759 THEODORUS II IMP. - NOTITIA. ANNO DOMINI MCCLVIII. MICHAELIS CHUMNI THESSALONICENSIS METROPOLITÆ DE GRADIBUS COGNATIONUM Vide tom. CXIX, col. 1298. ANNO DOMINI MCCLIX THEODORUS DUCAS LASCARIS NOTITIA (Ex Leonis Allatii Diatriba De Theodoris ap. Maium in Bibl. nov. PP. tom. VI, 11. p. 190.) - 760 Theodori Duce Lascaris imperatoris non minima laus est,quod in minime pacatis reipublicæ rebus, sed plurimum turbulentis, tempus quod illi supererat ex publicis negotiis excussum studiis et scription tribuebat: ideoque varia sui ingenii monumenta, quæ doctissimis quibusque admirationi sunt, posteri❤ reliquit Excusus est illius canon paracleticus in sanctissimam Virginem, quo illius opem temporibus difficillimis! et calamitosissimis implorat, elegantissime scriptus post Paracleticem librum Græcorum. ecclesiasticum. Ludovico Maraccio de Græco Latine redditum dabit in suis Cæsaribus seu imperatoribus Marianis piùoraplevárato; Hippolytus Marraccius, dicti Ludovici frater. Ejusdem de communione naturali libros sex primus in linguam Latinam vertit Claudius Aubertus triacurianus Gallus, qui denique Calviniana ejurata hæresi, Divione catholice obiit, Basileæ apud Episcopium 1571, in-8. Exemplar Græcum Joannes Sambucus Joanni Leunclavio transmiserat. Habentur etiam manuscripti Græce in bibliotheca regia Scoriaci et in Vaticana. Incipiunt: Ἐκ πολλῶν μὲν πραγμάτων καὶ ἄλλων γνόντες οἱ άνθρωποι. Ejusdem habentur ibidem manuscripta εγκώμια εἰς τὸν ἑαυτοῦ πατέρα, εἰς τὸν βασιλέα των 'Αλαμα võv zai äña. Laudationes in patrem, in regem Alemanorum, et alia Item canones; HEOTÓXIP εὐχαὶ, καὶ ἄλλα πλεῖστα. In Deiparam preces, et alia plurima. Nec non Περὶ Χριστιανικής θεολογίας 20 you intú. De Christiana theologia libri septem. Quos eosdem esse puto cum iis qui in Vaticana sunt num 1113; etsi non sunt integri, deest etenim primus et pars secundi. Tertius est, özɩ tó › èorizpia, unum esse tria. Ρ. "Ωσπερ δέ τὸ ἐν, ἐστὶν ἔν, οὐτῷ δὴ καὶ τὸ ἓν ἐστί τρία Quartns, Περί θεωνυμίας, de divinis nominibus. P. Έπει δὲ τὸ Θεῖον μετὰ τῶν ἄλλων πολυωνύμως και ονομάζεται. Quintus, περί τῆς ἁγίας Τριάδος, de sancta Trinitate. P. Έστι μὲν οὖν Θεός τρισυπόστατος, ἀρχὴ τῶν ὄντων τε και ὑπὲρ τὸ ὄν Sextus, xuru Ativos TEOL TË; ixmogsüting toü ayiou Ilvɛjuntos, adversus Latinos de processione, Spiritus sancti. P. Δεῖ μὲν ἀεὶ τὴν φύσιν τῶν ὄντων ἐν τοῖς ἰδίοις ἐπεκτείνεσθαι πράγμασιν. Septimus item: Κατά Λατίνων περί τῆς ἐκπορεύσεως τοῦ ἁγίου Πνεύματος, contra Latinos de processione Spiritus sancti. Ρ. Ἐκ τοῦ Πατρός και θεοῦ ἰσχὺς ἐκπορευομένη τῆς δημιουργικῆς τοῦ Υἱοῦ Θεοῦ δομήσεως τελειώσας. Theodori hujus imp. magister fuit magnus ille Nicephorus Blemmida, cujus monitoriam orationem Orio dei ɛival toy Bazinia, qualem oporteat esse regem (cum ejusdem paraphrasi) ad regium discipulum scriptam vulgavimus nos in se čundo volumine Scriptorum veterum; Vitam auteri resque gestas præclari hujus imperatoris scribit luculenter Ephræmius chronographus. Ibi v.9269, dicitur Theodorus ίδρις σοφίας παντοδαπῆς καὶ Kóyw”, omnimoda sapientia doctrinisque instructus. MAI.

761 DE DIVINIS NOMINIRUS. - MONITUM 762 Ejusdem οἰακιστικής ψυχῶν ὑποτυπώσεως βιβλία τρία μεθ᾿ ἑρμηνείας, gubernatricis animarum hypotyposeos libri tres cum expositione. Puts tamen titulum mendosum, et quod Leonis imperatoris est, Theodoro tribui Ejusdem ἐγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον μάρτυρα Τρύφωνα, laudatio in sanctum martyrem Tryphonem. In Vaticana. Ejusdem εἰς τὸν εὐαγγελισμον τῆς Θεοτόκου, καὶ περὶ τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ in annuntiationem Deipara, et de incarnatione Domini nostri Jesu Christi.Ρ. Νοῦς μέντοι γε βροτῶν, καὶ διάνοια τῷ καθ᾿ ἡμᾶς μιγνύμενά τε καὶ χωριζόμενα. Scoriaci et in Vaticana. Εjusdem χαι ρετισμὸς εἰς τήν Θεοτόκον, κανών ψαλλόμενος εἰς τὴν θαυματουργούσαν εἰκόνα τῆς Θεοτόκου ἐν ᾠδαῖς η. Έτερος κανών ψαλλόμενος εἰς τὸν ἀκάθιστον ὕμνον τῆς Θεοτόκου, salutatio in Deiparam, canon qui conciniturin imaginem Deiparæ miraculis conspicuam,odis octo. Canon qui canitur in acathisto. Ejusdem processione Spiritus sancti contra Latinos περὶ τῆς ἐκπορεύσεως τοῦ ἁγίου Πνεύματος κατὰ Λατίνων Scoriaci in regia. legitur præterea ejusdem in bibliothecis Italicis χαιρετισμὸς εἰς τὴν ὑπεραγίαν Θεο τόκον, salutatio in sanctissimam Deiparam. P, Χαῖρε ἱλαστήριον χυχῶν, παρθενομήτορ, χαράν ἡ κυήσασα. NOTITIA ALTERA. (Cave ad. an. 1955). Theodorus Lascaris, junior, Ducas etiam dictus, ortu Nicænus, Theodori senioris, qui capta a Latinis Constantinopoli imperii sedem Nicæam transtulerat, ex Irene filia nepos, Joannis Duce Irenes conjugis et Theodori successoris filius natu major, patri in imperio successit an. 1255. Rem adversus Bulgaros, Thessalos, aliosque imperii hostes fere per tiennium feliciter egit, verum infirma valetudine morbisque fractus, habitum monachalem induit, et in Sydandronum monasterium, ut nos docet Dorotheus Monembasiensis (α) (in Magnesia id situm erat) secessit, ibique breve quod vitæ remansit, tempus consummandæ pœnitentire et otio pio ac litterario consecravit. Regnavit annos 3, defunctus anno 1259, aetatis 36. Princeps omnino eruditus, meliori sorte seculoque dignus. Certe summum ejus tum in pietatem, tum in rem litterariam studium ex ipsius nummis imperiique insignibus lucuJenter constat, in quibus dextra crucem. sinistra volumen tenens describitur, Vid. cl. et litteris non minus quam dignitate illustrem D. du Fresne Famil. byzant. pag 223. Scripsit jam monachus ad Joannem episcopum Coronensem prolixum satis tractatum adversus Latinos de processione Spiritus sancti. Exstat ms, sed mendose exaratus, et in fine multilus in bibliotheca coll. Gonv. et Caii Cantab. Titulum et prologum, quos in usum meum descripsit D. Whartonus, Græce hic subjungam: Θεοδώρου μοναχού του Λάσκαρι λόγος απολολητικὸς πρὸς τὸν ἐπίσκοπον Κορώνης κατά τῶν Ἰταλῶν, ἔχουν κατὰ τῶν Λατίνων περί τοῦ Πνεύματος τοῦ ἁγίου. Ἐπειδὴ ἐρώτησιν ύπεγά- (στο ἡ βασιλεία μου πρὸς σέ, ὦ ἱερώτατε ἐπίσκοπε Κορώνης, ἀπολογήσασθαι τῇ βασιλείᾳ μου, όπως η άγιων τάτη τοῦ Θεοῦ μεγάλη Εκκλησία ἡ πρεσβυτέρα Ρώμη δογματίζει περὶ τῆς ἐκπορεύσεως τοῦ ἁγίου Πνεύ ματος και απολογίαν ἔξου παρὰ τὴν βασιλείαν μου, ὅτε ἡ ἁγιωτάτη τοῦ Θεοῦ μεγάλη Εκκλησία οὕτως σούεται [συνίεται] περὶ τῆς ἐκπορεύσεως τοῦ ἁγίου Πνεύματος, ὡς οὐ μόνον ἐκ τοῦ Πατρὸς ἔχει τὴν ἐκε πορεύσιν, αλλά καί ἐκ τοῦ Υἱοῦ, ἀπολογεῖταί σοι ἡ βασιλεία μου ὅτι ἡ καθ' ἡμᾶς ἁγιωτάτη τοῦ Θεοῦ μεγάλη Εκκλησία, καθώς μέλλεις γνωρίσαι ἐκ τῶν κατωτέρω ῥηθησομένων ἐγγράφων μαρτυριών και ρήσεων εὐαγγελικῶν, τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐκ τοῦ Πατρὸς καί μόνον ἐκπορεύεσθαι δογματίζει, ἐκ τοῦ Υἱοῦ δὲ οὐκ ἐκπορεύεσθαι μέν φαμέν, διὰ τοῦ Υἱοῦ δὲ χορηγεῖσθαι ἡμῖν πρὸς κάθαρσιν καί ἁγιασμόν, καί πιστεύομεν καί δοξάζομεν· ας δὴ χρήσεις αναλεξαμένη ή βασιλεία μου συντόμως, τῇ σῇ παρατίθησιν ἱερότητι· Αρο χεται δὲ ἐκ τῆς αὐτοαληθείας αὐτῆς· καλόν γαρ ἐκ Θεοῦ τ' ἄρχεσθαι, καί εἰς Θεὸν ἀναπαύεσθαι «Όταν δε ἔλθη ὁ Παράκλητος ἂν ἐγὼ πέμψω ὑμῖν» Pergit deinceps illustrissimus auctor varia sacre Scriptu ræ loca plurimague SS. Patrum testimonia proferre, quæ quidem acute satis urgere solet. (De aliis Duca scriptis vide notitiam Allatii, supra.) (α) Συνοψ διαφορά Ιστορ. Ρ. φας. ' DE SEQUENTE OPUSCULO MONITUM. Mai, Bibl. nov. Patrum, VI, II, 238). Suprascriptis episcoporum Héracleæ et Tarsi commentaris.breve aliud regii auctoris longe recentius proxime subteximus hanc præcipue ob causam, quia ejusmodi scriptum est ut nonnisi græcé exhibendum

763 THEODORI II IMP. 764 videatur; quia nominibus scilicet præsertim compositis totum constat quæ latine expresa non elegantiam tantummodo, verumetiam vim sæpe suam viderentur amittere aut infringere (a). Locutusest Allatius in præcedente dissertatione n. CXXXII de inedito opere Theodorijunioris Ducæ Lascaris imp., id est de ejus theologiæ Christianæ libris septem; qui tamen reapse octo sunt, ut idem Allatius in opere de consensu col.722 correctius scripsit. Dixit etiam de codice Vat. 1113. quem ego nuper observans, satis lacerum comperi et madore corruptum. Porro hujus regii theologi (qui imperavit Nicææ ab anno 1255 ad 1259) unum saltem ex octo libris edere constituit, qui præ cæteris conspicuus sanusque in codice est; et qui hanc certe utilitatem præbet, ut Pollucis Onomasticon ac Dionysium De divinis nominibus,et græca generatim lexica, permultis vocabulis locupletet,quæ grammatici curiose adnotabunt. Titulus universi operis est Tov σογωτάτου βασιλέως κυροῦ Θεοδωρου Δούκα του Λάσκαρι Χριστιανικής θεολογίας λόγοι υκτώ. Quarti autem libri ille est titulus, quem in nostra editione mox proferimus. (a) Prologum tamen Latine vertimus. Edit. Patr. ΤΟΥ ΣΟΦΩΤΑΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΚΥΡΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΔΟΥΚΑ ΤΟΥ ΛΑΣΚΑΡΙ ΛΟΓΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟΣ ΠΕΡΙ ΘΕΩΝΥΜΙΑΣ. REGIS DOCTISSIMI DOMINI THEODORI DUCE SERMO QUARTUS DE NOMINIBUS DIVINIS Numen divinum cum diversis, tum non explicitis nominibus appellatur, quod quidem illius majestati et naturæ mysticæ ac celsitudini proprium est. Ea enim res ad omnia quæ sunt spectat, nec tamen eorum quæ sunt, in numero est. Oportet igitur nos de ejus nominibus pro virili parte disserere, non ad unguem vero, hoc enim ficri non potest; nec prius dicta repetenda sunt, quod fastidiosum foret; nec diversimode, sed secundum ejuspræscriptum ac voluntatem. Igitur ex operibus ejus divinis Dei qualitates abstrahamus. Omne enim quod fit in mundo a Deo venit, et quidquid de Deo venit. miraculum est; omne autem mirum divino honore afciatur necesse est. Magnum igitur Deum secundum manifestationes ejus nominabimus, non tamen e nominibus naturam monstrantes, aut ex innominato vim prædicando. sed mera nomina exponentes, id tantum agentes ut eum cum Paulo apostolo omnium Dominum ac nemini subjectum declaremus. Ππεὶ δὲ τὸ Θεῖον μετὰ τῶν ἄλλων πολυωνύμως καὶ ἀνονύμως ονομάζεται· τοῦτο γὰρ τῆς ἐκείνου μεγαλειότητος καὶ τῆς ὑπερφυούς κρυφιομύστιας καὶ τῆς ὑπερφερούς τε λαμπρότητος, ἐπειδὴ μετέχει πάντων τῶν ὄντων, καὶ οὐδὲν τῶν ὄντων ἐστίν· ἀνάγκη πᾶσα καὶ περὶ τῶν αὐτοῦ ὀνομάτων διαλαβεῖν ἡμᾶς ὅσον με δυνατόν, οὐ πάντη δὲ πάντων. τοῦτο γὰρ καὶ ἀδύνατον· οὐδαμῶς δὲ τῶν μηδενός, τοῦτο γὰρ οκνηρόν ἀλλὰ τὸ μὲν ὡς, τὸ δ᾽ ὡς οὗ· κατὰ τὴν ἐκείνου πρόσταξίν τε καὶ θέλησιν· διὸ καὶ τὰς ἀ τῶν ἐνεργημάτων ἐκείνου θεοσημιων ανεργείας ἀναλαβόμενος· πᾶν γὰρ τὸ γινόμενον κατά κόσμον Θεόθεν ἐστί· καὶ πᾶν τὸ θεόθεν, θαῦμα ἐστι· καὶ πᾶν θαύμα θεοδόξαστον υπάρχει τε καὶ σεβάσμιον· τὸν μέγαν Θεὸν καὶ σεβάσμιον ἐκ τῆς τῶν ἐνεργημάτων τούτου θεοσημίας ὀνομάσομεν ὡσεὶ δύναμις, οὐ δεικνύντες ἐκ τῶν ὀνομάτων τὴν φύσιν οὐχὶ κηρύτ τοντες ἐκ τοῦ ἀνωνύμου τὴν δύναμιν, ἀλλ᾽ εἰπόντες τὰ όνόματα, ἔξω τῶν ὀνομάτων καταλιμπάνομεν καὶ συστέλλομεν ἐν ταῖς λέξεσιν έδραν συνεκτικὴν τοῦ παντὸς αὐτόν, ὡς ἀποφαινόμενοι πάντα ἐν πᾶσι, κατὰ τὸν Παῦλον, ὄντα τὸν Κύριον, καὶ οὐδὲν τῶν τῶν ὑπάρχον. Igitur centum, imo mille aut potius innumerabilia nomina philosophiæ strenuus discipulus Διὸ ἑκατοντάδας τε καὶ χιλιοντάδας, ἢ καὶ μυριάκις μυριάδων περιουσίας ονομασμούς εύρη τις ψε

765 DE DIVINIS NOMINIBUS. 766 et Equidem aut cum illius facultate aut in oris apertione, sicut Paulus, laudes meritas pronuntiabo, et impedimentis evitatis mediam, ideoque bonam viam sequar, secundum inhabitantem gratiam, sacra Scriptura duce et scientia auspice, rorem et guttas Spiritus divini ope per linguam distillabo, et vocabo eum qui invisibilis est et intellectui humano inaccessum, a sensibus alienum, supranaturalem, vere Deum, idque unice ad ejus gloriam; et sic divinorum nominum celsitudine fisus vocem meam tollo, et pietatis fructum piis dapes lautas offero. Hanc ob causam qui legit, non solum ingenii acumen augebit,at rei profunditatem scrutetur et secundum vires exponat. Sed nominum illoλομνήμων καὶ πεπαιδευμένος φιλοσοφίᾳ, είπερ έπι- enumerabit, mundanas activitates recensendo. στατικῶς τὰ ἐν κόσμῳ ἐξερευνήσει ενεργήματα· ἐγὼ δε εἴτε μὲν ἐρευνήσας εὑρήσω, εἴτε δὲ κατὰ τὴν ἐκείνου δύναμιν ἐν ἀνοίξει τοῦ στόματός μου, κατὰ τὸν Παῦλον τὰ ὡς εἰκὸς ἐρεύξομαι εὐσεβῶς, οὐ τῷ ἀριθμῷ μεγαλύνω τὴν εὔρεσιν, οὔτε μὲν τῷ ἐλλιπεῖ δειλιάσω, καὶ τὸν ὄκνον ἄξω ἐμπόδιον, ἀλλὰ τὴν ἀγαθὴν καὶ μεσαιτάτην ὁδὸν βαδίσας, ὡς δεῖ, κατὰ τὴν ἐνοῦσαν μοι χάριν τὴν ἐξ ἐκείνου, ὡσεὶ δύναμις, ἐκ πάσης γραφικῆς πηγῆς τῆς ἐντός τε καὶ τὴν ἐκτῆς, ἡ καὶ τὰ πλείω ἐπιστήμῃ εὐσεβῶς συντιθέμε νος, τὰς ῥανίδας σπόγγῳ Πνεύματος θείου ἀνιμησάμενος, κατασταλάξω διὰ γλώττης τὸ γλύκιον καὶ ονοματοθετήσω τὸν ἀθεώρητον, τὸν πάντη ξένον ἀν θρωπίνῳ τῷ λογισμῷ, τὸν ἀνίδεον τῇ αἰσθήσει, τὸν ἀνεννόητον φύσει, τὸν ὑπερφυῆ, τὸν ὑπέρθεον· καὶ rum significatus aliam etiam vim habet. Non enim τοῦτο πάντως εἰς τὸν αὐτοῦ δοξασμόν • ἐντεῦθεν τὴν fortuito imposita sunt, sed qualitates divinæ majeμὲν τόλμαν ἀμβλύνας διὰ τοῦ θάρρους, τὸ δὲ θάρρος stati inherentes indicant. Hinc opus nostrum, maπαρακινήσας τη προαιρέσει περὶ θεωνυμίας ούτω xima cum pietate inchoatum, hominibus piis ac stuβοώ, τὸν τῆς εὐσεβείας καρπὸν τοῖς εὐσεβέσιν ὡς diosis oblaturi, Spiritus sancti auxilio ac gratia rite ἀρίστην πανδαισίαν προθέμενος. Διὰ τοῦτο μὴ τῇ invocatis cum fiducia hunc in modum exordimur. λέξει μόνον ὁ ἀναγινώσκων τοῦ νοὸς ἀργήσει τὴν δύναμιν, ἀλλ' ἐρευνάτω τὸ βάθος, ἡ καὶ ἐξηγείσθω το κατὰ δύναμιν ἔχει δὲ ἡ τῶν ὀνομάτων σημασία ἑτέραν τινὰ θειοτάτην· οὐ γὰρ ἁπλῶς καί τυχότως τὰ ὀνόματα ἔγκεινται, ἀλλ' ἐνεργείας υποδηλούσιν ὑποδεικτικὰς τῆς θείας μεγαλειότητος· διὰ τοῦτο φιλ ευσεβεία πολλῇ τό σύνταγμα θέμενοι, πρὸς τοὺς ἐπιστήμονας καὶ φιλοθέους τὴν κρίσιν ἐπανατείναντες τὴν τοῦ Πνεύματος χάριν ἱκετικῶς προσκαλούμενοι, μετὰ θάρρους καὶ προθυμίας οὕτωσὶ ἀπαρχόμεθα. • • . • Ο Θεός· ὁ οἰκτίρμων· ὁ τοὺς οἰκτίρμονας ἀγαπῶν. ὁ πατὴρ τῶν οἰκτιρμῶν· ὁ φιλόκαλος· ὁ φιλάγαθος ὁ φιλόσπλαγχνος· ὁ καλός· ὁ ἀγαθός· ὁ εὔσπλαγχνος. ὁ ἐλεῶν· ὁ ἐλεοποιός· ὁ ἐλεοδοχεύς· ὁ χορηγός του ἐλέους· ὁ ἐλεῶν τοὺς ἀξίους· καθ᾿ ἂν ὁ ἔλεος· δι' ὂν ὁ ἔλεος· δι' οὗ ὁ ἔλεος· ἐν ᾧ ὁ ἔλεος· ὁ δίκαιος δικαιοδότης· ὁ δικάζων· ὁ δίκας αγων. Ο καταδίκας ἐπάγων· ὁ φωτεινός· ὁ φωτοδότης· ὁ φωτοποιός φωτάρχης· ἡ φωταυγαστής ὁ τῶν φώτων παραγω γεύς. ὁ τηλεφανής· ὁ πρύτανις· ὁ προνομεύς· ὁ τα μίας τῶν ἀγαθῶν δωρημάτων ἀνίκητος· ἡ νικητικός· ὁ νικοποιός· ὁ νικάρχης· ὁ νικοδέσποτος· ὁ τῆς δόξης δεσπότης· ὁ κύριος των κυριευόντων· ὁ βασι λεὺς τῶν βασιλευόντων ὁ Θεός των νομιζομένων θεών· ὁ ἔλεγχος τῶν δοκήσει· ἡ συνίστωρ τῆς ἀλη θείας· ὁ κριτὴς ὁ ἀπροσωπόληπτος· τὸ βῆμα τὸ ἀδέκαστον· ὁ ἀλάθητος ὀφθαλμός· τὸ πανδερκές ὄμμα ὁ ὤν. ὁ ἄναρχος. ὁ ἀναίτιος· ἡ ἀθεώρητος· ὁ ὕψι στος· ὁ ἀκατάληπτος· ὁ ἀπερίγραπτος· ὁ ἄγνωστος ὁ ἀταφής· ἡ σκότος ἔχων περικύκλῳ αὐτοῦ· τὸ τῆς ἀγαθωσύνης βάθος· ἡ πηγὴ των δωρημάτων· ἡ αὐτη ζωή ή ζωή· δι' ἐν αἱ ζωαί· δι' οὗ αἱ ζωαί· εἰς ὃν τὰ πάντα· ἡ ἀμετάπτωτος φύσει. ὁ ἄτρεπτος τῇ οὐσία. ὁ ἀναλλοίωτος φύσει· ὁ αὐτάρκης· ὁ τέλειος· ὁ τελε ταρχικός· ὁ ὑπερούσιος· ὁ ὑπέρθεος· ὁ ὑπεράγα θος· ὁ ὑπέρφωτος· ὁ τηλεπρεπής· ὁ ζωοφόρος· ὁ ό ἐντελής· ὁ πλάστης· ὁ δημιουργός· ὁ γλυκύς δε σπότης· ὁ πωλοδομήτωρ· ὁ ὑψιμέδων· ὁ ξένιος· ὁ ἱκανός· ὁ μέγας· ὁ ἰσχυρός· ὁ ἰσχυροποιός· ὁ ἀθα νατος ὁ τῶν ὄντων παραγωγούς· ὁ τῆς ύλης καὶ τοῦ είδους ἐνοποιός. τὴ ἀρχέγονον φάος· ἡ πηγὴ τῆς ἀγαθωσύνης· ἡ πλημμύρα τῶν δωρημάτων· ὁ που • • - . • • . • • • • ταμὸς τῆς εὐφροσύνης· ὁ ροὺς ὁ ἀένναος τῆς εὐερ γεσίας· ἡ ἀκτὶς ἡ ἐκτὸς ἀντανακλήσεως θέλγουσα· ἡ Ο σταγὼν τῆς ἀγαλλιάσεως· τὸ πέλαγος τῆς μακροθυ μίας· ἡ μακρόθυμος· ὁ πραΰς· ἀνεξίκακος· ὁ μετ τανοῶν ἐπὶ κακίαις ἀνθρώπων· ὁ πρωταίτιος· ἡ λάμ ψις ἡ ἄσκιος· ὁ προνοητής· ὁ ἔφορος, ὁ κυβερνήτης - . ό ὁ λιμὴν τῶν χειμαζομένων ἡ γαλήνη των κλυδωνι ζομένων· ἡ ἀναψυχὴ τῶν ὀδυνομένων· ἡ ἐπιστροφή τῶν ἁμαρτανόντων ὁ ἄδυτος ἥλιος ἡ λαμπὰς ἡ άσβεστος· ὁ διδοὺς φῶς τοῖς ἐν σκότει το ανέσπι μου σέλας· ὁ γαληνός· ὁ γαληνοποιός· ἡ παγκρατής ή παλάμη, ὁ παιδαγωγός τῶν αἰσθήσεων· ἡ βακτηρία ή τῆς ἀσθενείας τῆς φύσεως· τῆς ἀρετῆς ὁ διδάσκα λος· τῆς κακίας ὁ ἔλεγχος ὁ νομαδό ὁ νομοθέτης της· ὁ νομοφύλαξ· ὁ σεβαστός ὁ τεβαζων ὁ σεβά σμιος ἡ ὁδὸς τῆς ζωῆς· ἡ ἀνεκλάλητος θυμηδία· ὁ τῶν κρυπτών γνώστης τῆς διανοίας ὁ ἔλεγχος· ὁ άσωτους ανακαλούμενος ή παιδεύων καὶ τὴ θανατῶν· ἡ κατάγων εἰς ᾅδου καὶ ἀνάγων ὁ δεσμεύων ἐν ἀσθενείᾳ· ἡ ἀπολύων ἐν δυναστείᾳ· ἡ τροπαιοφόρος ὁ τροπαιούχος· ὁ διοσημίας ποιῶν· ὁ θαυμαστος· ὁ τιμῶν τοὺς ἀξίους ὁ ιατρός τῶν ψυχῶν καὶ τῶν σωμάτων ἡμῶν· ὁ πανταχού παρών ἡ τὰ πάντα πληρῶν· ὁ θησαυρὸς τῶν ἀγαθῶν· ὁ ζωής χορηγός ἡ γέννησις τῶν ἰδεῶν· ὁ ἀποσος ο ασχημάτιστος· ὁ ἀνίδεος. ὁ ἐγγὺς τῇ δυνάμει· ὁ πόρρω διὰ τὴν φύ σιν· ὁ μόνος ἁγνός· ὁ ἀγνίξων· ὁ μόνος καθαρός τοὺς καθαρούς προσιέμενος· τό καθαρτικόν πύρ· ἡ φλόξ ή άστικτος· τὸ ὕδωρ τὸ καθαῖρον τους μολυ σμούς· τὸ ἀκρότατον ἐφετόν· ὁ παντουργός· η ρίζα πάσης ἐντότητος· τὸ ἀθεώρητον ύψος· τὸ ἀμέτρητον βάθος, ὁ ἀναφής. ὁ πηγαστικός· ὁ λόγου παραίτιος - • • • • • ή

169 DE DIVINIS NOMINIBUS. 770 χάραξ τῶν παρὰ φύσιν· ἡ διάβασις τῶν μετατιθεμέ- ο εἰρηνάρχης· ὁ εἰρηνώνυμος· ἡ αὐτοπάγη· ὁ αατος " • • • . • • • ° • • ό νων της βίας ή γνώμων τῆς ἀληθείας· ὁ κανὼν τῆς εὐθύτητος· ἡ στάθμη ἡ ἀπαρέγκλίτος τὸ ὕδωρ τοῦ ἔλεγμοῦ· ὁ ποιῶν τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ πνεύμα. τα· ὁ τους λειτουργούς αὐτοῦ πυρὸς φλόγα ή θεμε λιῶν τὴν γῆν ἐπὶ τὴν ἀσφάλειαν αὐτῆς· ὁ ἐξανατέλλων χόρτον τοῖς κτήνεσιν· ὁ χλόην τῇ δουλεία τῶν ἀνθρώπων· ἡ ἀπτόμενος τῶν ὀρέων καὶ καπνί ζοντας· ὁ διδοὺς πάσης σαρκὶ τροφὴν· ὁ σιτοδότης· ο νομοδοτήσας τὸν Ἰσραήλ· ὁ ὑπέρθεος· ὁ κλῆρος των φοβουμένων αυτόν ἡ αἰωνία ζωή· ὁ άσυλος θησαυρός· ἡ ἐπιστήμων· ὁ προτρέπων προφήτας ὁ τελειῶν ἱερεῖς· ο ἱερωσύνην νομοθετήσας ο θυσίας αναλαμβάνων· ὁ γινώσκων τὰ πάντα ὡς οὐδεὶς ῖν· ὁ ἀνάγων ὕδωρ ἐν ταῖς νεφελαῖς· ὁ τὰς ἐπάρε σεις τῆς πολυφλοίσβου συντρίβων ἐν ἑαυτῷ· ο περιτειχίζων τὴν θάλασσαν ψάμμῳ· ὁ θυμόδοξος· ὁ θυ μοδόξαστος· ο κυνοφόρος· ο ακέστωρ ο σωτήρ του κόσμου· ὁ φῶς οἰκῶν· ἡ ἀπρόσιτος· ὁ γεωργὸς τῶν φρενῶν· ὁ ἀἴδιος· ὁ ἀνώλεθρος· ὁ ἀπροσκοπής· ὁ ἀνενδεής· ὁ ἀνυπέρβλητος - ὁ ἀσύγκριτος· ὁ ἀτόν · ο ακαταμάχητος ο προνομεύς ο τα λει τουργικά κτίζων πνεύματα ὁ ἀδωροδόκητος ἀπροσωπόληπτος· ὁ λυτρωτὴς τοῦ κόσμου· ὁ βυθός τῆς σοφίας· ὁ πάντα πρὸς τὸ συμφέρον οἰκονομώντ ἡ ἐλπὶς πάντων τῶν περάτων τῆς γῆς· ἡ μετρών τὸν οὐρανὸν σπιθαμῇ· ὁ δρακὶ κατέχων τὴν γῆν· ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς· ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου ὁ προμηθεύς· ἡ καταλαμπτέρων· ὁ ἀμόλυντος· ἄσπιλος· ὁ ἀπαθής " ή σκεπαστής· ο βοηθός· ὁ ἐνο ποιός· ὁ μόνος λυτρωτής· ὁ ὑπεράρχιος· ἡ ἀκίνη τος προς κακίαν ὁ αἰνετός· ὁ ὑπερυψούμενος λύχνος του φωτός - ὁ πλαστουργός· ὁ φρουρός προστάτης· ὁ φύλαξ· ὁ συνουσιοουσιωτὴς· ὁ φίλιος ὁ νικαγωγεύς· ὁ λαμπαδιανάπτης· ὁ τεινοδοκίδας ὁ βαθυνοποιός· ὁ πιθιοδείκτης· ὁ κεντροπήκτης· ὁ σφαιρεργητές· ὁ ἡλιοκινήτως· ὁ μὴναυγαστές ό πλανήτων οδοποιός· ἡ ζῶν· ὁ ἀεὶ ζῶν· ὁ ποιητὴς τῶν ἀγγέλων· ὁ ζωνοαφανολιγοτροπείς· ὁ ήλθανο χείς (ita cod. )· ὁ χθονερπετονεμετεργάτης· ὁ ἀνώ νυμος· ὁ πολυώνυμος· ὁ παντώνυμος· ἡ ἐποχος (ita cod. ) σωφροσύνης· ὁ ἀνόμοιος· ὁ ζωννύων τοῖς βα σιλεύσιν ἰσχύν· ὁ ὑπερκέραυνος· ὁ θέτεν κρίνων· ὁ ἀνδρομέδων· ὁ ὅσιος· ὁ ζηλωτής· ὁ Σαβαώθ· ὁ ἀπα ραλόγιστος· ὁ μή ἔχων αναλογίαν· ὁ ἑτεροιότησι ποιητικός· ὁ εἷς ἐν τῇ φύσει· ὁ εἷς ἐν τῇ βασιλείᾳ· ὁ εἷς ὁ εἷς ἐν τῇ δεσποτείᾳ· ὁ εἷς ἐν τῇ κυριότητα ἐν τῇ δυνάμει· ὁ μόνος πλούσιος· ο μόνος ἀγαθο δότης· ὁ Ὀλύμπιος· ὁ χθόνιος· ὁ ὑφηγητής τῶν δεόν των ὁ κραταιός· ὁ τερπικέραυνος· ὁ νεφεληγερές της • ὁ ὑψιβρεμέτης· ὁ ὑπέρτατα δώματα ναίων· ὁ σεεσίχθων· ὁ ἀσκληπιχρωγός ὁ ἀσκληπιχρωγός· ὁ θαρσοποιός • ο • • . • • ó ό • ἀμβροσιοδότης· ὁ τοῦ νέκταρος παροχείς· ὁ κοσμή • • • • • • ° • • σας τὸν οὐρανόν ὁ καταγων υετούς ὁ ταπεινούς ὑψῶν· ὁ συντρίβων τοὺς ἐπηρμένους· ὁ ἀνυψῶν κει ρας τῶν χρηστῶν αὐτοῦ ὁ βασιλεῖς κρατύνων· τὸ καταναλίσκον πῦρ ἁμαρτίας· τὸ ἀνύστακτον ὄμμα· ο τὴν ταπείνωσιν προσιέμενος ὁ ἀντιτάσσων τοῖς ὑπερηφάνοις· ὁ καταφράσσων τούς ἀλαζόνας· ὁ πᾶσι χέων τὸν ἔλεον· ὁ ἐπὶ πονηροὺς καὶ ἀγαθοὺς βρέχων ο ὁ ἀνατέλλων τὸν ἥλιον ἐπὶ δικαίους καὶ ἀδίκους πάντα ποιὰν καὶ μετασκευάζων· ὁ τῶς φύσεις άλλοιῶν· ὁ εἰδὼς τὰ πάντα καὶ πρὸ γενέσεως τὸ τῆς εὐσπλαγχνίας ἀπεξιχνίαστον πέλαγος· ἡ θάλασσα τῶν ἀγαθῶν· ἡ πλημμύρα τῶν καλῶν· ὁ τῶν ἐσθλών πρύτανις· ὁ μόνος φοβερός· ὁ ἔχων θρόνον τὸν οὐ ρανόν· ὁ ὑποπόδιον αὐχῶν τὴν γῆν· ὁ χαλινών ψάμ μῳ τὴν θάλασσαν· ὁ τὴν ἀγριότητα τοῦ πόντου ανα χαιτίζων· ὁ λειοκύμονα ταύτην ἀπεργαζόμενος· ὁ τὸ εὐπλοεῖν ταῖς ναυσὶ παρεχόμενος ὁ πάντα πρὸς το συμφέρον οίκονομών· ἡ μάχαιρα τῆς κακίας· ή ἀξίνη τῆς ἀδικίας· ἡ ῥομφαία τοῦ σατών· ἡ σπάθη τῆς πονηρίας· ἡ τῆς δολιότητος θραύσις· ὁ τὴν διαβολὴν μισῶν ὁ ποιητὴς τῶν ὁρατῶν ὁ πλάστης τῶν νοητῶν· ὁ παραγωγούς τῶν αἰσθητῶν ο δημιουργός τῶν μὴ φαινομένων· ὁ κτίστης τῶν ἀΰλων· ὁ συνοχεὺς τῶν ἐνύλων· ὁ ἐσθλός· ἡ αὐτοαγαθότης - ὁ ἐλεήμων ο ελεουργός • ο αὐτόνυκτος ο οικτείς ρων· ὁ μεθ' ἡδονῆς ἐλέῳ χρῶν ὁ τοὺς δικάζοντας δικάζων· ὁ τοὺς ἐλεοῦντας ἐλεῶν· ὁ τοὺς ἀγαπῶντας ἀγαπῶν· ὁ τῶν μελλόντων γνώστης· ὁ ἐφαπλώσας αιθέρα· ὁ τὸ ἀρχέγονον διατμήξας φῶς· ὁ φωτοει· δῆς· ὁ τῶν φώτων δοτήρ ή χειρὶ κατέχων πᾶσαν ζωήν· ὁ τὸ ἔαρ κοσμήσας· ὁ τοῦ θέρους παραγω γεύς· ὁ τὸ φθινόπωρον τεκτηνάμενος· ὁ τῷ χειμῶνι ἀφορίσας τὸ ψύχος· ὁ χειμάρρους ἀνατέλλων· ὁ ποι ταμοὺς ξηραίνων· ὁ κυκλοφορῶν τοὺς ἀστέρας· ὁ αήττητος· ὁ ἀπολέμητος· ὁ ἄψαυστος· ὁ ἀμερής ὁ ἀμερίστως πάντα ὁρῶν· ὁ χαροποιός· ὁ θυμηδία ο δότης· ὁ σοφριοδότης· ὁ νημερτής· ὁ ὕπατος· ὁ ό παντόφυλαξ· ὁ παντοθρέμμων· ὁ πάντα ὡς ἐν βλέ πων· ὁ ἀδέκαστος· ὁ πνοοκράτωρ· ὁ ὑγειοδότης· ὁ ἀδιάβλητος· ὁ ἀπαθής· ὁ ἀνείκαστος ἐν ἀγαθότητι· ὁ αὐτονοῦς· ἡ αὐτογνῶσις· ἡ αυτονόησις ή αυτο τελειότης· ὁ τὰ ἀσθενῆ ἐνδυναμῶν· ἡ μεγαλόβρυ τος δύναμις· ὁ βροτουργός· τὸ βῆμα τὸ ἀλάθητον· ὁ ἀμεγέθης· τὸ μὴ ἱσόρροπον μέγεθος· ἡ ἐνας ἡ ή ἐνοποιὸς τῶν ἐνάδων ὁ πάντων εντός ὁ νοσορθό. ρας· ἡ τρυτάνη τῆς θέμιδος· ὁ χιονοβλήτης· ὁ για γαντοῤῥαίστης· ὁ ἄκπτος· ὁ ἀπροσπέλαστος· ὁ ό ἀκήρατος· ἐν ᾧ ζωαί· ἡ αὐτοπνοή· δι' ὃν αἱ πνοαί· δι' οὗ αἱ πνοαί· ἐξ οὗ αἱ πνοαί· ὁ ἄπλητος· ὁ ὢν εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. • • • . 6 •

771 THEODORI II IMP. ΚΑΝΩΝ ΠΑΡΑΚΛΗΤΙΚΟΣ ΕΙΣ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΓΙΑΝ ΘΕΟΤΟΚΟΝ ΠΟΙΗΜΑ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΚΥΡΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΔΟΥΚΑ ΤΟΥ ΛΑΣΚΑΡΕΩΣ ΤΙΣ CANON EXHORTATORIUS AD SANCTISSIMAM DEIPARAM, OPUS DOMINI THEOD. DUCA LASCARIS Ex Paracletice Græcorum cum interpretatione nostra. Aliam versionem ediderat P. Raynaudus S. J. Opp. tom. VII, ab Hippolyto Maraccio acceptam, qui eam e Græco codice Leonis Allatii per■ fratrem suum Ludovicum Maraccium fieri curaverat. At omnino ablucit a textu Græco Paracletices. 1. Hirmus. Pharaonem aurigam virga Mosis vi miraculosa diebus illis submersit. Postquam enim mare in crucis formam divisisset, Israelitas ex Ægypto migrantes,pedibusque iter facientes salvavit; qui Deo hymnum cecinerunt. Adversitatum impetus ani:nam meam humilem vexant; calamitatum nubes cor meum obscurant. Tu autem, Mater Dei, quæ: lucem divinam atque æternam genuisti, ilustra me lumine salutis. Ex angustiis vitæ et tribulationibus ab inimicis illatis forti tuo brachio, o immaculata, liberatus, misericordiam tuam infinitam et erga me charitatem carmine celebro. Igitur fiducia plenus in gremium tuum confugio, et apud te consolationem quærens adsum et humi prostratus, ο Domina, lacrimabundus ac gemebundus precor ne me miserum spernas, tu qui Christianorum es refugium. Absit ut magnalia tua silentio præteream. Nisi enim tu, Virgo, apud Filium tuum divinum causam meam egisses, quis me e tanta malorum voragine liberasset? Eripe nos, servos tuos, ο Deipara, e periculis. Secundum Deum enim ad te ut murum inexpugnabilem confugimus. Respice, illustrissima Deipara, pro misericordia tua. ad miserias quibus corpus meum vexatur, et anima doloribus medere. ᾿Αρματηλάτην α΄. Ο εἱρμός. Φαραώ ἐβύθισε τερατουργούσα ποτε Μωσαϊκή ράβδος, σταυροτύπως πλήξασα, και διελούσα θάλασσαν, Ισραήλ δε φυγάδα, πεζὸν ὁδίτην διέσωσεν, ᾄσμα τῷ Θεῷ ἀναμέλποντα. Τῶν λυπηρῶν ἐπαγωγαὶ χειμάζουσι τὴν ταπεινήν μου ψυχὴν, καὶ συμφορῶν νέμη την ἐμὴν καλύπτουσι καρδίαν, θεονύμφευτε, ἀλλ' ἡ φως τετοκυῖα, τὸ θεῖον καὶ προαιώνιον, λάμψον μοι τὸ φῶς τὸ χαρμόσυνον. Ἐξ αμετρήτων ἀναγκῶν καὶ θλίψεων, καὶ ἐξ ἐχθρῶν δυσμενών, και συμφορών βίου, λυτρωθείς, πανάχραντε, τῇ κραταιᾷ δυνάμει σου, ἀνυμνώ, μετ γαλύνω τὴν ἀκετρον σου συμπάθειαν, καὶ τὴν εἰς ἐμέ σου παράκλησιν. Νῦν πεποιθὼς, ἐπὶ τὴν σὴν κατέφυγον ἀντίληψιν κραταιὰν καὶ πρὸς τὴν σκέπην ολοψύχως έδραμον, καὶ γονν κλίνω, Δέσποινα, καὶ θρηνώ και στενάζω, μή με παρίδης τὸν ἄθλιον, τῶν Χριστιανών κατα φύγιον. Οὐ σιωπήσω τοῦ βοῦν τρανώτατα τὰ μεγαλεῖα τὰ σά· εἰ μὴ γὰρ σύ, Κόρη, πάντοτε προΐστασο, ὑπερ ἐμοῦ πρεσβεύουσα τῷ Υἱῷ καὶ Θεῷ σου, τίς ἐκ τοσού του με κλύδωνος καὶ δεινῶν κινδύνων ἐῤῥύσατο; Διάσωσον ἀπὸ κινδύνων τοὺς δούλους σου, Θεοτόκε, ὅτι πάντως μετὰ Θεὸν, εἰς σὲ καταφεύγομεν ὡς ἄρ ρηκτον τεῖχος καὶ προστασίαν. Ἐπίβλεψον ἐν εὐμενείᾳ, πανύμνητε Θεοτόκε, ἐπὶ τὴν ἐμὴν χαλεπὴν τοῦ σώματος κάκωσιν, καὶ ἴασαι τῆς ψυχῆς μου τὸ ἄλγος.

973 γ. Ο εἱρμός. HYMNUS AD SS. DEIPARAM. Ουρανίας ἁψίδος όροφουργέ Χριστέ καὶ Ἐκκλησίας δομήτορ, σύ με στερέωσον, ἐν τῇ ἀγάπῃ τῇ σῇ, των ἐφετῶν ἡ ἄκροτης, τῶν πιστῶν τὸ στήριγμα, μόνε φιλάνθρωπε. Τροπάριον. ᾿Απορρήξας ἐκ πάντων, ὀδυνηρῶς κράζω σοι προφθασον, θερμή προστασία, καὶ σὴν βοήθειαν δός μοι τῷ δούλῳ σο,ν τῷ ταπεινῷ καὶ ἀθλίῳ, τῷ τὴν σὴν ἀντίληψιν ἐπιζητοῦντι θερμῶς. Εθαυμάστωσας ὄντως νῦν ἐπ' ἐμοὶ, Δέσποινα, τὰς εὐεργεσίας σου, Κόρη, καὶ τὰ ἐλέη σου, ὅθεν δοξάζω σε, καὶ ἀνυμνῶ καὶ γεραίρω τὴν πολλὴν καὶ άμετρον κηδεμονίαν σου. Καταιγίς με χειμάζει τῶν συμφορών, Δέσποινα, καὶ τῶν λυπηρών τρικυμίαι καταποντίζουσιν· ἀλλὰ προφθάσασα χειρά μοι δος βοηθείας, ἡ θερμὴ ἀντίληψις καὶ προστασία μου. Αληθῆ Θεοτόκον ὁμολογῶ, Δέσποινα, σὲ τὴν τοῦ Θανάτου τὸ κράτος ἐξαφανίσασαν, ὡς καὶ φυσίζωος ἐκ τῶν δεσμῶν τῶν ᾅδου πρὸς ζωὴν ἀνήγαγες εἰς γῆν με ρεύσαντα. Διάσωσον ἀπὸ κινδύνων τοὺς δούλους σου, Θεοτόκε, ὅτι πάντες μετὰ Θεὸν εἰς σε καταφεύγομεν ὡς ἄῤῥηκτον τεῖχος καὶ προστασίαν. Ἐπίβλεψον ἐν εὐμενείᾳ, πανύμνητε Θεοτόκε, ἐπὶ τὴν ἐμὴν χαλεπήν τοῦ σώματος κάκωσιν καὶ ἴασον τῆς ψυχῆς μου το αλγος δ'. Ο εἱρμός. Σύ μου, Χριστέ, Κύριός μου καὶ δύναμις, σὺ Θεέ, μου ἀγαλλίαμα, ὁ περὶ κυρίους κόλπους μὴ λιπών καὶ τὴν ἡμετέραν πτωχείαν ἐπιστκεψάμενος, διὸ σὺν τῷ προφήτη ᾿Αββακούμ σοι κραυγάζω, Τῇ δυνάμει σου δόξα, φιλάνθρωπε. Τροπάριον. Και που λοιπόν ἄλλην εὑρήσω ἀτίληψιν; που προσφύγω; ποὺ δὲ καὶ σωθήσομαι; τίνα θερμήν ἔξω βοηθὸν θλίψεσι τοῦ βίου καὶ ζάλαις, οἴμοι! κλομούμενος; Εἰς σε μόνην ἐλπίζω, καὶ θαῤῥῶ, καὶ καυ χώμαι, καὶ προστρέχω τη σκέπη του, σῶσόν με. Τὸν ποταμὸν τὸν γλυκερὸν τοῦ ἐλέου σου, τὸν πλουσίαις δωρεαῖς δροσίσαντα τὴν παναθλίαν καὶ τα πεινὴν, πάναγνε, ψυχήν μου, τῶν συμφορῶν καὶ τῶν βλέψεων καμίνω φλογισθείσαν, μεγαλύνω, κηρύττω καὶ προστρέχω τῇ σκέπῃ σου, σῶσόν με, Σὲ τὴν ἁγνὴν, σὲ τὴν Παρθένον καὶ ἄσπιλον, μόν την φέρω, τεῖχος ἀπροσμάχητον, καταφυγὴν, σκέπην κραταιάν, όπλισμα σωτηρίας, μή με παρίδης τον ἄσωτον, ἐλπὶς ἀπελπισμένων, ἀσθενών συμμαχία, θλιβομένων χαρὰ καὶ ἀντίληψις. Πῶς ἐξειπεῖν σου κατ᾽ ἀξίαν δυνήσομαι τοὺς ἀμέσ λους οἰκτιρμούς, ὦ Δέσποινα, τοὺς τὴν ἐμὴν πάντοτε ψυχὴν δεινώς θλιβομένην ὡς ὕδωρ περικυκλώσαν. τας; ᾿Αλλ' ὦ τῆς σῆς προνοίας καὶ τῆς εὐεργεσίας, ἧς ἀφρόνως ὁ τάλας ἀπώλεσα. Διάσωσον ἀπὸ κινδύνων τοὺς δούλους σου, Θεοτόκε, ὅτι πάντως μετὰ Θεὸν εἰς σε καταφεύγομεν ὡς ἄρα ῥηκτον τεῖχος καὶ προστασίαν· Επίβλεψον ἐν εὐμενείᾳ, πανύμνητε Θεοτόκε, ἐπὶ 3. Hirmus. 774 Apsidis cœlestis constructor, et Ecclesiæ moderator, Christe, tu me firma in amore tuo, summum animæ desiderium, fidelium fulcrum et adminiculum, Deus misericors. Troparium. Ab omni malo, praesidio tuo benigno, me eripe, et auxilium fer servo tuo humili et infortunato, qui salutis spem in te uno ponit, Miram te mihi præstitisti, Domina, Virgo, in beneficiis quæ in me contulisti; quare magnificentiam tuam laudibus atque hymnis celebrare nunquam desisto. Tempestates, Domina, in me irruunt et serumnarum gurges me devorat; sed tu manum mihi auxiliatricem porrige, præsidium et adjutrix mea. Veram te Deiparam confiteor,quæ mortis imperium abolevisti, et quæ vi tua vivifica ex inferni vinculis ad vitam hac in terra me revocasti. Eripe nos servos tuos, o Deipara. e periculis. Secundum Deum enim ad te ut murum inexpugnabilem et adjutricem confugimus. Respice, illustrissima Deipara, pro misericordia tua ad miseria, quibus corpus meum tribulatur, et animæ doloribus medica adsis, 4. Hirmus. Christe, Domine et Deus, exsultatio mea, qui pro divina tua misericordia paupertatem meam res existi: ergo cum Ambacum exclamo: Virtuti tuæ gloria, misericors! Troparium. Ubi tandem aliud inveniam refugium? quo confugiam? ubinam salvus ero? quodnam auxilium in vitæ ærumnis et tribulationibus habebo? Tibi soli confido; in te glorior; sub alas tuas confugio. Serva me! Dulce flumeu misericordiæ tuæ, quo animam meam ærumnosam ac humilem beneficiis recreavit; animam dico in malorum ac tribulationum camino purificatam; te magnifico, te carminibus celebro. Salva me! Te Virginem sanctam, immaculatam solam habeo, murum inexpugnabilem, refugium salutis; ne te avertas a me misero, hominum desperantium spes et propugnaculum, ægrorum gaudium et consolatio. Quomodo, o Domina, misericordias tuas pro dignitate prædicabo, quæ animam meam undique vexatam, ut aquæ insulam, circumdederunt? ο sollicitudines, o beneficia, quorum ego miser jacturam feci! Eripe nos servos tuos, ο Deipara, e periculis. Secundum Deum enim ad te ut murum inexpugnabilem confugimus. Respice, illustrissima Deipara, pro misericordia,

775 THEODORI II IMP. 776 tua, ad miserias quibus corpus meum vexatur, et τὴν ἐμὴν χαλεπήν τοῦ σώματος κάκωσιν, καί ἴασαι animæ doloribus medere. τῆς ψυχῆς μου το άλγος. 5. Hirmus. Cur me a Vultu tuo rejecisti, Lumen inaccessum? Tenebræ diræ me circumdant miserum. Sed ad me convertere, quæso, et vias meas secumdum lumen mandatorum tuorum dirige. Troparium. Grato ex animo ad te clamo: Ave, Virgo Mater, salve, sponsa Dei; salve, refugium divinum; salve, velum et murus inaccessus; ave, præses, salvatrix eorum qui cum fide ad te confugiunt. Qui, me odio habent, tela, enses et fossas in vanum apparant, ut miserum meum corpus dilacerent et in ima terræ deprimant. Tu autem ex eorum insidiis me libera, Quodnam grati animi donum tibi offeram pro donis quæ infinita tua magnificentia in me contulit? Age, misericordiam tuam in me ineffabilem sine me prædicare et carmine celebrare. Libera nos servos tuos, Deipara, e periculis. Tu enim, secundum Deum, murus noster æneus et refugium exsistis. Respice, clarissima Deipara, pro clementia tua ad ærumnas quibus corpus meum tribulatur, et animæ doloribus remedium after. 6. Hirmus. Precationes effundo erga Dominum eique tribulationes meas aperio; ærumnis enim satiata est anima mea, et vita mea morti appropinquat, et jam precor, sicut Jonas: malo, Domine, me delibera! Troparium, Calamitatum nubes animam meam miseram et cor obscuraverunt, et tenebris replent. Sed tu, Virgo, quæ lumen inaccessum genuisti, vocationis tuæ divinæ instigatione hæc longe fuga. Te in miseriis consolatricem et morborum medicam cognovi; te mortis destructricem et vitæ fluvium inexhaustum, et in omni tribulatione promptam et efficacem novi consolatricem. Misericordiæ tuæ abyssum et miraculorum, quæ innumera perpetras, charitatisque in me inexhaustm fontem non sileo, Domina, imo una cum omnibus prædico et alta voce annuntio. Vitæ ærumnæ me undique circumdederunt, ut apes alveare, o Virgo, et miseriæ tela cor meum vulnerant Sed. te auxiliatricem et liberatricem obviam habeo. Libera nos servos tuos, ο Deipara, e periculis. Secundum Deum enim ad te ut murum inexpugnabilem et præsidem confugimus. Respice, inclytissima Deipara, pro clementia tua, ad miserias quibus corpus meum vexatur, et animæ dolenti medere. 6. Ο εέρμος. Ινα τί με ἀπώσω ἀπὸ τοῦ προσώπου σου, τό φῶς, τὸ ἄδυτον; καὶ ἐκάλυψέ με τὸ ἀλλότριον σκότος τὸν δείλαιον, ἀλλ' ἐπίστρεψόν με, καὶ πρὸς τὸ φῶς τῶν ἐντολῶν σου τὰς ὁδούς μου κατεύθυνον, δέομαι. Τροπάριον. Εὐχαρίστως βοῶ σοι, χαῖρε, Μητροπάρθεις, χαῖρε, θεόνυμφε, χαῖρε, θεία σκέπη, χαῖρε, ὅπλον καὶ ταῖ χος ἀπόρθητον, χαῖρε, προστασία καὶ βοηθὴ καί σω τηρία τῶν εἰς σὲ προστρεχόντων ἐκ πίστεως. Οἱ μισοῦντες με μάτην βέλεμνα και ξίμη καὶ λάκ και ευτρέπισαν, καὶ ἐπιζητοῦσι τὸ πανάθλιον σῶμα σπαράξαι μου, καὶ καταβιβάσαι προς την, αγνή, ἐπιζητοῦσιν, ἀλλ' ἐκ τούτων προφθάσασα σῶτον με. Τί σοι δῶρον προσάξω τῆς εὐχαριστίας ἀνθ' ὧνπερ ἀπέλαυσα τῶν σῶν δωρημάτων, καὶ τῆς σῆς ἀμετ τρήτου χρηστότητος; Τοιγαροῦν δοξάζω, υμνολογή και μεγάλους σου τὴν ἄφατον πρός με συμπάθειαν. Διάσωτον ἀπὸ κινδύνων τοὺς δούλους σου, Θεοτόκε, ότι πάντως μετά Θεόν εἰς σε καταφεύγομεν ὡς ἀπ ρηκτον τεῖχος καὶ προστασίαν. Ἐπίβλεψον ἐν εὐμενείᾳ, πανύμνητε Θεοτόκε, ἐπὶ τὴν ἐμὴν χαλεπήν του σώματος κάκωσιν καὶ ἴασαι τῆς ψυχῆς μου τὸ ἄλγος. 5. Ο ειρμός. Τὴν δέησιν έσχεν προς Κύριον καὶ αὐτῷ ἀπαγ γελώ μου τὰς βλέψεις ότι κακῶν ἡ ψυχή μου επλήσθη, καὶ ἡ ζωή μου την ήδη προσήγγισε, καὶ δέομαι ὡς Ιωνάς, Εκ φθορᾶς, ὦ Θιέ, μὲ ἀνάγαγε. Τροπάριον. Τὰ νέφη τῶν λυπηρῶν ἐκάλυψαν τὴν ἀθλίαν μου ψυχὴν καὶ καρδίαν, σκοτασμὸν ἐμποιουσί μοι Κόρη· ἀλλ' ἡ γεννήσασα φῶς τὸ ἀπρόσιτον, ἀπέλασον ταῦτα μακρὰν τῇ ἐμπνεύσει τῆς θείας πρεσβείας σου. Παράκλησιν ἐν ταῖς θλίψεσιν οἶδα καὶ τῶν νόσων ιατρόν σε γινώσκω, καὶ παντελῆ συντριμμὸν, καὶ θανάτου καὶ ποταμὸν τῆς ζωῆς ἀνεξάντλητον, καὶ πάντων τῶν ἐν συμφοραῖς ταχινήν καὶ ἐξεῖαν ἀντι ληψιν. Οὐ κρύπτω σου τὸν βυθὸν τοῦ ἐλέους καὶ τὴν βρύ σιν τῶν ἀπείρων θαυμάτων καὶ τὴν πηγὴν τὴν ἀξναον ὄντως τῆς πρὸς ἐμὲ συμπαθείας του, Δέσποινα ἀλλ' ἅπασιν ὁμολογῶ καὶ βοῶ καὶ κηρύττω καὶ φλέγο γομαι. • Εκύκλωσαν αἱ τοῦ βίου με ζάλαι, ὥσπερ μέλισ σαι κηρίον, Παρθένε, καὶ τὴν ἐμὴν κατασχούσαι ἀλλ' καρδίαν, κατατιτρώσκουσι βέλη των θλίψεων εὕροιμί σε βοηθὸν καὶ διώκτὴν καὶ ῥύστην, πανά χραντε. Διάσωσον ἀπὸ κινδύνων τούς δούλους σου, Θεοτόκε, ὅτι πάντες μετά Θεὸν εἰς σὲ καταφεύγομεν ὡς ἄρ ῥηκτον τεῖχος καὶ προστασίαν. Επίβλεψον ἐν εὐμενείᾳ, πανύμνητε Θεοτόκε, ἐπὶ τὴν ἐμὴν χαλεπὴν τοῦ σώματος κάκωσιν, καὶ ἴατον τῆς ψυχῆς μου τὸ ἄλγος.

5. Ο ειρμός. HYMNUS AD. SS. DEIPARAM. Παίδες Εβραίων ἐν καμίνῳ κατεπάτησαν τὴν φλόγα θαρσαλέως, καὶ εἰς δρόσον τὸ πῦρ μετέβαλον, βοῶντες, Εὐλολητὸς οἱ Κύριε ὁ Θεὸς εἰς τοὺς αἰῶν νας! Τροπάριον. φῶς ἡ τεκοῦσα Θεοτόκε σκοτισθέντα με νυκτί ἁμαρτημάτων, φωταγώγησαν σύ, φωτός ούσα δου χεῖον, τό καθαρὸν καὶ ἄμωμον, ἵνα πάθη σε δοξάζω. Σκέπη γενοῦ καὶ προστασία καὶ ἀντίληψις καὶ καύχημα, Παρθένε, γυμνωθέντι μοι νῦν ἀπάσης βοηθείας, αβοηθήτων δύναμις καὶ ἐλπίς ἀπελπισμέν νων. Ολη ψυχῇ καὶ διανοίᾳ καὶ καρδίᾳ σε καὶ χείλεσι 7. Hirmus. 778 Hebræorum filii in fornace flammam strenue exstinxerunt, et ignem ipsum in rorem transmutarunt, clamantes: Benedictus es Domine Deus, in sæcula! Troparium. Deipara, quælumem procreasti, nocte me peccatorum circumfusum illumina, quæ lucis es conservatrix pura et immaculata, ut ex intimo te corde glorificem. Præside mihi, Virgo consolatrix, qui omniauxilio destitutus sum; tu enim potentia tua egenorum auxiliatrix es et spes eorum qui jam de omnibus desperaverunt. Ego omni ex corde ac mente et labiis te magniδοξάζω, ἀπολαύσας τῶν τῶν μεγάλων χαρισμάτων, fico, cujus magnis donis fruor: o benignitatem ἀλλ' ὦ τῆς σῆς χρηστότητος καὶ ἀπείρων σου θανμάτων! Βλέψον ἱλέῳ ὄμματί σου, καὶ ἐπίσκεψαι τὴν κάτ χωσιν ἐν ἔχω, καὶ δεινῶν συμφορῶν, καὶ βλάβης καὶ κινδύνων καὶ πειρασμών με λύτρωσαι αμετρήτῷ σου ἐλέει. Διάσωσον ἀπὸ κινδύνων τοὺς δούλους του, Θεοτόκε, ὅτι πάντως μετά Θεόν εἰς σὲ καταφεύγομεν ὡς ἀῥηκτον τεῖχος καὶ προστασίαν. Ἐπίβλεψον ἐν εὐμενείᾳ, πανύμνητε Θεοτόκε, ἐπὶ τὴν ἐμὴν χαλεπήν τοῦ σώματος κάκωσιν, καὶ ἴασαι τῆς ψυχῆς μου το άλγος. η. Ο ειρμός. Τὸν ἐν ὄρει ἁγίῳ δοξασθέντα καὶ ἐν βάτῳ τόκου τῆς ᾿Αειπαρθένου τῇ Μωϋσῇ μυστήριον γνωρίσαντα Κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε, εἰς πάντας τους αιώνας. Τροπάριον. Διὰ σπλάγχνα ελέους σου, Παρθένε, μὲ παρίδης σεμνή ποντούμενον με σάλος βιωτικών κυμάτων, ἀλλὰ διδου μοι χείρα βοηθείας καταπονουμένῳ κακώσεσι τοῦ βίου. Περιστάσεις καὶ θλίψεις καὶ ἀνάγκαι εύροσαν με, Αγνή, καὶ συμφοραί τοῦ βίου καὶ πειρασμοί με πάντοθεν εκύκλωσαν, ἀλλὰ πρόστηθί μοι καὶ ἀντιλαβος μου τῇ κραταιά του σκέπη. Ἐν ταῖς ζάλαις ἐφευρόν σε λιμένα, ἐν ταῖς λύπαις χαρὰν καὶ εὐφροσύνην, καὶ ἐν ταῖς νόσοις ταχεινὴν βοήθειαν, καὶ ἐν τοῖς κινδύνοις φύστιν καὶ προστάτιν ἐν τοῖς πειρατηρίοις. Χαῖρε, θρόνο πυρίμορε Κυρίου, χαῖρε χρυσή λυχνία, λαμπάς άσβεστε, χαῖρε των παρθένων δόξα καὶ μητέρων ὡραῖσμα καὶ κλέος. Διάσωσον ἀπὸ κινδύνων τοὺς δούλους του, Θεο τόκε, ότι πάντες μετὰ Θεὸν, εἰς σὲ καταφεύγομεν ὡς ἀόρηκτον τεῖχος καὶ προστασίαν. Επίβλεψον ἐν εὐμενείᾳ, πανύμνητε Θεοτόκε, ἐπὶ τὴν ἐμὴν χαλεπήν τοῦ σώματος κακωσιν, καὶ ἴασαι τῆς ψυχῆς μου τὸ ἄλγος. 6΄. Ο εἰρμός. Εξέστη ἐπὶ τοῦτο ὁ οὐρανὸς, καὶ τῆς γῆς κατ επλάγη τα πέρατα, ότι Θεός ὤφθη τοῖς ἀνθρώποις σωματικῶς, καὶ ἡ γαστήρ σου γέγονεν ευρυχωροτέρα PATROL. GR. CXL. tuam, o innumerabilium miraculorum quæ tu penetras, numerum indefinitum! Respice oculo propitio miserum, in quo sum, statum, et pro infinita tua misericordia e miseriis, periculis ac tentationibus me eripe. Erue nos, servos tuos, o Deipara, e periculis; quia secundum Deum, ad te ut murum inconcussum confugimus. Respice, clarissima Deipara, pro misericordia tua, ad ærumnas quæ corpus meum obruunt, et animæ dolorosæ succurre. 8. Hirmus. Dominum, qui in monte sancto et in robo Moysi Virginis partum mysticum indicavit, laudate et superexaltate in secula. Troparium. Ob misericordiæ quæ habes viscera, ne me undarum maris hujus vitæ immersum deseras, sed ınanum mihi auxiliatricem porrige ærumnis vitæ tribulato. Miserie calamitates et rerum angustiæ, o Virgo sancta, me invaserunt; ærumnæ autem vitæ ac tentationes me undique obruerunt; tu igitur mihi cum brachio tuo forti auxıliabunda adsis. In tempestatibus tu mihi portus, in tristitia tu gaudium et lætitia ades; in morbis tu mihi promptam fers opem, e periculis me eripis; in tentationibus tu mihi liberatrix assistis. Ave, throne ignite Domini: ave luminare aureum, lampas inexstincta; ave, virginum gloria, matrum illustratio! Eripe nos, servos tuos, e periculis; qui secundum Deum ad te ut murum inconcussum et munimen confugimus. Respice misericorditer, illustrissima Deipara, ad morbos corporis mei, et animæ dolorosæ auxilium feras. 9. Hirmus. Colum obstupuit, terræ termini tremuerunt, qula Deus hominibus secundum carnem apparuit; venter autem tuus amplior quam ipsum coelum est 25