PG 138Theodori Balsamonis
Collection of Ecclesiastical Constitutions
Printed pages · scan text
vision-corrected · Migne scan
Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.

Book ILiber Primus

col. 1077–1078page 1 of 129
PG 138:1077ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΔΙΑΚΟΝΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΛΕΓΟΜΕΝΟΥ ΒΑΛΣΑΜΩΝ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ ΣΥΛΛΟΓΗ. ΣΥΝΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΕΙΡΗΜΕΝΩΝ ΕΝ ΤΩ ΚΩΔΙΚΙ, ΚΑΙ ΤΟΙΣ ΔΙΓΕΣΤΟΙΣ, ΚΑΙ ΝΕΑΡΑΙΣ ΔΙΑΤΑΞΕΣΙ, ΠΕΡΙ ΕΠΙΣΚΟΠΩΝ, ΚΑΙ ΚΛΗΡΙΚΩΝ, ΚΑΙ ΜΟΝΑΧΩΝ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ ΕΥΑΓΩΝ, ΕΤΙ ΔΕ ΚΑΙ ΙΟΥΔΑΙΩΝ ΚΑΙ ΑΙΡΕΤΙΚΩΝ. ΕΚ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΤΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ. 1 ΤΙΤΛΟΣ Δ'. Περὶ τῆς ἀνωτάτω Τριάδος, καὶ τῆς καθολικῆς πίστεως· καὶ περὶ τοῦ μηδένα τολμᾷν περὶ αὐτ τῆς ἀμφισβητεῖν. Α΄. Ερμηνεία. Ο μὴ δοξάζων τὴν ἁγίαν Τριάδα
col. 1079–1080page 2 of 129
PG 138:1079ἐν μιᾷ θεότητι ἰσοδύναμον οὔτε Χριστιανός λέγεται, ἀλλ᾽ ἄφρων ἐστι, καὶ αἱρετικὸς καὶ ἄτιμος, καὶ τιμωρείται. Β'. Οἱ αἱρετικοὶ μὴ συναγέσθωσαν, μήτε θυσιαστή για τελείτωσαν, ἡ μυστήρια, καὶ κατὰ συναρπαγήν ἀντιγραφὴν πορίσωνται· μόνη δὲ χρηματιζέτω ἡ τῶν ἐν Νικαία πίστις· καὶ τολμῶντες οἱ αἱρετικο συναγωγὰς ἐντὸς πόλεως ἔχειν, ἐκβάλλονται τῶν πόλεων. Γ. Τὰ κατὰ τῶν Χριστιανῶν Πορφυρίου και Ελ λων συγγράμματα καιέσθωσαν, καὶ τὰ Νεστορίου, καὶ ὅσα μὴ συμφωνεί ταῖς ἐν Νικαίᾳ καὶ 'Εφέσω συνόδοις, ὧν οὐκ ἔξεστι παρεξιέναι τὴν πίστιν. Οἱ δὲ τὰ εἰρημένα βιβλία έχοντες καὶ ἀναγινώσκοντες ἐσχάτως τιμωρούνται. Οἱ δὲ Νεστοριανοί, ἐπί σκοποι μὲν καὶ κληρικοί, τῶν ἁγίων ἐκκλησιῶν ἐχε βάλλονται· λαϊκοὶ δὲ, ἀναθεματίζονται, τῶν ὀρθοδόξων αὐτοῖς ἀκινδύνως δημοσιευόντων. Έχει δ διάταξις οὕτως Θεοδώρου Διακόνου, τῆς ἁγιωτάτης τοῦ Θεοῦ μεγάλης Εκκλησίας νομοφύλακος καὶ χαρτοφύλακος καὶ πρώτου τῶν Βλαχερνών, τοῦ Βαλ σαμώνες, τοῦ μετὰ χρόνους τινὰς γεγονότος πατριά του Θεουπόλεως μεγάλης Αντιοχείας. ικα παράτιτλα τικοῖς τῶν μυστηρίων τόπος ἀνεῴχθω. τέρως ἐγκλήμασι σημειούσθωσαν.
col. 1081–1082page 3 of 129
PG 138:1081Αυτοκράτορας Θεοδόσιος καὶ Οὐαλεντινιανός Αὔ- ΑΑ. Ποτέ γουστοι 'Ορμίσδᾳ ἐπάρχῳ πραιτωρίων. Θεσπίζομεν, πάντα ἦσα ὁ Πορφύριος ὑπὸ τῆς αὐτο μανίας ἐλαυνόμενος, ή έτερός τις κατὰ τῆς εὐσεβοῦς τῶν Χριστιανῶν θρησκείας συνέγραψε παρ' οἱῳδήποτε εὑρισκόμενα, πυρὶ παραδίδοσθαι· πάντα γὰρ τὰ κινοῦντα τὸν Θεὸν εἰς ὀργὴν συγγράμματα, καὶ ψυχὰς ἀδικοῦντα, οὐδὲ εἰς ἀκοὰς ἀνθρώπων ἐλθεῖν βουλόμεθα. Ετι θεσπίζομεν τους ζηλοῦντας τὴν ἀσεβῆ Νεστο. ρίου πίστιν, ἢ τῇ ἀθεμίτῳ αὐτοῦ διδασκαλίᾳ ἀκο λουθοῦντας, εἰ μὲν ἐπίσκοποι εἶεν, ἢ κληρικοί, τῶν ἁγίων ἐκκλησιῶν ἐκβάλλεσθαι· εἰ δὲ λαῖκος, ἀναθεματίζεσθαι, ἐξουσίαν ἐχόντων τῶν βουλομένων ὀρθο δόξων τῶν ἐπομένων τῇ εὐσεβεῖ ἡμῶν νομοθεσίᾳ δίχα φόβου καὶ βλάβης δημοσιεύειν αὐτοὺς καὶ ἐλέγχειν. " Ἐπειδὴ δὲ ἦλθεν εἰς τὰς εὐσεβεῖς ἡμῶν ἀκοὰς, ὥς τινες διδασκαλίας συνέγραψαν καὶ ἐξέθεντο ἀμφι βόλους, καὶ οὐκ ἀκριβῶ; συμφωνούσας τῇ ἐκτεθείσῃ ὀρθοδόξῳ πίστει παρὰ τῆς ἁγίας συνόδου τῶν συνελθόντων ἐν Νικαίᾳ καὶ ἐν Ἐφέσῳ ἁγίων Πατέρων, καὶ Κυρίλλου τοῦ τῆς εὐσεβοῦς μνήμης, τοῦ γεγονότος τῆς μεγάλης Αλεξανδρείας πόλεως ἐπισκόπου κελεύομεν τὰ μὲν γεγονότα τοιαῦτα συγγράμματα, ἢ πρὸ τούτου, ἢ καὶ νῦν ἐμπιπρᾶσθαι, καὶ διαφερόντως τὰ Νεστορίου, καὶ τελείῳ ἀφανισμῷ παραδίδοσθαι. ὥστε μηδὲ εἰς ἀνάγνωσίν τινος ἐλθεῖν, τῶν τὰ τοιαῦτα συγγράμματα ήτοι βιβλία ἔχειν καὶ ἀνα γινώσκειν ἀνεχομένων τὴν ἐσχάτην τιμωρίαν ὑφορωμένων, τοῦ δὲ λοιποῦ μηδενὶ ἐξεῖναι παρὰ τὴν ἐκ τεθείσαν πίστιν, καθάπερ εἰρήκαμεν, τὴν ἐν Νικαία καὶ ἐν Ἐφέσῳ λέγειν τι ἢ διδάσκειν. Δ'. Ο δημοσία παρόντος πλήθους δογματίζων περὶ τῆς τῶν Χριστιανῶν πίστεως. εἰ μὲν κληρικός εἴη, καθαιρεῖται· εἰ δὲ ὑπὸ στρατείαν, ἀποζώννυται. Οι δὲ λοιποί, ἐλεύθεροι μὲν ὄντες, τῆς βασιλίδος πόλεως ἐκβάλλονται, πρὸς τὸ δοκοῦν τῷ δικαστῇ σωφρονικό μενοι· δοῦλοι δὲ σφοδρῶς ἐπιστρέφονται. δίχα τάσης δαπάνης, 20 τοῦτο γὰρ ἐστι πίστεως, τὸ τὰ μὴ δρώμενα δέξασθαι. Εστι γὰρ πίσεις, 1. 6 η: Καὶ τὸ δ' γὰρ κερ. του α' τίτο τοῦ α' τῶν φησί· Μηδες ή κληρικός, ἢ μοναχές, στρατευόμενος, ἢ ἄλλος οιοσδήποτε πληθύν συνάγων δημοσία περὶ τῆς πίστεως διαλεγέσθω. Τις μοναχός Ι.
col. 1083–1084page 4 of 129
PG 138:1083Ε. Εκθεσις τῆς ὀρθοδόξου πίστεως, καὶ ἀναθεματισμὸς Εὐτυχοῦς, καὶ Νεστορίου, καὶ ὅτι οἱ φρονοῦντες τὰ αὐτῶν αἱρετικοί εἰσι, καὶ σωφρονίζονται. Γ. Ομοία ἔκθεσις τῆς ὀρθοδόξου πίστεως, καὶ ἀναθεματισμὸς Εὐτυχοῦς καὶ ᾿Απολλιναρίου. Ζ'. Ομοία τῆς πρὸ αὐτῆς, ἀποδεχομένη τὰς ἁγίας συνόδους, καὶ βεβαιοῦσα τοὺς παρ' αὐτῶν ἀναθεματ τισμούς καὶ ἀφορισμούς. Φησὶ δὲ ὅτι πρῶτος ἐστι πάντων τῶν ἱερέων ὁ πάππας Ρώμης. Ἐπιστολὴ τοῦ πάππα πρὸς Ιουστινιανόν, ἀπο δεχομένη τὰ παρ' αὐτοῦ περὶ τῆς ὀρθοδόξου πίστεως γραφέντα, α τῇ ἐπιστολῇ ὑποτέτακται. Περὶ τῆς ὀρθοδόξου πίστεως. Καὶ ἔχει ῥητὸν οὕτως Αὐτοκράτωρ Ιουστινιανός Αύγουστος. Τῆς ὀρθῆς καὶ ἀμωμήτου πίστεως, ήνπερ κηρύττει ή άγιο τάτη τοῦ Θεοῦ καθολικὴ καὶ ἀποστολική Εκκλησία, κατ' οὐδένα τρόπον καινισμός δεξαμένης, ἀκολουθοῦντες ἡμεῖς τοῖς τῶν ἁγίων ἀποστόλων, καὶ τῶν μετ' ἐκείνους διαπρεψάντων ἐν ταῖς ἁγίαις τοῦ Θεοῦ Εκκλησίαις διδάγμασι, δίκαιον ψήθημεν ἅπασι ποιξ σαι φανερόν, ὅπως ἔχομεν περὶ τῆς ἐν ἡμῖν ἐλπίδος, ἀκολουθοῦντες τῇ παραδόσει καὶ ὁμολογία τῆς ἁγίας τοῦ Θεοῦ καθολικῆς καὶ ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας. Πιστεύοντες γὰρ εἰ; Πατέρα καὶ Υἱὸν καὶ ἅγιον Πνεῦμα, μίαν οὐσίαν ἐν τρισὶν ὑποστάσεσι προσαν νοῦμεν· μίαν θεότητα, μίαν δύναμιν, Τριάδα ὁμοούσ σιον. Επ' ἐσχάτων δὲ τῶν ἡμερῶν ὁμολογοῦμεν τὸν μονογενῆ Υἱὸν τοῦ Θεοῦ τὸν ἐκ Θεοῦ Θεὸν, τὴν πρὸ αἰώνων καὶ ἀχρόνως ἐκ τοῦ Πατρός γεννηθέντα, τὸν συναΐδιον τῷ Πατρὶ, τὸν ἐξ οὗ τὰ πάντα, καὶ δι᾿ οὗ τὰ πάντα, κατελθόντα ἐκ τῶν οὐρανῶν, σαρκωθῆναι ἐκ Πνεύματος ἁγίου, καὶ τῆς ἁγίας ἐνδόξου καὶ ἀει παρθένου Μαρίας, καὶ ἐνανθρωπήσαι, σταυρόν τε ὑπομεῖναι, ταφῆναι τε καὶ ἀναστῆναι τῇ τρίτηἡμέρα· ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ τά τε θαύματα καὶ τὰ πάθη, ἅπερ ἐκουσίως ὑπέμεινε σαρκί, γινώσκοντες. Οὐ γὰρ ἄλλον τὸν Θεὸν Λόγον, καὶ ἄλλον τὸν Χριστὸν ἐπιστάμεθα· ἀλλ᾽ ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν ὁμοούσιον τῷ Πατρὶ κατὰ τὴν θεότητα, καὶ ὁμοούσιον ἡμῖν τὸν αὐτὸν κατὰ τὴν ἀνθρωπότητα. Έμεινε γὰρ ἡ Τριάς, καὶ σαρκωθέντος τοῦ ἑνὸς τῆς Τριάδος Θεοῦ Λόγου οὔτε γὰρ τετάρτου προσώπου προσθήκην ἐπιδέχεται ἡ ἁγία Τριάς. Τούτων τοίνυν οὕτως ἐχόντων, ἀναθεματίζομεν πᾶσαν αἵρεσιν, ἐξαιρέτως δὲ Νεστόριον τὸν ἀνθρωπολάτρην, τὸν διαιροῦντα τὸν ἕνα Κύριονἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν, τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ καὶ Θεὸν ἡμῶν, καὶ μὴ ὁμολογοῦντα κυρίως καὶ κατὰ ἀλήθειαν τὴν ἁγίαν καὶ ἔνδοξον ἀειπαρθένου Μαρίαν Θεοτόκον ἀλλὰ ἄλλον μὲν τὸν ἐκ τοῦ Θεοῦ Πατρὸς τὸν Λόγον λέγοντα, ἄλλον δὲ τὸν ἐκ τῆς ἁγίας Παρθένου Μαρίας, χάριτι δὲ καὶ οἰκειώσει τῇ πρὸς τὸν Θεὸν Λόγον Θεὸν αὐτὸν γεγενῆσθαι. Οὐ μὴν δὲ, ἀλλὰ καὶ Ευτυχῆ τὸν φρενοβλαβή, τὸν φαντασίαν εἰσάγοντα, ἀρνούμενόν τε τὴν ἐκ τῆς ἁγίας Παρθένου καὶ Θεοτό του Μαρίας ἀληθινὴν σάρκωσιν, τουτέστι τὴν ἡμε τέραν σωτηρίαν, καὶ μὴ ὁμολογοῦντα κατὰ πάντα
col. 1085–1086page 5 of 129
PG 138:1085τὸν ὁμοούσιον ἴσον τῷ Πατρὶ κατὰ τὴν θεότητα, καὶ ἐμοούσιον ἡμῖν τὸν αὐτὸν κατὰ τὴν ἀνθρωπότητα. Τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον καὶ ᾿Απολλινάριον τὸν ψυχοφθόρον, τὸν ἄνουν λέγοντα τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν, τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ καὶ Θεὸν ἡμῶν· καὶ σύγχυσιν ήτοι φυρμὸν εἰσάγοντα τῇ ἐνανθρωπήσει τοῦ μονογενοῦ; Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ. Καὶ πάντας τοὺς τὰ αὐτὰ φρονήσαντας ή φρονοῦντας. Ει γάρ τινες μετά ταύτην καὶ ἡμῶν προαγόρευσιν καὶ τὴν κατὰ τόπον θεοφιλεστάτων ἡμῶν ἐπισκόπων πληροφορίαν εύρε θῶσι τοῦ λοιποῦ γνώμη; ἐναντίοι ὄντες, μὴ προσδοκήσωσι συγγνώμης ἀξιωθῆναι. Κελεύομεν γὰρ τοὺς τοιούτους ὁμολογουμένους αἱρετικοὺς τῷ προσήκοντι ὑποβάλλεσθαι σωφρονισμῷ. Ομοίως καὶ ἔχει τὸ ῥητὸν οὕτως. Ὁ αὐτὸς βασιλεύς Κωνσταντινουπολίταις. Τον Σωτῆρα καὶ Δεσπότην τῶν ὅλων Ἰησοῦν Χριστόν, τὸν ἀληθινὸν Θεὸν ἡμῶν θεραπεύοντες διὰ πάντων σπουδάζομεν, ὅσον ἐνδέχεται νοῦν καταλαμβάνειν ἀνθρώπινον, μιμεῖσθαι τὴν αὐτοῦ συγκατάβασιν. Καὶ εὑρόντες τινὰς τῇ νοσομανίᾳ κρατουμένους τῶν ἀσεβῶν Νεστορίου καὶ Εὐτυχεῖς, τῶν ἐχθρῶν τοῦ Θεοῦ καὶ τῆς ἁγίας καθολικῆς καὶ ἀποστολικῆς Εκκλησίας, ἀρνουμένους τὴν ἁγίαν ἔνδοξον ἀειπαρθένον Μαρίαν Θεοτόκον εἰπεῖν κυρίως καὶ κατὰ ἁλή θειαν· ἐσπεύσαμεν τούτους τὴν ὀρθὴν τῶν Χριστιανῶν διδαχθῆναι πίστιν. Οἱ δὲ, ἀνιάτως ἔχοντε;, πεο μιέρχονται, καθὰ μεμαθήκαμεν, τὰς τῶν ἁπλουστέ μων ψυχὰς ἑκταράσσοντές τε καὶ σκανδαλίζοντες, καὶ ἐναντία τῆς ἁγίας καθολικῆς καὶ ἀποστολικῆς Εκκλησίας λέγοντες. Αναγκαίον τοίνυν ἐνομίσαμεν καταλῦσαι μὲν τὰς τῶν αἱρετικῶν ψευδολογίας, σας φηνίσαι δὲ πᾶσιν ὅπως τε δοξάζει ἡ ἁγία τοῦ Θεοῦ ἀποστολικὴ καὶ καθολική Εκκλησία, κηρύττουσι δὲ οἱ ταύτης οσιώτατοι ἱερεῖς, οἷς καὶ ἡμεῖς ἑπόμενοι φανερὰ καθιστῶμεν τὰ περὶ τῆς ἐν ἡμῖν ἐλπίδος, οὐ καινίζοντες πίστιν, μὴ γένοιτο, ἀλλ' ἐλέγχοντες την μανίαν τῶν φρονούντων τὰ τῶν ἀσεβῶν αἱρετικῶν ὅπερ δη καὶ ἐν προοιμίοις τῆς ἡμετέρας βασιλείας πράξαντες, πᾶσι κατάδηλον ἐποιήσαμεν. Πιστεύομεν γὰρ εἰς ἕνα θεὸν Πατέρα παντοκράτορα, καὶ εἰς ἕνα Κύριον Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ, καὶ εἰς ἅγιον Πνευμα, μίαν οὐσίαν ἐν τρισὶν ὑποστάσεσι προσκυνοῦντες, μίαν θεότητα, μίαν δύναμιν, Τριάδα η ὁμοούσιον. Επ' ἐσχάτων δὲ τῶν ἡμερῶν ὁμολογοῦμεν τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν μονογενῆ τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ, τὸν ἐκ Θεοῦ ἀληθινοῦ Θεὸν ἀληθινὸν, τὸν πρὸ αἰώνων καὶ ἀχρόνως ἐκ τοῦ Πατρός γεννηθέν τα, τὸν συναΐδιον τῷ Πατρὶ, τὸν ἐξ οὗ τὰ πάντα, καὶ τι' οὗ τὰ πάντα, κατελθόντα ἐκ τῶν οὐρανῶν σαρκωθή και ἐκ Πνεύματος ἁγίου, καὶ τῆς ἁγίας ἐνδόξου ἀε παρθένου Μαρίας· καὶ ἐνανθρωπήσαι, σταυρον το ὑπομεῖναι ὑπὲρ ἡμῶν ἐπὶ Ποντίου Πιλάτου, ταφῆναι τε καὶ ἀναστῆναι τῇ τρίτῃ ἡμέρα, ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ τὰ τε πάθη καὶ τὰ θαύματα ἀπέρ ὑπέμεινεν ἐκου σίω; ἐν σαρκί, γινώσκοντες. Οὐ γὰρ ἄλλον τὸν Θεὸν Λόγον, καὶ ἄλλον τὸν Χριστὸν ἐπιστάμεθα, ἀλλ' ἔνα ΜΟr.
col. 1087–1088page 6 of 129
PG 138:1087καὶ τὸν αὐτὸν, ὁμοούσιον τῷ Πατρὶ κατὰ τὴν θεότητα καὶ ὁμοούσιον ἡμῖν τὸν αὐτὸν κατὰ τὴν ἀνθρωπότητα Ὡς γάρ ἐστιν ἐν θεότητι τέλειος, οὕτως ὁ αὐτὸς καὶ ἐν ἀνθρωπότητι τέλεια. Τὴν γὰρ καθ᾽ ὑπόστασιν Ένωσιν δεχόμεθα καὶ ὁμολογοῦμεν. Έμεινε γὰρ Τριάς ἡ Τριάς, καὶ σαρκωθέντος τοῦ ἑνὸς τῆς Τριάδας Θεοῦ Λόγου. Οὔτε γὰρ τετάρτου προσώπου προσθήκην ἐπιδέχεται ἡ ἁγία Τριάς. Τούτων τοίνυν οὕτως ἐχόντων, ἀναθεματίζομεν πᾶσαν αἵρεσιν· ἐξαιρέτως δὲ Νεστόριον τὸν ἀνθρωπολάτρην, καὶ τοὺς τὰ αὐτοῦ φρονήσαντάς τε καὶ φρονοῦντας, τοὺς διαιρούντας τὸν ἕνα Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ καὶ Θεὸν ἡμῶν, καὶ μὴ ὁμολογοῦντας κυρίως καὶ κατὰ ἀλήθειαν τὴν ἁγίαν ἔνδοξον καὶ ἀειπαρθέν νον Μαρίαν Θεοτόκον, τουτέστι μητέρα Θεοῦ, ἀλλὰ δύο Υἱοὺς λέγοντας. ἄλλον μὲν τὸν ἐκ τοῦ Πατρὸς θεὸν Λόγον, ἄλλον δὲ τὸν ἐκ τῆς ἁγίας ἀειπαρθένου καὶ Θεοτόκου Μαρίας· χάριτι δὲ καὶ σχέσει καὶ οἰκειώσει τῇ πρὸς τὸν Θεὸν Λόγον καὶ Θεὸν αὐτὸν γεγεννήσθαι, Καὶ ἀρνουμένους καὶ μὴ ὁμολογοῦντας τὸν Δεσπότην ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ καὶ Θεὸν ἡμῶν, τὸν σαρκωθέντα καὶ ἐνανθρωπήσαντα καὶ σταυρωθέντα, ένα εἶναι τῆς ἁγίας καὶ ἐμουσίου Τριάδος. Οὗτος γὰρ μόνο; ἐστὶν ἡ συμπροσκυνούμενος καὶ συνδοξαζόμενος τῷ Πατρὶ καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι. Αναθεματίζομεν δὲ καὶ Εὐτυχέα τὸν φρενοβλαβή, καὶ τοὺς τὰ αὐτοῦ φρονοῦντάς τε και φρονήσαντας, τοὺς φαντασίαν εἰσάγοντας, ἀρνουμέν νους τε τὴν ἐκ τῆς ἁγίας Παρθένου καὶ Θεοτόκου Μαρίας ἀληθινὴν γέννησιν τοῦ Κυρίου καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, τουτέστι τὴν ἡμετέραν σωτη ρίαν, καὶ μὴ ὁμολογοῦντας αὐτὸν γνήσιον ὁμοούσιον τῷ Πατρὶ κατὰ τὴν θεότητα, καὶ ὁμοούσιον ἡμῖν κατὰ τὴν ἀνθρωπότητα. Τὸν αὐτὸν τὲ τρόπον καὶ ᾿Απολο λινάριον τὸν ψυχοφθόρον, καὶ τοὺς τὰ αὐτ. Ο φρονήσαντας ἢ φρονοῦντα;· τοὺς ἄνουν λέγοντα, τὸν Κύριονἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ καὶ Θεὸν ἡμῶν, καὶ σύγχυσιν ήτοι φυρμὸν εἰσάγοντας τῇ ἐνανθρωπήσει τοῦ μονογενοῦ; Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ· καὶ πάντας, τοὺς τὰ αὐτῶν φρονήσαντάς τε ἡ φρονοῦντας. Τὸ αὐτὸ Ἐφεσίοις· τὸ αὐτὸ Καισαρεῦσι· τὸ αὐτὸ Κυζικηνοῖς· τὸ αὐτὸ ᾿Αμιδηνοῖς, Τραπεζουντίοις, Ἱεροσολυμίταις, Απαμεῦσιν. Ἰουστινοπολίταις, Θεουπολίταις, Σεβαστινοίς, Ταρσεύσιν, Άγκυρα νοί;. Ὁ αὐτὸς βασιλεὺς Επιφανίῳ τῷ ἁγιωτάτῳ ἀρχιεπισκόπῳ τῆς βασιλίδος ταύτης πόλεως, καὶ οἰκουμενικῷ πατριάρχῃ. Γινώσκειν βουλόμενοι τὴν σὴν ἁγιωσύνην πάντα τὰ εἰς ἐκκλησιαστικὴν ἐρῶντα κατάστασιν. ἀναγο καῖον ἡγησάμεθα ταύταις πρὸς αὐτὴν χρήσασθαι
col. 1089–1090page 7 of 129
PG 138:1089ταῖ, θείαις συλλαβαῖς, καὶ δι' αὐτῶν δῆλα αὐτῇ και ταστῆσαι τὰ κινηθέντα, ἅπερ καὶ αὐτὴν εἰδέναι πεπείσμεθα Εὑρόντες γάρ τινας ἀλλοτρίους τῆς ἁγίας καθολικῆς καὶ ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας, τῇ τῶν ἀπε τῶν Νεστορίου καὶ Εὐτυχέος ἀκολουθοῦντας πλίνη, καὶ ταῖς τούτων βλασφημίαις κεχρημένους, θεῖον προσεθήκαμεν ἥδιστον, ὅπερ καὶ ἡ σὴ γινώσκει ἀγιωσύνη· δι' οὗ τὴν τῶν Νεστοριανῶν αἱρετικῶν μανίαν ἡλέγξαμεν οὐδὲν παντελῶς ἐναλλάξαντες, ἢ ἐναλλάττοντες, ἢ παρεξελθόντες τῆς μέχρι νῦν οὖν Θεῷ κρατούσης ἐκκλησιαστικῆς καταστάσεως, καθὰ καὶ ἡ σὴ γινώσκει μακαριότης· ἀλλὰ διὰ πάντων φυλάττοντες τὴν κατάστασιν τῆς ἑνώσεως τῶν ἁγιω τατων Εκκλησιῶν, τῆς πρὸς τὸν ἀγιώτατον πάππαν τῆς πρεσβυτέρας Ρώμης καὶ πατριάρχην, προς δν καὶ τὰ ἔμοια τούτοις γράφομεν· οὔτε γὰρ ἀνεχόμεθά τι τῶν εἰς ἐκκλησιαστικὴν ὁρώντων κατάστασιν, μὴ καὶ τῇ αὐτοῦ ἀναφέρεσθαι μακαριότητι, ὡς κεφαλή οὔσῃ πάντων τῶν ὁσιωτάτων τοῦ Θεοῦ ἱερέων· καὶ ἐπειδὴ ὀσάκις ἐν τούτοις τοῖς μέρεσιν αἱρετικοί ἀνεφύησαν, τῇ γνώμῃ καὶ τῇ ὀρθῇ κρίσει ἐκείνου τοῦ σεβασμίου θρόνου κατηργήθησαν. Ἐκ γὰρ τῶν παρουσῶν θείων συλλαβῶν μαθήσεται ἡ σὴ ἁγιωσύνη τὰ παρ' ἡμῶν προτεθειμένα· ἐφ' ᾧ τοὺς ἐπιχειροῦντας πονήρως νοεῖν ἢ ἑρμηνεύειν τὰ παρ' ἡμῶν ὀρθῶς ἐν τῷ ἡδέκτῳ λεχθέντα ἐκ τῶν παρουσῶν θείων ἡμῶν ἐλέγχεσθαι συλλαβών. Ολίγο: τινὲς ἄπιστοι καὶ ἀλλότριοι τῆς ἁγίας τοῦ Θεοῦ καθολικῆς καὶ ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας ἀντειπεῖν ἰουδαϊκῶς ἐθάρρησαν προς τα παρὰ πάντων τῶν ἱερέων ὀρθῶς κρατούμενα καὶ δοξαζόμενα καὶ κηρυττόμενα, ἀρνούμεναι τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν μονο γενῆ Υἱὸν τοῦ Θεοῦ καὶ Θεὸν ἡμῶν, τὸν σαρκωθέντα ἐκ Πνεύματος ἁγίου, καὶ τῆς ἁγίας καὶ ἐνδό ξου ἀειπαρθένου καὶ Θεοτόκου Μαρίας, καὶ ἐναν θρωπήσαντα καὶ σταυρωθέντα, ἕνα εἶναι τῆς ἁγίας καὶ ὁμοουσίου Τριάδος, συμπροσκυνούμενον καὶ συνδοξαζόμενον τῷ Πατρὶ καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι, ὁμοούσιον τῷ Πατρὶ κατὰ τὴν θεότητα, καὶ ὁμοούσιον ἡμῖν τὸν αὐτὸν κατὰ τὴν ἀνθρωπότητα, παθη τὸν σαρκὶ τὸν αὐτὸν, ἀπαθὴ τῇ θεότητι. Παραιτού μεν δὲ τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν μονογενῆ Υίον τοῦ Θεοῦ, καὶ Θεὸν ἡμῶν ὁμολογεῖν Ένα εἶναι τῆς ἁγίας καὶ ὁμοουσίου Τριακο;, δημο εἰσι καὶ ἐλέγχονται τῇ τοῦ ἀσεβοῦς Νεστορίου ἀκολουθοῦντε; πονηρᾷ διδασκαλία, κατα χάριν αύτ τὸν λέγοντες Υἱὸν τοῦ Θεοῦ, καὶ ἄλλον τὸν Θεὸν Λόγον, καὶ ἄλλων τὸν Χριστὸν λέγοντες· οὓς ἀναθεματίζομεν, καὶ τὰ αὐτῶν δόγματα, καὶ τοὺς τὰ αὐτῶν φρονήσαντας ή φρονοῦντας, ὡς ἀλλοτρίους ὄντας τῆς ἁγίας τοῦ Θεοῦ καθολικῆς καὶ ἀποστολι
col. 1091–1092page 8 of 129
PG 138:1091κῆς Ἐκκλησίας. Πάντες γὰρ οἱ ἱερεῖς τῆς ἐγίες καθολικῆς καὶ ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας, καὶ οἱ ε λαβέστατοι τῶν εὐλαβῶν μοναστηρίων ἀρχιμανδρῖται ἀκολουθοῦντες τῇ τῶν ἁγίων Πατέρων παραδί σει, καὶ μηδὲν παντελῶς ἐναλλάξαντες ἢ ἐναλλάττοντες τῆς μέχρι νῦν, καθὰ εἴρηται, ἐκκλησιαστικής καταστάσεως, συμφώνως ὁμολογοῦσι καὶ δοξάζουσι, κηρύττοντες τὸν Δεσπότην ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν την μονογενῆ Υἱὸν τοῦ Θεοῦ καὶ Θεὸν ἡμῶν, τὸν πρὸ αἰώνων καὶ ἀχρόνως ἐκ τοῦ Πατρός γεννηθέντα, καὶ ἐπ' ἐσχάτων τῶν ἡμερῶν κατελθόντα ἐκ τῶν οὐρανῶν, καὶ σαρκωθέντα ἐκ Πνεύματος ἁγίου, καὶ τῆς ἁγίας ἐνδόξου ἀειπαρθένου και Θεοτόκου ρίας· καὶ ἐνανθρωπήσαντα καὶ σταυρωθέντα, ένα εἶναι τῆς ἁγίας καὶ ὁμοουσίου Τριάδος: ὁμοούσιον γὰρ αὐτὸν ἴσμεν τῷ Πατρὶ κατὰ τὴν θεότητα. καὶ ὁμοούσιον ἡμῖν τὸν αὐτὸν κατὰ τὴν ἀνθρωπότητα παθητὸν σαρκὶ τὸν αὐτόν, ἀπαθὴ θεότητι. Ὡς γάρ ἐστιν ἐν θεότητι τέλειος, οὕτως ὁ αὐτὸς ἐν ἀν θρωπότητι τέλειος. Τὴν γὰρ καθ᾽ ὑπόστασιν ἔνωσιν δεχόμεθα καὶ ὁμολογοῦμεν. Επειδή τοίνυν ὁ μου νογενής Υἱὸς καὶ Λόγος τοῦ Θεοῦ, ὁ πρὸ αἰώνων καὶ ἀχρόνως ἐκ Πατρὸς γεννηθείς, ὁ αὐτὸς καὶ ἐπ' ἐσχάτων τῶν ἡμερῶν κατελθὼν ἐκ τῶν οὐρανῶν, καὶ σαρκωθεὶς ἐκ Πνεύματος ἁγίου, καὶ τῆς ἁγίας ἐνδόξου καὶ Θεοτόκου Μαρίας, καὶ ἐνανθρωπήσας τουτέστιν ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς κυρίως καὶ κατὰ ἀλήθειαν Θεός ἐστι· διὰ τοῦτο καὶ τὴν ἁγίαν καὶ ἔνδοξον ἀειπαρθένου Μαρίαν κυρίως καὶ κατὰ ἀλήθειαν μητέρα τοῦ Θεοῦ λέγομεν· οὐχ ὡς τοῦ Θεοῦ Λόγον τὴν ἀρχὴν ἐξ αὐτῆς λαβόντος, ἀλλ' ἐπ' ἐσχάτων τῶν ἡμερῶν κατελθόντος ἐκ τῶν οὐ μανῶν, καὶ ἐξ αὐτῆς σαρκωθέντος καὶ τεχθέντος, καὶ ἐνανθρωπήσαντος· ὁμολογοῦμεν, καθὰ εἴρηται, ὁμοούσιον εἶναι τῷ Πατρὶ κατὰ τὴν θεότητα, καὶ ὁμοούσιον ἡμῖν τὸν αὐτὸν κατὰ τὴν ἀνθρωπότητα, τοῦ αὐτοῦ καὶ τὰ θαύματα καὶ τὰ πάθη, ἅπερ ἔχου σίως ὑπέμεινε σαρκὶ γινώσκοντες. Ταῦτα τοίνυν ἐστὶν, ἅπερ διὰ τοῦ θείου ἡμῶν εἰρηκότες ἡδίκτου, τοὺς αἱρετικοὺς ἐλέγξαμεν· τινι θείῳ ἡδίκτῳ καὶ πάντες οἱ εὑρεθέντες ἐνταῦθα ἐσιώτατοι ἐπίσκοποι, καὶ εὐλαβέστατοι ἀρχιμανδρίται ἅμα τῇ σῇ ἁγιω σύνῃ καθυπέγραψαν, ἀκολουθοῦντες διὰ πάντων ταῖς ἁγίαις τέτρασι συνόδοις, καὶ τοῖς παρ' ἑκάστης αὐτῶν διατυπωθεῖσι, τουτέστι τῆς τε ἐν Νικαία τῶν τιή, καὶ τῆς ἐν ταύτῃ τῇ βασιλευούση πόλει τῶν ρν', καὶ τῆς ἐν Ἐφέσῳ τῆς προτέρας, καὶ τῆς Χαλκηδόνος· δήλου πᾶσι καθεστῶτος ὅτι τὸν πᾶσι τοῖς ἅμα ἡμῖν τοῖς πιστοῖς τῆς ἁγίας καθολικῆς καὶ ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας παραδοθέντα δρον τῆς πίστεως, τουτέστι τὸ ἅγιον μάθημα, ήτοι σύμβολον, κρατοῦμέν τε καὶ φυλάττομεν, τὸ παρὰ τῶν τριπ κοσίων δέκα καὶ ἐκτὼ ἁγίων Πατέρων εκτεθέν ὅπερ καὶ οἱ ἐν ταύτῃ τῇ βασιλευούση πόλει εν ἅγιοι Πατέρες σαφηνίσαντες ἐτράνωσαν· οὐχ ὡ; Ελλειπῶς ἔχοντος αὐτοῦ, ἀλλ' ἐπειδήπερ οἱ τῆς ἀληθείας ἐχθροὶ, οἱ μὲν ἀθετεῖν ἐπεχείρησαν τὴν τοῦ ἁγίου Πνεύματος θεότητα, οἱ δὲ τὴν ἐκ τῆς ἁγίας ἀειπαρθένου Μαρίας ἀληθινὴν σάρκωσιν τοῦ Θεοῦ
col. 1093–1094page 9 of 129
PG 138:1093λόγου ηρνήσαντο. Διὰ τοῦτο γραφικαῖς μαρτυρίαις τὸ αὐτὸ ἅγιον μάθημα οἱ εἰρημένοι ἅγιοι ον' Πα τέρες Θεὸν σαφηνίσαντες ἐτράνωσαν. Τοῦτο καὶ αἱ ἄλλαι ἅπασαι ἅγιαι σύνοδοι, τουτέστιν ἡ ἐν Ἐφέσῳ προτέρα καὶ ἡ ἐν Χαλκηδόνι, τῇ αὐτῇ πίστει ἀκολουθήσασαι, ἐδέξαντο καὶ ἐφύλαξαν, καὶ τὴν ἀγίαν 518 ἔνδοξον ἀειπαρθένου Μαρίαν Θεοτόκον ἐκήρυξαν, 150 καὶ τοὺς μὴ ὁμολογοῦντας αὐτὴν Θεοτόκον ἀνεθεμάτισαν. Ομοίως δὲ ἀνεθεμάτισαν καὶ τοὺς ἕτερον σύμβολον ἢ ἅγιον μάθημα παραδιδόντας παρὰ τὸ ὑπὸ μὲν τῶν τιη' ἁγίων Πατέρων ἐκτεθέν, σαφηνισθέν δὲ καὶ τρανωθὲν παρὰ τῶν ἐν ταύτῃ τῇ βασι λευούσῃ πόλει τῶν ρν ἁγίων Πατέρων. Καὶ ἡ μὲν ἐν Ἐφέσῳ προτέρα τόν τε ἀσεβῆ Νεστόριον καὶ τὰ αὐτῶν δόγματα καθεῖλέ τε καὶ ἀνεθεμάτισε, καὶ τοὺς τὰ αὐτοῦ φρονήσαντας ἢ φρονοῦντας, καὶ τοὺς συναινέσαντας αὐτῷ ἡ συναινοῦντας ἀνεθεμάτισεν· ἡ δὲ ἐν Χαλκηδόνι ἁγία σύνοδος καθεῖλέ τε καὶ ἐξέβαλε τῶν ἁγίων τοῦ Θεοῦ ἐκκλησιῶν, καὶ ἀνεθεμάτισε καὶ τὸν ἀσεβῇ Εὐτυχία, καὶ τὰ αὐτοῦ δόγματα, καὶ τοὺς τὰ αὐτοῦ φρονήσαντας ή φρονοῦν 82;, καὶ τοὺς συναινέσαντας ή συναινοῦντας, καὶ πάντας δὲ τοὺς αἱρετικοὺς, καὶ τὰ αὐτῶν δόγματα, καὶ τοὺς τὰ αὐτῶν φρονήσαντας ἢ φρονοῦντας άνε θεμάτισεν. Ομοίως δὲ ἀνεθεμάτισε καὶ Νεστόριον καὶ τὰ αὐτοῦ δόγματα, καὶ τοὺς τὰ αὐτοῦ φρονήσ σαντας ἢ φρονοῦντας, καὶ τοὺς συναινέσαντας αὐτῷ Η συναινοῦντας. Ἡ αὐτὴ δὲ ἐν Χαλκηδόνι ἁγία σύνε οδος καὶ τὴν τοῦ μεγάλου Πρόκλου προς Αρμε νέους γραφεῖσαν ἐπιστολὴν περὶ τοῦ χρῆναι λέγειν τὸν Δεσπότην ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ καὶ Θεὸν ἡμῶν ἕνα τῆς ἁγίας Τριάδος διὰ τῆς οἰκείας ἀναφορᾶς ἐδέξατό τε καὶ ἐβεβαίωσεν. Εἰ γὰρ τὰς εἰρημένας δὴ ἁγίας συνόδους παρεξέλ θωμεν, ἢ τὰ παρ' αὐτῶν διατυπωθέντα, δίδομεν ἄδειαν τοῖς καθαιρεθεῖσι παρ' αὐτῶν αἱρετικοῖς καὶ τοῖς αὐτῶν δόγμασι τὴν ἑαυτῶν λοίμην πάλιν εἰς τὰς ἁγίας τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας ἐνδείκνυσθαι· ὅπερ εὐκ ἐνδέχεται πραχθήναί ποτε· μὴ γένοιτο. Επειδή αἱ εἰρημέναι τέσσαρες ἅγιαι σύνοδοι διὰ τῶν οἰκείων δογμάτων τοὺς αἱρετικούς, καὶ τὰ τούτων δόγματα ἐξέβαλον· καὶ εἴ τις πρὸς μίαν τῶν εἰρημένων συνο όλων ἀμφιβάλλοι, πρόδηλός ἐστιν ἐκεῖνα φρονῶν τὰ δίγματα, τὰ παρ' αὐτῶν ἐκβληθέντα τε καὶ ἀναθεματισθέντα. Μηδεὶς τοίνυν ὑμᾶς ταραξάτω ελπίδι ματαία κρατούμενος, ὅτι ἡμεῖς ἐναντίον τῶν εἰρη. μένων ἁγίων τεσσάρων συνόδων ἐπράξαμεν, ἢ πρά ξομεν, ή πραχθήναι παρά τισι συγχωρήσομεν, ἢ περιαιρεθῆναι τὴν τῶν ἁγίων αὐτῶν τεσσάρων ὁσίαν μνήμην ἐκ τῶν εἰρημένων τῆς Ἐκκλησίας διπτύχων ἀνεξόμεθα. Πάντας γὰρ τοὺς παρ' αὐτῶν
col. 1095–1096page 10 of 129
PG 138:1095καθαιρεθέντας καὶ ἀναθεματισθέντας, καὶ τὰ τῶν καθαιρεθέντων δόγματα, καὶ τοὺς τὰ αὐτῶν φρονήσαντας ἢ φρονοῦντας ἀναθεματίζομεν. Ὅθεν εἰ χέσθω ἡμῖν τε καὶ τῇ ἡμετέρα-πολιτείᾳ ἡ μακα ριότης σου, πάντας περὶ τοῦ ἡμετέρου σκοποῦ καὶ τῆς περὶ τὴν ἀμώμητον πίστιν σπουδῆς διδάσκουσά τε καὶ πληροφοροῦσα. Α. τοῖς μοναστηρίοις. Τὸ δ' αὐτό, καὶ τὸ ὄνομα Ιουστινιανού. Καὶ ὅσα παράτιτλα. Βιβλίον α', τίτλος γ', διάταξις ιε', ἧς ἡ ἀρχή, Εν συναγωγαῖς, ἐν οἰκίαις Ιδιωτικαῖς μη δεὶς ἐπιτελείτω συνάξεις κοινάς. Βιδ. α', τίτλος γ', διάτ. κγ', ἧς ἡ ἀρχή, Οκοπέση. Ευτυχὴς καὶ τὰ παρ' αὐτοῦ μυσαρῶς εἰρημένα ἐκβαλλέσθω. Φλαβιανός δὲ μαρτυρούμενος ἐκ τῆς συνόδου Χαλκηδόνος, ὀρθῶς πιστεύειν ἐπαινείσθω. Βιβ. α', τίτλος γ', διάταξις κθ ', ἧς ἡ ἀρχή, οι ἐν τοῖς μοναστηρίοις * [περὶ πίστεως, μηδὲ ἀπο κρισάριος τοῦ] μοναστηρίου καθ' οιανδήποτε πόλιν γινόμενο; ἀμφισβητείτω. Βιβ. α' τίτλος ε', διάταξις η', ἧς ἡ ἀρχή, Εν Χαλκηδόνι συνόδῳ, Οστισδήποτε. Κατ' αὐτὴν πα; πιστευέτω. Τὰ δὲ Εὐτυχοῦς καὶ ᾿Απολ λιναρίου μηδεὶς φρονείτω. Οἱ γὰρ τοιοῦτοι μήτε παρασυνάξεις ποιείτωσαν, μήτε δημοσίᾳ ἡ λά θρα περὶ τῆς τοιαύτης αἱρέσεως ἀμφισβητείτω σαν. Βιβ. α', τίτ. ε', διάτ. ιβ', ἧς ἡ ἀρχή, Τοὺς αἱρετικούς. Ηνίκα τοὺς παῖδας εἷς τῶν το νέων ὀρθοδόξους βούλεται ποιεῖν, κρατείτω ἡ τούτου γνώμη. Βιδ. α', τίτ. ιβ', διάτ. β', ἧς ἡ ἀρχὴ Πάν τες. Πάντα δικαστήρια καὶ τὸ τῆς πόλεως πλῆθος ἐν Κυριακῇ ἀργείτωσαν. Μόνοις δὲ τοῖς γεωργοίς ταῖς οἰκείαις ἐργασίαις προσκαρτερεῖν ἐξέστω, Βιβ. γ', τίτ. ιβ', διάτ. ε', ἧς ἡ ἀρχὴ; giπια. Μηδεμία διάγνωσις ἐγκληματική γυμναζέσθω ἐν τῇ Τεσσαρακοστῇ τῶν νηστειῶν. ὃς τὰ πραγ ματα πράττει τοῦ μοναστηρίου. "Ατοπόν ἐστιν αὐτοὺς κωλύεσθαι τῆς ἐκ τῶν ἀστέρων ἀπολαύειν εὐκαιρίας 17, τοὺς ἁρπαγας, τοὺς φονεῖς καὶ τοὺς χοσιαρίους. χοστάριο:, οι κουρσάριοι, κουρσεύειν, Κουρσεύσας γὰρ τὴν Συρίαν, καὶ κρατήσας αἰχμαλωσίαν καὶ πραῖδαν πολλήν. Κουρσεύων και παιδεύων, οι κούρσευμα. ἐν τῷ Πυθαγορικῷ λαξευτηρίω δηλοί αἰχμαλωσίαν καὶ κούρσευμα.
col. 1097–1098page 11 of 129
PG 138:1097Βιβ. γ', τίτλος ιβ', διάταξις δ', ἧς ἡ ἀρχή, Τὰς μ' ἡμέρας τῆς πασχαλίας, καὶ τὴν τοῦ Χριστοῦ γένναν, καὶ τὰ Θεοφάνεια, καὶ ἑκάστην Κυριακήν, καὶ ἐν τῇ τῶν ᾿Αποστόλων μνήμῃ, καὶ τὰ δικα στήρια, καὶ αἱ θέαι, καὶ αἱ τῶν ἀννωνῶν ἀπαιτήσεις, καὶ αἱ τῶν ἰδιωτικῶν χρεῶν εἰσπράξεις, ἀργεί τωναν. ΤΙΤΛΟΣ Β΄. Περὶ τῶν ἁγιωτάτων ἐκκλησιῶν, καὶ πραγμάτων αὐτῶν καὶ προνομίων. Ερμηνεία Α'. Εξεστι τῷ βουλομένῳ καταλιμπάνειν ἐν τελευταία βουλήσει ταῖς ἁγίαις Ἐκκλησίαις. Βεβαίας γὰρ εἶναι δεῖ τὰς τῶν τελευτώντων βουλήσεις. Β'. Οὐ δεῖ θάπτειν ἐν ἐκκλησίαις ἀποστόλων ἢ μαρτύρων. 1. Οὐ δεῖ πωλεῖν οὐδὲ ἀγοράζειν τοὺς ἁγίους μάρτυρας. Δ'. Μὴ περαιτέρω τῶν ον ] τῶν δεκανῶν ἡ Ἐκκλησία Κωνσταντιτουπόλεως εχέτω. Ε΄. Αἱ κτήσεις τῶν ἐκκλησιῶν τῶν πόλεων οὐχ ὑπόκεινται ῥυπαραῖς λειτουργίαις, ἢ ἐξτραορδίνα ρίαις, ἢ ἐπικλασμοῖς, ἢ μετακομιδαῖς. Μόνον δὲ τὸν Καὶ ἡ ἡμέρα ἡ γενεθλιακὴ τοῦ βασιλέως, ἢ καθ' ἣν ἀνηγορεύθη βασιλεύς, εἰ επ του Ατταληώτου Νατάλια δὲ εἶπε τὰ τῶν βασιλέων γενέθλια, καὶ ἡ τούτων ἀναγόρευσις. Γ. ανάρρησις. εμπράκτους Τὰς μέντοι διὰ γέννησιν βασιλικὴν ἢ ἀναγόρευσιν σχολαζούσας τῶν ἡμερῶν καὶ ταύτας ταῖς ἐμπράκτως εγκρίνει ἡ βασιλεία μου. Μηδεὶς ἐν Εκκλησίᾳ Απαγορεύει τὸ παρὸν κεφάλαιον καὶ ἀποτρέπει τὸ θάπτεσθαι νεκροὺς ἐν ταῖς ἁγίαις εκκλησίας δια τὴν πρὸς τὸ θείον τιμήν. Ὡς οὲ ὁ Θεόδωρός φησιν, ἐν ἐκείναις ταῖς ἐκκλησίαις κωλύεται θάπτεσθαι νεκρὸς ἐν οἷς σώματα μαρτύρων ἀπόκεινται. Να Apωσι.. Τότε ἐγὼ εἰς μαρτύριον ἀπιέναι βουλόμε ο Πάντων δὲ τῶν ἐπισκόπων συνελθόντων ἐν τῷ μαρτυρίῳ τῆς ἁγίας Εὐφημίας και της συγκ κλήτου. Λείψανα αγίων, ἀλλ' εἰσὶν ἀδέσποτα. Οἷον μὴ γίνεσθαι τοὺς κληρικοὺς ἀρτοκόπους ἢ καμψαρίους, ἢ δημοσίων αγώνων μαστιγοφόρους. ἐπικλασμοί, ἐπικλάσαι, επινεμήσεις, ἐπινέμησις. Ινδικτος ἦτι; καὶ ινδικτιὼν καὶ ἐπινέμησι, λέγεται. εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ἰνδίκτου, ἤτοι τοῦ νέου ἔτου;. ὑπὲρ τὸν κανόνα,
col. 1099–1100page 12 of 129
PG 138:1099κανόνα συντελοῦσι, καὶ τὰς ἀναγκαίας ἐπιγινώσκουσι συνωνάς· τοῦ ταῦτα παραβαίνοντος ότι κειμένου, καὶ διηνεκεῖ ἐξορίᾳ παραπεμπομένου. Γ. Τὰς ἀναφυομένας ἀμφισβητήσεις ἐν ὅλῳ τῷ Ιλλυρικῷ οὐ δεῖ τέμνεσθαι παρά γνώμην τοῦ ἀρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως, ἥτις ἔχει τὰ προνόμια τῆς ἀρχαίας Ρώμης. Ζ'. Εἰς κατασκευήν ὁδῶν καὶ γεφυρών οἱ θεία οἴκοι καὶ αἱ ἐκκλησίαι διαγράφονται. Οὐ γάρ ἐπι τοῦτο ευπαρά λειτουργία. Η. Τὰς ἰδίας καπιτατιόνας ή Θεσσαλονίκης ἐκκλησία κουφίζεται, οὐ μὴν καὶ ἕτερα: ὀνόματι αὐτῆς. Θ'. Οι δεκανοί, ήγουν οι κολλεγγιᾶται, μὴ πληρ ροῦντες τὸ λειτούργημα, λειτουργιῶν ἑτέρων ούτ ἀπολύονται, τυχὸν ἀργυροπρατῶν καὶ τραπεζιτών διδόασι δὲ δοκιμαζομένους ὑπὸ τοῦ πρώτου υποκε ταστάτους. Ι΄. Πλοίον ὑπὲρ δισχιλίους μαδίους δεχόμενον οὐκ ἐξκουτατεύεται πρὸ τῆς ἐμβολῆς, καὶ τῆς μεταχο μόνον διδόναι τοὺς δημοσίους κανόνας, ἐὰν μὴ δοίη πλήρη καὶ καλὸν τὸν κανόνα αὐτοῦ εἰς φυλακὴν ἐμβάλλεται, καὶ κρεμάται καὶ δέρεται. 2: Ως ἐμοῦ κανόνα τοῖς Αἰγυπτίοις Εξέθετο δὲ καὶ κανόνας, ἐν οἷς τῷ θρόνο Κωνσταντινουπόλεως τὰ πρεσβεία νέας Ρωμη; ο φόρος του σώματος, φόρος κεφαλικός. Καπιτατίων. Περὶ σταθμῶν: Εστι δὲ ὁ στατήρ μὲν γρ., δύο δὲ δίδραχμα 2 καλεῖται ἐπικεφάλαια, κατὰ δὲ 'Ρωμαϊκὴν διάλεκτον καπίτ:ον καπιτατίων) κάπουτ γὰρ τὴν κεφαλὴν καλούσι. αὐτοῦ τοῦ βασιλέως.
col. 1101–1102page 13 of 129
PG 138:1101μιδῆς τῶν δημοσίων εἰδῶν, οὔτε ἀπὸ προνομίου, ἢ προσώπου, ἡ ἀξίας, ἢ ἐκκλησίας, κἂν ἔχῃ θείαν κέλευσιν, ἢ καὶ πραγματικόν. Τὰ γὰρ ἐν οἱῳδήποτε πράγματι ὑπεναντίον τοῦ νόμου, ἢ κοινῆς χρη σεμότητος προσφερόμενα, [ού] φυλάττεται. Εἰ δέ τι πρὸς ἐπιγραφὴν τοῦ νόμου ἐπιχειρηθῇ, τὸ λοιπὸν δημεύεται. ΙΔ'. Πάντες καὶ αἱ τῶν ἐκκλησιῶν κτήσεις ὑπό κεινται δοῦναι ἀγγαρίας καὶ ἀμάξας ἐν ταῖς βασι λικαῖς ἐπὶ τὰ ἐξπέδιτα παρόδοις. ΙΒ΄. Τὰ προνόμια τῶν ἐκκλησιῶν ἔστωσαν βέ βπια. Οἱ δὲ τοῖς κανόσιν ἐναντιούμενοι πραγματι καὶ ἀκυρούσθωσαν, καὶ χορηγείσθωσαν εἰς ἀπο τροφὴν τῶν πτωχῶν αἱ ἐκκλησίαι τὰ παρὰ τοῦ δημοσίου αὐταῖς ἀφορισθέντα διάφορα είδη. ΠΓ. Ἐν ἐῤῥωμένῃ διαθήκῃ, ἢ κωδικίλλη, ἢ ἀγρά φω βουλήσει, ἔξεστι ταῖς χήραις καὶ ταῖς διακονία σαις, καὶ ταῖς ἱεραῖς πορθένοις, καὶ ταῖς μονάστριαι;, καὶ ταῖς ἄλλαις ἱεραῖς καταλιμπάνειν ἐν ἐκκλησίᾳ, ἢ κληρικῷ, ἢ μοναχῶν, ἡ πτωχοῖς ἐν συν στάσει καὶ ὑποκαταστάσει, καὶ ληγάτοις, καὶ φιδει κομίσσοι; ἰδικοῖς καὶ καθ' ὁμάδα. ΙΔ΄. Τὰ τῆς Ἐκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως ἀκ νητα ἐπιμελεῖσθαι καὶ διαιρεῖσθαι δεῖ· καὶ αὐτὰ δὲ καὶ οἱ γεωργοί, καὶ τὰ ἀγροικικὰ ἀνδράποδη, καὶ τὰ πεκούλια αὐτῶν, καὶ οἱ πολιτικοὶ ἄρτο: κατ' οὐδένα τρόπον εἰς οἰονδήποτε πρόσωπον ἐκποιοῦνται, οὔτε πάντων τῶν κληρικῶν συναινούντων τῷ ἀρχιεπισκόπῳ καὶ τῷ οἰκονόμῳ. Ἐπεὶ ὁ λαβὼν ἀπόλει καὶ τὰς τιμὰ, καὶ εἴ τι δέδωκεν ἕτερον οἰῳδήποτε προσώπῳ, καὶ προσκυροῦνται τῇ Ἐκκλησίᾳ· και ἀναδίδωσι τὸ πρᾶγμα μετὰ τῶν ἐν μέσῳ καρπῶν καὶ ἐνοικίων καὶ ἐπαυξημάτων, ὡς ἂν μὴ ἐπαρθῇ. Τὰ γὰρ παράνομα ἀντὶ μὴ γεγενημένων εἰσί. Καὶ ὁ τῇ ἐκποιήσει συναινέσας οἰκονόμος, ή συγχωρήσας γενέσθαι, ἐκπίπτει τῆς οἰκονομίας, καὶ τῇ Έχε κλησίᾳ ποιεί μετά κληρονόμων τὸ ἀζήμιον· καὶ ὁ ει Εμβολή μοr. Οἱ τοῖς κανόσιν εναντιούμενοι πραγματικοί τύποι ἄχυροί εἰσιν. μοναστρίαις. Εξεδιάσατο αὐτὴν τοῦ γενέσθαι μοναστριαν. 11. Καὶ αἱ μονάστριαι ἡγαλλιάσαντο ἀπολαβοῦσαι τὴν μηδέποτε λήγουσαν άΐδιον χαράν Μονάστρια, μονάστρια, κληρικώ, ή μοναχών, ε μοναχείῳ μοναχεῖον, μοναχικόν, Οι πολιτικοί άρτοι Αη 14, πολιτική σίτησις. Νον. Τὸ παρὰ τοὺς νόμους πραχθὲν ἐν ἴσῳ τίθησι τῷ μηδὲ τὴν ἀρχὴν γενομένῳ.
col. 1103–1104page 14 of 129
PG 138:1103& συμβολαιογράφο; ἀναποκαταστάτως ἐξορίζεται· καὶ ὁ ἄρχων ἢ ἄλλος συνιστῶν τὰ τοιαῦτα ὑπομνήματα τὴν ἀξίαν καὶ τὴν οὐσίαν ἀπόλλει. Οὐ χρήσεις έπι καρπίας σου, φροῦχτον δέ τις δύναται λαβεῖν ἐγε γράφως ἐκκλησιαστικού πράγματος ἐπὶ ῥητὸν χρόν νον, ἢ μέχρι τῆς οἰκείας ζωῆς ἐπὶ τοῖς δοκοῦσι συμ φώνοις, καὶ ἐφ᾽ ᾧ πράγμα τοσαύτην ἔχον πρόσοδον τῇ Ἐκκλησίᾳ καταλιπεῖν μετὰ τῶν γεωργῶν εἰς δεσποτείαν. ΙΕ΄. Εάν τις δωρήσηται πράγμα κινητόν, ἢ ἀκια νητον, ἢ δίκαιον εἰς πρόσωπον μάρτυρος, ή προφή του, ἢ ἀγγέλου, ὡς αὐτοῦ μέλλων εὐκτήριον οίκο δημήσει, καὶ τὴν δωρεὰν ἐμφανίσῃ, ἐρ ὧν ἀναγ καῖόν ἐστιν, ἀναγκάζεται τὸ ἔργον, κἂν μὴ ἀρχθῇ, πληρούν μετά κληρονόμων, καὶ πληρωθέντι, δοῦναι τὰ τῆς δωρεάς. Τὸ αὐτὸ ἐπὶ ξενοδοχείων, καὶ νοσοκομείων, καὶ πτωχείων, ἀδείας οὔσης τοῖς ἐπισκ.. ποις καὶ οἰκονόμοις ἀνάγειν αὐτοῖς. Τούτων δὲ πληρουμένων, ἡ διοίκησις γίνεται κατὰ δέξαντο τοῖς φιλοτιμησαμένοις κατὰ τοὺς ἐπιτεθέντας 15'. Τὰ γενόμενα ἐν τῇ κατὰ Ζήνωνος τυραννίδ παρὰ τὰ πρώην βασιλικά θεσπίσματα περὶ ἱερέων ἢ τῆς ἐκκλησιαστικῆς καταστάσεως ἡ διάταξης ἀκυρούσα, τὰ πρώην ἀνανεούται, καί φησι τὸν Κωνσταντινουπόλεως ἔχειν τῶν ἄλλων τὴν προτ δρίαν. ΙΖ'. Τα προνόμια της Μεγάλης Εκκλησίας Κων σταντινουπόλεως, καὶ τῶν ὑπ' αὐτῆς διοικουμένων καὶ χορηγουμένων εὐαγῶν οίκων [γρ. οἰκίων, ι. ρ. οἰκιῶν], φυλαττέσθωσαν. Αἱ δὲ ἄλλαι ἐκκλησίαι καὶ τὰ μοναστήρια, καὶ πτωχεία, καὶ ξενοδοχεία, καὶ ὀρφανοτροφεῖα τῆς αὐτῆς πόλεως καὶ τῆς περ ριοικίδος αὐτῆς, καὶ τὰ ὑπὸ τὴν χειροτονίαν τοῦ μονομερώς Κατὰ τὸ δοκοῦν αὐτοῖς, ἤτοι κατὰ τοὺς ἐντεθέντας παρ' αὐτῶν ὅρους τῷ δωρεαστικῷ, καὶ τὰς διαστί. ξεις· τυχὲν γὰρ οὕτως ἔγραψε Δωροῦμαι τῷ ἁγίῳ ἀποστόλῳ Πέτρῳ, ἢ τῷ ἁγίῳ μάρτυρι Θεοδώρῳ τὸ κτῆμά μου τὸ δεῖνα, ἢ τὸν οἶκόν μου τὸν δεῖνα, ἐφ' ᾧ κτισθῆναι ὀνόματι αὐτοῦ ἐκκλησίαν, καὶ γίνεσθαι τὰ καὶ τά. Οὐκ ἔστιν ἄχυρον τὸ ἔγγραφον ὡς τάχα γεγονός κατά μονομέρειαν, καὶ μὴ συστὰν μέσον δύο προσώπων, ἀλλὰ κινοῦσι τὴν ἐξ αὐτοῦ ἀγωγὴν οἱ ἐπίσκοποι καὶ οἰκονόμοι, Οὐκ ἐφεῖται αὐτῷ ἀκανόνιστά τινα καὶ παράνομα διατάττεσθαι. 1 Τυραννίδι, Ὁ δὲ τύραννος ᾿Αλέξανδρον τὴν συναντάρτην αὐτοῦ συνέπεμψε. Συναντάρτης ἀντάρτης Τύραννο ο ἀντάρτης, Εφ' οἷς ἐνεκάλουν αὐτὸν ἀντάρτην, ἀκάθαρτοι οι Λύει τὴν ἀγωνίαν Πιλάτου, πείθων ὅτι οὐκ ἔστιν ἀντάρτης, ἀλλὰ βασιλεὺς οὐρανοῦ καὶ γῆς. αντάρτης οι ανταρσία "Ηκους γὰρ μελετ τωμένην ἐν τῇ ᾿Αφρικῇ κατὰ Φωκᾶ ἀνταρσίαν. Έχει τῶν ἄλλων την προσ δρίαν, Τ.
col. 1105–1106page 15 of 129
PG 138:1105ή ἀρχιεπισκόπου αὐτῆς, ὅταν ᾖ τῶν παρ' αὐτοῦ χειροτονουμένων μητροπολιτῶν, καὶ τῶν ἐξ ἐκείνων χειροτονουμένων ἀκίνητον ἢ πολιτικήν σίτησιν οὐκ ἐκποιοῦσιν· εἰ μὴ ἐπωφελής εἴη ἡ πρᾶσις, ἢ ἡ ὑπο θήκη, ἢ ἡ ἀνταλλαγή, ή διηνεκής ἐμφύτευσις· του τέστιν, ἔτε τὸ τίμημα τοῦ πιπρασκομένου, ἢ τὸ δανεισθὲν ἐπὶ ὑποθήκῃ μέλλει προχωρεῖν εἰς λύτρωσιν χρέους, ἐκ διαδοχῆς ἢ χρείας ετέρας αναγκαία; ἐπικειμένου τῷ εὐαγεῖ οἴκῳ, ἢ ἐφ᾽ ᾧ ἕτερον ἀναγ καιότερον κτήσασθαι πράγμα, ἢ εἰς κατεπείγουσαν τοῦ εὐαγοὺς οἴκου ανανέωσιν καὶ ἀνταλλαγέν ποιοῦσιν ἐπὶ ἀναγκαιοτέρω πράγματι, καὶ πρόσοδον οὐκ ἐλάττονα τοῦ διδομένου ἔχοντι, καὶ ἐμφυτεύσεις, μὴ μειουμένης της προσόδου, ἢ παντελῶς ἀπο ροῦντος τοῦ πράγματος. Τὰ γὰρ διὰ τὴν ἀπορίαν επιζήμια δωρεῖσθαι καὶ ἐκχωρεῖν δύναται. Τὸ δὲ γινόμενον οὐκ ἄλλως ἰσχύει, εἰ μὴ μία τῶν εἰρης μένων αἰτιῶν ἐν ὑπομνήμασι φανερωθῇ ἐν μὲν Βυζαντίῳ παρὰ τῷ μαγιστρο ήνσῳ, ἐν δὲ ταῖς ἐπαρ χίαις παρὰ τοῖς ἐκδίκοις, προκειμένων τῶν ἁγίων Γραφῶν· καὶ ἐπὶ μὲν τῶν ἐκκλησιῶν παρόντων τῶν οἰκονόμων τῶν ἐκδημούντων κληρικῶν, ἐπὶ δὲ τῶν μοναστηρίων δεῖ παρεῖναι τοὺς ἡγουμένους καὶ ἄλλους μοναχούς· ἐπὶ δὲ τῶν πτωχείων τοῦ διοικητοῦ καὶ τῶν ὑπουργούντων, καὶ τῶν πτωχῶν ἐπὶ δὲ τῶν ξενώνων τοῦ διοικητοῦ καὶ πάντων τῶν εὑρισκομένων ὑπουργῶν τῆς διοικήσεως· καὶ ὁμοίως ἐπὶ τῶν ὀρφανοτρόφων [ἰσ. τῶν ὀρφανοτροφείων], ὥστε κρατεῖν τὸ τοῖς πλείοσιν ἀρέσχον, συναινοῦντος καὶ τοῦ ἐπισκόπου τῶν τύπων, ἐν οἷς τοῦτο σύνο τθες ἐπιγίνεσθαι· μή δυναμένου τοῦ μαγιστρο. κήνσου ἢ τοῦ ἐκδίκου παραιτεῖσθαι, καταλαμβάνειν τὸν σεβάσμιον οἶκον, ἐν ᾧ ἡ τοιαύτη συνίσταται πράξις αζημίως, καὶ ἐκδικούντων αὐτήν. Υπό κεινται γὰρ ἐκ παραβασίας ποινῇ χρυσίου λιτρῶν εἴκοσι· καὶ μετὰ ταῦτα γίνεται συμβόλαια μνημε νεύοντα τῶν αὐτῶν, καὶ τῆς τῶν ὑπομνημάτων πράξεως, καὶ τῆς προσηγορίας τῶν παραγενομένων, καὶ παρ' ᾧ συνέστη. Εἰ δέ τι τῶν εἰρημένων παρ οφθῇ, ὁ μὲν δανειστὴς καὶ ὁ ἀγοραστής· ἐκπίπτει τοῦ πράγματος καὶ τοῦ χρέους, καὶ τῶν τιμῶν ὁ δὲ λαβὼν εἰς ἀνταλλαγὴν, καὶ οὗπερ ἔδωκε, καὶ οὗπερ ἔλαβεν, ἐκπίπτει· ὁ δὲ εἰς ἐμφύτευσιν ὑπὲρ τὴν ἰδίαν ζωὴν λαβὼν ἢ δωρεάν, ἢ ἐκχώρησιν ἀπηγορευμένην, ἀναδίδωσιν ὅπερ εἴλητε, καὶ ποσότητα ἑτέραν, ἧς ἀξιόν ἐστι τὸ δοθέν. Χώραν δὲ ἔχει τὰ εἰρημένα καὶ ἐπὶ τοῖς μέλλουσι γενέσθαι ἐκκλησιαστικοῖς καὶ τοῖς ἐσομένοις εὐαγέσιν. Ὑπὸ τῶν δὲ κινητῶν, ἔξωθεν τῶν ἱερῶν σκευῶν, καὶ ἀρκούντων η Μαγιστρο ήντῳ. μαγιστρόνησος, ἄρχων τῆς ἀναγραφής. παρὰ τῷ μεγίστῳ τῶν κήνσων. ατρόμητον μαϊστρ κήνσον, μάστρος μαϊστρος Ιλλος ὁ μαϊστρος. Διὰ Στρατηγίου μαγίστρου μαΐστρου. Μαΐστερα του ιδίου πλοίου. μαγίστωρα,
col. 1107–1108page 16 of 129
PG 138:1107εἰς τὰς εἰρημένας αἰτίας, ἀρκεῖ τῶν ἀκινήτων καὶ τῶν ἀναγκαίων καὶ τῶν ἄρτων ἡ ἐκποίησις καὶ ἡ ὑποθήκη. 118. Η διάταξις ἀφορίζει τῇ μεγάλη Εκκλησία Κωνσταντινουπόλεως ἑβδομήκοντα λιτρων χρυσίον πρόσοδον εἰς τὸ τὰς κηδείας ἀδαπάνους ἐν Κωνσταντινουπόλει γίνεσθαι, καὶ μέχρι τῶν νέων τειχῶν καὶ Βλαχέρναις. Αἱ γὰρ Συκαί μέρος εἰσὶ τῆς πόλεως. Ορίζει κατὰ τῶν παραβαινόντων ποινὴν ἀνὰ ν χρυσίου λιτρῶν. ΙΘ'. Α' γινόμεναι μέχρι φ' νομισμάτων ἀνεμ φάνιστοι δωρεαὶ εἰς πόλιν, ἢ ἐκκλησίαν, ἢ ξενοδοχεῖον, ἢ νοσοκομείον, ἡ ὀρφανοτροφείον, ἢ πτωχεῖον, ἢ εἰς αὐτοὺς τοὺς πτωχούς ἔρέωνται. Αἱ δὲ λοιποί, κἂν εἰς ἄλλας εὐσεβεῖς γίνωνται πράξεις, χρήζουσιν εμφανείας· καὶ αἱ λεχθεῖσαι ὑπὲρ τὰ φ' νομίσματα Παρεκβολαῖς· Άμε σιάσεως δὲ τοῦ ἱερέως ἐν ταῖς λεγομέναις Συχαῖς ᾠκοδόμησε ναόν, αἱ τὴν ἐπωνυμίαν ἐκ τῶν συ κοφήτων δένδρων ἐδέξαντο. ἀνεμφανίστως, τοῦ μακαρίτου, με ἀνεμφάνιστος δωρεά, § 2 ἀνεμ φανίστως. εμφανίζω, διαφάνεια. ἡ φανέρωσε;. εμφανίσαι, φανερῶσαι, οὖσαι, ἐξῃρημένων τῶν βασιλικῶν δωρεῶν. Κ'. Ούτε κατὰ θεῖον τύπον οὔτε κατά πρόσταξαν τῶν ἀρχόντων ἔξεστι μετάγειν στρατιωτικές σιτή. σεις εἰς εὐαγεῖς οἴκους ή κληρικούς. ΚΑ'. Ο μὴ δι' ἀνάῤῥυσιν αἰχμαλώτων ἀγορά ξενοδοχεία, πρὸς κοινὴν ὑποδοχὴν τῶν ξένων κατεσκευασμένα. Τίνα δὲ ἀδικοῦμεν καταγώγια τοῖς. Ο ξένοις οἰκοδομούντες τοῖς κατὰ πάροδον ἐπιφοιτώσιν; Τὰς δὲ Χριστιανῶν εὐποιίας ὁ ἄχρηστος καὶ παραβάτης μιμούμενος ξένοις τε και πτωχοίς τὰ πρὸς τὴν χρείαν χορηγεῖσθαι ἐκέλευσεν, ἀπατῶν τοὺς ἁπλουστέρους μεῖον νοσοκομεῖον, Μετέβαλε δὲ εἰς νοσοκομεῖον, καὶ τοὺς βασιλικούς δόμους. και Ορφανοτροφείον, 'Ο δὲ μέσ γας Κωνσταντίνος σιτομέτριον ταῖς ἐκκλησίαις κατά πόλιν εχαρίσατο εἰς διατροφήν διηνεκώς χήρας, καὶ ὀρφανοῖς, καὶ ξένοις, πένησί τε καὶ τοῖς κλη ρικοῖς χεχιν, Ωσπερ γὰρ ὁ βασιλεὺς πάντων ὑπέρκειται, οὕτω καὶ αἱ παρ' αὐτοῦ γινόμε και δωρεαὶ πασῶν τῶν ἄλλων δωρεῶν ὑπερφέρουσιν. ἢ ἀρχικῆς προσο τάξεως, ι.
col. 1109–1110page 17 of 129
PG 138:1109ζων ἱερὰ σκεύη ἢ ἁπλώματα, ἢ λαμβάνων εἰς ὑπο Θήκην ἐνέχυρον, καὶ τῶν τιμῶν καὶ τοῦ χρέους ἐκπίπτει. Καὶ αὐτὰ ἐκδικοῦνται διὰ τῶν ἐπισκόπων καὶ σκευοφυλάκων, εἰ καὶ ἐχωνεύθησαν· καὶ αἱ τιμαὶ αὐτῶν ἀπαιτοῦνται, εἰ μὴ φαίνωνται, διὰ ΚΒ. Τὰ εἰς εὐαγεῖς οἴκους ἀπὸ βουλευτικῆς φιλοτιμίας ερχόμενα οὐχ ὑπόκεινται τῇ τῶν ἐν κέρ δει λουκρατίβων διαγραφή. ΚΓ'. Εάν τι δωρηθή ή κληρονομίῳ κληρονομία, ἡ ληγάτον, ἢ ληγάτῳ, ἢ φιδεῖκόμισσον εὐαγε? τόπῳ, ἢ καταλειφθῇ ἡ πόλει, ἢ εἰς ἀνάῤῥυσιν αίχ μαλώτων κινητόν, ἢ ἀκίνητον, ἢ παρ' αὐτῶν ἀγορα σθῇ, ἁρμόζουσι [προσωπικῶς καὶ εἰς πρᾶγμα αγω γαὶ] περσυνάλια: υποθηκάριοι, καὶ μόνη τῇ τῶν ἑκατὸν ἐνιαυτῶν ἐκβάλλονται παραγραφῇ οὗτος γὰρ ὁ χρόνος τῆς ζωῆς ἐστι τοῦ μακροβίου ἀνθρώπου. Επειδή προτιμᾶται τῶν ἀψύχων τὰ ἔμψυχα, Οὐ γάρ τι ἄψυχον ἐμψύ του λογισθήσεται βέλτιον, "Ανθρωπος δὲ οὐ θεῶν κτῆμα πολύ τιμιώτερον τῶν φιαλών. 13. και πράγματα χειρίζει καὶ οἰκονομεῖ. Τῶν λουκρατίβων, οι Νον. 5. βάλλεται παραγραφή διετίας, ή είκοσ. Τὰ ἐντὸς τῆς δεκαετίας· οἷον τῆς ἀναργυρίας, Οὗτος ὁ χρόνος τῆς ζωῆς ἐστι τοῦ μακροβίου ἀνθρώπου ἡμᾶς δὲ ἑκατὸν ἔτη εἶναι τὸν τέλειον τῆς ζωῆς 1: Καὶ γὰρ νῦν δυοκαίδεκα μηνῶν ὄντων τῶν ἐνιαυτῶν οὐκ ὀλίγου; ὑπὲρ ἑκατὸν ἔτη ζῇν.
col. 1111–1112page 18 of 129
PG 138:1111Δι ο ΚΔ'. Η Κωνσταντινουπόλεως Εκκλησία πασῶν τῶν ἄλλων ἐστὶ κεφαλή. Η παροικικῷ δικαίῳ γινομένη ἔκδοσις ἄχυρός ἐστιν ἐπὶ τῶν ἐκκλησιαστικῶν, ὡς μήτε τῷ νόμῳ γνωριζομένη. Ἐὰν ἔμπρακτος ἄρχων Κωνσταντινουπόλεως δι' ἑαυτοῦ, ἡ μέσου προσώπου παρὰ τῆς μεγάλης Εκκλησίας ἀκίνητον ἐκλάδῃ, το πραχθὲν ἄκυριν, καὶ δίδωσι τῇ Ἐκκλησίᾳ τὴν δια τίμησιν τοῦ πράγματος. Ομοίως καὶ ὁ οἰκονόμος. Εἰ δὲ καὶ καθ᾽ ἕτερον τρόπον πείσει, ἢ ἀναγκάσει περιελθεῖν εἰς αὐτὸν ἐκκλησιαστικὸν πράγμα, καὶ τὸ πραχθὲν ἄχυρον, καὶ τὸ δοθὲν ὑπὲρ τούτου εἰς πρόσωπον τῆς Ἐκκλησίας, ἀποδίδοται αὐτῇ· καὶ πρὸς τοῖς εἰρημένοις ὑπόκειται ποινή είκοσι χρυσίου λιτρῶν αὐτός. Καὶ τὸ πρᾶγμα δούς, καὶ λαβὼν ἐπὶ τὸ παρασκευάσαι γενέσθαι τὸ συνάλλαγμα, τὸ δοθὲν αὐτῷ διπλοῦν δίδωσι, καὶ πάντα προσκυρούνται τη Εκκλησία. Περαιτέρω τῶν είκοσι ἐτῶν ἀκίνητον τη Ἐκκλησίᾳ οὐ μισθοῦται. Μόνοις ευπόροις δεῖ τὰ Εκκλησιαστικὰ ἐμφυτεύειν διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ὄψεως, καὶ μὴ περαιτέρω αὐτοῦ τοῦ ἐμφυτευο μένου, καὶ δύο ἐξῆς κληρονόμων· καὶ μὴ κουφίζειν πλέον τοῦ ἔκτου μέρους τοῦ σωζομένου κανόνος ἐν τῷ καιρῷ τῆς ἐκδόσεως. Εἰ δὲ βλάψει τὸ πρᾶγμα ενισταμένου τοῦ χρόνου, ἐξωθεῖται, καὶ τὴν ζημίαν ἀποθεραπεύει. Εἰ δὲ ῥαθυμήσῃ ὁ οἰκονόμος, ἢ ἀπό ροις ἐκδῷ, ἐπιγινώσκει τὴν βλάβην, ΚΕ'. Οι χαρτουλάριοι τῆς Ἐκκλησίας της Μεγά λης ούτε διά μέσου προσώπου δύνανται λαβεῖν ἀκίνητον αὐτῆς κατὰ μίσθωσιν ἢ ἐμφύτευσιν, ἢ ἔπι ρον τρόπον. Γίνονται οι χαρτουλάριοι ἡγουμένου λιβέλλου καὶ φέροντος ὑπογραφὴν τοῦ πατριάρχου καὶ τοῦ οἰκονόμου· καὶ ἐάν τις αὐτῶν φανῇ κλέο πτων, ἢ παραδιδούς, ἢ ἄλλως ἀνετήδειος (σ. ἀνα πιτήδειος], ἔξεστι τῷ πατριάρχῃ καὶ τοῖς οἰκονόμοις ἐκβάλλειν αὐτὸν τοῦ καταλόγου. Γίνονται δὲ εἰς Τοῦ μακαριωτά του καὶ ἀποστολικοῦ ἐπισκόπου τῆς Ῥωμαίων πόλ λεως κεφαλῆς ὑπάρχοντος τῶν ἐκκλησιῶν. Έχει γὰρ ὁ πανάγιος θρόνος ἐκεῖνος τῶν κατὰ τὴν οἰκουμένην ἐκκλησιῶν τὴν ἡγεμονίαν διὰ πολλά. Παροικικῷ δικαίῳ, παροικικῷ, Εμπρακτος πρὸς διαστολήν
col. 1113–1114page 19 of 129
PG 138:1113κρανίον τῆς ᾿Ανατολῆς χαρτουλάριοι ιε, εἰς τὸ Ασιανῆς ις', εἰς τὸ Πόντου ιε', εἰς τὸ ἐνοίκιον ιεʹ, εἰς τὸ Θρᾴκης η', εἰς τὸ ᾿Αντιόχου ς', εἰς τὸ τοῦ Καλαποδίου Γ', εἰς τὸ τοῦ ἀναλώματος ι', εἰς τὸ τῶν ληγάτων θ· καὶ λαμβάνουσι συνηθειῶν ἐπὶ μὲν τοῖς εμφυτευτικοῖς συμβολαίοις πεντηκοστὰς, ἐπὶ δὲ τοῖς μισθωτικοῖς καὶ τοῖς λοιποῖς συναλλάγμασιν ἑκατοστὴν. Εἰ δὲ ὑπὲρ τὸν εἰρημένον ἀριθμὸν γένηται χαρτουλάριος, ἐκπίπτει, καὶ δίδωσι τῇ ἐκκλησίασε λίτρας, καὶ ὁ ποιήσας αὐτὸν κ'. Μετὰ ζητήσεως ἀκριβούς οἱ οἰκονόμοι λογιζέσθωσαν γνώμῃ τοῦ πατριάρχου τὴν γινομένην δαπάνην τοῖς ἐμφυτευ ταῖς, καὶ μισθωτοῖς, καὶ διοικηταίς, ἑκάστου μὲν οικονόμου ζητοῦντος τὰ τῆς ὑφ' ἑαυτῶν ἴσ. ὑφ' ἑαυτὸν] διοικήσεως, τῶν δὲ λοιπῶν κατὰ πρόσταξιν ἄφον ἄγραφον] τοῦ πατριάρχου τοῖς λογισμοῖς ὑπογράφοντος 'Ανέγνων. Καὶ τὸ χωρὶς τοιαύτης παρατηρήσεως λογιζόμενον οίκοθεν οι οικονόμοι διδόασι. Τῆς δὲ λογιζομένης δαπάνης καὶ τῶν εἰσκομιζομένων χρημάτων λαμβάνουσιν οἱ χαρο τουλάριοι ἑκατοστάς· ὁ δὲ πλέον λαμβάνων, καὶ τῆς υπουργίας του χαρτουλαρίου, καὶ τῆς ἱερατικῆς ἀξίας ἐκπίπτει παραχρῆμα. Δεῖ τοὺς οἰκονόμους κατὰ μῆνα, ἢ τὸ μήκιστον ὑπὲρ δύο, λόγον ποιεῖν πρὸς τοὺς ἀρχαρίους· ἐπεὶ κινδυνεύουσιν. Κα'. Εάν τις γράψῃ κληρονόμον τὸν Δεσπότην Χριστίν, μὴ προσθεὶς εὐκτηρίου προσηγορίαν, ή Εκκλησία τοῦ τόπου καθ᾽ ἂν ἦν ὁ τελευτήσας, δοκεῖ γεγράφθαι. Τὸ αὐτὸ ἐπὶ ληγάτου καὶ φιδεῖκομίσσου, καὶ προχωρεῖ εἰς ἀποτροφὴν πτωχῶν. Εἰ δέ τινι τῶν ἁγίων ἀγγέλων ή μαρτύρων καταλίποι, μὴ μνημονεύσας οἴκου εἰ μέν ἐστιν ἐν ἐκείνῃ τῇ πόλει, ἢ ἐν τῇ ἐνορίᾳ αὐτῆς τοιοῦτος οἶκος, αὐτὸς λαμβάνει· εἰ δὲ μή ἐστιν, ὁ ἐν τῇ μητροπόλει λαμβάνει. Εἰ δὲ μήτε ἐκεῖ τοιοῦτός ἐστιν οἶκος, αἱ κατὰ τόπον έχε κλησίαι λαμβάνουσιν αὐτὸ, τῶν ἄλλων οίκων παρα χωρούντων αὐταῖς, εἰ μὴ δειχθῇ ὁ τελευτήσας ἔτε ρον ἐνθυμηθείς, καὶ ἕτερον εἰπών. Τότε γὰρ τὸ ἀληθὲς καὶ οὐ τὸ γεγραμμένον κρατεῖ. Εἰ δὲ τόπον εἴπῃ ῥητὸν, εὑρεθῶσι δὲ πολλοὶ τοῦ αὐτοῦ ὀνόματος ἐν τῇ πόλει, ἢ τῇ περιοικίδι, εἰ μὲν πρός τινα τού των είχε μείζονα προσπάθειαν, ἢ συνεχῶς ἐκεῖσε ἐφοίτα, αὐτῷ δοκεί καταλελείφθαι. Τοιούτου δέ τινος μὴ εὑρισκομένου, ὁ μᾶλλον ἐκ τῶν τοιούτων οίκων ἐνδεή; λαμβάνει τὸ καταλειφθέν. Καὶ ὅσα παράτιτλα. Βιβ. α', τίτ. α', διάτ. β', ἧς ἡ ἀρχή, Ούτ δείς. Μόνοις τοῖς τὴν ὀρθόδοξον τιμῶσι πίστιν ἐπι σκόποις αἱ ἐκκλησίαι παραδίδονται. εἰς τὸ ἐνοίκιον. εἰς τὸ Αἰγύπτου, Συνηθειών, συνήθεια εψώνιον, πα αρχή, συνήθεια, αλατικόν; 381 ει Μηδένα των ὑπ' αὐτοῖς στρατιωτῶν ἀδικεῖν, ἢ τὸ οἰονοῦν δῶρον παρ' αὐτῶν λαμβάνειν, ἢ τὰς λεγομένας συνηθείας. Ρητὸν μὴ θείη τόπον,
col. 1115–1116page 20 of 129
PG 138:1115τῶν ἱερῶν κανόνων. Βιβ. α', τίτ. γ', διάτ. ι', ἧς ἡ ἀρχή, 'Εάν τις. Ο έφοδον οιανδήποτε παρίσταται επιχειρήσας ποιῆσαι τῷ τῆς Ἐκκλησίας τόπῳ κεφαλικώς τιμω μεῖται. Βιβ. α', τίτ. γ', διάτ. ιγ', ἧς ἡ ἀρχή, Ἐὰν ἡ Ἐκκλησία. Ο τὰ τῶν Ἐκκλησιῶν παρα φθείρων προνόμια, πέντε λίτρας χρυσίου προτιμᾶται. Βιβ. α', τίτ. γ', διάτ. κ', ἧς ἡ ἀρχὴ, Αδια θέτου τελευτήσαντος τοῦ κληρικοῦ, ἡ τοῦ μοναχοῦ, Η διακονίσσης, ἢ μοναστρίας, καὶ μὴ κληρονομη θέντο; ὑπὸ τῆς Ἐκκλησίας ἢ τοῦ μοναστηρίου, διὰ τὸ εἶναι αὐτὸν ἐναπόγραφον ἢ ἀπελεύθερον, ἢ βου λευτήν· εἴ τινας ἔχει κατ' αὐτοῦ ἀγωγάς, ἡ Ἐκκλησ σία, ἡ μοναστήριον κινήσει κατὰ τῶν τούτου κληρ ρονόμων. Βιβ. α', τίτ. γ΄, διατ. κβ', ἧς ἡ ἀρχή. Εί τινα, Προνόμια τὰ ταῖς Ἐκκλησίαις ἐκ παλαιῶν διατάξεων πεφιλοτιμημένα κρατείτω. Βιβ. α', τίτ. γ', διάτ. κς', ἧς ἡ ἀρχή, Ὑπὸ μοναχῶν ἢ κληρικῶν μήτε δημόσιον οικονόμημα, μήτε πρὸς τέρψιν πόλεως αφωρισμένον εἰς Ἐκκλησίαν υφαρπαζέσθω. Βιβ. α', τίτ. γ', διάτ. λβ', ἧς ἡ ἀρχή. Πάντα τὰ πριβιλέγια, ἅτινα ταῖς Ἐκκλησίαις ἐκ παλαιῶν διατάξεων πεφιλοτίμηνται, ταῦτα κρατ τείτω. Βιβ. α', τίτ. γ'. διάτ. λδ', ἧς ἡ ἀρχή, Οικία. Τὰ παρασχεθέντα πριβιλέγια ταῖς ἐκκλησίαις, ἢ τοῖς Ο ἀνθρώποις, ή πράγματα τῶν ἐκκλησιῶν, βέβαια Έστωσαν. Βιβ. α', τίτ. γ΄, διάτ. μδ', ἧς ἡ ἀρχὴ, Τῶν ἱερῶν κανόνων. Ο πρεσβύτερος ἢ ὁ διάκονος οὐ δύναται γάμοις προσομιλεῖν. Όθεν, ἐάν τις τοιοῦτόν τι ποιήσῃ, καὶ παράσχῃ τῇ ἑαυτοῦ γαμετῇ τινα πράγ ματα ἐντερβίβως, ἢ ἐν διαθήκη, ἡ ἐκκλησία ὑφ᾽ ἣν τελεῖ, ταῦτα διεκδικεί. Β.6. α', τίτ. γ', διάτ. εγ', ἧς ἡ ἀρχὴ, Αρπαγες. Τὰ τοῦ ἁρπάσαντος διακόνισσαν ή παρθένον πράγματα ἡ ἐκκλησία ὑφ᾽ ἣν τελεί, κατὰ τε λείαν δεσποτείαν λαμβάνει. Βιβ. α', τίτ. γ΄, διάτ. γ', ἧς ἡ ἀρχή, Η διάταξις διαλαμβάνει καὶ λέγει, ποίων ἐγκλημάτων ελευθεροῖ ἡ ἑορτὴ τῶν πασχαλίων ἡμερῶν. Βιβ. α', τίτ. α', διάτ. α', ἧς ἡ ἀρχή, Προνόμια, Οἱ αἱρετικοὶ μὴ ἐκδικείτωσαν τὰ παρα ν, ει
col. 1117–1118page 21 of 129
PG 138:1117σχεθέντα ταῖς ἐκκλησίαι; προνόμια. Μόνοις γὰρ ταῦτα τοῖς ὀρθοδόξοις ἐπιτρέπεται. Βιβ. α', τίτλος ε', διάταξις η', ἧς ἡ ἀρχή, Τὰ τῶν Εὐτυχιανιστῶν, ἤτοι Ἀπολλιναριστῶν μοναστήρια τῇ τῆς ἐνορίας Εκκλησίᾳ προσ κυρωθήσονται. Βιβ. α', τίτ. ε', διάτ. ι', ἧς ἡ ἀρχὴ, Μη δεὶς τῶν ὀρθοδόξων κτῆμα, ἐν ᾧ ἐστιν ὀρθοδόξων Εκκλησία, ἢ εὐκτήριον, ἐν διαθήκῃ ἢ δωρεᾷ, ἢ ἐν τελευταία βουλήσει ἢ ἄλλῳ τρόπῳ ἐκποιείτω, ἢ δι δότω αἱρετικῷ. Βιβ. α', τίτ. θ', διάτ. ιβ', ἧς ἡ ἀρχή, Οι τόποι οἱ εἰς τὰς συνόδους ἀφωρισμένοι τῶν σεβόντων τὸν οὐρανὸν ταῖς ἐκκλησίαις προσχυρού σθωσαν. Βιβ. α', τίτ. θ', διάτ. ιη', ἧς ἡ ἀρχή, Νέου κατασκευασθεῖσα συναγωγή Ιουδαίων ἢ Σαμαρειτῶν τῇ ἐκκλησίᾳ προσκυρούσθω. Β.6. α', τίτ. ια', διάτ. ε', ἧς ἡ ἀρχὴ, Οἱ ἐν Καρθαγένῃ ἱερατικοί τόποι, οι παρὰ τοῦ βασι λέως ταῖς ἐκκλησίαις δωρηθέντες, ἀναφαιρέτως μενέτωσαν παρ' αὐταῖς. Βιβ. α', τίτ. ιβ', διάτ. ε', ἧς ἡ ἀρχή, πιας. Μηδεὶς ἐν ταῖς ἁγιωτάταις ἐκκλησίαις, ἢ ἐν ἄλλοις προσκυνητοῖς, ἐν οἷς αἱ εὐχαὶ ἐπιτελοῦνται, ἐκβοήσει κεχρήσθω, ἢ στάσιν κινείτω, ἐσχάτην ένα τεῦθεν ὑφορώμενος τιμωρίαν. Βιβ. α', τίτ. ιγ', διάτ. δ', ἧς ἡ ἀρχὴ, ῾Ο ἐν ἐκκλησίᾳ ἐλευθερωθεὶς ἐπὶ τοῦ δήμου καὶ ἐπι σκόπου βεβαίαν κτᾶται τὴν ἐλευθερίαν. Βιβ. α', τίτ. ιγ', διάτ. β', ἧς ἡ ἀρχή, εα. Ὅταν ἐν ἐκκλησίᾳ τις, παρόντος τοῦ ἐπισκόπου, ἐλευθερωθῇ, οὕτω γενέσθω ἐλεύθερος, ὡς πάντων τῶν νενομισμένων ἐπὶ τῇ ἐλευθερία γενομένων. Βιβ. γ', τίτ. ιβ', διάτ. β', ἧς ἡ ἀρχή, Οι δικασταί, καὶ τὸ τῶν πόλεων πλῆθος, καὶ τὰ συστήματα τῶν τεχνῶν, πᾶσαν τὴν Κυριακὴν ἀργείτωσαν γεωργοῖς δὲ ἐξέστω ταῖς οἰκείαις ἐργασίαις προσκαρτερεῖν. Βιβ. γ', τίτ. ιβ', διάτ. β', ἧς ἡ ἀρχή, Ἐν τῇ τεσσαρακοστῇ τῶν νηστειῶν μηδεμία διάγνωσις ἐγκλημάτων προβαινέτω. Β.6. γ', τίτ. ιβ', διάτ. ς', ἧς ἡ ἀρχή, Τὰς ιε' τῆς Πασχαλίας ἡμέρας, καὶ τὴν Χριστοῦ Γένναν, καὶ τὰ Θεοφάνεια, καὶ ἑκάστης ἑβδομάδος Κυριακὴν, καὶ ἐν τῇ μνήμῃ τοῦ πάθους τῶν ἀπο Υπὸ μάρτυσι τοῖς ἱερεῦσι,, τὰ Θεοφάνεια
col. 1119–1120page 22 of 129
PG 138:1119στόλων, ἀργείτωσαν αἱ θεαὶ [Ισ. θέαι], καὶ τὰ δι καστήρια, καὶ αἱ τῶν ἀννωνῶν ἀπαιτήσεις. καὶ αἱ τῶν ἰδιωτικῶν χρεῶν εἰσπράξεις. Βιβ. δ', τίτ. ξγ', διάτ. ε', ἧς ἡ ἀρχή, δεκανοὶ τῆς μεγάλης Εκκλησίας Κωνσταντινου πή λεως ἀτέλειαν ἔχουσιν· οὐ γίνονται δὲ περαιτέρω τῶν ν. Βιβ. ς', τίτ. μη', διάτ. α', ἧς ἡ ἀρχή, Ἐν τῷ ὀγδόῳ κεφαλαίω φησὶν ἡ διάταξις ὅτι δύνα ταί τις ληγᾶτον ἐκκλησίαις καταλιμπάνειν καὶ κλη ρονομίαν. Βιδ. ζ', τίτ. οβ', διάτ. ι', ἧς ἡ ἀρχή, Ηνίκα οι δανεισταὶ τὰ πράγματα τοῦ χρεώστου πιπράσκουσιν, εὑρεθῇ δὲ πλέον τὸ καταβληθὲν τίτ μημα της κεχρεωστημένης χρεωστημένης] ποσότητος, ἐν τοῖς ἀρχείοις τῆς ἐκκλησίας τὸ περιττόν ἀποτιθέσθωσαν, ἐπὶ τῷ φυλάττεσθαι τοῦτο 1 γρ. τούτῳ τῷ παλαιῷ χρεώστῃ. Β.6. ι', τίτ. ς', διάτ. ιδ', ἧς ἡ ἀρχὴ, Τῷ τύπῳ τῶν δημοσίων εἰσφορῶν τῷ ἐπὶ τῷ ἀρχαίῳ, ἔτι γε μὴν καὶ τῶν Μακεδόνων, καὶ τῶν ἄλλων ἐπαρ χιῶν, μὴ κεχρήσθω ἡ ἁγιωτάτη Θεσσαλονίκης έχε κλησία. Οὐ γὰρ ἐπειδὴ αὕτη συγκεχώρηται, διὰ τοῦτο ὀφείλει ἀλλότρια τελέσματα τῷ οἰκείῳ κου φίζειν ὀνόματι. Βιβ. ια', τίτ. οι', διάτ. δ', ἧς ἡ ἀρχὴ, Αφείς. Καὶ ἡ ἐκκλησία τὸ τῆς ὁδοστρωσία; καὶ τὸ τῆς ἀνανεώσ σεως τῶν γεφυρῶν ἐπιγινωσκέτω βάρος. Βιβ. ιβ', τίτ. λζ', διάτ. ξ', ἧς ἡ ἀρχή, Ἐὰν ἀφορισθῶσιν στρατιῶται ἐκκλησίᾳ τινὶ ἐξ ἐτέ ρου τόπου μετενεχθέντες, καὶ τὸ παρασχέσθαι τὰς ἀννώνας ἐν τούτῳ τῷ τόπῳ διαζήμιον ποιεῖ τῷ δη μοσίῳ· ἡ ἐπικαλεσαμένη τούτους ἐκκλησία τὸ δια ζήμιον ἐπιγνώσεται. Βιβ. ιβ', τίτ. ν', διάτ. κ', ἧς ἡ ἀρχὴ, Μηδέ αἱ ἁγιώταται ἐκκλησίαι ἐν καιρῷ ἐξπεδίτου τῶν ἀγο γαριῶν ἢ τῶν παραγγαριῶν ἐξκουσατίωνα ἐχέτωσαν. Ανάγνωθι καὶ τὴν μετὰ τῶν Νεαρών ζ' διάταξιν, ἧς ἡ ἐπιγραφή, Νόμος περὶ τοῦ μὴ ἐκποιεῖσθαι, ἢ ἀνταλλάττεσθαι τὰ ἐκκλησιαστικά πράγματα, καὶ τὰ ἑξῆς· καὶ τὴν μδ', ἧς ἡ ἐπιγραφὴ, Περὶ τῆς τῶν ἐκκλησιαστικών ακινήτων πραγμάτων έχε ποιήσεως καὶ καταβολῆς· καὶ τὴν ιβ', ἧς ἡ ἐπισ Οἱ δεκανοί, νι. ι. ι. ἐπὶ τῶν Ἀχαιῶν. καὶ απ' μή,
col. 1121–1122page 23 of 129
PG 138:1121γραφή. "Ωστε την διάταξιν τὴν βουλομένην τοὺς ἐξ ἀπογράφου καὶ ἐλευθερίας τεχθέντας ἐλευθέ τους εἶναι νοεῖσθαι, καὶ τὰ ἑξῆς. Εὑρήσει; γὰρ ἐν μὲν τῇ ἑβδόμῃ γενικώς κεκωλυμένην πᾶσαν ἐκποίησιν ἐκκλησιαστικῶν πραγμάτων, ἐμφύτευσιν δὲ μόνην επιτετραμμένην, καὶ αὐτὴν ἄχρι δύο προσώπων, αὐτοῦ τε τοῦ λαμβάνοντος καὶ τοῦ αὐτοῦ κληρονόμου· ἐν δὲ τῇ μβ', ὡς, ηνίκα χρέα δημόσια ἢ ἰδιω τικὰ ἐπικέκτηνται ταῖς ἐκκλησίαις ψηφιζομένου, δεκρέτου πραττομένου δύνανται ἀκίνητα πράγματα ἐκποιεῖν. Ἐν δὲ τῇ νβ', ἐν τῷ β' κεφαλαίῳ, εὑρί σκεις περὶ τοῦ τοὺς εὐκτηρίους οίκους ἀμείψεις ποιεῖσθαι πρὸς ἑαυτοὺς ἀκινήτων, δεκρέτου πρότερον πραττομένου ἐπ' αὐτούς. Υπεξαιρεῖ δὲ καὶ ἐν ταύτῃ τῇ διατάξει, ἐν τῇ μδ', τὴν μεγάλην Εκκλη στην Κωνσταντινουπόλεως, και πάντα ἱερὸν τόπον συντελοῦντα εἰς αὐτήν. ΤΙΤΛΟΣ Γ΄. Περὶ ἐπισκόπων, καὶ κληρικῶν, καὶ ὀρφανοτρόφων, καὶ βρεφοτρόφων, καὶ ξενοδόχων, καὶ πτωχείων, καὶ ἀσκητηρίων, καὶ μοναχῶν, καὶ προνομίων αὐτῶν, καὶ κατστρινσίου πεκουλίου, καὶ ἀγοραζομένων αἰχμαλώτων, καὶ περὶ γάμων κληρικῶν κεκωλυμένων, καὶ ἐπιτετραμμένων. Ερμηνεία Α'. Οι κληρικοὶ καὶ τὰ ἀνδράποδα αὐτῶν οὐχ ὑπόκεινται κεναῖς [σ. καιναῖς] εἰτηο ραῖς, ἢ μιτάτοις. Β΄. Οι κληρικοὶ ῥυπαραῖς οὐχ ὑπόκεινται λειτουργίαις, οὔτε ταῖς τῶν πραγμάτων δόσεσιν· ἐπειδὴ τὰ κτώμενα αὐτοῖς εἰς ἀποτροφὴν χωρεῖ πτωχῶν· οὔτε ἐξτραορδιναρίοις, οὔτε παραγγαρίαις· οὔτε αἱ οὐσία αὐτῶν,ούτε γαμεταὶ ἡ παῖδες αὐτῶν, ἡ γυναῖκες αὐτῶν. Γ΄. Οι κληρικοὶ τὰ δημόσια τῶν ἀγρῶν αὐτῶν, καὶ τὰς μετακομιδὰς ἐπιγινώσκουσιν. Δ'. Ἐὰν οἱ ταξιῶται ἢ οἱ καθολικιανοί, καταλι Καὶ ὀρφανοτρόφων. Μήτε μιτάτα διο δότωσαν. Ἐν ἑνὶ μιτάτῳ, Επεζήτησε μετά μείζον. Τα δημόσια, συντελείας. φισκάλια, δημόσια. συντέλεια, τὸ ἐπίταγμα, συντελεστής, Μετακομιδάς, μετακομιδή, Ταξεῶται, 15: Οἱ διάκονοι τοῦ ἄρχοντο; καὶ οἱ ταξεί ται. Ταξεώτης, καθολικής
col. 1123–1124page 24 of 129
PG 138:1123πόντες τὴν ὑπουργίαν τοῦ δρόμου καὶ τοῦ πριμιπί λου, χρεωστήσαντες τῷ δημοσίῳ γένωνται κληρικοὶ, ἀποδίδονται τῇ ἰδίᾳ τύχῃ. Εἰ δὲ παρὰ τῷ ἄρχοντι διὰ τῆς καταθέσεως της τάξεως φανῶσι μὴ ὑποκείμενος λογισμοῖς ἡ λειτουργίαις, καί εἰσι δοκίμου ζωής, μεταφέρονται ἄνευ ζημίας τῶν ἰδίων. Εἰ δὲ λάθρα γένωνται, δύο μοίρας τῶν οὐσιῶν αὐτῶν πιο ραχωρούσι τοῖ; παισίν· ἦ, παίδων οὐχ ὑπέντων, τοῖς συγγενέσιν· ἢ ἐν ἀπορίᾳ τούτων τοῖς ταξεω ταις· καὶ τὸ γ' παρακρατοῦσιν. Ε΄. Εάν τις ἁρπάσῃ, ἢ μόνον πειραθῇ λαβεῖν γε μετὴν [ παρθένον ἱερὰν, ἀποκεφαλίζεται.] Γ'. Πρεσβύτεροι καὶ διάκονοι, καὶ ἐξορκισταί, καὶ ἀναγνῶσται, καὶ ὀστιάριοι, καὶ τῶν περσοναλίων λειτουργιῶν ἐξαιρούνται. Ζ'. Ἐπίσκοπος οὐ μαρτυρεῖ. Η'. Οι πρεσβύτεροι χωρίς βασάνων μαρτυροῦσι, δυναμένων τῶν δικαζομένων ἐνάγειν αὐτοῖς περὶ πλαστοῦ. Οἱ δὲ λοιποὶ κληρικοί κατὰ τὴν τοῦ νόμου τάξιν μαρτυροῦσιν. Θ'. Η μὴ ὑπερβᾶσα τὴν ἐξηκοστὸν ἐνιαυτὸν οὐ γίν νεται διακόνισσα. πριμίπιλον. τὴν παρθένον τοῦ ἀσκητηρίου, καὶ πρὸς ἑαυτὸν ἄκουσαν ὑπηγάγετο. Ταύτης οὖν οἱ ἀδελφοὶ τῷ Μιχαήλ προσίεσι, τὰ τὰ τοῦ δράματος διηγούμενοι. Ὁ δὲ κελεύει τῷ στρατηγῳ, εἰ οὕτως φωράσοι ἔχουσαν τὴν ἀλήθειαν, τὴν μία τοῦ τετολμηκότος Εὐφημίου ἀποτεμεῖν κατὰ τὴν τοῦ νόμου ᾿Αρχιερεὺς οὐ μαρτυρεί οὔτ᾽ ἄκων, οὔθ᾽ ἐκών
col. 1125–1126page 25 of 129
PG 138:1125Γ. Εάν τινες ἐκκλησίᾳ ἡ ἐπισκέπῳ, ἢ κληρικῷ, παρὰ παντὸς που ελίκως κατηγοροῦνται, καὶ κεφα λικῶς τιμωρούνται· κἂν ὁ ἐπίσκοπος παρορᾷ τὸ γεγονός. Εἰ δὲ ὑπερβαίνουσιν οἱ ἐπελθόντες τὴν προ λιτικὴν διάταξιν, διὰ δημοσίων πραγμάτων ὁ ἄρχων στρατιώτας προσκαλεῖται. μῶν πρὸς τὸ μέγεθος ἐξ αὐτῶν καὶ οὐχ ετέρωθεν οἱ κληρικοὶ γίνονται, ὥστε συντελεῖν τὴν ἰδίαν καπιτα τίονα καὶ τὸ δημόσιον. 115· Ο πολιτευόμενος, μετά παραγγελίαν γενό μενος κληρικός, ἀποδίδοται τῇ βουλῇ διὰ τοῦ ἄρ χοντος. ΙΓ. Ο κατά βίαν η προσποίησιν παραβαίνων τὰ τῶν ἐκκλησιῶν προνόμια πέντε λίτρας προστιμᾶται. Χ. Θεοδόσιος ὁ βασιλεὺς νόμου Εγραψε, γυναῖκα εἰς διακόνισσαν μὴ προβαίνειν, εἰ μὴ ὑπερβῇ τὰ ξ' ἔτη κατὰ τὸν ᾿Απόστολον. 50: Κατὰ τοὺς θείους κανόνας, τὰς ἐν ἐκκλησία διακόνους φασίν. πρὸς διαστολή» γὰρ καὶ αὐτοὶ ἱερεῖς τέ εἰσι, καὶ διδασκαλίαν εἰσὶ ποίησιν.
col. 1127–1128page 26 of 129
PG 138:1127ΙΔ΄. Ο κατά δοκιμασίαν ἐπισκόπων ἐκβληθείς ἐπισκοπῆς, ἐάν τις ποιῇ ταραχώδες, καὶ θέλῃ ἐπισ βῆναι τῇ αὐτῇ ἐπισκοπῇ, πόρρω τῆς πόλεως ρ' με λίοις ἐκβάλλεται, καὶ οὐκ ἔχει ἄδειαν προσιέναι βασιλεῖ, ή λαμβάνειν ἀντιγραφήν. 'Αλλ' εἰ καὶ λάβῃ, οὐκ ἀπολαύει· καὶ οἱ βοηθήσαντες αὐτῷ ἀγανα ατούνται. ΙΕ΄. Ἐὰν ἀπηγορευμένα συνακτήρια κληρικῶν ἐν Ιδιωτικοῖς οἴκοις γένωνται γνώμῃ τῶν δεσποτών, δημεύονται οἱ οἶκοι. 1'. Ἐὰν ἀπόγραφος ἄκοντος τοῦ δεσπότου οὐ κληροῦται, καὶ ἐν αὐτῷ δὲ τῷ χωρίῳ ἐπὶ τούτῳ τῷ ὄρῳ γίνεται, ἐφ᾽ ᾧ διὰ τοῦ δεσπότου την καπιτα τίενα συντελεῖν, καὶ δι' ὑποκαταστάτου γεωργείν, ἐῤῥωμένης τῆς ἀλειτουργησίας, ἡ τῆς δήλης καπι τατιόνης, συγχωρεῖ ταῖς ἐκκλησίαις. Καὶ ἀντιγραφή ἐναντιουμένη τῇ διατάξει οὐκ ἔρρωται. ΙΖ΄. Οὐκ ἔχουσιν οἱ κληρικοὶ πάροδον εἰς τὰς δη μασίας πράξεις, ἢ τὰς ἁρμοζούσας ταῖς βουλαῖς οὔτε οἱ λεγόμενοι παραβάλανος ἔχουσι χώραν πρὸς τὰς δημοσίας θέας), η βουλευτήρια, οὔτε πρὸς τοὺς ἄρχοντας, εἰ μὴ διὰ δίκην, ἢ τῆς κοινότητας αὐτῶν. Εἰ δέ τις παρὰ ταῦτα ποιήσει, ἐκβάλλεται τοῦ συστήματος διηνεκῶς, καὶ ἁρμοδίως κολάζεται, Κατά δοκιμασίαν ἐπισκόπων ἐκβληθείς. ἀπὸ συνόδου, Επισκοπήν, Από ἑκατὸν μιλίων ἧς ἐξεβλήθη πόλεως οἰκείτω, Μί ἐν, ἡ τοῦ Σαββάτου ὁδὸς, ὡς φησιν Ωριγένης. 5. Ότι περιεπάτησεν ἐπὶ τῆς θαλάσσης σταδίους κύριε, ἢ τριάκον, οἷς εἶπεν ὁ Εὐαγγελιστής, ὅπερ εἰσὶ μέλια τρίτον παρ' ὀλίγον. Σταδίους είκοσι πέντε ή τριάκοντα, ώς είπεν ὁ Εύ. 19), ὅπερ ἐστὶ μίλια τισσαρα παρά κλίσ γον. Επτά ήμισυ σταδια ποιούσι μίλιον.: Το μίλιον έχει στα αζ' ς'. Β. 61, Εἰ δὲ ἀπὸ ο:καπέντε στα δίων ήν ἡ Βιθανία, ὅπερ ἐστι μίλια δύο. πως συναγωγ Δοχεῖον καὶ καταγώγιον ἀπολλυμένων. Τα συστήματα τῶν αἱρετικῶν μικρά συστήματα. Τας αὐτῶν ἐκκλησίας, ήτοι φωλεούς, και σπήλαια. Οὕτως εἴποιμι τὰς τῶν αἱρετικῶν συν ελεύσεις. ν, ΣΤΙ Ο απο γεγραμμένος τῇ γῇ πάροικο, εναπογράφος.: Εναπόγράφος,
col. 1129–1130page 27 of 129
PG 138:1129ΙΗ'. Παραβαλάνοι γίνονται καὶ κατὰ δοκιμασίαν τοῦ ἐπισκόπου Αλεξανδρείας, μὴ ὄντες ἀξιωματικοί καὶ βουλευταί, ὀφείλοντες ἐπιμελεῖσθαι τῶν λελωβημένων, καὶ ταῖς κελεύσεσι τοῦ πάππα πειθαρχεῖν. ΙΘ'. Οἱ ἱερεῖς καὶ οἱ κληρικοὶ μόναις συνοικείτα 1: Εἰσέτρεχον γὰρ εἰ; τὴν ἐκκλησίαν στρατιῶται μετὰ ὅπλων, καὶ εἱστήκεισαν οι μπο νάζοντες μετὰ Βαρσουμᾶ, και παραβαλανεῖς καὶ Ο μακαριώτατος πάπας ᾿Αθανάσιος. μα, νε! παπική αξία, γυναικῶν ὁμιλίας, καὶ συντυχία; ὡς τὰ μάλιστα φεύγειν, εἰ μή τις απαραίτητος ἀνάγκη τήν συντυχίαν βιάζοιτο
col. 1131–1132page 28 of 129
PG 138:1131σαν μητράσιν αὐτῶν, καὶ θυγατράσι, καὶ ἀδελφοῖς, καὶ ταῖς πρὸ τούτου γαμηθείσαις αὐτοῖς. Κ'. Ἐὰν πρεσβύτερος, ἢ διάκονος, ἢ διακόνισσα» ἢ ὑποδιάκονος, ἢ κληρικός, ἢ μοναχός, ή μονάστρια τελευτήσῃ ἀδιάθετος, μὴ ἔχων ἀνιόντας ή κατιόν. τας, ἢ συγγενεῖς, ἢ γυναῖκα, ἡ κατ' αὐτῶν ἐκκλησίᾳ ἢ τὸ μοναστήριον αὐτὸν διαδέχεται. Τὸν δὲ του οὗτον, εναπόγραφον ὄντα, ὁ δεσπότης· ἡ ἀπελεύθερον, ὁ πάτρων· ἡ βουλευτήν, ή βουλή διαδέχεται σωζομένων ταῖς ἐκκλησίαις καὶ τῶν ἀγωγῶν, ἂς εξο χον κατὰ τῶν τελευτησάντων προφάσει διοικήσεως. ΚΑ'. Οἱ ἐπίσκοποι, καὶ οἱ διάκονοι, καὶ οἱ λο λούστριοι δύνανται δι' ὑποκαταστάντων κινδύνῳ τῶν οὐσιῶν αὐτῶν τὰς βουλευτικές ποιεῖν λειτουργίας. ΚΒ'. Ο κατὰ συκοφαντίαν ἐπὶ παραστάσει παρά προσφόρῳ δικαστῇ αιτιώμενος ἐπίσκοπον λ' δίδωσι λίτρας. Και βεβαιοί ή διάταξις τὰ ἐκκλησιαστικά προνόμια. Κληρικὸς ἢ μοναχὸς ἀνιὼν ἐν Κωνσταντινουπόλει διὰ θρησκείαν ἢ πρᾶγμα τῆς Ἐκκλησίας ἄνευ γραμμάτων τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου, οὐ νομίζεται κληρικός ή μοναχός. ΚΓ'. Ἡ διάταξις ἐκβάλλει Εὐτυχέα, καὶ δέχεται τὴν μνήμην Φλαβιανού. ΚΔ'. Έρρωται τὸ τῆς ψυχῆς πτωχούς καταλιμπανόμενον, καὶ οὐκ ἀκυροῦται τῷ λόγῳ τῶν ἀδι λων, ἢ βεβαίῳ. ΚΕ'. Οἱ κληρικοί Κωνσταντινουπόλεως τῶν ἀκτόρων μὴ βουλομένων αὐτοῖς ἐνάγειν παρὰ τῷ πατριάρχῃ, παρὰ τοῖς ὑπάρχοις μόνοις δικάζονται, ενάγοντες καὶ μονάστρια. Ιλλούστριοι. τῷ δημοσίῳ. 1, Το κομιτάτον κατειληφώς. 21: Εδηλώσαμεν ὅπως ἀμερίμνως εἰς τὸ ἡμέ τερον κομιτάτον. ᾿Ανεχώρησαν εἰς τὸ κομιτάτον παραγένῃ. Γράμμασι τοῦ ἐπι σκόπου. Συλλαβὼν ἐκτὸς τοῦ οἰκείου ἐπισ σκόπου. συλλαβών άνευ συλλαβών. Αναξίους εαυτούς του σχήματος ποιήσουσιν. Γυν.
col. 1133–1134page 29 of 129
PG 138:1133ἐγαγόμενοι ὑπὲρ ἰδικῶν καὶ ἐκκλησιαστικών χρηματικῶς καὶ ἐγκληματικῶς. Καὶ οἱ μὲν κληρικοὶ τὸν οἰκονόμον, ἢ τὸν ἐκκλησιέκδικον παρέχουσιν έγγυ ητὴν, καὶ οὐχ ἕτερον ἕως ν' λίτρας. Καὶ ἐὰν ὑπερ. βαίνῃ τὸ πρᾶγμα, ὁμολογίαν ἀνώματον ἐπὶ τῷ ὑπερ βαίνοντι ποσῷ ποιοῦσι. Καὶ οἱ νόμοι γὰρ καὶ οἱ και νόνες κωλύουσι κληρικὸν ὀμνύναι. Ο δὲ οἰκονόμος εναγόμενος οὐ δίδωσιν ἐγγυητήν. Καὶ αὐτὸς δὲ καὶ οι κληρικοὶ δύο νομίσματα ὑπὲρ ὑπομνήσεως καὶ προβολής προκουράτορος διδόασι· καὶ τὰ λοιπὰ τῆς δίκης δαπανήματα φειδωλότερον ποιοῦσιν. ΚϚ'. Μηδεὶς εἰς δημόσιον τόπον ἢ δημώδεσιν ἀφωρισμένον θέαι; σταυρὸν ἢ λείψανον μαρτύρων εἰσαγέτω, ἀλλ' ἐν ταῖς ἐκκλησίαις γνώμῃ τῶν ἐπι σκόπων. ΚΖ'. Ο πληρώσας στρατείαν, ἢ ὀφφίκιον, ἢ λει τουργίαν, καλῶς γίνεται κληρικός, οἰᾳδήποτε τύχῃ ὑπόκειται· σωζομένων τῶν κατ' αὐτοῦ, καὶ τῶν αὐτ τοῦ πραγμάτων ἀγωγῶν. Ἐξῄρηνται οἱ πριμιπιλά ριοι· διηνεχως γὰρ ὑπόκεινται. ΚΗ'. Τὸ καταλιμπανόμενον εἰς ἀνάῤῥυσιν αἰχμαλώτων οὐκ ἀκυροῦται τῷ λόγῳ τῶν ἐνκέρτων. Και εἰ μὲν εἶπεν ὁ τεστάτωρ τὸν ὀφείλοντα ὑπουργῆσαι τῷ πράγματι, αὐτὸς ἀπαιτεῖ, καὶ κατὰ τὴν οἰκείαν συνείδησιν πληροί τὴν διατύπωσιν· εἰ δὲ μὴ εἶπε τὸ πρόσωπον ὁ τῆς ὀριγινάλιος τοῦ διαθεμένου, ὁ ἐπίσκοπος λαμβάνων τὸ καταλειφθεν φανερὸν ἐπὶ πράξεως δῶρον παρὰ τῷ ἄρχοντι συνισταμένης τὸ ποσὸν τῶν δοθέντων αὐτῷ χρημάτων, καὶ μετ' ἐν ιαυτὸν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀναῤῥυσθέντων καὶ τῶν ὑπ' αὐτῶν δοθέντων. Εἰ δὲ βάρβαρος ἦν ὁ διαθέμενος, καὶ περὶ τῆς αὐτοῦ πόλεως ἀμφιβάλλεται, ὁ ἐπίσκο τος τοῦ τόπου καθ' ἂν ἐτελεύτησε, λαμβάνει τὰ χρή ματα, καὶ πληροῖ τὸ διατυπωθέν. 'Ο δὲ γινώσκων τὸ καταλειφθὲν καλῶς ποιεῖ λέγων τῷ ἄρχοντι καὶ τῷ ἐπισκόπῳ, καὶ οὐκ ἔστι δηλάτωρ. ΚΘ'. Μόνοι οἱ ἀποκρισιάριοι τῶν μοναστηρίων ἐξιένα: δύνανται, καὶ ἐν ταῖς πόλεσιν εἰσιέναι. Εἰ δὲ φανῶσι διὰ δογμάτων ἢ συμβουλῆς τοὺς ἁπλουστέρους ταράσσοντες, νομίμως σωφρονίζονται. α η Επιτα, Πριμιπιλάριο: Πριμοποι λάριος, ὁ τὸ μεῖζον ἀξίωμα τῶν στρατιωτῶν ἔχων παρὰ 'Ρωμαίοις. Πριμιπιλάριος, πρώτ τος τῶν ἀκοντιστῶν, πρωτεύων τῶν δορυφόρων. 1 Τὰ ἴδια μοναστήρια μὴ καταλιμπάνοντας. Αποκρισιάριο. 'Αποκρισιαριος τοῦ Εὐτυχους. ἐντολεύς,
col. 1135–1136page 30 of 129
PG 138:1135Λ'. Ὁ ἐπὶ δέσει γινόμενος ἐπίσκοπος, καὶ ὁ λαμ βάνων ἐπὶ τῷ χειροτονῆσαι αὐτὸν ἢ ἐπιλέξασθαι, καθαιρεῖται, καὶ διηνεκῶς ἀτιμοῦται. ΛΔ'. Οἱ Κωνσταντινουπόλεως όρφανοτρόφοι τάξιν ἐπέχουσιν ἐπιτρόπων καὶ κουρατόμων χωρὶς ἐγγυών ἔν τε ταῖς δίκαις ἔν τε τοῖς ἄλλοι;· καὶ ἐπὶ ταβουλ λαρίων, ἢ ἐν ὑπομνήμασιν, ἐνταῦθα μὲν παρὰ τῷ μαγίστρῳ τῶν κήνσων, ἐν δὲ ταῖς ἐπαρχίαις παρὰ τοῖς ἄρχουσιν, ἢ τοῖς ἐκδίκοις παραλαμβάνουσι τὰ πράγματα τῶν ὀρφανῶν, καὶ φυλάττουσιν, ἢ διατι μώμενα πιπράσκουσιν ὡς εὔφθαρτα, ἢ διὰ χρέος ἢ δι' άλλην εύλογον αἰτίαν. Οὐχ ὑπόκεινται δὲ κουρα τορικοῖς ἢ ἐπιτροπικούς λογισμοί;. ΛΒ'. Οἱ ἐπίσκοποι, καὶ οἱ κληρικοί, καὶ οἱ μονα χοὶ οὐ γίνονται διώξιμοι, ἀλλὰ παρὰ τοῖς ἄρχουσι τῶν ἐπαρχιῶν αὐτῶν ἀνάγονται. Εὑρισκόμενοι δὲ ἐν Κωνσταντινουπόλει παρά μόνοις τοῖς ὑπάρχοις ἐνάγονται, ἔνθα καὶ τιμὴ αὐτῶν φυλάττεται, καὶ συνηγόρους λαμβάνουσιν. Ἐν δὲ ταῖς ἐπαρχίαις ὑπὲρ ἐν οιῳδήποτε χρόνῳ Λέων ἐνομοθέτησε τους κληρικούς παρὰ τῷ επάρχω πραιτωρίων μόνῳ ἀποκρίνεσθαι.
col. 1137–1138page 31 of 129
PG 138:1137τῶν ἰδίων πραγμάτων εναγόμενοι, μόνους τοὺς ἐκ- Λ κλησιεκδίκους ἢ τοὺς οἰκονόμους διδόασιν ἐγγυητάς. Παρὰ δὲ τοῖς ὑπάρχοις χρηματικῶς ἐναγόμενοι, ἢ ἄλλοις ἐγγυώνται, ἢ ὁμολογίας ἐνυποθήκους ποιοῦσιν. Ὑπὲρ δὲ τῶν ἐκκλησιαστικῶν, μόνος ὁ οἰκονή μας ενάγεται, δ χρή παρὰ τοῦ ἐπισκόπου γίνεσθαι καὶ δίδωσι τὸν ἐκκλησιέκδικον ἐγγυητήν. Καὶ ἐν μὲν τοῖς ἥττοσι δικαστηρίοις ὑπὲρ ὑπομνήσεως δια δέασιν οἱ ἐπίσκοποι καὶ οἱ κληρικοὶ τοῖς ἐκβιβα σταῖς οὐ πλέον τοῦ ἑνὸς νομίσματος· εἰ δὲ δι' ἐκβιβαστοῦ τῶν ὑπάρχων ἀπὸ ψήφου αὐτῶν ὑπομνησθών σιν ἐν ἐπαρχίαις, οὐ πλέον δύο νομισμάτων διδόασιν ὑπὲρ σπουρτούλων· ἐνταῦθα δὲ νόμισμα ἐν δίδωσιν ὁ ἐξωτικός κληρικὸς ὑπὲρ στουρτούλων ἐφ᾽ ἐσῃδή ποτέ ποσότητι εναγόμενος. Ὁ ἐκβιβαστής οἱονδήποτε κληρικὸν ὑβρίζων ή σκύλλων, ἀποζώννυται, καὶ ἐσχάτως τιμωρείται. Βέβαια δέ εἰσι τὰ τῶν εὐο αγών οίκων προνόμια· καὶ οὔτε αὐτοὶ οὔτε οἱ διοι κηταὶ αὐτῶν, ἢ οἱ ἐπίσκοπο, ἡ κληρικοί, η μοναχοί ὀρθόδοξος· λειτουργίαις ἐξτραοςδιναρίαι; ἢ υπεραῖς ὑπόκεινται. Εἰ δὲ φανῶτιν αὐτοῖς τινες ἀδίκως ἐνάγοντες, διδόασιν αὐτοῖ; πάσας τάς κατά πρόφασιν αὐτῶν ἐκ προνομίου τῆς δίκης προσγινομένας αὐτοῖς δαπάνας. ΑΓ. Οἱ ὀρθόδοξοι ἐπίσκοποι καὶ οἱ κληρικοί, ὅπερ ἂν ἐν τῷ κλήρῳ κτήσωνται, καὶ ὑπεξούσιοι δντες, ίδιον ἔχουσι, καὶ οὐ συνεισφέρουσιν αὐτά ἀλλὰ ἄδειαν ἔχουσι καὶ ζῶντες ἐκποιεῖν καὶ διατί Θεσθαι εἰς ἐξωτικοὺς ἐπ' αὐτοῖς, ἢ κατιοῦ σιν αὐτὰ παραπέμπειν. ΑΔ'. Η διάταξις βεβαιοὶ τὰ βασιλικὰ καὶ ἀρχικά, καὶ τὰ ἐκ συνηθείας προνόμια τῶν εὐαγῶν οίκων, καὶ τῶν προσώπων τῶν ὄντων ὑπὸ ὀρφανοτροφεῖον Εκκλησιεκλίκους, 3: Ἰωάννης ὁ εὐσεβέστατος πρεσβύτερος καὶ ἐκκλησίεκδ καὶ τῆς ἁγιωτάτης Μεγάλης Εκκλησία; έκδικος τῆς ἐκκλησίας. άλλους εγω γνώντα;. λοις. ἀλλήλους, "Η ομολογίας ἐνυπιθήκους ποιοῦσιν. με μος, σ. Αρχικά.
col. 1139–1140page 32 of 129
PG 138:1139Κωνσταντινουπόλεως, καὶ δίδωσιν αὐτῷ ὅσα νῦν τ:- Έχει ἢ ἔξ:: προνόμια ή Μεγάλη Εκκλησία Κωνσταν τινουπόλεω;. ΛΕ'. Εκάστη πόλις ἴδιον ἐπίσκοπον ἐχέτω. Καὶ κἂν διὰ θείας ἀντιγραφῆς τολμήσοι τις ἀφελέσθαι πόλιν τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου, ἢ τῆς περιοικίδος αὐτῆς, ή τινος ἄλλου δικαίου, γυμνοῦται τῶν ὄντων, καὶ ἀτιμοῦται· ἐξῄρηται γὰρ ἡ Τομέων Σκυθόπολις. Ο γὰρ ἐπίσκοπος αὐτῆς καὶ τῶν λοιπῶν προσεί. Καὶ ἡ Λεοντόπολις Ισαυρίας ὑπὸ τὸν ἐπίσκοπον ἐστιν Ισαυροπόλεως. ΑϚ'. Οι εναπόγραφοι, χωρὶς τῶν δεσποτών κλη ρούμενοι ή μονάζοντες, οὕτως αὐτοῖς ὑπόκεινται, ὡς μὴ τοῦτο γενόμενοι. Δούλο; δὲ οὔτε κατά γνώμην δεσπότου κληροῦται, εἰ μὴ πρῶτον ἐλευθερωθή. Πάντες δὲ οἱ ἐπίσκοποι καὶ οἱ κληρικοὶ καὶ οἱ με ναχοὶ τοῖς ἄρχουσιν ἀποκρίνονται, καὶ αὐτοὶ αἰτιώμενος ἔρχονται εἰς τὸ δικαστήριον, οὐ μὴν ὁ δικαστής πρὸς αὐτούς. ΛΖ'. Οι δούλοι, γνώμη τῶν δεσποτῶν μονάσαντες, ἐλευθεροῦνται. Οἱ δὲ [ἰσ. εἰ δέ] καταλιπόντες τὴν ἄσκησιν εἰς ἑτέραν μετέλθωσι κατάστασιν, ἀναδου λοῦνται. ΛΗ'. Οἱ τὰ ἴδια μοναστήρια καταλιμπάνοντας οὐ λαμβάνουσιν & προσήγαγον αὐτοῖς κινητὰ ὁσησδή ποτε ποσότητος ὄντα, κἂν μὴ σύνεστι πράξι; ὑπομνημάτων ἐπ' αὐτοῖς. Ἐπὶ δὲ ταῖς δωρεαῖς τῶν ἀκινήτων δεῖ τὰ νόμιμα φυλάττεσθαι. Ἐπεὶ οὐκ ἀναιρεῖται τῷ δωρησαμένῳ ἡ ἐκνίκησις. Οὐ δεῖ τοὺς ἐπισκόπους ἢ τοὺς κληρικούς αναγκάζειν τινὰ καρ ποφορεῖν, ἢ ἀγγαρίας διδόναι, ἢ ἄλλως ἐπηρεάζειν, Τῆς περιοικίδος. 20: Εισέτι δὲ καὶ νῦν ἔθος παλαιὸν ἐνθάδε κρατεί τοῦ παντὸς ἔθνους ἕνα τὰς ἐκκλησίας ἐπισκοπεῖν. Εἴρηται δὲ καὶ βιβ α'. Διατ. λη' ὡς καὶ αἱ παρά μοναχών προς ἐλθοῦσαι καὶ χωρὶς πράξεως εἰς μοναστήρια δωρεαί τὸ κῦρος ἔχουσι κἂν ὑπερβαίνουσι τὰ φ' νομίσματα
col. 1141–1142page 33 of 129
PG 138:1141ἢ ἀφορίζειν, ἢ ἀναθεματίζειν, ἢ μὴ διδόναι κοινωνίαν, ἢ διὰ ταῦτα μὴ βαπτίζειν, κἂν ἔθος τοιοῦτον ἐκράτησεν. Ο δὲ παραβαίνων ἐκπίπτει τῆς ᾿Εκκλησία;, καὶ τῆς διοικήσεως αὐτῆς, καὶ δίδωσι δέκα λίτρας. Ταῦτα δὲ κρατεῖ ἐν μόνῃ τῇ βασιλευούσῃ καὶ τῇ ἐνορίᾳ αὐτῆς, καὶ τοῖς τόποις τοῖς ὑπὸ τοῦ πατριάρχου χειροτονουμένοις, μητροπολίταις ἀνή κουσιν, ἢ τοῖς ἐξ ἐκείνων γινομένοις ἐπισκόποι:. ΑΘ. Τα μοναστήρια τελοῦσιν ὑπὸ τοὺς ἐπισκή. πους τῶν ἐνοριῶν αὐτῶν. Καὶ τοὺς μὲν ἡγουμένους Επιβλέπουσιν οἱ ἐπίσκοποι, τοὺς δὲ μοναχοὺς οἱ ἡγούμενοι. Οὐ γίνεται δὲ ἡγούμενος δύο μοναστηρίων. Μ'. Οὐκ ἄρχοντες Κωνσταντινουπόλεως, οὐκ ἐκ. κλησιέκδικος, ἀλλὰ μόνος ὁ μαγιστρο ήντος εμφα δ νίζει τὰς τελευταίας βουλήσεις, τοῦ παραβαίνοντος ὑποκειμένου ποινῇ ν' λιτρῶν. ΜΑ'. Τὰ ψηφίσματα τῶν ἐπισκόπων παρὰ τῶν ἐνοικούντων τὴν πόλιν ἐπὶ τρισί γίνονται προσώποις ὀρθοδόξου καὶ σεμνοῦ βίου, καὶ μὴ ἔχουσι παῖδας ἢ ἐκγόνους. ΜΙ. Τὰ μετὰ τὴν ἐπισκοπὴν κτηθέντα ἐκποιεῖν ἐπίσκοπος οὐ δύναται, ἢ διατίθεσθαι ἐπ' αὐτοῖς, εἰ μὴ ἀπὸ γονέων, ἢ θείων, ἢ ἀδελφῶν εἰς αὐτὸν περιῆλθεν· ἀλλὰ τῇ κατ' αὐτὸν ἐκκλησίᾳ διαφέρουσι, καὶ μετὰ τὴν ἑαυτοῦ τελευτὴν λογισμούς τῶν τοιού των πραγμάτων ὁ οἰκονόμος ἀπαιτεῖται. Τὰ δὲ πρὸ τῆς ἐπισκοπῆς καὶ ἐκποιοῦσι καὶ διατίθενται ἐπ' αὐτοῖς. Ο οἰκονόμος κατά δοκιμασίαν γίνεται, καὶ κατ' ἐνιαυτὸν παρατίθεται λόγον τῆς ἑαυτοῦ διοι κήσεως τῷ ἐπισκόπῳ, καὶ ἀποδίδωσιν, εἴ τι φαν βλάψας ἢ κερδάνας. Εἰ δὲ τελευτήσοι πρὸ τῶν λε γισμῶν, ὑπόκειται τούτοις ὁ κληρονόμος αὐτοῦ. Τὰ εἰρημένα περὶ τῶν διαφερόντων τοῖς ἐπισκόποις κρατεῖ καὶ ἐπὶ διοικητῶν, καὶ ξενώνων, νοσοκομείων, πτωχείων, ορφανοτροφείων, βρεφοτροφείων. εί 'Ηγουμένους, ἅπαι;, Νό
col. 1143–1144page 34 of 129
PG 138:1143ἀγορασίαν προσόδου προχωρεῖ. Εκάστου τούτων ἐπὶ πάσῃ τῇ διοικήσει λογοθετείται παρὰ τοῦ μετ' αὐτόν. Ἐὰν ἐπὶ δόσει γένηταί τις ἐπίσκοπος, ή χωρεπίσκοπος, ή περιοδευτής, η κληρικός, ή οίκο νόμο;, ἢ ἐκκλησιέκδικος, ἢ ξενοδόχος, η πτωχοτρόφος, ἡ ὀρφανοτρόφος, ἢ ἐπὶ πτωχείας, καὶ αὐτὸς καὶ ὁ λαμβάνων ἐκπίπτουσι τῆς ἱερωσύνης, καὶ ὁ διοικητὴς τοῦ φροντίσματος. Οι κληρικοί, δι' ἑαυτῶν μὴ ψάλλοντες τὰ νυχτερινά καὶ ὀρθρινὰ, καὶ τὰ Εσπερινά, καὶ ἀμέμπτως μὴ λειτουργοῦντες, ἐκ βάλλονται τοῦ κλήρου, καὶ καταζητοῦνται ὑπὸ τῶν ἐπισκόπων, καὶ δύο πρωτοπρεσβυτέρων, καὶ τοῦ ἐξάρχου, καὶ τοῦ ἑκάστης εκκλησίας ἐκδίκου. Εκαστος τούτων γινώσκων τι τούτων παραβαινόμενον δύναται προσαγγέλλειν. ριο- Τὰ μετὰ τὴν ἀναγκαίαν δαπάνην περιττεύοντα εἰς ΜΙ. Επίσκοπος ἐφ᾽ οἱῳδήποτε πράγματι παρα κέλευσιν [ἰσ. παρὰ κέλευσιν] βασιλικὴν ἐν Κων. σταντινουπόλει μή γινέσθω, ἀλλ' ἀποκρισιαρίους στελλέτω. Εἰ δέ τις παρὰ ταῦτα ποιεῖ, ἀγανακτεῖται καὶ ἀφορίζεται. ΜΔ'. Με συνδιαγέτωσαν ἀλλήλοις μοναχοὶ καὶ μονάστριας, ἀλλ' ἐχέτωσαν αἱ μονάστρια. Ένα γέν ροντα, παρὰ τοῦ ἐπισκόπου ἀφωρισμένον ἀποκρισιάριον, καὶ εἰς μετάδοσιν τῆς ἁγίας κοινωνίας, ἕνα πρεσβύτερον, καὶ ἕνα διάκονον δίδοται [σ. διδόναι] χρὴ σεμνοῦ βίου, μὴ συνδιαιτωμένους ἢ συνοικοῦντας αὐταῖς. Ὁ δὲ μὴ ταῦτα καταζητῶν καὶ ἐπανορα θῶν ἐπίσκοπος κινδυνεύει περὶ τὴν ἐπισκοπήν. ΜΕ'. Εάν πρεσβύτερος, ἢ διάκονος, ή υποδιάκονος γαμήσῃ, ὑπόκεινται μὲν τοῖς κανόσιν, οἵτινες ούχ ἧττον τὸν νόμον τῶν νόμων] ἰσχύουσι. Καὶ τῆς ἱερωσύνης δὲ ἐκπίπτει· καὶ οἱ παῖδες δὲ, ἐξ ἐνκέστων καὶ νεφαρίων γάμων τεχθέντες, μύθοι εἰσί· καὶ οὔτε διαδοχήν, ἢ δωρεάν, ἢ ἐσχη ματισμένο δάνειον, ἢ ἑτέραν ἐνοχὴν λαμβάνουσί τι παρὰ τῶν πατέρων, ή αἱ μητέρες αὐτῶν· ἀλλὰ ταῦτα λαμβάνει ἡ κατ' αὐτοῦ; ἐκκλησία. ΜϚ'. Εάν τις εὐσεβῆ ποιήσοιτο διατύπωσιν ἐν ἐνστάσει, ἢ ληγάτον (γρ. ληγάτων], ή φιδεικόμισσον μέρτις καῦτα δωρεά, ἀνάγκην ἔχει ὁ κελευσθεὶς διὰ τοῦ ἐπισκόπου, κἂν ἐκωλύθη ὑπὸ τοῦ διαθεμένου, προνοῆτα:, εἰ μὲν ἐκκλησία επετράπη ποιῆσαι, πληροῦν αὐτὴν εἴσω τριετίας· εἰ δὲ ξενῶνα, εἴσω ἐνιαυτοῦ. Δυνατὸν γὰρ καὶ οἶκον εἰς ἀνάκλησιν ἀρρώστων μισθώσασθαι, ἕως οὗ τὸ ἔργον πληρωθῇ. Εἰ δὲ πρὸς ἅπαξ εὐσεβές τι παρασχεῖν ἐκελεύσθησαν, ἀναγκάζοντας διδόναι παραχρῆμα τοῦ ἐμφαν νισθῆναι τὴν διαθήκην καὶ τὴν κληρονομίαν, ἢ τὸ Καὶ τοῖς πρὸ ὑμῶν βεβασιλευκότι, καὶ ἡμῖν αὐτοῖς ὀρθῶς εἴρηται, δεῖν τοὺς ἱερούς κανόνας ἀντὶ νόμου κρατείν.
col. 1145–1146page 35 of 129
PG 138:1145πρεσβεῖον καταδέξασθαι. Τοῦ δὲ τοιούτου χρόνου παρερχομένου, ἀπαιτεῖται τὴ καταλειφθὲν ὁ ἐπίσκε πως μετὰ καρπῶν καὶ αὐξήσεων ἀπὸ τοῦ καιροῦ τοῦ διαθεμένου τελευτῆς· καὶ ποιεῖται τὰς οἰκοδομὰς τῶν ἐκκλησιῶν καὶ τῶν ξενώνων, καὶ γηροκομείων, ἡ ὀρφανοτροφείων, ἢ νοσοκομείων, ἢ πτι χείων, ἢ τὴν τῶν αἰχμαλώτων αγορασίαν, καὶ προχειρίζεται τοὺς διοικητὰς αὐτῶν, εἴ γε μὴ τῶς ὁ τελευτήσας εἶπε τὸν ὀφείλοντα διοικεῖν. Εἰ δὲ καὶ ὠνόμασεν, ἄδειαν ὁ ἐπίσκοπος ἔχει, κακῶς αὐτ τὸν διαγινόμενον ἀποκινεῖν, καὶ ποιεῖν ἄλλον. Εἰ δὲ ὁ κελευσθεὶς καὶ ὀχληθεὶς ὑπὸ τοῦ ἐπισκόπου άρ χικὴν ὄχλησιν ἀναμείνῃ, διπλοῦν δίδωσι τὸ κατα λειφθέν. Ραθυμοῦντος δὲ τοῦ ἐπισκόπου, ἀναγκάζει πληρωθῆναι τὸ διατυπωθεν ὁ μητροπολίτης, ἢ ὁ τῆς διοικήσεως ἐκείνης ἀρχιεπίσκοπος, καὶ πᾶς ὁ βου λόμενος τῶν πολιτῶν κινεῖν τῶν ἐχλέγε. Εἰ δὲ μετὰ τὴν ἰδίαν τελευτήν οἱ κληρονόμοι ἐκελεύσθησαν ποιῆσαι, ὁ προδηλούμενος χρόνος μετὰ τὴν ἀπο βίωσιν αὐτῶν ἀριθμεῖται. Οἱ δὲ ἄρχοντες ἀναγκάζουσι ταῦτα πληροῦσθαι. [ Εἰ ] κανάλιον ληγα τευθῇ ἡ δωρηθῇ τόποις εὐαγέσιν, ή κλήρῳ, * μοναχοῖς, ἢ μοναστρίαις, ή πτωχοῖς, καὶ ἁπλῶς εὐαγέσιν, ἢ οὐκ ἀπηγορευμένοις συστήμασιν, οὐκ Εξεστιν ἐπ' αὐτῷ διαλύεσθαι, εἰ μὴ δοθῇ πρόσοδος εὐθαλής, μὴ βεβαρημένη δημοσίοις, καὶ προσθήκην οὐχ ήττον του τετάρτου τῆς καθαράς προσόδου μέρους έχουσα, μηδέποτε ἐκποιηθησομένη. Δεῖ δὲ καὶ συνθήκας καὶ διαλύσεις ἐγγράφους ἐπὶ τοῦτο γίνεσθαι, καὶ ἐπὶ πράξεως ἐμφανίζεσθαι. Εἰ δὲ ς παρὰ ταῦτα γένηται, ἐκπίπτει τοῦ δοθέντος χρυσίου ὁ διαλυσάμενος, καὶ ἐκδικεῖ τὸ πρᾶγμα ὁ εὐαγής τόπος, ἔχων ὑποθήκην τὰ πράγματα του καταλείψαντος καὶ ἐπὶ καρπεῖ; καὶ προσόδοις, καὶ πάσῃ νομίμῳ ἐπαυξήσει· καὶ οὐκ ἀντίκειτα: τῇ ἀγωγή χρονια παραγραφή· κατ' ἐνιαυτὸν γὰρ τίκτεται. ΜΖ'. Ο ἡγούμενος κατ' ἐκλογὴν ἐπὶ ἀσκήσει καὶ διοικήσει τῶν λοιπῶν ἢ τῶν πλειόνων ἐπὶ τῶν Ευαγγελίων γίνεται δοκιμασίᾳ τοῦ ἐπισκόπου. Το αὐτὸ καὶ ἐπὶ ἡγουμένης μοναστριών, ἤτοι ἀσκη τριῶν. Εἰ δὲ πρῶτοι ἱκανοὶ πρὸς τὴν ἡγουμενείαν εὑρισκόμενοι, προτιμώνται τῶν μετ' αὐτούς. ΜΗ'. Εάν τις έχων γαμετὴν ἢ παῖδας Ενοχληθέντες, νέον νεόφυτον. Ἐπὶ τῶν ἡγου μένων τῶν ἐναγών μοναστηρίων, 1. 46. Καὶ ὁ μέγας δὲ Παύλος οὐ τὸν νέων ἀπα 0 φεύς, ἀλλὰ τὸν ἐκ νέων φυτευθέντη
col. 1147–1148page 36 of 129
PG 138:1147γαμετήν, ἢ παλλακήν, ἢ φυσικούς] ἐπίσ σκοπος γένηται, καὶ αὐτὸς καὶ ὁ χειροτονήσας αὐτὸν ἐκπίπτει. ΜΘ'. Εῤῥωμένως τις γράφει τοὺς αἰχμαλώτους κληρονόμους, καὶ λαμβάνει την κληρονομίαν δ επίσκοπος, καὶ ὁ οἰκονόμος τῆς πόλεως ἐν ᾗ τὸ δομικίλιον εἶχε· καὶ δαπανώσιν εἰς ἀνάῤῥυσιν τῶν αἰχμαλώτων, ἢ τὰς τιμὰς τῶν πραγμάτων, ἢ τὰς προσόδους τῶν ἀκινήτων, μὴ παρακρατοῦντες Φαλκιδίῳ. Καὶ ἐνάγουσι, καὶ ἐνάγονται ἐπὶ τοῖς χρέστι. Καὶ τοὺς πτωχούς τις καλῶς γράφει κληρονόμους καὶ ἐὰν μὴ προσδιορίσῃ ποιους, ὁ ξενοδόχος της αὐτῆς πόλεως λαμβάνει τὰ αὐτὰ πράγματα, καὶ ἐκ τῆς διαπράσεως αὐτῶν ἐξαγοράζει πρόσοδον. Εἰ δὲ πολλοὶ ξενῶνές εἰσιν ἐν τῇ πόλει, μᾶλλον ὁ ἀπορώτερος αὐτὰ λαμβάνει, τὰ περὶ τούτου δοκιμάζοντος τοῦ ἐπισκόπου, καὶ τῶν ὑπ' αὐτὸν κληρικῶν. Εἰ δὲ μὴ ἔχει ξενώνα ή πόλις, διανέμονται τὰ πράγματα διὰ τοῦ ἐπισκόπου ἢ τοῦ οἰκονόμου εἰς τοὺς πτω χούς, ἢ ἄλλως ἐνδεείς, μή παρακρατουμένου βαλ κιδίου. Εἰ δὲ πρόδηλον ἢ ἄδηλον ὄνομα ἐκκλησίας εὐαγοῦς οἴκου ἀπιὼν κατέλιπεν, αὐτὸς μόνος λαμ βάνει, μὴ ὑφιστάμενος Φαλκίδιον. Ν'. Οἱ ἐπίσκοποι, καὶ οἱ πρεσβύτεροι, καὶ οἱ διάκονοι ἔχουσι, καὶ διατίθενται νομίμως ἐπ' αὐτῷ, καὶ οὐχ ὑπόκειται ἡ διαθήκη δινοφφικίοσο. ΝΑ'. Καὶ οἱ κληρικοὶ καλῶς ἐν συμβολαίοις απολέγουσι τῇ τοῦ φόρου παραγραφή. Γενικῶς γὰρ ἔξεστιν ἑκάστῳ τῶν ἑαυτοῦ καταφρονεῖν. ΝΒ. Οἱ ἐπίσκοποι, καὶ οἱ πρεσβύτεροι, καὶ εἰ διάκονοι, καὶ οἱ ὑποδιάκονοι, καὶ οἱ μοναχοί, κἂν μὴ ἔχωσι χειροτονίαν, ἀλειτουργησίαν ἔχουσι πάσης ἐπιτροπῆς καὶ κουρατίονος· καὶ σχολάζοντες μένο τοι εἰς τὰς ἐκκλησίας, καὶ τοῖς μοναστηρίοις αὐτ τῶν, καὶ μὴ ἀμελοῦντες τῆς θείας λειτουργίας. ΝΓ'. Ο βουλευτής καὶ ὁ ταξιώτης, ἐὰν ἐπίσκοπος ἢ πρεσβύτερος γενηται, εκπίπτει, κἂν ἦν πρό
col. 1149–1150page 37 of 129
PG 138:1149τούτου κληρικός· καὶ γινόμενος ἰδιώτης, ἀποδίδεται τῇ οἰκείᾳ λειτουργία. Εἰ δὲ ἀπὸ ἀνήσου ηλικίας ἐμόνασε, καὶ διέμεινε, γίνεται πρεσβύτερος, καὶ ἐπίσκοπος καὶ ἀρχιμανδρίτης, καὶ λειτουργίας ἀπαλλάσσεται· τοῦ μὲν βουλευτοῦ διδόντος τὴν τε τάρτην μοίραν τῆς οὐσίας αὐτοῦ τῇ βουλῇ καὶ τῷ δημοσίῳ, τοῦ δὲ ταξεώτου τῷ δημοσίῳ μόνῳ· ὁ δὲ παρανόμως χειροτονηθεὶς καθαιρεῖται. Εάν τις ὢν κληρικὸς ἢ ἐνόπλως στρατεύηται, ἢ καθαιρεθείς μετέλθη στρατείαν, βουλευτής παραχρήμα γίνεται τῆς ἰδίας πόλεως, ἢ ἑτέρας, μέχρι μιᾶς ἐπαρχίας, ἐὰν ἡ πόλις αὐτοῦ πολλοὺς ἔχῃ βουλευτάς. Εἰ δὲ λανθάνει, ἐπιλαμβάνονται οι βουλευταί τῶν πραγ μάτων αὐτοῦ, καὶ τὸ μὲν ἥμισυ ἐν προσόδῳ, οὔσῃ, ἡ ὠνουμένῃ, λαμβάνουσι· τὸ δὲ ἥμισυ τῇ τραπέζῃ τῶν ὑπάρχων εἰσκομίζεται. Τὸ αὐτὸ καὶ ἐπὶ μονα χοῦ ὅπως οὖν στρατευομένου, ἢ ἀξίαν λαβόντος, ἢ τὸν ἐν δικαστηρίοις βίον μεταδιώκοντος. Ἐάν τις βαρηθῇ ἀποκαταστάσει, ἢ ὑποκαταστάσει ἐξ ἀπαι δίας, καὶ βουληθῇ γαμήσαι διάσκησιν, μένει ἔχων τὰ πράγματα, καὶ δαπανᾷ αὐτὰ περιών, ἢ κατα λιμπάνει ὡς θέλει, εὐσεβῶς μέντοι. Εἰ δὲ καὶ ὑπὸ αἵρεσιν παιδοποιίας καταλειφθῇ αὐτοῖς, ἔχουσιν αὐτὸ καὶ μὴ παιδοποιοῦντες. Τὸ αὐτὸ καὶ ἐπὶ παρ. θενευούσαις, καὶ ἐπὶ τοῖς γαμεῖν βουλομένοις κω λυομένοις κληρικοῖς. Ἐὰν ὁ εἷς τῶν συνοικούντων μονάσῃ, πέμπει ῥεπούδιον ὁ ἄλλος, καὶ χώραν τοῖς ἀπὸ τελευτῆς συμφώνοις· καὶ τὸ ἐντεῦθεν κέρδος φυλάττεται, ὡς εἰκὸς, ἐκ τοῦ αὐτοῦ γάμου παισὶν, εἰ καὶ τὸ κερδαναν πρόσωπον μὴ ἔλθῃ πρὸς ἕτερον γάμον καὶ μένῃ ἡ γυνὴ γαμουμένη ἑτέρῳ ἐνιαυτὸν Ένα ΝΔ'. Τεῖς γονεῦσι καὶ τοῖς ἀδελφοῖς, καὶ τοῖς κης δεμόσι τῶν παρθένων καὶ διακονιστῶν, καὶ τῶν ἀνει μένων τῷ Θεῷ χηρῶν, ἔξεστι τοὺς ἅρπαγας αὐ τῶν, καὶ τοὺς ἐν καιρῷ τῆς ἐφόδου βοηθοῦντας αὐτοῖς ἐπ' αὐτοφρόνως [αυτοφώς] φονεύειν. Εἰ δὲ διαφύγωσιν, ἀναζητοῦσιν αὐτοὺς, ἐν Κωνσταντινουπόλει μὲν οἱ ὕπαρχοι καὶ ὁ ἔπαρχος, ἐν δὲ ταῖς επαρχίαις πάντες οἱ ἄρχοντες πολιτικοί τε και στρατιωτικοὶ· καὶ μετὰ ἀπόδειξιν μή χρωμένους φόρου Ο χείᾳ διακόπτεται Νον. σ. Πείσθητε ότι γάμος θανάτῳ μόνῳ καὶ μας.
col. 1151–1152page 38 of 129
PG 138:1151Η παραγραφή, τιμωροῦνται ἐσχάτως, καὶ τὰ πράγ εγ Σουφάγιον ἀποτροφή. σουφράγιον, ἀποστροφή, ἀποτροφή, δια ματα τοῦ ἁρπαγος καὶ τοῦ ὡς εἴρηται) βοηθήσαντος αὐτῷ λαμβάνον τὸ μοναστήριον ἢ τὸ ἀσκητήριον ἐφ᾽ ᾧ καὶ τὴν βιάσασαν ἐξ αὐτῶν ἐκεῖθεν τρέφεσθαι. Εἰ δὲ μόνον διακόνισσά ἐστιν ἡ βιασθεῖσα, καὶ οὐκ ἀσκήτρια ἡ μονάστρια, τὴν μὲν δεσποτείαν ή κατ' αὐτὴν ἐκκλησία λαμβάνει, αὕτη δὲ τὴν ἀποτροφήν. Οἱ δὲ ἄλλως αὐτοῖς βοηθήσαντες, ἢ ὑπουργήσαντες ἢ συνειδότες, ἢ ὑποδεξάμενοι, ἢ σπουδὴν οἰανδήποτε συνεισαγαγόντες, μόνῃ τῇ ἐσχάτῃ τιμωρίᾳ ὑπόκεινται. Χώρα δὲ τοῖς εἰρημένοις, κἂν ἐχοῦσά τις τῶν εἰρημέν νων γυναικῶν ἡμαρτήθη. ΝΕ'. Ἐάν τις τῶν μνηστόρων [Ισ. μνηστήρων] μονάσῃ, οἱ ἀρραβῶνες ἀπλοῖ ἀποδίδονται, καὶ οὐδὲν ζημιοῦται. Ἐπὶ δὲ γαμησάντων οἱ ἀπὸ τελευτῆς κάσοι χώραν λαμβάνουσιν. Οὐκ ἔξεστι τοῖς γονεῦσι βουλομένους τοὺς παῖδας μονάσαι ή κληρωθήναι κωλύειν, οὔτε διὰ τοῦτο μόνον ἐξερεδητεύειν· άλλο εἰ μὲν τέ, καθ' ἑαυτοὺς διατυπώσωσιν, ἀνάγκην ἔχουσι τρεῖς οὐγκίας αὐτοῖς ἐξν· εἰ δὲ μὴ διατ πώσωσι, χώρα τοῖς ἐξ ἀδιαθέτου. Εἰ δὲ τὰς ἐκκλησίας ἢ τὰ μοναστήρια καταλίπωσι, καὶ κοσμικοί γένωνται, πάντα τὰ δίκσια αὐτῶν τῷ μοναστηρίῳ καὶ τῇ ἐκκλησία διαφέρει. Ἐὰν Χριστιανός δουλεύση Ἰουδαίῳ ἢ αἱρετικῷ, ἢ Ελληνι, ἐλευθεροῦται. Κα! ὁ μὴ ῶν μὲν Χριστιανός, προστρέχων δὲ τῇ όρο δόξῳ πίστει, κἂν ὕστερον ὁ δεσπότης χριστιανέση, οὐδὲν ὑπὲρ τιμῆς λαμβάνει, τοῦ παραβαίνοντος οὐ μόνον ποινῇ χρηματικῇ, ἀλλὰ καὶ ἐσχάτῃ τιμωρία ὑποκειμένου. η Να'. Τοῖς νομοθετηθεῖσιν ἐν τῷ τελευταίῳ κει φαλαίῳ τῆς [τεσσαρακοστῆς πέμπτης] διατάξεως τοῦ παρόντος τίτλου προστίθησιν ή παροῦσα διάταξις, ὥστε ὑπὲρ διαλύσεως ή πράσεως τοῦ διηνεκούς και ταλιμπανομένου, ὑπὲρ ἀννάλια (Γ. ὑπερανάλια] κα λοῦσιν οἱ νόμοι, παρὰ τὴν δύναμιν αὐτῆς δοθήσεται, τῷ εὐαγεῖ προσκυρούμενα τόπῳ, ὑποκεῖσθαι τῷ δεδωκότι, τὴν συμβάλλοντα αὐτῷ, καὶ οἶκομεν αὐτῷ διδόναι κληρονόμου αὐτοῦ. Καὶ ὅσα παράτιτλα. Βιβ. α', τίτλος α', διάταξις γ', ἧς ἡ ἀρχή, θεσπίζομεν. Ἐπίσκοπος ἢ κληρικός, Νεστοριαὺς ὑπάρ χων, τῆς Ἐκκλησίας ἐκβάλλονται. Βιβ. α', τίτ. α', διάταξις δ', ἧς ἡ ἀρχὴ Κληρικός δημοσίᾳ περὶ πίστεως ζήτησιν ποιούμενος τῆς ἱερωσύνης ἐκπιπτέτω. Βιβ. α', τίτ. β', διάτ. ς', ἧς ἡ ἀρχή, Καὶ ἐν τῷ Ἰλλυρικῷ οἱ παλαιοὶ κανόνες τῶν Ἐκκλησιῶν κρατείτωσαν· ὥστε ἡνίκα τι ἐκκλησιαστικὴν ἀνα κύψει, τέμνεσθαι γνώμῃ τοῦ ἀρχιεπισκόπου Κων σταντινουπόλεως, συνόδου γινομένης. γνώμῃ,
col. 1153–1154page 39 of 129
PG 138:115313.6. α', τίτ. β', διάτ. ιβ', ἧς ἡ ἀρχή, Οτι τὰ παρερχόμενα ἐκ τοῦ δημοσίου ταῖς ἁγιωτά ταις ἐκκλησίας λόγω πτωχῶν ἀδιστάκτως καὶ ἀμειώτως αὐταῖς καταβάλλεσθαι χρή, ἐν οἷοισδήποτε εἴ. δεσιν δνα. Βιβ. α', τίτ. β', διάταξις ιγ', ἧς ἡ ἀρχή, Γυνὴ ἀφιερωμένη Θε, ἢ καὶ χήρα, δύναται Εκκλησίᾳ, ἢ μοναστηρίῳ, η κλήρῳ, ἢ πτωχοῖς ἐν διαθήκῃ ἐν κοδικίλλοις πᾶν ὅπερ βούλεται καταλιμπάνειν. Βιβ. α', τίτο β', διάταξις ι, ἧς ἡ ἀρχή, Ο οικονόμος ἐκποιῶν ἀκίνητον τῆς Ἐκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως πράγμα, ἢ πολιτικοὺς ἀννώνας, ἢ γεωργούς, ἐκπίπτει τῆς οἰκονομίας. Βιβ. α', τίτλος β', διάτ. ιε', ἧς ἡ ἀρχή... Εἴ τις νοσοκομεῖον, ἢ πτωχεῖον ἢ ξενοδοχεῖον δωρεάς τρόπῳ, κτίζειν ἐπηγγείλατο, τοῦτο πληροῦν ἀναγκάζεται προνοίᾳ τῶν κατὰ πόλιν ἐπισκόπων και οικονόμων. Βιβλίον α', τίτλος β', διάταξις ις', ἧς ἡ ὀργὴ, Η διάτ. βούλεται τὰ τῶν κληρικών καὶ τῶν μοναχῶν προνόμια βέβαια μένειν. Β.6. α', τίτ β', διάτ. ιζ', ἧς ἡ ἀρχή, Θεσπίζε μεν. Νομοθετεῖ ἡ διάταξις περὶ ἐκποιήσεως, καὶ ἀνταλλαγῆς, καὶ ὑποθήκης, καὶ ἐμφυτεύσεως, καὶ δωρεᾶς πραγμάτων διαφερόντων ταῖς ἁγίαις ἐκκλη σίπις Κωνσταντινουπόλεως, καὶ μαρτυρίοις, καὶ ξενοδοχείοις, καὶ πτωχείοις, καὶ ὀρφανοτροφείοις αὐτῆς, καὶ τῶν δεχομένων ἐξ αὐτῆς χειροτονίαν ἐπισκόπων, πόλεως τε κλιμάτων, καὶ τῶν δεχομένων τὰς παρὰ τῶν μητροπολιτών χειροτονίας. Ανάγνωθι οὖν αὐτὴν, ἀπὸ τοῦ ῥητοῦ σαφηνίζουσαν, καὶ ἀνελλειπῶς διαγορεύουσαν, πότε καὶ πῶς, καὶ ἐκ ποίας αἰτίας, καὶ ἐπὶ ποίοις γράμμασι, καὶ τίνα τρόπον, καὶ παρὰ τίσι γίνονται ἐκποιήσεις ἢ ἐμφυτεύσεις τῶν διαφερόντων πραγμάτων τοῖς αὐτοῖς τόποις. Μαθήσῃ γὰρ ἐξ αὐτῆς καὶ περὶ ποίων ταῦτα νομα θετεί πραγμάτων. Μὴ λάθη δέ σε ὅτι ἐπὶ τῆς ἐμφυ τεύσεως τὰ αὐτὰ κρατεῖν παρακελεύεται, καὶ ἐπὶ τῶν διαφερόντων πραγμάτων τῇ Μεγάλῃ ἐκκλησίᾳ Κωνσταντινουπόλεως, ἅπερ ἐνομοθέτησε τοῖς μνη μονευθεῖσιν εἰς τὰ τοῖς ἄλλοι; τόποις προσήκοντα θαύματα. Υπεξαιρεῖ δὲ τῆς οἰκείας νομοθεσίας ή διάταξις τὰ ἱερὰ ἀναθήματα. Σημείωσαι δὲ ἐκ τῶν θήματα. Βιβ. α'. τίτ. β', διάτ. ιη' ἧς ἡ ἀρχή, Η Μεγάλη. Η Μεγάλη εκκλησία Κωνσταντινουπόλεως ὑπὲρ προίκα θάπτεσθαι τοὺς τελευτῶντας ἑβδομήκοντα λίτρας χρυσίου ἐκ βασιλικῆς φιλοτιμίας είληφεν. Βιβ. α', τίτ. β', διάτ. ιθ', ἧς ἡ ἀρχή, Ο δωρεάν μέχρι φ' νομισμάτων εἰς ξενοδοχείον, ἢ νοσοκομείων, ἡ ὀρφανοτροφείον, ἢ εἰς αὐτοὺς τοὺς πτωχοὺς ποιούμενος υπομνημάτων οὐ χρήζει. Βιβ. α', τίτ. δ', διάτ. β', ἧς ἡ ἀρχή, Εάν κληρικὸς πρὸ τοῦ τέλους τῆς ἀποφάσεως ἐκ ῥημάτων αὐτῆς ὅτι κινητά μόνα καλεῖ τὰ ἱερὰ ἀνα Η Μεγάλη. ἱερά σκεύη,
col. 1155–1156page 40 of 129
PG 138:1155καλέσηται, ν' λίτρα; ἀργυρίου προστιμᾶται· αὗται δὲ τοῖς πένησι διά τινος πιστοτάτου διαμερισθή νυ Θεσπίζο με Οὐδένα. ἰδιωτικὰ;. σονται. Βιδ. α', τίτ. δ', διάτ. δ', ἧς ἡ ἀρχή, Μιμαί. Η ἁπλῶς πορνεύουσα μηδαμώς κεχρήσθω σχήματι άει παρθένου ἢ διακονίσσης. Βιδ. α', τίτ. δ', διάτ. ς', ἧς ἡ ἀρχή, Μηδεὶς κληρικός, ἢ μοναχός, ἢ καλούμενος συνοδί της, ἁρπαζέτω τὸν κατάκριτον. Εἰ δὲ παρὰ τὰ διηγορευμένα τὸν κατάκριτον ἁρπάσωσιν, ἀξίως τινω ρείσθωσαν ὑπὸ τοῦ ἄρχοντος. Εἰ δὲ καὶ πολλὴν ἴδη τὴν χεῖρα τῶν κληρικῶν ὁ ἄρχων, καὶ κρείττονα τῆς ἑαυτοῦ δυνάμεως, ἀναφερέσθω τῷ βασιλεῖ περὶ αὐτῶν, ὅπως ἂν ἡ δέουσα τούτοις ἐπαχθῇ τιμωρία μέμψεων; δὲ οὐκ ἔστιν ἐκτὸς ὁ τῶν τόπων ἐπίσκοπος, ἐν οἷς τοῦτο ἡμάρτητα: παρὰ τῶν κληρικῶν ἢ τῶν μοναχῶν. Πάντα γὰρ τὰ τούτων πλημμελήματα παρ' αὐτῷ δεῖ σωφρονίζεσθαι, διότι καὶ πλημ μελούμενα την μέμψιν αὐτῷ φέρει. 1:6. α', τίτ. δ', διάτ. θ', ἧς ἡ ἀρχὴ, Χρή τὸν ἐπίσκοπον προνοεῖν τῶν ἐν φυλακῇ ὄντων, καὶ εἰ παραμελουμένους αὐτοὺς ἴδῃ, διδασκέτω τὸν τῆς ἐπαρχίας ἄρχοντα. Βιβ. α', τίτ. δ', διάτ. ι', ἧς ἡ ἀρχὴ, Οι μαθηματικοί τοῖς ἐπισκόποις τὰ βιβλία τῆς οἰ κείας πλάνης παραδιδότωσαν, ἵνα ἐπ᾿ ὄψεσιν ἐκεί των καυθῇ, καὶ οὕτως ἐκεῖνοι γένωνται Χριστιανοὶ. Β.6. α', τίτ. δ', διάτ. ιβ', ἧς ἡ ἀρχή, Εάν τις τέκνον ἢ ἀνδράποδον ἴδιον πορνοβοσκήσῃ, Εξεστι ταῖς οὕτως ἀνάγκῃ προϊσταμέναις προσιέναι τῷ ἐπισκόπῳ, καὶ οὕτως ἀπαλλάττεσθαι τῆς τοιαύτης ἀθλίας ἀνάγκης. Βιδ. α', τίτ. δ', διάτ. ιγ', ἧς ἡ ἀρχή, Ο δίκην ἔχων πρὸς κληρικὸν ἄκων οὐκ ἀναγκάζεται παρὰ τῷ ἐπισκόπῳ Κωνσταντινουπόλεως δια κάζεσθαι. 1.6. α', τίτ. δ', διάτ. ιη', ἧς ἡ ἀρχή, θεσπίζομεν. Ηνίκα ὁ στρατιώτης διαβάλλει περὶ καλλονῆς τῶν παρερχομένων αὐτῷ εἰς λόγον ἀννωνῶν εἰδῶν, χρή τὸν ἐπίσκοπον προνοεῖν ὑποτελῶν, καὶ μὴ συγ χωρεῖν αὐτοὺς διατρέφεσθαι ὑπὸ τῶν στρατιωτικῶν. Βιβ. 2', τίτ. δ', διάτ. ιθ', ἧς ἡ ἀρχή, Ψήφῳ τοῦ ἐπισκόπου και των κληρικῶν ὁ ἔκδικος προβαλλέσθω. Βιδ. α', τίτ. δ', διάτ. κα', ἧς ἡ ἀρχὴ, Ηνίκα χώραν έχει ή παραγραφή τῆς ἀναργυρίας, καὶ μὴ πάρεστιν ὁ ἄρχων, δύναταί τις προσερχόμε καὶ τῷ ἐπισκόπω, ταύτην διακόπτειν. Β.5. α', τίτ. δ' διάτ. κα', ἧς ἡ ἀρχὴ, Οὐδένα. Ο θεοφιλέστατοι κατὰ τόπον ἐπίσκοποι μίαν ἑκάστης ἐδομάδος ἡμέραν ἢ τὴν Τετράδα, ἢ τὴν Παρασκευήν, τὰς φυλακάς διερευνάτωσαν. Βιβλίον α', τίτλος δ', διάταξις κγ', ἧς ἡ ἀρχὴ, Ιδιωτικάς. Εάν τις ἐμβληθῇ ἐν ἰδιωτικῇ φυλακῇ,
col. 1157–1158page 41 of 129
PG 138:1157προνοίᾳ τῶν θεοφιλεστάτων ἐπισκόπων ἀφιέσθω παραχρῆμα τῆς φυλακής. Σημείωσαι ὅτι, ῥαθυμου μένου, τούτου τοῦ πράγματος, δεῖ τὸν ἐπίσκοπον άνα φέρειν τῷ κατὰ καιρὸν προεστῶτι τῶν θείων πρι σάτων. Τοῦτο γὰρ, φησί, μή ποιήσαντες, οὐ περὶ μόνην τὴν οὐσίαν, ἀλλὰ καὶ περὶ τὴν σωτηρίαν αὐτ τὴν ὑποστήσονται κίνδυνον. Β.6. α', τίτ. ε', διάτ. β', ἧς ἡ ἀρχή, Οἱ επίσκοποι τῶν αἱρετικῶν μηδεμίαν πίστιν, ἣν οὐκ ἔχουσι, εἰκάσθωσαν. Βιβ. α', τίτ ε', διάτ. η', ἧς ἡ ἀρχὴ Οι επίσκοποι οἱ τὰ Εὐτυχοῦς καὶ Απολλιναρίου φροσ νοῦντες μηδὲ διάκονον, μηδὲ πρεσβύτερον, καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν, μηδεμίαν χειροτονίαν ποιείτωσαν. Βιβ. α', τίτ. σ', διάτ. ιβ', ἧς ἡ ἀρχή, Τοὺς αἱρε τικούς. Ὅπως ἂν τὰ κατὰ τῶν αἱρετικῶν νομοθετηθέντα φυλαχθείη, προνοείτωσαν οἱ ἐπίσκοποι. Βιδ. α', τίτ. ς', διάτ. α', ἧς ἡ ἀρχή, Ο επίσκοπος τὸν ἤδη βαπτισθέντα ἀναβαπτίσαι τολμήσας ἀποχειροτονείσθω. Τοῦτο γὰρ τοῖς ἀποστολικοὶ, μάχεται παραγγέλμασιν. Βιδ. α', τίτ. ζ', διάτ. ς', ἧς ἡ ἀρχὴ, Οι τῆς ὀρθοδόξου θρησκείας κληρικοὶ ἡ μοναχοί, ἐὰν εἰς τὸ ᾿Απολλιναρίου ἡ Εὐτυχοῦς μετέλθωσι δόγμα, πικρώς τιμωρούνται, καὶ τοῦ Ῥωμαϊκοῦ ἐδάφους ἐξορίζονται. Βιβ. α', τίτ. θ', διάτ. ιη', ἧς ἡ ἀρχὴ, Ο τῆς πόλεως ἐπίσκοπος μὴ ἀπαξιούτω παρὰ τοῖς ἐκδίκοις δικάζεσθαι. Εχουσι γὰρ δίκαιον τοῦ διο κάζειν καὶ τοῖς ἐπισκόποις. Σημείωσαι ἐξ ἀντιστο λής. Βιβ. α', τίτ. ια', διάτ. α', ἧς ἡ ἀρχή, προστάττομεν. Χρὴ τὴν τῶν Ἑλλήνων ἀσεβή θρησκείαν ἀνακύπτειν τοὺς ἐπισκόπους, καὶ μηνύειν ταῦτα τῷ τῆς ἐπαρχίας ἄρχοντα. Βιβ. α', τίτ. ι, διάτ. γ', ἧς ἡ ἀρχὴ, Ανεῴχθεσαν. Τους ενόπλους πρόσφυγας ἀποθέσθαι τὰ ὅπλα μὴ πεισθέντας, μήτε είξαντας τῇ παραινέσει τοῦ ἐπισκόπου καὶ τῶν κληρικῶν, καὶ τῇ επαγγελθείσῃ ἀσφαλείᾳ, μεθ᾿ ὅρκου δόσεως· οὐδὲ οὕτως ἄνευ τοῦ ἐπισκόπου γνώμης ἔξεστιν ἀποσπάσαι. Βιβλίον α', τίτλος 16', διάταξις δ', ἧς ἡ ἀρχή, Ο υπονοούμενος κληρικὸς ἔχειν πράγ ματα τοῦ προσφεύγοντος λόγον διδότω τῆς οἰκείας συνειδήσεως τῷ ἐπισκόπῳ. Βιβ. α', τίτ. ιγ', διάτ. α', ἧς ἡ ἀρχὴ, Οἱ ἐπίσκοποι ἐν τάξει μαρτύρων υπογραφέτωσαν ἐν τοῖς συμβολαίοις τῶν ἐν ἐκκλησίαις ἐλευθερουμέν νων. Β.6. α', τίτ. ιγ', διάτ. β', ἧς ἡ ἀρχή, Ο κληρικός, κἂν ἐν ἐκκλησίᾳ, κἂν ἐν διαθήκῃ δι' οιωνδήποτε ῥημάτων ἐλευθερώσῃ τὴν οἰκέτην, του Τούς αἱρετικούς. Οι τία προστάττομεν.
col. 1159–1160page 42 of 129
PG 138:1159λίτην Ῥωμαῖον τοῦτον ἀποτελεῖ, έλευθε γορεύομεν. Η τῶν ρίαν αὐτῷ χαρίζεται, ταύτης αρμοζούσης, ἐξ εἶ περ ἀνηνέχθησαν αἱ διαθήκαι. Η πρώτη δὲ τοῦ αὐτοῦ τίτλου φησὶν ὅτι καὶ οἱ ἐπίσκοποι δύνανται ἐν ἐκκλησίᾳ ἐλευθεροῦν, καὶ ἐν διαθήκαις δε θερβαν καταλιμπάνειν. Βιβ. α', τίτ νε', διάτ. η', ἧς ἡ ἀρχὴ Ο έκδικος, συναινοῦντος τοῦ ἐπισκόπου καὶ τῶν κληρικῶν, καὶ ψηφιζομένων αὐτῶν, προβαλλέσθω. Ἡ δὲ 'α' τοῦ αὐτοῦ τίτ. διάτ. ζητεῖ τὸ πρότερον ἐπὶ πράξεως ὑπομνημάτων, παρόντος τοῦ τῆς πο λεως ἐπισκόπου, μεθ' ἔρκου δόσεως αὐτὸν κατα τίθεσθαι, ὅτι τῆς τῶν Χριστιανῶν ὑπάρχει ἔρη σκείας. Βιβ. β', τίτ. γ', διάτ. κθ', ἧς ἡ ἀρχὴ, Ο διὰ ἱερωσύνην δυνάμενος ἔχειν φόρου παραγραφήν, dὰν ἐγγράφως ταύτης ἀποτάξηται, οὐ δύναται ἐκ μεταμέλου κεχρῆσθαι αὐτῇ. Βιβ. β', τίτ. ις', διάτ. β', ἧς ἡ ἀρχή, Ο κληρικὸς ἐπιβαλεῖν βασιλικὰ βῆλα ἢ τίτλος τολμήσας άνευ προσφόρου δικαστοῦ, δημευθεὶς καὶ δεπιτευ θεὶς, καὶ αὐτῆς τῆς ἐλευθερίας στερίσκεται. Βιβ. γ', τίτ. β', διάτ...., ἧς ἡ ἀρχή, Απαγορεύο μεν. Ἐὰν ὁ ἐκβιβαστής διαστρέψῃ τὸν ὑπομνησθέντα περὶ τοῦ ἐγγυητοῦ προσώπου, φάσκων αὐτὸ ἄπο ρον, προνοίᾳ καὶ κρίσει τοῦ ἐπισκόπου τοῦτον δε χέσθων. Βιβ. γ', τίτ. μγ', διάτ. α', ἧς ἡ ἀρχὴ, Η τῶν Κύ κύβων. βων. Τὴν τοῦ κόττου παιγνίαν δύνανται οἱ ἐπίσκοποι Πάσης. ἀναζητεῖν, καὶ κωλύειν γίνεσθαι. Βιδ. δ', τίτ. λ', διάτ. ιδ', ἧς ἡ ἀρχή, Ο διά τινα δυσχέρειαν μὴ δυνάμενος διὰ τοῦ ἄρχοντος τῶν τόπων ἢ τοῦ ἐκδίκου ποιεῖσθαι τὴν περὶ τῆς ἀναργυρίας διαμαρτυρίαν ἄδειαν ἐχέτω τοῦ προσείναι τῷ ἐπισκόπῳ, καὶ δι' αὐτοῦ ταύτην ποιείν φανερὰν τῷ λεγομένῳ κρεδίτωρ:. Βιβ. ε', τίτ. δ΄, διάτ. κε', ἧς ἡ ἀρχή, 'Ηνίκα ἡ τοῦ μαινομένου μέλλει γάμῳ προσομιλεῖν, χρὴ τὸν ἐπίσκοπον περὶ τῆς ὑπολήψεως τοῦ μέλλοντος αὐτὴν ἄγεσθαι ἀναζητεῖν. Βιβ. ε', τίτ. δ', διάτ. κθ', ἧς ἡ ἀρχή, Πάσης. 11 σκηνική ἀνεθῆναι βουλομένη, καὶ παρὰ τοῦ ἄρχοντος κωλυομένη, δύναται προσεῖναι τῷ ἐπισκόπων, ἵνα προνοίᾳ αὐτοῦ ἐπὶ τὸν σεμνὸν καὶ σώφρονα βιεν μετέλθῃ. Βιβ. ε', τίτ. α', διάτ. ζ', ἧς ἡ ἀρχή, Οἱ κουράτορες κρίσει καὶ δοκιμασίᾳ τῶν ἐπισκόπων προβαλλέσθωσαν. Βιβ. ς', τίτ. κγ', διάτ. κγ', Επονείδιστον ἐστι κληρικοῖς προσποιείσθαι τὴν τῶν δικολόγων ἐπιστήμην εἰδέναι· διά τοι τοῦτο μηδὲ ἐμφανιζε μένας οἱ ἐκκλησιεκδικοι δεχέσθωσαν τελευταίας fία.
col. 1161–1162page 43 of 129
PG 138:1161βουλήσεις, ὡς δεῖ παρὰ τῷ μαγίστρῳ τῶν κήνσων εμφανίζεσθαι, πεντήκοντα χρυσίου λιτρων ύφορώμε. να ζημίαν. Βιβ. 5', τίτ. μη', διάτ. α', ἧς ἡ ἀρχή, Εν τῷ ὀγδόῳ κεφαλαίῳ φησὶν ἡ διάταξις ότι δύναται τις ληγᾶτον ἐκκλησίαν καταλιμπάνειν, ήγουν κλη ρονομίαν. Β.6. ζ', τίτ ξβ', διάτ. κθ', ἧς ἡ ἀρχή, Οὐ δεῖ παρὰ τῶν κληρικῶν ἢ μοναχῶν ἢ τῶν κα λουμένων συνοδιτῶν ἀποσπάσθαι καὶ κατέχεσθαι τοὺς ἅπαξ ὑποπεσόντας εγκλήματι, καὶ κατὰ τὴν ποιότητα τοῦ ἁμαρτήματος ἀποφάσει παραδοθέντας. Βιβ. ζ', τίτ. ζε', διάτ. δ', ἧς ἡ ἀρχή, Τοὺς συν ειδότας. Οι κληρικοί, πρὸ ἀποφάσεως εκκαλούμενοι, προτιμώνται παρὰ τοῦ ἄρχοντος ν' λίτρας άργυ ρίου. Ταῦτα δὲ λήψεται οὐχ ὁ φίσκος, ἀλλὰ τοῖς πέ νησι καὶ τοῖς δεομένοις πιστῶς ταῦτα τογευθήσε ται. Βιβ. θ', τίτ. δ', διάτ. ς', ἧς ἡ ἀρχή, Ουδένα. Ο θεοφιλέστατος κατὰ τόπον ἐπίσκοπος μίαν εκάστης ἑβδομάδος ἡμέραν, ἢ τὴν Τετράδα, ἢ τὴν παρασκευὴν, τις φυλακές διερευνάτω. Βιδ. θ, τίτ. ε', διάτ. β'. ἧς ἡ ἀρχή, Ιδιωτικός. Εάν τις ἐμβληθῇ ἐν ιδιωτικῇ φυλακῇ, προνοίᾳ τῶν θεοφιλεστάτων ἐπισκόπων ἀφελέσθω παραχρῆμα τῆς φυλακής. Σημειωτέον ότι, ῥαθυμουμένου τοῦ πράγ ματος, δεῖ τὸν ἐπίσκοπον ἀναφέρειν τῷ κατὰ καιρὸν προεστῶτι τῶν θείων προβάτων· Τοῦτο γὰρ, φησί, μὴ ποιήσαντες, οὐ τὴν περὶ μόνην τὴν οὐσίαν, ἀλλὰ τὸν περὶ τὴν σωτηρίαν αὐτὴν ὑποστήσονται κίνδυ μου. Βιβ. θ', τίτ. λε', διάτ. δ, ἧς ἡ ἀρχή, Σκαιὰν ὕβριν ἁμαρτάνει ὁ τὸν ἱερέα τὸ σχῆμα τῆς ἱερωσύνης επιφερόμενον υβρίσας. Βιβ. θ', τίτ. μζ', διάτ. κς', ἧς ἡ ἀρχή, Θεσπίζο γεν. Οἱ κατὰ τὸν τόπον ἐπίσκοποι φροντιζέτωσαν παραφυλαχθῆναι ἐν τοῖς ἐξοριζομένοις διηνεκώς, ή ἐπί τινα χρόνον ῥητὸν, τὰ προστεταγμένα τῇ δια τάξει. Βιδ. ι', τίτ. θ', διάτ. ι', ἧς ἡ ἀρχή, Θεσπίζομεν. Σημείωσαι ὅτι ὁ βουλευτὴς καὶ ὁ ταξιώτης δύνανται γενέσθαι κληρικοί, κἂν δημοσίᾳ χρεωστῶσιν. Ἑτέρῳ δὲ λόγῳ, ὅτι τολμηρῶς καὶ ῥιψοκινδύνως ἔρρωται ἡ ἐπὶ τούτοις χειροτονία. συνειδότας. Οὐδένα. ἰδιωτικὰς. θεσπίζομεν. Θεσπίζομεν. ρογεύεσθαι,
col. 1163–1164page 44 of 129
PG 138:1163Θεσπίζομεν σιτώνην. 'Ηλθεν. Θεσπί ζωμεν. θεσπίζομεν. Βιβ. τ, τίς, και, διάτ. β', ἧς ἡ ἀρχὴ, Θεσπίζομεν σιτώνην. Δοκιμασίᾳ τοῦ θεοφιλεστάτου Επισκόπου τῆς πόλεως καὶ τῶν ἐν τοῖς κτήτορσι πρωτευόντων ἐκ τῆς κατὰ χώραν τάξεως ὁ σιτώνης προχειρίζεται, ήγουν μέλλων ἐν τῇ τάξει καταλέγεσθαι, ἢ πληρών, ἢ πληρώσας. Βιβ. ι', τιτ. κζ', διάτ. δ, ἧς ἡ ἀρχή, Ελθεν. Προνοίᾳ ἐπισκόπου οἱ κατὰ χώραν ταξείται τὴν σιτωνίαν μετέρχονται. Βιβ. ι', τίτλος λβ, διάτ. κς', ἧς ἡ ἀρχή. Ἐὰν βουλευταί, τὰ λειτουργίας τῶν πόλεων κατ λιπόντες, ἑαυτοὺς εἰς μοναστήριον ἐμβάλλωσι, τῶν πραγμάτων ἐκπιπτέτωσαν, ἢ πάντα ἀποδιδόσθωσαν τοῖς βουλευτηρίοις. Βιβ. ια', τίτ. με', διάτ. ε, ἧς ἡ ἀρχή, Οἱ ἐξ ἀνάγκης προτεθέντες εἰς πορνείαν τοῖς ἐπισκόποις τῶν τόπων προσίτωσαν, καὶ ταύτης ἀπαλλαγήσονται. Ὅμοιον καὶ ἡ ἐφεξῆς λέγουσα, καὶ ὅτι κλητ ρικὸς καὶ μοναχὸς δύνανται τῆς αἰσχράς ταύτης προστασίας τοὺς προσταθέντας διεκδικεῖν. Βιβ. ια', τίτ. μα', διάτ. Γ', ἧς ἡ ἀρχὴ, Η υπεξουσία παρὰ τοῦ ἑαυτῆς πατρὸς ἢ δεσπότου ἐπὶ πορνεία προτεθείσα δύναται προσεῖναι τῷ ἐπισκόπῳ, καὶ ἀπαλλάττεσθαι τῆς τοιαύτης ἀνάγκη;. Τὰ αὐτὰ καὶ ἡ ἑβδόμη διάταξις τοῦ αὐτοῦ τίτλου για νικῶς φησιν. 'Ανάγνωθι οὖν αὐτήν. Βιβ. ια', τίτ. δε', διάτ. δ', ἧς ἡ ἀρχή. Η τῶν γεφυρῶν ἐπιμέλεια καὶ ὁδοστρωσία οὐ συνε αριθμείται τοῖς ῥυπαροῖς λειτουργήμασι. Διό καὶ Ο αἱ ἀγιώταται Ἐκκλησίαι ταῦτα ποιεῖν ἀναγκάζονται. Βιβ. ιβ', τίτ. 25, διάτ. ιθ', ἧς ἀρχή, Θεσπίζομεν. Ο στρατιώτης δοκιμασίᾳ τοῦ ἐκδίκου, ἐν ᾧ μὴ πάρεστιν ὁ τῆς ἐπαρχίας ἄρχων καὶ τοῦ θεοφιλούς τῶν τόπων ἐπισκόπου λαμβανέτω τὸ εἶδος παρὰ τοῦ συντελεστοῦ. Βιβ. ιβ', τίτ. Εγ', διάτ β', ἧς ἡ ἀρχή, θεσπίζομεν. Ο μήνυσίν τινα ἐμφανίσας ἐν ἐπαρχίᾳ, καὶ πλέον εξ νομισμάτων βουλόμενος διαγράψαι τὰς ἐπαρχία;, προνοίᾳ τοῦ ἐπισκόπου ἀπωθείσθω. Ανάγνωθι καὶ τὴν ε' διάταξιν, ἧς ἡ ἐπιγραφή Περὶ μοναστηρίων καὶ μοναχῶν, καὶ ἡγουμένων καὶ τὴν Γ'. ἧς ἡ ἐπιγραφὴ· Περὶ τοῦ πῶς δεῖ χειροτονεῖσθαι τοὺς ἐπισκόπους καὶ πρεσβυτέρους, καὶ διακόνους, καὶ τὰ ἑξῆς· καὶ τὴν κβ', ἧς ἡ ἐπισ γραφή· Περὶ τῶν δευτερογαμούντων. Καὶ τὴν οι, ἧς ἡ ἐπιγραφή 'Η διάταξις ερμηνεύει την προτί ραν διάταξιν τὴν περὶ τῶν εἰσιόντων εἰς μονα στήριον, καὶ τὰ ἑξῆς. Καὶ τὴν ογ', ἧς ἡ ἐπιγραφή ι. θεσπίζομεν. Ητοι, ἀντὶ τοῦ, ἦ, με Ταξεωτῶν τῶν στρατευομένων, καὶ τῶν ἀποθεμένων τὴν τάξιν προχειρίζεται. 4, 1. 17.
col. 1165–1166page 45 of 129
PG 138:1165Η διάταξις παρίστησι δικάζεσθαι μοναχοὺς καὶ ἀσκητρίας. Καὶ τὴν π', ἧς ἡ ἐπιγραφή "Η διάταξης ἡ τῶν ἀξιωμάτων καὶ ἐπισκοπῆς ἐλευθεροῦσα τῆς υπεξουσίας. Εὑρήσεις γὰρ ἐν μὲν τῇ ε', πῶς δεῖ κτίζεσθαι τὰ μοναστήρια, καὶ ποίαν δίαιταν χρὴ τοὺς μονήρη βίον ἀναιρουμένους ἔχειν, καὶ ἐντὸς πότου χρόνου χρή αὐτοὺς τὸ μοναχικόν σχήμα λαμβάνειν, καὶ ποια τιμωρία υποβάλλεται ὁ τὸν μονήρη βίον κατα λιπών. Ἐν δὲ τῇ ς', πῶς δεῖ χειροτονεῖσθαι τοὺς ἐπισκόπους, καὶ τοὺς πρεσβυτέρου;, καὶ διακόνους, και διακονίσσας· καὶ ποῖα ἐπιτίμια ώρισται κατὰ τῶν παραβαινόντων τὴν διάταξιν, καὶ παρὰ τὸν ὅρον αὐτ τῆς χειροτονουμένων. Ἐν δὲ τῇ κβ', ὥστε μηδένα γαμεῖν τῶν ὑπὸ γει ροτονίαν ὄντων ἀπὸ ὑποδιακόνου καὶ ἄνω. Εἰ δὲ ἀναγνώστης ἢ ψάλτης γαμήσοι, οὐκέτι δύναται προκόπτειν εἰς διακονίαν, καὶ πρὸς τὰ μείζω τῆς ἐξω ρωσύνης. Ομοίως δὲ πᾶς μὴ ἔχων γυναῖκα ἐκ παρα θενίας οὐ δύναται χειροτονίας ἀξιωθῆναι ὑποδιακόνου, ἢ διακόνου, ἢ πρεσβυτέρου. Ἐν δὲ τῇ σε', ὡς δεῖ πάντα εἰς μοναστήρια εἰσ ιόντα ἔχοντα παῖδας, εἴτε ἀνὴρ ἐστιν εἴτε γυνή, διατίθεσθαι τὰ καθ᾿ ἑαυτούς. Ερμηνεύει δὲ καὶ τὴν ἔκτην διάταξιν τοῦ παρόντος συντάγματος. Ἐν δὲ τῇ οη', ὡς πάντες οἱ μοναχοὶ καὶ αἱ μονάστριαι παρὰ τῷ κατὰ χώραν ἐπισκόπῳ δικάζονται, οὐ μὴν πρὸς τοὺς τῆς ἐπαρχίας ἄρχοντας. Ἐν δὲ τῇ πε', ὡς πᾶς τις ἐπίσκοπος ἀξιωθεὶς ἐλευθεροῦται, καὶ βουλευτικῆς τύχης καὶ ὑπο εξουσιότητος. ΤΙΤΛΟΣ Δ'. Περὶ ἐπισκοπικῆς ἀκροάσεως, καὶ διαφόρων 8 φαλαίων ἀνηκόντων πρὸς δικαιοδοσίαν καὶ φροντίδα, καὶ αἰδὼ ἱερατικήν. Α'. 'Ερμηνεία. Εἰ καὶ τῷ θείῳ οἴκῳ διαφέρουσιν οἱ πραγματευταί, διδόασι τὰ πραγματευτικά τέλη.
col. 1167–1168page 46 of 129
PG 138:1167Β. Εάν πρὸ τελείας ψήφου κληρικὸς ἐκκαλέσηται τὴν ὡρισμένην, τούτου ποινὴν κατὰ τῶν ἄλλων τῶν ν λιτρῶν τοῦ ἀργυρίου ὁ φίσκος οὐ λαμβάνει παρ' αὐτοῦ· ἀλλὰ τοῖς πένησι διανέμεται. Γ'. Ἐν ταῖς ἡμέραις τῆς πασχαλίας οὐδεὶς ἐγε κλείεται ἡ δεσμείται πλὴν μοιχοῦ, στου προνίνης στον πλημμελοῦντος, ἢ ἅρπαγος παρθένων, καὶ τυμβωρύχου, καὶ γόητος, καὶ παραχαράκτου, καὶ φονέως, καὶ πατροκτόνου, καὶ τυράννου· πάντοτε γὰρ οὔτε συγγινώσκονται. Δ'. Οἱ μίμοι καὶ αἱ πόρναι ἐκ τοῦ σώματος δημό. στον πόρον ποιούμεναι τῷ σχήματι τῶν ἱερῶν παρθένων μὴ κεχρήσθωσαν. Ε΄. Οἱ ἀρχιγέροντες καὶ οἱ διοικηταὶ τῶν ἐρ γασιωτῶν Χριστιανοί γίνονται. Γ'. Έξεστι τοῖς κληρικοῖς, καὶ μοναχοί, καὶ τοῖ; λεγομένοις συνοδίταις ὑπὲρ τῶν ἐγκληματικῶς κατα δικασθέντων ἐμπροθέσμως εκκαλεῖσθαι, οὐ μὴν ἀποσπἂν αὐτοὺς ἀπαγομένους. Ἐπεὶ προστιμώνται οἱ ἄρχοντες τριάκοντα λίτρας, καὶ οἱ πρῶτοι τῆς τάξεως κεφαλικώς τιμωρούνται, εἰ μὴ παραχρῆμα τοῖς τοιούτοις ὑπεξέλθωσιν. Εἰ δὲ ἀνθίστανται οἱ κλη ρικοὶ ἢ οἱ μοναχοί, ἀναφέρουσι τῷ βασιλεῖ οἱ ἄρχοντες, καὶ οἱ ἐπίσκοποι οὐκ εἰσὶν ἔξωθεν λόγου μὴ ἐπεξιόντες τὰ τοιαῦτα πλημμελοῦσι μοναχοῖ;. Μάστιξι ταῖς κατὰ νώτου καὶ τοιχῶν Τον κακόν σωφρονίζεσθαι, διά μαγκλας Είων καὶ κουρᾶς. μαγε Κατά βασιλέως ή πόλεως μηχα 12: Δὲ πόρον ἐκ τοῦ σώματος δημοσίᾳ ποιούμενα εργασιωτών.
col. 1169–1170page 47 of 129
PG 138:1169Σ'. Ἐπὶ μόνων χρηματικών, μεταξύ συναινούντων, Α' σὲ μὴν ἀκόντων, ἰσχυρῶς δικάζει ἐπίσκοπος. Ε. Ἡ τῶν ἐπισκόπων ψῆφο; ἔρδωται μεταξύ τῶν ἐπιλεξαμένων αὐτούς· καὶ ἔοικε ταῖς τῶν ὑπάρχων ψήφος, ἀφ᾽ ὧν ἐκκαλεῖσθαι οὐκ ἔξεστιν, Εκβιβά ζονται δὲ διὰ τῶν τάξεων τῶν ἀρχόντων. Θ'. Τους φυλαττομένους ὁ ἄρχων κατὰ Κυριακὴν ἐξάγων ἐρωτάτω μή τι παρὰ τῶν φυλάκων ἀπανθρώπου ὑφίστανται· καὶ ὀριζέτω τροφὴν τοῖς ἐνδεέσι διὰ τῶν κουμμενταρίων, καὶ! κελευέτω τοὺς χρείαν ἔχοντας ἀσφαλῶς λούεσθαι. Παρορωμένων δὲ τούτων, + ἄρχων προστιμᾶται εἴκοσι λίτρας. Καὶ τοσαύτας ή τάξι, καὶ ἡ βουλὴ γ'. Ὁ δὲ ἐπίσκοπος προνοεῖ καὶ ὑπομιμνήσκεται τὸν ἄρχοντα. 1. Οι μαθηματικοί, μὴ καίοντες ἐπὶ τῶν ἐπισκόπων τὰς βίβλους αὐτῶν, καὶ μὴ προσιόντες τῇ ὀρθο δόξῳ πίστει, πάσης ἀπωθοῦνται πόλεως. Εἰ δὲ ἐν πόλει εὑρεθῶσι τὰ τῆς ἰδίας θρησκείας δημοσιεύοντες, ξεπορτατεύονται. ΙΑ'. Προνοείτωσαν οι Χριστιανοὶ παρὰ μηδενὸς κρατεῖσθαι ἡ ὑβρίζεσθαι, ή ζημιούσθαι τοὺς ὑπου στρέφοντας αἰχμαλώτους Ρωμαίους. Ἐὰν προαγωγός ἀναγκάσῃ δούλας ἰδίας, ἢ θυγατέρας ἁμαρτάνειν, προσιοῦσα: τοῖς ἐπισκόποις, τῆς ἐντεῦθεν ἀθλώσεως ἀπολύονται. Γ. Βουλόμενο; ὁ ἐνάγων, οὐ μὴν ἄκων, ἐνάγει παρὰ τῷ ἐπισκόπῳ Κωνσταντινουπόλεως, τῷ οἰκονόμῳ καὶ τοῖς ἄλλοις αὐτοῦ κληρικοῖς, εἴτε πρὸς αὐτοὺς, εἴτε πρὸς τὴν ἐκκλησίαν ἔχει. ΙΔ΄. Μήτε τοῖς σκηνικοῖς ἐξέστω δούλην ἢ ἐλευθέραν εἰς πορνείαν προάγειν, ή προϊστᾷν. Ἐπεὶ ἡ δούλη ἐλευθεροῦται πάντως αζημίως τοῖς ἄρχουσιν ἢ τοῖς ἐπισκόποις προσιοῦσα· οἷστισι μέλλει μὴ συγ χωρεῖν ἄκουσαν δούλην, ἢ ἐλευθέραν συνείναι μίμοις ἢ χοροί, η θέαν ἄ λην ἐν τοῖς θεάτροις ἐκ τελεῖν. ΙΕ. Εάν τις, μὴ ὢν ὀρθόδοξος, γενηται συνηγο Εχει ἀντὶ τῆς φιλανθρωπίας. 5 Επισπάται πρὸς τὴν τον κομενταρίσιο, Αθανάτων. 12. 3: Οι μαθηματικοί μὴ καίοντες ἐπὶ τῶν ἐπισκόπων τάς βίβλους αὐτῶν, καὶ τῇ ὀρθοδοξία προσιόντες, πάσης ἀπωλοῦνται πόλεως, ευρισκόμενοι δὲ ἐν ταῖς πόλεις, διπορτα. τεύονται (κι Τα τῆς ἰδίας θρησκείας δη μος.εύοντες, ότι
col. 1171–1172page 48 of 129
PG 138:1171ρος τῶν ὑπάρχων, ἢ ἐπιχωρίου ἑτέρου δικαστηρίου, Π ἡ μὲν τάξις τῶν ὑπάρχων ρ', λίτρας προστιμάται ο ὁ δὲ συνήγορος γενέσθαι καὶ συνηγορήσαι τολμήσεις ἐκβάλλεται τοῦ καταλόγου· καὶ δημευόμενος διηνε πῶς ἐξορίζεται· ὁ δὲ ἐπιχώριος ἄρχων εἰς τὸ ἥμισυ τῆς οὐσίας δημευόμενος ἐπὶ πενταετίαν ἐξορίζεται. ΙϚ'. Ἐὰν τῷ νόμῳ μὴ κεκώλυται ὁ γάμος, ἀλλ' ἡ μνηστὴ διὰ τὴν διάφορον θρησκείαν αὐτὸν παραιτεῖται· εἰ μὲν ᾔδεσαν τοῦτο οἱ γονεῖς αὐτῆς πρὶν ἢ λάβη τοὺς ἀρραβώνας, ἑαυτοῖς μεμφέσθωσαν· εἰ δὲ ηγνόουν, ἢ μετὰ τοὺς ἀρραβῶνας ἡ αἰτία γέγονεν, ἁπλοῦς αὐτοὺς ἀναδίδωσι. Τὰ αὐτὰ δὲ ἐπὶ μνήστορος εἰς τὸ ἀναλαβεῖν ἢ ἀπολέσαι τοὺς ἀρραβῶνας. ΙΖ΄. Επιλογῇ τοῦ ἐπισκόπου καὶ τῶν πρώτων οι κητόρων γίνεται ὁ σιτώνης ἀπὸ τῶν στρατευομένων ἐν τῇ ἐπιχώρῳ τάξει, ἢ τῶν πληρωσάντων, ἢ τῶν μελλόντων στρατεύεσθαι· καὶ ὁ παραβαίνων τ' λίτρες προστιμάται. ΙΗ'. Οἱ ὑφεστῶτες ἐν τῇ φυλακῇ, προσκαρτερούν τις στρατιωτταῖς, ἐν τοῖς σεδέτοις αὐτῶν τὸ προσφερόμενον εἶδος ἐκ τῶν ἐν τῇ πόλει ἢ τῇ ἐνορίᾳ αὐτῆς γεωργουμένων δεχέσθωσαν ὑπὲρ τῶν ἀννωνῶν αὐτῶν δοκιμασίᾳ τοῦ ἐπισκόπου καὶ τοῦ ἄρχοντος, ἢ τοῦ ἐκδίκου ἐξ ἀπολείψεως τοῦ ἄρχοντος· καὶ οὐκ ἀναγ χάζεται ὁ συντελεστής απαργυρισμον διδόναι. 10'. Οἱ ἔκδικοι κατὰ ψήφισμα τῶν ἐπισκόπων καὶ τῶν ἀξιωματικῶν κληρικῶν καὶ κτητόρων και βου λε τῶν γίνονται, πρότερον ομνύντων ἐν ὑπομνήμασιν ὀρθοδόξους αὐτοὺς εἶναι τῶν τοῦτο γινωσκόντων. Η δὲ πράξις παρουσίᾳ τοῦ ἐπισκόπου συνίσταται. Κ'. Οὐδεὶς στρατεύεται, εἰ μὴ ἐν ὑπομνήμασι μαρτυρηθῇ ἐπὶ τριῶν ἐπὶ τῶν ἁγίων Ευαγγελίων Χριστιανὸς ὀρθόδοξος, συνισταμένης της πράξεως παρὰ τῷ ἄρχίντι, ἔνθα μέλλει στρατεύεσθαι, δύο να μισμάτων ὑπὲρ αὐτῆς δεδομένων. Εἰ δὲ τοῦτο παρα μεληθῇ, δίδωσιν ὁ ἄρχων πεντήκοντα λίτρας, καὶ ἡ τάξις αὐτοῦ κ', καὶ ὁ στρατευόμενος δέκα, καὶ ἐκε βάλλεται. Καὶ οἱ ψευδομαρτυρήσαντες σωματικῶς τιμωρούνται. Αἱ ποιναὶ τοῖς προβάτοις εἰσάγονται κινδύνῳ τοῦ κόμητος. ΚΑ'. Ἐὰν διαμαρτυρίαν ἐπὶ ἀναργυρία πέμψαι τις οὐ δύναται, διὰ τὸ ἄρχειν τῆς ἐπαρχίας τὸν ἀνα τίδικον αὐτοῦ, προσίτω ἄρχοντι ἑτέρῳ πολιτικῷ Η στρατιωτικῷ, καὶ τοῦτο φανερούτω· ἢ ἐν ἀπορίς λ'. ἀννώνων.
col. 1173–1174page 49 of 129
PG 138:1173τούτων τῷ ἐπισκέπῳ, καὶ οὕτως ἐκκόπτει τὸν χρόνον. Τοῦτο καὶ ἐπὶ ἀναργυρίας προικός. ΚΒ'. Μηδεὶς ἐμβαλλέσθω φυλακή χωρίς προστάξεως τῶν ἀρχόντων ἢ τῶν ἐκδίκων. Τοὺς ἐμβαλλομένους δὲ ἅπαξ τῆς ἑβδομάδος βλεπέτωσαν οἱ επίσκοποι, καὶ τὰς αἰτίας πολυπραγμονούντες, παν ρασκευαζέτωσαν τοὺς ἄρχοντας πρᾶξαι τὰ νόμιμα, ἀδείας οὔσης τοῖς ἐπισκόποις ἀναφέρειν τῇ βασι λείᾳ περὶ τῆς ῥαθυμίας τῶν ἀρχόντων καὶ τῶν τάξεων. ΚΓ. Ιδιωτικαὶ φυλακαὶ μὴ ἐστωσαν, τῶν ἐμβαλο λομένων αφιεμένων προνοίᾳ τῶν ἐπισκόπων. ΚΔ'. Οὐδεὶς δύναται τὰ ἐκτιθέμενα βρέφη ἐξ ἐλευ θέρων ἢ δούλων τεχθέντα ἐκδικεῖν, ὡς δοῦλα ἡ εναπόγραφα, ἢ γεωργικά κολωνά· οὐδὲ μετὰ τοιαύ της διαστίξεως ἔξεστιν αὐτὰ εἰς τροφὴν ἀναλαμβά ἀλλ᾽ εἰσὶν εὐγενεῖς, καὶ τὰ τικτόμενα παρ ραπέμπουσι τέκνα ἐξωτικοῖς, ὡς βούλονται, καὶ προνοοῦσι τούτων οἱ ἐπίσκοποι καὶ οἱ ἄρχοντες. ΚΕ'. Προνοοῦσιν οἱ ἐπίσκοποι τῶν νενομοθετημένων ἐπὶ τῇ κωλύσει τῶν κύβων, καὶ τοὺς ἀκοσμοῦντας σω ρονίζουσι διὰ τῶν ἀρχόντων καὶ πατέρων, καὶ ἐκδίκων τῶν πόλεων. ΚϚ'. Ο τὰ πολιτικὰ διοικήσας λογοθετεῖται ἢ ἑκών, ἢ διὰ τοῦ ἄρχοντος ἀζημίως αναγκαζόμενος κατ' ἐνιαυτ'ν παρὰ τοῦ ἐπισκόπου καὶ τριῶν τῶν ἐν τῇ πόλει προεχόντων ἐπὶ πράξεως προκειμένων τῶν ἁγίων Εὐαγγελίων, καὶ φανερουμένου τί μὲν ἐδα πάντα, τί δὲ, ὡς εἰκὸς, λοιπασθεὶς ἔδωκεν· καὶ ἔχει τὸ ἀσφαλὲς, ἕως ἂν ἡ βασιλεία τὸν αὐτῇ δου κ ῦντα στέλῃ ἐποπτεύσοντα τὰ λογοθέσια· καὶ εἴπερ ὀρθῶς αὐτὰ εὕρῃ γινόμενα, τὸ ἀσφαλὲς περιποιεί διὰ ψήφου τῷ διοικήσαντι, καὶ οὐκέτι δευτέραν δ (σταται ζήτησιν. Οὐκ ἔξεστι τοῖς ἄρχουσι πέμπειν εἰς τὰς ἐπαρχίας δισκούστορας, ἢ λογοθέτας, ἢ ἐξισωτὰς ἐπὶ ταῖς ἐξω στάτεσι τῶν δημοσίων λογισμών. Αλλ' εἰ μὲν θεῖον τύπον ἐκ συναρπαγῆς ἐπιφέρωνται, ἄδειαν ὁ ἐπίσκοπος έχει προσδέχεσθαι αὐτὸν, καὶ μηνύειν τῇ βασι θείᾳ· εἰ δὲ πρόσταξιν ἢ κομμονιτώρια, ἢ ψήφους ἀργικά; ἔχει, παντελῶς αὐτὰ οἱ ἐπίσκοποι καὶ οἱ ἄρχοντες. σιωπῶν δὲ ὁ ἐπίσκοπος ἀγανα κτεῖται. ῾Ο ἐμφανίζων ἐν ἐπαρχίᾳ θείους τύπους,, ἢ διατάξεις, ή προαγωγὰς ἀρχόντων, ἢ ὑπάτων, ἢ καθιδρύ prανί δίχα πάσης δαπάνης, Χω ρίς ζημίας πάσης, Δισκούσσορας ἢ λογοθέτας. Τὸ ἢ, ἑρμηνευτικών, λογοθέτη Θεῖον τύπον, Κομμαντώρια, Κομμα ντέριον, ἐπιστολὴ ἀποστελλομένη μετά προστάξεως. Προαγωγές Εργα χόντων.
col. 1175–1176page 50 of 129
PG 138:1175σεις ανδριάντων, ἐὰν πλέον ἐξ νομισμάτων ἐξ ὅλης λάβῃ τῆς ἐπαρχίας, τὸ τετραπλοῦν τοῦ περιττού ἀποδίδωσιν, ἄδειαν ἔχοντος τοῦ ἐπισκόπου τοῦτο κωλύειν, καὶ ποινῆς δέκα χρυσίου λιτρῶν ἐπικειμέν νης τῷ ἄρχοντι, καὶ τῇ τάξει, καὶ τῷ ἐπισκόπῳ, εἰ μὴ τὴν ὑπερπραξίαν κωλύσωσιν. Θὰ δεῖ προσδέχεσθαι τὸν μετὰ τύπου παρὰ τῶν αρχόντων στελλόμενον ἐπὶ καθαιρέσει ὁλκῶν, ή και θαιρέσει οικοδομημάτων, ἢ τοιούτων ἄλλων· ἡ καὶ μὴ κωλύων ὁ ἐπίσκοπος, τῇ αὐτῇ ὑπόκειται ποινῇ. Δεῖ τὸν ἐπίσκοπον καὶ τὸν πατέρα προνοείν τοῦ μὴ παρά τινων αλόγως κατέχεσθαι τοὺς πολιτικού τόπους, μηδὲ τούτους ἐκδίδοσθαι χωρίς θείου τύπου καὶ ἀναζητεῖν τοὺς ἐκ θείου τύπου νομὰς ὑδάτων ἔχοντας· ὥστε μὴ τὸν μὲν ἧττον, τὸν δὲ πλέον ἔχεις τοῦ προσήκοντος. Εἰ μὲν ἀκίνητον ἔχουσιν οὐσίαν οἱ ἐν ἐπαρχίαις υπομνησθέντες ἐξωμοσίας, καταπιστεύονται· εἰ δὲ μή, πρὸς τὴν ὑπόθεσιν ἐγγυητήν διδόασι μέχρι τῆς ήδη κρατούσης ποσότητος. Εἰ δὲ περὶ τῆς ἀξιοπιστίας τῶν ἐγγυητῶν ἀμφιβάλλεται, δοκιμάζονται παρά τοῦ ἐπισκόπου καὶ τοῦ πατρὸς, καὶ τοῦ ἐκδίκου εἰς ταυτὸ συνιόντων· καὶ ὁ σταλεὶς οὐδὲν λαμβάνει ὑπὲρ τῆς ἐξωμοσίας ἢ τῶν ἐγγυητών. Εἰ δὲ ἐξ ἰδικῆς τοῦ βασιλέως κελεύσεως ή προστάξεως ἄρχοντος ἐπιτραπείη τὸ πρόσωπον ὁ πράκτωρ ἄγειν ἐγγύῃ μὴ και ταπιστευόμενος, τοῦτο ποιεῖ ἀζημίως, καὶ ταῦθα τῶν αὐτῶν ἐπιτιμίων κρατούντων κατὰ τοῦ ἐπισκόπου καὶ τοῦ ἄρχοντος, εἰ παραβαθῆναι συγχωρήσειεν, ἢ παραβαινομένου τινός, μὴ θάττον μηνύσωσι τῇ βασιλείᾳ. Δεῖ δὲ αὐτοὺς φυλάττειν μηδὲν πλέον τοῦ διατεταγμένου δίδοσθαι σπόρτουλα. Ἐξ ἀνάγκης οὐ δεν γίνεσθαι διάγραφα πλὴν τῶν ἀνωτέρω εἰρημένων ἐξ νομισμάτων ἐπιφανείς διατάξεων καὶ λοιπῶν αἰ τιῶν, καὶ τῶν εἰς κοινωφελεῖς πολιτικάς χρείας καὶ πᾶσιν ἀρεσκούσας. Παραφυλάξει δὲ ὁ ἐπίσκοπος τα νομοθετηθέντα περὶ κωλύσεως αφοπλισμοῦ καὶ ἀπαρ γυρισμοῦ μητάτων. ΚΖ'. Εἰ μὲν ὁ πατὴρ ἐάσῃ κατὰ διαθήκας τῷ μαινομένῳ κουράτορα, γίνεται χωρὶς ἐγγυῶν· εἰ δὲ μὴ κατέλιπεν, ὁ ἐκ τοῦ νόμου καλούμενος συγγενής αὐτοῦ, γίνεται. Η συγγενούς μὴ ὄντος, ἢ ἀνικάνου εὑρισκομένου, καὶ ἕτερος κατὰ δοκιμασίαν τοῦ ἄρ χοντος γίνεται· καὶ εἰ μὲν ἔχῃ ἀξιόχρεων οὐσίαν οὐ δίδωσιν ἐγγύας· εἰ δὲ μή, δίδωσι πρὸς τὸ ἐγχωροῦν. Εφ' ἑκατέρου δὲ θέματος ενωμάτως πατὴρ Σπόρτουλα. Επί τοῖς σπορτούλοις. ἐπὶ ταῖς συνηθείαις. 10: Λαμβάνων Δανιήλος ἐπίσκοπος σπόρτουλα. Αφοπλισταί Δάστε
col. 1177–1178page 51 of 129
PG 138:1177ἐπὶ πράξεως κατατίθεται, τῶν Εὐαγγελίων ἁπτομένας παρουσίᾳ τοῦ ἄρχοντος καὶ τοῦ ἐπισκόπου και τριῶν πρωτευόντων, ἐπὶ συμφέροντι τοῦ μαινομένου πάντα ποιεῖν. Ποιεῖ δὲ καὶ δημόσιον ἱμβεντὸν, καὶ οὕτως λαμβάνει τὰ πράγματα, καὶ διοικεῖ αὐτὰ πρὸς τὴν ἰδίαν δοκιμασίαν, καὶ ὑπόκεινται τὰ πράγματα αὐτοῦ καθ' ομοιότητα τοῦ ἐπισκόπου καὶ τοῦ κουράτορος του νέου. ΚΗ. Οἱ παῖδες τῶν μαινομένων καὶ τῶν παραφροσ νούντων δύνανται γαμείν, προικός προγάμου δωρεάς επιδιδομένης παρὰ τῶν κουρατέρων αὐτῶν, κατά δου κιμασίαν ἐνταῦθα μὲν τοῦ τῆς πόλεως υπάρχου, ἐν δὲ ταῖς ἐπαρχίαις, τῶν ἀρχόντων καὶ τῶν ἐπισκόπων, τῆς ὑπολήψεως τῶν προσώπων καὶ τοῦ ποσοῦ τῶν ἐπιδεδομένων σκοπουμένου. Ταῦτα δὲ γίνεται χωρίς δαπάνης, παρόντων καὶ τῶν κηδεμόνων καὶ τῶν ἐπι σήμων συγγενῶν τοῦ μαινομένου καὶ τοῦ παράφρονος. ΚΘ'. Μηδεὶς ἐκ πρώτης αιτιάσθω κληρικὸν παρά τῷ πατριάρχῃ, ἀλλὰ παρὰ τῷ ἐπισκόπῳ αὐτοῦ· εἰ δὲ πρὸς αὐτὸν ὑπόπτως ἔχει, παρὰ τῷ μητροπολίτῃ. Εἰ δὲ κἀκεῖνος· ὑποπτός ἐστι, δεῖ συνδικάζειν αὐτῷ ἐκ προσώπου τῆς ὅλης συνέδου τρεῖς, τους κατά τὴν τάξιν τῆς χειροτονίας πρωτεύοντας. Καὶ εἰ μὴ στερχθῇ τὰ κεκριμένα, τὸν τῆς διοικήσεως πατριάρχην ἐπικαλεῖσθαι, καὶ τοῖς παρ' αὐτοῦ κρινομένοις ἐμμένειν, ὡσανεὶ ἐξ ἀρχῆς αὐτός διώκησεν. Ούτε γὰρ ἐκκαλοῦνται αἱ τῶν πατριαρχῶν ψῆφοι. Τὸ αὐτὸ καὶ περὶ τῶν τοῖς ἐπισκόποις εναγόντων. Εξεστι δὲ παρὰ τῷ πατριάρχῃ αἰτιᾶσθαι ἐφ᾽ ᾧ διὰ γραμμάτων αὐτοῦ τὴν ὑπόθεσιν ἐπισκόπῳ παραπεμφθῆναι· καὶ οὐδὲν πλέον δ' κερατίων ὑπὲρ σπουρτούλου λαμβά κι ὁ παρὰ τοῦ πατριάρχου ἢ μητροπολίτου πεμπόμενος κληρικός· ἢ ἔνθα ἐπίσκοπος ὁ πεμφθείς εἴη, οὐ πλέον τῶν ἐξ νομισμάτων ἐφ' οιαδήποτε αἰτία ἢ ποσότητι. Ο δὲ πατριάρχης ἀκροᾶται τῆς ἐκκλήτου, τῶν κατ' ἐπιτροπὴν αὐτοῦ δικαστῶν ἐπισκόπων Η μητροπολιτών. Ο παρὰ ταῦτα ποιῶν διπλοῦν δίδωσι τὸ ὑπερπραχθέν, καὶ γίνεται παρὰ τοῦ πα τριάρχου ἢ τοῦ μητροπολίτου ὑπὸ ἐκκλησιαστικὸν ἐπιτίμιον, ἐκβαλλόμενος τῶν ἐκκλησιαστικῶν κατα λόγων. Ταῦτα μὲν, ἔνθα πρὸς ἐκκλησιαστικὴν ὁρῶν κατάστασιν· εἰ δὲ πολιτικὴ εἴη ή αμφισβήτησις, οὐκ Αναγκάζεται ὁ κατηγορῶν ταῦτα φυλάττειν, ἀλλὰ ἄδειαν ἔχει παρὰ τοῖς ἄρχουσι κινεῖν. Α'. Πάσα κηδεμονία, τῆς οὐσίας ουσης ἄχρι φ' νομισμάτων, οὐ παρὰ τῷ ἄρχοντι γίνεται, ἀλλὰ παρὰ τῷ τῆς πόλεως ἐκδίκῳ ἢ στρα τηγῷ· καὶ ἐν Αλεξανδρείᾳ παρὰ τῷ ἰουριδίκῳ ἅμα τῇ ἐπισκόπῳ ἢ δημοσίοις προσώποις, εἰ ΧΧΙΧ. Εκ προ σώπου τῆς ὅλης συνόδου. άρχι ρατικός θρόνος,
col. 1179–1180page 52 of 129
PG 138:1179τούτων ή πόλις εύπορο η εγγυητοῦ διδομένου πρὸς τὸ μέτρον τῆς οὐσίας, δοκιμασία τῶν είρη μένων προσώπων, καὶ τῶν ἄλλων τῶν εἰωθότων ἐπὶ ταῖς κηδεμονίαι; προϊόντων, καὶ δύο νομισμάτων διδ' μένων· τοῦ τὴν χειροτονίαν ὑπερτιθεμένου διὰ μείζον κέρδος, ἢ πλέον λαμβάνοντος, ἅπαν ἀναδιδόντος τριπλοῦν, καὶ τοῦ φροντίσματος ἐκπίπτοντος. Ενθα δὲ κηδεμονίαν ὁ ἔκδικος παρουσίᾳ τοῦ ἐπι σκόπου ποιεῖ, δεῖ τὰ πραττόμενα ἐν τῷ τῆς ἐκκλησίας ἀρχείῳ ἀποτίθεσθαι. Ἐν Κωνσταντινουπόλει δὲ παρὰ μόνῳ τῷ πραίτωρ: αἱ κηδεμονίαι γίνονται. ΛΑ'. Ἐὰν ὁ κατέχων πράγμα διαφέρων μας ἄπεστιν, ἢ ἐστὶν, ἢ μαίνεται, καὶ οὐ κηδε μονεύεται, Εξεστί μοι εμπροθέσμως ἄρχοντι περὶ τούτου προσιέναι, ἢ λίβελλον ἐπιδιδόναι, καὶ χρόνος εκκόπτεται. Εἰ δὲ μὴ δύναται ἄρχοντι προσελθεῖν, δεῖ με πρὸς τὸν ἐπίσκοπον εἰσιόντα ἐγγράφως τὴν γνώμην μου φανερώσει. ΛΒ'. 'Αναβαλλομένου τοῦ δεσπότου δέξασθαι τὸ ἐμφύτευμα, ἄδειαν ὁ ἐμφυτευτής έχει σφραγίζειν αὐτό· καὶ ἐν μὲν Κωνσταντινουπόλει ἐν τῷ πέρατι της τριετίας ἐκμαρτύρασθαι τοῦτο παρὰ τοῖς υπάρχοις, ἢ τῷ ἐπάρχῳ, ἢ παρὰ τῷ προσφόρῳ τοῦ παραιτουμένου ἄρχοντι, ἢ παρὰ τῷ πατριάρχῃ, τοῦ δεσπότου δυνάστου ὄντος· ἐν δὲ ταῖς ἐπαρχίαις παρὰ τῷ ἄρχοντι· ἢ μὴ ἐνδημοῦντος αὐτοῦ, παρὰ τῷ ἐκε δίκῳ ἢ τῷ ἐπισκόπῳ τῆς πόλεως, καθ᾽ ἦν ἐστιν ὁ παραιτούμενος, καὶ τὴν τοῦ ἑνὸς αὐτῶν προσλα δεῖν μαρτυρίαν. Καὶ εἰ μηδὲ οὕτω δέξηται, οὔτε τὸ εμφύτευμα λύεται, καὶ κερδαίνει τὸ τέλος ὁ ἐμφυτευ τὴς καὶ τοῦ ἑξῆς χρόνου, ἕως ἂν ὁ δεσπότης στείλη διαμαρτυρίαν ἀπαιτῶν. Ἐξ ἐκείνου γάρ, οὐ μὴν ὑπὲρ τοῦ προλαβόντος χρόνου λήψεται· καὶ ἐπὶ τριετίαν μετὰ τὴν μαρτυρίαν ἀγνωμονοῦντα τὸν ἐμφυτευτὴν ἐξωθεῖσθαι δύναται ΑΓ. Ο δούλην ἢ ἐλευθέραν ἄκουσαν εἰς σκηνὴν Η ορχήστραν καθέλκων, ἢ ἀπαλλαγῆναι κωλύων, ἡ τοὺς ἐγγυητὰς αὐτῆς ἀπαιτῶν χρυσίον, δημεύεται διὰ τοῦ ἄρχοντος καὶ τοῦ ἐπισκόπου, καὶ τῆς πό λεως ἐξωθεῖται. Εἰ δὲ ὁ ἄρχων ἐστὶν ὁ βιαζόμενος, κωλύεται παρὰ τοῦ ἐπισκόπου, ἢ μηνύει τῷ βασι λεῖ ὁ ἐπίσκοπος. Φυλάττονται δὲ οἱ ἐγγυηταὶ ἀφή μιοι. Αἱ δὲ τοιαῦται γυναῖκες, εὐγενεῖς οἶσαι, να ἢ καὶ δυνατῷ ὑποκειμένου προσώπῳ, δι Εμφύτευμα
col. 1181–1182page 53 of 129
PG 138:1181μιμος γαμουνται καὶ ἀξιωματικοῖς χωρίς βασιλικῆς ἀντιγραφῆς, μετὰ μέντοι προικῶν. Τὰ αὐτὰ καὶ περὶ θυγατέρων σκηνικών. ΔΔ'. Επίσκοπος ή κληρικός κυβεύων ή κοινωνῶν τοῖς κυβεύουσιν, ή παρακαθήμενος, ἢ θέατρον ἢ κυνήγιον θεωρῶν, ἀφορίζεται τῆς ἁγίας λειτουργίας, καὶ τῶν σιτήσεων αὐτοῦ στερεῖται, καὶ ὁρία ζεται αὐτῷ χρόνος εἰς μετάνοιαν. Καὶ ἐὰν εἴσω τοῦ χρόνου ἀξίως φανῇ μετανοήσας, ἱερατικής ἀξιοῦται φιλανθρωπίας. Εἰ δὲ καὶ μετὰ τὸν χρόνον ἐπιμείνῃ, τελέως ἐκβάλλεται τοῦ κλήρου, καὶ γίνε ται βουλευτής μετὰ τῆς αὐτοῦ περιουσίας τῆς πόλ λεως ἧς ἦν κληρικός· ἡ τῆς πόλεως ἐκείνης οὐκ ἐχούσης βουλευτήριον, γίνεται εἰς τὴν χρήζουσαν ἐκ τῶν πλησιαζουσῶν. Εἰ δὲ οὐσίαν οὐκ ἔχει, γίνε και ταξιώτης. Παραφυλάττουσι δὲ ταῦτα οἱ πα τριάρχαι, καὶ οἱ ἐπίσκοποι, καὶ οἱ ἐκκλησιέκδι και, καὶ οἱ ἑκάστης διοικήσεως ύπαρχοι, λοιποὶ ἄρχοντες καὶ ἔκδικοι ταῦτα τοῖς ἱερεῦσι προσαγγέλλουσι. Δεῖ δὲ ταῦτα μετὰ τῶν ἀκρι βῖν ἐπὶ τῶν Εὐαγγελίων ζητεῖσθαι, καὶ τοὺς συκο φάντα; ἀγανακτείσθαι. Έχει διαφόρους ποινάς κατά τῶν ἀρχόντων, καὶ τάξεων, καὶ τῶν ἐκδίκων, εἰ, ταῦτα μανθάνοντες, μὴ προσαγγείλωσι τοῖς προσ φόροις ἱερεῦσιν. Καὶ ὅσα παράτιτλα. και οι Βιδ. α', τίτ. β' διάτ. Γ'. ἧς ἡ ἀρχή, Καὶ ἐν τῷ Ἰλλυρικῷ οἱ παλαιοί κανόνες τῶν Ἐκκλησιῶν κρατείτωσαν· ὥστε, ηνίκα ἐκκλησιαστικόν τι ανα κύψει, τεμνέσθω γνώμῃ τοῦ ἐπισκόπου Κωνσταν τις υπόλεως, συνόδου γινομένης. Βιβ. α'., τίτ. β', διάτ. ιε', ἧς ἀρχή.. Ο νοσοκομεῖον, ἢ πτωχεῖον, ἢ ξενοδοχεῖον κτίζειν ἐπαγγειλάμενος, προνοίᾳ τοῦ κατὰ χώραν ἐπισκόπου οἰκοδομεῖν ταῦτα ἀναγν σθήσεται. Βιδ. α' τίτ. γ' διάτ. δ', ἧς ἡ ἀρχή, Οὐδὲ κατὰ τιμήν, οὐδὲ κατά νόμον ἀπαιτεῖται μαρτ τυρεῖν ὁ ἐπίσκοπος· ὅθεν μὴ μαρτυρείτω. Βιβ. α', τίτ. γ', διάτ. κ', ἧς ἡ ἀρχή, Τοῦ Επισκόπου ἀδιαθέτου τελευτῶντος, ἡ ἐκκλησία τὸν τούτου κλῆρον ὑπεισέρχεται. Β.6. α', τίτ. γ', διάτ. κα', ἧς ἡ ἀρχὴ, "Ο βουλευτή, ἐπίσκοπος γινόμενος, δύνα ται διὰ τοῦ ὑποκαταστάτου κινδύνῳ τῆς ἰδίας ὑπο στάσεως τὰς ἐποφειλομένας παρ' αὐτοῦ λειτουργίας ἐκπληροῦν τῇ πατρίδι. Βιδ. α', τίτ. γ', διάτ. κβ', ἧς ἡ ἀρχή, Ο συκοφαντήσας ἐπίσκοπον τριάκοντα λίτρα; χρυσίου τῷ δημος!: κατατίθησιν. Καὶ αἱ πολλαὶ διατάξεις τοῦ αὐτοῦ τίτλου το παρόντι τίτλῳ ἁρμόζουσι, περὶ ἐπισκόπων διαλαμβάνουσαι. Β.6. α'. τίτ. ε', διάτ. ιζ', ἧς ἡ ἀρχὴ τῆς ἁγίας. ΑΙ
col. 1183–1184page 54 of 129
PG 138:1183Τῆς ἁγίας. Οι & (πως ἂν τὰ κατὰ τῶν Σαμαρειτών νομοθετηθέντα Ανεώχ θωσαν. γορεύομεν. φυλαχθῇ, προνοείτωσαν οἱ ἐπίσκοποι. Βιβ. α', τίτ. Γ', διάτ. α', ἧς ἡ ἀρχή, Ο επίσκοπος τὸν ἤδη βαπτισθέντα αναβαπτίσει πολ μήσας ἀποχειροτονείται. Τοῦτο γὰρ τοῖς ἀποστολι τοῖς μάχεται παραγγέλμασιν. Β.6. α', τίτ. ιβ', διάτ. γ, ἧς ἡ ἀρχή, ἀνεῴχθησαν. Τοὺς ἐν ὅπλοις πρόσφυγας ἀποθέσθαι τὰ ὅπλα μὴ πεισθέντας, μήτε είξαντας τῇ παρὰ τοῦ ἐπισκόπου καὶ τῶν κληρικῶν ἐπαγγελθείσῃ ἀσφαλεία, μεθ' ὅρκου δόσεως, οὐδὲ οὕτως ἄνευ τῆς τοῦ ἐπι σκόπου γνώμης ἔξεστιν ἀποσπάσθαι. Βιβ. α', τίτ. ιγ', διάτ. α', ἧς ἡ ἀρχή, Οἱ ἐπίσκοποι ἐν τάξει μαρτύρων υπογραφές τωσαν ἐν τοῖς συμβολαίοις τῶν ἐν ἐκκλησίᾳ ἐλευθερουμένων. Ιδιωτικά Βιβ. α' τίτ. ν', διάτ. η, ης ἡ ἀρχή, Ο ἔκδικος συναινοῦντος τοῦ ἐπισκόπου προβαλλέ σω. Βιβ. γ'. τίτ. ιβ', διάτ. η', ἧς ἡ ἀρχή, προαγορεύομεν. Ἐὰν ὁ ἐκβιβαστής διαστρέφῃ τὸν ὑπου μνησθέντα περὶ τοῦ ἐγγυητοῦ, πρόσωπον φάσκων αὐτὸ ἄπορον, προνοίᾳ καὶ κρίσει τοῦ ἐπισκόπου τοῦτο δεχέσθω, Βιβ. γ', τίτ. μγ', διάτ. α', της ἡ ἀρχή, Η τῶν κύβων. Τὴν τοῦ κόττου παιγνίαν δύνανται οἱ ἐπίσ σκοποι ἀναζητεῖν, καὶ κωλύειν γενέσθαι. Βιβ. δ', τίτ. λ', διάτ. α', ἧς ἡ ἀρχή, Ο διά τινα δυσχέρειαν μὴ δυνάμενο; διὰ τοῦ ἄρχοντος τῶν τόπων, ἢ τοῦ ἐκδίκου ποιεῖσθαι τὴν περὶ τῆς ἀναργυρίας διαμαρτυρίαν, ἄδειαν ἐχέτω τοῦ προσιέναι τοῦ ἐπισκόπῳ, καὶ διὰ τούτου ταύτην ποιεῖν φανερὰν τῷ κρεδίτωρ, τῷ δανειστῇ, ή, οἶμαι τῳ πραίτωρι. Βιβ. ε', τίτ. δ', διάτ. κθ', ἧς ἡ ἀρχή, Πάσῃ. Ι σκηνικὴ ἀνεθῆναι βουλομένη, καὶ παρὰ τοῦ ἄρχοντος κωλυομένη, δύναται προσιέναι τῷ ἐπισκόπε, ἵνα προνοίᾳ αὐτοῦ ἐπὶ τὸν σεμνὸν καὶ σώφρονα βίον μετέλθῃ. Βιβ. ε', τίτ. ο', διάτ. ζ', ἧς ἡ ἀρχή, Οι κουράτωρες καὶ κρίσει καὶ δοκιμασίᾳ τῶν ἐπισκόπων προβαλλέσθωσαν. Βιβ. ζ', τίτλος μ', διάταξις β', ἧς ἡ ἀρχή, Δύναταί τις προσιών τῷ ἐπισκέπῳ τὸν τρέ η χοντα κατ' αὐτὸν χρόνον διακόπτειν. Βιβ. η', τίτ. ε', διάτ. γ', ἧς ἡ ἀρχὴ, Το ἐκτεθὲν βρέφος μὴ καταδουλούσθω προνοίᾳ τοῦ Επισκόπου. Βιβ. θ', τίτ. δ', διάτ. ς', ἧς ἡ ἀρχὴ, Οὐδένα. Οἱ θεοφιλέστατοι κατὰ τόπον ἐπίσκοποι μίαν εκάστης ἑβδομάδος ἡμέραν, τὴν δ', ἢ τὴν δ' τὰς φυλακάς διερευνάτωσαν. Β.6. θ', τίτ. ε', διάτ. β', ἧς ἡ ἀρχή, Ιδιωτικός. Εάν τις βληθῇ ἐν ἰδιωτική φυλακή, προνοία των πᾶσιν. 5, 2. Προεστώς τῶν θείων πιβάτων,
col. 1185–1186page 55 of 129
PG 138:1185θεοφιλῶν ἐπισκόπων, ἀφιέσθω παραχρῆμα τῆς φυ λακή;. Σημείωσαι ὅτι, ῥᾳθυμουμένου τοῦ πράγματος τούτου, δεῖ τὸν ἐπίσκοπον ἀναφέρειν τῷ κατὰ και ρόν προεστῶτι τῶν θείων προβάτων· τοῦτο γὰρ, φησί, μη ποιήσαντες, οὐ μόνον περὶ τὴν οὐσίαν, ἀλλὰ καὶ περὶ τὴν σωτηρίαν αὐτὴν ὑποστήσεται (Γ. ὑποστήσονται] κίνδυνον. Βιβ. ιβ', τίτ. Εγ', διάτ. β', ἧς ἡ ἀρχή, Θεσπίζου μεν. Ο μήνυσίν τινα ἐμφανίσας ἐν ἐπαρχίᾳ, καὶ πλέον ἐξ νομισμάτων βουλόμενος διαγράψαι της επαρχίας, προνοίᾳ τοῦ ἐπισκόπου ἀπωθείσθω. Ανάγνωθι τῶν μετὰ τὰς νεαρὰς τὴν Γ', διάταξιν, ἧς ἡ ἐπιγραφὴ· Νόμος περὶ τοῦ πῶς δεῖ χειροτονεῖσθαι τοὺς ἐπισκόπους, καὶ τὰ ἑξῆς. Καὶ τὴν στ' ἀνεπίγραφον μὲν οὖσαν, ἀναγκαίαν δὲ καὶ φιλάνθρωπον· καὶ τὴν ρδ', ἧς ἡ ἐπιγραφή Διάταξις παρὰ εἰσι δικάζεσθαι δεῖ μοναχοὺς καὶ ἀσκητρίας. Καὶ τὴν π', ἧς ἡ ἐπιγραφή "Η διὰ τῶν ἀξιωματικῶν· καὶ τῆς ἐπισκοπῆς ἐλευθεροῦσα τῆς ὑπο εξουσιότητος. Εὑρήσεις γὰρ ἂν μὲν τῇ δ', πῶς δεῖ χειροτονεῖσθαι τοὺς ἐπισκόπους, καὶ ποῖα ἐπιτίμια ὥρισται κατὰ τῶν παραβαινόντων τὴν διάταξιν, καὶ παρὰ τὸν δρον αὐτῆς χειροτονουμένων. Ἐν δὲ τῇ ρκδ', ὥστε, τὸν ἄρχοντα μὴ βουλόμενον ὑπακούειν τοῦ προσέλευσιν ποιησαμένου πρὸς αὐτ τὸν, καταναγκάζεσθαι ἐκ τοῦ ἐπισκόπου ἀκροάσασθαι τῆς ὑποθέσεως· καὶ ὥστε, εἰ εὔλογος ὑπεστιν αἰτία, συνακροάσασθαι τῷ ἄρχοντι τὸν ἐπίσκοπον καὶ εἰ ἀδίκως τινὰ κατεδίκασεν ὁ ἄρχων, καὶ τοῦτο σκοπῆσαι τὸν ἐπίσκοπον· καὶ εἰ συνίδοι, καταδικάσαι τὴν ἄρχονται καὶ μηδεὶς προσερχέσθω βασιλεί, μὴ ἐπιφερόμενος γράμματα τοῦ ἐπισκόπου τῆς αὐτ τοῦ πόλεως. Ἐπεὶ τὰς αὐτὰς ὑφέξει τιμωρίας, ἃς ὁ ἄρχων ἔμελλε πάσχειν, εἰ, προσέλευσιν δεξάμενος, κατεφρόνησε, καὶ οὐκ ἠκροάσατο τῆς ὑποθέσεως. Πάλιν δὲ ἡ αὐτὴ διάταξις φησιν ὥστε τὸν ἐπίσκοπον μὴ συγχωρείν μαγιστριανῷ σκούρτουλα μεθοδεύειν πλέον τῆς ὡρισμένης ποσότητο; ἐν τῇ διατάξει. Ἐν δὲ τῇ ση', ὡς πάντες οἱ μοναχοὶ καὶ πᾶσαι αἱ μονάστρια: παρὰ τῶν κατὰ χώραν ἐπισκόπων δικά ζονται, δίκην ἔχουσαι πρός τινα. Ἐν δὲ τῇ π', ὡς πας τις ἐπισκοπῆς ἀξιωθεὶς ἐλευθεροῦται, καὶ βουλευτικής τύχης, καὶ ὑπεξουσιότητος. ΤΙΤΛΟΣ Ε'. Περὶ αἱρετικῶν, καὶ Μανιχαίων, καὶ Σαμαρει τῶν. Ερμηνεία Α'. Τὰ προφάσει τῆς θρησκείας φιλο τιμηθέντα προνόμια οὐκ ἔχουσιν οἱ αἱρετικοί, ἀλλὰ ταῖς λειτουργίαις ὑπόκεινται. Β. Οἱ αἱρετικοὶ μὴ διδασκέτωσαν μηδὲ ἐμφανι Θεσ πιζομεν. επαρχιωτών,
col. 1187–1188page 56 of 129
PG 138:1187μικούς. Αἱρετικός δέ ἐστι, καὶ τοῖς κατὰ τῶν αἱρε τικῶν ὑπόκειται νόμοις, ο μικρόν γοῦν ἐκκλίνων τῆς ὀρθοδόξου πίστεως. Γ'. 'Π ἐρθόδοξος Ἐκκλησία τὰ τῶν αἱρετικῶν συνακτήρια λαμβάνει, κἂν ἐν ἰδιωτικοῖς οίκοις ὦσιν. Οὐ λιτανεύουσι δὲ νίκτωρ ή μεθ' ἡμέραν. Εἰ δέ τι τοιοῦτο δημοσία, ἢ ἐν ἰδιωτικῷ οἴκῳ γένηται, ἡ μὲν τάξις τοῦ ὑπάρχου. συγχωρούσα, ρ' λίτρα;, αἱ δὲ ἐπιχωρίοι ρ' προςτιμώνται. Δ΄. Πούβλικόν ἐστι τὸ κατὰ τῶν Μανιχαίων καὶ Δονατιστών Εγκλημα, καὶ ὅπερ εἰς ὕβριν τοῦ θείου φέρεται. Καὶ οὐκ ἔχουσί τι κοινὸν πρὸς τὰ ἔθη ή τους νόμους. καὶ δημεύονται, καὶ πάσης στερούνται φιλοτιμίας καὶ διαδοχῆς, καὶ οὔτε δωροῦνται, ούτε πωλοῦσιν, οὔτε ἀγοράζουσιν, οὔτε ὁπωσοῦν συναλ λάσσουσι· καὶ μετὰ θάνατον, ὡς ἐπὶ τῆς καθοσιώσεως κατηγορούνται· καὶ πᾶσα τελευταία βούλησ Μηδὲ ὑπηρέτας χειροτονεῖν αὐτοὶ μὴ κεχειρότονη Εν τισι σφαλλόμενος καὶ διαφερόμενος τοῖς ρευρειο δόγματά τινα αίρεσις, φιλοσόφου δόγμα, Αὔριον εἰς λιτανεῖον ἐξελεύσομαι μεθ' ὑμῶν
col. 1189–1190page 57 of 129
PG 138:1189αὐτῶν οἱ παῖδες, εἰ μὴ τῆς φαυλότητος αὐτῶν ἀνα χωρήσωσι. Τιμωρούνται δὲ καὶ οἱ κρύπτοντες αὐτοὺς ἐν εἰδήσει. 'Ανεύθυνοι δὲ γίνονται οι δοῦλοι αὐτῶν μετιόντες εἰς τὴν καθολικὴν πίστιν. Ε΄. Οι Αρειανοί, καὶ Μακεδονιανοί πνευματομάχοι, και Απολλιναρισταί, καὶ Νανατιανοί, ήγουν Σαββατιανοὶ, Ευνομιανοί, Παπιανισταί, Μοντανισταί, ήγουν Πρισκιλλιανισταί, Φρύγες, ήγουν Πεπουζίται, Μαρκιωνισταί, Βορβοριανοί, Μεσσαλιανοί. Εὐτυχῖται, ήγουν Ενθουσιασταί, Δονάτισται, Ανδρια Παυλιανοί, Μαρκελλιανοί, Ὀφεται, Ἐγκρανῖται, Αποτακτῖται, Ερημίται, Σακκοφόροι, καὶ οἱ πάνω των χείρους Μανιχαῖοι, οὐ δύνανται συνάγεσθαι ή εὔχεσθαι· οἱ δὲ Μανιχαίοι, τῶν πόλεων ἐκβάλλον. ται, καὶ ἐσχάτως τιμωρούνται. Κύρια δέ εἰσι πάντα τὰ κατὰ τῶν αἱρετικῶν νομοθετηθέντα περὶ τῶν δωρουμένων ἢ τῶν καταλιμπανομένων αὐτοῖς, στρα τιῶν, καὶ περὶ τῶν συνακτηρίων αὐτῶν· ὥστε τὰς Εκκλησίας τοὺς οἴκους λαμβάνειν, ἐν οἷς γνώμῃ ἢ ἀποπροσποιήσει τῶν δεσποτῶν συνῆλθον. Εἰ δὲ οἱ (β).. ἀσχεδρουγῶνἀσκοδρουγιτῶν καλουμένων. 1, 23: Μηδέποτε ἐν Ῥωμαϊκῷ ἐδά φει τοῦ συνεἶναι ἡ προσεύχεσθαι εὐχέρειαν ἐχέσ
col. 1191–1192page 58 of 129
PG 138:1191ή προκουράτορες ἀγνοούντων αὐτῶν τοῦτο πετραχα σιν, εὐγενεῖς μὲν ὄντες προστιμώνται δέκα λίτρα;, ἢ ἐξορίζονται· δοῦλο: δὲ μαστίζονται, ή μεταλλί ζονται, καὶ οὐ συνέρχονται δημοσίᾳ, ἣ κτίζουσι συνακτήρια, οὔτε τι ποιοῦσιν εἰς περιγραφὴν τοῦ νόμου, πάσης πολιτικῆς καὶ στρατιωτικής βοηθείας εστερημένοι, καὶ τῶν βουλευτῶν ταῦτα φυλαττόν των ὑπὸ κοινῆς κ' λιτρῶν· καὶ οὔτε Προνόμου [προνόμιον] ἰδικὸν παρανόμως αὐτοῖς ποριζόμενον ἔῤῥωται. Ισχύει δὲ καὶ τὰ κατ᾿ αὐτῶν νομοθετηθέντα εἰς ποινὴν καὶ κώλυσιν στρατιάς. Γ. Οι Νεστοριανοί Σημωνιανοὶ λέγονται· καὶ οὐκ ἔξεστι τὰ κατὰ τῆς ἐν Ἐφέσῳ συνόδου αὐτοῖς γραφέντα ἔχειν ἢ ἀναγινώσκειν, ή μεταγράφε σθαι, ἀλλὰ καίο ται. Καὶ ἐν τῷ ζητεῖν περὶ πίστεως οὐ δεῖ αὐτῶν μεμνήσθαι, οὔτε δεῖ αὐτοὺς ἐν οἰῳδήποτε ἰδίῳ τόπῳ δέχεσθαι. Ο δὲ παραβὰς τὸν νόμον δημεύεται. Οὐ λέγονται δὲ οἱ Νεστοριανοί Χριστιανοί. Ζ'. Οἱ ἐν βουλαῖς, ἢ στρατιαῖς, ἡ σωματείοις όνο τις αἱρετικοί, και χρηματικῶς καὶ σωματικῶς λειτ τουργοῦσιν. Η΄. Οἱ τὰ Εὐτυχοῦς καὶ Διοσκόρου φρονοῦντες ὅμοιοι τοῖς 'Απολλιναρισταῖς εἰσι, καὶ τοῖς αὐτοῖς ὑπόκεινται, μὴ ἀκολουθοῦντες ταῖς ἁγίαις τέσσαρσι συνόδοις· καὶ εὐκ ἔξεστιν αὐτοῖς ἐπισκόπους κληρικούς ψηφίζεσθαι· ἐπεὶ καὶ ὁ ποιῶν καὶ ὁ γινόμενος ἐξορίζεται καὶ δημεύεται· οὔτε ποιοῦ. σιν ἐκκλησίας, ἢ μοναστήρια, ή συνάγονται ἐπὶ θρησκείᾳ· ἐπεὶ τὸν οἶκον ἢ τὴν κτῆσιν, ἔνθα συν ἦλθον, ἡ ἐκκλησία λαμβάνει, ἐν ᾧ συνελθεῖν γνώμῃ τοῦ δεσπότου δειχθῇ παρὰ τῷ ἄρχοντι. Εἰ δὲ παρὰ γνώμην τοῦ δεσπότου ἐνοικολόγος Η διοικητής τοῦ χωρίου, ἡ ἕτερος ὑπεδέξατο ἐπὶ πα ρασυνάξει, ἢ ἐν μοναστηρίῳ, εὐτελὴς μὲν ὤν, δη μοσίᾳ ῥαβδίζεται· σεμνὸς δὲ, τ' λίτρας προστιμάται τῷ φίσκω. Ούτε στρατεύονται, καὶ ἐὰν στρατευθῶν Καὶ τοὺς ὁμοίους ἀποκηρύττων καὶ προστάττων, Πορφυριανούς αὐτοὺς ὀνομάζε σύαι, καὶ τὰ ὑπ' αὐτῶν συγγραφέντα πυρὶ παρα δοθῆναι. Τοὺς δὲ ἔχοντας καὶ μὴ πυρὶ παραδιδόντας, θανάτῳ ζημιούσθαι. Οἱ τούτους καλοῦντες Χριστιανούς πολύ και λίαν πλανώνται ι.
col. 1193–1194page 59 of 129
PG 138:1193σιν, ἀποστρατεύονται, καὶ οὔτε κοινωνοῦσι τῷ λατίῳ, οὔτε ἄλλῃ πόλει, οὔτε ἐν ᾗ ἐγεννήθησαν ἢ ἐν χωρίῳ διάγουσιν. Οἱ δὲ γεννηθέντες ἐν Κωνσταντινουπόλει πάσης ἀπελαύνονται μητροπόλεως. Ούτ δενὶ ἔξεστι κατά τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου γράφειν, ἢ ἀναγινώσκειν, ἢ ὑπαγορεύειν, ἢ ἔχειν συγγράμματα· ἐπεὶ διηνεχῶς ἐξορίζεται. Καὶ ὁ προσελθὼν ἐπὶ τὸ μαθεῖν δέκα λίτρας δίδωσι τῷ φίσκῳ· καὶ ὁ διδάσκων τὰ κεκωλυμένα ἐσχάτως τιμωρείται. Πάντα δὲ τὰ συγγράμματα τοῦ Εὐτυχοῦς καὶ ᾿Απολλινα ρίου καιέσθωσαν. Εἰ δὲ παρίδωσι ταῦτα οἱ ἄρχοντες καὶ αἱ τάξεις αὐτῶν, ἢ οἱ ἔκδικοι, ἀπὸ δέκα λιτρῶν τῷ φίσκῳ προτιμώνται. Θ'. Οἱ αἱρετικοί κατὰ τὸ νεμομισμένον οὐ Θάπτονται. 1. Οὔτε ὀρθόδοξος δύναται καθ' οιονδήποτε τρό που μεταφέρειν εἰς αἱρετικὸν ἀκίνητον πράγμα, ἔχων ἐκκλησίαν ὀρθόδοξον· ἐπεὶ φισιοῦται. ΙΑ'. Οπουδήποτε οι Μακιγαῖοι εὑρισκόμενοι κεφαλικῶς τιμωρούνται. ΙΒ'. Οἱ μὲν Μανιχαίοι πανταχόθεν ἐλαύνονται, καὶ κεφαλικῶς τιμωροῦνται· οἱ δὲ λοιποὶ αἱρετικοὶ (αἱρετικὸς δέ ἐστι πᾶς μὴ ὀρθόδοξος·) καὶ οἱ Ελ ληνες, καὶ οἱ Ἰουδαῖοι, καὶ οἱ Σαμαρείται κωλύονται ἄρχειν, καὶ ἀξίας ἔχειν, ἢ δικαιολογεῖν, ἢ ἐκε δικεῖν, ἢ πόλεως πατέρες γίνεσθαι· ἵνα μὴ αχῶσιν ἄδειαν ἐπηρεάζειν ἢ δικάζειν Χριστιανοῖς ἢ ἐπι σκόποις, ἢ στρατεύεσθαι, πλὴν τῶν ἐκ γένους κορο ταλίνων. Οὗτοι γὰρ μένουσι τὰ μὲν βάρη ὑπέχον τις, μὴ προκόπτοντες δὲ, μήτε τοὺς ὀρθοδόξους ἐκδιβάζοντες ἐπὶ δημοσίαις ἡ ἰδιωτικαῖς αἰτίαις. 'Ο δὲ πειραθείς τι τούτων εγχειρίσαι, πρὸς ἀπρά κτῳ τῇ ἐγχειρήσει δίδωσιν εἴκοσι λίτρας. Καὶ οἱ ταῖς δημοσίαις αὐτοὺς ἀπογραφαῖς ἐντάττοντες είν κόσι καὶ οἱ ἄρχοντες ν'· καὶ πᾶσαι τοῖς πριβάτοις εἰσκομίζονται. Εξῄρηνται οι Γότθοι, οι γίνονται φοιδεράτοι, καὶ ἄλλως πρὸς τὸ δοκοῦν τῇ βασιλείᾳ τιμώνται. παί οὐ θάπτονται. Πάντες δὲ τῆς ᾿Αρείου ὑπάρχουσι κακοπιστίας. Πρέσβεις ἦλθον ἐκ Θράκης τῶν ὑποσπόνδων Γότθων, ας δη καὶ φο:δεράτους οι Ρωμαίοι καλοῦσι.
col. 1195–1196page 60 of 129
PG 138:1195Αμφισβητούντων τῶν γονέων, ἐπικρατέστερός ἐστιν ὁ θέλων τῇ ὀρθοδόξῳ πίστει τοὺς παῖδα, προσ αγαγεῖν. Αἱρετικοί πατέρες, μηδὲν ἔχοντες νόμι μον ἐγκαλεῖν τοῖς ὀρθοδόξοις παισὶν, ἀναγκάζονται πρὸς τὰς οὐσίας αὐτῶν τροφάς χορηγεῖν, καὶ τὰ λοιπὰ ἀναγκαῖα, καὶ συνάπτειν ὀρθοδόξοις, καὶ δι Είναι προίκας καὶ προγαμιαίας δωρεάς, προνοί τῶν ἀρχόντων καὶ τῶν ἐπισκόπων. ΙΓ΄. Οἱ ὀρθόδοξοι παίδες τῶν αἱρετικῶν, μή ἁμαρτήσαντες κατ' αὐτῶν, ἀμείωτον λαμβάνουσι τὸ ἐξ ἀδιαθέτου αὐτοῖς ἁρμόζον· καὶ ἡ παρὰ ταῦτα γενομένη τελευταία βούλησις ἀκυροῦται, φυλαττομένων τῶν ἐλευθεριῶν, εἰ μὴ κατά τινα νόμον κωλύονται. Εἰ δέ τι πλημμελήσωσιν εἰς τοὺς γονεῖς. κατηγορούνται καὶ τιμωρούνται. Εχουσι δὲ καὶ οἱ ἡμαρτηκότες τὸ τέταρτον τῆς οὐσίας αὐτῶν κατά διαθήκας. Τὰ αὐτὰ καὶ περὶ Ἰουδαίων καὶ Σαμα ρειτῶν. ΙΔ΄. Οἱ αἱρετικοι συνακτήρια ποιεῖν οὐ δύνανται, ή παρασυνάξεις, ή συνόδους, ή χειροτονίας, ή βαπτίσματα, ἢ ἐξάρχους ἔχειν ἢ πατερίας, ἡ ἐκδικίας ἐγχειρίζεσθαι, ή φροντίζειν, ἢ διοικεῖν χωρία δι' ἑαυτῶν ἢ διὰ παρενθέτων προσώπων, ἤ τι τῶν ἀπηγορευμένων προσώπων ποιεῖν. Ο δὲ παραβα νων ἐσχάτω; κινδυνεύει. ΙΕ΄. Οἱ Μανιχαίοι παρὰ μόνων ὀρθοδόξων παίδων ἐξ αδιαθέτου διαδέχονται. Μὴ ὄντων δὲ τούτων, ὁ φίσκος τὰ πράγματα διεκδικεῖ, εἶτε διέθεντο, είτε ἐληγάτευσαν, εἴτε ἐδωρήσαντο. 1Ϛ΄. Ὁ ἀπὸ Μανιχαίων γενόμενος ὀρθόδοξος, άν εὑρεθῇ τὰ τῆς πλάνης ποιῶν, ἡ ψιλώς συνδιάγων, ἢ ὁμιλῶν Μανιχαίοις, καὶ μὴ παραχρῆμα διδοὺς αὐτοὺς νομίμῳ δικαστῇ, ἐσχάτως τιμωρείται Κἂν εἴη πατὴρ ὁ ἀντιλέγων, Καὶ πῶς ἀναγκάζονται τοὺς παῖδας ὀρθοδόξους ὄντας τρέφειν, καὶ γράφειν κληρονόμους, καὶ διδόναι αὐτοῖς προ και, καὶ προγάμους δωρεάς. Ει Καὶ χάρις τῷ ταῦτα συνθεμένῳ, Εἰ γὰρ καὶ τῶν νόμων ὑπερόπτης εἴη, καὶ ἀσεβῆς, ἀλλὰ πατὴρ ὅμως ἐστί Τὰς αὐτῶν ἐκκλησίας ήτοι φωλεοὺς καὶ σπήλαια· οὕτω γὰρ εἴποιμι τὰς τῶν αἱρετικῶν συνελεύσεις Ευνόμιον μὲν ἐξώρισε παρασυνα γωγές ποιοῦντα καὶ λαοὺς ἀπατῶντα παραβαπτισταὶ
col. 1197–1198page 61 of 129
PG 138:1197καὶ οἱ ἐν ἀξίαις καὶ στρατιαῖς ὄντες ἐπιμελῶς τοὺς ἐν αὐτοῖς τοιούτους ὄντας ἀναζητείτωσαν, καὶ παραδιδότωσαν. Ἐπεὶ συλλαμβανόμενος ὁ Μανι χαῖος, ἐὰν εἴπῃ γινώσκεσθαι παρά τινων, ἁρμοδίως τιμωροῦνται, ὡς τὰ αὐτὰ ἁμαρτάνοντες, κἂν μὴ ἦσαν τοιοῦτοι. Τὰ αὐτὰ γὰρ ἁμαρτάνειν δοκοῦσιν οἱ γινώσκοντες μὲν τὸν ἁμαρτάνοντα, μὴ ποιοῦντες δὲ τοῦτον κατάδηλον. 'Ο ἔχων βιβλία μανιχαϊκά, καὶ μὴ φέρων ἐπὶ τῷ καυθῆναι τιμωρεῖται. ΙΖ΄. Αἱ τῶν Σαμαρειτών συναγωγαὶ καθαιροῦνται, καὶ ἐὰν ἄλλας ἐπιχειρήσωσι ποιῆσαι, τιμωρούνται. Οὐ δύνανται δὲ διαδόχους ἔχειν ἐκ διαθήκης, ἢ ἐξ ἀδιαθέτου, πλὴν ὀρθοδόξων· οὔτε δωροῦνται, ή ἄλλως ἐκποιοῦσι τοῖς μὴ οὖσιν ὀρθοδόξοις· ἀλλὰ ὁ φίσκος αὐτὰ ἐκδικεῖ προνοίᾳ τῶν ἐπισκόπων καὶ τῶν ἀρχόντων Η΄. Τὰ περὶ τῶν Σαμαρειτών νομοθετηθέντα ἐπὶ ταῖς συναγωγαῖς καὶ ταῖς διαδοχαίς κρατεί καὶ ἐπὶ τοῖς Μοντανισταῖς καὶ τοῖς Ασκοδρούγοις καὶ Ὀφίταις. Μόνε: γὰρ ὀρθόδοξοι κληρονομούσιν αὐτοὺς ἐκ διαθήκης καὶ ἐξ ἀδιαθέτου, καὶ ληγάτα λαμβάνουσιν. Οἱ δὲ λοιποὶ αἱρετικοί, τουτέστιν αἱ μὴ ὀρθόδοξοι, καὶ οἱ Ἕλληνες, καὶ οἱ Σαμαρείται, οὐ στρατεύονται, οὔτε ἀξιωματικοί γίνονται, ούτε δημόσιον μετέρχονται φρόντισμα, οὔτε παιδεύουσιν, οὔτε συνηγοροῦσιν. Εἰ δέ τις ὑπὲρ τοῦ τυχεῖν τινος τούτων, προσποιησηται τὸν ὀρθόδοξον, καὶ μὴ φανῇ ἔχων γυναῖκα, ἢ παῖδας αἱρετικούς, καὶ μὴ προσ αγάγῃ αὐτοὺς τῇ ὀρθοδοξίᾳ, ἐκβάλλεται. Εἰ δὲ καὶ λάθοι, οὐ δύναταί τι τοῦ αὐτοῦ δωρεῖσθαι, ἢ ἄλλως ἐκποιεῖν αἱρετικῶν· ἀλλὰ ταῦτα καὶ τὴν αἱρετικὴν καταφερομένην αὐτοῦ κληρονομίαν ἐκδικεῖ τὸ δη μόσιον. Καθόλου γὰρ οἱ μετασχόντες στρατείας ἢ ἀξίας, ἡ συνηγορίας, ή δημοσίας φιλοτιμίας, ή συγκροτήσεως, παρὰ μόνων ὀρθοδόξων κληρονο μοῦνται, καὶ τὰ ἐξ αὐτῶν ὁπωσοῦν εἰς αἱρετικὸν ερχόμενα τὸ δημόσιον ἐκδικεῖ. Ἐὰν ἕτερος τῶν συνοικούντων ὀρθόδοξος, ἢ καὶ ἄλλος αἱρετικός, δεῖ γενέσθαι τοὺς παῖδας αὐτῶν ὀρθοδόξους. Εἰ δὲ οἱ μὲν ὀρθόδοξοι γίνωνται, οἱ δὲ μείνωσιν αἱρετικοί, μόνοι κληρονομοῦσιν ἑκατέρου γονέω; οἱ ὀρθόδοξοι. Εἰ δὲ πάντες εἰσὶν αἱρετικοί, συγγενεῖς ὀρθόδοξοι κληρονομοῦσιν· ἢ μὴ ὄντων αὐτῶν, ὁ φίσκος. Εχει διαφόρους ποινὰς κατὰ τῶν ῥᾳθυμούντων, καὶ μὴ ἐξιόντων, ἢ μηνυόντων ἀρχόντων καὶ τάξεων πολι τικῶν καὶ στρατιωτικῶν ἐπισκόπων· οἵτινες καὶ περὶ τῶν ῥαθυμούντων ἀρχόντων ἀναφέρουσι τῷ βασιλεῖ. Αἱ δὲ ποιναὶ τῷ φίσκῳ ἀομόζουσιν. συγκροτά, συγκρότησις,
col. 1199–1200page 62 of 129
PG 138:1199ΙΘ'. Ἐὰν ἑκάτερος γονεύ; αἱρετικός εἴη, μόνοις τοῖς ὀρθοδόξοις παισὶν, οὐ μὴν τοῖς αἱρετικοῖς δι ρεῖται, καὶ παρ' αὐτῶν διαδέχεται. Πάντων δὲ αἱρετικῶν ὄντων, ὀρθόδοξοι συγγενείς κληρονομούσι τούτων δὲ μὴ ὄντων, ὁ φίσκος. Πρὸς δὲ τὴν οὐσίαν αὐτῶν οἱ αἱρετικοὶ ἀναγκάζονται τοὺς ὀρθοδόξους παῖδες τρέφειν, καὶ τὰ καθ᾿ ἡμέραν χορηγεῖν, καὶ διδόναι προῖκας, καὶ προγαμιαίας καταγράφειν δωρεάς. Κ΄. Οἱ αἱρετικοί κοινωνοῦντες, ἢ συνάξεις ή βά πτισμα ποιοῦντες, τιμωρούνται, ὡς οἱ τοὺς νόμους παραβαίνοντες, καὶ οἱ τοὺς οἴκους αὐτοῖς ἐπὶ τούτῳ παρέχοντες, τοῖς ἤδη νομοθετηθεῖσιν ὑπόκεινται. Μόνοι οἱ ὀρθόδοξοι, ἐν τόποις τῶν ἱερῶν περιβόλων ἔχοντες ἐργαστήρια, κέχρηνται προνομίοις, οὐ μὴν οἱ αἱρετικοί· οὔτε εἴσω τῶν ἱερῶν περιβόλων πραγ ματεύονται, διὰ τὸ μὴ τῶν θείων ἀκροᾶσθαι μυ στηρίων. Οἱ δὲ Μοντανισταὶ οὔτε συνδιαιτώνται τοῖ; ἐξ αὐτῶν γινομένοις ὀρθοδόξοις· καὶ οἱ λεγό μενοι ἐξ αὐτῶν ἐπίσκοποι ἢ κληρικοὶ ἐξωθοῦνται Κωνσταντινουπόλεως. Κωλύονται ἐμπορεύεσθαι άν δράποδα, καὶ οὐ χορηγοῦνται οἱ πενόμενοι αὐτῶν τὰ λεγόμενα ἀξιωματικὰ ἐκ τῶν δικαστηρίων ἢ τῶν ἐκκλησιῶν. Καὶ ὁ νέμων αὐτοῖς ἄλογον προστασίαν δέκα λίτρας προτιμᾶται· καὶ δέκα οἱ ἄρχοντες ἐξ ἀμελείας, καὶ ὁ κόμης τῶν πριβάτων, καὶ ἡ τάξις αὐτῶν. ΚΑ'. Ἰουδαῖος ἡ αἱρετικὸς ἐν δίκῃ οὐ καταμαρτυρεῖ ὀρθοδόξου. Κατ' ἀλλήλων δὲ μαρτυροῦσιν, εξῃρημένων Μανιχαίων, καὶ Βορβοριτῶν, καὶ Ελο λήνων, καὶ Σαμαρειτῶν, καὶ τῶν ὁμοίων αὐτοῖς Μοντανιστῶν, καὶ τῶν Σκοδρούγων και υφιτών. Τούτοις γὰρ καὶ πᾶσα μαρτυρία, καὶ πᾶσα νόμιμος ἀπηγόρευται πράξις. Οἱ δὲ ἄλλοι αἱρετικοὶ ἐν δια θήκαις καὶ τελευταίαις βουλήσεσι, καὶ συμβολαίοις ἀδιστάκτως μαρτυροῦσι διὰ τὴν εὐχέρειαν τῶν ἀποδείξεων. Αξιωματικά. Προστασίαν. προστασία, αίσχος ἐπίμικτον, αἶσχος 'Αξίων ἀλλήλοις ὄντων καὶ τῶν δικαζομένων καὶ τῶν μαρτυρούντων. Διὰ τὴν λυσιτέλειαν τοῦ ἀναγκαίου πράγματος, τεὶ του πλάτους χάριν ἀποδείξεων,
col. 1201–1202page 63 of 129
PG 138:1201Καὶ ὅσα παράτιτλα. 13:δ. α', τίτ. α', διάταξις α', ἧς ἡ ἀρχὴ, Οι αἱρετικοί πάντες άτιμο! εἰσιν. Β.6. α', τίτ. α', διάτ. β', ἧς ἡ ἀρχή, Ού δεὶς ἀφώρισται τόπος πρὸς τὸ συναγωγὰς ἐκεῖσε ποιεῖν. Καί φησιν ἡ διάταξις ὅτι οἱ αἱρετικοὶ ἄτιμοί εἰσιν. Πᾶς δὲ ὁ μὴ τῇ ὀρθοδόξῳ πίστει τῶν ἐν Νι καίᾳ ἀκολουθῶν αἱρετικός ἐστιν. Βιβ. α', τίτ. α', διάτ. ε', ἧς ἡ ἀρχή, Τῆς ὀρθῆς. Η διάταξις ὅρον ἐκτίθεται τῆς ὀρθοδόξου πίστεως ἂν οἱ παραβαίνοντες, ὡς αἱρετικοὶ ὁμολογούμενοι, τὰ τούτων ἐπιτίμια ὑπομένουσι. Τὰ αὐτά φησι καὶ ἡ ἑβδόμη διάταξις τοῦ αὐτοῦ τίτλου, ἧς ἡ ἀρχή, Γινώσκειν. Βιβ. α', τίτ. γ΄, διάτ. λβ', ἧς ἡ ἀρχή, Ο ἐκβιβαστὴς ὀρθόδοξος Εστω. Καθόλου γὰρ αἱρετικὸν οὐ θέμις στρατεύεσθαι. Βιβ. α', τίτ. γ', διάτ. νδ', ἧς ἡ ἀρχή, Ἐν τῷ γ' κεφαλαίω φησὶν ἡ διάταξις ὅτι οὐδεὶς αἱρετικής δύναται Χριστιανὸν ἀνδράποδον ἔχειν. Βιδ. α', τίτ. α', διάτ. γ'. ἧς ἡ ἀρχή, θεσπίζομεν. Οἱ ἐπίσκοποι καὶ οἱ κληρικοί, Νεστοριανοὶ ὄντες, τῶν ἐκκλησιῶν ἐκβάλλονται. Β.6. α', τίτ. δ', διάτ. ε', ἧς ἡ ἀρχή, Αρχιγέρον τες. Μηδεὶς αἱρετικὸς ἀρχιγέρων ή διοικητής σω ματείου, ἢ τῶν ἐργασιωτῶν, ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ για νέσθω, ἀλλὰ πάντως Χριστιανός προνοίᾳ τοῦ Αὐγουσταλίου, καὶ τῆς πειθομένης αὐτῷ τάξεως. Βιβ. α', τίτ. δ', διάτ. ιε'. ἧς ἡ ἀρχή, Μηδὲ ς παρὰ τῷ ἐπάρχῳ τῶν πραιτωρίων, μηδὲ παρ' ἄλλῳ οἰῳδήποτε ἄρχοντι δικαιολογείτωσαν οἱ αἱρε τικοί. Βιδ. α', τίτ. δ', διάτ. ις', ἧς ἡ ἀρχή. °ι) ἐν εἰδήσει αἱρετικῷ προσώπων μνηστευθείς, ἐὰν βούληται λῦσαι τὴν μνηστείαν, διπλοῦς ἀναδίδωσι τοὺς ἀῤῥαβῶνας. Εἰ δὲ ἡγνόει, συγγινώσκεται. Βιδ. α', τίτ. δ', διάτ. γ', ἧς ἡ ἀρχή, Ο αἱρετικές, ἀναβαπείσαι τινὰ πειραθείς, ἐξορία διηνεκεῖ ὑποβάλλεται, καὶ οὐ δύναται ὁ ἄρχων τὴν κατ' αὐτοῦ ὡρισμένην τιμωρίαν σμικρύνειν. Β.δ. α', τίτ. Γ', διάτ. Γ'. ἧς ἡ ἀρχή, Ευς. Κληρι καὶ καὶ μοναχοὶ ἀπὸ ὀρθοδόξων, Ευτυχιανισταὶ ἢ Απολλιναρισταί γενόμενοι, ἔξω τῆς Ρωμαϊκῆς ἐλαυνέσθωσαν πολιτείας, καὶ ὡς αἱρετικοί, ταῖς τῶν αἱρετικῶν ὑποκείσθωσαν τιμωρίαις. Βιβ. α', τίτ. θ', διάτ. ιβ', ἧς ἡ ἀρχὴ, Οἱ κελικόλας, ἐὰν μὴ τὴν ὀρθόδοξον πίστιν μεταδιώξωσιν, ὡς αἱρετικοὶ τιμωρούνται. Βιδ. β', τίτ. ς', διάτ. η', ἧς ἡ ἀρχή, Μη δεὶς ἀλλότριος τῆς τῶν Χριστιανών θρησκείας τυγχάνων εἰς δικολόγους χωρείτω, ἐκ παραβασίας Τῆς ὀρθῆς. Γινώσκειν. θεσπίζομεν.
col. 1203–1204page 64 of 129
PG 138:1203υφορώμενος ἔκπτωσίν τε του οφφικίου καὶ δήμου σιν διηνεκή, καὶ εξορίαν. Βιβ. ε', τίτ. α', διάτ. α', ἧς ἡ ἀρχή, Δύναται καὶ ἡ μνηστή τον αἱρετικών μνηστευσαμένη, διὰ τὸ εἶναι αἱρετικὸν, ἀπομνηστεύσασθαι. Μόνους γὰρ ἀναδίδωσιν οὓς ἔλαβεν ἀρραβῶνας. Το αὐτό ἐστι, κἂν Χριστιανὸς μὲν εἴη 6 μνήστωρ, μὴ ὀρθόδοξος δὲ ἡ μνηστή. Βιβλίον ι', τίτλος λβ', διάτ. δ', ἧς ἡ ἀρχή, Όσοι βουλευτικῇ ὑπόκεινται τύχῃ, κἂν οιασδήποτε τύχης ὦσιν, αἱρέσεως ή θρησκείας ὄντες, εἰς τὸ πληροῦν τὸ λειτουργήματα κατέχονται. Ανάγνωθι δὲ καὶ τῶν μετὰ τὰς Νεαρὰς ν διά ταξιν, ἧς ἡ ἐπιγραφή· Περὶ τοῦ μὴ ἐλευθερωθῆναι βουλευτικῆς τύχης Ιουδαίους, καὶ τὰ ἑξῆς. Εὑρήσεις γὰρ ἐν αὐτῇ ὡς οὐδεὶς αἱρετικός ελευθεροῦται βουλευτικῆς τύχης, καὶ ὡς οὐ δύνανται οὗτοι μαρτυρεῖν, ἡνίκα τὸ δημόσιον ἀμφιβάλλει πρός τινα, ὡς οὐ βουλευτὴν ὄντα, καὶ φεύγοντα τῶν σωμάτων πολιτευομένων. ΤΙΤΛΟΣ Γ. Περὶ τοῦ μὴ τὸ ἅγιον βάπτισμα δευτεροῦσθαι, τουτέστι μὴ γίνεσθαι αναβαπτισμόν. Ερμηνεία Α'. Ἐπίσκοπος, δεύτερον τὸν αὐτὸν βαπτίζων, καθαιρεῖται. Β'. Ο ἀναβαπτίζων ὀρθόδοξον σὺν αὐτῷ ἐσχάτως τιμωρεῖται, είγε ἡλικίας ἦν δεκτικῆς ἐγκλήματος. Γ΄. Οὐκ ἐφεῖτα: τοῖς ἀἱρετικοῖς ὀρθόδοξον δούλων ἡ εὐγενῆ τῷ ἰδίῳ προσάγειν βαπτίσματι,· οὔτε τοὺς ἰδίους δούλους μήπω ἐνωθέντας τῇ πίστει αὐτῶν κωλύειν προσιέναι τῇ ὀρθοδοξίᾳ. Ὁ δὲ τοῦτο ποιή σας, ἢ παθεῖν ἀνασχόμενος, εὐγενὴς ὤν, καὶ μηνύ σας ἐξορίζεται, καὶ δέκα λίτρα; ζημιοῦται, καὶ οὐδέτερος αὐτῶν δωρεῖται ἡ διατίθεται. Ὁ δὲ ἄρ χων μὴ ἐπεξιών, ή μετριώτερον, τοῖς αὐτοῖς ὑπό κείται. Οὗτος ὁ τίτλος οὐκ ἔχει παράτιτλα. ι. Τὸν κατ' ἀλήθειαν ἔχοντα βά πτισμα, Καθαιρεῖται. Τῆς ἱερωσύνης ἐκβάλλεται, ερβολάξου δοῦλον ὀρθόδοξον.
col. 1205–1206page 65 of 129
PG 138:1205ΤΙΤΛΟΣ Ζ'. Περὶ ἀποστατών. Ερμηνεία Α'. Ὁ ἀπὸ Χριστιανών γινόμενος του δαῖος δημεύεται. Β΄. Ο λέγων τὸν τελευτήσαντα μὴ δύνασθαι δια τίθεσθαι διὰ τὸ ἀπὸ Χριστιανῶν αὐτῶν Ἰουδαῖον Έλληνα γενέσθαι εἴσω τῆς ὡρισμένης τῇ πενταετίας ενάγει. Γ΄. Ο ἐξ ὀρθοδόξου γενόμενος αἱρετικὸς οὐ συνα να τρέφεται τοῖς ἀνθρώποις, καὶ οὐ μαρτυρεῖ, οὔτε διατίθεται, οὔτε κληρονομεί, καὶ οὐκ ἔχει μετάνοιαν, ὡς ἐν τοῖς ἄλλοις αμαρτήμασιν. Δ'. Ο Χριστιανὸς ἀποστὰς καὶ θύσας, ἢ ἑτέρῳ Οὗται εντειλάμενος, παρὰ παντὸς κατηγορείται, μὴ ἀντιθεμένης χρονίας παραγραφῆς· καὶ οὔτε δω ρεῖται ἐξ οὗ ἀπέστη, οὐδὲ ἐν σχήματι πράσεως περιγράφει τὸν νόμον, οὔτε διατίθεται· ἀλλ' ἐξ ἀδιαθέτου πάντα τοῖς Χριστιανοῖς αὐτοῦ συγγενέσιν ἁρμόζει, οἷς καὶ μετὰ θάνατον ἀφίεται κατηγορεῖν, εἰ καὶ μὴ γέγονε κατὰ ζῶντος τοῦ μικροῦ προκάταρξις. Καὶ ἀνατρέπονται αἱ δωρεαὶ καὶ αἱ διαθής και αὐτῶν, καὶ τοῖς ἀπὸ νόμου καλουμένοις άρμό ζουσιν. Ε΄. Ὁ δοῦλον ἢ εὐγενῆ Χριστιανὸν ἄκοντα ἢ διὰ συμβουλής μετάγων εἰς ἀθέμιτον θρησκείαν κεφα λικῶς τιμωρεῖται, καὶ δημεύεται. Γ'. Ο ὀρθόδοξος κληρικός, ἢ μοναχός, θρησκεύων τὰ Εὐτυχοῦς ἢ Απολλιναρίου, υπόκειται τοῖς κατὰ αἱρετικῶν νόμοις, καὶ τῆς Ῥωμαϊκῆς ἐξωθεῖται πολιτείας, κατὰ τὰ περὶ Μανιχαίων νομοθετηθέντα. Καὶ ὅσα παράτιτλα. Β:6. α', τίτ. θ', διάτ. ιη', ἧς ἡ ἀρχὴ, Ο Σαμαρείτης η Ἰουδαῖος τῆς τῶν Χριστιανῶν Επι στὰς τῆς Ἐκκλησία: καὶ γενόμενος Ελλην ἡ Ἰουδαῖος, καὶ μετὰ θάνατον κατηγορεῖται ἐντὸς πέντε χρόνων συναπτῶν Ἐὰν λέγηταί τις στὸ χριστιανῶν εἶναι, Μήτε διά πράσεω: εἰκονικῆς εἰς ἀπάτην τοῦ νόμου φερέτω Νο
col. 1207–1208page 66 of 129
PG 138:1207πίστεως ἀποστῆσαι τινα πειραθεὶς καὶ δημεύσει ὑποβάλλεται, καὶ τὴν κεφαλὴν ἀποτέμνεται. Β:6. α'. τίτ. ιβ', διάτ. α', ἧς ἡ ἀρχὴ, Ἰουδαῖος διὰ τὸ περιγράψει ἔγκλημα, ἢ χρέος ἀποστερῆσαι, βουληθείς γενέσθαι Χριστιανός, μὴ ἄλλως ἔσται δεκτὸς, εἰ μὴ τὸ ἔγκλημα τὸ ἐπαγόμενον αὐτῷ ἢ τὸ χρέος διαλύσῃ. ΤΙΤΛΟΣ Ε. περὶ τοῦ μηδενὶ ἐξεῖναι το σημείον του Χριστού ἐν τῷ ἐδάφει, ἢ ἐν λίθω, μαρμάρω γλύφειν ή γράφειν. Ερμηνεία Δ'. Βαρύτατα τιμωρεῖται ὁ ἐπ' ἐδέ φου; ἢ λίθου χαμαὶ κειμένου γλύφων ἢ γράφων τὸν τίμιον σταυρὸν, καὶ περιαιρεῖται τὸ γεγονός. Οὗτος ὁ τίτλος οὐκ ἔχει παράτιτλα. ΠΤΔΟΣ Θ'. Περὶ Ἰουδαίων, καὶ τῶν θρησκευόντων τῷ οὐ ρανῷ. Ερμηνεία Δ'. Τὸ τῇ ὁμάδι τῶν Ἰουδαίων ληγα τευόμενον οὐκ ἀπαιτεῖται. Β΄. Εν ταῖς ἑορταῖς αὐτῶν οἱ Ἰουδαίοι σωματικῶς οὐ λειτουργοῦσιν. Γ. Οἱ Ἰουδαῖοι, οἱ ἐξ αὐτῶν χριστιανίζοντα δια θάζοντες, ή τι μανιώδες εἰς αὐτὸν ποιοῦντες καίονται, καὶ οἱ μετασχόντες αὐτοῖς. Δ'. Ἐν ταῖς συναγωγαῖς τῶν Ἰουδαίων οὐ δεν ποιεῖν μιτάτα, διὰ τὸ εἶναι αὐτὰς τόπους θρησ σκείας. Ε΄. Οἱ Ἰουδαίοι βουλευτικών λειτουργιών οὐκ ἀπολύονται. Γ. Χριστιανός λαμβάνων Ιουδαίαν γαμετήν. Χριστιανὴν Ἰουδαῖος, πουβλίκως ἐπὶ μοιχεία κατη γορούνται. Ζ'. Οἱ Ἰουδαῖοι τὴν νόμον αὐτῶν ἐν ταῖς γάμος τὸν άγιον στα ρόν, σταυρόν, ὡς ἂν μὴ καταπατῆται παρά τῶν βαδιζόντων τὸ κατὰ τοῦ διαβόλου τρόπαιον ἡμῶν, Μειαια Μιτάτα 2: Νομίζοντες δὲ καὶ ἐν τῷ μιτάτῳ αὐτοῦ, ἐνώ πάλαι κατέμεινεν, εὑρίσκεσθαι αὐτόν. πείας σ. Μετά τον (ἐν τῇ συναγωγή, ξενίας λόγῳ, οὐ θρησκειῶν, οἰκειώσεως λόγῳ.
col. 1209–1210page 67 of 129
PG 138:1209Ι'. Θί Ἰουδαῖοι κατὰ τους νόμους παρὰ τοῖ; ἄρ χουσιν ἐνάγουσι καὶ ἐνάγονται περί τε φόρου και Ορησκείας καὶ τοῦ νόμου. Εξεστι δὲ αὐτοῖς ἐπὶ μόνοις χρηματικοί; αἱρεῖσθαι δικαστές Ἰουδαίου; καὶ ἐκβιβάζουσι τὰς ψήφους αὐτῶν οἱ ἄρχοντες, ὡς τὰς τῶν παρ' αὐτῶν δοθέντων δικαστών. Θ'. Οἱ Ἰουδαῖοι ἀγορανομοῦσι τὰ ἴδια, καὶ ἄλλος παρ' αὐτοῖς τοῦτο ποιῶν τιμωρεῖται. Δίκαιον γάρ ἐστιν ἕκαστον ἐπιτρέπεσθαι τὰ ἴδια. Γ. Οἱ βουλευταί Ἰουδαῖοι ταῖς βουλαῖς αὐτῶν ἀποδίδονται. ΙΔ΄. Οἱ Ἰουδαῖοι μὴ ἐν σχήματι του ᾿Αμᾶν τὸν τύπον τοῦ σταυροῦ καιέτωσαν. Ἐπεὶ καὶ τῆς ἐπισ τετραμμένης αὐτοῖς θρησκείας στερούνται, Β'. Οἱ τὸν οὐρανὸν θρησκεύοντες τοῖς κατὰ τῶν αἱρετικῶν ὑπόκεινται νόμοις, καὶ τὰ συνακτήρια αὐτῶν ἡ Ἐκκλησία λαμβάνει. Τὸ γὰρ ἀπάγον τῆς Χριστιανικῆς πίστεως ἐναντίον αὐτῆς ἐστιν. ΑΓ. Οι Ιουδαίο: ἐν τῷ Σαββάτῳ καὶ ταῖς ἄλλαις αὐτῶν ἑορταῖς μηδὲν ποιείτωσαν, μήτε διὰ δημοσίαν, Η ιδιωτικὴν αἰτίαν ἐναγέσθωσαν, ἢ Χριστιανοῖς ἐναγέτωσαν. ελλοεθνής έφορος γενέσθω τοῖς Ἰουδαίοις. λοῦνται οἱ τὰ τῶν πόλεων ὤνια ἐπισκεπτόμενοι, Ου Ἡ μέρα μὲν οὖν ἦν, ήν τινα ἄγω 10: Εγραψε δὲ καὶ Σιλουανῷ τῷ στρατηγῷ ἵνα Σάββατι μηδεὶς ἀναγκάζῃ Ἰουδαῖον ἐγγύας όμο διαιτᾷ κρίσεις, καὶ συμβολαίων ἐπιμελεῖται καὶ προς ταγμάτων ὡσὰν πολιτείας ἄρχων αὐτοτελούς. Πα
col. 1211–1212page 68 of 129
PG 138:1211ΙΔ΄. Οὐ δεῖ τοὺς Ἰουδαίους ἐπηρεάζειν, ἢ τὰς συναγωγάς, ἢ τοὺς οἴκους αὐτῶν βλάπτεσθαι. Εἰ γὰρ πλημμελήσωσιν, ἡ ἐπεξέλευσις γίνεται δια τῶν ἀρχόντων. Δεῖ δὲ καὶ αὐτοὺς μηδὲν κατὰ τῆς θρησκείας τῶν Χριστιανῶν ποιεῖν. ΙΕ΄. Τὰς μεταξὺ τῶν Χριστιανῶν καὶ τῶν Ἰου δαίων ἀμφισβητήσεις οὐχ οἱ γέροντες αὐτῶν, ἀλλ' οἱ ἄρχοντες τέμνουσιν. ις. Οἱ Ἰουδαῖοι, Χριστιανόν περιτέμνοντες, ή περιτεμεῖν ἐντελλόμενοι, δημεύονται, καὶ διηνεκώς ἐξορίζονται. ΙΖ'. Οἱ τῶν Ἰουδαίων ἔξαρχοι τὸν στεφανικὸν κα νόνα κατ' ἐνιαυτὸν ἰδιοκινδύνως ταῖς λαρνιτιόπι εἰσκομίζουσιν. ΙΗ'. Οὔτε ἀπὸ βασιλικῆς κελεύσεως Ἰουδαίος μετ έρχεται διοίκησιν, ἢ ἀξιωματικός γίνεται, ἢ ἐκδι χος. ἵνα μὴ σχῇ ἄδειαν ὀρθοδόξοις δικάζειν ἐπισκό παις, ἢ πατὴρ πόλεως τας δὲ πτῶσιν ἀπειλούσας αὐτῶν συναγωγάς ὀρθοῦσιν. Εἰ γὰρ νέας ποιήσωσιν, ἡ Ἐκκλησία λήψεται αὐτὰς καὶ ὁ ἀρξάμενος ποιεῖν ν' λίτρα; ζημιούται. Ο δὲ τὸν μὴ ὄντα τῆς αὐτῆς θρησκείας ἐναντίᾳ διδασκαλία μετάγων εἰς αὐτοὺς δημεύεται, καὶ κεφαλικώς τιμωρεῖται. ΙΧ Τοὺς αἱρετικούς. Καὶ ἔσα παράτιτλα. Βιβ. α', τιτ. ε', διάτ. ιβ', ἧς ἡ ἀρχὴ, Τοὺς αἱρε τικούς. Οὔτε τυχεῖν ἀξιώματος Ἰουδαῖος δύναται, οὔτε ἀρχὴν πράττειν, οὔτε στρατεία παραγγέλλειν, οὔτε συνηγορίᾳ ἐγκαταλέγεσθαι. Υπόκειται δὲ τῇ εύχῃ τῶν χορταίνων, καὶ τοῖς ἐντεῦθεν βάρεσιν. Ὁ δὲ τῶν εἰρημένων ἐντὸς σπουδάσας γενέσθαι, καὶ τούτων ἐκπίπτει, καὶ ποινῇ ζημιούται 2 χρυ σίου λίτρας. θατέρου δὲ τῶν γονέων βουλομένου τὸν παῖδα γενέσθαι Χριστιανόν, ἡ τούτου γνώμη κρατεί. Δεῖ δὲ αὐτὸν καὶ τρέφειν τὸν παῖδα, καὶ τὰ πρὸς Αμφισβήτησις. φιλονεικία καὶ δίκη: 1. 18, ε. Οι γέροντες. οι πρεσβύτεροι. Εξαρχοι χα, Τοῦτο δὲ παραφυλαττέτωσαν καὶ οἱ πατέρες τῶν πόλεων
col. 1213–1214page 69 of 129
PG 138:1213ἐναγκαίαν δαπάνην χορηγεῖν, προϊκά τα ὑπὲρ ου γατρὸς ἐπιδιδόναι, καὶ πρὸ γάμου δωρεὰς ὑπὲρ τῶν υἱῶν κατὰ τὴν ἀξίαν τῆς οὐσία;· εἰ τὰ ἄλλα θερα κευόμενος τοῦτο μόνον ἐγκαλεῖν ἔχοι, διὰ τί γέγονε Χριστιανός. Βιβλίον α', τίτ. ε', διάταξις και ἧς ἡ ἀρχή, Σημείωσαι ὅτι τῇ τοῦ αἱρετικοῦ προσηγορία 4 Ἰουδαῖος οὐ περιέχεται. Κωλύσασα γὰρ ἡ διάτα Εις αἱρετικὸν ἐν δικαστηρίῳ μαρτυρεῖν, προσέθηκε, Μήτε Ἰουδαῖος μαρτυρείτω. Ωστε οὖν, δι' ὧν κεχω ρισμένως τὴν ὀνομασίαν τούτων ἡ διάταξις ἐποιήσατο, οὐ βούλεται αὐτοὺς τῇ τῶν αἱρετικῶν προσηγορίᾳ συμπεριλαμβάνεσθαι. Βιβ. α', τίτ. ζ', διάτ. α', ἧς ἡ ἀρχὴ, Ο ἀπὸ Χριστιανῶν Ἰουδαῖος γενόμενος, καὶ ἐλεγχθείς, δημεύσει ὑποβάλλεται. Βιβ. α', τίτ. ια', διάτ. ς', ἧς ἡ ἀρχή, Οι Χριστιανοί μὴ ἀποκεχρήσθωσαν τῇ δυναστεία τῆς θρησκείας, καὶ τοὺς Ἰουδαίους ἡσυχάζοντας, καὶ οὐδὲν θορυβώδες ποιοῦντας βιαζέσθωσαν. Βιβ. α', τίτ. ιβ', διάτ. α', ἧς ἡ ἀρχὴ, Ἰουδαῖος διὰ τὸ περιγράψα. Εγκλημα, ἢ χρέος ἀπ' στερῆσαι βουληθείς, καὶ Χριστιανὸς γενέσθαι, μὴ ἄλλως ἔσται δεκτός, εἰ μὴ τὸ ἔγκλημα τὸ ἐπαγόμενου αὐτῷ, ἢ τὸ χρέος ἐπιλύσῃ. ΤΙΤΛΟΣ Ι. ι, Περὶ τοῦ Χριστιανὸν ἀνδράποδον μὴ αἱρετικόν, ἢ Ἰουδαῖον, ἢ Ελληνα, ἢ νέμεσθαι, ἢ περι τέμνειν. Ερμηνεία Α΄. Ἰουδαῖος Χριστιανὸν ἀνδράποδον ἢ ἄλλης αἱρέσεως, ἢ ἔθους, καθ' οιονδήποτε τρόπον μὴ ἐχέτω. Εἰ δὲ ἔχει καὶ περιτέμνει αὐτό, τὸ μὲν ἀνδράποδον ἐλευθεροῦται, αὐτὸς δὲ κεφαλικῶς τις μωρεῖται. Κωνστάντιος δὲ καὶ Κώνστας ἐνομοθέτησαν, Ἰουδαῖον μὴ ὠνεῖσθαι δοῦλον· ἐπεὶ ἀφαι ρεῖσθαι αὐτὸν εἰς τὸν δημόσιον λόγον· εἰ δὲ καὶ περιτεμείν τολμήσοι δοῦλον, ξέρει τιμωρεῖσθαι, καὶ τὴν τούτου δημεύεσθαι οὐσίαν. οι Αἱρέσεως. και ἄλλης θρησκείας, ύ.
col. 1215–1216page 70 of 129
PG 138:1215Β'. Ελλην, καὶ Ἰουδαῖος, καὶ Σαμαρείτης, καὶ πᾶς μὴ ῶν ὀρθόδοξος, οὐ δύναται Χριστιανὸν ἀν δράποδον ἔχειν· ἐπεὶ καὶ αὐτὸ ἐλευθεροῦται, καὶ ὁ κτησάμενος δίδωσι τοῖς πριβάτοις λ' λι τρας. Καὶ ὅσα παράτιτλα. Βιβ. α', τίτ, γ', διάτ. ιδ', ἧς ἡ ἀρχή, Μηδείς Ιουδαίος, η Έλλην ή αἱρετικὸς ἀνδράποδον εχέτω Χριστιανόν. Εἰ δὲ τοιοῦτο εὑρεθῇ, εὐθέως δοῦλος εἰς ἐλευθερίαν αρπαζέσθω. Βιδ. α', τίτ. ζ', διάτ. ε', ἧς ή αρχή, δοῦλον βιαζόμενος, ἢ πείθων ἀπὸ Χριστιανῶν εἰς ἀθέμιτον αἵρεσιν μετελθεῖν, ἀποτεμνέσθω. Βιβ. α', τίτ. θ', διάτ. ις', ἧς ἡ ἀρχή, Δήμευσιν καὶ διηνεκή τοῖς Ἰουδαίοις ἐξορίαν ἐπά γομεν, τοῖς ἐλεγχομένοις ὡς Χριστιανὸν περιέτεμον, ἢ τοῦτο ἄλλῳ ἐνετείλατο. Ερμηνεία Δ'. Τὰ ἱερὰ κλειέσθω, καὶ μηδεὶς Ουέτω. Εἰ δέ τις ἁμαρτήσῃ τοῦτο, ἀποκεφαλίζεται, καὶ δημεύεται· καὶ μὴ ἐπεξελθὼν ὁ ἄρχων, ὁμοίως τιμωρεῖται. "Οσα μὴ δύναται γενέσθαι τῆς δεσποτείας τινός, ταῦτα οὐ δύναται αὐτῷ δωρηθῆναι Χριστιανή, ἀνδράποδον αιρετική προσώπῳ. ενώ οι νόμον, τοὺς τῶν εἰδώλων ναοὺς ἀποδίδο σκαι της τῷ Χριστῷ ἀφιερωμένοις ναούς. Οὗτος πρὸς τὸν νόμον ἔγραψε πρῶτον τοὺς εἰδώ λων ναούς ἀποδίδοσθαι τοῖς τῷ Χριστῷ ἀφιερωμέν νοις. Συνενομοθέ· ει δὲ αὐτῷ καὶ ὁ Κρίσπος ὁ υἱὸς
col. 1217–1218page 71 of 129
PG 138:1217Πικρῶς γὰρ τιμωρεῖται ὁ τῶν ἐνεστώτων ἢ τῶν μελλόντων παρὰ τὸ κεκωλυμένον ζητῶν τὴν ἀλή θειαν. Γ. Αἱ θυσίαι κεκώλυνται, καὶ ὁ κόσμος τῶν δημοσίων έργων μὴ περιαιρείσθω. Εἰ δέ τις ἀντι γραφὴν ἢ νόμον προφέρει ἐπὶ τῇ τούτων καθαιρέσει, ἀφαιρεῖται παρ' αὐτοῦ, καὶ βασιλεῖ ἀναφέρεται. Δ'. *Ανευ θυσιῶν και θρησκείας ἀπηγορευμένης δεις θέαι, καὶ τὰ πρὸς ἱλαρίαν τοῦ δήμου συμβο πόσια. Ε΄. Οἱ ἐν Καρθαγένῃ ἱερατικοί τόποι τῷ θείῳ λέων δωρηθέντων προσώποις ἢ ἐκκλησίᾳ. Γ. Εάν οι Χριστιανοί βιάσωνται ἢ ἁρπάσωσι τὰ προσήκοντα τοῖς ἡσυχάζουσιν Ελλησί τε καὶ Ἰουδαίοις, τὸ ἁρπαγὴν ἀποδιδόασι διπλοῦν, καὶ εἰ ἄρχοντες, καὶ αἱ τάξεις, καὶ οἱ πολιτευόμενοι μή ἐκδικήσαντες, ἀλλὰ συγχωρήσαντες ταῦτα πλημ μεληθῆναι παρὰ τοῦ δήμου, ὁμοίως τιμωρούνται. 1. 2. Ὡς ἐφορᾶν τὸ ἦπαρ καὶ τὰ σπλάγχνα του Ουομένου θρέμματος διὰ τὸ ἐπαγ μέλλεσθαι τὰ μέλλοντα: Οι Έλληνες τότε καλλιερείν νομίζουσιν, όταν δαίμον τινι θύσαντες αἰτίων ἐπιτύχωσι σημείων ἐν τῷ ήπατι τοῦ ἱεροῦ. Επιφαίνεται γὰρ μᾶλλον, ὥς φασι, τοῖς τούτου σπλάγχνοις τὰ μέλη λοντα· καὶ πολλοί γε τῶν βαρβάρων δι' ἀνθρώπων σπλαγχνεύονται. Ἐπήρτηται αὐτῷ τιμωρία τῆς σταυρώσεως εἴποτε ταῦτα γενέσθαι ἡ τῶν δημο σίων βοτῶν ἱλαρότης ἐπιζητεῖ βουλόμεθα συνάπτεσθα Λημί τεύοντες τῶν πόλεων. Ταῦτα πλημμεληθῆναι
col. 1219–1220page 72 of 129
PG 138:1219Ζ'. Μηδεις δι' εὐχὴν εἰς ναὸν εἰδωλικὸν εἰσιέτω, μηδὲ τιμάτω τὰ ξόανα, μηδὲ στεφανούτω τοὺς ναούς, μηδὲ πῦρ τοῖς βωμοῖς βαλλέτω, ή λίβανον θυσια ζέτω, μηδὲ σπενδέτω ή θυσιαζέτω. Ἐπεὶ δημεύεται, καὶ κεφαλικῶς κολάζεται, που βλίκως οὔσης τῆς κατηγορίας. Ὁ δὲ ἄρχων, μετὰ νόμιμον κατη Ο γορίαν καὶ ἀπόδειξιν μὴ ἐπεξιών, ν' λίτρας δίδωσι τῷ φίσκῳ, καὶ ἡ τάξις πεντήκοντα. Η΄. Ἐὰν οι Ελληνες ἀπηγορευμένον τι πρά ξωσι, που βλίκως κατηγοροῦνται· καὶ ἐὰν ἐν ἀλλο τρίῳ τόπῳ πλημμελήσωσιν, εἰδότος τοῦ δεσπότου, καὶ ὁ τόπος καὶ ἡ λοιπὴ οὐσία δημεύεται, καὶ στε ρεῖται στρατείας ἢ ἀξίας. Ιδιώτης δὲ ὤν, σωματικῶς τιμωρεῖται, καὶ διηνεκῶς εἰς ἔργον μετάλλου ἐξορίζεται. Θ. Εάν τι δωρηθῇ, ή καταλειφθῇ τόποις ἢ προσ ώποις, ἢ ἐπὶ συστάσει τῆς τῶν Ἑλλήνων πλάνης, Η πόλις αὐτὸ λήψεται ἐν ᾗ τὰ πρόσωπα οἰκεῖ, 1 ἀφ᾽ ἣν οἱ τόποι διάκεινται, καὶ δαπανώνται καθ' ὁμοιότητα τῶν πολιτικών προσώπων [προσόδων Τὰ δὲ τῶν Ἑλλήνων ἀσεβήματα τιμωρούνται οἱ ἄρχοντε;, καὶ τὰ ὑπερβαίνοντα αὐτοὺς ἀναφέρουσι τῷ βασιλεῖ. 1. Οἱ μετὰ τὸ ἅγιον βάπτισμα τῇ πλάνῃ τῶν Ελλήνων ἐπιμένοντες ἐσχάτως τιμωρούνται. Οἱ δὲ μήπω βαπτισθέντες, ἑαυτοὺς καὶ παῖδας, καὶ γα μετὰς, καὶ πάντας τοὺς αὐτῶν προσαγέτωσαν ταῖς ἁγίαις ἐκκλησίαις. Καὶ τὰ μὲν αὐτῶν τέκνα, μία πρότερον τὰς Γραφὰς καὶ τοὺς κανένας διδάσκονται. Δι' εὐχήν. μηδεὶς ἐν διαθέσει καὶ ψυχῇ προσκυνοῦντος ἢ εὐχομένου. ἓν διὰ συcίν προσ. κύνησις, προσκυνῶ, Τ. Τῶν στεμμάτων οἷς που τὸν νεών κατεκόσμησεν Καὶ λιβανωτὸν προσέφερον, καὶ οἶνον ἔσπενδον· Ει κρὰ ὄντα, χωρὶς ἀναβολῆ; βαπτίζονται, οἱ δὲ τέλειοι πολιτικών προσόδων, προσώπων, βασιλικῶν προσόδων. ἀβάπτιστοι, και
col. 1221–1222page 73 of 129
PG 138:1221ἔχειν, σχηματίσονται βαπτίσασθαι, καὶ τοὺς παῖδας, ἢ τὰς γαμετὰς αὐτῶν, ἢ τοὺς ἐν τοῖς οἴκοις αὐτῶν ἐπὶ τῆς πλάνης ἑάσωσι, καὶ τοὺς αὐτοῖς προσήκοντας, δημεύονται, καὶ δεόντως τιμωροῦνται καὶ τῆς πολιτείας οὐ μετέχουσιν· εἰ δὲ μὴ βαπτισθῶσιν, οὐ μετέχουσί τινος τῆς πολιτείας, οὔτε κυριεύουσιν οὐσίας, κινητῆς, ἡ ἀκινήτου· ἀλλὰ τὸ δημόσιον αὐτὰ ἐκδικεῖ· καὶ ἁρμοδίως τιμωρούνται, καὶ ἐξορίζονται. Εἰ δὲ φανῶσι θυσιάζοντες, ἢ εἰδωλολατροῦντες, ὡς Μανιχαίοι τιμωροῦνται. Οὐ παιδεύουσι δὲ Ελλην νες οιανδήποτε παιδείαν, οὔτε δημοσίας ἀπολαύουσι σιτήσεως, οὔτε κατὰ θεῖον τύπον. Οὗτος ὁ τίτλος παράτιτλα οὐκ ἔχει. ΤΙΤΛΟΣ ΙΒ'. Περὶ τῶν ἐκκλησίαις προσφευγόντων, καὶ ἐκβοή σεσιν ἐκεῖσε κεχρημένων. Ερμηνεία Α'. Ἰουδαῖος διὰ τὸ φυγεῖν ἔγκλημα, * χρέος, θέλων χριστιανίσα:, μὴ προσδεχέσθω, πρὶν ἂν ἀνεύθυνος φανῇ, καὶ τὸ χρέος καταβάλῃ. Β'. Ο τοὺς προσφεύγοντας ταῖς ἐκκλησίαις ἀπο στῶν τῷ δὲ ὑπόκειται. Γ΄. Οὐ δεῖ τοὺς προσφεύγοντας ἔχειν οιαδήποτε ὅπλα, οὐ μὴν ἐντὸς τοῦ ναοῦ ἐσθίειν ἢ καθεύδειν ἀσφαλῶς γὰρ διάγουσιν ἐντὸς τῶν πρώτων θυρῶν, ἐν αὐλαῖς, καὶ στοαῖς, καὶ λουτροῖς, καὶ κήποις. Εἰ δὲ παρὰ τῶν κληρικῶν προτραπέντες, καὶ ὅρκον ἐπὶ τῇ ἀσφαλείς λαβόντες, μὴ ἀποθώνται τὰ ὅπλα, δι'
col. 1223–1224page 74 of 129
PG 138:1223ενόπλων ἀποσπώνται. Τοῦτο δὲ ποιεῖν οὐκ ἐξ εστι παρὰ κέλευσιν τῶν· ἐπισκόπων καὶ τῶν ἐχε δίκων. Ἐὰν δοῦλος ἔνοπλος προσφύγῃ ναῷ, παραδιδόσθω τῷ δεσπότῃ, ἢ ἐξ οὗ ἀπέδρα. Εἰ δὲ τοῖς ὅπλοις θαῤῥῶν ἀνθίσταται, συγχωρεῖται ὁ δεσπότης μεθ' οἷας ἂν νομίσῃ δυνάμεως αὐτὸν ἀποσπᾷν· καὶ ἐὰν ἀνθιστάμενος ἀποθάνῃ, ἀνεύθυνος ἐστιν ὁ δε σπότης. Ε΄. Οὐκ ἔξεστιν ἐν ἐκκλησίαις ἐκβοήσεσι κεχρῆσθαι, ἢ θορυβεῖν, οὔτε μετά πλήθους ἐν πόλεσι στα σιάζειν. Ο γὰρ ἀδικούμενος, ἀντὶ τοῦ ταῦτα ποιεῖν, προσίτω τοῖς ἄρχουσιν. Ο δὲ παρὰ τὸν νόμον ποιῶν, ἢ κινῶν στάσιν, ἐσχάτως τιμωρεῖται. ἐντι Γ'. Ο τοὺς προσφυγόντας ἐπιχείρων αποσπασει κεφαλικώς τιμωρεῖται. Οὐ δεῖ δὲ αὐτοὺς στερεῖσθαι τροφῆς, ἡ ἐνδύματος, ἢ ἡσυχίας. Καὶ εἰ μὲν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ φαίνονται, τῆς τιμῆς φυλαττομένης τοῖς τόποις, υπομιμνήσκονται ψήφῳ τοῦ προσφόρου δια καστοῦ, καὶ διδόασι τὴν νομιζομένην αὐτοῖς ἀπό κρισιν· εἰ δὲ λανθάνουσιν ἐν τοῖς ὄροις, ἀναζητούν ται διὰ τοῦ οἰκονόμου, ἢ τοῦ ἐκδίκου, ἢ τοῦ ἐπιτρεπομένου παρὰ τοῦ ἐπισκόπου· καὶ εὑρισκόμενο:, ευσχημόνως ὑπομιμνήσκονται, καὶ ἄδειαν ἔχουσιν ἢ δι᾽ ἑαυτῶν, ἡ δὲ ἐντολέων, ἐν τῷ προσ φύρῳ δικαστηρίῳ ἀποκρίνασθαι. Εἰ δὲ ὑπερτίθενται, νομίμως καλοῦνται· καὶ εἰ μὲν ἔχωσιν ἀκίνητα, παραδίδονται, ἢ πιπράσκονται πρὸς τὸ ποσόν τοῦ χρέους ἰδιωτικοῦ τε καὶ δημοσίου· εἰ δὲ καὶ έχωσιν ἔξωθεν τῆς ἐκκλησίας κινητὰ κεκρυμμένα, ζητούνται διὰ τῶν ἐκβιβαστῶν, καὶ ἐξ αὐτῶν τὸ ἱκανὸν γίνεται. Εἰ δὲ ἐν τῇ ἐκκλησία κρύπτονται τὰ αὐτῶν, ζητοῦνται διὰ τοῦ οἰκονόμου καὶ τοῦ ἐχε δίκου. Εἰ δὲ περί τινός έστι μόνη υπόνοια, κελεύσει τοῦ ἐπισκόπου αὐτοῦ ὀμνύει. Ταῦτα καὶ ἐπὶ ἐγγυητῶν, καὶ μανδατόρων, καὶ πραγμάτων αὐτ τῶν, καὶ οἴκων καὶ μετοχῶν, καὶ ὅλως τῶν ἐπὶ τοῖς αὐτοῖς ἐνεχομένων φυλάττονται τῶν σὺν αὐτοῖς προσφευγόντων· ὥστε καὶ ἐκ τῶν πραγμάτων απ τῶν ἀποδοθῆναι τὰ χρέη. Εἰ δὲ δοῦλοι, ἢ ἐναπόγραφοι, ἢ κολωνοί, ἢ ἀπελεύθεροι, μετὰ πραγμάτων ἢ Δούλος, μάτην τῇ ἐκκλησία προς χωρήσας, ἀξίως παιδευέτω, καὶ τῷ ἰδίῳ διδόσθω κυρίῳ Κἂν μαχόμενος τελευτήσῃ, ἀνεύθυνος ὁ ἐπελθὼν ἔστω δεσπότης. Εἰ εἰ Η ησυχίας ή ύπνου κωλύονται Ἐκ τῶν τούτοις ὑπαρχόντων, 14: Αποσυλήσας τινά των πραγμάτων του δεσπότου, ἡ διαφθείρας
col. 1225–1226page 75 of 129
PG 138:1225χωρίς προσφύγωσιν, ἀποδίδονται παραχρήμα, ή σωφρονιζόμενοι πρὸς τὸ ἁμάρτημα καὶ τὴν ἐκκλησ σιαστικήν κατάστασιν· ὥστε μὴ καὶ τοὺς ἔχοντας αὐτοὺς ἐκ τῆς αὐτῆς ἀπουσίας βλάπτεσθαι, μήτε αὐτοὺς ἐπὶ βλάβῃ τῆς ἐκκλησίας ἐκ τῆς δαπάνης τῶν πτωχῶν ἀποτρέφεσθαι. Δεῖ δὲ τὸν οἰκονόμον καὶ τὸν ἔκδικον ἀναζητεῖν τοὺς προσφεύγοντας, καὶ τὰς αἰτίας αὐτῶν, καὶ διδάσκειν τοῖς ἄρχουσιν ἢ οἷς ἀνήκουσιν· ὥστε τὰ τῷ δικαίῳ συμβαίνοντα γενέ σθαι. Η διάταξις οὐκ ἔχει χώραν ἐν Κωνσταντινουπόλει. Τὰ γὰρ ἐν αὐτῇ συμβαίνοντα, ὡς ἂν ἐθέλοι ὁ βασιλεὺς διατίθησιν. Ζ΄. Ο ἔχων ἀγωγὴν ἢ πρᾶγμα πρός τινα μή θορυβείτω τὰς ἐκκλησίας δι᾿ ἑαυτοῦ ἢ δι᾽ ἑτέρου ἀλλὰ προσίτω τοῖς ἄρχουσιν. Εἰ δὲ τοῦ βασιλέως ἐπὶ ἁμαρτήμασι χρήζει, διὰ τοῦ ἀρχιεπισκόπου αὐτὸν διδασκέτω. Ὁ δὲ παρὰ ταῦτα ποιῶν σωφρονίζεται. Η'. Ο τοῦ βασιλέως εἰς τὴν Μεγάλην Εκκλησίαν ἐν ἑορτῇ προϊόντος ἐκβοήσεσι χρώμενος ἐκπίπτει τοῦ πράγματος, καὶ διὰ τοῦ ἐπάρχου ἐκβαλλόμενος, σωφρονίζεται. Ο δὲ διὰ δυνατὸν πρόσωπον τῇ ἐκκλησίᾳ προσφεύγων διδασκέτω τὴν βασιλείαν διὰ τοῦ πατριάρχου καὶ τῶν ἐκκλησιεκδίκων. Καὶ ὅσα παράτιτλα. Βιβ. α', τίτ. γ', διάτ. κ', ἧς ἡ ἀρχὴ, Τὰ ἐπὶ τοῖς προσφεύγουσιν εἰς τὰς ἐκκλησίας βέβαια Έστω προνόμια. Βιβ. α', τίτ. μθ', διάτ. α', ἧς ἡ ἀρχὴ, Ο ἄρχων μετὰ διαδοχὰς ὀφείλει ν ἡμέρας ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ποιεῖν, μὴ κρυβόμενος ἐντὸς τῶν σεπτῶν δρων. Βι. ι', τίτ. ιθ', διάτ. η', ἧς ἡ ἀρχὴ, Θεσπίζομεν. Περὶ τῶν προσφευγόντων ταξεωτῶν ἢ πολιτευομένων, ὅπως δεῖ αὐτοὺς ἀπαιτεῖσθαι τὰς δημοσίους εἰσφοράς, φησὶν ἡ διάταξις παρακελευσαμένη μη δένα καταβάλλειν ἐπ' αὐτοὺς τὰς συντελείας, εἰ μὴ ἐμοσιάσωσιν. Ἐπὶ γὰρ τοὺς προσφεύγοντας ἄλλως κρύβοντας ἑαυτούς, οὐδεμίαν βούλεται για νεσθαι παρὰ τῶν συντελεστῶν ἐπ᾿ αὐτοὺς κατα Εολήν. ΤΙΤΛΟΣ ΙΓ'. Περὶ τῶν ἐν ἐκκλησίαις ελευθερουμένων. Ερμηνεία Α'. Καλῶς τις τὸν ἴδιον δοῦλον ἐν Θεσπίζομεν. Εἰς τὸν τόπον ὡρισμένον καὶ οἰκεῖον ὑποστρεφέτωσαν Διὰ τοῦ ἀρχιεπισκόπου, διατ. η',

Book IILiber II

col. 1227–1228page 76 of 129
PG 138:1227καθολική Εκκλησίᾳ, τοῦ λαοῦ καὶ τῶν ἱερέων και ρόντων ελευθεροί, καὶ διὰ μνήμην ἐν τάξει ὑπομνημάτων, οιαδήποτε γραφή γίνεται, φέρουσα τῶν ἐπισκόπων ὑπομείωσιν υποσημείωσιν]. Καὶ αἱ τοὶ δὲ οἱ ἐπίσκοποι, ὡς ἂν θέλωσι, διδόασιν ἢ κατα λιμπάνουσιν ἐλευθερίας· ὥστε μέντοι δηλωθῆναι τὴν γνώμην αὐτῶν. Β'. Ὁ ἐν ἐκκλησίᾳ τοῦ ἐπισκόπου καὶ τοῦ λαοῦ παντὸς παρόντος ελευθερούμενος, Ρωμαίος γίνεται ὁ δὲ κληρικὸς, καὶ ἐν τελευταίᾳ βουλήσει ἢ βήμασιν cἰοισδήποτε ἐπιτρέψῃ ἐλευθερίαν δοθήναι, ἁρμόσαι ποιεῖ ἐξ αὐτῆς τῆς ἡμέρας δημοσιευθῆναι τὴν βούλησιν. Καὶ ἔσα παράτιτλα. Β.6. α', τίτ. γ', διάτ. νδ', ἧς ἡ ἀρχή, Ο δούλος Ελληνι, η Ἰουδαίω, η Σαμαρείτη, Η αἱρετικῷ δουλεύων, εἰ καὶ μή έστι Χριστιανό, βούλεται δὲ νῦν γενέσθαι, ἅμα τῷ σφραγισθῆναι εἰς ἐλευθερίαν ἁρπάζεται, μὴ δυναμένου τοῦ δε σποτου αὐτοῦ τοῦτον ἀναδουλοῦν, εἰ καὶ αὐτὸς μετά ταῦτα Χριστιανός γέγονε. Βιδ. α', τίτ. ιε', διάτ. α', ἧς ἡ ἀρχὴ, Ἐν τῷ δευτέρῳ κεφαλαίῳ φησὶν ἡ διάταξις ὅτι δύναται ὁ υἱὸς κατὰ μανδάτον τοῦ πατρὸς τοῦ ἑαυ τοῦ οἰκέτας ἐν ἐκκλησίᾳ ἐλευθεροῦν. ἐγγράφως καὶ ἀγρά φως, ΣΥΝΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΣΠΟΡΑΔΩΝ ΕΝ ΤΟΙΣ ΔΙΓΕΣΤΟΙΣ ΚΑΙ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΙΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙ ΙΕΡΩΝ ΤΟΠΩΝ ΤΕ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ, ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΝ ΑΥΤΟΙΣ ΓΙΝΟΜΕΝΩΝ ΤΕ ΚΑΙ ΠΛΗΜΜΕΛΟΥΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙ ΙΕΡΕΩΝ, ΕΤΙ ΔΕ ΚΑΙ ΙΟΥΔΑΙΩΝ ΚΑΙ ΘΥΣΙΩΝ, ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΠΑΓΟΝΤΩΝ ΤΙΝΑΣ ΠΡΟΣ ΑΠΗΓΟΡΕΥΜΕΝΗΝ ΘΡΗΣΚΕΙΑΝ· ΚΑΙ ΠΕΡΙ ΑΠΟΣΤΡΟΦΗΣ ΠΑΙΔΩΝ, ΓΕΡΟΝΤΩΝ, ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΩΝ. Περὶ ἱερῶν τόπων τε καὶ πραγμάτων, καὶ τῶν ἐν αὐτοῖς γινομένων τε καὶ πλημμελουμέν Β.Ε. α', τίτ. τ', δίγιστον α' Γαΐου. Τα σάκρα
col. 1229–1230page 77 of 129
PG 138:1229Θείου δικαίου εἰσὶ, καὶ ὑπ᾽ οὐδενὸς δεσπόζονται. Σάκμον δὲ πρᾶγμά ἐστι τὸ δημοσίᾳ ἀνιερωθέν. Τα γὰρ Ιδιωτικὰ οὐκ εἰσὶ σάκρα, ἀλλὰ βέβηλα· εἰ δὲ καταπέσῃ τὸ οἰκοδόμημα, μένει σάκρος ὁ τόπος, ὡς Μαρκιανού δίγεστ. ς'. Καθιεροῦνται δὲ τὰ σάκρα καὶ ἐν πόλει καὶ ἐν χωρίοις. Δημόσιος δὲ τόπο; παρὰ κέλευσιν βασιλέως οὐ γίνεται σάκρος, ὡς Μαρκιανοῦ καὶ Οὐλπιανοῦ δίχεστον η' καὶ θ'. Τὸ δὲ σάχρον ἀδιατίμητόν ἐστιν, ὡς ὁ Πομπώνιος δια γέστ. ι'. Βιβλίον α', τίτλος ις', δίγ. ζ'. Ὁ ἀνθύπατος ἐπιο βλεπέτω τὰ ἱερὰ, καὶ παρασκευαζέσθω αὐτὰ φιλο καλεῖσθαι. Τίτλος ιη', διγ. ιγ'. Ο ἄρχων ζητείτω του; ἱεροσύλους. Β.6. ς', τίτ. ιδ', δίγ. ξ', Οὐ καλῶς τις πακτεύει μὴ καθιερῶν τὸν ἴδιον τόπον. Βιβ. ς', τίτ, α, δίγ. κγ'. Τα σάκρα ἐκδικεῖν ὡς ἡμέτερα οὐ δυνάμεθα. Βιβ. η', τίτ. α', δίγ. ιδ' Τόπου παρεντιθε μένου, καί τοι ἐμποδίζεται. Δουλεία γὰρ διὰ τοιού του τόπου οι συνίσταται. Β.6. ι', τίτ. β', δίγ. δ' Ουλπιανοῦ. Τα κληρονομιαῖα δικαιώματα μετὰ τῆς ἐν τῷ ῥητῷ διαστίξεως ἢ κατὰ ψῆφον ἢ συναίνεσιν τῶν κληρονόμων ἐν ναῷ ἀποτίθενται. Β.6. ια', τίτ. δ', δίγ. α΄ Ούλπιανοῦ. Τοὺς φυγάδας δούλους συλλαμβανομένους ἀσφαλῶς δεῖ φυλάττεσθαι, καὶ ἐν ναῷ προσγράφεσθαι τὰ ὀνόματα απο τῶν, καὶ τίνων ἑαυτοὺς λέγουσι, καὶ τὰ σημεῖα αὐτ τῶν, τυχὸν εἰ ώτειλὰς ἔχουσιν. Βιβ. ια', τίτ. ζ', δίγ. λς', Τα σάκρα γι νόμενα ὑπὸ τοὺς πολεμίους παύονται εἶναι τοιαῦτα ὥσπερ ὁ ἐλεύθερος δουλωθείς· ἀπολυθέντα δὲ τῆς συμφορά;, ἀναλαμβάνουσι την προτέραν κατάστασιν διὰ τῆς ὑπογραφῆς. Β:6. ιβ', δίγ. ε', Πᾶς ὑποθεμιτὸς ὅρκος ἐξ ἐπαγωγῆς ὀμνύμενος φυλάττεται, καὶ ὅν τις ὀμόσῃ κατὰ τῆς ἰδίας θρησκείας. Δίγεστον λγ'. Ο κατὰ τῆς ἑαυτοῦ σω τηρίας ἐμοὺς δοκεῖ μὲν ἐμνύναι κατὰ τοῦ Θεοῦ των σημείων τυχὸν, εἰ ωτειλας ἔχουσι. Α. 16, φιλοκαλεῖσθαι, Κατά ψῆφον. Καὶ ἐν ναῷ προσγρά φεσθαι και προγράφεσθαι ταῦτα ἐν ναῷ ἡ τόπῳ δημοσί προσγράφεσθαι, Ει Καὶ Σημείων, τυχὸν εἰ ώτ.
col. 1231–1232page 78 of 129
PG 138:1231εἰ δὲ μὴ οὕτως ἐπενεχθῇ, ἄνωθεν ἔμνυσιν. Ολος δὲ ὁ τίτλος περὶ ἔρχων διαλαμβάνει. Βιβ. ις', τίτλος γ', δίγεστον α', Ουλπιανός. Εάν φιλονεικώσί τινες περὶ τοῦ κλήρου τοῦ τελευτήσαντος, καὶ μὴ ἀσφαλίζηται τις αὐτῶν τὸν ἔχοντα δεπόσιτον, οὐκ ἀναγκάζεται ο δεπσιτάριος ένα αχθῆναι, ἀλλ' ἀποτίθεται τὸ πρᾶγμα ἐν ναῷ, ἕως οὗ τὰ περὶ τῆς κληρονομίας κριθή. Δίγεστον ς' Σε παρατεθέν μεσίτη ἐξ εὐλόγου αἰτίας κατὰ δοκιμασίαν τοῦ δικα στοῦ ἐν ναῷ ἀποτίθεται. Βι. ι', τίτλος β', δίγεστον Εγ', Εάν ἀνερωθῇ τὸ κοινὸν πράγμα, λύεται ἡ ἐπ' αὐτῷ κα νωνία. Βιδ. ιτι', τίτλος α', είγεστον ε' Τοῦ σέκρου πράγματος αγορασία συνίσταται, ἐὰν ἀγκῇ ὁ ἀγο ραστή; σάκρον αὐτὸ εἶναι. Εἰ δὲ γινώσκει, οὐ συν ίσταται, ὡς ὁ Πεμπώ ιος. Δίγεστον ς'. ῾Ο ἐν ἀγνοίᾳ τὸ σάκρον ὡς ἰδιωτικὸν ἀγοράζων, εἰ καὶ μὴ συνίσταται ἡ πρᾶσις, όμως ἔχει κατὰ τοῦ πράτου τὴν ἐξέμπτο, εἰς ὅπερ αὐτό διέφερε μὴ ἀπατηθῆναι, ὡς ὁ διγέστῳ ξβ'. Βιβ. τὸ αὐτό, καὶ τίτλος, δίγεστον κλ', Οὐκ ἔστι π:ρ:ττὸν συμφωνεῖν, ὡς Ἐάν τί ἐστι σά κρον, μηδὲν αὐτοῦ πεπρᾶσθαι. Τοῦτο γὰρ πρὸς μικροὺς ἀνήκει τόπους· εἰ γὰρ εὑρέθη ὅλως σάκρος, οὐκ ἔρρωται ἡ πράσις, ἀλλὰ καὶ τὸ δεθὲν μεπετι τεύει ὁ ἀγοραστής. Οι λογίζονται δὲ εἰς τὸ μέτρον τοῦ πραθέντος ἀγροῦ οἱ συνημμένοι αὐτῷ σάκρα τύποι, εἰ μὴ τοῦτο ῥητῶς ἔδοξεν, ὡς Παῦλος δίγ. να'. Δίγ. γ', Παπανός. Καὶ πεσόντος τοῦ σάκρου, ὁ τόπος οὐ γίνεται βέβηλος· ἔθε, οὐδὲ πωλεῖται. Β.6. κα', τίτ. α', δίγ ις'. Εξεστι τοῖς δούλοι; προσφεύγειν ἀσύλοις τόποις, καὶ ἐξαιτεῖν πρά σιν. Β.δ. κα', τίτ. α', δίγ. ε'. Ούλπ. Καλώς δωροῦμαι τὸ κι, να
col. 1233–1234page 79 of 129
PG 138:1233τῇ γαμετῇ μου πράγμα, ἐφ᾽ ᾧ προσάγειν αὐτὴ τῷ Θεῷ, ἢ τόπον, ἐφ᾽ ᾧ ποιῆσαι ναὸν ἐν αὐτῷ. Και για νεται ὁ τόπος ἱερός. Βιβ. κδ', τίτ. α', δίγ. ξα'. Καλώς τι δια ρεῖται τῷ συνοίκῳ Πολλάκις γὰρ διὰ Ιερωσύνην συμφέρει τὸν γάμον λυθῆναι Βιβ. κζ', τίτ. ιδ', δίγ. ιβ', Ὁ τοῦ μαινομένου κουράτωρ οὐ δύναται πράγμα αὐτοῦ καθιεροῦν. Β:6. λ', δίγ. λθ'. Ο σάκρα ληγατεύων μαίνεσθαι δοκεῖ, καὶ οὔτε τὸ τίμημα αὐτῶν δίδοται· ἐπειδὴ οὐδὲ ὅλως πωλεῖτα:. Βιβ. λα', δίγ' ση' Παπιανοῦ, θέμα κζ'. Ἐὰν δι' ἐπιστολῆς δωρήσωμαι τῷ υἱῷ μου κτῆμα, μὴ χρη σάμενος ἐν αὐτῇ ρήμασι καὶ τὴν ἐπι στολὴν ἐν ἱερῷ παραθῶμαι, καὶ γράψω τῷ ἱερεῖ οὕτως· Τὸ τῆς βουλήσεώς μου θέλω μετὰ τὴν τελευτήν μου δοθῆναι τῷ υἱῷ μου, καὶ ἀποθάνω ἀδιάθετος ἐπὶ πολλοῖς κληρονόμοις, λαμβάνει ὁ παῖς τὰ ἐν τῇ ἐπιστολῇ κτήματα. Β.6. λγ', τίτ. α', δίγ. κς'. Σκεβόλας. Ἐὰν ληγα τεύσω τοῖς ἱεροφύλαξιν ι νομίσματα δοθῆναι τῷ καιρῷ τῆς ἑορτῆς αὐτῷ τῷ ἱερῷ, δοκῶ διηνεκῶς τὰ δέκα νομίσματα ἐτήσια καταλιπεῖν. Β.6. λγ', τίτ. α', δίγ. ιζ'. Σκεβόλας. Ἐὰν ἀφορία σας δούλους μου εἰς παραφυλακὴν τοῦ παρ' ἐμοῦ κτιζομένου Ιερού, ληγατεύσω αὐτοῖς λαμβάνουσιν ἀπὸ τῆς τελευτής μου, μέχρις οὗ πληρωθῇ ὁ ναός. Δούλος δὲ μένουσι τοῦ κληρονόμου, οὓς ὁ τεστάτωρ εἰς παρα φυλακὴν ἀφιέρωσε τοῦ παρ' αὐτοῦ κτισθέντος ἱεροῦ εἰ μὴ αὐτοὺς ἠλευθέρωσεν ὡς βιβ. μ', τίτλος ιβ', δίγεστον λε' Παπιανοῦ, Β:6. λδ', τίτ. β', δίγ. λζ'. Ἐὰν εἴπω γε νέσα: σταυροὺς ἀπὸ ρ' λιτρῶν, καὶ ἀνατεθῆναι ἐν τῷδε τῷ ἱερῷ· πάντες δὲ οἱ ἐν τῷ αὐτῷ ἱερῷ ἀργυ ροῖ καὶ χαλκο! εἰσιν, ἀργυροῦς ὁ κληρονόμος αναγ κάζεται ποιεῖν. Βιβ. λε', τίτ. β', δίγ. α' Καὶ ἐπὶ τοῖς λη γατευομένοις τῷ Θεῷ, χώρα τῷ Φαλκιδίῳ. Β.6. λε', τίτ. β', δίγ. α' Ουλπιανοῦ. ῾Η περὶ τῆς καινοτομίας παραγγελία χώραν ἔχει, ἵνα μὴ γένηται παρὰ τὸν νόμον ἐν ἱερῷ τόπῳ. ἑορτῶν, πανηγύρεων. ζώδιον,
col. 1235–1236page 80 of 129
PG 138:1235xει Τιι. Ο Τίτ. γ΄, δίγ. σ' Ουλπιανοῦ. Χώρα τῇ κατὰ τοῦ στρέψαντος τὸ ὕδωρ, καὶ βλάψαν τοῦ τὸν ἀλλότριον ἀγρὸν, κἂν ἐν ἱερῷ τόπῳ τίκτηται ύδωρ. Δίγ. εξ'. Σάκρου τόπου παρεντιθεμένου, δουλεία οὐ συνίσταται. Βιβ. μ', τίτ, ζ', δίγ. δ', Ἐὰν ὁ κληρονόμος ἄπεστιν, ἢ περιμένει αὐτὸν ὁ στατουλίδες, ἢ ἀποτίθεται τὰ νομίμως ἐσφραγισμένα ἐν ναῷ, καὶ εὐθέως ἐλευθεροῦται. Β.6. μα', τίτ. β', δίγ. λα'. Πανόμεθα νέο μεσθαι, τοῦ τόπου γινομένου σάκρου, κἂν μὴ ὡς τοιοῦτον, ἀλλ' ὡς ἰδιωτικὸν αὐτὸν ἔχωμεν. Τίτλος γ', δίγ. Τα σάκρα εἰ; χρῆσιν οὐ λαμβάνεται. Βιβ. μγ', τίτ. α', δίγ. σ' Ούλπιανοῦ. Καὶ περὶ σάκρων κοινοῦνται ἐντέρδικτα, ώστε μηδένα γενέσθαι κατὰ τοῦ ἱεροῦ τόπου, ἡ ὥστε τὸ γενόμενον ἀποχα ταστῆναι, ὡς Παῦλος διγέστω α'. Τίτλος ε', δίγο γ'. Ἐνάγεται τῷ καὶ νεωκόρος λαβὼν ἐπὶ παραφυλακῇ δια θήκην. Δίγεστον ε', Ἐὰν ἐξ αὐτῆς τῆς διαθή τῆς ἀναφύηται φιλονεικία περί κληρονομίας, εἰ ἀνήκει πρὸς δημόσιον ζήτησιν, οὐχ ἁρμόζει τὸ ἀλλ' ἐν τῷ μεταξὺ ἐν ναῷ τε ρατίθεται. Τίτλος Γ', δίγ. α', Ούλπιαν. Οὐκ ἔξεστι ποιεῖν ἢ λαμβάνειν ἱερῷ τόπῳ, ὅπερ ἀμορφίαν καὶ οὐ κόσμον αὐτῷ φέρει. Οὐκ ἀνήκει δὲ τὸ ἱντέρδικτον πρὸς τὰ σακράρια. Η δὲ φυλακὴ τῶν ἱερῶν τοῖς προεστῶσιν αὐτῶν ἐπιτρέπεται. Τίτλος η', δίγεστον β', Ούλπιαν. Οὐκ ἔξεστι κατά τόπου ἱεροῦ κτίζειν, ἀλλὰ καὶ τὸ κτισθὲν καταλύεται. Βιβ. μδ', τίτλος δ', δίγ. γ', Οὐκ ἔξεστι τὸ τῷ Θεῷ καθιεροῦν. Καὶ ὁ τοῦτο ποιήσας δίδωσι τὸ διπλοῦν τῷ ἀντιδίκῳ αὐτοῦ, ὑπὲρ ὧν δυνατωτέρῳ αὐτοῦ ἀντιδίκῳ παρεδόθη. Τίτλος ζ', δίγεστον α', Αχρήστως ἐπερωτᾶται τις τόπον φελιγίστον. Βιβ. με', τίτλος α', δίγ. κς', Ούλπιαν. Ανισχυρώς ὁμολογεῖ τις ἱεροσυλεῖν, καὶ οὐχ ἁρμόζει ἐκ τούτου ἀγωγή. Δίγεστον λη', Ούλπιαν. Καλῶς ἐπερωτῶ σε κτίσαι σάκρον· καὶ ἡ ἐπὶ τῷ τοιούτῳ ἔργῳ μίσθωσις ἔρ ζωνται. Τα μίμως ἐσφραγισμένα. τα νομίσματα, τα χρήματα νομίμως εσφραγ Ούκ έξεστ τι ποιεῖν ἐν τῷ ἱερῷ τόπῳ, καὶ ἐμβάλλειν εἰς αὐ τὴν ὅπερ.
col. 1237–1238page 81 of 129
PG 138:1237Δίγεστον πγ', Οὐ δυνατόν σάκρον επερω τῶν, καὶ εἰ δύναται γενέσθαι ιδιωτικός. Εἰ γὰρ Ιδιωτικὴν ἐπερωτηθῶ τόπον, καὶ συμβῇ αὐτὸν χω ρίς δόλου καθιερωθήναι, ἐλευθεροῦμαι· καὶ εἰ συμβῇ ἔκ τινος νόμου πάλιν γενέσθαι ιδιωτικὴν τὸν τόπον, οὐκ ἐνέχομαι. Δίγεστον τὸ αὐτό. Οὐ δύναμαι σάκρον επερωτᾷν ὑπὸ αἴρεσιν τὴν Ὅταν ιδιωτικόν γένηται· ἐκεῖνα γὰρ ἐπερωτήν δυνάμεθα, ὅσα κατὰ τὸν καιρὸν τῆς ερωτήσεως, τῆς χρήσεως, καὶ τῆς δεσποτείας ἡμῶν εἶναι δύναται. Δίγεστον Ἐὰν τὸ ἐπερωτηθὲν πραγμά ἐστι μὲν φύσει, οὐ δύναται δὲ δοθῆναι διὰ τὸ τυχὸν αὐτὸ γενέσθαι σάχρον· εἰ μὲν ἐν καιρῷ τῆς ἐπερωτήσεων, ἢ μετὰ ταῦτα τοῦ ἐπερωτηθέντος ἦν, καὶ οὕτως γέγονε σάκρον, ενέχεται, ὥσπερ καὶ ὁ τοῦ (?) δι' ἑτέρου πωλήσαντος, αὐτὸ γέγονε σάκρον. Εἰ δὲ, τοῦ πράγματος ὄντος ἀλλοτρίου, συμβῇ δι' ἑτέρου σάκρον αὐτὸ γενέσθαι, οὐκ ἐνέχεται ὁ ἐπερωτηθεὶς, εἰ μὴ μετὰ ποιῆσαι αὐτὸν γέγονε τὸ πρᾶγμα σάο χρον. Δίγεστον ροζ, Οὐκ ἰσχυρῶς ἐπερωτῶ ὑπὸ αἵρεσιν ὑπὸ τοῦ νόμου κεκωλυμένην. Οίον, Δίδως, Εάν τις πωλήσῃ τὸ σάκρον, εἰ καὶ δυνατόν ἐστιν ὕστερον ἐναλλαγῆναι τὸ δίκαιον αὐτοῦ. Βιβ. μζ', τίτ. κβ', δίγ. β', Ούλπιανός. Οἱ σὺν ὅπλοις κατασχόντες τόπον ἱερὸν ὑπόκεινται ποινῇ. Κινείται γὰρ κατ' αὐτῶν ὁ δεμαιεστάτις· ὡς βιβλίον μή, τίτλος δ', δίγεστον α' Ουλπιανοῦ τῷ αὐτῷ. Ο δε μαιεστάτις ὁμοιός ἐστι τῷ περὶ ἱεροσυλίας. Βιβ. μη', τίτ. ιγ', δίγ. α', Ούλπιανός. Ο κινείται κατὰ τοῦ ὑφελομένου ἐκ τῶν ἱερῶν χρημάτων, ἢ στρέψαντος εἰς ἰδίας χρείας, ή παρα σκευάσαντος κατὰ δόλον γενέσθαι τι τούτων. Δίγεστον δ', Μαρκιανός. Οι Ιερόσυλοι πρὸς τὸ ποῖον τοῦ ἁμαρτήματος τιμωρούνται. Δίγ. ς'. Μαρκιανός. Τὸ ἐξ ἱεροῦ χρήματα ἰδιω τικὰ ὑφελέσθα: οὐκ ἔστιν ἱεροσυλία, και χώρα τῇ Ἐν δὲ τῷ ις' δίγ. τοῦ ιθ' τίτ. τοῦ αὐτοῦ μη βιβλίου λέγει τὸν τόπον διακρίνειν τὸν κλέπτην ἀπὸ τοῦ ἱεροσύλου. δίχα δόλου, Ι. ξ Ο παράνομον ποιῶν σύστημα, Δεινὸν τὸ τὰ ἱερὰ ἐπανοίγειν, καὶ τὰ ἐν αὐτοῖς κλέ πειν, και μὴ ἱερὰ τυγχάνῃ. Οὔτε γὰρ τὸ ἀσφαλὲς ἐξουσιν αἱ τῶν ἰδιωτῶν παρακαταθήκαι, μας. 217.
col. 1239–1240page 82 of 129
PG 138:1239Βιβ. μη', τίτ. ιγ', δίγ. 5, Ουλπιανός. Η τοῦ ἱερωσύ λου ποινὴ ἀπὸ τῆς ποιότητος τῶν προσώπων, καὶ τοῦ ἁμαρτήματος, καὶ τοῦ καιροῦ, καὶ τῆς ἡλικίας καὶ τῆς φύσεως, ή βαρυτέρα ή ελαφροτέρα ἐπιφέρεται. Τινὲς γὰρ θηρίοις παραδίδονται, τινές φου κίζονται. Με μετρημένη δὲ ποινή ἐστι τὸ θηρίοις παραδοθῆναι τὸν νυκτερινὴν ἱερόσυλον· τὸν ἡμερινὸν δὲ μέτριόν τι ἱεροσυλοῦντα μεταλλίζεσθαι· τὸν δὲ τίμιον δεπορτατεύεσθαι, διηνεκεῖ ἐξορίᾳ παραπέμπεσθαι, Δίγεστον θ'. δεπεκουλάτους μετά πεντα τίαν τοῦ ἁμαρτηθῆναι οὐ κινείται. Δίγεστον ια' Οἱ ἱερόσυλοι κεφαλικώς κολά ζονται. Ἱερόσυλοι δέ εἰσιν οἱ τοὺς δημοσίους ναούς κλέπτοντες. Οἱ δὲ τὰ ἰδωτικά σάκρα καὶ τοὺς μια κροὺς ναοὺς ἀφυλάκτους ὄντας κλέπτοντες, ἧττον μὲν τῶν ἱεροσύλων, πλέον δὲ τῶν κλεπτών τιμω ρούνται Ο ἐξωτικὸς ὑποκλέπτων τὰ ἱερὰ ὑπόκειται τῷ δεπεκουλάτους, τῷ περὶ ἐρημώσεω. Ο γὰρ πιο πιστευμένος τὴν αὐτῶν φυλακήν, κἂν ὑφέληταί τι ἐξ αὐτῶν, οὐχ ὑπόκειται τούτῳ τῷ νόμῳ. Αίγ. ιβ'. Μαρκιανός. Δεπορτατεύεται ὁ ἐμβαλών ἄνθρωπον ἐν κιβωτίῳ, καὶ παραθέμενος αὐτὸν ἐν ναῷ, ἐὰν ἐκεῖνος, ἐξιὼν τῆς κιβωτού, κλέψῃ τινά τοῦ ἱεροῦ. Δίγεστον:ς' Παπιανοῦ. Τὸ δεπεκουλάτους και κατά κληρονόμους ἁρμόζει. Περὶ γὰρ χρημάτων ὑφαιρεθέντων ἐν αὐτῷ ἐστιν ἡ ζήτησις. Βιδ. ν', τίτ. ιβ', δίγεστον β' Ουλπιανοῦ. Ἐάν τις πράγμα καρποφορήσῃ, γίνεται αὐτὸς ἔνοχος, οὐ μὴν τὸ πράγμα. Οτε δὲ καταβληθῇ τὸ πράγμα, αὐτὸ μὲν ἱερὸν γίνεται· ἐλευθεροῦται δὲ ἐπαγγειλάμενος. Περὶ δὲ τῆς τοιαύτης επαγγελίας ἀνέχονται αὐτεξούσιο: Έφηβοι οὐ μὴν καὶ ὑπεξούσια, Αποροῦντες οἱ ἄνθρωποι τί καὶ δράσειαν, μία εύρον ταύτην καταφυγὴν τὸ τοῖς θεοῖς παραθέσθαι τα χρήματα, τὸ τοῖς ἱεροῖς πρὸς φυλακὴν χρήσασθαι τῶν χρημάτων. Οθεν λαθών οὗτος καὶ τοὺς αὐ τοὺς ἐν παρέργῳ θέμενος, οὐκ αἰδεσθεὶς τὸν τόπον, οὐ τοὺς ἐφόρους δαίμονας, ὑφείλετο τὰ χρήματα 2. 2. Ὁ μὲν ἰδιωτικά χρή ματα κλέπτων, κἂν ἐξ ἱεροῦ τόπου, κλέπτης ἐστίν. 'Ο δὲ τὰ ἀνατεθειμένα τῷ Θεῷ κλέπτων κἂν ἐξ ιδιωτικού τόπου κλέψῃ, ως ιερόσυλος ἐνέχεται πλὴν ἐπεὶ εἰσί τινα ἱερὰ μὴ ἀνατεθειμένα τῷ Θεῷ ὡς τὰ ἰδικῶς ἡμῖν διαφέροντα εἰκονίσματα, καὶ λοιπά μήπως ναοίς, ἢ μοναστηρίο; ἀνατεθέντα, κατά τοῦτο λέγει τὸ ις' κεφ. τοῦ ιθ' τίτ. τὸν τόπον ποιεῖν τὴν κλοπήν, ἢ τὴν ἱεροσυλίαν. Οὐ γὰρ τερά συλής ἐστιν ἡ κλέψας τὸ μηδέ τω καθιερωθέν θηρίοις παραδίδονται, φουρκίζονται, Κλέπτοντες. ἱερὰ ἀναθήματα,
col. 1241–1242page 83 of 129
PG 138:1241παρὰ γνώμην τῶν πατέρων καὶ δεσποτών. Εἰ δέ τις τὸ δέκατον μέρος τῶν αὐτοῦ καρποφορήσῃ πραγμάτων, ἕως ἂν αὐτὸ χωρήσῃ, οὐ παύεται εἶναι τῆς οὐσίας αὐτοῦ. Εἰ δὲ τελευτήσῃ μὴ χωρίς σας, ἐνέχονται οἱ κληρονόμοι αὐτοῦ. Διαβαίνει γάρ εἰς κληρονόμους ή της καρποφορίας ἐνοχή. Τίτ. ις', είγ. ι' Ουλπιανοῦ. Τα σάκρα οὐκ εἰσὶ πούβλικα. Λέγει δὲ ἐν τῷ ῥητῷ ποιά εἰσι τὰ πού όλικα. τίτ. α'. Σοφία νόμου ἐστὶν ἡ γνώ σις τῶν θείων καὶ ἀνθρωπίνων πραγμάτων. Βιβ. β', τίτ. α'. Σάκρα ἐστὶ τὰ ὀρθῶς καὶ διὰ τοῦ ἱερέως τῷ Θεῷ ἀνιερωμένα· ὡς οἱ ναοὶ καὶ τὰ σκεύη ἅτινα ούτε πιπράσκεται, οὔτε ὑποτίθεται, εἰ μὴ δι' ἀνάῤῥυσιν αἰχμαλώτων. Καὶ τοῦ ναοῦ δὲ καταπεσόντος, μένει ὁ τόπος ἱερός. Οὐκ ἔστι δὲ σάκρος, ὅν τις κατ' οἰκείαν αὐθεντίαν ὡς σάχρον ποιήσῃ. Τίτο τοῦ αὐτοῦ. Ὁ κατὰ τύχην εὑρὼν θησαυρὸν ἐν σάκρῳ τόπῳ δεσπόζει αὐτοῦ. Τίτλος ς'. Τὰ σάκρα οὐκ οὐσουκαπιτεύεται. γ', τίτλος ιθ'. Οὐκ ἰσχυρῶς τὰ σάκρα τις Επερωτάται. Τίτλος κγ'. Οὐδεὶς ἂν εἰδήσει ἀγοράζει σάκρον. Εἰ δὲ ἀπατηθεὶς ἡγόρασεν, ὡς ἰδιωτικόν, κινεῖ τὴν ἐξέμπτο ἐπὶ τὸ διαφέροντα. Τίτ. κς'. Οὐκ ἐῤῥωμένος, εντέλλομαί σοι ἱεροσυλῆσαι. Κἂν γὰρ ἐντεῦθεν μὴ ζημιωθῇς τι, οὐδεμίαν ἀγωγὴν ἔχεις κατ᾿ ἐμοῦ. Τίτ. κα'. Εστιν ὅτε κατὰ πλάνην Ινδεβίτω; δια δόμενον οὐ ξεπετιτεύεται· ὡς ἐπὶ τῶν ληγατευομέν μένων εὐαγέσιν οἴκοις σκοπῷ θρησκείας ή εύσε βείας. δ', τίτ. ις'. Ἐὰν ὁ κελευσθείς περα σχεῖν εὐαγέσι τόποις ληγᾶτονφιδεῖκόμισσον ὑπερ θῆται, καὶ εἰς δίκην κληθῇ, διπλοῦν τὸ καταλειφθέν δίδωσιν, Τίτλος ιε'. Προσιτώριον Ιντέρικ τον αρμόζει, ἵνα μηδεὶς ἐν σάκρῳ κτίσῃ. Τίτλος ις'. Τὸ ληγατευόμενον εὐαγέσι τόποις ἐξ ἀρνήσεως διπλασιάζεται. Τίτλος ιη'. Ο δεπεκουλάτους ἁρμόζει κατὰ τῶν Ιεροσύλων. Περὶ ἱερέων. Β.6. β', τίτ. δ', δίγ. β', Οὐλπ. Οὐ χρὴ καλεῖν εἰς δίκην ἱερέα ἐν ὅσῳ ἱερατεύει, οὔτε τοὺς μὴ δυναμέ τους διὰ τὴν τοῦ τόπου θρησκείαν ἐξ αὐτοῦ ἀναχο ρῆσαι. μοναστικὴν φιλοσοφίαν Οὔτε τοὺς μὴ δυναμένους διὰ τὴν τοῦ τόπου θρησκείαν ἐξ αὐτοῦ ἀναχωρήσαι, ήγουν τους εγκλείστους μονα χούς ἢ τοὺς προσμοναρίους Καθολικὴ γὰρ ἦν τότε ἡ Ἐκκλησία έχοντα προσμονάριον Νικόλα». προς μονάριον
col. 1243–1244page 84 of 129
PG 138:1243Β.5. γ'. τίτ. γ', δίγ ιη', Μοδεστ. Εὐλογός έστιν αἰτία τοῦ καὶ μετὰ προκαταρξιν ἀλλαγῆναι τὸν προκουράτορα, τοῦ γενέσθαι αὐτὸν ἱερέα. Βιβ. δ', τίτ. η', δίγ. λη' Ἐὰν ἱερεὺς γένη ται ὁ κομπρομισάριος, οὐκ ἀναγκάζεται ψηφίζεσθαι. Περὶ δὲ ὧν μετὰ τὴν ἱερωσύνην γέγονε κουπρομ σάριος, ἀναγκάζεται. Βιδ. ε', τίτ. γ΄, δίγ. ν', Παπιανός. Ἐὰν ὁ τεστάτωρ εἴπῃ μνημεῖον αὐτοῦ γενέσθαι, κατὰ μὲν ἀκρίβειαν, οὐκ ἔστιν ἀγωγὴ κατὰ τῶν κληρονόμων εἰς τὸ πα σαι· ὅμως μέντοι διὰ τοῦ βασιλέως καὶ τῶν ἱερέων ἀναγκάζεται πειθαρχῆσαι τῷ τελευτήσαντι. Βιδ. ια', τίτ. Γ', 3 γ. ξ' Γαΐου. Ἐὰν παρὰ χέλευ σιν βασιλέως ἢ ἱερέως ἐκβαλὼν τὸν ἐξ ἄλλου εἰς τόπον διαφέροντά μοι ταφέντα, ἢ τὰ τεθέντα ὀστέα, συνέχομαι τῇ ἰνιουριάρουμ. Τίτ. ιη', δίγ. ε' Ουλπιανοῦ. Οἱ τάφοι πελεύσει τῶν ἱερέων ἀνανεούνται. Βιβ. κδ', τίτλος α', δίγεςτον ξα'. Διαζευχθείς δύναται γενέσθαι ιερέα. Βιδ. λα', δίγ. ση', θέμ. κλ'. Ἐὰν δὲ ἐν ἐπιστολῇ δωρήσωμαι τῷ υἱῷ μου κτῆμα, οι χρησάμενος ἐν αὐτῇ βήματα οιδε κόμισσα, καὶ παραθῶμαι τὴν ἐπιστολὴν ἐν ἱερῷ, καὶ γράψω τῷ ἱερεῖ οὕτως ο τῆς βουλῆς μου· μετὰ τελευτήν μου θέλω δοθῆναι τῷ υἱῷ μου· καὶ ἀποθάνω ἀδιά θετος ἐπὶ πολλοῖς κληρονόμοις· λαμβάνει ὁ παῖς τὰ ἐν τῇ ἐπιστολῇ κτήματα. Β.6. λγ', τίτ. α', δίγεστον κ'. Ἐάν λησ γατεύσω τοῖς ἱεροφύλαξε νομίσματα δίδοσθαι τῷ καιρῷ τῆς ἑορτῆς αὐτῷ τῷ ἱερῷ· δοκῶ διηνεχῶς τὰ δέκα νομίσματα ἐτήσια καταλιπεῖν. Β.Π. με', τίτ. ε', δίγ. γ', Ο νεωκόρος λαβὼν ἐπὶ παραφυλακήν διαθήκην, ἐνάγεται τῷ Τίτλος σ', δίγεστον α', Ούλπιαν. Ἡ φυλακὴ τῶν ἱερῶν τοῖς προεστῶσιν αὐτῶν ἐπιτρέπεται. "Εγκλειστη. Οποιοι είσιν οἱ τόποι οἷστισιν ἑαυτοὺς περικλείουσιν οἱ λεγόμενοι στηλίτα. στηλία τις πρώτον. Εάν ἱερεὺς ἢ ἀρχιερεὺς γένηται ὁ αἱρετός δικαστής, Μετὰ τὴν ἱε ρωτώ ην. Κατὰ μὲν ἀκρίβειαν, διαζευχθείς Π
col. 1245–1246page 85 of 129
PG 138:1245Βιβλίον ν', τίτλος ε', δίγεστον ιγ', Ούλπιαν. Ο παντελῶς δικάσαι μή δυνάμενος ὡς γε νόμενος Ιερεύς. τίτ. κε'. Ἐν ταῖς ἐπαρχίαις καὶ οἱ ἐπίσκοποι σὺν τοῖς ἐκδίκοις ἐπιτρόπους διδόασιν, Ενθα μή ἐστιν οὐσία ὑπὲρ τὰ φ' νομίσματα. Περὶ Ἰουδαίων. Βιβλίον κλ', τίτ. α', δίγε τον ιζ'. Καὶ Ἰου δαῖοι τῶν μὴ Ἰουδαίων επιτρέπουσι, καὶ τὰ λοιπά λειτουργοῦσι, χωρὶς τῶν χραινόντων τὴν θρησκείαν αὐτῶν. Βιβλίον μη', τίτ. η', δίγεστον ια'. Τοῖς Ἰου δαίοις ἀφίεται τὰ ἴδια τέκνα περιτεμεῖν. Εἰ δὲ πε ριτέμωσιν ἕτερον, ὡς οἱ εὐνουχίζοντες τιμωροῦνται. Βιβ. ν', τίτ. β', δίγεστον γ'. Ούλπιαν. Οἱ Ἰου δαῖοι τὰς μὴ βλαπτούσας τὴν θρησκείαν αὐτῶν τιμάς ἐξ ἀνάγκης πράττουσιν. Περὶ θυσιῶν, καὶ ἀστρολόγων, καὶ μάντεων, καὶ φαρμάκων, καὶ τῶν παρατρεπόντων τινὰς εἰς ἀπηγορευμένας θρησκείας. Βιβλίον θ', τίτ. β', δίγ. ζ', Ούλπιαν. Ο φάρμακον ἀντὶ ἱατρείας δούλῳ δεδωκώς υπόκειται ὡ; αἰτίαν θανάτου παρασχών, καὶ προπετώς δοὺς φάρμαχον, ὡς ὁ Γάϊος διγέστω η'. Δίγ. θ', Ο'λπ. Ἰατρῖνα εἰ μὲν τῇ δούλῃ δὲν φάρο μακον, ἡ δὲ λαβούσα τελευτήσῃ, χώρα τῇ ἐμφάκτουμε εἰ δὲ χερσὶν οἰκείαις Ιατρίνα τὸ φάρμακον ὑπέβαλεν, ὁ ᾿Ακουΐλιος ἁρμίζει, ὡς ὅτε ἀλείψῃ τινὰ φάρμακον, [ἶσο φαρμάχῳ) ἢ ἐμβάλῃ αὐτὰ διὰ στόματος ή κλυπτή ρος βία ή συμβίου συμβουλής]. Βιβλίον ι', τίτλο; β', είγε στον δ'. Οὐ διαιρούνται ποσθία τὸ περιέχον δέρμα τον βάλανον τοῦ αἰδείου, 8 καὶ τέμνουσιν οἱ Ἰουδαῖοι, καὶ Αἰγύπτιοι, λέγουσι τὴν τοιαύτην τομήν περιτομήν
col. 1247–1248page 86 of 129
PG 138:1247μεταξύ κληρονόμων τὰ ἐν τῇ κληρονομίᾳ εὐρεθέντα κακά φάρμακα, ή μαγικά βιβλία, ἢ καὶ τὰ ὅμοις ἀλλ' ἐφφικίῳ τοῦ δικαστοῦ φθείρονται. Β.6. η'. τίτ. α'. δίγ. λε', Γαΐου. Τὰ κακὰ φάρμακα οὐ πιπράσκεται. Ε! μέντοι δεχόμενα διμιξιν (σ. δια μίξιν ] χρησιμεύσῃ, ὡς ἐπὶ τῆς ἀντιδότου πο πράσκεται. Περί φονέως. Βιβλίον μη', τίτλος η', δίγεστον β', Ούλπιαν. Τῷ κατέχεται ὁ διὰ τὸ φονεῦσαι ἄνθρωπον ποιῶν φάρμακον, ή πιπράσκων, ἡ ἔχων. Εἰσὶ δὲ φάρμακα υγίειαν ἐμποιοῦντα καὶ τὰ λεγόμενα φίλ τρα. Εἰ δὲ καί τις μὴ κακῷ λογισμῷ δώσει γυναικὶ συλληπτικὸν, καὶ τελευτήσει λαβοῦσα, ἐξορίζεται καὶ ὁ πιγμεντάριος προπετώς δούς τινι κώνειον, ή σαλαμάνδραν, ἢ ἀκόνιτον ἢ πιτυοκάμπην, βουβρώ στην, ή μανδραγόραν, ή κανθαρίδας, ὡς δίγεστον τίτλου. σθαι αὐτὰ διὰ τὸ μή τινας ἐκ τούτων βλαβῆναι. πρὸ τῆς ἀνακαθάρσεως. παραχρήμα τὰ τοιαῦτα φθείρειν. 1. 236: φάρμακα πολλὰ μὲν ἐσθλε μνημ. 2, εἶναι καὶ φίλτρα οἷς οἱ ἐπιστάμενοι πρὸς οὐ: ἂν βούλωνται χρώμενοι, φιλοῦνται ὑπ' αὐτῶν. Συλλαμβάνω, ἐπὶ γυναικί, εἰσιν, οἱ τινές εἰσιν ἀφωρισμένοι ἐπὶ τῷ τὰς βοτάνας συλλέγειν κώνειον, φάρμαχον. ἐν τοῖς βουκολικοῖς, καὶ β' γεωργικών. κώνειον, φάρμακον. ἐν τοῖς βουκολικούς 2 5), καὶ β' γεωρ
col. 1249–1250page 87 of 129
PG 138:1249Τίτλου τοῦ αὐτοῦ δίγεστον ιγ', Μο. Ὁ ποιῶν ἢ Έχων ἀπηγορευμένας θυσίας τῷ ὑπό κειται. Τίτλος 10', δίγεστον λ'. Ὁ ποιῶν τι πρὸς τὸ δια στρέψαι τοὺς ἁπλουστέρους εἰς τὴν περὶ τὸ θεῖον θρησκειαν ἐξορίζεται. Δίγεστον λη', Ο δεδωκώς τὸ πῶμα προς φίλτρον ἢ ἀμβλωθρίδιον, κἂν χωρὶς δόλον, εὐτελῆς μὲν ὧν, μεταλλίζεται· τίμιος δέ, ἐξορίζεται μετά μερικής δημεύσεως. Ἐσχάτη δὲ τιμωρία επάγεται. ἐάν τις ἐκ τούτου ἀπέθανε. Βιβ. μζ', τίτ. ι', δίγ. ιε', Ούλπιαν. Ο παράφρονή Διγέστου τοῦ αὐτοῦ. Ἐὰν ἀστρολόγος, ἢ ἄλλην τινὰ ἀπηγορευμένην μαντείαν μετιών, ερωτηθείς εἴπῃ ται, ὑπόκειται δὲ ταῖς διατάξεσιν. Περὶ ἀποτροφῆς παίδων, γερόντων, καὶ ἀσθενῶν. Βιβλίον λ', οίγεστον ρκδ', Εἰ; τιμὴν τῶν πόλεων ἐστι τὸ ληγατευόμενον εἰς ἀποτροφὴν ἀσθε νῶν, παίδων, ἢ γερόντων. Β.6. λγ', τίτ. β', δίγ. λγ'. Σκα:βόλα. Οὕτως εἶπον Τοὺς γέροντας καὶ ἀσθενεῖς μου ἀπελευθέρους ἐν τοῖς τόποις οἷς εἰσι, θέλω γηροκομεῖσθαι. Δοκώ λέγειν οὕτως αυτούς διάγειν, ὡς ἐν ζωή μου διήγον. Κανθαρίς μόνη μὲν διδομένη τὴν κύστιν ἕλκει, καὶ πολέμιον αὐτῆς ἐστι τὸ φάρμακον, καὶ ἀναιρεῖ τῇ ἰσχυρῇ δυνάμει τὴν 1, τ. 17: Φατί ποτέ τινα γυναῖκα φίλτρον τιν. δοῦναι πιεῖν. Εἶτα τὸν ἄνθρωπον ἀποθανεῖν ἀπὸ τοῦ φίλο

Book IIILiber III

col. 1251–1252page 88 of 129
PG 138:1251ΕΚ ΤΩΝ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΚΩΔΙΚΑ ΝΕΑΡΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ. ΤΙΤΛΟΣ Α'. Ο Περὶ ἐπισκόπων καὶ κληρικῶν, καὶ μοναχῶν, καὶ μοναστριών. Δ΄. Νόμος περὶ τοῦ πῶς δεῖ χειροτονεῖσθαι ἐπισκόπους, καὶ πρεσβυτέρους, καὶ διακόνους, ἄῤῥενάς τε καὶ θηλείας. Β'. Περὶ ἐπισκόπων καὶ κληρικών. Γ. Ὥστε ὑπερτιθεμένους τοὺς ἄρχοντας ἀκού ειν τῶν τοῦ προσιόντος δικαίων, συνελαύνεσθαι ὑπὸ τῶν ἐπισκόπων τοῦτο πράττειν, καὶ τὰ ἑξῆς. Δ'. Περὶ τοῦ τοὺς κληρικούς τοῖς ἐπισκόποις ἀποκρίνασθαι. Ε'. Περὶ καθαιρέσεως Ανθίμου, καὶ Σευήρου, καὶ Πέτρου, και Ζωορά. Γ'. Περὶ τοῦ ἐν ἰδιωτικοῖς οἴκοις ἱερὰν μυσταγωγίαν μὴ γίνεσθαι. Ζ'. Περὶ τοῦ μηδένα κτίζειν εὐκτήριον οἶκεν χωρὶς γνώμης τοῦ ἐπισκόπου, καὶ τὰ ἑξῆς. Πʹ. Ωστε τὰς περὶ τὸ γινομένας ὑπὸ 'Ρωμαίους πόλεις ὑπὸ ἴδιον ἀρχιεπίσκοπον εί ναι, μὴ μὴν ὑπὸ τὸν Θεσσαλονίκης. Θ. Περὶ τοῦ ὡρισμένον εἶναι τὸν ἀριθμὸν τῶν κληρικῶν τῆς Μεγάλης εκκλησίας, καὶ τῶν λοιπῶν Ἐκκλησιῶν. Γ'. Περὶ τοῦ κληρικοὺς ἐξ ἑτέρας ἐκκλησίας μετατίθεσθαι εἰς ἑτέραν, εἰς τὸν τῶν λειπόντων καὶ στατούτων αριθμόν. Α'. Ωστε τὰ καλούμενα εμφανιστικὰ ἐπὶ τῶν κληρικῶν, καὶ τὰ ἑξῆς. ΙΒ΄. Ενθα τινὲς ἀφίστανται κληρικοί, ἕτεροι δὲ ἀντικαθίστανται, καὶ τὰ ἑξῆς. Π. Περὶ μοναστηρίων, καὶ μοναχῶν, καὶ τὰ ἑξῆς. [Δ' Περὶ τοῦ πῶς δεῖ βιοῦν μοναχούς. ΙΕ΄. Διάταξις, παρὰ εἰσι δικάζεσθαι μοναχοὺς ἢ ἀσκητρίας. ΙϚ'. Η διάταξις ερμηνεύει τὴν προτέραν διά ταξιν, τὴν περὶ τῶν εἰσιόντων εἰς μοναστήρια, καὶ τὰ ἑξῆς. ΙΖ'. Περὶ χειροτονίας ἐπισκόπων, καὶ κληρικῶν καὶ περὶ συνέδ., καὶ προκομιδής.
col. 1253–1254page 89 of 129
PG 138:1253ΤΙΤΛΟΣ Β'. Περὶ τῶν ἐκκλησιαστικῶν πραγμάτων. Α΄. Περὶ τοῦ μὴ ἐκποιεῖσθαι ἢ ἀνταλλάττεσθαι τὰ ἐκκλησιαστικὰ πράγματα, καὶ τὰ ἑξῆς. Β'. Περὶ διαφόρων εκκλησιαστικών κεφαλαίων. Γ'. Περὶ ἐκκλησιαστικών τίτλων. Δ΄. Ὥστε τὴν Ἐκκλησίαν 'Ρώμης ἔχειν τὴν τῶν ἑκατὸν ἐνιαυτῶν παραγραφήν. Ε΄. Διάταξις ἀναιροῦσα τὴν τῶν μ' ἐνιαυτῶν παραγραφὴν ἐπὶ τῶν εὐκτηρίων οίκων. Γ'. Περὶ τῶν ἐν Αφρικῇ ἐκκλησιών. Ζ'. Περὶ τοῦ τὴν ἐκκλησίαν τῆς Αγίας Ανα στάσιω;, καὶ τὰ ἑξῆς. Η΄. Περὶ τῆς τῶν ἐκκλησιαστικῶν πραγμάτων ἐκποιήσεώς τε καὶ καταβολῆς. ε'. "Ωστε τοῦ λοιποῦ ἀμείψεις ἐκκλησιαστικῶν πραγμάτων μὴ ὡς ἔτυχεν γίνεσθαι πρὸς τὸν εὐσεβέστατον βασιλέα, καὶ τὰ ἐξῆς. Ι. Περὶ τοῦ τὰ γήδια, ἢ οἴκους, ἢ ἀμπελῶνας καταλιμπανομένους τῇ Εκκλησίᾳ Μυσίας εἰς ἀν ῤῥυσιν αἰχμαλώτων, ἢ εἰς ἀποτροφήν πτω χῶν, καὶ τὰ ἐξῆς. ΙΑ'. Περὶ τῶν ἐργαστηρίων τῆς Κωνσταντινουπόλεως Εκκλησίας, καὶ τὰ ἑξῆς. ΙΒ'. 'Η διάταξις τάττει τὰς ἀγειλούσας γίν νεσθαι περὶ τῶν τελευτώντων κηδείας. ΤΙΤΛΟΣ Γ'. Περὶ αἱρετικῶν, καὶ Ἰουδαίων, καὶ Σα αρειτῶν. Δ'. Περὶ αἱρετικῶν καὶ γαμετῶν αὐτῶν. Β. Περὶ Σαμαρειτών. Γ'. Περὶ Σαμαρειτῶν ἀναιροῦσα τὴν πρὸ ταύ της. Δ'. Ιδικτον περὶ αἱρετικῶν. Ε΄. Ωστε ἄδειαν εἶναι τοῖς βουλομένεις Εβραίοις ἐν ταῖς συναγωγαῖς αὐτῶν διὰ τῆς ῾Ελ ληνίδος φωνῆς, ἡ τῆς Ἰταλικῆς, ἢ καὶ διὰ τῆς τῶν ἄλλων γλώττης συμμεταλαμβανομένης τοῖς τόποις, ἀναγινώσκειν τὰς ἱερὰς Γραφάς. Καὶ τὰ ἑξῆς. ΤΙΤΛΟΣ Α. Περὶ ἐπισκόπων, καὶ κλης νῶν, καὶ μοναχῶν, καὶ μοναστμῶν. Δ'. Νόμος περὶ τοῦ πῶς δεῖ χειροτονεῖσθαι ἐπισκόπους καὶ πρεσβυτέρους καὶ διακόνους, ἄῤῥενας τε καὶ θηλείας. Αὐτοκράτωρ Ιουστινιανός Επιφανίῳ ἀρχιεπισκόπῳ Κωνσταντινουπόλεως. Μέγιστα ἐν ἀνθρώποις ἐστὶ δῶρα Θεοῦ. Ο μέλ λων χειροτονείσθαι ἐπίσκοπος ἐπὶ χρηστῇ μαρτυ ρείσθω ὑπολήψει, καὶ μὴ ἔστω βουλευτής ἢ ταξει Ἐπὶ χρηστῇ μαρτυ ρείσθω υπολήψει Ὑπολήψεως ἀγαθῆς μαρτυρούμενοι. Υπόληψις ἀγαθὴ χρηστή 11, 1: Ε! σεμνός τε καὶ ἄμεμπτος καὶ παντα, όλεν ἀνεπίπλητος εἴη, καὶ ἐπ᾿ ἀγαθοῖς μεμαρτυρημένο; τε καὶ ἱερεῖ πρέπων Σεμνά, οι μον. 1: καὶ σεμνοῦ εἶναι βίου. σεμνός «χρο Σεμν
col. 1255–1256page 90 of 129
PG 138:1255της, εἰ μὴ ἐκ νέας μονάδας ἡλικία; ἐλευθερωθῇ τ'; βουλῆς, τέταρτον μέρος τῆς ἰδίας ὑποστάσεως τῷ βουλευτηρίῳ παρασχόμενος. Μὴ εὐθὺς δὲ λαϊκὸς εἰς ἐπίσκοπον παραγέσθω, μηδὲ παλλακή συνοικείτω, ἢ παῖδας ἐχέτω, ἢ γαμετὴν συζῦσαν ἀλλ᾽ ἡ παρθένος ἔστω ἡ γαμετή. ἐκ παρθενίας πρώην συζήσας, Μη γινέσθω δὲ ἐπὶ δόσει, ἵνα μὴ καὶ δ δέδωχεν βαθμούς διεξελθών, βαθμῶν ἀκολουθίαν διεξελθών, ἵνα τὰ ἐν μέσῳ συντέμνω, τὴν τοῦ λαοῦ προεδρίαν πιστεύεται ἀλλ' ἡ π. Ε. ἡ γαμετὴ ἐκ παρθενίας π. σ. και αποτ
col. 1257–1258page 91 of 129
PG 138:1257ἀπολέσῃ, τῇ ἐκκλησία τούτου προσκυρουμένου, καὶ Πε τῆς ἱερωσύνης ἐκπέσῃ. Μὴ ἔστω ἄπειρος δογμάτων. Γινέσθω δὲ ἐκ μοναχῶν, ἢ ἐν κλήρῳ οὐκ ἔλαττον μη νῶν ἐξ καταλεγείς, ὁμολογῶν τοὺς ἱεροὺς φυλάττειν κανόνας. Ο γὰρ παρὰ ταῦτα χειροτονούμενος ή χειροτονῶν τῆς ἱερωσύνης ἐκπίπτει. Ἐὰν ἐπίσκοπος ἢ κληρικὸς ἔλαβέ τι ὑπὲρ χειροτονίας, καὶ τὰ δοθέντα τῇ ἐκκλησίᾳ ἀποκαταστήσει, καὶ τῆς ἱερωσύνης ἐκβάλλεται. Εἰ δὲ λαϊκός ἐστιν ὁ λαβών, διπλοῦν τὸ ληφθὲν ἀποδώσει τῇ ἐκκλησίᾳ, καὶ ἐξορία διηνεκεῖ ὑποβάλλεται, ἐκπίπτων καὶ ἧς ἔχει τυχὸν ἀρχῆς τοῦ δεδωκότος ἐπισκόπου μηδὲ ἣν είχε πρότερον ἱερατικὴν ἀξίαν ἐκδικεῖν δυναμένου. Ο χειροτονων ἐπίσκοπον εἰς ἐπήκοον παντὸς τοῦ λαοῦ προσαγορευέτω τῷ μέλλοντι χειροτονεῖσθαι ὡς μαθὼν αὐτὸν πάντα ἔχειν τε καὶ φυλάττειν τα προειρημένα, ἐπιτίθησιν τῷ τὴν χειροτονίαν. Ο βουλόμενος κατηγορείτω τοῦ μέλλοντος χειρο "Εδειξε πάλιν, ἑαυτὸν τῆς τῶν αγάμων όντα συμμορίας 21, τουτο κώλυμα καθάπαξ
col. 1259–1260page 92 of 129
PG 138:1259δειχθείη αληθεύων, ἐπισχεθῇ ἡ χειροτονία. Ε: & ἀνεύθυνος φανείη ο μέλλων χειροτονεῖσθαι, ἢ ὁ κατ ήγορος εκλέπῃ τὴν χειροτονίαν, [σ. κατηγορίαν ἡ μὲν χειροτονία γίνεται, αὐτὸς μέντο: ἐπιτιμίῳ διηνεκούς ἀκοινωνησίας υποβληθήσεται. παρορωμένης δὲ τῆς ἐπὶ τῇ κατηγορία ἐξετάσεως, καὶ ὁ χειρ πτουσι χωρίς θείων γραμμάτων. Μηδεὶς ἐπίσκοπος ὑπὲρ ἐνιαυτὸν τῆς ἰδία; ἀπολιμο πανέσθω ἐκκλησίας. Εἰ δὲ τοῦτο πράξῃ, καὶ κληθείς κανονικῶς ἀπὸ τοῦ ἰδίου πατριάρχου ή μητροπολίτη μὴ παραγένηται, ἐκβαλλέσθω τῆς ἐπισκοπῆς, καὶ ἕτερος χειροτονείσθω. Μηδεὶς ἐπίσκοπος χωρίς συστατικών γραμμάτων κατά κέλευσιν βασιλικήν. μετὰ γὰρ γραμμάτων συστατικῶν ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ Ἰουλιανὸς τοὺς δήμου: ἀπατᾷν επόμενος εἰς Χριστιανῶν εὐπ τας μιμεῖσθαι καθυπεκρίνατο. Διδ ξενῶσι καὶ πτωχείαις χορηγείσθαι προσέταττε, καὶ τις συστατικές Επιστολὰς ἐσπούδαζε γράφεσθαι, καὶ τὰς λοιπὰς εὐσεβείας ἤθελε γίνεσθαι. Δηλοῖ δὲ τοῦτο ἡ ἐπιστολή, ἣν πρὸς ᾿Αρσάκιον τὴν ἀρχιερέα τῶν ἐν Γαλατίᾳ Ελλήνων ἐπέσταλκεν ἀρχιεπίσκοπον πατριάρχην Νον. 2 5,
col. 1261–1262page 93 of 129
PG 138:1261του παραγίνεσθαι πρὸς τὸν ἁγιώτατον ἀρχιεπίσκο του Κωνσταντινουπόλεως ἢ τοὺς ἀποκρισιαρίως τῆς κατ' αὐτὸν διοικήσεως, κἀκείνοι; κοινοῦσθαι τὸ πράγμα· καὶ εἰ δεήσοι, δι' αὐτῶν, ἢ διὰ μεφερει δαρίων τῆς Μεγάλης Εκκλησίας πως βασιλέα με νύεσθαι. Χρὴ τὸν χειροτονούμενον κληρικὸν ἄμεμπτον καὶ γραμμάτων ἔμπειρον εἶναι, καὶ μήτε ἐκ ταξεωτῶν ἢ βουλευτῶν, εἰ μὴ κατὰ τὴν πρότερον οιηθεῖσαν διά ταξιν· μήτε δεύτερον γάμον, ή παλλακῇ συνο κήσαντα, ἢ γυναῖκα ἔχοντα μὴ ἐκ παρθενία, αὐτῷ συναφθεῖσαν, χειροτονεῖσθαι αὐτὸν προίκα χωρίς cον. 3. προς την βασιλείαν τὰς ἀποκρίσεις κομίζων. ῥαιφερενδάριος, ὁ τὰ ῥηθέντα αναφέρων Τὸν πατριαρχικών διαδέχεται θρόνον Νι φων τῆς Κυζίκου μητροπολίτης, τῳ βασιλικών θα λήματα των αρχιερέων εἰξάντων, καὶ μεταπτησάν. των αὐτὸν ἐκ Κυζίκου πρὸς τὴν τῆς πατριαρχίας περιωπήν. "Ην δὲ ὁ ἀνὴρ πάντη μὲν ἀδιὴς τῆς ἔξω παιδείας, οὐχ ὡς τὰ πολλὰ δὲ καὶ τῆς θεεττερ, ὡς μηδ' οἰκείᾳ χειρὶ τὰ τῶν γραμμάτων στο χεῖα γράφειν εἰδώ;. Τὸν γὰρ ἄρχοντα φωστήρα δεῖ εἶναι, ὥστε πρὸς τοῦτον πάντας ὁρῶντας φωτίζεσθαι, καὶ ὁδη γραμμάτων παντοίως ἐπιστήμονα.
col. 1263–1264page 94 of 129
PG 138:1263ματα εἰς ἐπήκοον παντὸς τοῦ λαοῦ, παραπλησίως τοῖς εἰς ἐπισκοπὴν παραγινομένοις. η πάσης δόσεως, καὶ τὰ κανονικά δέχεται παραγγέλ κατά τους καιροὺς τῆς τῶν ἁγίων μυστηρίων μεταχειρήσεως, περὶ πίστεως καθολ. συντ. αυ ται δὲ μονόγαμοι οὖσαι. Ὅτι οὐδεὶς ἀγράμματος εἰς κλῆρον καταλέγεται. Πρεσβύτερος, ἢ διάκονος, ἢ ὑποδιάκονος μετὰ τὴν χειροτονίαν γάμοις προσομιλῶν ἢ παλλακὴν ἐπεισάγων φανερῶς ἡ ἐσχηματισμένως, τῆς ἱερωσύνης ἐκπίπτων, ἰδιώτης ἔστω. Αναγνώστης δευτερογαμῶν μὴ προκοπτέτω εἰ; βαθμὸν ἱερωσύνης. Σπεύδων δὲ προκόψαι, πεπείσθα τοῦ κλήρου. Τριγαμεῖν δὲ κωλύεται. Η χειροτονουμένη διακόνισσα παρθένος έστω, ἢ ἐνὶ καὶ μόνῳ πρώην συνοικήσασα ἀνδρὶ, σύνεγγυς ὡς τῶν ἀκμαζουσῶν καὶ ἐργάζεσθαι καὶ τρέφεσθαι δυναμένων, &: καὶ πόνοις δαμά ειν χρὴ τῆς ἀκμῆς τὰ σκιρτήματα. συν γυναιξὶ καὶ τέκνοις, καὶ ἀειπαρθένους και νους τὰς λεγομένας χήρας. καὶ τέκνοις καὶ τὰς λεγομένας χήρας, παρθένους. Περὶ πίστεως καθολ. διακονίσσαι καθίστανται εἰς ὑπηρεσίαν γυναικών μόνον διὰ τὴν σεμνότητα, ἂν χρεία κατασταίη λουτρού ἕνεκα, ο ἐπισκέψεως σωμάτων Αἰι διὰ τὴν σεμνότητα, διὰ τὸ εὐπρεπές, στο Γυναικὸς χρήζομεν διακόνου, καὶ πρῶτον μὲν ἐν τῷ φωτίζεσθαι γυναίκας. Ο διάκονος χρίνει μὲν μόνον το μέτωπον αὐτῶν τῷ ἁγίῳ ἐλαίῳ· καὶ μετ' αὐτὸν ἡ
col. 1265–1266page 95 of 129
PG 138:1265οἶσα τῶν ν ἐνιαυτῶν· πλὴν εἰ μὴ ἐν μοναστηρίῳ χειροτονεῖται. Δεχέσθω δὲ καὶ αὐτὴ τὰ κανονικά παραγγέλματα, καθ' ὁμοιότητα τῶν χειροτονουμένων κληρικῶν, καὶ μηδενὶ ἐξωτικῷ συνοικείτω, ἀλλὰ μόλις τοῖς γονεῦσ', καὶ τέκνοις, καὶ ἀδελφοῖς, καὶ θείοις. Εἰ δὲ ἑτέρῳ χωρὶς τούτων συνοικεῖ, [σ.διὰ] αὐτὸ τοῦτο μηδὲ προσαγέσθω εἰς χειροτονίαν. Ἀλλὰ και χειροτονηθεῖσα ἐκπιπτέτω, ὑποβαλλομένων αὐτῆς τι καὶ τῷ συνοικήσαντι [σ. τοῦ συνοικήσαντος] αὐτῇ τῷ τε παρόντι νόμῳ, καὶ ταῖς κατὰ τῶν φθορέων διηγορευμέναις ποιναῖς. Εἰ δὲ μετὰ τὴν χειροτονίαν γαμήσῃ, ἡ ἕτερον μετέλθῃ βίον, Ενοχές ἐστι θανάτου, καὶ τὰ πράγματα αὐτῆς τῇ ἐκκλησίᾳ, ἢ τῷ μου ναστηρίῳ ἐν ᾧ ἐχειροτονήθη, προσκυρωθήσονται τοῦ φθείραντος ἢ γαμήσαντος αὐτὴν διὰ ξίφους τι μωρουμένου, καὶ δημεύσει καθυποβαλλομένου. Πᾶς κληρικός, εἰ καὶ ἐν τοῖς ἀναγνώσταις τέτα κται, τῆς ἱερᾶς ἀφιστάμενος ὑπηρεσίας, ἡ ἕτερον μεταδιώχων βίον, ἄπορος μὲν ὧν ἔσται ταξιώτης. Εἰ δὲ εύπορος εἴη, βουλευτής γενήσεται πρὸς τὴν τῆς ὑποστάσεως εὐπορίαν. Τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐν ἑκάστῃ ἐκκλησία λειτουργούν των κληρικῶν ἡ ποσότης τῆς προσόδου, καὶ κρατή αϊκοῖς αὐτὰς ἐξετάζεσθαι, Αξιοῦντο καὶ χειροτονίας
col. 1267–1268page 96 of 129
PG 138:1267διάταξιν ὁ βουλόμενος κατηγορείτω. Οἱ ἑκάστης διοικήσεως πατριάρχαι, καὶ μητροπολῖται, καὶ ἐπίσκοποι, και κληρικοί, μή φυλάττοντες τὸν παρόντα κανόνα, τῆς ἱερωσύνης ἐκπίπτουσιν. Οι δὲ ἄρχοντες, μὴ ὀμνύντες [ἰσ. μηνύοντες] τὰς κατ' αὐτοῦ παραβασίας, εν χρυσίου λίτρας καταθήσουσι τιμήν. Ἐγράφη Καλάνδαις Απριλλίαις ὑπὸ Βελισαρίου καὶ Εὐτροπίου. Β'. Περὶ ἐπισκόπων καὶ κληρικών. Ὁ αὐτὸς βασιλεύς Πέτρῳ ἐπάρχω πραιτωρίων. Περὶ διοικήσεως, καὶ προνομίων, και άλλων δια φόρων κεφαλαίων. Η παρούσα διάταξις, μεταγενεστέρα οὖσα, πάντα καινίζει τὰ κεφάλαια τῆς πρὸ αὐτῆς διατάξεω;. Διατυποῖ δὲ, ἵνα χρεία γένηται τοῦ ἐπίσκοπον χειρα τονηθῆναι, ο κλήρος καὶ οἱ πρωτεύοντες τῆς πόλεως χειροτονία. οἱ πρωτεύοντες τῆς πόλεως, σ ἐν τέλει. καὶ ἀξιώμασι;
col. 1269–1270page 97 of 129
PG 138:1269σὺν αὐτοῖς δὲ, εἰ βούλονται, καὶ λαϊκοῖς, προκειμένων τῶν ἁγίων Εὐαγγελίων, ψηφίσματα ποιῶσι, λέγον» τες ἐν αὐτοῖς ὡς κανονικούς αὐτοὺς ἴσασι, καὶ οὔτε γυναικί, οὔτε παλλακῇ συζῶσιν, ἢ παῖδας ἔχουσιν. 'Αλλ' εἰ και τις γέγονεν αὐτοῖ; γαμετή πρότερον, ὡς ἐκ παρθενίας ταύτῃ συνώκησαν. Βουλευτής ἢ ταξιώτης μη γενέσθω ἐπίσκοπος, μὴ πρότερον τε' ἔτη μονάδας. Αλλ' εἰ παρὰ ταῦτα γένηται, τῇ ἰδίᾳ ἀποδιδόσθω τύχῃ. Ήττων τῶν τριάκοντα ἐτῶν μη χειροτονείσθω επίσκοπος. Ο λαϊκός, εἰ μὴ τρεῖς μήνας καταλεγῇ ἐν κλήρω, μὴ προαγέσθω εἰς ἐπίσκοπον. Ο βουλευτής, ἐπὶ δεκαπέντε ἔτη μονάδας, χειρο τονείθω ἐπίσκοπος, καὶ τῆς τύχες ἐλευθεροῦται, τὸ τοὺς πρώτους τῆς πόλεω;, βάσανον ἀρετῆς, καὶ τοῦ διδάσκειν καιρὸν ταύτης ἐχούσης τῆς ἡλικίας ἐπὶ τελειοτάτη μὲν καὶ διὰ τὸ τῆς ἡλικίας τέλειον τριακονταετής
col. 1271–1272page 98 of 129
PG 138:1271ἥμισυ τέταρτον μέρος τῆς ἰδίας ὑποστάσεως παρο έχων τῇ βουλῇ καὶ τῷ δημοσίῳ. Ἐὰν ἐντὸς ἐξ μηνῶν μὴ γένωνται τὰ τῶν ἐπισκό των ψηφίσματα, ὁ ἁρμόδιος πατριάρχης ή μητροπολίτης ἂν βούλεται χειροτονείτω κινδύνῳ τῆς ἰδίας ψυχῆς. Ότι, εἰ μὴ εὐποροῦσι τῶν τριῶν προσώπων α ψηφίσματα ποιοῦντες, δύνανται ἕνα ἢ δύο πρὸς τὴν τῶν τόπων εὐπορίαν ψηφίσασθαι. Ο παρὰ ταῦτα χειροτονούμενος ἐκπίπτει τῆς χειροτονίας. Ο δὲ χειροτονῶν ἐπὶ ἐνιαυτὸν χωρίζει ται τῆς λειτουργίας, τῇ ἐκκλησία προσκυρουμένης τῆς αὐτοῦ περιουσίας. Κατηγορηθεὶς ὁ μέλλων χειροτονεῖσθαι, πρὸ ἐξε τάσεως μὴ χειροτονείσθω. Ὁ δὲ κατήγορος, ηττηθείς, ἢ ἐπὶ τρίμηνον ἀπολιπὼν τὴν κατηγορίαν, ἐξορίζεται, τοῦ χειροτονούντος ἐπισκόπου ἐκ παραβασίας τοῖς αὐτοῖς ἐπιτιμίοις υποβαλλομένου. Πα; ἐπίσκοπος προΐνα χειροτονείσθω, τοῦ δι δόντος, ἢ λαμβάνοντος, ἢ μεσάζοντος τῆς ἱερωσύνης ἐκπίπτοντος, πρὸς τὸ καὶ τὸ δοθὲν τῇ ἐκκλησίᾳ προςχυρωθῆναι. Εἰ δὲ λαϊκός, ἐστιν ὁ λαβὼν, διπλοῦν τὸ δοθὲν ἀναδίδωσι τῇ ἐκκλησίᾳ, ἀσφάλειαν δὲ περὶ τούτου λαβὼν, καὶ ταύτην ἀποδίδωσι, καὶ ὅσην περιέχει ποσότητα. Ανάγνωθι τὴν ιζ' τοῦ παρόντος τίτλου διάταξιν μεταγενεστέραν οὖσαν, καὶ καινίζει τὰ περὶ τῆς χειροτονίας τῶν ἐπισκόπων. Οι πατριάρχαι Ῥώμης καὶ Κωνσταντινουπόλεως καὶ ᾿Αλεξανδρείας καὶ Θεουπόλεως, ὁ ἀρχιεπίσκοπος Ἱεροσολύμων, τεταγμένα ἐξ ἀρχῆς ὑπὲρ ἐνθρονιστι κῶν καὶ συνηθειών παρεχέτωσαν, μὴ ὑπερβαίνοντες τὰς κ' τοῦ χρυσίου λίτρας. Οἱ δὲ παρ' αὐτῶν ἡ παρά τινος συνόδου χειροτονούμενοι μητροπολίται, ὁμοίως δὲ καὶ οἱ παρὰ τῶν μητροπολιτῶν εἰς ἐπι σκοπὴν προαγόμενοι, εἰ μὴ ἐλάττονα τριάκοντα χρυσίου λιτρῶν πρόσοδον ἡ ἐκκλησία ἔχῃ, εἰς Αν μέλλουσι χειροτονεῖσθαι, ἑκατὸν νομίσματα ὑπὲρ ἐνθρονιστικῶν παρεχέτωσαν τῷ χειροτονούντα, τους δὲ κληρικοῖς αὐτοῦ καὶ νοταρίοις νομίσματα τρια κόσια. Εἰ δὲ ἐλάττονα μὲν τριάκοντα τοῦ χρυσίου Τον Κωνσταντινουπόλεως δεύτερον εἶναι μετὰ πάπαν, εἶτα τὸν Αλεξανδρείας, τὸν Ἀντιοχείας μετὰ τοῦτον, εἶτα τὸν Ἱεροσολύμων. ἐνθρονιαστικόν,
col. 1273–1274page 99 of 129
PG 138:1273λίτρῶν, οὐχ ἥττονα δὲ τῶν δέκα πρόσοδον ἐτησίαν ἡ ἐκκλησία ἔχῃ, τότε ρ' νομίσματα διδότω τῷ χει ροτονοῦντι, καὶ τοῖς κληρικοῖς αὐτοῦ καὶ νοταρίοις διακόσια. Εἰ δὲ ἥττων μὲν τῶν δέκα λιτρῶν, οὐχ ήτα των δὲ τῶν πέντε ἡ ἐτησία πρόσοδος τῆς ἐκκλησίας, παρεχέτωσαν τῷ μὲν χειροτονοῦντι πεντήκοντα νομίσματα, τοῖς δὲ ἀμφ' αὐτὴν σ. Ελάττονος δὲ πέντε λιτρῶν, οὐκ ἐλάττονος δὲ τριῶν τῆς ἐτησίας προσόδου οὔσης, δεκαοκτώ νομίσματα ὁ χειροτονῶν λαμβανέτω, καὶ οἱ περὶ αὐτὸν εἰκοσιτέσσαρα. Εἰ δὲ λείπεται τῶν τριῶν λιτρῶν ἡ ἐκκλησιαστικὴ πρόσ οδος, οὐκ ἐλαττοῦται δὲ τῶν δύο, παρεχέσθω τῷ μὲν χειροτονοῦντι νομίσματα δ', τοῖς δὲ ἀμφ' αὐτὸν νο μίσματα ιβ'. Επ' ἐλάττονι δὲ προσόδῳ τῶν δύο λιο τρῶν, μηδὲν καθόλου παρεχέσθω. Εἴ τις δὲ πλέον λάβῃ τοῦ ὡρισμένου, τριπλοῦν τὸ δοθὲν ἀναδώσει τῇ ἐκκλησίᾳ. Δύναται δὲ ὁ μέλλων χειροτονεῖσθαι καὶ πρὸ τῆς ἐπισκοπῆς, καὶ μετὰ τὴν χειροτονίαν ίδια προσφέρειν πράγματα τῇ ἐκκλησίᾳ, εἰς ἣν μέλο λει χειροτονεῖσθαι. Πάσα ἐπισκοπὴ ὑπεξουσιότητος, καὶ ἐναπογράφου καὶ δουλικῆς ἀπαλλάττει τύχης. Ἐπίσκοπος ἢ μοναχὸς μὴ προσκαλείσθω πρὸς κηδεμονίαν. Οἱ λοιποί κληρικοί, εἰ βούλονται, τὰς τῶν συγγενών καταδεχέσθωσαν τεσσάρων μηνών τὴν οἰκείαν τῷ ἄρχοντι φανεροῦντες γνώμην. Πρὸς δὲ ἐξωτικὰς μὴ ἐλπέσθωσαν Μηδεὶς ἐπίσκοπος, ἢ μοναχός, ἢ κληρικός, ἐκλήπτωρ, ἡ διοικητής δημοσίων, ἢ μισθωτής τελῶν, ἡ ἀλλοτρίων κτήσεων, ἢ κουράτωρ οἴκου, ἢ ἐντολεὺς δίκης, ἢ ἐγγυητής ὑπὲρ τῶν τοιούτων ἐγγυῶν [[σ. αὐτῶν] γενέσθω, οιονδήποτε έχει βαθμὸν ἱερω σύνης· μόνοις γὰρ ἐξέσται αὐτοῖς ἱερατικῶν φρον τίζειν πραγμάτων κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ ῥητοῦ. Δύνανται αἱ ἁγίας ἐκκλησίαι καὶ οἱ λοιποὶ εὐαγείς οἶκοι ἀλλήλοις καὶ τοῖς ἰδίοις κληρικοῖς μισθώσασθαι, καὶ ἐμφυτεύσεις ἐκδιδόναι χωρὶς τῶν διοικη τῶν καὶ χαρτουλαρίων, καὶ συγγενῶν αὐτῶν, καὶ ἀγχιστέων. Ο δὲ παρὰ ταῦτα ποιῶν ἐπίσκοπος τῆς ἰδίας εκπίπτει περιουσίας, ταύτης κληρουμένης τῇ ἐκκλησίᾳ. Ο δὲ κληρικὸς ποινὴν δώσει τῇ ἐκ κλησίᾳ, ἣν ὁ ἐπίσκοπος ὁρίσει. Οἱ δὲ ἐκλήψεις * διοικήσεις δημοσίων ἢ ἰδιωτικῶν καταπιστεύσαν τις κληρικοῖς οιουδήποτε βαθμού, ἢ μοναχοῖς, ἢ ὑπὲρ τῶν τοιούτων αὐτοὺς αἰτιῶν δεξάμενοι ἐγγυητὰς, οὐδὲ τοὺς εὐαγεῖς οἴκους, οὐδὲ αὐτοὺς τοὺς νομ. ι' πρῶτον τῶν πρεσβυτέρων. πρῶτον τῶν διακόνων,
col. 1275–1276page 100 of 129
PG 138:1275κληρικούς ή μοναχούς, ἢ τὰς οὐσίας αὐτῶν εὐθύ νειν δύνανται, ἀλλὰ καὶ τὴν γινομένην τῷ δημοσίῳ βλάβην οἴκοθεν ἀποκαταστήσουσιν. Μὴ παραγέσθω ἐπίσκοπος εἰς μαρτυρίαν· ἀλλὰ προτιθεμένων τῶν ἁγίων Ευαγγελίων τῷ ἐπισκόπῳ, δημοσίων προσώπων παρόντων, μαρτυρείτω ἅπερ ἐπίσταται. Χρηματικῆςἐγκληματικῆς χάριν αἰτίας μηδεὶς επίσκοπος χωρίς θείας κελεύσεως διαγέτω, ἢ παρα στάσιμον ποιείτω· ἄρχοντος τοῦ ταῦτα τὰ εἰρη μένα προστάττοντος πρὸς τῇ ἐκπτώσει τῆς ζώνης βασάνοις καὶ ἐξορία παραδιδομένου. Μὴ ἀποδημείτω ἐπίσκοπος ἢ κληρικός χωρίς θείας κελεύσεως ἢ ἐπιτροπῆς τοῦ ἔχοντος τὴν κατ' αὐτοῦ δικαιοδοσίαν· μήτε δὲ ἀποδημῶν πλέον ἐνιαυτοῦ ὑπερτιθέσθω τὴν ἐπάνοδον, ἐπεὶ οὐ λήψεται κα πανα; εκ τῆς ἐκκλησίας αὐτοῦ. Εἰ δὲ κανονικῶς κα λούμενος μὴ ἐπανέλθοι εἴσω τοῦ ὡρισμένου χρήσ νου, ἕτερος χειροτονείσθω. Ανιὼν δὲ ἐν Κωνσταντινουπόλει κατὰ τὰ εἰρημένα, διὰ τοῦ ταύτης πατριάρχου μηνυέσθω βασιλεῖ. Έχει δὲ τὸ περὶ τούτων ῥητὸν οὕτως· Απαγορεύομεν δὲ τοῖς θεοφιλεστάτοις ἐπισκόποις τὰς οἰκείας καταλιμπάνειν ἐκκλησίας. Καὶ μεθ᾿ ἕτερα· Οὕτω μέντοι, ἵνα μηδὲ ἐκείνοις τοῖς ἐπισκόποις οἵτινες ὑπὸ τὸν μακαριώτα τον ἀρχιεπίσκοπον Κωνσταντινουπόλεως καὶ τριάρχην εἰσιέναι ἐξείη δίχα ἐπιτροπῆς αὐτοῦ ἢ ἡμετέρας κελεύσεως εἰς τὴν βασιλίδα πόλιν. Εἰ δὲ κατὰ τοῦτον τὸν τρόπον ἐπίσκοπος οιουδήποτε τό που αποδημήσῃ, μὴ πλέον ἐνιαυτοῦ τὴν ἰδίαν κατα λιμπάνειν ἐκκλησίαν. Τοὺς δὲ ἐπισκόπους τους κατὰ τὴν βασιλίδα πόλιν, ὡς εἴρηται, παραγινομέν νους, οιασδήποτε εἶεν διοικήσεως, πρὸ πάντων ἐπισ έναι πρὸς τὸν μακαριώτατον ἀρχιεπίσκοπον Κωνσταντινουπόλεως, καὶ οὕτως δι' αὐτοῦ πρὸς τὴν ἡμετέραν εἰσιέναι γαληνότητα. Οἱ πατριάρχαι καὶ οἱ μητροπολῖται ἅπαξ ἢ δις τοῦ ἐνιαυτοῦ κοινὰς ποιείτωσαν συνόδους, τὰς κατ' ἀλλήλων καὶ τῶν ὑπ' αὐτοὺς ἐπισκόπων καὶ κληρικῶν διακρίνοντες αἰτίας, καὶ τὰ ἀνακύπτοντα κανο νικὰ διατιθέντες κεφάλαια. Κληρικὸς μὴ τουλιζέτω, μηδὲ κοινωνείτω τῷ ταν λίζοντι, ἢ θεωρείτω αὐτὸν, μήτε δὲ θέαις παραβαλλέτω, ἐπεί τοί γε εἰς μοναστήριον ἐπὶ τριετίαν ἐμ βάλλεται. Ἐπίσκοπος ἐξ ἀνάγκης μὴ ἀπολυέτω δ:ον κλη ρικόν. Ταβλίζειν κυβεῦσαι, ταβλίσα 660. ταυλίον. τάβλα όνομα παιδιά;.
col. 1277–1278page 101 of 129
PG 138:1277Ἐπίσκοπος ἢ πρεσβύτερος, ακοινώνητον ποιῶν τινα πρὸ τοῦ ἐξετασθῆναι τὴν αἰτίαν τὴν τοῦτο γε νέσθαι κατά κανόνας βουλομένην, ὑπὸ τὴν αὐτὴν ἔσται ποινήν· τοῦ μείζονος ἐπισκόπου τὸν δεθέντα λύοντος, καὶ τὸν ἐπίσκοπον τῇ ποινῇ καθυποβάλλοντος, ἐφ' ὅσον συνίδοι χρόνον. Επίσκοπος μηδένα τυπτέτω, μηδὲ ἐπιβαινέτω ής ἐξέπεσε πόλεως. Εἰ γὰρ πειραθείη υπεξελθεῖν τοῦ τύπου εἰς ὃν οἰκεῖν κατεκρίθη, ἐν ἑτέρας επαρχίας ἐμβάλλεται μοναστηρίῳ. Οι κληρικοί γραμμάτων ἔστωσαν ἐπιστήμονες παλλακὴν ἢ φυσικοὺς παῖδας μὴ ἐχέτωσαν· μήτε δὲ ἐσχηκότες χειροτονείσθωσαν. Νομίμῳ γαμετῇ ἐκ παρθενίας συζευχθείσῃ συνοικείτωσαν. Ηττων τριάκοντα ἐνιαυτῶν μὴ χειροτονείσθω πρεσβύτερος, μήτε διάκονος ἐλάττων εἰκοσιπέντε· μή. τε αναγνώστης, μὴ ἐπιβὰς τοῦ [δεκάτου] ὀγδόου ἔτου;" μήτε διακόνισσα ἡ μὴ ὑπερβᾶσα τοὺς μ' ἐνιαυτούς χειροτονείσθω. Εστω δὲ παρθένος, ἢ ἐκ παρθενίας ἀνδρὶ συνοικήσασα. Εἴ τις χειροτονουμένου κληρικου κατηγορείν βού λεται, τὸ περὶ τῶν ἐπισκόπων καὶ ἐπ' αὐτῷ κρα τείτω τρακτᾶτον. Ο άγαμος μέλλων χειροτονεῖσθαι διάκονος, ἢ ὑπο διάκονος, ἐμολογείτω μένειν ἄγαμος, μὴ δυναμένου τοῦ ἐπισκόπου ἐπιτρέπειν αὐτῷ γαμεῖν, εἰ μὴ ἄρα βούλεται τῆς ἐπισκοπῆς ἐκπεσεῖν. Πρεσβύτερος ἢ διάκονος γαμῶν τῇ βουλῇ μετά τῆς οὐσίας παραδιδόσθω. 'Αναγνώστης δὲ μὴ κατὰ τὰ ἐπιτετραμμένα γαμῶν, ἢ δευτέροις ὁμιλῶν γά μεις, μὴ προκοπτέτω. Μηκέτι βουλευτής ή ταξιώτης κληρούσθω, τῆς βουλῆς καὶ τῆς τάξεως διεκδικούσης τὸν κληρωθέντα· πλὴν εἰ μή ιε' ἔτη μονάσας ἔτυχεν. Ὁ δὲ τοιοῦτος καὶ ἀπὸ μοναχῶν γενόμενος κληρικὸς μὴ γαμείτω, μηδὲ εἰ; βαθμὸν μέτεισιν ἱερωσύνης μὴ κωλύοντα τους γάμους. ῾Ο ἀπὸ κληρικῶν γενόμενος λαϊκὸς ἐπιδιδόσθω τῇ βουλῇ. Βουλευτής πρὸ τῆς διατάξεως εἰς κλῆρον καταλέγεις δι' ὑποκαταστάτων λειτουργείτω τα χρηματικά, τῶν σωματικῶν ἀπηλλαγμένος. Ο εἰς κλῆρον καταταττόμενος μὴ πλέον τῶν δια ρίων τοῦ ἑνὸς ἐνιαυτοῦ συνηθείας παρέχεται. και.
col. 1279–1280page 102 of 129
PG 138:1279Ο εὐαγὲς μετιών φρόντισμα προίκα τοῦτο πρατ τέτω· τοῦ διδόντος τι ἡ λαμβάνοντος, ἢ μεσάζοντος τῆς ἱερωσύνης ἐκπίπτοντος πρὸς τὸ καὶ τὸ δοθὲν τῷ εὐαγεῖ τόπῳ προσκυρωθῆναι. Εἰ δὲ λαϊκός ἐστιν ὁ λαβών, η μεσίτης γενόμενο, τὸ δοθὲν διπλοῦν ἀπαι τηθήσεται ὑπὸ τῶν προνοητῶν τοῦ αὐτοῦ εὐαγούς οἴκου. Αδειαν δὲ ἔχουσιν οἱ τὰ εἰρημένα μετιόντες φροντίσματα πρὸ τοῦ ταῦτα αὐτοῖς ἐγχειρισθῆναι, προσφέρειν τοῖς αὐτοῖς εὐαγέσιν οἴκοις, εἴ τι ἂν βουληθῶσιν ὑπὲρ σωτηρίας τῆς ἰδίας ψυχῆς. Δοῦλος, εἰδότος καὶ οὐκ ἀντιλέγοντος τοῦ δεσπότου εἰς κλῆρον καταλεγεῖς, ἐλευθεροῦται. Εἰ δὲ ἀγνοεῖ ὁ δεσπότης, δύναται ἐντὸς ἐνιαυτοῦ τοῦτον δουλαγωγεῖν, μετὰ δὲ τὸν ἐνιαυτὸν οὐκέτι, πλὴν εἰ μὴ ἔτε ρον μετέλθοι βίον. Ο δὲ ἐναπόγραφος καὶ παρὰ γνώμην δεσπότου ἐν τῷ ἰδίῳ χωρίῳ δύναται κληροῦσθαι, ὑποκείμενος τῇ γεωργία. Ο κτίζων εὐαγῇ οἶκον ἐπιλεγέσθω τοὺς ἐν αὐτῷ λειτουργεῖν ὀφείλοντας, ὥστε τὸν ἐπίσκοπον χειροτονῆσαι αὐτοὺς, εἴπερ εἰσὶν ἄξιοι· εἰ δὲ μή γε, τους καλλίονας ἐπιλεξάσθω. Οι κληρικοὶ μέχρι ψαλτῶν καὶ αὐτῶν ταῖς ἐκκλησίαις καὶ ταῖς λοιπαῖς ἱεραῖς προσκαρτερείτωσαν εὐχαῖς καὶ ὑπηρεσίαις, εἰ καὶ ὑπεξούσιοί εἰσιν, ἐν καυστρενσίο πεκουλίο τὰ ἐπικτηθέντα, καὶ δυνάμενα εἰς αὐτὰ διατίθεσθαι, φυλάττοντες τοῖς ἀν:οῦσι καὶ κατιοῦσι τὸ νόμιμον μέρος. Σημείον, ὅτι τοὺς ἄχει ψαλτῶν ὠνόμασεν ἡ διάταξις. Πρεσβύτερος ή διάκονος, ψευδομαρτυρήσας, ἐπὶ τριετίαν χωριζέσθω τῆς λειτουργίας, καὶ μοναστήριον οἰκείτω. Εἰ δὲ ἐπὶ ἐγκληματικῇ αἰτί, ψευδομαρτ τυρήσῃ, γυμνούσθω τοῦ κλήρου, καὶ νομίμως τιμω ρείσθω, δν τρόπον καὶ οἱ λοιποί κληρικοὶ ἐν πάσῃ αἰτία ψευδομαρτυρήσαντες. Τὰς κατὰ τῶν κληρικῶν χρηματικές υποθέσεις κρινέτω ὁ ἐπίσκοπος, καὶ ὁ ἄρχων ἐκβιβαζέτω τὰ κριθέντα, εἴ γε στοιχήσαιεν καὶ οἱ δικαζόμενοι. Ει δὲ θάτερος αὐτῶν εἴσω δέκα ἡμερῶν ἀντείποι, ἐξ. εταζέτω τὴν ψῆφον ὁ ἄρχων καὶ ἡ κουρούτου [. κυρούτω] αὐτὴν ὀρθῶς ἔχουσαν, πάσης λοιπὸν σχολαζούσης ἐκκλήτου· ἢ τὸ δοκοῦν ἀποφαινέσθω, κλήτου υποκειμένης τῆς αὐτῆς ψήφου. Ἐπίσκοπος, ἐκ βασιλικῆς ἢ ἀρχικῆς κελεύσεως ἀκροώμενος ὑποθέσεως, τῷ παραπέμψαντι αὐτῷ τὴν δίκην τὴν ἐπιδοθεῖσαν ἔκκλητον αναφερέτω. Ἐὰν κληρικός παρὰ τῷ ἰδίῳ ἐπισκόπῳ ἐκκλησιαστικῶς κατηγορῆται, καθαιρείσθω μετ᾿ ἔλεγχον, καὶ τῷ προσφόρῳ δικαστῇ παραδιδόσθω προς τιμωρίαν. Εἰ δὲ ὁ ἄρχων ἐξετάζει τὸ ἔγκλημα, ἔνοχον αὐτὸν εὐ ρίσκων, πεμπέτω τῷ ἐπισκόπῳ τὰ πεπραγμένα, ἐφ' ᾧ καθελεῖν αὐτὸν καὶ παραδοῦναι προς τιμωρίαν. Αντιλέγοντος δὲ τοῦ ἐπισκόπου, αναφερέτω συν αὐτῷ βασιλεῖ τὰ πεπραγμένα, καὶ τὴν περὶ τούτων ἀναμενέτω κέλευσιν. Ο δὲ κληρικὸς ὑπὸ νομικὴν ἐν τῷ μεταξύ γενέσθω ἀσφάλεια». Ἐὰν ὁ ἐπίσκοπος παραιτείται η υπερτίθεται δικά σαι τῇ κατὰ τοῦ οἰκείου κληρικού κινουμένῃ χρημα
col. 1281–1282page 103 of 129
PG 138:1281τικὴ ὑποθέσει, ὁ ἄρχων ταύτη; ἀκροάσθω, ἐνυπόθη. τον ὁμολογίαν όρκου χωρὶς ἐκτιθεμένου τοῦ κληρικού. Εἰ δὲ ἐκκλησιαστικὴ αὐτῷ ζήτησις ἐπάγεται, μόνος ὁ ἐπίσκοπος ταύτην κρινέτω. Επίσκοποι τινας κατ' ἀλλήλων κινούντων [ισ. κιο νοῦντες] αἰτίας παρὰ τῷ ἰδίῳ δικαζέσθωσαν μητροπολίτῃ, συνακροωμένων δύο ἐπισκόπων τῆς συνόδου. θατέρου δὲ μὴ στοιχοῦντος τῇ τούτων κρίσει, ὁ ἀρο μόδιος πατριάρχης εξετάσει τὴν ψῆφον, μὴ δεδιώς Εκκλητον. Μητροπολίτης δὲ ἐναγόμενος παρὰ τῷ ἰδίῳ κρι νέσθω πατριάρχῃ. Ὁ αὐτὸς δὲ φυλαττέσθω τρακτᾶ τοῦ καὶ ἐπὶ κληρικοῦ, τῷ ἰδίῳ ἐνάγοντος ἐπισκόπῳ ἢ μητροπολίτῃ. Τὰ δὲ εἰρημένα ἅπαντα πρόσωπα, εἴτε παρὰ τοῖς ἰδίοις ἐπισκόποις, ἢ μητροπολίταις, ἢ πα τριάρχαις δικάζονται, εἴτε παρ' ἑτέροις τισίν· οὔτε δὲ ἐγγύη», οὔτε ἐξωμοσίαν ὑπὲρ τῆς δίκης παρέχουν σιν, ἀλλὰ μόνον ὑπόθηκον Πᾶς κληρικός, εὐαγῶν τόπων διοικητής ῶν, ἀπαιτείσθω ὅσα ἂν λογοθετούμενος φανείη χρεωστών, καὶ μετὰ καταβολὴν, εἰ λέγει ἀδίκως εὐθυνθῆναι ὑπὸ τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου, τὸν μείζονα ἐπίσκοπον ἐπισ καλείσθω· τούτων εχόντων χώραν καὶ ἐπὶ τῶν αὐτοῦ κληρονόμων. Ο κληρικός παρά γνώμην τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου μὴ ἀποδημείτω, τὰς προειρημένας ποινὰς εὐλαβούμενος, ἃς κατὰ τῶν ἐπισκόπων επήγαγεν ή διάταξις. Πᾶς δὲ ἐπίσκοπος, ευρισκόμενος ἐν Βυζαντίῳ, παρὰ μόνοις τοῖς ἐπάρχοις ἢ τοῖς θείοις δικασταίς ἐναγέσθω, ἐν ᾧ γέγονε προκαταρξις ἐν τῇ πατρίδι ὅπου γὰρ ἡ προκάταρξις, καὶ τὸ πέρας τῆς δίκης γυμνάζεται. Ὁ ἀποκρισιάριος μὴ ἐναγέσθω ὑπὲρ τῶν ἀποστειλάντων αὐτόν. Εἰ δὲ καὶ ἐντολὰς ἐνάγει τινί, άντεν αγέσθω. Ομοίως δὲ καὶ ὑπὲρ ὧν συνήλλαξε ταῖς ἀποκρίσεσι διακονῶν. Ταῦτα καὶ περὶ τῶν ἐπισκόπων κρατεί, διὰ χειροτονίαν ἢ πρεσβείαν ἀνελθόν των ἐν Κωνσταντινουπόλει, τῶν χρονίων παραγραφῶν ἐκ τῆς αὐτῶν ἀπολήψεως μὴ βλαπτομένων. Ο κληρικὸς καὶ ὁ μοναχὸς καὶ δι' ἑαυτῶν καὶ δι' ἐντολέων ενυβρίστως εναγέτωσαν. Μονάστρια δὲ μὴ ἀφελκέσθω τοῦ μοναστηρίου, ἀλλὰ δι᾿ ἐντολέως ένα αγέσθω, τοῦ παραβαίνοντος δικαστοῦ τῆς ζώνης γυη μνουμένου· τοῦ δὲ ἐκβιβαστοῦ πρὸς παρά] τοῖς εἰρημένοις βασανιζομένου καὶ ἐξοριζομένου ἄδειαν ἔχοντος τοῦ ἐπισκόπου μηνύειν βασιλεῖ περὶ τούτου. Κληρικός αἰτιαθεὶ; τέσσαρα καράτια λόγῳ σπορο πούλων παρεχέτω. Εἰ δὲ ἐν ἐπαρχίαις κατὰ θείαν κέλευσιν ἢ πατριαρχικὴν, ἢ ἄρχοντος ἐπιτροπὴν σταλῇ πρὸς αὐτοὺς ἐκβιβαστής, χρύσινον α'. Πολλῶν δὲ ὑπὲρ μιας αἰτίας υπομνησθέντων, ἓν σπόρτουλου ὑπὲρ πάντων διδόσθω. Επίσκοπος δὲ αἰτιαθεὶς ὑπὲρ ἰδίας αἰτίας διδότω σπίρτουλα. Μηδαμῶς δὲ ἐναγέ σθω ὑπὲρ τῆς ἰδίας ἐκκλησίας, ἀλλ' ὁ οἰκονόμος αύτ ότι
col. 1283–1284page 104 of 129
PG 138:1283του, του λαμβάνοντας σπορ ουλα ὑπὲρ τὸ διορισθέν ποσὸν διπλοῦν ἀναδιδόντος τὸ ληφθέν, καὶ ἧς εἶχεν ἀξίας ἐκπίπτοντος. Ο κληρικός συνοικείτω μένῃ μητρί και θυγατρί. καὶ ἀδελφαῖς, καὶ ταῖς ἄλλαις ταῖς αἰσχρὸν φευγούσαις ὑποψίαν. Ὁ δὲ ἄλλῃ συνοικῶν, εἰ μὴ ἀποστῇ προτραπείς, ἢ ἐλεγχθῇ ταύτῃ συμφθαρείς, τῇ βουλή παραδιδόσθω. 'Ο δὲ ἐπίσκοπος μηδεμιά συνοικείτω γυναικί. Η διακόνισσα μὴ συνοικείτω ἀνδρὶ ὑποψίαν είσο άγοντι πονηράν. Απειθοῦσα δὲ πρὸς τοῦτο, μοναστήριον οἰκείτω διηνεκώς, μεριζομένη μετὰ τῶν τέκνων τὰ οἰκεῖα πράγματα, ἐφ᾽ ᾧ αὐτὴν ἐκ τοῦ οἰκείου μέρους ἀποστρέφεσθαι ἐν τῷ μοναστηρίῳ. Απαις δὲ οὖσα, ὑπὸ τῆς ἐκκλησίας καὶ τοῦ μονα στηρίου κληρονομηθήσεται. Ὁ ἐν λειτουργίᾳ ἡ λιτῇ ὑβρίζων ἐπίσκοπον ἢ κατ ρικόν μετά βασάνους ἐξορ: έσθω. Αὐτὴν δὲ τὴν ἰε τουργίαν ἢ τὴν λιτὴν κωλύσας κεφαλικώς τιμω ρείσθω. Μηδεὶς τῶν λαῖαἂν χωρὶς ἐπισκόπου ή κληρικού λιτανευέτω. Δεῖ δὲ τοὺς σταυροὺς τῶν λιτῶν ἐν ταῖς ἐκκλησίαις ἀποτίθεσθαι. Ο μέλλων ἡγεῖσθαι μοναστηρίου ψηφιζέσθω ὑπὸ τῶν μοναχῶν, μὴ πάντως ὁ πρῶτος κατὰ τὸν βαθμὸν, ἀλλ' ὁ χρηστὸς τὸν βίον. Εἰ ἀγνοεῖ τὴν τύχην τοῦ μέλλοντος μονάζειν ὁ ἡγούμενος, πρὸ τριετίας μὴ διδότω αὐτῷ σχῆμα. Μετὰ δὲ τὴν τριετίαν, κἂν δοῦλός ἐστι, κἂν κολωνός, κἂν ἐναπόγραφος, παρεχέτω. Εσται γὰρ ἐλεύθερος ἀποδιδοὺς τῷ δεσπότῃ ὅσα εἰσήγαγεν ἐν τῷ μονα στηρίῳ πράγματα. Εἰ δὲ πλανήτης γένηται, ή και σμικὸν ἔληται βίον, τῇ προτέρα ἀποδίδοται τύχῃ. Πάντες οἱ ἐν κοινοβίῳ διάγοντες ἐν ἑνὶ οἴκῳ ἢ δύο κεχωρισμένοι και ευδέτωσαν, χωρὶς ἀσθενῶν καὶ ἀνα χωρητῶν. Μοναχοὶ καὶ μονάστριαι κοινῶς μὴ διαιτάσθωσαν ἀλλὰ ἀναιρείσθωσαν τὰ διπλά μοναστήρια, τῶν ἀνα δρῶν ἐκ τούτων χωριζομένων, καὶ ἐν ἑτέροις ἐμβαλλομένων. Αἱ μονάστριας ἐπιλεγέσθωσαν ἑαυτοῖς ἀποκρισιάριον, χειρόμενον και χειροτονούμενον ὑπὸ τοῦ ἐπισ σκόπου, εἰ σεμνὸς καὶ δόκιμος ἀποδειχθῇ. Σβέννυται πᾶσα ὑποκατάστασις και ἀποκατάστασις ὑπὸ αἵρεσιν γάμου ή παιδοποιίας γινομένη ἐπί τε ἄρρενος καὶ θήλεος προσώπου, ἐπί τε προϊεὶ καὶ δωρεᾷ καὶ ληγάτῳ, και κληρονομία, τῶν ταύταις βεβαρημένων, ἢ εἰς κλῆρον, ἢ εἰς μοναστήριον κατα ταττομένων, καὶ μέχρι τελευτῆς τούτοις ἐναπομενόντων, πλὴν εἰ μὴ εἰς αἰχμαλώτων ἀνάγουσιν, ἢ πτωχῶν ἀποτροφήν κελευσθῇ προχωρῆσαι τὰ τοιαῦτα πράγματα. Εἰ δὲ μέχρι τελευτῆς τὰ εἰρημένα οι βεβαρημένοι τῇ ὑποκαταστάσει ἢ ἀποκαταστάσει ἔχον τε, πράγματα μὴ δαπανήσωσιν ἢ καταλείψωσιν εἰς
col. 1285–1286page 105 of 129
PG 138:1285εὐσεβεῖς αἰτίας, οὐ σβέννυνται αἱ τοιαῦται ὑποκατα στάσεις ἢ ἀποκαταστάσεις. Υπέξελε τους μοναχούς καὶ τὰς μοναστρίας. Ἐπεὶ γὰρ τούτων διοίσουσι τὰ τοιαῦτα πράγματα τοῖς αὐτῶν μοναστηρίοις μετά τῶν ἄλλων αὐτῶν πραγμάτων, εἰ καὶ ἔτυχον οὗτοι ἀπολιπόντες τὰ οἰκεῖα μοναστήρια. Τὰ τοῦ μοναχοῦ πράγματα, εἰ ἅπαις ἐστὶ, τῷ μου ναστηρίῳ διαφερέτω· εἰ δὲ παῖδας ἔχει, δύναται και πρὸ τοῦ μονάσει, ἐν τῷ μοναστηρίῳ ὢν, διελεῖν τοῖς παισὶ τὴν οἰκείαν ὑπόστασιν, ἑνὸς παιδός μέρος ἑαυτῷ ἤτοι τῷ μοναστηρίῳ φυλάττων. Αδιάθετος δὲ τελευτῶν, ὑπὸ τοῦ μοναστηρίου κληρονομείται, τῶν παίδων τὰ ἐξ ἀδιαθέτου λαμβανόντων. Ο μονάσας αζημίως λύει τὴν πρὸς αὐτὸν συστᾶσαν μνηστείαν· εἰ δὲ γαμήτας μονάσει, τῷ ἀπὸ τελευτῆς ὑπόκειται κάτῳ. Αμφοτέρων δὲ μοναστάντ ἀζημίως διαλύεται ὁ γάμο;. των, 'Αναιρείσθω τοῖς ἀνιοῦσι καὶ κατιοῦσιν ὁ τῆς ἀχα ριστίας λόγος ἐπὶ ταῖς αἰτίαις ταῖς πρὸ τοῦ μονάσαι παρακολουθησάσαις. Μηδεὶς δὲ αὐτὸ ἀφελκέτω τὸ μονάσαν πρόσωπον. Ὁ ἀπὸ μοναστηρίου εἰς ἕτερον μετελθὼν τῷ προ τέρῳ τὰ οἰκεῖα παρασκευάζει προσκυρωθῆναι. Οι μοναχοὶ διὰ τῶν ἀποκρισιαρίων τὰ οἰκεῖα πραττέτωσαν. Ὁ ἀπὸ μοναχοῦ γενόμενος κοσμικός μεθ' ὧν ἐπι εκτήσατο εἰς ἕτερον ἐμβαλλέσθω μοναστήριον. Εἰ δὲ πάλιν γένηται κοσμικός, τῇ τάξει παραδιδόσθω. Εἴ τις ἁρπάσει ἡ ὑπονοθεύσει ἀσκήτριαν ἢ διακόνισσαν, ἢ μοναστριαν, ἢ ἄλλην οἱανοῦν γυναίκα εὐλαβὴ βίον καὶ σχῆμα ἔχουσαν, κεφαλικῶ; μετά τῶν μετασχόντων τοῦ ἐγκλήματος τιμωρείσθω· τὰ δὲ πράγματα αὐτῶν προσκυρούσθω τῷ εὐαγεῖ οἴκῳ ἢ τόπῳ, ἐν ᾧ γυνὴ ᾤκει, προνοίᾳ τῶν ἀρχόντων, καὶ τῶν κατὰ τόπον ἐπισκόπων τε καὶ οἰκονόμων, τῆς γυναικός ἅμα τοῖς οἰκείοις πράγμασιν εἰς ἀσφαλέστερον μοναστήριον ἐμβαλλομένης. Εἰ δὲ ἡ τοιαύτη γυνή διακόνισσα ἦν, καὶ παίδων μήτηρ, τὸ νόμιμον μέρος τῶν αὐτῆς πραγμάτων διδόσθω τοῖς παισί. Τὰ δὲ εἰρημένα πράγματα, εἰ μὴ ἐντὸς ἐνιαυτοῦ ἐκδικήσωσιν οἱ σεπτοὶ οἶκοι, ὁ φίσκος ἀπαιτήσει. Μηδείς σκηνικὸς ἢ κοσμικός εὐλαβὲς μιμείθω σχῆμα, ἢ ἐμπαιζέτω, εἰδὼς ὡς καὶ βασανίζεται καὶ τιμωρείται τοῦτο ποιῶν. Ἐγράφη μηνὶ Μαρτίῳ βα σιλείς Ἰουστινιανοῦ τὸ κ' μετὰ τὴν ὑπατείαν Βελισαρίου. 1. Ὥστε ὑπερτιθεμένους τοὺς ἄρχοντας· ἀκούειν τῶν τοῦ προσιόντος δικαίων συνελαύνεσθαι ὑπὸ τῶν ἐπισκόπων τοῦτο πράττειν· καὶ τὰ ἑξῆς. Ὁ αὐτὸς βασιλεὺς.... Ἐξ οὗπερ ἡμᾶς ὁ Θεός. Χρηματικῶς ἢ ἐγκληματικῶς ἀδικηθεὶς ὑπό τινος,
col. 1287–1288page 106 of 129
PG 138:1287εξ, προσελθὼν τῷ ἄρχοντι, μὴ πάθῃ ἀπόκρισ.. Μάγιστριανός, ἡ ἐπαρχικός, Νι Μάγιστιανὸν Μαγιστριανός. προσίτω τῷ ἐπισκόπῳ, ἵνα στέλλων ή παραγινόμενος πρὸς αὐτὴν παρασκευάσῃ τὸν προσελθόντα μετ τὰ τοῦ δικαίου ἀπαλλαγῆναι. Τοῦ γὰρ ἐπισκόπου παρακούων ὁ ἄρχων, ὑπὸ βασιλικὴν ἀγανάκτησιν γενήσεται, του μή τυχόντος δικαίου τοῦτο αὐτὸ βασιλέα διδάσκοντος μετὰ γραμμάτων τοῦ ἐπισκόπου. Εἰ δὲ χωρὶς τούτων παρενοχλήσῃ τῷ βασιλεῖ, τὰς αὐτὰς ὑφέξει ποινάς, ᾶς ἔμελλεν ὁ ἄρχων ἐλεγχόμενος ὑπομένειν, ὡς μὴ φυλάξας τῷ προσελθόντι τὸ δίκαιον. Εἴ τις ἐν δίκῃ ὑποπτεύσει τὸν ἄρχοντα, συνδικαστὴν λαμβανέτω τὸν ἐπίσκοπον, ὡς ἅμα τῷ ἄρχοντι διακρίνας τὴν ὑπόθεσιν, ἔγγραφον ἢ ἄγραφον αὐτῇ μετὰ τοῦ δικαίου ἐπιθήσει τομήν. Ο παρ' αὐτοῦ τοῦ ἄρχοντος μέλλων ἀντιδικεῖσθαι, δικαστὴν ἐχέτω τὸν ἐπίσκοπον. Εἰ δὲ τοῖ; κρινομένοις ὑπ' αὐτοῦ μὴ στοιχήσῃ ὁ ἄρχων, γνῷ δὲ ὁ βα σιλεὺς ὀρθῶς τὸν ἐπίσκοπον δεδικακέναι, ταῖς ἐσχά ταις ὑποβληθήσεται τιμωρίαις, ὁ ἀρχών δηλαδή. Προνοείτω ὁ ἐπίσκοπος τοὺς ἐκβιβαστὰς ἢ ταξεί τας πλείονα σπόρτουλα ἡ ἐκβιβαστικὰ μὴ πριν τοῦ νενομισμένου λαμβάνειν. Ἐν ταῖς πόλεσιν, ἐν οἷς μὴ ἐνδημοῦσιν οἱ ἄρχοντες, ἀκροάσθωσαν τῶν δικῶν οἱ ἔκδικοι. Εἰ δὲ ὑπο πτοί είσι, συνδικαζέτωσαν αὐτοῖς οἱ ἐπίσκοποι, ἀπροσωπολήπτως ἐπὶ πᾶσι τοῖς εἰρημένοις διαγινό μενο.. Οὐ χρὴ ἐπισκόπους ή κληρικούς ή μοναχούς ἄνευ γραμμάτων συστατικῶν τοῦ ἔχοντος τὴν κατ' αὐτῶν δικαιοδοσίαν ανιέναι ἐν Κωνσταντινουπόλει. Τοῦτο γὰρ πράξαντες, περὶ τὴν ἱερωσύνην κινδυνεύουσιν. Δύνατα: ὁ ἐπίσκοπος ἐκ ῥᾳθυμίας τοῦ ἄρχοντος καταμηνύειν τῶν ἐκβιβαστῶν, τῶν πλείονα τοῦ νενομισμένου σπόρτουλα μεθοδευόντων. Εγράφη βασι λείς Ἰουστινιανοῦ. Δ'. Περὶ τοῦ τοὺς κληρικοὺς τοῖς ἐπισκόποις ἀποκρίνεσθαι. ῾Ο αὐτὸς βασιλεὺς ᾿Ιωάννῃ ἐπάρχω. Γέγραφε νόμους. Τὰς χρηματικὰς δίκας οι κληρικοὶ παρὰ τοῖς ἰδίοις επισκόποις ὑποδεχέσθωσαν. Τούτων δὲ μὴ δυναμένων αὐτὰς τέμνειν, οἱ ἄρχοντες ἐξεταζέτωσαν [καὶ συντόμως τεμνέτωσαν], φυλάττοντες τοῖς κληρικοίς τὰ προσόντα προνόμια. Οι κληρικοὶ ἐπὶ τοῖς πολιτικοῖς ἁμαρτήμασιν ὑπου κείσθωσαν τοῖς ἄρχουσι τῶν ἐπαρχιῶν, ἀνάγκην ἔχοντος τοῦ ἐπισκόπου καθελεῖν τὸν ὑπεύθυνον παρέ τοῦ ἄρχοντος νομιζόμενον.
col. 1289–1290page 107 of 129
PG 138:1289Ο τε εἴσω δύο μηνῶν ἐξετασθῆναι, καὶ πέρας λα δεῖν τὸ κατὰ τοὺς κληρικούς ἔγκλημα. Εἰ δὲ ἐκκλησιαστικῷ ἁμαρτήματι ὑποπέσῃ ὁ κλη ρικής, τοῦτο ὁ ἐπίσκοπος καθ' ἑαυτὸν κρινέτω, μὴ δυναμένου τοῦ ἄρχοντος πάροδον πρὸς τοῦτο ἔχειν. Ε΄. Περὶ καθαιρέσεως Ανθίμου, καὶ Σευήρου, καὶ Πέτρου, καὶ Ζωορά. ῾Ο αὐτὸς βασιλεὺς Ιωάννῃ ἐπάρχῳ πραιτωρίων. Πράγμα οὐκ ἄθεσμον τῇ βασιλεία. Αναθεματίζουσα τους προγεγραμμένους ἡ διάταξις κελεύει τοὺς αἱρετικούς μήτε διδάσκειν τὰ οἰκεῖα δόγματα, μήτε παραβαπτίσματα ποιεῖν, ἢ κοινωνίαν διδόναι, ἀπελαύνουσα τούτους, καὶ τοὺς ὑποδεχομένους αὐτοὺς τιμωρουμένη. Τοὺς δὲ οἴκους καὶ τὰς κτήσεις, ἐν οἷς λειτουργοῦσιν, ἢ ἐξ ὧν ἀποτρέφονται, ὀρθοδόξοις ἐκκλησίαις προσκυροί, θεσπίζουσα τὰ Σευήρου συγγράμματα πυρὶ παραδίδοσαι, καὶ τοὺς μεταγράφοντας αὐτὰ τῆς δεξιᾶς στερεῖσθαι χειρό;. 4. Περὶ τοῦ ἐν ἰδιωτικοῖς οἴκοις ἱερὰν μυσταγωγίαν μὴ γίνεσθαι. ῾Ο αὐτὸς βασιλεὺς τῷ αὐτῷ. Καὶ τοῖς πάλαι διαγορεύεται νόμοις. Εἰς ἰδιωτικὸν οἶκον ἱερὰ μυσταγωγία μή γινέσθω, ἢ ἑτερόν τι πρὸς ἱερατικὴν βλέπον κατάστασιν· εἰ μὴ πρότερον αἰτηθεὶς ὁ τῶν τόπων ἐπίσκοπος ἐπι τρέψῃ τοῖς ἐντοπίο:ς κληρικοῖς τοῦτο πράξαι. Εἰ δὲ παρὰ ταῦτα γένηται, ὁ μὲν οἶκος δημεύεται, καὶ ὁ δεσπότης αὐτοῦ ὑπὸ τὴν βασιλικὴν ἀγανάκτησιν ἔσται· ν' χρυσίου λίτρας καταθήσουσι ποινήν· τὴν ἐμοίαν καὶ τῆς τάξεως υφισταμένης ζημίαν. Ζ΄. Περὶ τοῦ μηδένα κτίζειν εὐκτήριον οἶκον χωρὶς ἐπισκόπου. ῾Ο αὐτὸς βασιλεὺς Μηνᾷ ἐπισκόπῳ Κωνσταντινουπόλεως. Περὶ τῶν ἁγιωτάτων ἐκκλησιῶν, καὶ τὰ ἑξῆς. Παλαιόν σεπτὸν οἶκον ὁ βουλόμενο; ἀνανεούται μετὰ γνώμης τοῦ ἐπισκόπου. Καινὸν δὲ κτίζειν μή ἄλλως συγχωρείσθω, εἰ μὴ πρότερον γνώμῃ καὶ δοκιμασίᾳ τοῦ ἐπισκόπου ἀφορίσῃ τὰς ὀφειλούσας γίνεσθαι δαπάνα, περὶ τὴν ἐπιμέλειαν καὶ λυχνοκαῖαν τοῦ σεπτοῦ οἴκου, καὶ τὰς σιτήσεις τῶν μελλόντων ἐν αὐτῷ λειτουργεῖν δωρεάν, ἰδικῶς περὶ τούτων εἰς τὸν σεβάσμιον ἐκτιθέμενος οἶκον. Ανάγνωθι διάταξιν β' του υποκειμένου τίτλου καὶ διάταξιν γ' τοῦ ἑξῆς, τὸ πῶς διατυποῦσιν αἱ αὐτ τα διατάξεις μεταγενέστεραι οὖσαι τοῦ παρόντος κεφαλαίου. Χρὴ τοὺς ἐπισκόπους ταῖς οἰκείαις προσκαρτερεῖν Ιεροσυλία, ἢ ἐπὶ δόσει χρημάτων χει μοτονία, ἡ ἀρχιερατικοῦ δικαίου τινός τελεσιουργία ἐν ἀλλοτρίᾳ ἐνορία χωρίς γνώμης τοῦ ἐκεῖσε άρχισ ρεως.
col. 1291–1292page 108 of 129
PG 138:1291εκκλησίαις, καὶ μὴ πολὺν χρόνον τούτων ἀπολιμπάνεσθαι, εἰδότας ὡς οὔτε δαπάναι χορηγηθήσονται αὐτοῖς ἐκ τῶν διοικητῶν τῆς κατ' αὐτοὺς ἐκκλησίας, ἀλλὰ καὶ ποιναῖς ὑποβληθήσονται ταῖς περὶ τούτων διηγουμέναις. 'Ανάγνωθι β' διάταξιν τοῦδε τοῦ τίτλου περὶ τοῦ παντής κεφαλαίου, τὴν ἐν τῷ ῥητῷ ρας. Τὰ ἀκίνητα πράγματα τῶν ἐν ταῖς μητροπόλεσιν ἐκκλησιῶν μὴ ἄλλως ἐκποιείσθω, εἰ μὴ παρόντος τοῦ μητροπολίτου, καὶ ἄλλων δύο ἐπισκόπων τῆς αὐτῆς παροικίας δέχριτον ἐπ' αὐτοῖς πραχθῇ. Ανάγνωθι διάταξιν β' τοῦ ἑξῆς τίτλου, μεταγενεστέραν οὖσαν τῆς ἐν τῷ ῥητῷ ρας περὶ ἐκποιήσεως ἐκκλησιαστικῶν πραγμάτων. Εγράφη καλάνδαι; Μεΐαις, βασιλεία; Ἰουστιν:α νοῦ τὸ ιβ', ὑπάτου Ιωάννου. Η'. Ὥστε τὰς περὶ τὸ γινομένας ὑπὸ Ρωμαίους πόλεις ὑπὸ ἰδικῶν ἀρχιεπισκόπων εἶναι, μὴ μὴν ὑπὸ τὸν Θεσσαλονίκης. Ὁ αὐτὸς βασιλεὺς Καστελλίωνι ἐπισκόπε Ἰουστινιανῆς α'. Τῶν περὶ τὸ πόλεων καὶ οἱ ἐπίσκοποι πάντες ὑπὸ τὸν ἀρχιεπίσκοπον έστωσαν πρώτης Ἰουστινιανῆς· ἐπειδὴ καὶ ἡ ἐπαρχιότης ἡ περί Παννονίαν ἐκεῖσε μετέστη. Εγράφη μηνὶ υπατεία Βελισαρίου. Θ. Νόμος περὶ τοῦ ὡρισμένον εἶναι τὸν ἀριθμὸν τῶν κληρικῶν τῆς ἁγίας Μεγάλης Εκκλησίας καὶ τῶν λοιπῶν ἐκκλησιῶν. ῾Ο αὐτὸς βασιλεὺς Επιφανίῳ ἀρχιεπισκόπο Κωνσταντινουπόλεως. Ηδη μὲν κοινῷ τε καὶ ιδικῷ νόμῳ. Η διάταξης τοπική οὖσα τάττει τὸν ἀριθμὸν τῶν ὀφειλόντων λειτουργεῖν κληρικῶν ἐν τῇ Μεγάλῃ ἐχε κλησίᾳ Κωνσταντινουπόλεως, καὶ ἐν τοῖ; ὑπ' αὐτὴν σεπτοῖς οἴκοις, κωλύουσα τοῦ λοιποῦ ἀδίαμον χειροτονεῖσθαι, καὶ σουπερνούμερον ἀπὸ ἐκκλησία; εἰς ἑτέραν ἐκκλησίαν μεταφέρεσθαι. Εγράφη πρὸ ιθ'. Καλανδῶν ᾿Απριλίων, ὑπατείᾳ Βελισαρίου. Χ. Ι'. Περὶ τοῦ κληρικοὺς ἐξ ἑτέρας ἐκκλησίας μετ τατίθεσθαι εἰς ἑτέραν, εἰς τὸ τῶν ἑλλειπόντων καὶ στατούτων ἀριθμόν [ἴσ. εἰς τὸ τῶν ἐλλειπόντων στάτουτον καὶ ἀριθμόν]. Ὁ αὐτὸς βασιλεὺς ᾿Ανθίμῳ ἐπισκόπῳ Κωνσταντινουπόλεως. Νόμον ἔναγχος εγράψαμεν. Τοπικὴ καὶ αὕτη ἡ διάταξις, κελεύσασα ἀντὶ τῶν Ελλειπόντων κληρικῶν τῷ εὐαγεῖ κλήρῳ τῆς Μεγά λης Εκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως μὴ ἀντεισάγεσθαι παγανὸν, ἀλλὰ καὶ σουπερνούμερον ἐκ τῶν ἄλλων ἐκκλησιῶν· ἕως ἂν εἰς ῥηθὲν ἐξ ἀρχῆς στά τούτον περιστῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐν ἑκάστῃ ἐκκλησίᾳ λειτουργούντων. Εκβάλλουσα δὲ τοὺς ἀπὸ παγι νῶν ἀντεισαχθέντας, σωφρονίζει τοὺς οἰκονό μου;
col. 1293–1294page 109 of 129
PG 138:1293τῇ ἀναπράξει τῶν χορηγηθέντων αὐτοῖς διαρίων. Εγράφη εἰδοῖ; Αὐγούστου, ὑπατεία Βελισαρίου. ΙΑ'. Ὥστε τὰ καλούμενα εμφανιστικὰ ἐπὶ τῶν κληρικῶν, καὶ τὰ ἑξῆς. ῾Ο αὐτὸς βασιλεὺς Μηνᾷ ἐπισκόπῳ Κωνσταντινουπόλεως. Παρὰ πολλῶν προσελεύσεις δεχό μενοι. Μόνοι οι χειροτονούμενοι ἐν τῇ Μεγάλη Εκκλησία Κωνσταντινουπόλεως ἀπαιτείσθωσαν συνηθείας· οἱ δὲ τῶν ἄλλων ἐκκλησιῶν κληρικοί, ἀπαιτοῦντες συνη θεία; τοὺς ἐν αὐταῖς χειροτονουμένους, τῆς ἱερωσύνης ἐκπιπτέτωσαν, τῶν ἀπαιτηθέντων τοὺς αὐτῶν ὑπεισιόντας ὑπεισιόντων] βαθμούς. Εγράφη πρὸ γ' νώνων Νοεμβρίων, βασιλεία του στινιανοῦ τὸ ια', μετὰ τὴν ὑπατείαν Βελισαρίου τὸ γʹ, ινδικτίων: α'. 11. "Ενθα τινὲς ἀφίστανται κληρικοὶ, ἕτεροι δὲ ἀντ᾿ αὐτῶν ἀντικαθίστανται, καὶ ἑξῆς. ῾Ο αὐτὸς βασιλεὺς τῷ αὐτῷ. Πολλοὶ πολλάκις κληρικοί. Τὸ α' κεφάλαιον τῆς διατάξεως γενικόν ἐστι. Κε λεύει γὰρ τοὺς ἀντεισαχθέντας κληρικοὺς εἰς τὴν τάξιν τῶν ἀναχωρησάντων τὰς ἐκείνων κομίζεσθαι σιτήσεις, ἐκείνων λοιπὸν μὴ προσδεχομένων. Το β' κεφάλαιον τοπικόν προαγορεύει γὰρ τοῖς ἐπισκόποις Κωνσταντινουπόλεως κατὰ δοκιμασίαν ποιείσθαι τὰς χειροτονίας τῶν ὑπ' αὐτοὺς κληρικῶν, μὴ ἐπιστρεφομένους ταῖς αἰτήσεσι τῶν προσαγόντων αὐτούς" εἰ καὶ αὐτοὶ χορηγίαν ποιοῦνται τῆς δαπάνης τῶν αὐτῶν εὐαγῶν οἴκων, εἰς οὓς αὐτοὺς ἀξιοῦσι χειροτονηθῆναι. Εγράφη βασιλείᾳ Ἰουστινιανοῦ τὸ ια', μετὰ τὴν ὑπατείαν Βελισαρίου. 11. Περὶ μοναστηρίων καὶ μοναχῶν, καὶ τὰ ἑξῆς. ῾Ο αὐτὸς βασιλεὺς Επιφανίῳ ἐπισκόπῳ Κων σταντινουπόλεως. Ὁ ἐν ἀσκήσει μοναχικῇ. Μηδείς ἐπιβαλλέτω κτίζειν μοναστήριον, εἰ μὴ πρότερον εὐχὴς ἡγησαμένης ὑπὸ τοῦ ἐπισκόπου πα γῇ ἐν τῷ τόπῳ ὁ τίμιος σταυρός. Μ δεις λαμβανέτω σχήμα μοναχικὸν, εἰ μὴ πρός τερον τριετίαν ἐν μοναστηρίῳ καρτερήσῃ, τὴν περὶ τὴν ἄσκησιν ἐνδεικνύμενος συντονίαν. ῾Ο δὲ οὕτω μονάτας, εἰ καὶ δοῦλός ἐστιν, ἐλευθεροῦται μετα τριετία». Ο ύποσχών περὶ καταστάσεως ζήτησιν, εἰ δὴ εἰς ἕτερον μετέλθοι βίον, καταδουλούται. Εξε στι δὲ τῷ δεσπότῃ λόγον ἀπαθείας παρέχοντι πρὸ τριετίας τὸν ἴδιον ἐκδικεῖν δοῦλο, μεθ' ὧν ὑφείλετο καὶ εἰσήγαγεν ἐν τῷ μοναστηρίῳ πραγμάτων. Εἰ δὲ μηδὲν αὐτῶν διελεγχθῇ πταίσμα, δείκνυται δὲ σεμνός, καὶ περὶ τὴν ἄσκησιν σπουδαῖος ὁ οἰκέτης, οὐ δύναται αὐτὸν οὐδὲ πρὸ τῆς τριετίας λαμβάνειν. Τὰ μέντοι πράγματα, ἃ φαίνεται ἐν τῷ μοναστηρίῳ εἰσαγαγών, εἰσπράξει. Εἰ δὲ ἀπολίποι τὸ μοναστήριον οὗτος αὐτὸς ὁ μονάσας οἰκέτης, ἔξεστι τῷ δε σπότῃ ἕλκειν αὐτὸν εἰς δουλείαν.
col. 1295–1296page 110 of 129
PG 138:1295Χρὴ τοὺς μοναχοὺς ἐν κοινοβίῳ διατάσθαι χωρίς τῶν ἀναχωρητῶν καὶ ἡσυχαστῶν. Τὰ πράγματα τοῦ εἰς ἕτερον βίον μετελθόντος για ναχοῦ τῷ κατ' αὐτὸν διοίσουσι μοναστηρίῳ. Ο μέλλων μονάζειν προδιατιθέσθω τὰ οἰκεῖα, εἱ. δὼς ὡς συνεισελεύσονται τῷ μοναστηρίῳ τὰ πράγμα τα, καὶ τῆς τούτου γενήσονται δεσποτείας. Ο μέλλων μονάζειν, τοῖς μὲν παισὶ τὸ ἐκ νόμων εποφειλόμενον διδότω, ἢ προσαναπληρούτω μέρος, τῇ δὲ γαμετῇ τὴν προίκα καὶ τὰ ὑπὸ κάσου τῆς τελευτῆς ἁρμόζοντα. Σημείωσαι ἐκ τῆς διατάξεω;, ὅτι καὶ ἡ προὶξ καὶ ἡ πρὸ τοῦ γάμου δωρεά συμψηφίζεται εἰς τὸ ποσόν τοῦ νομίμου μέρους. Μοναχές, εἰ στρατευθήσεται, τῶν οἰκείων ἐκπίπτων, ταξιώτης γίνεται. Μηδεὶς δεχέσθω τὸν ἀπὸ μοναστηρίου εἰ; μονα στήριον ἕτερον μεταβαίνοντα· ἡ γὰρ τούτου ὑπόστασις τῷ προτέρῳ διοίσει μοναστηρίῳ. Ὁ ἀπὸ μοναχῶν γενόμενος κληρικὸς μὴ γαμείτω, ή πορνευέτω. Επεί τοί γε ἰδιώτης ἔσται μὴ δυνά μενος στο τεία παρεμβάλλειν. Τὸν ἡγούμενον οὐχ ἁπλῶς ὁ βαθμός, ἀλλ' ὁ χρη στὸς προχειρίζεται βίος. Οσα περὶ μοναχῶν κληρικῶν εἰρηται ἀῤῥένων, ταῦτα καὶ ἐπὶ θηλειών κρατεί. Ο Εγράφη πριν καλαιῶν ᾿Απριλλίων, υπατεία Βελισσαρίου. [Δ' Περὶ τοῦ πῶς βιοῦν μοναχούς. Ὁ αὐτὸς βασιλεὺς Μηνῇ ἐπισκόπῳ Κωνσταντινουπόλεως. Ο μονήρης βίος. Η διάταξις, κυροῦσα τὴν πρὸ αὐτῆς κειμένην ἐν τῷδε τῷ συντάγματι, ἀκριβεστέραν τοῖς μοναχοίς προστίθησι δίαιτάν τε καὶ παραφυλακήν. Κωλύει δὲ καὶ τάφους ἀνδρῶν εἰς γυναικῶν τίθεσθαι μοναστήρια, καὶ γυναῖκας ἐν ἀνδρείοις θάπτεσθαι, ἑκάτερον ἁμαρτημάτων πρόξενον εἶναι λέγουσα. Οὔτε δὲ ἄλλης ἕνεκεν αἰτίας ἐν ἀνδρικοῖς μοναστηρίοι; ἐρά σθαι γυναῖκα συγχωρεί, ἢ ἄνδρες εἰς γυναικῶν παρα βαλλόμενοι μοναστήρια. Σημείωσαι κανόνα, ότι συγγένεια μοναχοῖς οὐκ ἔστι, τοῖς γε τὸν ἐν οὐρανοῖς ζηλώσασι βίον. Εγράφη δ' νώτων Μαρτίων, βασιλείᾳ Ἰουστινιανοῦ τὸ ιγ', ὑπατείς Αππίωνος. ΙΕ΄. Η διάταξις παρὰ τίσι δεῖ δικάζεσθαι μονα χοὺς ἢ μοναστρίας. Ο αὐτὸς βασιλεὺς τῷ αὐτῷ. Πράγμα μαθόντες. Η διάταξις, ἐξαιροῦσα τῆς τῶν ἀρχόντων ἀκριά σεως τὰς τῶν μοναζόντων ἀνδρῶν τε καὶ γυναικῶν, καὶ μὴν καὶ ἱερωμένων παρθένων ὑποθέσεις, παρα κελεύεται τοῖς κατὰ τόπον ἐπισκόποις ἐξετάζειν ταύτας, καὶ τέμνειν συντόμως κατὰ τοὺς νόμους ήσυχαστήρια,
col. 1297–1298page 111 of 129
PG 138:1297και τους ἱερούς κανόνας· τῶν μὲν ἄρχοντων, εἰ ταῦτα μὴ φυλάξωσι, τῆς ἀρχῆς ἐκπιπτόντων, καὶ ι' χρυσίου λίτρας ποινὴν τῷ δημοσίῳ καταβαλλόντων τῶν δὲ παρξη πάντων ἐκβιβαστῶν ἕνα τῶν εἰρημένων ὑπομνήσαι, εἰς τὴν ἐκκλησιαστικὴν ἐγκλείστραν ἐμβαλλομένων, καὶ ὑπὸ τοῦ ἐπισκόπου σωφρονιζομένων. Εγράφη εἰδοῖς Μαΐαις, βασιλείας Ἰουστινιανοῦ τὸ ιβ', ὑπατείς Αππίωνος. Ι'. 'Η διάταξις ερμηνεύει την προτέραν διά ταξιν τὴν περὶ τῶν εἰσιόντων εἰς μοναστήρια, καὶ τὰ ἑξῆς. ῾Ο αὐτὸς βασιλεὺς ᾿Ιωάννῃ ἐπάρχῳ πραιτωρίων. Πράγμα τοιοῦτον εἰς ἡμᾶς. Τὴν βουλομένην διάταξιν τὰ τῶν ἀποταστομένων πράγματα οἷς ἐμόνασαν προσκυρούσθω [ισ. προσ κυρούσθαι] μοναστηρίοις, κελεύει ἡ παροῦσα διά ταξις εἰς τὰ πρὸ αὐτῆς μὴ ἐκτείνεσθαι φάχτα, τοῖς προτέροις νόμοις τὴν τούτων παραδιδούσαν τομήν. Εγράφη εἰδοῖς Οκτωβρίου, βασιλείας Ιουστινια τοῦ τὸ 13', ὑπατείᾳ Ιωάννου. ΙΖ'. Περὶ χειροτονίας ἐπισκόπων και κληρικῶν, καὶ περὶ συνόδων, καὶ προσκομιδῆς. ῾Ο αὐτὸς βασιλεὺς Πέτρῳ μαγίστρῳ. Εἰς τοὺς πολιτικούς νόμους. Χρὴ ψηφίσματα των χειροτονουμένων ἐπισκόπων ὑπὸ τῶν κληρικῶν καὶ τῶν πρωτευόντων ἐν ταῖς πόλεσι γίνεσθαι, προκειμένων τῶν ἁγίων εὐαγγελίων ἐπὶ τρισὶ προσώποις· καὶ ἕκαστον ἐμνύειν κατ' αὐτὸν ὅτι οὐ διὰ δόσιν, ἢ ὑπόσχεσιν, ἢ φιλίαν, ἢ χάριν, ἢ ἄλλην οιανδήποτε προσπάθειαν, ἀλλ' εἰδότες τοὺς ψηφισθέντας ὀρθῆς πίστεως και σεμνοῦ βίου, καὶ ὑπὲρ τὸ τριακοστὴν ἔτο; εἶναι, τούτους ἐπελέξαντο· καὶ ὡς οὐδὲ γαμετήν, οὐδὲ παῖδας ἴσασιν αὐτοὺς ἔχοντας νομίμους ἢ φυτικούς, ἢ παλ λαχὴν ἐσχηκέναι ἢ ἔχειν· ἀλλ᾽ εἰ καὶ πρότερόν τις αὐτῶν γαμετὴν ἔσχεν, ὡς μίαν ταύτην, καὶ ἐκ παρθενίας αὐτῷ συνοικήσασαν. Προστιθέναι δὲ τοῖς ψηφίσμασιν ὡς οὐδὲ πολιτευόμενον ἢ ταξεώτην τινὰ τὸν ψηφιζόμενον εἶναι γινώσκουσιν· πλὴν εἰ μὴ ἐν μοναστηρίῳ οὐκ ἔλαττον ἢ δεκαπέντε ένιαυ τῶν μοναδικῷ νόμῳ ὁ πολιτευόμενος ἢ ταξιώτης βίον ἀδιάβλητον ἐξετέλεσεν· ἵνα ἐκ τῶν οὕτω ψηφιζομένων τριῶν προσώπων ἐπίσκοπος χειροτο. νηθείη τῇ ἐπιλογῇ καὶ τῷ κρίματι τοῦ χειροτονοῦντος. Χρὴ δὲ τὸν μέλλοντα χειροτονεῖσθαι λίβελλον ἀπαιτεῖσθαι παρὰ τοῦ μέλλοντος αὐτὸν χειροτονεῖν, τὴν αὐτοῦ πιστούμενος πληροφορίαν. Απαγγέλλειν δὲ καὶ τὴν ἁγίαν προσκομιδὴν τὴν ἐπὶ τῇ ἁγίᾳ κοι νωνία γινομένην, καὶ ἐπὶ τῷ ἁγίῳ βαπτίσματι προϊοῦσαν εὐχὴν, καὶ τὰς λοιπάς προσευχάς· οι μνύναι δὲ καὶ αὐτὸν τὸν χειροτονούμενον, ὡς οὔτε δι' ἑτέρου [σ. οὔτε δι' αὐτοῦ] προσώπου δέδωκέ τι, ἢ ὑπέσχετο, ἢ μετὰ ταῦτα δώσει, ἢ τῷ χειροτονοῦν ει αὐτὸν, ἢ τοῖς τὰ ψηφίσματα εἰς αὐτὸν πεποιημένοις τῆς χειροτονίας. Τούτων δὲ μὴ φυλαττομένων, καὶ τὸν χειροτονούμενον καὶ τὴν χειροτονοῦντα τῆς ἐπισκοπῆς ἐκβάλλεσθαι. Κατηγορηθέντος δὲ
col. 1299–1300page 112 of 129
PG 138:1299τοῦ μέλλοντος χειροτονεῖσθαι ἐπισκόπου, ἢ πρεσβυτέρου, ἢ διακόνου, ἢ ἄλλου κληρικοῦ, ἡ ἡγουμένου, ὁ μέλλων τὴν χειροτονίαν ἢ τὴν προβολὴν ποιεῖσθαι παρόντος τοῦ κατηγόρου καὶ ἐπεξιόντος ἐξεταζέτω τὴν κατηγορίαν. Εἰ δὲ ἀπολιμπάνεται, ποιείσθω καὶ οὕτω ζήτησιν ἀκριβεστάτην τῆς κατηγορίας είσω μηνῶν τριῶν· καὶ εὑρίσκων αἴτιον τὸν μέλλοντα χειροτονεῖσθαι, εἴτε κατὰ τοὺς κανόνας, είτε κατά τοὺς πολιτικούς τύπους, υπερτιθέσθω την χειροτονίαν. Ο δὲ κατήγορος, μὴ συστὰς ἡ ἀποφυγών, εἰ μὲν κληρικός ἐστιν, ἐξωθείσθω τοῦ οἰκείου βαθμοῦ εἰ δὲ λαϊκὸς, τὸν προσήκοντα σωφρονισμόν ὑπομενέτω. Τούτων δὲ μὴ παραφυλαττομένων, ὡσαύτως ὁ χειροτονῶν καὶ ὁ χειροτονηθεὶς ἐκβαλλέσθω. Τὰ δὲ εἰρημένα καὶ ἐπὶ προβολῆς ἡγουμένων κρατεί. Χρὴ δὲ σύνοδον γίνεσθαι τῶν ἐπισκόπων κατὰ τὸν ὀκτὼ μήνα [ Οκτώβριον] εκάστου έτους, καὶ συνιέ καὶ τοὺς μὲν μητροπολιτικὸν ἔχοντας δίκαιον παρά τῷ προσφόρῳ πατριάρχῃ, τοὺς δὲ ἐπισκόπους παρά τοῖς οἰκείοις μητροπολίταις, ἐφ᾽ ᾧ παρ' αὐτοῖς δια ζητεῖσθαι τάς τε κανονικὰς αἰτίας, καὶ ὅτε τινές αὐτῶν τε τῶν ἐπισκόπων, καὶ τῶν κληρικῶν, καὶ τῶν μοναχῶν, καὶ των ἡγουμένων, καταλέγουσιν, ὡς παρὰ τοὺς θείους κανόνας τι διαπραττομένων, κατὰ τὴν τάξιν τῆς οἰκείας δικαιοδοσίας, τούτων φυλαττομένων οὐ μόνον παρ' αὐτῶν τῶν ἐπισκόπων, ἀλλὰ καὶ παρὰ τῶν πολιτικῶν ἀρχόντων. Ὅτι χρὴ τοὺς προσκομίζοντας ἢ τὴν εὐχὴν τοῦ ἁγίου βαπτίσματος ποιοῦντας ἐκφωνεῖν τὰς εὐχές καὶ τὴν προσκομιδήν. Ἐπειδὴ τοῦτο καὶ Παύλῳ τῷ κορυφαίῳ τῶν ἀποστόλων καὶ τοῖς ἁγίοις διαγορεύεται Πατράσι. Τοὺς δὲ μὴ τοῦτο ποιοῦντας ἱερεῖς ὑπευθύνους εἶναι τῇ κρίσει τοῦ μεγάλου Θεοῦ, καὶ μὴ ἐκφεύγειν κίνησιν βασιλικήν. Δατ. καλενδ. Απρ., Κωνσταντ. βασιλείᾳ Ἰουστινιανοῦ λθ', μετὰ τὴν ὑπατείαν.. Τὰ παράτιτλα τοῦ τίς. Δ'. Τίτλου β' διάταξις γ΄. Πρῶτος ἐστιν ἱερωσύνης θρόνος ὁ 'Ρώμης, δεύτερος ο Κωνσταντινουπόλεως. Ὁ ἀρχιεπίσκοπος της πρώτης Ἰουστινιανῆς ἐν ταῖς ὑπ' αὐτὸν ἐπαρχίαις τὸν τύπον ἐπέχει τοῦ ἀποστολικοῦ θρόνου Ρώμης, καὶ τὸν ὄμκον τῆς ἱερωσύνης βαθμὸν τοῦ ἐπισκόπου [ἴσ. ὁ ἐπίσκοπος] Καρθαγένης τῆς Ἀφρικῆς. Χρὴ τοὺς ἐπισκόπους τοὺς ἔχοντας μητροπολιτικὸν δίκαιον ἀπολαύειν τούτου διηνεκώς. Χρὴ τοὺς ἐπισκόπους ἐποπτεύειν τὰς διοικήσεις τῶν ἔν τισιν εὐαγέσιν οἶκοις καταστάντων προ νοητῶν τοὺς αὐτῆς εὐαγεῖς οἴκους οικοδομησάντ των. Ἰδικόν ἐστι διὰ τὸ χρήσιμον τῆς χειροτονίας.
col. 1301–1302page 113 of 129
PG 138:1301Διατυποῖ ἡ διάταξις τί χρὴ πράττειν τὸν ἐπίσκο. που περὶ τῶν εἰς διάδοσιν πτωχῶν, ἡ ἀνάῤῥυσιν τῶν αἰχμαλώτων, ἀπροσώπως τε καὶ ἀνωνύμως καταλειφθέντων. Τὰς τῶν διαδόχων καὶ ἀδιαθέτων ἐπισκόπων, καὶ λοιπῶν ἱερατικῶν προσώπων περιουσίας αἱ κατ' αὐτοὺς ἐκκλησίαι διαδέχονται. Τίτλου τοῦ αὐτοῦ διάταξις θ'. Δεῖ τοὺς οἰκονόμους τῶν ἐκκλησιῶν ἀδεῶς ἐκδικεῖν τὰ περιελθόντα εἰς τὴν βασιλείαν τῶν εὐαγῶν οίκων ἀκίνητα πράγματ τα, καὶ ἀμείψεως τρόπον [σ. τρόπῳ, ἐὰν πρὸς ἕτερον μετέλθωσι πρόσωπον. Σημείωσαι δὲ ὅτι τὸ ἐναντίον φησὶν ἡ διάταξις τοῦ τίτλου μεταγενεστέρα οὖσα. Τίτλου δ' διάταξις α' ἐστὶν ἐν τῷ ῥητῷ ριη'. Χρὴ τοὺς ἐπισκόπους ἅμα τοῖς κτήτορσι τὰς ἀδικίας τῶν ἀρχόντων τῷ βασιλεῖ προσαναφέρειν. Χρὴ τοὺς ἐπισκόπους τὰς κανονικάς ζητήσεις ἅμα τοῖς ἄρχουσι τῶν ἐπαρχιῶν ἐξετάζειν. Ανάγνωθι τὴν δ' διάταξιν τοῦ παρόντος τίτλου. Κωλύει γὰρ τὸν ἄρχοντα εἰς κανονικὴν ἀκρόασιν παραβάλλειν ἑαυτόν. "Εστι δὲ ἐν τῷ ῥητῷ πβ'. Διάταξις κβ' ἐστὶν ἐν τῷ ῥητῷ ρν. Οὐ χρὴ τὸν ἐπίσκοπον συγχωρεῖν βιοκωλυτὴνλῃσταδιώκτην χρηματίζειν ἐν τόπῳ. Ὅτι οὐ δεῖ τὸν ἐπίσκοπον συγχωρεῖν τοῖς ἄρχουσι τοῖς πολιτικοῖς ἢ στρατιωτικοῖς, ἢ ταῖς τάξεσιν αὐτῶν κωλύειν διαθήκας γενέσθαι, ἡ ἐμφανείας αὐτῶν, ἡ γάμους, ή γαμικάς δωρεάς, ἢ τοὺς τε λευτήσαντας ταφῆς ἀξιωθῆναι, ἢ ἐλθεῖν ἢ [ἰσ. εἰς] Ετερόν τι τοῖς νόμοις οὐκ ἀπαγορευόμενον. Ὅτι οὐ δεῖ μοναστριαν τῶν ἰδίων ἀφέλκεσθαι τόπων. Παρακελεύεται ἡ διάταξις τὰς μοιχευθείσας γυ ναῖκας σωφρονιζομένας εἰς μοναστήριον ἐμβάλλεσθαι, διατυποῦσε τὰ περὶ τῆς ὑποστάσεως αὐ τῶν, εἴτε παῖδας είτε γονεῖς ἔχοιεν, εἴτε καὶ μή. Τίτλου τοῦ αὐτοῦ διάτ. κδ' ἐστὶν ἐν τῷ ῥητῷ ιε'. Κατά ψήφισμα τοῦ ἐπισκόπου καὶ τῶν κτητόρων προκειμένων τῶν ἁγίων Εὐαγγελίων οἱ ἔκδικος τῶν πόλεων προχειριζέσθωσαν. Τίτλου ι' διάταξις β' ἐστὶν ἐν τῷ ῥητῷ κβ'. Ο δι' ἄσκησιν λύων τὸν ἴδιον γάμον τῷ ἀπὸ τελευτῆς ὑπόκειται κάσῳ. Τίτλου ιβ' διάτ. β' ἐστὶν ἐν τῷ ῥητῷ μη'. Οτι χρὴ τὸν ἐπίσκοπον προνοεῖν τοῦ μὴ κωλύεσθαι τὰς σκηνικές βουλομένας τῆς σκηνῆς ἀταλλάτο τε σθαι [ἀπαλλάττεσθαι]. Τίτλου την διάταξις η' κεῖται ἐν τῷ ῥητῷ να'. Οτι χρὴ τοὺς ἐπισκόπους παραφυλάττειν τὰ περὶ τῶν εὐνουχιζομένων.
col. 1303–1304page 114 of 129
PG 138:1303ΤΙΤΛΟΣ Β'. ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ. Α'. Νόμος περὶ τοῦ μὴ ἐκποιεῖσθαι ἢ ἀνταλλάττεσθαι τὰ ἐκκλησιαστικά πράγματα· καὶ τὰ ἑξῆς. ῾Ο αὐτὸς βασιλεὺς Επιφανίῳ ἀρχιεπισκόπο Κωνσταντινουπόλεως. Πάντα σχεδόν τα νόμιμα τῆς παρούσης ἀνακεφαλαιοῦται καὶ καινίζει διατάξεως, μεταγενεστέρα οὖσα. Αὕτη δὲ τὴν ιζ' τοῦ δευτέρου τίτλου τοῦ πρώτου βιβλίου τοῦ κώδικος Αναστασίου διάταξη ἀναιροῦσε, καὶ ἀποδεχομένη τὴν Λέοντος διάταξιν ιδ' οὖσαν τοῦ αὐτοῦ τίτλου, καὶ ταῖς περιεχομένει; αὐτῇ ποιναῖς ὑποβάλλουσα τους παρὰ τὴν διαγόρευσιν τοῦ δ', τοῦ βουλομένου ἐκποιεῖν ἐγχειροῦντας ἀκίνητα τῶν ἐκκλησιῶν, ἡ ἑτέρων εὐαγῶν οίκων, ἢ μοναστηρίων, ἢ συστημάτων· ἡ γενικὴν ποιεῖται νομοθεσίαν περὶ τῶν ἑκάστῃ ἐπαρχίᾳ καὶ τόπῳ διακειμένων ἐκκλησιαστικῶν καὶ ἱερατικῶν πραγ μάτων, οἷς συναριθμεῖ καὶ τὰς πολιτικές αιτήσεις, κατ' οὐδένα τρόπον ἐκποιηθῆναι, ἢ διηνεκῶς ἐμ φυτεύεσθαι, ἢ κατ' ἰδικὴν ὑποθήκην παρέχεσθαι, ή εἰς ἀλλαγὴν δίδοσθαι, πλὴν μόνω βασιλεῖ δι' ἀναγ καίαν χρείαν. Γινέσθω, φησίν, ἀκινήτων ἱερῶν πραγμάτων πρόσκαιρος εμφύτευσις μέχρι τῆς ζωῆς τοῦ ἐμφυ τευσαμένου, καὶ παίδων αὐτοῦ καὶ ἐκγόνων, ἀλλὰ μὴν καὶ γαμετῆς καὶ ἀνδρὸς, εἰ ῥητῶς τοῦτο συνε φώνησαν, τῆς ἔκτης μοίρας κουφιζομένης τῆς ἀρ χαίας προσόδου. Τὰ τῶν ἐκκλησιῶν καὶ σεπτῶν οίκων προάστεια Τσ. ἐμφυτεύεται], μὴ προσόδων, ἀλλὰ διατιμήσεως τούτων γινομένης, ὅτην συνάγειν δύναται πρότοδον, ἢ ἀποτίμησιν τοῦ προαστείου, εἰ; εἴκοσιν ἔτη διαι ρουμένη· τοσαύτην ο μέλλων αὐτὸ ἐμφυτεύσασθαι Επερωτάσθω πρόσοδον ετησίαν· τὸ κ' μέρος τῆς γινομένης διατιμήσεως τοῦ προαστείου καθομολο γείτω ὁ ἐμφυτευτή; εἰς ἐτησίαν παρέχειν πρός οδον. Αγνωμοσύνη τοῦ ἐμφυτευτικοῦ κανόνος ἐπὶ διε τίαν ἐκτεινομένη λύει τὴν ἐμφύτευσιν. Καὶ περὶ τῶν ἐμπονημάτων ἀπαίτησιν ἀναιρεῖ τῷ ἐμφύτευση. ὑποβάλλουσα αὐτὸν καὶ τὰ αὐτοῦ πράγματα, καὶ κληρονόμους αὐτοῦ, εἰ χεῖρον γένηται τὸ πρᾶγμα, τῇ ἀποκαταστάσει τῆς παλαιᾶς ἔψεω;. Ερειπίων ἱερατικοίς προσηκόντων συστήμασιν, ή τόποις εμφυτευομένων, ὁ ὑπὲρ τούτων ἐν τοῖς τόποις ἀρχιτεκτονῶν, προκειμένων τῶν ἁγίων Εὐαγγελίων, καὶ παρόντων τῶν διοικητῶν τῶν εὐαγῶν οίκων, καὶ πέντε πρεσβυτέρων, καὶ β' δια κόνων. εἴπερ εὐπορεῖ ὁ οἶκος τοσούτων, ὥστε τὸν λαμβάνοντα τὴν ἐμφύτευσιν κεχρῆσθαι πρὸς οἰκη. δομὴν ταῖς εὑρισκομέναις ὕλαις ἐν τοῖς αὐτοῖς ἐρει πίοις, τοῖς αὐτοῖς ἐπισυνάπτεσθαι προσώποις εἰς τῶν κινητῶν ἴσ. ἀκινήτων] ἱερατικῶν πραγμάτων ἐμφυτεύσει; οἱ συγχωρεῖ ἡ διάταξις.
col. 1305–1306page 115 of 129
PG 138:1305εὐσούφρουκτον Ιερατικών λαμβάνων πράγμα εὔπορος ἔστω, καὶ ἕτερον ἔμοιον πράγμα δωρείσθω τῷ εὐαγεῖ οἴκῳ· ὥστε ἑκάτερον μετὰ τὴν αὐτοῦ τελευτήν κατά δεσποτείαν ἐπανελθεῖν εἰς τὸν σεπτὸν οἶχον. Ο τολμήσας ἀκίνητον ἱερατικὴν πράγμα ἀγοράσαι τῶν τιμημάτων καὶ τοῦ πράγματος ἀποστερεῖται, ἀναδιδοὺς καὶ τοὺς καρποὺς τοῦ μέσου χρόνου, τῶν πεπρακότων οἰκονόμων τε και διοικη τῶν τοῖς κοιναῖς ὑποβαλλομένων τῆς διατάξεως Λέοντος. Ο κατὰ δωρεάν λαβὼν πρὸς τῷ μὴ ἀπολοῦνται τοῦ ἑωρηθέντος καὶ ἕτερον παραπλήσιον ἀποδώσει. Ὁ κατ' ἐνα λαγήν κτησάμενος, καὶ ὁ ἔλαβεν ἀνα δώσει, καὶ τοῦ δοθέντο: ἐκπετεῖται. Ο εἰς ἰδικὴν ὑποθήκην λαβὼν τοῦ χρέους καὶ τῆς ὑποθήκης ἐκπίπτει. Οἱ δὲ προειρημένοι πάντες τὰς προσφόρους αγω τὰς κατὰ τῶν συναλλαξάντων αὐτοῖς οἰκονίμων καὶ ξ οικητῶν δύνανται κινεῖν, καὶ τὸ ἀζήμιον ἑαυτοῖς περιποιεῖν. Οὐ κωλύεται ὁ εὐαγής οἶκος ἐπὶ γενικῇ ὑποθήκη δανείζεσθαι. Ο διηνεκῶς ἐμφυτευσά ενός, ἐκπίπτων του πράγματος, μένει τῷ κανόν: τῆς ἐμφυτεύσεως διη νεχῶς ὑποκείμενος. Ο τα ελλίων τοῖς εἰρημένοις ὑπουργήσας συν αλλάγματιν αειφυγια ζημιούται, μηδὲ ἐκ θείων τύπων προσδοκῶν ἐπάνοδον. Οι άρχοντες τοιαῦτα ὑπαγορευθῆναι ἡ πραχθῆναι παρ' αὐτοῖς ἀνεχόμενοι συμβόλαια ἀρχῆς τε καὶ ἐξουσίας ἐκπίπτουσι, καὶ δημεύσει καθυποβάλλονται. Τὰ ἱερὰ σκεύη ἐπὶ μόνῃ ἀναβλύσει αἰχμαλώτων ἐκποιείσθω, τῶν παραβαινόντων ταῖς ποιναῖς ὑπο βαλλομένων τῆς Λέοντος διατάξεως. Τὰ ἐκ τῆς διατάξεως κεκωλυένα οὐδὲ διὰ πραγ ματικού τύπου δύναται τις κατορθώσει, τοῦ ὑπαγορεύοντος καὶ τῶν προσδεχομένων ἀρχόντων ποινὴν ἀνὰ ν' χρυσίου λιτρῶν ἀπαιτουμένων, τοῦ ὑπουργήσαντος ταβελλίωνος ταῖς ποιναῖς υποβαλλομένου τῆς διατάξεως Λέοντος, τῶν τε Επισκόπων καὶ διοικητῶν καὶ οἰκονόμων, εἰ τὸν τοιοῦτον δέξονται τύπου, περὶ τὴν ἱερωσύνην κινδυνευόντων. Οἱ διοικηταὶ καὶ οἰκονόμοι τῶν εὐαγῶν οἴκων τε καὶ συστημάτων ἄκοντες μισθώσεις ἢ ἐμφυτεύσεις τῶν ἱερατικῶν ἀκινήτων πραγμάτων ή πρατο τέσθωσαν, μηδὲ θετός τιν περὶ τούτου πορισθείη τύπος. Μὴ ἐκποιείσθω μοναστήριον, ἐν ᾧ θυσιαστήριόν ἐστιν, ἢ λειτουργία γέγονεν, ἐφ᾽ ᾧ εἰς ιδιωτικών μετατιθέναι. Επεί τοί γε ὁ ἀγοράσας ἐκπίπτει τῶν τιμημάτων, τῆς ἐκκλησίας τῷ ἀρχαίῳ σχήματι ἀποδιδούσης τὸ ἐκποιηθέν μοναστήριον, ἀργούσης ὑποθήκης. Απορον κτησιν μηδὲ κατὰ δω εάν λαμβανέτω εὐαγής οἶκος. Εἰ δὲ ἔλαβον, αζημίως ἀφιστάσθω,
col. 1307–1308page 116 of 129
PG 138:1307μὴ ἀναδιδοὺς τὰ ὡς εἰκὸς ὑπὲρ τούτου αὐτῷ παρα σχεθέντα. Κινοῦσι γὰρ οἱ δεδωκότες της προσφόρους ἀγωγὰς κατὰ τῶν συναλλαξάντων προνοητῶν καὶ διοικητών. Οὐ μόνον τοῖς ἱερεῦσιν, ἀλλὰ καὶ τοῖς πολιτικοῖς καὶ στρατιωτικοῖς ἄρχουσιν ἡ παραφυλακή δέδοται τῆς διατάξεως, παντή; δυναμένου τῶν παραβαινόν των αὐτὴν κατηγορεῖν. Σημείωσαι κανόνα, ὅτι τὰ κοινῇ καὶ εὐαγῆ, καὶ ἐπὶ τῆς πάντων ὠφελεία; νομοθετηθέντα μάλλον κρι τεῖν χρή· εἰ γὰρ τὰ κατά τινων σπουδὴν ἐπὶ πε ραφθορᾷ τῶν κοινῶν γενόμενα νόμων, καὶ ὅτι τὰ ἰδικῶς προκείμενα αὐτῇ οὐ περιεργάζηται ή διά ταξις, οὐδὲ κατά τινα καινίζει τρόπον. Εγράφη πρὸ ιζ' καλανδών Μπίων, υπατεία Βελισαρίου τὸ ιβ'. Β'. Περὶ διαφόρων εκκλησιαστικών κεφαλαίων. ῾Ο αὐτὸς βασιλεὺς Πέτρῳ ἐπάρχῳ πραιτωρίων. Πολλῶν καὶ διαφόρων νόμων. Μηδεὶς τῆς ἐκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως τῶν ἐν αὐτῇ καὶ τῇ αὐτῆς ἐνορία ιδρυμένων σεπτών οίκων ἢ ξενώνων, ἐξῃρημένων τῶν εὐαγῶν μοναστηρίων, πράγμα ἀκίνητον, ἢ πολιτικήν σίτησιν, γεωργικὸν ἀνδράποδον πιπρασκέτωδωρείσθω, ή ὁπωσοῦν ἐκποιείσθω, μόνης τῆς ἀνταλλαγῆς πρὸς βασιλικὴν οἰκίαν ἐπιτετραμμένης, κεκωλυμένων τῶν λεγομένων παροικιών. Εμφύτευσις παρὰ τῆς αὐτῆς ἁγιωτάτης ἐκκλησίας καὶ τῶν ὑπ' αὐτὴν σεπτῶν οίκων γινέσθω, μόνον εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ λαμβάνοντος καὶ ἄλλων δύο ἐφεξῆς αὐτοῦ διαδόχων, τῆς ἐκτης μοίρας κου φιζομένης τοῦ ὑφεστῶτος κανόνος. Εἰ δὲ προάστειον ἐστι τὸ εἰς ἐμφύτευσιν παρε χόμενον, πρόσοδον ἔχον· ἐπὶ ὁλοκλήρῳ τῷ κανόνι, ή καὶ μετὰ προσθήκης ἐκδιδόσθω. Μὴ οὔση; δὲ προσόδου, οι διοικηταὶ τῶν αὐτῶν σεπτῶν οίκων ἐπὶ ῥητῇ ποσότητι, εἰ βούλονται, ἐπιδιδότωσαν. Τοῦ δὲ εἰς ἐμφύτευσιν δοθέντος κατά τινα τρό που εἰς βασιλικόν πρόσωπον, ἢ εἰς πόλιν, ἢ εἰς ταμιείον, ἢ εἰς βουλευτήριον, ἢ ἄλλον εὐαγή οἶκον περιερχόμενον, ἐξέστω τοῖς δεδωκόσιν αὐτὸ εἰς ἐμφύτευσιν, ἢ προσίεσθαι καὶ ἐπ' αὐτοῖς τὴν ἐμ φύτευσιν, ἢ ἀνατρέπειν αὐτήν. Τὰ δὲ ἐρείπια ἃ μὴ δύνανται ἀνοικοδομήσει, παρ εχέτωσαν τοῖς βουλομένοις εἰς διηνεκή εμφύτευσιν ἐπὶ τρία μέρη τῶν στεγονομίων, ἅτινα ἐστώτων ἐπὶ τοῖς αὐτοῖς οἰκήμασι συνήγετο· ἐξ ἀρχῆς μέντοι τοῦ συναλλάγματος. Εἰ δὲ βούλεται ὁ ἐμφυτευτής, μετὰ τὸ κτίσαι, ὁρισθῆναι τὸν ἐμφυτευτικὸν κανόνα ἥμισυ μέρος τῶν μετὰ τὸ κτίσαι αθροιζομένων ολα κιῶν, παρεχέτω λόγῳ ἐμφυτεύσεως, χρώμενος προς οἰκοδομὴν, ἀκίνητον πράγμα, τῶν αὐτῶν εὐαγῶν οἴκων ταῖς εὑρισκομέναις ἐν αὐτοῖς ὕλαις. Ο εἰς χρήσιν λαμβάνων ἀκίνητον πράγμα τῶν
col. 1309–1310page 117 of 129
PG 138:1309αὐτῶν εὐαγῶν οίκων παρ' αὐτὰ [ἰσ. παραυτίκα] διδότω αὐτοῖς εἰς δεσποτείαν πράγμα ὁμοίας προς όδου τε καὶ συντελείας, ἐφ᾽ ᾧ μετὰ τὴν αὐτοῦ τε λευτὴν ἢ τὸν ὁριζόμενον χρόνον μὴ ὑπερβαίνοντα τὴν τούτου ζωὴν καὶ τὸ δοθὲν αὐτῷ περιελθεῖν εἰς τὸν εὐαγέστατον οἶχον. Αἱ μισθώσεις τῶν εἰρημένων σεπτῶν οίκων μὴ ὑπερβαινέτωσαν τριακονταετίαν. Εἰ δεῖται χρημάτων εἷς τῶν εὐαγῶν οἴκων εἰς δημοσίαν ἢ εἰς ἄλλην χρείαν, διδόσθω ἀκίνητον πρᾶγε μα εἰς ἰδικὸν ἐνέχυρον, ἵνα ὁ δανειστής, πληρούμενος ἐξ αὐτοῦ τὸ κεφάλαιον καὶ τοὺς ἀπὸ τετάρτου ἑκατοστῆς τόκους, ἀναδώσει τὸ ἐνέχυρον. Αἱ ἐμφυτεύσει; καὶ αἱ ὑπὲρ πενταετίαν μισθώσεις παρὰ γνώμην τοῦ ἀρχιεπισκόπου ἢ τῶν προς στώτων τῶν εὐαγῶν οίκων μή προβαινέτωσαν. Δεῖ γὰρ ομνύειν τοὺς οἰκονόμους και χαρτουλαρίους ὡς οὐδεμίαν περιγραφὴν ἔχει τὸ συνάλλαγμα. Τούτων δὲ μὴ ὄντων, τοὺς προεστῶτας τῶν εὐαγῶν οίκων προκειμένων τῶν ἁγίων Ευαγγελίων ποιεῖσθαι τὸ συνάλλαγμα, τοῦ αὐτοῦ ἐγγραφομένου ἐν τοῖς προτού σε συμβολαίοις. Μηδεὶς τῶν τρακτευτῶν ἢ διοικούντων τὰ πράγ ματα τῶν σεπτῶν οίκων, ἢ συγγενὴς αὐτῶν ἢ ἀγο χιστής, εμφυτεύσεις ἢ ὑποθήκας τῶν αὐτῶν σεπτών οίκων λαμβανέτω δι' ἑαυτοῦ ἢ παρενθέτου προσώπου. Επεί τοί γε, αὐτοῦ λαμβάνοντος καὶ τῶν οἰκονόμων καὶ χαρτουλαρίων, τὰς οὐσίας οἱ σεπτοὶ ἐκδικοῦσιν οἶκοι. Ἐπὶ τοῖς ἀκινήτοις πράγμασι τῶν ἐν ἐπαρχίας διακειμένων ἐκκλησιῶν, καὶ σεπτῶν εὐσεβῶν οίκων, καὶ τῶν ἐν Κωνσταντινουπόλει καὶ πανταχοῦ ἱδρυ μένων μοναστηρίων, προβαίνει διηνεκής ἐμφύτευσις, κρατούντων ἐπ᾿ αὐτῇ πάντων τῶν εἰρημένων ἐπὶ ταῖς ἐμφυτεύσεσι ταῖς ἐκ τῶν ἐκκλησιῶν τῆς βασιλευούσης πόλεως ὁ διδομέναις. 'Ανάγνωθι κε φάλαιον β' τῆσδε τῆς διατάξεως. Ἐὰν μία τῶν εἰρημένων ἐκκλησιῶν ἢ σεπτῶν οἱ κων δεῖται χρημάτων εἰς καταβολὴν δημοσίων, ἢ εὐλύρτωσιν χρέους, καὶ μὴ ἔχει κινητά πράγματα, ἀφ' ὧν δυνατὸν λυθῆναι τὸ ἔφλημα, διδόσθω ἀκίνητον πράγμα εἰς ἰδικὸν ἐνέχυρον τῷ δανειστῇ, ἵνα ἐξ αὐ τοῦ τὸ χρέος, καὶ τοὺς ἀπὸ τετάρτου ἑκατοστῆς κλη ρωθῇ τόκους. Εἰ δὲ τοιοῦτον ἐνέχυρον μή ἐστιν ἱκαν νὸν ἐπιλύσαι τὸ χρέος, πράσεως αζημίως συνισταμένης παρὰ τοῖς προσφόροις πατριάρχαις τε καὶ μητροπολίταις, καὶ ἐπισκόποις, ομνύτωσαν οἱ τῶν εὐαγῶν οἴχων διοικηταί, ὡς οὐκ ἔστιν ἕτερος τρόπος διαλύων τὸ χρέος· καὶ φανερούτωσαν την ποσότητα τῶν ὀφειλομένων, καὶ οὕτω προβαινέτω ἡ πρᾶσις ἀκινήτου πράγματος, δημοσίων προγραμμάτων ἐπὶ κι ἡμέρας προτιθεμένων, καὶ προτρεπόντων τους αγοράζειν βουλομένους, ἵνα ὁ πλέον παρέχων προ τιμηθῇ. Τούτων δὲ προϊόντων, γινέσθω ἡ πρᾶσι; καὶ τὸ τίμημα ὁ ἀγοραστής καταβαλλέτω τῷ δανειστῇ καὶ τοῦτο ῥητῶ; ἐγγράφου μεθ' ὅρκου ἐν τῇ
col. 1311–1312page 118 of 129
PG 138:1311περιγραφὴν γέγονε τοῦ εὐαγοὺς οἴκου. Εἰ δὲ μὴ εὐ ρεθῇ ὁ ἀγοραστής μετὰ τὸ εἰρημένον πρόγραμμα, ὁ δανειστής τὸ πρᾶγμα λαμβανέτω τελείαν δεσποτείαν δεκάτης μοίρας προστιθεμένης τῇ ἀκρι δεῖ τοῦ πράγματος διατιμήσει. Είτε δὲ πρᾶσι; γίνε ται, εἴτε ὁ δανειστής τὸ πρᾶγμα λαμβάνει, οι διοικηταὶ τοῦ εὐαγούς οίκου καὶ τὸ πλέον μέρος τῶν ἐν αὐτῷ λειτουργούντων συναινεσάτωσαν τοῖς γινομένοις. Τὸ δὲ ἐκποιούμενον μὴ κατ' ἐπι λογὴν τοῦ δανειστοῦ διδόσθω, ἀλλὰ πρὸς ἀναλογίαν τῆς ἀπόρου κτήσεως. ὠντική συγγραφή, καὶ ὡς οὐδὲν πρὸς βλάβην ή χρήματα, εἰ μὴ πρότερον δειχθῶσιν εἰς χρείας τῶν Τοῖς δεδανεισμένοις ἡ ὕστερον δανειζομένοι· μή ἄλλως ἡ ἐκκλησία ἢ εὐαγής οἶκος καταλογιζέσθω τα ἐκκλησιῶν ἢ τῶν σεπτῶν οίκων προχωρήσαντα. 'Αλλ' ὁ δανειστής πρὸ τῶν τοιούτων ἀποδείξεων κατὰ τῶν συναλλαξάντων καὶ κληρονόμων αὐτῶν τὰς προσφόρους κινείτω ἀγωγάς, μὴ ἔχων ἄδειαν κατά τῶν εὐαγῶν οἴκων χωρείν. Ποιείτωσαν ἀζημίως πρὸς ἀλλήλους ένα λαγές εὐαγεῖς οἶκοι μετά συναινέσεως τοῦ πλείονος μέρους τῶν ἐν αὐτῷ αὐτοῖς] λειτουργούντων. Τὰ ἀπὸ βασιλέως εἰς εὐαγή περιελθόντα τόπον, ή περιελευσόμενα, μὴ πιπρασκέσθω, ἢ ὑποτιθέσθω, ἢ ἐναλλαττέσθω, ἢ ἄλλως ἐκποιείσθω. Μηδὲ εἰ πρὸς ἀλλήλου; εὐαγεί; οἶκοι τοιοῦτό τι πράξωσιν, ερ Ο φώσθω. Ἐὰν ἐν μοναστηρίῳ (ἐσ. ἐν μοναστήριον] εἰς ἰδιω τικὴν κατάστασιν ἐκποιηθῇ, τῷ ἀρχαίῳ σχήματι διά τῆς ἐκκλησίας ἀποδιδόσθω. Τὰς ἀνωφελεῖς ἢ ἐπιβλαβεῖς κτήσεις τῶν εὐαγῶν οίκων πραττομένων υπομνημάτων ἐκποιείτωσαν οἱ τούτων διοικηταί, μόνης ἐξῃρημένης τῆς ἁγίας ἐκε κλησίας Κωνσταντινουπόλεως. Οἱ οικονόμοι, καὶ οἱ διοικηταί, και οι χαρτουλά ριο: τῶν σεπτῶν οίκων, καὶ οἱ συγγενεῖς αὐτῶν καὶ οἱ ἀγχιστεῖς, καθ' οιονδήποτε τρόπον ἀγοράζοντες ἡ μεταχειριζόμενοι πράγμα τῶν αὐτῶν εὐαγῶν οίκων ἀκίνητον, δι' ἑαυτῶν ἢ διὰ παρενθέτων προσώπων, ταῖς ἔμπροσθεν ῥηθείσαις περὶ αὐτῶν ὑποβάλλονται ποιναίς. Ο μισθωτής καὶ ὁ ἐμφυτευτὴς τῶν εὐαγῶν οἱ κων, ἐπ. διετίαν ἀγνωμονῶν τὸ ἐτήσιον πακτον, ἢ καὶ χεῖρον ποιῶν τὸ πρᾶγμα, ἐκβαλλέσθω τῆς ἐμ φυτεύσεως, μὴ δυνάμενος περὶ ἐμπονημάτων κινεῖν, ἢ ἐπαιτείσθω τὸν ἐμφυτευτικὸν κανόνα, καὶ τὰ δια φέρον, εἰ τοῦτο νομεσθῇ συμφέρον τῷ εὐαγεῖ οἰκ. Ἡ ἐκκλησία Ἱεροσολύμων οὓς ἔχει ἐν τῇ αὐτῇ πόλει πιπρασκέτω οἴκους, εἰς ν ἔτη τοῦ ἀθροιζομένου ετησίου στεγονομίου. Η εκκλησία Ὀδύσσου και Τομέως δύναται
col. 1313–1314page 119 of 129
PG 138:1313ἀκίνητα πράγματα ἐπὶ ἀναῤῥύσει αἰχμαλώτων ἐκ ποιεῖν· πλὴν εἰ μὴ ἰδικῶς ἀπηγορεύθη αὐτοῖς ἡ ἐκε ποίησις. Αἱ περιελθοῦσαι εἰς εὐαγεῖς οἴκους άποροι κτήσεις αναδιδόσθωσαν τοῖς δεδωκόσιν αὐτάς· τοῦ ἀζημίου παρ' αὐτῶν πρὸς τούτοις γινομένου τοῖς εὐαγέσιν οἶκοις, πρὸς τὸ καὶ τὸ δεθὲν αὐτοῖς ὡς εἰκὸς ὑπὲρ τούτου χρυσίον μὴ ἀναδοθῆναι τοῖς. δεδωκόσιν. Μὴ ἀναγκαζέσθω σεπτός οἶκος ἄπορον ἡ εὔπορον ὠνήσασθαι κτῆσιν. Σημείωσαι ἐκ τῆς ἀντιδιαστολής ὅτι οἱ ἅπαντες ἄλλοι ἅπαντες] ἀναγκάζονται. Ο βουλόμενος εἰς χρῆσιν λαβεῖν ἱερατικὸν ἀκίνη του πράγμα τῇ προειρημένῃ περὶ τούτου κεφαλαίῳ δ' ἐπέσθω διαιρέσει. Τὰ σεπτὰ κειμήλια ἐπὶ μόνῃ ἀναρρώσει αἰχμαλώ των ἐκποιείσθωσαν. Εἰ δέ τι ἐν αὐτοῖς περιττεύει, ἢ ἀχώνευτον ἑτέρῳ σεπτῷ οἴκῳ, ἢ χωνευόμενον, τῷ βουλομένῳ πιπρασκέσθω, τῆς τιμῆς προχωρούσης εἰς εὐλύτρωσιν χρεῶν. Ο παρὰ τὰ εἰρημένα συναλλάττων ἀναδιδότω τῷ σεπτῷ οἴκῳ τὸ πρᾶγμα μετὰ τῶν καρπῶν τοῦ μέσου χρόνου, τοῦ δοθέντος τιμήματος, ἢ ἀντιδώρου, καὶ τοῦ εἰς ἀλλαγὴν, ἢ ὑπὲρ ἄλλης αιτίας παρασχεθέντος, μὴ ἀναδιδομένου παντελῶς. Ο παρὰ τὸν νόμον ἐμφυτευσάμενος παραδιδότω τὸ πρᾶγμα, τῷ ἐμφυτευτικῷ μένων διηνεκώς βεβαρημένος κανόν:. Ο κατὰ δωρεὰν λαβὼν διπλάσιον τὸ ληφθὲν ἀπο δώσει μετά τῶν ἐν μέσῳ καρπῶν. Ο δανειστὴς ἐκπίπτει τῆς ὑποθήκης του χρέους. Ο συντάξας παρὰ τὸν νόμον συμβόλαιον διηνεκώς ἐξορίζεται. Τὰς ἐπὶ τούτοις ὁμοίως ἀναιρεῖ ἡ διάταξις ή παροῦσα, τὰ πρὸ αὐτῆς μὴ περιεργαζομένη φάκτα. Εγράφη εἰδοῖς Ἰουνίαις, βασιλείας Ιουστινιανού τὸ ιη', μετὰ τὴν ὑπατείαν Βασιλ. τὸ γ'. Γ'. Περὶ τῶν ἐκκλησιαστικών τίτλων. Ο αὐτὸς βασιλεύς. Περὶ τῶν ἐκκλησιαστικῶν κανόνων. Οἱ ὑπὸ τῶν τεσσάρων συνόδων, τῶν ἐν Νικαίᾳ καὶ Κωνσταντινουπόλει, ἐν Ἐφέσῳ καὶ ἐν Χαλκηδόνι τεθέντες όροι νόμων τάξιν εχέτωσαν, καὶ τὰ δόγμα τα αὐτῶν ὡς αἱ θεόπνευστοι τιμάσθωσαν Γραφαί. Πρῶτος ἱερωσύνης θρόνος ὁ Ρώμης δεύτερος δ Κωνσταντινουπόλεως. Ὁ ἀρχιεπίσκοπος τῆς πρώτης Ἰουστινιανῆς τὸν τόπον ἐπέχει ἐν ταῖς ὑπ' αὐτὸν ἐπαρχίαις τοῦ ἀπο στολικού θρόνου Ρώμης, χειροτονῶν τοὺς ἐπισκή. τους πόλεων Δακίας μεσιτεῤῥανέας, καὶ Δακίας Ρ. πενσίας, καὶ Προβόλεως, καὶ Δαρδανίας, καὶ Μυ σίας τῆς ἀνωτέρας, καὶ Παννονίας. Φυλαττέσθω τῷ θρόνῳ Ἀφρικῆς τὸ ἀρχιερατικών δίκαιον, καὶ τὸ δοθὲν αὐτῇ προνόμιον.
col. 1315–1316page 120 of 129
PG 138:1315Οσοι τῶν ἐπισκόπων μητροπολιτικὸν ἔχουσι καιον, ἀπολαυέτωσαν αὐτοῦ διηνεκώς. Φυλαττέσθωσαν ταῖς ἐκκλησίαις καὶ σεπτοῖς καις τὰ οἰκεῖα προνόμια κατὰ τὰ διαφόρως αὐτοῖς ἐκ βασιλέων φιλοτιμηθέντα. Πάσης ῥυπαρὰς λειτουργίας, εκστραοδιναρίας δια γραφῆς, καὶ λουκρατίδων βάρους ἔστωσαν ἀτελεί; αἱ ἐκκλησίαι, μόναις ὑποκείμεναι οδοστρωσίαις καὶ γεφυροποιίαις. Αντὶ πάσης χρονιας παραγραφῆς μόνη τῶν μ' ἐνιαυτῶν ἀντικείσθω παραγραφὴ τοῖς εὐαγέσιν οἱ καις. Ο βουλόμενος κτίζειν σεπτὸν ἢ τὸν σαθρωθέντα ἐποικοδομεῖν ἑαυτὸν καὶ τὸν ἴδιον κληρονόμου υπ βάλλει τῇ πληρώσει τοῦ ἔργου, πρότερον πηγνυμέν νου τοῦ τιμίου σταυροῦ ὑπὸ τοῦ ἐπισκόπου ἐν τῷ μέλλοντι κτίζεσθαι οἴκῳ. Ὁ ἐν ἰδίῳ οἴκῳ ἢ προαστείῳ ἢ κτήματι παρασυνάξεις ποιῶν ἐκπίπτει τῆς τούτου δεσποτείας, τῆς ἐντοπίου ἐκκλησίας τοῦτο λαμβανούσης. Εἰ δὲ ἐπίτροπος, ἢ ἐκλήπτωρ, ἡ ἐμφυτευτής, ή μισθωτής παρα συνήξε, τοῦ δεσπότου μὴ γινώσκοντος, ἐκβαλλέσθει τῆς ἐπαρχίας, τῶν αὐτοῦ πραγμάτων τῇ ἐκκλησία προσκυρουμένων. Τὸ καταλειφθὲν ληγάτον Χριστῷ τῷ Θεῷ ἡμῶν ἡ ἐκκλησία ἐκδικείτω τῶν τόπων, ἐν οἷς ὁ τελευτήσε; τὴν οἴκησιν εἶχεν. Εἰ δέ τινι τῶν ἁγίων ὀνόματι κατελείφθη ληγάτον, πολλῶν ὄντων εὐαγῶν οίκων τῆς αὐτοῦ προσηγορίας, τῷ πενεστέρω δεδόσθω τὸ ληγάτον. Εἰ δὲ μηδείς ἐστιν εὐαγής οἶκος τῆς αὐτῆς προσηγορίας ἐν ὅλῃ τῇ πόλει, ἢ τῇ ἐνορίᾳ αὐτῆς, ἢ τῷ ἐπαρχίᾳ, ἡ ἐκκλησία τῶν τόπων ἐκδικεῖ τὸ ληγάτον τὸ αὐτὸ καὶ ἐπὶ κληρονομίας καὶ φίσκου κρατεί. εὕροι, ἄλλους ἀντικαθιστᾷν. Ο κληρονόμος προσταχθεὶς οἰκοδομῆσαι, εἰ μὲν εὐκτήριον οἶκον, εἴσω πενταετίας πληρούτω τὸ ἐρ γον· εἰ δὲ νοσοκομεῖον ἢ ἄλλο παραπλήσιον, με εἴτω ἐνιαυτοῦ τελειώσῃ τὴν οἰκοδομὴν, ἀναγκάζεται ἐν τῷ μεταξὺ οἶκον ἀγοράσαι ἡ μισθώσασθαι, καὶ τ εὐσεβῶς προσταχθὲν πέρατι δοῦναι. Τοὺς δὲ ὀφείλοντας προνοεῖν τῶν αὐτῶν εὐαγῶν οἴκων, κατὰ τὴν τοῦ τεστάτορος γνώμην ἐπιλεγέσθω ὁ κληρονόμος, ἄδειαν ἔχοντος τοῦ ἐπισκόπου τῶν τόπων ἐποπτεύειν τὴν αὐτῶν διοίκησιν· καὶ ἐὰν [ἱσ. μή] ἐπιτηδείους νο Τὰ εἰς διάδοσιν πενήτων ἢ ἀνάῤῥυσιν αἰχμαλώτων καταλειφθέντα κατὰ τὴν τοῦ διατιθεμένου διαχεί σθωσαν βουλήν. Ἐν ᾧ δὲ ὁ [τεστάτωρ] μὴ ῥητῶς επέσκηψε ποίους πένητας βούλεται τὰ καταλειφθέν τα μεθοδεύων, μετά πάσης διακρίσεως πληρούτω τα διατεταγμένα. Εἰ δὲ, κελευσθεὶς ταῦτα διαπράξει, ἅπαξ καὶ δὶς ὑπομνησθεὶς παρὰ τοῦ ἐπισκόπου διέ δημοσίων προσώπων, ὑπέρθηται τὸ προσταχθὲν εἰς ἔργον ἀγαγεῖν, αὐτὸς μὲν παντός κέρδους περιελ θέντο; εἰς αὐτὸν ἐκ τοῦ τεστάτορος εκπίπτει, ὁ δὲ τῶν τύπων ἐπίσκοπος τὸ εἰρημένον κέρδος μετὰ καὶ
col. 1317–1318page 121 of 129
PG 138:1317τῶν ἄλλων λαμβάνων πραγμάτων, τὴν ἐκείνου πλη ρώσει βουλήν· ἄδειαν ἔχοντος τοῦ μητροπολίτου, καὶ παντὸς ἑτέρου, τὴν τοιαύτην ἐπαγαγεῖν τῷ ἐπι σκόπῳ ζήτησιν, ἐφ᾽ ᾧ παντοίως πληρωθῆναι τὰ δύο σεβῶς δόξαντα τῷ τελευτήσαντι εἰς ἔργον ἀχθῆναι. Τὰ εὐαγέσιν οἴκοις, ἡ ἐκκλησίαις, ἢ συστήμασι καταλειφθέντα ληγάτα εἴσω μηνῶν ἐξ τῆς ἐμφανείας τῆς διαθήκης καταβαλλέσθω. Εἰ δὲ μή γε, ὁ τούτοις βεβαρημένος καρποὺς καὶ τόκους αὐτῶν καὶ ἐπαυξήματα προσδώσει. Τὸ καταλειφθὲν εὐαγέσιν οἴκοις ἢ συστήμασιν ἀννάλιον ληγάτον μηδενὶ προσώπῳ τρό πῳ] ἐκποιείσθω· πλὴν εἰ μὴ οἱ τόποι καὶ τὰ βεβα ρημένα πρόσωπα μακρὰν διεστήκασι. Τηνικαῦτα γὰρ δύνανται οἱ σεπτοὶ οἶκοι ἀνταλλάττειν τὰ τοι αῦτα ληγάτα ἐν πλησιάζουσι τόποις, μετά προσθήκης τοῦ δ' μέρους τῆς καταλειφθείσης ετησίας ποσότητος, ἡ εἰσέτι τῆς ἐτησίας καταβολῆς ἐκποιεῖν τὸ τοιοῦτον ληγάτον. Οἱ ἐπίσκοποι καὶ οἱ διοικηταὶ τῶν εὐαγῶν οίκων τε καὶ συστημάτων τὰ πρὸ τῶν διοικήσεων ἢ τῆς ἐπισκοπῆς κτηθέντα, καὶ ὅσα ἐν ταῖς διοικήσεσι καὶ ἐπισκοπαῖς ὄντες ἐκ τελευτῆς διεδέξαντο, τῶν μέχρι [ἰσ. δ] βαθμοῦ συγγενῶν, οἷς βούλονται παρεχέτωσαν. Τὰ δὲ χωρίς τούτων κτηθέντα, εἴτε ἐκ διαδοχής συγγενῶν, ἡ καθ' ἕτερον τρόπον, αἱ κατ' αὐτοὺς ἐκε κλησίαι διαδεχέσθωσαν. Δύνανται δὲ εἰς αἰχμαλώ των ἀνάῤῥυσιν, καὶ πτωχῶν τροφᾶς, καὶ εἰς ἄλλας εὐσεβεῖς αἰτία; ταῦτα δαπανᾷν, τούτων κρατούντων καὶ ἐπὶ νοσοκόμων, καὶ ὀρφανοτρόφων, καὶ λοιπῶν διοικητῶν καὶ εὐαγῶν οίκων. Τὰς τῶν ἀδιαδόχων καὶ ἀδιαθέτων ἐπισκόπων καὶ κληρικῶν καὶ λοιπῶν ἱερωμένας περιουσίας αἱ κατ' αὐτοὺς ἐκκλησίαι κληρονομείτωσαν. Μηδεὶς εὐαγής οἶκος ἐκδιδότω αἱρετικῷ ἀκίνητον κτῆσιν, τὰς διωρισμένας τῷ νόμῳ ποινὰς μετὰ τοῦ ἐμβάλλοντος υποστελλόμενος. Λέγει δὲ ὅτι ὁ μὲν αἱ ρετικός, εἴ τι δέδωκεν, ἀπόλλυσιν· ὁ δὲ ἐκδοὺς πά σης ἀποκινεῖται διοικήσεως, καὶ εἰς μοναστήριον ἐμβάλλεται, καὶ ἐπὶ ἐνιαυτὸν τῆς ἁγίας κοινωνίας χωρίζεται· τὸ δὲ πρᾶγμα τῷ εὐαγεῖ οἴκῳ ἀποκαθίσταται. Τὸ ἐκποιηθὲν ὑπὸ τοῦ ὀρθοδόξου χωρίον Ἰουδαίῳ, * Σαμαρείτη, ἢ Μωντανιστῇ, ἢ ἄλλῳ αἱρετικῷ ἐκε διδότω [σ. ἐκδικείτω] εἰς ἰδίων δεσποτείαν ἡ ἐν αὐτ τῷ διακειμένη ὀρθόδοξος Εκκλησία. Τοὺς κτισθέντας ὑπὸ τῶν αἱρετικῶν ναοὺς καὶ τὰς ὑπὸ Ἰουδαίων οικοδομηθείσας συναγωγάς καινὰς αἱ ἐντόπιοι ἐκκλησίαι διεκδικείτωσαν. Ὁ ἐν εἰδήσει ἐκδοὺς αἱρετικῷ ἰδίαν κτήσιν ἐκπι πτέτω τῶν προσέδων, τῆς ἐκκλησίας ταῦτα διεκδι
col. 1319–1320page 122 of 129
PG 138:1319καύσης, καὶ τοῦ αἱρετικοῦ ἐκβαλλομένου τῆς κτήσ σεων, και δημεύσει καθυποβαλλομένου. Εἰ δὲ ἀγνοῶν τοῦτο ἔπραξεν, ἀζήμιος ἔστω. Οἱ ὀρφανοτρόφοι ἐπὶ τοῖς ὀργανικοίς πράγμασι τάξιν ἐπιτρόπων καὶ κουρατώρων εχέτωσαν, μὴ ἀπαιτούμενοι ἐγγύας ἢ λογισμοῖς ὑποκείμενοι. Ιμ βεντάριον δὲ τῶν ὀρφανικῶν ποιείτωσαν πραγμάτων, καὶ τὰς ἁρμοζούσας ἐκείνοις συναγωγάς γυμναζί τωσαν κατὰ τῶν ὑπευθύνων. Τὸ ὀρφανοτροφεῖον Κωνσταντινουπ. καὶ ὁ ξενών τοῦ Σαμψών, καὶ πάντες οἱ ὑπ' αὐτῶν ὄντες ξενώνες καὶ σεπτοὶ οἶκοι κεχρήσθωσαν τοῖς προνομίοις τῆς Μεγάλης Εκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως. Εγράφη πρὸ ιβ' καλανδῶν ἀπριλλίων, βασιλείας Ἰουστινιανοῦ τὸ ιη', ὑπάτου Βασιλ. τὸ δ'. Δ'. "Ωστε τὴν ἐκκλησίαν Ῥώμης ἔχειν τὴν τῶν ο Η ενιαυτών παραγραφήν. ῾Ο αὐτὸς βασιλεὺς Ιωάννῃ ἐπισκόπῳ 'Ρώμης. Οι Τοπικὴ ἡ διάταξις μηδὲν πλέον της παραγραφής νομοθετοῦσα. Έγράφη μηνὶ Μαΐῳ, ύπα είᾳ Βελισαρίου. Ε΄. 'Η διάταξις αναιροῦσα τὴν τῶν ρ' ἐνιαυτών παραγραφὴν ἐπὶ τῶν εὐκτηρίων είκων. ῾Ο αὐτὸς βασιλεὺς Ηλίᾳ ἐπάρχῳ τοῦ Ἰλλυρικοῦ. Αναιροῦσα ἡ διάταξις τὸ προνόμιον τῶν ἐκκλησιῶν καὶ εὐαγῶν οίκων, τὸ βουλόμενον τὴν τῆς έκα τονταετίας παραγραφὴν ἀντικείσθαι αὐτοῖς, παρα κελεύεται ἀντὶ ταύτης τὴν τῆς τεσσαρακονταετίας εἶναι παραγραφήν· καὶ μόνη αὐτῇ τὰς τῶν ἐκκλησιῶν καὶ εὐαγῶν οίκων ἐκβάλλεσθαι ἐναγωγές. Σημείωσαι ὅτι ἐπὶ τοῖς κεχρεωστημένοι; ταῖς πό λεσι καὶ τοῖς εἰς ἀνάῤῥυσιν αἰχμαλώτων καταλειφθεῖσιν, ἐφ' οἷς δέδωκεν ὁμοίως τὸ προνόμιον τῆς παραγραφής τῆς ἑκατονταετίας διάταξις ἀνηνεγμένῃ ἐν τῷ πρώτῳ βιβλίῳ τοῦ κώδικος ὑπὸ τὸν β τοῦ β' βιβλίου τὴν οὖσαν τὸν ἀριθμὸν κγ', οὐκ ἀν εἶχε παντελῶς ἡ παρούσα. Έγραψη καλάνδαις Ἰουνίαις, βασιλέως Ιουστι νινιανοῦ τὸ ιε', ὑπατεία Βασιλείου. 5. Περὶ τῶν ἐν ᾿Αφρικῇ ἐκκλησιῶν. ϋ αὐτὸς βασιλεὺς Σολομῶνι ἐπάρχω πραιτωρίων 'Αφρικής. Αἱ ἐκκλησίαι τῶν ᾿Αφρων ἐκδικείτωσαν τὰ ὑπ' αὐτῶν ὑπὸ τῶν ᾿Αρειανῶν ἀφαιρεθέντα κειμήλια καὶ ἱερὰ ἐσθήματα, μὴ ἐκβαλλόμεναι χρονια παρα γραφῇ, τὰ ὑπὲρ τῶν κτήσεων δηλονότι συντελούσα δημόσια. Αιρετικὸς μὴ βαπτιζέτω, μηδὲ πολιτευέσθω, ἢ ὀφφίκιον μετιέτω. Ὁ ἀναβαπτισθεὶς πάσης ἀπεχέσθω στρατείας. Ἰουδαῖος Χριστιανὸν ἀνδράποδον μὴ ἐχέτω, μήτε κατεχόμενον περιτεμνέτω. 'Ανεκδ.
col. 1321–1322page 123 of 129
PG 138:1321Μηδεὶς τόπος προσευχῆς τοῖ; αἱρετικοῖ; ἔστω. Τὰ δεδομένα προνόμια τῇ Ἐκκλησία Καρθαγένης φυλαττέσθωσαν ἀκαινοτόμητα, μηδενός θαρρούντος ἐξέλκειν τινὰ τῶν αὐτῆς ὅρων, πλὴν εἰ μὴ φονεύς ἐστιν ὁ προσφυγών, ἢ παρθένων ἅρπαξ, ἢ τοὺς Χρι στιανοὺς ἐβιάσατο. Τα καρποφορηθέντα ταῖς ἐκκλησίαις Αφρικής μηδεὶς ἀφαιρείσθω. Εγράφη Καλάνδαις Αὐγούστου, ὑπατείᾳ Βελισαρίου. Ζ'. Περὶ τοῦ τὴν ἐκκλησίαν τῆς ᾿Αγίας ἀναστάσεως, καὶ τὰ ἑξῆς. ῾Ο αὐτὸς βασιλεὺς Πέτρῳ ἐπισκόπῳ Ἱεροσολύμων. Ηδη μὲν καὶ τὰ περὶ τῆς κωλύ σεως. Ἡ ἐκκλησία τῶν ἁγίων τόπων δύναται τὰς ἐν τῇ πόλει διαφερούσας αὐτῇ οἰκίας ἐκποιεῖν πεντήκοντα ἔτη τοῦ ἁθροιζομένου ετησίου στεγονομίου, ἐπὶ τῇ ἐκποιήσει δεκρέτου παρὰ τοῦ ἀρχιεπισκόπου τῆς αὐτῆς πόλεως πραττομένου, καὶ τῶν τιμημάτων προχωρούντων εἰς ἐπίλυσιν τῶν δανεισθέντων αὐτῇ χρημάτων εἰς ἀγορασίαν προσόδων καὶ εἰς ἑτέρας κτήσεις. Εγράφη πρ ιε Καλανδῶν Ἰουνίων μετὰ τὴν ὑπατείαν Βελισαρίου. 11' Περὶ τῆς τῶν ἐκκλησιαστικῶν πραγμάτων ἐκ ποιήσεώς τε καὶ καταβολῆς. ῾Ο αὐτὸς βασιλεὺς Ἰωάννῃ ἐπάρχῳ πραιτωρίων. Καὶ τὸ περὶ τοὺς νόμους σπούδασμα. Η διάταξις τοῦ β' τίτ. τοῦδε τοῦ συντάγματος μεταγενεστέρα [αὐτῇ] τυγχάνουσα, τελείως καὶ καινοπρεπέστερον τὰ περὶ τῆς ἐκποιήσεως τῶν ἐκε κλησιαστικῶν ἀκινήτων πραγμάτων παρατίθεται. …!! δὲ παροῦσα διάταξις προγενεστέρα οὖσα, καὶ πρὸς τοὺς οἰκείους κρατοῦσα χρόνους, παρακελεύε τας μὴ ὄντων κινητών πραγμάτων ταῖς ἐκκλησίαις, ἀφ᾽ ὧν δυνατόν ἐστιν ἐπιλυθῆναι τὰ ἐποφειλόμενα παρ' αὐτῶν, δίδοσθαι ἀκίνητον πρᾶγμα τῷ δανειστῇ πρὸς ἀναλογίαν τοῦ χρέους. Εἰ δὲ δημόσιον πρόκειται όφλημα, και κινητῆς ἀπορεῖ περιουσίας ή έχε κλησία, τηνικαῦτα συνιέντων τῶν αὐτῆς κληρικῶν ἅμα τῷ ἐπισκόπῳ πρὸς τὸν ἴδιον μητροπολίτην ἐξετάζεσθαι τὰ περὶ τοῦ προκειμένου χρέους, τῶν ἁγίων προτιθεμένων Εὐαγγελίων, καὶ δεκρέτου πραττομένου, καὶ ψήφου προϊούσης παρὰ τοῦ ἄρ χοντος. ἐπιτρέποντος τὴν ἐκποίησιν, γενέσθαι ἀκινήτου πράγματος πρᾶσιν· οὕτω μέντοι ἐφ' ᾧ τὰ τιμήματα ἐπὶ τὸ δημόσιον καταβληθῆναι, καὶ τὰς ὑπὲρ τῆς καταβολῆς δημοσίας ἀποδείξεις πραττομένας ἐν ὑπομνήμασι μετὰ καταθέσεως τῶν ταῦτα πεποιηκότων λαβεῖν τοὺς ἀγοραστάς, καὶ ὑπεισελθεῖν τὰ τοῦ δημοσίου δίκαια, καὶ τὴν ἐντεῦθεν ἔχειν ἀσφάλειαν. Ἐξαιρεῖται δὲ τῆς οἰκείας νόμο θεσίας ή διάταξις τήν τε Μεγάλην Εκκλησίαν Κων σταντινουπόλεως, καὶ τοὺς εὐαγεῖς αὐτῆ; οἴκους, ὧν αὕτη πρόνοιαν ποιεῖται, καὶ τὰ ὑπ' αὐτὴν μονα στήρια, καὶ τὴν ταύτης περιοικίδα. Ἐγράφη πρὸ ιδ' Καλανδῶν Σεπτεμβρίων μετα τὴν ὑπατείαν Βελισαρίου.
col. 1323–1324page 124 of 129
PG 138:1323Θ'. "Ωστε τοῦ λοιποῦ ἀμείψεις εκκλησιαστικών Χ. πραγμάτων μὴ ὡς ἔτυχε γίνεσθαι πρὸς τὸν εὐσεβέστατον βασιλέα. Καὶ τὰ ἑξῆς. Ὁ αὐτὸς βασιλεύς, Μηνᾷ ἐπισκόπῳ Κων σταντινουπόλεως. Περὶ ὧν νόμον ἐγράψαμετ. Τὰ περιελθόντα εἰς τὴν βασιλείαν ἐξ εὐαγῶν οι κων ἀκίνητα πράγματα κατὰ ἀμείψεως τρόπον, ἐὰν πρὸς ἕτερον μετέλθωσι πρόσωπον, ὑπὸ τῶν κατά καιρὸν οἰκονόμων ἐκδικείσθωσαν. Ανάγνωθι τὸν θ' τίτλον τοῦ δ' βιβλίου τῆς αὐτῆς διατάξεως μεταγενεστέραν οὖσαν [Ισ. μεταγενεστέρας ούσης) κεφ. ι. Χωρὶς τῆς Μεγάλης Εκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως οἱ λοιποὶ εὐαγεῖς οἶκοι ποιείτωσαν πρὸς ἀλλήλους διηνεκεῖς ἐμφυτεύσεις ακινήτων πραγμάτων· ἐφ᾿ ᾧ μέντοι μὴ περιελθεῖν ταῦτα εἰς ἕτερον πρέσ ωπον. Ανάγνωθι τίτλον β' τοῦδε τοῦ συντάγματος, διά ταξιν β', μεταγενεστέραν οὖσαν, κεφάλαιον δ' καὶ ζ'. Εγράφη Καλάνδαι; Νοεμβρίαις βασιλεύοντος Ιου στιν. μετὰ τὴν ὑπατείαν Βελισαρίου τὸ γ'. 1. Περὶ τοῦ τὰ γήδια, οἴκους, ἢ ἀμπελῶνας και ταλιμπανομένους τῇ ἐκκλησία Μυσίας εἰς ἀνάῤῥυσιν αἰχμαλώτων ἢ εἰς ἀποτροφὴν πτω χῶν, καὶ τὰ ἑξῆς. ῾Ο αὐτὸς βασιλεύς. Τοπικὴ ἡ διάταξις τότε επιτρέπουσα κατὰ τὸν αὐτῆς προσδιορισμὸν ἐκποιεῖσθαι τὰ εἰς ἀνάῤῥυσ.ν αἰχμαλώτων ἢ ἀποτροφὴν πτωχῶν καταλιμπανόμενα τῇ ἐκκλησίᾳ Μυσίας, ἡνίκα μακρὰν ἀπό κεινται, καὶ τοῦτο ἰδικῶς ὁ καταλιπών διετάξατο. Εγράφη Καλάνδαις 'Απριλλίαις βασιλεύοντος του στιν τὸ ια', ὑπατείᾳ Αππίωνος. ΙΑ'. Περὶ τῶν ἐργαστηρίων Κωνσταντινουπόλεως, καὶ τὰ ἑξῆς. ῾Ο αὐτὸς βασιλεὺς Λογγίνῳ ἐπάρχῳ πόλεως. Ἐπειδὴ μέλλει τῷ ἡμετέρῳ κράτει. Χιλίοις ἑκατὸν ἐργαστηρίοις τῆς Μεγάλης έκπλη σίας Κωνσταντινουπόλεως ἀτέλειαν λειτουργιών φιλοτιμεῖται ἡ διάταξις ὑπὲρ ἐκκομιδῆς τῶν τελευτώντων. Κελεύει δὲ ἐκ τούτων οκτακοσίους μὲν ἐν σώματι λειτουργεῖν, τὰ δὲ λοιπὰ ἐν ἀπαργυρισμῷ, μή συγχωροῦσα ἕτερον ἐργαστήριον προφάσει τούτου ἐξκουσατεύεσθαι. Εγράφη Καλάνδαις Ἰουλίου μετὰ τὴν ὑπατείαν Βελισαρίου. ΙΒ'. 'Η διάταξις τάττει τὰς δαπάνας τὰς όφει λούσας γίνεσθαι περὶ τὰς τῶν τελευτώντων κηδείας. ῾Ο αὐτὸς βασιλεὺς Ἰωάννῃ ἐπάρχω πραιτωρίων. Εκαστον τῶν ἀγαθῶν. Τοπική Κωνσταντινουπόλεως ή διάταξις ορίζουσα τὸ ποσὸν τῶν ὀφειλόντων γίνεσθαι δαπανημά των περὶ τὰς ἐκκομιδὰς τῶν ἐν αὐτῇ τελευτών των. Εγράφη γ' Νωνῶν νοεμβρίων βασιλεύοντος
col. 1325–1326page 125 of 129
PG 138:1325Ιουστιν, τὸ ιβ', μετὰ τὴν ὑπατείαν Βελισαρίου τὸ γ. Καὶ ἴσα παράτιτλα. Τίτ. α' διάτ. α'. Χρήματα ἐπὶ χειροτονία διδό μενα ἢ ἐπαγγελλόμενα ταῖς ἐκκλησίαις προσκυρού σθω κατὰ τὸν τύπον διατάξεως. Τὰ πράγματα τῆς φθαρείσης, ἢ γαμηθείσης διακόνου, ἢ εἰς ἕτερον μεταβαλούσης βίον, ἡ ἐκκλησία ἢ τὸ κατ' αὐτὴν διαδέξεται μοναστήριον. Διάτ. β'. Οτι χρὴ ταῖς ἐκκλησίαις προσκυροῦσθαι τὰ ὑπὲρ χειροτονίας παρὰ τὸν τύπον τῆς διατάξεως διδόμενα. Τὰ τοῦ ἐπισκόπου πράγματα τοῦ μισθώσεις ἢ Εμφυτεύσεις ἀκινήτων ἐκκλησιαστικῶν πραγμάτων καταπιστεύσαντος, διοικηταῖς ἢ χαρτουλαρίσις τῆς κατ' αὐτῶν ἁγιωτάτης εκκλησίας, ή συγγενέσιν αὐτῶν, ἡ ἀγχιστεῦσι, τῇ ἐκκλησίᾳ προσκυρωθή σονται. Τὰ ὑπὲρ προσβολῆς εὐαγοῦς φροντίσματος διδό μενα ὁ τούτου δεσπόζων εὐαγὴς ἐκδικείτω οἶκος μετὰ [σ. κατά] τὸν τύπον τῆς διατάξεως. Οτι χρή τους διοικήσαντας τὰ ἐκκλησιαστικά πράγματα ἀπαιτεῖσθαι ὅσα ἂν αὐτοὺς λογοθετῶν ὁ ἐπίσκοπος εἰ θύνει, τῆς ἀπαιτήσεως καὶ εἰς κληρονόμους διαβαινούσης. Χρὴ τὰ πράγματα τῆς διακονίσσης τῆς ἀνδρὶ συν οικούσης υποψίαν εἰσάγοντι πονηρὰν μετὰ παραγγελίαν ταῖς ἐκκλησίαις προσκυροῦσθαι κατὰ τὸν τύ που τῆς διατάξεως. Πότε τὰ πράγματα τὰ ὑπὸ αἵρεσιν γάμου ή παιδοποιίας καταλειφθέντα κληρικοῖς ἢ μοναχοῖς ταῖς ἐκκλησίαις προσχυροῦται, φησὶν ἡ διάταξις. Τα πράγματα τῶν ἁρπασάντων μοναστριαν διακόνισσσαν ἢ ἄλλην εὐλαβὴ γυναῖκα τοῖς κατ' αὐτ τὰς εὐαγέσιν οἴκοις προσχυροῦσθαι. Τίτ. τῷ αὐτῷ, διάταξις ζ'. "Οτι οὐδεὶς δύναται εὐκτήριον οἶχον κτίζειν, εἰ μὴ γνώμῃ τοῦ ἐπισκόπου τῷ [σ. τὰ περὶ τὴν ἐπιμέλειαν καὶ λυχνοκαῖαν αὐτοῦ, καὶ σιτήσεις τῶν μελλόντων ἐν αὐτῷ λειτουργεῖν κατὰ τὴν ἰδικὴν δωρεὰν ἀφορίσει. Διάταξις ιγ'. Τα πράγματα τῶν εἰς ἕτερον βίον η μετελθόντων μοναχῶν τὸ κατ' αὐτοὺς ἐκδικήσει μου ναστήριον. Χρὴ τὸν μέλλοντα μονάζειν προδιατιθέναι τὰ οιν κεῖα· ἐπεὶ οὐκ ἔσται τούτων κύριος, ἀλλὰ τὸ μονα στήριον. Τὰ τοῦ μοναχοῦ πράγματα τοῦ εἰς ἕτερον κοινό Γιον μεταχωρήσαντος τῷ προτέρῳ διοίσουσε μονα στηρί Τίτ. γ΄, διάτ. γ'. "Οτι χρὴ ταῖς ἐκκλησίαις προς κυροῦσθαι τοὺς οἴκους, ἐν οἷς παρασυνάξεις ποιοῦσιν οἱ αἱρετικοί. Τίτ. ιδ', διάτ, κβ'. Οτι τὰ τῆς μοιχευθείσης γυ ναικός πράγματα, εἴτε παῖδας, ἢ γονεῖς ἔχει, εἴτε καὶ μὴ, κατὰ τὸν τύπον τῆς διατάξεως ἐκδικήσει
col. 1327–1328page 126 of 129
PG 138:1327τὸ μοναστήριον ἐν ᾧ ἐμβάλλεται. Ανάγνωθι όλοι τὸ περὶ τούτου κεφάλαιον. Διαλαμβάνει γὰρ καὶ τὸ περὶ τῶν χωρὶς αἰτίας ξεπουδίου διαλυόντων τοὺς γάμους τὰς ὁμοίας κατ' αὐτῶν ἐπάγων ποιο νάς. Τίτλος ζ', διάταξις ζ'. Τὰ τῶν αἰχμαλώτων πράγ ματα, εἰ μὴ ὑπὸ τῶν οἰκείων ἀναῤῥυσθῶσι παί δων, ἡ κατ' αὐτοὺς ἐκκλησία ὑπὸ ἱμεντάριον. Τα πράγματα τοῦ σχῆμα κληρικοῦ ἔχοντος, εἰ μήτε εἰς συγγενεῖς ὀρθοδόξους διαθῆται, μήτε και νωνικοὺς τοὺς ἐξ ἀδιαδέτου κληρονομούντας αὐτὸν ἔχῃ, μέχρι ἐνιαυτοῦ τῆς αὐτοῦ τελευτῆς ἡ ἐκκλησία ἐκδικεῖ· μετὰ τὴν ἐνιαυτὸν δὲ ὁ φίσκος. Τίτ. ι' διάτ. θ'. Τὰ πράγματα τῆς χωρὶς εὐλόγου αἰτίας ῥεπουδιατευσάσης τὸν ἄνδρα, τὸ ἐν ᾧ ἐμβάλλεται μοναστήριον διαδέξεται, κατὰ τὸν τύπον τῆς διατάξεως. Τίτλος της, διάτ. α'. Χωρὶς τῆς Μεγάλης ἐκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως δύνανται οἱ σεπτοὶ οἶκος, δεκρέτου πραττομένου, ἐναλλαγὰς ἀκινήτων πραγ μάτων ἐπὶ κοινῷ συμφέροντι πρὸς ἀλλήλους ποιεῖσθαι. ΤΙΤΛΟΣ Γ. ΠΕΡΙ ΑΙΡΕΤΙΚΩΝ, ΚΑΙ ΙΟΥΔΑΙΟΝ, ΚΑΙ ΣΑΜΑ ΡΕΙΤΩΝ. Α'. Περὶ αἱρετικῶν καὶ γαμετῶν αὐτῶν. ῾Ο αὐτὸς βασιλεύς Βάσῳ τοποτηρητῇ τῶν ἐπάρ χων. Μίαν ἡμῖν εἶναι βοήθειαν ἐπὶ παντὶ τῷ τῆς ἡμετέρας πολιτείας τε καὶ βασιλείας τόπῳ. Ο μὴ κοινωνῶν ταῖς ἐκκλησίαις, ἐν οἷς οἱ ἐντός πιοι συνέρχονται ἐπίσκοποι, αἱρετικός ἐστιν, ὑποκείμενος τοῖς κατὰ τῶν αἱρετικῶν νόμοις. Σημείωσαι ὅτι οἱ τὰ Σευήρου φρονοῦντες, ἢ τὰ Διοσκόρου δεχόμενοι δόγματα, Ακέφαλοι καλοῦνται. Αἱ γυναῖκες τῶν αἱρετικων, αἱρετικαὶ οὖσαι, οὐ χρήσονται τῷ τῆς προικὸς ἢ ἑτέρῳ προνομίων πλην εἰ μὴ μεταμεληθεῖσαι γένωνται κοινωνικαὶ καὶ ἐπι μείνωσι μέχρι τέλους. Εγράφη ε' Νωνῶν Μαΐων, βασιλέως Ιουστινιανού το ιε', ὑπατεία Βελισαρίου. Ε΄. Περὶ Σαμαρειτών. Ὁ αὐτὸς βασιλεὺς ᾿Αβδαίῳ ἐπάρχω πραιτωρίων, Οὐδὲν οὕτω μέγα τῶν ὑπηκόων τινός των ἡμετέρων. Η διάταξις ἐπιτρέ ε: Σαμαρείται; διατίθεσθαι. καὶ ἐξ ἀδιαθέτου κληρονομείσθαι καὶ ληγατεύειν, καὶ δωρεῖσθαι, καὶ ἐλευθερίαν διδόναι, και πάντα κατὰ νόμους πράττειν τὰ συναλλάγματα Σαμαρείτου ἀδιαθέτου τελευτήσαντος ἐπὶ παισὶν ἢ συγγενέσι, Χριστιανοῖς τε καὶ Σαμαρείταις, τοῦ αὐτοῦ βαθμοῦ, καὶ τῆς αὐτῆς τάξεως, ὁ Χριστιανός αὐτοῦ παῖς ἢ συγγενής διαδεχέσθω αὐτὸν, προτιμώ
col. 1329–1330page 127 of 129
PG 138:1329μενος τοῦ Σαμαρείτου παιδὸς ἢ συγγενοῦς. Εἰ δὲ προσεχέστερός ἐστι περὶ τον βαθμὸν ἢ τὴν τάξιν ὁ Σαμαρείτης, προτιμάσθω τοῦ Χριστιανοῦ. ἶσθε δὲ, ὁ ἀποκλειόμενος Σαμαρείτης μετὰ ταῦτα Χριστιανός γενόμενος τὸ οἰκεῖον ἀπολαμβάνει μέσ ρος παρὰ τοῦ Χριστιανού συγκληρονόμου, τοὺς ἐν μέσῳ ζημιούμενος καρπούς. Οι Σαμαρείται εἰς τοὺς ἀνιόντας· καὶ κατιόντας αὐτῶν Σαμαρείτας ὄντας ὡς βούλονται διατιθέσθω σαν. Εἰ δὲ σὺν αὐτοῖς Χριστιανοὶ τοῦ αὐτοῦ τυγχάνουσι βαθμοῦ, εἰς μόνον τὸ τέταρτον μέρος τους Σαμαρείτας γραφέτωσαν κληρονόμους. Εἰς δὲ τὸ ὑπόλοιπον τοὺς Χριστιανούς δυναμένων αὐτῶν, εἰ περὶ τοῦτο παραφθῶσι τὸ μέρος, τὴν δὲ ἱννοφικίοσο κινεῖν κατὰ τῆς ἐκείνων διαθήκης, τῶν εἰρημένων ἐν τῇ προτέρᾳ διαιρέσει περι τῶν μετανοούντων Σαμαρειτῶν καὶ ἐνταῦθα κρατούντων. Καὶ σημείωσαι ὅτι δύνανται οἱ Σαμαρεῖται ἐκ τοῦ ἡμίσεως τρίτου μέρους ἐκ διαθήκης ἁρμόζοντος τοῖς Χριστιανῶν αὐτῶν διαδόχοις καὶ πρεσβεία Χριστιανοῖς καταλιμπάνειν, οὐδὲν λοιπὸν τοῦ δημοσίου ἐκ τῆς αὐτῶν ἐκδικοῦντος περιουσίας, οἷα δὴ τῆς παρούσης διατάξεως καὶ εἰς τὰ προλαβόντα φάκτα τὴν οἰκείαν ἐναγούσης νομοθεσίαν. Εγράφη πρὸ ιζ Καλανδών Ιουλίων, βασιλέως Ιουστινιανοῦ τὸ κε' μετὰ τὴν ὑπατείαν βελισαρίου. Γ'. Περὶ τῶν Σαμαρειτών, Αυτοκράτωρ Ιουστινιανός Διομήδει ἐπάρχε πραιτωρίων. Τὴν ἀσεβῇ τῶν Σαμαρειτών αἴ ρεσιν, καὶ τὴν παράλογον τούτων μανίαν. Η διάταξις ἀναιρεῖ τὴν β' τοῦδε τοῦ τίτλου διά ταξιν, καὶ παρακελεύεται τοῦ λοιποῦ Σαμαρείτας μὴ κληρονομεῖν ἐκ διαθηκῶν ἢ τούτων χωρίς, μηδὲ πρεσβείαν λαμβάνειν, ἢ κατὰ δωρεᾶ; [σ. τρόπου τρόπων κομίζεσθαι πρᾶγμα. ᾿Αλλὰ μηδὲ κατὰ τὴν ἐξ ἀδιαθέτου κλῆσιν διαδόχους ἔχειν Σαμαρείτας, ή ὅλως αἱρετικούς, μηδὲ σχηματιζομένους τὴν ὀρθὴν τῶν Χριστιανῶν προσδέχεσθαι πίστιν, ταῖς δὲ ἀλη θείαις οὐχ οὕτω φρονοῦντας. Μηδὲ μὴν διαθήκας εἰς αὐτοὺς γράφειν, ή ληγάτα καταλιμπάνειν, ἢ δωρεῖσθαι, πλὴν εἰ μὴ ὀρθόδοξοι εἶεν καὶ πίστει καὶ ἔργοις οἱ ταῦτα ληψόμενοι. Εἰ γὰρ μηδεὶς τούς των εἴη, τῷ ἱερωτάτῳ τὰς τούτων περιουσίας μετὰ τελευτὴν προσήκειν παρακελεύεται. Εξαιρεῖται δὲ τῆς οἰκείας νομοθεσίας τους τὰ Σαμαρειτῶν πρεσβεύοντας γεωργούς πρὸς σύστασιν τῶν παρ' αὐτῶν γεωργουμένων χωρίων, συγ χωροῦσα τούτοις, γεωργοῦσι μέντοι τα γέλια, καὶ κληρονόμους, καὶ ληγαταρίους, καὶ γράφειν τοὺς αὐτῶν ἁνιόντας καὶ κατιόντας, καὶ τοὺς ἐκπλαγίου συγγενεῖς, κἂν Σαμαρεῖτα! εἰσι. Μηδενὸς δὲ τού των ευρισκομένων τὸν κύριον τοῦ χωρίου ἐν ᾧ γεωργὸς ἦν ὁ τελευτήσας, τὰ παρ' ἐκείνου κατα λειφθέντα κομίζεσθαι πράγματα ἐπιτρέπει, καὶ τὴν
col. 1331–1332page 128 of 129
PG 138:1331τοῦ ταμιείου τάξιν ἐπὶ τούτοις ἔχειν αὐτὸν, οἷο δὴ καὶ τοὺς δημοσίους φόρους ὑπὲρ ἐκείνου πλη ροῦντα. Κωλύει δὲ καὶ Σαμαρείτας στρατεύεσθαι, συνηγορεῖν, συνεδρεύειν, ἢ ὅλως πολιτικόν τι μετ τιένα: φρόντισμα. Τοὺς δὲ ἀπὸ Σαμαρειτών ἐπιμείναντα; τῇ προτέρᾳ πλάνῃ, καὶ Σάββατα φυλάττοντας, ἢ καὶ ἄλλα τινὰ πράττοντας τὰ διελέγχοντα τούτους ἐν ὑποκρίσει λαβεῖν τὸ ἅγιον βάπτισμα, δημεύεσθαι καὶ διηνεκῶς ἐξορίζεσθαι παρακελεύεται τοῖς αὐταῖς ὑποβάλλουσα ποιναῖς, καὶ τοὺς ἀσεβῆ προ στασίαν κατὰ τῆς ὀρθῆς τῶν Χριστιανῶν πίστεω;! τούτοις ἀπονέμοντας. Πρὸς τούτοις θεσπίζει μὴ προχείρως αὐτοὺς δέχεσθαι ἐπὶ τὸ ἅγιον βάπτι μα· ἀλλὰ τοὺς μὲν χρὴ τῆς διδασκαλίας αἰσθαν μένους ἐπὶ διετίαν κατηχεῖσθαι, καὶ οὕτω βαπτίζεσθαι, τοὺς δὲ νέους πάνυ, καὶ τῆς διδασκαλίας οὐ συνιέντας, καὶ χωρὶς τῆς παρατηρήσεως ταύτης ἀξιοῦσθαι τοῦ ἁγίου βαπτίσματος. Σαμαρείτην δε Χριστιανὸν οἰκέτην ἔχειν οὐ συγχωρεῖ, ἀλλ' εύ θέως τοῦτον εἰς ἐλευθερίαν ἁρπάζει. Εἰ δὲ Σαμα ρείτης οἰκέτης θέλει γενέσθαι Χριστιανός, εὐθέως καὶ τούτῳ ἐλευθερίαν χαρίζεται. Δ'. Ηδικτον περὶ αἱρετικῶν. Αὐτοκράτωρ Ἰουστινιανός, Κωνσταντινουπολί ταις. Πρώτον εἶναι καὶ μέγιστον ἀγαθόν. Προαγορεύει τοῖς αἱρετικοῖς τὸ ἥδιστον μὴ ποιεῖν παρασυνάξεις, καὶ κελεύει τοὺς οἴκους ἐν οἷς συν έρχονται, ταῖς ἐκκλησίαις προσκυροῦσθαι, καὶ αὐτ τοὺς αἱρετικοὺς ταῖς νομίμοις ὑποβάλλεσθαι ποι ναῖς. Εγράφη δ' Νωνῶν ἀπριλλίων βασιλείας Ἰουστ νιανοῦ τὸ ιη' μετὰ τὴν ὑπατείαν Βασιλείου Βελισαρίου] τὸ α'. Ωστε άδειαν εἶναι τοῖς βουλομένοις ῾Εβραίοις ἐν ταῖς συναγωγαῖς αὐτῶν διὰ τῆς Ελληνικῆς φωνῆς, καὶ τῆς Ἰταλικῆς, ἢ καὶ διὰ τῆς τῶν ἄλλων γλώττης συμμεταβαλλομένας [ίσ. συμμεταβαλλομένης] τοῖς τόποις, ἀναγινώσκειν τὰς ἱερὰς Γραφάς· ὥστε νοεῖν τοὺς συνερχομένους τὴν ἀκρόασιν κατὰ τὴν τῶν Εβδομήκοντα καὶ τὴν Ἀκύλου παράδοσιν, καὶ ὥστε τὴν παρ' 'Εβραίοις μεγομένην δευτέρωσιν, ὡς μὴ ταῖς ἱεραῖς ἀνειλημμένην βιο βλοις, κωλυθῆναι τελείως. Καὶ ὥστε τοὺς μὴ λέγοντας κρίσιν καὶ ἀνάστασιν παντὸς ἀπ ελαύνεσθαι τόπου, ἅμα δὲ καὶ τοὺς μὴ ὁμολογοῦντας κτίσμα εἶναι Θεοῦ τοὺς ἀγγέλους. Ὁ αὐτὸς βασιλεὺς Αρεοκίνδᾳ ἐπάρχω πραιτωρίων. Εχρῆν μὲν ῾Εβραίους τῶν ἱερῶν βίβλων ἀκούοντας, κ. τ. λ. Οὐδὲν πλέον τῆς ἐπιγραφῆς διδάσκει ἡ διάταξη; πλὴν ὅτι τοὺς κωλύοντας ἀρχιφερεκίταςπρεσόν τέρους Ελληνίδι φωνῇ ἢ ταῖς ἄλλαις γλώτταις παρὰ τὴν Ἑβραϊκὴν προϊέναι τὴν τῶν Γραφῶν ἀνάμνησιν
col. 1333–1334page 129 of 129
PG 138:1333σωφρονισμῷ καὶ δημεύσει καὶ ἐξορία καθυποβάλλει. Τοὺς μέντοι μὴ λέγοντας κρίσιν ἢ ἀνάστασιν, ἢ τοὺς ἀγγέλους κτίσματα είναι, ταῖς πασῶν ἐσχά ταις τιμωρίαις ὑποτίθησιν. ς' Φεβρουαρίου βασιλείας Ἰουστινιανοῦ ἔτους κς' μετὰ τὴν ὑπατείαν Βασιλείου τὸ ιβ'. Τα παράτιτλα τοῦ τίτ. Τίτ. α'., διάταξις ε'. 'Αναθεματίζει ἡ διάταξις Ανθιμον καὶ Σευήρον, Πέτρον καὶ Ζωοράν, ὡς αἱ ρετικούς, κελεύουσα μήτε τὰ οἰκεία διδάσκειν δόγ ματα, μήτε παραβαπτίσματα ποιεῖν, ἢ παρασυνάξεις, τοὺς οἴκους ἐν οἷς τοῦτο πλημμελείται, ταῖς ἐκκλησίαις προσκυροῦσα. Διάτ. ς'. Ἐὰν χωρίς γνώμης τοῦ ἐπισκόπου ἐν Ιδιωτικῷ οἴκῳ γένηται σύναξις, ὡς ὑπὸ αἱρετικού δεσποζόμενος, δημεύεται ὁ τοιοῦτος οἶκος. Τίτ. β', διάτ. γ΄. Ο ἐν ἰδιωτικῷ οἴκῳ ἢ προ αστείῳ ἢ κτήματι παρασυνάξεις ποιῶν ἐκπίπτει τῆς τούτου δεσποτείας, τῆς ἐντοπίου ἐκκλησίας τους τοιούτους διεκδικούσης τόπους. Μηδείς εὐαγής οἶκος ἐκδιδότω αἱρετικῷ ἀκίνητον κτῆσιν, τὰς τῷ νόμῳ διωρισμένας ποινὰς μετὰ τοῦ ἐκβάλλοντος ὑποστελλόμενος. Τὸ ἐκποιηθὲν ὑπὸ ὀρθοδόξου χωρίον ἡ Ἰουδαίῳ ἢ Μωντανιστῇ ἡ ἄλλῳ αἱρετικῷ ἐκδικείτω εἰς ἰδίαν δεσποτείαν ἡ ἐν αὐτῷ τῷ χωρίῳ διακειμένη ὀρθά δοξος ἐκκλησία. Τοὺς κτισθέντας ὑπὸ τῶν αἱρετικῶν ναοὺς καὶ τὰς ὑπὸ Ἰουδαίων οἰκοδομηθείσας νέας συναγωγάς αἱ ἐντόπιοι ἐκκλησίαι εκδικείτωσαν. ῾Ο ἐν εἰδήσει δοὺς αἱρετικῷ ἰδίαν κτῆσιν ἐκπι πτέτω τῶν προσόδων, τῆς ἐκκλησίας ταύτας διεκ δικούσης, καὶ τοῦ αἱρετικοῦ ἐκβαλλομένου τῆς κτήσεως, καὶ δημεύσει καθυποβαλλομένου. Διάταξις ς'. Αἱρετικὸς μὴ βαπτιζέτω, μηδὲ πολιτευέσθω, μηδὲ ὀφφίκιον μετιέτω. Ὁ ἀναβαπτισθεὶς ἀπεχέτω στρατείας. Ο Ιουδαίος Χριστιανὸν ἀνδράποδον μὴ ἐγέτω, μηδὲ κατηχούμενον περιτεμνέτω. Μηδεὶς τόπος τοῖς αἱρετικοῖς εἰς εὐχὴν ἔστω. Τίτ. δ', διάταξις γ΄. Τὰ περὶ θρησκευτικών κι νούμενα ὁ ἄρχων ἐξεταζέτω πρὸς τὸ συμφέρον του δημοσίου, καὶ μηδενὶ ἑτέρῳ συγχωρείτω ταῦτα ζητεῖν, εἰ μή τοί γε ἐκ θείας κελεύσεως ἐπιτέτραπται. Διάταξις κδ'. Ὅτι χρὴ τοὺς ἐκδίκους ὀρθοδόξους είναι. Τίτ. ζ', διάτ. ζ'. Τὸ εἶναι αἱρετικοὺς παῖδας εἰς τρόπον ἀχαριστίας εἰσάνεται τοῖς νονεῦσι. Ο αἱρετικὲς γονεύς, κἂν θέλῃ, καν μή θέλη, ὑπὸ τῶν ὀρθοδόξων παίδων ἢ συγγενῶν κληρονομεῖται. Τὰ τοῦ αἱρετικού πράγματα τοῦ μὴ ἔχου τοῦ παῖδας ή συγγενείς ορθοδόξους δημεύεται.
Page scan enlarged

Notebook

Full View