularibus nego· tiis implicari, quse impediunt, ne possit ecclesiasticis negotiis vacare. Omnibus ergo religiosissimis sanctissimisque clericis in sancto Spiritu præcipimus, ut a dictis abstineant: vel sciant, se quiden segregationis panæ subjectos fore; quin et qnol majorem quoque et canonicam acerbitatem non efugient, ejusmodi sæcularibus negotiis seipsos implicantes. Ad hoc enim præsens quoque nostræ mediocritatis decretum sacratissimis antistitibus scriptis tradi jussum est, ut etiam clericis, qui sunt ubicunque, sit manifestum. κοσμικοῖς. Σὺν τούτοις καὶ ὁ οζ' τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου, τοὺς ἅπαξ ἐν κλήρῳ τεταγμένους ἢ καὶ μοναστὰς ὡρίσαμεν μήτε ἐπὶ στρατείαν μήτε ἐπὶ ἀξίαν κοσμικὴν ἔρχεσθαι· ἢ τοῦτο τολμῶντας, καὶ μὴ μεταμελομένους, ὥστε ἐπιστρέψαι ἐπὶ τοῦτο δ διὰ Θεὸν είλοντο, ἀναθεματίζεσθαι. Καὶ ὁ τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει α' και β' συνόδου ια' τάδε κατὰ ῥῆμα διέξεισι· Τοὺς πρεσβυτέρους ἢ διακόνους και σμικὰς ἀρχὰς ἡ φροντίδας ἀναδεχομένους, ἢ τὰς ἐν τοῖς οἴκοις τῶν ἀρχόντων λεγομένας κουρατωρείας, οἱ θεῖοι καὶ ἱεροὶ κανόνες καθαιρέσει καθυποβάλ λουσι. Τοῦτο οὖν καὶ ἡμεῖς ἐπιχυροῦντες, καὶ περὶ τῶν λοιπῶν τῶν ἐν κλήρῳ κατειλεγμένων διοριζ μεθα, ὡς, εἴ τις αὐτῶν κοσμικὰς ἀρχὰς μεταχειρί. ζοιτο, ἢ τὰς ἐν ταῖς τῶν ἀρχόντων οἴκοις ή προς αστείοις λεγομένας κουρατωρείας ἀναδέχοιτο, τοῦτον τοῦ οἰκείου κλήρου ἀποδιώκεσθαι. Οὐδεὶς γὰρ δύο ναται, κατὰ τὴν τοῦ Χριστοῦ τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ ἡμῶν αὐτόλεκτον καὶ ἀψευδεστάτην φωνήν, δυσὶ κυρίοις δουλεύειν. Καὶ σαφείς πάντως οἱ θεῖοι κα - νόνες οὗτοι καὶ πρόδηλοι· καὶ διὰ τοῦτο μεταποιεί σθαι τούτους οὐ χρή. Εἰ δὲ καὶ ἐντολέα δίκης γίνε σθαι τὸν κεκληρωμένον κεκώλυται μὴ ἀνηκούσης τη ἐκκλησίᾳ ἧς ἐστι κληρικός, ἵνα, φησί, μὴ αἱ θεῖαι ὑπηρεσίαι παρεμποδίζοιντο, πόσῳ πλέον κεκώλυται μείζοσι κοσμικαῖς φροντίσιν ἐμπλέκεσθαι, παρεμπο διζούσαις αὐτῷ ταῖς ἐκκλησιαστικαῖς χρείαις προσευκαιρείν. Πᾶσι τοίνυν εὐλαβεστάτοις κληρικοῖς ἐν ἁγίῳ παρεγγυώμεθα Πνεύματι τῶν εἰρημένων ἀπο έχεσθαι· ἢ μὴν εἰδέναι ὡς ἔσονται μὲν ἐπιτιμίῳ ἀφο ρισμοῦ ὑποβεβλημένοι, καὶ τὴν μείζω δὲ κανονικὴν αὐστηρίαν οὐ διαφεύξονται, πράγμασι κοσμικοῖς τοιούτοις εμπλέκοντες ἑαυτούς. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ καὶ ὁ παρὼν ἔγγραφος ὁρισμὸς τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ τοῖς ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσιν ἐπιδοθῆναι τετύπωται, ἵνα καὶ τοῖς ἀπανταχοῦ κληρικοίς κατάδηλος γένηται Τὸ σημείωμα του πατριάρχου. Κυρίου Ιωάννου έχει οὕτως· Μηνὶ Φεβρουαρίψ ις', ἡμέρᾳ γ', ἰνδικτιῶνος η', πολλοὺς τῶν ἐκκλησιαστικῶν καὶ μοναχῶν καθορῶντες ὑποθέσεις ἀλλοτρίας ὑποδυομένους. καὶ ὑπεραγωνιζομένους τῶν δικαζομένων ἐν πολιτι· κοῖς καὶ ἐκκλησιαστικοῖς δικαστηρίοις, ἀλλότριον Edictum patriarchæ domini Joannis sic se habet: Mruse Februario die decimo sexto, feria tertia, indictione octava. Cum multos ecclesiasticos et monachos videremus alienas causas subeuntes, et pro iis decertantes, qui in civilibus et ecclesiasticis judiciis litigant, ab ecclesiastica consuetudine et legum gravitate, quodl liebat, indignum judicantes, τῆς ἐκκλησιαστικῆς συνηθεία, καὶ τῆς τῶν νόμων stabimus, ut nemo deinceps, nec monachus, nec allus ecclesiasticus, alienas causas suscipiens in judicio defendat. Id enim est aperte mercenaria opera. Et nemo tale quid agens nostræ moderationis supplicium eſſugiet: præterquam, si forte cum sit causa ecclesiastica, a nobis jubeatur alterutrius litigantium partis defensionem suscipere. Tunc enim præterquam quod a reprehensione erit alienus, in pœnam quoque non cadet. Præsens autem cdictum omnibus quoque civilibus judicibus legi jussum est, ut, cum nostri decreti scientiam habuerint, cos omnino non admittant ad ullorum causas agendas. Vis autem edicti domini Michael hac est: Mense Januario die decimo tertio, feria quarta, ἀκριβείας τὸ πραττόμενον κρίναντες, διοριζόμεθα μηκέτι τοῦ λοιποῦ μήτε μοναχὸν μήτε τῶν τινα ἐκκλησιαστικῶν ἀλλοτρίας ἀγωγὰς ὑπεισερχόμενον ἐν δικαστηρίῳ συνηγορείν. Εργολαβία γὰρ ἄντικρυς τοῦτο. Καὶ οὐκ ἄν τις τοιοῦτόν τι διαπραττόμενος τὴν ἀπὸ τῆς ἡμῶν μετριότητος ἐπιτίμησιν διαφεύξηται, πλὴν εἰ μήπω ἐκκλησιαστικῆς ὑποθέσεως οὔσης κελευσθείη παρ' ἡμῶν ὑπεραγωνίζεσθαι θατέρου μέρους τῶν δικαζομένων. Τηνικαῦτα γὰρ ἕξει τον τῷ ἀμέμπτῳ καὶ τὸ ἀνεπιτίμητον. Τὸ δὲ παρὸν σημείωμα ὑπαναγνωσθῆναι ὡρίσθη καὶ πᾶσι τοῖς πολιτικοῖς δικασταῖς, ἵν', ἐντεῦθεν εἴδησιν λαβόντες τοῦ ἡμετέρου διορισμοῦ, μὴ προσδέχωνται τους τοι ούτους εἰς τὸ εἰσὶν ὅλως συντηρεῖν. 'Η δὲ δύναμις

IN CAN. XVI CONC. CARTIIAG. τοῦ σημειώματος τοῦ κυροῦ Μιχαήλ ἐστιν αὕτη· indictionis quarta, et deinceps, constituit ne lectoΜηνὶ Ἰανουαρίῳ ιγ', ἡμέρᾳ δ', ινδικτιῶνος δ', καὶ ἐφεξῆς, διατάττεται καὶ τοὺς ἀναγνώστας ἐπίση; τοῖς διακόνοις καὶ τοῖς ἱερεῦσι μὴ ἀναδέχεσθαι και σμικὰ ὀφφίκια ἢ πρακτωρικὰς ἐνεργείας ἢ κουματω ρείας, διὰ τὸν ια' κανόνα τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει σ' καὶ β' συνόδου. Περὶ δὲ ἱερωμένων συνηγορούντων ἱκανῶς ἐγράψαμεν εἰς τὸ ιγ' κεφ. τοῦ η' τίτλου τοῦ παρόντος συντάγματος· καὶ ἀνάγνωθι ταῦτα. Καὶ τὰ μὲν τῶν κανόνων καὶ τῶν συνοδικῶν σημειωμά των ἐν τούτοις. Λέγουσι δέ τινες χώραν ταῦτα ἔχειν, όταν δίχα προστάξεως βασιλικῆς ἐνεργῇ τις ἱερωμένος δουλείαν δημοσιακήν· εἰ γὰρ κατ' οἰκονομίαν βασιλικὴν τοιαύτην τινὰ δουλείαν ἀναδέξεται τις, ὑπὸ τῶν ῥηθέντων κανόνων οὐ κωλυθήσεται, οὐδὲ βλαβήσεται. Καὶ προστιθέασιν ὡς ὁ βασιλεὺς οὔτε νόμοις ούτε κανόσιν ὑπόκειται· διὸ καὶ ἐπ' ἀδείας ἔχει ἐπισκοπὴν εἰς μητρόπολιν ἄγειν, καὶ ἀποξε τοῦν ἐκ τῶν οἰκείων μητροπόλεων, ὡσαύτως καὶ ἐνορίας ἀρχιερέων διαιρεῖν, καὶ ἐκ νέου ἐπισκόπους καὶ μητροπολίτας καθιστῶν, καὶ διορίζεσθαι ἐπισ σκόποι; ἱερουργεῖν ἀποκριματίστως εἰς ἀλλοτρίας ἐνορίας παρά γνώμην τῶν ἐγχωρίων ἐπισκόπων, καὶ ἄλλα τινὰ ἐνεργεῖν ἀρχιερατικὰ δίκαια. Χρῶν ται δὲ καὶ τῷ ιβ' καὶ ιζ' κανόνι τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου, καὶ τῷ λη' κανόνι τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ συνο δου, τὰ αὐτὰ παρακελευομένοις. Ἐμοὶ δὲ δοκεῖ ὡς ἀπὸ τοῦ δ' κανόνος τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου καὶ μάλιστα ἐνεδόθη τῷ βασιλεῖ ἀνατιθέναι κοσμικῶν δουλειῶν ἐνεργείας ἱερωμένοις καὶ μοναχοῖς, κατὰ – λόγον οἰκονομίας δοκούσης αὐτῷ. Εἰ γὰρ ὁ κατὰ χώραν ἐπίσκοπος δύναται τοῦτο ποιεῖν, πολλῷ πλέον ὁ βασιλεὺς, ὁ μὴ ἀναγκαζόμενος ἀκολουθεῖν τοῖς κανόσι, τοῖς διοριζομένοις τὰς ψήφους τῶν ἐπισκό πῶν ὑπὸ ἐπαρχιωτῶν ἐπισκόπων γίνεσθαι, καὶ μὴ παρὰ ἀρχόντων· κἀντεῦθεν καὶ ψήφου μὴ γενομένης πατριάρχας καὶ ἐπισκόπους προβαλλόμενος. Καὶ συνόδου γραφέντα. res æque ac diaconi et sacerdotes sæcularia officia suscipiant, vel exactorum inunera, vel curationes, propter undecimum canonem primæ et secundæ Constantinopol. synodi. De sacratis autem hominibus causas agentibus satis scripsimus in cap. 13, tit. 8 praesentis operis: et lege ea. Ac canones quidem et synodalia edicta in his consistunt. Dicunt autem quidam, hæc locum habere, quando sine jussu imperatoris sacratus quispiam sæculare ministerium exercuerit: si enim ex dispensatione imperatoris quis hoc ministerium susceperit, a dim ctis canonibus non prohibebitur, nec lædetur. Et adjiciunt, quod imperator nec canonibus nec legibus subjicitur: et ideo est in ejus potestate episcopatus in metropoles erigere, et a suis metropolibus alienare, similiter etiam antistitum terminos dividere 539 et de novo episcopos et metropolitanos constituere; et jubere episcopis in alienis diœcesibus absque ullo præjudicio sacrificare præter sententiam episcoporum illius regionis, et alia ejusmodi episcopalia jura exercere. Uluntur autem etiam duodecimo et decimo sexto canone Chalced. syn., et tricesimo septimo cauone synodi in Trullo, qui eadem præcipiunt. Mihi autem videtur, quod ex quarto canone Chalcedonensis synodi imperatori vel maxime concessum est sæcularium munerum functiones sacratis et monachis, ex ratione dispensationis quæ illi videtur tribuere. Si enim boc potest regionis episcopus, multo magis imperator, qui non cogitur sequi canones, decernentes, episcoporum electiones a provincialibus episcopis fieri, non alltem a magistratibus: et qui exinde, nulla facta electione, patriarchas et episcopos provehit. Et lege quæ in eodem quarto canone Chalcedonensis synodi scripta sunt ἀνάγνωσον τὰ ἐν αὐτῷ δ' κανόνι τῆς ἐν Χαλκηδόνι ΖΩΝΑΡ. Περὶ τοῦ μὴ γίνεσθαί τινας τῶν ἱερωμέ νων ἀλλοτρίων κτημάτων ἐκλήπτορας, ήγουν με σθωτάς, μηδὲ προκουράτωρας, τουτέστι διοικητάς, φροντιστές, πλατύτερον περιέχει τρίτος κανὼν τῆς 8 συνόδου. Καὶ ὁ πα' δὲ κανὼν τῶν ἁγίων ἀποστό λων τὸν ἐμβάλλοντα ἑαυτὸν εἰς δημοσίας διοικήσεις καθαιρεῖσθαι προστάττει· μηδὲ ἔκ τινος αἰσχροῦ καὶ στίμου πράγματος τροφὴν πορίζεσθαι παρακελεύεκαὶ ὁ κανών. Αἰσχρὸν μὲν οὖν ἂν εἴη πρᾶγμα τὸ πορνοβοσκεῖν, ήγουν τὸ πόρνας τρέφειν, ὥστε κερδαίνειν ἐκ τοῦ μισθώματος ἐκείνων, καὶ τὰ ὅμοια· ἄτιμον δ᾽ ἐστὶ τὸ προΐστασθαι καπηλείου, καὶ τὰ παραπλήσια. Ἐκ τοιούτων οὖν τροφήν πορίζεσθαι ὁ κανὼν ἀπαγορεύει τοῖς ἱερωμένοις· καὶ οὐκ εἶπε κέρδος, ἀλλὰ τρυφήν. Κἂν γὰρ εἰς τοῦτο περιιστῶσι πενίας, ὥστε μηδὲ τροφῆς εὐπορεῖν, οὐδ' οὕτω χρή αὐτοὺς ἐκ πράγματος αἰσχροῦ ἢ ἀτίμου πορίζεσθαι τροφήν. Οφείλουσι γάρ, φησί, τὸ ἀποστολικὸν ἐννοήσαι παράγγελμα, τὸ λέγον· Οὐδεὶς στρατευόμενος ἐμπλέκεταὶ ταῖς τοῦ βίου πραγματείαις, ἵνα τῷ στρατολογήσαντι ἀρέσῃ. Εἰ δὲ τοῖς κοσμι ZONAR. Non licere cuiquam ex sacro ordine alienæ possessionis conductorem, mercenarium videlicet, neque procuratorem sive publicanum vel. administratorem fieri, tertio quartæ synodi canone fusius explicatum est. Qui vero se publicæ administrationi immiscuerit, eum primus et octogesimus sanctorun apostolorum canon deponi jubet: eosdem ex aliquo turpi ac sordido negotio victum sibi parare hic cɔnon vetat. Ac turpe quidem fuerit, exempli causa, si quis lenonian exerceat, hoc est, alat meretrices, ut ex earum mercede ipse lucretur, atque hujus generis alia. Sordidum vero cauponari, et similia. Victum igitur sibi ejusmodi artibus quærere hoc canone sacris initiati homines prohibentur: neque vero lucrum dixit, sed victum. Quamvis enim eo inopia redigantur, ut alimenta quoque deficiant; ne tunc quiden, eos turpi aut sordido artificii genere vitæ subsidia comparare oportet. Eos enim, inquit, illius apostolici præcepti memores esse decet, quod ait: Nemo militans implicat se negotiis sæcularibus, ut ei placeat qui

μᾶλλον ἁρμόσει τοῖς τῷ Θεῷ στρατευομένοις διὰ τῆς ἱερωσύνης. Τὸ δὲ τοὺς ἀναγνώστας ἐν τῷ καιρῷ τῆς ἤδης, ήγουν μετὰ τὴν τὴν ἐνιαυτὸν ἀναγκάζεσθαι * γάμῳ ἐμιλῆσαι, ἢ ἀγαμίαν ὑποσχέσθαι, οὐκ οἶδα εἰ παρὰ τοῖς ἐν ᾿Αφρικῇ ἐκράτησε. Παρὰ δὲ ταῖς ἄλλαις Εκκλησίαις οὐ κρατεῖ· οἶμαι δὲ ὅτι οὐδὲ πώποτε εκράτησεν, ἐναντιούμενον τῷ κς' ἀποστολικῷ κανόνι, ὁρίζοντι αναγνώστας και ψάλτας, μετά τὸ εἰς κλῆρον προελθεῖν, γαμεῖν, καὶ μὴ καιρὸν αὐτοῖς τοῦ γάμου ὁρίζοντι, μήτε ἐγκράτειαν ἐπαγγέλλεσθαι ἀπαιτοῦντι. Τὸ δὲ δανείζειν τοὺς κλη ρικοὺς ἐπὶ τόκοις πολλοῖς ἀπηγόρευται κανόσι καὶ οὗτος δὲ τὸ αὐτὸ κελεύει· καί φησιν, ἐὰν χρήματα ήτοι νομίσματα δῷ κληρικὸς ἐν χρήσει, ήγουν δανείσῃ τὰ χρήματα, τουτέστι τοσαῦτα λήψεται καὶ οὐ πλείονα· ἐὰν δὲ εἶδος δῷ, σἶτον τυχὸν ἢ οἶνον, ή ἕτερόν τι τοιοῦτον, ὅσον ἔδωκε, λήψεται, καὶ οὐ πλέον. Καὶ τὸ πρὸ συμπληρώσεως κε' ἐνιαυτῶν μὴ χειροτονεῖσθαι διάκονον, διαφόροις κανόσιν ώρισται. ᾿Απηγόρευται δὲ τοῖς ἀναγνώσταις ἐν τῷ πληρούν τὴν διακονίαν αὐτῶν στρέφεσθαι πρὸς τὸν δῆμον, καὶ προσκυνεῖν. Μόνοις γὰρ τοῖς ἀρχιερεῦσι τότε καὶ τοῖς ἱερεῦσιν ὀφείλουσι προσκυνεῖν, καὶ οὐχὶ τῷ πλήθει τῶν ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ συναθροιζομένων. Οι μὲν γὰρ ἱέρωνται, οἱ δὲ τοῦ δήμου πόρρω τῆς Ἱερω σύνης εἰσὶ, καὶ μᾶλλον τιμᾶσθαι δέον, καὶ ταῦτα ἐν καιρῷ τῆς ὑπουργίας αὐτῶν. milites elegit s. Quod si de profana militia verum κὴν στρατευομένοις στρατείαν τοῦτο εἴρηται, πολλῷ est, certe in eos, qui divinæ militiæ in sacro ordine mancipati suut, longe accommodatius qua - drabit. De lectoribus vero quod sequitur, ut pubertatis tempore, quarto decimo scilicet anno expleto, vel matrimonio jungi, vel cœlibatum profiteri cogantur: an ea in Africana Ecclesia consuetudo inoleverit haud facile dixerim. In aliis certe Ecclesiis haud viget; imo nec ullo unquam tempore vignisse ego quidem existimo; adversatur quippe sanctorum apostolorum vicesimo sexto canoni, qui lectoribus et cantoribus, postquam in clerum ascripti fuerint, uxores ducendas esse statuit, neque certum aliquod tempus nuptiarum præscribit, aut aliqua eos continentiæ professione obligandos esse decernit. De fenore porro a clericis non exercendo multi canones exstant: idemque boc quoque canone ne liceat constitatum; ac si quidem, inquit, pecuniam aut nummos utendos cuipiam clericus concesserit, hoc est, mutuos dederit, totidem sibi vicissin, nec plures ullo modo, curet reddendos: si vero rei speciem, frumentum quippe aut vinum, aut ejusmodi quidpiam dederit, tantumdem, quantum dedit, nec plus aliquid vicission accipiat. Illuð quoque, ne minores quinque et viginti annis diaconi eligantur, complures item canoues decrevere. Deinde lectoribus, ne expleto ministerio se ad populum salutandi gratia convertant, interdictum. Solos nanique eo tenipore antistites et sacerdotes, non congregatam in ecclesia multitudinem. ab iis salutari fas est. Ipsi enim sacrati sunt, multitudo vero a sacris ordinibus longo intervallo disjuncta: ut proinde iis potius a populo honorein exhiberi, præsertim dum in sui ministerii functionibus versantur, oporteat ARIST. «Episcopus, presbyter, et diaconus non ΑΡΙΣΤ. «Επίσκοπος, πρεσβύτερος, καὶ διάκονος, • fiunt conductores, neque procuratores. Lector • pubes factus vel matrimonium contrabat vel <continentiam profiteatur. › Episcopos, et presbyteros, et diaconos fenerafores, 540 aut possessionum aliquarum conductores, vel etiam provisores fieri, et præsens canon prohibet et diversi alii. Lector autern, qui impuberem ætatem transilierit, et viginti fere annos attigerit, et hypodiaconus fieri cupit (nam viginti annis junior hypodiaconus non ordinatur, ut decimus quintus sexta in Trullo synodi canon statuit), vel uxorem ante ordinationem ducat, vel cælibeîn agere profiteatur. Nam post ordinationem nec presbytero, nec discono, nec hypodiacono matrimoniale jugum in se suscipere licet: sed lectoribus solis et cantoribus illud permittitur, quemadmodum sextus sextæ in Trullo synodi canou statuit. CANON XVII. · ἐκλήπτορες οὐ γίνονται, οὐδὲ προκουράτορες. • Ο άνηθος ἀναγνώστης ἢ γάμον αιρείσθω, Η • ἐγκράτειαν ὁμολογείτω. ο Τὸ πακτωναρίους, ή μισθωτὰς κτημάτων τινῶν, ἢ καὶ προνοητὰς γίνεσθαι ἐπισκόπους, καὶ πρεσβυτέρους, καὶ διακόνους, καὶ ὁ παρὼν κωλύει κανών, καὶ ἕτεροι διάφοροι. Αναγνώστης δὲ τὴν ἄνησον ὑπεραναβὰς ἡλικίαν, καὶ ἐγγὺς ποὺ τῶν εἴκοσι χρόνων γενόμενος, καὶ βουληθεὶς γενέσθαι ὑποδιάκονος (οὐδὲ γὰρ ἥττων τῶν εἴκοσι χρόνων χειροτονεῖται ὑποδιάκονος, καθὼς ὁ πεντεκαιδέκατος κανὼν τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ ἔκτης συνόδου διαλαμβάνει) ή γυναῖκα πρὸ τῆς χειροτονίας λαμβανέτω, ή παρθε νεύειν ὁμολογείτω. Μετὰ γὰρ τὴν χειροτονίαν οὔτε πρεσβύτερος, ούτε διάκονος, οὔτε ὑποδιάκονος, γαμικὸν ἑαυτῷ συνιστῶν συνοικέσιον ἐπ' ἀδείας ἔχει· ἀλλὰ μόνοις τοῖς αναγνώσταις καὶ ψάλταις τοῦτο ἐφεῖται, καθὼς ὁ ἔκτος κανὼν τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ Έκτης συνόδου παρίστησι • Placuit, ut Mauritania Sitiphensis, ut petivit, • Ηρεσεν, ἵνα ἡ Μαυριτανία Σιτιφένσης ὡς 85 11 Tim. 11, 4. Guill. Beveregii notæ. "Ινα ἡ Μαυριτανία Σιτιφέντης. llic canon ut recte intelligatur, primo tenendum est, Africam proprie sic dictam, sive tractum istum a freto Gaditano ad Cyrenaicam regionem porre.

IN CAN. XVII CONC. CARTHAG. ήτησε, τὸν πρωτεύοντα τῆς Νουμιδικής χώρας. • ἧστινος ἐκ τῆς συνόδου κεχώρισται, ίδιον ἔχῃ • πρωτεύοντα. Συναινέσει πάντων τῶν πρωτευόν. • των τῶν ᾿Αφρικανῶν ἐπαρχιῶν καὶ πάντων • ἐπισκόπων διὰ τὸ μακροδαπὲς ἔχειν ἐπετράπη. ΒΑΛΣ. Τοπικός ἐστιν ὁ κανών. ΖΩΝΑΡ. Καὶ οὗτος ὁ κανὼν τοπικός ἐστι, περὶ ἐκείνης μόνης της χώρας διαταττόμενος, περὶ ἧς ἐξεφωνήθη, ἀλλαχοῦ δὲ μὴ ἐξακουόμενος. ΑΡΙΣΤ. «Κληρικὸς χρήσας τὸ χρησθὲν λήψεται, ἢ • τοσοῦτον. Πρὸ τῶν εἴκοσι καὶ πέντε χρόνων • διάκονος οὐ διάκονος. Καὶ οἱ ἀναγνῶσται τὸν • δῆμον μὴ προσκυνείτωσαν. Η Μαυριτανία Σιν • τιφέντης ίδιον πρωτεύοντα διὰ τὸ μακροδαπές • ἔχειν επετράπη.» Ελεῖον οὗπερ δέδωκέ τινι ὁ κληρικὸς εἰς δάνειον ἢ εἰς χρῆσιν λαβεῖν οὐκ ὀφείλει· ἀλλ' ἐκεῖνο μόνον τὸ δοθὲν, ἢ ἐκείνου μὴ περισωζομένου, ἕτερον τῆς αὐτῆς ὂν καλλονῆς καὶ ποιότητος καὶ ποσότητος. Αλλ' οὐδὲ πρὸ τῶν εἴκοσι πέντε χρόνων χειροτονεῖται διάκονος. Οὔτε οἱ ἀναγνῶσται τῷ δήμῳ συγχωροῦνται συντάττεσθαι καὶ ὑπὸ τὴν ἐκείνου γενέσθαι dv xal primatem Numidica regionis, a qua ex synodo ● separata est, habeat proprium primateın. Con- ‹ sensu omnium primatum Africanarum provin- ‹ ciarum et omnium episcoporum, ob magnum ‹ intervallum, habere permissa est. BALS. Localis est canon. ZONAR. Hic quoque canon est localis, ac eam tantummodo regionem, de qua promulgatus est, complectitur. Alibi non auditur. ARIST, ‹ Clericus, qui mutuo dedit, quod dedit ‹ accipiat, vel tantumdem. Qui ante annos vi- ‹ ginti quinque fit diaconus, non est diaconus. . Et lectores populum ne salutent. Mauritania • Sitiphensis proprium primatem propter ma- • gnam distantiam habere permittitur. › Plus quam clericus cuilibet in mutuum dedit ant usuram, non debet accipere; sed illud tantuni quod datum fuit, aut si illud non supersit, aliud aliquid ejusdemn bonitatis, qualitatis et quantitatis. Sed nec ante viginti quinque annos ordinatur diaconus. Nec lectores cum populo permittuntur collocari, et ejus subesse potestati, mandaꞌa exnotæ. Guill. Beveregii ctum, in tres olim provincias distributum fuisse, in Numidiam, Mauritaniam, et Africam specialiter sic dictam, ubi Carthago sita est; quæ etiam Proconsularis idcirco dicta est, quia ipsa proconsuli subjecta fuerit, cum reliquæ duæ præfecto prætorin, vel vicario ejus suberant. Hæ tres partes ab ipso Constantino M. in epistola ad Cæcilianum episcopum Carthaginenseni indigitantur, dicente, Επειδήπερ ήρεσε κατά πάσας επαρχίας, τάς τε Αφρικάς, καὶ τὰς Νουμιδίας, καὶ τὰς Μαυριτανίας. Euseb. Hist. Eccles. 1. x, c. 6. Hanc etiam divisionem divi Cypriani diebus obtinuisse ex Actis concilii sub eo habiti de hæreticis baptizandis discimus, quippe quæ sic incipiunt, Cum in unum Carthaginem convenissent Kalend. Septembris episcopi plurimi e provincia Africa, Numidia, Mauritania, presbyteri, el diaconi, præsente etiam plebis maxima parte, etc. Ex Africa illa proconsulari duæ postea provinciæ divulsæ sunt, Byzacena, et Tripolitana; quarum illa Byzacium, hæc Tripolim metropolim habuit. Unde quinarins Africanarum provinciarum numerus emersit, a divo Augustino memoratus: Sanctissimis fratribus atque collegis per universam Africa, hoc est, per provinciam consularem, Numidium, Mauritanium, Byzacenam, et Tripolim constitutis. Aug. in Psal. xxxvi. Mauritania etiam in duas partes divisa est, ut ex D. Cypriano colligi mus, dicente: Sed quoniam latins fusa est nusira provincia (proconsularis), habet enim Numidiam et Mauritanias duas sibi coherentes. Cyprian. ep. 45 ad Cornelium. tiæ duæ Mauritaniæ dictæ sunt; illa quidem Tingitana, hæc Cæsariensis: quæ divisio a Claudio lacta est, ut Dio his verbis testatur: Claudius Mauros divisit in eos qui ad Tingin, et qui ad Cæsaream, unde el nomina habent, et duobus equitibus præpositis eos permisit. Dio. I. LX. Verum Mauritania illa Tingitaŭa quinque aliis Hispaniarum provinciis annexa est, ut observavit Rufus; quo factum est, ut illa in civilibus æque ac ecclesiasticis Africa specialiter sic dicta descriptionibus omittatur; et Mauritania Sitilensis ejus loco substituta sit. Unde per omnem Africam idem Rufus sex factas esse provincias annota vil, quæ etiam ab eo sic recensentur, ipsa, ubi Carthago est, Proconsularis, Numidia, Byzacium, Tripolis, el duæ Mauritaniæ, hoc est, Sitifensis et Cæsariensis, cni etiam suffragatur inscriptio posita L. Aredio Valerio Proculo, sic se habens: Proconsuli provinciæ Africa vice sacra judicanti, eidemque judicio sacro per provincias proconsularem et Numidiam, Byzucium ac Tripolim, itemque Mauritaniam Sitifensem et Cæsariensem perfuncto officio præfecturæ prælorio. Sic etiam canone 128 præsentis concilii, ubi omnes provinciæ recensentur, Mauritania: Sitifensis solius et Cæsariensis facta est mentio. Sitifensis autem Mauritania e Numidia distracta est; cujus rei rationem e Procopio colligere est, dicente: Maurusii, postquam e Numidia superali, refugientes Zeben regionem petierunt, quæ supra montem Aurasium est, ad Mauritaniam pertinens, Sitifim metropolim habens, Romanorum imperio tribulariam: Mauritania vero alterius Cæsarea caput est. Procop. De Bell. Vandal. lib. 11. Hinc in præsenti canone conceptis verbis asseritur, Mauritaniam Sitifensem e primatis Numidia provinciæ cœtu, id est synodo sub eo habita, separatam fuisse. Quando sane ista separatio primo facta est, nondum constat; sed quandocunque ea fuerit, hoc canone a synodo aliqua anteriori prius constituta videtur, et a præsenti demum confirmata est. Canon autem in Latina Dione Exigui collectione his verbis concipitur: Placuit, ut Mauritania Sitifensis, ut postulavit, primatem provincie Numidia, ex cujus cælu separatur, ul suum habeat primatem; quem, consentientibus omnibus primatibus provinciarum Afri. canarum, vel omnibus episcopis, propter longinquitatem habere permissa est. Prima pars canomis Greece sic vertitur: “Πρεσεν, ἵνα Μαυριτανία Σιτιφένσης, ὡς ᾔτησε, τὸν πρωτεύοντα τῆς Νουμιδικής χώρας, ἧστινος ἐκ τῆς συνόδου κεχώρισται, ίδιον ἔχῃ πρωτεύοντα. Ει quidem in omnibus Latinis codicibus post postulavit, in Græcis post fine, comma sic interseritur, quod mallem expungi. Nam primatem provinciæ Numidiæ ad alium nullum referri potest verbum præter postuluvit: ut sensus canonis sit, provinciam Mauritaniam Sitifensem Numidice primatem postulasse, ut suum haberet primatem et Numidiæ diutius non subesset; quod, a primate Numidiæ prius concessum in præsenti canone ab omnibus Africanarum provinciarum primatibus confirmatur præsen

plentes, et ad eum se honoris ergo convertentes. ἐξουσίαν, τὰ ἐπιτεταγμένα πληροῦντες, καὶ τὴν Non erit sub Numidicæ regionis primate et Mauritania Sitiphensis, quia procul ab ea jacet. Sed et buic provinciæ suum primatem habere antistitem conceditur. CANON XVIII. • Si quis clericus ordinetur, debet admoneri, ut ‹ servet decreta; et ut mortuorum corporibus • eucharistia non detur, nec baptismus. Et ut ● singulis annis in omnibus provinciis ad syno- ‹ duni metropolitaui conveniant. › BALS. et ZONAR. Quando ordinatur episcopus aut clericus (per clericum autem hic presbyter el diaconus est intelligendus: ii enim proprie ordlinantur, et ii soli eucharistiæ communicant), oportel, inquit, eos admoneri, ut decreta servent. Decreta autem, vel fidei existimare oportet, quæ scilicet a sanctis apostolis vel Patribus statuta sunt, vel canones, vel potius utrumque. Εt ne mortuis corporibus detur eucharistia sive sancta dona: hoc enim fiebat. Quod etiam canon 83 synodi quæ dicitur sexta in Trullo prohibuit. Sed neque baptizentur mortui. Nam hoc etiam factu est, nonnullis quidem suos mortuos baptizantibus, quibusdamı vero etiam alios pro mortuis. Jis, qui hæc agebant, verba magni Pauli Epistolæ ad Corinthios afferentibus, quæ dicunt: Nam quid fαcient qui baptizantur pro mortuis? Si omnino mortui non resurgunt, 541 quid etiam baptizantur pro more tuis?. Qui autem hæc afferebant, et mortuos baptizabant, apostolicorum verborum sententiam non recle capiebant. Neque enim Apostolus dicit baptizari mortuos, vel alius pro illis: sed quia, qui baρεία zantur, vim nostri mysterii discentes, cum aliis mortuoruin quoque resurrectionem sperare docentur, et demersionem in javacrum mortem significare, resurrectionem rursus per emersionein ostendi; dicit Apostolus iis qui de resurrectione * 1 Cor. xv, 29. μετ' αὐτοῦ τιμῶντες ἀναστροφήν. Οὐκ ἔσται ὑπὸ τὸν πρωτεύοντα τῆς Νουμιδικῆς χώρας καὶ ἡ Μαυ ριτανία Σιτιφένσης, διὰ τὸ πόρρω ταύτην κεῖσθαι ἀλλ' ἀρχιερέα ἴδιον πρωτεύοντα καὶ ἡ ἐπαρχία αὕτη ἔχειν ἐπετράπη KANON IH' • Εάν τις κληρικός χειροτονῆται, ὀφείλει • προμιμνήσκεσθαι τοὺς ὄρους φυλάττειν· καὶ ἵνα • τοῖς σώμασι τῶν ἀποθανόντων εὐχαριστία μὴ • δίδωται, μηδὲ βάπτισμα. Καὶ ἵνα καθ᾽ ἕκαστον · ἐνιαυτὸν εἰς πάσας τὰς ἐπαρχίας πρὸς σύνοδον 1 οἱ μητροπολίται συνέρχωνται.» ΒΑΛΣ, καὶ ΖΩΝΑΡ. Ὅτε χειροτονεῖται ἐπίσκοπος * κληρικός (κληρικὸν δὲ ἐνταῦθα πρεσβύτερον καὶ διάκονον νοητέον· οὗτοι γὰρ κυρίως χειροτονούνται, καὶ οὗτοι μόνοι μεταδιδόασι τῆς εὐχαριστίας), δέον, φησίν, ὑπομιμνήσκεσθαι αὐτὸν τοὺς ὄρους φυλάτ τειν. Ορους δὲ ἢ τοὺς τῆς πίστεως υποληπτέον, τοὺς παρὰ τῶν ἁγίων ἀποστόλων καὶ τῶν Πατέρων ὁρισθέντας, ἢ τοὺς κανόνας, μᾶλλον δὲ καὶ ἀμφό τερα. Καὶ ἵνα μὴ νεκροίς σώμασι διδῶται Εὐχαρι στία, ήγουν ἅγια δώρα· ἐπράττετο γὰρ τοῦτο· 8 καὶ ὁ πγ' καν. τῆς λεγομένης ς' συνόδου τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ ἐκώλυσεν. ᾿Αλλὰ μηδὲ βαπτίζωνται τε λευτήσαντες. Καὶ τοῦτο γὰρ ἐγίνετο· τινῶν μὲν αὐτοὺς νεκροὺς βαπτιζόντων, τινῶν δὲ καὶ ἄλλους ὑπὲρ τῶν νεκρῶν· τῶν τοῦτο ποιούντων τὰ ῥήματα προβαλλομένων τῆς πρὸς Κορινθίους Επιστολῆς τοῦ μεγάλου Παύλου, τὰ λέγοντα· Ἐπεὶ τί ποιήσουσιν οι βαπτιζόμενοι ὑπὲρ τῶν νεκρῶν; εἰ ὅλως 18κροὶ οὐκ ἐγείρονται, τί καὶ βαπτίζονται ὑπὲρ τῶν νεκρῶν; Οἱ δὲ ταῦτα προβαλλόμενοι, καὶ βαπτίζοντες τους νεκρούς, οὐ καλῶς ἐξελαμβάνοντο τῶν ἀποστολικῶν ῥημάτων τὴν ἔννοιαν. Οὐ γὰρ βαπτίζεσθαι τοὺς ἀποθανόντας ὁ ᾿Απόστολος λέγε:, ἢ ἄλλους ἀντ᾽ ἐκείνων· ἀλλ' ἐπεὶ οἱ βαπτιζόμενοι, μανθάνοντες τοῦ καθ' ἡμᾶς μυστηρίου τὴν δύναμιν, μετὰ τῶν ἄλλων καὶ ἀνάστασιν νεκρῶν ἐλπίζειν διο δάσκονται, καὶ τὴν ἐν τῇ κολυμβήθρα κατάδυσιν τὸν Guill. Beveregit notæ. Εάν τις κληρικός. Præsens hic canon ui- Dc bil aliud est, quam titulus trium sequentium canonum. Enimvero duodevicesimus hujus concilii canon in collectione Dionysiana his verbis concipitur: Si quis clericus ordinatur, moneri debet constitula servure; et ut corporibus defunctorum curharistia non detur, nec baptisma; et ut per singulos annos per omnes provincias ad concilium metropolitani conveniatur. • Stein placuit ut ordinatis episcopis vel clericis • prius ab ordinatoribus suis placita conciliorum • auribus eorum inculcentur; ne se aliquid contra • constituta concilii fecisse poeniteant. Item placuit • ut corporibus defunctorum cucharistia non de- • tur. Scriptum est enim: Accipite et edite (cadavera antem nec accipere possunt, nec edere). • Et ne jam mortuos homines baptizari facial • presbyterorum ignavia. Pro qua re confirma:- ‹ dum est in hac synodo, ut secundum Nicæna • statuta, propter causas ecclesiasticas, quæ ad perniciem plebium sape veterascunt, singulis quibusque annis concilium convocetur, ad quod • onues provinciæ, quæ primas sedes habent, cle • conciliis suis binos, aut quantos delegerim, • episcopos legatos mittant, it congregato con- • venta, plena possit esse auctoritas. Hane Græci scholiastes in tres distribuunt canones; et alium quoque ex ipso titulo præmisso constituunt, quem solum duodevicesimum appellant, sub quo nomine a Balsamone responsis ad Marcum Alexandrinum citatur: ubi ex eo co¡ligi', poenas ab iis exigendas esse, qui noriuos u guento deliniunt. Post verba enim hujus canon's Taudata, addit. Οι γοῦν διὰ μύρου χρώνται τους τελευτώντας ἱερεῖς καὶ ἀρχιερεῖς, ἢ ἑτέρους τινάς, καὶ οὕτως ἐνταφιάζοντες, μεγάλης εἰσὶ κολάσει; ἄξιοι, ἢ ὡς καταγινώσκοντες τῶν βαπτιζόντων ὀρθ δόξων αὐτοὺς, ἢ ὡς μὴ πληροφορίαν ἔχοντες ἐντική. τοῖς ὀρθοδόξοις εἶναι τούτους κοινωνούς, καὶ πρὸ κατακρίσεως κατακρίνοντες. Bals. resp. ad Marci interrog. 22.

ΤΟΥ IN CAN. XIX CONC. CARTHAG. sub hoc spe baptizantur, quod mortui resurgunt? Et quid baptizantur ut exspectantes resurrretionem mortuorum? Deinceps frustra laborant qui baptizantur, si de resurrectione dubitant; cum eo quod baptizantur et in aquam lavacri immerguntur et emergunt, mortem et resurrectionem annuntiantes, per ea quæ dicunt ei non credant. Hæc ergo ab Apostolo dicta sunt. Qui autem verborum vim non intelligebant, vel mortuos baptizabant, vel alios pro mortuis: quod non fieri statuit canon. Et episcopos singulis annis synodum facere jubet: cum aliæ ante hanc synodum et post eam hoc statuerint. Lege sexta synodi canones 8, 83, sanctorum apostolorum 37, Nicænæ synodi 5, Antiochena 20, Chalcedonensis 19, et Nicænæ secunda 6. θάνατον παραδηλουν, την δ' ἀνάστασιν αὖθις διὰ dubitabant: Si non est resurrectio? quid faicut qut τῆς ἀναδύσεως ὑπεμφαίνεσθαι· φησὶν ὁ ᾿Απόστολος πρὸς τοὺς ἀμφιβαλόντας περὶ τῆς ἀναστάσεως ὅτι, Εἰ μὴ ἀνάστασίς ἐστι, τί ποιήσουσιν οἱ βαπτι ζόμενοι ἐπ' ἐλπίδι τοῦ ἀναστῆναι τοὺς νεκρούς; καὶ εἰ βαπτίζονται, ὡς προσδοκώντες νεκρῶν ἀναζώωσιν; Λοιπὸν ματαιοπονοῦσιν οἱ βαπτιζόμεναι, εἶχε περὶ τῆς ἀναστάσεως ἀμφιβάλλουσι, διὰ μὲν τοῦ βαπτίζεσθαι καὶ καταδύεσθαι εἰς τὸ τῆς κολυμβήθρας ὕδωρ καὶ ἀναδύεσθαι τὸν θάνατον καὶ τὴν ἀνάστασιν καταγγέλλοντες, δι' ὧν δὲ λέγουσιν ἀπιστοῦντες αὐτῇ. Τῷ μὲν οὖν Αποστόλῳ οὕτως εἴρηται ταῦτα. Οἱ δὲ μὴ συνιέντες τὴν δύναμιν τῶν ῥημάτων ἢ τοὺς νεκροὺς ἐβάπτιζον, ἢ ἄλλους ὑπὲρ τῶν νεκρῶν· δ μή γίνεσθαι ὁ κανών διορίζεται. Καὶ σύνοδον τοὺς ἐπισκόπους κατ' ἐνιαυτὸν κελεύει ποιεῖν· τοῦτο καὶ ἄλλων συνόδων διαταξαμένων καὶ ερὸ ταύτης τῆς συνόδου καὶ μετὰ ταύτην. 'Ανάγνωθι τῆς ς' συνόδου κανόνα η', πή, τῶν ἁγίων ἀποστόλων 15, τῆς ἐν Νικείς συνόδους, τῆς ἐν ᾿Αντιοχείς κ', τῇ; ἐν Χαλκηδόνι ιθ', καὶ τῆς ἐν Νικαίᾳ β', Σ. ΚΑΝΩΝ ΙΘ'. Ομοίως ήρεσεν ὥστε χειροτονουμένου ἐπι- • σκόπου η κληρικού, πρότερον ἀπὸ τῶν χειρο • τονούντων αὐτοὺς τὰ δεδογμένα ταῖς συνόδοις εἰς «τὰς ἀκοὰς αὐτῶν ἐντίθεσθαι· ἵνα μὴ ποιοῦντες • κατὰ τὴν ὅρον τῆς συνόδου μεταμεληθῶσιν. ο ΒΑΛΣ. Καὶ οὗτος ὁ κανών παρομοίως διορίζεται τοὺς χειροτονουμένους διδάσκεσθαι τὰ παρὰ τῶν Αγίων Πατέρων οροθετηθέντα, καὶ προστίθησιν ὅτι μεταμεληθήσονται οἱ οὕτω μὴ ποιοῦντες. Ποιον δέ ἐστι τὸ εἶδος τοῦ μεταμέλου καὶ ἡ ἐντεῦθεν εὐθύνη, ἐκ μὲν τοῦ κανόνος οὐκ ἀναφαίνεται. Νομίζω δὲ ὅτι, ἐὰν μὴ ἀκριβῆ κατάληψιν ἔχωσιν οὗτοι τῶν δογματικῶν ὅρων καὶ τῶν κανονικών παραγγελιών, καὶ ἡ διδάσκοντες ἢ ἀποφαινόμενοι, ἐκτραπῶσιν ἐκ τῆς εὐθείας καὶ βασιλικῆς ὁδοῦ πρὸς διδασκαλίας ἀσεβεῖς καὶ ἀκανονίστους ἀποφάσεις, κανονικές καθαιρεθήσονται, καὶ εἰς οὐδὲν ἀνύσιμον ἔσται αὐτοῖς ὁ μετάμελος. Ανάγνωσον καὶ τὰ παρ' ἡμῶν γραφέντα εἰς τὸν ιε' κανόνα περὶ ἀκανονίστων ἀποφάσεων. Ετέρα ερμηνεία ὡς ἔοικεν, ἀπὸ τοῦ παρόντος κανόνος ἐτυπώθη τὸ ἐξ ἀνάγκης τους μέλλοντας χειροτονεῖσθαι ἀρχιερεῖς ἐγγράφεσθαι πρὸ τῆς χειροτονίας εἰς τὸν κώ δικα τοῦ χειροτονοῦντος αὐτὸν τὸ τῆς πίστεως ἅγιον σύμβολον, καὶ τὰ λοιπὰ θεῖα δόγματα. Εἶδον γὰρ ἀρχιερέα μέγα κινδυνεύσαντα, διὰ τὸ μὴ ἐγγράψα σθαι συντετηρημένως καὶ κατὰ τὴν συνήθειαν. Το δὲ τοὺς κληρικούς διδάσκεσθαι μὲν τὰ ἱερὰ δόγματα κανονικόν ἐστι καὶ δίκαιον· ἐγγράφεσθαι δὲ αὐτοὺς μέχρι τοῦ νῦν οὐκ εἴδωμεν. CANON XIX. • Similiter placuit, ut, cuin ordinatur episcopus • vel clericus, prius ab ordinatoribus suis sjun- ‹ dorum placita eorum auribus indantur: ut si ‹ ex synodi decreto non agant, eos pœniteat. BALS. Ilic quoque canon similiter decernit, ordinatos doceri quæ a sanctis Patribus decreta sunt, et adjicit, quod eos poenitebit qui non sic agunt. Quod sit autem corum pœnitentiæ genus, et quænam correctio, ex canone quidem non apparet. Existimo autem, quod nisi ii dogmaticorum decretorum et canonicorum præceptorum accuratam comprehensionem habuerint, et vel docentes, v sententiam suam pronuntiantes, a recta et regia via ad impias et non canonicas sententias deflexerint, canonice deponentur, et nihil eis panitentia proderit. Lege et quæ a nobis scripta sunt in 45 canone de sententiis non canonicis. Alia interpretatio. præsenti, ut verisimile est, canone forina introducta est, ut antistes, qui ordinandus est, ecessario ante ordinationem iu codice ejus, qui ordinat eum, sanctum fidei Symbolum, et reliqua divina doginata inscribat. Vidi enim antistitem in magnum discrimen adductum, co quod non dili - genter et ex consuetudine scripserit. Clericos antem sacra dogmata doceri canonicum et justuin est. Inscribere autein hucusque non vidimus. ΖΩΝΑΡ. Τοὺς χειροτονοῦντας ἐπίσκοπον ἢ κληρι ZONAR. Qui ab aliquo, inquit canon, episcopi Guill. Beveregii nota. 'Ομοίως ήρεσεν. Cautum est hoc cauone, ut cum episcopus aliquis vel clericus ordinatur, synodorumi placita sive canones ecclesiastici auribus eorum inculcentur. Quod quidem sancti Augu sini, qui concilio huic intererat, suasu decretumn esse, Possidonius in Vita ejus retulit; ubi de ordinatione ejus contra canones a synodis editos celebrata loquens: Quod in se ipso, inquit, postea fieri non debuisse, ut vero suo episcopo ordinaretur, et dixit, et scripsit, propter concilii universalis Ni. cæniretitum, quod jam ordinatus didicit. Nec quod sibi factum esse doluit, aliis fieri voluit. Unde eliam salegit, ut conciliis constitueretur episcoporum, ab ordinatoribus deberi ordinandis vel ordinatis omnium statula sacerdotum in notitiam esse deferenda. Possid. in Vita August. cap. 8.

νοις τὰ δόξαντα ταῖς συνόδοις περί τε πίστεως καὶ περὶ τοῦ πῶς χρὴ βιοῦν, καὶ τὰ ἐκκλησιαστικά οι κοδομείν, ἵνα εἰδότες τὰς διατάξεις τῶν Πατέρων κατ᾿ αὐτὰς ποιῶσι, καὶ μὴ μεταμεληθῶσι παρ' εκεί νας ποιοῦντες. Μεταμεληθήσονται δὲ εὐθυνόμενοι η καὶ ἐν τῇ παρούσῃ ζωῇ, ἢ τέως απαραιτήτως κατὰ τὴν μέλλουσαν. aut clerici ordinantur, ab eodem in iis quæ syno- χον δεῖ, φησὶν ὁ κανών, λέγειν τοῖς χειροτονουμέ dorum decreto de fide, et vitæ instituendæ ratione, deque ecclesiastica administratione sancita sunt, erudiri debent, ut proinde illi constitutiones Patrum cognitas servent, nec eos iisdem violatis pœnitentia facti postmodum consequatur. Consequetur ea namque, cum admissi criminis, vel in, hac quoque vita, vel in futura certe ponas judicio inexorabili expendent ARIST. • Synodorum placita auribus ejus, qui ‹ ordinandus est, inculcabuntur, › Qui episcopus vel clericus ordinatur, quæ a synodis decreta sunt in anres ejus, ab eo qui ipsum ordinal, tradita debet recipere, ei, admoneri ea observare. CANON XX. • Similiter placuit, ut morientium corporibus • eucharistia non detur. Scriptum est fenim, • Accipite, manducale 17: Mortuorum autem • corpora nec accipere possunt, nec comedere. ‹ Et ne eos, qui jam sunt mortui, baptizari fece- «rit presbyterorum ignorantia. › BALS. Rursus bie canon jubet non baptizari mortuos, nec sacramentorum communione dignos baberi. Morientes autem appellat eos, qui jala mortui sunt, non qui moribundi. Hi enim magis debent sanctorum mysteriorum viaticum sumere, el sacrum baptismum accipere, si nou sint baptizati. ZONAR. Rursum de eucharistia mortuis non impertienda hæc synodus agit. Quamvis enim illa dictio, Morientium, non eos qui vtta functi sunt, si propriam ejus significationem spectes, sed qui jam moriuntur, significet; tamen quæ sequuntur, de mortuis sermonem esse satis aperte indicant, quia inquit mortuorum corpora nec accipere possunt nec comedere. Qui vero adhuc inter vivos agunt, quamvis couclamata salute exiguus deficientibus spiritus relinquatur, sanctorum mysteriorum communione non ɛunt privandi. Quin baptismum quoque mortuis ex sacerdotum imperitia hic canon conferri velat. Ubi etiam verbum, Morientes, eodem modo, quo diximus, intelligi oportet. Dum enim spirat quis, divinus baptismus ei conferri debet. ARIST. Corpori vita defuncti eucharistia non ‹ datur: non enim edit vel bibit. Ignorantia ‹ etiam presbyteri non baptizabit mortuum. › Domino dicente, Accipite, edile, quomodo quis mortuo de corpore Jivino tradat? mortuus enim nec accipere potest, nec edere. Sed nec baptizēt quispiam vita functum. Presbyterorum enim igno- · rantia mortuis non erit adjumento, ut baptizati reputarentur. CANON XXI. ‹ Et ideo in hac sancta synodo coufirmandum est, ‹ ut secundum Nicæní concilii decreta, propter ‹ causas ecclesiasticas, quæ sæpe ad populi per- ‹ niciem antiquantur, singulis annis flat synodus, 17 Matth. xxv1, 26. ΑΡΙΣΤ. «Τὰ ταῖς συνόδοις δόξαντα ὁ χειροτονηθη • σόμενος ἐνωτισθήσεται.» Ο χειροτονούμενος ἐπίσκοπος ἢ κληρικὸς ὀφείλει τὰ δεδογμένα ταῖς συνόδοις εἰς ἀκοὰς αὐτοῦ παραδέχεσθαι παρὰ τοῦ χειροτονοῦντος αὐτὸν, καὶ ὑπομε μνήσκεσθαι ταῦτα φυλάττειν. KANON K' • Ομοίως ήρεσεν, ἵνα τοῖς σώμασι τῶν τελευτών- • των εὐχαριστία μὴ δοθῇ. Γέγραπται γάρ, • Λάβετε, φάγετε· τὰ δὲ τῶν νεκρῶν σώματα • οὐδὲ λαβεῖν δύναται, οὐδὲ φαγεῖν. Καὶ ἵνα μὴ • τοὺς ἤδη τελευτῶντας βαπτισθῆναι ποιήσῃ ἡ • τῶν πρεσβυτέρων ἄγνοια.» ΒΑΛΣ. Καὶ αὖθις ὁ κανὼν παρακελεύεται τοὺς νεκροὺς μήτε βαπτίζεσθαι, μήτε τῆς τῶν ἁγιασμάτ των μεταλήψεως ἀξιοῦσθαι. Τελευτῶντας δὲ καλεῖ τοὺς ἤδη τελευτήσαντας, οὐχὶ τοὺς τὰ ἔσχατα πνέ οντας. Οὗτοι γὰρ μᾶλλον ἐφοδιάζεσθαι ὀφείλουσι διὰ τῆς τῶν ἁγίων μυστηρίων μεταλήψεως, καὶ διὰ τοῦ θείου βαπτίσματος, ἐὰν ὦσιν ἀβάπτιστοι ΖΩΝΑΡ. Καὶ πάλιν περὶ τοῦ μὴ τοὺς νεκροὺς τῆς τῶν θείων μυστηρίων μεταλήψεως ἀξιοῦν ἡ σύνοδος διαλέγεται. Εἰ γὰρ καὶ ἡ λέξις τῶν τελευτώντων τοὺς μήπω θανόντας ἐμφαίνει κατὰ τὸ ἀκριβές, τοὺς δὲ ἔτι θνήσκοντας, ἀλλὰ τὰ ἑξῆς σα φῶς δηλοῦσιν ὅτι περὶ θανόντων ἤδη ὁ λόγος ἐστὶ, τὸ εἰπεῖν δηλονότι ὅτι τὰ τῶν νεκρῶν σώματα ούτε λαβεῖν δύναται οὔτε φαγεῖν. Τοὺς δὲ ἔτι ζῶντας, κἂν ἀπέγνωσται αὐτοὺς ἡ ζωή, κἂν μετὰ βραχὺ μέλλωσιν ἐκπνεῖν, τῶν ἁγίων μυστηρίων ἀξιοῦσθαι χρεών. ᾿Αλλὰ μηδὲ βαπτίζεσθαι τοὺς νεκροὺς καὶ οὗτος ὁ κανὼν διατάττεται ἐξ ἀγνοίας τῶν πρεσβυ τέρων. Κανταῦθα δὲ τὴν λέξιν τῶν τελευτώντων οὕτως νοητέον, ώς ήδη είρηται. Ἕως γὰρ ἂν ἐμ πνέῃ τις, τοῦ θείου βαπτίσματος ἀξιωθήσεται. ΑΡΙΣΤ. «Τῷ τοῦ τετελευτηκότος σώματι εὐχαριστία • οὐδίδοται· οὐ γὰρ ἐσθίει, ἢ πίνει· καὶ ἄγνοια • πρεσβυτέρου οὐ βαπτίσει τὸν τελευτήσαντα. Τοῦ Κυρίου εἰπόντος, Λάβετε, φάγετε, πῶς ἂν τις τῷ τελευτήσαντι τοῦ θείου σώματος μεταδώσει; οὔτε γὰρ λαβεῖν οὔτε φαγεῖν ὁ νεκρὸς δύναται. Αλλ' οὐδὲ βαπτίσει τις τὸν τελευτήσαντα. Η γὰρ τῶν πρεσβυτέρων ἄγνοια οὐκ ὠφελήσει τους τελευ τήσαντας, ὥστε βεβαπτισμένους λογίζεσθαι. • Διὸ βεβαιωτέον ἐστὶν ἐν ταύτῃ τῇ ἁγίᾳ συνόδῳ, ι ὥστε κατὰ τοὺς ἐν Νικαίᾳ ὄρους διὰ τὰς ἐκε • κλησιαστικάς αἰτίας, αἵτινες πολλάκις πρὸς • ὄλεθρον τοῦ λαοῦ παλαιοῦνται, καθ᾽ ἕκασταν

‹ ad quam omnes, qui provinciarum primas ca- • thedras obtinent, ex propriis synodis duos, vel • quotcunque elegerint, episcopus legatos mitc lant, ut in congregato conventu plena possit ess • auctoritas. IN CAN. XXI CONC. CARTHAG. • ἐνιαυτὸν σύνοδον γίνεσθαι, πρὸς ἦν πάντες οἱ τῶν ἐπαρχιῶν τὰς πρώτας καθέδρας ἐπέχοντες • ἐκ τῶν οἰκείων συνόδων, δύο, ἢ ὅσους ἐπιλέι ξωνται, ἐπισκόπους τοποτηρητὰς ἀποστείλωσιν· • ἵνα ἐν τῇ συναχθείσῃ συνελεύσει πλήρης είναι • δυνηθείη ἡ αὐθεντία. BALS. De annuis synolis in quinto canone primæ synodi Nicænæ et in aliis fusius tractatum est. Præsens autem canon dicit synodos quo'annis debere fieri, ne tempore exstinguantur quæ a sauctis Patribus constituta sunt, sed per corum con preheusionem solvantur ecclesiasticæ quæstiones quæ emergunt. Cum autem quidam, ut est verisimile. murmurarent ob annuum ejusinodi conventum, ut qui esset difficilis propter viæ longitudinem, staΒΑΛΣ. Περὶ τῶν ἐτησίων συνόδων ἐν τῷ εἴ κανόνι τῆς ἐν Νικαίᾳ πρώτης συνόδου, καὶ ἐν ἑτέροις πλα τύτερον διελήφθη. Ο δὲ παρών κανών φησι τὰς συνόδους γίνεσθαι ετησίως, ἵνα μὴ σβεννύωνται τῷ χρόνῳ τὰ παρὰ τῶν ἁγίων Πατέρων ὁρισθέντα. Αλλά κατὰ τὴν τούτων περίληψιν λύωνται τὰ ἀνακύπτοντα Εκκλησιαστικά ζητήματα. Γογγυζόντων δέ τινων, ὡς ἔοικε, διὰ τὴν τοιουτότροπον έτησίαν συνέλευσιν, Ίσως οὖσαν δυσχερή διὰ τὸ μῆκος τῆς ὁδοῦ, ὥρισαν οἱ Πατέρες παρὰ τῶν πρωτευόντων ἐν ταῖς ἐπαρ- tuerunt Patres, ut a provinciarum primatibus scu χίαις, ήγουν τῶν μητροπολιτῶν, ἀποστέλλεσθαι του ποτηρητές, ότε δεήσει, ήγουν ὅτε μετάκλησις γέν νηται, ἐξ ἀνάγκης δύο ἐπισκόπους, ἢ καὶ πλείους ὅσους ἐπιλέξωνται, ἵνα δι' αὐτῶν καὶ οὗτοι δόξωσι παρουσιάζειν, καὶ ὦσι τέλεια τὰ ὁρισθησόμενα, ὡς καὶ δοκοῦντα παρὰ πάντων γίνεσθαι. Τοποτηρηται δὲ οὗτοι λέγονται, διὰ τὸ τὸν τόπον τηρεῖν, ήγουν ἐπέχειν καὶ ἀναπληροῦν τῶν ἀποστειλάντων αὐτούς. Ταῦτα τοῦ κανόνος διοριζομένου, ἐπεὶ εἰκός ἐστιν εἰπεῖν τινας ὡς, ἐάν οἱ μητροπολίται, οἵτινες λέγον ται καὶ πρῶτοι τῶν ἐπαρχιῶν, ἀναγκάζονται παρά τῆς πατριάρχαις ετησίως συνέρχεσθαι, καὶ οἱ ἐπίσκοποι πάλιν παρὰ τοῖς μητροπολίταις, συμβαίνει ἐν ἐξ αὐτῶν μὴ γίνεσθαι, διὰ τὸ ἀδύνατον εἶναι τὸν μητροπολίτην, Δυρραχίου τυχόν, παρὰ τῷ πατριάς- " χῃ συνελθεῖν, καὶ κατ' αὐτὸν ποιῆσαι τὸν αὐτὸν καὶ εἰς τὴν οἰκείαν ἐπαρχίαν σύνοδον, εἰπὶ ὅτι εὐχερές ἐστι καὶ ἄμφω γενέσθαι. Οἱ μὲν γὰρ ἐπαρχιῶται παρὰ τῷ πρώτῳ αὐτῶν συναχθήσονται· αὐτὸς δὲ παρὰ τῷ πατριάρχῃ συνέλθῃ διὰ ἐντολέων ἦτο: του ποτηρητών, καθὼς καὶ ὁ παρὼν κανών διορίζεται, θεραπεύων τὴν δυσχέρειαν τῆς εἰς τὰς δύο συνόδους παρουσίας τῶν μητροπολιτῶν. Τὸ δὲ τοποτηρητὰς ἀποστέλλεσθαι διὰ ἐπισκόπων οἷομαι μὴ εἶναι ἀναγ καίον. Καὶ ἱερεῖς γὰρ, ἀλλὰ μὴν καὶ διάκονοι στα λήσονται, ὡς τοποτηρηταί. Ἐν ταῖς πλείοσι γὰρ τῶν οἰκουμενικῶν συνόδων καὶ ἐπίσκοποι τοποτη ρηταὶ παρέστησαν, καὶ ἱερεῖς, καὶ διάκονοι, ἔκ τε τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν, ἀλλὰ μὴν καὶ ἐξ αὐτῆς τῆς Ρώμης. ΖΩΝ.ΑΡ. Κανταῦθα πάλιν περὶ ἐνιαυσιαίας συνή δου φασὶν οἱ Πατέρες, ὥστε γίνεσθαι ἀπαραιτήτω;. Δεῖ οὖν, λέγουσι, βεβαιώσαι, ἵνα κατὰ τὰ ἐν Νικ καία ορισθέντα γίνηται κατ' ἐνιαυτὸν σύνοδος διὰ τὰς ἐκκλησιαστικὰς αἰτίας. Μετὰ γὰρ τοὺς ἁγίους ἀποστόλους ἡ ἐν Νικαία σύνοδος ὥρισεν ἐν ε' και νόνι κατ' ἐνιαυτὸν γίνεσθαι συνόδους. Εκκλησιαστικαὶ δὲ αἰτίαι εἰσὶν αἱ ἀνακόπτουσαι ὑποθέσεις πρὸς οἰκονομίαν ἐκκλησιαστικὴν, αίτινες αἰτίαι μὴ ἀνακοπτόμενοι παλαιοῦνται, ἀντὶ τοῦ τῷ χρόνῳ βεβαιοῦνται πρὸς ὅλεθρον τοῦ λαοῦ Πρὸς ἣν σύνοδον οἱ τοὺς πρώτους θρόνους τῶν ἐπαρχιῶν ἐπέχοντες στελοῦσιν, οὓς ἂν ἐπιλέξωνται, ἐπισκόπους δύο ή PATROL. GR. CXXXVII. metropolitanis mittantur legati, quando oportebit, scilicet quando ii accersiti fuerint, duo necessario episcopi, vel etiam plures quotquot elegerint: ut per eos ipsi quoque interesse videantur, et perfecta sint statuta, ut quæ ab omnibus feri videantur. li autem legati dicuntur τοποτηρηταί (id est luci conservatores), eo quod locum conservent, scu obtineant ac impleant corum qui ipsos miserunt. Cum hæc canon deceruat, quia verisimile 543 est dixisse aliquos, quod si metropolitani, qui di cuntur esse primi provinciarum, coguntur a patriarchis quotannis convenire, et episcopi rursus a metropolitanis, evenit ut unum ex iis non fiat, quod fieri non possit, ut Dyrrachii forte me· tropolitanus ad patriarcham conveniat, et codem tempore faciebat et ipse synodum in sua provincia: dic, quod facile est utrumque feri. Provitciales enim apud ipsorum primatem congregabuntur; ipse vero apud patriarcham conveniet per procuratores seu legatos, sicut et præ ens canon decernit, difficultati remedium afferens metropolitanorum præsentiæ iu duabus synodis. Legatos autenn mitti episcopos existimo non esse necessarium. Nam et sacerdotes, quin etiam diaconi, mittentur ut legati. In pluribus enim universalibus synodis etiam episcopi legati adfuerunt, et sacerdotes, et diaconi, tum ex aliis provinciis, tum etiam ex ipsa Roma. ZONAR. De annua syno lo sublata omni penitus tergiversatione, celebranda rursum hic quoque Patres decernunt. Quod igitur in Nicæna synodo constitutum est, ut quotannis ob ecclesiasticas causas synodi habeantur, id vero, inquiunt, a nobis confrmari oportet. Nam post Constitutionem a sanctis apostolis editam, decretum de synodo quotannis habenda, Nicænæ prima synodus quinto canone promulgavit. Ecclesiasticae vero causæ sunt que in ecclesiastica administratione in dies einergunt, quæ quidem, nisi extricentur, inveterant, hoc est, ad populi perniciem temporis diuturnitate invalescunt. Ad cam porro synodum, qui primam in pro-

vinciis fedem obtinent duos pluresve, quos ipsi καὶ πλείους τοποτηρητές, ἵνα τελεία εἴη ἡ αὐθεντία, elegerint, episcopos legatos mittant, ut perfecta ήγουν ἡ ἐξουσία ἐν τῇ συνελεύσει, τουτέστιν, ἵνα auctoritas seu potestas in conventu non desideretur, hoc est, ut ad ea quæ in synodo decreta fuerint, * quippe autistitum, quorum in singulis provinciis præcipua diguitas est, per legatos accedente con - sensu, perfecta auctoritas adjungatur. Legati porro τοποτηρητα. (id est, loci conservatores) dicuntur, quod corum a quibus missi sunt locum servent, id est, occupent, impleant. ARIST. «Juxta Patruin Nicanorum decreta, syno- ‹ dus quotannis convocetur: el duo, vel quotquot ⚫ elegerint, legati a primatibus in unaquaque ● provincia mittantur. › Ili Patres, Nicææ habitam sequentes synodum, quotannis Carthagine celebrari synodum mandant, et e singulis provinciis a provinciarum metropolitis mitti duos, vel etiam quotcunque elegerint ipsi, legalos. CANON XXI. • Si quis episcopus accusetur, ad ejus regionis ‹ primates accusator rem deferat: nec commu- ‹ nione arceatur is cui crimen intenditur, nisi ad ‹ se in judicio defendendum eorum, qui ad jú- ‹ dicandum electi sunt, litteris evocatus die præ- ‹ stituto nequaquam stiterit, id est, intra spatium r mensis, ex quo eu: apparuerit litteras acce- ‹ pisse. Si autem veras aliqnas et necessarias • causas ostenderit, quæ impedimento fuerint, ‹ quominus se sisterit ad respondendum iis quæ ‹ adversum eum proposita fuere, intra alterum * mensem integram habeat facultatem: sed post ‹ secundum mensem non communicabit, donec • purus ostensus fuerit. Si autem in universali ‹ synodo anniversaria se sistere noluerit, ut vel ‹ įllie causa ejus terminetur, ipse adversus se • condemnationis sententiam protulisse judicabi- • tur. Quo vero tempore non communicat, 544 ‹ nec in sua ecclesia, nec in parochia communi- ‹ cabit. Ejus autem accusator, si nunquam abfuerit, iis diebus, quibus negotium agitatur • communione nequaquam arceatur: si vero ali- • quando abfuerit seipsum subducens, restituto ‹ communicationi episcopo, ipse accusator ex ‹ communione ejiciatur, ita tamen ut nec ei ‹ accusationis facultas auferatur, si potuerit os- • tendere die præstituto non noluisse, sed non • potuisse sistere; illo quidemn manifesto exsi- • stente, quod si, dum res unoretur in episcopo- • rum judicio, infamnetur accusatoris persona, • ad accusationem non admittatur, nisi de • proprio negotio, non tamen ecclesiastico, velit I agi. s BALS. Quia episcopis est competens metropoli- ‘ani judicium, dicit canon quod, si episcopus ab aliquo accusetur, debet a suo primnale seu metropo· οριζόμενα καὶ τυπούμενα ἐν τῇ συνόδῳ μετὰ αὐθεν τίας τελείας ορίζωνται, ὡς καὶ τῶν πρωτευόντων ἐν ταῖς ἐπαρχίαις ἀρχιερέων συμψήφων γινομένων διὰ τῶν παρ' αὐτῶν στελλομένων τοποτηρητών. Τοποτηρηταὶ δὲ λέγονται, διὰ τὸ τὸν τόπον τηρεῖν, ήγουν ἐπέχειν, ἀναπληροῦν, τῶν στειλάντων αὐτούς. ΑΡΙΣΤ. «Κατὰ τοὺς ὄρους τῶν εν Νικαία, σύνοδος «κατ' ἐνιαυτὸν συγκαλείσθω· καὶ πεμπέσθωσαν • ὑπλ τῶν πρωτευόντων ἐν τῇ ἐπαρχία δύο, ἢ • καὶ ὅποι ἐπιλεχθείεν τοποτηρηταί. Οἱ Πατέρες οὗτοι, τῇ ἐν Νικαίᾳ κατακολουθούν τες συνόδῳ, κατ' ἐνιαυτὸν ἐν Καρχηδόνι προστάτο τούσι σύνοδον γίνεσθαι, καὶ πέμπεσθαι ἀφ' ἑκάστης Επαρχίας ὑπὸ τῶν μητροπολιτῶν τῶν ἐπαρχιών δύο, ἢ καὶ ὅσους ἐπιλέξονται οὗτοι, τοποτηρητές. • Εάν τις τῶν ἐπισκόπων κατηγορῆται, παρὰ τοῖς • τῆς αὐτοῦ χώρας πρωτεύουσιν ὁ κατήγορος ἀνα- • γάγῃ τὸ πρᾶγμα· καὶ μηδὲ ἀπὸ τῆς κοινωνίας • κωλυθῇ ὁ κατηγορούμενος, εἰ μηδ' ἂν πρὸς «ἀπολογίαν ἐν τῷ δικαστηρίῳ τῶν ἐπιλεγέντων • δικάζειν γράμμασιν προσκληθείς, τῇ ὡρισμένη • ημέρα οὐδαμῶς ἀπαντήσῃ, τοῦτ' ἔστιν ἐντὸς προθεσμίας μηνος ἀφ᾿ ἧς ἡμέρας φανείη τὰ • γράμματα δεξάμενος. Ἐὰν δὲ ἀληθεῖς τινας καὶ • ἀναγκαστικές αἰτίας ἀποδείξῃ, τὰς αὐτὸν χω- • λυούσας ἀπαντῆσαι πρὸς ἀπολογίαν τῶν κατ' • αὐτοῦ προτεθέντων, ἐντὸς ἑτέρου μηνός ἀκε- · ραίαν ἐχέτω εὐχέρειαν· μετὰ δὲ τὸν δεύτερον • μῆνα μὴ κοινωνήσῃ, ἕως οὗ καθαρὸς ἀποδει • χθείη. Εἰ δὲ πρὸς σύμπασαν τὴν ἐτησίαν σύνο • δον ἀπαντῆσαι μὴ βουληθείη, ἵνα κἂν ἐκεῖ τὸ • πράγμα αὐτοῦ περαιωθῇ, αὐτὸς καθ᾿ ἑαυτοῦ • τῆς καταδίκης τὴν ψῆφον ἐκπεφωνηκέναι κρι • θήσεται. Ἐν δὲ τῷ καιρῷ ᾧ οὐ κοινωνεί μηδὲ · ἐν τῇ ἰδίᾳ ἐκκλησίᾳ, μηδὲ ἐν παροικίᾳ κοινω • νήσῃ. Ὁ δὲ τούτου κατήγορος, ἐὰν μηδαμοῦ • ἀπολειφθείη, ἐν αἷς ἡμέραις γυμνάζεται τὰ τοῦ ι πράγματος, μηδαμῶς κωλυθῇ ἀπὸ τῆς κοινω- «νίας· ἐὰν δέ ποτε ἐλλείψῃ ἑαυτὸν ὑποσύρας, • ἀποκαθισταμένου τῇ κοινωνίᾳ τοῦ ἐπισκί 4 που, αὐτὸς ἀπὸ τῆς κοινωνία; ἐκβληθῇ ὁ • κατήγορο;· οὕτως μέντοι, ὡς μηδὲ τὴν εὐχί. · ρειαν αὐτῷ ἀφαιρεῖσθαι τῆς κατηγορίας τοῦ ι πράγματος, ἐὰν δυνηθῇ ἀποδείξαι κατὰ τὴν προ • θεσμίαν οὐχὶ μὴ τεθεληκέναι, ἀλλὰ μὴ δεδυνή • σθαι ἀπαντῆσαι· ἐκείνου δήλου ὄντος, ὡς ἐν τῷ • κινεῖσθαι τὰ πράγματα ἐν τῷ τῶν ἐπισκόπων • δικαστηρίῳ, ἐὰν διαβέβληται τὸ πρόσωπον του ι κατηγόρου, μὴ δεχθῇ εἰς κατηγορίαν, εἰ μηδ' ἂν • ὑπὲρ ἰδίου πράγματος, μή μέντοι περὶ ἐκκλη- • σιαστικού, θελήσῃ ἐπιβαλέσθαι. ο ΒΑΛΣ. Ἐπεὶ πρόσφορον ἐστι δικαστήριον τοῖς ἐπισκόποις τὸ τοῦ μητροπολίτου, φησὶν ὁ κανὼν ὅτι, ἐὰν κατηγορῆται ἐπίσκοπος παρά τινος, έτεί-

IN CAN. XXI CONC. CARTHAG και δικάζεσθαι παρὰ τῷ πρώτῳ αὐτοῦ, ἤγουν τῷ ὁ lilano judicari: ante condemnationem autem uaμητροπολίτῃ· πρὸ δὲ καταδίκης ἐχέτω ὁ κατηγορού- beat accusatur proprium honorem inconcussum, et μενος τὴν οἰκείαν τιμὴν ἀπαρασάλευτον, καὶ ἱερουρ γείτω, εἰ μήπω μετακληθεὶς οὐκ ἀπαντήσει εἰς τὸ δικαστήριον ἐντὸς μηνός, ψηφίζεσθαι ὀφείλοντος ἐξό του τὰ καλούμενα αὐτὸν εἰς τὸ δικαστήριον ἐδέξατο γράμματα· τότε γὰρ εἰς ποινὴν τῆς ἀπειθείας ἀκοινώνητος γίνεται, τουτέστιν ἀφορίζεται, Ἐὰν δὲ ἐκ τίνων συμβεβηκυιῶν αἰτιῶν ἀληθῶν φανῇ ἐξ ἀνάγκης τινὸς μὴ ἀπαντῆσαι εἰς τὸ δικαστήριον καὶ ἀπολογήσασθαι, ἕτερος αὖθις αὐτῷ δίδοται μὴν εἰς προθεσμίαν, χάριν τοῦ προσελθεῖν τῷ δικαστηρίῳ· καὶ εἰ μηδὲ οὕτως ἀπαντήσει, ἀφορίζεται μέχρις ἂν τὰ τῆς κατηγορίας διευλυσωθῶσιν. Ἐὰν δὲ οὔτε πρὸς τὸν πρωτεύοντα τῆς ἐπαρχίας παραγένηται, οὔτε πρὸς τὴν ἑτησίως γινομένην σύνοδον, έστω, φασί καταδεδικασμένος. Ἐν δὲ τῷ καιρῷ τῆς ἀκοινωνησίας οὐκ ἔξεστιν αὐτῷ ἐπουδήποτε ἱερουργήσαι. Ο δὲ κατήγορος, εἰ μὲν παρουσιάζε:, ἔσται κοινωνικός· εἰ δὲ ἀπολειφθῇ κατὰ σκήψιν, αὐτὸς μὲν ἀφορισθή σεται, ὁ δὲ ἐπίσκοπος ἀπολυθήσεται τοῦ ἀφορισμού. Πλὴν καὶ μετὰ τὸν ἀφορισμὸν ὁ κατήγορος οὐ κωλυθήσεται λέγειν τὴν ὑπόθεσιν, καὶ ὅτι οὐ κατὰ περιερ γιαν ἀπελείφθη. Ἐπὶ τούτοι; θέλει ὁ κανὼν ἀκολού θως τῷ δʹ κανόνι τῆς δευτέρας συνόδου ἀδιάβλητον εἶναι τὸν κατήγορον. Εἰ γὰρ διαβεβλημένη εἴη ἀμφίβολος ἡ ὑπόληψις αὐτοῦ, ἀπρόσδεκτος ἔσται, εἰ μὴ οἰκείαν προτίθησιν υπόθεσιν κατὰ τοῦ ἐπι σκόπου, χρηματικὴν δηλαδή, οὐ μέντοι ἐκκλησιαστι τὴν καθαιρέσει καθυποβάλλουσαν. Καὶ ὁ μὲν κανών ἐν τούτοις. Σὺ δὲ γίνωσκε, ὅτι σήμερον αἱ περιεχό μεναι προθεσμίαι ἐν τούτῳ σχολάζουσι· καὶ διὰ τριῶν ἐπιφωνημάτων τριακονθημέρων μετακαλούν και πάντες ενάγοντές τε καὶ ἐναγόμενοι, κἂν οἴας ότι καταστάσεως, καὶ κἂν ἐστὶν ὑποθέσεως τὸ αἰ τίαμα, κατὰ τὴν προσκυνητὴν νεαρὰν τοῦ κραταιού καὶ ἁγίου ἡμῶν βασιλέως, τὴν ἀπολυθεῖσαν κατά μῆνα Ἰούλιον, ινδικτιώνος ιδ' τοῦ σχοῦ ἔτους. Πλην τοῦτο κρατεῖ, ὅτε διὰ λιβέλλου καὶ λοιπῆς δικαστικῆς ἀκολουθίας χρηματική ή εγκληματικὴ κατὰ ἐπισκό που καταχθῇ ὑπόθεσις· εἰ γὰρ διὰ τῆς τάξεως προς σαγγελθῇ τι κατὰ ἐπισκόπου ἢ κληρικοῦ ἐκκλησιαστικὴν ζήτημα, ὅτε οὐδὲ χρεία ἐστὶ λιβέλλου Φίλης τινός δικαστικῆς ἀκολουθίας, καὶ ὁ διεγκαλούμενος, μηνυόμενος οὐ παρουσιάζει, κατὰ τὸν οδ' ἀπο- diens. Præterea no:a, quod segregatus non impesacra celebret; nisi forte accersitus se in judicio non stiterit intra mensem, qui numerari debet ex quo litteras, quibus in judicium vocatur, acceperit; tunc enim in pœnam inobedientiæ excommunicatur, ið est, segregatur. Sin autem ex aliquibus justis, quæ evenerunt, causis appareat eum in judicio necessario non stitisse, nec respondisse, alius ei rursus mensis datur dilationis, ut ad judicium accedat: et si nec sic quidem stiterit, segregatur, donec de accusatione decisum fuerit. Si vero neque ad provinciæ primatem accesserit, neque ad synodum quæ ft quotannis, sit, inquit, condemnatus. In temnpore porro excommunicationis non licet ei sactum quomodocunque celebrare. Accusator autem, si sit quidem præsens, communicare poterit: sin vero sub prætextu abfuerit, ipse quidem segregabitur; episcopus autem a segregatione liberabitur. Accusator tamen post segregationem non prohibebitur causam dicere, et quod non nisi ob causam necessariam abfuerit. Post hæc vult canon, consequenter canoni 6 secundæ synodi ab omni esse reprehensione et infamia liberum accusatorem. Si· ením mala fuerit vel dubia ejus existimatio, non erit admittendus, nisi suam adversus episcopum causam proponat, scilicet pecuniariam, non tamen ecclesiasticam, quæ depositioni subjicit. Ac in iis quidem consistit canon. Tu autem scias, quod hodie, qui hic præstituitur terminus, locum non habet: et per tria triginta dierum edicta omnes actores et rei accersuntur, cujuscynque sint status, et cujusmodicunque causa sit, secundum novellam potentis et saneti imperatoris mense Julio editam, indictione decima quarta anno 6074. Sed hoc quidem servatur, quando per libellum et reliquam judicialem consequentiam pecuniaria vel criminalis causa adversus episcopum illata fuerit. Si autem per ordinem adversus episcopının vel clericum aliqua ecclesiastica quæstio, denuntiata fuerit, quando nec libello opus est, vel aliqua alia judiciali consequentia, et qu' accusatur, seu defertur, non adest, punietur secundum canonem 74 apostolicum, sicut condemnatur seu punitur etiam a legibus contumax ac inobe - ( ditur propter segregationem, quominus quam proposuit accusationem persequatur: et quod, qui sunt malæ seu dubiæ existimationis, et multo magis infames, criminalem quidem accusationem non instruunt, sed pecuniarias proprias causas agitant. στολικών κανόνα κολασθήσεται, ὥσπερ κολάζεται, ήγουν καταδικάζεται, καὶ ὑπὸ τῶν νόμων ὁ ἀναίσχυντος ἀπειθής. Έτι σημείωσαι ὅτι ὁ ἀφορισθεὶς οὐκ ἐμποδίζεται διὰ τὴν ἀφορισμόν γυμνάζειν εν προέθετο κατηγορίαν· καὶ ὅτι, εἰ διαβληθέντες καὶ ἀμφίβολος περὶ τὴν οἰκείαν ἐπιτιμίαν, πολλῷ δὲ πλέον οἱ ἄτιμοι, ἐγκληματικὴν κατηγορίαν οὐ συνιστῶσι χρηματικὰς δὲ ἰδίας ὑποθέσεις γυμνάζουσιν. ΖΩΝΑΡ. Κατηγουμένου ἐπισκόπου, ο κατήγορος παρὰ τοῖς πρωτεύουσι τῶν χωρῶν ὀφείλει τὴν και τηγορίαν ἐνιστάν. Οὐχ ἅμα δὲ τῇ κατηγορία παύεται τῶν οἰκείων δικαίων & κατηγορούμενος ἐπίσκοπος, ἀλλ' ἐν τῇ οἰκείᾳ τιμῇ καὶ καταστάσει ἐστὶ, μέχρις ἀποφάσεως· εἰ μή που κληθεὶς εἰς δικαστήριον οὐκ απαντήσει ἐντὸς μηνός, ψηφίζεσθαι ὀφείλοντος ἐξό 545 ZONAR. Si episcopus accusetur, coral regionis primate accusator actionem instituere debet. Neque vero delato nomine, episcopus, qui accusatur, jura sua ac dignitatem ilfico amittit; sed dignitatem ac locum, quoadusque de illo pronuntiatum fuerit, detinebit, nisi f.rte ad judicium. citatus unius mensis intervallo non adfuerit, quem

quidem ab eo tempore designari oportebit, quo lit- του τὰ καλοῦντα αὐτὸν εἰς τὸ δικαστήριον ἐδέξατο teras quibus ad judicium evocatur acceperit. Nam tunc quidem pertinacia culpam communionis privatione, hoc est, segregatione luct. Quod si aliquarum causarum interventu, quas veras, non cummentitias esse constet, necessario hominem impeditum fuisse appareat, quominus in judicio stiterit et responderit, in alterum mensem rursum ipsi præfinitam adeundi judicii diem prorogari placet. At si, illo nusquam apparente, irritus alter quoque mensis abierit, ab co tempore, quoadusque se, in quo accusatur, culpa vacare ostenderit, communione privatum esse canon decernit. Quod si neque ad primatem provinciæ, neque ad episcoporum synodum quotannis haberi solitam, ut in ea de criminiγράμματα. Τότε γὰρ εἰς ποινὴν τῆς ἀπειθείας ἀκοινώνητος γίνεται, τουτέστιν ἀφορίζεται. Ἐὰν δὲ ἔκ τινων συμβεβηκυιῶν αἰτιῶν, καὶ οὐ πεπλασμένων, καὶ ἐξ ἀνάγκης αὐτὸν κωλυουσῶν φανῇ κωλυθεὶς μὴ ἀπαντῆσαι εἰς τὸ δικαστήριον, καὶ ἀπολογήσασθαι, ἕτερο; αὖθις αὐτῷ δίδοται μὴν εἰ; προθεσμίαν τοῦ προσελθεῖν τῷ δικαστηρίῳ. Ἐὰν δὲ καὶ ὁ δεύτερος μὴν παρέλθῃ ἐπὶ κανοῖς, ἐκείνου μὴ ἀπαντήσαντος, ἔκτοτε ἀκοινώνητον εἶναι αὐτὸν ὁ κανὼν διατάττεται, ἕως διαγνωσθῇ ὅτι καθαρός ἐστι τῆς κατ' αὐτοῦ γενομένης κατηγορίας. Ἐὰν δὲ οὔτε πρὸς τὸν πρωτεύ οντα τῆς ἐπαρχίας παραγένηται, οὔτε πρὸς τὴν τῶν ἐπισκόπων σύνοδον τὴν ἐτησίως γινομένην, ἵνα ἐκεῖ bus ipsi objectis quæratur, quæstioque tota absol. ἐξετασθῇ τὰ κατ' αὐτοῦ λεγόμενα καὶ πέρας δέξηται, αὐτὸς καθ᾿ ἑαυτοῦ ἐψηφίσατο, ήγουν αὐτὸς ἑαυτὸν κατεδίκασεν. Ἐν δὲ τῷ καιρῷ τοῦ ἐπιτιμίου τῆς ἀκοινωνησίας οὔτε ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ αὐτοῦ ἔξεστιν αὐτ τῷ κοινωνῆσαι, οὔτε ἀλλαχοῦ, οἷον παροικία υποκειμένῃ αὐτῷ. Ὁ δὲ κατήγορος, ἐὰν προσεδρεύῃ τῷ δικαστηρίῳ, οὐ κωλυθήσεται κοινωνεῖν· ἐὰν δὲ ἀπολειφθῇ ἑαυτὸν ὑποσύρας, ήγουν εκουσίων, οὐκ ἐξ ἀνάγκης τινός, ἑαυτὸν ὑποκλέψας, καὶ ἀποκρύψας, ὥστε μὴ εὑρίσκεσθαι, ὁ μὲν ἐπίσκοπος ὁ κατηγορού - μενος λυθήσεται τοῦ ἐπιτιμίου, ἀποκαθιστάμενος εἰς τὴν κοινωνίαν· ὁ δὲ κατήγορος ἐπιτιμηθήσεται. Οὐ μέντοι κωλυθήσεται γυμνάζειν τὴν κατηγορίαν, καὶ δικάζεσθαι ἐὰν φανῇ μὴ ἐξ οἰκείου θελήματος και ταφρονήσαι, ὥστε μὴ ἐμπροθέσμως ἀπαντήσαι, Ο ἀλλὰ μὴ δυνηθῆναι ἐξ αἰτίας εὐλόγου καὶ ἀπαραι τήτου. Εστω δὲ, φησὶ, δῆλον ὅτι τότε δεχθήσεται ὁ κατήγορος τοῦ ἐπισκόπου, ἐὰν μὴ διαβέβληται. Εἰ γὰρ διαβεβλημένος εἴη, ἢ ἀμφίβολός ἐστιν ἡ ὑπόλης ψις αὐτοῦ, ἀπρόσδεκτος ἔσται, εἰ μὴ οἰκείαν προτί θησιν ὑπόθεσιν κατὰ τοῦ ἐπισκόπου, χρηματικήν δηλαδή, οὐ μέντοι ἐκκλησιαστικὴν, τουτέστιν εἰς ἔκπτωσιν τῆς ἐπισκοπῆς καταδικάζουσαν τὸν κατη γορούμενον. Περὶ τούτου δὲ καὶ ὁ ςʹ κανὼν τῆς δευτέρας εἰκουμενικῆς συνόδου διατάττεται, καὶ ζητητέον τὰ ἐκεῖ γεγραμμένα. Ὁ δὲ οδ' τῶν ἀποστόλων κανὼν τὸν ἐπίσκοπον κατηγορηθέντα τρισσάκις και λεῖσθαι κελεύει, καὶ εἰ μὴ ἀπαντήσει, τότε τους ἐπισκόπους ψηφίζεσθαι κατ' αὐτοῦ. vatur, accesserit, jaun ipse contra se suffragium Lilisse, hoc est, ipse se condemnasse existimandus est. Porro illo segregationis tempore, neque in ipsius ecclesia, neque alibi, velut in subjecta ipsi paracia, cum co communicandi facultas erit. Accusator vero, si quidem in judicio præsto fuerit, a communione nequaquain arcebitur: at si ɛc eo deserto subduxerit, hoc est sponte se, neque ulla necessaria causa coactus, proripuit, ar: latebras, ne inveniretur, quaesivit; episcopum quidem, cui dicta dies fuerat, a multa communioni restitutum, absolvi, accusatorem vero ipsum vicissim imposita pœna puniri jubet Actori tamen accusationem persequi ac judicio experiri adhuc licebit, si modo non ipsius· voluntate rem contempsisse, sed justæ ac necessariæ causæ interventu, quominus ad præfinitam adcsset, factum fuisse ostenderit. Jilud autem, inquit, omnes norint, tunc episcopi delatori locum fore in judicio, si nulla ipse criminis infamia notatus sit. Cujus namque delatum nomen ad judices, aut de quo etiam dubia existimatio fuerit, nisi de sua re privata, pecuniaria nimirum, actionem episcopo intendat, ecclesiasticæ vero controversie, hoc est, ejus ex qua episcopo periculum auétendæ dignitatis crcetur, partem nullam attingat, audiri omnino vetat. De eadem re sextus quoque secundæ œcum¨- nicæ synodi canon decernit. Quæ in eum scripta sunt vide. Quartus vero et septuagesimus sanctorum apɔst, can, accusatum episcopum ter citari; ac, nisi denique in jus eat, aliorum episcoporum suffragio condemari jubet. • ἐχέτω δύο μηνῶν ἔνδοσιν, εἴπερ ἑτέρωθέν ἐστι • τῆς βραδυτήτο; βοήθεια· ἑξῆς δὲ τὸ ἀκοινώνη • τον ἕξει, μὴ ὑπαντήσας. Ἐὰν δὲ παρουσιάζον- · τοῦ τοῦ κατηγορουμένου, ὁ κατήγορος απογεύ «γῇ, ἔξει τὸ ἀκοινώνητον διαβαλλόμενος δὲ και τήγορος οὐ κατήγορος. ο ARIST.. Episcopus accusalus ct in judicium du- ο ΑΡΙΣΤ. Κατηγορούμενος ἐπίσκοπος καὶ ἀγόμενος ‹ ctus, duorum mensium spatium habeat; si quidem ex altera parte tardius veniat auxilium: 1 postea autem excommunicabitur, si non occur- • rerit. Si autem, praesente accusato, accusator ‹ aufugiat, communione privabitur. Accusator ‹ autem infamia laborans, non est accusator. › Episcopus a quopiam accusatus, a synodo cui subjacet, per litteras ad se defendendum venire cvocetur. Si autem, postquam litteras acceperit, se judicio non stiterit, usque ad unum completumn mensem, a necessariis quibusdam impeditus causis, ad dilationem habeat et alterius unius mensis conἘπίσκοπος ὑπό τινος κατηγορούμενος, παρὰ τῇ συνόδῳ, ᾗ ὑπόκειται, διὰ γραμμάτων προσκαλείσθω πρὸς ἀπολογίαν ἐλθεῖν· εἰ δὲ, μεθὸ τὰ γράμματα δέξεται, οὐκ ἀπαντήσει εἰς τὸ δικαστήριον μέχρις ὅλου μηνός ἑνὸς, κωλυθεὶς ἴσω; ὑπό τινων ἀναγκα στικῶν αἰτιῶν, ἐχέτω εἰς ὑπέρθεσιν καὶ ἑτέρου μη1

IN CAN. XXIII CONC. IN CARTHAG. fuerit, et judicio se non stiterit, segregatus sit, usque dum innocens apparuerit. Si autem e contrario episcopus accusatus adfuerit, et accusationis contra se latæ exitum quæsiverit, accusator autein nequaquam appareat, seul aufugiat, ipse accusator excoumunicationi subjicietur. Idcirco itaque accusatores examinari debent et quoad pietatem et quoad opinionem; et si ejecti sint, ad ecclesiastici negotii accusationem non admittuntur ὡς ἑνὸς προθεσμίαν· εἰ δὲ καὶ ὁ δεύτερος μὴν παρ- stitutionem. Si autem et secundus frustra clapsus ἔλθοι διακενῆ, καὶ εἰς τὸ δικαστήριον οὐ παρουσιά σει, ἀφωρισμένος ἔστω, μέχρις ἂν ἀνεύθυνος φανῇ. Ἐὰν δὲ τοὐναντίον ὁ μὲν κατηγορούμενος ἐπίσκοπος πάρεστι, καὶ τὴν ἐπεξέλευσιν τῆς κατ' αὐτοῦ κατηγορίας γενέσθαι ἐπιζητῇ ὁ δὲ κατήγορος οὐδαμοῦ φαίνηται, ἀλλὰ ἀποφεύγῃ, αὐτὸς ἕξει τὸ ἀκοινώνητου ὁ κατήγορος. Διὰ τοῦτο γοῦν ὀφείλουσιν οἱ κατη γοροῦντες ἐξετάζεσθαι, καὶ τὴν θρησκείαν, καὶ τὴν ὑπόληψιν· καὶ ἐὰν διαβεβλημένοι εἰσὶν, εἰς κατηγο ρίαν ἐκκλησιαστικοῦ πράγματος οὐ παραδέχονται. • Ἐὰν δὲ πρεσβύτερος ἢ διάκονοι κατηγορηθῶσιν, ο προσζευγνυμένου τοῦ νομίμου ἀριθμοῦ τῶν ἐκ τῆς πλησιαζούσης τοποθεσίας αἱρετικῶν ἐπι- · σκόπων, οὓς οἱ κατηγορούμενοι αἰτήσονται, • τοῦτ' ἔστιν ἐπ' ὀνόματι τοῦ πρεσβυτέρου ἐξ, καὶ • τοῦ διακόνου τριῶν· σὺν τούτοις αὐτὸς ὁ ἴδιος • τῶν κατηγορουμένων ἐπίσκοπος τὰς αἰτίας αὐτ · τῶν ἐξετάσει, τοῦ αὐτοῦ τῶν ἡμερῶν καὶ ὑπερ- • θέσεων καὶ ἐξετάσεων καὶ προσώπων μεταξύ • τῶν κατηγορούντων και κατηγορουμένων τρό ι που φυλαττομένου. Τῶν δὲ λοιπῶν κληρικῶν · τὰς αἰτίας καὶ μόνος ὁ ἐντόπιος ἐπίσκοπος δια- · γνῷ καὶ περατώσει.» 546 CANON XXIII. • Si presbyteri autem vel diaconi accusati fuerint, ‹ adjuncto legitimo numero electitiorum episco- • porum ex propinquis regionibus, quos ii, qui • accusantur, peliverint, il est, in dilatione no- • minis presbyteri sex, et diaconi tribus: cum ‹ his proprius accusatorum episcopus eorum ‹ cansas examinabit, eadem dierum et dilationum ‹ et examinationum et personarum, accusatores «inter et eos qui accusantur, forma servata. • Reliquorum autem clericorum causas vel solus ‹ episcopus loci agnoscat et finiet.» BALS. Hic quoque canon, similiter ac præce· dens, videlicet secundum easdem distinctiones, statnit ut judicentur et presbyteri et diaconi. Cum antem undecimus canon definiat, a quot episcopis debeant judicari episcopi, presbyteri et diaconi, nane jubent Patres, ut ultra duodecim sex et tres, sit quoque loci episcopus ju lex competens; qui autem sunt præter eos, lectores scilicet et reliqui, ab uno solo competenti episcopo indicentur. Electitii autem dicuntur episcopi, non qui in secundo tit. lib, vu Basilicorum continentur, qui scilicet cum pen datione judicant; sed quos eliget is qui accusatur, ex finitimarum regionum episcopis. ΒΑΛΣ. Καὶ οὗτος ὁ κανών, παρομοίως τῷ πρὸ αὐ τοῦ, ἤγουν κατὰ τὰς αὐτὰς διαστάξεις, διορίζεται δικάζεσθαι καὶ τοὺς πρεσβυτέρους καὶ τοὺς διακόνους. Τοῦ δὲ ια' κανόνος διοριζομένου παρὰ πίσοις ἐπισκόποις ὀφείλουσι δικάζεσθαι οἱ ἐπίσκοποι, οἱ πρεσβύτεροι καὶ οἱ διάκονοι, ἄρτι παρακελεύονται οἱ Πατέρες, ἐπέκεινα τῆς δωδεκάδος τῆς ἑξάδος καὶ τῆς τριάδος εἶναι τὸν πρόσφορον ἐγχώριον ἐπίσκοτον· τοὺς δὲ παρὰ τούτους, ήγουν τοὺς ἀναγνώστης καὶ τοὺς λοιπούς, παρὰ ἑνὸς καὶ μόνου τοῦ προς φόρου ἐπισκόπου δικάζεσθαι. Αἱρετικοὶ δὲ λέγονται επίσκοποι οὐχὶ οἱ περιεχόμενοι ἐν τῷ β' τίτλῳ τοῦ 5 βιβλίου τῶν Βασιλικών, οι μετὰ δόσεως προστί μου δικάζοντες, ἀλλὰ οὓς αἱρετίσεται, ήγουν ἐπιλέξεται, ὁ κατηγορούμενος ἐκ τῶν πλησιοχώρων ἐπισκόπων. ΖΩΝΑΡ. Ο μὲν ἀνωτέρω κανὼν περὶ ἐπισκόπων διετάξατο κατηγορουμένων· οὗτος δὲ περὶ πρεσβυτέρων καὶ διακόνων ὁρίζει, καί φησιν, Ἐὰν πρεσβύτερος ἢ διάκονος κατηγορῶνται, ὁ ἐπίσκοπος αὐτῶν, συνερχομένων αὐτῷ καὶ ἑτέρων ἐπισκόπων ἐκ τῆς αὐτῆς ἐπαρχίας, ἐξ μὲν ἐπὶ πρεσβυτέρων, τριῶν δὲ ἐπὶ διακόνων, εξετάσει την κατηγορίαν. Οἱ δὲ επίσκοποι εἶεν ἂν, οὓς αἱρετίσονται οἱ κατηγορούμενοι· τοὺς γὰρ τοιούτους φησὶν ὁ κανών αἱρετικούς, τουτέστι τοὺς αἱρετούς. Τὰ δ' ἄλλα, τὰς προ Δεσμίας φημὶ καὶ τὰς ἐπιτιμήσεις καὶ ὅσα ἐν τῇ κατὰ τοῦ ἐπισκόπου ζητήσει εἴρηται, φυλαχθήσονκαι, καθὼς ἐκεῖ διατέτακται. Τὰ δὲ τῶν λοιπῶν κληρικῶν αἰτιάματα καὶ μόνος ὁ ἐπίσκοπος αὐτῶν λοιπῶν κληρικῶν αἰτιάματα καὶ μόνος ὁ ἐπίσκοπος αὐτῶν ἐξετάσει καὶ περατώσει. ΑΡΙΣΤ. • Πρεσβυτέρου κατηγορουμένου, ἐξ τῶν ἐγε · γυτέρων ἐπισκόπων τῷ ἐγχωρίω συνδιαγνώσον ZONAR. Superiori quidem de episcopis, qui accusantur; hoc vero canone de presbyteris et diaconis definitumn: Et, si quis, inquit, presbyter aut diaconus in judicium vocetur ab ipsorum episcopo, aliis ex eadem provincia episcopis in consilium advocatis, sex in sacerdotis, tribus in diaconi judicio, accusatio examinabitur. Episcopi autem ejus qui accusatur arbitrio eligentur; eos name que propterea αἱρετικούς, id est, electitios cauon appellat. Reliqua vero, de prefinienda scilicet die, de pœnis solvendis, et quæcunque de episcoporum quæstione decreta sunt, serventur, ut ibi constitu - tum est. Alioruin vero clericorum causas vel solius episcopi proprii cognitione indicioque definiri placet. ARIST. • Presbytero accusato, sex e vicinis episcoc pis, una cum ipsius regionis episcopo, rem diju

ι ται· διακόνου δὲ, τρεῖς. Τὰ δέ γε τῶν λοιπῶν κληρικῶν καὶ μόνος εξετάσει ὁ ἐπίσκοπος.» ‹ dicabunt: diacono autem, tres. Quæ ad reli- ‹ quos vero spectant clericos, vel unus episcopus c examinabit. floc et in duodecimo canone dicitur, at presbytero accusato, sex episcopi eum judicabunt, et inter ens etiam proprius ipsius episcopus consensum suum præbebit. Diacono autem accusato, tres et suns. At reliqui omnes clerici, qui sunt infra diaconos, et a solo suo ipsoruin episcopo 'udicabuntur, quibuscunque criminibus accusentur. CANON XXIV. Τοῦτο εἴρηται καὶ ἐν τῷ δωδεκάτῳ κανόνι, ὡς πρεσβυτέρου μὲν κατηγορουμένου, ἐξ ἐπίσκοποι δια κάσουσιν αὐτὸν, καὶ ἐπέκεινα τούτων καὶ ὁ ἴδιος αύτ τοῦ συνδιαγνώμων ἔσται επίσκοπος· διακόνου δὲ, τρεῖς καὶ ὁ ἴδιος. Οἱ δὲ λοιποὶ πάντες κληρικοί σε κάτωθεν ὄντες τῶν διακόνων καὶ παρὰ μόνου τοῦ ἰδίου αὐτῶν ἐπισκόπου κριθήσονται, ἐφ᾽ οἷς ἂν αἰ τιώνται ἐγκλήμασι. • Ομοίως ήρεσεν, ὥστε τίχνα τῶν κληρικῶν ἔθνε ο κοῖς ἢ αἱρετικοίς γαμικῶς μὴ συνάπτεσθαι. ΒΛΑΣ. Εθνικοὺς ἐνταῦθα τοὺς ἀπίστους νοεῖν ● Similiter placuit, ut alii clericorum gentilibus vel ● hæreticis matrimonio non conjungantur.: BALS. Gentiles bic oportet infideles intelligere: si quis enim gentilis est hdelis, non probibebitur δεῖ. Εἰ γάρ τις ἐθνικός ἐστι πιστὸς, οὐ κωλυθήσεται cum clerici filia conjungi. Lege 'Laodicenz synodi canonem 31, Chalcedonensis canonem 14 et synodi in Trullo canonem 72 et quæ in eis scripta sunt. ZONAR. Ethnici hoc loco infideles intelliguntur. Ethnicus namque fidelis clerici filiam sibi matrimonio jungere haud vetabitur. Vide Laodicenæ Aynodi canonem 31, Chalcedonensis decimum quare tum, et synodi in Trullo septuagesimum secundum et quæ in explicatione eorumdem scripsimus. 547 ARIST. Hæreticis et ethicis clericorum ‹ liberi matrimonio non conjunguntur.ɔ Sed nec laicorum liberi hæreticis in matrimonii communionem conjunguntur. CANON XXV. . Ut episcopi et clerici in hon orthodoxos Chri- ‹ stianos nihil conferant: et si sint adhuc co- • gnati, nihil per suarum rerum donationem, ut di- ‹ ctum est, episcopi vel clerici in cos conferant, BALS. Næretici quidem dicuntur, qui de rebus Christianorum non recte sentiunt: infideles autem, qui incarnatam Verbi Dei œconomiam omnino non credunt. Dicit ergo canon, nullum episcopum vel clericum, ratione legati vel hæreditatis, iis qui sunt ejusmodi debere quidquam relinquere, etiamsi sint ejus cognati: sed neque iu vita rem propriam illis dare. Lege canonem 83 praesentis synodi, et lib. Basilic. xxxv,tit. 8, cap. 38, quod docet, non debere filios hæreticos parentibus succedere, vel contra. Εt lib. prini tit. primo, diversa capita dicentia, non solumn clericos, seul et lnicos impediri, quominus ad hæreticos vel infideles quæ ad se pertinent quomodocunque transmittant; undecimuin autem cap. tit. 3. lib. ▼ Basilic. dicit: Neque ex locatione. neque ex emphyteusi, neque ex emptione, vel ulla alia ratione, debere hæreticos ulla immobilia ex quavis ecclesia vel ex alio venerabill loco accipere. Ει ejusdem lib. et tit. et cap. thema 8: Si orthodoxus, habens possessiorem in qua est sancta ecclesia, eam ad infidelem vel simpliciter hæreticum, quavis ratione transmiserit, ecclesia cjusdem vici eamdem ecclesiam vindicet. Cùm συναφθῆναι κληρικοῦ θυγατρί. Ανάγνωθι τῆς ἐν Λαοδικεία συνόδου κανόνα λα' τῆς ἐν Χαλκηδόνι και γόνα ιδ᾽, καὶ τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ κανόνα οβ, καὶ τὰ ἐν τούτοις γραφέντα. ΖΩΝΑΡ. Εθνικοὺς ἐνταῦθα τοὺς ἀπίστους νοεῖν δεῖ. Εἰ γὰρ ἐθνικός τις πιστός ᾖ, οὐ κωλυθήσεται συναφθῆναι κληρικοῦ θυγατρί. 'Ανάγνωθι καὶ τῆς ἐν Λαοδικείᾳ κανόνα λα', καὶ τῆς ἐν Χαλκηδόνι ιδ'. καὶ τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ οβ', καὶ ὅσα ἐν αὐτοῖς ἐγρά φησαν. ΑΡΙΣΤ. • Αἱρετικοῖς καὶ ἐθνικοῖς τέκνα κληρικών • οὐ συνάπτονται.» Ἀλλ᾿ οὐδὲ λαϊκῶν παῖδες αἱρετικοῖς εἰς γάμου κοινωνίαν συνάπτονται. • Ὥστε τοὺς ἐπισκόπους καὶ τοὺς κληρικούς μηδένα • συνεισάγειν τοῖς μὴ ὀρθοδόξοις Χριστιανοῖς· εἰ • καὶ συγγενεῖς ἔτι μὴν ὦσιν, μηδὲν διὰ δωρεάς • τῶν οἰκείων πραγμάτων, ὡς εἰρήται, τοὺς ἐπισ • σκόπους ή κληρικούς τούτοις συνεισάγειν. ο ΒΑΛΣ. Αἱρετικοὶ μὲν λέγονται οι μὴ δοξάζοντες ὀρθῶς τὰ τῶν Χριστιανῶν· ἄπιστοι δὲ οἱ μηδὲ ὅλως πιστεύοντες τὴν ἔνσαρκον οἰκονομίαν τοῦ Θεοῦ Λό γου. Φησὶ γοῦν ὁ κανὼν μηδένα ἐπίσκοπον ἢ κληρι κὸν κατὰ νόμου λεγάτου ή κληρονομίας καταλιμπά νειν τοῖς τοιούτοις τὸ ὁτιοῦν, κἂν συγγενεῖς αὐτοῦ ὦσιν· ἀλλὰ μηδὲ δωρεῖσθαι αὐτοῖς ἐν ζωῇ οἰκεῖον πράγμα. Ανάγνωσον τὸν πγ' κανόνα της παρούσης συνόδου, καὶ βιβλίον τῶν Βασιλικών λε' τίτλου η κεφ. λη' διδάσκον μὴ ὀφείλειν κληρονομεῖσθαι τοὺς γονεῖς παρὰ αἱρετικῶν παίδων, ἡ τούναντίον· καὶ βιβλίου Β΄ τίτλου α' κεφάλαια διάφορα λέγοντα μὴ μόνον κληρικούς, ἀλλὰ καὶ λαϊκοὺς ἐμποδίζεσθαι πρὸς αἱρετικοὺς ἢ ἀπίστου; ὁπωσδήποτε παραπέμπειν τὰ τούτοις διαφέροντα. Τὸ δὲ τα κεφάλαιον τοῦ γ τίτλου τοῦ σ' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν λέγει μήτε κατὰ μίσθωσιν μήτε κατὰ ἐμφύτευσιν μήτε κατ' ἐξώνησιν ἢ ἄλλον τρόπον τινὰ λαμβάνειν τοὺς αἱρετικοὺς ἀκίνητα οἱαδήτινα ἐξ ἐκκλησίας τινὸς ἢ ἄλλου σεβασμίου οίκου· καὶ τοῦ αὐτοῦ βιβλίου καὶ τίτλου καὶ κεφ. θέμα γ'. Ἐὰν ὀρθόδοξος, ἔχων κτῆσιν ἐν ᾗ ἐστιν ἁγίᾳ Ἐκκλησίᾳ, παραπέμψει ταύ την καθ' οιονδήτινα τρόπον ἀπίστῳ ἢ ἁπλῶς αἱρε

IN CAN. XXV CONC. CARTHAG. pis vel clericis scribere baredes hereticos vcl infideles, dic debere ſieri ab episcopis quæ in quadragesimo canone apostolico continentur. et quæ in vicesimo quarto canone Antiochenæ synndi declarantur. Sic enim in eorum erit potestate vd orthodoxos sua transmittere, hæreditate, legato el donatione sin ininus, nec ea quidem poterunt ad orthodoxos transmittere. τικός, ἡ ἐκκλησία τῆς αὐτῆς κώμης τὴν αὐτοῦ ἐκ· autem audis canonem dicentem, non licere episcoκλησίαν ἐκδικείτω. Ακούων δὲ τοῦ κανόνος λέγοντκ μὴ ἔχειν ἐπ' ἀδείας τοὺς ἐπισκόπους ἢ τοὺς κληρικούς γράφειν κληρονόμους αἱρετικοὺς ἢ ἀπίσ στους, λέγε γενέσθαι παρὰ τῶν ἐπισκόπων τὰ ἐν ο μ' ἀποστολικῷ κανόνι περιεχόμενα, καὶ τὰ δη λούμενα ἐν τῷ κι' κανόνι τῆς Ἀντιοχεία συνίδου. Οτω γὰρ ἐπ' ἐξουσίας ἔσται αὐτοῖς παραπέμπειν πρὸς ὀρθοδόξους τὰ οἰκεῖς, κατὰ λόγον κληρονομίας, λεγάτου καὶ δωρεᾶς· εἰ δὲ μή, οὐδὲ πρὸς ὀρθοδόξους δύνανται παραπέμπειν ταῦτα. ZONAR. Ne quidquam ex rebus suis, hæreditatis aut legati nomine, aut alia quacunque ratione, hæreticis infidelibus Christiani orthodoxi ΖΩΝΑΡ. Μηδέ κατά κληρονομίαν ἢ λεγάτον Άλλως πως καταλιμπάνειν τι τοῖς αἱρετικοῖς ἢ ἀπίσ στους ὀρθοδόξους Χριστιανούς, καὶ τοῖς πολιτικοῖς ἐπηγόρευται νόμοις. Τοῦτο οὖν καὶ ὁ παρών κελεύει η relinquant, legibus quoque civilibus cautum est. εινών, λέγων τοὺς ἐπισκόπους ἢ κληρικούς μηδένα - εἰρετικὸν ἢ ἄπιστον συνεισάγειν εἰς κληρονομίαν ἢ λεγάτον Χριστιανῷ, κἂν εἶεν ἴσως συγγενεῖς ἢ τοῦ διαθεμένου ἢ τοῦ κληρονόμου, οι αἱρετικοὶ καὶ οἱ ἄπιστοι, ἀλλὰ μὴν μηδὲ δωρεῖσθαι αὐτοῖς τινα ἐκ τῶν οἰκείων πραγμάτων. Τοῦτο δὲ καὶ ὁ πα' κανὼν τῆς συνόδου ταύτης πλατύτερον διατάττεται. Ἐν δὲ τῷ λεν βιβλίῳ τῶν Βασιλικῶν, τίτλῳ η', κεφαλ. λη, εὑρήσεις ὅτι οὐδὲ παῖδες αἱρετικοὶ δύνανται κληρονημεῖν τοὺς οἰκείους γονεῖς, οὐδὲ γονεῖς αὖθις αἱρετικοὶ δύνανται ἄλλους καταλιμπάνειν κληρονόμους, εἰ μὴ τοὺς οἰκείους παῖδας Χριστιανοὺς ὄντας· καν ἄλλους δὲ παῖδας ἔχοιεν αἱρετικοὺς, ἀπόκληροι ἔσονται ἐκεῖνοι, κἂν ἴσως παρὰ τῶν γονέων κληρονόμοι ἐγράφησαν, εἰ μὴ ἔχουσι παῖδας ὀρθοδόξους, εἰς συγγενεῖς αὐτῶν ὀρθοδόξους περιελεύσεται ἡ περιουσία αὐτῶν. Εἰ δὲ μήτε παῖδες ὀρθόδοξοι εἶεν αὐτοῖ; μήτε συγγενεῖς τοιοῦτοι, κληρικῶν δὲ σχῆμα εἶχαν οι τελευτήσαντες, ἵνα ἐντὸς ἐνιαυτοῦ, μετὰ τὸν θάνατον αὐτῶν ψηφιζομένου, ἐκνικῶσιν αὐτὰ οἱ τῆς ἐκκλησίας τῆς πόλεως, ἐν ᾗ κατῴκουν ἐκεῖνοι. Καὶ ἐν τῷ α' βιβλίῳ τῶν Βασιλικών γέγραπται με κληρονομεῖν Σαμαρείτας ἢ ὅλως αἱρετικούς, μηδὲ Ζωρεάν λαμβάνειν, καὶ ὅσα ἐξῆς τὸ γ' κεφάλαιον τοῦ ῥηθέντος β.βλίου διέξεισι περί τε τῶν ἄλλων καὶ Σαμαρειτών γεωργών. Τὸ δὲ τοῦ γ' τίτλου τοῦ εʹ β: βλίου ια' κεφάλαιον λέγει μήτε κατὰ μίσθωσιν, μήτε κατ' ἐμφύτευσιν, μηδὲ κατ' ἐξώνησιν, ἢ ἄλλον τινὰ τρόπον, ἀκίνητο λαμβάνειν αἱρετικὸν οἱονδήτινα ἐξ ἐκκλησίας τινὸς ἢ ἄλλου σεβασμίου οίκου. Καὶ τοῦ αὐτοῦ βιβλίου καὶ τίτλου καὶ κεφαλαίου θέμα γι φησίν· Ἐὰν ὀρθόδοξος ἔχων κτῆσιν, ἐν ᾗ ἐστιν ἁγία Εκκλησία, παραπέμψῃ ταύτην καθ' οιονδήτινα τρόπον ἀπίστῳ ἢ ἁπλῶς αἱρετικῷ, ἡ ἐκκλησία τῆς αὐτῆς κώμης τὴν αὐτοῦ δεσποτεία» ἐκδικείτω. Idem igitur hoc quoque canone constituitur; Episcopus enim, inquit, aut clericus, ne quemquain hæreticum aut a fide alienum in partem bæreditatis ant legati cum Christiano homine cohæredein¸ seribat, quamvis aut el qui testamentum scripsit, aut ei qui hæres institutus est, hæretici illi et infideles consanguinitate jungantur; imo nec aliquid ex suis rebus ejusmodi hominibus largiatur. Hoc idem hujus quoque synodi canone primo el ορlogesimo fusius explicatur. Quinto vero et tricosimo Basilic. libro, tit. octavo, cap. tricesimu octavo, neque filios hæreticos hæreditatem parer tum cernere posse, neque hæreticis parentibus, præter filios qui sint Christiani, alios hæredes instituere licere; sique ali¡ filii sint hæretici, quamvis testamento parentam hæredes scripti sint, extra hæreditatis sortem esse debere; si vero nulli orthodoxi sint liberi, ad propinquos orthodoxos lege pervenire hæreditatem, reperies.Cum vero neque Alii orthodoxi nec hujusmodi propinqui fuerint ¡llis, clericorum vero habitu incedebant qui deces. sere, unius anni intervallo, ab illorum obitu definiendo, ecclesia ejus urbis, in qua illi diversbantur, clerici possessionem adeant. Primo quoque Basilicorum lib. 549 ne Samaritis, aut hæreticis quibuscunque, vel hæreditatem obire vel domationem accipere liceat, edicitur; et quæcunque deinceps ejusdem libri capite 53 tum de aliis tunı de Samaritarum agricolis explicantur (huc spectant). Tertii vero tit. lib. v, cap. 11, neque locatione, neque emphyteusi neque emptione, aut alio quocunque modo, quodlibet immobile ecclesiæ alicujus aut alterius sacra domus ab hæretico accipi licere decernitur. Et vero cjusdem libri, tituli, et capitis thena tertium dicit: Si quis orthodoxus praedium, in quo sancta ecclesia condit: sit, infideli, aut etiam hæretico, quacunque ratione transmiserit, vici ejus ecclesia prædii posressionem vindicet. ΑΡΙΣΤ. «Επίσκοποι καὶ κληρικοὶ αἱρετικοίς, οὐδ' • ἂν ὦσι συγγενείς, δωρήσονται τι τῶν οἰκείων, • Η συνεισάξουσιν. · Ομοίως ἐπίσκοποι πέραν θαλάσσης μὴ ἀποδημείο · τωσαν· εἰ μὴ κατὰ ψηφίσματος της πρώτης ARIST. Episcopi et clerici nihil e bonis suis • dabunt læreticis, vel in eos couferent, nec • si coguati fuerint. CANON XXVI. • Item, episcopi trans mare non proficiscantur: ‹ nisi cum decreto priu:æ cathedræ proprii unius-

‹ cujusque regionis episcopi; boc est, nisi ab • ipso primate præer ipue acceperit'eam, quæ dicitur • dimissoria, formatam vel commendationein. BALS. Quomodo episcopi debeant peregre proticisci ab eis, quæ illos sortitae sunt, ecclesiis, diclumn est in canone apostolico, 14, 15 et 35; in Antiochen. synol. 7, 8, et 11; in syn. Laud. 41 et 42; in Chalcedon. 13; in Sardic. 5, 16 et 17; et sufficiunt quæ in it is scripta sunt. Cum autem audis canonem dicentem, cum decreto seu cognitione primi, scilicet metropolitani, debere episcopun peregre profirisci, ne dixeris ejus solius cognitionem sufficere, sed et universæ ejus synodi esse adhuc necessa - riam zeutentiam; ut vult canon 11 Antiochenæ synodi. Propterea enim canoni adjicitur illud: necessariam quidem esse reliquorum quoque episcopoi um sententiam, sed præcipue primatis. Formata autem dicta est dimissoria epistola, utpote quæ vel necessariam exprimat episcopi pereg Inationis causam, vel obsignationem et subscriptionem primatis synodi babere debeat. Eadem autem commendatio dicta cst, ut quæ iis, al quos vadit, peregrinantem episcopum commendet, sive ad eum pertinentia declaret et probet. ZONAR. Episcopos et ownes denium qui ratione utenti gregi præfecti sunt, perpetuam in suis eclesiis stationem habere, populisque, qui ipsorum curæ commissi sunt, pascendis instituendisque operam dare, cum ipsa æquitas, tum quæ æquitati maxime innititur canonum auctoritas jubet. Proinde re traus mare abire, hoc est, ne longum iter suscipere episcopo liceat, hic canon edicit quod, si ejus rei necessitas aliquando inciderit non aliter, quam cum decreto primæ cathedræ provinciæ illius episcopi, proficiscendi facultatem ipsi esse decernit. Decreti autem propterea meminit, ut nisi regionis illius patriarcha aut metropolitanus profectionis episcopi causam examinaverit, ac neces- ›ariam esse judicaverit, epistolamque, quæ dimissuria dicitur, ei dederit, nequaquam ipsi ex canonum præscripto proficisci licere demonstret. Decreti porro nomine cognitionem sive approbationein intelligit. primate vero præcipue epistolam afferri jubet, quoniam alterius canonis constitutione, ab episcopis quoque illius provinciæ, is qui peregre proficiscitur litteras jubetur afferre: idcirco a primate provinciæ potissimum obtinendas esse decernit, quasi dicere vellt, omnium quidem episcoporum regionis epistolas habere laudabile esse; sed a primate præcipue seu proprie dimissoria:n, formatam, sive commendationem afferendam; quæ videlicet necessariam esse profectionis causam exprimat; vel formatam, hoc est, signo subscriptioneque omnitam. Illud vero, sive commendationem, loc cst quæ illum iis ad quos proficiscitur commendet, seu notum faciat, pro eodem precibus interpellet, allum eis sistat et exhibeat. • καθέδρας τοῦ ἰδίου εκάστης χώρας ἐπισκόπου · τοῦτ᾽ ἔστιν εἰ μὴ ἀπ' αὐτοῦ τοῦ πρωτεύοντος • κατ' ἐξαίρετον λάβῃ τὴν, ἥτις λέγεται ἀπολυ • τική, τετυπωμένην, ἤτοι παράθεσιν.» ΒΑΛΣ. Περὶ τοῦ πῶς ὀφείλουσιν ἀποδημεῖν οἱ ἐπίσκοποι ἐκ τῶν λαχουσῶν αὐτοὺς ἐκκλησιῶν εἰ ρηται ἐν τῷ ι8, ιε' καὶ λγ' ἀποστολικῷ κανόνι, ἐν 5', η' καὶ ια' τῆς ἐν Ἀντιοχείᾳ, ἐν μα' καὶ μβ' τῆς ἐν Λαοδικείᾳ, καὶ ἐν ιγ' τῆς ἐν Χαλκηδόνι· ἐν ε', ις' καὶ ιζ' τῆς ἐν Σαρδικῇ, καὶ ἀρκοῦσι τὰ ἐν ἐκείνοις γραφέντα. Ακούων δὲ τοῦ κανόνος λέγοντος μετά ψηφίσματος ήτοι διαγνώσεως τοῦ πρώτου, δηλονότι τοῦ μητροπολίτου, ὀφείλειν ἀποδημεῖν τὸν ἐπίσκο πον, μὴ εἴπῃς ἀρχεῖν τὴν διάγνωσιν τούτου καὶ μόν νου, ἀλλ' ἀναγκαίαν μὲν εἶναι τὴν γνώμην εἰς τοῦτο καὶ πάσης τῆς κατ' αὐτὸν συνόδου, κατὰ τὸν ια κανόνα τῆς ἐν ᾿Αντιοχείᾳ συνόδου. Διὰ γὰρ τοῦτο πρόσκειται τῷ κανόνι τὸ ἀναγκαίαν μὲν εἶναι καὶ τὴν τῶν λοιπῶν ἐπισκόπων ψῆφον· κατ' ἐξαίρετον δὲ τοῦ πρωτεύοντος. Τετυπωμένη δὲ ἐκλήθη ἡ ἀπολυτικὴ ἐπιστολὴ ἢ ὡς ὑποτυποῦσα τὴν ἀναγκαίαν αἰτίαν τῆς ἀποδημίας τοῦ ἐπισκόπου, ἢ ὡς ὀφείλουσα ἔχειν σημασίαν καὶ ὑπογραφὴν τοῦ πρωτεύοντος τῆς συνόδου. Η αὐτὴ δὲ ὠνομάσθη καὶ παράθεσις, ὡς παρατιθεῖσα τὸν ἀποδημήσαντα ἐπίσκοπον τοῖς πρὸς οὓς ἔπεισιν, ήγουν γνωρίζουσα τὰ κατὰ τοῦτον καὶ παριστῶσι. ΖΩΝΑΡ. Τοὺς ἐπισκόπους καὶ τοὺς προεστώτας λογικοῦ ποιμνίου πάντας ἁπλῶς, καὶ αὐτὸ τὸ δίκαιον καὶ οἱ κανόνες τῷ δικαίῳ ἐπόμενοι ἀπαιτοῦσι προςμένειν ταῖς ἐκκλησίαις αὐτῶν, καὶ ποιμαίνειν καὶ καταρτίζειν τοὺς ἐμπιστευομένους αὐτοῖς λαούς. Διὸ καὶ ὁ κανὼν οὗτος πέραν θαλάσσης, ήγουν μα κρὰν ὁδὸν, μὴ ἀποδημεῖν ἐπίσκοπον ἐκκελεύεται εἰ δέ ποτε ἀνάγκη επείγει τοῦτο γενέσθαι, μὴ ἄλλως ἀπιέναι αὐτὸν εἰ μὴ κατὰ ψηφίσματος τοῦ τῆς πρώ της καθέδρας τῆς ἐπαρχίας εκείνης ἐπισκόπου. Ψηφίσματος δ' ἐμνήσθη, ἵνα δείξῃ ὅτε, εἰ μὴ ὁ τῆς χώρας ἐκείνης πατριάρχης ή μητροπολίτης ἐξετά σει τὴν αἰτίαν, δι᾿ ἣν ἀποδημῆσαι μέλλει ὁ ἐπίσκο - πος, καὶ διαγνῷ ἀναγκαίαν εἶναι, καὶ δώσῃ αὐτῷ τὴν λεγομένην ἀπολυτικὴν ἐπιστολὴν, οὐ δύναται κανονικῶς ἀποδημῆσαι, Ψήφισμα δὲ ἡ διάγνωσις καὶ ἡ ἀπόφασις λέγεται. Κατ' ἐξαίρετον δὲ τοῦ πρωτεύοντος, φησὶν, ἐπεὶ ἐν ἑτέρῳ κανόνι είρηται ὅτι καὶ τῶν επισκόπων τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης δεῖ κομίζεσθαι τὸν ἀποδημοῦντα ἐπιστολάς. Διὰ τοῦτο οὖν τὸν λόγον εἶπεν ἐπὶ τοῦ πρωτεύοντος τῆς ἐπαρ· χίας τὸ κατ' ἐξαίρετον, τουτέστι, καλὸν μὲν καὶ πάντων τῶν ἐπισκόπων τῆς χώρας ἔχειν ἐπιστολάς. κατ' ἐξαίρετον δὲ, ἀντὶ τοῦ κυρίω; δὲ, τοῦ πρωτεύ οντος ἔχειν ἀπολυτικήν, τετυπωμένην, ήτοι παράθέσιν, τυποῦσαν δηλονότι αναγκαίαν εἶναι τὴν ἀποδημίαν αὐτοῦ, ἡ τετυπωμένην, ἀντὶ τοῦ ἐνσεσημασμένην, υπογεγραμμένην. Τὸ δὲ, τα παράθεσιν, ἀντὶ τοῦ παρατιθεῖσαν αὐτὸν τοῖς πρὸς οὓς ἔπεισιν, ήγουν γνωρίζουσαν, ἀξιοῦσαν περὶ αὐτοῦ, παριστώ σαν αὐτόν.

IN CAN. XXVIII CONC. CARTHAG. ΑΡΙΣΤ. «Επίσκοπος οὐκ ἀποδημήσει πέραν θα- 549 ARIST. Episcopus trans mare non peregri • λάσσης, εἰ μὴ τοῦ πρωτεύοντος τῆς χώρας ἀπο • λυτικὴν λάβη παράθεσιν. Οὔτε ἐπίσκοπος ούτε κληρικός μακρὰν ἀποδημείν ὀφείλει ἄνευ γνώμης καὶ γραμμάτων τοῦ πρωτεύου τος ἐν αὐτῇ· καθὼς καὶ τῇ ἐν Σαρδική συνόδῳ καὶ τῇ ἐν Λαοδικεία δοκεῖ, KANON KZ. • Ομοίως ήρεσεν, ἵνα ἐκτὸς τῶν κανονικῶν Γραφών · μηδὲν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ ἀναγινώσκηται ἐπ' ἐνός • ματι θείων Γρατῶν. Εἰσὶ δὲ αἱ κανονικα! Γραφα!, • Γένεσις, 'Εξοδος, Λευϊτικὸν, Αριθμοί, Δευτε • ρονόμιον, Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυῆ, Κριταί, Ρούθ, · τῶν Βασιλειῶν τέσσαρες, τῶν Παραλειπομένων • βίβλοι δύο, Ἰώβ, Ψαλτήριον, Σολομώντος βίβλοι · πέντε, τῶν προφητῶν βίβλοι δώδεκα, Ησαΐας, • Ἱερεμίας, εζεκιήλ, Δανιήλ, Τωδίας, Ιουδίθ, Εσθήρ, Εσδρα βίβλοι δύο. Τῆς νέας Διαθήκης • Ευαγγέλια τέσσαρα, Πράξεων τῶν ἀποστόλων βίβλος μία, ἐπιστολαί Παύλου δεκατέσσαρες, • Πέτρου ἀποστόλου δύο, Ιωάννου ἀποστόλου · τρεῖς, Ἰακώβου ἀποστόλου μία, Ἰούδα ἀποστόλου • μία, Αποκαλύψεως Ιωάννου βίβλος μία. Τούτο · δὲ ἀδελφῷ καὶ συλλειτουργῷ ἡμῶν Βονιφατί · καὶ τοῖς ἄλλοις τῶν αὐτῶν μερῶν ἐπισκόποις · πρὸς βεβαίωσιν τοῦ προκειμένου κανόνος γνω- · ρισθῇ ἐπειδὴ παρὰ τῶν Πατέρων ταῦτα ἐν τῇ · ἐκκλησίᾳ ἀναγνωστέα παρελάβομεν. ΒΑΛΣ. Περὶ τοῦ τίνα δεῖ, ἀναγινώσκεσθαι βιβλία ἐπ' ἐκκλησίας ζήτει τῶν ἁγίων ἀποστόλων κανόνα ε καὶ πε, τῆς ἐν Λαοδικεία συνόδου κανόνα ξʹ, τὰ ἔμμέτρα τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, καὶ τὰ κανονικὰ τοῦ ἁγίου Αθανασίου καὶ τοῦ ἁγίου Αμ φιλοχίου. ΖΩΝΔΡ. Περὶ τοῦ τίνα δεῖ ἀναγινώσκεσθαι βιβλία ἐπ' ἐκκλησίᾳ καὶ ὁ τελευταῖος τῶν ἀποστολικών και νίνων διαλαμβάνει, καὶ ὁ τῆς ἐν Λαοδικείᾳ συνόδου να' κανών, καὶ ὁ μέγας Αθανάσιος ἀπαριθμεῖται, ὅσα χρὴ ἀναγινώσκεσθαι βιβλία, καὶ ὁ μέγας Γρηγόριος ὁ Θεολόγος, καὶ ὁ ἅγιος Αμφιλόχιος • ΑΡΙΣΤ. Μηδέν ἔξω τῶν κεκανονισμένων Γραφών • ἐν ἐκκλησίᾳ ἀναγινωσκέσθω. Παρὰ τὰ κεκανονισμένα βιβλία τῆς Παλαιᾶς καὶ Καινής Διαθήκης Ετερα ψευδεπίγραφα τῶν ἀσεβῶν ‹ nabitur, nisi a regionis primate dimissoriam 4 acceperit expositionem.» Nec episcopus nec clericus peregre proficisci debet, sine sententia et litteris provinciæ primatis: quemadmodum et Sardicensi synodo et Laodicenæ visum est. CANON XXVII. ‹- Item placuit, ut præter canonicas Scripturas nihil in ecclesia legatur sub nomine divinarum • Scripturarum. Sunt autem canonice Scriptu • rr, Genesis, Exodus, Leviticus, Numneri, Deu- • Leronomium, Jesus Nave, Judices, Ruth, Re- ‹ gnorum libri quatuor, Paralipomenon libri dun, ‹ Job, Psalterium, Solomonis libri quinque, Pro- • phetarum libri duodecim, Isaias, Jeremias, • Ezechiel, Daniel, Tobias, Julith, Estler, ‹ Esdræ libri duo; Novi Testamenti Evangelia • quatuor, Actorum apostolorum liber unus, ● Epistolæ Pauli quatuordecim, Petri apostoli • duo, apostoli Joannis tres, Jacobi apostoli ‹ una, Judæ apostoli una, Apocalypsis Joannis liber unus. Iloc autem fratri et nostro in sacris ‹ comministro Bonifacio, et aliis earumdem re- • gionum episcopis, ad propositi canonis confir- ‹ mnationem, significetur, quoniam a Patribus ‹ hæc in ecclesia legenda accepimus. › BALS. Quosnam libros legi in ecclesia oporteat, quære sanctorum apostolorum canones 40 et 85, Laodl. syn. can. 60, sancti Gregorii Theologi ea quæ metro scripsit, et sancti Athanasii canonica et sancti Amphilochii. ZONAR. Quos libros legere in ecclesiis oportcal, et postremus apostolorum canon et Laodicen synodi undesexagesimus statuit: et magnus Atha nasius, qui libri legendi sint, omnes enumerat, et magnus Gregorius Theologus, et sanctus Amphilechius. ARIST. «Nihil prater Scripturas canonicas in ec- • clesia legatur.» Præter libros in canonem receptos Veteris et Novi Testamenti, alii falso scripti impiorum libri, βιβλία ἐπ' ἐκκλησίας, ώ, ἅγια, οὐκ ἀναγνωθήσον- in ecclesia, ut sancti non legentur. Seul clericus, ται· ἀλλ' ὁ τοῦτο ποιῶν κληρικός καθαιρεθήσεται ὡς καὶ ὁ ἐξηκοστῆς κανὼν τῶν ἁγίων ἀποστόλων διαλαμβάνει, καὶ ἕτεροι πολλοί. ΚΑΝΩΝ ΚΗ'. • Αυρήλιος επίσκοπος εἶπεν· Προστίθημι, ἀδελφοί ο τιμιώτατος, πρὸς τούτοις, ἐν τῷ ἀναφέρεσθαι • ένεκεν εγκρατείας τῆς περὶ τὰς ἰδίας γυναῖκας qui hoc fecerit, deponetur; ut et sexagesimus sanctorum apostolorum canon statuit, et multi alii. CANON XXVIII. • Aurelius episcopus dixit: llis adjicio, fra res • imprimis venerabiles, dum de continentia quo- ‹rumdam clericorum, præterquain lectorum Guill. Beveregii Καὶ ὁ ἅγιος Αμφιλόχιος. Post haec Zo Harz verba in ms. Gallandi additur, Οὗ: οἶμαι καὶ οὗτοι Πατέρας ὠνόμασαν, παραδόντας τίνα βιβλία ἀναγινώσκεσθαι χρή. Ομως κοινωθῆναι τὴν κανόνα τοῦτον ἔδοξεν αὐτοῖς καὶ πάπα Βονιφατίῳ καὶ τοῖς Επισκόποις τῶν μερῶν ἐκείνων, δηλαδή τῆς Ιταilas. Unos, ut opinor, hi nominarunt Paires, tranota. dentes quos libros legere oportet. Similiter visum est iis, hunc canonem communicari etiam cum Bonifacio papa et episcopis istarum partium, scilicet Italia. Sed codes Amerbachianus lae verba non aguoscit, etiamsi Zonara reapse esse videantur.

‹ erga suas uxores refertur, id quod in diversis ‹ canonibus confirinatum est: ut hypodisconi, • qui sacra mysteria contrectant, et diaconi, et presbyteri, quin etiam et episcopi in propriis • terminis a coujugibus abstineant, ut sint tan- ‹ quam non habentes; quod nisi fecerint, ab ec- ● clesiastico officio moveantur. Reliqui autem clerici ad hoc non cogantur, nisi in provecta e plate. Als universa synodo dictum est: Qu ‹ vestra sanctitas juste composuit, cum sancta ‹ sint et Deo grata, confirmamus. › BALS. Que in quartum canonem præsentis synodi scripta sunt, qui statuit ut a propriis uxoribus omnino abstineant presbyteri, diaconi et subdiaconi tempore suæ vicis, scilicet quando tractant sacra, 550 sumciunt ad presentis canonis interpretatonem. Lectoribus autem Patres concesserunt, ul a suis uxoribus non contineant omnino tempore suæ vicis: nisi utique, Inquiunt, provecti sint atale; κείρα enim pro ἡλικίᾳ, hoc est, late, accipitur. Nota ergo quod etiam hypodiaconi sacra tractant. Nec dicas præsentem canonem repugnare canoni 21 synodi Laodicente qui dicit, subdiaconos non habere locum in ministrandi officio, nec debere sacra tangere: sed dic quod aliud est contrectare et aliud tangere. Contrectare enim, aut a loco in locum mutare, est ministerii; et nec subdiaconus loc facere impedietur: tangere autem, solis sacercloribus concessum est, et iis qui sacrifcio sulserviunt, seu diaconis. Debent autem ex præsenti canone, non solum qui sacra tangunt, sed et qui ea contrectant, suæ vicis tempore continere. Ut clerici autem, qui sunt extra tribunal, a propriis uxoribus abstineant in provecta ætate, honestum quidem est. Ut ii autem puniantur a natura compulsi, non est, ut existimo, sanctorum Patrum judicii. Et propterea, ut est consentaneum, ne canon quidem vos puniendos esse statuit. Lege præsentis synodi canonem 3, et sexta 12 et 13. • τινων τῶν κληρικῶν, ἐξαιρέτως ἀναγνωστών, ι τὸ ἐν διαφόροις συνόδοις βεβαιωθέν· ὥστε τοὺς • υποδιακόνους τοὺς τὰ ἱερὰ μυστήρια ψηλα - • φῶντας, καὶ τοὺς διακόνους καὶ πρεσβυτέρους, • ἀλλὰ καὶ ἐπισκόπους κατὰ τοὺς ἰδίους δρους καὶ · ἐκ τῶν συμβίων εγκρατεύεσθαι, ἵνα ὡς μή • ἔχοντες ὦσιν ὅπερ εἰ μὴ ποιήσωσιν, τοῦ ἐκκλη- • σιαστικοῦ ἀποκινηθῶσι καθήκοντος. Τοὺς δὲ • λοιπούς κληρικούς πρὸς τοῦτο μὴ ἀναγκάζεσθαι, · εἰ μὴ ἐν προβεβηκυία χήρα. Από πάσης • ελέχθη τῆς συνόδου, ἅπερ ἡ ὑμετέρα αγιωσύνη • δικαίως ερρύθμισεν, ἱεροπρεπή ὄντα καὶ θεά - • ρεστα, βεβαιοῦμεν. ΒΑΛΣ. Τὰ εἰς τὴν δ' κανόνα τῆς παρούσης συνόδευ γραφέντα, τὸν διοριζόμενον ἀπέχεσθαι, τῶν ἰδίων γυναικῶν τοὺς πρεσβυτέρους, τους διακόνους καὶ τοὺς ὑποδιακόνους πάντως κατὰ τὸν καιρὸν τῆς Εφημερίας αὐτῶν, ἤγουν καθ' ούς καιρούς μεταχειρίζονται τὰ ἅγια, ἀρκοῦσι καὶ εἰς τὴν τοῦ παρόντος κανόνος ἑρμηνείαν. Τοῖς μέντοι αναγνώσταις ἐνέδωκαι οι πατέρες μὴ ἐγκρατεύεσθαι ἐκ τῶν συμβίων αὐτῶν πάντω; κατὰ τὸν καιρὸν τῆς τούτων ἐφημε ρίας, εἰ μήπω, φασί, ὦσι προβεβηκότες. Τούτο γάρ ἐστιν ἡ κήρα, τουτέστιν ἡ ἡλικία. Σημείωσαι οὖν ὅτι καὶ οἱ ὑποδιάκονοι τὰ ἅγια μεταχειρίζονται. Καὶ μὴ εἴπῃς ἐναντιοῦσθαι τὸν παρόντα κανόνα τῷ κα' κανόνι τῆς ἐν Λαοδικεία συνόδου διοριζομένῳ τοὺς ὑπο διακόνους μὴ ἔχειν χώραν ἐν τῷ διακονικῷ, μηδὲ ἅπτεσθαι τῶν ἱερῶν· ἀλλ' εἰπὲ ὅτι ἕτερόν ἐστι τὸ ψηλαφᾷν, καὶ ἕτερον τὸ ἀπτεσθαι. Τὸ μὲν γὰρ ψη λαφᾷν, ήγουν τὸ μετακινεῖν ἀπὸ τόπου εἰς τόπον, ὑπηρεσίας ἐστὶ καὶ οὐδὲ ὁ ὑποδιάκονος τοῦτο ποιεῖν ἐμποδισθήσεται· τὸ δὲ ἅπτεσθαι, μόνοις ἐνεδόθη τοῖς ἱερεῦσι καὶ τοῖς ὑπουργοῦσιν ἐν τῇ θυσίᾳ, ήγουν τοῖς διακόνοις. Οφείλουσι δὲ κατὰ τὸν πα ρόντα κανόνα οὐ μόνον οἱ ἀπτόμενοι τῶν ἱερῶν, ἀλλὰ καὶ οἱ ψηλαφῶντες αὐτὰ ἐγκρατεύεσθαι κατὰ τὸν καιρὸν τῆς τούτων εφημερία;. Τὸ δὲ ἀπέχεσθαι ἀπὸ τῶν ἰδίων γυναικῶν τοὺς ἔξω τοῦ βήματος κληρικοὺς ἐν προβεβηκυίᾳ ἡλικία καλὸν μὲν ἐστι· και λάζεσθαι δὲ τούτους ὑπὸ τῆς φύσεως αναγκαζομένους οὐκ ἔστι τῆς τῶν ἁγίων Πατέρων, ὡς οἴομαι, διακρίσεως. Καὶ διὰ τοῦτο, ὡς ἔοικεν οὐδὲ ὁ κανών διορί ζεται τιμωρεῖσθαι τούτους. Ανάγνωθι τῆς παρούσης συνόδου κανόνα γ΄ καὶ τῆς ς' καν. ιβ' και γ'. ZONAR. llic quoque canon eos, qui sancta contrectant, continentiæ legibus teneri, proindeque bypodiaconos, diaconos et sacerdotes, qui nimirum divina mysteria tractant, a conjugibus abstinere jubet; et profert in eam sententiam Apostoli verba, ut, qui uxores habent, dicens, sint lanquam non habentes; quo nimirum tempore sancta illorum manibus administrantur. Quod si, inquit, non ita fecerint, ecclesiastico ordine movebuntur: nam officii nomine hoc loco ordinem et bonorem intelligit. Alii vero clerici, nisi provecta admodum ætate sint (xɛlpa enim ætatem significat), hoc est, nisi jam multum senectute processerint, ad id ne cogantur. Extremæ enim senectutis homi3* [ Cur. vi1, 29. ΖΩΝΑΡ. Καὶ οὗτος ὁ κανὼν περὶ τοῦ ἐγκρατεύεσθαι τοῦ ψηλαφώντας τὰ ἅγια ἐκ τῶν γυναικῶν αὐτῶν διατάττεσθαι, καί φησι τοὺς ὑποδιακόνους καὶ διακόνους καὶ πρεσβυτέρους ἀπέχεσθαι τῶν ἰδίων γαμετών, ψηλαφώντας τὰ θεῖα μυστήρια, καὶ τὰ ἀποστολικά ῥήματα παράγει, λέγων, ἵνα καὶ οἱ ἔχοντες γυναίκας ὡς μὴ ἔχοντες ὦσιν, ήγουν καθ' δν καιρὸν μεταχειρίζονται τὰ ἅγια. Ἐὰν δὲ μὴ οὕτω ποιῶσι, φησὶν, ἀποκινηθήσονται τῆς ἐκκλησιαστικῆς τάξεως. Καθή κον γὰρ ἐνταῦθα τὴν τάξιν καὶ τὴν τιμήν φησι. Τους δὲ λοιποὺς κληρικούς πρὸς τοῦτο μὴ ἀναγκάζεσθαι, εἰ μὴ ἐν προβεβηκυίᾳ κήρᾳ, εἰ μὴ πάνυ εἶεν προβεβηκότες ἐν ἡλικίᾳ, πήρα γὰρ ἡλικία ἐστὶ, τουτέστιν εἰ μὴ πάνυ εἶεν γεγηρακότες. Τοὺς γὰρ ἐν γήρᾳ βαθε

IN CAN. XXIX CONC. CARTHAG. καταντήσαντας δεῖ σωφρονεῖν. Μᾶλλον δὲ, κατὰ τὸν uem omnino decet esse temperantem. Quin potius, μέγαν Βασίλειον, οὐδὲ σωφροσύνη ἂν λεχθείη τῶν γε- ut magno Basilio visum est, nec erit cur temperanμόντων ἡ ἀποχή. Φησὶ γὰρ ἐκεῖνος· Ἡ ἐν γήρα σω tem dicamus, qui a mulieris commercio effetus φροσύνη οὐ σωφροσύνη, ἀλλ' ἀκολασίας ἀδυναμία. abstineat. Temperantia enim, inquit ille, in senil Ὅς δὲ οὐδὲ ἐν γήρᾳ σωφρονεί, οὗτος λίαν ἀκόλαστος. ætate, non temperantia, sed quædam snis viribus Κληρικὸν δὲ τοιοῦτον εἶναι οὐ δεῖ. Εἰ μὲν οὖν οὕτως destituta libido est. At vero qui ne in senectute νεοῖτο ὁ κανὼν οὗτος, ὥστε κατὰ τὸν καιρὸν τῆς μετ quidem temperays fit, longe illum nequitiæ sordiταχειρίσεως τῶν ἁγίων ἀπέχεσθαι τῶν ἰδίων γυναικῶν bus contaminatissimum esse teresse est. Tiem τοὺς ἱερωσύνους. ἐνεργήσει καὶ παρ' ἡμῖν· εἰ δὲ vero clericum esse hand decet. Atque hunc quidem τελείως χωρίζεσθαι λέγει τῶν ἰδίων συμβίων αὐτοὺς, canonem, si ita accipiatur, ut quo tempore sancta χωρισθήσεται τῶν ἱερῶν κανόνων, ἀποστολικοῖς τε tractanda sunt sacris initiati, quos diximus, ab καὶ συνοδικοῖς κανόσιν εναντιούμενος ἐναντιοῦται δὲ uxorum commercio abstineant, nos quoque admitκαι κατ' ἄλλο κανόνι ἑτέρῳ. Ο δὲ κα' κανὼν τῆς ἐν timus: sin vero perpetuum indicit ab uxore diΛαοδικεία συνόδου τοὺς ὑποδιακόνου; μὴ ἔχειν χώ- vortium, ipsum potius, apostolicis quippe et synoραν ἐν τῷ διακονικῷ κελεύει, μηδὲ ἅπτεσθαι τῶν ἱε- dicis constitutionibus adversantem, ex sacrorum μῶν· οὗτος δὲ καὶ τοὺς ὑποδιακόνους ἐκ τῶν τὰ canonum numero ejiciemus. Quin et alteri canoni μερά ψηλαφώντων εἶναί φησιν. Εἶποι οὖν τις ὅτι ἐν ex alio quodam capite est contrarius. Nam hypoτοῖς τόποις ἐκείνοις, τῇ Ἀφρικῇ δηλονότι καὶ τῇ diaconos a sacro ministerio arceri, neque sacra Καρχηδόνι, ἔθος τοιοῦτον ἦν ἴσως, ὥστε καὶ τοὺς contingere, Laodicenæ synodi canon 21 jubet: ὑποδιακόνους ἅπτεσθαι τῶν ἱερῶν μυστηρίων bic vero, inter eos qui sacra contrectant, hypodiaconos quoque numerat. Dixerit igitur quispiam, fortasse in iis regionibus, Africa nimirum et Carthagine, fuisse hoc in more positum, ut hypodiaconi quoque sacra mysteria contingerent. ΑΡΙΣΤ. • Οἱ τὰ ἱερὰ χειριζόμενοι καὶ ἀπὸ τῶν • συμβίων κατὰ ἰδίους όρους ἐγκρατευέσθωσαν. Χρὴ τοὺς τῷ θυσιαστηρίῳ προσεδρεύοντας ἐν τῷ παιρῷ τῆς τῶν ἁγίων μεταχειρίσεως καὶ ἀπὸ τῶν ἰδιῶν γυναικῶν ἐγκρατεύεσθαι· ὅπως δυνηθώσιν δ παρὰ τοῦ Θεοῦ αἰτοῦσιν ἁπλῶς ἐπιτυχεῖν. Ομοίως ήρεσεν, ἵνα πράγμα ἐκκλησιαστικὸν μηο δεῖς πιπράσκῃ· ὅπερ πράγμα ἐὰν προσόδους μὴ ο ἔχῃ, καὶ πολλή τις ἐπείγῃ ἀνάγκη, τοῦτο ἐμφα ενίζεσθαι τῷ πρωτεύοντι τῆς αὐτῆς ἐπαρχίας, · καὶ μετὰ τοῦ ὡρισμένου ἀριθμοῦ τῶν ἐπισκό ι των βουλεύεσθαι, τί δεῖ πρᾶξαι. Εἰ δὲ τοσαύτη ι ἀνάγκη επείγει τὴν ἐκκλησίαν, ὡς μὴ δύνασθαι, ι πρὸ τοῦ πωλεῖν, βουλεύεσθαι, κἂν τοὺς γειτνιών. · τας πρὸς μαρτυρίαν καλέσῃ ὁ ἐπίσκοπος, φρον κι είδα ποιούμενος τοῦ ἀποδείξαι τῇ συνέδῳ πάσας τὰς συμβάσας τῇ ἐκκλησίᾳ αὐτοῦ περιστάσεις εἴπερ εἰ μὴ ποιήσῃ, ὑπεύθυνος τῷ Θεῷ καὶ τῇ • συνόδῳ φανῇ ὁ πιπράσκων, καὶ ἀλλότριος τῆς ι οἰκείας τιμῆς. ΒΑΛΣ. Ο δωδέκατος κανὼν τῆς οἰκουμενικῆς εβδόμης συνόδου περὶ ἐκποιήσεως αὐτουργίων ἐπισκοπείου ή μοναστηρίου διαλαμβάνει, ἀλλὰ μὴν καὶ περὶ ἐκδόσεως· καὶ ἀνάγνωσον τὰ ἐν αὐτῷ παρ' ἡμῶν γεγραμμένα. Ο δὲ παρών κανών διορίζεται μὴ πιπράσκεσθαι πράγμα εκκλησιαστικὸν πρόσοδον ἔχον καὶ ὃν δηλονότι ἀκίνητον. Ἐὰν δέ, φησίν, ἀνάγκη κατεπείγῃ πολλὴ τὴν ἐκκλησίαν, καὶ διὰ ARIST. ‹ Om res sacras tractant, etiam a propriis ‹ uxoribus suis terminis abstineant. ▸ Oportet eos, qui altari assident, tempore quo saera tractant, et a propriis uxoribus se continere, ut consequi omnino possint quod a Deo petunt. 551 CANON XXIX. • Similiter placuit, ut rem ecclesiasticam nemo • vendat: quæ res, si reditus non habeat, et e magna aliqua necessitas urgeat, id ejus pro- ‹ vinciæ primati ostendatur, et cum præfinito ‹ episcoporum namero deliberetur, quid agere ‹ oporteat. Sin autem tanta premat ecclesiam t necessitas, ut non possit, antequam vendat, • consultare; saltem vicinos ad testimonium • vocet episcopus curam ad!ilens, ut synodo de- ‹ monstret urgentes omnes incommoditates, quæ sula ecclesia evenerunt: quod nisi fecerit, et ‹ Deo et synodo rationi reddendæ obnoxius vi- ‹ debitur venditor, et a proprio honore alie- (1148. > BALS. Duodecimus canon universalis septimm synodi de prædiorum rusticorum, episcopatus vel monasterii alienatione tractat, et etiam de elocatione et lege quæ in eum a nobis scripta sunt. Præsens autem canon statuit, rem ecclesiasticam, quæ reditum habet et est videlicet immobilis, non alienari. Sin autem, inquit, multa necessitas urgeat ecclesiam, et propterea oporteat alienari rem ecGuill. Beveregii nota. "Απτεσθαι τῶν ἱερῶν μυστηρίων. Post hæc ultima Zonaræ in præsentem canonem verba, in codice Ga'landi additur: Tη δὲ, ἐξαιρέτως ἀναγνωστών, οἶμαι σφάλμα είναι γραφέως ὀφείλει οὕτω γράφεσθαι, εξαιρουμένων ἀναγνωστών. Πllud antem εξαιρέτως ἀναγνωστῶν pracipue lectorum, scriptoris erratum esse suspicor. Se enim scribi debκιε, ἐξαιρουμένων ἀναγνωστών, exceptis lectoris bus. Sed Dionysius Exiguus legit, quamvis lectorum, et in omnibus Graecis codicibus εξαιρέτως legitur. Πρόσοδον ἔχον. Ita quidem legit Bodlei nus noster Balsamonis codex. Sed Anterbachianus et Ætoniensis cum Parisiensi editione rectius, particula negativa interserta, legunt πρόσοδον με Έχον.

clesiasticam imnobilem, quae nullius est omnino τοῦτο δεήσῃ ἐκποιηθῆναι ἀκίνητον ἐκκλησιαστικὸν reditus (quæ enim affert reditum nulla ratione πάντως ἀπρόσοδον (τὸ γὰρ ἔχον πρόσοδον ὁπωσδή alienatur), oportet hoc ad primatem ποτε οὐκ ἐκποιεῖται), χρὴ τὰ περὶ τούτου ἀναφέρειν τῷ πρωτεύοντι τῆς ἐπαρχίας, ήγουν τῷ μητροπο λίτῃ, καὶ μετὰ τοῦ ὡρισμένου ἀριθμοῦ τῶν ἐπισκέ πων, ήγουν τῶν δώδεκα ἀρχιερέων, οὓς ώρίσατο συνιόνια; ἀκρούσθαι τῶν κατὰ τοῦ ἐπισκόπου αίτιαμάτων, καθώς πολλάκις είρηατι, βουλεύεσθαι τί δεῖ πράξει. Εἰ δὲ μεγάλη ανάγκη βιάζει τὴν ἐκκλησία, εἰς τὴν ἐκποίησιν, καὶ οὐ δύναται ὁ ἐπίσκοπος τα πρὸ τούτου ἀναφέρειν τῷ μητροπολίτῃ καὶ τοῖς προσφόροις ἐπισκόποις, ὀφείλει μετακαλεῖσθαι τοὺς γειτνιάζοντας ἐπισκόπους εἰς μαρτυρίαν τῆς τε οξύτητο; τῆς ἀνάγκης καὶ τῆς περιστατικῆς ἐκποιή - σεως τοῦ πράγματος. Ε: δὴ μὴ οὕτω ποιήσει, καὶ τῷ Θεῷ ὑπεύθυνος ἔσται, καὶ καθαιρεθήσεται. Καὶ τὰ μὲν τοῦ κανόνος ἐν τούτοις· σὺ δὲ ἀνάγνωσον τὸν ὅλον β' τίτλον τοῦ σ' βιβλίου τῶν Βασιλικών, νεαρέν ὄντα Ιουστινιάνειον ρχ', καὶ διδάσκοντα περὶ ἐμφυτεύσεως, πράσεως, καὶ ἁπλῶς περὶ πάσης ἐκποιή - σεως, οὐ μόνον ἐπισκοπικῶν ἤτοι ἐκκλησιαστι κῶν πραγμάτων, ἀλλὰ καὶ μοναστηριακῶν, καὶ τῶν ἀνηκόντων εὐαγέσιν οἴκοις, ὡσαύτως καὶ περὶ ἐκε ποιήσεως ἱερῶν σκευῶν. Καὶ κατὰ τὴν τοιαύτην νεαράν μεταγενεστέραν οὖσαν κατὰ πολὺ τοῦ παρόντος κανόνος, ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴν σύνθεσιν τοῦ νομοκανόνου δεχθεῖσαν καὶ καταστρωθεῖσαν εἰς τὰ Βασιλικά, λέγε, ποτὲ μὲν μὴ κωλύεσθαι τὰς ἐκποιο ήσεις τῶν ἐκκλησιαστικῶν καὶ μοναστηριακών κινητῶν καὶ ἀκινήτων πραγμάτων, ποτὲ δὲ ἐμποδίζε σθαι. Καὶ ἀνάγνωθι καὶ τὸ β' κεφάλι τῆς πρὸς Δόμνου ἐπιστολῆς τοῦ ἁγίου Κυρίλλου. Σημείωσαι δὲ ἀπὸ τοῦ παρόντος κανόνος ὅτι τὰ συνοδικῶς γινόμενα σημειώματα χάριν ἐκκλησιαστικῶν τινων υποθέσεων, καὶ δεκρέτου τόπον ἐπέχοντα, ἐξ ἀνάγκης οφείλουσι γίνεσθαι παρὰ τοῦ μετὰ χώραν πρώτου καὶ ιβ' ἀρχιερέων, καὶ τὰ ἄλλως πως γινόμενα ὡς ἀνυπό στατα οὐχ έξουσι τὸ ἐνεργὸν, ὡς ἐμοὶ δοκεῖ. Ἔτι σημείωσαι ὅτι καθαιρεῖσθαι ὁ ἐπίσκοπος, μὴ κατά τὴν ῥηθεῖσαν Ἰουστινιάνειον νεαρὰν ἐκποιούμενος ἐκκλησιαστικὸν ἱερὸν ἢ ἀκίνητον, κἂν τοῦτο οὐ πρόσο κειται τῇ ῥηθείσῃ νεαρᾷ. Ἱεροσυλία γὰρ ἀντικρύς ἐστιν ἡ μὴ κατὰ τὴν νεαρὰν γινομένη εκποίησις. ΖΩΝΑΡ. Τὰ ἐκκλησιαστικά πράγματα ἀνεκποίητα Ecclesiæ sen netropolitanum referre, et cum præfinito episcoporum numero, duodecim scilicet antistiLum, quos convenientes adversus episcopum criminationes audire, ut sæpe dictum est, consultare debere statuit quid sit agendum. Sin autem magna urget ecclesiam necessitas ad alienandum, et non potest episcopus ad metropolitanum et compelentes episcopos de ea re referre debet vicinos episcopos accersere ad testificandam acrem el urgentem necessitatem alienandæ rei. Si autem hoc non fecerit, et Deo erit obnoxins et deponetur. Et in his quidem consistit canon. Tu autem lege tolum secundum titulum quinti libri Basilic. quæ est novella Justiniani 120, quæ quidem docet die empyteusi, venditione et de omni, ut semel dicam, alienatione rerum non solum episcopalium, sive ecclesiastica- - rum, sed etiain monasterialium, et ad sacrosanclas ædes pertinentium: similiter et de alienatione sacrorum vasorum. Et seeundum quidem hanc novellam, quæ est præsenti canone multo recentior; quin et secundum constitutionein Nomocanoui, quæ in Basilic. admissa et ibidem sita est, dic aliquando quidem non prohiberi alienationes ecclesiasticorum vel etiam monasterialium mobilium et immobilium bonorum, aliquando vero prohiberi. Lege et secundum caput epistolæ sancti Cyrilli ad Domnum. Nota autem ex prasenti canone quod c quæ synodaliter flunt de causis quibusdam ecclesiasticis statuta, et decreti locum obtinent, debent necessario fieri a primate provinciæ et duodecim antistitibus; et quæ aliquo alio modo flunt, vim suam non obtinebunt, ut mihi videtur, utpote quæ consistere nequeant. Præterea nota, quod deponitur episcopus, qui non secundum dictain Justianini novellam ecclesiasticum sacrum vel immobile alicnat, etiamsi hoc dicta novella non sit adjectum. Est enim manifeste sacrilegium, que non sit secundum novellam alienatio. ZONAR. Ecclesiasticas possessiones alienare omnino haud licet. Quod si ejus rei gravis aliqua είναι δεῖ. Ἐὰν δὲ πολλή τι; ἀνάγκη κατεπείγῃ, καὶ necessitas contingat, sitque alienamla possessio sterilis et infructuosa; tum vero, et infrugiferat cam rem esse, et gravem ejus alienaudæ necessitatem iustare, provinciae priuati, metropolitano vie dlelicet iudicare, ac de re tota 552 cum prefluito episcoporum numero deliberare oportet. PraliniCum vero numerum, duodecim, quos in episcoporum criminibus cognitores esse vult, intelligi arbitror. Si vero necessitatis ejus magna vis episcopo metropolitanum adeundi, et cum episcopis delibeτὸ μέλλον δι' ἐκείνην ἐκποιεῖσθαι ἀπρότοδον ᾖ, χρὴ τοῦτο, τὸ εἶναί τε ἀπρόσοδον τὸ πρᾶγμα, καὶ τὸ κατεπείγεσθαι ὑπὸ ἀνάγκης πολλῆς, ἐμφανίζειν τῷ πρωτεύοντι τῆς ἐπαρχίας, δηλαδὴ τῷ μητροπολίτη, καὶ μετὰ τοῦ ὡρισμένου ἀριθμοῦ τῶν ἐπισκόπων βουλεύεσθαι, τί δεῖ πρᾶξαι. ὡρισμένον δὲ ἀριθμὸν, οἶμαι, λέγει τοὺς ιβ', οὓς ὡρίσατο συνιόντας ἀκροπ. σθαι τῶν κατὰ ἐπισκόπων αἰτισμάτων. Εἰ δὲ σφοδρά τις εἴη ἀνάγκη, ὡς μὴ δυνατὸν εἶναι προσελο θεῖν τὸν ἐπίσκοπον τῷ μητροπολίτῃ, τοῖς ἐπισκό Guill. Beveregii nota. Οὐ μόνον ἐπισκοπικῶν. Haec usque ad περὶ ἐκποιήσεως tam in ms. Amerbachiano, qua: Parisiensi Balsamonis editione desiderata, nos ex codice Bodleiano restituimus.

IN CAN. XXX CONC. CARTHAG. ποις βουλεύσασθαι, τότε χρὴ τὸν ἐπίσκοπον κἂν randi, facultatem adimat; tunc saltem vicinos τοὺς γείτονας ἐπισκόπους εἰς μαρτυρίαν καλέσαι τῆς τε ὀξύτητος τῆς ἀνάγκης, καὶ περιστάσεως, καὶ ἐκποιήσεως τοῦ πράγματος. Εἰ δὲ μὴ οὕτω ποιήσει, ὑπεύθυνος ἔσται τῷ Θεῷ, τουτέστι καὶ τῷ Θεῷ ὑφέξει λόγους, καὶ ὑπὸ τῆς συνόδου ἀλλοτριωθήσεται τῆς οἰκείας τιμῆς, ἤτοι τῆς ἀρχιερατικῆς. Καὶ ὁ μέγας δὲ Κύριλλος ἐν τῇ πρὸς Δόμνον ἐπιστολῇ αὐτοῦ φησι· Κειμήλια καὶ κτήσεις ἀκινήτους ἀνεκποίητα ταῖς ἐκκλησίαις σώζεσθαι χρή. 'Ανάγνωθι καὶ τὸν ιξν κανόνα τῆς οἰκουμενικῆς ζ' συνόδου. ΑΡΙΣΤ. «"Απριτα τὰ ἐκκλησιαστικά πράγματα. Ει · δὲ μὴ πρόσοδον ἔχει, γνώμῃ τῶν ἐπισκόπων • πιπράσκεται. Εἰ δὲ ἡ ἀνάγκη οὐχ ὑπομένει ε βουλεύσασθαι, τους γείτονας ὁ πιπράσκων • συγκαλέσει· εἰ δ᾽ οὐχ οὕτω, Θεῷ καὶ τῇ συν- • όδῳ ὑπεύθυνος.» Οὐκ ὀφείλουσιν οἱ ἐπίσκοποι τὰ τῶν ἐκκλησιῶν ἐκποιεῖσθαι πράγματα· θείου γάρ εἰσι ταῦτα δικαίου, καὶ διὰ τοῦτο ἄπρατα. Εἰ δέ τις κτῆμα ἔχων ἀπρόσ οδον, καὶ τὴν ἐκκλησίαν αὐτοῦ βαρυνομένην χρέεσιν, ἢ περιστάσεσιν ἄλλαις πιεζομένην, καὶ βουληθῇ τοῦ το διαπράσαι, ώστε τὴν τιμὴν αὐτοῦ καταβαλεῖν εἰ; ἀπόφλησιν τῶν χρεῶν, ἢ εἰς ἄλλας τινὰς κατεπειγούσας ἀνάγκας· μὴ τοῦτο πωλείσθω ἄνει γνώμης τοῦ μητροπολίτου τῆς αὐτῆς ἐπαρχίας καὶ τῶν συν επισκόπων αὐτοῦ. Εἰ δ' οὐκ ἔχει καιρὸν διὰ τὴν ἐπικειμένην αὐτῷ ἀνάγκην, τούτοις περὶ τοῦ ἀπροσόδου ἀκινήτου βουλεύσασθαι, ὡς μέλλει τοῦτο πωλῆσαι· κἂν τοὺς γείτονας συγκαλείτω εἰς μαρτυρίαν, ἵνα τὰς ἐπισυμβάσας τῇ ἐκκλησίᾳ αὐτοῦ περιστάσεις, δι' ἐς τὸ τοιοῦτον πωλεῖ ἀκίνητον, ἐπιγινώσκωσι, καὶ τῇ συνόδῳ ταῦτα καὶ μετέπειτα παραστήσωσι. Εἰ δὲ οὐ ταῦτα φυλάξει, ἀλλ' αὐτοβούλως ποιήσεται τὴν διάπρασιν· καὶ τῷ Θεῷ καὶ τῇ συνόδῳ ἔσται ὑπεύθυνος, καὶ ἀλλότριος τῆς τιμῆς. • Ομοίως ἐβεβαιώθη, ἵνα, ἐάν ποτε πρεσβύτεροι ή • διάκονοι ἐπί τινι βαρυτέρῳ ἐγκλήματι ἐλεγχθῶσι 1 τῷ ἀναγκαίως αὐτοὺς τῆς λειτουργίας ἀποκι- • νοῦντι, μὴ ἐπιτίθεσθαι αὐτοῖς χεῖρας ὡς μεταε νοοῦσιν, ἢ ὡς πιστοῖς λαϊκοῖς μηδὲ ἐπιτρέπει • σθαι αὐτοῖς, ὥστε ἀναβαπτιζομένοις, πρὸς τὸν • τοῦ κλήρου βαθμὸν προκόπτειν. ο ΒΛΑΣ. Τινὲς τῶν τοῦ βήματος, καθαιρεθέντες Γιά τινα ἐγκληματικά αιτιάματα, ήθελον, ὡς ἔοικεν, ἀναγνώστης ταχθῆναι ἢ εἰς ἑτέρους βαθμούς έξω τοῦ βήματος ὄντας· καὶ ἔλεγον, ὡς, Ἐπεὶ μετανοοῦμεν καὶ εἰς τόπον κατηντήσαμεν λαϊκῶν, ὀφείλομεν κἂν εἰς βαθμούς τοιούτους προκόπτειν, εἰς οἴους καὶ οἱ λαϊκοὶ προκόπτουσι. Τοῦτο οὖν μὴ δεξάμενοι οἱ Πατέρες, ὥρισαν τοῖς καθαιρεθεῖσι μὴ ἐπιτίθεσθαι παρὰ τῶν ἀρχιερέων χεῖρας χάριν οιασδήτινος κληρώσεως· κἂν μετανοῶσι, καὶ ὡς πιστοὶ λαϊκοὶ δέχωνται. Ἐπεὶ δὲ ἔλεγόν τινες ὡς τὸ βάπτισμα ρύπου πάντα ἐκπλύνει, καὶ ἐζήτουν ἐκ δευτέρου βαπτισθῆ ναι, ὥστε ἀποπλυνθή και τάχα τὴν ἐγκληματικὴν ἀκαθαρσίαν, δι' ἣν καθηρέθησαν, καὶ οὕτω κληρ episcopos et magnæ necessitatis, et negotii totius, et rei alienationis ab episcopo testes adhiberi oportel. Quod si facere neglexerit, et Duo erit obnoxius, hoc est, et facti rationem Deo reposcente reddet, et a synodo, proprio honore, hoc est summi sacerdotii dignitate privabitur. Magnus vero Cyrillus in epistola ad Dominum hæc habet: Vasa pretiosa, inquit, ac possessiones immobiles salvas atque incolumes ecclesiis conservari oportet. Lege præterea œcumenicæ septimæ synodi canonem duodecinum. ARIST. ‹ Bona ecclesiastica non sunt vendenda. • Si vero reditus non habeant, sententia episco- ‹ porum venduntur. Si vero necessitas non fe- • ret ut consulatur, qui vendit vicinos vocabil. ‹ Sin ita non fecerit, Deo et synodo reus te- ‹ netur. > Episcopi non debent ecclesiastica bona alienare, illa enim divini sunt juris, atque ideo non venalia. Si quis autem possessionein habeat reditus non proferenteum, et ecclesian suain debitis gravatam et aliis pressam incommoditatibus et eam divendere vellet, ut pretium illius indebitorum solutionem conjiceret, aut ad alias quasdam urgentes necessitates; iliam non vendat sine provinciæ istius metropolitani et coepiscoporum ipsius sententia. Si autem tempus non habeat, propter imminentem ipsi necessitatem, cum iis de immobili reditus non habente consultare, quomodo illud venditurus sit, saltem vicinos in testimonium convocet, ut quæ ecclesiæ illius acciderunt incommoditates, pro-- pter quas immobile illud vendit, cognoscant, et ea synodo etiam postea exhibeant. Si autem hæc nou observaverit, sed sua sponte venditionem fecerit; el Deo et synodo reddendæ rationi obnoxius erit, et ab honore alienus. CANON XXX. • Similiter confirmatum est, ut, si quando presby- ‹ler vel diaconus alicujus gravioris criminis ‹ convicti fuerint, quod eos a sacro ministerio ne- ‹ cessario movet, non esse eis manus imponen- ‹ das, ut pœnitentiam agentibus, vel ut fidelibus • laicis; neque permitti eis, tanquam rebaptiza- ‹ tis, ad cieri gradum promoveri. › BALS. Quidam eorum, qui locum habebant in pulpito, depositi propter criminales causas, volebant, ut est verisimile, lectores ordinari, vel in alios gradus qui sunt extra pulpitum: et dicebant: Quoniam poenitentiam agimus et in laicorum locum redacti sumus, debemus saltem ad eos gradus provehi, ad quos laici provehuntur. Hoc ergo non admittentes Patres statuerunt, ut depositis nun imponantur manus, ob qualemcunque in clerum receptionem, etiamsi penitentiam agant, et ut fideles laici recipiantur. Quia autem dicebant nonnulli baptismum sordes omnes abluere, et petebant se cundo baptizari, ut clueretur forsan criminis macula, propter quam sunt depositi, et sic in clerum

THEUD. BALSAMON reciperentur: ulcereverunt Patres ue hoc quidem a θῆναι, ὥρισαν οἱ Πατέρες μηδὲ τοῦτο γίνεσθαι, δ=8 Seri quod unum baptismum facere nobis traditum est. Quamobrem nota etiam ex hoc, quod qui post depositionem legunt in suggestu, vel precantur et dant benedictionem, male faciunt. ZONAR. Qui ob admissa facinora depositi ac de suo gradu dejecti sunt, præterquam in certis quibusdam peccatis, haud segregantur. Aliorum namque omnium suppliciorum instar illis depositio est. Quin et magnus Bisilins canone 32: Qui clerici, inquit, peccatum ad mortem 553 peccant, de gradu quidem dejiciuntur; a laicorum autem communione non arcentur. Non enim vindicabis bis in i·lipsum. Idem igitur hic quoque canon asserit: Si quando cuiu presbyter, inquit, aut diaconus gravioris peccati, ad depositionem necessario inferentis, convietus fuerit, ipsum segregare, ac quasi in pœnitentia degenti manus imponere nequaquam oportet. Accedentibus enim ad ecclesiam et peccata confitentibus episcopi, aut eorum consensu sacerdotes, manus imponebant, ac precibus adhibitis segregatos, unumquemque in locum peu luence constitutum pro ratione criminis, deducebant. i. ergo, inquit, in iis, qui ministerio exciderunt, sacerdotibus et diaconis usurpari, aut eos in laicorum fidelium, qui segregati sunt, stationibus collocari non oportet; neque vero, quia nimirum sordes omnes sacra baptismi lympha elni credamus, iis ut iterum baptizentur permittere, ut proinde quasi puṛgatis peccati maculis in clerum denno cooptentur. Nam elui quidem divinitus instituto lavaero maculas omnes fagitii credimus; sel uno quemque baptismate initiari licere a majoribus accepimus. ARIST. • Presbyter convictus et resipisceus, 101 4 iterum baptizatur tanquain promovendus • que ut laicus iterum ordinatur. › ' Presbyter vel diaconus semel depositus ob aliquo:! delictumn, et de eo poenitentiam ngius, non postea, ut laicus, iterum ordinabitur; sed neque rebaptizabitur að abluenda peccata, et sacerdotum aut diaconorum gradum iterum assequendum. Unum enim confitemur et agnoscimus baptiSMIUMI. ἐν βάπτισμα ποιεῖν ἡμῖν παραδίδοται. "Ωστε σημείωσαι καὶ ἀπὸ τούτου ὅτι οἱ μετὰ τὴν καθαίρεσιν ἀναγινώσκοντες ἐπ' ἄμβωνος, ἢ εὐχὰς διδόντες καὶ εὐλογητὸν, κακῶς ποιοῦσιν. ΖΩΝΑΡ. Οι δια τινα αμαρτήματα καθαιρούμενος, καὶ τῶν οἰκείων βαθμῶν ἐκπίπτοντε; οὐκ ἀφορίζουται εἰ μὴ ἐπί τινων ἰδικῶν ἁμαρτημάτων. Αρκεί γὰρ αὐτοῖς ἡ καθαίρεσις ἀντὶ πάσης άλλης τιμωρίας. Φησὶ γὰρ ὁ μέγας Βασίλειο; ἐν λβ' κανόνι αὐτοῦ· Οἱ τὴν πρὸς θάνατον ἁμαρτίαν ἁμαρτάνοντας κληρικοὶ τοῦ βαθμού κατάγονται· τῆς κοινωνίας δὲ τῶν λαϊκῶν· οὐκ ἐξείργονται. Οὐ γὰρ ἐκδικήσεις δὶς ἐπιταυτό. Τοῦτο οὖν καὶ ὁ παρών λέγει χανών. Ἐὰν γὰρ πρεσβύτερος ἢ διάκονος, φησίν, ἐν βαρυτέρῳ ἁμαρτήματι ἐλεγχθῇ, ἐξ ἀνάγκης καθαι ροῦντι αὐτὸν, οὐ χρὴ ἀφορίζεσθαι αὐτὸν, καὶ ὡς μετανοοῦντι αὐτῷ ἐπιτίθεσθαι χεῖρας. Τοῖς γὰρ προσ ερχομένοις τῇ ἐκκλησίᾳ καὶ ἐξαγορεύουσιν ἁμαρ τήματα ἐπετίθουν τὰς χεῖρας οἱ ἀρχιερεῖς, ἢ κατά γνώμην αὐτῶν οἱ ἱερεῖ;, καὶ εὐχόμενοι αφώριζαν αὐτοὺς, καὶ ἴστων ἕκαστον εἰς τόπον ἐπιτιμίου προς τὸ ἁμάρτημα αὐτοῦ. Τοῦτο οὖν οὐ χρή, φησί, γίνε σθαι ἐπὶ πρεσβυτέρων καὶ διακόνων εκπιπτόντων τῆς λειτουργίας, μηδὲ εἰς τόπον καθίστασθαι αὐτοὺς πιστῶν λαϊκῶν ἀφορισθέντων, μηδὲ ἐπιτρέπεσθαι αὐτοῖς βαπτίζεσθαι, ὡς τοῦ θείου βαπτίσματος ἅπαντα μολυσμὸν καθαίρειν πιστευομένου, ὥστε αὖθις μετὰ τὸ βάπτισμα, ὡς τοῦ ῥύπου τῆς ἁμαρ τίας κεκαθαρμένους, προκόπτειν εἰς τὸν τοῦ κλήρου βαθμόν. Εκπλύνειν μὲν γὰρ τὸ θεῖον λουτρὸν ἄπαντα ρύπον ἁμαρτιῶν πιστεύομεν, ἐν δὲ βάπτισμα ποιεῖν ἡμῖν παραδέδοται. • ΑΡΙΣΤ. Πρεσβύτερος ελεγχόμενος καὶ μεταγινώ- • σκων οὐκ ἀναβαπτίζεται ὡς προκόψων, οὐδ᾽ ὡς ο λαϊκός αὖθις χειροτονείται. ο *Απαξ πρεσβύτερος καθαιρεθείς, ἢ διάκονος, διά τι ἁμάρτημα, καὶ μεταγνούς ἐπὶ αὐτῷ, οὐκέτι, ὡς λαϊκός, πάλιν χειροτονηθήσεται· ἀλλ᾽ οὐδὲ ἀναβιαπτισθήσεται.· ἐπὶ τῷ ἀποπλῦναι τὰ ἁμαρτήματα, καὶ τοῦ βαθμοῦ τῶν ἱερέων ἢ τῶν διακόνων αὖθις τυχεῖν. Εν γὰρ ὁμολογοῦμεν καὶ γινώσκομεν βάπτι Ο σμα. CANON XXXI. • Similiter placuit, ut presbyteri et diaconi, et re- • liqui inferiores clerici, in iis quas habent causis, si de propriorum episcoporum judiciis ‹ quærantur, vicini episcopi eos audiant: et ● com propriorum episcoporum consensu, quæ ● inter eos intercedunt, controversias ab ipsis • evocati episcopi componant. Proinde si ab • ipsis etiam provocandum esse putaverint, ad • transmarina judicia ne appellent, sed ad pri- ‹ mates suarum provinciarum, quemadmodum et de episcopis sæpe definitum est. Qui autem • Ομοίως ήρεσεν, ἵνα οι πρεσβύτεροι καὶ διάκονοι, • καὶ οἱ λοιποὶ κατώτεροι κληρικοί, ἐν οἷς ἔχωσιν < αἰτίαις, ἐὰν τὰ δικαστήρια μέμφωνται τῶν ἰδίων · ἐπισκόπων, οἱ γείτονες ἐπίσκοποι ἀκροάσοντα: · αὐτῶν, καὶ μετὰ συναινέσεως τῶν ἰδίων ἐπι· • σκόπων τὰ μεταξὺ αὐτῶν διαθῶσιν οἱ προσκα • λούμενοι παρ' αὐτῶν ἐπίσκοποι. Διὸ εἰ καὶ περὶ • αὐτῶν ἐκκλητον παρέχειν νομίσωσι, μὴ ἐκκα- «λέσωνται εἰς τὰ πέραν τῆς θαλάσσης δικαστήρια, · ἀλλὰ πρὸς τοὺς πρωτεύοντας τῶν ἰδίων επαρ ι χιῶν, ὡς καὶ περὶ τῶν ἐπισκόπων πολλάκις

IN CAN. XXXI CONC. CARTHAG. ο ώρισται. Οι δε προς περαματικά δικαστήρια • διεκκαλούμενοι, παρ᾽ οὐδενὸς ἐν τῇ Ἀφρικῇ • δεχθῶσιν εἰς κοινωνίαν.» ‹ ad transmarina judicia provocant, a nullo in • Africa ad communionem recipiantur.» BALS. In decimo quinto canone præsentis synodi satis scripsimus de judiciis ccc'esiasticis; et lege quæ in ipso scripta sunt. Præsens autem canon dicit quod quoniam est verisimile fore ut aliqui clerici suorum episcoporum judiciis non acquiescaul, opus est, ut cum eornm voluntate ipsi vicinos episcopos omnino sufficientes appellent, el petant adversus se prolatam sententiam ab ipsis resolvi. Si autcm, inquit, etiam vicinoruin episcoporum sententiæ non acquiescaut, non debent ad transmarina judicia appellare, scilicet ad aliaruin provinciarum metropolitanos, sed ad primatem competentis provincia. lluc enim in episcoporum judiciis ante definitum est. Qui autem præeter hæc faciunt, segregentur. Nola ergo, quod episcopi που debent ægre ferre, si sui clerici eorum sententi: non acquiescant; sed ipsos potius admittere, el consentiant ut a vicinis episcopis sua examinetur sententia. Nonnulli autem canonem audientes dicentem, quod vicini episcopi eos au·lient, et cum consensu proprii episcopi controversias eorum componant ii, qui ab ipsis appellati sunt, episcopi; dicunt esse in potestate ejus qui primum judicavit episcopi, ut finitimorum episcoporum judicio intersit. Mibi autem non videtur. Qui enim semel sententiam tulit, cessat esse judex. 554 Illul antem, cum consensu, dictum est, ut non per impudentiam et sine scientia episcopi ad appellationem prorumperent clerici, sed ejus definitione. Quia autem præsentes canones Carthagine seu in Africa editi sunt, transmarina omnino judicia appellabuntur Romana. Et nota ex eo quod frustra se jactant qui sunt Romanæ Ecclesiæ, dicentes eam debere de omnium Ecclesiarum quæstionibus per appellationem decilere. Si enim ei non permittitur appellationes corum qui sunt in Africa examinare, multo magis hoc jus non habebit in alias regiones. ΒΑΛΣ. Εἰς τὸν ιε' κανόνα τῆς παρούσης συνόδου ἀρκούντως ἐγράψαμεν περὶ δικαστηρίων ἐκκλησιαστικῶν· καὶ ἀνάγνωθι τὰ ἐν ἐκείνῳ γραφέντα. Ο δὲ παρών κανών φησιν ὡς, ἐπεὶ τῶν εἰκότων ἐστὶ τινὰς κληρικοὺς ἀπαρέσκεσθαι ἐπὶ ταῖς κρίσεσι τῶν ἰδίων ἐπισκόπων, δέον ἐστὶ μετὰ θελήσεως τούτων μετακαλεῖσθαι αὐτοὺς γειτνιάζοντας ἐπισκόπους, πάντως ἀρκοῦντας, καὶ ἀξιοῦν παρὰ τούτων λυθή καὶ τὴν κατ' αὐτῶν ἀπόφασιν. Εἰ δὲ, φησί, καὶ κατὰ τῆς ἀποφάσεως τούτων τῶν γειτνιαζόντων ἀπαρέσκονται, οὐκ ὀφείλουσιν ἐκκαλεῖσθαι εἰς τὰ πέραν τῆς θαλάσσης δικαστήρια, ήγουν εἰς μητροπολίτας ἑτέρων ἐπαρχειῶν, ἀλλὰ εἰς τὸν πρῶτον τῆς προσφόρου ἐπαρχίας. Τοῦτο γὰρ καὶ εἰς τὰ δικαστήρια των επισκόπων προωρίσθη. Οἱ δὲ παρὰ ταῦτα ποιοῦντες ἀφοριζέσθωσαν. Σημείωσαι οὖν ὅτι οὐκ ὀφείλουσιν ὑβριοπαθεῖν οἱ ἐπίσκοποι κατὰ τῶν κληρικῶν αὐτῶν ἀπαρεσκομένων ἐπὶ ταῖς ἐκείνων ἀποφάσεσιν, ἀλλὰ μᾶλλον προσδέχεσθαι αὐτούς, καὶ συναινεῖν εἰς τὸ παρὰ γειτνιαζόντων ἐπισκόπων της ρηθῆναι τὴν τούτων ἀπόφασιν. Τινὲς δὲ ἀκούοντες τοῦ κανόνος λέγοντος ὡς οἱ γείτονες επίσκοποι ἀκροάσονται αὐτῶν, καὶ μετὰ συναινέσεως τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου τὰ μεταξὺ αὐτῶν διαθῶσιν οἱ προσκαλού μενοι δι' αὐτῶν ἐπίσκοποι, λέγουσιν ἐπ' ἀδείας ἔχειν τὸν πρώτως δικάσαντα ἐπίσκοπον παρουσιάζειν εἰς τὸ τῶν γειτνιαζόντων ἐπισκόπων δικαστήριον. Εμοι δὲ οὐ δοκεῖ. Ὁ γὰρ ἅπαξ ἀποφηνάμενος πέπαυται τοῦ εἶναι δικαστής. Τὸ δὲ μετὰ συναινέσεως είρηται, ἵνα μὴ κατὰ ἀναισχυντίαν καὶ χωρὶς εἰδήσεως τοῦ Επισκόπου τὴν ἐκκλητον ζητῶσιν οἱ κληρικοί, ἀλλὰ μετὰ ὁρισμοῦ τούτου. Ἐπειδὴ δὲ οἱ παρόντες κανόνες ἐτέθησαν ἐν Καρθαγένη, ήγουν ἐν ᾿Αφρικῇ, περιματικά πάντως δικαστήρια κληθήσονται τὰ τῆς Ρώτ μης. Καὶ σημείωσαι ἀπὸ τούτου ὅτι μάτην καυχῶνται οἱ περὶ τὴν Ἐκκλησίαν τῆς Ῥώμης, λέγοντες πασῶν τῶν ἐκκλησιῶν τὰ ζητήματα οφείλειν διευλυτοῦσθαι παρ' αὐτῆς κατὰ λόγον ἐκκλήτου. Εἰ γὰρ τοὺς ἐκκλήτους τῶν ἐν Ἀφρικῇ εὐ συγχωρείται τηρεῖν, πολλῷ μᾶλλον καθ' ἑτέρων χωρῶν οὐχ ἕξει τὸ τοιοῦτον δίκαιον. ΖΩΝΑΡ. Τοὺς κληρικοὺς ὑπόθεσιν ἔχοντας οἱ και νόνες παρὰ τοῖς ἐπισκόποις αὐτῶν δικάζεσθαι διωρίσαντο. Εἰ γοῦν κληρικοὶ παρὰ τῷ οἰκείῳ ἐπισκό πῷ δικασάμενοι αἰτ:ῶνται τὴν ἀπόφασιν αὐτοῦ, τοὺς γείτονας ἐπισκόπους χρή συγκαλεῖσθαι, καὶ ἀκροα σθαι τῆς ὑποθέσεω; ἐκείνους, μετά συναινέσεως καὶ τοῦ κρίναντος ἐπισκόπου. Εἰ δὲ καὶ κατὰ τῆς ψήφου τοῦ προκηλθέντων ἐπισκόπων ἔκκλητον αὐτοῦ» τι, πρὸς τὸν μητροπολίτην τῆς ἐπαρχίας δεῖ ἀπιέναι, ὅπερ καὶ ἐπὶ τῶν ἐπισκόπων ώρίσθη. Εἰ δὲ πέραν τῆς θαλάσσης, ἤτοι εἰς ἄλλας επαρχίας πόρο ζω κειμένας ἀπίοιεν οἱ ζητοῦντες τὴν ἔκκλητον, ἵνα ἐκεῖ ταύτην γυμνάσωσιν, ἀφωρισμένοι, φησίν, ἔστω σαν, ἐν 'Αφρικῇ πρὸς κοινωνίας μὴ δεχόμενοι. Εγ τεῦθεν ὁ τύφος τῆς τῶν Ῥωμαίων Εκκλησίας και ταβάλλεται, αὐχούντων αὐτοῖς δεδόσθαι πάσας τὰς ἐκκλήτους τηρεῖν. Εἰ γὰρ τὰς ἐκκλήτους τῶν ἐν ZONAR. Clericos controversiæ aliquid habentes ab episcopis suis judicari canones voluerunt. Igitur, si qui clerici sententiæ ab episcopo suo prolatæ non acquiescant, advocari vicinos episcopos, ac ab iis causam, non sine illius qui judicavit episcopi approbatione, cognosci placet. Quod si ab episcoporum quoque, qui advocati sunt, judicio provocationem sibi dari postulent, ad metropalitanum proviuci, quod de episcopis quoque definitum est, convenire debent. Si vero qui sibi provocationem concedi postulant, ultra mare, hoc est, in alias provincias longe disjunctas, ut in iis judicium exerceant, transmearint; segregati, inquit, sint, nec ad commanionem in Africa recipiantur. Hic certe ventosa illa Romanorum Ecclesiae superbia, ut ab aliis omnibus Ecclesiis ad illam dentur provocationes, sibi concessum esse jǝçtantium, subsidat necesse

THECD. BALSAMON est. Si enim ab Africanis ecclesiis non datur (est Αφρικῇ οὐ συγχωρούνται τηρεῖν· καὶ ἡ Ῥώμη quidem certe Roma trans mare, si ad Africam γὰρ πέραν θαλάσσης διάκειται πρὸς τὴν Ἀφρικήν comparetur), multo minus in alias regiones jus ejus- πολλῷ μᾶλλον καθ' ἑτέρων χωρῶν οὐχ ἔξουσι το:ουmodi obtinebit. τον δίκαιον ARIST. • Clerici condemnati, si judicem accusent, ‹ trans mare non appellent; sed ad episcopos c vicinos, et ad proprium: alioquin in Africa • excommunicentur.» Patres in omnibus decorum observant; adeoque ut episcopi, uti accidit, molestia non afficerentur, decrevit hæc in Africa synodus clericos, qui ob culpas aliquas a propriis episcopis condemnantur, seque injuria affectos putant, ultra mare ad Romæ forsan episcopum aut reliquos non provocare, sed ad vicinos episcopos, et cum proprii episcopi sen. atia quæ inter eos sunt examinari et dilui: sin minus in tota Africa ad communionem non admittendus esse. ΕΑΝΟΝ ΧΧΧΙΙ. • Similiter placuit universæ synodo, ut qui propter ‹ suam socordiam communione motus est, sive • episcopus sive quilibet clericus, si in tempore ‹ suæ excommunicationis, antequam auditus fue- ● rit, ad communionem se ingerere ausus fuerit, ‹ ipse adversus se condemnationis senteutiam tu- • lisse judicetur.» ΑΡΙΣΤ. «Κληριναὶ καταγνωσθέντες, ἂν αἰτιῶνται ε τὸν διαγνόντα, μὴ καὶ πέραν θαλάσσης ἐκκαλεί «σθωσαν, ἀλλὰ πρὸς τοὺς γείτονας ἐπισκόπους και · τὸν ἴδιον· εἰ δὲ μὴ ἐν Ἀφρικῇ ἀκοινώνητοι • έπονται.» Τὸ εὐπρεπὲς ἐν πᾶσιν οἱ Πατέρες συντηροῦντες, καὶ τὸ μὴ σκύλλεσθαι τοὺς ἐπισκόπους, ὡς ἔτυχεν, ὥρισεν ἡ ἐν Αφρική αὕτη σύνοδος, τοὺς ἐπί τισιν αἰτίαις παρὰ τῶν ἰδίων ἐπισκόπων καταδικασθέντας κληρικούς, καὶ οἱομένους ἀδικεῖσθαι, μὴ πέραν θα λάσσης πρὸς τὸν Ῥώμης τυχὸν ἐπίσκοπον ἢ τοὺς λειποὺς ἐκκαλεῖσθαι, ἀλλὰ πρὸς τοὺς γείτονας ἐπισκόπους, καὶ μετὰ γνώμης τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου τὰ μεταξὺ αὐτῶν τηρεῖσθα: καὶ διαλύεσθαι· εἰ δὲ μὴ, ἀπροσδέκτους εἶναι εἰς κοινωνίαν ἐν πάσῃ τῇ Αφρική. BALS. Ex decimo quarto canone synodli Saralicensis, et ex præsenti canone dicunt aliqui, debere omnes, qui quomodocunque ab episcopis, segreganThr, segregationem obedienter suscipere, et eam servare donec decretum fuerit an recte an male inflicta sit. Dicit enim bic canon, clericum qui propter socordiam seu peccata depositus est, non posse sibi jus dicere, et segregationein conteninere ante examinationem; si autem hoc fecerit, con - demnationi subjici. Ac multi quidem hoc canones sic accipiunt. Alii antein undecimum caput noni titull præsentis operis reperientes, quod ex quibasnam causis episcopus vel clericus vel laicus segregatur, exposuit; et decimum quintum caput ejusdem titoli, quod dicit ex quibusuam causis simul deponitur et segregatur; et cap. 16 ejusdeın tit. quod dicit ex quibusuam causis clericus 555 Ὦ vel laicus anathematizatur, dicunt quod, si ex causis quidem in dictis capitibus declaratis segregatus sit ab episcopo clericus vel laicus, debet. servare segrega tionem, quomodocunque prolata sit, et eam non contemnere, donec ejus causa fuerit examinata. Si autem propter aliquam aliam causam episcopus inconsiderate laicum vel clericum segregavit, forte quoit seditiones non excitat contra proprium exactorem, vel quod non iniquæ et temerariæ: ejus voluntati assentitur, ΚΑΝΩΝ ΑΒ. • Ομοίως ήρεσε συμπάσῃ τῇ συνόδων, ἵνα ὁ διὰ • θυμίαν αὐτοῦ ὑπὸ κοινωνία; γενόμενος εἴτε ἐπίσ ο σκοπος, εἴτε οιοσδήποτε κληρικός, ἐὰν ἐν τῷ καιρῷ τῆς ἀκοινωνησίας αὐτοῦ, πρὸ τοῦ ἀκου- · σθῆναι, εἰς κοινωνίαν τολμήσοι, αὐτὸς καθ' ἑαυ στοῦ τῆς καταδίκης τὴν ψῆφον ἐξενηνοχέναι • κριθῇ. ο ΒΑΛΣ. ᾿Απὸ τοῦ ιδ' κανόνος τῆς ἐν Σαρδικῇ συνό δου, καὶ ἀπὸ τοῦ παρόντος κανόνο; λέγουσι τινες ὀφείλειν πάντας τοὺς ὁπωσδήποτε παρὰ τῶν ἐπισκόπων ἀφοριζομένους δέχεσθαι εὐπειθῶς τὸν ἀφορισμὸν, καὶ φυλάττειν αὐτὸν, μέχρις ἂν διαγνωσθῇ εἰ ἄρα καλῶς εἴτε κακῶς ἐπηνέχθη. Φησὶ γὰρ οὗτος ὁ κανὼν τὸν ἀφορισθέντα κληρικὸν διὰ ῥαθυμίαν ήτοι ἁμάρτημα μὴ αὐτεκδίκητον γίνεσθαι καὶ καταφρονεῖν τοῦ ἀφορισμοῦ πρὸ ἐξετάσεως· εἰ δὲ τοῦτο ποιή σει, καταδίκῃ καθυποβάλλεσθαι. Καὶ πολλοὶ μὲν οὕτω τούτους τους κανόνας ἐκλαμβάνονται· ἕτερο: δὲ εὑρίσκοντες τὸ ια' κεφάλ. τοῦ θ' τίτλου τοῦ παρ όντος συντάγματος, λέγον ἐκ ποίων αἰτιῶν ἀφορίζε ται ἐπίσκοπος ἢ κληρικός, ἢ λαϊκός· καὶ τὸ ιε' κεφάλαιον τοῦ αὐτοῦ τίτλου, λέγον ἐκ ποίων τις αἰτιῶν ἐν τῷ αὐτῷ ἀφορίζεται καὶ καθαιρεῖται· καὶ τὸ ις' κεφάλαιον τοῦ αὐτοῦ τίτλου λέγον ἐκ ποίων αἰτιῶν κληρικὸς ἢ λαϊκὸς ἀναθεματίζεται λέγουσιν ὅτι, ἐὰν μὲν ἐξ αἰτιῶν δηλουμένων ἐν τοῖς διαληφθεῖσι και φαλαίοις ἀφορισθῇ παρὰ ἐπισκόπου κληρικὸς ἢ λαῖ κός, ὀφείλει φυλάττειν τὸν ἀφορισμόν, κἂν ὄπω; ἂν καὶ ἀπηνεχθῇ, καὶ μὴ καταφρονεῖν αὐτοῦ μέχρι; ἂν δοκιμασθῇ ἡ τούτου αἰτία· εἰ δὲ διά τι ἕτερον απ τιον ἀμετόχως οὕτως ἀφορίσῃ ἐπίσκοπος λαϊκὸν ἢ κληρικὸν, τυχὸν ὅτι οὐ στασιάζει κατὰ τοῦ οἰκείου πράκτορος, ὅτι οὐ δίδωσιν αὐτῷ πραγμά τι οἰκεῖον, Guill. Beveregii notæ. Τοιοῦτον δίκαιον. Post hæc ultima Zonara in luinc canonem verba in ms. Augus:i GalIndi J. C. codice additur, Σημειωτέον δὲ ὅτι καὶ δευτέρα Εκκλητος τοῖς κληρικοῖς δίδοται, Notandum est autem, quod etiam secunda provocatio clericis conceditur. Sed hae nargirilis tantum nota videtur: quæ proinde in codice Aierbachiano rectius omittitur.

IN CAN. XXXII CONC. CARTHAG. nietur qui segregavit. Si enim datum fuerit episcopo, seu recte seu perperam, clericos et laicos se· gregare, el necesse habere eos, qui segregantur, segregationem servare;' tyrannidem exercebunt episcopi, et in omni re dominium obtinebunt, nec quisquam eis resistet ob meturn segregationis; forte autem et ipsi etiam pietati insultabunt, et divini canones erunt multorum malorum auctores, quod est absurdum. Vide enim præsentem canonem, qui dicit, tunc debere segregationem servari, quando propter socordiam inflicta fuerit, seu propter peccatum, quod est omnino canonibus condemnatum. Ac ipsi quidem hæc. Ego autem non habeo quemnain corum sequar. Nam etsi a pietate trahor, ab eo tamen quod At contra canones retrahor. Cupio ergo discere quid agendum, ut qui tota vita velim esse puer et discipulus. Nota præsentem canonem eos, qui post segregationem aliquid sacerdotale peragunt, deponi statuentem. Lege et quæ ibi nobis scripta sunt. καὶ ὅτι οὐ συναινεῖ τῷ ἀδίκῳ ἢ τολμηρῷ τούτῳ θε· secure segregationem contemnet, et is potius puλήματι, ἀκινδύνως καταφρονήσει τοῦ ἀφορισμοῦ, καὶ μᾶλλον ὁ ἀφορίσας κολασθήσεται. Εἰ γὰρ δοθῇ εὐκαίρως ακαίρως ἔχειν ἐπ' ἀδείας τὸν ἐπίσκοπο ἀφορίζειν λαϊκούς τε καὶ κληρικούς, καὶ ἔχειν πρὸς ἀνάγκης τοὺς ἀφοριζομένους φυλάττειν τὸν ἀφορι σμών, κατατολμήσους τυραννίδος οι ἐπίσκοποι, καὶ παντὸς πράγματος κυριεύουσι, καὶ οὐδεὶς ἔσται ὁ ἀντικέπτων αὐτοῖς διὰ τὸν φόβον τοῦ ἀφορισμοῦ· ἴσω; δὲ καὶ τῆς εὐσεβείας αὐτῆς· καταρχήσονται, καὶ πολλῶν κακῶν παραίτιοι οἱ θεῖο: κανόνες γενήσονται, ὅπερ ἄτοπον. Ορα γάρ μοι καὶ τὸν παρ. όνια κανένα λέγοντα τότε ὀφείλειν τὸν ἀφορισμών φυλάττεσθαι, ὅτε διὰ ῥᾳθυμίαν ἐπενεχθῇ, ήγουν διὰ ἁμάρτημα ἐπεγνωσμένον πάντως τοῖς κανόσι. Καὶ αὐτοὶ μὲν ταῦτα· ἐγὼ δὲ οὐκ ἔχω τίνι ἐκ τούτων ἀκολουθήσω. Καν γὰρ ὑπὸ τοῦ εὐλαβοῦς Ελκωμαι, ἀλλὰ ὑπὸ τοῦ ἀκανονίστου μεθέλκομαι. Ζητῶ οὖν μαθεῖν τί ποιητέον, ὡς θέλων διὰ βίου παῖ; εἶναι καὶ μαθητής. Σημείωσαι τὸν παρόντα κανονα διορι ζόμενον καθαιρείσθαι τοὺς μετὰ τὸν ἀφορισμὸν ἑνερ. γοῦντάς τι ἱερατικόν. 'Ανάγνωσον καὶ τὰ παρ' ἡμῶν ἐνταῦθα γραφέντα. ΖΩΝΑΡ. Τοὺς ἐπιτιμωμένους ὗτοι ἀφοριζομένους χρὴ, κἂν μὴ δικαίως λέγωσιν ἐπιτιμηθῆναι, ἐμμέ νειν τῷ ἐπιτιμίῳ, ἕως ἂν ἀκουσθῶσι παρὰ τοῦ ἔχοντις δίκαιον ἀνακρίνειν τὰ τοιαῦτα. Εἰ δὲ ὁ ἐξ ἐπιτι. μίου γενόμενος ακοινώνητος τολμήσει εἰς κοινωνίαν ἐλθεῖν, πρὸ τοῦ ἐξετασθῆναι, εἰ εὐλόγως γέγονεν ἀκοινώνητος ἢ μὴ, αὐτὸς ἑαυτὸν, φησί, κατεδίκασε. Καὶ ὁ ιδ' δὲ κανὼν τῆς ἐν Σαρδική συνόδου περὶ τούτου διαλαμβάνε:. ΑΡΙΣΤ.: Ο ακοινώνητος, κοινωνήσα; πρὸ συμπα • θείας, αὐτοκατάκριτος. ο Ὁ ἀφορισθείς, καὶ πρὸ τοῦ λυθῆναι τοῦ ἀφορισμοῦ λειτουργήσας, αὐτὸς καθ' ἑαυτοῦ τὴν καταδίκην ἐπήγαγε. ΚΑΝΩΝ ΑΓ. • Ομοίως ήρεσεν, ἵνα ὁ κατηγορούμενος ἢ ὁ και · τηγορῶν ἐν τῷ τόπῳ, ἔνθα ἐστὶν ὁ κατηγορού · μενος, ἐὰν φοβηταί τινα βίαν προπετοῦς πολυοπληθείας, τόπον ἑαυτῷ ἐπιλέξηται ἔγγιστον, · ἐν ᾧ οὐκ ἔστιν αὐτοῦ δυσχέρεια μάρτυρας προ- • κομίσα:, ἔνθα τὸ πρᾶγμα περατοῦται. ΒΑΛΣ. Ἐπεὶ τῶν εἰκότων ἦν παραδυναστεύειν τινα ἐκ τῶν δικαζομένων ἐν τῷ τόπῳ ἐν ᾧ ἡ διαδικα σία γίνεται, ώρισαν οἱ Πατέρες, ἵνα, ἐάν τις ἐξ αὐτ τῶν, εἴτε δηλονότι ὁ κατηγορῶν εἴτε ὁ κατηγορού μενος, εἰς τὴν οἰκεῖον φόρον, ήγουν εἰς τὸν τόπον ἐν ᾧ κατοικεῖ, ὑποπτεύσῃ βίαν παθεῖν ἀπὸ πολυπλη θείας δημώδους ἀτάχτου λαοῦ διὰ φόβον τοῦ ἀντιδίπου, ἢ διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν δυσχέρεια έχειν μάρτυμας πραχθῆναι, ἔχῃ ἐπ' ἀδείας ἕτερον ἐπιλέξασθαι πλησιόχωρον τόπον, ἵνα ἐκεῖ τὸ δικαστήριον προβῇ χωρίς φόβου παντὸς, καὶ ἡ τῶν μαρτύρων παραγωγή εὐχερῶς γένηται, καὶ οὕτω διευλυτωθῇ ραδίως ή ὑπόθεσις. Καλῶς δὲ εἶπεν ὁ κανὼν ἐπιλέγεσθαι PATROL. GR. CXXXVIII. ZONAR. Quibus pœna aliqua, segregatio nempe, indicta est, donec ab eo, penes quem in ejusmodi causis judicandi facultas est, auditi fuerint, multam, quamvis injuste irrogatam asserant, persolve re oportet. Quod si quis multæ nomine communione motus, priusquam jurene an injuria damnatus sit examinatum fuerit, se in communionein Adelinu insinuare audeat, auto se, inquit, calculo condernavit. Hoc idem Sardicensis quoque synodi decina quarto canone explicatum reperias. ARIST. ‹ Excommunicatns, qui communicaverit ‹ ante commiserationem, contra se condemna - ‹ tionis sententiam tulit. › Qui segregatur et, antequam a segregatione solvitur, sacra peragit, ipse contra se condemnationis sententiam protulit. CANON XXXIII. • Similiter placuit, ut qui accusatur,. vel qui ac- • cusat, si in loco, in quo est is qui accusatur, temerarize multitudinis vim aliquam timeat, ‹ locum sibi proximum eligat, in quo nulla erit ⚫ testes producendi difficultas, ubi negotium ter. ‹ minatur. › BALS. Quia erat verisimile, majorem esse alicu jus eorum qui litigabant potentiam, in loco in quo disceptabatur, decreverunt Patres, ut si quis corum, sive scilicet qui accusat sive qui accusatur, in foro· proprio, sive eo in loco in quo habitat, suspicatur fore, ut ab incondita insolentis populi et numerosa multitndine viu patiatur, propter metum advers: - rii, vel propter eamdem causam difficile fuerit tcstes producere; sit in ejus potestate alium penin finitimum eligere, ut illic procedat judicium absque ullo timore, et facile fieri possit productio testium et sic causa facile decidatur. Pulchre aute dixit canon, locum propinquum eligi debere. Si

enim procul situs sit, non cogetur judex aut adversa έγγιστα διακείμενον τόπον, εἰ γὰρ πόρρω διάκειται, ¡¡us hanc electionem sequi. Existimo autem hæc locum non habere in patriarchalibus judiciis; 556 quia nemo potest metum causari, ubi patriarchalis ma· guitudinis potestas omuem superat potentiam: sed dle episcopalibus inferioribus judiciis haec sunt accipienda, ubi et judicis et litigatorum facilis est a loco in locum translatio. οὐκ ἀναγκασθήσεται ὁ δικαστή; ἢ ὁ ἀντίδικος ἀκο λουθῆσαι τῇ ἐπιλογῇ ταύτῃ. Οἶμαι δὲ ὅτι ταῦτα χώ ραν οὐκ ἔχουσιν εἰς τὰ πατριαρχικά δικαστήρια· ὅτι οὐδεὶς δύναται φόβον προβαλέσθαι ἔνθα ἡ ἐξουσία τῆς πατριαρχικῆς μεγαλειότητος υπερβαίνει πάσαν δυναστείαν· ἀλλ᾽ εἰς ἐπισκοπικὰ εὐτελῆ δικαστήρια τὰ τοῦ κανόνος ἐκληφθήσεται, ὅπου καὶ ἡ τοῦ δικα στοῦ καὶ ἡ τῶν ἀντιδίκων ἐκ τόπου εἰς τίπον μετ τάστασίς ἐστιν εὐχερή;. ΖΩΝΑΡ. Κἂν κληρικοί, φησί, δύο κατ' ἀλλήλων ἔχωσι, καὶ ὁ εἷς φοβήται βίαν ἐν ᾧ συνίσταται τὸ δικαστήριον, ὡς ίσως παναστησομένου αὐτῷ τοῦ λαοῦ προσκειμένου τῷ ἀντιδίκῳ αὐτοῦ, ἢ οὐκ ἐάσον τις αὐτὸν παραγαγεῖν μάρτυρας, ἐνδιδόσθω αὐτῷ ZONAR. Si quæ, inquit, exsistat inter duos clericos controversia, coruinque alter, quo in loco tribunal erigitur, vim pertimescat, quasi scilicet populus propenso in adversarium ejus animo impetum forte in illum facturus sit, vel testibus ab co producendis inipedimento futurus; illi alium ἕτερον ἐπιλέξασθαι τόπον, ἵνα ἐκεῖ τὸ δικαστήριον persequendi judicii locum eligendi facultas libera relinquatur: locum vero proxime situm, non iongo intervallo disjunctumn, ne adversario et judicibus illuc convenire difficile sit, utque illic facile testes exhibere controversiamque dirimere liceat. Nam si longe judici¡ exercendi sedes absit, testes quoque producere difficile erit. Neque enim ut longius peregrinentur testes adduci poterunt. Nam proprium officium nemini detrimento esse debere, lege decernitur. Officium vero Latinum est verbum, administrationem minimeque dubiam fulem signifcans. ARIST. Qui accusat, vel accusatur, violentiam ‹ timens, locum sibi tutum seligat.» Qui aliquem accusat, et suspicatur se vim ab accusati parte passurum, vel vice versa accusatus ab accusatore; quemcunque volunt locum ad securi:atem suam eligant, ubi facile possint et cum ipsis, quos forte habent testibus conversari, et judicio sine periculo sistere: ne propter istiusmodi timorem accusator ab accusatione desistat, vel accusatus a judicio clanculum recedat, et absens condemnetur. CANON XXXIV. • Si qui clerici a propriis episcopis promoti cos • contemnant, ne illic quidem maneant unde se- • cedere noluerunt. Similiter placuit, ut cujus- ‹ modicunque clerici et diaconi, si suis episcopis e propter urgentes aliquas suarum ecclesiarum ‹ causas cos ad majores in ecclesia sua honores ‹ provehere volentibus, non parueriut, ne in ‹ illo quidem gradu ministrent, ex quo recedere ‹ noluerunt. › BALS. Quidam clerici, ut est verisimile, a suis episcopis ad majores gradus evocati, propter ecclesiarum utilitatem, non persuadebantur hoc fa- ¿ere, eo quod acquiescerent iis quos jam habebant gradibus, lucro fortasse vel corporali quiete adducti. Statuerunt ergo Patres, ut si qui clerici, cujusmnodicunque sacerdotale ministerium exercentes (ncque enim hic accipiuntur diaconi pro iis, qui in sauclo tribunali ministrant; sed pro iis, qui quodγένηται· ἔγγιστα δὲ διακείμενον τόπον καὶ μὴ πάνυ πόρρω τυγχάνοντα, ὥστε μήτε τῷ ἀντιδίκῳ αὐτοῦ, μήτε τοῖς δικάζουσιν εἶναι δυσχερῆ τὴν εἰς ἐκεῖνον τὸν τόπον ἀπέλευσιν, ὡς ἂν εὐχερῶς ἐκεῖ μάρτυρες παραστῶσι, καὶ ἡ ὑπόθεσις περατωθῇ. Ει γὰρ πόρρω διάκειται ὁ τόπος ἐν ᾧ μέλλει συνίστασθαι τὸ δικαστήριον, καὶ ἡ τῶν μαρτύρων παραγωγή δυσχερής Εσται. Οὐ γὰρ πεισθήσονται οι μάρτυρες ὑπερορίως αποδημήσαι. Οὐδενὶ γὰρ ὀφείλει τὸ ἴδιον ὀφφίκιον ἐπιζήμιον γίνεσθαι, ο νόμος φησί. Τὸ δὲ ὄνομα τοῦ ὀφφικίου Ρωμαϊκόν ἐστι, σημαῖνον διοίχησιν καὶ ἀξιοπιστίαν. ΑΡΙΣΤ. «Κατηγορών, ή κατηγορούμενος, βίαν φο • βούμενος, επιλεγέτω τόπον άσυλον.» Ο κατηγορῶν τινος, ἐὰν βίαν ὑποπτεύῃ παθεῖν παρὰ τοῦ μέρους τοῦ κατηγορουμένου, ἢ τὸ ἀνάπαλιν ὁ κατηγορούμενος παρὰ τοῦ κατηγόρου· οἷον ἐθέλουσι τόπον εἰς ἀσφάλειαν αὐτῶν ἐπιλεγέσθωσαν, ὥστε εὐχερῶς ἔχειν, καὶ τοῖς ἴσως ὑποῦσιν αὐτοῖς μάρτυσιν ὁμιλεῖν καὶ εἰς τὸ δικαστήριον ἀκινδύνως ἀπαντᾶν· ἵνα μὴ διὰ τὸν τοιοῦτον φόβον ἢ ὁ κατήγο ρος τῆς αἰτιάσεως ἀποστῇ, ἢ ὁ κατηγορούμενος λάθρα του δικαστηρίου υπαναχωρήσῃ, καὶ ἀπών καταδικασθῇ. • Εάν τινες κληρικοὶ ἐκ τῶν ἰδίων ἐπισκόπων προ- • βιβαζόμενοι καταφρονῶσιν, μηδὲ ἐκεῖ μείνωσιν, • ἔθεν ἀναχωρήσαι οὐκ ἠθέλησαν. Ομοίως ήρεσεν, • ἵνα οιοιδήποτε κληρικοὶ καὶ διάκονοι, ἐὰν μὴ • πειθαρχῶσι τοῖς ἐπισκόποις αὐτῶν, βουλομένοις • διά τινας αναγκαστικὰς αἰτίας τῶν ἐκκλησιῶν • αὐτῶν τούτους πρὸς μείζονας ἀναβιβάζειν τιμὰς · ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ αὐτῶν, μηδὲ ἐν ἐκείνῳ τῷ βαθμῷ • διακονήσωσιν, ἐξ οὗ ἀναχωρῆσαι οὐκ ἠθέλησαν.» ΒΑΛΣ. Τινὲς, ὡς ἔοικε, κληρικοί μετακαλούμενοι παρὰ τῶν ἐπισκόπων αὐτῶν πρὸς μείζονας βαθμούς διὰ χρησιμότητα τῶν ἐκκλησιῶν, οὐκ ἐπείθοντο τοῦτο ποιῆσαι, διὰ τὸ ἀναπαύεσθαι ἐπὶ τοῖς κατεχομένοις παρὰ τούτων βαθμοῖς, ἀπὸ κέρδους ἴσως ἢ καὶ σω ματικῆς ἀναπαύσεως. Ὥρισαν οὖν οἱ Πατέρε;, ἵνα Εάν τινες κληρικοὶ οιανδήτινα διακονίαν ἱερατικήν ἐνεργοῦντες (οὐδὲ γὰρ ἐκλαμβάνονται ἐνταῦθα οἱ διάκονο: εἰς τοὺς ἐν τῷ ἁγίῳ βήματι διακονούντας,

IN CAN. XXXIV CONC. CARTHAG. ἀλλ᾽ εἰς τοὺς ἐνεργοῦντας οιανδήτινα διακονίαν cunque ecclesiasticum ministerium exercent), un ἐκκλησιαστικὴν) οὐ πείθωνται τοῖς ἐπισκόποις τούτων, βουλομένοις προαναβιβάζειν αὐτοὺς εἰς μείζο νας βαθμούς διὰ ἀναγκαστικὴν αἰτίαν τῶν ἐκκλησιῶν, ἀλλ' ἐξέχωνται ὧν κατέχουσι βαθμῶν ἢ τόπων, μηδὲ ἐπ' ἐκείνῳ τῷ βαθμῷ εἶναι αὐτοὺς καὶ διακο νεῖν, ἐξ οὗ ἀναχωρῆσαι οὐκ ἠθέλησαν. Ταῦτα τοῦ κανόνος διοριζομένου, λέγουσι τινες ὡς ἐκ τούτου δίδοται ἄδεια τοῖς πατριάρχει; καὶ τοῖς λοιποῖς ἐπισκόποις μεθιστῶν τοὺς ὑπ' αὐτοὺς ἄρχοντας καὶ τοὺς ἄλλους ἱερατικοὺς ἀπὸ τῶν ὀρφικίων αὐτῶν, μάλιστα δ' εἰπεῖν καθαιρεῖν τούτους ψηφιζομένους εἰς ἐκκλησίας οιασδήτινας καὶ μὴ καταδεχομένου; τὴν ψῆφον. Ἐμοὶ δὲ δοκεῖ ὡς ἀπὸ τοῦ κανόνος τούτου οὐκ ἀναγκάζονται οἱ τῶν ἐκκλησιῶν ἄρχοντες ή ἕτερος κληρικοί καταδέχεσθαι καὶ ἄκοντες τὰς διὰ ψήφου επισκοπικής διδομένας τούτοις ἐκκλησίας· ἀλλὰ ἐκλαμβάνεσθαι τὸν κανόνα εἰς τοὺς ἐνεργοῦν τας ἐκκλησιαστικὰς οιασδήτινας διακονίας, καὶ εἰς μείζονας τιμὰς ἢ βαθμούς μετακαλουμένου;, καὶ μὴ πειθομένους τῇ ἐπισκοπικῇ μετακλήσει. Καὶ μᾶλλον όταν διὰ χρησιμότητα τῆς ἐκκλησίας αὕτη γίνηται. Τὸ μὲν γὰρ ἄκοντά τινα μὴ δέχεσθαι χειροτονίαν ἐπισκοπικοῦ ἀξιώματος συγγνωστέον ἐστὶν, ἴσως τὴν χειροτονίαν εὐλαβούμενον διὰ οιονδήτινα τρόπον ἐπαινετόν, τὸ δὲ μὴ ὑπακούειν τοῦ ἐπισκόπου τους κληρικοὺς ἢ καὶ τοὺς ἄρχοντας μετακαλουμένου τούτους εἰς μείζονα οφφίκια οὐ μόνον οὐκ ἔστι συγγνωστέον, ἀλλὰ καὶ κολάσεως ἄξιον. Εἰ γάρ τις, τυχὸν ἐν διακόνοις ὤν, οὐ πείθεται σφραγισθῆναι ῥαι φερενδάριον ἢ διδάσκαλον διὰ τὸν κόπον, καὶ δουλεῦσαι τῇ ἐκκλησίᾳ, κολασθήσεται· καὶ εἴ τις, πρωτέκδικος ων, οὐ θέλει προβιβασθῆναι εἰς ἰεο ρομνήμονα διὰ τὸ ἀκερδὲς τοῦ ὀρφικίου, ἐκβληθήσεται καὶ ἀπὸ τοῦ πρωτεκδίκου· καὶ εἴ τις, ἀναγνώστης ῶν, οὐ θέλει προαναβιβασθῆναι εἰς μεῖζον ὀφφίκιον, ὡς κοπηρόν, καθαιρεθήσεται. Καὶ δῆλον τοῦτο ἀπὸ τοῦ μὴ ψηφίζεσθαι παρὰ παντὸς ἐπισκόπου κληρικὸν εἰς ἐπισκοπικὸν ἀξίωμα, ἀλλὰ παρὰ μόνων τῶν ἐχόντων ἐπισκοπάς· οἱ γὰρ μητροπολίται, οι μή ἔχοντες ἐπισκοπάς, ὡσαύτως καὶ οἱ ἐπίσκοποι, οι ὑπὸ μητροπολιτῶν ὄντες, οὔτε ψηφίζεσθαι κληρικούς αὐτῶν δύνανται, οὔτε κατὰ κανόνας κολάζουσιν αὐτ τοὺς ἀπειθοῦντες. Αρ' οὖν τὸν κανόνα εκληφθῆναι εἰς τοὺς μὴ πειθομένους προαναβιβασθῆναι εἰ; ἐκκλησιαστικά εφφίκια, καὶ οὕτως ἔχειν χώραν εἰς Σάντας τοὺς ἐπισκόπους καὶ εἰς πάντας τοὺς κληρικούς. Ακούων δὲ τοῦ κανόνος λέγοντος μετα κινεῖσθαι ἀπὸ τῶν ἰδίων βαθμῶν τοὺς κληρικούς, μὴ πειθομένους τοῖς ἐπισκόποις προσκαλουμένοις τούτους εἰς μείζονας τιμὰς διά τινας αναγκαστικὰς αἰτίας τῶν ἐκκλησιῶν αὐτῶν, μὴ εἴπῃς ὡς αἰτίας ἀναγκα στικῆς μὴ οὔσης οὐκ ἔχουσιν ἄδειαν οἱ ἐπίσκοποι προαναβιβάζειν τοὺς κληρικούς αὐτῶν. Καὶ αἰτίας γὰρ τοιαύτης μὴ προκειμένης ενδυνάμως ὁ ἐπίσκου τος τους κληρικοὺς αὐτοῦ ἀπὸ τοῦδε τοῦ βαθμοῦ εἰ; μείζονα τόπον προαναβιβάσει καὶ ἄκοντας κατὰ τὴν ἐκκλησιαστικὴν τάξιν. Καὶ σημείωσαι ὅτι πρὸς μείζονας τόπους μετακινεῖν τοὺς κληρικοὺς ἐνεδόθη pareant suis episcopis, ad majores gradus propter urgentem aliquam ecclesiarum necessitatem, eos provehere volentibus; sed haereant iis gradibus seu locis quos tepent: ne in illo quidem gradu sint et ministrent, ex quo discedere noluerunt. Cum canon nac decernat, qui!am dicunt, ex hoc pa triarchis et reliquis episcopis datain esse facultatem eos, qui sibi subsunt, magistratus, et alios sacri ordinis, ab officiis suis movere: maxime autem eos, qui ad quaslibet ecclesias eliguntur et electioneni non admittunt, deponcre. Mihi aulem videtur, quod ex hoc canone non coguntur ecclesiarum magistratus, aut alii clerici, vel inviti suscipere, quæ per episcopalem electionem eis dantur, ecclesias: sed de iis accipi canonem, qui qualibet ecclesiastica ministeria exercent, et ad majores aliquos honores vel gradus vocantur et episcopali vocationi non parent; et maxime, quando ea 557 propter ecclesiæ utilitatem flat. Si enim invitus quispiam episcopal s dignitatis ordinationem non suscipiat, est venia dignus; dum ob laudabilem quacunque rationem moremque ordinationem fortasse modeste vitat, Clericos autem vel magistratus non obedire episcopis eos ad majora officia vorantibus, non solum non est ignoscendum, sed etiam animadversione dignum. Si quis enim, cum sit forte in diaconatu, non morem gerat, ut referendarii characterem accipiat vel doctoris, propter laborem, et ut ecclesia serviat, punietur: et si quis, qui primus est defensor, non vult ad officium æðitui provehi, quod nibil inde lucri percipiatur, etiam a primi defensoris officio ejicietur; et si quis, cum sit lector, nou vult ad majus, sed laboriosius, officium promoveri, deponetur. Atque hoc ex eo manifestum est, quo non a quovis episcopo nd dignitatem episcopalen eligitur clericus; sed ab iis solis qui habent episco. patus: metropolitani enim, qui non habent episcopatus, similiter et episcopi qui subsunt metropolitanis, nec possunt suos clericos eligerc, nec eus ex canonibus puniunt, qui sibi non obediunt. Pla cuit ergo, canonem de iis accipi, qui ad ecclesiasti - ca officia provchi non persuadentur: et hic in omnes episcopos clericosque valere. Cum au:em audis canonem dicentem, clericos suis gradibus moveri, qui non parent episcopis, eos ad majores honores, propter suarum ecclesiarum urgentes causas, vocantibus, ne dicas, quod nisi adsit causa necessaria, non possunt episcopi suos clericos promovere. Nam, etsi non se præbeat ejusmodi causa, rite pow test episcopus clericos suos ab hce gradu in najorem vel invitos provehere secundum ordinem ecclesiasticum. Et nota, quòd episcopis datum est clericos suos ad majores gradus provehere, non autem ad minores deprimere: quemadmodum nea ipsos injuria et ignominia afficere in sacrorum graduum confundendis ordinibus; et eum qui fuit heri fortasse magistratus, supra omnes antiquiores magistratus collocando, vel eum qui ue fuit quidem

omnino magistratus, per promotionem in majori lo- τοἶ; ἐπισκόποις, οὐ μὴν καὶ πρὸς ἥττονας· ὥσπερ co constituendo. Similiter nota, quod ecclesiastica officia seu magistratus non sunt episcoporum potestatis, ut dicunt nonnulli; sed canonum auctoritatis et dignitatis: sicut nec reliquorum ordinum jura, scilicet diaconorum, sacerdotumn, et reliquorum. Nisi enim ita esset, non cum distinctione, scilicet propter inobedientiam, clerici suis gradibus exciderent; sed, seu bene, seu male, quando vellent episcopi hoc fieri. Hoc autem sanctis Patribus minime visum est. Præterea nola, quod nulla est differentia clericatus et magistratus. Ex eadem enim causa movetur etiam princeps ecclesiasticus a suo principatu, ex qua sacerdos el diaconus. Præterea nota, quod quoniam sub clericorum nomine etiam monachi continentur, recte accipietur canon etiam ad ministros monasteriorum, οὐδὲ ὑβρίζειν καὶ ἀτιμοῦν αὐτοὺς διὰ τοῦ συγχέειν τὰς τάξεις τῶν ἱερῶν βαθμίδων· καὶ τὸν χθὲς γεγο νότα ἴσως ἄρχοντα ἐπάνω τῶν προγενεστέρων ἀρχόν των ἱστών, ἢ καὶ τὸν μηδὲ ὅλως ὄντα ἄρχοντα διὰ προκοπήν εἰς μείζονα τόπον καθιστών. Ωσαύτως σημείωται ὅτι τα εκκλησιαστικὰ ὀφφίκια, ήγουν τὰ ἀρχοντίκια, οὐκ εἰσὶ τῆς ἐξουσίας τῶν ἐπισκόπων; ὥς τινες λέγουσιν, ἀλλὰ τῆς τῶν κανόνων αὐθεντίας καὶ φιλοτιμίας, ὥσπερ οὐδὲ τὰ τῶν λοιπῶν ταγμάτων δίκαια, ήγουν τῶν διακόνων, τῶν ἱερέων καὶ τῶν λοιπῶν. Εἰ μὴ γὰρ τοῦτο ἦν, οὐκ ἂν μετὰ διαστίξεως, ήγουν ἐξ ἀπειθείας, ἐξέπιπτον ἐκ τῶν οἰκείων βαθμών οἱ κληρικοί, ἀλλ᾽ εὐκαίρως, ἀκαίρως, καὶ ὅτε θελήσει εἶχον οἱ ἐπίσκοποι τοῦτο γενέσθαι. Τοῦτο δὲ οὐκ ἔδοξε τοῖς θείοις Πατράσιν. Ἔτι σημείωσαι ὅτι οὐδε μία ἐστὶ διαφορὰ κληρικάτου καὶ ἀρχοντικίου. Από γὰρ τῆς αὐτῆς αἰτίας μετακινεῖται καὶ ὁ ἄρχων ἀπὸ τοῦ ἀρχοντικίου αὐτοῦ, ἀφ᾿ ἧς καὶ ὁ ἱερεὺς καὶ Ο διάκονος. Ετι σημείωσαι ὅτι, ἐπεὶ τῷ ὀνόματι τῶν κληρικῶν καὶ μοναχοὶ περιέχονται, καλῶς ἐκληφθή - σονται τὰ τοῦ κανόνο; καὶ εἰς τοὺς διακονητὰς τῶν μοναστηρίων ΖΩΝΑΡ. Πείθεσθε τοῖς ἡγουμένοις ὑμῶν, καὶ ὑπείκετε, φησὶν ὁ θεῖος Απόστολος. Ἐὰν οὖν κληρικὸς οιοσδήποτε καὶ διάκονος (διάκονος δ' ἐνα ταῦθα οὐ τὸν διακόνου έχοντα χειροτονίαν φησίν, ἀλλ' ἅπαντα κληρικὸν διάκονον ὠνόμασεν, ὡς δια κονίαν τινὰ, ήγουν υπηρεσίαν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ πλη ροῦντα· καὶ τοῦτο δῆλον ἐκ τοῦ εἰπεῖν, μηδὲ ἐν ἐκείνῳ τῷ βαθμῷ διακονήσωσι· καὶ τοὺς ἀναγνώ στας γὰρ καὶ λοιποὺς ἐν τῷ οἰκείῳ βαθμῷ διακονεῖν λέγει), ἐὰν οὖν μὴ πειθαρχῇ κληρικὸς ἐπισκόπη ZONAR. Obedile propositis vestris, et obsequi. mini”, inquit divinus Apostolus. Si ergo quicunque clericus et minister (diaconi vero nonine bic, non eum qui diaconatus ordine insígnitus est, sed clericum quemlibet, qui aliquod in ecclesia ministerium exercet, canon intelligit; idque vel ex iis verbis facile apparet [ ne in illo quidem gradu mimistreut], in suo namque gradu ministrantium nomine lectores quoque et alios deinceps significat). Si quis igitur clericus episcopo sure ipsum ad al. tiorem dignitatis gradum, a diaconatu quippe ad αὐτοῦ, θέλοντι προβιβάσαι αὐτὸν εἰς μείζονα βαθε sacerdotium, vel ad diaconatum ab liypodiaconi munere, atque ita deinceps, promovere volenti nox obtemperet; ab eo quoque gradu, qucm tenebat, quemque is dimittere noluit, amoveri placet. 558 ARIST. • Qui majorem honorem respuit, et • quem habet amittel. μὸν, οἷον διάκονον εἰς πρεσβύτερον, ἢ ὑποδιάκονον, καὶ καθεξής, μηδὲ ἐν ἐκείνῳ τῷ βαθμῷ μενέτω, ἐν ᾧ ἦν, καὶ οὗ ἀποστῆναι οὐκ ἠθέλησεν. ΑΡΙΣΤ. «Ο μείζω τιμὴν ἀπωθούμενος καὶ ἦν • Έχει προσαπολέσει. ο Ο τιμής μείζονος κρινόμενος άξιος παρὰ τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου, καὶ δι' ἀναγκαίαν αἰτίαν τῆς ἐκ· κλησίας εἰς ταύτην προβιβαζόμενο;, καὶ μὴ πειθαρχῶν οὐ δι' εὐλάβειαν, ἀλλὰ διὰ καταφρόνησιν, μετακινηθήσεται καὶ τοῦ βαθμοῦ ἐνῷ διακονεῖ, καὶ προσαπολέσει τοῦτον. Τυχὸν γὰρ ὑποδιάκονος ἦν, καὶ ἐκρίνετο ἄξιος τοῦ γενέσθαι διάκονος, καὶ ἦν τοῦτο ἀναγκαῖον γενέσθαι τῷ ἐπισκόπῳ, διὰ τὸ μὴ Qui majore judicatur honore dignus a suo episcopo, et propter necessariam ecclesiæ causam ad eum promovetur, et morem non gerit; non propter pietatem sed per contemptum; etiam gradu, quo ministrat, amovebitur, eumque amittet. Fortasse enim bypodiaconus erat, et diaconus fieri dignus judicabatur; et hoc necessarium erat ab episcopo fieri, quia sufficientes non habuit diaconos, nec invenit aliquos illius ad iustar vita inculpatus et έχειν ἀρκοῦντας διακόνους, μήτε εὑρίσκειν τινὰς probatos sermone. se flebr. xiii, 17. κατ' αὐτὸν, ὄντας καὶ τὸν βίον ἀνεπιλήπτους, καὶ τὸν λόγον δικό τους. Guill. Beveregii notë. Εἰς τοὺς διακονητὰς τῶν μοναστηρίων. In codice nostro Bodleiano, co jue solo, ultimis lisce Balsamonis verbis hæc subjiciuntur. Σημείω σαι τὴν ἑρμηνείαν τοῦ παρόντος κανόνος διδάσκουσὰν ἀναγκαῖα πολλὰ περὶ τῶν ἐκκλησιαστικών ἀρχυντικίων. Μη ξενιοθείη δὲ, ὅτι βαθμούς ὠνομά σαμεν τὰ ἐκκλησιαστικὰ ἀρχοντίκια. Ἐν γὰρ τῷ ιζ' καὶ ιη' καν. τῶν ἁγίων ἀποστόλων ἐγράψαμεν και ταχρηστικώς λέγεσθαι ταῦτα βαθμούς. Κυρίως γὰρ βαθμοὶ τὰ κληρικάτα λέγονται, ήγουν οἱ ἱερεῖς, διάκονοι, ὑποδιάκονοι, καὶ ἀναγνῶσται. 'Ανάγνωθι δὲ καὶ τὰ ἐν τοῖς ῥηθεῖσι κανόσι γραφέντα πλατύτερον χάριν τῶν βαθμῶν. Νota interpretationem presenlis canonis, mulla necessaria de ecclesiasticis urchonticiis docentem. Neque mirum videatur, quod ecclesiastica archonticia vocavimus gradus. Namque 17 et 18 can. sanctorun apostolorum ea gradus abusive dici scripsimas. Proprie enim clericatus vocantur gradus, nimirum sacerdotes, diaconi, subdiaconi et lectores. Lege autem et quæ in dictis canonibus fusius de gradibus scripta sunt.

IN CÀN. XXXV CONC. CARTHAG. • Εάν τις τῶν κληρικῶν πενιχρός, προκόψας εἰς • τινα τάξιν, κτήσοιτο τί ποτε, ὑποκεῖσθαι τῇ • ἐξουσίᾳ τῶν ἐπισκόπων. Ομοίως ήρεσεν, ἵνα • ἐπίσκοποι, πρεσβύτεροι, διάκονοι, ἢ καὶ οἷοι- • δήποτε κληρικοί, οἱ μηδὲν ἔχοντες, ἐὰν προ • κόψαντες τῷ καιρῷ τῆς ἐπισκοπῆς ἢ τῆς κλη- • ρώσεως αὐτῶν, ἀγροὺς, ἢ οιαδήποτε χωρία • ἐπ' ὀνόματι ἰδίῳ ἀγοράσωσιν, ἵνα, ὡς κατὰ • δεσποτικών πραγμάτων έφοδον πεποιηκότες, • ἐνέχωνται· εἰ μὴ ἄρα λοιπόν, ὑπομνησθέντες, • τῇ ἐκκλησίᾳ ταῦτα εἰσκομίσωσιν. Ἐὰν δὲ εἰς • αὐτοὺς κυρίως φιλοτιμία τινὸς ἢ διαδοχή συγκ • γενείας περιέλθῃ, ἐξ αὐτῆς ποιήσωσιν δ ἔχει ἡ • πρόθεσις αὐτῶν. Εἰ δὲ καὶ μετὰ τὸ προθέσθαι • εἰς τοὐπίσω μετατραπῶσι, τῆς ἐκκλησιαστι «τῆς τιμῆς ἀνάξιοι, ὡς ἀδόκιμοι, κριθῶ • σιν В ΒΑΛΣ. Ὁ μὲν μ' ἀποστολικός κανών θεσπίζει ἀπογράφεσθαι τὸν ἐπίσκοπον κατὰ τὸν καιρὸν τῆς χειροτονία; αὐτοῦ τὰ οἰκεῖα πράγματα· ὡσαύτως καὶ ὁ κδ' κανὼν τῆς ἐν ᾿Αντιοχείς συνόδου, ὥστε εἶναι φανερὰ ταῦτά τε καὶ τὰ ἀπὸ τῆς ἐκκλησίας εισοδιαζόμενα. Ο δὲ παρὼν κανὼν διορίζεται, ἵνα, ἐὰν οἱ ἐπίσκοποι, ή πρεσβύτεροι, ἢ διάκονοι, ἢ οἱοι» δήποτε κληρικοὶ πενόμενοι πρὸ τῆς ἐκκλησιαστικής διακονίας καὶ τιμής, μετὰ ταῦτα προκόψωσι, καὶ κατὰ τὸν καιρὸν τῆς ἐπισκοπῆς ἢ τῆς κληρώσεως οιονδηποτοῦν ἀκίνητον, ἀγοράσωσιν εἰς ὄνομα οἰκεῖον, λογίζονται ὡς ἁρπαγες τῶν δεσποτικῶν πραγμάτων, ήγουν τῶν ἀνατεθειμένων τῷ Θεῷ. Τοῦτο γὰρ ἐνέφηνεν ὁ κανὼν διὰ τὸ εἰπεῖν, ὡς ἔφοδον πεποιηκότες ἀνέχωνται, εἰ μήπως ὑπομνησθέντες περὶ τούτου ήγουν παραγγελθέντες ἀποστῆναι τοῦ τολμηθέντος, προσκυρώσουσι ταῦτα τῇ ἐκκλησία. Είπερ δὲ ἀπὸ κληρονομίας ή λεγάτου ή δωρεάς περιέλθῃ τι εἰς αὐτοὺς, ὀφείλουσι μέρος μὲν ἀπὸ τούτων τὸ δοκοῦν αὐτοῖς, προσκυροῦν τῇ ἐκκλησίᾳ, τῶν λοιπῶν δὲ τὴν κυριότητα ἔχειν ἀναμφίλεκτον. Μετὰ μέντοι τὸ προθέσθαι ἀφιερῶταί τινα ἐκ τούτων· τῇ ἐκκλησίᾳ, ἐὰν μετάμελος γένηται, ἐκπεσεῖται τῆς ἱερατικῆς τιμῆς ὡς ἀνάξιος καὶ ἀδόκιμος. Ταῦτα τοῦ κανόνος διορι ζομένου, λέγουσι τινες ἐξακούεσθαι τὰ ἐν αὐτῷ εἰς πάντα τὰ μετὰ τὴν κλήρωσιν ἢ τὴν ἐπισκοπὴν ἀγορασθέντα ἐθενδήποτε, ἢ καὶ ἐπικτηθέντα παρὰ ἐπισ σκόπων ἢ κληρικῶν, ἄνευ τῶν ἀπὸ δωρεᾶς ἡ ληγάτου Η κληρονομίας περιελθόντων εἰς αὐτούς. Ἐμοὶ δὲ δοκεῖ ὡς ἐπὶ μὲν τοῖς ἐπισκόποις τούτου κρατήσει, ὅτι οὐδὲ ὕπεστι τρόπος ἕτερος αὐτοῖς δι' οὗ κτήσονCANON XXXV. ‹ Si quis clericus pauper, in aliquem ordinem pro- • motus, quidquam acquisierit, episcoporum pote r stati subjiciatur. Similiter placuit, ut episcopi et ‹ presbyteri et diaconi, vel quicunque clerici, qui c nihil habent, si promoti, tempore episcopatus ‹ vel clericatus eorum, agros vel qualiscunque ‹ prædia nomine proprio emerint, tanquam qui • Dominica bona invaserint, teneantur: nisi • utique admoniti ea ecclesiæ retulerint. Si autem ‹ alicujus liberalitate vel cognationis succes- ‹ sione aliquid ad ipsos proprie deveniret, en ‹ facient id, quod eorum proposito congruit. Sin • vero, etiam postquam proposuerint, retro con- • verfantur, ecclesiastico honore indigni, ut re- • probi, judicentur.» BAIS. Qia Iragesimus canon apostolicus statuit, ut episcopus tempore ordinationis res suas describat: similiter et canon 24 Antiochensis synodi ut ee sint manifestæ, et itidem ecclesiæ reditus. Præsens ergo canon decernit, ut si episcopi vet presbyteri vel disconi, vel quicunque clerici, adl ecclesiasticum ministerium et honorem pauperes, postea promoti fuerint, et tempore episcopatus vet clericatus quodvis immobile nomine proprio emerint, reputentur ut raptores bonorum Dominicorum, scilicet eorum quæ Deo sunt dedicata. Hoc autem significavit canon, dum dixit: Ut qui invaserint, teneantur, nisi hujus admoniti, id est, al, hoc teme rario incepto desistere jussi, ea ecclesia dominio adscripserimt. Si autem ex hæreditale vel legato vel donatione aliquid ad eos devenerit; corum quidem partem aliquam, quæ illis videbitur, ecclesiæ dominio tribuere debent, reliquorum autem habere certum et indubitatum dominium. Sed si postquam proposuerit ex iis aliqua ecclesia consecr.re, eum pœnitentia subierit, a sacerdotali bonore exeidet ut indignus et reprobus. Ilæc cum decernat canon, dicunt aliqui, ea quæ in ipso sunt intelligi de omnibus, quæ post episcopatus vel clericatus adoptionem undecunque empta sunt, vel etiain acquisita ab episcopis vel clericis, praeterquam ca quæ ad ipsos vel ex donatione vel ex legato vel hæreditate devenerint. Mihi autem videtur, quoil in episcopis quidem hoc locum babebit: quia nullus est eis alius modus per quem res acquirant, præterquam ex juribus episcopalibus, et ex externis Guill, Beveregii nota. Ὡς ἀδόκιμοι κριθῶσιν. Inter hæc ultima canonis verba et Balsamonis interpretationem in ms. nostro Bodeiano hac habentur. Σημείωσαι τὸν παρόντα κανόνα, διδάσκοντα ξένον τι περὶ τῶν διαφερόντων ἐπισκόποις καὶ κληρικοίς. Σημείωσαι τὴν παρόντα κανόνα, καὶ θαύμασην πῶς οὐκ εἴδομεν αὐτὸν ἐνεργοῦντά ποτε, καὶ ταῦτα πολλῶν διακό. νων καὶ ἐπισκόπων πλουτησάντων μετὰ τὴν χειρο τονίαν προφάσει αὐτοῦ, καὶ μὴ θελησάντων παραπέμψαι τι πρὸς τὰς ἐκκλησίας, ἂς ἐχειροτονήθησαν, ἐκ τῶν οὕτως ἢ ἄλλως ἐπικτηθέντων αὐτοῖς. Νοια præsentem canonem, mirum quid de iis, quæ ad episcopos et clericos pertinent, docentem. Nola præsentem canonem, et mirare quod eum unquam obtinentem non videmus; idque cum multi diaconi et episcopi ejus obtentu post ordinationem `diriles evaserint, et tamen nihil ex iis, quæ sic vel aliter possident, ad ecclesias transmittere volunt, in quas ordinati sunt.

δικαίων καὶ ὁ ἀπὸ τῶν ἔξωθεν δωρεῶν καὶ ληγάτων. Καὶ τὰ μὲν, ήγουν τὰ ἐπισκοπικά, τῇ ἐπισκοπή προσκυρωθήσεται· τὰ δὲ λοιπὰ τῆς ἐξουσίας αὐτοῦ ἔσονται, καθώς τοῦτο καὶ ὁ κανών διαλαμβάνει. Οι δὲ κληρικοί, ἐὰν μετὰ τὴν κλήρωσιν ἀπὸ ἑτέρων τρόπων, οὐχὶ ἀπὸ τῶν τῆς ἐκκλησίας, ἀγοράσωσι πράγματα, οὐκ ἀναγκασθήσονται ταῦτα προσκυρώ σαι τῇ ἐκκλησίᾳ. Ἐὰν γὰρ τυχὸν παιδοδιδάσκαλο; γένηταί τις κληρικός ή καλλιγράφος ἢ ὑπογραφεύς μεγιστανός τινος, καὶ ἐντεῦθεν πολυκτήμων καταστῇ, ἵνα τί καταναγκασθήσεται τὰ ἀπὸ τοιούτων τρόπων ἐπιπτηθέντα αὐτῷ τῇ ἐκκλησία προσκυρώ σαι; Η παρούσα δὲ ερμηνεία εξέχεται καὶ τῶν ῥη μάτων του κανόνος, διαλαμβάνοντος τὰ ἀπὸ φιλντι donationibus et legatis. Ac episcopalia quidem και πράγματα, ἀλλ' ἡ μόνος ὁ ἀπὸ τῶν ἐπισκοπικῶν episcopatui tradentur: reliqua autein erunt eoruin dominii, quemadmodum hic quoque canon hoc tractat. Clerici autem si, postquam in clerum recepti sunt, aliis modis et non ex eeclesia res emerint, non cogentur ea ecclesiæ addicere: si quis enim forte clericus flat puerorum ladimagister, vel scriptor, vel magni alicujus viri amanuensis aut a secretis, et magnas ex eo facultates paraverit; quare cogetur ca, quæ his rationibus acquisita sunt, ecclesiæ addicere? Præsens autem interpretatio a verbis eanonis dependet, statuentis quæ ex liberalitate vel hæreditatibus provenerunt, eos habere in potestate. præterquam quod pers quædam ecclesiæ dari debet. 559 Cum autem canon tractet «le immobilibus, rogaverit quispiam, an idein ser- μιῶν ἢ κληρονομιῶν ἔχειν ἐπ' ἐξουσίας αὐτοὺς ἄνευ vari debeat etiam in mobilibus. Et existimo quod idem etiam in his fet; propterea quod nulla est differentia mobilium et immobilium, quod ad acquisitionem attinet. Proprie autem dixit, pro, εἰ directo ei relicta sint, quoniam multa quibusılam relinquuntur, ut ea aliis quomodocunque reddant nc restituant. Ex hujusmodi ergo non postulat, ut quidquam ecclesis consecret; sed ex eis quæ proprie seu privatim ei relicta sunt, et quorum ille est dominus. Nola igitur canonem, qui dicit, quod episcopi et clerici debent necessario suis ecclesiis partem aliquam, quæ illis videbitur ex iis que proprie ad eos pertinent, relinquere; omaino autem extremo spiritu: et in hoc, cujusmodi et quantulumeunque est, non repudiabitur. ρίως διαφερόντων τούτοις, πάντως δὲ ἐν ταῖς ἐστὶν, οὐκ ἀποπεμφθήσεται. μέρους τινὸς ὀφείλοντος δοθῆναι τῇ ἐκκλησία. Τοῦ δὲ κανόνος περὶ ἀκινήτων διαλαμβάνοντος, Ερωτήσει τις, ἐὰν τὸ αὐτὸ ὀφείλει κρατεῖν καὶ ἐπὶ τῶν κινη τῶν; Καὶ οἶμαι ὅτι τὸ αὐτὸ καὶ ἐπὶ τούτοι; γενήσεται διὰ τὸ μηδεμίαν είναι διαφορὰν κινητῶν καὶ ἀκινήτων ὅσον εἰς τὴν ἐπίκτησιν. Κυρίως δὲ εἶπεν, ἀντὶ τοῦ εἰ ἐξ ὀρθοῦ αὐτῷ καταλειφθῇ· ἐπεὶ πολλὰ κατα λιμπάνονται τισιν, ὥστε αὐτὰ ἑτέροις ἀποκαταστῆσαι ἢ ἀναλῶσαι σπουδήποτε. Ἐκ τῶν τοιούτων οὖν οὐκ ἀπαιτεῖται ἀφιερώσαί τι τῇ ἐκκλησίᾳ, ἀλλ' ἐκ τῶν κυρίως, ἤτοι ἰδικῶς, αὐτῷ καταλελειμμένων, καὶ ὢν κύριός ἐστιν ἐκεῖνος. Σημείωσαι οὖν τὸν κανόνα τὸν λέγοντα ὅτι ἐξ ἀνάγκης ὀφείλουσιν οἱ κληρικοί καὶ οἱ ἐπίσκοποι καταλιμπάνειν ταῖς κατ᾿ αὐτοὺς Ο ἐκκλησίαις μέρος τι, τὸ δοκοῦν αὐτοῖς, ἀπὸ τῶν κυτ τελευταίαις ἀναπνοαῖς· καὶ τοῦτο, οἷον ἂν καὶ ὅσον ZONAR. Si qui homines cum rei familiaris inopia laborarent, ad episcopatuin erecti aut in elerum cooplati sunt, deinde vero divitiis afluant, agrosque aut prædia, postquain episcopi aut clerici sunt, proprio πomine emercati possideant; illa ex bonis ecclesiæ quæsiissc censentur, ac nisi ecclesiæ consecraverint, Dominicas, hoc est, Deo dicatas possessiones, diripuisse judicabuntur. Id namque illa significant: tanquam qui Dominica bona invaserint. Proinde civilibus quoque legibus cautum est, ut episcopi, cum eligendi sunt, quid in ipsorum possessionibus sit testatum faciant; ut illas, quibuscuque collibitum fuerit, ex legum præscripto relinquere liceal. (uadragesimus vero sanctorum apostolorum canon, Nota sint, inquit, propria episcopi lona, si quidem propria quoque habet; notaque item Dominica sint et quæ sequuntur. Idem vicesimo quarto, quoque Antiochenæ synodi canone cautuna est. Quod si episcopo cuiquam aut clerico aliquid alicujus liberalitate ipsi proprie addictum, legatum quippe aut domatio aut cognata liæreditas, obvenerit, ex eo quoque ecclesiæ partem pro suo arbitrio consecrabit, Proprie vero dixit addictumn, hoc est, quod homini ex directo fuerit relictum; quoniam multa aliquibus relinquuntur, ut aliis tradant, aut in captivorum redemptionem, aut in ΖΩΝΑΡ. Ἐάν ἀποροί τινες γένωνται ἐπίσκοπος κληρικοί, εἶτα εὐπορήσωσι, καὶ κτήσωνται, ἐν τῷ εἶναι ἐπίσκοποι ή κληρικοί, ἀγροὺς ἢ χωρία, ώνησάμενοι αὐτὰ εἰς ὄνομα οἰκεῖον, δοκοῦσιν ἐκ πραγ μάτων τῆς ἐκκλησίας ταῦτα κτήσασθαι, καὶ ἔνοχοί εἰσιν, ὥσπερ εἰ δεσποτικὰ πράγματα, ήγουν κυ ριακά, διηρπάκασι (τοῦτο γὰρ ἐνέφηνε διὰ τοῦ εἰπεῖν, ὡς ἔφοδον πεποιηκότες), εἰ μὴ τῇ ἐκκλησία ταῦτα ἀφιερώσουσιν. Διὸ καὶ οἱ νόμοι τῆς πολιτείας απαιτοῦσι τοὺς ἐπισκόπους, ὅτε μέλλουσι χειροτονεῖσθαι, φανερὰ ποιεῖν & κέκτηνται, ἵνα ἔχωσιν ἄδειαν, οἷς βούλονται, νομίμως ταῦτα καταλιμπάνειν. Καὶ ὁ μ' δὲ κανὼν τῶν ἁγίων ἀποστόλων, Εστω, φησί, φανερὰ τὰ ἴδια τοῦ ἐπισκόπου πράγματα, είχε καὶ ίδια ἔχει, καὶ φανερὰ τὰ κυριακά, καὶ τὰ ἑξῆς. Καὶ ὁ τῆς ἐν Ἀντιοχεία κδ' κανών περὶ τούτου θεσμοθετεῖ. Ἐὰν δὲ καὶ ἐπισκόπῳ ὄντι τινὶ ἡ κληρικῷ περιέλθῃ κυρίως φιλοτιμία τινός, οἷον ληγάτον δωρεά ή κληρονομία συγγενική, δεῖ, φησί, καὶ ἐξ αὐτοῦ ἀφιερῶσαι τῇ ἐκκλησίᾳ μέρος κατὰ τὴν οἰ κείαν προαίρεσιν. Κυρίως δὲ εἶπεν, ἀντὶ τοῦ ἐξ ὀρθοῦ αὐτῷ καταλειφθῇ, ἐπεὶ πολλὰ καταλιμπάνονταί τισιν, ώστε αὐτὰ ἑτέροις αποκαταστῆναι, ή ἀναλῶσαι αὐτὰ εἰς αἰχμαλώτων ἀναῤῥύσεις, ἢ εἰς οἰκοδομὰς οἴκων ἱερῶν, καὶ εἰς ἄλλας αἰτίας ὁμοίας. Ἐκ τῶν τοιούτων οὖν οὐκ ἀπαιτεῖται ἀφιεροῦν τι

IN CAN. XXXVI CONC. CARTHAG. τῇ ἐκκλησίᾳ, ἀλλὰ ἐκ τῶν κυρίως, ἤτοι ἰδικῶς, sacrarum ælium ædificationem, aut in alios ciusαὐτῷ καταλελειμμένων, καὶ ὧν κύριος ἐκεῖνος ἐστιν. Εἰ δὲ προέθεντο καὶ ὑπέσχοντο μέρος αφιε ρῶσαι τῇ ἐκκλησίᾳ, εἶτα μετετράπησαν, ἀντὶ τοῦ μετεβλήθησαν, ἀνάξιοι κριθήσονται οὗτοι τῆς ἱερατικῆς τιμῆς. ΑΡΙΣΤ. «Ο μετὰ τὸ προκόψαι ἀγρὸν ἐξωνούμε - • νος, οὐδὲν ἔχων, ἴστω τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦτον • προσάγειν, εἰ μὴ ἐκ διαδοχής συγγενείας ή • καθαράς φιλοτιμίας τούτῳ περιελήλυθε.» Οι πρὸ τῆς ἐπισκοπῆς μὴ ἔχοντες ἴδια πράγματα, ἢ καὶ οἱ κληρικοί, οι πρὸ τοῦ κληρωθῆναι ὄντες πενέστατοι, ἐὰν μετὰ τὸ προκόψαι ἀκίνητά τινα ἐξωνήσωνται, τῇ ἐκκλησίᾳ ταῦτα προσάξουσιν, ὡς ἐκ τῶν προσόδων αὐτῆς ταῦτα ἐπικτησάμενοι· εἰ μή που ἀπὸ κληρονομίας ἢ ἀπό τινος δωρεάς, τῇ ἀληθείᾳ πρὸς αὐτοὺς γενομένης. Φαίνονται ταῦτα περιελθεῖν εἰς αὐτούς. KANON AG. • Ώστε πρεσβυτέρους πράγμα τῆς ἐκκλησίας, ἐν • η καθιεροῦνται, μὴ πιπράσκειν, καὶ ὥστε μη- • δενὶ ἐπισκόπῳ ἐξεῖναι πράγματι καταχρήσασθαι • ἐκ τοῦ τίτλου τῆς ἐκκλησιαστικῆς μάτριχος. • Ομοίως ήρεσεν, ὥστε τοὺς πρεσβυτέρους παρὰ • γνώμην τῶν ἰδίων αὐτῶν ἐπισκόπων πράγμα • μὴ πιπράσκειν τῆς ἐκκλησίας, ἐν ᾗ καθιεροῦν ο ται· δν τρόπον καὶ τοῖς ἐπισκόποις οὐκ ἔξεστι 4 πιπράσκειν χωρία τῆς ἐκκλησίας, ἀγνοούσης • τῆς συνόδου, ἢ τῶν ἰδίων πρεσβυτέρων. Μὴ οὔσης τοίνυν ἀνάγκης, μηδὲ ἐπισκέπῳ ἐξεῖναι • καταχρήσασθαι πράγματι ἐκ τοῦ τίτλου τῆς • Εκκλησιαστικής μάτριχος. modi nsus insumant. Nihil ergo ex hujusmodi rebus, sed ex iis tantum, quæ ipsi proprie ac peculiariter sunt relictæ, quarumque ipse dominus est, ecclesiæ consecrare necessario cogetur. Quod si qui, parte aliqua jam ecclesiæ destinata, postea retro conversi sunt, hoc est, sententiam mutarunt, sacerdotii honore indigni esse judicabuntur. ARIST. • Qui post promotionem, nihil habcns, • agrum emerit, in ecclesiam eum conferat, nisi ‹ successione cognationis aut pura liberalitate ei ‹ obvenerit. › Qui ante episcopatum propria non habent bona, vel etiam clerici, qui antequam in clerum conptati fuerint, pauperrimi erant; si postquam promoti sunt, immobilia aliqua redimant, ea ad ecclesiam afferent, ut qui ex illius reditibus eadem acquisivissent nisi forte ab hæreditate, aut ab alicujus donatione, vere ad ipsos facta, appareant ea ad ipsos obvenire. 560 CANON XXXVI. • Ut presbyteri res ecclesia, in qua consecrantur. ‹ non vendant: et ut nulli liceat episcopo re ‹ abuti, quæ est ex titulo ecclesiasticæ matriculæ. ‹ Similiter placuit, ut presbyteri, præter mentem • suorum episcoporum res ccclesia, in qua con- • secrantur, non vendant: quemadmodum cpiscopis quoque prædia ecclesiæ, ignorante sy- ‹ nodo, vel suis presbyteris vendere non licet. • Non exsistente ergo necessitate', non liceat ‹ episcopo re abuti, quæ est ex titulo ecclesia- ‹ sticæ matriculæ. › BALS. Ut est verisimile, quidam sacerdotes res ecclesiasticas, præter suorum episcoporum sententiam, vendebant. Quin etiam episcopi suarum ecclesiarum prædia emancipabant, præter synodi, vel ctiam suorum sacerdotum sententiam. Dicit ergo canon, ne hoc flat amplius; sed quando tale quid faciendi necessitas premit episcopum, id cum synodi sum consensu et suorum presbyterorum faciat. Ei autem aliter re uti non liceat, quæ in brevibus ecclesiasticis seu in matricula scripta est, hoc est, ΒΑΛΣ. Ὡς ἐπικεν, ἱερεῖς τινες ἐπώλουν ἐκκλησιαστικά πράγματα παρά γνώμην τῶν οἰκείων ἐπισκόπων. ᾿Αλλὰ μὴν καὶ ἐπίσκοποι ἐπίπρασκον χωρία τῶν ἐκκλησιῶν αὐτῶν παρὰ γνώμην τῆς κατ' αὐτοὺς συνόδου, ἢ καὶ τῶν ἰδίων πρεσβυτέρων. Φησὶν οὖν ὁ κανὼν μηκέτι τοῦτο γίνεσθαι, ἀλλὰ καὶ ὅτε πρόκειται ἀνάγκη ποιῆσαι τοιοῦτόν τι ἐπίσκοπον, μετὰ συναινέσεως τῆς κατ' αὐτὸν συνόδου καὶ τῶν Ιδίων πρεσβυτέρων τοῦτο ποιεῖν· ἄλλως δέ πως μὴ ἔχειν ἐπ' ἀδείας αὐτὸν καταχρήσασθαι πράγματι καταγεγραμμένῳ ἐν τοῖς ἐκκλησιαστικοῖς βρεδίοις, Dii repertorio ecclesiastici tituli seu libri. Titulus ήγουν ἐν τῇ μάτρικι, τουτέστιν ἐν τῇ ἀπογραφῇ τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ τίτλου, ἤτοι βιβλίου. Τίτλος γὰρ λέγεται ποτὲ μὲν ἡ ἐπιγραφή, ποτὲ δὲ ἡ αἰτία, ποτὲ δὲ καὶ τὸ βιβλίον. Ακούων δὲ τοῦ κανόνος λέγοντος μήτε ἐπίσκοπον παρὰ γνώμην τῆς συνόδου καὶ τῶν Ιδίων πρεσβυτέρων πιπράσκειν χωρία τῆς ἐκκλησίας, μήτε τους πρεσβυτέρους παρά γνώμην τῶν ἰδίων ἐπισκόπων πωλεῖν πράγματα ἐκκλησιαστικά, μὴ εἴπῃς ἐξ:σοῦσθαι κατὰ τοῦτο τὸ μέρος τοῖς ἐπισκή. τας τους πρεσβυτέρους· ἀλλ᾽ εἰπὲ ὅτι οἱ μὲν πρε αδύτεροι παρά γνώμην τῶν ἐπισκόπων οιονδηποτοῦν πράγμα κινητών ἢ καὶ εὔφθαρτον, οἶνον τυχὸν ἢ σίτον, πωλεῖν οὐ δύνανται· ὁ δὲ ἐπίσκοπος τὰ μὲν εύφθαρτα κινητά καὶ τὰ αὐτοκίνητα καὶ παρὰ γνώcnim dicitur aliquando inscriptio, aliquando vero causa, aliquando autem et liber. Cum autem aulis canonem dicentem, nec episcopum præter (synodi sententiam el suorum presbyterorum ecclesiæ prædia vendere; nec presbyteros præter sententiam suorum episcoporum vendere res ecclesiasticas; no dixeris, quod ad hoc attinet, presbyteros æquari episcopis: sed dic quod presbyteri quidem, præter episcoporum sententiam, quamcunque rem mobilem vel immobilem vel etiam quæ facile corrumpi potest, vinum forte vel frumentum, veudere non possunt; episcopus autem ea quidem, quæ facile corrumpi possunt, mobilia, et quæ per sc mobilia, etiam præter suorum clericorum sententiam, potest alie-

.nare; sed non itidem immobilia. Propterea enim μην τῶν οἰκείων κληρικῶν ἐκποιεῖν δύναται, οὐ præsens quoque canon jubet presbyteros non ven· dere bona ecclesiastica sine episcopis: epi-copis autem prohibuit immobilia, sine necessitate et sine synodali et presbyterorum sententia, vendere Quod autem habet episcopos potestatem, etiam præter suorum presbyterorum mentem et synodi, vendendi per s uumobilia et mobilia, quæ facile corrumpi possunt, patet ex 38 et 41 can. apostolicis, quos etiam lege: atque etiam ex præsenti canone, qui prohibet ecclesiasticornm prædiorum et fundorum alienationein sine cognitione et examinatione faciendam. Ne huic autem iuterpretationi repugnare vicleantur canones, qui sacra ecclesiastica ab episcopis vendi prohibent. Etsi enim sint mobilia, Immobilium tamen locum obtinent, sicut et boc sæpe in legibus invenitur. Porro quando ecclesiasticum immobile ob pre entem necessitatem vendendum est, non debet episcopus rem reditum babentem vendere; sed qualem canone 26 praesentis synodi caui case vult, et secundum dictas illic distinctiones. Abusas autem canon meminit, ne dicas prohiberi solum venditionem immobilium, non autem etiam alias alicnationes. Neque enim per emphyteusin, neque per donationem, neque per permutationem, neque ad multum tempus potest episcopus rem ecclesiasticam alienare, nisi urgeat necessitas. οὔτε ἐπὶ χρόνοις πολλοῖς ἐκποιεῖσθαι ἐκκλησιαστικὸν μένης. · μὴν καὶ τὰ ἀκίνητα. Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ ὁ κανὼν τοὺς μὲν πρεσβυτέρους παρεκελεύσατο μὴ πωλεῖν πράγματα ἐκκλησιαστικὰ ἄνευ τῶν ἐπισκόπων· τοὺς δὲ ἐπισκόπους εκώλυσε πιπράσκειν ἀκίνητα ἄνευ ἀνάγκης καὶ συνοδικῆς γνώμης καὶ τῶν πρε σβυτέρων. Οτι δὲ ἐξουσίαν ἔχει ὁ ἐπίσκοπος καὶ παρὰ γνώμην τῶν πρεσβυτέρων αὐτοῦ καὶ τῆς κατ αὐτὸν συνόδου πιπράσκειν ἐκκλησιαστικὰ ἀκίνητα καὶ εὔφθαρτα κινητά, δηλόν ἐστιν ἀπὸ τοῦ λη' ἀπο στολικοῦ κανόνος καὶ τοῦ μα', οὔς καὶ ἀνάγνωθι· ἀλλὰ μὴν καὶ ἀπὸ τοῦ παρόντος κανόνος κωλύοντας τὴν ἀδιάγνωστον ἐκποίησιν τῶν ἐκκλησιαστικών χωρίων καὶ μονῶν. Μὴ ἐναντιωθῶσι δέ σοι προς τὴν παροῦσαν ἐρμηνείαν οἱ κανόνες, οἱ κωλύοντες παρὰ ἐπισκόπων πιπράσκεσθαι ἱερὰ ἐκκλησιαστικά. Κἂν γὰρ κινητὰ ταῦτα ὦσιν, ἀλλὰ ἀκινήτων ἐπέχουσι τόπον· καθὼς καὶ ἐν τοῖς νόμοις τοῦτο πολ - λαχοῦ εὑρίσκεται. Καὶ ὅταν δὲ μέλλῃ διαπραθῆναι ἐκκλησιαστικὸν ἀκίνητον διὰ προκειμένην ἀνάγκην, οὐκ ὀφείλει πωλεῖν ὁ ἐπίσκοπος πράγμα ἔχον πρόσωδον, ἀλλ᾽ οἷον ὁ κς' κανὼν τῆς παρούσης συνόδου φησί, καὶ κατὰ τὰς ἐκεῖσε εἰρημένας διατάξεις. Καταχρήσεως δὲ ὁ κανὼν ἐμνήσθη, ἵνα μή είπης μόνην κωλύεσθαι τὴν διάπρασιν τῶν ἀκινήτων, οὐ μὴν καὶ τὰς ἄλλας ἐκποιήσεις. Οὔτε γὰρ κατ' ἐμ φύτευσιν, ούτε κατὰ δωρεάν, οὔτε κατὰ ἀνταλλαγὴν, ἀκίνητον ἐπίσκοπος δύναται ἀνάγκης μὴ προκει ZONAR. Sanc'orum apostolorum canones, trice simus octavus et quadragesimus prinus, Jus administrationemque rerum ecclesiasticarum penes episcopos esse voluere. Proinde ne sacerdotibus res ecclesia, 561 cui adscripti sunt, sine episcopi facultate vendere liceat, hic canon decernit. Tum ne concessa ipsis per apostol. canones auctoritate episcopi abutentes, dominatum sibi quodammodo vindicent, itaque ecclesiasticas possessiones abdicatum eant, ne ipsi quidem episcopo, nisi re cuin synodo sua subjectisva sibi presbyteris communicata, prædia ecclesiastica vendendi facultatem esse statuit. Neque enim rerum ecclesiasticarum administrationem ab ipsis ignorari oportet; ne, si sine leste sit, offensiones in episcopos exoriantur. Nulla ergo necessitate cogente, re in erclesiastica matri. enla vel repertorio descripta episcopo quoque abuti ne liceat, Tituli vero nomine et inscriptio et causa quinimo et liber, ut in legibus scriptum alicubi reperias, significatur. Εt vero, cum alienare aliquid immobile episcopus volet, ejus generis id esse debet, quale hujus synodi carone sexto et vicesimo explicatur, ac ibidem indicate cautiones in co aliemando serventur. ARIST. ‹ Presbyter rem quampiam eeclesiasticam • sine episcopo non vendit; neque episcopus præe dium, synodo non approbante. › Bona ecclesiastica non alienata manere debent. Si autem necessitas requirat, ut immobile aliquid alicnetur, episcopus sine syrodi sententia illud non ΖΩΝΑΡ. Οἱ τῶν σεπτῶν ἀποστόλων κανόνες, δ τε λη' καὶ ὁ μα' τὴν ἐξουσίαν καὶ φροντίδα τῶν ἐκκλη σιαστικών πραγμάτων τοῖς ἐπισκόποις ἀνατιθέασιν. Ακολούθως οὖν ὁ κανὼν οὗτος ἀπαγορεύει πιο πράσκειν τοὺς πρεσβυτέρους τῆς ἐκκλησίας πραγμα ἐν ᾗ καθιερώθησαν, εἰ μὴ καὶ ὁ ἐπίσκοπος συνευ δοκεῖ. Ἵνα δὲ μὴ τῇ δοθείσῃ αὐτοῖς ἐξουσίᾳ ἐκ τῶν ἀποστολικῶν κανόνων καταχρώμενοι οἱ ἐπίσκοπος ἐναυθεντῶσι καὶ ἐκποιῶνται τὰ ἐκκλησιαστικά, καὶ ἐπήγαγεν ὅτι οὐδὲ τῷ ἐπισκέπῳ ἐξέσται χωρία πι πράσκειν τῆς ἐκκλησίας, ἀγνοούσης τῆς συνόδου, ὑφ᾽ ἧς καὶ αὐτός ἐστιν, ἢ τῶν ἰδίων πρεσβυτέρων. Δεῖ γὰρ τῶν διοικήσεων τῶν ἐκκλησιαστικών πραγμάτων εἴδησιν ἔχειν αὐτούς· ἵνα μὴν ἁμαρτύρου της οἰκονομίας οὔσης, σκάνδαλα κατὰ τοῦ ἐπισκόπου φύωνται. Χωρίς τοίνυν ἀνάγκης μηδὲ τῷ ἐπισκόπω ἐξέστω καταχρήσασθαι πράγματι ἀπογεγραμμένω ἐν τῇ ἐκκλησιαστικῇ μάτρικι, ήτοι τῇ ἀπογραφῇ. Τίτλος δὲ ἡ ἐπιγραφὴ λέγεται καὶ ἡ αἰτία, ἀλλὰ μὴν καὶ τὸ βιβλίον, ὡς ἐν τοῖς νόμοις που γέγραπται. Καὶ ὅτε δὲ ἐκποιήσασθαι ἀκίνητον ὁ ἐπίσκοπος μέλλει, τοιοῦτον ἐκποιήσεται, οἷον ὁ χς' κανὼν τῆς παρούσης συνόδου φησί, καὶ κατὰ εἰρημένας ἐκεῖ διαστίξεις. ΑΡΙΣΤ. • Πρεσβύτερος ἐκκλησιαστικόν πράγμα • τοῦ ἐπισκόπου χωρὶς οὐ πιπράσκει· οὐδὲ ἐπίσ ο σκοπος χωρίον, συνόδου μὴ ἐπιγινωσκούσης. ο Τὰ τῶν ἐκκλησιῶν ἀνεκποίητα μένειν ὀφείλουσιν. Εἰ δὲ ἀνάγκη γένηται ἐκποιηθήναί τι ἀκίνητον, οὐκ ἄνευ γνώμης τῆς συνόδου διαπωλήσει τοῦτο ὁ ἐπί

IN CAN. XXXVI CONC. CARTHAG. σκοπος· εἰ μὴ βούλεται, κατὰ τὴν εἰκοστὸν ἕκτον vendet: nisi vellet juxta vicesimum sextum præκανόνα τῆς παρούσης συνόδου, Θεῷ καὶ συνόδῳ ἑαυ τὴν καταστῆσαι ὑπεύθυνον, καὶ τῆς τιμῆς ἀλλότριον. Αλλ' οὐδὲ πρεσβύτερος, οικονομίαν τινὰ τῆς ἐπισκο τῆς ἐμπεπιστευμένος, χωρὶς εἰδήσεως τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου πρᾶγμα ἐκκλησιαστικόν, ἢ ἀκίνητον, ἢ αὐτοκίνητον, διαπωλήσει. • Ανεγνώσθησαν ἔτι μὴν ἐν ταύτῃ τῇ συνόδῳ διάο φοροι σύνοδοι πάσης τῆς τῶν ᾿Αφρων χώρας, ἐπι- • τελεσθεῖσαι ἐν τοῖς προλαβοῦσι χρόνοι; Αὐρηλίου • ἐπισκόπου Καρχηδόνος. • Ἐκ τῆς συνόδου τῆς ἐν Ἱππῶνι Ρηγίῳ γενο- · μένης ἐπὶ τοῦ ἐνδοξοτάτου βασιλέως Θεοδοσίου • Αὐγούστου το τρίτον, καὶ ἐπὶ ᾿Αβουνδατίου τοῦ • λαμπροτάτου ὑπάτου ὀγδόῳ εἰδοῖς Οκτωβρίαις • ἐν Ἱππῶνι Ρηγίῳ εἰς τὸ σήκρητον τῆς ἐκκλη • σίας Πάκης· καὶ τὰ λοιπὰ πεπραγμένα ταύτης η τῆς συνόδου διὰ τοῦτο οὐκ ἐγράφησαν, ἐπειδὴ τὰ • ἐν αὐτῇ ὁρισθέντα ἐν τοῖς ἀνωτέροις δείκνυται ἐγε 4 κείμενα. ΒΑΛΣ. Οὐκ ἐν μιᾷ συνελεύσει τὰ ἐν τῇ συνόδῳ ταύτῃ γενόμενα ἐπράχθησαν, ἀλλ' ἐν διαφόροις. Λυομένου γὰρ τοῦ συνεδρίου, πάλιν ἐν ἑτέρῳ καιρῷ συνήρχοντο, καὶ προτιθεμένων ζητημάτων εσκόπουν, καὶ τὰ δόξαντα ὤριζον, καὶ συνήπτον αὐτὰ τοῖς προς λαβοῦσιν. Πρᾶξις δευτέρα. • Ἐκ τῆς συνόδου Καρχηδόνος, ἔνθα τοποτηρη • ταὶ ἐπίσκοποι τῆς ἀνθυπατιανῆς πρὸς τὴν σύνοδον • ἀπεστέλλοντο Αδρουμέτου ἐπὶ τῶν ἐνδοξοτάτων • βασιλέων Αρκαδίου τὸ τρίτον καὶ Ονωρίου τὸ δεύτερον, τῶν Αὐγούστων ὑπάτων, πρὸ δεκαεξ • χαλανδῶν Ἰουλίων εἰς Καρχηδόνα. Εν ταύτῃ τῇ συνόδῳ τοποτηρηταὶ ἐπελέγησαν ἐπίσκοποι • ἀνθυπατιανοὶ πρὸς τὴν Ἀνδρουμετιανήν σύνο · δου. • Ἐκ τῆς συνόδου Καρχηδόνος, Ενθα πολλὰ ὡρι • σθησαν, ἐπὶ Καισαρίου και Αττικοῦ, τῶν λαμ- • προτάτων ὑπάτων, τῇ πρὸ πέντε καλανδών Σε • πτεμβρίων, ἐν Καρχηδόνι εἰς τὸ σήκρητον τῆς ἐκε • κλησίας Ρεστιτούτης, ἐν τῷ προκαθέζεσθαι Αύ- · ρήλιον ἐπίσκοπον ἅμα ἐπισκόποις παρεστώτ διακόνων, παραγενομένων ἔτι μὴν Βίκτορος του • γέροντος τοῦ Πουπιανίτου, Τίτου τοῦ Μηγριπη • τανοῦ, Εὐαγγέλου Ασσουριτανού, μίλησε πρὸς · τοὺς ἐπισκόπους Αυρήλιος ἐπίσκοπος Καρχηδόνος• · ὃς καὶ εἶπεν οὕτως· • Μετὰ τὴν προορισθεῖσαν ἡμέραν τῆς συνόδου, • καθημένων ἡμῶν, ὡς μεμνήμεθα, ἀδελφοὶ μαχαο ριώτατοι, καὶ προσδοκώντων ἐκ πασῶν τῶν ἐπαρ · χιῶν τῆς ᾿Αφρικής τοποτηρητὰς παραγενέσθαι • πρὸς τὴν ἡμέραν τῆς ὑμετέρας συζητήσεως, την, · ὡς εἶπον, προορισθεῖσαν· ἀλλὰ καὶ ἀναγνωσθεί • σης επιστολῆς τῶν ἀπὸ τοῦ Βυζακίου συλλειτουρ γῶν ἡμῶν. Κακείνου δ' ἔτι μὴν παραναγινωσκο- • μένου τῇ ὑμετέρᾳ ἀγάπῃ, εἴ τι ἅμα ἐμοὶ συνεζή- • τησαν οἱ τὸν καιρὸν καὶ τὴν ἡμέραν τῆς συνόδου • προλαβόντες. Ετι μὴν ἀνεγνώσθη καὶ ἀπὸ τῶν • ἀδελφῶν, Οπωράτου καὶ θύρα του, τῶν ἅμα ἡμῖν ย sentis synodi canonem et Deo et synodo semetipsum reddendis rationi obnoxium facere, et honore alienum. Sed nec presbyter, cui dispensatio aliqua episcopatus concreditor, sine sui episcopi scientia, bonum aliquod ecclesiasticum, sive immobile sive sunple natura mobile, divendat. In hac præterea synodo recitata sunt universæ • Afrorum regionis diversa concilia transactis Au- • relii episcopi Carthaginensis temporibus celebrata, • Ex synodo quæ in Hippone Rhegio facta est. Snh clarissimo imperatore Theo losio Augusto e tertium, et sub Abundantio illustrissinio consule ' octavum, fulibus Octobris, in Hippone Rhegio in ‹ secretarin ecclesiæ Pacis. Et reliqua hujus synodi ‹ acta propterea scripta non sunt: quia quæ in ea ‹ constituta sunt, in superioribus sita esse ostenduntur. > BALS. Quæ in hac synodo acta fuere, non in una conventione, sed in diversis acta sunt. Soluto enim concessu, rursus alio tempore convenerunt, et propositas questiones examinarunt, quæque illis visa sunt definierunt, eaque præcedentibus conjunxerunt. Actio secunda. • Ex synodo Carthaginensi, in qua episcopi pro- ‹ consularis provinciæ legati missi sunt ad synodum . Adrumeti, sub clarissimis imperatoribus Arcadio ‹ tertium et Honorio secundum Augustis consulibus, ‹ decimo sexto Kalendas Julias Carth. In liac syn- • odo legati proconsu!ares electi sunt episcopi adl • Adrumetanam synodum, • Ex synodo Carthaginensi, ubi multa decreta • sunt, sub Cesario et Attico illustrissimis consulibus, quinto Kalendas Septembris, Carthagine, in ‹ secretario ecclesiæ Restitutæ, dum præsideret Au- ‹relius episcopus, simul episcopos assistentibus ‹ diaconis, præsentibus præterea Victore sene Pupic uiate, Tito Migripelano, Evangelo Assuretauo, • orationem ad episcopos habuit Aurelius episco- • pus Carthaginensis· qui etiam sic dixit: • Post præfinitum diem synodi, sedentibus nobis, ‹ ut meminimus, beatissimi fratres, et exspectan- ‹ tibus, ut ex omnibus Africæ provinciis adessent • legati ad diem vestram disquisitionis, que, 562 • ut dixi, prafinita est: sed etiam lecta epistol: ‹ nostrorum ex Bysacio in sacris comministrorum. Illo etiam præterea lecto vestræ dilectioni, si quid ‹ una mecuin conquisierunt, qui tempus et diem • synodi anticiparunt. Præterea autem lecta est, et • a fratribus Honorato, et Urbano, qui nobiscum hodie synodi participes, missa regatio Sitifensis • regionis. Rursus autem quoq as Reginus Vegets.

• litauæ regionis litteras mea meliocritati ostendit Α. σήμερον τῆς συνόδου μετεχόντων, τοποτηρησία ‹ a Crescentiano et Aurelio coepiscopis nostris pri- ‹ înæ sedis duarum Numidiarum: in quibus qui- ⚫ dem litteris meininit vestra mecum una dilectio, • eos significasse, quod vel ipsi ad hanc synodum • venire dignarentur, vel pro more legatos mitterent. Quoniam autem hoc nullo modo factum est, ● tes'ificantur, qui a tam remota Mauritania Siti- • fensis regione venerunt legati non posse ɛe am- • plius moram trahere. Propterea ergo, fratres, si ‹ vestræ videatur dilectioni, litteræ fratrum nostro- • tum ex Bysacio, et breviarium, quod ipsi epi- ♦ s'olæ alligarunt, in hac convocata congregatione ‹ legantur: ut si quæ forte ex iis vestræ dilectioni • minus placeant, quæcunque cura ac diligentia • corrigi potuerint, in melius Irausformentur. Hoc Β. Βυζακίου ἀδελφῶν ἡμῶν, καὶ τὸ βρέβιον, ὅπερ τῇ «enim frater et coepiscopus Mizonius, vir primæ • selis clarissimus, pro sue auctoritatis et pruler: ● tiæ dignitate scribens ad meam humilitatem pe‐ ● tivit. Si ergo placet, quæ sunt conquisita, legantur, ‹ et singula a vestra dilectione considerentur. › ex BALS. et ZONAR. Dies, quo convenirent, hujus synodi Patribus præfinita est; qui quideni sperabant er ownibus Africa provinciis legatos ad synodum venturos; quorum aliqui quidem venerunt, aliqui vero non stiterunt, aliquorum autem allatæ sunt litteræ. Qui ergo peregre advenerunt se non posse diutius perseverare dicentes, Aurelius episcopus dixit synodo, quod quoniam legati, qui ad nos vemerunt, diutius manere non possunt, legantur litteræ fratrum nostrorum ex Bysacio, et breve emissum cum litteris. Bysacium autem et Sitifen is el dæ Numi liæ et Sellitana sunt partes Africæ regiosis. Legantur autem, inquit, ut si aliqua eorum vestræ dilectioni repugnent, hoc est, si horum aliqua vobis adversentur, ac, ut non recte statula, vos olfenslant; ea diligentia corrigantur, et in melius transformentur. Hoc enim, inquit, Mizonius quoque petivit, ut corrigantur quae correctione iuligent. Convocatain autem congregationem dicit vel ut ex sui mutua convocatione congregatam, vel ad correctionem adhortantem, per ca quæ ab ipsa defimita sunt, eos qui non recte vivunt, vel de fide non recte sentiunt. CANON XXXVII. • Quod nihil eorum, quæ in Hipponensi synodo acta • sunt, sit corrigendum. Epigonius episcopus ‹ dixit, In boc breviario, quod ex Hipponensi synodo decerptum est, nibil esse corrigendum • vel addendum putamus: nisi ut dies sancti • Paschalis in tempore synodi significetur.» · ἀποσταλεῖσα τῆς Σιτιφέντης χώρας. Πάλιν δὲ καὶ • ὁ ἀδελφὸς Ρηγίνος τῆς Βεγετσελιτάνης χώρας • γράμματα τῇ ἐμῇ μετριότητι ἐνεφάνισεν ἀπὸ • Κρισχεντιανοῦ καὶ Αὐρηλίου τῶν συλλειτουργῶν · ἡμῶν τῶν τῆς πρώτης καθέδρα; τῶν δύο Νου · μιδιῶν, ἐν οἷς γράμμασι τούτους επαγγείλασθαι • μέμνηται ἅμα ἐμοὶ ἡ ὑμετέρα ἀγάπη, ὅτι ἡ · αὐτοὶ κατηξίουν ἐλθεῖν πρὸς ταύτην τὴν σύνο ο δον, ἢ κατὰ τὸ ἔθος ἀποστείλαι εἶχον τοποτηρητά;. • Ἐπειδὴ δὲ τοῦτο οὐδαμῶς γέγονε, διαμαρτύρονται · ἀπὸ τοσούτου μήκους τῆς Μαυριτανίας Σιτιφέν • της ελθόντες το ποτηρηταὶ ἐπὶ πολὺ μὴ δύνασθα • ἐμβραδύνειν. Διὰ οὖν τοῦτο, ἀδελφοὶ, ἐὰν δοκῇ • τῇ ὑμετέρᾳ ἀγάπῃ, τὰ γράμματα τῶν ἀπὸ τοῦ · αὐτῇ ἐπιστολῇ προσέδησαν, ἐν ταύτῃ τῇ παρα- • κλήτῳ συνελεύσει ἀναγνωσθῶσιν, ἵνα, ἐάν τινα τυχὸν ἐξ αὐτῶν ἐνστῶσιν τῇ ὑμετέρᾳ ἀγάπῃ, · ὅσα δι' ἐπιμελείας δυνηθώσι διορθωθῆναι εἰς κρεῖτ - • τον μετατυπωθῶσι. Τοῦτο γὰρ ὁ ἀδελφὸς καὶ συν- • επίσκοπος Μαιζώνιος, ὁ τῆς πρώτης καθέδρας • περιφανέστατος ἀνὴρ, ἀξίως τοῦ ὄγκου καὶ τῆς • συνέσεως αὐτοῦ γράφων πρὸς τὴν ἐμὴν εὐτέλειαν • ᾔτησεν. Ἐὰν οὖν ἀρέσκῃ, τὰ συζητηθέντα ανα · γνωσθῶσι, καὶ ἕκαστα ἐκ τῆς ὑμετέρας κατανοη • θῶσιν ἀγάπης. ΒΑΛΣ. καὶ ΖΩΝΑΡ. Ημέρα ωρίσθη συνελεύσεως τοῖς τῆς συνόδου ταύτης Πατράσιν, οἵτινες ήλπιζον ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν ἁπάσης τῆς Αφρικής τοποτηρητὰς ἐλθεῖν εἰς τὴν σύνοδον ὧν τινες μὲν ἦλθον, τινὲς δὲ οὐκ ἀπηντήκασι, τινῶν δὲ προσεκομίσθησαν γράμ ματα. Τῶν οὖν ἐπιδημησάντων, μὴ δύνασθαι λε γόντων ἐπιπλέον προσκαρτερεῖν, ὁ ἐπίσκοπος Αὐτ ρήλιος έφησε πρὸς τὴν σύνοδον ὅτι, ἐπεὶ οἱ ἐλθόντες πρὸς ἡμᾶς τοποτηρηταὶ προσμένειν καὶ ἔτι οὐ δύο νανται, ἀναγνωσθήτωσαν τὰ γράμματα τῶν ἀπὸ Βυζακίου ἀδελφῶν ἡμῶν, καὶ τὸ σὺν τοῖς γράμματ σιν ἀποσταλὲν βρέβιον. Τὸ δὲ Βυζάκιον καὶ ἡ Σιτιφένση, καὶ αἱ δύο Νουμιδίαι, καὶ ἡ Σελλιτανή, τῆς Ἀφρικῆς χώρας εἰσὶ μοίραι. Αναγνωσθήτωσαν δὲ, φησιν, ἵνα, ἐάν τινα ἐξ αὐτῶν ἐνστῶσι τῇ ὑμετέρα ἀγάπῃ, ἀντὶ τοῦ, ἐάν τινα τούτων ἐναντιωθῶσι, ὑμῖν προσκόψασι τούτοις, ώς μὴ καλῶς τυπωθείσι, διορθωθῶσι ταύτα δι᾿ ἐπιμελείας, καὶ εἰς κρεῖττον μετατυπωθῶσι. Τοῦτο γὰρ, φησὶ, καὶ ὁ Μειζώνιος ᾔτησε, τὸ διορθωθῆναι τὰ δεόμενα διορθώσεως. Πα - ράκλητον δὲ τὴν συνέλευσιν εἴρηκεν ἢ ὡς ἐκ παρακλήσεως ἀλλήλων αθροιζομένην ἢ ὡς εἰς διόρο θωσιν παρακαλοῦσαν, διὰ τῶν παρ' αὐτῆς ὁριζομέ νων, τοὺς μὴ βιοῦντας καλῶς ἢ μὴ φρονοῦντας ὀρθῶς περὶ πίστεως. ΚΑΝΩΝ ΑΖ'. • Οτι οὐδὲν ἐκ τῆς ἐν Ἱππῶνι συνόλου εἴη διορθω • τέον. Επιγόνιος ἐπίσκοπος εἶπεν· ἐν τούτῳ · τῷ βρεβίῳ, τῷ ἀποδρεφθέντὶ ἐκ τῆς ἐν Ἰπο • πωνι συνόδου, οὐδὲν νομίζομεν εἶναι διορθω • τέον ἢ προσθετέον· εἰ μὴ ἵνα ἡ ἡμέρα τοῦ ἁγίου • Πάσχα ἐν τῷ καιρῷ τῆς συνόδου γνωρισθείη.

IN CAN. XXXVIII CONC. CARTHAG. ΒΛΑΣ. Η Ιππών πόλις ἐπὶ τῆς Καρχηδόνος, ἐν ᾗ συνόδου ἀθροισθείσης πολλὰ ὠρίσθησαν, ἐξ ὧν τινα ὀλίγα (βρέβους γὰρ παρὰ τοῖς Λατίνοις τὸ Βραχύ) ἀποδρεφθέντα προσεκομίσθησαν, καὶ ἔδοξαν καλῶς ἔχειν. Τοῦτο δὲ μόνον ἔφησαν οἱ Πατέρες εἶναι ἀναγκαῖον, τὸ τὴν ἡμέραν τοῦ ἁγίου Πάσχα δήλην γενέσθαι. ΖΩΝΑΡ. Αναγνωσθέντων τῶν γραμμάτων, ἀλλὰ μέντοι καὶ τοῦ βρεβίου, κατὰ τὴν εἰσήγησιν Αύρηλίου, ὁ ἐπιγόνιος ἔφη· Οὐδὲν δοκεῖ ἡμῖν διορθώσεως ἄξιον ἐν τῷ βρεβίῳ τῷ ἀποτμηθέντι ἐκ τῆς ἐν ἵπε πῶν: συνόδου. Ἱππὼν δὲ πόλις ἐστὶ τῆς Καρχηδό νος, ἐν ᾖ, συνόδου αθροισθείσης, πολλὰ ὠρίσθησαν, ἐξ ὧν τινα ὀλίγα προεκομίσθησαν εἰς τὴν σύνοδον ταύτην. Βρέβους γὰρ Ῥωμαϊστὶ τὸ βραχὺ τὸ ὀλο τον λέγεται. Τοῦτο δὲ μόνον, φησὶν, ἀναγκαῖον, τὸ τὴν ἡμέραν τοῦ ἁγίου Πάσχα γνωρισθῆναι ἐν τῷ καιρῷ τῆς συνόδου, ἀντὶ τοῦ δήλην γενέσθαι, ὅτε σύνοδος γένηται. ΑΡΙΣΤ. • Οὐδὲν τῆς ἐν Ιππῶνι συνόδου διορθως BALS. Hippo urbs est Carthaginensis ditionis, in qia collecta synodo multa constituta sunt: es quibus panca quædam (id enim breve apud Latinog significat) decerpta allata sunt, et recte habere visa sunt. lloc autem solum dixerunt Patres esse neces sarium, ut sancti Paschatis dies manifestus evadal. 563 ZONAR. Lectis litteris et brevi, quemadmodum ab Aurelio propositum fuerat, Epigonius dixit: Nihil videtur nohis in brevi, quod ex synodo Hipponensi decerptum fuit, correctione dignum reperiri. Hippon autem urbs est Carthaginiensiuni ditionis, in qua collecta synodo multa constituta sont, ex quibus pauca quædam ad hanc synodum sunt allata. Breve namque Latinis idem quod parviin, exiguum dicitur. Hoc vero solum necessarium esse ait, ut sancti Paschatis dies synodi tempore significetur, hoc est, quo tempore habetur synodus, dennutietur. ARIST. «Nihil in synodlo Hipponensi corrigendum, ‹ vel ei addendum: nisi ut dies Paschatis cele- • branili tempere synodi significetur. • τέον ή προσθετέον· εἰ μὴ ἵνα ἡ ἡμέρα τοῦ • Πάσχα ἐν τῷ καιρῷ τῆς συνόδου γνωρίζηται.» Διάφοροι σύνοδοι ἐν πάσῃ τῇ τῶν Αφρων χώρα γεγόνασιν ἐν τοῖς προλαβοῦσι χρόνοις, καὶ ἀνεγνώσθησαν ἐν ταύτῃ τῇ συνόδῳ, καὶ ἔδοξεν ἡ ἐν Ιππώνι Ῥηγίῳ γενομένη σύνοδος καλῶς ἔχειν· καὶ ὥρισαν οἱ Πατέρες μήτε διόρθωσιν μήτε προσθήκην την τοιαύτην δέξασθαι σύνοδον, ἀλλ᾽ ἢ μόνον τὸ γνωρίζεσθαι τὴν ἡμέραν τοῦ Πάσχα ἐν τῷ καιρῷ τῆς συνόδου τῆς ἐν Καρχηδόνι γινομένης, ἵνα μή τινες – ne aliqui fortasse de eo hallucinentur. ίσως σφάλλωνται περὶ αὐτήν. ΚΑΝΩΝ λη'. • Περὶ τοῦ τοὺς ἐπισκόπους καὶ τοὺς κληρικούς μὴ • εὐχερῶς τὰ τέκνα αὐτῶν ποιεῖν ἐμαγκίπατα. • Ὥστε τοὺς ἐπισκόπους καὶ τοὺς κληρικοὺς τὰ • τέκνα αὐτῶν μὴ ἐᾶν αὐτεξουσίως ἀπιέναι διὰ • μαγκιπατίωνος, ἐν μηδὲν εἰς τοὺς τρόπους καὶ · εἰς τὴν ἡλικίαν αὐτῶν πληροφορηθῶσιν· ὡς • λοιπὸν τὰ ἁμαρτήματα αὐτῶν εἰς αὐτοὺς συν- · τείνειν. ο ΒΛΑΣ. Ἐμαγκικατίων λέγεται παρὰ Ῥωμαίοις ἡ παρὰ τῶν πατέρων διδομένη τοῖς ὑπεξουσίοις παι σὶν αὐτεξουσιότης. Φησὶν οὖν ὁ κανὼν μὴ γίνεσθαι αὐτεξουσίους τοὺς παῖδας τῶν ἐπισκόπων καὶ τῶν κληρικῶν παρὰ τῶν πατέρων αὐτῶν, εἰ μὴ ἀπὸ τῆς ἡλικίας καὶ τῶν ἀγαθῶν τρόπων πληροφορίαν δώσουσιν, ὅτι δύνανται δεόντως καὶ εὐλαβῶς τὰ κατ' αὐτοὺς οἰκονομεῖν. Τούτου δὲ οὕτω μή γινομένου, φασὶ τοὺς πατέρας λόγον διδόναι ὑπὲρ τῶν ἁμαρτιῶν τῶν παίδων. Καὶ ὁ μὲν κανὼν ἐθέσπισεν ταῦτα χάριν τῶν τέκνων τῶν ἐπισκόπων καὶ τῶν κληρι κῶν· οἱ δὲ νόμοι παρακελεύονται διὰ νομίμου πράσ ξεως, ήγουν μετὰ δικαστικῆς διαγνώσεων, τὴν αὐ τεξουσιότητα γίνεσθαι, μὴ διαστείλαντες κληρικῶν καὶ λαϊκῶν παῖδας. Καὶ διὰ τοῦτο οὐδὲ κληρικοὶ οὐδὲ ἐπίσκοποι χωρίς δεκρέτου δικαστικοῦ, ὡς ἐμο! δοκεῖ, ἵνα ποιήσωσιν αὐτεξουσίους παῖδας αὐτῶν. Ἡ γὰρ δοκιμασία τοῦ βίου τούτων καὶ τῆς ἡλικίας κατὰ τὸν κανόνα παρὰ δικαστοῦ ὀφείλει γίνεσθαι, Variæ synodi in tota Afrorum regione prarterlapsis temporibus habita fuere, et in hac synolo lectæ, et visa est in Hipponensi regione celebrata εynodus bene se habere: et decreverunt Patres istam synodum, nec correctionem aliquam accipere, nec additionem, sed tantum, ut dies Pasch in tempore synodi Carthagine habitæ significaretur, CANON XXXVIII. • Ut episcopi et clerici suos liberos non facile ‹ emancipent. Ut episcopi et clerici suos liberos ‹ non sinant per emancipationem sui juris fieri, ‹ nisi de eorum moribus et ætate securi fuerint: ‹ ut eorum peccata deinceps in ipsos confe- ‹ rantur. ) BALS. Emancipatio apud Romanos dicitur libertas quæ a patribus filiis, qui sunt in eoruin potestale, datur. Dicit ergo canon, non debere sui juris fieri episcoporum et clericorum filios a patribus suis, nisi ex ætate et bonis moribus certam scientiam dederint, se posse sua prudenter, et ut oportet, adninistrare. Hoc autem nisi ita fiat, dicunt patres reddituros rationem pro peccatis filiorum. Et hæc quidem canon de episcoporum et clericorum filiis decernit. Leges autem jubent, ut per actum legitimnm, sive cum legitima examinatione fat emancipatio; non distinguentes an sint clericorum vel laicorum filii. Et propterea nec clerici nec episcopi, sine judiciali decreto, ut nihi videtur, Glios suos sui juris elicient. Eorum enim vitæ et ætatis secundum canonem examinatio debet judice fieri, non autem a solo patre. Et lege tertium caput tituli 3 libri xxxı, quod dicit: Non nudus consensus patris liberat filium a patria pole-

stale, sed aclus legitimus: nec quidem causa οὐ μὴν παρὰ μόνου τοῦ πατρό. Καὶ ἀνάγνωθι τὸ requiritur, sed actus accurata subtil tas. Fortasse γ' κεφ. τοῦ γ' τίτλου τοῦ λα' βιβλίου, λέγον· Οὐ γυμνή antem dixerit quispiam, præsentem camonei corri- συναίνεσις τοῦ πατρὸς ἐλευθεροὶ τῆς ὑπεξουσιότητος gere quintum caput tituli 2 libri xxxs, quod dicit: τὸν παῖδα, ἀλλὰ νόμιμος πρᾶξι;· οὐδὲ μὴν ἡ αἰτία Qui diu alio permiserit agere, qu. ab iis, qui sui ζητεῖται, ἀλλὰ τῆς πράξεως ἡ ἀκρίβεια. Ἴσως δὲ juris sunt, fiunt, et esse sub tutoribus, in potesta le εἴπῃ τις, τὸν παρόντα κανόνα διορθωτικὸν εἶναι τοῦ in Alinın præjudicium patitur. Cum enim hæc lex di- ε' κεφ. τοῦ β' τίτλο του λα' βιβλίου, λέγοντος· Ὁ øat a potestate patris eum liberari, qui permissu patris τὸν παῖδα ἐπὶ πολὺ ἑάσας τὰ αὐτεξουσίων πράττειν, propria administrat longo tempore, scilicet biennio, καὶ ὑπὸ ἐπιτρόπους τελεῖν, πρόκριμα πάσχει περί dixit eanon, non debere hoc fieri etiam in episcopo- τὴν ὑπεξουσιότητα τοῦ παιδός. Τοῦ γὰρ νόμου τούruin vel clericorum filios: no episcopi vel clerici του λέγοντος ἀπολύεσθαι τῆς ὑπεξουσιότητος τὸν injuria afficiantur ex eo, quod ipsorum filii propter κατὰ ἀνοχὴν τοῦ πατρὸς διοικοῦντα τὰ οἰκεῖα ἐπὶ που eorum patientiain profuse ac luxuriose vivant. λύν χρόνον, ήγουν ἐπὶ διετίαν, ἔφησεν ὁ κανών μὴ Excipe mibi episcoporum et clericorum filios ὀφείλειν τοῦτο γίνεσθαι καὶ εἰς τοὺς παῖδας τῶν Magnæ Ecclesiæ officiis honoratos. Ili enim en ἐπισκόπων ἢ τῶν κληρικῶν, ἵνα μὴ περιυβρίζωνται· ίμεο funt sui juris legum auctoritate: nee rellent οἱ ἐπίσκοποι ἢ οἱ κληρικοὶ ἐκ τοῦ ἴσως ἀσώτως patres rationem eorum quæ ipsi forte peccaverint. διάγειν τοὺς παῖδας τούτων κατὰ ἀνεξικακίαν αν Lege et canonem 48 prima synoli et cjus inter- τῶν. Ὑπέξελέ μοι τοὺς διὰ ἀρχοντικίων τῆς Μεγά pretationem; et canonem 7 564 synodi in Trullo λης Εκκλησίας τιμηθέντας παῖδας ἐπισκόπων και et ejus interpretationem, et commentarium 36 κληρικῶν. Οὗτοι γὰρ ἐπεντεῦθεν αὐτεξούσιοι για cap. primi tit. presentis operis. In his enim fusius νονται ἐκ τῆς αὐθεντίας τοῦ νόμου, καὶ οἱ Πατέρες traciatum est, quod Magnæ Ecclesiæ magistratus seu οὐ δώσουσι λόγους ὑπὲρ ὧν ἴσως αὐτοὶ πλημμελή officiales, utpote dignitate auctoritateque præditi, σουσι. Καὶ ἀνάγνωθι τὸν τηʹ κανόνα της πρώτης eo ipso a patria potestate liberantur. Reddere autein συνόδου, καὶ τὴν ἑρμηνείαν αὐτοῦ· καὶ τὸν ξ' κανόνα patres rationem de peccatis filiorum, qui non sunt τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ συνόδου, καὶ τὴν ἑρμηνείαν αὐτ sui juris secundum canonem, quantum ad Deum et τοῦ, καὶ τὸ σχόλιον τοῦ λς' κεφ. τοῦ α τίτλου τοῦ ad animæ condemnationem accipe. Ex peccatis παρόντος συντάγματος. Εν τούτοις γὰρ διελήφθη enim filiorum, tam eorum qui sunt, quain qui non πλατύτερον ὅτι οἱ τῆς Μεγάλης Εκκλησίας άρχον. sunt in potastate, patres nullo modo tenentur, nec τες ὡς ἀξιωματικοὶ ἀπεντεῦθεν ἀπαλλάττονται τῆς puniuntur. Percala enim, inquit lex, caput sequuntur. υπεξουσιότητος. Τὸ δὲ δ:δύναι λόγον τοὺς πατέρας. ὑπὲρ τῶν ἁμαρτημάτων τῶν παίδων μή γεγονότων αὐτεξουσίων κατὰ τὸν κανόνα, ὅσον τὰ εἰς Θεὸν καὶ εἰς ψυχικὴν κατάκρισιν ἐκλαβοῦ. Ἀπὸ γὰρ τῶν ἁμαρτημάτων τῶν παίδων, τῶν ὑπεξουσίων δηλαδὴ ἢ καὶ αὐτεξουσίων, όπωσδήποτε οι πατέρες οὐκ [[. ἐνέχοντας] ἀνέχονται, οὐδὲ κολάζονται. Τὰ γὰρ ἁμαρτήματα, φησὶν ὁ νόμος, τῇ κεφαλῇ ἔπονται. ZONAR. Episcopi, inquit canon, et clerici, ne Hieros per emancipatione: sui juris faciant. Est vero ea Latina vox. Emancipatio porro libertatem ab eo, qui subjectum aliquem habet, ipsi concessam significat. Liberos igitur, priusquam omnino prohitatem illorum perspectam habeant, ac per ætatem eos per se sapere posse intelligant emancipare prohibentur. Si namque ante id tempus filios sui juris fecerint, peccatorum quae illi admiserint participes esse judicabuntar. ARIST. • Episcopi et clerici liberos suos, ante mo- ‹ rum stabilitatem, ne emancipent. ▸ Episcopi et clerici liberos suos de cura propria dimittere, et sui juris facere non debent, priusquam perfecta sint ælatis. et actionibus moribusque stabiles. CANON XXXIX. • Ne episcopi et clerici ordinentur, nisi omnes • suos fecerint Christianos. Ut episcopi et pre- • sbyteri et diaconi non ordinentur, priusquam • oinnes, qui sunt in suis ædibus Christianos ‹ orthodoxos fecerint. › BALS. Præsens quidem canon prohibet aliquem ΖΩΝΑΡ Οἱ ἐπίσκοποι, φησὶν ὁ κανών, καὶ οἱ τοῦ κλήρου μὴ ποιείτωσαν αὐτεξούσια τὰ ἴδια τέκνα διὰ μαγκιπατίωνος. Καὶ αὕτη Ρωμαϊκή ή λέξις· ἐμαγκιπατία δέ ἐστιν ἡ παρὰ τοῦ ἔχοντος ὑπεξούσιον διδομένη αὐτῷ αὐτεξουσιότης. Ορίζοντας τοίνυν μὴ ποιεῖν τὰ τέκνα αὐτῶν αὐτεξούσια, πρὶν ἢ πληρο φορίαν λάβωσι περὶ τῶν τρόπων αὐτῶν, ὅτι ἀγαθοί εἰσι, καὶ περὶ τῆς ἡλικίας ὅτι δύνανται τὸ δέον φρονῆσαι. Εἰ γὰρ πρὸ τοιούτου καιροῦ αὐτεξούσια τὰ τέκνα ποιήσουσι, τῶν ἁμαρτημάτων αὐτῶν καὶ αὐτοὶ ἔσονται κοινωνοί. ΑΡΙΣΤ. «Επίσκοποι καὶ κληρικοὶ τὰ ἴδια τέκνα, πρὸ τῆς 4 τῶν τρόπων σταθερότητας, μὴ ἐμαγκιπευέτωσαν ο Τῆς ἰδίας χειρός οὐκ ὀφείλουσιν ἐπίσκοποι ἢ κληρικοὶ τὰ ἴδια τέκνα ἀπολύειν καὶ ποιεῖν αὐτεξούσια πρὸ ἀτελοῦς ἡλικίας, καὶ τῆς τῶν τρόπων καὶ τῶν ἠθῶν σταθηρότητος. • Περὶ τοῦ τοὺς ἐπισκόπους καὶ κληρικούς μή χει · ροτονεῖσθαι, εἰ μὴ πάντας τοὺς ἰδίους Χριστια- • νοὺς ποιήσωσιν. Ὥστε ἐπισκόπους καὶ πρε σβυτέρους καὶ διακόνους μὴ χειροτονεῖσθαι πρινὴ · πάντας τοὺς ἐν τῷ οἴκῳ αὐτῶν Χριστιανοὺς • ὀρθοδόξους ποιήσωσιν. ΒΑΛΣ. Ὁ μὲν παρών κανών κωλύει χειροτονεῖ

IN CAN. AL CONC.. CARTHAG. σθαί τινα, πρὸ τοῦ γενέσθαι ὀρθοδόξους Χριστιανού- ordinari, priusquam infideles et læretici, qui cum τοὺς σὺν αὐτῷ κα οικοῦντας ἀπίστους ἢ αἱρετικούς Έτεροι δὲ κανόνες κολάξουσι καὶ αὐτὸ τοῦτο, τὸ συνδιάγειν ὀρθόδοξον μετὰ ἀπίστων ή αἱρετικών. γοῦν λαϊκῷ οὐκ ἐφεῖται κοινωνεῖν μετὰ ἀπίστου αἱρετικοῦ, πολλῷ πλέον ἐπισκόπῳ ἢ κληρικῷ τοῦτο οὐ παραχωρηθήσεται. Διὸ οὐ μόνον οὐ πληρωθήσε ται ὀρθόδοξος διάγων μετὰ ἀπίστου ἢ αἱρετικού, ἀλλὰ καὶ τῆς κοινωνίας ἐκβληθήσεται. Ο γάρ και νωνῶν ἀκοινωνήτῳ ἀκοινώνητός ἐστι. Καὶ ταῦτα μὲν περὶ τῶν ἀπὸ γένους ὀρθοδόξων καταγομένων περὶ γὰρ τῶν ἐξ ἀπίστων εἰς τὴν ἁγίαν καὶ ἀληθῆ ἡμετέραν πίστιν γραφέντων ἀνάγνωθι τὸ τ' κεφ. α' τίτλου τοῦ παρόντος συντάγματος, καὶ τὰ ἐν αὐτῷ, καὶ τὸν ση' κανόνα τῆς ἐν τῷ Τρούλλω συνόδου. eo habitant, flant orthodoxi Christiani. Alii autem canones hoc ipswin quoque puniunt; si orthodoxus scilicet una coni infidelibus vel hæreticis versetur. Si ergo laico cum fulldeli vel hæretico versari non permittitur, multo magis hoc episcopo vel clerico non concedetur. Quaniobrein non solum in clerum non referetur orthodoxus, qui-cum infideli vel hæretico degit, sed etiam communione ejicietur. Qui enim communicat cum excommunicato, est excommunicatus. Et hæc quidem de iis, qui ex orthodoxorum genere descendunt. De iis enim qui ex infidelibus in sanctam veramque nostram fidem scribuntur, lege cap. 10 tit. 1 praesentis operis, et quae in eo sunt, et canonem 78 synodi it Trello. ΖΩΝΑΡ. Οἱ ἐπίσκοποι χρέος ἔχουσι διδάσκειν καὶ μετάγειν τοὺς ἀπίστους εἰς πίστιν, καὶ τοὺς σφαλλομένου; περὶ τὰ δόγματα Χριστιανοὺς ὁδηγεῖν εἰς ὀρθοδοξίαν ὁμοίως καὶ οἱ πρεσβύτεροι καὶ οἱ διά κονος. Ἐὰν δέ τις αὐτὸς μὲν εἴη Χριστιανός, τοὺς δὲ ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ, οἷον γυναῖκα καὶ παῖδα; καὶ οὺς πρὸς ὑπηρεσίαν ἔχει, ἢ ἀπίστους ὄντας παρορᾷ ἢ σἱρετικούς, τοῦτον μήτε ἐπίσκοπον, μήτε πρεσβύτερον, μήτε διάκονον γίνεσθαι λέγει ὁ κανών. Ὃς γὰρ τοὺς ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ διδάξαι, καὶ μετα στρέψαι ἐκ κακοδοξίας εἰς ὀρθοδοξίαν οὐ δύναται, ἢ οὐ βούλεται, πως οὗτος ἑτέρους διδάξει; Καὶ αὐτ τὰς δὲ ἀμφίβολος ἂν περὶ τὴν πίστιν λογίζοιτο. Και ὁ μέγας δὲ Παῦλος Τιμοθέω γράφων φησίν· Εἴ τις ε τοῦ ἰδίου οίκου προστῆναι οὐ δύναται, πῶς Ἐκκλησίας Θεοῦ ἐπιμελήσεται; ΑΡΙΣΤ. «Οὐ χειροτονεῖται ὁ μὴ τοὺς εἰς τὸν οἶκον • αὐτοῦ πάντας ὀρθοδόξους ποιήσας, ο KANUN M'. · Περὶ τοῦ μὴ ἐξεῖνα: περαιτέρω ἄρτου καὶ οίνου • ὕδατι μεμιγμένου τί ποτε ἐν τοῖς ἁγίοις προσ- · φέρειν· ἵνα ἐν τοῖς ἁγίοις μηδὲν πλέον τοῦ · σώματος καὶ τοῦ σίματος τοῦ Κυρίου προσε- • νε; θείη, ὡς καὶ αὐτὸς ὁ Κύριος παρέδωκεν· · τοῦτ' ἔστι, ἄρτου καὶ οἴνου ύδατι μεμιγμένου. • Απαρχὴ δὲ, εἴτε μέλι, εἴτε γάλα, ὡς εἴωθεν, · προσφερέσθω ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ ἐθίμῳ εἰς τὸ τῶν • νηπίων μυστήριον· εἰ καὶ τὰ μάλιστα γὰρ ἐν • θυσιαστηρίῳ προσφέρεται, όμως ἰδίαν ἐχέτω • κυρίως εὐλογίαν, ὡς ἐκ τοῦ ἁγιάσματος τοῦ • κυριακού σώματος καὶ αἷματος διίστασθαι. Μη- • δὲν δὲ πλέον ἐν ταῖς ἀπαρχαῖς προσφερέσθω ἢ • ἀπὸ σταφυλῶν καὶ σίτου.» ΒΑΛΣ. Ο λβ' κανὼν τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ συνόδου πλατέως θεσπίζει γίνεσθαι τὴν ἀναίμακτον θυσίαν μετὰ ἄρτου καὶ οίνου μεμιγμένου ὕδατι· ὡς τοῦ μὲν ἄρτου, τύπον ἐπέχοντος τοῦ κυριακοῦ σώματος, τοῦ δὲ οἶνου τύπον αἵματος. Ἐπεὶ δὲ οὐχ αἷμα μόνον ἐκ τῆς πλευρᾶς τοῦ Κυρίου ἐῤῥύη, ἀλλὰ καὶ ὕδωρ, διὰ τοῦτο συγκιρνᾶται τῷ προσφερομένῳ * 1 Τim. 111, 5. ZONAR. Episcoporum munus est infideles eradire atqne allicere ad hden; tum Christianis a Ade aberrantibus rectam orthodoxæ doctrinæ semitam pra:monstrare: quod idem sacerdotes quoque et diaconi præstare debent. Si quis ergo, ipse quidem Christianus sit, domesticos vero, uxorem nempe aliosque et servos, infideles cum sint vel hæretici, erudire negligit, eum neque episcopum, neque presbyterum, neque diaconum creari leere csnon deceruit. Quisquis enim domesticos suos erudire, atque a pravo sensu ad rectam sententiam tradacere non potest, aut negligit, quo pacto aliis era. diendis iHe sufficiet? Quinimo dubiæ Adei sospiciowe ipsemet non carebit. Et vero magnus quoque Paulus ad Timotheum scribens: Si quis, inquit, domai suæ præesse nescit, quomodo Ecclesiæ Dei diligentiam habebit? 565 ARIST.. Non ordinatur, qui omnes ef • domesticos orthodoxos non fecit. › CANON XL. • Non licere ultra panem et vinum aqua mistum • quidquam in sanctis offerre. Ut in sanctis nihit • amplios quam corpus et sanguis Domini offe- ‹ ratur, ut etiam ipse Dominus tradidit, hoc est, < panis et vinum aqua mistum. Primitis autem, • sive mei, sive lac, ex more offerantur υπο dre ‹ consueto ad infantium mysterium: etsi enim ‹ maxine in altari offerantur, propriam tamen suam habeant benedictionem, ut a Domiuici • corporis et sanguinis sacranrento sejungantur. • Nihil autem in primitiis amplius offeratur, ‹ quam ex uvis et frumentis. › BALS. Tricesimus secundus canon synodi in Trullo abunde constituit, ut ineruentum flat saerificjum cum pane et vino aqua misto; utpote pane quidem typum gerente Dominici corporis vino autem typum sanguinis. Quia autem non solum sun)- guis ex latere Domini effluxit, sed etiam aqua, propterca viuo, quod offertur, aqua quoque coun

16% miscetur. Lege eliam canoncm 3 sanctorum aposto 1 οίνῳ καὶ Γεωρ. Ανάγνωθι καὶ τὸν γ' κανόνα τῶν lorum. Cuni ¡is antem eadem præsens quoque canon præcipit, adjiciens, quod etiam si soleat in altari offerri mel vel lac, tanquam primitiæ in die uno consueto, ad infantium mysterium, scilicet pro infantibus: ea tamen non debent una cum divinis sacramentis reponi sed seorsum locari, et magis ab illis benedici. Ut primitis autem nibil amplius oferatur, quam frumentum novum et uva. Quae autem de lacte et melle dicta sunt, prohibita fuerunt etiam in canone 56 septimæ synodi. ἁγίων ἀποστόλων. Τὰ αὐτὰ δὲ τούτοις καὶ ὁ παρών κανών παρακελεύεται, προστιθέμενος ὡς, εἰ καὶ είωσε προσφέρεσθαι ἐν τῷ θυσιαστηρίων, ὡς ἀπαρχ μέλι ἢ γάλα ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ ἐθίμῳ, εἰς τὸ τῶν νη πίων μυστήριον, ήγουν ὑπὲρ τῶν νηπίων· ἀλλ' όμως οὐκ ὀφείλουσι ταῦτα συνανακεῖσθαι μετὰ τῶν θείων ἁγιασμάτων, ἀλλ' ιδιαζόντως κεῖσθαι, καὶ εὐλι γείσθαι μᾶλλον ὑπ' ἐκείνων, ὡς ἀπαρχὴ δὲ μηδὲν πλέον προσφερέσθω ή σίτος νέος καὶ σταφυλή. Τὰ δὲ περὶ τοῦ γάλακτος καὶ τοῦ μέλιτος ἐκωλύθησαν ἐν τῷ νς' κανόνι τῆς ζ' συνόδου. ZONAR. Tertio quoque, et quarto sanctorum apostolorum canone de hac re constituitur. Quoniaın vero illos adhuc nousulli negligebant, inter quos Armenii, qui vinuın solaınıodo inter zancta offerebant, neque aliquam aquæ partem admisceliant, ut sextæ synodi in Trullo tricesimo secundo canone sancitum est; fecit hæc synodus, ut suum ipsa quoque decretum hac de re interponeret: quo quidem aliu: quidquam, præter panem et vinum aqua mistum, in sanctis offerri vetat: panem quidem, qui Dominici corporis, vinum vero, quod sanguinis ↓ypum ac figurain gerat. Cuin vero non solus sanguis ex Dominico latere, sed aqua etiam effluxerit, idcirco viuo, quod in altari offertur, aqua quoque præterea admisceri necesse est. Quod autem ait, primitiarum nomine niel aut lac, certo quodam die, ad infantium mysterium offerri consuetum cst, et in altari offeratur, non tamen cum diviuo pane simul vinoque intermisceri concessum sit, sed scorsum ab illis, propria precationis adhibita formuls, benedicantur. Illud vero [ad infantium mysterium | quidam sic intelligunt, ut ea parvulis sacrorum mysteriorum loco præbeantur; quod ego quidem haud probaverim. Alii vero, quasi lac primitiarum nomine, propter infantes, quippe qui solo lacte alantur, oferri solitum fuerit. Verum id ex quinquagesimo septimo sextæ synodi canone omnino velitum est. Primitiarum autem nomine, inquit, nihil præter novum frumentum ac uovissime turitatem asseculos urarum raceinos oferri concessum sit. ARIST. ‹ Panis et vinum aqua mistum, idque ΖΩΝΔΡ. Καὶ ὁ τρίτος κανὼν τῶν ἁγίων ἀποστό λων καὶ ὁ δὲ περὶ ταύτης υποθέσεως διατάττεται: Ἐπεὶ δέ τινες καὶ μετὰ ταῦτα παρέβαινον τοὺς και νόνας ἐκείνους, ὡς οἱ ᾿Αρμένιοι, οἶνον μόνον προςφέροντες εἰς τὰ ἅγια, ἀλλ' οὐχὶ καὶ ὕδωρ, καθώς 6 26 περιέχει κανὼν τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ έκτης συνόδου, ἦλθε καὶ ἡ παρούσα σύνοδος, εἰς τὸ περὶ τούτου διατάξασθαι, καί φησι πλέον μηδὲν ἄρτου καὶ οἶνε ύδατι μεμιγμένου προσφέρεσθαι εἰς τὰ ἅγια, τὸν μὲν ἄρτον, εἰς τύπον τοῦ σώματος τοῦ Κυρίου, τὸν δὲ οἶνον τοῦ αἵματος. Ἐπεὶ δὲ οὐχ αἷμα μόνον ἐκ τῆς πλευρᾶς τοῦ Δεσπότου ερρύη, ἀλλὰ καὶ ὕδωρ, διὰ τοῦτο ἀναγκαῖον τῷ προσφερομένῳ οίνῳ εἰς τα θεία μυστήρια καὶ ὕδωρ συγκιρνάσθαι. "Οτι δὲ, φησίν, είωθε προσφέρεσθαι, ὡς ἀπαρχή, μέλι ή γάλα ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ ἐθίμῳ εἰς τὸ τῶν νηπίων μυστή ριον, καὶ ἐν τῷ θυσιαστηρίῳ προσφέρηται, όμως μὴ τῷ θείῳ ἄρτῳ καὶ οίνῳ μιγνύσθωσαν, ἀλλ' ιδίαν ἐχέτω εὐλογίαν, κεχωρισμένα ἐξ ἐκείνων εὐλογούμενα. Τὸ δὲ, εἰς τὸ τῶν νηπίων μυστήριον, τινές φασιν εἶναι τὸ μεταδίδοσθαι ταῦτα τοῖς νηπίοι; ἀντὶ τῶν μυστηρίων, ὅπερ οὐκ οἶμαι· τινὲς δὲ, ὅτι τὸ γάλα προσήγετο ὡς ἀπαρχὴ διὰ τὰ νήπια, ὡς γάλακτι μόνῳ τρεφομένων αὐτῶν. Τοῦτο δὲ ἡ ἔκτη σύνοδος τελείως εκώλυσεν ἐν νς' κανόνι. Ὡς ἀπαρχὴ δὲ, φησί, μηδὲν πλέον προσφερέσθω ἡ σίτος νέος καὶ σταφυλαὶ ἄρτι γενόμεναι πέπειροι. ‹ solum, offeratur. › Nihil enim plusquam corpus et sanguis Domini offeretur; sed panis tantum et vinum aqua mistum: ut et ipse Dominus tradidit. 566 CANON XLI. Ut clerici, vel qui sunt continentes, ad virgines vel viduas mon ingrediantur. Clerici, vel qui ‹ sunt continentes, ad viduas vel virgines non ● ingrediantur, nisi ex permissione et consensu • proprii episcopi, vel presbyterorum: et hoc ‹ quoque non soli faciant, sed cum conclericis, ‹ vel cum eis, cum quibus episcopus vel presby- ‹ teri soli habent aditum ad ejusmodi mulieres, • vel ubi adsunt clerici, vel aliqui bonæ existimationis Christiani. › BALS. Continentes dicuntur monachi; ut hoc ex ΑΡΙΣΤ. Αρτος καὶ οἶνος ὕδατι κεκραμένος προσα- • γέσθω, καὶ μόνον, ο Οὐδὲν γὰρ πλέον τοῦ σώματος καὶ αἵματος τοῦ Κυρίου προσενεχθήσεται, ἀλλ᾽ ἄρτος μόνον καὶ οἶνος ὕδατι μεμιγμένος· καθὼς καὶ αὐτὸς ὁ Κύριος παρέ έωχε. KANON MA'. • Ωστε κληρικοὺς ἢ ἐγκρατευομένους πρὸς παρο • θένους ἢ χήρας μὴ εἰσιέναι. Κληρικοὶ ἢ ἐγκρα • τευόμενοι προς χήρας ἢ παρθένους, εἰ μὴ κατ' • Επιτροπὴν καὶ συναίνεσιν τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου «* τῶν πρεσβυτέρων, μὴ εἰσίτωσαν· καὶ τοῦτο · δὲ μὴ μόνοι ποιείτωσαν, ἀλλὰ μετά συγκληρι • κῶν, ἡ μετὰ τούτων, μεθ' ὧν ὁ ἐπίσκοπος • ή οι πρεσβύτεροι μόνοι ἔχουσι τὴν εἴσοδον πρὸς • τὰς τοιουτοτρόπους γυναίκας, ἢ ὅπου πάρεισι • κληρικοί ή Εντιμοί τινες Χριστιανοί. ΒΑΛΣ. Εγκρατευόμενοι λέγονται οι μοναχοί, ὡς

IN CAN. XLI CONC. CARTHAG. seus canon, nec clerici vel monachi cum viduis vel virginibus, quæ sunt omnino consecratæ, colloquan - tur, nisi id eis ab episcopis, vel presbyteris, Do prasentibus scilicet episcopis, permittatur. Porro ne tunc quoque soli ingrediantur, sed cum conclericis, vel cum illis, cum quibus etiam episcopus et presbytéri ad eas ingrediuntur: vel eas illic alloquantur, ubi sunt clerici, vei aliqui bonæ existimationis Christiani. Illud autem, ex permissione vel consensu, dictum est, eo quod vel propter aliquid, quod est episcopo ejusque Ecclesia conduciblr, cum eis colloquium habetur, idque permittunt episcopi; vel propter suam utilitatem et petitionem, et debent consentire episcopi. Lege præsentis operis tit. 11 cap. 5, synodi sextæ canonem 47 et Justiniani novellæ 133 cap. 2, sive cap. 15 libri av Basilic. quod situm est in cauone 47 sexte syno.li. παρίστατα: τοῦτο ἀπὸ τοῦ ιθ' κανόνος τοῦ μεγάλου canone 19 magni Basilii ostenditur. Dicit ergo pra"- Βασιλείου. Φησί γοῦν ὁ παρὼν κανὼν μὴ ἐντυγχά νειν κληρικοὺς ἢ μοναχοὺς χήραις ἢ παρθένοις και θιερωμέναις πάντως οὔσαις, εἰ μὴ παρὰ τῶν ἐπι· σκόπων ἢ τῶν πρεσβυτέρων, δηλαδὴ μὴ παρόντων ἐπισκόπων, ἐπιτραπεῖεν. Καὶ τότε δὲ μὴ μόνοι εἰσίτωσαν, ἀλλὰ μετὰ συγκληρικῶν, ἡ μετ' ἐκείνων μεθ᾽ ὧν καὶ ὁ ἐπίσκοπος καὶ οἱ πρεσβύτεροι εἰσίασι πρὸς αὐτάς· ἡ ἐκεῖ ἐντυγχανέτωσαν αὐταῖς, ὅπου εἰσὶ κληρικοὶ ἡ ἔντιμοί τινες Χριστιανοί. Τὰ κατ' ἐπιτροπὴν δὲ ἡ συναίνεσιν εἴρηται, διότι ἢ διά τι χρήσιμον τῷ ἐπισκόπῳ καὶ τῇ ἐκκλησία γίνεται παρὰ τούτων ἢ ἐντυχία, καὶ ἐπιτρέπουσι ταύτην οἱ ἐπίσκοποι, ἢ διὰ οἰκείαν χρησιμότητα καὶ αἴτησιν, καὶ ὀφείλουσι συναινεῖν οἱ ἐπίσκοποι. 'Ανάγνωθι τοῦ παρόντος συντάγματος τίτλου ια' κεφ. ε', συνόδου τ κανόνα μζ', καὶ τῆς ρλγ' Ἰουστινιανείου νεαρᾶς κεφ. β', ήτοι κεφ. ιε' τοῦ δ' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν, ὅπερ κατεστρώθη ἐν τῷ μζ' κανόνι τῆς ἔκτης συνέδου ΖΩΝΑΡ. Φεύγειν τὰς ὑπολήψεις παρηγγέλθημεν οἱ πιστοί, κἂν ὦσι ψευδεῖ;, καὶ τῷ θεσπεσίῳ εἰρη ται Παύλῳ Απρόσκοποι γίνεσθε, καὶ Ἰουδαίοις, καὶ "Ελλησι, καὶ τῇ Ἐκκλησίᾳ τοῦ Θεοῦ. Ταύ ταις οὖν ταῖς παραγγελίαις, ἀλλὰ μὴν καὶ ἑτέραις καὶ οἱ Πατέρες οὗτοι επόμενοι, φασὶ πρὸς χήρα; ἢ παρθένους, δηλαδή καθιερωμένας, μὴ εἰσιέναι κλη ρικοὺς ἢ ἐγκρατευομένους. Τους μοναχοὺς δὲ ὠνό μασαν ἐγκρατευομένους κατὰ τὸν μέγαν Βασίλειον, ὃς περὶ ὁμολογίας τοῦ παρθενεύειν διαταττόμενος ἐν ιθ' αὐτοῦ κανόνι φησίν· Ανδρῶν δὲ ὁμολογίαν οὐκ ἔγνωμεν, πλην εἰ μή τινες ἑαυτοὺς τῷ τάγματι τῶν μοναζόντων ἐγκατηρίθμησαν, οἱ κατὰ τὸ σω πώμενον δοκοῦσι παραδέχεσθαι τὴν ἀγαμίαν. Τοὺς οὖν κληρικούς καὶ τοὺς ἐγκρατευομένους, εἰ μὴ παρὰ τοῦ ἐπισκόπου ἢ τῶν πρεσβυτέρων, δηλαδή μὴ παρόντος ἐπισκόπου, επιτραπεῖεν, μὴ εἰσιέναι κελεύουσιν εἰς τὰς εἰρημένας γυναῖκας· καὶ τότε δε μή μόνοι εἰσίτωσαν, ἀλλὰ μετὰ συγκληρικῶν ἢ μετ' ἐκείνων, μεθ' ὧν, καὶ ὁ ἐπίσκοπος καὶ οἱ πρε σβύτεροι εἰσίασι πρὸς αὐτάς· ἡ ἐκεῖ ἐντυγχανέτωσαν αὐταῖς, ὅπου εἰσὶ κληρικοί, ἢ ὅπου εἰσὶν ἔντιμοί τινες Χριστιανοί, ὥστε πᾶσαν ὑποψίαν περιαιρεί σθαι. Κατ' ἐπιτροπὴν δὲ, φησὶν ὁ κανών, ἢ συναίνεσιν τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου. Η γὰρ ἐκεῖνος ἐπιτρέψει τῷ κληρικῷ ἀφ' ἑαυτοῦ κινηθείς διά τινα χρείαν, ή τινος τῶν εἰρημένων αιτήσαντος συντυχεῖν ταῖς εἰρημέναις γυναιξὶν αἰτίας ἀπαιτούσης ὁ ἐπίσκοπος συναινεί. ΑΡΙΣΤ. «Κληρικοὶ καὶ ἐγκρατευόμενοι χήραις ή • παρθένοις μὴ προσιέτωσαν εἰ μὴ ἐπισκόπου καὶ • πρεσβυτέρου επιταγῇ· καὶ οὕτω μὴ μόνοι, ἀλλὰ • μεθ' ὧν πρεσβύτεροι καὶ διάκονος πρὸς τὰς «τοιαύτας εἰσίασιν.» Δεν πᾶσαν εἶναι ἀσφάλειαν τῶν παρθένων καὶ τῶν χηρῶν, τῶν τεταγμένων τῇ Ἐκκλησίᾳ, καὶ ὑπ' αὐτ 41 Cor. x, 52. ZONAR. Non committendum ut incommodius aliquid de fideliuin nioribus, quamvis falso evulgetur, divi quoque Pauli oraculo admonemur: Sine ●ffensione, inquit, estote Judæis, et Græcis, et Ecclesia Dei ". Quas quidem præceptiones, et vero alias quoque secuti hujus synodi Patres, ad viduas aut ad virgines, eas videlicet quæ sacratae sunt, clericos aut continentiam profesɛos ingredi haudquaquam licere decernunt. Eorum porro nomine, qui continentiam professi sunt, monachos designarunt, ex magno Basllio, qui de professione virginitatis præcipiens, undevicesimo canone: Virorum, inquit, nullamı novimus professionem, præterquam si qui seipsos monachorum ordini manciparunt, qni quidem silentio cœlibatum videntur admittere. Clerici igitur, et qui continentiam professi sunt, nisi ab episcopo, vel a presbyteris, illo videlicet absente, facultatem impetraverint, commemoratas mulieres adire prohibentur: el vero neque lune quoque soli, sed vel consociati clericis, vel eorum, quos secum episcopus et presbyteri ad illas adeuntes adhibere solent, comitatu septi ingrediantur; aut ubi clerici aliique honesti homines Christiani intersint, ut nullius suspicioni relinquatur locus, eas alloquatur. Ex permissione autern, inquit canou, proprii episcopi, vel consensu. Nam vel is sua sponte clerico ob utilitatem aliquam id permittet, vel ab aliquo eorum quos diximus rogatus, qul enumeratas mulieres, jnsta causa intercedente, convenire velit, episcopus annuet. ARIST. Clerici et contineutes ad viduas vel vir- ‹gines ne accedant; misi jussu episcopi et pre- • sbyteri: et sic non soli, sed cum iis, quibuscum • presbyteri et diaconi ad eas accedunt. › Omnem oportet adhikeri curam virginum et viduarum in Ecclesia constitutarum, et ab ea altarum.

Εt neque cerici neque monachi, nec alii de reli- τῆς τρεφομένων. Καὶ μήτε κληρικοί, μήτε μοναgiosis viris ad eas ingrediantur, sine episcoporu.n et presbyterorum impulsa. Sed et jussi, non soli ingredientur; sed cum iis quibuscum soliti fuerunt episcapi et presbyteri ad eas accedere. 567 CANON XLH. • Ne prinmas episcopus appelletur princeps sacer- • dotum. Ut primæ sedis episcopus non dicatur • sacerdotum princeps, vel summus sacerdos, «vel altqnid hujusmodi: sed tantum primæ sedis • episcopus.» BILS. Nonus canon Cialcedonensis synodi, et 6 et 7 Sardicensis exarchos provinciarum appellant metropoleon episcopos. Attende autem animuın ad canones Chalcedonensis synodi quæ est posterior. Probibita sunt autem hæc nomina ad tollendam arrogantiam: et propterea plures patriarchæ et antistites seipsos viles humilesque appellant in suis inscriptionibus. ZONAR. Alii quidem eanones, et vero œcumenicæ synodi Chalcedonensis exarchos provinciarum) appellant, nonus nimirum et decimus septimus bujus synodi. Sardicensis quoque synodi sexio camone exerchi provinciarum metropolitani episcopi nuncupantur. Hic vero canon cuin aliis nominibus hoc quoque repudiat, non aliam, opinor, ob caasam, quam ut arrogantiam elationemque comprimeret, fastumque e comuni vita omnino tolleret ac deleret. Cum vero Chalcedonensis synodus quæ et acumenica et hac posterior fuit, provinciarum exarchos, ut dixiinus, nominasse reperiatur; minime illi canoni Inne placuisse, sed Sardicensi magis probatum fuisse, facile apparet. ARIST. • Primus episcopus MOH vocabitur sacer- • detum princeps, nec summus sacerdos, sed ‹ primæ sedis episcopus. › Sacerdotii dignitas una eadeinque est in omnibus: et non vocabitur hic quidem summus sacerdos, ille autem sacerdos imperfectus, sed omnes #qualiter sacerdotes, omnes episcopi, ut qui san - ctissimi Spiritus gratiam æqualiter acceperuit. Metropolis itaque episcopus, ut primain bubens cathedram), cum additione dicetur episcopus meLiopolis. CANON XLIII. • Ne m caupona versentur clerici, nisi hospitio ex- ‹ cepti. Ut clerici comedendi vel bibendi gratia ‹ cauponam non ingrediantur, nisi hospitii necessitate compulsi. › BALS. Lege sanctorum apostolorum canonem 54, et sextæ synodi canonem 9 qui de his fusius docent. ZONAR. Hec sanctorum quoque apostolorum quinquagesimo quarto canone vetitum est, deque σταί, μήτε τινὲς τῶν σεμνοτέρων ἀνθρώπων είπερχέσθωσαν ἐν αὐταῖς, ἄνευ προτροπῆς τῶν ἐπισκό πων καὶ πρεσβυτέρων. ᾿Αλλὰ καὶ ἐπιταγέντες, οὐ μόνοι εἰσελεύσονται· ἀλλὰ μεθ' ὧν ε' ώθασι καὶ οἱ ἐπίσκοποι, καὶ οἱ πρεσβύτεροι πρὸς αὐτές εσο ιέναι. ΚΑΝΩΝ ΜΒ. : Περὶ τοῦ τὸν πρῶτον ἐπίσκοπον μή προσαγορεύε • σθαι ἔξαρχον τῶν ἱερέων. Ὥστε τὸν τῆς πρώτης • καθέδρας ἐπίσκοπον μή λέγεσθαι ἔξαρχον τῶν • ἱερέων, ἢ ἄκρον ἱερέα, ἢ τοιουτότροπον τι ι ποτε, ἀλλὰ μόνον ἐπίσκοπον τῆς πρώτης καθέ ο δρας.» ΒΑΛΣ. Ο θ' κανὼν τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου, καὶ ὁ ς' καὶ ὁ ζ' τῆς ἐν Σαρδικῇ ἐξάρχους ἐπαρχιών τοὺς ἐπισκόπους τῶν μητροπόλεων καλοῦσι. Καὶ πρόσχες τοῖς κανόσι τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου μετ ταγενεστέρας οὔσης. Τὰ ὀνόματα δὲ αῦτα ἐκωλύθη σαν διὰ περιαίρεσιν ἀλαζονείας· καὶ διὰ τοῦτο γ πλείους τῶν πατριαρχῶν καὶ τῶν ἀρχιερέων ταπει· νοὺς καὶ εὐτελεῖς ἑαυτοὺς ἐν ταῖς οἰκείαις ὑπογρα φαῖς ὀνομάζουσι. ΖΩΝΑΡ. Αλλοι μὲν κανόνες, καὶ ταῦτα συνόδου οἰκουμενικῆς τῆς ἐν Χαλκηδόνι, ἐξάρχους όνομάζουσι τῶν ἐπαρχιῶν, ὁ ἔννατος δηλαδή ταύτης, καὶ ὁ εξω καὶ ἡ ἐν Σαρδικῇ δὲ σύνοδος ἐν ς' κανόνι τῶν ἐπαρ χιῶν ἐξάρχους καλεῖ τοὺς ἐπισκόπους τῶν μητροπό λεων· οὗτος δὲ ὁ κανών μετὰ τῶν ἄλλων ονομάτων ἀποτρέπει καὶ τοῦτο τὸ ὄνομα δι᾿ οὐδὲν, οἶμαι, άλλο ἢ δι᾽ ἀλαζονείας καὶ ὄγκου καταβολὴν, καὶ τύφου ἀναίρεσιν. Ἐπεὶ δὲ ἡ ἐν Χαλκηδόνι σύνοδος, οίκουμενικὴ δὲ οὖσα καὶ μεταγενεστέρα, ἐξάρχους τῶν επαρχιών εὑρίσκεται, ὡς εἴρηται, ονομάσασα, έοιχεν ὡς οὐκ ἠσμένισε τῷ κανόνι τούτῳ, ἀλλὰ μᾶλλον τῷ τῆς ἐν Σαρδικῇ. ΑΡΙΣΤ. «Ο πρωτεύων ἐπίσκοπος οὐκ ἔξαρχος δεν • ρέων, οὐκ ἄκρος ἱερεὺς, ἀλλ᾽ ἐπίσκοπος τῆς • πρώτης καθέδρας κληθήσεται. ο Ἡ τῆς ἱερωσύνης ἀξία μία ἐπὶ καὶ ἡ αὐτὴ ἐπὶ πᾶσι· καὶ οὐ κληθήσεται οὗτος μὲν ἄκρος ἱερεὺς, ἐκεῖνος δὲ ἀτελῆς ἱερεύς, ἀλλὰ πάντες ἐπίσης δε ρεῖς, πάντες ἐπίσκοποι· ὡς καὶ τὴν χάριν τοῦ παναγίου Πνεύματος επίσης δεξάμενοι. Ὁ γοῦν τῆς μητροπόλεως ἐπίσκοπος, ὡς τὴν πρώτην έχων καθέ δραν, μετά προσθήκης λεχθήσεται ἐπίσκοπος μητροπόλεως. ΚΑΝΩΝ ΜΓ. • Περὶ τοῦ, μὴ καπηλεύεσθαι τοὺς κληρικούς, εἰ μὴ · ἐπιξενουμένους. Ὥστε τους κληρικούς χάριν • τοῦ τρώγειν ἢ πίνειν μὴ εἰσιέναι εἰς καπηλεῖα, • εἰ μηδὲν ξενίας ἀνάγκῃ συνωθουμένους.» ΒΑΛΣ. 'Ανάγνωθι τῶν ἁγίων ἀποστόλων κανένα νδ', καὶ τῆς δʹ συνόδου καν. θ', πλατύτερον διδάσκον τας τὰ περὶ τούτων. ΖΩΝΑΡ. Τοῦτο καὶ ὁ τῶν ἁγίων ἀποστόλων να κανὼν ἐκώλυσε· καὶ ὁ τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ συνόδου

IN CAN. XLIV CONC. CARTHAG. τῆς λεγομένης έκτης ἕνατος κανὼν περὶ τούτου φησί. eadem re sexta in Trullo que dicitur synodus nomo Ζητητέον οὖν τὰ ἐκεῖ γεγραμμένα. canone decernit. Vide ergo, quæ ibi scripsiΑΡΙΣΤ.. Κληρικός, ἐνίδιος ὢν εἰς καπηλεῖον, καὶ ι οὐκ ἄλλως εἰσελεύσεται, ο Ἐὰν κληρικὸς ἐπὶ ξένης διάγων, καὶ μὴ ἔχων ἐν τινι σεμνῷ καταλῦσαι τόπῳ, καὶ τὰ ζωαρχῆ αὐτῷ ἐφευρεῖν, εἰς καπηλεῖον εἰσέλθῃ ἐπὶ τῷ φαγεῖν καὶ πίνειν· ἀνεπιτίμητο; ἔσται. ΚΑΝΩΝ ΜΔ'. • Περὶ τοῦ ἀπὸ νηστικῶν τῷ Θεῷ προσάγεσθαι θυ • σίας. Ώστε ἅγια θυσιαστηρίου, εἰ μὴ ἀπὸ νη- • στικῶν ἀνθρώπων μὴ ἐπιτελεῖσθαι, ἐξῃρη- • μένης μιᾶς ἐτησίας ἡμέρας, ἐν ᾗ τὸ Κυριακὸν • δεῖπνον ἐπιτελεῖται. Ἐὰν δέ τινων κατὰ τὸν δει- 13 • λινὸν καιρὸν τελευτησάντων εἴτε ἐπισκόπων τῶν • λοιπῶν παράθεσις γένηται μόναις εὐχαῖς • ἐκτελεσθείη, ἐὰν οἱ ταύτην ποιοῦντες ἀριστή- • σαντες εὑρεθῶσιν» ΒΑΛΣ. Ο κθ' κανὼν τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ συνόδου μέμνηται τοῦ κανόνος τούτου. Καὶ ἀνατρέπει τὸ ἐν τῇ ἡμέρᾳ καθ' ἦν τὸ Κυριακὸν τελεῖται δεῖπνον, μὴ νήστεις εἶναι τοὺς τελοῦντας τὰ ἅγια. Αναγνωστέον οὖν τὰ ἐκεῖ γεγραμμένα. Τὰ δὲ ἑξῆς τοῦ παρόντος κανόνος, τὰ περὶ τῶν ἐν τῷ δειλινῷ τελευτώντων, εοίκασι τοιαῦτα εἶναι ἐπὶ τοῖς τελευτῶσι καὶ ταῖς παραθέσεσιν αὐτῶν, ἤτοι ὅτε προετίθεντο, ἵνα τελεσθῇ ἐπ' αὐτοῖς τὰ ἐπικήδεια ᾄσματα, ὡς ἔοικε, καὶ προσκομιδῆς ἱερουργία ἐγίνετο. Εἰ γοῦν κατὰ τὸ δει λινὸν, φησὶν ὁ κανών, τελευτήσει τις, καὶ μὴ εἴησαν νήστεις οἱ ταῦτα τελοῦντες, μόναις εὐχαῖς ἐκτελείσθωσαν. Τοῦτο δὲ σήμερον οὐ πράττεται. ΖΩΝΑΡ. Ο κθ' κανὼν τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ συνόδου μέμνηται τοῦ κανόνος τούτου, καὶ ἀνατρέπει τὸ ἐν τῇ ἡμέρᾳ, καθ' ήν το Κυριακὸν τελεῖται δεῖπνον, μὴ νήστεις εἶναι τοὺς τελοῦντας τὰ ἅγια. Αναγνωστέον οὖν τὰ ἐκεῖ γεγραμμένα. Τὰ δὲ ἑξῆς τοῦ παρόντος κανόνος, τὰ περὶ τῶν ἐν δειλινῷ τελευτώντων, ἔοιχε τοιαῦτα εἶναι ἐπὶ τοῖς τελευτῶσι καὶ ταῖς παραθέτ σεσιν αὐτῶν, ἤτοι ὅτε προετίθεντο, ἵνα τελεσθῇ ἐπ' αὐτοῖς τὰ ἐπικήδεια ᾄσματα, ὡς ἔοικε, καὶ προσχο mus. ARIST. ‹ Clericus iter faciens in cauponam ingre- • diatur, alioqui non.» Si clericus peregre agens, el convenientein aliquem, quo divertat, non habens locum, ubi et ad vitam necessaria sibi inveniat cauponam ingrediatur, ad comedendum et bibendum, reprehensioni non subjicietur. CANON XLIV. • Ut a jejunis sacrificia Deo offerantur. Ut sacra- ‹ menta altaris nonnisi a jejuni: hominibus ‹ peragantur, excepto uno die anni, in quo Do- ●minica cœna peragitur. Sin autem aliquorum ‹ vespertino tenipore mortuorum, sive episcopo- ‹rum sive cæterorum, commendatio fat, 301 s 4 precibus peragatur: si ii qui illam agunt; • pransi esse inventi fuerint., 568 BALS. Vicesimus nonus synodi in Trullo canon hujus canonis meminit, et permittit in die, in quo cœna Domini peragitur, eos non esse jejunos qui sacra peraguni. Legenda sunt ergo quæ illic scripta sunt. Quæ autem in hoc canone deinceps consequuntur, de iis qui vespere mortui sunt, videntur esse ejusmodi in mortuis et eorum commendationibus, sive quando proferebantur seu efferebantur, ut funebria in eis cantica peragerentur, ut consentaneum est, et oblationis sacrificium peragebatur: Si ergo vespere, inquit canon, mortuus fuerit quispiam, et non fuerint jejuni qui hac peragun', solis precibus peragantur. Hoc autem hodie non servatur. ZONAR. Vicesimus nonus synodi in Trullo canon meminit bujus canonis, et permittit in die, in quo cœna Domini peragitur, eos non esse jejunos, qui sacra peragunt. Legenda sunt ergo, quæ illic scripla sunt. Quæ autem in hoc canone deinceps consequuntur, de iis qui vespere mortui sunt, videntur esse ejusmodi in mortuis et eorum commendationibus, sive quando proferebantur sen efferebantur, ut funebria in eis cantica peragerenGuill. Beveregii nota. Εἴτε τῶν λοιπῶν παράθεσις γένηται commendatione defunctorum hic commemorata sıë Augustinus, Hoc enim a Patribus traditur universa observat Ecclesia, ut pro iis, qui in corporis et sanguinis Christi communione defuncti sunt, cum ad ipsum sacrificium loco suo commemorantur, oretur: ut pro illis quaque id offerri commemoretur. Cum vero eorum commendandorum cuusa opera misericordiæ celebrentur, quis cos dubitet suffragari, pro quibus orationes Deo non allegantur. Αug. de verbis Apostoli. serm. Εἰ μὴ ἀπὸ νηστικῶν ἀνθρώπων. Aliquam edit. Savil. antiquiorem exstitisse ecclesiasticam legem, ut Eucharistia non nisi jejunis celebretur, ex eo veresimile fit, quod sancto Chrysostomo objectum fuerit, eum communionem non jejunis se concessisse; ut ipse testatur, seque expurgat, his verbis, Πολλὰ κατ' ἐμοῦ ἐσκευάσαντο, καὶ λέγουσιν ὅτι τινὰς ἐκοινώνησα μετὰ τὸ φαγεῖν αὐτούς. Καὶ εἰ μὲν τοῦτο ἐποίησα, εξαλειφθείη τὸ ὄνομά μου ἐκ τῆς βίβλου τῶν ἐπισκόπων, καὶ μὴ ἐγγραφείη ἐν τῇ βιβλῳ τῆς ὀρθοδόξου πίστεως· ὅτι ἰδοὺ ἐὰν τοιοῦτον ἐγὼ ἔπραξα καὶ ἀποβαλεί με Χριστὸς ἐκ βασιλείας αὐτοῦ. Εἰ δὲ ἅπαξ καὶ τοῦτό μοι λέγουσι καὶ φιλονεικοῦσι, καθελέτωσαν τὸν Παῦλον, δς μετὰ τὸ δειπνῆσαι ὁλόκληρον τὸν οἶκον εβάπτισε. Κάθε λέτωσαν καὶ αὐτὸν τὸν Χριστὸν, δ; μετὰ τὸ δειπνῆσαι τοῖς ἀποστόλοις τὴν κοινωνίαν ἔδωκε. Chrys. epist. 143. ad Cyriacum episc. tom. VII, pag. 169, PATROL. GR. CXXXVIII. Εὑρεθῶσιν. Scholium in ms. Ameriachiamo: Σημείωσαι, ὅτι ξένον τί φησιν, ἐν ᾗ ἡμέρᾳ τὸ Κυριακὸν τελεῖται δεῖπνον· καὶ εἴ τις δειλινόν τελευτήσει· ἡ διὰ τῶν πρὸς τὸν Θεὸν προσευχῶν σύστασις, καὶ οἷον οἰκείωσις τοῦ τελευτήσαντος οι δὲ τὴν ἐκκομιδὴν ἤτοι τὴν ἔξοδον εἶπον.

φησὶν ὁ κανών, τελευτήσει τις, καὶ μὴ εἴησαν νήσ στεις οἱ ταῦτα τελοῦντες, μόναις εὐχαῖς ἐκτελείσθ σαν. Τινὲς δὲ παράθεσιν τὴν διὰ τῶν εὐχῶν πρὸς τὸν θεόν σύστασιν καὶ οἰκείωσιν τοῦ θανόντος φησίν. tur, ut consentaneum est, et oblationis quoque μιδῆς ἱερουργία ἐγίνετο. Εἰ γοῦν κατὰ τὰ δειλινόν, sacrificiuin peragebatur. Si ergo vespere, inquit canon, inortuus fuerit quispiam, et non fuerint jejuni qui hæc peragunt, solis precibus perágantur. Nonnulli autem παράθεσιν, quæ per preces ad Deum facta est, commendationen, conciliationem - que mortui esse dicunt. ARIST. • Sancta, nisi a jejunis, non oleruntnr. Licet enim Dominus post cœnam discipulos Pascha docuit: tamen non oportet mus, juxta divinam voceın, exempla quæ sunt supra nos sequi; sed Ecclesiæ consuetudinem observare, ol sacerdotes jejunos altari sacra offerre, et qui ca participant similiter jejunos esse. CANON XLV. • Ne convivia in ecclesiis ullo modo peragantur. • Ut episcopi vel clerici in ecclesia non convi- • ventur, nisi forte hospitii necessitate trans- ‹ euntes illic diversentur. Quinetiam populi, ‹ quoad ejus Geri potest, ab ejusmodi conviviis • prohibeantur.» BALS. De lis, qui in præsenti canone continentur. fusius tractatuin est in canone 74 sextee synodi et lege quæ in illo scripta sunt. ZONAR. Perlegendus est synodi in Trullo canon quartus et septuagesimus, qui agapas in ecclesiis fieri prohibet; et quæcunque in illum scripsimus. lic autem cauon in ecclesiis convivia instaurari, inio vero cibo quemquam in ecclesia refici, nisi forte, inquit, in externa tellure hospitio destitutus ecclesiam necessitate compulsus ingrediatur, oninino velal. ARIST. ‹ Clericus in • forsitan hospiti ecclesia ne convivetur, nisi necessitate illic diversetur. • floc etiam et laicis interdicitur. › Non oportet sacras ædes profanare, easque contemptui habere, et in his comedere et accubita sternere, quemadmodum et in vicesimo octavo synodi Laodicens canone scriptum est: nisi quisplain fortasse iter faciens, illud per necessitatem fecerit, non habens alihi quo divertat. CANON XLVI. • De penitentibus. Οι penitentibus, pro peccat- ●rum differentia, episcoporum judicio pœnitentiæ ‹ tempus constituatur. Presbyter autem, præter • inentein episcopi, pœnitentem non reconcilie!: ‹ nisi impellente necessitate 569 in absentia epi- ● scopi. Quovis autem pœnitentiam agente, si sit ‹ ejus publicum et vulgo jactatum crimen, quod ‹ omnem niovet Ecclesiam, ante absidem ei ● manus imponatur. › BALS. Postremus sexte syno li canon dat episeopis facultatem augendi et diminuendi pœnas, consequenter præsenti canoni, qui est autiquior. Adjleit autem bic, presbyteros non debere hominum confessiones audire et peceata remittere præter episcoporuan sententiam: nisi forte moriatur ΑΡΙΣΤ. «Εἰ μὴ ἀπὸ νηστικῶν ἅγια οὐ προσάγεται. Κἂν γὰρ ὁ Κύριος μετὰ δεῖπνον τοὺς μαθητάς το Πάσχα ἐμυσταγώγησεν, ἀλλ' οὐ δεῖ ἡμᾶς, κατὰ τὴν θεολόγων φωνήν, τοῖς ὑπὲρ ἡμᾶς ὑποδείγμασιν επεσθαι· ἀλλὰ τῷ τῆς Ἐκκλησίας ἔθει κατακολουθείς, καὶ νηστικοὺς ὄντας τοὺς ἱερεῖς τῷ θυσιαστηρίῳ προσφέρειν τὰ ἅγια, καὶ τοὺς μεταλαμβάνοντας από τῶν ὡσαύτως νηστικούς εἶναι. ΚΑΝΩΝ ΜΕ. • Περὶ τοῦ μηδαμώς συμπόσια ἐν ταῖς ἐκκλησίας · ἐπιτελεῖσθαι. Ὥστε ἐπισκόπους ἢ κληρικούς ἐν · τῇ ἐκκλησίᾳ μὴ συμποσιάζεσθαι· εἰ μὴ τυχόν • ἀνάγκῃ ξενίας διαβάντες ἐκεῖ καταλύσωσιν. Καλ • οἱ λαοὶ δὲ ἀπὸ τοιουτοτρόπων συμποσίων, ὅσον • δυνατόν ἐστι, κωλυθώσιν. ο ΒΑΛΣ. Περὶ τῶν ἐν παρόντι κανόνι διελήφθη το τύτερον ἐν τῷ οδ' κανόνι τῆς ς' συνόδου, καὶ τὰ ἐν ἐκείνῳ γραφέντα ἀνάγνωθι. ΖΩΝΑΡ. Αναγνωστέον τὸν οὐ κανόνα τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ συνόδου, ὃς ἀπαγορεύει τὸ ἀγάπας γίνεσθαι ἐν ταῖς ἐκκλησίαις, καὶ ὅσα ἐκεῖ ἐγράφησιν. Καὶ οὗτος οὖν ὁ κανὼν τὸ ἐν ἐκκλησία συμπόσια γίνεσθαι κωλύει, μᾶλλον δὲ καὶ τὸ ἐντὸς ἐκκλησίας ὅλως ἐσθίειν, εἰ μή που, φησὶν, ἐπὶ ξένης τις ῶν, καὶ μὴ ἔχων όπου καταλύσει, ἐν ἐκκλησίᾳ ἐξ ἀνάγκης εἰσέλθῃ. ΑΡΙΣΤ. • Κληρικὸς ἐπ' ἐκκλησίας ἀσυμποσίαστος, • εἰ μή που δι᾿ ἀνάγκην ξενίας ἐκεῖ καταλύσει. • Καὶ οἱ λαοὶ δὲ τούτου κωλυέσθωσαν. Οὐ δεῖ τοὺς ἱερούς οίκους κοινοποιείν, και κατα φρονητικῶς περὶ αὐτοὺς ἔχειν, καὶ ἐν αὐτοῖς ἐσθίειν καὶ ἀκούδιτα στρωννύειν, καθὼς καὶ ἐν τῷ εἰκοστῷ ὀγδάῳ κανόνι τῆς ἐν Λαοδικείᾳ συνόδου ἐγράφη· εἰ μή που τις παροδεύων διὰ ἀνάγκην τοῦτο ποιήσει, μὴ ἔχων ἀλλαχοῦ καταλύσαι. ΚΑΝΩΝ Μ. • Περὶ τῶν μετανοούντων. Ωστε τοῖς μετανοοῦσι · κατὰ τὴν τῶν ἁμαρτημάτων διαφορὰν τῇ τῶν • Επισκόπων κρίσει τῆς μετανοίας τὸν καιρὸν • ψηφίζεσθαι. Πρεσβύτερος δὲ παρὰ γνώμην τοῦ < ἐπισκόπου μὴ καταλλάσσει μετανοοῦντα· εἰ μὴ ἀνάγκη; συνωθούσης ἐν τῇ ἀπουσία τοῦ < ἐπισκόπου. Οὗτινος δήποτε δὲ μετανοοῦντος, ο εἰ πεύβλικον καὶ τεθρυλλημένον ἐστὶν ἔγκλημα. • τὸ σύμπασαν την εκκλησίαν κινοῦν, πρ. τῆς · αψίδος τούτῳ ἡ χεὶρ ἐπιτεθῇ. ο ΒΑΣ. Ο τελευταίος κανὼν τῆς δ' συνόδου δίδωσι τοῖς ἐπισκόποις ἄδειαν τοῦ αύξειν καὶ μειοῦν τὰ ἐπιτίμια ἀκολούθως τῷ παρόντι κανόνι προγενεστέ ριν ὄντι. Προστίθησι δὲ οὗτος με δέχεσθαι λογισμούς ἀνθρώπων καὶ ἀφιέναι ἁμαρτίας τους πρεσβυτέρου; παρὰ γνώμην τῶν ἐπισκόπων, εἰ μήπω τελευτή τις

IN CAN. XLVI CONC. CARTHAG κατὰ ἀπουσίαν τοῦ ἐπισκόπου. Τηνικαῦτα γὰρ τὸν quispiam absente episcopo. Tunc enim penitenteus reconciliabit presby:er, vel pœna solvet, propier rei necessitatem, ne prenis obnoxius moriatur. Et hæc quidem dicit în eos fieri qui sua sponte confitentur: eos autem, qui non sua sponte ad ecclesiam accedunt, sed propter publicum crimen, vulgo jartatum seu manifestum, et quod potest ecclesiam perturbare propter sceleris inagnitudinem, extra absidem seu ecclesiam, suscipere debemus et illic dare ipsis manum pœnitentiæ; et non secundoin episcopale judicium, ne multos offendamus, in criminibus adeo manifestis præceptum canonicum negligentes, et pœnas molliores injungentes. Nota ergo quæ in hoc præsenti canone continentur, propter homicidas qui ad Magnam Ecclesiaım accedunt, et perunt, ut paene cauonic:r mitigentur. Lege etiam septimum canonem præsentis synodi. ἐν μετανοίᾳ ὄντα καταλλάξει ο πρεσβύτερος, ήτοι λύσει, τοῦ ἐπιτιμίου, διὰ τὸ ἀναγκαῖον τοῦ πράγματ τος, ἵνα μὴ τελευτήσῃ ἐπιτετιμημένο; ὁ ἀποθνή σκων. Καὶ ταῦτα μέν φησι γίνεσθαι εἰς τοὺς ἐκ προαιρέσεως οἰκεία; ἐξομολογουμένους· τοὺς δὲ μὴ αυθαιρέτως προσερχομένους τῇ ἐκκλησίᾳ, ἀλλὰ διὰ κούδλικον ἤτοι δημόσιον ἔγκλημα τεθρυλλημένον, ἤτοι φανερὸν, καὶ δυνάμενον συνταράξαι τὴν ἐκκλη σίαν διὰ τὸ ὑπερβολικὸν τοῦ ἀτοπήματος, ἔξω τῆς ἀψίδος ήτοι τῆς ἐκκλησίας δέχεσθαι ὀφείλομεν, κάτ κεῖσε διδόναι αὐτοῖς χεῖρα μετανοίας, καὶ οὐχὶ κατὰ τὴν ἐπισκοπικὴν διάκρισιν, ἵνα μὴ σκανδαλίσωμεν τοὺς πολλοὺς, ἐν φανεροῖς οὕτως ἐγκλήμασι την και νονικὴν παραγγελίαν ἀθετοῦντες, καὶ μαλακώτερα διδόντες ἐπιτίμια. Σημείωσαι οὖν τὰ ἐν τῷ παρόντι κανόνι διὰ τοὺς προσερχομένους ἀνδροφόνους τῇ Μεγάλη Εκκλησίᾳ, καὶ ζητοῦνται τὰ κανονικά μετριασθῆναι ἐπιτίμια. Ανάγνωθι καὶ τὸν ζ' κανόνα τῆς παρούσης συνόδου. ZONAR. Apostolis suis Dominus noster Jesus Christus ligandi ac solvendi potestatem dedit, sanctoruin äutem apostolorum typum summi sacerdotes gerunt. Quamobrem hic quoque canon episenpis arbitrio suo decernendi, hoc est, prædniendi, statuendi, declarandi pro criminum varietate pœnitentiæ tempora, id est, quandiu eum, qui lapsus est, constrictum pœnæ vinculis retineri, quando solvi oporteat, potestatem adjudicavit. Qua ΖΩΝΑΡ. Το δεσμεῖν καὶ λύειν ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς τοῖς ἀποστόλοις δέδωκε· τύπον δὲ τῶν ἱερῶν ἀποστόλων οἱ ἀρχιερεῖς πληροῦσι. Διδ καὶ ὁ κανὼν οὗτος τῇ τῶν ἐπισκόπων ἀνέθετο πρίσει τὸ ψηφίζεσθαι, τουτέστιν ὁρίζειν, τυποῦν, ἀποφαί νεσθαι κατὰ τὴν τῶν ἁμαρτημάτων διαφορὰν τὰς μετανοίας, ἐν καιρῷ, ἤγουν ἐν ὅσῳ χρόνῳ δεῖ τὸν ἁμαρτήσαντα μετανοεῖν ἐν ἐπιτιμίου δεσμῷ· καὶ τότε δεῖ αὐτὸν λύειν. Περὶ τούτου δὲ ἀναγνωστέον καὶ τὸν τελευταῖον κανόνα τῆς Γ' συνόδου, καὶ τὰ ἐν de re ultimum quoque sexi synodi canonein et ἐκείνῳ γεγραμμένα. Πρεσβυτέρῳ δὲ καταλλάσσειν οὐ δίδοται παρά γνώμην τοῦ ἐπισκόπου. Ο γὰρ δέο δοται τὸ δεσμεῖν, ἐκείνῳ καὶ τὸ καταλλάσσειν ἔξεστι. Καταλλάσσειν δ' ἐστὶ τὸ λύσαι τὸν ἐπιτετιμημένον ἢ τελείως, ἢ πρὸς καιρόν, διὰ κίνδυνον ἴσω;· εἰ μή του, φησὶν, ὁ ἐπίσκοπος ἄπεστι, καὶ ὁ ἐν μετανοίᾳ ὢν κινδυνεύει θανείν. ᾿Αναγνωστέον καὶ τὸν ζ' καμόνα τῆς συνόδου ταύτης καὶ τὰ ἐκεῖ γεγραμμένα. Κυρίως μετανοοῦντες λογίζονται οἱ ἐξομολογούμενοι τὰ οἰκεῖα πλημμελήματα ἀγνοούμενα. Οἱ δὲ προςιόντες τῇ Ἐκκλησίᾳ ἐπὶ φανεροῖς ἁμαρτήμασι (πού - Ολικον γὰρ τὸ δεδημοσιευμένον καὶ πρόδηλον λέγε ται· ἡ γὰρ λέξις τῶν Λατίνων οὖσα ἐξελληνιζομένη δημόσιον δηλοί) καὶ ἐπὶ τεθρυλλημένοις, ήγουν διαλαλουμένοις, φημιζομενοις, οὐδὲ ἐξομολογεῖσθαι δοποῦσι. Διὸ τοῖς τοιούτοις καὶ ἔξω τῆς ἐκκλησίας τὰς χεῖρας ἐπιτιθέναι, καὶ ποιεῖν αὐτοὺς μετανοοῦντας ὁ κανὼν διατάττεται, ὥσπερ ἔξω τῶν ἱερῶν περιβό λων ἐστάναι, καὶ προσκλαίειν. Τὸ γὰρ πρὸ τῆς ἀψίδος πρὸ τοῦ προπυλαίου ἐστί. Τὸ δὲ τὸ σύμπασαν τὴν Ἐκκλησίαν κινοῦν δηλοῖ τὴν τῆς πλημμελείας ὑπερβολὴν καὶ τὸ φανερόν. Τοιούτον γάρ φησιν εἶναι τὸ ἁμάρτημα, ὡς καὶ πᾶσαν τὴν Ἐκκλησίαν δι' αὐτὸ κεκινῆσθαι, ἡ ζηλοῦσαν ἡ διηγουμένην αὐτό. que sceius esse ait, ut universam Ecclesiai, vel zelo corrigendæ pravitatis, vel frequenti ejusdem commemoratione, commoverit. ΑΡΙΣΤ. «Τοῖς μετανοοῦσι πρὸς τὰ ἁμαρτήματα δ • ἐπίσκοπος ὁρίσει τὰς μετανοίας· πρεσβύτερος quæ in eum scripta sunt vide. Sacerdoti vero quemquam conciliare, episcopo abnuente, haud ¡¡cet. (Cui namque ligandi jus, eidem est et cou< ciliandi facultas attributa. Est vero conciliare, eum qui pœnæ luendæ addictus est, aut omhino, aut ad tempus, ob periculum forte aliquod imminens, a pœna absolvere.) Nisi forte, inquit, episco– pus absit, ac is, qui multæ obnoxius est, in discrimen capitis sit adductus. Quære hujus quoque synodi canonem 7 et quæ in illum scripsimus. Penitentes proprie dicuntur, qui peccate sua, quæ occulta erant, ipsi confitentur. Qui ver ad Ecclesiam ob crimina nota in vulgus accederent (publicum enim idem est quod vulgatum atque iostatum, dictione a Latiuis translata), quæquo jactata, seu sermone hominum et fama celebrata essent; ex ne confiteri quidem quodammodo videntur. Quamobrem et illis extra ecclesiam manus imponi, et in ordine penitentium; ut extra sacr. septa in statione Quentium consistant, collocari canon jubet. Illud namque [ante absidem], idem ac ante porticum significat. Hoc vero (quod totam Ecclesiam novel) flagitii gravitatem testatamque omnium oculis fœditatem demonstrat. Tale nainARIST. Pænitentiam agentibus juxta peccata • pœnitentiæ tempus episcopus determinabit.

• Presbyter autem præter ejus sententiam, ne- ▲ ‹ cessitate impellente, pœnitentiam agentem non • reconciliabit. › Qui a Deo ligandi et solvendi potestatem acceperunt, secundum delictorum qualitatem et delinquentibus conversionen, supplicia decernent. Presbyter autem, præter episcopi sententiam ea nec augere potest nec minuere, nec pœnitentiam agentes ad gratiam recipere, et divinis eos dignari s»cramentis, quamvis peregre profectus sit episcopus. 570 CANON XLVII. ‹ De virginibus. Ut sacræ virgines, quando a • patribus quorušn orulis domi observabantur, • separatae fuerint, episcopi, vel ipso absente, • presbyteri providentia venerabilioribus femiuis commendentur, vel ut simul habitantes se ‹ invicem custodiant; ne passim vagando existi- • mationem Ecclesiæ laudant. • δὲ παρὰ γνώμην τούτου οὐδ᾽ ἀνάγκης συνωθου • σης καταλλάξει μετανοοῦντα.» Οι παρὰ Θεοῦ λαβόντες ἐξουσίαν δεσμεῖν καὶ λύειν πρὸς τὴν ποιότητα τῶν ἁμαρτημάτων καὶ τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ ἡμαρτηκότος τὰ ἐπιτίμια ὁρίσουσι. Πρεσβύτερος δὲ παρὰ γνώμην τοῦ ἐπισκόπου οὔτε αὔξειν ἢ μειοῦν αὐτὰ δύναται, οὔτε τούς μετανοοῦντας καταλλάσσειν, κἂν ἀποδημῇ ὁ ἐπίσκοπος, καὶ τῶν θείων αὐτοὺς ἀξιοῦν ἁγιασμάτων. KANON MZ' • Περὶ παρθένων. Ὥστε τὰς ἱερὰς παρθένους, ὅτε · τῶν πατέρων χωρίσωνται, ἐξ ὧν ἐφυλάττοντο, · τῇ τοῦ ἐπισκόπου, ἢ αὐτοῦ ἀπόντος τῇ τοῦ • πρεσβυτέρου προνοίᾳ ταῖς τιμιωτέραις γυναιξί ο παρατίθεσθαι, ἢ ἅμα κατοικούσας ἀλλήλας φυ • λάττειν, ἵνα μὴ πανταχοῦ πλαζόμενοι τὴν ὑπό • λήψιν βλάψωσι τῆς Ἐκκλησίας. ΒΑΛΣ. Ἡ μὲν ρκγ' Ἰουστινιάνειος νεαρά, ήγουν τὸ δ' κεφ. τοῦ α' τίτλου τοῦ δ' βιβλίου φησὶ ταῦτα ῥητῶς· Ἐν ἅπασι δὲ τοῖς μοναστηρίοις, ἅπερ και νόβια καλοῦνται, κελεύομεν κατὰ τοὺς μοναχικούς κανόνας ἐν ἑνὶ οἴκῳ πάντας οἰκεῖν, καὶ κοινῶς τρέ φεσθαι, κατὰ τὸν ἔμοιον τρόπον, καὶ ἐν ἑνὶ οἴκῳ πάντας κεχωρισμένως καθεύδειν, ὥστε ἀμοιβαδὲν ἀλλήλοις μαρτυρίαν τῆς σώφρονος διαγωγής παρ ἔχειν αὐτούς· τούτων ἀπάντων καὶ περὶ τὰ μοναστήρια καὶ ἀσκητήρια τῶν γυναικών παραφυλαττο μένων· ὁ δὲ παρών κανών διορίζεται τὰς ἀνατεθειμένας τῷ Θεῷ παρθένους, χωριζομένας ἀπὸ τῶν οἰκείων πατέρων, μὴ καθ' ἑαυτὰς διάγειν, ἀλλ' ἐπεὶ παρὰ τῶν πατέρων ἐφυλάττοντο, ἡ δὲ τοιαύτη φυ λακὴ μετὰ τὴν εἰς τὴν Ἐκκλησίαν ἀνάθεσιν αὐτῶν ἀπέλειψεν, ὀφείλουσιν οἱ ἐπίσκοποι ἢ τούτων ἀπόντων οι πρεσβύτεροι παραδιδόναι ταύτας σεμναῖς γυ ναιξὶν, ἐφ᾽ ᾧ ὑπὸ τούτων διὰ τῆς ὁμοζωίας φυλάτ τεσθαι. “Η εἰ μὴ τοῦτο, πάσας τὰς ἱερὰς ταύτας παρθένους ὁμοῦ κατοικεῖν, ἵνα συζῶσαι φυλάττωσιν ἀλλήλας, καὶ μὴ πλαζόμεναι, ήγουν τῇδε κἀκεῖσε διατρίβουσαι τὴν ἐκκλησιαστικὴν ευκοσμίαν μολύ νωσι διὰ τοῦ διδόναι οὐκ ἀγαθὰς υπολήψεις κατ' αὐτῶν. Καὶ ὁ μὲν νόμος καὶ οἱ κανόνες ἐν τούτοις· σήμερον δὲ ἀπὸ τούτων τέως εἰς ἡμᾶς μικρὸν ἢ BALS. Centesinia vicesima tertia Justiniani novella, seu cap. 4, priui tit. lib. iv, hæc dicit aperte: In cnnilus autcm monasteriis, quz cœnobia vocantur, jubemus, ut, secundum canones monasticos, in una domo omnes habitent et communiter alantur, et similiter in una domo omnes separatim dormiant; ut sibi invicem moderatæ temperantisque vitae rationis testimonium præbeant iisdem omnibus etiam in feminarum momasteriis asceteriisque servatis. Præsens autem canon statuit, ut virgines Deo delicata, a propriis – patribus separatæ, non per se degant: sed quia a patribus servabantur, post earum autem in ecclesia dedicationem, ea patrumi custodia et observatio cessavit; debent episcopi, vel iis alisentibus presbyteri, eas venerandis mulieribus tradere, ut ab iis per communem vitæ societatem serventur. Sin minus, omines sacræ virgines simul habitent, ut simul viventes seipsas invicem servent: el non errantes, seu hic et illic agentes,' ecclesiasticam vita honestatem et moderationem polluant, quoniamn new bonam sui existimationem præbeant. Et hæc quidem leges et canones. Hodie autem parum quid eorum vel propemodum nihil fit. Nam neque monachi monasteriorum virorum simul habitant, neque ascetria: in solis autem mulicrum canobiis οὐδὲν σχεδὸν γίνεται· οὔτε γὰρ οἱ μοναχοὶ τῶν ἀνα monasteriis servatur hæc communis simul vivendi ratio et habitatio. Apud Latinos autem häcusque servatur ea vitæ ratio. Omnes enim monachi simul comedunt et dormiunt. Lege et canonem 6 præsentis synodi et quæ in eo sunt (fusius enim illie tractatum est, quomoda consecrantur virgines, etiam sine monachali habitu), et canonem 18 sancti Basilii. ZONAR. Sexto hujus synodi canone de puellarum consecratione est actum. Quas igitur ibi sacratas puellas, hoc loco sacras virgines nominavit. Nam pro virginibus puellarum nomen usurpare mios est. δρῴων μοναστηρίων ὁμοῦ κατοικοῦσιν, οὔτε αἱ ἀσκήτριαι· εἰς μόνα δὲ τὰ γυναικεία κοινόβια μοναστή - ρια συντηρεῖται ἡ κοινὴ δίαιτα καὶ κατοικία. Εἰς δὲ τους Λατίνους τέως ή τοιουτότροπος διαγωγή συντης ρεῖται. Πάντες γὰρ οἱ μοναχοὶ ὁμοῦ καὶ ἐσθίουσι καὶ ὑπνώττουσιν. Ανάγνωθι καὶ τὸν ς' κανόνα της παρούσης συνόδου, καὶ τὰ ἐν αὐτῷ (πλατύτερον γὰρ ἐκεῖτε διελήφθη πῶς παρθένοι καθιεροῦνται, καὶ δίκη τοῦ μοναστικού σχήματος) καὶ τὸν ιη' κανόνα τοῦ ἁγίου Βασιλείου. ΖΩΝΑΡ. Ἐν ἔκτῳ κανόνι τῆς παρούσης συνόδου εἴρηται περὶ κορῶν καθιερώσεω;. Ας γοῦν ἐκάλεσεν ἐκεῖ κόρας καθιερουμένας, ἐνταῦθα ἱερὰς παρ. θένους ὠνόμασε. Κύρα; γὰρ τὰς παρθένου; ἔθος

IN CAN. XLVIII CONC. CARTHAG. καλεῖν. Ανατιθεμένων οὖν τῷ Θεῷ παρθένων Qua se ergo virgines Deo dicabant, continentianἀγνεύειν ὁμολογουσῶν ὁ ἐπίσκοπος αὐτὰς ἀνεδέχετο. Λέγει οὖν ὁ κανὼν ὅτι δεῖ τὸν ἐπίσκοπον προνοεῖν αὐτῶν, ἡ ὅτε ἄπεστι, τοὺς πρεσβυτέρους, καὶ ἐπεὶ διίστανται τῶν πατέρων αὐτῶν ὑφ' ὧν ἐφυλάττοντο, παραδίδοσθαι αὐτὰς σεμναῖς γυναιξίν, ὥστε συνοικεῖν αὐταῖς, καὶ καταρτίζεσθαι εἰς ἀρετὴν, ἢ πάσας τὰς ἱερὰς ταύτας παρθένους ὁμοῦ συνοικεῖν, ἵνα συν ζῶσαι ὀρῷεν ἀλλήλας, καὶ φυλάττοιεν, καὶ μὴ πλαζόμεναι, ήγουν τῇδε κἀκεῖσε περιιοῦσαι, καὶ πλανώμεναι βλάψωσι τὴν ὑπόληψιν τῆς Ἐκκλησίας, τουτέστιν ὑπολαμβάνειν οὐκ ἀγαθὰς ὑπολήψεις παι ρασκευάσωσι τινας περὶ τῆς Ἐκκλησίας. Εκκλησία δὲ ἐστιν ὁ τῶν πιστῶν ἀθροισμός. ΑΡΙΣΤ. «'Η διὰ παρθενίαν τοῦ πατρὸς ἀφισταμένη ι ταῖς τιμιωτάταις τῶν γυναικών παρατίθεται. Δεῖ τὸν ἐπίσκοπον τῶν ἱερῶν παρθένων τίθεσθαι πρόνοιαν· καὶ εἰ τῶν οἰκείων πατέρων αὗται χωρισθῶτι, παρ' ὧν ἐφυλάττοντο, ταῖς τιμιωτάταις γυναιξὶν εἰς ἐπιτήρησιν παραδιδόσθωσαν, ὥστε ἄμπ ἀλλήλας κατοικεῖν. KANON MH'. • Περὶ τῶν ἀσθενούντων καὶ ὑπὲρ αὐτῶν ἀποκρί : νεσθαι μή δυναμένων. Ὥστε τοὺς ἀσθενοῦντας, · οἵτινες ὑπὲρ ἑαυτῶν ἀποκρίνεσθαι οὐ δύναν ο ται, τότε βαπτίζεσθαι, ὅτι τῇ αὐτῶν προαιι ρέσει τὴν περὶ αὐτῶν μαρτυρίαν κινδύνῳ ἰδίῳ · είπωσιν. ο ΒΑΛΣ. Τινὲς ἐζήτουν ἀπίστους τινὰς βαπτισθῆναι κατὰ τὰς τελευταίας αὐτῶν ἀναπνοάς· καὶ οὐκ εἰσηκούοντο, διὰ τὸ τοὺς ἀσθενοῦντας μὴ δύνασθαι δι' ἑαυτῶν ὁμολογεῖν τὰς τοῦ ἁγίου βαπτίσματος συνε θήκας. Φασὶ γοῦν οἱ Πατέρες ὅτι, ἐὰν οἱ ἀσθενοῦντες δείξωσι προαίρεσιν περὶ τοῦ ἐθέλειν αὐτοὺς βαπτι σθῆναι, καὶ εἴπωσι κινδύνῳ ἰδίῳ ζητεῖν τὸ βάπτισμα, ἀπαρεμποδίστως βαπτισθήσονται, δι' ἑτέρων τὰς ὁμολογίας ποιούμενοι. Καὶ τοῦτο μὲν, ὅτε τυχόν ἐν τῷ τελευτᾷν ἡ τοιαύτη τούτων προαίρεσις κατά δηλος γένηται. Εἰ δὲ τότε μὲν οὐδέν τι τοιοῦτον εἰς πεῖν δύνανται, διὰ τὴν ἀνάγκην τῆς νόσου, μαρτυρεῖται δὲ παρά τινων ὡς οἱ τοιοῦτοι καὶ πρὸ τῆς μανίας τυχὸν ἢ τῆς ἄλλης κινδυνώδους νόσου όλο ψύχως προηροῦντο βαπτισθῆναι, ἐρωτῶ, βαπτισθή σονται ἢ οὐ; Λύσις. Ἐμοὶ δοκεῖ ὡς ἀπαρεμποδί στως βαπτισθήσονται διὰ τὴν ἐν ὑγείᾳ ἀγαθὴν πρόσ θεσιν αὐτῶν. Τούτων δὲ οὕτως ἐχόντων, μὴ εἴπῃς ὡς, ἐπεὶ ὁ παρὼν κανὼν διορίζεται ἐκείνους βαπτί. ζεσθαι τοὺς ἐνδειξαμένους προαίρεσιν ἀγαθὴν πρὸ τῆς νόσου, ἢ κατ' αὐτὴν τὴν νόσον, ἐξ ἀνάγκης ἐκεῖνοι καὶ ἀποκάρσεως ἀξιωθήσονται, οἱ κατὰ τὸν καιρὸν τελευτῆς πρὸ τῆς τελευταίας ἀναπνοῆς ἐνα δεξάμενοι πρόθεσιν ἀποκάρσεως. Οὗτοι γὰρ τοῦ ἐπιτελευτίου ἐφοδίου τοῦ ἀγγελικοῦ σχήματος ἀδια στίκτως ἀξιωθήσονται, ἐὰν τέως αἴσθησιν τοῦ γινομένου ἔχωσι. Τοῖς μὲν γὰρ ὀρθοδόξοις, ὡς ἐλπίζουσι τὴν μέλλουσαν κρίσιν τοῦ Θεοῦ, ἡ μετάνοια συνοικός ἐστι, καὶ πᾶς Χριστιανὸς κατὰ πρόληψιν ἔφεσιν que profitebantur, eas episcopus excipiebat. Episcopi igitur vel presbyterorum, si is abest, cura providentiaque eas regendas esse: et quoniam a parentibus divise sunt, quorun oculis domi observabantur, honestis mulieribus, cum quibus una degentes ad virtutem informentur, eas com – mendari ac tradi, canon jubet; vel in uno codemque contubernio simul oinnes ejusmodi sacras virgines degere, ut mutuo sese aspectu vicissim custodiant, neque vero huc illud errantes ac vagæ existimationem Ecclesiæ lædant; hoc est, suspicionibus de Ecclesia parum commodis occasionem nonnullis præbeant. Est vero Ecclesia Adelium multitudo sive conventus. ARIST. Quæ a patre virginitatis gratia seces- • serit, venerabilioribus feminis commendetur. > Oportet episcopum sacrarum virginum curam habere, et si illæ a suis patribus, quibus custodita, fuere, separentur, veneravilissimis mulieribus in observationem tradantur, ut secum invicem cohabitent. 571 CANON XLVIII. ● De iis qui sunt infirmi et pro se respondere ne- ‹ queunt. Ut qui sunt infirmi, qui quidem pro se • respondere non possunt, tune baptizentur, e quando voluntate sua de se testimonium proprio c periculo dixerint.» BALS. Quidam petebant, ut infideles nonnulli ad extremum spiritum baptizarentur: nec fuerunt exauditi, eo quod non possint infirmi per se sancti baptismatis pacta et conventa profiteri. Dicunt ergo Patres, quod si ii, qui sunt infirmi, se baptizari velle ostenderint, seque proprio periculo baptismum quærere dixerint; sine impedimento baptizabuntur. per alios pacta promissa facientes. Atque hoc quidem quando forte inter moriendum talis eorum vo Juntas aperta fuerit. Si autem tunc quidem nihil possunt ejusmodi dicere, propter morbi necessita - tem; testificantur autem aliqui, quod ante furoreal fortasse vel aliquem alium periculosum morbum ii ex toto vellent animo baptizari, rogo, baptizabun - tur qnnon? Solutio. Mill villetur, quol siue perim culo baptizabuntur, propter bonam eorum in sanitate intentionen. Cun hæc autem ita se habeant, ne dixeris, quod quoniam præsens canon statuit illos baptizandos, qui bonam voluntatem ostenderint ante morbum, vel in ipso morbo; illi quoque necessario tonsuram assequentur, qui ante tempus mortis et extremi spiritus, ut tonderentur, voluntatein ostenderint. Hi enim extremum angelici amictus viaticum indistincte assequentur, si ejus quod fit sensum habeant. Orthodoxis enim, ut qui fut - rum Dei judicium sperent, pœnitentia cohabitat, et quilibet proposito Christianus desiderat, ut per tonsuram ei sua peccata remittantur. Infidelibus autem non est necessario consequens baptismi de-

siderium: magis ergo dicimus eorum esse fustic- έχει τοῦ συγχωρηθῆναι διὰ τῆς ἀποχάρσεως τὰς tuin, ul cum propria superstitione moriantur, et sanctum etiam baptismum irrideant. Nisi ergo ostendatur eos dum essent sani, baptizari voluisse, vel saltemi dum ægrotant, inter moriendum baptismo digni non habebuntur. ἁμαρτίας αὐτοῦ· τοῖς δὲ ἀπίστοις οὐκ ἐξ ἀνάγκης ἑπομένη ἐστὶν ἡ ἔφεσις τοῦ βαπτίσματος· μᾶλλον μὲν οὖν κατὰ πρόληψιν λέγομεν ἔχειν αὐτοὺς ἔφεσιν μετὰ τῆς οἰκείας θρησκείας ἀποθανεῖν, καὶ καταγε λὴν δὲ καὶ τοῦ θείου βαπτίσματος. Εἰ γοῦν οὐ δεί κνυται τὸ θέλειν τούτους ἐν ὑγείᾳ ὄντας βαπτισθῆναι, ἢ κἂν ἐν τῷ νοσηλεύεσθαι, οὐκ ἀξιωθήσονται τοῦ βαπτίσματος ὅτε τελευτῶσιν. ΖΩΝΑΡ, Τοὺς ἐκ νόσων ή τινων συμπτωμάτων κακῶς ἔχοντας, ὥστε μὴ δύνασθαι ἐμιλεῖν, μηδ' ἀποκρίνεσθαι ερωτωμένους, εἰ βούλοιντο βαπτισθῆναι, ἢ καὶ τὸν νοῦν ἴσως βεβλαμμένους, ὡς μηδὲ νοεῖν ὁ ἐρωτῶνται, τότε χρὴ βαπτίζειν, ὅτε προαίρεσιν δείξουσιν εἰ βούλοιντο βαπτισθῆναι· καὶ εἴπωσι κινδύνῳ ἰδίῳ ζητεῖν τὸ βάπτισμα, ὥστε, εἰ μὴ τὴν πίστιν φυλάξουσιν, αὐτοὺς κινδυνεύειν. Εἰ δὲ μαρο τυρεῖται ὅτι καὶ πρὸ τῆς ἀσθενείας ἐζήτει τὸ βάσ πτισμα, ὑπερετίθετο δὲ δι' αἰτίας τινάς, καὶ τότε, κἂν μὴ δύνηται ἀποκρίνεσθαι, βαπτισθήσεται. ZONAR. Qui ex morbo aliove discrimine tam n'ale affecti sunt, ut neque sermones conferre, neque, an baptizari cupiant, rcganti respondere queant, vel etiam ita sibi animo non constent, ut ne ea quidem, quæ rogantur, intelligant; tum demum baptizari oportet, si se baptizari velle non obscuris antca iudiciis probaverint, seque proprio periculo baptismum quærere dixerint, ita nimirum, ut nisi fidei depositumn custodiverint, ipsi in periculum veniant. Quod si ab aliquo, priusquam morho premeretur, baptismum postulatum, aliquibus tamen ex causis dilatum fuisse, testatum sit; hominem, quamvis respondere nequit, nihilominus haplizari placet. ARIST. Qui propter infirmitatem pro se non ‹ respondet, tunc baptizetur, cum sua sponte c testimonium dederit. - Oportet eum qui baptizatur gratiam percipere, et mystice interrogata intelligere, et ad ea respondere. Si quis autem eum, qui respondere nequit, utpote infirmum, baptizari cupit, tune baptizetur, quando ille, qui hoc cupit, suo periculo testatus fuerit, se exacte infirmi scire voluntatem, quod baplismum in desideriis habeat, et adhuc desiderans maneat. 572 CANON XLIX. • De scenicis pœnitentiam agentibus et ad Domi- ‹ num conversis. Ut scenicis et mimis et reliquis ‹ ejusmodi personis, vel apostatis, pœnitentiam ‹ agentibus, et se ad Deum convertentibus, gratia • vel reconciliatio non nemetur. › BALS. Scenici et mimi sunt, non thymelici, qui cantus epithalamios com musicis canunt instrumentis, ii enim sunt integræ existimationis: sed histriopes ac ludiones, qui servos et milites et mulieres et alias quasdam personas imitantur, et in faciem fe- η riunt. Sicut hoc ex primo et quarto capite, tit. 2 lib. xxi Basilic. ostenditur. Dicunt ergo Patres, omnes qui sic peccant, et temere ac citra delectum vitam instituunt; quin et apostatas, hoc est, ens qui Christianismum abnegaverunt, ad Deum se convertentes, seu poenitentiam agentes, non esse auandandos, sed eis dandam esse gratiam seu peccatorum remissionem, et reconciliationem sive pœnarum solutionen. ZONAR. Scena imitatio dicitur. Qui ergo runc duces, nunc servos, nunc alia personarum genera {mitantur, scenici nominantur. Ex hoc numero, qui coram imperatoribus artem factitarent, leges civiles in honore habuere: qui vero in publico coetu plepeculeque conventibus histrioniam exercerent, ΑΡΙΣΤ. «Ο δι' ἀσθένειαν μὴ ἀποκρινόμενος ὑπὲρ • ἑαυτοῦ τότε βαπτιζέσθω, ὅταν τῇ αὐτοῦ προπι ι ρέσει δῷ τὴν μαρτυρίαν. ο Δεῖ τὸν βαπτιζόμενον τῆς χάριτος επαισθάνεσθαι, καὶ τὰ μυστικῶς ἐρωτώμενα συνιέναι, καὶ ἀποκρί νεσθαι πρὸς αὐτά. Εἰ δέ τις τὸν μὴ δυνάμενον ἀποκριθῆναι, ὡς ἀσθενοῦντα, ἀπαιτεῖ βαπτισθῆναι, τότε βαπτιζέσθω, ὅταν αὐτὸς, ὁ τοῦτο ἀπαιτῶν, κινδύνῳ ἰδίῳ διαμαρτύρηται τὴν αὐτοῦ γνώμην εἰδέναι ἀκριβῶς τοῦ ἀσθενοῦντος, ὡς ἐπιζητεῖ τὸ βάπτισμα, καὶ ἐπιμένει ποθῶν. ΚΑΝΩΝ ΜΘ'. • Περὶ σκηνικών μετανοούντων καὶ ἐπιστρεφόν • των πρὸς τὸν Κύριον. Ωστε τοῖς σκηνικοῖς · καὶ μίμοις καὶ τοῖς λοιποῖς τοιουτοτρόποις • προσώποις, ἢ ἀποστάταις, μετανοοῦσι καὶ ἐπισ • στρέφουσι πρὸς τὸν Θεόν, χάριν ἢ καταλλαγήν «μὴ ἀρνεῖσθαι. ΒΑΛΣ. Σκηνικοὶ καὶ μίμοί εἰσιν οὐχὶ οἱ θυμελικοί, οἱ τὰς ἐπιθαλαμίους ᾠδας μετά μουσικῶν ὀργάνων ᾄδοντες· οὗτοι γὰρ ἔντιμοί εἰσιν· ἀλλὰ οἱ παιγνι ται, οἱ δούλους καὶ στρατιώτας καὶ γυναῖκας καὶ έτερα πρόσωπα μιμούμενοι, καὶ κατὰ κόρης Ο τυπτόμενοι· καθὼς τοῦτο παρίσταται ἀπὸ τοῦ α' καὶ δ' κεφ. τοῦ β' τίτλου του και βιβλίου τῶν Βασιλικῶν. Φασὶ γοῦν οἱ Πατέρες πάντας τοὺς τὰ τοιαῦτα ἁμαρ τάνοντας, καὶ ἀδιαφόρως ζῶντας, ἀλλὰ μὴν καὶ τοὺς ἀποστάτας, τουτέστι τοὺς ἀρνησαμένους τὸν Χρι στιανισμὸν, ἐπιστρέφοντας πρὸς Θεὸν ἥται μετα νοοῦντας, μὴ ἀποπέμπεσθαι, ἀλλὰ διδόναι αὐτοῖς χάριν, ήγουν ἄφεσιν τῶν ἁμαρτιῶν, καὶ καταλλαγήν, ἤτοι λύσιν τῶν ἐπιτιμίων. ΖΩΝΑΡ. Σκηνή λέγεται ἡ ὑπόκρισις. Οι γούν ὑποκρινόμενοι ποτὲ στρατηγούς, ποτὲ δούλους, ποτέ δ' ἕτερα πρόσωπα, ονομάζονται σκηνικοί. Τούτων δὲ τοὺς μὲν ἐνώπιον βασιλέων ταῦτα ὑπου κρινομένους εντίμους ἔχουσιν οἱ νόμοι τῆς πολι τείας τοὺς δὲ ἐν πανηγύρεσι καὶ δήμων ἄλλας

IN CAN. L, LI CONC. CARTHAG. συνάξεσιν ἐπιδεικνυμένους τοιαῦτα, καὶ γέλωτα τοῖς risumque astantium imitata sinulatione, ac colaphis ὁρῶσι κινοῦντας ταῖς ὑποκρίσεσι, καὶ τοῖς κατὰ ^ sibi vicissim impactis inconditaque strependi raκόρρης ραπίσμασι καὶ ψοφήμασιν, ἀτίμου; ἡγοῦν- tione captarent, ignominia notavere. Ilic vero canon τα. Ὁ δὲ κανών οὗτος ἀδιαστίκτως πάντας τοὺς mines hujusmoli, sine discrimine penitentia indiτοιούτους μετανοίας δεῖσθαί φησιν, ὡς αὐτούς γε gere affirmat, quippe qui et ipsi negligenter vitam ἀδιαφόρως ζῶντας, καὶ ἄλλοις γινομένους αιτίους agant, et aliis dissolute ac effuse vivendi causam ἀνειμένης καὶ διακεχυμένης ζωῆς. Τούτοις οὖν καὶ præbeant. His igitur ac reliquis ejusmodi homini - τοῖς λοιποῖς τοῖς τοιουτοτρόποις, οἷον τερατοποιοῖς bus, quales sunt praestigiatores ct saltatores, quin καὶ ὀρχησταῖς, ἀλλὰ μὴν καὶ τοῖς ἀποστάταις, et apostatis, qui videlicet a Christiana religione τουτέστι τοῖς ἀρνησαμένοις τὸν Χριστιανισμόν, Χριστιανισμόν, defecerunt, si penitentiam agnt, gratiam et cunμετανοοῦσιν οὐ δεῖ, φησὶν, ἀρνεῖσθαι χάριν ἢ και ciliationem minime denegandam esse pronuntiat. ταλλαγήν. Χάριν μὲν λέγει τὴν ἄφεσιν τῶν σφαλ- Gratiam quidem appellat, per quam peccatorum μάτων, ὡς χάριτι διδομένην ἡμῖν παρὰ τοῦ Θεοῦ, veniam consequimur, quod ea nobis a Deo per graκαθὼς καὶ ὁ μακάριος Παῦλος λέγει, ὅτι Χάριτι tiam donetur; quemadmodum beatus quoque Pauἐστε σεσωσμένοι· καταλλαγὴν δὲ τὴν λύσιν τῶν lus ait; Gratia salvi facti estis ': Conciliationem ἐπιτιμίων. Λύεται γὰρ τοῦ δεσμοῦ ὁ ἐπιτιμηθεὶς, vero, absolutionein a pœnis. Tunc enim qui pœne ετε συνίδῃ ὁ δεσμήσας αὐτὸν, ὡς καταλλαγέντος obnoxius est a vinculo absolvitur, cum illi Deum ob αὐτῷ τοῦ Θεοῦ διὰ τῶν ἐπιτιμίων. susceptas poenas placatum et quodammodo conciliatum esse multæ exactor intelligit. ARIST. ΔΡΙΣΤ, «Καὶ σκηνικὸς δὲ ἐπιστρέφων δεκτὸς εἰς • μετάνοιαν. ο Πᾶς δὲ ἁμαρτάνων, καὶ μετανοῶν, ξεκτὸς εἰς μετάνοιαν, κἂν σκηνικός ἐστι, και μίμος, καν οιονδήτινα Ετερον μετερχόμενος βίον. • Περὶ τῶν παθῶν τῶν μαρτύρων. Εξέστω ότι · μὴν ἀναγινώσκεσθαι τὰ πάθη τῶν μαρτύ · ρων, ἡνίκα αἱ ἐτήσια: αὐτῶν ἡμέραι ἐπιτε- · λοῦνται. ΒΑΑΣ. Εἰ καὶ ὥρισαν οἱ Πατέρες ἐν τῷ κδ' κανόνι τῆς παρούσης συνόδου τὰ ὀφείλοντα ἀναγι νώσκεσθαι βιβλία· ἀλλὰ νῦν προστιθέασιν ἀναγινώσκεσθαι καὶ τὰ ὑπομνήματα τῶν μαρτυρικών παθημάτων ἐν ταῖς ἐτησίαις μνήμαις αὐτῶν. ΖΩΝΑΡ. Εν δ' κανόνι ἡ σύνοδος αὕτη ἀπηρίθα μησε τίνα δεῖ ἀναγινώσκεσθαι ἐν ἐκκλησίᾳ βιβλία τῆς παλαιᾶς Γραφῆς καὶ τῆς νέας, τὰ δ᾽ ἐκτὸς τῶν ἀπηριθμημένων εκώλυσεν ἀναγινώσκεσθαι· νῦν δὲ τοῖς ἀναγνωστέοις προστίθησι καὶ τὰ ὑπου μνήματα τῶν μαρτυρικῶν παθημάτων, ἐν ταῖς ετησίαις μνήμαις αὐτῶν ἀναγινώσκεσθαι ὀφεί λοντα. ΑΡΙΣΤ. «Τὰ πάθη τῶν μαρτύρων ἐν ταῖς μνείαις αὐτῶν ἀναγινωσκέσθωσαν. Σαφής. ΚΑΝΩΝ ΝΑ'. • Περὶ Δονατιστῶν καὶ παιδίων τῶν παρὰ τοῖς Δου • νατισταῖς βαπτιζομενων. Ηρεσεν ἵνα ἐρωτή • σωμεν τούς ἀδελφοὺς καὶ συνερεῖς ἡμῶν, • Σηρίκιον καὶ Σιμπλικιανόν, περὶ μόνων τῶν • νηπίων τῶν παρὰ τοῖς Δυνατ:σταῖς βαπτιζομέν • νων. μήπως τοῦτο, ὅπερ εἰκείᾳ προαιρέσει οὐκ • ἐποίησαν, ἡ τῶν γονέων πλάνη ἐμποδίσῃ αὐτ ο τοὺς πρὸς τὸ μὴ προκύπτειν εἰς ὑπουργίαν τοῦ • ἁγίου θυσιαστηρίου, όταν πρὸς τὴν τοῦ Θεοῦ • Εκκλησίαν σωτηριώδει προθέσε· ἐπιστρέψωσιν. • Τούτων δὲ ἐναρχθέντων, Ονωράτος καὶ Οὐρα * Ephes. 11, 0. Et scenicus vero sese convertens ad • pœnitentiam recipiendus est. › Omnis autem qui peccat et resipiscit, ad pœuitentiam recipiendus est, licet scenicus sit, licet mimus, licet aliam quameunque vivendi rationem consectatus est. CANON L. • De passionibus martyrum. Liceat præterea legore ‹ passiones martyrum, quando anniversarii corum • dies celebrantur. › BALS. Etiamsi in canone 24 præsentis synodi Patres definierint libros, qui legi debeant; nunc tamen adjiciunt esse quoque legendas commemorationes passionum martyrum, in aniversariis eorum mientoriis. ZONAR. Vicesimo quarto canoue, quinaın ox Veteri Novoque Testamento libri in ecclesia legendi sint, hæc synodus recensuit, aliorum omnium usu penitus interdicto: nunc vero præterea commen·· tarios, in quibus martyrum certamina describuntur, adjungit, qui per eos dies, quibus ipsorum memoria auno vertente celebratur, perlegi debent. 573 ARIST. Passiones martyrum in eorum com- . memorationibus legantur. Perspicuus.» CANON LI. ‹ De Donatistis et pueris, qui a Donatistis baptizantur. ‹ Placuit ut interrogemus fratres, et nos ros in ‹ sacris comministros, Siricium et Simplicianum, ‹ de solis infantibus qui a Donatistis baptizantur, ‹ ne hoc, quod propria voluntate non fecerunt, ‹ parentum error ipsos impediat, ne promo- ‹ veantur ad sancti altaris ministerium, quando ad Dei ecclesiam salutari proposito conversi ‹ fuerint. Ilis antem inceptis, Honoratus et Ur- ‹ banus Mauritaniæ Sitifensis episcopi dixerunt: • Jamdudum quando ad vestram sasentatem

‹ missi sumus, quæ scripta erant distulimus, • hac consideratione, quo·l expectaremus ut fra- ‹ tres nostri adessent de Numidia legati. Sed • quia non pauci sunt dies, ex quo ii qui ex4 speciantur, nequaquam accesserunt, ulterius • prætermittere quæ nobis à nostris coepiscopis • mandata sunt, non decet; et propterea, fratres, f nostram relationem alacri animo suscipite. De • fide enim Nicæni tractatus audivimus: verum 4 est de sacrificiis, quæ funt post prandium, uι • a jejunis, ut par est, olerantur, et tunc con- ‹ firmatum est. › BALS. Qui ex hæresi ad fidem orthodoxam acredunt, hi quidem baptizantur, illi vero sancto solum chrismate unguntur, postquam eorum hærewes analbematizaverint. Ut est ergo verisimile, ad veram et inculpatam fidem nostram quidam in infaxtia a Donatistis baptizati, parentuin suorum voluntate, qui erant et ipsi Donatistæ, volebant etiam ad sacros gradus promoveri, postquam suscepti fuerant. Quia autem facile ad hoc non admissi sunt, facta est interrogatio, quid de iis feri oporteat. Atque hic quidem canou nibil de eo, quod interrogatum est, respondet. Nihil enim dicit, an chrismate inungi, an baptizari oporteat, neque definit non impediri eos, quominus ad gradum ecclesiasticuın promoveantur; quemadmodum nec cona. Tu vero lege canonem 7 secundæ synodi et quæ in eo sunt, et scies quid in bis fieri debeat. Ilis autem sic prolatis, dixerunt Mauritaniæ episcopi, quod etiam si huc usque distulerunt sciscitari quæ jussi fuerant, quod sperarent venturos a Numidia legati, quia tamen multum temporis effluxit, et qui exspectabantur non accesserunt, non oportet ampling differre interrogationem. Quamobrem dixerunt non oportere sacrificia a sacerdotibus offerri, postquam nutrimentum gustaverint, sed a jejunis, quia, inquiunt, hoc quoque a Patribus Nicaæ confirmatum est in tractatu de fide, sive in disquisitione fidei (tractatus enim apud Latinos est Inquisitio). In canonibus autem primæ Nicænæ sypodi nihil de ea materia inventum est. ZONAR. Ex iis qui ejurata hæresi rectam fidem amplectebantur, partim libellis datis, hoc est, scriptis publice editis, damnare suas haereses jubentur (libellus enim Latine editio est), easque ubi detestati fuerint, sacro unguento liniuntur; partim sacri baptismatis fonte lustrantur, quemadinodum hiac de re septimus secunda acumenice synodi ('anon statuit. Hujus igitur synodi Patres, de DoBatistarum filiis ad Eclesiam Dei accedentibus, bapismone initiandi, an vero sauro hrisnate tantumprodo inungeuli orent, ut credibile est, ambigentes, fa de re coepiscoporum suorum sententiam exquif?re decreveraut, te, inquiunt, quod ab ipsis non • βανός, οἱ ἐπίσκοποι τῆς Μαυριτανίας Σιτιφέν- • της χώρας, εἶπον· Ἐκ πολλοῦ, ὅτε πρὸς ὅμε • τέραν ἁγιωσύνην ἀπεστελλόμεθα, τὰ γραφέντα • ὑπερεθέμεθα ταύτῃ τῇ κατανοήσει, ὅτι προσε • δοκῶμεν ἀδελφοὺς ἡμῶν παραγενέσθαι τοποτη ι ρητές Νουμηδίας. Αλλ' ἐπειδὴ οὐκ ὀλίγαι • ἡμέραι εἰσὶν ἀφ' οὗ οἱ προσδοκώμενοι οὐδαμῶς • κατέλαβον, περαιτέρω παριδεῖν τὰ ἐνταλέντα • ἡμῖν ἀπὸ τῶν συνεπισκόπων οὐ δεῖ· καὶ διὰ · τοῦτο, ἀδελφοί, τὴν ἀναφορὰν ἡμῶν προθύμως · εἰς δέξασθε. Περὶ τῆς πίστεως γὰρ τοῦ ἐν Νι • καίᾳ τρακτάτου ἠκούσαμεν· 'Αληθές ἐστι περὶ · τῶν γινομένων μετὰ τὸ ἄριστον ἁγίων, ἵνα < ἀπὸ νηστικῶν, ὡς ἔστιν ἄξιον, προσφέρωνται, • καὶ τότε βεβαιωθῇ. ΒΑΛΣ. Οἱ ἐξ αἱρέσεως προσιόντες τῇ ὀρθοδόξῳ πίστει οἱ μὲν βαπτίζονται, οἱ δὲ μόνῳ χρίονται τῷ ἁγίῳ μύρῳ, μετὰ τὸ ἀναθεματίσαι τὰς αἱρέσεις αὐτῶν. Ὡς ἔοικεν οὖν, προσήρχοντο τῇ ἀμωμήτῳ πίστει ἡμῶν τινες ἐν νηπιότητι βαπτισθέντες παρά Δονατιστῶν κατὰ προαίρεσιν τῶν γονέων αὐτῶν, ὄντων καὶ τούτων Δονατιστῶν, καὶ ἤθελον προβιβασθῆναι εἰς βαθμούς ἱερατικούς μετὰ τὸ δεχθῆναι, Οτι δὲ ῥᾳδίως εἰς τοῦτο οὐ προσεδέχοντο, γέγονεν ερώτησις, τί χρὴ γενέσθαι ἐπὶ τούτοις. Καὶ ὁ μὲν κανὼν οὗτος οὐδέν τι περὶ τοῦ ἐρωτηθέντος ἀπολογεῖται. Ούτε γάρ φησιν εἰ χρὴ τούτους μυρωθῆναι ή βαπτισθῆναι, οὔτε ὁρίζει μὴ ἐμποδίζεσθαι τού τους ἀναχθῆναι εἰς ἐκκλησιαστικὸν βαθμὸν, ὥσπερ οὐδὲ τοὐναντίον. Σὺ δὲ ἀνάγνωθι τὸν ζ' κανόνα τῆς β' συνόδου, καὶ τὰ ἐν αὐτῷ, καὶ μάθῃς τί ὀφείλει γίνεσθαι ἐπὶ τούτοις. Τούτων δὲ οὕτω λαλουμένων, εἶπον οἱ ἐκ Μαυριτανίας ἐπίσκοποι ὅτι, εἰ καὶ μέχρι τοῦ νῦν ὑπερετίθεντο ἐρωτῆσαι & παρηγγέλθησαν, διὰ τὸ ἐλπίζειν ἐλθεῖν τοποτηρητὰς ἀπὸ Νουμηδίας, ἀλλ᾽ ἐπεὶ πολὺς παρῆλθε καιρὸς καὶ οἱ προσδοκώ μενοι οὐ κατέλαβον, οὐ δεῖ καὶ ἔτι ὑπερτίθεσθαι τὴν ἐρώτησιν. Διὸ καὶ εἶπον μὴ χρῆναι προσφέρεσθαι τὰ ἅγια παρὰ ἱερέων, μετὰ τὸ γεύσασθαι τροφῆς, ἀλλ' ὑπὸ νηστικῶν· ὅτι, φασὶν, ἐβεβαιώθη τοῦτο καὶ παρὰ τῶν ἐν Νικαία Πατέρων ἐν τῷ περὶ τῆς πίσ στεως τραχτάτῳ, ήγουν ἐν τῇ κατεξετάσει τῆς πίστεως (τρακτᾶτον γάρ ἐστι κατὰ Λατίνους ή δου κιμασία.). Ἐν δὲ τοῖς κανόσι τῆς ἐν Νικαίᾳ πρώτης Ο συνόδου οὐδὲν περὶ τοιαύτης εὕρηται ὑποθέ σεως. ΖΩΝΑΡ. Οἱ ἐξ αἱρέσεων προσιόντες τῇ ὀρθοδόξι πίστει οἱ μὲν λιβέλλους ἀπαιτοῦνται, ἐκδόσεις εγγράφους δηλαδή στηλιτευούσας τὰς αἱρέσεις αὐτῶν· λίβελλος γὰρ Ῥωμαιστὶ ἔκδοσις ἐστι· καὶ ἀναθεμα τίζοντες αὐτὰς, χρίονται τῷ ἁγίῳ μύρῳ· οἱ δὲ βα πτίζονται, ὡς περὶ τούτων διατάττεται ὁ ζ' κανών τῆς δευτέρας οἰκουμενικῆς συνόδου. Οἱ οὖν τῆς συνόδου ταύτης Πατέρες, ἀμφιβάλλοντες, ὡς ἔοικε, περὶ τῶν παίδων τῶν Δονατιστῶν προσερχομένων τῇ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίᾳ, είτε βαπτισθῆναι αὐτοὺς χρή, εἴτε μόνον ἁγίῳ μύρῳ χρισθῆναι, συνέθεντο ερωτῆσαι τοὺς συνεπισκόπου; αὐτῶν, ἵνα, φασί, μὴ ὅπερ οὐκ ἐξ οἰκείου θελήματος ἐποίησαν, ἀλλ

IN CAN. LII CONC. CARTHAG. mirum a Donatistis sint baptizati, 574 orthodoxam fidem amplectentibus ad altaris ministerium progrediendi, hoc est, sacros ordines adipiscendi, impedimen tum afferat. Ex Numidia vicarios antistitum venturos esse synodi Patres speraverant, quæstionibus idcirco, quarum tractandarum causa convenerant, hucosque dilatis. Cum vero longo temporis intervallo illi nusquam apparerent, commemorati episcopi satis jam exspectatum esse pronuntiarunt; ac de sanctis a prandio non oſſerendis, hoc est, de oblatione non ab iis qui cibum sumpsissent, seul a jejunis sacerdotibus peragenda, proposuerunt. Quod se etiam in Nicæna synodo confirmatum, in eo qui de fide est tractatu, audisse commemorant. Tractatus vero Latina vox est, scopum consiliumve significans. Verum in canonibus primæ Nicænæ synodi nihil de hac re invenitur. ἐκ πλάνης τῶν γονέων αὐτῶν γέγονεν, ήγουν τὸ spoute, sed parentum errore veccatum est, quis mis βαπτισθῆναι ὑπὸ Δονατιστῶν, ἐμπόδιον αὐτοῖς γέν νηται επιστρέφουσι πρὸς τὴν ὀρθόδοξον πίστιν, εἰ; τὸ προκόψαι εἰς ὑπουργίαν τοῦ θυσιαστηρίου, τουτέστιν εἰς τὸ προβιβασθῆναι εἰς βαθμούς ἱερατικούς. Ἐκ Νουμηδίας ἤλπιζον οἱ τῆς συνόδου ταύτης ελθεῖν τοποτηρητές, διὸ καὶ ὑπερετίθεντο της ζητήσεις τὰς περὶ ὧν συνήχθησαν. "Οτι δὲ καιροῦ παραρ βυέντος οὐδεὶς ἐκεῖθεν ἀπήντησεν, οἱ εἰρημένοι επίσκοποι εἶπον μὴ δεῖν ὅτι ὑπερθέσθαι. Προέθεντο οὖν τὸ περὶ τοῦ μὴ χρῆναι προσφέρεσθαι τὰ ἅγια μετὰ τὸ ἄριστον, ήγουν μὴ ὑπὸ βεβρωκότων Ιερέων προσκομιδὴν γίνεσθαι, ἀλλ' ὑπὸ νηστικῶν. Τοῦτο δὲ, φασί, καὶ ἐν τῷ περὶ τῆς πίστεως τρακτάτῳ τῆς ἐν Νικαίᾳ συνόδου ἠκούσαμεν, ὅτι καὶ τότε ἐβεβαιώθη. Η λέξις δὲ τοῦ τρακτάτου Ῥωμαϊκή ἐστι, καὶ ἐξελληνιζομένη δηλοί σκοπὴν, βούλευμα. Ἐν δὲ τοῖς κανέσι τῆς ἐν Νικαίᾳ πρώτης συνόδου οὐδὲν περὶ τῆς τοιαύτης εὕρηται ὑποθέσεως. ΑΡΙΣΤ. «Τοῖς ἐν νηπιότητι παρὰ Δονατιστῶν · βαπτισθεῖσιν ἐπιστρέφουσι κατ' οὐδὲν τοῦτο ο προστήσεται· καὶ τὰ ἅγια, ὡς ἄξιον, ἀπὸ νη • στικῶν μόνων προσενεχθήσεται ο Δονατισταί εἰσιν οἱ ἀπὸ Δονάτου τινὸς ἐν τῇ 'Α. φρικῇ ἐναρξάμενοι. Οὗτος γὰρ παραδέδωκεν αὐτοῖς ἐστοῦν τι ἐπὶ τῆς χειρὸς αὐτῶν κρατεῖν, ἐπηνίκα μετασχεῖν τῶν ἁγιασμάτων μέλλουσι, καὶ τοῦ το πρότερον ἀσπάζεσθαι, καὶ τηνικαῦτα μετέχειν αὐτῶν. Οἱ γοῦν παρ' αὐτῶν βαπτισθέντες ἐν νηπιότητι, καὶ ἐπιστρέφοντες, καὶ τὴν αἵρεσιν αὐτῶν αναθεματίζοντες, οὐκ ἐμποδισθήσονται ὑπὸ τῆς τῶν γονέων πλάνης εἰς ἱερατικὴν λειτουργίαν προκό πτειν· τὸ δὲ τὰ ἅγια μὴ μετὰ τὸ ἄριστον προσάγε σθαι, ἀλλὰ ἀπὸ νηστικῶν ταῦτα ἱερέων γίνεσθαι, καὶ ἐν τῷ τεσσαρακοστῷ πρώτῳ κανόνι ἐγράφη. KANON NB'. • Περὶ ἀναβαπτισμάτων καὶ ἀναχειροτονιῶν ἢ μετ · ταβάσεων επισκόπων. Ἐκεῖνο δὲ ἀναφέρομεν • ἐνταλὲν ἡμῖν, τὸ καὶ ἐν τῇ συνόδῳ τῇ ἐν Κα • πούῃ ὁρισθέν, ὥστε μὴ ἐξεῖναι γίνεσθαι ἀνα- • βαπτίσεις ἢ ἀναχειροτονήσεις ἐπισκόπων. • Κρεσχώνιος οὖν τοῦ 'Ρεκένσης ἀγροῦ ἐπίσκοο πος, καταφρονήσας τοῦ ἰδίου λαοῦ, τῇ Βεκένης • ἐπέβη ἐκκλησίᾳ, καὶ ἕως τῆς σήμερον πολλά • τις υπομνησθεὶς κατὰ τὸ ὁρισθὲν καταλιπεῖ» «τὴν τοιαύτην ἐκκλησίαν, ᾔτινι ἐπῆλθεν, οὐχ • είλετο. Περὶ τούτου δὲ τὰ προαγγελθέντα βέ • βαια ηκούσαμεν. καὶ αἰτοῦμεν κατὰ τὸ ἐντα • λὲν ἡμῖν ἵνα καταξιώσητε δοῦναι παρρησίαν • ἐπ᾽ ἀδείας ἡμῖν γενέσθαι, ὅτι αὕτη ἡ ἀνάγκη • παρασκευάζει τῷ ἄρχοντι τῆς χώρας κατ' • ἐκείνου προσελθεῖν, κατὰ τὰς διατάξεις τῶν • ἐνδοξοτάτων βασιλέων, ἵνα ὁ τῇ πράῳ ὑπομνή · σει τῆς ὑμετέρας ἁγιωσύνης πειθαρχῆσαι μὴ • θελήσας καὶ διορθώσασθαι τὸ ἀσυγχώρητον • αὐθεντίᾳ ἀρχοντική παραχρήμα κωλυθῇ. Δύο • ρήλιος ἐπίσκοπος εἶπε· Φυλαχθέντος τοῦ τύπου • τῆς καταστάσεως, μὴ κριθῇ τῆς συνόδου · ὑπάρχων, ἐὰν, ἐπιεικώς αἰτηθεὶς παρὰ τῆς ARIST. ‹lis qui in infantia à Donatistis sunt ba- < plizati conversis, istud nihilo erit impedimento. ‹ Et saneta, ut par est, à jejunis solis offeren- ‹ lur. › Donatistæ sunt, qui a Donato quodam in Africa originem duxerunt. Hic enim tradidit eis os quoddam in maıııı sua tenere, quando sacramenta participa - tori sunt, et illud primum salutare, et tunc eorum participes esse. Qui itaque in infantia ab eis bapti zati fuerunt, et convertuntur, et hæresin eorum ənathematizant, non impedientur a parentum errora ad sacerdotale ministerium promoveri. Illud autem quod sancta post prandium non sunt offerenda, sed a jejunis sacerdotibus celebranda et in quadrage imo primo canone scriptum est. CANON LII. ‹ De rebaptizationibus et reordinationibus vel ‹ translationibus episcoporum. Porro illud quo- ‹ que nobis mandatum referimus, quod in synoda Capuæ decretum est, ut non liceat fieri reba1p:izationes vel episcoporum reordinationes. ‹ Cresconius itaque Recensis agri episcopus, ne- ‹ glecto proprio populo, Becenes Ecclesiam in- ‹ vasit: et in hodiernum usque diem sæpe, sicut • definitum est, cam ecclesiam, quam invasit, • relinquere admonitus, noluit. De eo autem, • quæ prius renuntiata sunt, firma audivimus, ‹ et petimus, secundum id quod nobis mandatum est, nt dignemini nobis dare facultatem, ut • liceat, quia ita urget necessitas, adl praesidem ● regionis adversus illum accedere, secundum ‹ clarissimorum imperatorum constitutiones: It ‹ qui benignæ vestræ sanctitatis admonitioni pa- ‹ rere nolnerit, et in quod non est concedendum corrigere, sæcularis magistratus auctoritate sta- • tim prohibeatur. Aurelius episcopus dixit: Ser- ‹ vata constitutionis forma, non judicetur esse synodi, si a vestra dilectione valde rogatus ut ‹ discederet, recusavit: quoniam ex proprio con-

● templu et pervicacia ad sæcularis magistratus ▲ • potestatem redactus est. Honoratus et Urbanus • episcopi dixerunt; Hoc itaque placet omnibus? • Ab omnibus episcopis dictum est; Justum est, • placet.» BALS. Dicunt Patres Capuæ fartam esse synodnm, et in ea statutum esse ne rebaptizarentur, qui ab orthodoxis baptizati fuerant, vel reordinarentur, qui ab episcopis orthodoxis ordinati fuerant: et consequenter iis, quae in ea synodo constitura sunt, quæ a me quidem ignoratur (neque enim cum topicis synodis connumeratur), dixerunt ipsi Mauritaniæ Sitifensis legati, quod quia hæc sunt prohibita, debent etiam corrigi quæ ab episcopis ab hac in aliam ecclesiam funt transitiones, eo quo:1 hec reputeur, veluti rebaptizatio et reordinatio. 575 Et factum statim proposuerunt, quod Cresconius episcopus proprium populum contempsit, et aliam ecclesiam invasit. Et propterea sæpe adinonitus, ut alienanı ecclesiam, quam invasit præter canones, relinqueret, et suam retineret; non est hoc facere persuasus. Quia ergo hoc firmum et veram est, petunt, secundum eis datum mandatum, ut regionis præsidem adeundi suæ synodi concedatur potestas: et per eum cogatur Cresconius discedere ab ecclesia, que ad eum non pertinet; quia et imperatoris constitutiones sive leges boc decernunt. Dixit autem ad hæc Aurelius: Si servetur forma ecclesiaElicæ constitutionis, ne judicetur esse synodi Crescouius, sed ut faicus tradatur, sæculari potestati: nec est quod id sibi fieri queratur. Ipse enim seipsum, per suam pervicaci:m et synodalium preceptorum contemptum, in sæcularem potestatem tradidit. Et in bis quidem consistit canon. Forma antem constitutionis, quam servandam dixit Aurelius, est, ut secundum canones interpelletur qui alienam ecclesiam nou canonice arripuit, et post denuntiationes sen edicta deponatur, vel una tantum, vel utrisque partibus præsentibus, propter inobedientiam. Neque enim fas est sacratos homines seculari magistratui puniendos tradi, misi prius depositi fuerint. Ut autein qui sunt sacrati, sæcnJaribus magistratibus, post depositionem tradantur, fit, non solum quando synodus non facile potest sulam exsequi sententiam; sed etiam quando magnum est peccatum. Et una cum ecclesiastica pœna sæcularis quoque magistratus animadversionem consequi oportet. Forte enim inventus est quispiam sacratus, imperatoris insidias parasse, et vlepositus est: is post depositionem tradetur seculari pos testati, ut quaestione habita dicat conscios, fe autem ita fiunt, secundum canones 36 et 37, til. 1, lib.!!! Basil. quæ suut pars 193 Just. movellæ, et tractant presbyteros et diaconos, in causa criminali falsum testimonium ferentes, non solum deponi, sed etiam pœnis legitimis subjici, et clericos qui pro criminali caus: condemnantur, ab episcopo gradu moveri; a sæculari autem magistratu legiti183 • ὑμετέρας ἀγάπης, ἀποστῆναι παρητήσατο · ἐπειδὴ ἐκ τῆς οἰκεία; καταφρονήσεως καὶ μου • νοτονίας περιῆλθεν εἰς ἀρχοντικὴν ἐξουσίαν. • Ονωρᾶτος καὶ Οὐρανὸς οἱ ἐπίσκοποι εἶπον· • Τοῦτο οὖν πᾶσιν ἀρέσκει; Ἀπὸ πάντων τῶν • ἐπισκόπων ἐλέχθη· Δίκαιόν ἐστιν, ἀρέσκει.» ΒΑΛΣ. Ἐν Καπούῃ φασὶν οἱ Πατέρες γενέσθαι σύνοδον, καὶ ἐν ἐκείνῃ ὁρισθῆναι τὸ μὴ ἀναβαπτί ζεσθαι τοὺς παρὰ ὀρθοδόξων βαπτισθέντας, ἢ ἀναχειροτονεῖσθαι τοὺς παρὰ ἐπισκόπων ὀρθοδόξων χειροτονηθέντας· καὶ ἀκολούθως τοῖς ὁρισθεῖσιν ἐν τῇ τοιαύτῃ συνόδῳ, τῇ τέως ἐμοὶ ἀγνοουμένῃ (οὐδὲ γὰρ συναριθμεῖται ταῖς τοπικαῖς συνέδοις), εἶπον οἱ αὐτοὶ τοποτηρηταὶ τῆς Μαυριτανίας Σιτιφέν σης ὡς, ἐπεὶ ταῦτα κεκώλυνται, ὀφείλουσι διορ θωθῆναι καὶ αἱ παρὰ ἐπισκόπων γινόμεναι μετα πτώσεις ἀπὸ ταύτης τῆς ἐκκλησίας εἰς ἑτέραν, διὰ τὸ λογίζεσθαι καὶ τοῦτο ὡσανεὶ ἀναβαπτισμὸν ἢ ἀναχειροτόνησιν. Καὶ αὐτίκα προέθεντο φάκτον, ὅτι Κρε σκώνιος ἐπίσκοπος κατεφρόνησε τοῦ οἰκείου λαοῦ, καὶ ἐπέβη ἑτέρας ἐκκλησίας. Διά τοι τοῦτο παρεγγυηθείς καταλιπεῖν τὴν ἀλλοτρίαν ἐκκλησίαν, ἧς ἐπέβη παρὰ κανόνα, καὶ ἀνθέξεσθαι τῆς οἰκείας, οὐκ ἐπείσθη τοῦτο ποιῆσαι. Ὅτι οὖν τοῦτο βεβαιόν ἐστι καὶ ἀληθὲς, ζητοῦσι, κατὰ τὴν πρὸς αὐτοὺς ἐντολὴν, ἵνα δοθῇ τῇ κατ' αὐτοὺς συνόδῳ ἄδεια προσελθεῖν τῷ κατὰ χώραν ἄρχοντι· καὶ δι' αὐτοῦ καταναγκα σθῆναι τὸν Κρισκώνιον ἀποστῆναι τῆς μὴ ἀνηκού σης αὐτῷ ἐκκλησίας· ὅτι καὶ αἱ διατάξεις τῶν βασιλέων ἤτοι οἱ νόμοι τοῦτο διορίζονται. Εἶπε δὲ πρὸς ταῦτα ὁ Αυρήλιος· Ἐὰν ἐφυλάχθη ὁ τύπος τῆς ἐκκλησιαστικῆς καταστάσεως, μὴ κριθῇ τῆς συνόδου ὑπάρχων ὁ Κρεσχώνιος, ἀλλ' ὡς λαϊκός παραδοθήτω τῇ ἀρχοντικῇ ἐξουσίᾳ· καὶ μὴ μεμφέσθω το γινή μενον εἰς αὐτόν. Αὐτὸς γὰρ ἑαυτὸν παρέδωκεν εἰς τὴν ἀρχοντικὴν ἐξουσίαν διὰ τὴν οἰκείαν μονοτονίαν καὶ καταφρόνησιν τῶν συνοδικῶν παραγγελιών. Καὶ τὰ μὲν τοῦ κανόνος ἐν τούτοις· ὁ τύπος δὲ τῆς καταστάσεως, δν ὁ Αυρήλιος είπε φυλαχθῆναι, ἔστι τὸ κατὰ κανόνας επιφωνηθῆναι τὸν ἀκανονίστως δρα ξάμενον τῆς ἀλλοτρίας ἐκκλησίας, καὶ μετὰ τὰς ἐπιφωνήσεις καθαιρεθέντα, ή διμερῶς ἡ μονομερώς, διὰ τὴν ἀπείθειαν. Τοὺς ἱερωμένους γὰρ παραδίδο σθαι εἰς κόλασιν ἀρχοντικὴν οὐκ ἔξεστιν, εἰ μὴ πρό τερον καθαιρεθῶσι. Τὸ δὲ παραδίδοσθαι τοῖς ἄρχου σιν τοὺς ἱερωμένους μετά καθαίρεσιν γίνεται οὐ μόνον, ὅταν ἡ σύνοδος οὐκ ἔχῃ εὐχέρειαν ποιῆσαι· ἐκε βιβασμὸν τῆς οἰκείας ἀποφάσεως, ἀλλὰ καὶ ὅταν μέγα ἐστὶ τὸ ἁμάρτημα, καὶ σὺν τῇ ἐκκλησιαστικῇ κολάσει χρεών ἐστιν ἐπακολουθῆσαι καὶ ἀρχοντικὴν τιμωρία». Τυχὸν γὰρ εὑρέθη τις ἱερωμένος ἐπίβουν τος τοῦ βασιλέως καὶ καθῃρέθη· ὁ τοιοῦτος μετά τὴν καθαίρεσιν παραδοθήσεται τῇ ἀρχοντικῇ ἐξουσίᾳ, ὡς ἂν μετὰ ἑτασμού εἴπῃ τοὺς συνίστορας. Ταῦτα οὕτω γίνονται κατὰ τὸ λς' καὶ τὸ λ' κεφάλ. τοῦ α' τίτλου τοῦ γ' βιβλίου τῶν Βασιλικών, μέρος ὄντος τῆς ρκγ' Ἰουστινιανείου νεαρᾶς, καὶ διαλαμβάνοντα πρεσβυτέρους και διακόνου; ὑπὲρ ἐγκληματικής αιτία, ψευδομαρτυρήσαντας μὴ μόνον καθαιρείσθαι,

IN CAN. LII CONC. CARTHAG. ἀλλὰ καὶ ταῖς νομίμοις ποιναῖς ὑποβάλλεσθαι, καὶ τοὺς mis pauis subjici. Dic autem hoc servari in eo, in quo expressum est. Qui enim hanc legem trabit etiam ad episcopos, qui forte in causa criminali condemnantur, et vult etiam cos post depositionem sæculari potestati tradi; is vanus fuerit et blasphemus. Et ideo quo·l à canone de episcopo decernitur deles accipere, ut cogatur episcopus ea sola sequi, quæ synodaliter illi præcipiuntur. De rebaptizatione antem et reordinatione lege apostolicos canones 47 el 68. καταδικαζομένους κληρικούς χάριν ἐγκληματικῆς αἰτία: ἀπογυμνοῦσθαι τοῦ βαθμοῦ παρὰ τοῦ ἐπισκό που, ὑπὸ δὲ τοῦ ἄρχοντος ὑποβάλλεσθαι ταῖς νομί μοις ποιναίς. Τοῦτο δὲ λέγε κρατεῖν, ἔνθα ἐξεφω νήθη. Ο γὰρ τὸν νόμον τοῦτον μεθέλκων καὶ εἰς ἐπισκόπους καταδικαζομένους ἴσως χάριν ἐγκλημα τικῆς αἰτιάσεως, καὶ θέλων καὶ τούτους μετὰ καθαί βεσιν τῷ ἄρχοντι παραδίδοσθαι, μάταιος ἂν εἴη καὶ βλάσφημος. Διὸ καὶ τὴ παρὰ τοῦ κανόνος διοριζόμε τον χάριν τοῦ ἐπισκόπου ὀφείλεις ἐκλαμβάνεσθαι εἰς τὸ καταναγκασθῆναι τὸν ἐπίσκοπον ἀκολουθήσαι τῇ συνοδικῇ διαγνώσει καὶ μόνῃ. Περὶ δὲ ἀναβαπτισμοῦ καὶ ἀναχειροτονήσεως ἀνάγνωθι τὸν μζ' ἀποστολικὸν κανόνα καὶ τὸν ξη'. ZONAR. Ne quis iterum baptizetur, nisi qui ab impiis antea baptizatus fuerit, sauctorum quoque ΖΩΝΑΡ. Μὴ ἀναβαπτίζειν εἰ μὴ τὸν παρὰ ἀσεβῶν βαπτισθέντα καὶ τοῖς ἱερεῖς ἀποστόλοι; ἐν μζ' κανόνι διατέτακται, καὶ ἐν ξη' κανόνι μὴ δέχεσθαί τινα apostolorum cauone 67 cautum est: utique ut ne δευτέραν χειροτονίαν τοῖς αὐτοῖς ἄρισται. Τούτοις οὖν τοῖς κανόσιν ἑπόμενοι καὶ οἱ Πατέρες οὗτοι τὰ αὐτὰ διετάξαντο, τουτέστι μηδένα ἀναβαπτίζεσθαι ὀρθῶς ἐξ ἀρχῆς βαπτισθέντα. Εἰ δὲ παρὰ αἱρετικῶν ἐβαπτίσθη τις ἀλλόκοτον βάπτισμα, ἐκεῖνον βαπτίζεσθαι δεῖ. Οὐ γὰρ ἀναβάπτισις τοῦτο, ὅτι οὐδὲ δ ἐβαπτίσθη, βάπτισμα λογίσεται, ἀλλὰ μολυσμός. ᾿Αλλὰ μηδὲ ἀναχειροτονήσεις γίνεσθαι, μηδὲ μετακινήσεις επισκόπων, ὥστε ἐξν τινα τὴν οἰκείαν ἐπίσ σκοπὴν καὶ μεταπίπτειν εἰς ἄλλην. Καὶ αὐτίκα καὶ τοιαύτην ὑπίθεσιν προέθεντο, τὸν δεῖνα λέγοντες καταφρονῆσαι τοῦ ἰδίου λαοῦ, καὶ ἑτέρας ἐκκλησίας ἐπιθῆναι πολλάκις τε περὶ τούτου ὑπομνησθῆναι ἐκεῖνον, καὶ μὴ πεισθήναι ἀποστῆναι τῆς ἐκκλησίας, α; οὐ κατά κανόνας ἐπέβη. Καὶ λοιπὸν, φασί, διὰ τὴν ἀπείθειαν ἐκείνου ἀνάγκη τῷ τῆς χώρας ἄρα χοντι προσελθεῖν, ἵνα ὁ μετὰ πραότητος υπομνη σ'εὶς, καὶ μὴ πεισθεὶς, ἐξουσίᾳ ὁρχοντικῇ ἐξελαθῇ. Πρὸς ταῦτα ὁ Αυρήλιος εἶπε· Φυλαχθέντος τοῦ τύ που της καταστάσεως, μή κριθῇ τῆς συνόδου ὑπάρ χων. Τούς Ιερωμένους γὰρ παραδίδοσθαι εἰς κόλασιν ἄρχοντι, εἰ μὴ πρότερον καθαιρεθῶσιν, οὐκ ἔξεστι. Εἰ γὰρ διά τι μέγα ἁμάρτημα κολάσεως ἐστιν ἱερωμένος τις άξιος, πρότερον γυμνοῦται τῆς ἱερατικής ἀξίας, καὶ οὕτω λαμβάνει αὐτὸν ὁ ἄρχων ἐπὶ τιμω ριχ. Τὸ γοῦν φυλαχθέντος τοῦ τύπου τῆς καταστά σεως τοῦτό ἐστι, τὴ εἰ ἐφυλάχθη ὁ τύπος τῆς κατα στάσεως, ήγουν εἰ ὑπεμνήσθη ἐκεῖνος κατὰ τοὺς κανόνας, καὶ ἠπείθησε, μὴ κριθῇ τῆς συνόδου ὑπάρχων, ἀντὶ τοῦ μὴ λογισθῇ τῆς μοίρας τῶν ἐπισκόπων ῶν, ἀλλ' ὡς ἤδη ἀποῤῥιφεῖς, καὶ ἐξωσθεὶς, τοῦ καταλόγου τοῦ ἱερατικοῦ, ἀρχοντικῇ ἐξουσία παραδοθήτω. Τοῦτο δὲ, τὸ παραδοθῆναι τῷ ἄρχοντι. ἐπῆλθεν αὐτῷ ἐκ τῆς μονοτονίας αὐτοῦ, ἤτοι τῆς αὐτογνωμοσύνης, τῆς ἀπειθείας, δι' ήν καταφρόνησε τῆς τῶν ἐπισκόπων ἐπιεικείας. quis secundo iisdem ordinibus initietur, canone C8 ¡idem sanxere. Horum igitur canonum auctoritatem secuti hujus quoque synodi Patres, eadem decrevere; Ne quis videlicet baptisınum repetat, qui ab initio rite fuerit baptizatus. Quod si quis ab hæreticis absurdo aliquo et peregrino baptisıni genere initiatus fuit, illum baptizari oportet. Neque enim bic secundo baptizatur, cum ablutio illa prior inquinamentum, potius quam baptismus, fuisse judicetur. Ne cuiquam præterea iterum iidem ordines conferantur, neve episcoporum translationes fiant, ut scilicet eo quem obtinet relicto, in alium episcopatun quispiam episcopus trausiliant. Quo loco deinceps hujusmodi quoque narrationem subnectunt. Quemdain, aiunt, neglecta populi sui cura alias ecclesias invasisse; særpe vero illum hac de re admonitum fuisse, neque unquam, ut eam ecclesiam relinqueret, quam contra canones occupaverat, adduci potuisse. Reliquum est ergo, inquiunt, ac propter hominis persicaciam necessario faciendum, 576 ut magistratum ejus regionis adeamus, ut qui hem nigna admonitione persuaderi non potuit, per magistratum de ea, quam occupavit sede, pellatur. Ad harc vero Aurelius dixit: Servata constitutionis forina, ille synodo motus esse judicetur. Sacris namque initiatos profano magistrati puniendos, nisi prius depositi fuerint, tradi haud licet. Nam si quis sacratus, ob nefarium scelus admissum pœna dignus sit, sacra dignitate prius spoliatur, tum de illo magistratus supplicium sumit. Quod ergo ait, servata constitutionis forma, ita est accipiendum scilicet si constitutionis formula servata est, si nimirum ille ex canonum præscripto adinonitus est, ne: paruit, ne synodi esse censeatur, lioc est, ne habeatur amplius in episcoporum numero, sed ve. lut ejectus, et ex catalogo sacri ordinis expunclus, magistratus profani potestati dedatur, lloc autem, quod scilicet magistratui mancipatus sit, pervicaciæ suæ, hoc est, contumaciæ et inobedientiæ, ex qua episcoporum facilitatem neglexit, ac ceptum feret. ΑΡΙΣΤ. 4 "Αναβαπτίσεις, καὶ ἀναχειροτονήσεις, καὶ • μετακινήσεις ἐπισκόπων οὐ γίνονται. Κρεσκώ • νιος οὖν, τοῦ ἰδίου λαοῦ ἀποστὰς, καὶ τῆς • Κενεοῦ ἐκκλησίας ἐπιβὰς, ἐπεὶ ἐκκλησιαστικῶς ARIST.‹ Febaptizationes, et reordinationes, et translationes episcoporum non funt. Cresco - ‹nius itaque qui proprium populum dereliquit, ‹ et Ceneensem Ecclesiam invasit quandoquidem

‹ ecclesiastice admonitus non mulatus est, all ‹ ctoritate judiciaria prohibeatur. › Qui ab orthodoxis baptizatur, aut ordinatur, secundum baptismum aut secundam ordinationem non recipit. Sed et illud, ab una civitate ad civitatem aliam transferri episcopum, et præsens canon, et alii non pauci diversarum synodorum prohibent. lic itaque Cresconius episcopus, suam relinquens Ecclesiam aut parœciam, et ad Ceneensem transiliens Ecclesiam, et sæpius fraterne admonitus a coufratribus et comministris suis eam relinquere Ecclesiam, et non persuasus, eſſecit nt et inviti regionis magistratuin adirent, ab eoque auctoritate judiciaria pelleretur. CANON LIII. • Quot episcopi episcopum ordinare debent. Io_ ‹ noratus et Urbanus episcopi dixerunt; Illud • quoque nobis mandatum est. Quia ex vicinis • duo fratres nostri Numidiæ episcopi sacerdo- ‹ tem ordinare ausi suut, nonnisi a duodecim ‹ fieri debere ordinationem censeatis. Aurelius • episcopus dixit; Antiqua forma servabitur, nt • nou pauciores quam tres constituti ad episcopi ‹ ordinationem sufficiant; eo quod Tripoli forte • et Arzuæ barbaræ scilicet gentes prope sitæ c sunt. Tripoli autem quinque, lique soli sunt, ut scitis, episcopi: et fieri potest ut sæpe ex ● eo numero duo aliqua necessitate detineantur. ● Est enim difeile, ut ex quovis numero possint onines adesse; et hoc non debet impedimento • esse utilitati Ecclesiæ. Nam et in hac Ecclesia, ‹ ad quam vestra sanctitas convenire dignata • est, frequentius, et fere die dominico, qui or- ‹ dinantur, habemus. Nunquid ergo frequenter a possumus duodecim vel decem, vel non multo • pauciores coufocare episcopos? Seil duos pro- ● pinquos conjungere est meæ parvitati facile. • Quamobrem vestra necum videt charitas hoc • non posse servari.» BALS. Duo episcopi in Numidia episcopum orlinarunt. Sacerdotem enim pro episcopo hic debemus intelligere. Quoniam sacerdos vel ab nuo solo rpiscopo ordinatur; ut vult 2 can. S. Apost. Petiverunt ergo Honoratus et Urbanus episcopi, sicut illis mandatum fuerat, ut non amplius a duobus episcopis ordinetur episcopus, sed a duodecim: et respondit Aurelius, debere servari 577 auiiquan formam sive canonem, et sufficere ad episcopi ordinationem tres episcopos, quia sæpe multos convenire difficile est; et ne hoc sit impedimento utilitati Ecclesiæ, episcoporum scilicet ordinationi, episcopus debet vel a tribus solis ordinari episcopis, scilicet a metropolitano et ab aliis duobus. Sic enim erit facilis episcoporum ordinatio. Nota ergo ex præsenti canone, quod non necessario a tribus provincialibus episcopis ordinatur episcopus; sed a • καταγγελλόμενος οι μεθίσταται, ἀρχοντικῶς ο κεκωλύσθω. Ο παρὰ ὀρθοδόξων βαπτισθεὶς ἢ χειροτονηθείς δεύτερον βάπτισμα ή δευτέραν χειροτονίαν οὐ δέχετα:. ᾿Αλλὰ καὶ τὸ ἀπὸ πόλεως ἐπίσκοπον εἰς ἑτέραν πό λιν μεθίστασθαι καὶ ὁ παρὼν κανών, καὶ ἔτεροι οὐκ ὀλίγοι διαφόρων συνόδων κωλύουσιν. Ο γοῦν Κρεσχώνιος οὗτος ἐπίσκοπος, τὴν ἰδίαν καταλιπών ἐκκλησίαν ἢ παροικίαν, καὶ τῆς Κενεοῦ ἐπιβὰς ἐκκλησίας, καὶ πολλάκις ἀδελφικώς υπομνησθείς παρὰ τῶν συναδέλφων καὶ συλλειτουργῶν αὐτοῦ τὴν τοιαύτην καταλιπεῖν ἐκκλησίαν, καὶ μὴ πεισθείς. παρεσκεύασε καὶ ἄκοντας αὐτοὺς τῷ κατὰ χώραν ἄρχοντι προσελθεῖν, καὶ ὑπ᾽ ἐκείνου ἐξουσιαστικῶς κωλυθῆναι. ΚΑΝΟΝ ΝΤ. • Πόσοι ἐπίσκοποι ἐπίσκοπον χειροτονεῖν ἐφείλουσιν, • Ονωράτος καὶ Οὐρανὸς ἐπίσκοποι εἶπον· • Κἀκεῖνο ἡμῖν ἐνετάλθη· ἐπειδὴ ἐκ τοῦ πλησίον • ἀδελφοὶ ἡμῶν δύο ἐπίσκοποι της Νουμηδίας • χειροτονῆσαι ἐτόλμησαν ἱερές, κρίνατε με • γενέσθαι χειροτονίας Επισκόπων εἰ μὴ ὑπὸ • δώδεκα. Αυρήλιος ἐπίσκοπος εἶπεν· Ὁ ἀρχαῖος • τύπος φυλαχθήσεται, ἵνα μὴ ἥττονες τριῶν τῶν • ὁρισθέντων εἰς χειροτονίαν ἐπισκόπων ἀρκέσω - • σιν· διότι ἐν Τριπόλει τυχόν καὶ ἐν Αρζοἴη • δῆλον παρέγκεινται βάρβαρα έθνη. Εν Τριπ • λει δὲ πέντε, καὶ μόνοι εἰσὶν, ὡς γινώσκετε, · ἐπίσκοποι· καὶ δυνατὸν ἐξ αὐτοῦ πολλάκις τοῦ ἀριθμοῦ τοὺς δύο ἀνάγκῃ τινὶ κατέχεσθαι. Δυσ · χερές γάρ ἐστιν ἐξ οιουδήποτε ἀριθμοῦ πάντας • δύνασθαι ἀπαντῆσαι, καὶ μὴ ὀφείλει τοῦτο • αὐτὸ παρεμποδὼν εἶναι τῷ χρησίμῳ τῆς ἐκκλησ • σίας. Καὶ γὰρ εἰς ταύτην τὴν ἐκκλησίαν, εἰς ἣν κατηξίωσεν ἡ ὑμετέρα συνελθεῖν ἁγιωσύνη, • συχνῶς καὶ σχεδόν κατὰ Κυριακὴν χειροτονου- • μένους ἔχομεν. Μὴ ἄρα δύναμαι συνεχῶς δώδεκα • ἢ δέκα ἢ οὐχὶ πολὺ ἐλάττους συγκαλεῖν ἐπισκό ι πους. Δύο δὲ γείτονας προσεύξαι εὐχερὲς ἐστι • τῇ ἐκὴ βραχύτητι. Διὸ ὁρᾷ σὺν ἐμοὶ ἡ ὑμετέρα • ἀγάπη τοῦτο αὐτὸ μὴ δύνασθαι παραφυλα • χθῆναι.» ΒΑΛΣ. Δύο ἐπίσκοποι εχειροτόνησαν εἰς Νουμης δίαν ἐπίσκοπον· τὸν γὰρ ἱερέα ἐνταῦθα εἰς ἐπίσκο τον υποληπτέον. Διότι ἱερεὺς καὶ παρὰ μένου ἑνὸς χειροτονεῖται ἐπισκόπου, κατὰ τὸν β' κανόνα τῶν ἁγίων ἀποστόλων. Εζήτησαν οὖν Ονωρᾶτος καὶ Ουρβανὸς οἱ ἐπίσκοποι, καθὼς ἐνετάχθησαν, μηκέτι ὑπὸ δύο ἐπισκόπων χειροτονεῖσθαι ἐπίσκοπον, ἀλλὰ ὑπὸ δώδεκα· καὶ ἀπελογήσατο ο Αυρήλιος ὀφείλειν φυλάττεσθαι τὸν ἀρχαῖον τύπον ἤτοι τὸν κανόνα, καὶ ἀρκεῖν εἰς ἐπισκόπου χειροτονίαν ἐπισκόπους τρεῖς, ὅτι πολλάκις δυσχερές ἐστι πολλοὺς συνελθεῖν· καὶ ἵνα μὴ γένηται τοῦτο ἐμποδὼν τῷ χρησίμῳ, τῆς ἐκκλησίας, ήγουν τῇ χειροτονίᾳ τῶν ἐπισκόπων, ὀφείλει παρὰ τριῶν καὶ μόνων ἐπισκόπων χειροτονεῖσθαι ἐπίσκοπος, ήγουν παρὰ μητροπολίτου καὶ παρὰ ἑτέρων δύο Οὕτω γὰρ εὐχερὲς ἔσται ἡ τῶν ἐπισκόπων χειροτονία. Σημείωσαι οὖν ἀπὸ τοῦ

IN CAN. LIV CONC. CARTHAG. provinciales. Ille autem Ephesi metropolitanus dominus Christophorus, qui Iscalonem episcopum ordinavit in bae regina urbium, absque praesentia cujusvis provincialis, præter rationem, οι mili videtur, accusalus fuit. Dicebant enim nonnulli, debere metropolitanum, cum provincialibus ad uninus duobus, episcoporum ordinationes facere, sicut et electiones. παρόντος κανόνος ὅτι οὐκ ἐξ ἀνάγκης παρὰ τριών metropolitano et duobus aliis, etiamsi non sint ipst ἐπισκόπων επαρχιωτών χειροτονεῖται ἐπίσκοπος, ἀλλὰ παρὰ τοῦ μητροπολίτου καὶ ἑτέρων δύο, καν μὴ ὦσιν οὗτοι ἐπαρχιῶται. Ὁ δὲ μητροπολίτης Εφέσου ἐκεῖνος κυρός Χριστοφόρος, Εἰσκαλόνην χειροτονήσας ἐπίσκοπον κατὰ ταύτην βασιλεύουσαν τῶν πόλεων χωρίς παρουσίας οιουδήτινος ἐπαρχιών του, ήτιάθη παραλόγως, ὡς ἐμοὶ δοκεῖ. Εἶπον γάρ τινες ἐφείλειν τὸν μητροπολίτην μετά επαρχιω τῶν τὸ ἐλάχιστον δύο τάς χειροτονίας ποιεῖν τῶν ἐπισκόπων, ὥσπερ καὶ τὰς ψήφους. ΖΩΝΑΡ. Δύο ἐπισκόπους φασὶ χειροτονῆσαι ἱερέα· ἱερέα δὲ τὸν ἐπίσκοπον λέγει· πρεσβύτερον γὰρ καὶ εἷς ἐπίσκοπος χειροτονεί, κατὰ τὸν δεύτερον κανόνα τῶν ἁγίων ἀποστόλων· καὶ ἀξιοῦσιν ὁρισθῆναι ὑπὸ δώδεκα χειροτονεῖσθαι ἐπίσκοπον. Αυρήλιος δὲ τὸν ἀρχαῖον τύπον δεῖν φυλάττεσθαι ἀπεκρίθη, τύπον τὸν κανόνα λέγων, καὶ τρεῖς ἐπισκόπους εἰς ἐπισκόπου χειροτονίαν ἀρκεῖν ἀπεφήνατο. Επήγαγε δὲ καὶ αι τίας, Εν Αρζουῃ "φάμενος, παράκειται βάρβαρα ἔθνη, ὥστε διὰ τοῦτο δυσχέρειαν εἶναι συνέρχεσθαι τοὺς ἐπισκόπους· ἐν Τριπόλει δὲ πέντε εἰσὶν ἐπί σκοποι Τρίπολιν, τὴν ἐν Ἀφρικῇ λέγων, καὶ συμβαίνει τινὰς τῶν πέντε ὑπό τινος ἀνάγκης κωλύεσθαι συνελθεῖν. Τοῦτο οὖν, φησίν, οὐκ ὀφείλει εμπόδιον εἶναι τῷ χρησίμῳ τῆς Ἐκκλησίας, τουτέστι τῇ τῶν ἐπισκόπων χειροτονία. Χρήσιμον γὰρ τῇ Ἐκκλησίᾳ, ἤτοι τοῖς πιστοῖς, ἡ τῶν ἐπισκόπων χειροτονία, ἀντὶ τοῦ χρειώδης αναγκαία. Τοῦτο οὖν τὸ ὑπὸ πολύ τῶν χειροτονεῖσθαι ἐπίσκοπον, ὁρᾶτε, φησίν, ὅτι οὐ δύναται φυλαχθῆναι. ΑΡΙΣΤ. «Μὴ ἐλάττους τριῶν ἐπισκόπων εἰς χειρο- • τονίαν ἐπισκόπου ἀρκείτωσαν. Πάντες μὲν, εἰ δυνατόν, οἱ τῆς ἐπαρχίας ἐπίσκο που οφείλουσι μετὰ γνώμης τοῦ μητροπολίτου συνέρχεσθαι, καὶ τοὺς ἐπισκόπους ψηφίζεσθαι· εἰ δὲ μὴ δυνατὸν πάντας συνελθεῖν διά τινα ἀνάγκην, καν τρεῖς τὸ ἐλάχιστον δεῖ παρεῖναι, συμψήφων γινομέ νων καὶ τῶν ἀπόντων διά γραμμάτων. • Πόσοι επίσκοποι προστεθῆναι ὀφείλουσιν τῷ ἀρι • θμῷ τῶν χειροτονούντων, ἐὰν περὶ τοῦ μέλλον. • του χειροτονείσθαι ἐπισκόπου ἀντιλογία γένηται. • Ἐκεῖνο δὲ ὁρίσαι δεῖ, ὥστε, εάν ποτε πρὸς ἐπι. • λογὴν ἐπισκόπου συνέλθωμεν, καὶ ἀναφυῇ τις ἀνα · τιλογία, ἐπειδὴ τὰ τοιαῦτα παρ' ἡμῖν ἑτρακταΐ30η- • σαν, τολμηρόν εἶναι λοιπὸν τρεῖς μόνους πρὸς τὸ • καθᾶραι τὸν χειροτονηθησόμενον εὑρεθῆναι· · ἀλλὰ τῷ προλεχθέντι ἀριθμῷ προστεθῇ εἰς · καὶ δύο ἐπὶ αὐτοῦ τοῦ λαοῦ, οὐ μέλλει χειροτο- • νεῖσθαι, ἐξετασθῶσι πρῶτον τὰ πρόσωπα των · ἀντιλεγόντων· εἰς ὕστερον γὰρ καὶ τὰ προτε • θειμένα συζευχθῶσι, καὶ ὅτε καθαρός φανείη 1 ἐπὶ δημοσίας προσόψεως, εἶν' οὕτω χειροτονη- • θείη. Ἐὰν οὖν τοῦτο ἀποκαταδέχηται ἡ ὑμετέρα ι ἁγιωσύνη, τῇ ὁμονοητικῇ ἀποκρίσει τοῦ ὑμετέ • ρου ἀξιώματος βεβαιωθείη. Ἀπὸ πάντων τῶν ι ἐπισκόπων ἐλέχθη· Πάνω ἀρέσκει, ο ZONAR. Duo episcopi, inquiunt, sacerdotem quemdam creavere (sacerdotis vero nomine episcopus intelligitur; nam presbyterum vel unus episcopns creat, ex sanctorum apostolorum canone 2) atque, ut duodecim in episcopo consecrando adhibeantur, decerni postulant. Aurelius vero antiquam formamı, canonem videlicet antiquum servandum esse respondit, ac tres episcopos uni consecrando sufficere pronuntiavit. Causamque deinde subjunxit, Arzuæ, dicens, barbara gentes adjacent, ut propterea episcopos convenire difficile sit: Tripoli autem, quinque soli sunt episcopi (Tiipulim, eam quæ in Africa est, intelligit), ac ex quinque illis unum aut alterum necessario impedimento detineri facile est. Hoc igitur, inquit, ecclesiasticæ utilitati, creationi nempe episcoporum, obstare non debet. Utile enim est Ecclesia, hoc est, filelibus, episcopos constitu id est, commodum necessarium est. Quamobrem hoc, inquit, ut in episcopi consecratione plures episcopi adhibeantur, servari non posse, vos ipsi fu cile animadvertitis. ARIST. Tribus pauciores episcopis ad episcopi • ordinationem laud sufficiunt. Omnes quidem, si fieri potest, provinciæ episcopi metropolitanæ sententia convenire debent, et episcopos ordinare. Si impossibile autem fuerit omnes convenire, propter aliquam necessitateni, saltem tres minimum adesse oportet, etiam absentibus per litteras consensuin suum præbentibus. CANON LIV. • Quot episcopi adjici debeant numero eorum qui • ordinant, si de ordinando episcopo fuerit con e tradictio. Illud autem definire oportet, ut si ‹‹ ad episcopi electionem quandoque conveneri❤ ‹ nius, et oborta fuerit aliqua contradicti»», posL- ‹ quam ea a nobis tractata fuerint esse deinceps ‹ nimis audax inceptum, tres solos ad eum de4 ponendum, qui ordinandus est, inveniri: sed • prædicto numero adjiciantur unus, vel dno, el e in eodem populo, cujus est ordinandus, exami- ‹ nentur primum personæ eorum qui contradi- ‹ cunt; postea âutem el quæ sunt proposita con- ‹ jungantur; et quando in aspectu populi purns • et innoccus apparuerit, deinde sic ordinetur. Si ● hoc ergo admittat vestra sanctitas, concorili • vestre dignitatis responsione stabiliatur. Ab • omnibus cpiscopis dictum est: Valde placcf.

BALS. Rursus quoque Aurelius dixit: Si conve• nerimus ad electionem episcopi, et exortus forte fuerit quispiam qui dicat, non debere cum, qui electus est, ordinari propter aliqua crimina (hoc enim sæpe tractatum vel factum est), andax est inceptuin, 578 tres episcopos, qui scilicet elegerunt secundumi canones, examinare ea quæ dicuntur, et eum qui est ordinandus, a criminibus, quæ objiciuntur, purum pronuntiare, vel cum contra condemnare: sed oportet unum vel duos alius episcopos accersere, et præsente populo, in quo electus est ordinandus, examinare primum personas coruin qui contradicnut, an possint accusare (non enim omnes ad accusationem admittantur; sed ii quos secundæ synodi canon sextus comprehendit, et præsentis synodi centesimus vicesimus octavus, et centesiínus vicesimus nonus, et centesimus tricesimus): et quando eus ad accusandum admittendos visum fuerit, tunc proposita quoque crimina conjungantur, Id est, in examinationem deducantur; et quando in popali conspectu purus visus fuerit, il est, in manifesta examinatione, tunc ipsuıın ordinari oportet. Dixerunt itaque cæteri episcopi: Hæc valde placent. Atqui in his quidem consistit canon. Tu autem dic contradictionem hic fieri adversus eum qui electus est, si non»it sacerdos, sed diaconus vel laicus. Sacerdotem enim non judicant quinque episcopi, sed septem. Eta hoc ita dixeris, non contradices canone 12 praesentis synodi. Lege praesentis operis tit. 9, cap. 4, et tit. 1, cap. 8, et quo.l extra ipsum situm est cap. 8. tis. 1, lib. nt Basilic. quod est novella Justiniani 137, et dic, magis secundum illud fieri examinationes eorum qui contradicunt in ordinatione episcoporum, presbyterorum, diaconorum, clericorum et praefectosiin monasteriorum. Quid vero, si quis non opponat cum qui ordinandus est, sed crimina objicit alicui, qui injuste fortasse est depositus, et petit restitutionem, ¡demne filet? Solutio. Cum Nicolaus Musalon, qui Amyclinus episcopus dictus est, vi magistratus archiepiscopatum renuntiasset, et a magna synodu restitutionem peteret, adfuerunt quidam, qui dicebaut eum non debere restitui, causas etiam adversus eum criminales proferentes, quas ab en e ante et post renuntiationem commissas fuisre dictum est, quæ eum esse autistitem prohibeant, fuc τούτου πρὸ τῆς παραιτήσεως καὶ μετὰ τὴν παραί. ergo muitum fuit agitatum. Alii euim asseverabant, non debere ßeri restitutionem, antequam, quæ objiciebantur, crimina essent examinata; præsenti quoque canone utentes, et præterea cap. 8, tit. 1, lib. m Basilic. et restitutionem ad episcopatum ordinationi, quæ nunc primum fit comparantes. Alii vero contendebant, hæc non habere locum in restitutione; et volebant restitutionem prius fieri, dcinde sic de criminibus quæri; quoniam, inquiunt, học quoque in civilibus fit controversiis: rum enim, quæ ablata sunt, restitutio nulla ratione nce modo impeditur, quemadmoduin hoc quoque legibus placet. Alii vero asserelut ea quidem, quae post renu::titionem ferta esse dicuntur, impe ΒΑΛΣ. Καὶ πάλιν ὁ Αυρήλιος εἶπεν· Ἐὰν συνέλ θωμεν εἰς ἐπιλογὴν ἐπισκόπων, καὶ ἴσως ἀναγανή τις λέγων μὴ ὀφείλειν τὸν ψηφισθέντα χειροτονη θῆναι διά τινα αἰτιάματα (τοῦτο γὰρ πολλάκις έτραπταίσθη ήτοι γέγονε, τολμηρόν ἐστι τρεῖς ἐπισκό πους, τους ψηφισαμένους δηλαδὴ κατὰ τοὺς κανόνας, ἐξετάσαι τὰ λεγόμενα, καὶ καθαρὸν ἀποφῆναι ἀπὸ τῶν αἰτισμάτων τὴν μέλλοντα χειροτονηθήναι, ἢ τουναντίον καταδικάσας αὐτόν· ἀλλὰ δεῖ προσκαλεῖ σθα: ἕνα ἢ δύο ἐπισκόπους ἑτέρους, καὶ παρόντος τοῦ λαοῦ ἐφ' ὧν μέλλει χειροτονηθῆναι ὁ ψηφισθείς, ἐξετάζεσθαι πρῶτον τὰ πρόσωπα τῶν ἀντιλεγόντων, εἰ κατηγορεῖν δύνανται (οὐ γὰρ πάντες εἰς κατηγορίαν προσδέχονται, ἀλλ᾽ οἷς ὁ τῆς δευτέρας συνόδου ς' κανών περιέχει, καὶ τῆς παρούσης συνόδου ὁ ρκη κανών, ὁ ρκθ' καὶ ὁ ρι')· καὶ ὅτε φανῶσιν ἐκεῖνοι δεκτοί πρὸς κατηγορίαν, τότε καὶ τὰ προτεθειμένα αἰτιάματα συζευχθῶσιν, ἀντὶ τοῦ συνεισαχθῶσι τῇ ἐξετάσει, καὶ ὅτε καθαρὸς φανείη ἐπὶ δημοσίας προσόψεως, τουτέστιν ἐπὶ φανερᾶ; ἐξετάσεω;, τότε χειροτονεῖσθαι αὐτόν. Εἶπον οὖν οἱ ἑτεροι· Πάνυ ταῦτα ἀρέσκει. Καὶ ὁ μὲν κανὼν ἐν τούτοι;· σὺ δὲ εἰπὲ τὴν ἀντιλογίαν γενέσθαι ἐνταῦθα κατὰ τοῦ ψηφισθέντος, μὴ ὄντος ἱερέως, ἀλλὰ διακόνου λαϊκοῦ. Τὸν ἱερέα γὰρ οὐ δικάζουσι πέντε ἐπίσκοποι, ἀλλὰ ἑπτά. Καὶ εἰ τοῦτο οὕτως εἴπῃς, οὐχ ἐναντιωθήσῃ τῷ ιβ' κανόνι τῆς παρούσης συνόδου. Ανάγνωθι τοῦ παρόντος συντάγματος τίτλου θα κεφάλαιον α' καὶ τίτλου α' κεφάλαιον η', καὶ τὸ ἐξωθεν αὐτοῦ καταστρωθὲν η' κεφάλαιον τοῦ σ' τίτλου τοῦ γ' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν, ὅπερ ἐστὶ Νεαρά τουστινιάνειο; ρλζ', καὶ λέγε μᾶλλον κατὰ τοῦτο γίνει σθαι τὰς ἐξετάσεις τῶν ἀντιλεγόντων ἐπὶ χειροτο νίᾳ ἐπισκόπων, πρεσβυτέρων, διακόνων, κληρικῶν καὶ ἡγουμένων. Τί δέ, εἰ μὴ ἀντιλέγει τις κατά τινος μέλλοντος χειροτονηθῆναι, ἀλλὰ προσφέρει αιτιάματα κατά τινος καθαιρεθέντος ἴσως ἀνευλόγως, καὶ ζητοῦντος ἀποκατάστασιν, τὸ αὐτὸ γενήσεται; Λύσις. Τοῦ χρηματίσαντος ἐπισκόπου Αμυκλών Νικολάου κατὰ βίαν πρακτορικήν παραιτησαμένου τὴν ἀρχιερωσύνην, καὶ παρὰ τῇ μεγάλη συνόδῳ ζητοῦντος ἀποκατάστασιν, παρέστησαν τινες λέγοντες μὴ ὀφείλειν αὐτὸν ἀποκαταστῆναι, προτιθέμενοι καὶ ἐγκληματικὰ αἰτιάματα, λεγόμενα γενέσθαι παρτ ς τησιν, καὶ κωλύοντα αὐτὸν ἀρχιερατεύειν. Εγένετο οὖν λόγος πολὺς περὶ τούτου. Οἱ μὲν γὰρ διετείνοντο μὴ ὀφείλειν γενέσθαι τὴν ἀποκατάστασιν πρὸ τοῦ ἐξετασθῆναι τὰ εἰσαγόμενα αἰτιάματα, χρώμενοι καὶ τῷ παρόντι κανόνι· πρὸς δὲ καὶ τῷ τ' κεφ. τοῦ α τίτλου τοῦ γ' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν, καὶ παραλλη λίζοντες τὴν εἰ; τὴν ἀρχιερωσύνην ἀποκατάστασιν τῇ νῦν πρῶτον γινομένῃ χειροτονίᾳ· οἱ δὲ ἀπιμέ χοντο μὴ ἔχειν χώραν ταῦτα ἐπὶ τῆς ἀποκαταστά σεως καὶ ἤθελον πρότερον γενέσθαι τὴν ἀποκατά στασιν, εἴθ' οὕτως γυμνασθῆναι τὰ αἰτιάματα· ὅτι, φασί, τοῦτο γίνεται καὶ εἰς τὰς πραγματικής δίκα;. Οὐδὲ γὰρ ἐμποδίζεται ἡ τῶν βιαίως αφαιρεθέντων ἀποκατάστασις ἀπό τινος λόγου ἢ τρόπου καθώς,

IN CAN LIV CONC. CARTHAG. τοῖς νόμοι; τοῦτο δοκεῖ. Αλλοι δὲ διετείνοντο τὰ μὲν ἡ dire restitutionen: quæ vero ante renuntiationen. non impedire. Synodo autem placuit omnia prius, quæ objiciebantur, crimina excuti, et sic, si oportuerit, fieri restitutionem. Dixit enim, magnam esse differentiam civilium et criminalium causarum. Illa enim, sive civilia jura, sæpe ab hoc in illum translata, nullum præjudicium afferunt, nec iis quæ ad Deum spectant incommodum important. Sed si is, qui petit restitutionem, indigne restituatur, alltequam scilicet, quæ adversus eum intenduntur, crimina examinata fuerint; post veritatis exayiinationem fiet magnum præjudicium iis, qui inconsiderate permiserunt euin, qui est iudignus, ad sacra celebranda admitti, idque cum possint ante restitutionem veritatem invenire, et nihil tale facere. μετὰ παραίτησιν λεγόμενα γενέσθαι αἰτιάματα έμε ποδίζειν τὴν ἀποκατάστασιν· τὰ δὲ πρὸ τῆς παραι τήσεως μὴ ἐμποδίζειν. Πρεσε δὲ τῇ συνόδῳ πρότε ρον γυμνασθήναι πάντα τὰ αἰτιάματα, καὶ οὕτως, εἰ δεήσει, γενέσθαι τὴν ἀποκατάστασιν. Εἶπε γὰρ ὡς μεγάλη διαφορά ἐστι τῶν πραγματικῶν ὑποθέσ σεων καὶ τῶν ἐγκληματικών. Τὰ μὲν γὰρ, ήγουν τὰ πραγματικά δίκαια, πολλάκις μετατιθέμενα ἀπὸ τούτου εἰς τοῦτον, οὐ προκριματίζονται, οὐδὲ τὰ νεὶς Θεὸν ἀφορῶντα λυμαίνουσι. Τοῦ δὲ ζητοῦντος ἀπο κατάστασιν ἀναξίως ἀποκαθισταμένου, πρὸ τοῦ ἐξετασθῆναι δηλονότι τὰ κατ' αὐτοῦ εἰσαγόμενα αἰτιάματα, γενήσεται πρόκριμα μέγα τοῖς παραχωρήσασι μετὰ τὴν τῆς ἀληθείας ἐξέτασιν, ὡς ἀπεριμερίμνως τὸν ἀνάξιον δεξαμένοις εἰς ἱερουργίαν, δυναμένοις καὶ ταῦτα πρὸ τῆς ἀποκαταστάσεως τὴν ἀλήθειαν εὑρεῖν, καὶ μηδὲν τοιοῦτον ποιῆσαι. Εἰς κατασκευήν δὲ τοῦτο ἐχρήσαντο καὶ τῷ δ' κανόνι τῆς ἐν Ἀντιο χείᾳ συνόδου, ἀλλὰ μὴν καὶ τῇ θ' πράξει, τῇ ι' καὶ επ', καὶ ιβ' τῶν πρακτικῶν τῆς δ' συνόδου. Εν γὰρ ταύταις τοῦ Ιβα, ἐπισκόπου ὄντος Εδέσσης, ζητοῦντος ἀποκατάστασιν, ὡς καθαιρεθέντος μονομέ ρῶς, ἀλλὰ μὴν καὶ τοῦ Βασιανοῦ ἐπισκόπου ὄντος Εφέσου, καὶ κατὰ βίαν παρὰ τῶν κληρικῶν αὐτοῦ ἐξωσθέντος, καὶ ζητοῦντος ὁμοίως. ἀποκατάστασιν, εἴρηται ὡς προσεδέχθησαν οι λιβέλλους εγκληματι κῶν αἰτιαμάτων κατὰ τούτων δόντες, λεγομένων γενέσθαι πρὸ τοῦ μετακινηθῆναι τούτους, καὶ μετὰ ταῦτα· καὶ οὐκ εἰσηκούσθησαν οἱ ζητοῦντες πρότερον ἀποκαταστῆναι καὶ οὕτω δικάσασθαι, ἀλλ ετηρήθησαν πρῶτον τὰ αἰτιάματα, καὶ μετὰ ταῦτα τὰ περὶ τῆς ἀποκαταστάσεως. ΖΩΝΑΡ. Τὸ τὰ πλήθη τῶν πόλεων προχειρίζει σθαι ἀρχιερεῖς ἑαυτοῖς, οὓς ἡβούλοντο, ἐκωλύθη. Τέως δὲ πάλιν τοῖς ἔχουσιν ἐξουσίαν χειροτονεῖν προσιόντες, ήτουν τινὰς ἐξ ὀνόματος, ὡς ἔστι δῆλον ἐκ τοῦ νε' κανόνος τῆς παρούσης συνόδου, καὶ ἐσκοποῦντο οἱ ζητούμενοι, καὶ εἰ ἔδοξαν ἄξιοι, έχει ροτονοῦντο. Φασὶ δὲ καὶ διάφοροι κανόνες παρὰ τριῶν ἐπισκόπων ψηφίζεσθαι ἐπίσκοπον. Ἐὰν οὖν συνέλθωμεν, φησὶν ὁ Αυρήλιος, εἰς ἐπιλογὴν ἐπισ σκόπου, καὶ ἴσως ἀντιλέγωσί τινες οὐχὶ τῶν ἐπισκόπων, ἀλλ᾽ ἕτεροι, αἰτιάματα εἰσάγοντες κατ' αὐτοῦ, τολμηρόν ἐστι τρεῖς ἐπισκόπους, τους ψηφιζομένους δηλαδή, κατὰ τοὺς κανόνας ἐξετάσαι τὰ λεγόμενα κατὰ τοῦ ψηφιζομένου, καὶ καθᾶραι τὸν αἰτιώμενον, ἀντὶ τοῦ καθαρὶν ἀποφῆναι τῶν κατ' αὐτοῦ προτιθεμένων αἰτιαμάτων· ἀλλὰ δεῖ προσκαλεῖσθαι ἕνα ἢ δύο ἐπισκόπους ἑτέρους, καὶ παρόν τος τοῦ λαοῦ, ἐφ᾿ ὃν μέλλει χειροτονεῖσθαι, ἐξετά ζεσθαι πρῶτον τὰ πρόσωπα τῶν ἀντιλεγόντων, εἰ κατηγορείν δύνανται. Οὐ γὰρ πάντες εἰς κατηγορίαν Ιερέων προσδέχονται, ἀλλ' οὓς ὁ τῆς δευτέρας συ νόδου ἔκτος κανὼν περιέχει, καὶ 5 ρκτ', καὶ ρκθ', καὶ ὁ β' της παρούσης συνόδου φησί. Καὶ ὅτε φανῶσιν ἐκεῖνο: πρὸς κατηγορίαν δεκτοί, τότε καὶ τὰ προτιθέ μενα αιτιάματα συζευχθῶσιν, ἀντὶ τοῦ συνεισαχθῶσι τῇ ἐξετάσει· καὶ ὅτε καθαρός φανῇ ἐπὶ δημοσίας προς σόψεως, τουτέστιν ἐπὶ φανερᾶς ἐξετάσεως, τότε χειροτονεῖσθαι. Οἱ ἐπίσκοποι εἶπον· ἰάνυ ἀρέσκει, Ad ejus autem confirmationem quarto quoque Autiochene synodi canone usi sunt: quin etiam nona actio ne, decima, undecima, duodecima Actorum quarta syn. In iis enim, cum Ilas, qui eral Adlessæ episcopus, restitutionem peteret, ut qui îna tantum parte præscuite esset depositus: quin etiam Bassianus, 579 qui erat episcopus, Ephesi, et vi a suis clericis erat extrusus, et similiter petebat restitui; inventuin est, quod admissi sunt, qui criminalium causarum libellos adversns cos dederunt, quæ quidem facipe esse dicebantur, et autequam moverentur et postea: nec auditisunt,dum vellent prius restitui, et sic judicio contendere, sed criminationes quidem prius examinatæ fuere, et postea quæ ad restitutionem pertincbant. ZONAR. Urbane multitudini, ne sibi pro arbitrio quos vellet episcopos eligeret, jam antea interdictum fuit. Rursum illa decursu temporis ad cos confuens, penes quos erat eligendi facultas omninatim aliquos deposcebat, ut ex hejus synoili ca. none 55 intelligere facile cst. Q:ti quidem, examinata ipsorum vivendi ratione, si digni judicati esaent, episcopi renuntiabantur. De episcopo præelerea a tribus episcopis eligendo complurium canonum· decrcia exstant. Si ergo, inquit Aurelius, ad episcopum eligendum convenerimus, adversentur portu aliqui forte, non episcopi quidem illi, sed alii qu cunque, contra ipsum criminis aliquid afferentes, tres eos episcopos, qui ad eligendum videlicet convocati sunt, ex præscripto canonum ea quæ rewimdialo episcopo objiciuntur indagare, reumque purgare, hoc est, in omnibus qua: contra afferuntur a culpa immunem pronuntiare, audacis intĉepti fuerit: verum unus aut alter præterea episcopus advocandus, ac in populi cui ille præficiendus es: conspectu, de personis accusatorum imprimis, an eis accusare liceat, cognoscendum. Nec enim qui sacerdotum nomen deferre velint, omnes audiuntur; sed ji tantum, qui secundæ synodi sexto canone, et bujus synodi 128 et 129 et 130, continentur. Ae si quidem ad accusandum admitti posse illi videantur, tunc etiam proposita crimina conjungantur, hoc est, simul omnia disquisitioni subjiciantur,

tum si reus in populi conspectu, id est, in aperta illa disquisitione se innoxium probaverit, ita demum ad episcopatus dignitatem evehi liceat. Hanc sibi sententiam omnes episcopi vehementer placere responderunt. ARIST. • Episcopo a tribus episcopis clecto, si ΑΡΙΣΤ. • Επισκόπου ὑπὸ τριῶν ἐπισκόπων ψηφι ‹ controversia de eo moveatur, alii duo adjun- • gantur; et sic, quæ ad eum spectant ab iis • examinentur: et si parus apparuerit, ordic netur, CANON LV. • Ut ab' Ecclesia Carthaginensi dies Paschæ nun- ♥ tietur. Honoratus et Urbanus episcopi dixerunt; • Quia omnia quæ sunt in nostro commonitorio • conjungere oportet, adjicimus præterea quod • nobis mandatum est de die Paschæ, ut sient • est consuetum, semper ab Ecclesia Carthagi- • Biensi præparemur, et non in angusto temporis ‹ intervallo. Aurelius episcopus dixit: Si videatur ‹ vestræ sanctitati, quia meminimus nos jam diu ‹ esse professos, singulis annis convenire ad ‹ quærendum; quando in unum convenerimus, ‹ tunc evulgabitur saveti Pascha dies per legatos, «qui in synodo invenientur. Honoratus et Ur- ‹ banus episcopi dixerunt: Nunc per præsentem ‹ conventum petimus, ut nostras provincias lit- ‹ teris informare dignemini. Aurelius episcopus ‹ dixit; Necesse est ita fieri. BALS. Cum Honoratus et Urbanus petivissent, ut cognosceretur dies Paschæ ex Ecclesia Carthaginensi, ut cognitione longo ante tempore data ad eam prapararentur; respondit Aurelius quod quia constitutum est, ut singulis annis fiat syuodus, hoc quoque fiet. Similiter cum iidem petivissent, ut eorum quoque informarentur provinciæ, hoc quoque fieri statutum est ZONAR. Plura illi in mandatis habebant, de quibus in synodo verba facere jussi fuerant. Quoniam igitur, inquiunt, omnia conjungenda sunt, hoc est, superioribus annectenda, quæ in Commonitorio nohis tradita sunt conscripta, illud quoque nostro hypomnemati adjungimus de die Paschæ, ut ea scilicet nobis ab Ecclesia Carthaginensi declaretur, quo nos ad eam celebrandam multo ante compafemus, neque in angustias temporum deductis, tum demum ea nobis indicetur. Ad quæ Aurelius: Quoniam, inquit, synodum quot annis haberi constitutum est, synodi tempore Pascha quaque dies proferetur. Quod vero dicti episcopi postulabant, id erat, uttunc temporis, in provinciæ suæ conventu Paschæ dies definiretur. Verum id factum fuerit, necne, hoc canone nusquam explicatur. ARIST. In synodo anniversaria celebritatis Pa- • schalis dies ab Ecclesia Carthaginensi renuntie- (ur.) Quod in synodo quotanis habita in Ecclesia Carthagineusi dies Paschæ significandus est, et in canone 34 decretum fuit. • ζομένου, εἰ ἀντιλογία γένηται περὶ αὐτοῦ, • έτεροι δύο προσευχθήτωσαν· καὶ οὕτω τὰ «κατ' αὐτὸν ὑπ' αὐτῶν ἐξετασθήτω· καὶ εἰ φα- • νείη καθαρός, χειροτονείσθω, ο KANON NE'. • Ωστε ἀπὸ τῆς ἐκκλησίας Καρχηδόνος ἀγγέλλα- • σθαι τὴν ἡμέραν τοῦ Πάσχα. Ονωρᾶτος καὶ Οὐρ • βανὸς οἱ ἐπίσκοποι εἶπον· Ἐπειδὴ τὰ ἐν τῷ • Κομμονιτορίῳ ἡμῶν πάντα δεῖ συζεύξαι, προς- • τίθεμεν ἔτι μὲν ἐνταλθὲν ἡμῖν περὶ τῆς ἡμέ • ρας τοῦ Πάσχα, ἵνα κατὰ τὸ εἰωθὸς ἀπὸ τῆς • Εκκλησίας Καρχηδόνος ἀεὶ παρασκευαζώμεθα; • καὶ μὴ ἐν στενῷ τοῦ χρόνου διαστήματι. Αυρή «λιος ἐπίσκοπος εἶπεν· Ἐὰν δοκῇ τῇ ἁγιωσύνῃ • ὑμῶν, ἐπειδὴ μεμνήμεθα ἤδη ἐκ πολλοῦ ἡμᾶς ἐπαγγειλαμένους, ὥστε ἐν ἑκάστοις ἐνιαυτοῖς • συνέρχεσθαι πρὸς τὸ σ. ζητεῖν, ὅταν εἰς ἐν συν- • έλθωμεν, τότε διαδοθήσεται τοῦ ἁγίου Πάσχα «ἡ ἡμέρα διὰ τῶν εὑρεθησομένων ἐν τῇ συνόδῳ • τοποτηρητῶν. Ονωρᾶτος καὶ Οὐρανὸς ἐπίσκο • ποι εἶπον· Νῦν διὰ τῆς παρούσης συνελεύσεως • αἰτοῦμεν, ἵνα γράμματι τυπώσαι τὰς ἡμετέρας • επαρχίας καταξιώσητε. Αυρήλιος ἐπίσκοπος • εἶπεν· 'Αναγκαῖόν ἐστιν οὕτω γενέσθαι. ο ΒΑΛΣ. Τοῦ Ονωράτου καὶ τοῦ Οὐρανοῦ ζητησάντων γνωσθῆναι τὴν ἡμέραν τοῦ Πάσχα αὐτοῖς ἀπὸ τῆς Ἐκκλησίας Καρχηδόνος, ὡς ἄν, εἰδήσεως διδομένης πρὸ καιροῦ πλείονος, παρασκευάζωνται πρὸς ταύτην, ἀπεκρίθη ὁ Αυρήλιος ὅτι, ἐπεὶ καθ' ἕκαστον ἐνιαυτὸν τετύπωται σύνοδον γίνεσθαι καὶ τοῦτο. Ωσαύτως ζητησάντων τῶν αὐτῶν τυπωθής ναι καὶ τὰς τούτων επαρχίας, ώρίσθη γενέσθαι καὶ τοῦτο. ΖΩΝΑΡ. Περὶ διαφόρων υποθέσεων ενετάλθησαν οὗτοι εἰπεῖν ἐν τῇ συνόδῳ, καί φασιν ὅτι, ἐπειδὴ πάντα δεῖ συζεύξαι, ήγουν συνάψαι τοῖς προλαβοῦσι, τοῖς ἐν τῷ Κομμονιτορίῳ ἡμῶν, τοῖς ἐν τῷ ἐνταλτης ρίῳ ἡμῶν προστίθεμεν περὶ τῆς ἡμέρας τοῦ Πάσχ. ἵνα δήλη ἡμῖν γένηται ἀπὸ τῆς Ἐκκλησίας Καρχη δόνος, καὶ παρασκευαζώμεθα πρὸς αὐτὴν πρὸ πολ λοῦ, καὶ μὴ ἐν στενῷ διαστήματι χρόνου μηνύηται ἡμῖν. Πρὸς ὁ ὁ Αυρήλιος ἀπεκρίθη ὅτι, ἐπεὶ και ἕκαστον ἐνιαυτὸν τετύπωται σύνοδον γίνεσθαι, ἐν τῷ καιρῷ τῆς συνόδου γνωρισθήσεται καὶ ἡ τοῦ Πάσχα ἡμέρα. Οἱ δὲ εἰρημένοι ἐπίσκοποι ἠξίωσαν ἐν τῇ συνελεύσει τῆς ἐπαρχίας αὐτῶν τοῦ τότε καιρού τυπωθῆναι τὰς ἡμέρας τοῦ Πάσχα. Εἶ:: δὲ ἐτυπώθησαν, είτε μή, ὁ κανὼν οὐ περιέχει. ΑΡΙΣΤ. • Εν τῇ κατ' ἔτος συνέδῳ ἀγγελλέσθων ἡ • ἡμέρα τοῦ Πάσχα παρὰ τῆς ἐν Καρχηδόν: • Εκκλησίας. Τὸ ἐν τῇ κατ' ἔτος γινομένῃ συνόδῳ εἰς τὴν εν Καρχηδόνι Εκκλησίαν τὴν ἡμέραν τοῦ Πάσχα γνωρί ζεσθαι καὶ ἐν τῷ ἐδ κανόνι ὡρίσθη.

IN CAN. LVI CONC. CARTHAG. KANGN NG'. • Περὶ τοῦ τὰς ἐπαρχίας ἐπισκέπτεσθαι. Ονωράτος • καὶ Οὐρβανὸς ἐπίσκοποι εἶπον· Κἀκεῖνο ἡμῖν • διὰ λόγου εντέταλται, ὥστε καὶ ἡμᾶς καταξιῶσαι τὸ ὁρισθὲν ὑπὸ τῆς ἐν Ἱππῶνι συνόδου ὀφείλειν ἑκάστην ἐπαρχίαν ἐν τῷ καιρῷ τῆς συνόδου επισκέπτεσθαι, καὶ ὅτι ἐν τούτῳ καὶ · τῷ ἄλλῳ ἐνιαυτῷ ὑπερέθεσθε κατά τάξιν • επισκέπτεσθαι τὴν Μαυριτανίαν. Αυρήλιος • ἐπίσκοπος εἶπε· Τότε περὶ τῆς τῶν Μαυριτανών • χώρας οὐδὲν ὠρίσαμεν, διὰ τὸ εἰς τὰ τέλη τῆς • Ἀφρικῆς κείσθαι αὐτὴν, καὶ ὅτι τῷ βαρβαρι · κῷ παράκεινται. Ο δὲ Θεὸς παράσχοι ἐκ πε- • ριουσίας δύνασθαι ἡμᾶς καὶ μὴ ἐπαγγειλαμέ ο νους τοῦτο ποιεῖν, καὶ παραγίνεσθαι εἰς τὴν • χώραν ὑμῶν. Οφείλετε γὰρ ἐννοεῖν, ἀδελφοί, • ὅτι, ἐὰν λογισμὸς ἀπαιτῇ τοῦτο, περὶ ἑαυτῶν • διεξελθεῖν ἡδύναντο καὶ οἱ Τριπολιτανοὶ καὶ οἱ • Αρζουῖανοὶ ἀδελφοί. ο ΒΑΛΣ. Οἱ αὐτοὶ ἐπίσκοποι ἐζήτησαν ἐπισκέπτε σθαι καὶ τὴν Μαυριτανίαν, ὡς τούτου μη γενομένου πρὸ χρόνων δύο. Πρὸς ὁ ἀπελογήσατο ο Αυρήλιος, ὁ ὡς οὐκ ἂν οὐ γέγονε τοῦτο, διὰ τὸ εἰς τὰ τέλη τῆς Ἀφρικῆς πλησίον τῶν βαρβάρων παρακεῖσθαι τὴν Μαυριτανίαν· ἀλλὰ Θεοῦ διδόντος ἐκ περιουσίας τοῦτο γενήσεται, ἤτοι καὶ πλέον τῶν ἐπαγγελ θέντων. Εἰ γὰρ δυνατὸν ἦν τοῦτο, ἐξ ἀνάγκης καὶ οἱ Τριπολιτανοί και Αρουτανοὶ ἂν ἐξήτησαν τοῦτο. ΖΩΝΑΡ. Τὰ μὲν ἄλλα ἐγγράφως τοῖς ἐρωτῶσι τούτοις ἐπισκόποις ἐνετάλθησαν· τοῦτο δὲ ἀγράφως, τὸ δὲ ἦν τὸ ἐτησίως ἐν τῷ καιρῷ τῆς συνόδου Επισκέπτεσθα: ἑκάστην επαρχίαν, ήγουν ἀπιέναι καὶ συζητεῖν περὶ τῶν ἐν αὐτοῖς φυομένων ἀμφιβολιῶν, καὶ οἰκονομεῖν ταύτας· καὶ ὅτι ἐν δυσὶν ἐνιαυτοῖς οὐκ ἐπεσκέψαντο τὴν Μαυριτανίαν. Πρὸς Ο ἀπεκρίθη Αυρήλιος "Οτι ἡ Μαυριτανία εἰς τὰ τέλη κείται τῆς Ἀφρικῆς, καὶ τοῖς βαρβαρικοῖς παρά κειται, διὸ οὐδὲν ὠρίσθη περὶ αὐτῆς. Δοίη δὲ ὁ Θεὸς ἐκ περιουσίας, ήγουν ἐκ τοῦ πλείονο;, δύνασθαι ἡμᾶς τοῦτο ποιεῖν (πλεῖον δὲ λέγει τὸ ποιεῖν καὶ ὅσα οὐκ ἐπηγγείλαντος, καὶ παραγίνεσθαι εἰς τὴν χώραν ὑμῶν. Ἐννοήσατε γάρ, φησίν, ὅτι ἐὰν λογίσηται τις τοῦτο δυνατὸν εἶναι, τὸ παρουσιάζειν εἰς Μουριτανίαν παρακειμένην βαρβάροις, ἠδύναντο καὶ οἱ ] Τριπολιτανοὶ καὶ ᾿Αρζουῖτανοὶ ἀδελφοὶ τοῦτο ἡμᾶς ἀπαιτεῖν. ΑΡΙΣΤ. • Καθ' & καὶ ἡ ἐν Ἱππῶνι σύνοδος ὤρ:- 4 σεν, ἐν τῇ κατ᾽ ἔτος συνόδῳ ἑκάστη επαρχία · ἐπισκεπτέσθω.» Ἐν τῇ συνέδῳ τῇ μελλούσῃ κατ' ἐνιαυτὸν γίνε σθαι ἐν Καρχηδόνι ὥρισαν οἱ Πατέρες, τοῖς ὁρισθεῖσι τῇ ἐν Ιππῶνι συνέδῳ ἐπακολουθοῦντες, τὰ ἐν ταῖς Εκκλησίαις ἑκάστης επαρχίας πεπραγμένα επιτημεῖν τε καὶ ἐπισκέπτεσθα:· καὶ εἴ τι μὴ καλῶς ἐπράχθη, διορθοῦσθαι, καὶ τὰ μὴ λυθέντα τῶν προτεθέντων κανονικών ζητημάτων, ἀλλ᾽ ἴσως παρεαθέντα διὰ τὸ δυσχερές, ἢ καὶ ἀμφίβολα με! να τα διαλύειν, καὶ πρὸς σαφήνειαν ἄγειν. PATROL. GR. CXXXVIII. CANON LVI. ‹ De visitandis provinciis. Honoratus et Urbanus ‹ episcopi dixerunt: lilud quoque nob's verbis ‹ mandatum est, ut dignemini (qquod a synodo • Hipponensi definitum est, debere scilicet uuam- • quamque provinciam tempore synodi visitari, • et quia lioc et alio anuo distulistis) ordine vi- • sitare Mauritaniam. Aurelius episcopus dixit: ‹ Tunc de Mauritanorum regione nihil definivi- ‹ mus, quod ea sita sit in fluibus Africæ, et quod ‹ barbarico sint vicini. Deus autem largiatur, ut • abunde etiam non polliciti hoc agamus, et ad • simus in vestra regione. Debetis enim cogitare, • fratres, quod si ratio hoc postularet, Tripoli- ‹ tani quoque et Arzuiani fratres pro seipsis id • exigere possent.» BALS. lidem episcopi petiverunt, ut visitaretur quoque Mauritania, quod duobus ante annis non fuit factum. Ad quod respondit Aurelius, quod hoc factum non est, quia in finibus Africæ prope barbaros sita est Mauritania: sed si Deus concesserit ex abundanti flet, seu et plusquam promissum fuerit. Si hoc enim fieri posset, necessario etiam Tripoli tani et Arzuiani id petivissent. ZONAR. Alia quidem hisce episcopis, de quibus synodumn rogarent, in scriptis tradita fuerant: line vero sine scriptis, ut provinciæ cujusque status synodi tempore singulis anuis inspiceretur, hoc esi, abirent, ac exorientes in unaquaque controversias, quæstione de iis habita. componerent; idque in Mauritania biennii spatio jam intermissum fuisse. Ad quæ sic Aurelius: Mauritaniam in Africæ finibus sitam esse, hərbaricisque conterminam, ac de illa propterea nihil constitutum. Utinam vero hoc quoque nobis ex alundanti sive ex accessione (accassionem appellans, cum ea, quæ nemo pollicitus est, reipsa exhibentur) præstare, atque in vcsir: regionem venire liceat. Cogitate enim, inquit, quod si quis existimaret in Mauritania barbaris adjacente libere versandi facultatem esse, id a nobis Tripolitani quoque fratres ac Arzuiaui postulare possent. ‹ ARIST. Quemadmodum et synoduɛ Hipponensis ‹ decrevit, in synodo quotannis celebrata m:2- • quaque provincia visitctur.» In synodo Carthagine quotannis habenda Patres ea, quae in synoda Hipponensi decreta fugrunt, scquentes 581 decreverunt ea, quæ in cujusque provinciæ ecclesiis facta sunt, et observare et visitare: et si quid non recte factum fuerit, emendare, et e propositis quaestionibus canonicis eas, qua 0: solvuntur, sed propter difficultatem fortasse transmittuntur, aut etiam dubim manent, solvere, et perspicuitate donare.

CANON LVI. • Ut digeeses, nisi proprii episcopi consensu, alius • episcopus non suscipiat. Epigonius episcopus ‹ dixit: In multis synodis constitutum est sacer- ‹ dotali consessu, ut populi, qui in parœciis ab • episcopis continentur, qui nunquam proprium • episcopum habuerunt, nisi ex con-eusu epi- ‹ scopi, a quo a principio tenentur, proprion ‹ directores, id est episcopos, non accipiant: • quoniam scilicet quidam, tyrannidem quam- • dam assecuti, fratruin communionem aver- • sautur; porro et quando viles abjectique eva- ‹ serint, rursus quadam velut antiqua tyrannide • sibi dominia vendicant. Multi autem etiam ex • presbyteris, inflati et stulti, cervices adversus ‹ episcopos erigunt, multitudinem conviviis et ‹ malignis consiliis instigantes, ut inordinata • benevolentia eos sibi directores constituant. ‹ Hoc autem insigniter optandum a vestra be- • nevolentia obtinemus, fidelissime frater Aureli, quod sæpe ejusmodi eorum appetitiones non admittens probibuisti. Propter malignas q autem eorum cogitationes et inprole consentien- • tia consilia hoc dico, non debere proprium in- ● stitutɔrem populuın accipere, qui in ea quæ ‹ dicitur parœcia, antiquo episcopo subjectus ‹ nequaquam proprium episcopum babuit. Eɩ ‹ ideo si quod dico universæ sanctissimæ synodo • placet, confirmetur. Aurelius episcopus dixit: • Fratris et coepiscopi nostri prosecutioni non resisto; sed hoc me et fecisse et facturum • profiteor, scilicet apud eos qui consentiunt, • non solum Carthaginensi Ecclesiar, sed etiam • universo sacerdotali consortio. Sunt enim • plurimi, qui cum propriis populis conspirant; • quos quidem, ut dictum est, seducunt, aures ‹ eorum titillantes, et homines vitæ desperatæ ‹ damnatæque adulationibus ad se allicientes; • potius autem inflati, et ab hoc consortio se- ⚫ ipsos separantes qui quidem proprio populo ‹ innitentes, sæpe evocati, ut veniant ad syno- ‹ dum, recusant, ut qui timeant ne absurda • corum facta manifestentur. Dico ergo, si vi- * detur, omnibus modis cum eis contendere debemus, ut non solum iis non serventur I ‹ ejusmodi diœceses, sed nec propriæ Ecclesiæ : quae inale ad ipsos pervenerant; et ut authentice publice ejiciantur, et ab ipsa primatum ● cathedia moveantur. Oportet enim eos, qui ‹ universis fratribus et toti synodo agglutinan- • tur, non solum propriam cathedram juste ob- • tinere, sed etiam ejusmodi diœceses possidere: ‹ eos autem, qui videntur sua esse multitudine • contenti, et fraternam dilectionem contem • uunt, non solum diœceses amittere; sed «etiam, ut dixi, propriis locis sæculari potestate < privari, ut rebelles. fonoratus et Urbanus • episcopi dixerunt: Maxima providentia vestræ t sanctitatis omnium mentibus insedit; et existiKANON NZ'. • Ωστε τὰς διοικήσεις, εἰ μὴ κατὰ συναίνεσιν του • ἰδίου ἐπισκόπου, ἐπίσκοπον ἕτερον μὴ δέχεσθαι. • Επιγόνιος ἐπίσκοπος εἶπεν· Ἐν πολλαῖς συν ο ίδοις ώρισται συνεδρίῳ Ιερατικῷ, ἵνα τὰ • πλήθη τὰ ἐν ταῖς παροικίαις ἀπὸ τῶν ἐπισκό • πων κατεχόμενα, τὰ ἴδιον ἐπίσκοπον μηδέποτε ι ἐσχηκότα εἰ μὴ κατὰ συναίνεσιν τοῦ ἐπισκόπου. ι παρ' οὗ ἐξαρχῆς κατέχονται, μὴ λαμβάνοιαν • ἰθυντὰς ἰδίους, τοῦτ' ἔστιν ἐπισκόπους· ἐπειδή • τινες δηλαδή, τυραννίδος τινὸς ἐπιτετυχηκότες, «τὴν τῶν ἀδελφῶν κοινωνίαν ἀποστρέφονται· · καὶ ὅταν δὲ ἀποφαυλισθῶσιν, ὡς ἂν εἴ τινι • παλαιά τυραννίδι δεσποτείας ἑαυτοῖς ἐκδικοῦσιν. • Πολλοὶ δὲ καὶ ἐκ τῶν πρεσβυτέρων, φυσιούμε • νοι καὶ μωροί, τοὺς αὐχένας ἐπανιστῶσι κατὰ «τῶν οἰκείων ἐπισκόπων, τὸ πλῆθος συμποσίοις · καὶ κακοθελέσι συμβουλίαις διεγείροντες, ὡς • άτακτοι εὐνοίᾳ τούτους ἑαυτοὺς ἐθυντάς και • ιστάνειν. Τοῦτο δὲ ἐπισήμως εὐκταίον παρὰ • τῆς ὑμετέρας κατέχομεν διανοίας, πιστότατε • ἀδελφὲ Αυρήλιε, ὅτι πολλάκις τὰς τοιαύτα; • ὁρμᾶς μὴ προσδεχόμενος εκώλυσας. Διὰ δὲ τὰς • τῶν τοιούτων κακοθελεῖς ἐννοίας, καὶ τὰ φαύ- • λως συμφωνούμενα βουλεύματα, τοῦτο λέγω, · μὴ ὀφείλειν καθηγητὴν ἴδιον δέξασθαι τὸ · πλῆθος, τὸ ἐν τῇ λεγομένῃ παροικία υποκείμε • νον ἀρχαίῳ ἐπισκόπῳ, καὶ μηδέποτε ίδιον • ἐπίσκοπον ἐσχηκό;: Δ:δ, ἐὰν συμπάσῃ τῇ ἁγιω • τάτῃ συνόδῳ ἀρέσκῃ τὸ παρ' ἐμοῦ, βεβαιωθή· • τω. Αυρήλιος ἐπίσκοπος εἶπε· Τοῦ ἀδελφοῦ καὶ • συνεπισκόπου ἡμῶν τῇ ἐξακολουθήσει οὐκ ι ἀνθίσταμαι· ἀλλὰ τοῦτο ἐμὲ καὶ πεποιηκότα • καὶ ποιήσαντα ὁμολογώ, δηλαδὴ περὶ τοὺς ὁμονοοῦντας, οὐ μόνον τῇ ἐν Καρχηδόνι Εκ κλησίᾳ, ἀλλὰ καὶ πάσῃ τῇ ἱερατική συγκλη • ρώσει. Εἰσὶ γὰρ πλείστοι συμπνέοντες τοῖς • οἰκείοις πλήθεσιν· ἅτινα, ὡς λέλεκται, ἀπι- · τῶσι, ανήθοντες τὰς ἀκοὰς αὐτῶν, καὶ κολα- • κεύοντες πρὸς ἑαυτοὺς ἀνθρώπους κατεγνω · σμένου βίου· μᾶλλον δὲ φυσιούμενοι καὶ ἐκ • τῆς συγκληρώσεως ταύτης ἑαυτοὺς χωρίζον. ι τες· οἵτινες τῷ ἰδίῳ πλήθει επερειδόμενοι, • πολλάκις συγκληθέντες ἐλθεῖν εἰς σύνοδον παρ • αιτοῦνται, ὡς φοβούμενοι μήπως τὰ τούτων • ατοπήματα φανερωθώσιν. Λέγω οὖν, ἐὰν δοκή, ὀφείλομεν παντί τρόπῳ ἀγωνίσασθαι τούτοις, μὴ μόνον τας τοιαύτας διοικήσεις μή φυλάτ · τεσθαι, ἀλλὰ μηδὲ τὰς ἰδίας Εκκλησίας τὰς · κακῶς εἰς αὐτοὺς περιελθούσας, καὶ ἵνα αὐτ • θεντικῶς δημοσίᾳ ἐκβάλλωνται, καὶ αὐτῇ τῶν • πρωτευόντων καθέδρᾳ ἀποκινῶνται. Χρὴ γὰρ • τοὺς σύμπασι τοῖς ἀδελφοῖς καὶ ὅλῃ τῇ συνόδῳ • προσκολλημένους μὴ μόνον τὴν οἰκείαν κατα • έχειν δικαίως καθέδραν, ἀλλ' ἔτι μὴν τά; • τοιαύτας διοικήσεις κεκτῆσθαι· τοὺς δὲ δο- · κοῦντας τοῖς ἰδίοις όχλοις ἀρκεῖσθαι, καὶ τῆς • ἀδελφικῆς ἀγάπης καταφρονούντας, μὴ μόνον · τὰς διοικήσεις ἀπολλύειν, ἀλλ᾽ ἔτι μήν, ὡς

IN CAN. L.VII CONC. CARTILAG. · εἶπον, καὶ τῶν ἰδίων τόπων ἀρχοντικῇ στερεί λ · σθαι, ὡς ἀντάρτας, δυναστεία. Ονωρᾶτος • καὶ Οὐρβανὸς ἐπίσκοποι εἶπον· Η μεγίστη α πρόνοια τῆς ὑμετέρας αγιωσύνης ταῖς πάντων • διανοίαις ἐνεκαθέσθη, καὶ λογιζόμεθα ὀφείλειν 1 τῇ πάντων ἀποκρίσει βεβαιωθῆναι τὴν ὑμετέραν • ἐξακολούθησιν. Σύμπαντες οἱ ἐπίσκοποι εἶπον· • Αρέσκει, ἀρέσκει, κ ΒΑΛΣ. καὶ ΖΩΝΑΡ. Καὶ ὁ ς' κανων τῆς ἐν Σιρδικῇ συνόδου διορίζεται μήτε ἐν πόλει βραχείᾳ μήτε ἐν κώμῃ καθίστασθαι ἐπίσκοπον. Καὶ ὁ κανὼν δὲ οὗτος ἐν ταῖς παροικίαις φησί, ταῖς παρ' ἐπι σκόπων κατεχομέναις, γίνεσθαι ἐπίσκοπον, εἰ μή κατὰ γνώμην τοῦ ἐπισκόπου, ᾧ ἐξ ἀρχῆς διέφερεν Η παροικία. Ιθυντές δὲ καλεῖ τοὺς ἐπισκόπους, ὡς ἰθύνοντας τὸν λαὸν καὶ κατευθύνοντας πρὸς τὴν ὀρθὴν πορείαν τῆς πίστεως καὶ τῆς ἀρετῆς. Τοῦτο δὲ λέγουσιν, ἐπειδή τινες τυραννίδος ἐπιτετυχηκό τις, ήγουν δυναστείας τινός, τὴν τῶν ἀδελφῶν, τῶν ἐπισκόπων δηλαδή, κοινωνίαν ἀποστρέφονται· καὶ ὅταν ἀποφαυλισθῶσιν, ἀντὶ τοῦ ἀποδοκιμασθῶσι καὶ φανεροὶ γένωνται τὴν κακίαν, τότε ἑαυτοῖς ἐκδικοῦσι δεσποτείας, ὡς τάχα δίκαιον· ἔχοντες ἐκ παλαιᾶς συνηθείας. Τὴν δυναστείαν δὲ ὠνόμασε τυραννίδα διὰ τὸ βίαιον. Πολλοὶ δὲ καὶ τῶν πρέ σεντέρων κενοδοξούντες, επαιρόμενοι ἐκ μωρίας, κατεπαίρονται καὶ κατεξανίστανται τῶν οἰκείων ἐπισκόπων, διεγείροντες τὰ πλήθη, ἀντὶ τοῦ ἐρεθί ζοντες, συμποσίοις καὶ κακοθελέσι συμβουλίαις, ἱθυντὰς ἔτοι ἐπισκόπους ἑαυτοῖς τούτους καθιστῶν, ὡς τάχα τοῦτο δι' εὔνοιαν τὴν πρὸς αὐτοὺς ποιοῦν τες, ήτις εύνοια ἄτακτός ἐστιν. Οὐ γὰρ εὐτάκτως οὐδὲ κανονικῶς γίνεται. Τοῦτο δέ, φησὶν, ἐπισήμως κατέχομεν, ἀντὶ τοῦ γνωρίμως καὶ φανερῶς κατο ἔχομεν ἐν τῇ ἡμῶν διανοίᾳ εὐκταῖον, ήγουν εὐχῆς ἄξιον, ὥστε οὕτω γίνεσθαι. Ποῖον δὴ τοῦτο; "Οτι πολλάκις τοιαύτας όρμὰς ἐκώλυσας μη προσδεχό μενος ταύτας. Διὰ δέ τινων κακοθέλειαν καὶ τὰς φαύλας συμβουλὰς καὶ συμφωνίας κυρωθήτω μή δέχεσθαι ίδιον καθηγητήν, ήγουν ἐπίσκοπον, τοὺς ἐν παροικίᾳ ὄντα;, ἥτις ἀρχαίῳ ἐπισκέπῳ ὑπόκει ται, καὶ οὐδέποτε ἴδιον ἐπίσκοπον ἔσχεν. Εἰπόντος δὲ τοῦ Επιγονίου τὰ προειρημένα, ο Αυρήλιος ἀπεκρίθη· Τοῦτο, τὸ εἰσαχθὲν δηλαδή, καὶ πεποίηκα καὶ ποιεῖν ὁμολογῶ. Εἰσὶ γὰρ πολλοὶ ὁμονοοῦντες τοῖς οἰκείοις πλήθεσιν, ἐξ ὧν ὤρμηνται δηλονότι· ἡ δὲ ὁμόνοια αὐτῶν ἀπάτη ἐστί. Κνήθοντες τὰς ἀκοὰς αὐτῶν καὶ κολακεύοντες, ἀντὶ τοῦ λόγοις ἀπατηλοῖς τὰς ἀκοὰς αὐτῶν ἡδύνοντε; καὶ γαργαλίζοντες (τοῦτο δὲ ἐκ μεταφορά; τῶν ζώων εἴλη παι· τὰ γὰρ ζώα καταψώμενα καὶ κνηθόμενα χερσὶν ἀνθρώπων γαργαλίζονται καὶ ἡμεροῦνται καὶ χειροήθη γίνονται), διὰ τῆς κολακείας πρὸς ἑαυτοὺς ὑποσύνοντες ἀνθρώπους κατεγνωσμένου βίου, μᾶλλον δὲ φυσιούμενοι, καὶ ἐκ τῆς συγκληρώσεως ταύτης, ήγουν τῆς τῶν ἐπισκόπων ἐμηγύρέως, ἑαυτοὺς χωρίζοντες, οἵτινες θαῤῥοῦντες τῷ οἰπείῳ πλήθει, καὶ αὐτῷ ἐπιστηριζόμενοι καὶ δυο ναμούμενοι ἐν ᾧ κατέστησαν ἐπίσκοποι, παραιτοῦν ‹ mamus debere omnium responsione vestram ‹ confirmari prosecutionem. Omnes episcopi ‹ digerunt: Placet, placet. › BALS. et ZONAR. Sextus quoque ca...n synodi Sardicensis decernit, neque in parva civitate, neque in pago, episcopum esse constituendum. Porro hie quoque canon dicit, in parœciis, quæ ab episcopis 582 tenentur, non debere feri episcopum, nisi ex mente episcopi, ad quem ab initio pertineb:t paracia. Directores autem appellat episcopos, ut qui populum dirigant, et ad veram fidei viam virtutisque deducant. Hoc autem dicant, quod nonmulli tyrannidem seu potentiam aliquam assecuti, fratrum, episcoporum scilicet, communionem aversantur: et quando viles abjectique evaserint, sive reprobati fuerint, et eorum manifesta fuerit improbitas, tunc sibi dominium vendicant, ut ex antiqua forte consuetudine aliquod jus habentes. potentiam porro tyrannidem nominarunt propter violentiam. Multi autein presbyteri inani gloria incitati, et stultitia elati, adversus proprios episcopes excitantur et insurgunt, populos commoventes sive instigantes conviviis et improbis consiliis, ut eos directores, id est episcopos, sibi constituant, tanquam hoc forte propter benevolentiam in eos facientes, quæ est inordinata benevolentia: neque enim ordinate, neque canonice fit. Hoc autem, inquit, insigniter obtinemus, id est, liquido et aperte obtinemus, in nostra mente optandum, sell opinione dignum, ut sic fat. Cujusmodi auten est hoc? Quod sæpe ejusmodi appetitiones probibuisti, eas non admittens. Propter aliquorum autem improbitatem malaque consilia et conventa confirmetur, non admitti proprium institutorem, seu episcopum, ab iis qui sunt in parœcia antiquo episcope subjecta, et quæ proprium episcopum nunquam habuit. Cum dixisset autem Epigonius ca quæ prius dicta sunt, Aurelius respondit: lluc videlicet introductuin, et feci et me facere profiteo'. Sunt enim multi qui propriis populis consentiunt, a quibus scilicet sunt incitati: eorum autem consensus fraus est. Titillantes aures eorum et adulantes, hoc est, verbis fallacibus aures eorum demulcentes et delectantes (id antem per metaphoram ab animalibus. sumptum est, animalia enim liominum manibus confricta ac titillata delectantur et mansuescunt et tractabilia funt), per adulationem homines vitæ condemnatæ ad se attrahentes, vel potius inflati, et ab hoc cleri consortio seu episcoporum conventu seipsos segregantes: qui quidem proprio populo confidentes, ipsique inui tentes et confirmati, in quo scilicet constitnti sunt episcopi, ad synodum venire recusant, lịcet sæpe vocati. Quare auțeni venire recusant? Quia timent

uc absurda sua fuela convincautur. Delenius ergo, ται ελθεῖν εἰς σύνοδον, καίτοι κληθέντες πολλάκις. inquit, si videatur, omnibus niodis contendere, ut non solum, que sic male sunt administrata, non servent, et studere ne deinceps fiant; sed et Ecclesias, quæ ad eos male devenerunt, ab illis auferre; et ut cum potestate aperte cjiciantur, el per primatum calledras, seu patriarcharum, vel metropolitanorum, abigantur. Per primatum - autem cathedram, episcopalem potentiam significat. Equum enim est, inquit, ut qui fratribus adhærent, - qui scilicet universæ synodo consentiunt, non so)- lum proprias sedes habeant, sed etiam ejusmodi diœceses possideant: ii autem, qui concordiam et fraternam charitatem negligunt, ut qui proprios populos sibi sufficere existimant, a quibus electi sunt ad episcopatum, non solumn dioceses, in quibus fuerunt episcopi, perdant; sed etiam propriis loris priventur, si proprios ibi ullos babeant, sæculari potestate ab eis, ut rebelles exturbati, seu ut qui manus contra crigunt, et canonibus et episcopis adversantur. Ad hæc nonnulli quidam dixerunt, quod ipsa providentia omnium mentibus insedit, id est, placuit, acquievit: sedere enim quietem eficit. Synodus autem dixit: placet. Πρὸς ταῦτα τινὲς μὲν εἶπον ὅτι ἡ πρόνοια αὕτη ταῖς επαύθη· ἀνάπαυσιν γὰρ τὸ καθῆσθαι ποιεῖ. 'Η δὲ 583 ARIST. • Qui vocationem a synodo factam Διὰ τί δὲ παραιτοῦνται ἐλθεῖν; Ὅτι φοβοῦνται μὴ ἐλεγχθῶσι τὰ ἀτοπήματα αὐτῶν. Οφείλομεν οὖν, φησίν, ἐὰν πᾶσι δοκῇ, πάντα τρόπον ἀγωνίσασθαι μὴ μόνον τὰ οὕτω κακώς διοικηθέντα μὴ φυλάξαι, σπουδάσαι δὲ μηκέτι γίνεσθαι τοῦ λοιποῦ, ἀλλὰ καὶ τὰς ἐκκλησίας, τὰς κακῶς περιελθούσας αὐτοῖς, ἀφελέσθαι ἐξ αὐτῶν, καὶ ἵνα μετὰ ἐξουσίας φανερῶς ἐκβάλλωνται, καὶ διὰ τῆς τῶν πρωτευόντων καθέδρας ήτοι τῶν πατριαρχῶν τῶν μητροπολιτῶν ἐκδιώκωνται. Διὰ δὲ τῆς καθέδρας τῶν πρωτευ’ντων τὴν ἀρχιερατικὴν ἐξουσίαν ἐνέφηνεν. Ενδέχεται γὰρ, φησί, τοὺς προσκολλωμένους τοῖς ἀδελφοῖς, τοὺς ὁμόφρονας δηλαδή πάσῃ τῇ συνόδῳ, μὴ μόνον τοὺς οἰκείους θρόνους ἔχειν, ἀλλὰ καὶ τὰς τοιαύτας διοικήσεις κεκτήσθαι· τοὺς δὲ καταφρονοῦντας τῆς ὁμονοίας καὶ τῆς ἀδελφικῆς ἀγάπης, ὡς δοκοῦντας ἀρκεῖσθαι τοῖς ἰδίοις όχλοις, παρ' ὧν ἐπελέγησαν εἰς ἐπισκοπὴν, μὴ μόνον τις διοικήσεις, ἐν οἷς γεγόνασιν ἐπίσκοποι, ἀπολλύειν, ἀλλὰ καὶ τῶν Ιδίων τόπων στερεῖσθαι, εἴ τινας εἶχον οἰκείους ἐκεῖθεν ὄντες, ἐκδιωκομένους ἐξ αὐτῶν ἀρχοντική δυναστείᾳ ὡς ἀντάρτας, ἤτοι ὡς ἀνταίροντας χείρας καὶ ἐναντιουμένους τοῖς κανόσι καὶ τοῖς ἐπισκόποι:. πάντων διανοίαις ἐνεκαθέσθη, ἀντὶ τοῦ ἤρεσεν, ἀν σύνοδος εἶπεν· ᾿Αρέσκει. ‹ aversatur, et multitudini suæ confisus fraternam • despicit amicitiam: suis etiam per auctorita- «tem imperatoriam privabitur.» Qui aliena appetit, et eorum, quæ ad ipsum pertinent, amissioni subjicietur. Si qui itaque ex episcopis aut presbyteris ad se purœciæ alicujus populum attrahentes, eique fraude et adulatione persuadentes se præceptores ejus et directores, hoc est, episcopos constitui, et recedere ab episcopo, cui ista parecia antea subjecta fuit; et ad synodum vocati, ad rationes reddendas de iis, quibus propter istam causam accusantur, advenire solunt, ut fraternain contemptui habentes amicitiam, et multitudini confidentes: per auctoritatem imperialein etiam suis privabuntur Ecclesiis. CANON LVIII. • Quod alieni clerici al aliis episcopis nullo modo • suscipiantur. Epigonius episcopus dixit: foc ‹ in multis synodis constitutum, nunc etiam «adlluc a vestra prudentia confirmatum est, ‹ beatissimi fratres, ut nullus episcopus alienum ‹ sibi clericum vendicet, præter sententiam • prioris ejus episcopi Refero auten. Julianum ‹ ingrate in tot per meam parvitatem in eum • congesta Dei beneficia se gessisse, et tam • temere et confidenter versatum esse, ut qui a • tenera a late me baptizatus est, propter ♥ multam inopiam mihi ab ipso commentatus, et multis annis a me nutritus et auctus, qui, ut ‹ dixi, în ecclesia mea mediocritatis meæ manu ◄ baptizatus est, et in Mapalitanorum para:cia ΑΡΙΣΤ. • Ο τὴν παρὰ τῆς συνόδου κλῆσιν παρε: • τούμενος, καὶ τῷ θαῤῥεῖν τῷ ἰδίῳ πλήθει τῆς • ἀδελφικῆς ἀγάπης καταφρονῶν, καὶ τῶν ἰδίων • ἀρχοντικῇ δυναστεία στερηθήσεται. Ο τῶν ἀλλοτρίων ἐφιέμενος καὶ τῶν ἀνηκόντων αὐτῷ ἔκπτωσιν ὑποστήσεται. Ε' τινες οὖν τῶν ἐπισκόπων ἢ καὶ τῶν πρεσβυτέρων, εἰς ἑαυτούς ἐφελκύσαντες λαόν παροικίας τινός. καὶ παραπείσαν· τες αὐτὸν ἀπάτῃ καὶ κολακείᾳ διδάσκαλοι αὐτοῦ καὶ καθηγηταὶ καταστῆναι, τοῦτ' ἔστιν ἐπίσκοποι, καὶ ἀποστῆναι ἐπισκόπου, ᾧτιν: ἡ τοιαύτη παροικία ὑπέκειτο πρότερον· καὶ καλούμενοι εἰς τὴν σύνοδον ἐπὶ τὸ ἀπολογήσασθαι περὶ ὧν ἐπεγκαλούνται ἕνεκεν ταύτης ὑποθέσεως, οὐ θελήσουσι παρουσιάσει, ὡς τῆς ἀδελφικῆς ἀγάπης καταφρονοῦντες, καὶ τῷ πλήθει θαῤῥοῦντες, καὶ τῶν ἰδίων ἐκκλησιῶν στερηθήσονται διὰ ἀρχοντικῆς ἐξουσίας. ΚΑΝΩΝ ΝΗ. • Περὶ τοῦ ἀλλοτρίους κληρικούς μηδαμῶς παρ' · ἑτέρων ὑποδέχεσθαι ἐπισκόπων. Επιγόνιος ἐπίσ ο σκοπος εἶπεν· Ἐν πολλαῖς συνόδοις τοῦτο ἐρισθεν, · καὶ νῦν ἔτι μὴν ἐκ τῆς ὑμετέρας εβεβαιώθη • συνέσεως, μακαριώτατοι αδελφοί, ὥστε μηδένα · ἐπίσκοπον ίδιοποιεῖσθαι ἀλλότριον κληρικὸν παρὰ • τὴν κρίσιν τοῦ προτέρου αὐτοῦ ἐπισκόπου. • Αναφέρω δὲ Ἰουλιανὸν ἀχαρίστως ενεχθέντα · περὶ τὰς διὰ τῆς ἐμῆς βραχύτητος εἰς αὐτὸν • σωρευθείσας τοσαύτας τοῦ Θεοῦ εὐεργεσίας, καὶ · οὕτω προπετῶς καὶ τολμηρῶς διαγενόμενον, · ὥστε τὸν ἀπὸ νηπίας ἡλικίας ὑπ' ἐμοῦ βαπτι · σθέντα, τὸν καὶ διὰ πολλὴν ἔνδειαν ἐξ αὐτοῦ παρατεθέντα μοι, καὶ ἐπὶ πολλὰ ἐξ ἐμοῦ τραφέντα • καὶ αὐξηθέντα, τὸν, ὡς εἶπον, ἐν τῇ ἐμῇ ἐπε

•publice lector factus est, et duobus jam annis ‹ illic legit: eum, nescio quonam meæ medio- • critatis contemptu, surripuit ipse Julianus, et ‹ dicit eum esse civem loci Basaritani ad eum • pertinentis, eoque præter meain sententiam usus est. Eum enim diaconum ordinavit. Hoc ‹ si licet, a vobis decernatur ejusmodi facultas, • beatissimi fratres. Sin minus, quod adeo im- • pudens est prohibeatur, ne dictus Julianus • aliena participet. Numidius episcopus dixit: ‹ Si non consulta nec rogata tua dignitate hoc • fecisse Julianum appareat, judicamus omnes cid injuste indigneque factum esse. Quare nisi IN CAN. LVIII CONC. CARTHAG. • κλησίᾳ τῇ χειρὶ τῆς ἐμῆς μετριότητος βαπτι- · σθέντο, καὶ δεικνύμενον ἐν τῇ τῶν Μαπαλιτῶν παροικία αναγνώστην γενόμενον, καὶ ἐπὶ δύο • ἔτη ἐκεῖσε ἀναγινώσκοντα· τοῦτον οὐκ οἶδα ποίᾳ ι καταφρονήσει τῆς ἐμῆς μετριότητος αφαρπάσαι «τὸν αὐτὸν Ἰουλιανὸν, καὶ λέγειν πολίτην τοῦ · διαφέροντος αὐτῷ Βαζαριτάνου τόπου, καὶ παρὰ «τὴν ἐμὴν γνώμην τούτῳ νεχρῆσθαι. Καὶ γὰρ • διάκονον τοῦτον ἐχειροτόνησεν. Τοῦτο εἰ ἔξεστιν, • γνωσθῇ ὑμῖν ἡ τοιαύτη άδεια, μακαριώτατοι · ἀδελφοί· εἰ δὲ μή γε, τὸ οὕτως ἀναιδές κωλυθῇ, · ἵνα μὴ ὁ λεχθεὶς Ἰουλιανὸς ἐπικοινωνῇ ἀλλο • τρίοις. Νουμήδιος ἐπίσκοπος εἶπεν· Ἐὰν μὴ ερωτηθείσης μηδὲ αἰτηθείσης τῆς σῆς ἀξίας · φανείη τοῦτο πράξας Ιουλιανός, κρίνομεν πάν • τες ἀδίκως γενόμενον καὶ μὴ ἀξίως. Διὸ εἰ μὴ «ὁ αὐτὸς Ἰουλιανός διορθώσηται τὴν οἰκείαν πλάνην, καὶ μετὰ ἀποθεραπεύσεως τῷ ὑμετέρῳ «λαῷ τὸν αὐτὸν ἀποκαταστήσῃ κληρικόν, ὃν ἐτόλ • μησε χειροτονήσει, κατὰ τὸ ὁρισθὲν τῇ συνόδ · μὴ πράττων, καὶ χωρισθεὶς ἀφ' ἡμῶν, τῆς οἱ ο κείας μονοτονίας ἀπενέγκοι τὴν κρίσιν. Επιγόι νι; ἐπίσκοπος εἶπεν· Ο κατὰ τὴν κήραν πατὴρ, · καὶ αὐτῇ τῇ προκοπῇ ἀρχαιότατος, ἐπαινετὸς · ἀνὴρ, ὁ ἀδελφὸς καὶ συλλειτουργὸς ἡμῶν Βίκτωρ • τὴν αἴτησιν ταύτην γενικήν βούλεται ἐπὶ πᾶσιν · ἐκτελεσθῆναι. ο ‹ ipse Julianus proprium errorem correxerit, et ‹ cum satisfactione vestro populo eumdem cle- ‹ ricum, quem ausus est ordinare, restituerit, • convenienter ei quod synodo constitutum est c non faciens, et a nobis separatus, suæ pervi- ‹caciæ indicium referret. Epigonius episcopus • dixit: Qui tale pater est, et ipso profectu • antiquissimus, laudabilis vir, frater et noster in sacris comminister Victor generalem hane • petitionen vult in omuibus eflici.» BALS. Episcopus Epigonius pauperem quenidam adolescentulum, ab episcopo Juliano missum, suscepit, qui erat ex loco Bazaritano dicto, et regioni ipsius Juliani subjecto: et ipsum baptizavit, et educavit, et lectorem ordinavit in parœcia Mapalitanorum, quæl ei suberat. Quia autein post duos ejus creationis annos eum rapuit Julianus, et præter Epigonii mentem diaconum ordinavit, hoe Epigonius ad synodum retulit: et dixit, quod aliæ - quoque synodi decreverunt, ut episcopus alienum: clericum non admittat præter mentem episcopi, qui eum clericum effecit, sed etiam hoc ipsuNI quoque nunc a vobis confirmatum est. Refero ergo contemptum in me factum 584 a Juliano, qui a me beneficio affectus est, et quæro ut audax ejus incœptum corrigatur. Dixit ergo Numidius: Quod si te non permittente fecit hoc Julianus, injustum est: et si proprium errorem non corrigat, et clericuai restituat, a nobis separabitur, et ex sua obstina. tione seu impudentia condemnationem suscipiet. Epigonius autem dixit, quod, qui plate paler est et temporis progressu antiquissimus, Victor vult hanc feri generalem petitionem, scilicet ut boc nou adversus solum: Juliauum dicatur, sed communiter adversus omnes, qui alienos sibi clericos vindicat. Ac præsens quidem canon dicitJulianum a fraternitate separandum, et obstinationis condemnationem relaturum. Tu autem lege vicesimum sextum caput primi tituli pra:sentis operis, et canoites qui in ipso sunt; præcipuc autem canones synodi in Trullo. Seias au- - tem, quod multum sape agitatum est in Constanti Topolitanorum Ecclesiae synodo, an divini canones, ΒΑΛΣ. ῾Ο ἐπίσκοπος Επιγόνιος ἐδέξατο νεανίσκον τινὰ πένητα ἐξ ἀποστολῆς τινος ἐπισκόπου Ιουλιανοῦ καλουμένου. ὄντα ἀπὸ τόπου λεγομένου Βαζαριτανού, καὶ ὑποκειμένου τῇ ἐνορίᾳ αὐτοῦ τοῦ Ἰουλιανοῦ· καὶ ἐβάπτισεν αὐτὸν, καὶ ἀνέθρεψε, καὶ ἀναγνώστην ἐχειροτόνησεν εἰς τὴν ὑπ' αὐτὸν παροικίαν τῶν Μαπολιτῶν. Ὅτι δὲ μετὰ δύο ἔτη τῆς κληρώσεως τούτου ἤρπασεν αὐτὸν ὁ Ἰουλιανὸς, καὶ παρὰ γνώμην τοῦ Επιγονίου διάκονον ἐχειροτόνησεν, ἀνήνεγκε τοῦτο αὐτὸ ὁ Ἐπιγόνιος τῇ συνόδῳ· καὶ εἶπεν ὅτι καὶ ἄλλαι σύνοδο: ὥρισαν μὴ δέχεσθαι ἐπίσκοπον ἀλλό τρων κληρικών παρὰ γνώμην τοῦ κληρώσαντος αὐτ τὸν ἐπισκόπου. ᾿Αλλὰ καὶ νῦν παρ' ὑμῶν ἐβεβαιώθη τοῦτο αὐτό. Αναφέρω οὖν τὴν γενομένην πρὸς ἐμὲ καταφρόνησιν παρὰ τοῦ Ἰουλιανοῦ τοῦ εὐεργετηθέν τοῦ ὑπ' ἐμοῦ, καὶ ζητῶ διορθωθῆναι τὸ παρὰ τούτου τολμηθέν. Εἶπεν οὖν ὁ Νουμήδιος ὅτι, Ἐὰν σοῦ μὴ παραχωρήσαντος ὁ Ἰουλιανὸς ἔπραξε τοῦτο, ἀδικόν ἐστι· καὶ εἰ μὴ διορθώσεται τὴν οἰκείαν πλάνην, καὶ ἀποκαταστήσει τὸν κληρικὸν, χωρισθήσεται ἀφ' ἡμῶν, καὶ ὑποστήσεται τὴν κατάκρισιν ἐκ τῆς οἰκείας μονοτονίας, ήγουν ἀναισχυντίας. Ὁ δὲ Επι γόνιο; ἔφησεν ὅτι Ο κατὰ τὴν ἡλικίαν καὶ τὸ γῆρας πατὴρ καὶ τῇ προκοπῇ τοῦ χρόνου ἀρχαιότατος Βίκτωρ βούλεται γενικὴν γενέσθαι τὴν αἴτησιν ταύτην, ήγουν μὴ κατὰ μόνον τοῦ Ἰουλιανοῦ τοῦτο ἐχει φωνηθῆναι, ἀλλὰ κατὰ πάντων κοινῶς τῶν ἀλλο τριους κληρικούς σφετεριζομένων. Καὶ ὁ μὲν παρὼν κανών χωρίζεσθαι φησὶ τὸν Ἰουλιανὸν ἀπὸ τῆς ἀδελ φίτητος, καὶ μονοτονίας ἀποίσεσθαι κατάκρισιν· σὺ δὲ ἀνάγνωθι τὸ κς' κεφάλαιον τοῦ α' τίτλου τοῦ παρόντος συντάγματος, καὶ τοὺς ἐν αὐτῷ κανόνας· ἐξαιρέτως

qui statuunt non suscipere debere episcopos alia. δὲ τοὺς κανόνας τῆς ἐν Τρούλλῳ συνίδου. Γίνωσκε rum regionum clericos, exaudiantur etiam in laicos: et prohibeatur fortasse Athyra episcopus aliquem ordinare laicum, qui sit ex regione Sylembris episcopi, et ejus canoni ponisque subjectus sit, et pro uno ex ejus ovili habeatur. Dicebant enim nonnulli, quod ex præsenti canone, qui dixisse Epigonium se a Juliano missum suscepisse laicum, ejus civem, et eum in sua diœcesi clericum ordinasse disserit, et ex eo quod hoc praetextu uteretur Julianus, eum a se jure fuisse ordinatum diaconum, ut qui a sua Bazaritanorum regione excesserit, ostenditur; quod nec alterius regionis laicum potest episcopus ordinare prater episcopi, qui eum obtinet, sententiam. Tanquam enim prohibita esset, ab Epigonio faeta ordinatio ejus, qui ab illo educatus fuerat, quod esset ipse allerius regionis, adjecit Epigonius, se Juliani voluntate eum accepisse, de quo agebatur, et propterea nec existimari debere eum esse illius dioecesis: et disceptabant eum recte a Juliano fuisse ordinatum cliaconum, ut qui ex ejus diocesi esset, ejusque civis reputaretur, et nec ad Epigonium reversus esset, nisi Julianus eum prius a sua regione abalienasset, externumque fecisset, et ad Epigonium misisset. Et hæc quidem hi recte, ut et mihi videtur, dicebant. Tu autem memoria ieue synodalem declarationem sanctissimi patriarchæ domini Michaelis, philosophorum summi, quæ hæc ad verbum continet: Mense novembri, die primo, indictione quarta, præsidente sanctissimo domino Michaele in Alexiacis catechumaniis, cum magna ejus sanctitate una assidentibus sanctissimis autistitibus, Stephano Casarea, Nicolao Ephesi, Michaele Heracleæ, Joanne Cyzici, Leone Amaseæ, Niceta Melitenes, Basilio Neoræsarez, Luca Moce· sorum, Joanne Creta, Leone Adrianopolis, Constattino Euchaitorum. Georgio Alaniæ, Theodoro Nethymnes, Joanne Bizyes et Romano Apro, præsentibus etiam Dei amantissimis dominicis magistratibus: Patrum terminos non transgredi, quos ii pulchre et cum ea qua per est disquisitione ab initio posuerunt; sed nec fossas nec vallum transilire, qui externa a suis juribus dividit, decretum est ecclesiasticum et lex divina multis ante sæculis statuta. Oportebat ergo hoc non ignorare eos, qui Ecclesiis, quæ sitæ sunt, ubique præsunt, et synodalia decreta legumque constitutiones se servaturos profitentur, et debent in eis permanere, et propria quidem jura retinere, ab alienis autem abstinere. Sed nescio quanam ratione quidam sanctissimi an''stites, 585 qui etiam proxime lanc urbemn imperialem sedes episcopales sortiti sunt, diaconorum et sacerdotum suis diœcesibus non subjectorum ordinationes citra ullam observationem facere deprehensi sunt: qui etiam de hoc a sanctissimo patriarcha domino Luca decessore nostro admomiti, et in mandatis habentes, ut her contra canones facere desinerent, extra, inquam, suæ regionia δὲ ὅτι λόγος ἐγένετο πολλάκις πολὺς παρὰ τῇ συνόδῳ τῆς τῶν Κωνσταντινουπολιτῶν Ἐκκλησίας, εἰ τὰ τῶν θείων κανόνων, τῶν διοριζομένων μὴ δέχεσθαί τινας ἐπισκόπους ἀλλοτρίων ἐνοριῶν κληρικούς, ἐξακούονται καὶ εἰς λαϊκούς· καὶ κωλύεται τυχὸν ὁ ἐπίσκο - πος 'Αθύρα χειροτονήσαι λαϊκόν τινα ἀπὸ τῆς ἐνορίας ὄντα τοῦ Σηλυμβρίας, καὶ ὑποκείμενον τῷ κανόνι και τοῖς ἐπιτιμίοις αὐτοῦ, καὶ λογιζόμενον ἕνα τῶν τοῦ ποιμνίου αὐτοῦ. Εἶπον γάρ τινες ὡς ἀπὸ τοῦ παρόν τος κανόνος, διαλαμβάνοντος εἰπεῖν τὸν Ἐπιγόνιον ἐξ ἀποστολῆς τοῦ Ἰουλιανοῦ παραλαβεῖν τὸν λαϊκὸν που λίτην ὄντα τούτου, καὶ χειροτονῆσαι αὐτὸν εἰς οἰκείαν ἐνορίαν κληρικὸν, καὶ ἀπὸ τοῦ προφασίζεσθαι τον Ιουλιανὸν εὐλόγως ὑπ' αὐτοῦ τοῦτον χειροτονηθῆναι διάκονον, ὡς ώρμημένον ἀπὸ τῆς ἐνορίας αὐτοῦ τῆς τῶν Βαζαριτανών παρίσταται· ὅτι οὐδὲ λαϊκὸν ἑτέρας ἐνορίας δύναται ἐπίσκοπος χειροτονῆσαι παρὰ γνώ μην τοῦ ἔχοντος τοῦτον ἐπισκόπου. Ὡς γὰρ οὔσης κεκωλυμένης τῆς παρὰ τοῦ Ἐπιγονίου γενομένης χειροτονίας εἰς τὸν ὑπ' ἐκείνου ἀνατραφέντα, διὰ τὸ εἶναι αὐτὸν ἀλλοτρίας ἐνορίας, προέθετο ὁ Ἐπιγόνος κατὰ γνώμην τοῦ Ἰουλιανοῦ παραλαβεῖν τὴν περὶ οὗ ὁ λόγος, καὶ διὰ τοῦτο μηδὲ λογίζεσθαι τῆς ἐνορίας ἐκείνου εἶναι τοῦτον. Καὶ ἐδικαιολογοῦντο καλῶς παρὰ τοῦ Ἰουλιανοῦ χειροτονηθῆναι τὸν τοιοῦτον διάκονον, ὡς ἀπὸ τῆς ἐνορίας ὄντα αὐτοῦ, καὶ πολί την τούτου λογιζόμενον, καὶ οὐδὲ πρὸς τὸν Ἐπιγόγιον αντεστράφη, εἰ μὴ προέφθασεν ἀπὸ τῆς ἐνορίας αὐτοῦ τοῦτον ἀποξενῶσαι, καὶ ἀποστεῖλαι πρὸς τὸν Επιγόνιον. Καὶ αὐτοὶ μὲν εἶπον ταῦτα καλῶς, ὡς καὶ ἐμοὶ δοκεῖ. Σὺ δὲ ἔχει ἐπὶ μνήμης τὴν συνοδικήν ση μείωσιν τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου κυροῦ Μιχαήλ τοῦ γεγονότος υπάτου τῶν φιλοσόφων, τάδε προς Έπος διαλαμβάνουσαν· Μηνὶ Νοεμβρίῳ ἡμέρᾳ πρώτη Ινδικτιώνος δ', προκαθημένου τοῦ ἁγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου καὶ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου κυροῦ Μιχαὴλ ἐν τοῖς ᾿Αλεξιακοῖς κατηχουμενείοις, συνεδριαζόντων τῇ μεγάλη ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ ἱερωτάτων ἀρχιερέων, Στεφάνου Καισαρείας, Νικολάου Εφέσου, Μιχαήλ Ηρακλείας, Ἰωάννου Κυζίκου, Λέοντος Αμασείας, Νικήτα Μελιτηνής, Βασιλείου Νεοκαισαρείας, Λουκά Μουκησῶν, Ἰωάννου Κρήτης, Λέοντος Αδριανουπό λεως, Κωνσταντίνου Εὐχαΐτων, Γεωργίου 'Αλανείας, Θεοδώρου Μεθύμνης, Ιωάννου Βιζύης, καὶ Ῥωμα νοῦ ᾿Απρω, παρισταμένων καὶ θεοφιλεστάτων δεσπο τικῶν ἀρχόντων· ὅρια Πατέρων μὴ ὑπερβαίνειν, & καλῶς οὗτοι καὶ μετὰ δεούσης δοκιμασίας ἀρχῆθεν ἐξέθεντο· ἀλλὰ μηδὲ ὑπὲρ τὰ ἐσκαμμένα καθάλ λεσθαι, καὶ θριγγίον ὑπερπηδᾷν, διαιρετικὸν ὀθνείων τε καὶ οἰκείων δικαίων, ἐκκλησιαστικών δόγμα καὶ νόμος θεῖος ἀνέκαθεν κείμενος. Εδει μὲν οὖν τοῦτο μὴ ἀγνοεῖν τοὺς τῶν ἀπανταχοῦ διακειμένων προς Ισταμένους ἐκκλησιῶν, καὶ τὸ ἐπάγγελμα ἔχοντας συντήρησιν θεσπισμάτων κανονικῶν καὶ νομικῶν διαταγμάτων· καὶ μέντοι καὶ ἐμμένειν τούτοις έφε! λοντας, καὶ τῶν οἰκείων μὲν δικαίων ἀντέχεσθαι, τῶν δὲ ἀλλοτρίων ἀπέχεσθαι. Αλλ' οὐκ οἶδ' ὅτι πιο θόντες τινὲς τῶν ἱερωτάτων δρχιερέων, οι και

IN CAN. LVIII CONC. CARTHAC. μάλιστα έγγιστα τῆς βασιλίδος ταύτης τῶν πόλεων limites ordinare, et iis qui ex aliena regione ad se τοὺς ἀρχιερατικούς θρόνου; Ελαχον, ἀσυντηρήτως ποιοῦντες χειροτονίας διακόνων καὶ ἱερέων μὴ ὑπου κειμένων ταῖς ὑπ' αὐτοὺς ἐνορίαις πολλάκις εάλωσ σαν, οἳ καὶ περὶ τούτου προσαγγελθέντες καὶ τῷ πρὸ ἡμῶν ἁγιωτάτῳ πατριάρχῃ κυρῷ Λουκᾷ καὶ παρεγ γυηθέντες παύσασθαι τοῦ τοιαῦτα ποιεῖν ἀκανόνιστα, φαμὲν δὴ τοῦ χειροτονεῖν ὑπερόρια, καὶ τοὺς ἐξ ἑτέ ρας ἐνορίας εἰς αὐτοὺς ἀφισταμένους ἀνυποστόλως οὕτω χειροτονεῖν, ἀμνηστίαν τῶν αὐτοῖς περὶ τούτου παρηγγελμένων οὐκ ἐπαύσαντο μέχρι δῆτα καὶ τή μερον. Επειδή τοίνυν ἀνηγγέλθη τῇ ἡμῶν μετριό τητι παρὰ τοῦ ἡμετέρου θεοφιλεστάτου χαρτοφύ λαχος πολλούς τινας τῶν ἐκ τῆς ἡμετέρας ενορίας παρὰ γνώμην αὐτοῦ πρὸς τοὺς πέριξ ταυτησί τῆς μεγαλοπόλεως απερχομένους ἐπισκόπους τε καὶ όρο χιεπισκόπους ἱερατικοῦ παρ' αὐτῶν ἀξιοῦσθαι χαρίσματος, εἶτ' αὖθις ἐπαναστρέφειν εἰς τήνδε την καθ' ἡμᾶς ἐνορίαν, μετὰ δὴ τάχι και γραμμάτων συστατικῶν· τί ποιητέον αὐτῷ ἐπὶ τούτοις ἐζήτει μαθεῖν παρὰ τῆς ἡμῶν μετριότητος. Αμφιβάλλειν γὰρ οὐ μικρῶς ἔφασκε, μήποτε κρίμασιν ἀλλοτρίοις αὐτὸς ἐπικοινωνοίς, παραχωρῶν ἱερᾶσθαι οὓς αὐτὸς οὐκ ἐξήτασε, περὶ ὧν οὔτε μαρτύρων ὡς ἔθος αὐτῷ παραστάντων ἐπύθετο, καὶ εἰ χρόνων εἶεν τῶν ὡρισμένων πεπληροφόρηται, οὔτε δοκιμασίαν περὶ τοῦ βίου τούτων πεποίηται, καὶ τὸ πιστὸν τοῦ ἀξίους εἶναι τοῦ ἐπαγγέλματος ἐκ τῆς ἐνυπογράφου μαρτυ ρίας τῶν κατὰ πνεῦμα τούτους ὠδινησάντων παρείληφε· καὶ ταῦτα πολλάκις ἐπί τινων προφανῶς εναντιουμένης τῆς ὄψεως, περὶ τὴν τῶν χρόνων τέως ἐντέλειαν, καὶ τὸν τριακοντούτην είναι οφείλοντα, πολλῷ τῆς τοιαύτης λείπεσθαι προθεσμίας, προσμαρ τυρούσης προδήλως ἔκ τε τῆς κατὰ τὴν ἡλικίαν τοῦ σώματος φαινομένης ἀτελοῦς καταστάσεως, καὶ ἐξ αὐτῆς τῆς τοῦ πώγωνος ἔτι ψιλώσεως· ἐφ᾽ ὧν μέν, οὐδ᾽ ὅλως φαινομένης ἐπὶ τούτου τριχώσεως, ἐφ᾽ ὧν δὲ βραχείας πάνω καὶ ἐνδεεστέρας πολλῷ τοῦ προσή κοντος τριακοντούτει πωγωνιήτῃ τριχώματος. Ταῦτα λέγων, καὶ τὴν ὑφέρπουσαν τοῦτον ἀμφιβολίαν καὶ ἀπορίαν ὡς οὐκ ἀνεύλογον ἐξ ἔργων αὐτῶν παρεδή λωσε, παραστησάμενος τῇ ἡμῶν μετριότητι, συνο δικῶς προκαθημένῃ τὴν σήμερον, δύο καὶ τρεῖς οὔτ τως ἔχοντας όψεώς τε καὶ καταστάσεως, ἱερατικόν προβιβασθέντας βαθμόν· ὅν μὲν παρὰ τοῦ θεοφιλε στάτου ἐπισκόπου Δέρκου;, οὓς δὲ παρὰ τῶν θεοφι λῶν ἐπισκόπων τοῦ τε Περαινέτου καὶ Χαλκίδος· καὶ ἄλλους δὲ παρὰ διαφόρων οὕτω κεχειροτονημένους φάμενος εἶναι, καὶ διατρίβειν ἐνταῦθα, καὶ ἱερουρ γεῖν ἐθέλειν ὡς ἱερεῖς· τὸ γοῦν τοιοῦτον τοῦ θεοφι λεστάτου ἡμῶν χαρτοφύλακος ἀξιοζήτητον πρόβλημα οὐδὲ ἡ μετριότης ἡμῶν καταλιπεῖν ἐθέλουσα ἄλυτον, ἐπὶ κοινοῦ συνδιασκεφθῆναι τῇ ἐνδημούσῃ θείᾳ καὶ ἱερῷ ἐπέτρεψεν ἀδελφότητι. Τοίνυν καὶ περὶ τοῦ προκειμένου διαγνωμονῆσαι θέλοντες, διευκρινηθῆναι πρότερον ἐζητήσαμεν, τίνα μὲν τὰ τῶν ἀπανταχῆ ἀρχιερέων εἰσὶ κοινότερα ενεργήματα, τίνα δὲ ἰδι χώτερα, τουτέστι ποῖα μὲν οἱ ἐγχώριοι τῶν ἀρχιε ρίων οὐ κωλύονται διαπράττεσθαι ἐπὶ τοὺς ὀθενδήποτε veniunt tam libere manus imponere, oblivione eorum, quæ illis ante factæ erant, declarationum non cessaverunt usque in hodiernuin diem. Quia autein nostræ mediocritati a nostro pio chartophylace renuntiatum est, multos ex nostra regione præter ejus voluntatem ad episcopos et archiepiscopos, qui sunt circumcirca magnam hanc civitatem, accedentes, sacerdotali munere ab eis dignos haberi; deinde rursus reverti ad hanc nostram regionem, cum litteris forte commendatitiis: quid sibi agendum sit in iis, a nostra intelligere mediocritate postulavit. Dixit enim se non parum dubitare, ne ipse alienis forte judicits communicet, permittens ens ail sacra admitti, quor ipse quoque non examinavit, de quibus nec testes, ut ipse mos est, astantes interrogavit, nec, au præinitos annos compleverint, certior factus est, nec eorum vitam examinavit, nec fides sibi facta est ex scripto eorum testimonio, qui illos secundum spirítín pepererunt, eos esse sua professione dignos; idque cum sæpe in nonnullis manifeste adversetur aspectus, quod ad annoru.u complementum attinet, et qui tricesimos annos natus esse deberet, ab eo tempore longe illum abesse, ex imperfecta pro statura, corporis constitutione, qua cernitur, aperte testando, et ex ipsa adbuc barbæ raritate; cum in aliis quidem pili nullo modo appareant, in aliis vero brevis et multo minor quam triginta annos nati pilos esse oporteat. Hæc η dicens, etiam ci occurrentem dubitationem non esse injustam factis ipsis ostendit, nostræ mediocritati, synodice hodie præsidenti, duos vel tres, qui hoc erant aspectu et constitutione, et ad sacros ardines promoti erant, exhibens; hunc quidem a Dei amantissimo Derci episcopo; illos vero a Del amantibus episcopis Præneti et Chalcidis; et dicens alios a diversis sic ordinatos hic esse et versari, et velle uti sacerdotes sacra celebrare. Hanc ergo religiosissimi nostri chartophylacis quæsitu dignam propositionem nostra mediocritas haud insolutam relinquere volens, communiter considerandum divinæ et sacræ, que hic agit, frateruitati permisit. Ergo et de proposito disceplare volentes, prius at discernatur petivimus, quætiam sunt antistitum qui ubique sunt communia munia, et quæ specialia, id est, quænam ejusdem regionis episcopi peragere non prohibentur in iis, qui ad illos undecunque accedunt, et quænam extra suæ diœcesis terminos facere prohibentur. Et quoniam de ea re sententiam ferre cupientes invenimus, eos quidem qui mysteriis non sunt initiatl, fidei rationem docere et catechizare, deinde et sic etiam illuminatione dignari; quin et divina et viviliða mysteria fidelibus, ex quacunque tandem regione in.pertire, oficium esse; hoc conumune esse judicavimus iis qui ex propria regione acce· dunt, et iis etiam qui ex aliena regione veniunt: manus autem. imponere et sacros ordines conferre,

mou iis qui undequaque veniunt, sed iis solis, qui σφίσι προσερχομένοις· τινὰ δὲ ἀπείργονται ποιείν sunt ejus diœcesis, unicuique antistiti canone cautum est; ne inter eos confusio seditioque vertetur, a quibus et ordo et pacis bonum aliis quoque certa debet regula tradi. Quoniam ergo hæc quæsita sic invenimus, eos quidem, qui ante fuerunt, propemodum condemnare, et sacerdotalia munera quæ jam obierunt infirmare, et vel eos, qui 586 ordinarunt, segregationi subjicere, vel eos qui ordinati sunt, sacerdotali nudare dignitate, darum animo et inhumanum existimavimus: sed eos non amplius ferre, qui in nostrum præjudicium tam a ratione aliena fecerunt; et quæ prius quidem facia sunt, humane transmittere, id autem quod futurum est corrigendo tutum reddere, ut quod nobis ipsisque conferat, censuimus. Et deineeps unanimes onines pronuntiamus, ne quis deinceps ex finitimis audeat antistitibus, nec ex ulterioribns, sive ex nostra sint sive ex aliena synodo, manum sacros ordiues conferentem imponere alicui corum, qui sunt hujus imperatoriæ et magnæ civitatis dimcesis, nec ullo sacrmorum loco et gradu cos dignos judicare, sed scial unusquisque sua, et iis vel wolis sit contentus: episcopalia autem jura, quæ ad alios pertinent, ne impudenter et omnino contemptim fuvadat. Con debent scire ii, qui a nobis sic canonice constituta inûrmare et negligere ausi fuerint, et qui ad eos accedunt, et sacerdotio digni habiti sunt; quod ¡¡ quidem, qui præter canones ordinati sunt, bic nullum mu:us sacerdotale exer. cebunt, sed in illis regionibus secure sacra celobrabunt, in quibus etiam sacerduti unctionem acceperunt: qui autem ordinaverunt, ex quacunque sint synodo, non celebrandoruin sacrorum pens erunt deinceps obnoxii, οι qui nec poet primam vel secundam admonitionem (primam autem dicimus eam, quæ a sanctissimo patriarcha nostro prædecessore domino Luca synodaliter de en facta est, scriptam denuntiationem) ab ea ■ctione, canonibus repugnante sejungi voluerint. Quocirca cliain cautumn est hanc emitti οι dari declarationem. Segregationis autem pœnam ei iiponimus, qui primus has non canonicas ordinatiowes facientium, hæc a nobis definita cognoverit: wisi ea etiain anitimis suis antistitibus tradiderit, et quæ decreta sunt, iis qui ignorant, nota fecerit. Quæ quidem in omnibus regionibus quæ sunt sub sanctissimis ubique ecclesiis, vel nietropolitus, archiepiscopatibus et episcopatibus, vim suami sortientur, et immutabilia perinanebunt. Et nemo corum, qui deinceps sunt sacrauli, ad alium antistitem ultra regionem accedel, et ab illo sacerdotali unctione dignus judicabitur. Abhinc enim obnoxii erunt utrique, tam qui ordinatur sacerdos, quam qui ordinavit eum antistes, iis quæ de his fam prius synodaliter statuiinus. Ne autem sit prætextus, isque salis elegans, lis qui nolunt hic ordinari, ad religiosum nostrum chartophylaem aecedentibus, quod major eu forie subeant inno ὑπερόρια. Καὶ ἐπειδὴ τὰ περὶ τούτου φιλοκρινοῦν τες, ἐφεύρομεν, τὸ μὲν ἀμυήτους τὸν περὶ πίστεως λόγον διδάσκειν καὶ κατηχεῖν, εἴθ' οὕτω καὶ φωτ! σματος ἀξιοῦν, ἀλλὰ καὶ τῆς τῶν θείων καὶ ζωοποιών μυστηρίων μεταλήψεις μεταδιδόναι τοῖς ἐξ οιασουν ἐνορίας πιστοῖς ἐνέργημα εἶναι, τοῦτο κοινότερον διεγνώκειμεν ἐπί τε τῶν ἐκ τῆς οἰκείας ἐνορίας ὡρ μημένων, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν ἐξ ἀλλοδαπῆς ἐρχομένων· χειροθεσίας δὲ ἱερατικῆς ἀξιοῦν οὐ τοὺς ἀπανταχό θεν ἐρχομένους, ἀλλ' ή μόνους τοὺς ἐκ τῆς οἰκείας Ἐνορίας ἑνὶ ἑκάστῳ ἀρχιερεῖ κεκανόνισται, ἵνα μὴ τὸ ἄτακτον τούτοις καὶ στασιῶδες ἐμπολιτεύοιτο, ἐξ ὧν τὸ εὔτακτον καὶ τὸ τῆς εἰρήνης καλὸν καὶ τοῖς ἄλλοις ὀφείλεται κανονίζεσθαι. Έπεὶ οὖν οὕτω ταῦτα ζητήσαντες εύρομεν, τὸ μὲν σχολὴν τῶν προγεγονό των καταψηφίσασθαι, καὶ ἀκυρῶσαι τὰς ἤδη σφίσι προτετελεσμένας ἱερατικά; ἐνεργείας, καὶ εἴτε ἀφο ρισμῷ τοὺς χειροθετήσαντας καθυποβαλεῖν, εἴτε τους χειροτονηθέντας τῆς ἱερατικῆς ἀξίας ἀπογυμνώσας, σκληρόν τι καὶ ἀπηνὲς ὅλως ἐλογισάμεθα· τὸ δὲ οὐκ ἔτι ανασχέσθαι τῶν ἐπὶ κρίματι σφετέρω τὰ τοιαῦτα διαπραξαμένων παράλογα, καὶ τὰ μὲν προτε τυγμένα φιλανθρώπως παραδραμεῖν, τὸ δὲ μέλλον Επιδιορθωτικῶς ἀσφαλίσασθαι, ἅτε κοινῇ συμφέρον καὶ ἡμῖν καὶ αὐτοῖς, ἐπεκρίναμεν. Λοιπόν καὶ ὁμοφρονοῦντες ἀποφαινόμεθα ἅπαντες, μηκέτ τοῦτο ἀπὸ τοῦδε τολμήσαί τινα τῶν πλησιοχώρων. εἴτε καὶ πολλωτέρων ἀρχιερέων, τῶν τε ἐκ τῆς ἡμετέρας συνόδου, τῶν τε ἐξ ἑτέρας, χεῖρα τι λεστικὴν ἐπιθεῖναι ἐπί τινι τῶν τῆς ὑπὸ τὴν βασιλίδας ταύτην καὶ μεγαλόπολιν ὄντων ἐνορίας, καὶ οιουδή τινος αὐτῶν ἀξιῶσαι τῶν ἱερωμένων τόπου τε καὶ καὶ βαθμοῦ, ἀλλ᾽ ἕκαστον εἰδέναι τὰ ἑαυτοῦ δίκαια, τούτοις ἀρκεῖσθαι καὶ μόνοις. Τῶν δ' ἄλλοις ἀνηκόντων ἀρχιερατικῶν δικαίων μὴ κατεπεμβαίνει» ἀναιδῶς καὶ τὸ ὅλον καταφρονητικώς, αἰδέναι όφει λόντων, τῶν ἀθετῆσαι τολμησόντων τὰ οὕτω κανονι χῶς παρ' ἡμῶν διατεταγμένα, ἀλλὰ καὶ τῶν προσερ χομένων αὐτοῖς, καὶ ἱερωσύνης ἀξιουμένων, ὡς οὗτοι μὲν, ὡς παρὰ κανόνας χειροθετηθέντες, οὐδὲν ἱερα τικόν λειτούργημα ἐνταῦθα διενεργήσουσιν, ἀλλ' ἐν ἐκείναις ταῖς ἐνορίτες ἀδεῶς ἱεράσονται, ἐν αἷς καὶ τὰ χρίσμα τῆς ἱερωσύνης ἐδέξαντο· οἱ δὲ χειροτονήσαν. τες, ἐξ οίας ἂν εἶεν συνόδου, ἀλειτουργησία; ἐπιτι· μίῳ ἀπεντεῦθεν ἔσονται ὑποκείμενοι, ὡς μηδὲ μετά πρώτην ἢ δευτέραν παραίνεσιν (πρώτην δέ φαμεν τὴν καὶ παρὰ τοῦ πρὸ ἡμῶν ἁγιωτάτου πατριάρχου κυροῦ Λουκᾶ συνοδικῶς περὶ τούτου γενομένην Αγ. γραφον ἐπιφώνησιν, ἀποσχέσθαι τῆς τοιαύτης άκανονίστου θελήσαντες πράξεως. Διὸ καὶ τετύπωτα: παρεκβληθῆναι καὶ δοθῆναι τὴν τοιαύτην σημείωσιν. Αφορισμοῦ δὲ προσεπιτιθέαμεν ἐπιτίμιον καὶ τῷ ἐς ἂν πρώτος τῶν τὰς τοιαύτας διενεργούντων ἀκανονίστους χειροτονίας τὰ παρ' ἡμῶν διωρισμένα ταῦτα επιγνώσεται· εἰ μὴ καὶ τοῖς πλησίον αὐτοῦ ἱερωτά τοις ἀρχιερεῦσι διαδόσιμα ταῦτα ποιήσεις, καὶ τοῖς ἀγνοοῦν τὰ ὁρισθέντα γνωρίσειεν. "Α δὴ καὶ ἐπὶ πατῶν τῶν ἐνοριῶν, τῶν ὑπὸ τὰς ἀπανταχοῦ ἀγκαλο

IN CAN. LVIII CONC. CARTHAG τάτας ἐκκλησίας, ήγουν μητροπόλεις, ἀρχιεπισκοπάς tionem, quam olim dari fuerit consuetudo; el quoque rei nostra mediocritate hodie provisuın est. Cautum est e niir, ne antiqua in its consuetudo transiliatur: sed illa sola dentur episcopi ministris et religiosissimo pro tempore chartophylaci, quæ ab iis, qui ordinantur, jam olim dari consuevere. τε καὶ ἐπισκοπάς, τὸ ἐνεργόν τε καὶ ἀναλλοίωτον ἐξουσι. Καὶ οὐδεὶς τῶν ἱερᾶσθαι τὸ ἀπὸ τοῦδε μελο λόντων εἰς ἕτερον ἀρχιερέα παρ' ἐνορίαν ἀφίξεται, καὶ παρ' ἐκείνου τοῦ τῆς ἱερωσύνης ἀξιωθήσεται χαρίσματος. Απεντεῦθεν γὰρ ὑπόδικοι ἔσονται καὶ ἀμφότεροι, ὅ τε χειροτονηθεὶς καὶ ὁ χειροτονήσας τοῦτον ἀρχιερεὺς τοῖς οἷς περὶ τούτων ήδη συνοδικῶς διωρισάμεθα φθάσαντες. Ἵνα δὲ μὴ πρόφασις εἴη, καὶ τοῦτο δῆθεν εὐάφορμον, τοῖ; μὴ βουλομένοις ἐνταῦθα χειροτονεῖσθαι, προσερχομένοις τῷ θεοφιλε στάτῳ ἡμῶν χαρτοφύλακι, το καινοτομίαν ἴσως ὑφίστασθαι πλείονα τῆς εἰωθυίας συνηθείας Εκπαλας δίδοσθαι, καὶ τοῦτο παρὰ τῆς ἡμῶν μετριότητος συνοδικῶς διῳκονόμηται σήμερον. Διωρισάμεθα γὰρ τὸ ἀρχαῖον ἔθος ἐπὶ τούτοις μὴ παραβαίνεσθαι, ἀλλ' ἐκεῖνα δίδοσθαι μόνα τοῖς τε ἐπισκοπειανοῖς καὶ τῷ κατὰ καιροὺς θεοφιλεστάτῳ χαρτοφύλακι, τὰ ειωθότα παρὰ τῶν χειροτονουμένων ἀνέκαθεν και βάλλεσθαι. ΖΩΝΑΡ. Συνόδοις διαφόροις, φησίν, ώρισται τοῦτο, τὸ ἀλλότριον κληρικὸν μὴ δέχεσθαι ἄλλον επίσκοπον παρὰ γνώμην τοῦ κληρώσαντος αὐτὸν ἐπ: σκόπου, ἀλλὰ καὶ νῦν παρ' ἡμῶν βεβαιωθείη, ἀδελφοί. Ὁ δὲ Ἰουλιανὸς καταφρονήσας τούτων, καὶ ἀχάριστος φανεὶς περὶ ἐμὲ εὐεργετήσαντα αὐτὸν, προπετῆς, ἀναιδῶ; δηλαδή, τὸν ὑπ' ἐμοῦ βαπτισθέντα, ἂν αὐτ τις μοι παρέθετο διὰ πολλὴν ἔνδειαν, ήγουν ἢ ὡς ἐπιδεῖ τῶν ἀναγκαίων, ἢ ὡς ἔνδειαν ἐμοὶ ἔχοντι κληρικῶν, ὃν καὶ αὐτὸς ἀναγνώστην πεποίηκα, ἀφήρπασε, καὶ διάκονον ἐχειροτόνησεν. Εἰ γοῦν ἔξεστι τοῖσι γίνεσθαι, γνωσθήτω ὑμῖν· εἰ δ᾽ οὐκ Έξεστι, κωλυθήτω τὸ οὕτως ἀναιδές, ἵνα ἡ ῥηθεὶς Ἰουλιανὸς μὴ ἐπικοινωνῇ ἀλλοτρίοις. Τοῦτο δὲ διττώς νοεῖται, ἢ ἵνα μὴ τοὺς ἀλλοτρίους κληρικούς οίκειῶ ται καὶ σφετερίζεται, ἵνα μὴ παρά τινων άλλων ἐπισκόπων εἰς κοινωνίαν δέχηται. Πρὸς ταῦτα δὲ ὁ Νουμήδιος εἶπεν, ὅτι Ἐὰν μὴ σου παραχωρήσαντος ὁ Ἰουλιανὸς ἔπεραξε τοῦτο, ἄδικός ἐστι, καὶ εἰ μὴ Ενορθώσεται τὴν οἰκείαν πλάνην, καὶ ἀποκαταστήσει τὸν κληρικὸν, ὡς πράττων κατὰ τῶν ὀρισθέντων τῇ συνόδῳ, ήγουν ὡς ἀνατρέπων τὰ συνοδικῶς ὀρισθέντα, χωρισθήσεται ἀφ᾿ ἡμῶν, ἀντὶ τοῦ ἀφορισθήσεται η να υποστήσεται την κατάκρισιν ἐκ τῆς οἰκείας μου νοτονίας, ήγουν αναισχυντίας ἢ αὐτογνωμοσύνης. Ο δὲ Επιγόνες ἔφη ὅτι Ὁ κατὰ τὴν ἡλικίαν καὶ τὸ γῆρας πατὴρ, καὶ τῇ προκοπῇ, τοῦ χρόνου δηλαδή. ἀρχαιότητος ἀνὴρ, βούλεται γενικήν γενέσθαι την αἴτησιν ταύτην, ἣν ᾐτήσατο ὁ τὴν ὑπόθεσιν εἰσαγατών, ήγουν μὴ κατὰ μόνου τοῦ Ἰουλιανοῦ τοῦτο ο ἐκφωνηθῆναι, ἀλλὰ κατὰ πάντων κοινῶς, τῶν ἀλλοτρίους κληρικούς σφετεριζομένων. ΑΡΙΣΤ. «Τὴν τοῦ Επιγονίου ἀναγνώστην Ιουλιανός • χειροτονήσας διάκονον, εἰ μὴ πρὸς αὐτὸν αὐτ • θεντία παραστήσοι, τὸ κατάκριμα τῆς ἰδίας • μονοτονίας καταπλουτήσει.» Εν ὅλαις σχεδόν ταῖς συνόδοις ώρισται τοῦτο, τὸ μή τινα ἐπίσκοπον ἀλλότριον κληρικόν προσλαμ βάνεσθαι, παρά γνώμην τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου, καὶ Ιδιοποιεῖσθαι αὐτόν. Διὰ τοῦτο γοῦν καὶ ὁ ἐπίσκοπος οὗτος Ἰουλιανὸς τὸν τοῦ ἐπισκόπου Επιγονίου δεξά μενος αληρικών, αναγνώστην διτα, καὶ διάκονον χειροτονήσι; αὐτὸν, ὡρίσθη πάλιν ἀποκαταστῆσα: ZONAR. Cum multæ syuodi statuerunt, ne cuiquam episcopo alienum clericum, absque illius, a quo in clerun lectus est, episcopi facultate, noluit Lere liceat; tum vero ilem, inquit, decretum vobis quoque, fratres, in hac synodo confirmetur: his tamen spretis, ac eorum, quibus a me plurim s ornatus est, beneficiorum immemor Julianns, temere per impudentism videlicet, hominem an e baptizatum, quem ad me ob multam iuopiam, hoc est, vel rerum necessariarum copia destitutum, vel ad me clericorum penuria laborantem, ipse allee garat, quem ego deniqne ipse lectorem feci, arripuit, ac diaconum consecravit. An hoc igitur feri liceat, vos ipsi decernite. Si vero non licet, facinus aden indignum atque impudens prohibete, ne per vos Juliano huic alienis communicare concessum sit. 587 Quod quidem duobus modis intelligi potest; vel ne alienos sibi clericos arroget ac usurpet; vel ne»b ullis aliis episcopis ad communionem admittatur. Ad haec vero ita Numidius respon«lit: Si, te haud permittente, Julianus iul fecit, iniquus est, sc si minus errorein correxerit, clericumque resti - tuerit, quippe qui contra ea, quæ a synodo decreta sunt, faciat, hoc est, synodicas constitutiones violet æc evertat, separabitur a nobis, hoc est, segregatione aut depositione panictur, snæqne pervicaciæ, hoc est, impudentiae ac pertinaciæ pœnas persolvet. Epigonius vero ita censuit: llic vir, ait, senectute Pater ac progressione, aetatis videlicet, antiquissto mus, quod in lmue genere postulatum est ad ou.nes pertinere se velke demonstrat, ut ne scilicet ins solum Julianum, sed communiter in omnes, qui alienos clericos ad se traxerint, canonem hune promulgatuin esse intelliganius, ARIST. Epigonii lectorem cum Julianns diaconum ‹ ordinaverit, nisi potestatem ab eo acceptam • exhibuerit, pœnas suæ contumaciæ angebit,» In omnuribus fere synodis hoe decretion est, mul Jum episcopuin alienum clericum recipere, præter proprii epìs opi sententiam, et cum sibi vendicare, sumque facere. Idcirco itaque et episcopus bir Julianus cum Epigonii episcopi recepisset clericum qui lector fuit, exinque diaconum ordinasset, in mandatis linbet cum Ecclesiæ, in qua anteà in cle-

rum cooplatus fuit, iterum restituere; nisi sugre. αὐτὸν τῇ ἐκκλησίᾳ, εἰς ἦν τὸ πρότερον εκληρώθη galus esse cupiat, juxta vicesimum syno li Chalcedonensis canonem; utpote qui canonibus adversetur, et propriæ adhæreat voluntati. At decimus septimus sext in Trullo synoli cauon eum, qui alienum recipit clericum, illumque ordinat, deponi jubet, una cum eo qui oralinatus fuit. CANON LIX. • Ut Carthaginis episcopo liceat, unde velit, clericum • ordinare. Aurelius episcopus dixit: Sermonen • nenm audite, fratres. Saepe evenit, ut ecclec siastici, qui indigent, diaconos vel presly - ‹ teros vel episcopus a me petant: ego lamen, ‹ meinor eorum quæ constituta sunt, illa sequor, ● ut conveniam episcopum clerici, qui petitur, • et ea illi ostendam, quod qui sunt cujusvis ‹ Ecclesiæ, ejus clericum poſtulant. Ecce autem ‹ in præsentia non contradicunt: ne autem «postea contingat, hoc est, ne mihi adver- ‹ sentur, qui in hoc negotio a me petuntur cle- ‹ rici (quia scitis me multarum ecclesiarum et ● ordinationum curam genere) quemcunque con- • sacerdotum convenero, cum duobus vel tribus ‹ testibus nostri conclericatus, si non impius el ‹ indevotus inventus fuerit, æquim est vestrain ‹ dilectionem judicare quid facere oporteat. Ego • enim, ut scitis, fratres, Dei permissu multarum • ecclesiarum curam gero. Numidius episcopus • dixit: flae semper fuit huic throno auctoritas, ‹ ut unde vellet, et de quocunque nomine ad- ‹ monita fuerit, convenienter uniuscujusque Ecclesie desiderio ordinet episcopum. Epigonius • episcopus dixit: Bona tua voluntas moderatur • potestatem: nuinus enim aules, quam potes, 4 in eo quod teipsun omnibus, ο frater, lonum s et humanum ostendas. Nam hoc quoque in ‹ tuo judicio situm est, ut uniuscujusque epi- ◄ scopi personam corrigas; idque in primo et • solo congressu, si intelligas in bujus esse ca- ◄ thedræ potestate punire; quoniam ipse necesse habeas omnes ecclesias fulcire. Unde nos tibl «facultatem non damus, sed ea tua voluntate 1 obsignamus, ut semper licent ea obtinere quæ • velis, et promovere qui præsint ecclesiis, et • reliquos 588 qui queruntur, unde satius ◄ esse per-pexeris. Postumetianus episcopus ‹ dixi:: Deinde si quis unum eumque solum ◄ presbyterum habeat, num debet etiam ipse «unus ab eo auferri? Aurelius episcopus dixit: ♥ Dei permissione potest unus episcopus multos • presbyteros ordinare: presbyter autem aplus • episcopatui difficulter invenitur. Quare si quis ◄ inventus fuerit unum solum habens presby- ‹ terum, eumque aptuin episcopatui, ipsum quo- • que unum debet dare ad ordinationem. Po· •stumetianus episcopus dixit: Ergo si alius • episcopus habeat clericorum multitudinem, • mini debet alia multitudo convenire. Aurelius εἰ μὴ βούλεται ἀφωρισμένος εἶναι. κατὰ τὸν εἰκον στὸν κανόνα τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου, ὡς τοῖς κανόειν εναντιούμενοι, καὶ τοῦ ἰδίου θελήματος ἀντεχόμενος. Ο δὲ ἑπτακαιδέκατος κανὼν τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ Έκτης συνόδου τὸν δεξάμενον ἀλλότριον κληρικὸν, καὶ χειροτονήσαντα αὐτὸν, καθαιρεῖσθαι προστάττει σὺν τῷ χειροτονηθέντι ΚΑΝΩΝ ΝΟ. • Περὶ τοῦ ἐξεῖναι τῷ ἐπισκόπῳ Καρχηδόνος, όθεν ο θέλει, κληρικόν χειροτονεῖν. Αυρήλιος ἐπίσκο- «πος εἶπε· Τὸν λόγον μου προσδέξασθε, ἀδελφοί. • Συνέβη πολλάκις αιτηθῆναι με ἀπὸ ἐκκλησια- • στικῶν ἐνδεομένων διακόνους ή πρεσβυτέρους ι ἡ ἐπισκόπους· καὶ ὅμως μεμνημένος τῶν • ὁρισθέντων τούτοις ἔπομαι, ὥστε συνελθεῖν με «τῷ ἐπισκόπῳ αὐτοῦ τοῦ ζητουμένου κληρικού, · καὶ ταῦτα αὐτῷ ἐμφανίσαι, ὅτι κληρικὸν αὐτοῦ · αἰτοῦνται οἱ τῆς οἰασδήποτε Ἐκκλησίας. Ἰδοὺ • οὖν ἐπὶ τοῦ παρόντος οὐκ ἀντιλέγουσιν· διὰ δὲ «τὸ μήτε μετὰ ταῦτα συμβῆναι, τοῦτ' ἔστιν • ἐναντιωθῆναι μοι τοῦτο ἐν τούτῳ τῷ πράγματι ι παρ' ἐμοῦ αἰτουμένους (ἐπειδὴ οἴδατε πολλῶν • ἐκκλησιῶν καὶ χειροτονιῶν φροντίδα με βαστά • ζειν) φτινιδήποτε τῶν συνιερέων συνέλθω • μετά δύο ή τριών μαρτύρων τῆς ὑμετέρας • συγκληρώσεως, ἐὰν ἀκαθοσίωτος εὑρεθείη, • δίκαιόν ἐστι κρίνει τὴν ὑμετέραν ἀγάπην, τί • δεῖ ποίησαι. Ἐγὼ γὰρ, ὡς ἴστε, ἀδελφοί, κατά • συγχώρησιν Θεοῦ πολλῶν Ἐκκλησιῶν φροντίδος «ἀνέχομαι. Νουμήδιος ἐπίσκοπῆς εἶπεν· 'Δεὶ • ὑπῆρξεν ἡ αὐθεντία αὕτη τῷ θρόνῳ τούτῳ, ἵνα • ὅθεν θέλει, καὶ περὶ οιουδήποτε προετράπη • ὀνόματος κατὰ τὴν ἐπιθυμίαν ἑκάστης Εκκλη • σίας ἐχειροτόνει ἐπίσκοπον. Ἐπιγόνιος ἐπίσκο4 πος εἶπεν· Ἡ ἀγαθοθέλεια μεσάζει τὴν ἐξου • σίαν· ἧττον γὰρ τολμής ήπερ δύνῃ, ἀδελφὲ, ἐν · τῷ πᾶσιν ἑαυτὴν ἀποδεικνύειν ἀγαθὸν καὶ • φιλάνθρωπον. Έχεις γὰρ τοῦτο ἐν τῇ κρίσει • σου, τὸ ἀποθεραπεῦσαι ἑνὸς ἑκάστου επισκό- «που τὸ πρόσωπον· ἐν πρώτῃ δὲ καὶ μένῃ συν- • ελεύσει, εἰ συνίδῃς τὸ ἐπ' ἐξουσίας ταύτῃ τῇ • καθέδρα εἶναι ἐκδικητέον· ἐπειδὴ ἀνάγκην • ἔχεις αὐτὸς πάσας τὰς Εκκλησίας υποστηρί • ζειν. Οθεν ἐξουσίαν σοι ἡμεῖς οὐ δίδομεν, ἀλλ' · ἐπισφραγίζομεν ταύτην τῇ σῇ προαιρέσει, ώστε · ἐξεῖναι ἀεὶ κρατεῖν ὧν ἂν θέλῃς, καὶ προχει ι ρίζεσθαι προεστῶτας ταῖς Ἐκκλησίαις, καὶ τοὺς • λοιποὺς τοὺς ζητουμένου;, ὅθεν συνίδης. 11. • στουμετιανὸς ἐπίσκοπος εἶπεν· Εἶτα, ἐάν τις • ἕνα καὶ μόνον ἔχῃ πρεσβύτερον, μὴ ὀφείλει καὶ • αὐτὸς ὁ εἷς ἐξ αὐτοῦ ἀφαιρεθῆναι; Αυρήλιος · ἐπίσκοπος εἶπεν· Κατὰ συγχώρησιν Θεοῦ δύο • καται ὁ εἷς ἐπίσκοπος πολλούς χειροτονεῖν • πρεσβυτέρους πρεσβύτερος δὲ πρὸς ἐπισκοπὴν · ἐπιτήδειος δυσχερώς εὑρίσκεται. Διὸ ἐάν τις εὑρεθῇ ἔχων ένα μόνον πρεσβύτερον, καὶ αὐτὸν · τῇ ἐπισκοπῇ ἐπιτήδειον, καὶ αὐτὸν τὸν ἕνα · ἐφείλει δοῦνα: εἰς χειροτονίαν. Πιστουμετιανός

episcopus dixit: Scilicet quomodo in alii Ec- • clesiæ subvenisti, compelletur et qui plures • habet clericos, ex ipsis ad ordinationem tibi • suppeditare. › IN CAN. LIX CONC. CARTHAG. • ἐπίσκοπος εἶπεν· Οὐκοῦν, ἐὰν ἄλλος ἐπίσκοπος • ἔχῃ πλῆθος κληρικῶν, ὀφείλει μοι τὸ ἕτερον • πλῆθος συνελθεῖν. Αυρήλιος ἐπίσκοπος εἶπεν· • Δηλαδή όν τρόπον σὺ τῇ ἑτέρα Εκκλησίᾳ συνῆλ • θες, συνωθήσεται καὶ ὁ τοὺς πλείονας ἔχων • κληρικοὺς ἐξ αὐτῶν εἰς χειροτονίαν σοι δαψε • λεύσασθαι. ΒΑΛΣ. Οτι ώρίσθη παρὰ τῶν ἁγίων Πατέρων ἔν τε τῷ προσεχῶς γραφέντι κανόνι καὶ ἐν ἑτέροις μὴ ἔχειν ἐπ' ἀδείας ἐπίσκοπον ἐξ ἑτέρα; ἐνορίας λαβεῖν κληρικὸν ἄνευ θελήσεως τοῦ ἐπισκόπου αὐτοῦ, εἶπεν Ο Αυρήλιος πρὸς τὴν ἀδελφότητα τῆς συνόδου ὅτι Πολλάκις αιτησάντων τινῶν ἐκκλησιαστικῶν ὄντων ἀπὸ ἑτέρας ἐνορίας υποκειμένης ἐμοί, διακόνους ή πρεσβυτέρους ἢ ἐπισκόπους ἀπὸ ἀλλοτρίας ἐνορίας, ὡς ἐχόντων ἐνδεῶς ἐκείνων ἱκανῶν ἀνθρώπων, ἠθέλησα τοῦτο ποιῆσαι· πλην μεμνημένος τῶν κανονικών διαταγμάτων τῶν διοριζομένων παρά γνώμην τῶν ἐπισκόπων μὴ ἀφαιρεῖσθαι κληρικούς αὐτῶν, καὶ εἰς ἑτέραν ἐνορίαν δίδοσθαι, ἠκολούθησα τοῖς οὕτω διορισθεῖσι, καὶ ἀνεκοινωσάμην τὰ περὶ τούτου τῷ ἐπισκόπῳ τοῦ ζητουμένου κληρικοῦ. Καὶ νῦν μὲν οὐχ εὗρόν τινα ἀντιλέγοντα· ὑποπτεύω δὲ μήπως εἰς τὸ ἑξῆς ἀντιπέσῃ μοί τις ἐπίσκοπος, και τῷ κανόνι χρήσηται. Τοῦτο δὲ γίνεται παρ' ἐμοῦ οὐχ ὡς ἐναντιουμένου τοῖς κα ον κοῖς (εσπίσμασιν, ἀλλ' ὅτι, ὡς καὶ ὑμεῖς γινώσκετε ἐπίκειταί μοι φροντὶς πολλῶν Ἐκκλησιῶν. Εἰ γοῦν, ἔχων ἔνδειαν ἱκανῶν ἀνθρώπων, ζητήσω ἐξ ἑτέρα; ἐνορίας κληρικὸν, καὶ οὐκ εἰσακουσθῶ, κἀντεῦθεν ἀναγκασθῶ προσελθεῖν τῷ ἔχοντι τὴν τοιοῦτον κληρικὸν ἐπισκόπῳ μετά δύο ἢ τριῶν μαρτύρων ἀπὸ τῆς ἡμετέρας συγκλη ρώσεως, ήγουν ἀπὸ τῶν συνεπισκόπων, ἐφ᾽ ᾧ ἀναλαβέσθαι τὸν ζητούμενον παρ' ἐμοῦ κληρικόν, ἀκα θοσίωτον εὑρισκόμενον, ήγουν ἄξιον καὶ παντός αἰτιάματος ὑπέρτερον, καὶ ἐκεῖνος οὐδὲ οὕτω πείθεται δοῦναί μοι τὸν κληρικὸν αὐτοῦ, κρίνατέ μοι τὴ ποιητέον. Απεκρίθη οὖν ὁ Νουμήδιος ὅτι Εξου σίαν ἔχει ἀνέκαθεν ἡ καθέδρα τῶν Καρχηδονίων ἀναλαμβάνεσθαι ἀφ᾿ ἧς ἂν ἐθέλῃ ἐκκλησίας κληρικὸν, καὶ χειροτονεῖν αὐτὸν κατὰ τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ ζητήσαντος τοῦτον λαοῦ εἰς βαθμόν, ήγουν εἰς όνομα οἷον ἂν καὶ προετράπη. Ὁ δὲ Ἐπιγόνιος ἔφησε πρὸς τὸν Αυρήλιον ὅτι, Εἰ καὶ δύνασαι τοῦτο ποιεῖν αὐθαιρέτως, ἀλλὰ τὸ ἀγαθοθελές σου μέσως η πως ἀναγκάζει σε χρῆσθαι τῇ ἐξουσίᾳ. Κρίνεις γάρ ἀσκανδάλιστον εἶναι τὸ θεραπεύειν τοὺς συναδέλ φους, καὶ μὴ αὐθεντικῶς, ἀλλὰ μετὰ γνώμης ἐκείνων ἀναλαμβάνεσθαι τους κληρικούς αὐτῶν. Εἰ μὲν οὖν διὰ πρώτης καὶ μόνης συνελεύσεως, ἤτοι διὰ μαρτυρίας, συνείδησις τοῦ ἐπισκόπου του ζητουμένου τὸν κληρικὸν ὑποταγῇ, τουτέστι δώσει τὸν κληρικών, λόγος οὐδείς· εἰ δὲ μὴν ἐκδίκησον τον θρόνον σου διὰ τῆς ἄνωθεν προσούσης αὐτῷ ἐξουσίας, ήγουν ἀναλαβοῦ τὴν κληρικὸν καὶ μὴ βουλομένου τοῦ ἐπισκόπου αὐτοῦ. Ἔχεις γὰρ ἀνάγκην πάσας τὰς Εκκλησίας στηρίζειν κανονι κῶς. Ἵνα δὲ μή τινες σκανδαλισθῶσι κατ' αὐτοῦ, ὡς ἐκ νέου επιτρέποντος τοῦτο, ἐπήγαγεν ὅτι Τοῦτο BALS. Quia a sanctis Patribus decretum est, el in proximɔ canone, et in aliis, non licere episcopo clericum ex alia diœcesi accipere sine voluntate ipsius episcopi, dixit Aurelius ad fraternitatem synodi, quod sæpe cum ecclesiastici, qui sunt ex alia regione mihi subjecta, a me diaconos vel preshyteros vel episcopos ex aliena regione petivissent, cun eis idoneorum hominum magna esset inopia, volui hoc facere: sel canonicarumn Constitutionum memor, quæ statuunt non esse auferendos clericos præter episcoporum voluntatem. et in aliam regionem tradendos, secutus sum ea, quæ sic constituta sunt, et cum clerici qui quærebatur episcopo de ea re communicavi. Et nunc quidem neminem inveni contradicentem: vereor autem ne quis in posterum mihi resistat episcopus, et canone utatur. Hoc autem facio, non tanquam canonicis decretis repugnans, sed quia, ut vos quoque scitis, maltaron mihi Ecclesiarum cura incumbit. Si ergo in idoneorum hominum inopia constitutus, ex alia regione clericum petivero, et non ſuero exauditus, et inde ad episcopum, qui habet talem clericum cum duobus vel tribus testilus ex nostro conclericatu seu coepiscopis, accedere coactus fuero, ut qui a me quæritur clericus recipiatur, si non expiandus inveniatur, id est dignus, et quovis crimine superior: porro ille ne sic quidem suum clericum mihi dare persuadetur, statuitur quid mihi sit faciendum. Respondit itaque Numidius quod Carthaginiensium cathedra a multis ante sæculis habet potestatem recipiendi clericum ex qua velit ecclesia, et eum ordinandi conveniente populi desiderio, qui eum in gradum seu in nomen elegit, quod ei oblatum est. Epigonius vero dixil Aurelio Etiamsi hoc tuo arbitratu facere potes, sed bona tua voluntas te moderate quodammodo cogit tua uti potestate. Judicas enim ab offendicutoalienum esse fratres tuos beneficiis demnereri, et non propria auctoritate, sed cum illorum voluntate clericos eorum recipere. Si ergo per primum so lumque congressum, seu testimonium, episcopi, π quo petitur clericus, conscientia subjecta fuerit, hoc est, clericum dederit, bene est: sin minus, tuere thronum tuum per potestatein quæ illi jam multis aute seculis adest, scilicet accipe clericum, vel ejus nolente episcopo. Necesse enim habes omnes ccclesias canonice stabilire. Ne qui autem eo offenderentur, utpote hoc de novo permittente, subjunxit: Hoc jus non ti nunc datum est a nobis, sed libí quidem prius aderat, verum a nobis obsignatur, hoc est, confirmatur. llis autem si discretis et distinctis, dixit Pustumctiamus: St.

quis autem episcopus haleat uuum clericum, is δὲ τὸ δίκαιον οὐ δίδοται σοι νῦν παρ' ἡμῶν, ἀλλὰ quoque ab eo auferetur? Ad hoc autem respondit Aurelius quod presbyterorum quidem ordinatio 589 facilis est. Multi enim ad hoc apti inveniculur et ordinabuntur ex Dei pernissu sen bona voluntate. Episcoporum autem promotio difficilis est et neCessaria. Docendi enim facultate præditum solertisque ingenii esse oportet episcopum: quod difficile invenitur. Quare si apud aliquem episcopum fuerit Înventus talis sacerdos, etiam si unus solus est ɔpud ipsum, ipse quoque aufèretur, et ad episcopatus dignitatem provehetur; nempe cum alios ordinare sacerdotes sit ei factu facile, qui cjus loco sint et sacra celebrent. Deinde intulit alius episcopus. Deinceps si quis alius multos habet clericos, det non habenti. Aurelius quoque ipse dixit ad hoc: Quemadmodum tn, qui habes clericum, cogeris dare ipsum ad ordinationem episcopi, ita et qui habet plures compelletur, id est, cogetur vel invitus dare tibi unum ex ipsis. Ilæc cuin decernal canon, interrogaverit quispiam, cum Constantinopoli concessum sit a Justiniani Novella 3, seu a cap. 2 tir. 2 lib. m Basil, quod extra quoque cap. 26 primi til. praesentis operis posuimus, alienos clericus sine prejudicio suscipi; similiter et archiepl scopo primæ Justinianæ seu Bulgariæ a Justiniani Novella 135 quæ sita est in cap. 1 tit. 3 lib. v Ba - sil, quæ a nobis posita est in cap. 6, tituli 4 præsentis operis, antiquæ Ron:æ et Carthagiuinsis Eco clesiae jura concessa sunt; præterea autem et archiepiscopo novæ Justinianopolis, seu Cypri, data sunt per canonem 39 syno li in Trullo privilegio Constantinop. Ecclesiæ: cogentur et ii cum scientia episcoporum clericos babentium ipsos suscipere, quemadmodum Carthaginiensem quoque episcopum facere cautumn est, an non? Solutio. Quidam dixetunt, quod quoniam eis indistincte permissum est alienos clericos suscipere non cogentur primum denuntiare, sicut præsenti canone Carthaginiensem episcopum facere oportere constitutum est. Mihi antem videtur debere hæc prima capita, quemadmodum præsenti canone continetur, alienos clericos auferre, similiter ac Carthaginiensis episcopus: lum quia hoc est ab omni offensione alienum et fraternum, tum etiam quod prædicta Justiniani Novella 432 mentionem faciens etiam Justiniane Carthagio nis Ecclesia, quae est in Africa, quod ad episcopale jus attinet, eas exæquat. Cum autem præsens cavon decernat, ut qui habet clericorum multitudinem, engatur dare ci qui non habet; cogetur etiam, verbi gratia, Coustantinopolitanus episcopus dare vel invitus, post denuntiationem, Heraclcæ, verbi gratia, episcopo, suum clericum, ut eum sacerdotein, vel diaconum, vel episcopum ordinet? Solutio. Non puto. lloc enim concesso, fiet omnium episcoporum exequatio, quod ad hoc caput attinet: et ad nili - l: redibit privilegium episcopo Carthaginiensi c! reli juis datum. Debemus ergo dicere quod episcopi qui ſem privilegiati, non solum in episcopos, se: προῆν σοι, ἐπισφραγίζεται δὲ καὶ παρ' ἡμῶν τουτέστιν ἐπιχυροῦται. Οὕτω δὲ τούτων διευκρινηθέντων, επεν 6 Ποστου μετιανός· Ἐὰν δὲ ἔχῃ τις επίσκοπος Ένα κλη ρικόν, ἀφαιρεθήσεται καὶ οὗτος ἀπ' αὐτοῦ; 'Αντέφησε δὲ πρὸς τοῦτον ὁ Αυρήλιος, ὅτι 'Η μὲν χειροτονία τῶν πρεσβυτέρων εὐχερής ἐστι. Πολλοὶ γὰρ εὑρεθήσονται πρὸς τοῦτο ἐπιτήδειοι καὶ χειροτονηθήσονται κατὰ συγχώρησιν Θεοῦ, ἤτοι κατ' εὐδοκίαν. Ἡ δὲ προχείρισις τῶν ἐπισκόπων δυσχερής ἐστι καὶ ἀναγκαία. Διδακτικὸν γὰρ καὶ ἀγχίνουν εἶναι δεί τὴν ἐπίσκοπον, ὅπερ δυσχερῶς εὑρίσκεται. Δι', ἐὰν παρά τινι ἐπισκόπῳ εὑρεθῇ τις τοιοῦτος ἱερεύς, κἂν εἷς μόνος ἐστὶ παρ' αὐτῷ, ἀφαιρεθήσεται καὶ αὐτὸς, καὶ εἰς τὸ τῆς ἐπισκοπῆς ἀναχθήσεται ἀξίωμα, ὡς πάντως δυνατοῦ ὄντος καὶ εὐχερούς ἑτέρους χειροτονηθῆναι παρ' αὐτοῦ ἱερεῖς, καὶ ἀντὶ τούτου εἶναι καὶ ἱερουργεῖν. Εἶτα ἐπήνεγκεν έτερο; ἐπίσκοπος ὅτι λοιπὸν, ἐὰν ἄλλος ἔχῃ πολλοὺς κλη ρικούς, διδότω τῷ μὴ ἔχοντι. Καὶ ὁ αὐτὸς Αυρήλιος εἶπε πρὸς τοῦτον· ὅτι, "Ωσπερ σὺ ἀναγκάζῃ ἔχων κληρικὸν δοῦναι αὐτὸν εἰς χειροτονίαν ἐπισκόπου. οὕτω καὶ ὁ τοὺς πλείονας ἔχων συνωθήσεται, ἀντὶ τοῦ καὶ ἄκων ἀναγκασθήσεται, δοῦναί σοι ἕνα ἐξ αὐτῶν. Ταῦτα τοῦ κανόνος διοριζομένου, ἐρωτήσει τις ὡς, ἐπεὶ καὶ τῷ Κωνσταντινουπόλεως ἐνεδόθη ἀπὸ τῆς γ᾽ Ἰουστινιανείου νεαρᾶ;, ήγουν ἀπὸ τοῦ β' τίτλου τοῦ γ'. βιβλ. τῶν Βασιλικῶν, ἵπερ καὶ κατ· εστρώσαμεν έξωθεν τοῦ κς' κεφ. τοῦ α' τίτλ. τοῦ παρόντος συντάγματος, ἀλλοτρίους κληρικοὺς ἀποκριματίστως δέχεσθαι· ὡσαύτως καὶ τῷ ἀρο χιεπισκόπῳ τῆς πρώτης Ἰουστινιανής ήτοι τῷ Βουλγαρίας ἐφιλοτιμήθησαν ἀπὸ τῆς ρλγ' Ἰουστι νιανείου νεαρᾶς τῆς κειμένης εἰς τὸ α' κ:φ. τῶν Βασιλικῶν, καὶ καταστρωθείσης παρ' ἡμῶν εἰς τὸ δ' κεφ. τοῦ α' τίτλου τοῦ παρόντος συντάγματος, τὰ δίκαια τῆς παλαιᾶς Ρώμης καὶ τῆς Ἐκκλησίας Καρχηδόνος· ἔτι μὴν καὶ τῷ ἀρχιεπισκόπῳ τῆς νέας Ἰουστινιανείου πόλεως, ήτοι τῷ Κύπρου, ἐδέθησαν διὰ τοῦ λθ' κανόνος τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ συνόδου τὰ προνόμια τῆς τῶν Κωνσταντινουπολιτών Ἐκκλησίας· ἀναγκασθήσονται καὶ οὗτοι μετὰ εἰδή σεω; τῶν ἐχόντων τοὺς κληρικού; ἐπισκόπων δ᾽χε σθαι αὐτοὺς, καθὼς τοῦτο ποιεῖν καὶ τὴν ἐπίσκο τον Καρχηδόνος τετύπωται, ἢ οὗ; Λύσις. Τινὲς εἶπον ὡς, ἐπεὶ ἀδιαστίκτως ἐξεχωρήθησαν οὗτοι ἐξ χεσθαι ἀλλοτρίους ἐπισκόπους, οὐκ ἀναγκασθήσονται πρῶτον ποιεῖν παράγγελμα, καθώς διὰ τοῦ παρόν της κανόνος ὁ ἐπίσκοπος Καρχηδόνος ὠρίσθη ποιεῖν. Ἐμοὶ δὲ δοκεῖ ὀφείλειν καὶ τὰς τοιαύτας πρώτα; κεφαλὰς κατὰ τὴν τοῦ παρόντος κανόνος περίληψιν ἀφαιρεῖσθαι τοὺς ἀλλοτρίους κληρικούς παρομοίως τῷ ἐπισκόπῳ Καρχηδόνος· ὅτι τε τοῦτό ἐστι τὸ ἀσκανδάλιστον καὶ φιλάδελφον, καὶ ὅτι ἡ ῥηθεῖσα ράβʹ Ἰουστινιάνειο; νεκρά μεμνημένη καὶ τῆς ἐν Αφρικῇ Ἰουστινιανῆς Καρχηδόνος Εκκλησίας ἐξισάζει ταύτας ὅσον τέως εἰς τὰ ἐπισκοπικά δίκαια. Τοῦ δὲ παρόντος κανόνος διοριζομένου, ἀναγκάζει σ'αι τὸν ἔχοντα πλήθος κληρικών διδόναι το με

IN CAN. LIX CONC. CARTHAG. ἔχοντι, ἀναγκασθήσεται καὶ ὁ Κωνσταντινουπόλεως etiam in presbyteris et «liaconos, alienos clericus ordinaverint, ut præsenti canone continetur: reliqui auten: episcopi ab ipsis non petent, nec clericos aliter suscipient; nisi episcopum ordinare ipsis opus fuerit. lloc enim vel ex prasenti canone probatur, qui dicit, non esse adeo necessariam sacer dolum et diaconorum ordinationem, sicut episco porum: et propterea vel unum auferri, et in episcopum promoveri. Si autem clericus, qui ad episcopalem dignitatem evocatur, ab Ecclesia, verbi gratia, Constantinopolitan», electionem non admittat, cogetur a patriarcha secundum præsentem cnonem admitti? Solutio. Nequaquam. Neque enim cogetur quispiam vel invitus fieri antistes. Hic ergo canon est accipiendus de eo, qui elec us est, et episcopatum quidem suscipit, sed ei non permittitur. τυχὸν διδόναι καὶ ἄχων μετὰ ἐπιφώνησιν τῷ Ηρα πλείας τυχὸν κληρικὸν αὐτοῦ, ἐφ᾽ ᾧ χειροτονῆσαι τοῦτον ἱερέα, ἢ διάκονον, ἢ ἐπίσκοπον; Λύσις. Οὐκ οίομαι. Τούτου γὰρ δοθέντος γενήσεται πάντων τῶν ἐπισκόπων ἐξίσωσις ὅσον εἰς τοῦτο τὸ κεφάλαιον καὶ εἰς οὐδὲν καταντήσει τὸ δοθὲν προνόμιο τῷ Καρχηδόνος καὶ τοῖς λοιποῖς. Οφείλομεν οὖν εἰπεῖν ὅτι οἱ μὲν προνομιάριοι ἐπίσκοποι οὐ μόνον εἰς ἐπισκόπους, ἀλλὰ καὶ πρεσβυτέρου; καὶ διακό νους, ἵνα χειροτονήσωσιν ἀλλοτρίους κληρικούς, κατὰ τὴν περίληψιν τοῦ παρόντος κανόνος οι δὲ λοιποὶ ἐπίσκοποι ἐξ αὐτῶν οὐ ζητήσωσιν, οὐδὲ δέξωνται κληρικοὺς ἄλλως, εἰ μὴ ἐν χρείᾳ γένων και του χειροτονῆσαι τοῦτον ἐπίσκοπον. Τοῦτο γὰρ καὶ ἀπὸ τοῦ παρόντος κανόνος παρίσταται, λέγοντος μὴ τοσοῦτον εἶναι ἀναγκαίαν τὴν τῶν ἱερέων καὶ διακόνων χειροτονίαν, ὡς τὴν τῶν ἐπισκόπων· καὶ διὰ τοῦτο ἀφαιρεῖσθαι καὶ τὸν ἕνα καὶ εἰς ἐπισκοπὴν ἀνάγεσθαι. Ἐὰν δὲ ὁ μετακαλούμενος κληρικὸς εἰς ἐπισκοπικὸν ἀξίωμα, ἀπὸ τῆς Ἐκκλησίας τυχὸν τῶν Κωνσταντινουπολιτῶν, οὐ καταδέχηται τὴν ψῆφον, ἀναγκασθήσεται παρὰ τοῦ πατριάρχου, κατὰ τὸν παρόντα κανόνα καταδέξασθαι; Λύσις. Οὐδαμοῦ. Οὐ γὰρ ἀναγκάζεται τις ἀρχιερεὺς γενέσθαι καὶ ἄκων Ἐκληπτέον οὖν τὰ τοῦ κανόνος εἰς τὸν ψηφισθέντα καὶ καταδεχόμενον μὲν τὴν ἐπισκοπὴν μὴ παραχω ρούμενον δέ. ΖΩΝΑΡ. Τοῦ ἀνωτέρω κανόνος ὠρίσαντος μὴ ἐξἶναι ἐπισκόπῳ ἑτέρου επισκόπου κληρικὸν οἱ κε:οῦσθαι, καὶ χειροτονεῖν αὐτὸν, ὁ Αυρήλιος εἰσήγαγε λόγον, "Οτι πολλῶν Ἐκκλησιῶν ἀναδέδεγμαι φροντίδα. Δέονται δέ μου τινὲς αὐτῶν, χρήζουσαι Επισκόπου ή πρεσβυτέρου η διακόνου, ζητοῦσαι τόνδε ή τόνδε. Εἰδὼς δὲ τὰ ὡρισθέντα κατὰ ταῦτα ποιῶ, καὶ ἐρωτῶ τὸν ἐπίσκοπον τοῦ ζητουμένου κληρικοῦ, ἐμφανίζων αὐτῷ, ἀντὶ τοῦ, γνωρίζων αὐτῷ καὶ δηλῶν, ὅτι κληρικὸν αὐτοῦ αἰτοῦσιν οἱ τῆςδε τῆς Ἐκκλησίας. Καὶ νῦν μὲν, φησίν, οὐκ ἀν τιλέγουσιν, ἀλλὰ διδόασι τοὺς κληρικοὺς αὐτῶν ἵνα δὲ μὴ μετὰ ταῦτα ἴσως τινὲς ἐναντιωθῶσι, μή διδόντες τοὺς ζητουμένους εἰς ἐπισκόπου χειροτο νίαν ἢ κληρικού, κρίνατε, εἰ συνέλθω τινὶ τῶν ἐπισκόπων μετά τινων δύο ἢ τριῶν ἐκ τῆς ἡμετέρας συγκληρώσεως, ήγουν τῆς ἡμῶν τῶν ἐπισκόπων μοίρας, ἐκεῖνο: δὲ ἀκαθοσίωτος εὑρεθῇ, ἀντὶ τοῦ ἀπειθής, ἀνένδοτος, τί δεῖ ποιῆσαι; Καὶ οὐκ οἰκεῖα μὲν ταῦτα τῇ σημασίᾳ τῶν λέξεων· ὁ δὲ νοῦς τῆς ἀκολουθίας τοῦ λόγου τοιαύτην έννοιαν ἀπαιτεῖ. p Ο μὲν Νουμήδιος, προσμαρτυρήσας τῷ θρόνῳ τοῦ Αὐρηλίου προνόμιον παλαιὸν χειροτονεῖν οὓς βούλεται ἐξ ἑκάστης Εκκλησίας, δέδωκε τούτῳ τὸ λαμβάνειν ἀφ' οιουδήποτε κληρικούς και χειροτονεῖν αὐτούς· ὁ δὲ Επιγόνιος πρὸς ταῦτα ἀντέφη ότι 'Η ἀγαθο θέλεια μεσάζει τὴν ἐξουσίαν. Ηττον γὰρ τολμᾷς ἤπερ δύνῃ, ἐν τῷ πᾶσιν ἑαυτὸν δεικνύειν ἀγαθὸν καὶ φιλάνθρωπον. Ο δὲ λέγει, τοιοῦτόν ἐστιν, Εξουσίαν μὲν ἔχεις λαμβάνειν ἀλλοτρίους κληρικούς καὶ χειροτονεῖν· ἀλλὰ τὸ καλοθελὲς μέσως πως ἀπαιτεῖ χρᾶσθαι τῇ ἐξουσία, ὥστε μὴ αὐθεντικώς ἀφαιρεῖσθαι αὐτοὺς, ἀλλὰ μετὰ γνώμην τῶν ἐπ: σκόπων αὐτῶν. Τὸ γὰρ ἐν πᾶσι δεικνύειν ἑαυτὸν ἀγαθὸν διὰ τοῦ βουλεύεσθαι ἧστόν ἐστι τοῦ μετ' ἐξουσίας τολμῶν τὴν ἀφαίρεσιν. Ἔχεις γὰρ τοῦτο ὅτι 590 ZONAR. Cum superiori canone, ne cuiquam episcopo liceat alterius episcopi clericum sibi vindicare, ordinibusque insignire, decretuin sit; in hanc sententiam mox Aurelius sermonem habuit, videlicet, multarum sibi Ecclesiarum curam esse commissam. Sæpe vero, inquit, ad me conAuunt, episcopum aut presbyterum aut diaconum modo hunr, modo illum, sibi dari postulantes. Cum vero læc decreta noverim, pareo, clerique, qui a me poscitur, episcopum adeo, eique clericum suum ab hujus scilicet Ecclesiæ conventu efflagitari siguifco, hoc est, indico, ac certiorein tota de re facio. Atque hactenus quidem, inquit, haud repugnant. et clericos sus non inviti tradunt. Ne qui vero iu posterum forte refragentur aut obstent, quominus expctitus aliquis ad episcopatum aliumve it clero gradum eligatur; si episcopum quempiam ego convenero, duobus præterea aut tribus ex nostro numero, episcoporum videlicet, adhibitis, isque impius, hoc est, morigerus ac pertinax fuerit inventus, quid mihi tunc faciendum putetis vos ipsi statuite. Quæ quidem quamvis cum verborunn significatione minus conveniant, sententia tamen l:ujus loci, atque orationis contextus, aliam explicationcm nou adınittit. Ac Numidius quidem, Aureli throno jamı olim id prærogativæ concessum fuisse testatus, ut ex quacunque provincia quos voluisset ordinibus insigniret, id ei concessit, ut clericos, undecunque collibitum esset, ad se vocatos ordinaret. Ad quæ tum Epigonius, Bonitas, inquit, tua temperat potestatem. Audes namque minus quam liceat, dum te omnibus probum ac humanum ostendis. Quod autem dicit, ejusmodi est: Cum tibi quidem, alienis clericis ad te traductis conferre ordines omnino liceat, quamdam tamen in usu auctoritatis molerationem humanitas requirit, ut non pro potestate

et imperio, seul cum episcopi quoque sui facultate ἐν τῇ ορίσει σου, τὸ ἀποθεραπεῦσαι ἐν; ἑκάστου clerici auferantur. In omnibus namque benignitatem et humanitatem ostendere minus quiddam est, quam pro imperio ac potestate clericos abducere. Id enim in tuo judicio positum est, ut uniuscujusque epi - scopi personæ medicinam facias, hoc est, tibi quoque hoc propositum est, ut episcopos omnes humanitate demulceas. In primo autem et solo congressu si jus buic cathedræ vindicandum esse perspexeris, hoc est, ubi primum semel convento episcopo con. silium de ejus clerico abducendo, atque ad ordines promovendo, communicaris, si se ille minus obsequentem præbuerit, jus huic cathedræ datin, clericus unde velit sumendi, iisque ordines conferculi, ipse vindicabis. Deinde vero, ne cujusquam offensionem subiret, quasi clericos ab episcopo suo vel invito abducendi initiandique facultatem ipse concederct: Non hanc, inquit, ipsi tibi largimur facultatem, sed antea traditam confirmamus, illud videlicet tuo arbitrio relinquentes, ut nequaquam alienus clericos pro imperio et potestate, sed re prius cum ipsorum episcopis communicata, vindices alque abducas. Cum jam constitutum esset, licere Aurelio alienos clericos assumere eisque ordines conferre, rogavit quidam: Quid si unum tantum sacerdotem episcopus habuerit, num co quoque privabitur? Propositæ vero interrogationi Aurelius ita respon lit: Posse ab uno episcopo, Deo dante, multos sacerdotes creari; hoc nimirum significans: Quam:vis magna sit sacerdotii dignitas, omnemque humanam nobilitatem ac potestatem sacerdotes creandi facultas superet, tamen Deo permittente posse ab uno episcopo multos sacerdotes constitui: at vero bominem episcopali muneri gerendo opportunum invenire perquam difficile est. Oportet enim episcopum, ex divi Pauli sententia, præter cætera, amplecti eum, qui secundum doctrinam est, Odelem sermonem, ut possit exhortari sana doctrina, et ens qui contradicunt arguere; tum ejusmodi esse, qui Ecclesia praeesse norit, hoc est, tumn fidelium cure suscipiendæ 591 ac gerendæ, tum Ecclesiæ negotiis prudenter ac pro arbitrio divinæ voluntatis administrandis sit idoneus. Ilæc vero non omnia pariter etiam a sacerdotibus exiguntur. Ergo si quis sacerdos ad episcopale munus obeundum idoneus reperiatur, vel si alium neminem ipsius episcopus babeat, eum nihilominus eligi consecrarique necesse fuerit. Deindle alius quidam intulit: Si quis alius deinceps multos clericos habuerit, det non habenti. Ad quem Aurelius: Quemadmodum, ait, tu clericum, transmittis: ita et cui plures fuerint, unum aliquem tibi ex illis seponere compelletur, hoc est, volens nolensque cogetur. ἐπισκόπου τὸ πρόσωπον, τουτέστι καὶ σὺ τοῦτο κρίνεις, τὸ πάντας τοὺς ἐπισκόπους θεραπείαν. Ἐν πρώτῃ δὲ καὶ μένῃ συνελεύσει, εἰ συνέχῃς τὸ ἐπ' ἐξουσίας ταύτῃ τῇ καθέδρα εἶναι ἐκδικητέον, τουτέστιν, ἅπαξ δὲ συνελθὼν τῷ ἐπισκόπῳ τοῦ κλη· ρικοῦ, ὃν μέλλεις ἀφελέσθαι καὶ χειροτονήσαι, καὶ κοινωσάμενος αὐτῷ περὶ τοῦ κληρικοῦ αὐτοῦ, εἰ μὴ εὕρῃς ἐκεῖνον αὐτίκα πειθήνιον, ἐκδικητέον τὰ εἶναι ἐπ' ἐξουσίας ταύτῃ τῇ καθέδρα ῖθεν βούλε και λαμβάνειν κληρικὸν καὶ χειροτονεῖν αὐτόν. Εἶτα ἵνα μὴ σκανδαλισθῶσι κατ' αὐτοῦ, ὡς ἐπιτρέποντος καὶ γνώμης ἄνευ τῶν ἐπισκόπων λαμβάνειν τους κληρικούς αὐτῶν καὶ χειροτονεῖν, ἐπήγαγεν ὅτι Οὐχ ἡμεῖς σας. διδόμεν τὴν ἐξουσίαν ταύτην, ἀλλ' ἐπιχυροῦμεν αὐτὴν, τῇ σῇ προαιρέσει δηλον ότι ἀνατιθέντες, τὸ μὴ μετ' ἐξουσίας λαμβάνειν τοὺς κληρικούς τῶν ἄλλων, καὶ προχειρίζεσθαι αὐτοὺς, ἀλλὰ μετὰ βουλῆς τῶν ἐπισκόπων αὐτῶν. Κυρωθέντος τοῦ λαμβάνειν τὸν Αυρήλιον κληρικούς ἀλλοτρίους καὶ χειροτονεῖν αὐτοὺς, ἠρώτησε τις ὅτι, Κἂν ἕνα ἔχῃ πρεσβύτερον ἐπίσκοπος, κἀκεῖνος ἀφαιρεθήσεται ἐξ αὐτοῦ; Πρὸς δὲ τὸ ἐρώτημα τοῦτο ὁ Αυρήλιος ἀπεκρίθη, ότι Δύναται εἷς ἐπίσκοπο; πολλούς πρεσβυτέρους χειροτονῆσαι κατά συγχώ ρησιν Θεοῦ, τοῦτο λέγων, ὅτι, εἰ καὶ μέγα ἐστὶ τὸ ἱερατικὸν ἀξίωμα, καὶ ὑπὲρ τὴν ἀνθρωπίνην ἀξίαν καὶ δύναμιν ὑπάρχει τὸ καθιστᾷν ἱερέας, ἀλλὰ κατά συγχώρησιν Θεοῦ δύναται εἷς ἐπίσκοπος πολ λοὺς ἱερεῖς χειροτονῆσαι· εἰς ἐπισκοπὴν δὲ ἐπι· τήδειον άνδρα εὑρεῖν δυσχερές ἐστι. Τὸν γὰρ ἐπί σκοπον δεί, κατὰ τὸν μέγαν Παῦλον, πρὸς τοῖς ἄλλοις καὶ ἀντέχεσθαι τοῦ κατὰ διδαχὴν πιστοῦ λόγου. δυνατὸς ᾗ καὶ παρακαλεῖν ἐν τῇ διδασκαλίᾳ τῇ υγιαινούσῃ, καὶ τοὺς ἀντιλέγοντας ἐλέγχειν, καὶ προεστάναι εἰδότα τῆς ἐκκλησίας, ήτοι καὶ τῶν πιστῶν ἐπιμελεῖσθαι ἐπιτήδειον, καὶ τὰ πράγματα τῆς Ἐκκλησίας οἰκονομεῖν καὶ θεοφιλῶς διοικεῖν. Οὐ πάντα δὲ ταῦτα ὁμοίως ἀπαιτεῖται καὶ ἐπὶ πρεσβυτέρου. Διὸ ἀναγκαῖον, εἰ εὑρίσκοιτο πρεσβι τερος ἐπιτήδειος εἰς ἐπίσκοπον, λαμβάνεσθαι τὰ τοιοῦτον καὶ χειροτονεῖσθαι, κἂν ἕνα τοῦτον ἔχῃ ἐπίσκοπος αὐτοῦ. Εἶτα ἐπήνεγκεν ἕτερος ὅτι λοιπὸν Ἐὰν ἄλλος ἔχῃ πολλούς κληρικούς, διδότω τῷ μὴ ἔχοντι. Καὶ ὁ Αυρήλιος εἶπε πρὸς τοῦτο ότι Ὥσπερ σὺ ἀναγκάζῃ, ἔχων κληρικὸν, δοῦναι αὐτὸν εἰς χει· ροτονίαν ἐπισκόπου· οὕτω καὶ ὁ τοὺς πλείονες Έχων συνωθηθήσεται, ἀντὶ τοῦ καὶ ἄκων ἀναγκασθήσεται, δοῦναι σο: ἕνα ἐξ αὐτῶν. ARIST. • Carthaginis præsidi liceat, quoscunque velit, eligere præfciendos Ecclesiæ: etiamsi ‹ unnm tantummodo presbyterum præsidentia ‹ Jignum quispiam habeat. Unus enim episcopus poterit multos ordinare presbyteros. Qui vero ‹ episcopatui sit idoneus difficulter invenitur. › Hæc syuodus, cum provincialis fuit, non decumequi apud te est, ad episcopale munus necessario ΑΡΙΣΤ. • Εξέστω τῷ Καρχηδόνος προέδρῳ οὓς ἂν • ἐθέλῃ, προχειρίζεσθαι προεστῶτας ταῖς Ἐκκλη- · σίαις, κἂν μόνον ένα τις ἔχῃ πρεσβύτερον προ- • στασίας ἄξιον. Εἷς μὲν γὰρ ἐπίσκοπος πολλοὺς • πρεσβυτέρους χειροτονεῖν δύναται. Δυσεύρετος · δὲ ὁ πρὸς ἐπισκοπὴν ἐπιτήδειος. Η σύνοδος αὕτη, τοπική οὖσα, μὴ οἰκουμενική,

IN CAN. LX CONC. CARTHAG. ἐρίζει τινὰ ἐν Καρχηδόνι ὀφείλοντα κρατεῖν. Ο γὰρ nica, quædam delere Carthagine obtinere decernit. Αυρήλιος Καρχηδόνος ἐπίσκοπος, τοῖς κανόσιν ἑπό μενος, καὶ παρὰ γνώμην ἐπισκόπου μὴ θέλων κλη ρικὸν αὐτοῦ ἀφαιρεῖσθαι, καὶ εἰς ἑτέραν πόλιν κλη ροῦν αὐτὸν, ἢ ἐπίσκοπον καθιστᾷν· εὐλαβούμενος δὲ πάλιν μή ποτέ τινες τῶν ὑπ' αὐτὸν ἐπισκόπων οὐ πεισύωσι δεῖναί τινας τῶν κληρικῶν αὐτῶν ἐπὶ τῷ εἰ; ἑτέραν πόλιν ἐνδεῶς πρεσβυτέρων ή διακόνων ἔχουσαν κληρωθῆναι, ἢ εἰς ἐπισκοπῆς βαθμόν προαχθῆναι, ἀξίους εἰς τοῦτο κριθέντας· τὰ περὶ τού του τη συνόδῳ ἀνεκοινώσατο· καὶ ἐπεψηφίσατο αὕτη ἐπ᾽ ἀδείας ἔχειν τὸν Καρχηδόνος πρόεδρος, διὰ τὸ τὴν πᾶσαν φροντίδα τῶν ἐκεῖσε Εκκλησιῶν αὐτῷ ἐπικεῖσθαι, οὓς ἂν τῶν ὑπ' αὐτὸν ἐπισκόπων κληρικοὺς εἰς προστασίαν Ἐκκλησιῶν εὐρήσει ἀξίους, προχειρίζεσθαι αὐτούς· κἂν δὲ καὶ πολλούς τις μὴ ἔχῃ πρεσβυτέρους, ἀλλ᾽ ἕνα καὶ μόνον, καὶ ἐπιτήσ δειον αὐτὸν εἰς ἐπισκοπὴν κρίνῃ, ἀνενδοιάστως καθ ιπᾷ αὐτόν· διὰ τὸ δυσχερὲς εἶναι τὸν εἰς ἐπισκο τὴν εὑρίσκεσθαι δόκιμον· καὶ δυνατὸν ἕνα ἐπίσκο του πολλούς πρεσβυτέρους χειροτονήσει. ΚΑΝΩΝ Σ'. < Περὶ τοῦ τοὺς ἐν ταῖς παροικίαις χειροτονουμένους · ἐπισκόπους μή τινα ἑαυτοῖς ἐκδικεῖν διοίκησιν. • Ο ωρᾶτος καὶ Οὐρανὸς οἱ ἐπίσκοποι εἶπον • Ηκούσαμεν όρισθεν, ἵνα αἱ παροικίας μὴ ἀξιῶν· ι τα: λαμβάνειν ἐπισκόπους εἰ μὴ κατά συν • αίνεσιν τούτου, ὑφ᾽ ἂν καθίσταντο. Ἐν δὲ τῇ ο χώρᾳ ἡμῶν, κατά συγχώρησιν τοῦ ἐξαρχῆς κατά ι έχοντες τὰς διοικήσεις ἐπισκόπου, τινὲς εἰς τὰς · αὐτὰς παροικίας χειροτονηθέντες ἐπίσκοποι αυ · τοῖς ἔτι μὴν ἑτέρας διεκδικοῦσιν. Τοῦτο καὶ κω- < λυθῆναι τῇ ἀγάπῃ τῆς ὑμέτερας κρίσεως, καὶ · ἀνατραπῆναι τοῦ λοιποῦ ὀφείλει. Επιγόνιος · ἐπίσκοπος εἶπεν· Εκάστῳ ἐπισκόπῳ τὸ πρέπον · ἐφυλάχθη, ἵνα ἑκάστης τῆς συγκτησίας τῶν · παροικιών μηδὲν ἀποδρεφθείη πρὸς τὸ ἴδιον · κτήσασθαι ἐπίσκοπον, εἰ μὴ κατὰ συναίνεσιν κ τοῦ τὴν ἐξουσίαν ἔχοντος. Ἐὰν δὲ αὐτὸς παρα • χωρήσῃ, ὥστε τὴν αὐτὴν διοίκησιν ἐπιτραπεῖσαν ι ίδιον κτήσασθαι ἐπίσκοπον, εἰς τὰς λοιπὰς τὸν • προχειρισθέντα μὴ ἐπιβάλλεσθαι διοικήσεις · διότι μία ἐκ τοῦ σώματος τῶν πολλῶν ἀφαιρε ο θεῖσα αὐτὴ καὶ μόνη ἠξιώθη τιμὴν ἰδίας ἐπισκο · τῇ; ἀναδέξασθαι. Αυρήλιος ἐπίσκοπος εἶπεν· Οὐκ · ἀμφιβάλλω τῇ πάντων ὑμῶν ἀγάπῃ ἀρέσκειν, Nam Aurelius episcopus Carthaginiensis canones sequens, et præter episcopi sententiam clericum illius auferre et in alia civitate eum in clerum eligere aut episcopum creare nolens: sed metuens iterum, ne aliqui episcoporum ipsi subjacentium, non persuadeantur aliquos e clericis suis dare, ut in alia civitate presbyteris et diaconis indigente in clericorum Dumerum recenseantur, aut, si eo judicentur dign', ad epscopalem gradum promoveantur, hoc synodo communicavit; et ea suffragio suo decrevil, Carthaginis præsili licere, quia omnis ecclesiarum, quæ ibi sunt, ei committitur cura, quoscunque episcoporum ipsi subjectorum clericos ad ecclesiarum præsidentiam invenerit aptos, eos deligere. Licet vero et multos quispiam don habeat presbyteros, sed unum et solum, et eum episcopatui idoneum judicet, haud dubie eum constituere: quia difficile est quempiam episcopatui invenire aptum; et possibile est unum episcopum multos presbyteros ordinare CANON LX. Ut episcopi qui in pareciis ordinantur, nullam • sibi diœcesim vindicent. Honoratus et Urbanus ✔ episcopi dixerunt: Audivimus definitum, ne < paranciæ dignentur episcopos accipere, nisi ex ‹ consensu ejus, a quo constitutæ sunt. In nostra ‹ autem regione, ex permissione ejus qui ab initio • diœceses obtinet episcopi, quidam in eis lem ‹ parœciis ordinati episcopi, adhuc etiam alias sibi vindicant. Hoc vestri judicii charitate el • prohiberi et deinceps subverti debet. Epigonius ‹ episcopus dixit: Unicuique episcopo, quod de- ‹ cet, servatum est, ut ex unaquaque parœciarum ‹ possessione nihil decerpatur ad proprium epi- • scopum habeudum, nisi ex consensu ejus qui ‹ habet potestatem. Sin antem ille concesserit, • nț ipsa permissa diœcesis proprium habeat ‹ episcopum, is qui promotus est ad alias diœ- ‹ ceses manum non extendat; quoniam una ex ‹ multorum corpore ablata, vel sola digna ha- ‹ bita est, quæ proprii episcopatus honorem ac- • ciperet. Aurelius episcopus dixit: Non dubito ● vestrum omnium dilectioni placere, ut episco- • pus, qui ex prioris episcopi in diocesi per- ‹ missione promotus est, eum solum populum Guill. Beveregii nota. (291 1ια αἱ παροικίαι μὴ ἀξιῶνται λαμβάνειν ἐπισκόπους. Ιn latina horum canomum Collectione legitur: Ut dioceses non mereantur episcopos acci. pere; ubi observare licet, ut Græcus interpres dieceses per παροικίας vertit; recte quidem. Eliamsi enim διοίκησις, in notitia. imperii juxta ac Ecclesiæ, plurimum provinciarum collectionem proprie significet: hoc tamen in loco, et ubique fere per canones hosce Africanos, vox diœcesis pro singulari unius tantum episcopatus territorio usurpatur; quam Græci παροικίαν vocant, sive paræciam; quam vocem Dionysius Exiguus in sua canonum versione conservavit. Alii parochiam male scribunt: qua antiquitus, aliter atque holie episcopatus territorium denotatum fuit, sive diacesis; ut hodie vocamus, juxta Ecclesiæ Africanæ usum. Græci autem scriptores, et nonnulli eliam e Latinis, perpetuum observant discrimen inter διοίκησιν, ἐπαρχίαν, παροικίαν. Nam διοίκησις iis plures sub se έπαρχίας sive provincias comprehendit; unaquæque ctiam επαρχία ex pluribus para ciis constat; el parcie singulos plurimos sibi subjectos habuerunt vicos, quibus episcopus paraciæ præfectus est. Adco ui patriarchae των διοικήσεων, metropolitani τῶν ἐπαρχιών, et singuli episcopi τῶν παροικιών curam omnem atque su!- licitudinem gesserint.

• ὥστε τὸν κατὰ τὴν συγχώρησιν τοῦ προτέρου ἐπι· ο σκόπου ἐν τῇ διοικήσει προχειρισθέντα ἐπίσκο 4 τον μόνον αὐτὸν κατέχειν τὸν λαὸν, εἰς ἐν ἔχει· · ροτονήθη. Ἐπειδὴ οὖν πάντα νομίζω εἶναι τε· · τρακταϊσμένα, ἐὰν πάντα στοιχῇ τῷ λογισμό • ὑμῶν, ταῦτα βεβαιώσατε τῇ ὑμετέρᾳ ἐκφωνή · σει. Πάντες οἱ ἐπίσκοποι εἶπον· Πᾶσιν ἡμῖν · ταῦτα ήρεσεν, καὶ τῇ ἡμετέρᾳ ὑπογραφῇ ταῦτο • βεβαιοῦμεν. Καὶ ὑπέγραψαν· Αυρήλιος ἐπίσκοσυνήνεσα, καὶ ἀναγνωσθέντι ὑπέγραψα· ὁμοίως ‹ obtineat, ad quem fuerat ordinatus. Quoniam ‹ ergo omnia esse tractata existimo, si omnia • rationi vestræ congruant, ea vestra sententia • confirmate. Omnes episcopi dixerunt; Nobis • omnibus h:re placuerunt, et nostra subscri- • ptione confirmamus. Et -subscripserunt, 592 • Aurelius Ecclesix Carthaginiensis episcopus • praesenti decreto consensi,, et lecto subscripsi: ● similiter et reliqui episcopi subscripserunt. › · πος τῆς Ἐκκλησίας Καρχηδόνος τῷ παρόντι δεκρέτῳ · καὶ οἱ λοιποὶ ἐπίσκοποι ὑπέγραψαν. ο BALS. In aliquas, ut est verisimile, paracias, quæ non habebant antistites, clecti sunt episcopi voluntate episcoporum qui eas habebant: utpote quae essent fortasse populos, et proprio episcopo opus haberent. Sed cum ii, qui ad eas ordinati fuerant, his, quæ illis obtigerant, non contenti essent, sed etiam aliena sibi jura vindicarent, dixerunt Honoratus et Urbanus episcopi, quod quoniam cantuin est episcopos non aliter in parœe is eligi, nisi voluntate coruin, qui illas habent ab initio, hoc quoque ita factum est in regione ipsorum. Quia autem, qui sunt ordinati, alias quoque parœcias sua sponte sibi vindicant, debent ea quidem, quæ impr‍obe vindicarunt, corrigi: quæ autem non canonice sunt vindicaturi, prohiberi. Ad hæc ergo Epigonius dixit quod a divinis canonibus unicuique episcopo paraciarum regiones limitesque attributi sunt et ex ipsarum parœciarum possessione nihil potest decerpi sou auferri ab aliquo. Sed nec ipsi paraciæ habitatores possunt sibi sua sponte episcopum constituere, nisi voluntate episcopi qui habet potestatem in parœcia. Si autem ille quoque hoc permiserit, non debet is, qui or.li natus est, propter jus hujus parcciæ se ad aliarun quoque parœciarum administrationem extendere. Sola enim quæ honorata est parœcia, erit sub eo ΒΑΛΣ. Εἰς τινας παροικίας, ὡς ἔοικε, μὴ ἐχούσ σας ἀρχιερεῖς, ἐψηφίσθησαν ἐπίσκοποι κατά γνώμην τῶν ἐχόντων αὐτὰς ἐπισκόπων, ὡς γενομένας τυχών πολυανθρώπους, καὶ δεομένας ἰδικοῦ ἐπισκόπου. Μὴ ἀρκουμένων δὲ τῶν εἰς ταύτας χειροτονηθέντων ἐπὶ ταῖς λαχούσαις αὐτοὺς, ἀλλὰ σφετεριζομένων καὶ ἀλλότρια δίκαια, εἶπον Ονωρᾶτος καὶ Οὐρβανὸς οἱ ἐπίσκοποι ὡς, ἐπεὶ κεκανόνισται μὴ ἄλλω; ψηφίζεσθαι ἐπισκόπους εἰς παροικίας, εἰ μὴ κατά θέλησιν τῶν ἐχόντων ἀρχῆθεν αὐτὰς ἐπισκόπων, γέγονε τοῦτο οὕτω καὶ εἰς τὴν χώραν αὐτῶν. Οτι δὲ οἱ χειροτονηθέντες καὶ ἄλλας παροικίας διεκδι κοῦσιν αὐθαιρέτως, ὀφείλουσι τὰ μὲν καινῶς ἐκδικηθέντα διορθωθῆναι· τὰ δὲ μέλλοντα ακανονίστως ἐκδικεῖσθαι κωλυθῆναι. Εφησε γοῦν πρὸς ταῦτα ὁ Επιγόνιος ὅτι ᾿Απὸ θείων κανόνων ἑκάστῳ ἐπισκόπῳ ενορίαι παροικιῶν ἀπενεμήθησαν, καὶ ἀπὸ τῆς συγ κτησίας, ήγουν ἀπὸ τῆς παροικίας αὐτῶν, οὐδὲν δύναται ἀποδρεφθῆναι ἤτοι ἐκκοπῆναι παρά τινος 'Αλλ' οὐδὲ αὐτοὶ οἱ οικήτορες τῆς παροικίας δύναν ται αὐτοθελῶς ἐπίσκοπον ἑαυτοῖς καθιστάν, εἰ μή κατὰ θέλησιν τοῦ ἐξουσιάζοντος τῆς παροικίας ἐπι· σκόπου. Ἐὰν δὲ καὶ οὗτος παραχωρήσῃ τοῦτο οὐκ ὀφείλει ὁ χειροτονηθείς δικαίῳ ταύτης της παροικίας παρεμβάλλειν ἑαυτὸν καὶ εἰς ἄλλων παροικιών διαςχήσεις. Η γὰρ τιμηθεῖσα μόνη παροικία ἐσεῖτα: ὑπὸ τὸν χειροτονηθέντα· αἱ λοιπαὶ δὲ ἔσονται ὑπὸ τὴν κεφαλὴν ἐξ ἧς ἡ ἀφαίρεσις γέγονεν. Εἶπεν οὖν ἐπὶ τούτοις ὁ Αυρήλιος ἀποδεκτέαν εἶναι καὶ αὐτῷ τὴν γνώμην τῆς ἀδελφότητος. Καὶ ὥρισε καὶ αὐτός τὰ αὐτὰ, καὶ διὰ τοῦτο ἐζήτησεν υπογραφῆναι τὰ τυπωθέντα, δ καὶ γέγονε. Καὶ ταῦτα μὲν οὕτω· σὺ δὲ γίνωσκε ὅτι τὸ μὲν φυλάττεσθαι τὰς ἐνορίας τῶν ἐπισκόπων ἀπαρασαλεύτους ὡς κανονικών συντηρεί ται· τὸ δὲ γίνεσθαι ἐκ νέου ἐπισκοπὰς εἰς παροικία; υποκειμένα; ἑτέροις ἐπισκόποις χωρίς βασιλικής προστάξεως οὐ παραχωρεῖται, κἂν μυριάκις συναι νέσῃ ὁ ἔχων ταύτην ἐπίσκοπος. Διεγνώσθη δὲ συν οδικῶς μηδὲ αὐτὴν τὴν μεγάλην σύνοδον χωρίς προς τάξεως βασιλικῆς δύνασθαι κρινίζειν ἐπισκοπήν. Κα! προεγράφη, τα περὶ τούτου εἰς ἑτέρου; κανόνας. qui est ordinatus: reliquæ autem erunt sub capite a quo ablatio facta est. Dixit ergo post haec Aurelius, eorum fraternitatis esse admittendam sententiam. Et ipse eadem quoque statuit: et propterea petivit, ut quæ constituta erant, subscriberentur, quod etiam factum est. Et hec quidem ita: Tu autem scias, quod episcoporum quidem regiones immota; manere, ut canonicum servatur: fieri antem episcopatus de novo in pareciis, quae sunt aliis episcopis subjectæ, sine regio mandato non permittitur, etiamsi millies consenserit qui eam habet episcopus. Synodice enim constitutum est, ut nec ipsa magna synodus siue jussu regio possit novum constituere episcopatum. Et de eo in alios canones scriptum est. ZONAR. Definitum est, inquiunt, ue in parceriis, regionibus videlicet parvis episcopo subjectis, epre scopus quispiam, nisi eo, qui præest, episcopo consentiente, statuatur. Quod si aliquem, cum ea mimiinni approbatione creari contingat, ejus parœciæ finibus populoque contentus degat, neque alias sibi arroget seu vindicet, ac velut ad ipsum speΖΩΝΑΡ. Ορίσθη, φασὶν, ἐν ταῖς παροικίας. ήγουν ταῖς μικραῖς ἐνορίαις ταῖς ὑποκειμέναις ἐπι· σκόποις, μὴ γίνεσθαι ἐπισκόπους, εἰ μὴ γνώμῃ τῶν ἐχόντων αὐτὰς ἐπισκόπων. Εἰ δέ ποτε γένωνται, κατ᾿ εὐδοκίαν δηλονότι τῶν ἐπισκόπων, ἐκείναι; μέναις ἀρκεῖσθαι ταῖς παροικίσις καὶ τοῖ; ἐν αὐταῖ; λαφῖς, καὶ μὴ ἐτέρας ἐκδικεῖν, ἔχουν οἶχε ουσθαι, ἢ

IN CAN. LI CONC. CARTHAG. cultate digna episcopatus honore habita est, sola eum obtinere debet, non alia quoque decerpi, seu distrahi ac divelli, ut proprium habeat episcopum, nisi eo qui illic præsidet episcopo comprobante. Ad hæc Aurelius, ut eorum animos qui in synodo aderant, ad assentiendum idonee compararet, Non dubito, ait, quin hæc omnibus probentur, et quia pertractata satis, hoc est, meditata, examinata, probata, omnia esse arbitror, ea vos quoque vestra sententia confrinate. Tum reliqui, Et nobis hæc placent, et nostra omnium subscriptione firmabiζητεῖν, ὡς ἀνηκούσας αὐτοῖς. Η γὰρ Αρύα μετὰ ctantes invadat. Arzua enim, quæ ex episcopi faπαραχώρησιν τοῦ ἐπισκόπου ἀξιωθεῖσα τιμῆς ἐπισκο πικῆς, ἐκείνη μόνη ταύτην ὀφείλει ἔχειν, ἑτέρα δὲ απερεφθείη, ήγουν μὴ ἀποσπασθείη, μὴ ἀποτμηθείη εἰς τὸ ἴδιον κτήσασθαι ἐπίσκοπον, εἰ μὴ συναινέσει τοῦ ἐξουσιάζοντος αὐτῆς ἐπισκόπου. Πρὸς ταῦτα ὁ Αὐτ ρίλιο, παρασκευάζων συναινέσαι πάντας τοὺς τῆς συνόδου, ἐπήγαγεν ὅτι οὐκ ἀμφιβάλλω πᾶσιν ἀρέςκειν ταῦτα. Καὶ ἐπειδὴ πάντα νομίζω είναι τετρακτρισμένα, ἀντὶ τοῦ ἐσκοπημένα, δεδοκιμασμένα, ἑξητασμένα, πάντως βεβαιώσατε ταῦτα τῇ ὑμετέρα Εκφωνήσει. Πάντες εἶπον· Κρεσεν ἡμῖν πᾶσι ταῦτα καὶ τῇ ἡμετέρα ὑπογραφῇ αὐτὰ βεβαιοῦμεν. ΑΡΙΣΤ. • Διοίκησις ἐὰν κατά γνώμην τοῦ τὴν • ἐξουσίαν ἔχοντος ἐπιτραπῇ ἴδιον σχεῖν ἐπίσκοπον · εἰς τὰς λοιπὰς διοικήσεις ὁ τοιοῦτος μὴ ἐπιδα- • λέσθω.» Ωρισται παρά γνώμην τοῦ πρωτεύοντος ἐν ἑκάστῃ επαρχία, μή τινα τῶν ἐπισκόπων γίνεσθαι· ἀλλά μηδὲ ἐν χώμῃ τινί, ἢ καὶ βραχείς πόλει, ἐν ᾗ καὶ εἷς πρεσβύτερος επαρκεῖ ἐπίσκοπον καθίστασθαι, εἰ μὴ πληθυνθεῖσαι ἴσως αὗται άξιαι κριθῶσιν όνομα - σθῆναι ἐπισκοπαί. Εἰ γοῦν εἰς παροικίαν τινά, ἐν ᾖ τὸ πρὶν οὐκ ἦν ἐπίσκοπος, κατὰ γνώμην τοῦ τὴν ἐξουσίαν ἐν αὐτῇ ἔχοντος ἐπισκόπου ἐπίσκοπον γενέσθαι ἐπιτραπῇ, τὸν λαὸν μόνον, εἰς ὃν ἐχειρο· τονήθη, κατέχειν ὀφείλει, μὴ μέντοι γε καὶ ἑτέραν διεκδικεῖν παροικίαν. • Ἐν ταύτῃ τῇ συνόδῳ ωρίσθη, ἵνα ἐπίσκοπος χωρίς · ἀπολυτική; μὴ πλεύση. Ἐπὶ Καισαρίου καὶ • 'Αττικοῦ, τῶν λαμπροτάτων ὑπάτων, τῇ πρὸ · ἐξ χαλανδῶν Ιουλίων ἐν Καρχηδόνι ήρεσε μηι δένα τῶν ἐπισκόπων πλέειν χωρίς ἀπολυτικῆς • τοῦ πρωτεύοντος. Τὰ πεπραγμένα ὁ ζητῶν ἐν ι τοῖς αὐθεντικοῖς εὑρήσει.» ΖΩΝΑΡ. Απολυτικὴν λέγει τὴν εἰρηνικὴν ἐπιστε ήν πρωτεύοντα δὲ τὸν πατριάρχην ἢ τὸν μητροπολίτην τῆς διοικήσεως πλέειν δὲ τὸ διαποντίως ἀποδημεῖν. · Ἐκ τῆς συνόδου ταύτης τοποτηρηταὶ πρὸς βασι- • λέας υπογεγραμμένοι ἐπίσκοποι ἀποστέλλονται. • Μετὰ τὴν ὑπατείαν τῶν ἐνδοξοτάτων βασιλέων • Ονωρίου Αὐγούστου τῷ τετάρτῳ, καὶ Εὐτυ · χιανοῦ τοῦ λαμπροτάτου τῇ πρὸ πέντε καλαν · δῶν Μαΐου ἐν Καρχηδόνι εἰς τὸ σήκρητον τῆς • Ρεστιτούτης Εκκλησίας.» Πρᾶξις τρίτη. • Ἐν ταύτῃ τῇ συνόδῳ τοποτηρησίαν ἀνεδέξαντο • Επιγένιος καὶ Βικεντιανὸς οἱ ἐπίσκοποι· ἵνα ο νόμου ἀξιωθώσιν παρὰ τῶν ἐνδοξοτάτων βασι · λων περὶ τῶν καταφευγόντων εἰς ἐκκλησίαν, ι καὶ εἰα:σδήποτε εγκεκυλισμένων εὐθύναις, · ὥστε μηδένα τολμᾷ αὐτοὺς ἀποσπᾶν. Εν ταύτῃ τη συνόδῳ πρεσβεία ἀποστέλλεται πρὸς τοὺς • Ρώμης καὶ Μεδιολάνου ἐπισκόπους περὶ τῶν · νηπίων τῶν παρὰ τοῖς αἱρετικοῖς βαπτισθέν • των καὶ πρὸς τὸν βασιλέα δὲ περὶ τοῦ τὰ • εγκαταλείμματα τῶν εἰδώλων ἀφαιρεθῆναι, καὶ · περὶ ἄλλων δὲ πλείστων πραγμάτων.» PATROL. GK. CXXXVII. mus. ARIST. ‹ Diœcesis si ejus qui potestatem habet sen- ⚫tentia proprium habere episcopum permittatur, ‹ reliquas ille diœceses ne invadat. › Decretum est, præter primatis sententiam in unaquaque provincia, neminem episcoporum fieri. Sed 593 nec in vico aliquo aut parra civitate, in qua et unus presbyter sufficiat, constitui episcopum; nisi forte illæ populo, abundantes digne judiceatur, quæ nominentur episcopatus. Si itaque in parœcia aliqua, in qua antea non fnit episcopus, per episcopi in eo potestatem habentis sententiam episcopus feri permittatur, populum solum, in quem ordiuatus fuit, retinere debet, non autem et aliam vindicare pareciam. ● In hac synodo constitutuma est, ut episcopus sine ‹ dimissoriis litteris non naviget. Snb Cæsa - ‹rio et Attico, illustrissimis consulibus, sexto ‹ calendas Julias, Carthagini placuit, ut nullus ‹ episcopus slne primatis dimissoriis epistolis na- • viget. Qui acta quærit, in authenticis inve- ‹ niet. > ZONAR. Dimissoriæ nomine pacificam epistolam, primatis vero appellatione patriarcham aut metro - politanum intelligit. Navigare porro est maritimo itinere in alias oras peregrinari. Ex hac synodo legati ad imperatores, subscripti • episcopi mittuntur. Post consulatuin gloriosis - ‹ simorum imperatorum, Honorii Angusti quarti › et Eutychiani V. C. quinto calendas Maias Carthagine in secreto Restitutæ ecclesiæ. › Actio tertia. • In hae synodo legationem susceperunt Epigonius ‹ et Vincentianus episcopi ut legem ferre di- • gnentur gloriosissimi imperatores de iis, qui • ad ecclesiam confugerunt, et quibuscunque cri- ‹ minibus involuti tenentur, ut nemo possit eos ‹ avellere. In hac synodo legatio mittitur ad Ro - ‹ manum et Mediolanensem episcopos de in fall- ‹ tibus qui ab hæreticis baptizati sunt: quin ‹ etiam ad imperatorem, ut idolorum reliquiæ • auferantur et de plurimis aliis rebus.»

• λαμπροτάτου, τῇ πρὸ δεκαεξ καλανδών Ιουλίων · ἐν Καρχηδόνι εἰς τὸ σήκρητον τῆς Ῥεστιτούτης • Εκκλησίας προκαθίσας ἅμα τοῖς συνεπισκόποις · αὐτοῦ, παρεστώτων τῶν διακόνων, Αυρήλιος • ἐπίσκοπος εἶπεν· Τῶν ἐκκλησιῶν τοῦ Θεοῦ, «τῶν ἀνὰ πᾶσαν τὴν τῶν Αφρων χώραν καθιδρυ < μένων, τὰς ἀνάγκας ἀκριβῶς ἅμα ἐμοὶ ἐπίστα «ται ἡ ὑμετέρα ἀγάπη, ἁγιώτατοι ἀδελφοί· καὶ · ἐπειδὴ τοῦ Κυρίου παρέχοντος κἂν ἐν μέρει • συνήχθη η παρουσία τῆς ὁσίας ὑμῶν συνελεύ - σεως, δοκεί μοι εἰς μέσον παρακομίσαι τὰς αὐ ο τὰς, ὡς εἴρηται, ἀνάγκας, ἄσπερ οικεία φρον • τίδι ἠδυνήθην ἀνιχνεῦσαι· ἄστινας ἡνίκα ἐπικυ • ρώσῃ ἡ ὑμετέρα εἰλικρινότης, ἀκόλουθον ἔσται · ἀποδείξασθαι ἕνα ἱερέα ἐκ τοῦ ἡμετέρου αριθ • μοῦ, τὸν ὀφείλοντα τῇ τοῦ Κυρίου βοηθεία δια • τῶν εὐχῶν ὑμῶν ταύτας αὐτὰς ἀνάγκας ἀναδέ- • ξασθαι, καὶ ἀνδρείως εξανυστέας ἀποκομίσαι • πρὸς τὰ πραγματικὰ τῆς Ἰταλίας μέρη ὅστις • δυνηθῇ αὐτήν τε τὴν ἀνάγκην καὶ τὸν πόνον ι καὶ τὴν ἔνδειαν ὑμῶν παραστῆσαι τοῖς ἁγιωτά- • τοῖς ἀδελφοῖς καὶ συλλειτουργοῖς ἡμῶν· τοῦτο • μὲν ᾿Αναστασίῳ τῷ προσκυνητῷ ἁγίῳ τῆς • αποστολικῆς καθέδρας επισκόπῳ· τοῦτο δὲ ὁ ἔτι μὴν καὶ τῷ ἀγιωτάτῳ ἀδελφῷ Βενερίῳ τῷ · ἱερεῖ τῆς Μεδιολάνων ἐκκλησίας. Εκ τούτων · γὰρ τῶν θρόνων ἐκωλύθη, δπερ ἐπιγνοίεν ἐν • κοινῷ κινδύνῳ μεγάλως ὀφείλειν προνοηθῆναι· < ὅτι τοσαύτη ἐστὶ κληρικῶν ἔνδεια, καὶ πολλαὶ · ἐκκλησίαι οὕτως ὑπάρχουσιν ἔρημοι, ὡς μηδένα • διάκονον κἂν ἀγράμματον ἔχειν εὑρίσκεσθαι. • Περὶ δὲ τῶν λοιπῶν ἀνωτέρων βαθμῶν καὶ τά- • Post consulatumn Flavii Stilichonis illustrissimi, A. Μετὰ τὴν ὑπατείαν Φλαβίου Στελίχωνος τοῦ ‹ decimo sexto calendas Julias Carthagine in se- ‹ creto Restitutæ ecclesiæ, præsidens simul cum • suis coepiscopis, assistentibus diaconis, Aure • lius episcopus dixit: Ecclesiarum Dei, quæ in ‹ tota Afroruin regione sitæ sunt, necessitates una ‹ mecum perfecte scit vestra dilectio, sanctissimi ↑ fratres: et quia Dominus præstitit, ut saltem ex ‹ parte congregata sit præsentia sancti vestri con- • ventus, mihi opportunum videtur easdem, ut di- ● clum est, necessitates in medium afferre, quas • propria sollicitudine investigare potui; quas qui- ‹ dem quando vestra confirmabit sinceritas, con- ‹ sequens erit, ut unum sacerdotum ex nostro ‹ numero declaremus, qui Dei auxilio debet pro- • pter vestras preces easdem necessitates susci- «pere, et fortiter peragendo deferre in transma- • rinas Italiæ partes; qui hanc necessitatem, ~ laborem et inopiam possit sanctissimis et sacro- • rum comministris fratribus nostris ostendere; • partim quidem venerando sancto apostolica • cathedræ episcopo Anastasio; partim autem et ‹ sanctissimo fratri Venerio sacerdoti ecclesiæ • Mediolanensis. Ab iis enim thronis prohibitum ‹ fuerat, quod communi periculo magnopere • providendum, quia tanta est clericorum inopia, ‹ et multæ ecclesiæ adeo sunt desertæ, ut nullus ‹ possit diaconus vel illitteratus invenirl. De reliquis autem superioribus ordinibus et gradibus • Lacendum esse existimo. Nam cum, ut dixi, c ‹‹ diaconi ministerium non facile inveniatur, de *‹ superioribus honoribus multo est apertius. Et • quotidianas diversorum et fere emorientium • populorum lamentationes deinceps non sufferimus quibus nisi auxilium ferre velimus, · 594 gravissimum et inexcusabile propter per- ▲ ditas animas delictum nos apud Deum excipit. › BALS. Præsenti scripto valt Aurelius certiorem feri papam et Mediolanensem episcopum, quod Afrorum regiones sunt in magnas angustias adducta, non solum sacerdotum et episcoporum, sed etiam ipsorum diaconorum; et ut curent aliquam feri dispensationem seu provisionem in Christianoruin auxilium. ZONAR. Quæ superiore oratiuncula continentur hæc sunt: Nostis, fratres, inquit Aurelius) quibus malorum asperitatibus omnes Africanæ ecclesiæ conflictentur. Et quoniam si minus universi, plures certe ad synodum convenimus), quas ego quidem difficultates sollicitus investigavi, hoc est, multa cura ac diligentia adhibita conquisivi, eas hoc tempore in medium proferre constitui. Reliquum erit deinde, ut aliquem ex nostro numero delegatis, a • ξεων σιωπητέον ὑπολαμβάνω. Επειδή, ὡς «εἶπον, ἐὰν ἡ τοῦ διακόνου ὑπουργία οὐκ εὐχε · ρῶς εὑρίσκηται, πολλῷ πλέον περὶ τῶν ἀνω- • τέρων τιμών κατάδηλον ὑπάρχει. Καὶ τοὺς • καθημερινούς θρήνους τῶν διαφόρων καὶ σχέσ • δὲν ἀποθνησκόντων λαῶν τοῦ λοιποῦ οὐχ ὑπο- • φέρομεν· οἷς εἰ μηδέποτε θελήσωμεν βοηθῆσαι, ν βαρυτάτη καὶ ἀναπολόγητος αἰτία τῶν ἀπολ- • λυμένων ψυχῶν ἐκδέχεται ἡμᾶς παρὰ τῷ · Θεῷ. 2 ΒΑΛΣ. Διὰ τῆς παρούσης γραφῆς ἀξιοῖ ὁ Αὐρη λιος δοθῆναι εἴδησιν τῷ πάππα καὶ τῷ Μεδιολάνων, ότι στενοχωρίαν μεγάλην ἔχουσιν αἱ χώρας τῶν Αφρων μὴ μόνον ἱερέων καὶ ἐπισκόπων, ἀλλὰ καὶ αὐτῶν τῶν διακόνων, καὶ φροντίσαι γενέσθαι οίκο νομίαν εἰς βοήθειαν τῶν Χριστιανῶν. ΖΩΝΑΡ. Τοῦτο ἡ παροῦσα λέγει γραφή· ότι Επίστασθε, ἀδελφοί, τὰς ἀνάγκας, ὃς ἔχουσι πᾶσαι αἱ κατὰ τὴν Αφρικήν ἐκκλησίαι. Καὶ ἐπεὶ συνήχθη εἰ καὶ μὴ πᾶσα ἡ σύνοδος, ἀλλά γε κἂν ἐν μέρει, δοκεί μοι προθεἶναι εἰς μέσον τὰς τοιαύτας ἀνάγκας, ἃς ἐφρόντισα καὶ ἀνίχνευσα, ήγουν ἐπιμελῶς ἐζήτησα. 'Ακόλουθον δὲ ἔσται, ἐπιλέξασθαι ἕνα ἐξ ἡμῶν, ὅστις ταύτας ἀποκομίσει πρὸς τὰ πέραν μέρη της Ιταλίας, ήγουν ἀπαγγελεῖ τῷ πάππα καὶ

IN CAN. LXI CONC. CARTHAG. τῷ Μεδιολάνων τὴν ἀνάγκην καὶ τὸν πόνον καὶ τὴν quo hae in Italiam deferantur, seu p pæ et Medioἔνδειαν ἡμῶν, ὅτι τοσαύτη ἐστὶ κληρικῶν ἔνδεια, ὥστε πολλαὶ ἐκκλησίαι οὐδ᾽ ἕνα διάκονον, κἂν ἀγράμματον, ἔχουσιν. Ἐὰν δὲ διάκονοι, φησίν, οὐκ εὐχερῶς εὑρίσκωνται, σκοπητέον, εἰ οἱ ἀνώτεροι βαθμοί, ήγουν πρεσβύτεροι καὶ ἐπίσκοποι, εύ ρεθήσονται· ὅτι τοὺς θρήνους τους καθημερινούς τῶν λαῶν, τῶν σχεδὸν ἐκ τῆς λύπης θνησκόντων, οὐ φέρομεν. Ἡ δὲ λύπη ἐκείνοις ἦν ὅτι ἐπισκόπους καὶ πρεσβυτέρους οὐκ εἶχον, εἷς, φησὶν, εἰ μὴ βοηθήσομεν, βαρυτάτη κόλασις ἐκδέχεται ἡμᾶς παρὰ τῷ Θεῷ ὑπὲρ τῶν ἀπολλυμένων ψυχών KANON EA'. • Ὥστε τοὺς μικρούς παρὰ τοῖς Δονατισταῖς βα- • πτιζομένους, ἐν τῇ καθολικῇ Ἐκκλησίᾳ κληρι • κοὺς χειροτονεῖσθαι. Διδ, ἐπειδὴ ἐν τῇ ἀνωτέρα • συνόδῳ τὸ ὁρισθεν μέμνηται ἅμα ἐμοὶ ἡ ὑμετέρα • ομοψυχία, ὥστε τοὺς παρὰ τοῖς δονατισταῖς • μικρούς βαπτιζομένους μηδέπω δυναμένους · γινώσκειν τῆς πλάνης αὐτῶν τὸν ὄλεθρον, μετά · τὸ κεῖραν λογισμοῦ δεκτικήν παραγενέσθαι, < ἐπιγνωσθείσης τῆς ἀληθείας, την φαυλότητα · ἐκείνων βδελυττομένους πρὸς τὴν καθολικὴν • τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίαν, τὴν ἀνὰ πάντα τὸν κόσμον • διακεχυμένην, τάξει ἀρχαίᾳ διὰ τῆς ἐπιθέσεως · τῶν χειρῶν ἀναδεχθῆναι, τοὺς τοιούτους ἐκ τοῦ τῆς πλάνης ονόματος μὴ ὀφείλειν ἐμποδίζεσθαι ι εἰς τάξιν κληρώσεως, οπόταν τὴν ἀληθινὴν Ἐκε • κλησίαν ιδίαν αὐτῶν ἑλογίσαντο τῇ πίστει ι προσερχόμενοι, καὶ ἐν αὐτῇ τῷ Χριστῷ πιστεύ • σαντες τῆς Τριάδος τὰ ἁγιάσματα ὑπεδέξαντο. • Αεινα πάντα ἀληθῆ καὶ ἅγια καὶ θεῖα εἶναι • δηλόν ἐστι, καὶ ἐν τούτοις πᾶσαν τὴν τῆς ψυ · χῆς ἐλπίδα ὑπάρχειν. Κἂν εἰ τὰ μάλιστα οὖν • καὶ ἡ τῶν αἱρετικῶν προληφθεῖσα τόλμα τῷ ὀνόματι τῆς ἀληθείας εναντιούμενα τινα παρα- • διδόναι προπετεύεται, ταῦτα ἐπειδὴ ἁπλᾶ ἐστιν, · ὡς διδάσκει ὁ ἅγιος Απόστολος, λέγων, «Εις Θεός, μία πίστις, εν βάπτισμα. Καὶ τὸ ὀφείλον ι προσάπαξ δίδοσθαι, ἐπαναληφθῆναι οὐκ ἔξεστιν, • ἀναθεματιζομένου τοῦ τῆς πλάνης ὀνόματος · διὰ τῆς ἐπιθέσεως τῶν χειρῶν ἀναδεχθῶσιν · εἰ; τὴν μίαν Ἐκκλησίαν, τὴν, ὡς εἴρηται, πε- 0 · ριστερὰν καὶ μόνην μητέρα τῶν Χριστιανῶν, ἐν · ᾗ πάντα τὰ ἁγιάσματα σωτηριωδώς αἰώνια και • ζωτικά παραλαμβάνονται, ἅτινα τοῖς ἐπιμένου • σιν ἐν τῇ αἱρέσει μεγάλην της καταδίκης τὴν • τιμωρίαν πορίζουσιν, ἵνα ὅπερ ἦν αὐτοῖς ἐν τῇ ἀληθείᾳ πρὸς τὴν αἰώνιον ζωήν ἀκολουθητέον • φωτεινοτέρως, τοῦτο γένηται αὐταῖς ἐν τῇ · πλάνῃ σκοτεινότερον καὶ πλέον καταδεδικασμέν ι νυν. Οπερ τινὲς ἔφυγον, καὶ τῆς Ἐκκλησίας · τῆς καθολικῆς μητρὸς τὰ εὐθύτατα ἐπεγνωκότες, ι πάντα ἐκεῖνα τὰ ἅγια μυστήρια φίλτρῳ τῆς · ἀληθείας ἐπίστευσαν καὶ ὑπεδέξαντο. Το; $3 Ephes. 1. 5. lanensium episcopo nostræ difficultates, labor inopiaque significentur. Nempe tantam apud nos esse clericorum paucitatem, ut multæ ecclesiæ ne diaconum quidem, vel illitteratum, habeant. Quod si diaconis, inquit, inveniendis usque adeo laboratur, quid de superioribus ordinibus, sacerdotibus ninirum et episcopis futurum sit, cogitandum; neque vero quotidianas populorum querimonias, dolore pene tabescentium, quod episcoporum et sacerdotum ministeriis destituti sint, diutius a nobis perferri posse. Quos quidem, inquit, nisi adjuvare nitamur, acerbissima supplicia, ob animarum pereuntium jacturam, nos a Deo manere putandum est. CANON LXI. ‹ Ut parvuli, qui a Donatistis baptizantur, in catho- ‹ lica Ecclesia clerici ordinentur. Proinde quoniam ‹ in superiore synodo decretum esse una mecum c vestra meminit concordia. ut parvuli, qui a Do - ‹ natistis baptizantur, erroris sui perniciem co- • gnoscere non valentes, postquam ad ætatem c rationis capacem pervenerint, agnita veritate, ‹ illorum improbitatem abhorrentes in universa- • lem Dei Ecclesiam, quæ per universum mun- • dum diffusa est, antiquo ordine, per manuum impositionem recipiantur, quominus hujusmodi ‹ in clericatus ordinem provehantur erroris noc mine impediri non debent: quando veram Eccclesiam suam propriam existimarunt ad fidem • accedentes, et in ipsa Christo credentes Trini- • talis sacramenta susceperunt. Quæ quidem oun- ‹ nia vera el sancta et divina esse clarum est, bl ‹ in iis omnem spem animæ esse sitam. El si ‹ maxime ergo etiam hæreticorum præcedens au- ‹ dacia ad quædam contraria sub nomine verita- ‹ tis tradenda prompta sit; ea quoniaın sunt • simplicia, ut docet sanctus Apostolus dicens: • Unus Deus, una fides, unum baptisma; et › quod debet semel dari, non licet rursus recipi; ‹ anathematizato erroris nomino, per manus im- ‹ positionem in unam illam Ecclesiam suscipianc tur, quæ, ut dictum est, columba et sola mater • Christianorum, in qua omnia sacramenta salu- ‹ tariter æterna et vivifica accipiuntur, quæ qui- ‹ dem iis, qui manent in hæresi, magnain præ - › bent condemnationis pœnam, ut quod erat ‹ ipsis in veritate ad vitam æternam clarius se- • quendum, hoc sit eis in errore tenebricosius el ‹ magis condemnatum. Quæ quidem nonnulli vi- ‹ tarunt, et Ecclesiæ catholicæ matris agnita ve- ‹ ritate, omnia illa sancta mysteria a veritate ‹ ¡llecti crediderunt et susceperunt. lis quan:lo ‹ bonæ vitæ probatio accesserit, non dubie et ‹ integre ad sacramentorum ministerium confir- ‹ mabuntur; et maxime in tanta rerum necessita- • te nemo est qui lioc non concedat. 595 Si qui ‹ autem hujus dogmatis clerici cum multitudine

‹ et eisdem honoribus ad nos venire desiderant, ‹ qui quidem propter honoris amorem ad vitam ‹ suadent, et ad salutem retinent: hoc utique ‹ majore prædictorum fratrum sententiam ferentium intelligentia comprehendendum esse ‹ existimo, ut sapientiore suo consilio nostræ relationis rationem discernant, et nos confir- ‹ mare dignentur ad id quod nobis de ea re ‹ statuendum est. Solum autem de iis, qui in «infantia baptizati sunt, satis habemus, ut, si ipsis placet, sententiæ nostræ consentiant de 4 iis ordinandis. Omnia ergo, quæ superius apud •● sanctissimos episcopos collegimus, facienda ‹ esse æquuin censet una mecum vestra veneranda ‹ fraternitas. › BALS. et ZONAR. Donatus quidam nomine fuit auctor hæresis, qui non alias divinorum esse my. steriorum participem docebat, nisi os in manum tenens hoc prius salularet, et sic communicaret. Illius ergo hæresim sequentes nominabantur Domacists. De iis ergo, ut in canone 47 hujus synodi dictum est, visum est Patribus interrogare, an infantes eorum, qui baptizati fuerant a parentibus, qui erant ipsi Donatistæ, deinde a catholica Ecclesia suscepti sunt, ad ordinationem quoque in clero suscipiendi sint, an non? Hoc ergo rursus quoque introducit synodus, et fert sententiam, quod a Donatistis in infantia baptizati, ut qui tunc non potuerint erroris perniciem agnoscere; quando ad ætatem rationis, hoc est. prudentiæ capacein pervenerint, ut possint veritatem intelligere et illorum improbitatem odisse: si ad ecclesiam accesserint, ii per manuum impositionem suscipiantur ordine quodam et ex forma antiqua; et non impediantur quominus in clerum admittantur, Christo pure credentes, et sanctæ Trinitatis sacramenta seu dona divina suscipientes, qua sunt corpus et sanguis unius sanctæ Trinitatis, et vera et sancta nobis a Servatore tradita, qui etiam a Patre ad nostram salutem missus est, sanctificata autem adventn sancti Spiritus. Sic enim censentur Trinitatis sacramenta. Quando ergo, inquiunt, crediderint, et sacramenta susceperint, si vita quoque ipsorum examinata bona inventa fuerit, clerici etiam fient. De bac ergo infantium causa et a papa et a Mediolanensium episcopo petiverunt, an eis ita videatur. Si qui_autent, inqulunt, Donatistarum clerici, cum populo qui est apud ipsos, et iisdein honoribus seu gradibus, velint ad fidem orthodoxam accedere; qui quidem clerici volentes etiam apud orthodoxos in suo honore permanere, consulunt populo, qui eis subest, ea quæ ad vitam et salutem pertinent: quid eis faciendum est? Sed hoc, inquiunt, a dictis • τοιούτοις, ὅταν δοκιμή χρηστου βίου προσέλθοι, • αναμφιβόλως καὶ ὁλοκλήρως πρὸς ὑπουργίαν τῶν • ἁγίων προσκυρωθήσεται· καὶ μάλιστα ἐν τῇ ι τοσαύτῃ τῶν πραγμάτων ἀνάγκῃ οὐδεὶς ἐστιν 5 · μὴ τοῦτο παραχωρῶν. Εἰ δέ τινες τοῦ αὐτοῦ • δόγματος κληρικοὶ μετὰ τοῦ πλήθους καὶ τῶν • τιμῶν αὐτῶν πρὸς ἡμᾶς ἐλθεῖν ποιήσουσιν. • οἵτινες τῷ ἔρωτι τῆς τιμῆς συμβουλεύουσε • πρὸς ζωὴν καὶ κατέχουσι πρὸς σωτηρίαν, ἀλλὰ · τοῦτο καταληπτέον κρίνω τῇ μείζονι κατανοή · σει ψηφισθησόμενον τῶν προλεχθέντων ἀδελφῶν, • ἵνα τῇ συνετωτέρα αὐτῶν βουλῇ τῆς ἡμετέρας • ἀναφορᾶς τὸν λόγον διαγνώσι, καὶ ἡμᾶς βεβαιώ ο σαι καταξιώσωσιν, εἰς τὸ ἐφεῖλον περὶ τούτου • τοῦ πράγματος παρ' ἡμῶν τυπωθῆναι. Μόνον δὲ · περὶ τῶν ἐν νηπιότητι βαπτισθέντων ἀρχούμεθα, • ἵνα, εἰ ἀρέσκει αὐτοῖς, τῇ ἡμετέρα συναινέσωσι • προαιρέσει περὶ τοῦ χειροτονεῖσθαι τούτους. «Πάντα τοίνυν, & ἀνωτέρω συνηγάγομεν παρὰ • τοῖς ἁγιωτάτοις ἐπισκόποις, πρακτέα είναι · δικαιοὶ ἅμα ἐμοὶ ἡ ἔντιμος ὑμῶν ἀδελφότης.» ΒΑΛΣ. καὶ ΖΩΝΑΡ. Δυνατός τις τὸ ὄνομα α ρέσεως γέγονεν ἀρχηγὸς μὴ ἄλλως τῶν θείων μυ στηρίων μεταλαμβάνειν διδάξα; εἰ μὴ ὀστοῦν κατἔχων ἐν τῇ χειρὶ, τοῦτο πρότερον ἀσπάζετο, καὶ οὕτω μεταλαμβάνειν. Οἱ οὖν ἐκείνου αἱρεσιῶται Δονατισταὶ ὀνομάζονται. Περὶ τούτων οὖν, ὡς ἐν τῷ με κανόνι τῆς συνόδου ταύτης είρηται, έδοξε τοῖς Πατράσιν ἐρωτῆσαι, εἰ τὰ νήπια αὐτῶν βαπτι ζόμενα παρὰ τῶν γονέων αὐτῶν, Δονατιστῶν ὄνο των, εἶτα προσερχόμενα τῇ καθολικῇ Ἐκκλησίᾳ, δεῖ προσδέχεσθαι καὶ ἐν κλήρῳ τάττειν, ἢ μή; Τούτ οὖν καὶ πάλιν ἡ σύνοδος εἰσάγει, καὶ δίδωσι γνώμην, ὥστε τοὺς παρὰ τοῖς Δονατισταῖς ἐν νηπιά τητι βαπτιζομένους, ὡς μὴ δύνασθαι τότε γινώ σκειν τῆς πλάνης τὸν ὄλεθρον, ὅτε εἰς ἡλικίαν Ελθωσι δεκτικὴν λογισμοῦ, τουτέστι φρονήσεως, ὥστε δύνασθαι νοῆσαι τὴν ἀλήθειαν, καὶ μισήσαι τὴν ἐκείνων φαυλότητα· ἐὰν τῇ Ἐκκλησία προσέλ θωσιν, ἀναδέχεσθαι τούτους διὰ τῆς ἐπιθέσεως τῶν χειρῶν κατά τινα τάξιν καὶ τύπον ἀρχαῖον, καὶ μὴ ἐμποδίζεσθαι εἰς τὸ κληρωθῆναι πιστεύσαντος καθαρῶς τῷ Χριστῷ, καὶ ὑποδεξαμένους τῆς ἁγίας Τριάδος τὰ ἁγιάσματα, ἤτοι τὰ δῶρα τὰ θεῖα, ἅτινα τὸ σῶμα καὶ αἷμά εἰσι τοῦ ἑνὸς τῆς ἁγίας Τριάδος, καὶ ἀληθῆ καὶ ἅγιά είσι παραδο θέντα ἡμῖν παρά τοῦ Σωτῆρος, ὃς καὶ παρά τοῦ Πατρὸς ἀπεστάλη εἰς σωτηρίαν ἡμῶν, ἁγιαζή μενα δὲ τῇ ἐπιφοιτήσει τοῦ ἁγίου Πνεύματος. Οὕτω γὰρ τῆς Τριάδος λογίζονται ἁγιάσματα. Οταν οὖν, φασί, πιστεύσωσι καὶ τὰ ἅγια δέξωνται, ἐὰν καὶ ὁ βίος αὐτῶν δοκιμασθεὶς χρηστός εὑρεθῇ, καὶ κλη ρωθήσονται. Περὶ ταύτης οὖν ὑποθέσεως τῶν νηπίων ἐζήτησαν καὶ παρὰ τοῦ πάππα καὶ παρὰ τοῦ Μεδιολάνων μαθεῖν, εἰ ἀρέσκονται τῇ γνώμῃ αὐτῶν. Εἰ δέ τινες, φασί, κληρικοὶ τῶν Δυνατιστῶν, μετὰ τοῦ παρ' αὐτοῖς λαοῦ καὶ τῶν τιμῶν αὐτῶν, ἤγουν τῶν βαθμῶν αὐτῶν, θελήσουσι μετελθεῖν πρὸς τὴν ὀρθόδοξον πίστιν, οἵτινες κληρικοὶ θέλοντες καὶ

IN CAN. LXII CONC. CARTHAG. παρὰ τοῖς ὀρθοδόξους διαμένειν ἐν τῇ τιμῇ αὐτῶν, & fratribus solvetur, ita ut et nos confrment, quod συμβουλεύουσι τῷ ὑπ' αὐτοὺς λαῷ πρὸς ζωὴν καὶ de hac re facere debemus. σωτηρίαν, τί ποιητέον ἐπ' αὐτοῖς; Ἀλλὰ τοῦτο, φασί, λυθήσεται παρὰ τῶν λεχθέντων ἀδελφῶν ὥστε καὶ ἡμᾶς βεβαιῶσαι, τί ὀφείλομεν περὶ τούτου ποιεῖν. ΑΡΙΣΤ: «Διὰ τὴν ἔνδειαν οἱ τοῖς Δονατισταῖς ι νήπιοι βαπτισθέντες, εἰ μεταμεληθέντες, καὶ • ἀναθέματι τὴν αἵρεσιν παραπέμψαντες, καὶ • ἄλλως επάξιοί εισι, χειροτονείσθωσαν.» Οὗτοι νήπιοι βαπτισθέντες παρὰ τῶν Δονατιστῶν, καὶ τῇ οἰκείᾳ γνώμῃ μηδὲν ἁμαρτήσαντες ἐὰν τὴν ἰδίαν αίρεσιν ἀναθεματίσωσι, καὶ τῇ καθολικῇ προσε έλθωσιν Ἐκκλησίᾳ, ἔχωσι δὲ καὶ βίον ἄμεμπτον, εἰς ἱερατικούς βαθμούς προβιβασθήσονται, διὰ τὸ ἐνδεῶς ἔχειν τὴν Αφρικήν κληρικών. ΚΑΝΩΝ ΕΒ'. • Περὶ τῶν ἐγκαταλειμμάτων τῶν εἰδώλων καὶ • ναῶν τῶν ὀφειλόντων ἐξαλειφθῆναι. Τῶν χάριν · αἰτῆσαι δεῖ τοὺς θρησκευτικωτάτους βασιλεῖς, · ὥστε τὰ ἐγκαταλείμματα τῶν εἰδώλων, τὰ κατὰ • πᾶσαν τὴν Αφρικήν, κελεῦσαι παντελῶς ἀναι κοπήναι (καὶ γὰρ ἐν πολλοῖς τόποις παραθα ο λασσίοις καὶ διαφόροις κτήσεσιν ἀκμάζει ἔτι • τῆς πλάνης ταύτης ἡ ἀδικία), ἵνα παραγγελθῶσι • καὶ αὐτὰ ἀπαλειφθῆναι, καὶ οἱ ναοὶ αὐτῶν, οἱ • ἐν τοῖς ἀγροῖς καὶ ἐν ἀποκεκρυμμένοις τόποις ο χωρίς τινος εὐκοσμίας καθεστώτες παντὶ τρόπῳ · κελευσθῶσι καταστραφήναι.» ΒΑΛΣ. Διὰ τοῦ παρόντος κανόνος ἀξιοῦσιν οἱ Πατέρες τοὺς βασιλεῖς καταστραφήναι τὰ μετὰ τὸ κήρυγμα Ευαγγελίου εναπομείναντα είδωλα. ΖΩΝΑΡ. Καὶ πλατυνθέντος τοῦ εὐαγγελικοῦ κη ρύγματος ἔτι τὸ οὐραῖον ὁ δράχων ἐκίνει, κἂν ἡ κεφαλὴ συνεθλάσθη αὐτοῦ. Ἔτι γὰρ ἐν τισι τόποις περιελέλειπτο εἴδωλα, καὶ ναοὶ αὐτῶν περιῆσαν. Καὶ περὶ τούτων οὖν ἡ σύνοδος αὕτη βουλεύεται ἀναφορὰν γενέσθαι πρὸς τοὺς κρατοῦντας, ἵνα δρίσωσι πάντα τὰ εἴδωλα ἀφανισθῆναι, καὶ τοὺς ναούς αὐτῶν καταστραφήναι χωρίς τινος ευκοσμίας καθώ εστῶτας. Τοῦτο δὲ εἶπεν, οὐχὶ διαστέλλουσα, ὥστε τοὺς μὲν χωρὶς εὐκοσμίας ὄντας καθαιρεθῆναι, τοὺς δὲ κόσμον ἔτι ἔχοντας περισώζεσθαι, ἀλλὰ δεικνύουσα ὅτι ἤδη ήρξαντο καθαιρείσθαι, ἀφαιρε θέντες ἂν περιέκειντο κόσμον, καὶ οἷον ἡμικατά λυτοι γεγονότες. ARIST. ‹ Qui propter necessitatem parvuli a Dona- ‹ tistis sunt baptizati, si resipuerint, et hæresim anathemati subjecerint, et alias digni fuerint, ‹ ordinentur. › Alii infantes a Donatistis baptizati, et sua voluntate nihil peccantes, si hæresim suam anathemasizent, et ad catholicam accedant Ecclesiam, vilam autem et inculpatam agant, ad sacerdotales provehentur gradus, quia Africæ opus est clericis. 596 CANON LXII. ‹ De idolorum reliquiis, et templis quæ debent • deleri. Quamobrem a religiosissimis imperato- ‹ ribus petendum est, ut idolorum reliquias, quæ ‹ sunt în omni Africa, omnino exscindi jubeant • (in multis enim locis maritimis, et diversis • possessionibus, adhuc viget hujus erroris inic quitas), ut praecipiantur et ipsa aboleri, et tem- • pla ipsorun in agris et in occultis locis orna- ‹ mentis spoliata omnibus modis jubeantur ‹ everti. › BALS. Per præsentem canonem volnnt Patres, ut reges evertant idola, quæ post Evangelii prædicationem remanserunt. ZONAR. Quamvis promulgato in omnes partes Evangelio, adhuc tamen etiam eliso capite, caudam draco nefarius agitabat. Adhuc enim quibusdam in locis idola eorumque templa supererant. De his igitur ad eos, qui rerum tunc temporis potiebantnr, synodus referri vult; ut idola omnia de medio tolli, ne ipsorum templa jam spoliata ornamentis omnibus everti jubeant. Hoc autem apposuit, non veluti discrimen aliquod statuens, quasi eas tantum, quæ ornatu carent deleri, reliquas autem servari velit; sed ut jam initium illorum ruinæ factum, ac ca spoliata omnibus ornamentis jam veluti semieversa esse declararet. Guill. Beveregii nola. Περὶ τῶν ἐγκαταλειμμάτων. In ms. Amer. simpliciter erroris et perditionis monumenta destruibachiano ad præsentem canonem hoc insuper oxλιον habetur: Τί οὖν; τοὺς μετ' ευκοσμίας οὐ καθα αιρετέον; Εκ παντὸς ἐκριζωτέον· μηδὲν αὐτοῖς συμβαλλομένου πρὸς φειδὼ τοῦ κάλλους. Καὶ οὐ τούτους καταστρεπτέον μένους, τοῦτο γὰρ πρόδηλον, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐν ἀγροῖς ὄντας, καὶ δομούντας λανθάνειν διὰ τὴν ἀπρέπειαν, καὶ αὐτοὺς καθαιρε τέον. Οὐ γὰρ τῷ κάλλει φθονοῦντες τὰ Ἑλληνικὰ ἐδαφίζομεν, ἀλλ' ἁπλῶς τῆς πλάνης καὶ ἀπωλείας τὰ ὑπομνήματα ολοθρεύομεν. Quid itaque? (Ten pla] cum ornamentis nonne tollenda sunt? omnino eradicanda pulchritudine nihil conferente ut iis parceretur. Neque ista sola evertenda sunt; hoc enim manifestum est; sed et quæ in agris constituuntur, et propter deformitatem latere videntur, ista etiam diruenda sunt. Non cnim ut pulchritudini invidentes Græcanica solo adæquamus, sed mus. Neque leees tantum ecclesiastica, sed et civiles omnia Ethnicorum templa dirui præcipiunt. Si qua in agris templa sunt, sine turba et tumultu diruantur. His enim dejectis atque sublatis omnis superstitionis materia consumetur. I. xνι, c. Th. de Paganis. Sic etiam divus Augustinus, Porro sequenti anno, cum socium accepisset Honorius consulem Martium Theodorum, quando jam secundum illud oraculum dæmonum aut figmentum hominum, nulla esse debuit religio Christiana, quid per alias terrarum partes factum sit non fuit necesse perquirere. Interim quod scimus, in civitate notissima et eminentissima Carthagine Africa Gaudentius el Jovias, comites imperatoris Honorii, quarto decimo calendas Aprilis falsorum deorum templa everterunt, et simulacra fregerunt. Aug. De civitate Dei,

ARIST. «Idolorem reliquiae penitus aboleantur.» ΑΡΙΣΤ. Τὰ ἐγκαταλείμματα τῶν εἰδώλων τέλεον Pictate prævalente, e fundamentis suis eradicanda sunt idolorum fana, et nullæ omnino erroris istorum reliquiæ conserventur, CANON LXII. • Ut clerici pro proprio ipsorum judicio non cogan- • tur publice testimonium dicere. Prælerea pe- • tendum est, ut statuere dignentur, ut si qui ‹ in Ecclesia quamvis causam, jure apostolico, ‹ quod in ecclesiis situm est, agitare vulnerint, • et clericorum decisio uni forte parti displicue- ‹ rit, non licere in judicium ad testimonium di - ‹ cendum vocare clericum illum, qui prius rem ‹ ipsam examinavit, vel examinationi interfuit: ‹ ut nec quis ǝd personam ecclesiasticam attinens ‹ in jus vocetur. ut ferat testimonium. › BALS, Quidam clerici, cum causam ecclesiasticam jure apostolico egissent, hoc est, dicto aposto lico consequenter, quod dicit: Audet quis vestrum, habens negotium, sub iniquis judicio contendere, et non sub sanctis? vel etiam, cum in ecclesiasticum judicium incidissent, a parte cui displicebat, ex iis qui judicaverant, ad judicem appellationis testimonii fercnli gratin trabebantur. Visum est crgo Patribus, de its ad imperatores referre, ut ipsi statuerent, nihil esse ejusmodi in posteruni faciendum, sed nec cum, qui genere vel aliquo alio modo ad aliquem ecclesiasticum attinet, in testimonium esse traben. dum. Ac in his quidem consistit canon. Nos autem aliqui scripturi eramus de iis qui litigarunt, et de iis qui sunt clericis necessitudine conjuncti, quande trahi debent, et quando son. Quia autem hic canon non est decretum, sed consilium, ut imperatores ejus admoneantur, non est autem prolata definitio, multa prætermisimus. Hoc autem solum ex præsenti canone notavimus; quod judiciaria officia ecclesiasticorum magistratuum præsens quoque synodus agnovit, eo quod dicat clericos alicujus esse causæ judices. 597 ZONAR. Praeterea ad imperatores referre constitunnt, ut si qui in Ecclesia, hoc est, in clerum nscripti, litem quamlibet, aut controversiam, jure apostolico Ecclesiis iimposito, hoc est, definito atque descripto, de judiciis nimirum apud Ecclesiam exercendis, persequi velint, (divinus namque apostolus Paulus aut Corinthios scribens: Audel, inquit, aliquis vestrum, negotium habens, sub injusto judicio experiri et non sub sanctis *? Proinde hoc apostolico jure ecclesiæ deberi, tanquam Apo- $loli decreto ita constitutum asserunt). Si igitur clerici, inquiunt, apud ecclesiam disceptent, ac decisio causa, hoc est, sententia, per quam controversia deciditur, uni ex partibus minime probata fuerit, ne tamen alters parti liceat eum, per quem vi 1 Cor. v, U • ἀφανιζέσθωσαν.» Τῆς εὐσεβείας επικρατούσης, ἐκ θεμελίων αὐτῶν ἐκριζωτέον τὰ τῶν εἰδώλων τεμένη· καὶ μηδέν τι τῆς πλάνης αὐτῶν ἐγκατάλειμμα περισωζέσθω. ΚΑΝΩΝ ΣΒ. • Περὶ τοῦ τοὺς κληρικούς χάριν διαγνώσεως τῆς • οἰκείας αὐτῶν κρίσεως μὴ ἀναγκάζεσθαι δημο • σίως μαρτυρεῖν. Δεῖ αἰτῆσαι ἔτι μὴν, ἵνα ορίσ ο σαι καταξιώσωσιν, ὥστε, ἐάν τινες ἐν Ἐκκλησία • οιανδήποτε αιτίαν ἀποστολικῷ δικαίῳ, τῷ ταῖς · ἐκκλησίαις ἐπικειμένῳ, γυμνάσαι θελήσωσι, · καὶ ἴσως ἡ τομὴ τῶν κληρικῶν τῷ ἑνὶ μέρει · ἀπαρέσοι, μὴ ἐξεῖναι πρὸς δικαστήριον εἰς • μαρτυρίαν προσκαλεῖσθαι τὸν κληρικὸν ἐκεῖνον, • τὸν πρότερον τὸ αὐτὸ πρᾶγμα σκοπήσαντα ή · καὶ σκοπουμένῳ παρατυχόντα· ἵνα μηδὲ προσ • ώπῳ τις ἐκκλησιαστικῷ προσήκων ἐναχθῇ περὶ ι τοῦ ὀφείλειν μαρτυρείν. ο ΒΑΛΣ. Τινὲς κληρικοὶ δικάσαντες ὑπόθεσιν ἐκκλησιαστικὴν ἀποστολικῷ δικαίῳ, τουτέστιν ἀκολούθῳ τῷ ἀποστολικῷ ῥητῷ, τῷ φάσκοντι· Τολμᾷ τις ὑμῶν πρᾶγμα ἔχων κρίνεσθαι ἐπὶ τῶν ἀδίκων, καὶ οὐχὶ ἐπὶ τῶν ἁγίων; ἢ καὶ παρατυχόντες ἐπὶ κρίσει ἐκκλησιαστική, είλκοντο παρὰ τοῦ ἀπαρισκομένου μέρους ἐκ τῶν δικασαμένων εἰς τὸν ἐκκλητάριον δικαστὴν χάριν μαρτυρίας. Έδοξεν οὖν τοῖς Πατράσιν, ἵνα τὰ περὶ τούτου ἀνενέγκωσι τοῖς βασιλεῦσιν, ἐφ' ᾧ ὁρίσαι αὐτοὺς μηδέν τι τοιοῦτον γενέσθαι ποτέ· ἀλλὰ μηδέ τινα προσήκοντα κατά γένος ἢ ἄλλως πως ἐκκλησιαστικῷ τινι έλκεσθαι εἰς μαρτυρίαν. Καὶ ὁ μὲν κανὼν ἐν τούτοις. Ἡμεῖς δὲ ἐμέλλομεν γράψαι τινὰ περὶ τῶν δικασάντων και περὶ τῶν προσῳκειωμένων τοῖς κληρικοῖς, πότε ὀφείλουσιν Ελκεσθαι, καὶ πότε μή. Οτι δὲ οὐκ ἔστι θέσπισμα ὁ κανών, ἀλλὰ συμβουλὴ χάριν τοῦ ὑπομνησθῆναι περὶ τούτων τοὺς βασιλεῖς, ὁρισμός δὲ οὐκ ἐξηνέχθη, παρήκαμεν τὰ πολλά. Εσημειωσάμεθα δὲ ἀπὸ τοῦ παρόντος κανόνος τοῦτο μόνον, ὅτι τὰ δικαστικὰ ὀφφίκια τῶν ἐκκλησιαστικῶν ἀρχόντων καὶ ἡ παροῦσα σύνοδος ἐπιγίνωσκεν ἀπὸ τοῦ λέγειν κληρικούς διαιτῆσαι ὑποθέσει τινί. ΖΩΝΑΡ. Ετι ἀναφορὰν βουλεύονται ποιῆσαι πρὸς τοὺς βασιλεῖς, ὥστε ἐάν τινες ἐν Ἐκκλησίᾳ, ήγουν ἐν κλήρῳ ἐκκλησιαστικῷ τεταγμένοι, οιανδήποτε αἰτίαν, ἤτοι δίκην, ὑπόθεσιν γυμνάσωσι ἀποστολικῷ δικαίῳ τῷ ταῖς Ἐκκλησίαις ἐπικειμένῳ, ήτοι ώρι σμένα, διατεταγμένῳ, τουτέστι παρὰ τῇ Ἐκκλησία δικάσωνται. Ο γὰρ θεσπέσιος ἀπόστολος Παῦλος, Κορινθίοις γράφων, φησί· Τολμᾷ τις ὑμῶν πρᾶγμα ἔχων κρίνεσθαι ἐπὶ τῶν ἀδίκων, καὶ οὐχὶ ἐπὶ τῶν ἁγίων; Τοῦτο οὖν ἀποστολικῷ δικαίῳ φησί προσήκειν ταῖς ἐκκλησίαις, ὡς τοῦ ᾿Αποστόλου τοῦτο διαταξαμένου. Ἐὰν οὖν κληρικοί, φησί, δικασθῶσι παρὰ τῇ Ἐκκλησίᾳ, καὶ ᾿Απαρέσῃ ἐνὶ μέρει, ἡ τομὴ τῶν δικαζομένων, ἤτοι ἡ τέμνουσα τὴν δίκην ἀπόφασις, ἵνα μὴ ἐξῇ τιν: τῶν μερῶν ἔλκειν εἰς

IN CAN. LXIII CONC. CARTHAG. τὸ τῆς ἐκκλήτου δικαστήριον πρὸς μαρτυρίαν τὸν causa prius examinata est, vel qui re judicata adδοκιμάσαντα πρότερον τὴν ὑπόθεσιν, ἢ καὶ κρινομένης παρατυχόντα, καὶ ἵνα μηδέ τις προτήκων, τουτέστιν, ᾠκειωμένος ἐκ συγγενείας ἢ ἄλλως έχε κλησιαστικῷ τινι, Ελκηται εἰς μαρτυρίαν. Τινὲς γὰρ ἀπηρίθμηνται καὶ τοῖς πολιτικοῖς νόμοις ἐξκουσσευόμενοι, ὥστε μὴ ἄκοντες μαρτυρεῖν, ὡς ἐν βιβλίῳ εὕρηται κα', τίτ. α΄, κεφαλαίοις διαφό ροις. ΑΡΙΣΤ. ο Κληρικός, πράγμα ι σοι, μή καλείσθω περὶ · ρίαν εἰς δικαστήριον· καὶ • πρόσωπον μὴ ἐναγέσθω • μαρτυρεῖν.» δικάσας, εἰ ἀπαρεαὐτοῦ πρὸς μαρτυὅλως ἐκκλησιαστικὸν περὶ τοῦ ὀφείλειν Εάν τινες παρά τινι τῶν κληρικῶν δικασθῆναι fult, ad provocationis forum testimonii dicendi causa trahere; neque præterea quisquam ex cognatis, hoc est, ecclesiastico homini propinquitate aut alia ratione conjunctus, ad dandum testimonium cogatur. Nam et legum civilium decreto quidam enumerantur, quos invitos ad testimonium dicendum compelli non sinunt, ut in lib. xxi, tit. 4, diversis in capitibus inveniatur. ‹ ARIST. Clericus, qui causam judicavit, si displicet, ad dandum de ea testimonium ad tribunal ‹ ne vocetur: et ecclesiastica omnino persona ‹ ad testimonium reddendum ne compellatur. › Si qui a clericorum aliquo judicari elegerunt, ᾑρετίσαντο, καὶ τὰ τῆς ὑποθέσεως ἀνεκάλυψαν, εἶτα el causam suam indicarunt, postea in judicio ejus ἐπὶ τῇ διαγνώσει αὐτοῦ ἀπηρέσθησαν, καὶ ἀπῆλθον εἰς τὸ πρόσφορον αὐτοῖς δικαστήριον· οὐ καλέσουσιν εἰς μαρτυρίαν τὸν δικάσαντα κληρικόν, τὸ μὲν ὡς ἐξκουσσατευόμενον ἀπὸ τοῦ νόμου, καὶ μὴ ἀναγχαζόμενον ἀκουσίως μαρτυρεῖν· οἱ γὰρ εἰς ἱεράν λειτουργίαν ἀπησχολημένοι άκοντες οὐ μαρτυροῦσι· τὸ δὲ, καὶ ὡς κωλυόμενον, ἐν ᾧ προσελήφθη πράγματι παρὰ τῶν μερῶν δικαστής, μαρτυρεῖν. • Περὶ τοῦ ἀφελέσθαι τὰ τῶν Ἑλλήνων συμπόσια. • Κἀκεῖνο ἔτι μὴν δεῖ αἰτῆσαι παρὰ τῶν Χριστια • νῶν βασιλέων· ἐπειδὴ παρὰ τὰ θεῖα παραγγέλ- · ματα ἐν πολλοῖς τόποις συμπόσια οὕτως έχε ο τελοῦνται, ἐκ τῆς ἐθνικῆς πλάνης προσενεχ • θέντα, ὡς καὶ Χριστιανοὺς τοῖς Ἕλλησι λάθρα · προσάγεσθαι ἐπὶ τῇ τούτων τελετῇ· ἵνα κελεύι σωσι τὰ τοιαῦτα κωλυθῆναι καὶ ἐκ τῶν πόλεων καὶ · ἐκ τῶν κτήσεων· μάλιστα ὅτι καὶ ἐν αὐτοῖς τοῖς · γενεσίοις τῶν μακαρίων μαρτύρων ἀνά τινας πόλ • λεις καὶ εἰς αὐτοὺς τοὺς ἱερούς τόπους τὰ τοιαῦτα πλημμελεῖν οὐχ ὑφορῶνται· ἐν οἷς ἡμέραις, · ὅπερ καὶ λέγειν αἰσχύνη ἐστὶν ἀρχήσεις μυσαράς • εἰς τοὺς ἀγροὺς καὶ εἰς τὰς πλατείας ἐκτελοῦσιν, · ὥστε τῇ τῶν οἰκοδεσποινών τιμῇ, καὶ ἄλλων • αναριθμήτων γυναικῶν τῇ αἰδοῖ τῶν εὐλα • 6ῶν εἰς τὴν ἁγίαν ἡμέραν παραγενομένων, λάγναις ὕβρεσιν ἐφορμᾷν· ὡς καὶ αὐτῆς τῆς · ἁγίας πίστεως σχεδόν φεύγεσθαι τὴν προς • έλευσιν. ο ΒΑΛΣ. Ωσπερ σήμερον ἐν μνήμαις ἁγίων οὐ μόνον κατὰ τὰς πόλεις, ἀλλὰ δὴ καὶ κατὰ τὰς ἔξω χώρας, γίνονται πανηγύρεις καὶ χοροστασίαι, καὶ ἄλλα τινὰ παίγνια, οὕτως, ὡς ἔοικεν, ἐτελοῦντο καὶ ἔκπαλαι· πλὴν ἐκεῖνα μυσαρὰ ἦσαν. Διό φασιν οἱ Πατέρες ὡς, ἐπεὶ ἐν πολλοῖς τόποις συμπόσια επιτελοῦνται, ἀρχὴν ἐσχηκότα ἐκ τῆς Ἑλληνικής πλά νης, ὥστε ἐν αὐτοῖς συνάγεσθαι καὶ Χριστιανούς, καὶ συντελεῖν ταῦτα τοῖς Ἕλλησι, δέον ἐστὶν ὑπο μνησθῆναι τοὺς βασιλεῖς, ἵνα κωλύσωσι ταῦτα καὶ μᾶλλον ότι πλημμελοῦνται καὶ εἰς ἱερούς τόπους. Συμβαίνει γὰρ οὐδὲ εἰς ἐκκλησίαν συνάγεσθαι τὰς εὐλαβεστέρα; τῶν γυναικῶν διὰ τὰ ἀτάκτως και ασχημόνως τηνικαῦτα γινόμενα, ὡς τῶν ταῦτα non acquiescunt, sed ad tribunal iis aptum accedunt: non vocabuntin testimonium clericum istuin qui judicavit, et ut excusalum a lege, et uon coactum invite testimonium dare (qui enim sacro vacant ministerio, inviti non testantur); et ut prohibitum in negotio, in quo a partibus acceptus erat judex, testimonium dicere. CANON LXIII. ‹ Ut auferantur Græcorum convivia. Illud præter- • ea a Christianis imperatoribus petandum ‹ est: quoniam præter divina maudata in multis ‹ locis convivia sic peraguntur, ex gentili errore c inducta, ut etiam Christiani ad paganos clanculum in eorum celebratione accedant: ut ‹ hæc jubeant et ex urbibus et ex possessioni- ‹ bus arceri; maxime, quia et in ipsis beato- ‹ rum martyrum natalibus, in quibusdam urbibus • etiam in ipsis sacris locis, ejusmodi peccata ‹ committere non reformidant; in quibus die- < bus, vel pudor est dicere, exsecrandas saltatio- ‹nes in agris et plateis peragunt, ut matrum ‹ familias honorem, et aliarum innumerabilium • piarum mulierum, quæ sancto die adsunt, vere - cundiam lascivis contumeliis aggrediantur: • adeo ut etiam ipsius sanctæ fidei propeinodum ‹ aufugiant accessum. › BALS. Sicut hodie in sanctorum anniversariis celebritatibus, non so!um in urbibus, sed etiam in vicis et pagis, fiunt hominum conventus choresque ducuntur, et alia quædam ludicra: sic, ut est verislmile, olim quoque, peragebantur; sed ea erant exsecrapda. Et ideo dicunt Patres, quod quoniam multis in locis convivia peraguntur, quæ a Græco errore habuerunt principium ut in eis etiam convenirent Christiani, et eadein cum Græcis peragerent: admonendi sunt imperatores ut ea prohibeant; et eo magis, quod etiam in sacra loca peccant. Evenit eniin, ut nec religiosiores mulieres in ecclesiam conveuiant, propter ea quæ turpiter et indecore funt: nempe cum ii, qui hæc audent, im-

pudenter 598 et lascive ejusmodi muneres aggr- τολμώντων, ἀναιδῶς καὶ κατὰ λαγνείαν ἐφορμώντων ciantur. Atque in his quidem est scopus canonis. Tu autem scias, quod etiamsi hæc imperiale decretuin non vetuit: tamen synodus, quæ in Trullo habita est, in eos, qui hæc audent, vehementer animadvertit. ZONAR. In multis adituc locis convivia celebrari, ducta ex Græcorum erroribus consuetudine synodi Patres affirmant; adeo ut Christiani quoque conveniant, ac simul cum paganis eadem eelebrent. Quinimo, inquiunt, et anniversariis sanctorum martyrum celebritatibus quædam funt, quæ vel commemorari absque pudore non possunt: saliationes scilicet exsecrandæ, et alia quædain eousque, ut in mulicres honestas ad sanctorum delubra κατὰ τῶν τοιούτων γυναικῶν. Καὶ ὁ μὲν σκοπὸς τοῦ κανόνος ἐν τούτοις. Σὺ δὲ γίνωσκε ὅτι, κἂν ταῦτα βασιλικὸς ὁρισμὸς οὐκ ἐκώλυσεν, ἀλλ᾽ ὅμως ἡ ἐν τῷ Τρούλλῳ σύνοδος μεγάλως ἐχόλασε τους τοιαῦτα τολμώντας. ΖΩΝΑΡ. Λέγουσιν οἱ τῆς συνόδου ὅτι ἔτι ἐν πολλοῖς τόποις ἐπιτελοῦνται συμπόσια, τὴν ἀρχὴν ἐσχηκότα ἐκ τῆς Ἑλληνικῆς πλάνης, ὥστε ἐν αὐτ τοῖς συνάγεσθαι καὶ Χριστιανούς, καὶ συντελεῖν ταῦτα τοῖς Ἕλλησι. Καὶ ἐν ταῖς μνήμαις δὲ, φασί, τῶν ἁγίων μαρτύρων γίνονταί τινα, & καὶ λέγειν αἰσχύνη ἐστὶν, ήγουν ὀρχήσεις μυσαραὶ, καὶ ἄλλα τινὰ, ὥστε, σεμνῶν γυναικῶν ἀπερχομένων εἰς τὰς τῶν ἁγίων μνήμας, ὁρμον κατ' αὐτῶν λάγνος τους coufluentes, illi scelerum artifices lascive impetum τὰ μυσαρὰ ἐκεῖνα ποιοῦντας, ὡς ἀνάγκην εἶναι, faciant, ut illæ propterea ab accessu fidei necessario refugiant, hoc est, etiam ab ecclesia, propter intemperantis nequitiæ facinora, procul abesse cogantur.De his igitur imperatoria auctoritate tollendiscam ipso imperatore precibus agendum esse decernunt. ARIST. & Convivia Grecanica, propter propriam inverecundiam, et quod multos Christianorum • seducunt, in diebus etiam, quibus martyrum ‹ commemorationes celebrantur, fieri cessent,» Saltationes enim abominandas, et alia quæcun· que indecora, quæ Græcanici sunt erroris, nec in sacris locis ubi martyrum commemorationes colebrantur, nec alibi feri concedit canon: sed istiusmodi convivia perfecle cessare mandat, ut quæ multos Christianos seducunt, et ad perditionen cos redigunt. CANON LXIV. Ne in Dominico, et in reliquis sanctorum festis, • spectacula ullo modo peragantur. Illud quoque • præterea petendum est, ut theatralium ludi- • crorum spectacula in Dominico et reliquis ‹ Christianæ fidei diebus solemnibus prohibean- • tur; maxime, quia in sancti Paschæ octavæ ‹ turbæ magis in hippodromum quam in ec- ‹ clesiam conveniant: debere præfinitos ipsorum ‹ dies transferri, quando ita eveniat, nec ullum ‹ Christianum debere ad hæc spectacula cogi. › BALS. In Doninicis, et in reliquis festis diebus, et in magnæ Paschæ hebdoinada, fiebant equornm curricula, et reliqua spectacula. Cautum est ergo imperatoribus suaderi, ut hæc prohiberentur: et quæ his diebus fiebant, in alios dies transferrentur. Lege et synodi in Trullo canonem 66. ZONAR. Illud etiam synodus postulavit, ne spectacula videlicet Dominicis, aut festis diebus, neve equestres ludi Paschatis hellomada preleantur, verum in aliud tempus transferantur, ne his occupati ludicris ab ecclesiis frequentandis homines Christiani desistant: tum ne fidelium aliquis in theatrali consessu adesse cogatur. Synodi quoque διὰ ταῦτα φεύγεσθαι τὴν προσέλευσιν τῆς πίστεως, ήγουν ἀναγκάζεσθαι μηδὲ εἰς ἐκκλησίαν συνάγεσθαι διὰ τὰ ἀτάκτως καὶ ἀσχημόνως γινόμενα. Ταῦτα τοίνυν κωλυσθῆναι ἐδέοντο παρὰ τῆς βασιλικής εξουσίας. ΑΡΙΣΤ. «Τὰ Ἑλληνικὰ συμπόσια πανέσθω διὰ τὴν • οἰκείαν ασχημοσύνην, καὶ τὸ πολλοὺς ἀφέλκε • σθαι Χριστιανῶν, καὶ ἐν ἡμέραις μνήμης μαρ- • τύρων γίνεσθαι. ν Ορχήσεις γὰρ μυσαράς καὶ ἄλλα τινὰ ἀσχήμονα τῆς Ἑλληνικῆς ὄντα πλάνης οὔτε ἐν ἱεροῖ; τόποις, ἔνθα μνῆμαι μαρτύρων γίνονται, οὔτε ἀλλαχοῦ γίνεσθαι ὁ κανών συγχωρεῖ· ἀλλὰ τέλεον τὰ τοιαῦτα προστάττει συμπόσια παύεσθαι, ὡς πολλοὺς τῶν Χριστιανῶν ἐφελκόμενα, καὶ ἄγοντα αὐτοὺς εἰς ἀπώλειαν. ΚΑΝΩΝ ΙΔ'. • Περ. θεωριών, ἵνα ἐν τῇ Κυριακῇ καὶ ἐν ταῖς • λοιπαῖς τῶν ἁγίων ἑορταῖς μηδαμῶς ἐπιτελῶνι ται. Κἀκεῖνο ἔτι μὴν δεῖ αἰτῆσαι, ἵνα τὰ θεώρια «τῶν θεατρικών παιγνίων ἐν τῇ Κυριακῇ καὶ · ἐν ταῖς λοιπαῖς φαιδραῖς τῆς τῶν Χριστιανῶν • πίστεως ἡμέραις κωλύωνται· μάλιστα ὅτι ἐν · τῇ ὀγδοάδι τοῦ ἁγίου Πάσχα οι όχλοι μάλλον · εἰς τὸ ἱπποδρόμιον ἤπερ εἰς τὴν ἐκκλησίαν συνέρχονται· ὀφείλει μετενεχθή ναι τὰς ὡρι · σμένας αὐτῶν ἡμέρας, ὅτε ἀπαντήσῃ, καὶ μὴ • ὀφείλειν τινὰ τῶν Χριστιανῶν πρὸς τὰ θεώρια · ταῦτα ἀναγκάζεσθαι.» ΒΑΛΣ. Ἐν ταῖς Κυριακαῖς καὶ ἐν ταῖς λοιπαῖς ἑορταῖς καὶ ἐν τῇ μεγάλῃ ἑβδομάδι τοῦ Πάσχα ἐγίνοντο Ιπποδρόμια και λοιπὰ θεώρια. Τετύπωται οὖν παράκλησιν γενέσθαι πρὸς τοὺς βασιλεῖς, ἵνα τούτη κωλυθῇ, καὶ μετενεχθῶσι τὰ τῶν τοιούτων ἡμερῶν εἰς ἑτέρας ἡμέρας. Ανάγνωθι καὶ τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ συνόδου κανόνα ξς'. ΖΩΝΑΡ. Μήτε θεώρια ἐν Κυριακαῖς ἢ ἐν ἑορτα σίμοις ἡμέραις γίνεσθαι, μήτε ἱπποδρομίας ἐν τῇ έξδομάδι τοῦ Πάσχα, ἵνα μὴ ἐν αὐτοῖς σχολάζωσιν οἱ Χριστιανοὶ καταλιμπάνοντας τὰς ἐκκλησίας, ἡ σύνοδος ήτησε, μετατεθῆναι δὲ τὰς ἡμέρας τῆς τῶν ἵππων ἁμίλλης, καὶ μηδένα τῶν πιστῶν ἀναγκάζεσθαι εἰς τὸ θέατρα ἀπεῖναι. Καὶ ὁ ξε' δὲ τῆς

IN CAN. LXV CONC. CARTHAG τῷ Τρούλλῳ συνόδου κανὼν τὴν ὅλην ἑβδομάδα τοῦ Ain Trullo canone 66, universam Paschalis hebdoΠάσχα ἐν ταῖς ἐκκλησίαις σχολάζειν ἀπαιτεῖ τοὺς πιστοὺς ἐν ψαλμοῖς καὶ ὕμνοις, καὶ τὰς ἱπποδρομίας κωλύει. ΑΡΙΣΤ. «Θέατρα Κυριακαῖς καὶ ἑορταῖς οὐ συν- • άγονται.» Ἐν γὰρ ταῖς φαιδραῖς ταύταις ἡμέραις εἰς τὴν ἐκκλησίαν πρέπον ἐστὶ συνάγεσθαι τοὺς Χριστιανούς· καὶ οὐ δεῖ τελεῖσθαι ἐν αὐταῖς ἱπποδρόμια. ΚΑΝΩΝ ΣΕ. • Περὶ τῶν καταδικαζομένων κληρικῶν. Κἀκεῖνο • δεῖ αἰτῆσαι, ἵνα ορίσαι καταξιώσωσιν, ὥστε • κληρικόν οιασδήποτε τιμῆς τυγχάνοντα, ἐπ' • οι δήποτε ἐγκλήματι τῇ τῶν ἐπισκόπων κρίσει • καταδικασθέντα, μὴ ἐξεῖναι τὸν αὐτὸν εἴτε • παρὰ τῆς ἐκκλησίας ἦς ὑπῆρχεν, εἴτε ἀπό • οιουδήποτε ανθρώπου διεκδικεῖσθαι ποινῆς, ἢ «ἐπὶ τούτῳ παρεντεθείσης ζημίας χρημάτων · καὶ τιμῆς, ὅπως μηδὲ κεῖραν μηδὲ φύσιν ἀπολο • γητέαν εἶναι κελεύσωσιν.» ΒΑΛΣ. Κληρικοί τινες καταδικασθέντες ἐπὶ ἐγκληματικαῖς αἰτιάσεσι, καὶ μηδὲ βοήθειαν ἔχοντες ἐκκλήτου (οὕτω γὰρ ἐκληπτέον τὰ τοῦ κανόνος) πάν λιν ἔχλουν ἀποκαταστῆναι. Ηρεσε γοῦν τοῖς Πατράσιν ὑπομνησθῆναι τοὺς βασιλεῖς, ἵνα ὁρίσωσιν ὑποκεῖσθαι ποινῇ χρηματικῇ καὶ ἀφαιρέσει τιμής τοὺς ἐκδικοῦντας τούτους, ἐκκλησιαστικοὺς ἢ καὶ ἑτέρους, κἂν οἴας ὦσι κείρας, ήγουν ἡλικίας, ἢ καὶ φύσεως. ΖΩΝΑΡ. Ἵτησαν οἱ Πατέρες ὁρισθῆναι καὶ τὸ μηδένα κληρικὸν καταδικασθέντα παρὰ τοῦ ἐπισκό που αὐτοῦ ἐπί τινι ἐγκλήματι διεκδικεῖσθαι ἡ παρά τῆς ἐκκλησίας τῆς ὑπῆρχε κληρικός, ἢ παρά τινος ἀνθρώπου δυνάστου τυχόν· καὶ ζημίαν ἠξίωσαν κατὰ τοῦ ἐκδικοῦντος αὐτὸν ὁρισθῆναι καὶ εἰς χρή ματα καὶ εἰς τιμήν· ὥστε καὶ χρήματα τὸν τοῦτο ποιεῖν ἐπιχειροῦντα ζημιοῦν, καὶ εἰς τιμὴν αὐτοῦ κινδυνεύειν ἀτιμούμενον. Και μήτε ηλικίαν τινά προβάλλεσθαι εἰς ὠφέλειαν, τυχὴν ὅτι νέος ἦν ὁ ποιήσας τοῦτο, ἡ γέρων πάνυ, καὶ δέον αὐτὸν συγ γνωσθῆναι διὰ τὴν ἡλικίαν (κεῖρα γὰρ ἡλικία ἐστὶν, ὡς πολλαχοῦ εἴρηται, μήτε διὰ τὴν φύσιν. οἷον ὅτι γυνὴ ἦν ἡ τοῦτο ποιήσασα. Τὸ δὲ διεκδικεῖσθαι ἐνταῦθα οὐχὶ τὸ ἀντιλαμβάνεσθαι τοῦ καταδικασθέντος ἐστὶ, λέγοντος ἀδικεῖσθαι καὶ ζητοῦντος ἔκκλητον ἴσως· εἰ γὰρ τοῦτο εἶποι τις, πολλοῖς και νόσιν ἐναντιωθήσεται, τοῖς διδοῦσι τοῖς κληρικοῖς ἔκκλητον αἰτιωμένοις τας ψήφους τῶν ἐπισκόπων αὐτῶν· ἀλλὰ τὸ, δικαίως τοῦ κληρικοῦ καταδικα οθέντος, κωλύειν τινὰ ἐκβιβασθῆναι τὴν ψῆφον τοῦ ἐπισκόπου χειρὶ χρώμενον. ΑΡΙΣΤ. • Κληρικός, ἐπισκόπου κρίσει καταδικα- • σθεὶς, παρὰ μηδενὸς ἐκδικείσθω.» Ο καταδικασθεὶς ἐπ' ἐγκλήματι παρ' ἐπισκό που κληρικός, εἰ μὲν οἶεται ἀδικεῖσθαι, ἐκκαλεί. σθω, αὐθεντικῶς δὲ μετ' ἐξουσίας μὴ παρά τινο; ἐκδικείσθω. madam in ecclesiis agere, tempusque psalmis atque hymnis concinendis traducere, fideles jubentur, equorumque certamina prohibentur. ARIST. ‹ Theatra Dominicis et festis diebus non • celebrantur. › In hilaribus enim diebus istis in ecclesia Chri stianos convenire decet: et non oportet equiria in iis celebrari. 599 CANON LXV. • De clericis, qui condemnantur. Illud quoque • petendum est, ut statuere dignentur, ne liceat, ■ clericum quemcunque honorem obtinentem, ‹ in quocunque crimine episcoporum judicio con- • demnatum, vel ab ecclesia cujus fuit, vel ab • ullo homine liberari a pena; alioqui hunc De- ‹ cunia et.dignitate multari, nec ætatem nec na- • Luram excusandam esse jubeant. BALS. Clerici quidam in causis criminalibus condemnati, et nec appellationis auxilium habentes (ita est enim intelligendus canon) restitui satagebant. Placuit ergo Patribus, imperatores admoneri, ut statuant panæ pecuniariæ et privatioui honoris eos subjici, qui illos defendunt ac liberant, sive sint ecclesiastici, sive etiam alii, cujuscunque sint aetatis vel natura. ZONAR. Præterea ne quem clericum a suo episcopo ob crimen aliquod condemnatum; aut ab ecclesia, cujus clericus fuerat, aut ab alio viro, dynasta forte, absolvi liceat, Patres decerni voluerunt Ac si quis hominem absolverit, eum et pecunia simul et dignitate multari; ita ut quicunque id aggressus fuerit, et pecunia multetur, et honore spoliatus dignitatem amittat. Neque vero, aut alatis excusationem admitti: puta, quod adolescens admodum, qui id fecit, vel affecta alate sit, ac propterea crimen gelati condonari oporteat (κεῖνα namque ætatem significat ut sæpe diximus) aut sexus, veluti quod a muliere id facinus patratum sit. Illud autem verbum διεκδικεῖσθαι, hoc loco, non pro eo sumitur, quod est alicujus, qui se injuste damnatum queratur, sibique provocationem dari postulet, patrocinium suscipere; id enim qui dixerit, multis cauonibus adversabitur, quibus, si minus episcoporum sententiæ clerici acquiescant, eisdem provocatio conceditur: sed est, juste condemnato clerico, episcopi scntentiæ exsecutionem vi quemquam et armis impedire. ARIST. Clericus episcopi judicio condemnatus, a c nenine liberetur. Clericus, qui ob [delicta ab episcopo condemnatur, si sibi videtur injuria afectus, appellet, cum auctoritate autem et potestate a quopiam ne liJeretur.

CANON LXVI. ‹ De mimis qui fiunt Christiani. De his præterca ‹ petendum est, ut si quis ex quocunque exer- • citin ludicro ad Christianismi gratiam venire ‹ voluerit, et purus ab illis maculis permanere; ‹ ne ulli liceat eum ad ejusmodi exercitium pror- ‹ sus vel incitare vel cogere. › BALS. Spectacula antiquitus cum populorur suppeditatione peragebatur, propterea scenicos quosdam et mimos, sæpe et magna ex parte Græcos habebant. Petunt ergo Patres, ut imperatores decernant, si quis eorum, cum Græcus sit, baptizatur, eum a populo eadem ludicra exhibere non cogi. ZONAR. Scenicos et mimos, ludorum artifices, antiqui Patres inire aversabantur. Si quis horum igitur ex profana Grecorum superstitione Christiana sacra amplectatur, exulusque iis quibus notatus fuerat maculis sordidum illud videlicet vitæ genus deseruerit, petunt ne hominem amplius cujusquam auctoritate ad ludicra illa iterum exercenda liceat compelli. 600 Si quidem in magnis urbibus theatra exstabant, in quibus statis temporibus populi conventu ludi exhibebantur, ad eamque remi scenicorum opera. et servitium, nulla excusatione adlinissa, ita fagitabatur, ut ad ea munia vel inviti traherentur. ARIST. Qui a ludicro exercitio ad honestam se • convertit vitam, ad idem ne retrahatur.» Qui scenicam relinquit vitam, et aliam vivendi rationem Christianis decentem amplectitur, ne compellatur in ludicro exercitio iterum versari. Erant enim quidam ludicris istiusmodi exercitiis ascripti, et graviter tulerunt ea consectari. ,CANON LXVII. ‹ De manumissionibus, quæ fiunt in ecclesiis. De • manumissionibus scilicet in ecclesia procla- ‹ mandis si hoc nostri consacerdotes in Italia • Περὶ τῶν μίμων γινομένων Χριστιανών. Περί ι τοιούτων μὴν αἰτῆσαι δεῖ, ἵνα, ἐάν τι; ἐξ οἷου δήποτε παιγνιώδους ἐπιτηδεύματος πρὸς τὴν • τοῦ Χριστιανισμοῦ χάριν ἐλθεῖν θελήσῃ, καὶ • ἐλεύθερος ἀπ' ἐκείνων τῶν σπίλων διαμείναι, · μὴ ἐξὸν εἴη τινὶ τὸν τοιοῦτον πρὸς τὰ αὐτὰ • γυμνάσματα πάλιν προτρέπεσθαι ή καταναγ • χάζειν. ο ΒΑΛΣ. Τὸ παλαιὸν ἐτελοῦντο θέατρα μετά συν δοσίας τῶν δημοτῶν, καὶ διὰ τοῦτο εἶχόν τινας σκη νικούς καὶ μίμους τὰ μέρη πολλάκις καὶ ῾Ελληνας. Ζητοῦσιν οὖν οἱ Πατέρες ορίσαι τοὺς βασιλεῖς, ἵνα, ἐάν τις τῶν τοιούτων Ἕλλην ὢν βαπτισθῇ, μὴ ἀναγκάζηται ὑπὸ τοῦ δήμου τὰ αὐτὰ ἐνδει κνυσθαι παίγνια. ΖΩΝΑΡ. Τοὺς σκηνικούς καὶ μίμους, τοὺς τὰ παίγνια πράττοντας, οι πάλαι Πατέρες ἐν τοῖς ἀποτροπαίοις ἐλογίζοντο. Ἐὰν οὖν τις τῶν τοιούτων Ελλην ὢν προσέλθῃ τῷ Χριστιανισμῷ, καὶ ἐλεύθε ρος ἐκ τῶν σπίλων, ήγουν τῶν ῥυπαρῶν ἔργων ἐκείνων γένηται καταλιπών ταῦτα, αἰτοῦσι μὴ δύνασθαί τινα ἀναγκάζειν αὐτὸν πάλιν πρὸς τὰ παίγνια ἐκεῖνα υποστρέφειν, καὶ ἐνασχολεῖσθαι αύτ τοῖς. Ἐν γὰρ ταῖς μεγάλαις τῶν πόλεων θέατρα ἦσαν, καὶ κατὰ καιροὺς συνήγοντο ἐν αὐτοῖς καὶ ἐτελοῦντο παίγνια, καὶ ὥσπερ τι λειτούργημα καὶ ἀπαραίτητον χρέος εἶχον οἱ σκηνικοὶ τὸ ἐπιδείκνυ σθαι ταῦτα εἵλκοντό τε καὶ μὴ βουλόμενοι. ΑΡΙΣΤ. «Ὁ ἀπὸ παιγνιώδους ἐπιτηδεύματος εἰς • σπουδαίον μετελθὼν βίον, μὴ ἑλκέσθω πρὸς · αὐτό. ο Ο καταλιπὼν τὸν σκηνικὸν βίον, καὶ διαγωγήν ἑτέραν Χριστιανοῖς πρέπουσαν μετερχόμενος, οὐκ ἀναγκασθήσεται αὖθις τὸ παιγνιώδες ἐπιτήδευμα ἐνεργεῖν. Ησαν γάρ τινες ἐναπογραφόμενοι εἰς τὰ παιγνιώδη ταῦτα ἐπιτηδεύματα, καὶ βάρος εἶχον τὸ μετέρχεσθαι ταῦτα. KANON EZ'. • Περὶ ἐλευθεριῶν τῶν ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ γενομένων • Περὶ ἐλευθεριῶν δηλαδὴ ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ • κηρυκτέων ἐὰν τοῦτο οἱ ἡμέτεροι συνερεῖς Guill. Beveregii note. Περ. ελευθεριῶν τῶν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ γινο- vitalem Romanam vocant, etiam nolentibus dominis, μένων. Τι nis. Aloniensi et impressis autelac Balsamonis et Zonara codicibus additur αιτητέον ἐκ τοῦ βασιλέως. Sic etiam in Dionysiana horum canonum collectione legitur, De manumissionibus in ecclesia celebrandis ab imperatore poscendum. In codice Amerbachiano tolus titulus omittitur. Περὶ ἐλευθεριών δηλαδὴ ἐν τῇ ἐκκλησία κηρυκτέων. Οι ii, qui in ecclesia granuissi sunt, cum libertate civitatem etiam Romanam consequerentur, Constantinus Magnus leges tulit, uti testatur Sozonienus, qui de eo loquens ait, 'Yad γὰρ ἀκριβείας νόμων καὶ ἀκόντων τῶν κεκτημένων πολλῆς δυσχερείας οὔσης περὶ τὴν κτήσιν τῆς ἀμείνονος ἐλευθερείας, ἣν πολιτείαν Ρωμαίων καλοῦσι, τρεῖς ἔθετο νόμους, ψηφισάμενος πάντας, τοὺς ἐν ταῖς ἐκκλησίαις ελευθερουμένους ὑπὸ μάρτυσι τοῖς ἱερεῦσι, πολιτείας Ρωμαϊκῆς τυγχάνειν. Nam cum nimiam legum severitatcm potior libertas, quam ci difficile admodum acquireretur, tres tulit leges, quibus constituit, ut quicunque in ecclesia sub testimonio sacerdotum libertate donati essent, civitatem Romanam consequerentur. Sozom. Hist. Eccles. I. I, c. 9. Unam ex hisce legibus a Constantino latis Regino abbas Prumiensis citat, his verbis, Imperator Constantinus Augustus, Osio episcopo Cordubensi. Qui manumittendi in sacrosancta ecclesia habuerit voluntatem, tantum est, ut sub præsentia sacerdotum servos suos voluerit absolvere, noverit eos suscepta libertate cires esse Romanos. Nam si clerici mancipiis suis dare voluerint libertatem, etiamsi extra conspectum fecerint sacerdotum, vel sine scriptura verbis tantum fuerint absoluti, manebit, sicut civibus Romanis integra et plena liberias. Regin. De discip. Eccles. I. 1, c. 406. Exstat etiam in interpret. I. i, C. Th. de maunmissionibus in ecclesia. Quinetiam ex lege ecclesiastica omnis manumissio in ecclesia fieri debet. Instruendi sunt

• facere reperiantur, nostra quoque fiducis, ma- ‹ nifestum est, eorum ordinem sequatur, missi ‹ legati potestate palam data, ut quæcunque ‹ fide digna pro ecclesiastico statu et animarum ‹ salute peragere potuerit, nos quoque ea omnia ‹ coram Domino laudabiliter suscipiamus. Si • vestra placeat dilectioni, dicite, ut meam relationem firmam esse vobis ostendam; et nostrum omnium consensum vestra sinceritas • jucundle accipiat.» Ab omnibus episcopis dictum est: Omnibus placent quæ sunt proposita, cl, quæ sapienter a tua sanctitate sunt exposi'a, perfici lebent. IN CAN. LXVII CONC, CARTHAG. • φαίνωνται ποιοῦντες ἀνὰ τὴν Ἰταλίαν, καὶ ἡ • ἡμετέρα δῆλον πεποίθησις τῇ τούτων τάξει Έπηται, δοθείσης φανερῶς ἀδείας πεμπομένου • τοποτηρητοῦ, ἵνα οιαδήποτε ἄξια πίστεως ὑπὲρ • τῆς ἐκκλησιαστικῆς καταστάσεως καὶ τῆς τῶν • ψυχῶν σωτηρίας εκτελέσαι δυνηθείη· καὶ ἡ · μεῖς ἐπαινετῶς ἐνώπιον τοῦ Κυρίου ὑποδεξώ · μεθα ταῦτα πάντα. Ἐὰν τῇ ὑμετέρᾳ ἀγάπῃ · ἀρέσκῃ, ἐξείπατε, ἵνα καὶ τὴν ἐμὴν ἀναφορὰν • βεβαίαν οὖσαν ὑμῖν ἐπιδείξων καὶ τὰ παρὰ · τῆς πάντων ἡμῶν συναινέσεως ἡ αὐτῶν εἰλι- • κοινότης ἡδέως προσδέξηται. Ἀπὸ πάντω τῶν ἐπισκόπων ἐλέχθη· Πᾶσιν ἀρέσκει τὰ προο τεθέντα, καὶ συνετῶς ἀπὸ τῆς σῆς ἁγιωσύνης ἐξηγηθέντα ὀφείλει εκτελεσθῆναι. ΒΑΛΣ. Ὡς ἔοικεν, ἀμφέβαλλόν τινες, εἰ ὀφείλουσιν ἐλευθεροῦσθαι δοῦλοι ἐπ' ἐκκλησία;, η Στεροί τινες καταφεύγοντες ἐν αὐτῇ, ὡς ἐνεχόμενοι εὐθύνεις τισὶ, καὶ τὴν ἐκκλησιαστικήν ζητοῦντες βοή Θειαν. Περὶ τούτων γὰρ καὶ ἡ ἀρχὴ τῆς πράξεως ταύτης διαλαμβάνει· ἀλλὰ μὴν καὶ ἡ διαλαλιὰ τοῦ παρόντος κανόνος. Καὶ διὰ τοῦτο εἶπον οἱ Πατέρες ὅτι, Ἐρωτηθήτωσαν διὰ τοποτηρητῶν οἱ ἱερεῖς τῆς Ἰταλία;· καὶ ἐὰν ποιῶσι κἀκεῖνοι τοῦτο, ήγουν κηρύττωσι καὶ πράττωσι τὰς ἐλευθερίας, μετά πεποιθήσεως καὶ αὐτοὶ ἵνα ἀκολουθήσωσι τοῖς οὕτω γινομένοις, εἰς σωτηρίαν ψυχικήν ἀποβλέπουσι, καὶ εἰς συντήρησιν τῶν ἐκκλησιαστικῶν δικαίων. Τούτου δὲ οὕτω πολυπραγμονηθέντος, γενήσεται καὶ ἡ πρὸς βασιλεῖς ἀναφορὰ βεβαία, καὶ προσδεχθῇ παρὰ τῆς εἰλικρινότητος· τούτων τὸ κατὰ συναίνεσιν κοινὴν ἀνενεχθέν. Καὶ ὁ μὲν παρών κανὼν ἀνήρτησε τὰ τῶν προσφευγόντων ταῖς ἐκ πλησίαις εἰς ἀκρόασιν βασιλικήν· σὺ δὲ ἀνάγνωθι BALS. Ut est verisimile, dubitant nonnulli, an servi in ecclesia manumitui debeant, vel aliqui alii, qui ad eam confugerunt, utqui sint aliquibus delictis obnoxii, et auxilium quærant ecclesiasticum. De his enim etiam hujus actionis principium tractat'; atque etiam præsentis canonis collocutio. Et propterea dixerunt Patres: Interrogentur per legatos Italiæ sacerdotes: et si illi quoque hoc faciant, seu proclament et faciant libertales, cuin confidentia ipsi quoque ea, quæ sic fiunt, sequantur, ad animæ saintem respicientia, et ad jurium ccclesiasticorum conservationem. Hoc autem się proviso, fed firina ad imperatores quoque relatio, et ab eorum sinceritate suscipietur, quod communi consensu relatum fuerit. Ac quæ ad eos quidem spectant, qni ad ecclesias confugiunt, praesens canon imperatori au·lienda remittit. Tu autem lege primi tituli quinti libri cap. decimum tertium, quod sic dicit: Statuimus nemini licere eos qui confuGuill. Beveregii præterea laici, ut sciunt quod nu'latenus alio loco manumittere proprios possunt servos, quos dominicis castris aggregari decreverunt, nisi in sacrosancta ecclesia. Reg. ibid., c. 405. Burchard. I. II. c. 29. Ivo Par. 6, c. 129. Neque eos solos, qui ad clericatus gradum promovendi sunt, in ecclesia manumittendos esse, verum etiam alios quosvis, dictus Regino ex pacto Francorum probat, ex quo hæc citat: Hoc etiam volumus, ut qualiscunque Francus Ribuarius sertum suum pro remedio animæ suæ secundum legem Romanam liberum facere voluerit, ut in ecclesia coram presbyteris, diaconibus, seu cuncto clero et plebe in manu episcopi servum suum tabulis tradal, et episcopus archidiacono jubeat, ut ei tabulas secundum legem Romunam, qua ecclesiæ vieunt, scribere facial, et tam ipse quam et omnis procreatio ejus liberi permaneant, et sub tuitione ecclesiæ consistant, et omnem reditum status sui ad ecclesiam persolvant, et non alibi nisi ad ecclesiam, rbi relazati sunt, mallum teneant, et si¸ absque liberis discesserint, nullum alium nisi ecclesiam relinquent haeredem. Ibid. c. 405. Formula hujus modi manumissionis, in ecclesia promnulgari solitæ, exstat inter veteres formulas a doctissimo Bignonio non ita pridem editas, his verbis: Ego ile minimus servorum Dei famulus, ecclesiæ Senonice archiepiscopus, tanta serenissimi Ludorici Augusti auctoritate, quæ Senonis in arcibo Ecclesiæ cpiscopis servatur. fultus, për hune libellum mannmissionis te fratrem nostrum, quem servilis conditio nota. hactenus addictum tenuit, inter hujus Ecclesie familiam, quia fratrum testimonio, inter quos enutritus es, dignus ad sacerdotalem honorem suscipiendum prædicaris, censeo te alque statuo, ante sacri allaris cornu in respectu sacerdotum et cleri et populi adstantis, a præsenti die et deinceps ab omni jugo servitutis humance absolutum fore, civemque Romanum appellari. Aliam etiam formulam Regino supradictis commemoravit, ad hunc modum: Qui debitum sibi nexum alque competens relaxat servitium, præmium in futuro apud Dominum sibi provenire non dubitat. Quapropter eau in Dei nomine ille, pro remedio animæ meæ, vel wierna retributione in ecclesia Sancti Petri vel illius sancti, sub præsentia episcopi, vel sacerdotum ibi constitentium ac nobilium laicorum, ante cornu altaris illius ecclesice, absolvo servum meum illum, per hanc chartam absolutionis et ingenuitatis, ab omni vinculo scritulis, ita ut ab hac die et deinceps ingenuus sit, et inyenuus permaneat, tanquam si ab ingenuis parenticus fuisset natus vel procreatus, eamque pergal partem, quam maluerit, vel quam ci auctoritas canonica permittit, et sicut alii cives Romani ritam ducal ingenuam, etc. Reg. 1. 1, c. 402, ubi etiam capite præcedente aliud exemplar libertatis traditur. Quinetiam doctissimus vir Stephanus Baluzins in appendice Auctorum veterum duas manumissiouis formulas edidit, unam Constantiae cap. 11, alteram Nicolai de Mirisiaco cap. 33.

giant, cujuscunque sint conditionis, ex sancta eccle- τοῦ α' τίτλου τοῦ εʹ βιβλίου κεφάλαιον ιγ', λέγον sia orthodoxæ fidei extra hanc imperialem civitatem extrudere. Si qui autem tale quid moliri vel facere nusi fuerint sacrilegii crimini subjician'ur. Sed neque cos sic in venerabilibus ecclesiis detineri vel constringi, ut illic a rebus esculentis, vel vestimentis, vel quiete, vel somnno prohibeantur. Et undecimum caput quod dicit: Usque ad ecclesiæ terminos, qui sunt ante forum publicum, tuti sint qui ad eam confugiunt, interioribns lavacris, vel hortis, vel aulis, vel cubiculis, vel porticibus utentes, et prohibeantur intra templum dormire vel comesse. Ne armis auten sibi securitatem parent, sed ca apud episcopum deponant, vel persuasi primum, vel postea ejecti jussu episcopi et judicum. Et caput 12: Servus cnm armis confugiens statim ojiciatur: si auten) resistat, majoribus viribus cogatur; et si pugnans ceciderit, dominus occidens non teneatur. Lege eliam decretum 3 decimi tertii capitis ejusdem tituli, quod dicit: Apud competentes judices litigare oportet eos qui confugiunt, 601 et non ad ecclesiam eorum adversarios evocari. Et postreinum responsum ejusdem capitis quod dicit: Interea autem pientissimos œconomos seu ecclesiæ defensores curam et diligentiam adhibere oporici, ut uniuscujusque eorun, qui ad ecclesias ccnfugiunt, nomina et causas sine tuora inquirant. Præterea autem magistratus, vel illi ad quos negotia el personæ pertinent, hac scientes, ea qua par est rectitudine qua illis conveniunt diligentius statuant. Quare @ nota, quod qui non describuntur, non sunt ex corum numero qui confugiunt. Θεσπίζομεν, μὴ ἐξέστω τινὶ τοὺς πρόσφυγας, τους οιασδήποτε τύχης ὄντας, ἐκ τῆς ἁγίας Εκκλησίας τῆς ὀρθοδόξου πίστεως ἐκτὸς ταύτης τῆς βασιλίδος πόλεως ἐξωθεῖν. Εἰ δέ τινες τοιοῦτόν τι μηχανήσασθαι ἡ ποιῆσαι τολμήσουσι, τῷ τῆς ἱεροσυλίας ἐγο κλήματι ὑποβαλλέσθωσαν. 'Αλλά μηδὲ τούτους οὕτω κατέχεσθαι ἐν ταῖς σεβασμίαις ἐκκλησίαις ἢ συσφίγ γεσθαι, ἵνα αὐτόπεν ή τροφίμων πραγμάτων ἢ ενδυμάτων ἢ ἡσυχίας ἡ ὕπνου κωλύωνται. Καὶ τὸ τα κεφάλαιον λέγον· Μέχρι τῶν πρὸ τῆς δημοσία; ἀγορᾶς τῆς ἐκκλησίας ὅρων τὸ ἀσφαλὲς ἐχέτωσαν οἱ προσφυγόντες, τοῖς ἐνδοτέροις λουτροῖς ἢ κήποις ἢ οἰκήμασιν ἢ αὐλαῖς ἢ στοαῖς χρώμενοι, καὶ κα λυέσθωσαν ἐντὸς τοῦ ναοῦ ὑπνοῦν ἡ ἐσθίειν. ὑπλοις δὲ μὴ ἀσφαλιζέτωσαν ἑαυτοὺς, ἀλλὰ ὑποτιθέτωσαν ταῦτα παρὰ τῷ ἐπισκόπῳ, ἢ πειθόμενοι πρωτόν, ἢ μετὰ ταῦτα ἐκβαλλόμενοι κατὰ κέλευσιν τοῦ ἐπισκόπου καὶ τῶν δικαστῶν. Καὶ κεφάλαιον ιβ'· Μεθ' ὅπλων ὁ οἰκέτης προσφυγών εὐθὺς ἐκβαλλέσθω ἀνθιστάμενος δὲ, μείζονι βιαζέσθω δυνάμει κάν μαχόμενος τελευτήσῃ, ἀνεύθυνος ὁ ἐπελθὼν ἔσται δεσπότης. Ανάγνωθι καὶ τὸ γʹ θέμα τοῦ ιγ' κεφα λαίου τοῦ αὐτοῦ τίτλου, λέγον· Παρὰ τοῖς προσφ ροις δικάζεσθαι δικασταίς τους πρόσφυγας, καὶ οὐχὶ παρὰ τῇ Ἐκκλησίᾳ τοὺς ἀντιδίκους αὐτῶν μετακαλεῖσθαι. Καὶ τὸ τελευταῖον θέμα τοῦ αὐτοῦ κεφ. λέγον· Μεταξὺ δὲ τούτων τοῖς θεοσεβεστάτοις οικονόμοις εἴτε τοῖς ἐκδίκοις τῆς Ἐκκλησίας φροντίδα και σπουδήν προσήκει ἔχειν, ὅπως ἑκάστου τῶν ἔνδον τῆς ἐκκλησίας προσφευγόντων τὰ ὀνόμ ματα καὶ τὰς αἰτίας ἀνυπερθέτως ἐκζητῶσιν. Βκαὶ τὰ πρόσωπα ἀνήκουσι, ταῦτα μανθάνοντες. ἁρμόττοντα διατυπούτωσαν. Ὥστε σημείωσαι ότι πειτα δὲ οἱ ἄρχοντες, ἢ ἐκεῖνοι πρὸς οὓς τὰ πράγματα τῇ ἐπιτηδείῳ εὐθύτητι ἐπιμελέστερον ἑαυτοῖς τὰ οἱ μὴ ἀπογραφόμενοι οὐκ εἰσὶ πρόσφυγες ΖΩΝΑΡ. Αμφέβαλλον οἱ τῆς συνόδου, εἰ δεξ ἐλευθερίας κηρύττεσθαι, ήγουν ἐκφωνεῖσθαι, καὶ πράττεσθαι ἐν ταῖς ἐκκλησίαις. Διὸ εἰσήχθη γνώμη, σταλῆναι τοποτηρητὰς εἰς Ἰταλίαν, καὶ εἰ οἱ ἐκεῖσε ἐπίσκοποι δέχονται τοῦτο γινόμενον, ἔπεσθαι αὐτοὺς τῇ ἐκεῖ συνηθείᾳ, δοθείσης φανερῶς ἀδείας τοῦτο γίνεσθαι. Τὸ δὲ, Η ἡμετέρα πεποίθησις τῇ τούτων τάξει ἔπεται, τοιοῦτόν ἐστιν, ὅτι καὶ ἡμεῖς θαρρή σομεν ὡς καλῶς τὸ πρᾶγμα γίνεται, καὶ οὐκ ἔξω τῆς ἐκκλησιαστικῆς καταστάσεως, καὶ εψόμεθα ZONAR. Dubitabant synodi Patres, an in ecclesia manumissiones proclamari ac peragi oporteret. Propositum est igitur de legatis in Italiam mittendis; ac si quidem, qui eo loci degunt episcopi, rem probaverint, nos quoque, inquiunt, eam consuetudinem, data palam ejus rei gerendæ facultate, amplectimur. Illnd antem [nostra fiducia eorum ordinem sequitur] ejusmodi est: Nos quoque, aiunt, nihil in ea re peccari, neque constitutionem ecclesiasticam violari arbitrabimur, eorumque judicium sequemur, ac institutum, quasi laude et com- αὐτοῖς, καὶ δεξόμεθα ταῦτα, ὡς ἐπαινετῶς γινόμενα. mendatione dignum, probaviinus. Guill. Beveregii nott. Οὐκ εἰσὶ πρόσφυγες. Post hæc ultimna Balsamonis in hunc canonen verba in ins. BodHeiano hæc adduntur, rubris characteribus scripta: Σημείωσαι τὰ ἐν τῇ ἑρμηνείᾳ τοῦ παρόντος κανό της γεγραμμένα καὶ ἔχε ἐπὶ μνήμης τους καταστρω θέντας νόμους ἐν αὐτῇ χάριν τῶν ἐκκλησιαστικῶν προσφύγων. 'Ανάγνωθι καὶ τὸν παρ' ἡμῖν γραφέντα τόμον χάριν τῶν ὀρφικίων τοῦ χαρτοφύλακος καὶ πρωτεκδίκου· ἐκεῖ γὰρ διεγράψαμεν πολλά τινα ἀναγκαῖα, διδάσκοντα που καὶ πῶς ὀφείλουσιν οἱ ἐκκλησιαστικοί πρόσφυγες δικάζεσθαι. Εστι δὲ σημείωμα ότι, εἰ μὴ ἀπογραφώσιν οι πρόσφυγες εἰς τὸ τοῦ πρωτεκδίκου κωδίκιον, τῆς ἐκκλησια στικής βοηθείας οὐκ ἀπολαύουσιν. Νota qua in interpretatione præsentis canonis scripta sunt et memoria tene leges in ea sitas, eorum gratia, qui ad ecclesiam confugiunt. Lege etiam tomum a nobis conscriptum. De officiis chartophylacis et primi defensoris. Ibi enim multa scripsimus necessaria. indicantiu, ubi el quomodo ecclesiastici fugitivi dijudicari debent. Erstat antem declaratio, quod nisi confuge in primi defensoris codice describan - tur, ecclesiastico auxilio non fruentur. Hæc rubris licet exarata characteribus, Balsamonis tamen revera esse, ex co constat, quod qui hæc conscripsit, tomuin De officiis cartophylacis, et primi defensoris a se scriptum asserat; qualis a Balsamone conscriptus, editus est in Juris Greco-Romani lib. vult, par. 435.

IN CAN. LXVIII CONC. CARTHAG. ΑΡΙΣΤ. • Διτητέον ἐκ βασιλέως περὶ τῶν ἐν ἐκκλη- ARIST. «Ab imperatore petendum est de manu- • σίπις γινομένων ελευθεριών. Νόμου τότε κρατοῦντος τοὺς ἐλευθερουμένους δούλους μὴ ἀλλαχοῦ τὰς ἐλευθερία; λαμβάνειν, ἀλλ' ἢ ἐν ταῖς στήλαις τῶν βασιλέων, δεηθῆναι ἡ σύν. οδος αὕτη τοῦ βασιλέως τοῖς παρ' αὐτῆς σταλείσι πρεσβευταῖς προετρέψατο, ὡς ἂν μὴ αἱ γινόμεναι ἐν ταῖς ἐκκλησίαις ελευθερίαι διὰ τὸν νόμον τοῦτον ἀνατρέπωνται, ἀλλ᾽ ἄδειαν φανερῶς ταύταις δεθής και τοῦτο πράττειν. ΚΑΝΩΝ ΕΙ. • Περὶ Δικυτίου ἐπισκόπου τοῦ καταδικασθέντος. • Αυρήλιος ἐπίσκοπος εἶπεν· Τοῦ Αἰκυτίου ἔτι • μὴν, τοῦ ἔκπαλαι κατὰ τὴν ἰδίαν ἀξίαν τῇ τῶν • ἐπισκόπων γνώμῃ καταδικασθέντος, τὸ πρᾶγμα • οὐκ οἶμαι παρεατέον τῇ πρεσβείᾳ· ἵνα, ἐὰν • τυχὸν τοῦτον εὕροι ἐν ἐκείνοις τοῖς μέρεσιν, • ἔστω προς φροντίδος τῷ αὐτῷ ἀδελφῷ ἡμῶν • ὑπὲρ τῆς ἐκκλησιαστικῆς καταστάσεως, ὡς χρή · καὶ ὅπου ἐξὴν εἴη, κατ' ἐκείνου διαπράξασθαι. • Ἀπὸ πάντων τῶν ἐπισκόπων ἐλέχθη· Πολύ • ἀρέσκει καὶ αὕτη ἡ ἐξακολούθησις· μάλιστα • ὅτι ἔκπαλαι καταδεδικασται ὁ αὐτὸς Διαύτιος, • καὶ ἡ τούτου ἀναίσχυντος ἀνησυχία ὑπὲρ τῆς • καταστάσεως καὶ σωτηρίας τῆς Ἐκκλησίας • μᾶλλον καὶ μᾶλλον πανταχοῦ καταμαχητέα · ἐστίν. Καὶ ὑπέγραψαν. Αυρήλιος ἐπίσκοπος • τῆς ἐν Καρχηδόνι ἐκκλησίας τῷ παρόντι ψη- • φίσματι συνήνεσα, καὶ ἀναγνωσθέντι ὑπέ- • γραψα. Ομοίως καὶ οἱ λοιποὶ ἐπίσκοποι • ὑπέγραψαν.» ΒΑΛΣ. Ο Αἰκύτιος καθῃρέθη καὶ οὐχ ἡσύχαζε. Φησὶν οὖν ὁ Αὐρήλιος, ἵνα ἐὰν εὑρήσουσι τοῦτον οἱ τοποτηρηταί, φροντίσωσιν, ὡς δύναμις, ποιῆσαί τι εἰς τιμὴν τῆς ἐκκλησιαστικῆς καταστάσεως, διὰ τοῦ παυθῆναι αὐτόν. Εἶπον δὲ καὶ πάντες ὡς ἀρέ σκει τοῦτο. Η γὰρ πολλὴ ἀναισχυντία καὶ ὄχλησις τοῦ Αἰκυτίου ἀντιμάχεται αὐτῷ, τουτέστι ποιεῖ καὶ αὐτοὺς ἀσυμπαθείς. ΖΩΝΑΡ. Ο Δικύτιος κατεδικάσθη παρὰ τῶν ἐπισκόπων καὶ ἐγυμνώθη τῆς ἰδίας ἀξίας, ἤτοι καθε ᾑρέθη· ὁ δὲ οὐχ ἡσύχασεν, ἀλλ' ἐθορύβει. Φασὶν οὖν ὅτι ἔκπαλαι κατεδικάσθη κατὰ τὴν ἰδίαν ἀξίαν, ήγουν ὡς ἦν ἄξιος, καὶ οὐ χρή παριδεῖν τὸ περὶ αὐτοῦ πράγμα, ήγουν περὶ αὐτοῦ πρᾶξιν καὶ τὴν ὑπόθεσιν, ἀλλ' ἐντείλασθαι τῷ στελλομένῳ ἐκεῖ εἰς πρεσβείαν, ἐὰν εὕρῃ αὐτὸν ἐν ἐκείνοις τοῖς μέρεσι, διὰ φροντίδος ποιῆσαι, ὡς δύναται, κατ' ἐκείνου χωρῆσαι ὑπὲρ τῆς ἐκκλησιαστικῆς καταστάσεως, ἵνα μή τις ταραχὴ ἐξ ἐκείνου τῇ Ἐκκλησίᾳ γένηται. Η γὰρ τούτου ἀναίσχυντος, φασίν, ἀνησυχία, τουτ ἐστι τὸ μὴ θέλειν αὐτὸν ἡσυχίαν ἄγειν ἐξ ἀναι σχυντίας, μᾶλλον καὶ μᾶλλον, ἀντὶ τοῦ πλειόνων, καταμαχητέα, ήγουν ἀνθίστασθαι αὐτῷ καὶ ἀντιπράττειν ἄξιον. ΑΡΙΣΤ. • Δικύτιος Εκπαλαι καταδικασθεὶς τῇ · τῶν ἐπισκόπων γνώμῃ, καὶ καταναισχυντών • ὑπὲρ τῆς ἐκκλησιαστικῆς καταστάσεων, μα • γητέο; ἔστω. ‹ missionibus quæ in ecclesiis funt, › Lege tune obtinente, ut servi manumissi nullibi libertatem acciperent, nisi in imperatoruin cippis': synodus hæc legalos a se missos imperatorem orare hortatur, ut manumissiones in ecclesiis factæ per istain legem non everterentur; sed it iis licentia illud faciendi manifesto concederetur. CANON LXVIII. • De Equitio episcopo condemnato. Aurelius epi- • scopus dixit: Equilii præterea, pro meritis ‹ jampridem episcopali sententia condemnati ‹ negotium non existimo esse legationi prater- ‹ mittendum; ut si eum forte in illis partibus • invenerit, cure sit ipsi fratri nostro, pro statut ‹ ecclesiastico, ut oportet, et ubi licuerit, adver- ● sus illum peragere. Ab omnibus episcopis ‹ dictum est, Multum placet hæc quoque con- ‹ sequentia: maxime quia jam olim condemnatus est hic Equitius, et impudens ejus inquietudo, • pro statu et salute Ecclesiæ, magis et magis • ubique est oppugnanda. Εt enbscripserunt: • Aurelius episcopus Carthaginensis ecclesiæ ⚫ præsenti decreto consensi, et lecto subscripsi. ● Similiter et reliqui episcopi subscripserunt.» BALS. Equitius fuit u. positus, et non quievit. Dicit ergo Aurelius, quod si eum legati invenerint, curent, ut possunt, aliquid agere in honorem status ecclesiastici, eum cessare faciendo. Dixerunt autein omnes hoc eis placere. Multa enim impudentia et turba Equitii ei adversatur, hoc est, facit ut ipsi pulla ejus misericordia moveantur. ZONAR. Equitius ab episcopis condemnatus, ac dignitate sua spoliatns, hoc est, depositione multatus fuit. Ille vero inquietus cuncta tumultu miscebat. Eum igitur jam olim, ut commeritus fuerat, damnatum fuisse asserunt, neque vero ipsius negotia, boc est, actionem et causam ipsius esse negligendam, sed ei, qui legatus in illas oras profecturus est, præcipiendum, fut si hominem in iis regionibus invenerit, omni studie et conſtu contra illum pro ecclesiastica tranquillitate pugnet, 602 ne quis ab co in Ecclesia iumultus exsistat. Comi enim illius, inquiunt, irrequieta sit impudentia, hoc est, cum propter impudentiam quietem agere nolit; tanto niagis nobis faciendum est, ut contra eum pugnemus, hoc est illi obsistamus, ejusque conatibus refragemur. ARIST. Equitius jampridem episcoporum judicio • condemnatus, et impudenter se gerens cou- • tra ccclesiasticam constitutionem. oppugna- • dus est.

Episcopus condemnatus ob crimina, et depositus, si se injuria affectum judicat, ad majoremi sy nodum appellare debet. Sed impudenter se gerere, et sacerdotium retinere cum auctoritate et vi conari, nihil aliud est quam ecclesiastica constitutioni oppugnare. Duc itaque faciens et Equitius iste cathedræ Hipponensis episcopus, post episcoporum sententiam contra cum latam, ut ecclesia - sticæ constitutioni adversarius judicatus est Actio quarta. In hoc conventu lecta Anastasii papæ Romani • epistola, de Donatistis a:l synodum scripta, ul ■ ipsi recipiantur, et clementer cum iis agatur, ‹ Patres Deo et papæ gratias agebant. In hoc ‹ concilio leguntur litteræ Anastasii papæ Romani, ‹ de Donatistis Catholicos episcopos admonentes. Sub Vincentio et Flavio clarissimis consulibus, ‹ idibus Septembris, Carthagine in secreto Re- •stitutæ ecclesiæ, ad synodum congregati et • præsidentes ex omnibus in Africa provinciis • episcopi, hoc est, Aurelius ejusdem seulis epi. • scopus cum suis familiaribus, quos sua indicat • subscriptio, dixit: Lectis litteris beatissimi • fratris et consacerdotis nostri Anastasii, Ro- • manorum Ecclesia episcopi, per quas fratern:, • vel potius paternæ, dilectionis cura et sinceri- ‹ tate nos adhortatus est, ut de hæreticorum et sebismaticorum et Donatistarum insidiis et ‹ impudentia, quæ in universa Afrorum regione • catholicam Ecclesiam graviter depopulatur, • nullomodo dissimulemus; gratias agimus Deo • Domino nostro, quodpiam hanc curam inspi- ‹ rare dignatus sit, excellentissimo et sanctissimo ‹ ejus sacerdoti pro membris Christi; quæ etsi • in diversis quidem terræ partibus, in una ‹ tamen corporis compage et harmonia consti- < tuta sunt, CANON LXIX. Ut cum Donaustis clementer agatur. Postea tra- ‹ etatis et consideratis omnibus, quæ ad utili- ‹ tatem ecclesiasticam concurrere videntur, anDueute et inspirante divino Spiritu, satius › esse duximus cum memoratis hominibus lenia ter et pacífice agere, etiamsi maxime a Do- ‹ minici corporis unione inquieta dissensione sc • abscindami; ut, quantum est in nobis, omnibus ‹ omnino notum sit, qui illorum communione ct ‹ familiaritate sunt irretiti in omnibus Africa • provinciis, quam sunt miserabili errore illa- ‹ queati: forte, ut dicit apostolus, nobis in man- • suetudine congregantibus eos, qui diversa sentiunt, dabit eis poenitentiam ad agnoscendanı ‹ veritatem, et ut, qui diaboli laqueis capti c sunt, ab ipso ad ejus voluntatem deducantur.» Καταδικασθεὶς ἐπίσκοπος ἐπ' ἐγκλήμασι, και καθαιρεθείς, εἰ οἴεται ἀδικεῖσθαι, πρὸς μείζονα σύνοδον εκκαλεῖσθαι ὀφείλει· τὸ δὲ ἀναισχυντεῖν, καὶ τὴν ἱερωσύνην σπεύδειν κατέχειν αὐθεντικῶς καὶ βιαίως, οὐδέν τι ἄλλο ἐστὶν ἢ τὸ ἀντιμάχεσθαι τῇ ἐκκλησιαστική καταστάσει. Τοῦτο γοῦν ποιήσας καὶ ὁ Αἰκύτιος οὗτος, τῆς ἐν Ἱππῶν: καθέδρας επίσκοπος, μετὰ τὴν κατ᾿ αὐτοῦ ἐξενεχθεῖσαν και σιν τῶν ἐπισκόπων ὡς ἐναντίος εκρίθη τῆς ἐκκλησ σιαστικής καταστάσεως. Πράξις τετάρτη. • Ἐν ταύτῃ τῇ συνελεύσει ἀναγνωσθείσης επι- • στολῆς τοῦ πάππα Ρώμης ᾿Αναστασίου πρὸς • τὴν σύνοδον περὶ τῶν Δονατιστῶν, ὥστε αὐτοὺς • δέχεσθαι καὶ ἡ πίως αὐτοῖς προσφέρεσθαι, τυχα ι ρίστησαν οἱ Πατέρες τῷ Θεῷ καὶ τῷ πάππα. Έν • ταύτῃ τῇ συνόδῳ γράμματα ἀναγινώσκονται • ᾿Αναστασίου τοῦ ἱερέως Ρώμης, περὶ τῶν Δε ενατιστών υπομιμνήσκοντα τοὺς καθολικούς · ἐπισκόπου;. Ἐπὶ Βικεντίου καὶ Φλαβίου τῶν • λαμπροτάτων ὑπάτων εἰδοῖς Σεπτεμβρίαις ἐν • Καρχηδόνι εἰς τὸ σήκρητον τῆς Ῥεστιτούτης ἐκκλησίας πρὸς σύνοδον συναχθέντες καὶ προ • καθίσαντες οἱ ἐκ πασῶν τῶν ἐν Ἀφρικῇ ἐπαρ χιῶν ἐπίσκοποι, τοῦτ᾽ ἔστιν Αυρήλιος ὁ τοῦ • αὐτοῦ θρόνου ἐπίσκοπος μετὰ τῶν ἑτέρων αὐτοῦ, • οῦ; δηλοῖ ἡ οἰκεία υπογραφή, εἶπεν· Αναγνω • σθέντων γραμμάτων τοῦ μακαριωτάτου ἀδελ · φοῦ καὶ συνερέως ἡμῶν ᾿Αναστασίου, τοῦ τῆς • Ρωμαίων Εκκλησίας ἐπισκόπου, δι' ὧν ἀδελ · φικῆς, μᾶλλον δὲ πατρικῆς, ἀγάπης μερίμνη • καὶ εἰλικρινότητι ἡμᾶς προετρέψατο, ἵνα περὶ • τῆς τῶν αἱρετικῶν καὶ σχισματικῶν Δονατιστῶν · ἐπιβουλῆς καὶ ἀναισχυντίας, τῆς τὴν καὶ κατὰ • πᾶσαν τὴν ᾿Αφρων χώραν καθολικὴν ἐκκλησίαν • βαρέως πορθούσης μηδαμώς προσποιησώμεθα, • χάριτας ὁμολογοῦμεν τῷ Δεσπότῃ ἡμῶν Θεῷ, ι ὅτι τοιαύτην ευσεβή φροντίδα ἐμπνεῦσαι και · τηξίωσε τῷ οὕτως καλλίστῳ καὶ ἁγιωτάτῳ · αὐτοῦ ἱερεῖ ὑπὲρ τῶν μελῶν τοῦ Χριστοῦ, · τῶν κἂν ἐν διαφόροις τῆς γῆς μέρεσιν, ἀλλ · ἐν μιᾷ σώματος ἁρμονία καθισταμένων, ο • Περὶ τοῦ μετὰ τῶν Δονατιστῶν πράως διαπράτ ο ξασθαι. Μετά ταῦτα ψηλαφηθέντων καὶ κατ • τανοηθέντων πάντων τῶν τῇ ἐκκλησιαστική ο χρησιμότητα συντρέχειν δοκούντων, ἐπινεύσαν ετος καὶ ἐνηχήσαντος τοῦ Πνεύματος Θεοῦ, ἐπελεξάμεθα ἐπίως καὶ εἰρηνικώς διαπράξε • σθαι μετὰ τῶν μνημονευθέντων ἀνθρώπων, · κἂν εἰ τὰ μάλιστα ἐκ τῆς τοῦ Κυριακοῦ σώ- · ματος ενώσεως ἀνησυχάστῳ διχονοίᾳ ἀποσχί · ζωσιν ἀνὰ πάσας τὰς τῆς Ἀφρικῆς ἐπαρχία.. · πῶς ἐλεινῇ πλάνῃ κατεδέθησαν· ἴσως, καθώς • λέγει ὁ ᾿Απόστολος, ἡμῶν ἐν ἡμερότητι συν αγόντων τοὺς τὰ διάφορα φρονοῦνται, δώσει · αὐτοῖ; ὁ Θεὸς μετάνοιαν πρὸς τὸ ἐπιγνῶναι τὴν • ἀλήθειαν, καὶ ἵνα ἀναστήλωσιν οἱ ἐκ τῶν τοῦ • διαβόλου βρόχων αἰχμαλωτισθέντες αὐτῷ εἰς · τὸ αὐτοῦ θέλημα. ο

BALS. Præsens canon nihil aliud dicit, quam Patres leniter et placide debere in Donatistas agore, etiamsi ii a Dominici corporis unione se abscindant. Domini autem corpus vel Ecclesiam intelligere oportet, cujus 603 caput est Christus: vel divina mysteria, utpote illis a Odelibus in iis dissentientibús, ut antea dictum est IN CAN. LII CONC. CARTHAG. ΒΑΛΣ. Οὐδέν τι ἕτερον ὁ παρὼν κανών λέγει ἀλλ᾽ ἢ τὸ ἡπίως καὶ εἰρηνικῶς χρήσασθαι τοὺ; Πατέρας τοῖς Δονατισταῖς, κἂν αὐτοὶ ἀποσχίζωσιν ἐκ τῆς τοῦ Κυριακοῦ σώματος ενώσεως, Κυριακὸν δὲ σῶμα τὴν Ἐκκλησίαν νοητέον, ἧς κεφαλὴ ὁ Χρι στός ἐστιν· ἢ τὰ θεῖα μυστήρια, ὡς περὶ ταῦτα ἐκείνων διαφερομένων τοῖς πιστοίς, καθώς προείρηται. ΖΩΝΑΡ. Ως ἀνωτέρω εἴρηται, ἀναφορὰν ἐποιή σατο ἡ σύνοδος αὕτη πρὸς τὸν Ῥώμης ἐπίσκοπον, καὶ δεξαμένη γράμματα ἐκείνου συνέθετο ηπίως καὶ εἰρηνικῶς χρήσασθαι τοῖς Δονατισταῖς, κἂν τὰ μάλιστα ἀποσχίζωσι, φασὶν, ἐκ τῆς τοῦ Κυριακού σώματος ενώσεως. Κυριακὸν δὲ σῶμα, ἢ τὴν Ἐκκλησίαν νοητέον, ήτοι τὸ τῶν ὀρθοδόξων άθροισμα, οὗ κεφαλή ήγηται ὁ Χριστὸς, ἡ Κυριακὸν σῶμα τα θεία μυστήρια, περὶ ταῦτα ἐκείνων διαφερομένων τοῖς πιστοῖς, καὶ μὴ οὕτω μετεχόντων αὐτῶν, ὡς ZONAR. Quemadmodum supra diximus, quædam ab hac synodo ad Romanum episcopuín relata sunt, a quo postea litteris acceptis, clementer et humane cuin Donatistis agendum esse statuit; quamvis se maxime, inquiunt, a Dominici corporis unitale sejungant. Dominicum. vero corpus, aut Ecclesiam intellige seu orthodoxorum conventum, cujus caput Christus esse censetur, aut Dominici corporis sacrata mysteria, quod in iis videlices maxime illi a fidelibus dissentirent, ac eis longe diversa ratione ab ea quam Ecclesia præscribit, ut ἡ Ἐκκλησία, ἀλλ' ἕτερόν τινα τρόπον, ὡς ήδη προεί- jam antea diximus, communicarent. Ui, quantum ρηται· ἵνα ὅσον τὸ ἐν ἡμῖν, ἀντὶ τοῦ, ὅσον πρὸς δύναμιν ἡμετέραν ἐστὶ, δῆλον γένηται πᾶσι τοῖς συναιρεσιώταις ἐκείνων, πῶς ἐλεεινῇ πλάνῃ κατα εδεσμήθησαν, καὶ γνόντες τὴν ἀλήθειαν ἴσως επισ στρέφωσι. Κέχρηνται δὲ καὶ ἐπιστολικαῖς ἐννοίαις καὶ βήμασι. ΑΡΙΣΤ. «Έδοξεν ηπίως καὶ εἰρηνικῶς προσενεχθῆναι 4 τοῖς Δονατισταῖς, καίπερ ἀποσχίζουσιν ἑαυτούς • τῆς Ἐκκλησίας· εἴ πως, αίδεσθέντες τὴν πολύ • λὴν ἡμῶν ἡμερότητα, τῆς αἰχμαλωσίας ανασφή • λωσι. ο in nobis est, omnibus, qui illa hæresi tenentur, sit notum, quam miserabili versentur in errore, perspectaque veritate fortasse ad sanitatem redeant. Atque hæc quidem apostolicis et sententiis et verbis explicavere. ARIST. «Visum est, ut leniter et pacifice cuin Doe natistis agatur, etiamsi se ab Ecclesia separaerunt: si forte eximiam nostram reverentes le- ‹ nitatem a captivitate liberentur. › Oportet mitis et pacifici Christi discipulos curam kabere eorum qui se ab Ecclesia catholica separarunt, et omnino studere cum lenitate et mansue - tudine reducere, cosque Ecclesiæ iterum unire: non quidem suum tantum quærere, et aliorum salutem neglectui habere. dcirco itaque Donatistas, qui a Dominico corpore se absciderunt, et errore detenti fuerunt, synodus decrevit cum mansuetudine adire, et adbortari errorem deserere, et agnoscere veritatem; ut adhortantium charitatem et mansuetudinem forte reverentes, a captivitate liberentur. Δεῖ τοὺς τοῦ πράου καὶ εἰρηνικοῦ Χριστοῦ μαθητὰς διὰ φροντίδος τίθεσθαι τοὺς ἀποσχίζοντας ἑαυ τοὺς τῆς καθολικῆς Ἐκκλησίας παντοίως σπεύδειν Επισυνάγειν μετά πραότητός τε καὶ ἡμερότητος, καὶ προτενοῦν αὐτοὺς αὖθις τῇ Ἐκκλησίᾳ· μὴ μέντοι γε δὲ μόνον τὸ οἰκεῖον ἐπιζητεῖν, καὶ τῆς τῶν ἄλ λων σωτηρίας καταφρονεῖν. Διὰ τοῦτο γοῦν καὶ τοὺς Δονατιστὰς τοῦ Κυριακοῦ σώματος ἀποσχίσαντας ἑαυτοὺς, καὶ τῇ πλάνῃ καταδεθέντας, μήδ' ἡμερό. τητος ἡ σύνοδος ὥρισε προσελθεῖν αὐτοῖς, καὶ πα ρακαλέσαι καταλιπεῖν τὴν πλάνην, καὶ τὴν ἀλήθειαν ἐπιγνῶναι· ἵν᾽ ἴσως, τὴν ἀγάπην τῶν παρακαλούντων καὶ τὴν πραότητα αἰδεσθέντες, ἀνασφήλωσι τῆς αἰχμαλωσίας. • Περὶ γραμμάτων ὀφειλόντων τοῖς ἄρχουσιν 'Αφρι • κοῖς ἀποσταλήναι, ὥστε κατάδηλα γενέσθαι τὰ • μεταξὺ τῶν Δονατιστῶν καὶ Μαξιμιανιστών • πραχθέντα. Πρεσεν τοίνυν ἵνα ἐκ τῆς ἡμε • τέρας συνόδου γράμματα πρὸς τοὺς τῆς Αφρι • τῆς ἄρχοντας οθῶσιν, ἀφ᾽ ὧν αἰτῆσαι ἁρμό. • διον ἔδοξεν περὶ τοῦ βοηθῆσαι τῇ κοινῇ μητρὶ 4 τῇ καθολικῇ Ἐκκλησίᾳ, ἐν οἷς ἡ τῶν ἐπισκόπων · αὐθεντία ἐν ταῖς πόλεσι καταφρονεῖται· τοῦτ' • ἔστιν ἵνα ἀρχοντική δυναστείᾳ καὶ ἐπιμελείᾳ • καὶ Χριστιανικῇ πίστει ἀναζητήσωσι τὰ γενό- · μενα ἐν ὅλοις τοῖς τόποις, ἐν οἷς ο Μαξιμιαν: • σταὶ ἐκκλησίας κατέσχον· ἔτι δὲ καὶ τοὺς ἀπ' · αὐτῶν ἀποσχίσαντας, καὶ δημοσίοις πεπραγμέν «νοι; τὴν περὶ τούτων γνῶσιν βεβαίαν πάσιν • αναγκαίως ποιήσωσιν ἐντεθῆναι.» CANON LXX. • De litteris quæ mitti debent magistratibus Africă, ●ut clara sint quæ inter Donatistas et Maxi- ‹ mianistas acta sunt. Placuit ergo ut ex nostra ‹ synodo litteræ ad Africæ magistratus dentur, a • quibus petere consentaneum; visum est, ut com. ● muni matri catholicæ Ecclesiæ opem ferant, ‹eo quod episcoporum auctoritas in civitatibus ‹ contemnitur; id est, ut sua potestate et au- ‹ ctoritate studioque et fide Christiana inqui- ‹rant quæ in omnibus locis fiunt, in quibus ‹ Maximianistæ ecclesias detinuerunt: præterca ‹ autem, ut qui ab ipsis abscissi sunt, omnibus ‹ firmam ac stabilem de iis cognitionem necessa- • rio actis publicis inseri faciant.

BALS. Hic statuitur, litteras synodales ad magistratus qui sunt in Africa dari, ut Ecclesiæ opem ferant,ubi episcoporum auctoritas contemnitar; et per eorum potestatem corrigantur audacia hæreticorum incepta, vel per acta publice scripta, vel per manifestam punitionem. ZONAR. Munus episcoporum fuit populum erudire. Quod si essent seditiosi ac importuni, qui tumultus ac perturbationes in Ecclesia concitarent, ad eos coercendos auxilium a magistratibus implorabant. Idem igitur hoc loco statuitur, ad cosque magistratus, ut Ecclesiæ catholicæ communis omnium parentis patrocinium suscipient, litteræ decernuntur. Parens vero fidelium commu264 ΒΑΛΣ. Τετύπωταί ἐνταυθοί γράμματα γενέσθαι συνδικὰ πρὸς τοὺς ἐν Ἀφρικῇ ἄρχοντας, ὡς ἂν βοηθήσωσι τῇ Ἐκκλησίᾳ, ἐν οἷς ἡ τῶν ἐπισκόπων αὐθεντία καταφρονεῖται· καὶ διὰ τῆς τούτων δυνάμεω; διορθωθῶσι τὰ παρὰ τῶν αἱρετικῶν τολμώμενα, ἢ διὰ ὑπομνημάτων δημοσίᾳ γραφομένων ἢ διὰ φανερᾶς ἐκδικήσεως. ΖΩΝΑΡ. Οἱ ἐπίσκοποι ἐδίδασκον τους λαούς. Εἰ δέ τινες ἦσαν ἄτακτοι καὶ στασιώδεις, θορυβούντες καὶ ταράσσοντες τὴν Ἐκκλησίαν, κατὰ τῶν τοιού των ἀρχοντικὴν ἐξουσίαν ἀποκαλοῦντο. Τοῦτο τοίνυν κανταῦθα ποιῆσαι συντίθενται, καὶ γράψαι τοῖς ἄρχουσι βοηθῆσαι τῇ κοινῇ μητρὶ τῇ καθολική Εκκλησίᾳ. Μήτηρ δὲ τῶν πιστῶν λέγεται ἡ Ἐκ κλησία, ὡς ἐν αὐτῇ ἀναγεννωμένων ἡμῶν διὰ τοῦ ἁγίου βαπτίσματος γέννησιν τὴν ἡμερινὴν καὶ ἐλευθέραν καὶ λυτικὴν παθῶν, καὶ πρὸς τὴν ἄνω ζωὴν ἐπανάγουσαν. Βοηθῆσαι δὲ αἰτοῦσιν ἐν οἷς αὐθεντία τῶν ἐπισκόπων καταφρονεῖται, ἵνα διὰ τῆς ἀρχικῆς δυνάμεως ἐξετάσωσι τὰ γενόμενα παρά τῶν Μαξιμιανιστών. Οι Μαξιμιανισταὶ δὲ τῆς τῶν Δονατιστῶν ἦσαν αἱρέσεως, οι, ἀποσχίσαντες της τῶν αἱρεσιωτῶν αὐτῶν μοίρας, κατέσχον ὀρθοδόξων Εκκλησίας. Περὶ τούτων οὖν ζητῆσαι τοὺς ἄρχοντας ἀξιοῦσιν οἱ τῆς συνίδου, καὶ ἐν πράξεσι δημοσίαις, ἤγουν ἐν ὑπομνήμασι δημοσία γραφομένοις, εντεθήναι καὶ ἐγγραφῆναι τὴν περὶ τούτων γνῶσιν, ἀναγ καίαν πᾶσιν, ἀντὶ τοῦ λυσιτελή, ὡς ὠφέλειαν δυναμένην προξενήσει. nis Ecclesia dicitur, quod in ea divino baptismalis muuere initium vitæ duxerimus, ac ejus quidem vitæ, quam in divina luce ac libertate perturbationum vincnlis soluti degimus, cujusque beneficio ad coelestis vita felicitatem pervenimus. Patrocinari vero 604 illos in iis rebus, maxime volunt, in quibus auctoritas episcoporum contemnitur; ut magistratumm opibus adjuti in ea, quæ a Maximia. nistis patrantur, inquirant. Maximianista porru quidam erant ex hæresi Donatistarum, qui a gregalibus suis hæreticis secessione facta orthodoxoium Ecclesias occupaverant. De his ergo synodi Patres, ut inquiratur a magistratibus, rogant, ac in publicis actis, sive commentariis publice scriptis, horum cognitionem omnibus necessariam, id est utilem, ex qua videlicet ad omnes utilitas 'perventura sit, inscribi atque inseri postulant. ARIST. «Litteris synodicis rogandum est magi- ΑΡΙΣΤ. «Γράμμασι συνοδικοῖς ἀξιωτέον τοὺς ἄρ estratus, ut communi matri Ecclesiæ catholicæ ‹ opem ferant, inter eos quibus episcoporum au- • ctoritas despectui habetur. › Qui ratione et canonicis constitutionibus non persuadeantur, magistratus iis manu ad correctionem opus est. dcirco itaque et hæc synodus ad Africæ magistratus scribere congruum judicabant, cosque postulare communi matri Ecclesiæ catholicæ opem ferre in quibus episcopi potestate sacerdotali nti ron possunt; despectui forsitan habiti ab hæreticis, vel etiam a fidelibus immorigeris. CANON LXXI. Ut clerici Donatistarum in catholicæ Ecclesiæ ‹ clerum recipiantur. Postea placuit, ut mittan- }) ‹ tur litteræ ad fratres et coepiscopos nostros, cl ‹ maxime ad sedem apostolicam, cui præsidet ‹ memoratus venerandus frater et coepiscopus > noster Anastasius; quoniam scit Africa. ‹ magnam habere necessitatem, ut propter Ec. • clesiæ pacem et utilitatem, et ipsorum quoque ‹ Donatistarum, qui quidem clerici, mutato con- ‹ silio, ad catholicam unionem transire voluc- «rir.t, secundum uniuscujusque catholici epi- ‹ scopi voluntatem et consilium, qui in ipso loco • Ecclesiam gubernat; si hos Christianorum • paci conferre visum frerit, ipsi in propriis • χοντας βοηθήσαι τῇ κοινῇ μητρὶ τῇ καθολική • Ἐκκλησίᾳ, ἐν οἷς ἡ τῶν ἐπισκόπων αὐθεντία και ταφρονείται. Ο Οἱ μὴ πειθόμενοι λόγῳ καὶ ταῖς κανονικοῖς ἐπι τάγμασιν ἀρχοντικῆς χειρὸς δέονται πρὸς διόρθωσιν. Διὰ τοῦτο γοῦν καὶ ἡ σύνοδος αὕτη πρὸς τοὺς τῆς Αφρικῆς ἄρχοντας ἁρμόδιον ἔκρινε γράψαι, καὶ ἀξιῶσαι αὐτοὺς βοηθῆσαι τῇ κοινῇ μητρὶ τῇ καθ ολικῇ Ἐκκλησίᾳ, ἐν οἷς οἱ ἐπίσκοποι τῇ ἱερατικῇ ἐξουσίᾳ οὐ δύνανται χρήσασθαι, καταφρονούμε ναι ίσως παρὰ αἱρετικῶν, ἢ καὶ πιστῶν ἀνυπο τάκτων. KANON OA'. • Περὶ τοῦ τοὺς κληρικούς τῶν Δονατιστῶν ἐν τῷ ο κλήρῳ τῆς καθολικῆς Ἐκκλησίας ἀναδέχεσθαι • Εἰς ὕστερον ήρεσεν, ἵνα γράμματα πεμφθώς. • πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς καὶ συνεπισκόπους ἡμῶν, ο καὶ μάλιστα πρὸς τὴν ἀποστολικὴν καθέδραν, · ἐν ᾗ προκάθηται ὁ μνημονευθείς προσκυνητής · ἀδελφὸς καὶ συλλειτουργὸς ἡμῶν ᾿Αναστάσιος - • ἐπειδὴ γινώσκει την Αφρικήν μεγάλην ἔχειν • ἀνάγκην, ὥστε διὰ τῆς Ἐκκλησίας εἰρήνην καὶ • χρησιμότητα, καὶ αὐτῶν τῶν Δονατιστών, οίτι • νες δήποτε κληρικοί, διορθουμένης τῆς βου • λῆς, πρὸς τὴν καθολικὴν ἑνότητα μετελθεῖν • θελήσοιεν, κατὰ τὴν ἑνὸς ἑκάστου καθολικοῦ • ἐπισκόπου προαίρεσιν καὶ βουλὴν, τοῦ ἐν τῷ

IN CAN. LXXΙ CONC, CARTHAG. · αὐτῷ τόπῳ κυβερνώντος τὴν Ἐκκλησίαν, ἐὰν 4 τοῦτο συμβάλλεσθαι τῇ τῶν Χριστιανῶν εἰρήνῃ • φανείη, ἐν ταῖς ἰδίαις τιμαῖς αὐτοὺς ἀναδε • χθῆναι· καθὼς καὶ ἐν τοῖς προλαβοῦσι χρόνοις «περὶ τῆς αὐτῆς διαστάσεως γενέσθαι φανερόν < ἐστιν· ὅπερ πολλῶν καὶ σχεδόν πασῶν τῶν «ἐν τῇ 'Αφρικῇ ἐκκλησιῶν, ἐν αἷς ἡ τοιαύτη • πλάνη ἀνεφύη, τὰ παραδείγματα μαρτύρονται· • οὐχ ἵνα ἡ σύνοδος ἡ ἐν τοῖς περαματικοῖς μέσ · ρεσι περὶ τούτου τοῦ πράγματος γενομένη • διαλυθῇ, ἀλλ᾽ ἵνα ἐκεῖνο μείνῃ περὶ τοὺς οὕτως · μετελθεῖν πρὸς τὴν καθολικὴν Ἐκκλησίαν βου- • λομένους, ώστε μηδεμίαν ἐπὶ τούτων τῆς ἐνό • τητος συντομίαν περιεργάζεσθαι. Δι' ὧν δὲ παντί • τρόπῳ ἐκτελεσθῆναι καὶ προσβοηθῆναι ἡ καθε • ολική ενότης φανερῷ κέρδει τῶν ἀδελφικῶν • ψυχῶν φανείη ἐν τοῖς τόποις, οἷς διάγουσιν, μὴ • ἐμποδίσῃ τούτους τὸ ὁρισθὲν κατὰ τῶν τιμῶν • αὐτῶν ἐν τῇ περαματική συνόδῳ, ὁπόταν τὸ • σωθῆναι οὐδενὶ προσώπῳ ἀποκέκλεισται, τοῦτ' • ἔστιν ἵνα οἱ χειροτονηθέντες ἐν τῷ τῶν Δονα- • τιστῶν μέρει, ἐὰν πρὸς τὴν καθολικὴν πίστιν • διορθωθέντες μετελθεῖν θελήσοιεν, μὴ κατὰ τὴν • περαματικήν σύνοδον μη δεχθῶσιν ἐν ταῖς • οἰκείαις τιμαῖς· ἀλλὰ μᾶλλον οὗτοι προσδεχο ε θῶσι, δι' ὧν τῇ καθολικῇ ἐνότητι γίνεσθαι πρόε νοιά. ' ΒΑΛΣ. Καὶ οὗτος ὁ κανών ἰδικός ἐστιν. Ηρεσε γὰρ τοῖς Πατράσι δέχεσθαι τοὺς ἀπὸ τῶν Δονατισ στῶν προσερχομένους τῇ ὀρθοδόξῳ πίστει, ώστε ἔχειν αὐτοὺς τοὺς οἰκείους ἱερατικούς βαθμούς, καν ἄλλως ἔδοξε τὰ περὶ τούτου ἐν τῇ περαματική συνο όδῳ, ήγουν τῇ ἐν Ἰταλίᾳ. ΖΩΝΑΡ. Περὶ Δονατιστῶν καὶ οὗτος ὁ κανών διατάττεται, πολλὰ μὲν διεξιὼν καὶ ἀπολογούμενος ὅτι ἐναντιοῦται τῇ ἐν τοῖς μέρεσι τῆς Ἰταλίας γενομένη συνόδῳ, καὶ ὁρισάσῃ μὴ δέχεσθαι τοὺς ἐκ τῆς αἱρέ σεως τῶν Δονατιστῶν προσερχομένους τῇ ὀρθοδόξῳ πίστει, ὥστε ἔχειν αὖθις αὐτοὺς τοὺς οἰκείους ἱερα τικούς βαθμούς. Τυπῶν δὲ καὶ διαταττόμενος τοὺς χειροτονηθέντας ὑπὸ Δονατιστῶν κληρικούς, ἐὰν προσέλθωσι τῇ καθολικῇ Ἐκκλησία, δέχεσθαι ἐν ταῖς οἰκείαις τιμαίς, ὥστε δηλαδὴ ἔχειν ἐκείνους τοὺς οἰκείους βαθμούς, καὶ κατ' ἐκείνους τιμᾶσθαι, καὶ μὴ κατὰ τὴν περαματικὴν σύνοδον, μὴ δέχεσθαι τοὺς τοιούτους ἐν ταῖς τιμαῖς αὐτῶν. Περαματικὴν δὲ σύνοδον λέγει τὴν ἐν Ιταλίᾳ γενομένην, ὡς εἴρη ται. Δεχομένων γάρ, φησί, τῶν Δονατιστῶν ἐν τοῖς οἰκείοις βαθμοῖς, πρόνοια γίνεται τῇ καθολικῇ ἐνότητι· πλειόνων δηλονότι οὕτω μελλόντων προσιέναι τῇ ὀρθοδόξῳ πίστει, καὶ ἐνότητος γενομένης τῶν πιστευόντων. ΑΡΙΣΤ. «Οἱ ὑπὸ τῶν Δονατιστῶν κεχειροτονημένοι, · εἰ καὶ τῇ πέραθεν συνόδω μεταμελόμενοι απο • κέκλεινται, ἀλλ᾽ ἐπεὶ τὸ σωθῆναι πάντας καλόν, • διορθούμενοι προσδεχέσθωσαν. ο Οὗτοι οἱ Δονατισται μεταμελόμενοι, καὶ τὴν ἰδίαν ἀναθεματίζοντες αἵρεσιν, ἐπὶ τῆς ἰδίας τιμῆς μένειν PATHOL. GR. CXXXVIII. honoribus suscipiantur: quemadmodum in • prioribus temporibus de eadem dissensione ‹ factum esse manifestum est; quod quidem ‹ multarum atque adeo fere omnium in Africa • ecclesiarum, in quibus hic error exortus est, ‹ exempla testantur. Non ut synodus, quæ de ea ‹re facta est in transmarinis partibus, dissol- ‹ vatur; sed ut illud mancat apud eos, qui sic ‹ volunt ad catholicam Ecclesiam transire, ut ‹ nullam in eo unionis concisionem efficiat. Per ‹ quos autem omnibus modis effici et adjuvari ‹ catholicam unionem, manifesto lucro fraterna - ‹ rum animarum, apparuerit in iis locis in quibus ‹ degunt, ne eos in pediat quod adversus eorum ‹ honores in transmarina synodo constitutum est: «quandoquidem salus nulli personæ exclusa est. ‹ Hoc est, ut qui qui fuerunt ordinati a parte • Donatistarum, si ad catholicam adem cor- ‹ recti transire voluerint, non secundum transma- <rinam synodum non suscipiantur in propriis • honoribus: sed ii magis suscipiuntur, per • quos catholica unitati providetur. BALS. Hic quoque canon est specialis. Placuit enim Patribus, ut qui ex Donatistis ad fidem orthodoxam accedunt, ita suscipiantur, ut suos sacros gradus obtineant: etiamsi aliter de eo visum sit in transmarina synodo, seu in Italia. ZONAR. De Donatistis hic quoque canon slatuit. Et quidem, quamobrem in Italia habitæ synodo adversetur, qua Donatistas, si ad fidem orthodoxam reverterentur, 605 in sacroruin ordinum gradibus permanere vetitum fuerat, multis exponit et excusationem contexit. Tum vero ut clerici, qui a Donatistis ordines suscepere, si að Ecclesiam catholicam se conferant, in suis ordinibus maneant, eorumque prærogativis, pro cujusque ordinis ratione, fruantur; neque vero iis spolientur, quemadmodum in transmarina synodo constitutum fuerat, decernunt. Transmarinam vero synodum, eam quæ in Italia, ut diximus, coacta est, nominat. Cum enim Donatistas, inquit, in suo quemque ordine suscipimus catholicæ simul unitati prospicimus. Ex hoc namique flet, ut plures orthodoxam fidem amplectantur, ac proinde magis ac magis in dies credentium unitas coalescat. ARIST. «Qui a Donatistis ordinantur, etiamsi a ‹ synodo transmarina resipiscentes exclusi sunt, ‹ cum vero bonum sit ut omnes salventur, si se ‹ corrigant, recipiantur. › Hi Donatistæ pœnitentia acti, et propriam anathematizantes hæresim, in proprio honore manere

permittuntur, et in catholica Ecclesia clero collo cari, quia Africa multa laborat clericorum egestate. CANON LXXII. • Ut legatio mittatur ad Donatistas de componenaa • pace. Postea placuit, ut his actis ex nostro • numero mittantur legati pro prædicanda pace • et unione, sine qua Christianorum solus non • potest consistere, ad ipsorum Donatistarum, • sive quos habent episcopos, sive laicos; per ‹ quos legatos omnibus innotescat, quod nihil ‹ habent justum rationive consentaneum, quod ‹ dicant adversus catholicam Ecclesiam: maxime • ut manifestum sit omnibus per acta municipa- ‹ lia, ad fidem demonstrationi astruendam, sicut cii de Maximianistis propriis schismaticis fece- ‹ runt; ubi ipsis divinitus ostenditur, si conside- ‹ rare voluerint, cos tam injuste tunc ab eccle- ‹ siastica unione abscissos, quam ipsi clamant ‹ injuste Maximianistas a se esse divulsos. Ex «eorum autein numero, quos aperta proprii con- ‹ silii auctoritate condemnaverunt, postea in ● propriis honoribus susceperunt: et baptismum, ‹ quem dedere ii, qui apud ipsos condemnati et ‹ ejecti sunt, admiserunt, ut ostendatur quomodo • stulto corde paci Ecclesiæ adversantur, quæ in • universo orbe diffusa est. Hæc agentes pro ‹ parte Donati, et dicentes seipsos non pollui • communione corum, qui a se propter pacis ‹ necessitatem suscepti sunt: nobiscum autem • contendentes, lioc est, cum catholica Ecclesia, ‹ quæ vel in extremis partibus orbis consistit, ‹ per pollutam eorum communionem, quos prius ‹ omnes accusabant, ipsos coarguere non potue- ‹runt. > BALS. Hic quoque præsens canon de Donatistis loquitur. Visum est enim ut aliqui ad eos mitterentur legati pro pace et uuione, et ad ostendendum, quod ii non recte adversantur catholicæ Ecclesiæ; et quod aliqui etiam eos ex Maximianistis, qui ab cis injuste, ut ipsi dicunt, desciverunt, suscipiunt, et cum illis communicant; et quos suo proprio consilio condemnarunt, postea in propriis honoribus susceperunt; et quod eos, quos qui ab ipsis sunt condemnati, et ab eo quod illis est sacerdotio ejecti, baptizaverunt, suscepere; et quod hæc agentes non se pollui dicunt. 606 ZONAR. Hæc quoque de Donatistis. Ad eos namque mitti e synodali conventu legatos placuit, qui ipsos ad pacem, unitatemque cum Eccesia catholica firmandam hortarentur. Doceant eos præterea, minine recte facere, quod ecclesiasticæ quicti constitutionis adversentur; neque jure propter divisara ipsorum cominunionem cum Ecclesia catho- " συνεχωρήθησαν, καὶ τῷ κλήρῳ τῆς καθολικής Εκ κλησίας συντάττεσθαι, διὰ τὸ τὴν ᾿Αφρικὴν πολλὴν Ενδειαν κληρικῶν ἔχειν. ΚΑΝΩΝ ΟΒ'. • Περὶ τοῦ πρεσβείαν πρὸς τοὺς Δονανιστὰς ἀποστα • λῆναι χάριν τοῦ εἰς τὴν εἰρήνην συνθεῖναι. • Ηρεσεν έπειτα, ὥστε τούτων πραχθέντων του • ποτηρητὰς περὶ τοῦ κηρύξαι εἰρήνην καὶ ἐνδο • τητα, ήστινος χωρὶς ἡ τῶν Χριστιανῶν σωτη- · ρία καθίστασθαι οὐ δύναται, πεμφθῆναι ἐκ τοῦ • ἡμετέρου ἀριθμοῦ πρὸς τοὺς τῶν αὐτῶν Δονα- • τιστών, εἴτε τινὰς ἔχουσιν ἐπισκόπους, εἴτε • λαϊκούς· δι' ὧν τοποτηρητῶν πᾶσιν ἐν γνώσει • γένηται, ὡς οὐδὲν ἔχουσιν εύλογον κατὰ τῆς ο καθολικῆς Ἐκκλησίας· μάλιστα να φανερὸν • πᾶσι γένηται διὰ τῶν πολιχνιωτικών πεπρα- • γμένων προς πίστωσιν τῆς ἀποδείξεως, ὥσπερ «αὐτοὶ περὶ τῶν Μαξιμιανιστῶν τῶν ἰδίων σχι • σματικῶν ἔπραξαν, ἔνθα αὐτοῖς θεόθεν ἀποδεί- · κνυνται, ἐὰν ἐπισκήψαι θελήσοιεν, οὕτως ἀδίκως • τότε αὐτοὺς ἀπὸ τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἑνώσεω; • ἀποσχίσαντας, ὥσπερ κράζουσιν ἀδίκως ἀπ' • αὐτῶν τοὺς Μαξιμιανιστας νῦν ἀποσχίσαι. ᾿Εκ • δὲ τοῦ ἀριθμοῦ τούτων, οὔστινας φανερα τῆς οἰ- • κείας βουλῆς αὐθεντίᾳ κατεδίκασαν, μετὰ ταῦτα · ἐν ταῖς ἰδίαις τιμαῖς ἀνεδέξαντο· καὶ τὸ βάπτι · σμα, δ οἱ παρ' αὐτοῖς καταδεδικασμένοι καὶ ἐχε • βεβλημένοι δεδώκασι, προσεδέξαντο, πρὸς τὸ • δειχθῆναι, πῶς μωρᾷ καρδίᾳ ἀντιτάσσονται τῇ εἰρήνῃ τῆς Ἐκκλησίας, τῆς ἐν παντὶ τῷ κόσμῳ • διακεχυμένης. Ταῦτα ποιοῦντες ὑπὲρ τοῦ μέσ • ρους τοῦ Δονάτου, καὶ μὴ λέγοντες ἑαυτοὺς • μολύνεσθαι τῇ κοινωνίᾳ τῶν παρ' αὐτοῖς ούτω · διὰ τὸ ἀκούσιον τῆς εἰρήνης ἀναδεχθέντων· · ἡμῖν δὲ φιλονεικούντες, τοῦτ' ἔστι τῇ καθολική • Ἐκκλησίᾳ, ἔτι μὴν καὶ τῇ ἐν τοῖς ἐσχάτοις μέ ι ρεσι τῆς γῆς καθεστώσῃ, διὰ τῆς μεμιασμένης • τούτων κοινωνίας, ώντινων πρότερον κατῃτιώντο • πάντες, ἐλέγξαι αὐτοὺς οὐκ ηδυνήθησαν.» ΒΑΣ. Καὶ οὗτος ὁ παρών κανών περὶ τῶν Δονατιστών φησιν. "Εδοξε γὰρ σταλήναι τινας πρὸς αὐ τοὺς τοποτηρητὰς χάριν εἰρήνης καὶ ἑνώσεως, καὶ χάριν τοῦ ἀποδείξαι ὅτι οὐ καλῶς ἀντιτάσσονται τῇ καθολικῇ Ἐκκλησίᾳ, καὶ ὅτι καί τινες τῶν Μαξιμια νιστῶν τῶν ἀποσχισάντων ἀπ' αὐτῶν ἀδικῶς, ὡς αὐτοὶ λέγουσι, δέχονται καὶ συγκοινωνοῦσιν αὐτοῖς· καὶ οὓς αὐτοὶ ἐξ οἰκείας βουλῆς κατεδίκασαν, μετὰ ταῦτα ἐν ταῖς οἰκείαις τιμαῖς ἐδέξαντο· καὶ ὅτι οὓς αὐτοὶ, οἱ παρ' αὐτῶν καταδεδικασμένοι καὶ ἐκβεβλημένοι τῆς παρ' αὐτοῖς ἱερωσύνης, εβάπτισαν, παρ εδέξαντο· καὶ ὅτι οὐδὲ λέγουσι μολύνεσθαι ταῦτα ποιοῦντες. ΖΩΝΑΡ. Καὶ ταῦτα περὶ Δονατιστῶν· τοποτηρητὰς γὰρ ἔδοξε σταλῆναι πρὸς αὐτοὺς ἐκ τῆς συνόδου προσκαλουμένους αὐτοὺς εἰς τὸ εἰρηνεῦσαι καὶ ἐνωθῆναι τῇ καθολική Εκκλησίᾳ, καὶ ἀποδείξοντας αὐτοῖς ὅτι οὐ καλῶς ἀντιτάσσονται τῇ εἰρήνῃ τῆς ἐκκλησιαστική; καταστάσεως, οὐδὲ δικαίως φιλονεικοῦσι τῇ καθολι κῇ Ἐκκλησίᾳ διὰ τῆς μεμερισμένης αὐτῶν κοινω

IN CAN. LXXIII CONC. CARTHAG. νίας. Ελέγχουσι δὲ αὐτοὺς μὴ καλῶς ποιοῦντας, καὶ lica contentionem habere. Quod vero etiam ex Maὅτι καί τινας τῶν Μαξιμιανιστῶν, τῶν ἀποσχισάντῶν ἀπ' αὐτῶν ἀδίκως, ὡς αὐτοὶ λέγουσι, δέχονται καὶ συγκοινωνοῦσιν αὐτοῖς, καὶ οὓς αὐτοὶ ἐξ οἰκείας βουλῆς κατεδίκασιν, μετὰ ταῦτα ἐν ταῖς οἰκείαις τι μαῖς ἐδέξαντο· καὶ ὅτι οὓς αὐτοί, οι παρ' αὐτῶν καταδεδικασμένοι καὶ ἐκβεβλημένοι τῆς παρ' αὐτοῖς ἱερωσύνης, ἐβάπτισαν παρεδέξαντο, καὶ ὅτι οὐδὲ λέγουσι μολύνεσθαι ταῦτα ποιοῦντες. ΑΡΙΣΤ. «"Ηρεσε πρέσβεις αποσταλῆναι, κηρύξον «τας τοῖς Δονατισταῖς εἰρήνην καὶ ἑνότητα, μετα- • τιθεμένοις πρὸς τὸ ὀρθόδοξον. ο Οὐ μόνον προσερχομένους τῇ καθολικῇ ᾿Εκκλησίᾳ τοὺς Δονατιστὰς δέον ἔκριναν οἱ Πατέρες οὗτοι παραδέχεσθαι, ἀλλὰ καὶ πρέσβεις τρὸς αὐτοὺς εἰς μήνην τῶν ἐκκλησιῶν καὶ ἑνότητα, εἰ μετατεθῶσι πρὸς τὸ ὁ θόδοξον. ΚΑΝΩΝ ΟΓ. • Περὶ τοῦ ποῖοι ὀφείλουσι τῶν κληρικῶν γαμετών • ἀπέχεσθαι. Πρὸς ἐπὶ τούτοις ἐν τῷ περὶ ἐγ • κρατείας τῆς περὶ τὰς οἰκείας γαμετάς τινων • μνημονεύεσθαι κληρικῶν, ήρεσεν, ὥστε τοὺς · ἐπισκόπους καὶ πρεσβυτέρους καὶ διακόνους · κατὰ τοὺς ἰδίους όρους καὶ ἐκ τῶν ἰδίων ἔτι μὴν • ἀπέχεσθαι γυναικῶν· ὅπερ εἰ μὴ ποιήσαιεν, • ἀπὸ τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἀποκινηθώσι τάξεως· • τοὺς δὲ λοιποὺς κληρικούς πρὸς τοῦτο μὴ ἀν • αγκάζεσθαι, ἀλλ᾽ ὀφείλειν κατὰ τὴν ἑκάστης • ἐκκλησίας συνήθειαν παραφυλάττεσθαι. ο ΒΑΛΣ. Πῶς ὀφείλουσιν ἐγκρατεύεσθαι ἀπὸ τῶν Ιδίων γαμετῶν οἱ ἐπίσκοποι, οἱ πρεσβύτεροι καὶ οἱ διάκονοι, κατὰ τὸν καιρὸν τῆς ἐφημερίας αὐτῶν, εἴρηται ἐν τῷ ιγ' κανόνι τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ συνο όδου. Καὶ ὁ παρὼν δὲ κανών φησι καθαιρείσθαι τού τους εἰ μὴ τηνικαῦτα ἐγκρατεύωνται. Τοὺς δέ γε λοιπούς κληρικοὺς ταῦτα οὐκ ἀπαιτοῦσιν, ὡς μὴ φιλαφώντας τὰ ἅγια, ἀλλὰ παρεγγυώνται αὐτοῖς φυλάττειν κατὰ τὸ τῆς ἑκάστης χώρας ἔθιμον. Ανάγνωθι καὶ τὸν γ' κανόνα τοῦ ἀρχιεπισκόπου Αλεξανδρείας Διονυσίου. Σημείωσαι οὖν ὅτι κατά τὸν καιρὸν τῆς παρούσης συνόδου εἶχον ἀποκριματίστως τὰς οἰκείας γαμετὰς οἱ ἐπίσκοποι. Οὕτω μὲν οὖν κεκανόνιστα: ταῦτα· πῶς δὲ καθαιρεθήσονται οἱ ἴσως μὴ ἐγκρατευόμενοι ἀδήλου τοῦ πράγματος ὄντος· τὶς γὰρ ὁμολογήσει καθ' ἑαυτοῦ; ἢ τίς πρὸς τὸν τούτου ἔλεγχον ἀποδύσεται; Διὸ γνώμην δίδωμι μή δι' ὅλου ἱερουργεῖν τοὺς ἱερωμένου;. Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ ἐν τῷ ι' κανόνι τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ συνόδου ἐφημερίας εμνήσθησαν οἱ Πατέρες. Διὸ καὶ ἐν ταῖς μεγάλαις καὶ καθολικαῖς ἐκκλησίαις διῄρηνται αἱ τῶν ἱερωμένων δουλείαι. Οἱ γὰρ καθ' ἑκάστην λει τουργοῦντες ἔνοχοι γίνονται τῷ κανόνι ἀπὸ προλήψεως, διὰ τὸ συνοικεῖν γαμεταῖς· διόλου καὶ σκαν δαλίζουσι τοὺς λαούς· οἶμαι γὰρ ὅτι καὶ τὸ μὴ κλητοῦσθαι τὸν αὐτὸν εἰς πολλὰς ἐκκλησίας διὰ τοῦτο ἐκωλύθη· ἔτι τε καὶ τὸ γίνεσθαι λειτουργίαν καὶ xinianistis quosdam suscipiunt, qui ab iis, ut ipsi asserunt, immerito defecere, et cum iis communicant, quosque antea sua sententia damnariit, postmodum honoribus eorum conservatis admiserunt; quod etiam alios ab iis baptizatos, quas ipsimet condemnarent, ac eo, qui apud ipsos est, sacro ordine moverunt, non repudiant, nec ullam se ex hoc labem contrahere arbitrantur; in his quoque ipsos non mediocriter peccare demonstrent. ARIST. ‹ Placuit, ut legati mittantur ad pacem et • unionem Donatistis ad fidem orthodoxam con- • versis prædicandam. › Patres hi non tantum judicarunt Donatistas ad Ecclesiam catholicam accedentes admittendos esse, sed et legatos ad eos mittendos ad pacem Ecclesiarum et unitatem prædicandam, si ad orthodoxam fidem convertantur. CANON LXXIII. • Quinam ex clericis debeant ab uxoribus abstinere. ‹ Ad hæc autem dum de aliquorum clericorum in • suas uxores continentia mentio feret, placuit, ‹ ut presbyteri, episcopi et diaconi propriis ter- ‹ minis etiam a suis abstineant uxoribus; quod c nisi fecerint, ecclesiastico ordine moveantur: ‹ reliqui autem clerici ad hoc non cogantur, sed ‹ debent uniuscujusque ecclesiæ consuetudinem ‹ servare. > BALS. Quomodo debent se a suis uxoribus continere episcopi et presbyteri et diaconi tempore vicis sum, in canone 13 synodi in Trullo dictumn est. Præsens quoque canon dicit eos deponendos, nist tunc se continuerint. Hæc autem a reliquis clericis non exigunt, ut qui sacramenta non contractent, sed eos jubent servare ecclesiæ consuetudinem. Lege et canonen 3 archiepiscopi Alexandria Dionysii. Nola ergo, quod tempore præsentis synodi habebant episcopi suas uxores sine præjudicio. Sic itaque hæc canone sancita sunt. Quomodo autem deponentur, qui forsitan non abstinent, cum res non sit manifesta. Quis enim contra sese confitebitur? vel quis eum convincere aggredietur? Quapropter mea est sententia, ut sacris initiati mon perpetuo sacra celebrent. Propterea enim et in decimno synodi in Trullo canone Patres de vicibus menɔinerunt. Et idcirco in magnis et catholicis ecclesiis sacratorum ministeria divisa sunt. Qui enim quotidie sacra celebrant canoni sunt obnoxii ex præsumplione, quod cum uxoribus cohabitant: et aperte populus offendunt. Propter hoc enim, ut mihi vi- ¿» ur; ne quis in multis ecclesiis fiat clericus prohibitum est, et etiam ne sacrorum celebratio et baptismala in oratoriis fant, quae sunt in domibus. Et hoc exolevit propter aliam rationem ex Novella domini Leonis Philosophi, quam etiam in diverso-

rum canonum interpretationibus sitam legas vel- βαπτίσματα εἰς τὰ κατ' οἶκον εὐκτήρια. Καὶ τοῦτο lou. ZONAR. Mic etiam de continentis eorum, qui sacris initiati sunt, ab uxorum suorum commercio Patres decernunt. Episcopis ergo, presbyteris et diaconis ab eis abstinendum esse præcipiunt; ac si qui contra 607 fecerint depositione puniendos. Ab aliis vero clericis nequaquam id exigunt; sed ab unoquoque ecclesiæ suæ consuetudinem in ea re servari jubent. Atque hic quoque consuetudinem vim legis obtinere animadvertere. De continentia porro a proprits uxoribus servanda, ne cum iis per tempus aliquod conveniens rem habeant, qui zacra tractant, tertius decimus sexta synodi, quin et tere Lius Dionysii Alexandrini archiepiscopi canon, uberius disserunt. ARIST. 4 Episcopi, presbyteri, et diaconi pro- ● priis uxoribus abstineant, vel ordine ecclesia- ‹ stico dimoveantur. Reliqui vero clerici ad idem • ne compellantur: sed consuetudo observetur. Hic canon de omnibus sine distinctione statuit, episcopis, presbyteris, et diaconis secundum propria tempora a suis abstinere uxoribus. At duodecimus sexta in Trullo synodi canon episcopis non permittit, postquam ad episcopatum ordinati fueἠπράκτησε δι' ἕτερον λόγον ἀπὸ Νεαρᾶς τοῦ φιλο σόφου κυροῦ Αέοντος, ἦν καὶ ἀνάγνωθι καταστρω θεῖσαν ἐν ἑρμηνείαις διαφόρων κανόνων. ΖΩΝΑΡ. Κανταῦθα οἱ Πατέρες οὗτοι περὶ ἐγκρατείας τῆς πρὸς τὰς ἑαυτῶν γαμετὰς διατάττονται τοῖς ἱερωμένοις, καί φασι δεῖν τοὺς ἐπισκόπους καὶ πρεσβυτέρους καὶ διακόνους ἀπέχεσθαι καὶ ἐκ τῶν ἰδίων γαμετῶν κατὰ τοὺς ἰδίους όρους, ήγουν κατά τὰς ὡρισμένας ἡμέρας τῆς ἑκάστου εφημερίας, τοὺς δὲ μὴ τοῦτο ποιοῦντας καθαιρείσθαι. Οπερ τους λοιπούς κληρικούς παραφυλάττειν οὐκ ἀπαιτοῦσι, ποιεῖν δ' ἐκείνους ορίζουσι κατὰ τὴν τῆς ἐκκλησίας ἐν ᾗ ἕκαστος ἐχειροτονήθη, συνήθειαν. Ορα τοίνυν κανταῦθα τὸ ἔθος ὡς νόμον κρατοῦν. Καὶ ὁ εγ κανὼν τῆς ἔκτης συνόδου πλατύτερον διέξεισι περὶ τῆς ἐγκρατείας τῶν ἰδίων γαμετῶν, ὥστε αὐτῶν ἀπέχεσθαι κατὰ τὸν καιρὸν τὸν προσήκοντα τοὺς ψηλαφώντας τὰ ἅγια, ἀλλὰ καὶ ὁ γ κανὼν τοῦ ἀρχιεπισκόπου Αλεξανδρείας Διονουσίου. ΑΡΙΣΤ. «Επίσκοποι, πρεσβύτεροι καὶ διάκονοι τῶν · ἰδίων γαμετῶν ἀπεχέσθωσαν, ἢ τῆς ἐκκλησία- • στικῆς ἀποκινείσθωσαν τάξεως. Οἱ λοιποὶ δὲ • κληρικοὶ πρὸς τοῦτο μὴ ἀναγκαζέσθωσαν· ἀλλ᾽ • ή συνήθεια φυλαττέσθω.» Οὗτος ὁ κανών περὶ πάντων ἀδιαστίκτως διατάτ τεται, ἐπισκόπων, πρεσβυτέρων καὶ διακόνων, κατὰ τοὺς ἰδίους δρους, τῶν ἰδίων ἀπέχεσθαι γαμετῶν· ὁ δὲ δωδέκατος κανὼν τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ ἔκτης συνόδου οὐ συγχωρεῖ τοῖς ἐπισκόποις μετὰ τὴν προελ Funt, cum suis uxoribus collabitare, ne offensio θοῦσαν ἐπ' αὐτοῖς τῆς ἐπισκοπῆς χειροτονίαν ταῖς nem et scandalum exinde populis darent. At ejusdem synodi canon 43 mandat presbyteris et diaconis, cum ordinatione habeantur digni, a suis uxoribus secedere non profiterl; quemadmodum in Romanorum Ecclesia canonis ad instar illud obtiquerat: sed cuin iis habitare, et mutua convenienti tempore conversatione non privari. Prævalent itaque isti canones, et secundum eos Ecclesia hodie gubernatur. CANON LXXIV. De iis, qui proprios populos relinquunt. Rursus ‹ placuit, ut nulli liceat episcopo, relicta sua sede ‹ principali, ad aliquam ecclesiam in diœcesi ‹ constitutam seipsum conferre; vel de re propria ‹ plusquain oportet sollicito, propriæ sedis curam ‹ et sollicitudinem negligere. › BALS. Quidam episcopi suas primitivas cathedras relinquentes, in aliquas alias ecclesias parceciarum ad se pertinentiun, quæ erant forte magis populosa aut majoris redditus, se conferebant, et illic sedebant. Statuerunt ergo Patres, nulli licere hoc facere: sed neque proprii negotii gratia discedere ab ea, quæ illum diu sortita est, et sic populum assidue docendi curam non gerere. Εt in bis quidem ἰδίαις συνοικεῖν γαμεταῖς· ἵνα μὴ πρόσκομμα τοῖς λαοῖς ἐντεῦθεν ὦσι τιθέντες καὶ σκάνδαλον. Ὁ δὲ τρισκαιδέκατος τῆς αὐτῆς συνόδου κανών προστάτο τει τοὺς πρεσβυτέρους και διακόνους μὴ καθομολογεῖν, ἐν τῷ ἀξιοῦσθαι τῆς χειροτονίας, τῶν ἰδίων ἀφίστασθαι γαμετών, καθὼς ἐν τῇ Ῥωμαίων Εκ κλησίᾳ ἐν τάξει κανόνος τοῦτο ἐκράτησε· ἀλλὰ συνοικεῖν αὐταῖς, καὶ μὴ ἀποστερεῖσθαι τῆς πρὸς ἀλλήλους κατὰ καιρὸν τὸν προσήκοντα ομιλίας. Κρατοῦσιν οὖν οἱ κανόνες ἐκεῖνοι, καὶ κατ' αὐτοὺς σήμερον ἡ Ἐκκλησία πολιτεύεται. KANON OA'. • Περὶ τῶν τοὺς ἰδίους λαούς εγκαταλιμπανόντων. • Πάλιν ήρεσεν, ὥστε μηδενὶ ἐξεῖναι ἐπισκόπῳ, • καταλειφθείσης τῆς αὐθεντικῆς αὐτοῦ καθ • έδρας, πρός τινα ἐκκλησίαν ἐν διοικήσει καθώ • εστῶσαν ἑαυτὸν ἀποφέρειν ἢ ἐν οἰκεί • πράγματι, ὑπὲρ δ χρή, ἐπιπολὺ ἀπασχολουμένῳ • ἀμελεῖν τῆς φροντίδος καὶ τῆς συνεχείας τοῦ • ἰδίου θρόνου. ΒΑΛΣ. Τινὲς ἐπίσκοποι, καταλιμπάνοντες τὰς πρωτοτύπους καθέδρα; αὐτῶν, ἀπήρχοντο καὶ προσ εκάθηντο είς τινας ἑτέρας ἐκκλησίας παροικιών ἀνηκουσῶν αὐτοῖς, πολυανθρωποτέρας ἴσως ούσας ἢ καὶ πολυεισοδωτέρας· ώρισαν οὖν οἱ Πατέρες μηδενὶ ἐπισκόπῳ ἐξεῖναι τοῦτο ποιεῖν, ἀλλὰ μη δε χάριν ὑποθέσεως οικείας ἀπολιμπάνεσθαι ἐκ τῆς λαχούσης αὐτὸν ἐπὶ πολύ, καὶ οὕτως ἀμελεῖν τοῦ

IN CAN. I.XXIV CONC. CARTHAG. quæ hoc canone dicuntur locum habeant etiam in antistitibus, qui suas primitivas ecclesias perdiderunt, ut quæ a gentibus occupatæ fuerint: au il possint citra prejudicium migrare in ecclesias suarum parasciarum? Solutio. Quidam dixerunt episcopum ex propria voluntate hoc facere posse. Alii dicebant eum etiam synodali cognitione opus habere. Alii etiam per mandatum imperiale hoc feri dicebant. Mihi autem videtur quod si is quidem metropolitanus vult in sui episcopatus sedem migrare, eo quod a gentibus sit occupata primitiva corum ecclesia, debet cum mandato imperiali et synodali cognitione in ea constitui: quemadinodum In Neocæsareæ metropolitano factum est, qui pro sede accepit proprium episcopatum Œneuj; in metropolitano Pisidiæ Antiochiæ, qui Sozopolín pro sede accepit; et in multis aliis. Sin antem sede episcopali non fuit honorata 'parecia per solam synodalem cognitionem, ut in ea constituatur: nec ex propria voluntate, quemadmodum quidam dicunt; ne canoni apostolico adversetur, et reliquis, qui statuunt episcopum nihil posse innovare præter synodalem sententiam. Præterea interrogaverit quispiam, si cuni canon hæc decernat, potest episcopus 608 per mandatum imperiale et synodalem cogni tionem a sua primitiva sede migrare, licet non gentibus occupata, in cathedram sui episcopatus, vel in ecclesiam suæ parœciæ? Solutio. Cum imperatoris mandato et synodali cognitione utrumque episcopo concedetur: alias autem, nullo modo. Propterea enim et archiepiscopus Derci, cum saepe petivisset ut a Derco migrare liceret, in emporiun quod dicitur Phileas, eo quod id esset populogius, non est exauditus. Porro et alii diversi antistites, inopes quidem ecclesias habentes, divites auteın parœcias et populosas, cum hoc petivissent, non fuerunt exsuditi propter præsentem canonem. Nota hæc et memoria tene propter translationes quæ petuntur ab antistitibus, et funt in aliquibus. Quære Chalced. syn. canones 12 et 17 qui dicunt debere ecclesiasticos sequi ea, quæ decernuntur a potestate imperiali. Quia autem præsens canon statuit, non debere episcopum peregrinari plusquam oportet, ab ea quæ illum sortitus est (est autem hoc incertum) lege decimum sextum canonem syuodi quæ habita est in æde Sanctorum Apostolorum, et interpretare praesentem canonem secundum leges quæ in ipso sunt posita. συνεχώς διδάσκειν τὸν οἰκεῖον λαόν. Καὶ ὁ μὲν κανὼν versatur canon. Interrogaverit autem quispiam, au ἐν τούτοις. Ἐρωτήσει δέ τις, εἰ τὰ τοῦ κανόνος ἔχουσι χώραν καὶ εἰς τοὺς ἀπολέσαντας ἀρχιερεῖς τὰς πρωτοτύπους καθέδρας αὐτῶν, ὡς κατασχευ θείσας ὑπὸ ἐθνῶν· καὶ δύνανται οὗτοι ἀποκριματίστις μεταπίπτειν εἰς ἐκκλησίας παροικιῶν αὐτῶν; Λύσις. Τινὲς εἶπον δύνασθαι τοῦτο ποιεῖν τὸν ἐπίσ σκοπον αὐτοθελῶς. Ετεροι εἶπον δέεσθαι τοῦτον καὶ συνοδικῆς διαγνώσεως. "Αλλοι καὶ διὰ προστάξεως βασιλικῆς τοῦτο γίνεσθαι εἶπον. Ἐμοὶ δὲ δοκεῖ ὡς, εἰ μὲν ὁ τοιοῦτος μητροπολίτης βούλεται μεταπεσεῖν εἰς θρόνον ἐπισκοπῆς αὐτοῦ, διὰ τὸ κατασχεθῆναι παρὰ ἐθνῶν τὴν πρωτότυπον ἐκκλησίαν τούτου, ὀφείλει μετὰ βασιλικῆς προστάξεως καὶ συνοδικῆς διαγνώσεως ἐν ταύτῃ ἀποκαθίστασθαι· ὥσπερ γέγονε τοῦτο εἰς τὸν μητροπολίτην Νεοκαισαρείας, ἀντὶ καθίσματος ἔχοντα τὴν οἰκείαν ἐπισκοπὴν τὸ Οἶναιον· εἰς τὸν μητροπολίτην Πισιδίας, Αντιοχείας τὴν Σωζόπολιν λαβόντα εἰς κάθισμα, καὶ ἑτέρους πολλούς. Εἰ δὲ ἡ παροικία οὐ τετίμηται διὰ θρόνου Επισκοπικοῦ διὰ μόνης συνοδικής διαγνώσεως, ἵνα εγκαταστῇ εἰς αὐτὴν, καὶ οὐκ αὐτοθελῶς, ὥς τινες λέγουσιν· ἵνα μὴ ἐναντιωθῇ τῷ ἀποστολικῷ κανόνι, καὶ τοῖς λοιποῖς, τοῖς διοριζομένοις μηδέν τι καινο φανὲς ποιεῖν τὸν ἐπίσκοπον παρὰ γνώμην συν οδικήν. "Ετι ἐρωτήσει τις, εἰ, τοῦ κανόνος ταῦτα διορισαμένου δύναται ἐπίσκοπος, διὰ βασιλικῆς προστάξεως καὶ συνοδικῆς διαγνώσεως, μεταπίπτειν ἀπὸ τῆς πρωτοτύπου καθέδρας αὐτοῦ, καὶ μὴ κατασχεθείσης ὑπὸ ἐθνῶν, εἰς καθέδραν ἐπισκοπῆς αὐτοῦ, ἡ εἰς ἐκκλησίαν παροικίας τούτου. Δύσις. Μετά βασιλικῆς προστάξεως καὶ συνοδικής διαγνώσεως καὶ ἀμφότερα τῷ ἐπισκόπῳ ἔγχωρηθήσεται • ἄλλως δέ πως οὐδαμοῦ. Διὰ τοῦτο γὰρ καὶ ὁ ἀρχιεπίσκοπος Δέρκου ζητήσας πολλάκις μεταπεσεῖν ἀπὸ Δέρκου εἰς τὸ ἐμπόριον τὸν φίλον, διὰ τὸ πολυάν θρωπον εἶναι τοῦτο, οὐκ εἰσηκούσθη. Καὶ ἄλλοι δὲ ἀρχιερεῖς διάφοροι πτωχὰς μὲν ἐκκλησίας ἔχοντες, πλουτούντες παροικίας πολυανθρώπους καὶ πλου σίας, καὶ ζητήσαντες τοῦτο, οὐκ εἰσηκούσθησαν διὰ τὸν παρόντα κανόνα. Σημείωσαι ταῦτα, καὶ ἔχε ἐπὶ μνήμης διὰ τὰς ζητουμένας μεταθέσεις καὶ γενομένας ἐπὶ ἀρχιερεῦσί τισι. Ζήτει τῆς ἐν Χαλ κηδόνι συνόδου κανόνας ιβ' καὶ ιζ', λέγοντας ὀφείλειν τοὺς τῆς Ἐκκλησίας επεσθαι τοῖς διοριζομένοις παρὰ τῆς βασιλικῆς ἐξουσίας. Ἐπεὶ δὲ ἡ παρών κανὼν διορίζεται μὴ ἀποδημεῖν τὸν ἐπίσκοπον, παρ' δ χρή, ἀπὸ τῆς λαχούσης αὐτὸν (ἔστι δὲ τοῦτο ἄδηλον), ἀνάγνωθι τὸν ις' κανόνα τῆς ἐν τῷ ναῷ τῶν ᾿Αγίων ᾿Αποστόλων συστάσης συνόδου, καὶ ἐρμήνευσον τὸν παρόντα κανόνα κατὰ τὰ καταστρωθέντα νόμιμα ἐν αὐτῷ. ΖΩΝΑΡ. Τοὺς ἐπισκόπους, καὶ τὸ δίκαιον αὐτό, καὶ ἡ τῶν θείων κανόνων ἀκρίβεια, ἀπαιτοῦσι προσμένειν ταῖς ἰδίαις ἐπισκοπαῖς, καὶ διδάσκειν τοὺς λαούς, καὶ καταρτίζειν αὐτούς, ἀλλὰ μὴ και ταλιμπάνειν τὰς αὐθεντικές αὐτῶν καθέδρας, ήγουν τοὺς πρωτοτύπους θρόνους αὐτῶν, καὶ πρὸς ἄλλην ἐκκλησίαν ἀπέρχεσθαι. Πολλοὶ γὰρ τῶν ἐπισκόπων ἔχουσιν ἐκκλησίας ἐν ἄλλοις τόποις τῶν ὑπ' αὐτῶν ZONAR. Ab episcopis cum ipsa rei natura, tum decreta canonum ea de re sæpius edita, postulant, ut in sua episcopali statione perpetuo degant, ac in populis erudiendis, atque ad rectam virtutis semitam dirigendis, laborent; non autem primaria sua sede relicta, in aliam ecclesiam sc conferant. Multi namque episcopi in aliis suæ diœcesis locis ecclesias habent, quæ et parœdiæ a canonibus vocantur: