MICHAEL ACOMINATUS. NOTITIA vicino victoriam, libertatis et cultus præcipuam causam vidit; postea autem exigua eadem insula per quadringentos annos exsilii locum dabat, per quos custodes Acropolis Byzantini non impediebant Slavos quo minus Atticam in desertum, Athenas autem in desolationis abominationem mutaverint. Ampelaciæ quoque Salaminis in urbe dum morarentur Athenienses, res gravissimas passi sunt: iram imperatoris, dein anathema, quod una cum Egæi maris insulis imperatoribus Isauricæ domus Iconoclastis resistere ausi fuerant. Huc accedit quod morbis, fame, piratis, ignibus subterraneis, qui campos in Attica terra fœde vastabant, mirum in modum vexarentur. Post ubi exsulum Athenienisum reliquiæ cum aliis imperii colonis patriam desertam repeterent, novas e ruinis domus excitaturi, paucitas eorum urbem qualis et quanta fuerat circa Acropolim restituere non valuit. Athenienses ad sua redeuntes (sæc. X et ineunte XI) dura a Bulgaris rapacibus, Atticam imo totam Græciam ferro et igne vastantibus, perpessi sunt. Ea tempestate annus 1019 in Annalibus Atticis aliquantisper refulget, quo Basilius II imperator, Boulyapoxrovos cognominatus, debellatis ad Achridam hostibus, Deiparæ ecclesiæ Athenis dona splendidissima obtulit Uzorum gens septentrionalis quæ, Constantino X Duca, anno 1065, Macedoniam et Græciam septentr. invasit, utrum Atticam populata sit, apud Jo. Scylitzen Curop. altum silentium. Utut est, Athenarum municipium Byzantinum x et xu sæculis tristem faciem præbuisse et majore jure quam Arcadii tempore dípua náðai nori (wov præsentasse videtur. Vid. Synes. ep. 135. Cf. Zygomalas et M. Crusii Turco-Græcia. Vellus aureum (ita enim Athenas appellitaverim) quo tempore Crucigeris, novo Argonautarum generi, succumbere videbatur, dynastis Byzantinis non restituendum, imo barbarorum Asianorum ferro subigendum, in ipsa Athenarum urbe virum obvium habemus qui, licet alienigena, adeo de Athenis meruit, ut inter medii sevi Athenienses memoratu dignos, una cum Irene imperatrice, quæ et ipsa externa 'ArÇ«ímdŵy familia oriunda, præcipuum locum occupare dignus sit; de Michaele Choniate archiepiscopo loquimur. § II. Michaelis ejusque fratris pueritia Chonis et Constantinopoli acta. Quemadmodum fratres Michael et Nicetas Acominati dum vivebant mutua pietate, qualis inter magistrum et discipulum esse debebat, et intellectuali commercio juncti erant, ita alter alterius vitam et studia in lucem edendo hoc novo vinculo uniti videntur, ut in hoc nostro tractatu de Michaele non possimus Nicetæ vitam silentio præterire, quippe qui in opere de rebus quæ post Cpolin per Latinos captam evenerunt fratris cum merita laude mentionem facit, qui ipse superstes fratrem defunctum in biographia et panegyri debitis elogiis honoravit. Michael Acominatus circa quadragesimum sæculi xn annum, initio regni Manuelis Comneni Chonis vel Colossis Phrygiæ urbe natus est, quam frater ejus Nicetas (Hist. ed. Par. p. 145) opibus divitem et hominibus frequentem vocat (3ª). Patre eumdem usum fuisse opulento, nulli dubitamus. Qui enim filios Byzantium in artibus liberalibus ibi misisset educandos? qua dein ratione iidem ad imperii dignitates nisi pecunia aulæ corruptibili data, evecti fuissent? Affinitatis quodam splendore non caruerunt, siquidem Nicetas clericum aliquem Choniatem, cujus Manuel imperator utilem operam in bello contra Turcos expertus est, consobrinum appellat et urbis metropolitano patre spirituali usus est. Pauca tantum de ineunte Michaelis ætate comperta habemus, eaque in sola parentatione in fratris defuncti memoriam dicta hæc in verba exposita: «Pater meus, qui litteras non minus quam liberos suos diligebat, me adolescentulum qui in grammatica et poetica satis provectus eram, ex Asia Byzantium traductum artium liberalium et philosophiæ magistris instituendum tradidit.» Horum magistrorum in numero Joannes et Isaac Tzetzæ fuerunt, quorum vita in 1130-1160 incidit. Michael Nicetam fratrem utroque parente xaσiyavrov germanum sibi novennem ea lege traditum a patre esse dicit ut nutritoris, institutoris, imo patris loco ei esset. Michael ipse affirmat cum majore se, quam fratrem decet, pietate, triplex illud officium explevisse. Pietatis et animi grati certamen inter fratres intercedebat, ita tamen ut Michael archiep. Athen. factus pro modestia sua se fratri ad altissimas dignitates evecto multorum in se collatorum beneficiorum debitorem evasisse asserat. Est etiam ubi Michael fratri quoad ingenii dotes, se inferiorem fatetur, ubi de communibus ipsorum siudiis mentionem facit. Dum enim ipse ad µaðýµara animum attenderet, Nicetam inde a puero rerum majorum exercitationi ac studiis deditum eo pervenisse, ut audaciori volatu in regiones rŵy Oswonyárwy evolaverit, id est, proprio marte meditatus sit. Καὶ ἐν ᾿Αθήναις γενόμενος καὶ τὰ τῆς νίκης εὐχαριστήρια τῇ Θεοτόκῳ δούς, καὶ ἀναθήμασι πολλοῖς λαμπροῖς καὶ πολυτελέσι κοσμήσας τὸν ναόν, υπέστρεψεν εις Κωνσταντινούπολιν. Georg. Cedr. ed. Par. p. 717. Templum Minerva, Erichthonii matris, Parthenon illud in S. Virginis ac Deiparse ecclesiam est mutatum, ut et Thesei templum ecclesiæ sancti Georgii qui draconem interemit, locum cessit. Chonarum nomini postea Colossarum substitutum esse urbis Phrygiæ, quæ præsertim Pauli ad Christianos ejus civitatis epistola innotuit, citra dubium est. In lexico Mich. Pselli geographico quod P. Morellus citat, legimus: KOZOTTAL, FOALS Φρυγίας, αἱ νῦν λεγόμενοι Χώναι, et Nicetas ipse dicit in Thesauro fidei orthod. iv, 22: De o Пasio; iv τῇ πρὸς τοὺς πατριώτας μοι Κολοσσείς Επιστολή θεολογεῖ κτλ.

MICHAEL ACOMINATUS ATHENARUM ARCHIEP. Quo tempore Nicetas inоypapuariwę Baridixos titulo aut sub Manuele Comneno ante a. 1180, aut Alexio II regnante, usque ad a. 1183 ad rerum administrationem accessit, ubi postea ad maximos honores provectus est, Michaeli, minus prospera uso fortuna, archiepiscopus tantummodo Athenarum ut fieret contigit. Sed ut nominis Attici gloriam prætereamus, archiepiscopus Atheniensis e numero præcipuorum inde a 1x sæculo metropolitanorum dioecesis Illyriæ erat, et decem quidem episcopi Aulonis in Phocide, Dauliæ et Coroneæ in Boeotia, Orei, Euripi, Porthmi, Carysti in Eubœa, et insularum Scyri, Andri et Syræ ei ut suffraganei subjecti erant. (Cf. Le Quien, Oriens Christianus II, p. 167 sqq.). § III. Michael Athenarum archiep.—Byzantium rerum statum permutat; legum per Græciam abolitio. Michael, si asserit se per triginta annos munere sacerdotali functum esse, sub finem sæc. XII sub Charitone patriarcha munus iniisse videtur. Casim. Oudinus (Comment. de scriptor. eccles. p. 1536 et 1712) duos in x sæculo metropolitas Athenienses, Michaelis nomine designatos memorat quorum priorem anno 1170 assignat, et Const. Manassis et Simeonis Metaphraste contemporaneos facit; quo errore Harlesius quoque obstringitur (Fabricii Bibl. Gr. ed. nov. XI, p. 188, not.), quamvis opera ab Oudino majori Michaeli attributa, nostro Michaeli Acominato, idque jure, ascribit. Inter ista opera orationem habes Athenis muneris initi die habitam, et cujus verba introductoria sola apud Bandinium (Epist de Michaele Acominato), Tòv pèv dǹ пpoσúxovta, et ultima: "Iva xal aŭroi vadę Osoū sinpes is auto Xplory, etc., legimus. Michael licet antiquo more educatus, in ista phrasi divina ut et in cæteris omnibus quæ scripta reliquit, orthodoxiam ex oculis non amittit, quæ xaloxayabía; antiquæ loco Græci cujuslibet supremam laudem constituit. Quodsi Michaelem nostrum Atticis innutritum artibus et litteris Athenis quæ templis, statuis abundabant, Periclei ævi monumenta inspirabant, idem, qua Christianus ac sacerdos, divini quasi ætheris flamina experiebatur. Ante eum D. Paulus Atheniensibus in Areopago pacem, et in templo Dei incogniti Deum in Christo manifestatum annuntiaverat; et ibidem Dionysius Areopagita primus episcopus memoratur, idem martyr Græcus, quem Gallia quoque apostolum et patronum suum venerata est eo tempore, quo ipsa novi Evangelii apostolos per omnem orbem, præsertim in eam regionem emisit, unde præter Christianismum perantiqua libertatis civilis traditio ei venerat, in Græciam dico Michael Athenas sacras oratione celebrat in Leonidem martyrem et socios habita; heroici ejusdem civitatis ævi, in allocutione ad prætorem Demetrium Drimetem, Athenas reducem, meminit: Tov Oŋoia pariv ixsivov. Eustathii postea archiepiscopi Thessalon., interpretis cel. carminum Homeri, quo familiarissime utebatur, mors profanarum æque ac Christianarum meditationum ansam præbuit; ejus memoriam oratione funebri honoravit, cujus initium: "Ω στυγνός αιών, ὦ τλήμων ἡμεῖς γενεά, finis καὶ AutρEvotes. Paucæ hæ voces de monodiæ pretio statuere non permittunt; at hocce sæculum et nostrum genus accusare licebit negligentiæ, cui solus Tafelius remedium apportavit, qui in Dissertatione De Thessalonica ejusque agro etiam Monodiam in Eustathium publici juris fecit. Eustathii Thessalon. mors (a. 1198) sex annis catastrophen antecessit, quæ Michaeli occasionem dedit ostendendi se non solum bonum ovium pastorem pacis tempore esse, sed qui, urgente necessitate, lupum Argolicum fortiter a grege repellat, licet mox feris occidentalibus cedere coactus fuerit. Atque hoc quidem loco dicendum est qui fuerit Acominatorum sermo justo magis metaphoricus Cujus rei ut majorem fidem faciamus, Nicetæ verba qnibus in Michaelis fratris Vita utitur, repetamus, usurpationem antea memorantes imperii Byzantini per Alexium III Angelum (a. 1195), quam octo annis postea expeditio Italorum Gallorumque Constantinopolin versus, et post redintegrationem Isaacii cæcati cum filio ejus Alexio IV impotentemque Alexii V Ducæ Murzuphli dominationem, secunda Cpolis expugnatio per Francos (12 Ap. 1204) et imperii Latini fundatio secuta est. Nicetæ Acominati Historiæ libri v ultimi (xv11-xx1) et J. Villharduini Annales Gallice conscripti magnam circa eas res auctoritatem habent. Nicetas quidem usque ad a. 1206 progreditur, quamvis in fine libri xıx dicat: Οὐκ ἂν ἀσαίμην τὰ βαρβάρων αὐτὸς, οὐδ᾽ ἐσοίμην παραπέμπων τοῖς ἔπειτα πράξεις πολεμικὰς, ἐν αἷς μὴ νικῶσιν Ελληνες. Οἱ γὰρ βάρβαροι κατὰ τὸν ἐμπρήσαντα τὸν ἐν Ἐφέσῳ ναὸν τῆς ᾿Αρτέμιδος οἰχέσθωσαν αἴστοι τε καὶ ἄπυστοι, μηδὲ προσρήματος γοῦν τινος, ὑφ᾽ ἡμῶν ἀξιούμενοι, ἕως οὗ παρέλθοι ἡ ἀνομία κἀπὶ τοῖς δούλοις αὐτοῦ Contra Gregorium Turon., Bedam et quosdam alios Dionysium Gallicum ab Atheniensi distinguendum et tertio demum post Christum natum sæculo accensendum esse arbitrantes, auctoritati Sim. Metaphrastæ et Mich. Syngeli, abb. Hilduini et multorum virorum sine dubio orthodoxorum et doctorum obtemperamus, qui unum Dionysium agnoscunt. Persuasum enim habemus criticam quam vocant historicam ad Acta sanctorum haud Impune applicari. Nicetæ quidem dictio obscurissima est in Præfatione ad Historiam ubi maxime monet nullibi magis quam hic claritate et simplicitate opus esse. Inde versus sequentes ad marginem cod. Fugger. scripti et a Wolfio Alexandro Chartophylaci attributi: Οὐκ οἶδα τί φῂς ἐνθάδε, Χωνειάτα, Σοφὸν τὸ σαφές συγγράφων είναι λέγεις, Εἶτα επιφώδη και βαραθρώδη γράφεις. Nescio, Choniata, quid dicere velis. Dictionis claritudínem virtutem dicis. Et nihil tu ipse nisi per ampullas componis.

NOTITIA tò Oslov napurdŋOñosrai. Absit ut ego res yestas Barbarorum decantem, aut ea bella memoriæ posterorum prodam, in quibus non vincunt Græci. Imo illi, ut is qui Ephesiæ Dianæ templum incendit, pereant ignoli et obscuri; nec ullo verbo quisquam nostrum eos dignetur, donec transierit iniquitas ct Deus servos suos clementer respexerit. Nicetas fusius refert ea quæ ipse post captam Cpolin passus sit, ac memorat se virginem quamdam e barbari alicujus manibus, asserendo eam sibi nuptam esse eripuisse, repetente idem Michaele non sine laudibus justo majoribus, siquidem fratrem Herculi et Theseo, Abrahamo, Isaaco ac Levi, Simeoni, Davidi ac Danieli præponit, imo cum Christo comparat, qui pro Ecclesia, sponsa sua, mortuus est. Nicetas postquam de rebus abominandis quarum capta Cpolis testis fuit, retulit, de provinciis a Latinis expugnatis ac inter duces exercitus distributis loquitur. Dein ad regnum Thessalonicense Bonifacio Monteferratensi (ο Μοντησφεράντης μαρκέσιος Βονιφάτιος) sub conditionibus feudi traditum, et ea quæ ipse contra Græciam conatus est facere procedit. Ibi enim, rebus jam dudum turbatis adjuti in fine regni Alexii III in multis urbibus usurpatores Græci surrexerant qui contra Francos non minus pertinaciter quam contra imperatorem Græcum libertatem suam defendebant. Ex his in Ætolia et in Epiro australi circa Nicopolin et Epidamnum nothus aliquis ex familia Ducæna oriundus regnabat; dux Græcus quidam in Dolopiæ montibus; in Messenia Theod. Melissenus e gente Comnenorum; in Laconia Leon Chamaretus non minus tyrannice quam Nabis ipse in Argolide et Corinthi Leo Sgurus sæviebat. Hujus cum Atheniensibus sub Mich. Acominato, et cum Francis sub marchione Monteferratensi pugnas Nicetam fusius narrantem hinc inde introducimus (Hist., ed. Paris, p. 390 sqq.) § 4. Michael cum Leone Sguro certamen init, fratre ipsius Niceta referente. «Leo Sgurus, Nauplio ortus, aliquandiu vi magis quam voluntate popularium principatum tenuit ‹ a patre susceptum, ad cujus imitationem non sine sanguine imperavit. Sed confusione rerum auc- «tus, et turbulentis temporibus, ut torrentes imbribus et turbinibus undæ, tumefactus, e parvo ma- «gnus exstitit. Argos dolo, Corinthum latrocinio cepit: et grassando subinde progressus ipsas Athe- • nas cum bellicis navibus et exercitu per Isthmum traducto est adortus, ea spe se arcis facile po- «titurum, aut machinis adductis imbelle præsidium facile territurum. Cæterum ea agitabat animo et «frustra conabatur, quæ ad exitum perduci non poterant. Nam Athenarum summus pastor Michael «Choniates, frater meus (meus inquam: nam laudi mihi duco cognationem ejus, et ei me sanguine * propinquum esse gaudeo, licet a virtute et eloquentia ejus remotissimus), cum sui muneris esse «intelligeret consilio et precibus rem publicam juvare, Sguri castris visis, pie cum eo agere instituit, «an hominem, præsertim non ignotum sed sæpe collocutum, amovere posset. Itaque ex urbe tan- * quam superiore loco monitorum sagittas ejaculatur, et pastorali funda divina verba jacit. Ali- «quando etiam spiritualibus minis tanquam arietibus animum illius sternere instituit. Non enim «decere eum qui Christianus sit et inter Romanos nomen suum profiteatur, Romanos bello petere «nisi forte solis labiis Christianum agat, ut et veste et lingua duntaxat Romanum, corde vero a Chris- «tianis sit remotissimus. Quam vero causam habeat oppugnandi Athenas? nam Argivis ob vicini- «tatem posset forsitan aliquid crimini dare, quo illorum expugnatio excusetur, quemadmodum et «Corinthiis nuper archiepiscopi eorum crebras insidias objecerit, unde Romanum exercitum Nau- «plium accurrere et naves hostiles appellere nunquam recusarit, et suavitate orationis ejus magis «afficiatur quam mellis dulcedine, eaque semper frui cupiat, hic vero ipsum in spiritualium libero- «rum numerum retulerit. Ac hujusmodi armis usus Michael precabatur ut inde recederet. Sgurus «vero non dissimulanter prætendens se vim posse facere, et tempora intueri jubens quæ pro viri- * bus quemque agere monerent, cum omnium urbium princeps afflictissima esset, denique postulabat «ut quidam adolescens ad necem sibi dederetur. Quem etsi alius aliquis etiam non petenti libentis- «sime dedidisset, ut semen uniquum et multis auctorem interitus, pessima quæque et manu et • consilio contra patriam machinari solitum, ille apertum patriæ persecutorem et spiritualis nutricis • Ecclesiæ violatorem et insidiatorem, cujus violentos conatus sæpius et ipse expertus erat, in eorum • numero habuit quos evangelice diligeret, neglectoque Sguro supplicem defendit. Sed cum leonem «illum sapientibus hisce monitis placare non posset, aspidis in morem ultro aures obturantem et «omnis generis tela in arcem conjicientem, orato Deo ut in nefarium hominem et subnascentium ■ malorum auctorem cladem omnem converteret, machinas et ipse in mœnibus disponit, ibidemque * sagittarios et funditores collocat. Nam quid ille ad propulsandos hostes non effecisset, vir omni doc- «trina sacrarum et profanarum litterarum perpolitus summaque facundia ornatus? qui si voluisset, «igni pluere super temerarios aut crabrones in exercitum immitere potuisset, aut aliquid aliud eis In Monodia, infra, col. 373.

MICHAEL ACOMINATUS ATHENARUM ARCHIEP «perniciosum divinitus impetrare. Neque enim cunctatus esset Deus, si manus ille susfilisset aut «labia ad invocationem numinis aperuisset. Sed a tali vel cogitatione, nedum facto, eum abduxit is < qui filio tonitrui compescuit, ne ignem cœlo elicerent, cum diceret: «An nescitis cujus spiritus * sitis? >> «Sgurus autem, desperata victoria, adversarii aciei instruendæ tam periti, tam diserti, tam in- • comparabili virtute præditi, et irrita oppugnatione rupium arcis intellecta, iram suam contra eam • urbem exstimulat cujus arcem expugnare non poterat, villas incendit, greges armentaque rapit. «Et post dies aliquot soluta obsidione Thehas oppugnat; quibus primo impetu captis, ulterius con- «tendit, ac Thermopylis superatis per OEtam montem descendendo Larissæ cum Alexio imperatore «se conjungit. Is enim a septentrionalibus lateribus avulsus et urbe imperatrice excussus in Thessa- «lica Tempe pervenerat. Ac filiam illius Eudociam uxorem ducit, q.æ prius Stephano Triballorum «duci nupta, ab eoque repudiata et Byzantium reversa, post captam urbem et desertam, Alexio ⚫ Ducæ cognomento Murzutlo, qui Romanum imperium postremus invasit, nupserat. Sed ne is qui- «dem illam ad senectutem usque tenuit. Nam Eudociæ pater Alexius, haud scio qua re impulsus, dolo ‹ eum comprehensum luminibus orbavit, erro erroni infestissimus, et imperio dejectus simili cala- «mitate conflictato inimicissimus. Neque multo post excæcationem a Latinis comprehensus Ducas << Byzantium reducitur, et ob dominum et imperatorem suum comprehensum et laqueo enectum in ‹ judicium adductus, pro sui defensione attulit, illum patriæ proditorem exstitisse et dignas suo sce- < lere dedisse pænas. Neque se unum id fecisse, sed et reliquos illius cognatos. Verum illi, spreta • ejus oratione, et iis quæ adjungere cupiebat plane repudiatis, capitis hominem condemnant, novo «et violentissimo supplicii genere. Nam in altissimam columnam, quæ in Tauro stat, perductum «præcipitant. Is vero aliquandiu in pedes descendens, deinde in caput subversus et humi allisus «miserabiliter interiit. Sgurus autem ducta Eudocia, marchione in Græciam transituro, ut paulo ante «dixi, Thermopylarum angustias et altum montem eis imminentem, cæteraque loca quæ Græciæ «aditum intercludunt, accurate custodiebat. Verum nihilominus ille is locis facillime potitus est ob ⚫ nostrorum ignaviam ac degeneres abjectosque animos, subinde potentiores colere volentium; id- ‹ que cum non magnum adduceret exercitum nec inter se consentientem, sed plerisque in rebus, quippe ex multis urbibus collectum, dissidentem. Et cum ipsam Bœotiam invaderet, tam cupide «susceptus est quam quisquam qui ex longinqua et diuturna peregrinatione domum revertitur. Pro- «gressus etiam Attica potitur et arci præsidium imponit. Cum autem idem archiepiscopus, ut pridem «Sgurum, ita et tunc marchionem propulsare posset, tamen tempus a resistendo alienum esse ratus, quippe urbe imperatrice expugnata et tam Orientalibus quam Occidentalibus provinciis Latinæ has- • tæ umbram subeuntibus, citra dimicationem munitione cedit. Postremo Eubœa quoque. omissa ་ « «defensione, supplices ad marchionem manus tendit, et exercitui Euripo concitatiori pontem subs- «ternit; et in ipso freto castellum ædificatum, in eoque sedentem exercitum cernit, a quo «mutabiles insularium animi et callida consilia a defectione coercerentur. Sed quid meam orationem «barbari antevertunt et historiæ cursum occupant, nec ab ullo adversario destinentur? nam hæc «ut Thebis spoliatis et Athenis occupatis in Eubœam transierint, adhuc refert: illi vero, non ut pedi - «tes, sed ut aeriæ volucres, alis supra historiam evecti, ad Isthmum tendunt, oppositum ibi Roma- «num exercitum profligant, urbem in Isthmo sitam locupletem olim Corinthum intrant. Unde Argos ‹ transeunt; Laconiam pervagati impetum in Achiam faciunt. Inde Methonem petunt; ad Pylum Nes- «toris, patriam contendunt. Ad Alpheum etiam accessuros arbitror, ex eoque potos et lotos veterem «jucundam fabulam audituros, fluvium eum Arethusæ fontis Siculi, quem Italorum filii bibunt, amore «liquescentem vereri ne suæ aquæ successus Latinorum et res quas contra Græcos gesserint inscrip- «tas ad populares corum perferre cogatur. Verum, o Græce fluvie Alphee, latex per salsuginem ma- ‹ nans potabilis, res auditu mira, amoris incendium, cave Græcorum calamitates Siculis barbaris explices, aut commemores quantas res populares eorum contra Græcos gesserint, ne choreæ du- «cantur, ne pæanes cantentur, ne plures hostes appellant. Paulisper exspecta. Multæ sunt belli vices; «tesseræ instar volvuntur res mortalium. Nunc his, nunc illis favet victoria; ne Alexandro quidem ‹ ferunt omnia successisse ex sententia, nec Cæsaris fortuna caruit offensionibus. Per ipsam Arethu- «sam te obtestor. « « Huc usque Nicetas, ex cujus narratione traditio de regionibus Græcis a Latinis expugnatis per 41 iambos trimetros in chronicum metricum ab Angelo Maio an. 1828 editum transiit; compositum autem est chronicum illud ad Ephraim, monacho Byzantino, qui Thermophylas in municipium Atticæ convertit, et certamen ducem Naupliotam inter et archiepiscopum Atheniensem in hocce tetrasticho absolvit: Τέλος προσαῤῥάσσει δὲ καὶ ταῖς ᾿Αθήναις· Αλλ' ἀποκρουσθεὶς ἀρχιποιμένος λόγοις Τοῦ Χωνειάτου Μιχαὴλ τοῦ πανσόφου, Θήβαις ἐφορμᾷ ταχέως ἑπταπύλοις. Postremo Athenas ipsas adoritur. Sed repulsus sapientissimi antistitis Michaelis Choniata eloquentia, Thebas confestim Boœtias invadit. Brevius dein de Attica et regionum vicinarum expugnatione:

Μαρκέσιος δὲ τὴν Βοιωτίαν φθάσας, Ταυτην παρεστήσατο ταῖς στρατηγίαις Κρατεί προϊών 'Αττικῆς σὺν Εὐβοίᾳ. NOTITIA. Marchio Boeotiam ingressus, Armis eam subegit: Atticam cum Eubœa suæ ditionis fecit. § V. Quæ Athenis post Michaelis tempora acciderunt. Niceta auctore Sgurus post cladem ad Thermopylas acceptam Acrocorinthum se recepit, ubi ut bellua in antro se abdidit, corpusque contra Latinos defendit. Athenas deinde (unde Michael excesserat, et cujus arx a multis Francorum copiis custodiebatur) et Bœotiam Bonifacius, rex Thessalonicæ, eminentissimo e consiliariis suis, Ottoni de Rupe gubernanda tradidit; utriusque autem provinciæ sicut Eubos et Bodonitzæ dominium Guillelmo de Champlitte cessit, quia ex Achaia et Elide profectus Peloponesum subjugare cœperat. Καὶ ἐκεῖνος γὰρ ὡς εὐγενὴς καὶ ῥήγας ὁποῦ ἦτον, Τοῦ ἔδωσε καὶ ἐχάρισιν τῆς ᾿Αθηνοῦ τὸ ὁμάτζιο. Μέγαν Κύρην τὸν ἔλεγαν, οὕτως τὸν ὠνομάζαν Ἐκεῖνον ὁποῦ αὐθέντευεν ἐτότε τὴν ᾿Αθήναν· Ἐκ τῶν Ἑλλήνων τὸ εἶχασι τὸ ὄνομα γὰρ ἐκεῖνο. Ὡσαύτως γὰρ τοῦ ἔδωκε τρία ομάτζια τοῦ Εὐρίπου, Τῆς Πονδενίτζας ἀλαδή, τὸ ἐκράτησεν ὁ Μαρκέζης, Νὰ τὰ κρατοῦσιν ἀπ᾿ αὐτὸν καὶ αὐθέντη νὰ τὸν [ἔχουν. Ο αὐθέντης δε τῆς ᾿Αθηνοῦ ἀπὸ Βουργουνιάν ἦτον, [κτλ. Ille autem genererosus ut rex erat, In homagium ei dedit Athenas; Ut Magnus Dominus sultani nomen accepit, Qui illo tempore Athenas imperio rexit; Nomen autem a Græcis mutuati sunt. Item tria homagia super Euripum Et super Bodonitzam, concessit marchio lege san- [ciens ut incolæ Eum pro domino suo agnoscerent. Oriundus autem erat Athenarum gubernator ex [Burgundia, etc. Ab Ottone de Rupe ('00v vré à 'Pos), Burgundione, Athenarum moderatore, cujus nepoti ac successori Ludovicus sanctus, rex Franciæ, principis Achaiæ dignitatem concessit, i. e. anno 1205, series incipit principum Francorum qui per ducentos quinquaginta annos ad 1453 usque Athenas regebant, qua in urbe inḍe a Codro et Pisistratinis rex nullus sederat, et ubi quinque sæculis post illum Burgundionem, alteri cuidam Ottoni, Germani sanguinis, reservatum erat, ut magnam Græciæ partem cum dignitate et honore leni sceptro subjecerit. Una cum domino sæculari eoque usurpatore Athenarum, Michaelis expulsi sedem archiep. Romanus, nomine Berardus occupavit, quem non nisi ex epistolis quas Innocentius III PP. ei scripsit, novimus. In notis quas editor Fr. Bosquetius adjecit (ed. Tolos., not. p. 9) Michaelis Choniatæ mentionem facit ita duriuscule scribens: «Græcis rerum dominis Atheniensi Ecclesiæ præerat Michael Choniates, qui captis Athenis a marchione Montisferrati urbe cessit, ut narrat ejus frater Nicetas, qui eum nobis Græca fide et fraterno affectu sanctum prædicat.» Nihilominus idem alio in loco, hunc Michaelem cum archiepiscopo Romano confundere videtur, ad quem Innocentius litteras scripsit. Ex istarum epistolarum una patet, ut Schlosserus quoque (Hist. exped Crucig. II, p. 63) declarat, a Latinis e pluribus diœcesibus, civitatibus, etc., expulsos fuisse Græcos eadem inclementia, qua postea a Turcis Videre etiam e duobus aliis epistolis Papeæ ad archiep. Thebanum (l. 1, ep. 110) et archiep. Amyclseensem (l. ¡v, ep. 98), Ottonem in certaminibus sæcularibus et ecclesiasticis anathema incurrisse, cujus rei pertæsus, dignitate abdica, anno 1221 nepotem Guidonem sibi succedere voluit et in Franciam reversus est. § VI. Michaelis senectus et obitus. Michael exsul non minus tragice quam Nicetas aulicus, totius imperii Romæorum miserrimum statum, gregis custodiam ereptam et exsilium deplorat «Lamentationis copiosa mihi materia adest tum ob communem calamitatem tum propter meam ipsius, eapropter quod templum illustre, opulentum, proh Deum immortalem! quod majores nostri Deiparæ consecrarant, cujus altare meæ custodiæ creditum erat, ante oculos meos ab hominibus sacrilegis spoliatum vastatumque est. Ipse autem post triginta annos quos ibidem peregeram, ut truncus aridus, inutilis, vi ventorum e sacrario Domini ereptus, contra ripas, contra rupes, in imum mare abreptus vix jam vivo. Ecce exsilio damnatus, sine sacerdotio, sine festorum solemnitate, sine urbe, sine civibus, bubonis instar de calamitate omnium et in eo ipsius infortunio amare lamentor.» Ex inscriptione porro nonaginta, quas codex Bibl. Laur. asservat, epistolarum videmus, insulam Ceon pro refugio eum habuisse: To aurou morodai âs šyparfev ÁMÒ TẾC VÁTOU Tñ; Kiw· Id quod tenore epistolarum confirmatur, siquidem P. Morellus monasterium S. Prodromi in ista insula ut asylum ejus designat. Hoc in loco senem exulem annuntiata fratris mors mirum in modum afflixit quem sibi superstitem Βιβλίον τῆς κονγκεστας νης Ρωμανίας καὶ του Mapaiws, p. 59, Ed. Buchon. Paris, 1815. Dilectus filius Otto de Roca, dominus Atheniensis, per litteras vestram petiit providentiam admoneri, ut in castris suis et villis in quibus duodecim Latini abundantes certas habuerint mansiones, proprios sacerdotes, quibus integræ a Latinis laicis decimæ persolvantur, instituere curaretis,» etc. INNOC. III, Epist. lib. xılı, ep. 418. Vide infra, col. 371.

MICHAEL ACOMINATUS ATHENARUM ARCHIEP. fore desideraverat. Nicetas Acominatus, post captam Cpolim, ut omnes li qui ingenio, virtutibus, in patriam amore excelluerant, cum uxore el liberis Nicæam Bithyniæ se recepit, ubi apud Theodorum Lascarin imperatorem non minus quam apud Comnenos auctoritate valebat, id semper agens ut civibus Bizantii exsulibus auxilio ac præsidio, fratri autem seni exsuli solatio foret. Michael quidem in Monodia hæcce dicit: «Licet procul a me viveret, quoties eum vivere ac valere nuntii attulissent, quasi novo spiritu afflatum me sensi.Et ut David animæ suæ solamen reperiri non posse dicit, exhi‐ larari autem ubi primum Dei memoria ipsi in mentem venerit; ita ego quoque ubi præsentium ærumnarum pondere molestarer, mirum solamentum sensi ubi fratrem valere accepi. Quotiescumque itaque epistola fraterna manu signata afferebatur, vultus ac sermonis ejus intime memor caput et manus tangere et osculari mihi videbar; et extemplo atra cura ex animo excessit et gaudio novo locum dedit.» Hæc cum legeris amoris fere plus quam fraterni testimonia, jam non miraberis, si idem dicit se umbra mortis obstringi ob gubernaculum vi ipsi ereptum morte fratris Nicetæ, qui Michaeli et Joanni consobrinis æque flebilibus Romæorum imperio in morte successerit. «Si tanti viri obitus, Michael adjicit, Europam et Asiam æquo dolore ac desiderio afflixit, adeo ut mortem tuam, o anima charissima, ferre non sustineant, quis tandem nostrarum lacrymarum ac gemituum modus erit?» Sequitur de luctu communi gentis Acominatorum per Europam et Asiam disseminatæ, cujus individui defuncti splendore illustrarentur, et qui ejus auxilium multifariam experti sunt. Deinceps de dolore viduæ loquitur, nepte magni Belisarii, quam uxorem ducturus Nicetas, sicut in omnibus gravioribus rebus fratris consilium expetierat; de luctu liberorum teneræ ætatis, e quibus unus errabundus vagabatur; de proprio suo luctu et plaga irremediabili quam fratris mors acerba inflixit. Jam sibi la crymas præ doloris magnitudine deesse queritur, unde sibi calamitates vitæ futuras siccis oculis ferendas fore, donec ipse in remoto terræ angulo aut in medio mari projectus, senex juniori fratri successerit. Vir pius cum esset, Deo ipsi diem dicit, adeo dolor mentem occæcarat: «Dolor adeo me stimulat ut voces proferam quæ impietati ac temeritati forte dabuntur. Cur enim ego canum caput et annis gravis, inutile tandem terræ pondus ac ulcus diutius in hoc carcere retineor?» In promptu non est dicere quo anno Michael vinculis corporis liberatus decesserit; jam enim vita otiosa in monasterio transigenda graviter incommoda sub finem esse debebat. Eum tamen anno 1215 in vivis fuisse epistola quam ad Manuelem patriarcham dedit probare videtur: ad alium neminem enim scripta esse potest nisi ad Manuelem Charitopulum illo ipso anno ad patriarchatum evectum.(V. Le Quien. Oriens Christ. t. I, p. 278). Hæc eadem epistola et plures aliæ quas in Ceo insula composuit probare possunt Michaelem, quamvis solitarium, ut ipse quidem dicit nihilominus sub finem vitæ præstantissimis imperii viris per litteras saltem conjunctum fuisse, ipsumque Lascarim imperatorem in ejus amicorum numero fuisse. Sed quare non orthodoxi hujus et amici principis domum habitavit? Cur non Nicææ vivere maluit prope Phrygiam, ubi frater dilectissimus cum suis vixit et in medio populo demortuus est, quam in Ceo insula petrosa Ægæi maris, hæreticisque vicinus occidentalibus, de quibus in epistola ad Euthymium scripta queritur? Ad hanc is fere quæstionem respondebit qui in patria Bacchylidis ac Simonidis Hymettum et Brilessum sub auroram coruscantes vidit; qui Michaelem in Thesei urbe per generationem pedum Dionysii Areop. manibus portasse et postremo Dexippi gladium non sine gloria strinxisse meminerit. § VII. Scriptorum Michaelis catalogus, in bibliotheca Florentina secundum Bandinium. Præfulio. Scripta a Michaele opera, non minus quam ossa in Cei ripis, in Occidentis bibliothecis oblivioni data esse videbantur. Huc usque non nisi orationum satis multarum summaria, tractatus, epistolæ, carmina quorum pauca aliqua Græce, duo maximi momenti Latine tantum a Michaele Choniata supersunt. Anno 1767 bibliothecæ Laurentianæ quæ Florentiæ est, custos, A. M. Bandinius Academiæ Parisiensi libellum misit sub titulo Epistola de Michaele Acominato ejusque scriptis, quem anno sequenti in catalogo codicum Græcorum bibliothecæ Laurentianæ reproduxit. Nos catalogum collectionis Michaelis scriptorum integræ, quorum summum jam Montfaucouius in Bibliotheca bibliothecarum manuscriptorum, I. p. 355 seqq. dedit, e Bandiniano catalogo extractam, nulla habita titulorum latinorum ratione, damus, et Bandinii exemplum secuti, titulos eodem, quo in codice leguntur, ordine in medium proferimus, præmissa Anonymi ad Michaelis opuscula Præfatione, quam primus edidit doctissimus Tafelius in Dissertatione De Thessalonica ejusque agro. 1. p. 1. Προθεωρία εἰς τὴν παροῦσαν βίβλον τοῦ.... (Nihil amplius; scriptoris nomen in lacuna intercidit. (V. Tafel, l. 1., p. 376 et seqq.) Φιλόλογος ὁ τοῦ βιβλίου τοῦδε πατήρ, καὶ σοφίας ἐραστὴς ἑκατέρας, τῆς ἡμετέρας φημὶ καὶ τῆς θύο ραθεν, ὡς ἔστιν ἀπ' αὐτῶν τῶν συγγαμμάτων γνώLitterarum et omnis sapientiæ vere amicus hujusce libri auctor est, quod lector benevolus ex ipso scripto facile dijudicabit. Sed longiorem hac

ΝΟΤΙΤΙΑ. ναι τὸν ἐντυγχάνοντά. ᾿Αλλὰ τοῦτο μὲν οὐκ ἂν δέοιτο de re sermonem concinnare operæ non est preπλείονος, οἶμαι, λόγου, ἐκεῖνο δὲ μᾶλλον προδιοριστέον, ὡς τῶν λόγων ἔνιοι μὲν πρὸ τῆς ἱερωσύνης ἐγράφησαν (ὁ πρῶτος δηλονότι, ὁ πρὸς τοὺς αἰτιωμένους τὸ ἀφιλένδεικτον· καὶ ὁ ἐφεξῆς, ὁ τοῦ μακαρίτου ἀρχιεπισκόπου Χονῶν ἐγκωμιαστικός· καὶ ὁ μετ' αὐτὸν, ὁ πατριαρ χικός)· οἱ δὲ λοιποὶ πάντες μετὰ τὴν ἱερωσύνην. Καὶ δεῖ μὴ ἀγνοεῖν τοῦτο τὸν σὺν ἐπιστήμη τοῖς λόγοις ἐντευξό μενον καὶ συγγνωσόμενον τῷ ἀνδρὶ, εἰ νῦν μὲν πρὸς τὸ νεανικώτερον αποθρασύνεται, καὶ τοῖς ἐκ ποιητικής ὀνόμασιν ὡραίζεται, κουρίζων, ὡς ἄν τις εἴποι, καὶ ὑπὸ θερμότητος ἐκφερόμενος· οῦν δὲ ὑπαυχμος φαίνεται τὰ πολλὰ, καὶ τὸ ἀγλευκές περιπτύσσεται· Αιτία γὰρ οὐ τοσοῦτον ἡ ὕλη τῶν ὑποθέσεων, ὅσον ἡ τῶν βίων διαφορά. Πλὴν καὶ οὕτως ἡ ὁμοιότης ἁπάντων δια φαίνεται, καὶ τοῦ αὐτοῦ πατρὸς φῦναι τούτους κάκείνους κατηγορεί. Ετι κἀκεῖνο προθεωρεῖν ἀναγκαῖον, ὡς, ἡνίκα μὲν ἦγε σχολὴν, καὶ περὶ μόνους εἶχε τοὺς λόγους, ἐπιδείξεως χώραν οὐδ᾽ ἐπὶ κοινοτέρου ἀκροατηρίου ἐθεατρίσατο· εἴ τι δὲ ἐπονήσατο, καθ' ἑαυτόν, ὅ φασιν, ἄδων ἐποιήσατο· τοῦτο δ' ὅσον κολούει τὴν ἐπὶ λόγοις ἀκρίβειαν ἅμα καὶ φιλοτιμίαν, ἴσασιν οἱ εἰδότες. Επεὶ δε ἱερωσύνης ἐπέβη καὶ παρὰ τοῦ ἐπαγγέλματος τὸ τοῦ λέγειν καὶ γράφειν ἐνδόσιμον ἔλαβεν, οὐδ᾽ ἐνταῦθα τὰ τῆς ἐπιδείξεως εἶχε προβάλλειν φιλοτιμότερα· τοῦτο μὲν τῆς ἱερωσύνης οὐ προσποιουμένης οὐδὲ τὰς ἐν λόγῳ ἐπιδείξεις, ὥσπερ οὐδὲ τὰς ἐν ἑτέρῳ οἰῳδηποτοῦν κατορθώ ματι, ὅτι μὴ καὶ μᾶλλον κηλίδας νομιζούσης καὶ μειρα κιώδη ἀθύρματα, ἡ σπουδάσματα· τοῦτο δὲ τῶν ἀκροωμένων ᾿Αθήνησιν οὐκέτ᾽ ὄντων φιλομαθών, οὐδὲ προσεκκαιόντων τὴν τοῦ λόγου θερμότητα, μᾶλλον δὲ ποιούντων ἐπινυστάζειν, οἷς ὑπόκωφον ἐνδείκνυνται τὴν ἱακρόασιν, ἵνα μὴ λέγω, ὅτι ὅτα καὶ λύρας ὄνος, κατά τὴν παροιμίαν, τοῦ περισσόν τι λέγοντος ἐπιστρέφονται· Η γε μὴν ἀσχολία καὶ τὸ ὑπὸ πραγμάτων ἀνθέλκεσθαι οὐκ ἐώντων ἐξακριβοῦσθαι τὰ τοῦ λόγου, μᾶλλον δὲ καὶ πάρεργα προσβιαζομένων λογίζεσθαι, τρίτον ὂν τῇ ἀπαριθμήσει, πρώτον τῇ δυνάμει φαίνεται. Ταῦτα συννοοῦντα τὸν ἐντευξόμενον, χρεών μὴ βαρύν λογιστὴν καθέζεσθαι, ἀγάπης δὲ μᾶλλον, εἰ μὴ πάνυ τι τοῦ ἀκριβούς τὰ οὕτω πεπονημένα ἐκπέπτωκεν, ἀλλο ἔστιν οὗ καὶ τῆς τέχνης ἐξέχεται, καὶ τὰς ἰδέας τοῦ πολιτικού λόγου συγκίρνησι, καὶ οὔτε τὸ καθαρὸν ἔχει πεπατημένων καὶ εἰς χυδαιολογίαν καταβεβλημένου οὔτε τὸ περιβεβλημένον σφόδρα περιηγκωνισμένον καὶ λαβυρινθῶδες, ἀλλὰ καὶ ἡ περιβολὴ διευκρίνηται, καὶ τὸ σαφές περιβέβληται, καὶ μετρίως ἀμφότερα. Πρμοσται δὲ καὶ ἀπὸ τῶν λοιπῶν ἰδεῶν, ἐς ὅσον ἐξῆν· μάλιστα δ' εἰς μέγεθος αἴρεται, καὶ πλέον, ἅπερ ὁ τοῦ πολιτικού θεσπίζει κανών. Καὶ οὐ κακία τοῦτο δήπου του λόγου, ότι μηδε σφόδρα βουλομένῳ οἷόν τε ἦν, ὅσον ἐπὶ σεμναῖς ἐνοίκις μὲ διαίρεσθαι, αἷς πᾶσα χριστιανικὴ ὁμιλία κοσμείται· οὐ μόνον ἐν λογογραφίαις, ἀλλ᾽ ἤδη καὶ ἐν τῇ ἁπλῶς κοινωνίᾳ τοῦ λόγου. Όσα γάρ, φησὶν ὁ ῥήτωρ τῆς Ἐκκλησίας. σεμνά, εἰ τις ἀρετὴ καὶ εἴ τις ἔπαινος, ταῦτα καὶ λογίζεσθε. Εἰ δὲ καὶ μετὰ τὴν ἱερωσύνην tium; id unum notandum est, plures eum orationum suarum antequam sacerdotii munus iniisset, scripsisse, et primam quidem: Ad eos qui indignabantur quod lumen suum sub modio posuisset; dein orationem laudatoriam in beatum archiepiscopum Chonarum; tertiam denique in patriarcham; cæteras autem omnes post initum sacerdotale munus editas fuisse; quas cum legerit aliquis mente candida, auctori ignoscet, ubi cum temeritate juvenili, flosculis poeticis pueriliter inhæret, et alibi oratorem se aridum et nudum gerit; cujus rei causa non dissertationum materia, sed differentia annorum habenda est, quibus illas composuit. Omnes tamen sic quoque similitudinem aliquam præ se ferentes ab eodem se scriptore exortas esse satis clamant. In quo id quoque prænotare juvat quod, si decoro cum otio litteris solis studeret, non auditorum benevolentiam captaret, id unum agens ut sibi ipsi sufficeret.Hoc quantum noceat operi conficiendo, rerum hujusmodi periti probe norunt. Sed post sacerdotium quoque initum, ubi dicendi scribendive locus erat, vir parum ambitiosus longe ab omni ostentatione abfuit. Nec mirum; sacerdotes enim de operibus a se scriptis non magis quam de quacunque re mundana spiritus sumere decet; quæ omnia e contra pro nugis ac quisquiliis habenda sunt. Huc adde quod Athenienses nostri temporis, audiendi parum cupidi, arte oratoris difficulter exci tantur, imo inter concionem obdormire solent, et parvi pendere eum qui egregiam aliquam rem protulit, a qua non minus quam asinus a lyra abhorrent. si tertium dein impedimentum admittere voles, memento, otii absentiam, negotiorum urgentiam facere ut stylum et dictionem, rebus parvi momenti nimis intentus, minus cures, Cujus rei memor lector non rigidus judex sedebit, sed indulgebit operi minus expolito, ubi artis vestigia aliqua in vocibus, ubi orationum ornamenta non contemnenda comprehendet cum claritate sufficiente. Sæpissime enim stylus ad sublime usque ascendit ultra quam fas est et ars oratoria permittit.Id quoque nullo modo cum vituperio notandum est si orator in edendis divinis meditationibus sublimitatem affectat,id quod nec in eloquentia Christiana, nec in oratione pedestri displicuerit. Namque Ecclesiæ summus orator dicit: Quæcunque pulchra. si qua virtus, si qua laus disciplinæ, bac cogitate (Philipp. IV, 8'. Si vero post munus sacerdotale initum, orationes elegantiam poelican redolent, quippe quæ aliter politæ esse nequibant, non est quod lectorum veniam expetas haud ignorantium hodiernarum declamationum bacchicum furorem a sola Calliope oriundum, ut omittam in inscriptione hujus or. apud Band.. Πρὸς τοὺς ἀχθομένους διὰ τὸ ἀφιλίνδεικτον.

MICHAEL ACOMINATUS ATHENARUM ARCHIEP. Demosthenica illa: Per terram! per fontes! per λόγοι ποιητικοῖς ὀνόμασιν ἔστιν οὗ διανθίζονται, ἐπειδὴ flumina! per rivos! et alia his similia plus quam dithyrambica. Qui autem majorum nostrorum scripta utpote antiqua exempla perlegere amant, meminerint velim, antiquos scriptores elegantiarum et leporis haud parcos fuisse, ut Socratici Plato et Xenophon. Sed et Polemo præfractim dixit, scripta pedestria humeris, poetica in plausiris amovenda esse, quod novum rei nostræ documentum affert. οὐκ ἐξῆν ἄλλως μετέχειν τι καὶ τοῦ ἁβροῦ, τοῦτο οὐδὲ παραιτήσεως ἄξιον πρός γε τοὺς εἰδότας, ὅπως τὰ τῶν νῦν ῥητορευόντων παράβακχα πνέουσιν, ὡς κάτοχα τοῦ τῆς Καλλιόπης ἀτεχνῶς ἄσθματος· οὐ λέγω, κατ᾿ ἐκεῖνα τὰ τοῦ Δημοσθένους, μὰ γῆν, μὰ κρήνας, μὰ ποταμούς, μὲ νάματα· ἐπὶ πλέον δὲ πολλῷ καὶ τῶν διθυράμβων φροντικώτερον. Τοὺς δ᾽ ἀποβλέποντας εἰς τὰ τῶν παλαιῶν συγγράμματα, όσα καὶ πίνακας (5 φασιν) ἀρχαίας χειρός, ἐκεῖνο ἀπόχρη καὶ μόνον ὑπομνῆσαι, ὡς οὐδ' οἱ παλαιοὶ τὰ τε ἀλλὰ τῆς ποιητικὴς, καὶ δὴ τὸ τῆς λέξεως ἄνθος παράπαν ἀπεδοκίμασαν, καὶ μᾶλλον οἱ σοφώτεροι ἐκείνων, τοὺς Σωκρατικούς λέγω, ὧν ἐν τοῖς μάλιστα Πλάτωνα καὶ Ξενοφῶντα οἴδαμεν. Τοῦ δὲ Πολέμωνος οὐ μόνον ὁ ῥοΐζος, ἀλλὰ κἀκεῖνος. Τὰ μὲν καταλογάδην ὤμοις δεῖ ἐκφέρειν, τὰ δὲ τῶν ποιητῶν, ἀμάξαις, πᾶσαν τὴν τοιαύτην παραιτείται νέμεσιν. II, p. 3, b. Πρὸς τοὺς ἀχθομένους διὰ τὸ ἀφιλένδεικτον. Inc. Ὁμήρῳ τῷ μεγαλοφωνοτάτῳ. Fin.: ἡ ῥαθ' ὑπίρηχος κοίλην εἰσέπτατο πέτρην. 111. Ἐγκώμιον εἰς τὸν μακάριον ἀρχιεπίσκοπον Χονῶν κύριον Νικήταν, Inc. Χωρὸς μὲν ἀνήρ. Fin. Τοῦτο γέρας ἔχεις λαβών. Vix credere possum Bandinium, Caveum, Oudinum, Harlesium, hunc archiepiscopum oum Mi chaelis fratre Niceta historico confudisse, qui, ut omnes sciunt, munere sæculari fungebatur, et de cujus uxore ac liberis sæpe sermo est. IV, p. 19. Λόγος ἐκδοθείς τινι τῶν ῥητορευόντων εἰς τὸν ἁγιώτατον πατριάρχην κύριον Μιχαήλ. Inc, Εστι που Εικελικός τις λειμών. Fin. Ὡς στέλεχος φοίνικος πολύν χρόνον. V, p. 24. Τοῦ αὐτοῦ λόγος ὅτι πρῶτον ταῖς ᾿Αθήναις ἐπέβη. V. p. 12. Vi, p. 27, b. Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλια ῥηθεῖσα κατὰ τὴν τρίτην κυριακὴν τῶν νηστειῶν, ἐν ᾧ καὶ ὁ τίμιος καὶ ζωοποιός σταυρὸς προτιθέμενος προσκυνείται. Inc. Καὶ ὁδοιπόρος ὀρθίας ἐλαύνων, Fin. Καὶ ἀκαταλύτῳ ἑορτῇ ἡμῶν. Αμήν. vii, p. 28. Εἰς τὴν ἑορτὴν τῶν βαίων. Inc. Ὁ μὲν προφητικώτατος. Fin. Καὶ λέγειν κατὰ Θεόν. Αὐτῷ ἡ δόξα κτλ. Hujus orationis versio Latina integra exstat auctore Franc. Combefisio in Bibl. Patrum concionatoria, ed. Venet. t. 1V, p. 419 sqq. Hæc quidem homilia, quam Combefisius elegantem orationem appellat, non nisi deumbratio est eloquentiæ Michaelis, quam certe nemo sanus cum Periclis ac Demosthenis facundia comparabit. Id certe non negabis, calorem quemdam et vim et dicendi suavitatem inesse huic certe in Dom. Palmarum homiliæ, ac Voltarium haud vere dixisse affirmando, Græcos istius temporis a majoribus præter garrulitatem nihil hæreditasse. Admonitio quidem quæ in fine legitur, ad virum quemdam quasi prorumpens adolescentem illum in memoriam revocat, de quo Nicetas in Historia de obsessis per Sgurum Athenis ut contemptore Ecclesiæ maligno atque adversario archiepiscopi loquitur evangelico ipsum amore protegentis; qui num ide.n cum nostro fuerit non hujus loci est disquerere. Sequitur de Michaelis scriptis. Fragmentum panegyridis in imperat. Is. Angelum dicta; ad archiepiscopum Thessalonicensem Eustathium epistolæ. VIII, p. 30, b. Προσφώνημα εἰς τὸν πραίτωρα κύριον Νικήφορον τὸν προσοῦχον ταῖς ᾿Αθήναις ἐπιστάντα. Inc. Τις λαλήσαι τὰς δυναστείας τοῦ Κυρίου. Fin. Καὶ Θεὸς πάσης παρακλήσεως ᾧ ἡ δόξα κτλ. XV epist. ΙΧ, p. 38. Εἰς τὸν ἅγιον ἱερομάρτυρα Λεωνίδην καὶ τὴν συνοδίαν αὐτοῦ. Inc. Εἶτα πάλαι μὲν ᾿Αθήνησι. ς'. Ης γένοιτο τυχεῖν καὶ ἡμᾶς ἐν αὐτῷ Χριστῷ, κτλ. Χ, p. 39, b. Προσφώνημα εἰς τὸν πραίτωρα κύριον Δημήτριον τὸν Δρίμην ταῖς ᾿Αθήναις ἐπιστάντα. Inc. Τὸν Θησέα φασὶν ἐκεινον. Fin. Καὶ γῆρας παρεκτείνων ἀκρότατον. ΧΙΧ epist. ΧΙ, Ρ. 52, b. Ομιλία ἐπιστάντος τῷ κατ' Εὔβοιαν Ευρίπῳ. Inc. Ο μεν πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων. Fin. Καὶ ὧν καὶ καλούμενος, νῦν τε καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν. ΧΙΙ, Ρ 54. Θρηνωδά Αμήν. Fin. Και ποιμένος και κατά τη μακαρίτη κυρίω Θεοφυλάκτῳ τῷ Βελισαριώτη. Inc. Θρήνους μὲν πλέκειν μετρους. XIII, p. 57. Λόγος ἐγκωμιαστικὸς εἰς τὸν βασιλέα κύριον Ἰσαάκιον τὸν ᾿Αγγελον. Inc. Εἶτα βασίλισσα μὲν νότου. Fin. Καὶ τοὺς ὅρους τῆς ζωῆς ἐπεκτείνοντος. Hanc se panegyrim in imperatorem qui Andronici Comneni tyrannidı finem imposuit, publici juris facturum esse promiserat Tafelius in ed. sua. Opp. min. Eustathii Thessal. p. 8, sed septem annis post nonnisi sequens exiguum fragmentum edidit demonstraturus in quam misero statu Attica languesceret, quippe quæ præ indigentia tributum imperatori regnum ineunti solvi solitum pendere nequiret. Athenæ coronam auream capiti victoris imponere non poterant; caret enim urbs denario, ut ipsa parum locuples est, imo incolis fere destituta in eo est ut penitus intereat, nisi, benevola aliqua Αὕτη (urbs Athenarum) χρυσοῦν μὲν στέφανον οὐχ οἷα τε ἦν προσενεγκεῖν, καὶ τὴν νικηφόρον κεφαλὴν ἀναδῆται ἀχρήματος γὰρ ἡ πόλις καὶ πενιχρά και του κύκλου διαγραφῇ καὶ τῶν πόλεων

NOTITIA. (Ζ. πολιτῶν), καὶ παράπαν ἀφαντωθῆναι κινδυνεύ- manu auxiliante spiritum recuperat. Nam non nisi οντα, εἰ μὴ νῦν ἀνενέγκοι μικρὸν καὶ συλλέξοι cum regno renascente ipsa renasci posse videtur. πνεύμα, παρὰ τῆς μεγαλουργοὺς καὶ πλουτοδότιδος αναλαμβανομένη δεξιᾶς, καὶ μετὰ τῆς κοινῆς ἀνα ζώσεως ἀπολαύσοι καὶ ἰδίας ἐμπνεύσεως. Hanc panegyrin undecim epistolæ sequuntur. XIV, p. 73. Επιταφίος εἰς τὸν μακαρίτην ἀρχιμανδρίτην τῶν ἐν ᾿Αθήναις μοναστηρίων κύριον Νεοφυτον. Inc. Εἰ καὶ Σολομῶν ἔφη που γνωματεύων. Fin. Η πρότερον ελεούμενος. Post hæc codex orationem funebrem in archiepiscopum Thessalonicensem Eustathium exhibet. Sed ne ordinem temporum perturbemus, epistolas sex ad illustrissimum illum Ecclesiæ antistitem missas huic loco inserimus. textu Græco e Tafellio sumpto (α). XV, p. 78, b. Μονωδία εἰς τὸν ἁγιώτατον Θεσσαλονίκης κύρον Εὐστάθιον. XVI, p. 86. Υπομνηστικὸν εἰς τὸν βασιλέα κύρ. ᾿Αλεξιον τὸν Κομνηνόν, Monendus erit lector ut hocce scriptum ad Alexium II Angelum tantummodo referat, qui auctore Niceta (Hist. p. 295 Β), postquam fratrem regno spoliasset, sive ejusdem odio, sive quod nonen gentis, quæ per annos supra centum purpuram gestaverat, et unde ipse per matrem ortus erat, nobilius ducens, Comneni nomen adoptasset. Ut verum dicamus. de Alexio Ilimp., qui anno 1183 sextum decimum agens annum interfectus est, hoc loco cogitare haud licet, quod ordo chronologicus, quem Michael nunquam non religiose servavit, ejusmodi monogrammate turbaretur. De Alexio autem V aut VI sermo esse non potest, quia nusquam Comneni nomen assumpserunt, gentis nomine Angeli et Ducæ contenti; imo vero simile est de ipsorum regno brevi eoque tumultuario Athenienses parum curasse. Pius noster archiepiscopus, quem Atheniensibus a feroci Sguro obsessis quamcunque posset opem pro virili parte tulisse vidimus, hoc ipso christo demonstrat se a sacris suis meditationibus non eum in modum absorptum fuisse, ut civium suorum salutem ac prosperitatem ex oculis amiserit. Quod dictionem auctoris nostri attinet, et quam justo devotiorem aliquis dixerit, memineris in omnibus quæ ad imperatores suppliciter scriberentur, summam semper humilitatem requisitam fuisse. Id autem minime silentio erit prætereundum Michaelem ore liberrimo imperatorem de prætorum ac magistratuum concussionibus et malis artibus monuisse, id quod nostris quidem temporibus iniquioribus certe auribus acciperetur. Ad politicam quidem Athenarum historiam illustrandam libellus præsens plus quam ad Eustathii litterariam dilucidandam contribuerit, quippe quæ nobis monstrat, certas Athenis immunitates fuisse non spernendas quæ vi prætorum usurpativa nefarie læderentur. Dictionis deinde Michaelicæ barbaries et obscuritas gravissima in aliam linguam traducentibus obstacula præbent. Hanc scriptiunculam in codice Laurentiano octodecim epistolæ sequuntur. XVII, p. 93. Προσφώνημα εἰς τὸν γυναικάδελφον τοῦ βασιλέως Βασίλειον τὸν Κομνηνόν. Inc. Τὸν μεγαλουργόν Ηρακλήν. Fin. Τῆς μετεώρου λυχνίας τῶν ἀνακτόρων. ΧVΙΙΙ, p. 98, b. Προσφώνημα εἰς τὸν μέγαν Δούκαν τὸν Στρυφνόν. Inc. Έδει μὲν διαμεμενηκέναι ᾿Αθήνας. Fin. Καὶ πρὸς τοὺς ἐκεῖσε γαληνίους λιμένας μεθορμίζοντος. Postrema hujus allocutionis recentiori manu suppleta sunt propter unius folii defectum ante pag. 104, cujus propterea prima verba τη δόξη· δεδοξασμένα δε όμως πάντα κτλ. quo pertineant ignoramus; ultima tamen esse alicujus homiliæ, patet ex conclusione, quæ ita habet: "Ων ἐν μεθέξει καὶ ἡμεῖς ευρεθείημεν διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ, κτλ. BANDIN, p. 15. Quatuordecim epistolæ non parvi momenti, siquidem rerum maximarum, quarum Michael testis fuit, ut Constantinopolis captæ, belli contra Sgurum et Latinos gesti, auctoris exsilii usque ad mortem fratris documenta exhibent. ΧΙΧ, p. 116, b. Μονωδία εἰς τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ κύριον Νικήταν τὸν Χωνιάτην. Inc. "Ω πονηρᾶς ἀγγελίας, ὦ πικρᾶς ἀκοῆς, ἧς ἀδοκήτως μοι ἐπιπεσούσης ὦτα μὲν ἀθρόως περιβομβηθέντα ἀμφοτέρα ήχησε! Ο acerbum nuntium ac tristissimum, quo aures meæ mire resonant. Superest hæc oratio funebris in Latinum tradita sermonem a Petro Morellio, et legitur in Historia rerum in Oriente gestarum, Francof. 1568 et in Bibliothecis PP. Post Monodiam 78 epistolae leguntur: ΧΧ, Ρ. 164. Προθεωρία εἰς τοὺς ἀπὸ ψυχῆς καὶ σώματος λόγους. Inc. Τὴν τοῦ λογικοῦ μέρους τῆς ψυχῆς διαφορών. Fin. Ταῦτα ἔδει προθεωρηθῆναι, καὶ δὴ προτεθεώρηται. Ex orat. animæ: Εἰ μὲν παρ' αλλοις οὐκ εἰδόσιν ἐπ' ἀκριβές, τὴν κατ᾿ ἐμοῦ ἐπήρειαν τοῦ συζυγούς τότε σώματος. Fin. Δι' ὑμῶν κτλ. - Ρ. 169. Ex orat. corporis: Οσιν μὲν ὕβριν καὶ λοιδορίαν καὶ ἡλίκα σκώμματα ξυμφορή σασα κατέχεέ μου ή σεμνή ψυχή. Fin. Ψήφος καὶ τὰ πρακτέα, καὶ μὴ διορίζουσα. - Ρ. 176. Η διαίτησις τῶν δικαστών. Inc. Επειδήπερ καὶ ἀμφοτέρων τοὺς λόγους ἠκούσαμο ἀνὰ μέρος. Fin. Εἰς τὴν χώραν τῶν ἀσεβῶν ἀπενεχθῆναι ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ κτλ. Prolixa hæc et absurda Prosopopéia, quam Morellius nominat, non Michaelem auctorem habet, sed Gregorium Palamam, archiep. Thessal., qui apud Catholicos Romanos hæreseos promotor audiebat: Tales enim Michaelem, senem calamitosum, in animo pueriles ludos agitasse longe a vero abhorret. ΧΧΙ, p. 177. Τοῦ αὐτοῦ σχέδος. Inc. Εἰ καὶ μὴ χρόνιο; ἦν ἐν γῇ βαρβάρων. Adde locum mutilum: Ούτωσί εἰσεκώμασε τῇ βασιλίδι τῶν πόλεων, καὶ τὸ μήπω... Michastis scripta infra colligemus: ideo titulos hic tantum exhibemus. Edit. Patz.

MICHAEL ACOMINATUS ATHENARUM ARCHIEP. Dein versus aliquot iambici sequuntur, quorum primus: 'Αλλ' ώ κατοικῶν οὐρανοῦ αῦτος μέγα, κ. τ. λ. Qui amplum incolis firmamentum. ΧΧΙΙ, p. 180. Carmen hexametrum cum hac inscriptione: Τοῦ ᾿Αθηνῶν (archiepiscopi Athenarum). Præcedunt tituli loco septem versus minio exarati, nullo prorsus metro, et procul dubio librarii ignorantia aut negligentia male habiti. Quos, nulla adhibita emendatione, secundum Bandinium subjicimus. Ησυχίης τόδ' ἄθυρμ' ἐμόν, τελέσχη μακρά. Ανδρὸς ἀκηδιόωντος ἀήματι νυσταλόεντι, Οὐ μὰν ἄμουσον πάμπαν, ὅλον τε πόλη πέπαικται. ᾿Αλλ' ἐπιμιξ τῆς παιδιῆς ἔσθ' άκεν ἐσπούδασται· Οὐδέ γε αὖ ἱερῇ πολιν καθάπαξ ἀπεοικός. Οὔνομα καὶ Θεανώ κικλήσκεται, οὔνομα σεμνόν, Καί κι σὺ τοῦτο γνώσεαι, ὦ φίλος, αὐτίκ᾽ ἐπελθών. Primus carminis versus legitur: Κόσμον ἐμῶν προθύρων συκέην σκιόεσσαν ἀείδω, Ultimus: Δουλοσυνάων ἀργαλία προταμών ζυγοδέσμα. Quos vides otii fructus, nugæ sunt, nævi; Quales somniator male sanus excitat; Nec tamen Musarum afflatu prorsus carent, Imo joci seriis misti exhibentur, Quales senem venerandum non dedecent. Theano nomen cuivis audienti sacrum; Sed id tu ipse ubi volueris, cognitum habebis. Ficum cano ædes meas obumbrantem. Servitutis vincula prementia dirimens, XXIII, p. 185, b. Septem carmina, quorum quatuor prima: Εἰς τὴν κοίμησιν τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου, εἰς τὴν δευτέραν παρουσίαν, εἰς τὸ θεοτόκιον εἰ εἰς τὸν μονόχερων (sic!) numeris hexam., tria posteriora, Εἰς τὴν σταύρωσιν, εἰς τρίμορφον εἰ εἰς ἀγγέλους, metro iambico composita sunt. XXIV, p. 187. ᾿Αρχαί τινων διαφόρων ἐπιστολῶν 23 numero, styli exercendi gratia, sicut Bandinius autumat, exaratæ. Hinc inde Bandinius (p. 19-36) universas Michaelis epistolas ordine chronologico in codice observato enumerat, addendo: Epistolarum CLXXX Michaelis Acominati, Atheniensis metropolita, recensio per alphabeti litteras digesta. ED, ordine alphabetico quoad nomina eorum ad quos missæ fuere, epistolarum Michaelis seriem damus, additis aliquibus notulis e Lequienii Oriente Christiano aut Ducangii Glossario ad Scriptores mediæ et infimæ Græcitatis desumptis. Τῷ γέροντι τῆς μονῆς τοῦ Κομνηνού κυρ. ᾿Αθανασίῳ. Τῷ πατριάρχῃ κυρ. Βασιλείῳ. Τῷ λογοθέτη κυρ. Βασιλείῳ τῷ Καματηρῷ. - Τῷ γυναικοθείῳ τοῦ βασιλέως σεβαστοῦ Λασκαρέως κυρ. Βασιλείῳ τῷ Καματηρῷ – Τῷ Πικριδίῳ κυρ. Βασιλείῳ, τῷ λογαριαστῇ τοῦ πραιτωρίου. – Το μεγάλου λογοθέτῃ τῷ Βελισσαριώτη. - Τοῖς Βελισσαριώταις. – Τη Βεριβοήσση. – Τῷ τεσσάρακοντα πήχη κυρῷ Γεωρ γίῳ. Τῷ μεγάλῳ σκευοφύλακι (ἔπειτα τῷ πατριάρχῃ) κυρῷ Γεωργίῳ τῷ Ξιφιλίνῳ. Τῷ Παδυάτη κυρ. Γεωργίῳ. – Τῷ ἀναγραφεί κυρ. Γεωργίῳ τῷ Κολυμβᾷ. Πρὸς τὸν αὐτὸν καὶ τὸν σύντροφον αὐτοῦ κυρὸν τὸν Νομικόπουλον. – Τῷ Καμάκωνι κυρ. Γεωργίῳ. - Τῷ ἀνεψιῷ αὐτοῦ κυρῷ Γεωργίῳ τῷ σεβαστώ. Τῷ ἀρχιτρῷ κυρῷ Γεωργίῳ τῷ Καλλίστῳ. – Τῷ υἱῷ αὐτοῦ κυρῷ Γεωργίῳ. - Τῷ Βαρδύνη κυρ. Γεωργίῳ. – Τῷ πιστοφίλῳ κυρ. Γεωργίῳ. — Τῷ Θηβῶν γραμματικῷ. Τῷ ᾧ σηκ. (fort. πρωτ τασηκρήτη, Β) κυρ. Δημητρίῳ τῷ Δρίμη. Τῷ σεμνῷ καὶ ἐπὶ τοῦ κανικλείου κυρ. Δημητρίῳ τῷ Τορνίκη. Τῷ λογοθέτη (τοῦ δρόμου) κυρ. Δημητρίῳ τῷ Τορνίκη cum voc. initial.: Αἰεὶ παῖδες οἱ Έλληνες Τῷ μεσάζοντι τῷ Τορνίκῃ κυρ. Δημητρίῳ. - Τῷ Καρύστου κυρ. Δημητρίῳ. - Τῷ μακρεμβολίτη κυρ. Δημητρίῳ. — (incipit: Οἴμοι, οἴμοι, ότι τῆς ὑπερορίας). — Τῷ Γαρδικίου καὶ Περιστερᾶς ἐπισκόπῳ κυρ. Ἐπιφανίῳ. - Τῆ τυχο (superscr. μρ.) κυρᾷ Εὐγενείᾳ. – Τῷ Νέων Πατρών ύπερτίμῳ κυρ. Εὐθυμίῳ. Πρὸς τὸν αὐτὸν ᾿Αθηνῶν τοῦ ὑπερτίμου Νέων Πατρῶν κυροῦ Εὐθυμίου. Τῷ Τορνίκη κυρ. Εὐθυμίῳ. – Τῷ αὐτῷ καὶ τοῖς ὑπ' αὐτὸν ἁγιοσοφίταις. Πρὸς τὸν κυρὸν Εὐθύμιον. - Τῷ Θεσσαλονίκης κυρ. Εὐσταθίῳ. – Τῷ ὁσιωτάτῳ κυρ. Ησαΐᾳ τῷ ᾿Αντιοχείτη. — Τῷ Φουρνίτῃ τῷ Θεογνώστῳ. — Τῷ πα τριάρχη κυρ. Θεοδοσίῳ. - Τῷ Ματζούκι κυρ. Θεοδοσίῳ. -- Τῷ (ἐπὶ τοῦ κανικλείου) σεμνῷ κυρ. Θεοδώρῳ Basilius Camaterus fuit patriarcha Constantinopolitanus ab a. 1183 ad a. 1186, ac Theodosio in insulam Terebinthum secedenti successit. Bandini. (Cf. Nicet. Hist. p. 169 A). Λογαριαστών duo genera erant; primi dicebantur λογαριασταὶ τῆς αὐλῆς, ii nimirum, qui in palatio merentibus stipendia exsolvebant; alteri λογαριασταὶ τῆς πλόας, qui classis rationes expendebant: prioris generis erat hic Basilius. B. (Cf. Goar ad Codin. ed. Par. p. 33, n. 64, Gretser, ib. p. 212). Σκευοφύλαξ erat qui sacra ecclesiæ vasa custodiebat. B. - (Cf. Gretser et Goar. 1.1. p. 161, et p. 10, n. 8). Georg. Xiphilinus ex magno sceuophylace creatus est patriarcha Constantinop. a. 1192. B. Αναγραφεύς, proprie descriptor, erat tributorum exactor B. (Du Cange, 1. l. p. 47). Κανίκλειον, caniculus, erat atramentarium imperatoris, cui qui præerat, ὁ ἐπὶ τοῦ κανικλείου dicebatur; hoc autem illi nomen est inditum, sive quod caniculi formam referret, sive quod caniculis fictitiis, ut hodie etiam fieri solet, sustentaretur. B. Plat. Tim. ed. Stephan. p. 22. Μεσάζοντες dicebantur, qui in aula imperatoris primas obtinebant, scilicet rerum ministri. B. (Du Cange, glossar. gr. p. 909, conf. Goar. §. 1. p. 72, n. 38). Gardicium unus erat ex episcopalibus metropolitano Larisse in provincia Thessaliæ subjectis. B. (Cf. Le Quien, Or. chr. II, p. 103). Fuit monachus collis S. Auxentii et patriarcha Constantinopolitanus ab a. 117S ad. &. 1183. B. (Conf. Nicet. p. 139, 158, 164 et 168). llle est fortasse Theodorus Irenicus, cognomine Copas, qui anno postea 1215 Nicem patriarcha electus esť. B.

ΝΟΤΙΤΙΑ. τῷ Εἰρηνικῷ. — Τῷ Εὐρίπου κυρ. Θεοδώρῳ. - Τῷ κρατίστῳ κυρ. Θεοδώρῳ τῷ Δούκα. — Τῷ Βελισσαριώτη κυρί Ἰωάννῃ· — Τῷ Θηβῶν κυρ. Ιωάννῃ. - Τῷ Θεσσαλονίκης κυρ. Ιωάννη. Τῷ παρακοιμωμένῳ (10') κυρ. Ιωάννη τῷ πονοπό (ντῳ). – Τῷ καλῷ καιρῷ κυρ. Ἰωάννη. - Τῷ Ναυπάκτου κυρ. Ιωάννῃ. - Τῷ καθηγουμένῳ τοῦ ἁγίου Μελετίου κυρ. Ιωαννικίῳ. — Τῷ καθηγουμένῳ τῆς μονῆς τοῦ κυνη (γίου) τῶν φιλοσόφων. — Τῷ καθηγουμένῳ τῶν ἁγίων ὁμολογιτῶν. — Τῷ καθηγουμένῳ τῆς σεβασμίας μονῆς τῆς Καισαριανῆς. - Τῷ πανεντιμουπερτάτῳ θείου τοῦ βασιλέως Κασταμονίτη. - Τῷ Πηγανίτη κυρ. Κωνσταντίνῳ. — Τῷ θεοφιλεστάτῳ σπαθαρίῳ κυρ. Κωνσταντίνῳ. — Τῷ ἐπὶ τῆς ἱερᾶς σακέλλης κυρ. Κωνσταντίνῳ τῷ Μεσοποταμίτη. - Τῷ λογοθέτῃ τοῦ δρόμου κυρ. Κωνσταντίνῳ τῷ Τορνίκη. — Τῷ Κρήτης ἀρχιερεῖ. — Τῷ βασιλεῖ τῆς ᾿Ανατολῆς τῷ Λασκάρει. — Τῶ οἶκουμενικῷ πατριάρχη κυρ. Λεοντίῳ - Τῷ ὁσιωτάτῳ μοναχῷ κυρ. Λουκά. - Τῷ ἀρχιμανδρίτη κυρ. Λουκιανῷ. – Τῷ καθηγουμένῳ τῆς μονῆς τοῦ στουδείου κυρ. Λουκιανῷ. - Τῷ Θηβῶν κυρ. Μανουήλ. — Τῷ σεβαστῷ κυρ. Μανουὴλ τὸν Ὑκλέα. - Τῷ Βεριβόη κυρ. Μανουήλ. - Τῷ πατριάρχη κυρ. Μανουήλ, — Τῷ πανοσιωτάτῳ καθη γουμένω τῆς σεβασμίας μονῆς τοῦ Προδρόμου κυρ. Μαρτινιανῷ. — Τῷ Αὐτωρειανῷ κυρ. Μιχαήλ. - Τῷ ἀνεψιῷ αὐτοῦ κυρ. Μιχαήλ. Πρὸς τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ κύριον Νικήταν τὸν Χονιάτην. – Τῷ ἀνεψιῷ αὐτοῦ κυρ. Νικήτα. – Τοῖς ἀνεψιοῖς αὐτοῦ τῷ τε κυρ. Νικήτᾳ καὶ τῷ κυρ. Μιχαήλ. - Τῷ Βεριβόη κυρῷ Νικηφόρῳ. - Τῷ μεγαλυπε ρόχῳ πρωτονοταρίῳ καὶ πραίτωρι κυρ. Νικολάῳ τῷ Τριψύχω. - Τῷ ἱατρῷ κυρ. Νικολάῳ τῷ Καλοδούκη, Πιστοφίλῳ κυρῳ Νικολάῳ. — Πρὸς τὸν Νέων Πατρῶν τὸν Μεσοποταμίτην καὶ Κοστομήρην λεγόμενον. - Τῷ σα κελλαρίῳ τῷ Πλευρῇ. - Τῷ ἐπισκόπῳ ρε (superscr. δς).— Τῷ μεγάλῳ δουκί τῷ Στρυφνῷ. - Τῷ σακελλαρίῳ τῶν ᾿Αθηνῶν τῷ Φωκά. Τῶ § X. Alia Michaelis scripta quæ in Bibliothecis Oxoniensi ac Parisina asservantur. Carmen de Athenis. Conclusio. Post Epistolarum Michaelis catalogum Bandinius (8 44 sqq.) plura de tribus Greg. Naz. epistolis, tum de Theophylacti, Bulgarorum archiepiscopi, scriptis in Bibl. Florent. asservatis in medium profert, quæ hujus loci non sunt. Memoratu autem digna videntur aliquot Michaelis scripta, quæ dum in Bibliotheca Medicæa desunt, in Oxoniensi visuntur, sec. Catalogum libr. mss. Angliæ et Hibernis (Oxon. 1697), quibus tituli: Catechesis prima; Homilia de creatione hominis, et Lamentatio demortui Adyephi; deinde in Bibliotheca Parisma Tractatus de cruce, quem Fabricius perperam in orationem permutavit, et qui forsitan rectius carmen iambicum de pristina urbis Athenarum dignitate esse videtur, quodque Boissonadius in tomo V Anecdatorum publici juris fecit. Ob ultimos hujus carminis versus non immerito exordium longioris poematis suspiceris. Ut ut est, certe lamentationem licet mutilam habes scriptam de Athenarum fatali sorte ab ultimo antistite ejus urbis, qui cantico, ut ita dixerim, olorino fatum ejus urbis fatale memoriæ prodidit. Restat ut carmen Morelli, finem haud spernendum dissertationi nostræ imposituri, lectoribus mente benevola impertiamur: Cecropidum praesul Michael, dum tristia fratris Nicete queritur funera Choniatæ, Cygnea testatur tua vox, o Græcia, quænam Viribus effetis, cum morerere, fuit. Atticus ille lepos, Xenophon quo scilicet olim Nobilis a teneris claruit unguiculis, (10') Παρακοιμώμενος, præpositus cubiculi; ac prioribus sæculis dignitas erat eunuchis tributa; extremis vero temporibus duplicis fuit generis; alius enim erat παρακοιμώμενος του κοιτώνος, cubicularius imperatoris; alius παρακοιμώμενος τῆς σφενδόνης, annuli signatorii custos. Β. Μονή est μοναστήριον. V. Du Bange l. 1. p. 949, de καθηγούμενος (Abbas, Prior), p. 473. Σπαθάριος, armiger. Du cange, p. 1415, Cf. Goar. 1. 1. p. 29, n. 34. Occidit,heu! tecum tumulumque subivit eumdem Fædaque successit nec mora barbaries. Qui volet ergo tuas cognoscere, Græcia, vires, Cum Xenophonte legat funera Choniatæ: Ille tuas cunas nascentis floribus ornat, Hic tua fraterno funere fata gemit. Ὁ ἐπὶ τῆς σακέλλης idem valet ac σακελλάριος. B. p. 26. Sacellarius erat ecclesiasticæ pecuniæ curator et custos. Σακέλλη enim sive σακέλλιον dicebatur sacculus pecuniarius, h. e. ærarium ecclesiæ, quo eleemosynæ asservabantur. Id. p.21. Septem tantum menses patriarchalem sedem obtinuit Constantinopoli Leontius a. 1190, dictus Theotooistes, quod per Θεοτόκον, quam sibi apparuisse dicebat imperator (ls. Ang.), electus fuisset. B. (Cf. Nicet. 259. C.).