METHODII MONACHI. factus. Hanc ob causam angelorum et hominum τῶν οὐρανῶν· διὸ σε, Θεοτόκε, ἀγγέλων καὶ ἀνθρώ chori te magnificant. πων ταξιαρχίαι μεγαλύνουσιν. Troparium. Ad quam, quæso, aliam me. convertam,sanctis- - sima? quo confugiam ut salvus fiam? quo proliciscar! Quam consolatione:n, quam auxiliarcem reperiam? In te unam spero, de te sola glorior, et ad te cum fiducia confugio. Nemo sane, o Sponsa Dei, magnalia tua et abyssum imperscrutabilem miraculorum tuorum enarraverit, ob quæ ardenter te venerantur et omnes ut veram Dei Genitricem, adorant. In hymnis gratiarum referendarum officium implentibus misericordiam infinitam celebro, et magnam tuam vir. tutem et beneficia in me tua omnibus prædico et ex mente, corde, animo et voce annuntio. Suscipe preces meas humillimas, et clamori meo aures præbe, et lacrymas, vide et quæ te precor annue; omnipotens enim es ut Domini omnipotentis Mater, dummodo humilitatem meam respexeris. Libera nos, servos tuos, o Deipara, e periculis. Secundum Deum enim ad te ut murum inexpugnabilem et antistitam confugimus. Respice, illustrissima Dei Genitrix, pro clementia tua ad miserias, quibus corpus meum tur, et animæ tribulatæ doloribus remedium affer. vexaΤροπάριον. Προς τίνα καταφύγω άλλην, Αγνή; που προσ δράμω λοιπὸν καὶ σωθήσομαι; που παρευθώ; ποίαν δι ἐμεύρων καταφυγήν, ποίαν θερμὴν ἀντίληψιν, ποίαν ἐν ταῖς θλίψεσι βοηθον; εἰς σὲ μόνην ἐλπίζω, εἰς σέ μόνην καυχώμαι, καὶ ἐπὶ σὲ θαρρών κατέφυγον. Οὐκ ἔστιν αριθμήσασθαι δυνατόν, μεγαλεῖα τὰ τὰ Θεονύμφευτε, και τον βυθόν τον ανεξερεύνητον ἐξειπεῖν τῶν ὑπέρ νουν θαυμάτων του, των τετελεσμένων διηνεκώς τοῖς ποθῳ σε τιμῶσι, καὶ πίστει προσκυνούσαν ως ἀληθῆ Θεού λοχεύτρίας. Ἐν ύμνοις εὐχαρίστοις δοξολογώ, καὶ γεραίρω τὸν ἄμετρον ἔλεος, καὶ τὴν πολλὴν δυναμίν σου πάσιν ὁμολογώ, και τὰς εὐεργεσίας του ἂς ὑπερεκένωσας εἰς ἐμὲ κηρύττω, μεγαλύνω ψυχῇ τε καὶ καρδίᾳ καὶ λογισμός και γλωσσα πάντοτε. Τὴν δέησίν μου δέξαι τὴν πενιχράν, καὶ κλαυθμὸν μὴ παρίδης, καὶ δάκρυα και στεναγμόν, ἀλλ' ἀντιλαβον μου ως ἀγαθὴ καὶ τὰς αἰτήσεις πλήρωσον· δύνασαι γάρ πάντα ως πανσθενούς Δεσπότου Θεού μήτηρ, εἰ νεύσεις ἔτι μόνον πρὸς τὴν ἐμὴν οἰκτρὰν ταπείνωσιν. Διάσωσον ἀπὸ κινδύνων τοὺς δούλους σου, Θεοτοκί, ότι πάντως μετά Θεον εἰς σε καταφεύγομεν ὡς ἀρ ρηκτον τεῖχος καὶ προστασίαν. Επίβλεψον ἐν εὐμενείᾳ, πανύμνητε Θεοτόκε, ἐπὶ τὴν ἐμήν χαλεπήν του σώματος κάκωσιν, καὶ ἴασαι τῆς ψυχῆς μου τὸ ἄλγος. Theodori librum de eommunicatione naturali ex mss. producimus in Addendis. ANNO DOMINI MCCLXI METHODIUS MONACHUS NOTITIA (Angelo Mai, Script. vet. tom. III, p. 246.) Dum Ephræmii Catalogum patriarcharum Byzantinorum Latinum facerem typisque excuderem,multa mihiin Vaticanis codicibus scripta prædictorum patriarcharum occurrebant luce sæpe digna, el quæ singulorum præsulum temporumque historiam augebant,resque apprime ecclesiasticas illustrabant. Actantum sanenumerum in manibus habeo epistolarum sermonum decretorum tractatuum synodorum, ut peculiaris ex his scriptis tomus in hac mea collectione conficiendus postea videatur. Nunc, his omnibus prætermissis, unum delegi Methodii monachi libellum ineditum,quo nullum fere vidi aptiusad Byzantinæ sedis vices varias oculis subjiciendas. Scribendi autem opusculi hæc causa fuit; Michael VIII imperator Palæologus anno Christi 1264, post recuperatam Latinis ejectis Constantinopolim, Joannem III Ducænum Lascarim, qui pupillus a patre relictus in Michaelis velutitutela adolescebat,cumque ipso postea regnaturus erat, immani scelere excæcavit, atque ita omni spe regni proturbavit. Rei atrocitatem tulit ægerrime Arsenius patriarcha Byzantinus; eoque processit, ut imperatorem Michaelem ab ecclesiastica communione removeret: qui mox culpam suam, ut par erat, profitens, cononicam absolutionem implorabat. Quam ubi parum credulus patriarcha indignabundusque negavit, coacta episcoporum synodo dedit operam Michael, ut Arse-

DE SCHISMATE VITANDO. nius sede depelleretur, eique Germanus III substitueretur. Rem plenius cognoscere licet ex Arsenii testamento quod Cotelerius Monum. eccl. Gr. t.II p. 168. vulgavit. Germano item Josephi abbatis artificiis expulso, Josephus ipse patriarchalem sedem, adnitente Cæsare, obtinuit. Interim Byzantina Ecclesia gravi schismate laboravit, dum alii Arsenio ut inique exauctorato studerent: alii, ut fit, Josephum patriarcham novetlum scclarentur. Hoc animorum fervente œstu, atque in his ecclesiasticis motibus, Methodius monachus, ut schismati (quod sane pessimum, Ecclesiæ malum est ) obviam iret, libellum scribendum censuit, quo demonstraret Byzantinum Ecclesiam, quanquam sæpe a præpotentia Cesarum (de qua legendus est Lequinius Or. Ch. t. I, dissert. prav. cap. 47) contra equissimas et sanctissimas canonum normas, pastores invita accepisset, nihilo tamen winus perpetuo cavisse, ne schisma in populo fieret; dummodo hi præsules orthodoxam fidem retinerent. In hoc scilicet vertitur totius summa opusculi; cujus notitiam seu titulum tradidit olim Allatius in Diatribe de Methodiis, p. 383, neque tamen uhinam id latitaret nobis indicavit: mihi vero in Vaticanis codicibus deprehensum est, et typis dignum atque utile visum. Etsi enim idem argumentum anoymus alius auctor versavit, quem e codice Barocciano anno 1691 vulgavit Oxonii Humphredus Hodius (a), Baroccianum tamen opusculum et brevius est, et ab hoc Vaticano satis diversum, ut legens comperi. (a) Opusculi ab Humfredo editi titulus hic est: Anglicani novi schismatis redargutio seu tractatus ez historiis ecclesiasticis, quo ostenditur, episcopos, injuste licet depositos, orthodoxi successoris communionem nunquam refugisse. Evit. DE SCHISMATE VITANDO LIBELLUS. ΜΕΘΟΔΙΟΥ ΜΟΝΑΧΟΥ Συλλογή εκ διαφόρων METHODIIMONACHI er diversis libris synopticis συνοπτικών βιβλίων, ὅτι οὐ δεῖ σχίζεσθαι τοὺς λαοὺς ἀπὸ τῶν ἀρχιερέων ορθοδοξων όντων, εἰ κατά τινα εγκληματικὴν περίστασιν ή χει ροτονία αὐτῶν προβή. α'. Ιστέον ὡς παραιτησαμένου μεγάλου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου τὸν θρόνον Κωνσταντινουπολεως καὶ αναχωρήσαντος, Νεκτάριος πατριάρχης κεχειροτό νεται, καὶ μετ' αὐτὸν ὁ μέγας Χρυσοστόμος τούτου ἐκβληθέντος ἀδίκως, Αρσάκιος ὁ τοῦ εἰρημένου Νε σταρίου ἀδελφὸς εἰς τὴν θρόνον ἀνήχθη παρά πᾶσαν κανονικής παρατήρησιν οὐ μόνον διά τὴν τοῦ ἱερου Χρυσοστόμου ἄδικον ἐξορίαν, ἀλλ᾿ ὅτι, ὡς λέγεται, καὶ ζηλοτυπούμενος πρὸς τοῦ ἰδίου ἀδελφοῦ Νεκτα βίου, ὤμοσεν αὐτῷ τὸν τῆς βασιλίδος θρόνον μηδέ ποτε καταδέξασθαι. Μετά τούτον ἀνάγεται Αττικός εἰς του θρόνου, ότι τοῦ Χρυσοστόμου ζώντος· εἴκοσι γάρ οὗτος ἐπιζήσας χρόνους το χρόνο, θνήσκει. Ελύθη δὲ τὰ σχίσματα τῆς Ἐκκλησίας ἔτι ζώντος Αττικοῦ τῷ συντάξαι αὐτὸν τὸν θεῖον Χρυσόστου μου μετὰ τῶν ὀρθοδοξων πατριαρχών εν τοῖς ἱεροῖς διπτύχοις. Μετά Αττικόν Σισίνιος· μετά τούτου Νεο στόριος. Τούτου καθαιρεθένος ἐν τῇ τρίτη συνόδῳ, Στο Μαξιμιανός τῆς Κωνσταντινουπολεως χειροτονεῖται ἐπισκοπος. Τούτου τελευτήσαντος, ὁ ἱερὸς ἐκ Κυζί που μετατιθεται Πρόκλος εἰς Κωνσταντινούπολιν υθήσει καὶ συναινέσει τοῦ τηνικαῦτα Ῥώμης άρχιε ρίως, ως ο Ζωναρᾶς ἱστορεῖ ἐν τῷ Χρονικῷ αὐ τοῦ καὶ ἀλλαχοῦ δὲ φέρεται. Ο δε θεῖος Προ2 Sylloge, qua demonstratur haud oportere populos ab orthodoxis episcopis semet sejungere, quan quam ex aliqua criminosa ratione electio eorum processerit. 1. Postqam magnus Gregorius Theologus Constantinopolitanai sedem abs se abdicatam dimisit creatus est patriarcha Nectarius; et post hunc Chrysostomus; quo inique expulso, Arsacius predicti Nectari frater ad sedem evectus est, sane contra omnem canonicam regulam. non solum ob injustum Chrysostomi exsilium, verum etiam quia ut traditum est, sollicito ob æmulationem fratri Nectario juraverat Arsacius nunquam se regiæ urbis infulas fore recepturum. Arsacio successit, superstite adhuc Chrysostomo, Atticus, qui nonnisi post vicesimum episcopatus annum mortuus est. Ecclesiæ vero schisma sublatum est, cum nondum exstincto Attico divi Chrysostomi nomen in sacra Diptycha relatum fuit. Attico successit Sisinius, huic Nestorius: quo decretis tertiæe synodi deposito, Maximianus Constantinopoleos fit episcopus. Atque hoc mortuo, transfertur Cyzico Constantinopolim sanctus Proclus, sciente et comprobante qui per illud tempus erat Romæ hierarcha, ut et Zonaras in Chronico narrat, et aliunde etiam compertum est.Porro divus Proclus cum sancto Proclo Alexandrino communicabat;neque is tantummodo verum etiam præcessor ejus Maximianus, nec non Lib. xı, 22. Notitiæ tamen hujus partem aliunde sumit Methodius, ut ipsemet innuit; namı

METHODII MONACHI. Sisinius et Atticus. Nemini enim adversabantur κλος κοινωνικός ἦν τῷ ἁγίῳ Πρόκλῳ τῷ ᾿Αλεξαν sive Cyrillus sive reliqui patriarchæ propter vel sedis translationem, vel alienam a summo jure canonico electionem. Neque vero episcoporum horum ordinationes a quopiam repudiabantur. Qui enim id fieri poterat, prædictis summatibus consentientibus? 2. Quod vero res ita se habuerit, cum aliunde constat, tum etiam ex epistola ad Nestorium sancti Celestini papæ Romani palam fit, quæ incipit: «Aliquantis diebus vitæ nostræ.» Et paulo post: «Sanctæ recordationis Atticus catholicæ magister fidei, et vere beato Joanni etiam ad ista successor.» Et multis interjectis: «Cur tamen ea quæ adversus hos tunc sunt acta, quæruntur, cum certum sit illinc ad nos a catholico episcopo Attico tunc commentarios esse directos?> ldem ad clerum Constantinopoleos, atque ad tunc versantes ibidem, episcopos, presbyteros diaconosque scribens contra Nestorium, sic loquitur: «Nam ut a recentioribus inchoemus, quid non animos vestros magisterium edocuit sanctæ recordationis Joannis episcopi, cujus oratio catholicam astruens fidem toto orbe diffusa est? qui nusquam per doctrinam suam defuit, quia ubicunque lectus est, prædicavit. Illius diligenti prudentiæ constantia celebrata successit. Rexit enim sanctæ recordationis episcopus Atticus Christianum populum decessoris exemplo, et sacrilegos persecutus est hæreticorum furores.» Cyrillus item in sua ad Nestorium ( epistola ait: «Testor, vivente adhuc beatæ recordationis Attico, scripsisse me de sancta et consubstanţiali Trinitate libellum.» Sic ergo isti se gesserunt locutique sunt. 3. Quis vero ignorat, quod jam ego dicturus sum, nempe illorum qui injustissimam sclestissimamque magni Chrysostomi depositionem curaverunt, principem fuisse Alexandrinum Theophilum, proximos autem huic Severianum, Gabalitanum, et Berrhoensem Acacium? Attamen hi post Chrysostomi obitum,quanquam apud Innocentium papam postulati fuerunt, tamen neque depositi sunt neque increpiti; quia prenas propter Chrysostomum de ipsis sumendas Dei judicio papa permisit. Ipsum vero η Theophilum quis a propria communione removit, qui omnium Chrysostomi calamitatum verbo operaque auctor fuit propter invidiam adversus hunc susceptum? Sane et in Patrum Vitis sic legimus: << Dixit sanctus Theophilus episcopus Alexandriæ. >> Quod autem hos Ecclesia in venerabilium habeat patriarcharum atque pastorum numero, testimoIn Appendice prima ad jur. civ. Vat., p. 144 jum demonstravi, textum genuinum epistolæ hujus in codice antiquo Bobiensi habere amator pro magister, Hic tamen sequi debeo Methodii lectionem διάσκαλος, cujusmodi est in vulgatis Græcis editionibus. δρείας· οὐ μόνον δ' οὗτος, ἀλλὰ καὶ ὁ πρὸ αὐτοῦ Μαξιμιανός, καὶ δὴ καὶ Σισίνιος, καὶ Αττικός. Προς οὐδένα καὶ γὰρ διεφέροντο οὔτε Κύριλλο; ούτεοί λοιποί πατριάρχαι ένεκα τῆς μεταθέσεως καὶ παρὰ τὴν κανόνων ἀκριβειαν χειροτονιών. Αλλ' ούδε αἱ τούτων χειροτονίαι δεκτοί των ἐγεγόνεισαν πῶς γὰρ, αὐτῶν ἐπαινουμένων; τῶν β'. Καὶ ὅτι ἀληθῆς ὁ λόγος, δήλον μὲν ἐξ ἄλλων, δῆλον δὲ ἐκ τῆς πρὸς Νεστόριον ἐπιστολῆς τοῦ ἁγίου Κελεστίνου, πάππα Ρώμης, ἧς ἡ ἀρχή. «Εφ. ἡμέρας τινάς τῆς ζωῆς ἡμῶν.» καὶ μετ᾿ ὀλίγα· «Αντίκα ἡ τῆς ἁγίας μνήμης Αττικός, ο διδάσκαλος τῆς καθολικῆς πίστεως, καὶ ἀληθῶς τοῦ μακαρίου Ἰωάννου καὶ εἰς ταῦτα διάδοχος.» καὶ μετὰ πολλά «" Ομως διὰ τί τὰ κατ᾽ ἐκείνων πεπραγμένα ζητεῖται, οπότε δηλόν ἐστιν ὅτι ἐκεῖθεν πρὸς ἡμᾶς παρά του τότε ἐπισκόπου του καθολικού Αττικοῦ τὰ ὑπου μνήματα ἀπεστάλη;» Ο αὐτὸς καὶ εἰς τὸν κλῆρον Κωνσταντινουπόλεως γράφων καὶ εἰς τοὺς αὐτόθι τότε διάγοντας ἐπισκόπους, πρεσβυτέρους καὶ δια κόνους κατά Νεστορίου, τάδε φησιν· «Ἵνα γάρ ἀπὸ τῶν Νεαρών αρξώμεθα, τί οὐκ ἐνέβαλεν ἡμῶν ταῖς ψυχαῖς ἡ παίδευσις τοῦ τῆς ἁγίας μνήμης Ιωάννου ἐπισκόπου; οὗ λόγος εἰς πάντα τὸν κόσμον ἐξεχύθη οἰκοδομὴν τὴν καθολικὴν πίστιν· ὃς οὐδαμοῦ κατά τὴν διδασκαλίαν ἀπῆν· ὅπου γὰρ δήποτε ανεγνώσθη, ἐκήρυξε. Τὴν δὲ ἐκείνου ἐπιμελῆ σύνεσιν στερρότες διαβεβοημένη διεδέξατο· ἐκυβερνη σε γὰρ ὁ τῆς ἁγίας μνήμης ἐπίσκοπος ᾿Αττικός τον Χριστιανικόν λαόν τῷ τοῦ προηγησαμένου υποδείγματι, καὶ ἐδίωξε τὰς ἱεροσύλους τῶν αἱρετικῶν μανίας.» Καὶ Κύριλο λος ἐν τῇ πρὸς Νεστόριον λέγει· α' Επ' αληθεία δε λέγω ὅτι καὶ περιόντος ἔτι τῆς τῆς μακαρίας μνήμης ᾿Αττικού συντέθειται μοι βίβλος περὶ τῆς ἁγίας καὶ ὁμοουσίου Τριάδος.» Καὶ οὗτοι μὲν ταῦτα. γ'. Ἐκεῖνο δε τίς οὐκ οἶδεν ὅ τι φημί; τῶν τὴν ἀδικωτάτην και παρανομωτάτην τοῦ μεγάλου Χρυσ σοστόμου καθαίρεσιν εργασαμένων πρῶτος μὲν ἦν αἴτιος ὁ ᾿Αλεξανδρείας Θεόφιλος· μετ' αὐτὸν δὲ ὁ Γαβάλων Σεναριανός, καὶ ὁ Βερροίας Ακάκιος. Αλλ' όμως οὗτοι μετὰ τὴν τοῦ Χρυσοστόμου κοίμη σιν ἐμφανισθέντες Ινοκεντίῳ τῷ πάππα, ούτε καθ ηρέθησαν, οὔτ᾽ ἐπετιμήθησαν, τὴν ἀπ' αὐτῶν του Χρυσοστόμου ἐκδίκησιν τῷ Θεῷ τοῦ πάππα ἀναθε μένον Αὐτὸν δὲ τὸν Θεόφιλον τίς ἀπεβάλετο; τόν πάντων τῶν κατά Χρυσοστόμου κακων αἴτιον καὶ λόγῳ καὶ ἔργῳ γεγενημένον δια τὸν πρὸς αὐτὸν φθόνον· ὁπότε καὶ εἰς τὰ Πατερικά ἀναγινώσκομα οὕτως· «Επεν ὁ ἅγιος Θεόφιλος ἐπίσκοπος ᾿Αλεξαν δρείας.» Οτι δὲ ἅγιοι τῇ Ἐκκλησίᾳ εἰσὶν οἱ προει ρημένοι καὶ ἀρχιερεῖς καὶ ποιμένες, αναγινώσκομεν καὶ εἰς τὰ συναξάρια εκκλησιῶν οὕτως· «Τῇ ἐνδιν Ergo falsa narrare videtur Nicephorus Cal istus Hist. xiu, 34, apud quem innocentius Theopti lum anathemate percutit. Reapse illa Innocenti. epistola a Callisto relata inter spurias ponitur. Non legitur ob rasuram αίτιον.

DE SCHISMATE VITANDO. κάτῳ τοῦ Ὀκτωβρίου μνήμη τῶν ἐν ἁγίοις Πατέρων nium dant ecclesiarum synaxaria, in quibus sic ἐμῶν ἀρχιεπισκόπων Κωνσταντινουπόλεως, Νεκτα ρίου, Αρσακίου, Αττικοῦ, καὶ Σισινίου.» Τροπα ρίου ἦχος δ'·»Ω θεοφόροι κυβερνῆται λαῶν, τῶν όλων κυβερνήτη Θεῷ ἐκτενῶς πρεσβεύσατε, ἱεραρχικῶς ὁδηγοῦντες καὶ νῦν τὴν ποίμνην ὑμῶν ἄνωθεν· εἰρήνην αἰτήσασθε ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν.» ό δ'. Μετὰ Πρόκλον ὁ μέγας Φλαβιανός, ὁ τὸν ἀρχι μανδρίτην καθελών Εὐτυχή, τῆς Βυζαντίδος κατέστη ἐπίσκοπος· οἱ καθαιρεθέντος εν Εφέσω γενομένη ληστρικής συνόδῳ, ἐπειδὴ καθεῖλε τὸν Εὐτυχῆ ὁμόφρενα Διοσκόρῳ ὄντα, καὶ φονευθέντος, λάξ ἐναλα μένου αὐτῷ Διοσκόρου, ἢ ὡς ἕτεροι λέγουσι, Βαρσουμά παρειληφότος αὐτόν εἰς ὑπερορίαν, καὶ κατὰ β τὴν ὁδόν σφαγῆναι αὐτόν παρασκευάσαντος, Ανα τόλιος αντ' αυτοῦ εἰς τὸν αὐτοῦ θρόνον ἀνήχθη πρὸς Διοσκόρου· ὃς καὶ αἱρετικὸς ἦν, ἵπερ εἴρηται, καὶ μόνου αἴτιος τῷ ἁγίῳ γέγονε Φλαβιανή. Τούτου ἐν τῇ τετάρτη συνόδω καθαιρεθέντος, οὔτε Ιουβενάλιος ὁ Ἱεροσολύμων, οὔτε τις άλλος τῶν συμπραξάντων ἐν Ἐφέσῳ Διοσκόρῳ ἐν τῇ ἀδίκῳ μὲν καθαιρέσει του ἁγίου Φλαβιανού, Ανατολίου δὲ οὐκ ἀνεπιλήπτω προς βιβασία, κατεκρίθη ἡ ἐπετιμήθη τὸ σύνολον· ἀλλ' οὐδ᾽ αὐτὸς Ανατόλιος, οὕτως, ὡς εἴρηται, χειροτονηθείς. Μαρτυρεῖ τοῦτο καὶ ἡ πρὸς τὸν βασιλέα Μαρ κικνὸν ἐπιστολὴ τοῦ παππα Λέοντος, γραφεῖσα διά τὴν τότε γεγονυίαν παρακίνησιν τῶν ἐνοριῶν· φησὶ γὰρ ἐν αὐτῇ ὁ πάππας Λέων οὕτως· «Διὰ δὲ τὸ προστεθῆναι αὐτόν, ἤγουν τὸν ᾿Ανατόλιον, τῇ ὀρθοδοξω πίστει, εἰάσαμεν τὰ περὶ τῆς χειροτονίας αὐτοῦ ἀνεξέταστα. Αρκεσθήτω γοῦν ἐν τούτῳ, καὶ περαι τέρω μή προβαινέτω ε'. Αλλά περὶ μὲν τούτων ἴσως ἄν τις ἐρῇ τῶν σήμερον πάντα ῥᾳδίως φθεγγομένων, προφάσει του κυροῦ ᾿Αρσενίου ἐκείνου οἱ γε καὶ ὑπέρ τὰ ἐσκαμμένα πηδώντες πᾶσαν τὴν τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίαν διέφθειραν, καὶ πᾶσαν τὴν οἰκουμένην ανεστά τωσαν ὅσον τὸ κατ' αὐτοὺς, καὶ πάσας ἁγνιὰς καὶ οἰκίας ἐμφιλονείκων καὶ μαχίων συζητήσεων καθ ἑκάστην ἀναπιμπλῶντες· ὧν οἱ πλείους οὐδὲ εἰδέναι δύνανται περὶ ὧν οὕτω μάχονται· ὅτι τι ταῦτα; ἄλλων ἀδικουμένων, ἄλλοι τὰς τῆς δικῆς ἐξῆγον ψήτους (β)· οὐκοῦν ὅτι ἡ ὀλίγον ἢ οὐδὲν αὐτοῖς ἔμελλε καθὼς εὕρισκον τοὺς καιρούς, τάχα δέ καὶ τὰ πράγματα ἔκοινον τῆς οἰκείας ἐπιτιμίας επιμονήν, καὶ δὴ καὶ τὸν πρός τινων έπαινον ἑαυτοῖς οὕτω περιποιούμενοι. Καὶ περὶ τῶν εἰρημένων τάχ᾽ ἂν τις ταῦτα ἐρῆ· περὶ δὲ τοῦ τῆς οἰκουμένης λαμπτῆρος Ιωάννου τοῦ τὴν γλῶτταν χρυσοῦ τί ἄν τις καὶ εἶποι; Οὐχὶ αὐτός ἐστιν ὁ φθονηθείς; οὐχὶ αὐτός ἐστιν ὁ ἀδικηθείς; ᾿Αλλ' όμως στάθμη τῆς ἀληθείας ῶν, τὴν μὲν ἀδικίαν ἂν ἔπαθε, τῷ Θεῷ ἀνέθετο, τῷ κρῖναι μέλλοντι πᾶσαν τὴν γῆν· αὐτὸς δέ, ὑπὲρ τῆς Εκκλησίας, καὶ τοῦ μὴ σχισθῆναι φροντίζων το De Arsenio et schismate ob ejus depositionem coorto dixi in prævia notitia opusculi. legimus:«<Octobris die undecima, commemoratio sanctorum Patrum nostrorum Constantinopoleos antistitum, Nectarii, Arsacii, Attici, atque Sisinii.» Item troparium tono quarto:» 0) divi gubernatores populorum, apud communem gubernatorem Deum estote intercessores, pro vestro officio nunc etiam gregem vestrum cœlitus dirigentes: pacem animabus nostris postulate. » 4. Post Proclum magnus Flavianus: is qui Eutychem archimandritam profligavit, Byzantinæ urbis episcopus exstitit. Is tamen in latrocipali Ephesi synodo, propterea quod Eutychen cum Dioscoro consentientem damnaverat, interemptus fuit; sive calcibus insiliente Dioscoro, sive,ut alii dicunt, a Barsuma in exsilium compulsus, atque inter eundum a sicariis interfici jussus. Tum Anatolius in Flaviani sedem a Dioscoro substituitur, homine, ut dixi, hæretico, et qui sancto Flaviano necem attulerat. Etsi autem Dioscorus a quarta synodo depositus fuit, attamen neque Juvenalis Hierosolymitanus, neque alius quisquam ex iis qui Dioscoro ad injustam sancti Flaviani depositionem, culpabilemque Anatolii promotionem, Ephesi faverant,nemo, inquam, vel damnatus est vel omnino objurgatus; ne ipse quidem ea, quam diximus, ratione ordinatus Anatolius.Testatur hoc epistola quoque Leonis papæ ad Marcianum imperatorem scripta dediæcesium per illud tempus commotione, ubi hæc leguntur: «Quoniam vero ipse (nempe Anatolius) orthodoxam fidem amplexus est, de ordinatione ejus quæstionem instituere præetermisimus. In hoc ergo rerum statu maneat, neque ulterius quidquam moliatur» 5. Verum ad hæc fortasse respondebit aliquis eorum qui tam intemperanter nunc obloquuntur, dominum illum Arsenium obtentui sumentes: qui omnem egressi modestiæ limitem, universam Dei Ecclesiam pessum dederunt, quique totum quoque terrarum orbem, quantum in ipsis est, permniscuerunt; qui fora omnia domosque contentiosis pugnacibusque quæstionibus quotidie onerant, quin tamen plerique corum id, pro quo depugnant, intelligere queant; hi, inquam, dicent: Quorsus hæc? alii nunc sunt qui injuriam pertulerunt alii item qui panæ sententiam scripserunt: res autem parum vel nihil horum intererat: pro re nata judicarunt: fortasse etiam hoc judicio æquitatis famam stabiliendam sibi putarunt, seque alicubi laudem consecuturos existimarunt. Sane in prædicto negotio sie quispiam loquatur. Verum enimvero de mundi luce Joanne, lingua aurea prædito, quis ita dicere ausit? Nonne ipse invidiæ atque injuriarum tela perpetiebatur? nihilo tamen minus, cum esset veritatis exploratissimæ exemplar, inficiam sibi injuriam Deo permittebat, qui universi orbis judex Intelligit judices qui Arsenium patriarchatu exauctoraverunt.

METHODII MONACHI. futurus est: deque Ecclesiæ pace sollicitus, cavens- σώμα Χριστοῦ, τοῖς μετ᾿ αὐτοῦ οὐσί τεσσαρ que ne Christi corpus laceraretur, interrogatus a quadraginta suarum partium episcopis, quidnam eis in tanta injuriarum nequitia contemptuque canonum agendum suaderet, respondit orans simul atque adhortans, communicarent cum adversariis suis, ne schismatis, rei fierent.Reatum porro haud in eos contulit qui se inique et præter canones condemnaverant, verum his veluti ascripsit, qui sibi favebant, sanctis episcopis, nisi cum cæteris communicarent concordiamque servarent, videlicet, quia adversarii pariter orhodoxiam retinebant. idem sancta quoque Olympiadi in allocutione, quam templo egressurus atque in exsilium profecturus habuit, hæc ait:«Fieri non potest, ut Ecclesia Dei sic viduata permaneat. Si quis ergo ordinatus fuerit, et tanquam patri subeste. neque secus ac mihi caput docile inclinate.» Hæc legentibus Chrysostomi Vitam explorata sunt. Sed de ea re hactenus. 6. Imperator Anastasius, prout in Sabæ magni Vita descriptum est, Euthymio sede dejecto; qui Acephalorum hæresim, cujus ipse studiosus erat, non recipiebat, Macedonium huic substituit, quem consectaneum suum judicabat. Sed quia orthodoxus vir apparuit, ipse quidem confestim sede atque urbe pellitur; ordinatur autem Timotheus: qui pariter brevi expellitur ab impio Cæsare, quia orthodoxus deprehensus est. Atque hi fortunam ejus modi experti sunt. Interim vero sanctæ urbis patriarcha sanctus Helias, his auditis, angebatur quidem animo propter injustam prædictorum patriarcharum depositionem; nihilo tamen minus communicabat cum nuper electo post præcessoris expulsionem, quoniam uterque orthodoxus erat. Quin adeo ab hujusce hæreseos viribus divus quoque hic Helias propria sede detractus in vincula conjectus est: ipsi autem substitutus Joannes qui hæresi consentiebat, et ab imperatoris sententia nondiscededat. Verumtamen hic Joannes divı Sabæ familiaris amicusque erat; cujus obtemperans admonitionibus ab hæretica sententia sectaque statim recessit, fidemque Heliæ sanctorumque Patrum Sabæ ac Theodosii toto animo amplexus est. 7. Etenim cum aliquando imperiali mandato cunctus de more populus, monachorumque innumera multitudo in sancti protomartyris templo coivisset; tanquam si patriarcha Joannes anathema iis dicturus esset qui synodum quartam admitterent, Severum Acephalum repudiarent; id enim se facturum promiserat ministris regiis Joannes; amIntellige Palladii Dialogum de Vita S. Joannis Chrysostomi ed, Montf. tom. XIII, cujus videsis pag. 28 et 36. Cæterum Palladius ait, Chrysostomum præcepisse Olympiadi ut subesset futuro post se episcopo, ita tamen siille consensu omnium electus esset, et reluctans nedum ambiens, Καὶ ὃς ἂν ἄκων ἀχθῇ ἐπὶ τὴν χειροτονίαν, μὴ ἀμβιτεύσας τὸ πρᾶγ μα, κατὰ συναίνεσιν τῶν πάντων. Quas recipiendi ἐπισκόποις ἐρωτήσασι, περὶ τοῦ τί χρὴ ποιῆ τοὺς ἐν τοῖς οὕτω κατ' αὐτοῦ πραχθεῖσιν ἀ καὶ παρὰ πᾶσαν κανονικής διάταξιν, άπα παρακαλων άμα και προτρεπόμενος, Κοινω φησίν, αὐτοῖς, ἵνα μὴ αἴτιοι σχισμάτων ἔτεσι τὴν αἰτίαν οὐ τοῖς ἀδίκως καὶ παρὰ κανόνας κατακρίνατιν ἐπέγραψεν, ἀλλὰ τοῖς οὔτε μετ' καὶ ὑπὲρ αὐτοῦ αγίοις αρχιερεσσιν, ἂν μὴ συνέλθωσι καὶ συγκοινωνήσωσι. Καὶ πρόδηλο τως διὰ τὸ κἀκείνους τῆς ὀρθοδοξίας άντιπο ῾Ο αὐτός καὶ πρὸς τὰς περὶ τὴν ἁγίας Ολυ ἤδη τοῦ νεών εξερχόμενος καὶ πρὸς ἐξορίαν πόμενος οὕτω φησίν. «Αδύνατον οὕτως εἶ: Ἐκκλησίαν τοῦ Θεοῦ. Εἴ τις οὖν προβή, ως αὐτῷ ὑποτάγητε, καὶ ὡς ἐμοὶ τὴν κεφαλὴν κατε.»Τηύτα οἱ ἀναγινώσκοντες τόν αὐτι ἴσασι Καὶ περὶ μὲν τούτων άλις, 5. Ο δε βασιλεὺς ᾿Αναστάσιος, ὡς ἐν τῷ γάλου Σάβα αναγέγραπται βίῳ, τὴν Εὐθύμ του θρόνου καταγαγών, τὴν τῶν Ακεφάλων ραδεχόμενον αἵρεσιν, τὸν Μακεδόνιον αντ' αὐτ ροτονηθήναι παρεσκεύασεν, ὁμόφρονα αὐτοῦ εἶναι οιόμενος. ᾿Επεὶ δὲ ὀρθόδοξος ἦν ὁ ἀνὴρ μὲν αὐτίκα του χρόνου καὶ τῆς πόλεως έξο Τιμόθεος δὲ ἀντ᾽ αὐτοῦ προβάλλεται· ἀλλὰ καὶ οὗτος ἐξοστρακίζεται παρὰ τοῦ δυσσεβούς λέως· ὀρθόδοξος γὰρ εἶναι εὔρηται· Καὶ οὗ ούτως· ὁ δὲ τῆς ἁγίας πόλεως ἀρχιερεὺς, * Ηλίας, ταῦτα ἀκούων ἤχθετο μέν, φησί, τήν τὴν ἄδικον ἀποδεχόμενος των εἰρημένων ἀ ἐκβολήν· ἐδέχετο μέντοι τον χειροτονούμε. τον πρὸ αὐτοῦ ἐκβληθέντα, τῷ καὶ αὐτὸν ὁ εἶναι, ὡς καὶ τὸν προτερον. Ταύτης τῆς ἕνεκα καὶ ὁ θείος οὗτος Ηλίας του οικείου βασθείς θρόνου, εἰς φυλακὴν κατεκλείσθη· ὰ τοῦ δὲ προεβλήθη Ιωάννης, συνθέμενος τη καὶ σύμφρων γενόμενος τῷ βασιλεῖ. Οὗτος νης συνήθης ἦν καὶ φίλος Σάβᾳ τῷ θείῳ· οὗ υποθήκας δεξάμενος, του αιρετικού μεν το καὶ σεβάσματος ἑαυτὸν συντομως ἀπέστη Ηλίου δέ πίστει καὶ τῶν θείων Πατέρων Σι Θεοδοσίου ὅλον ἑαυτὸν ὅλη ψυχῇ ἐδεδώκει. 5. Καὶ δὲ ἐν μια προσταγή βασιλική πᾶς ὁ λαὸς καὶ τῶν μοναχῶν πληθη άπειρα ἐν ἁγίου Στεφάνου του πρώτου ἐν μάρτυσιν ἐ ήθροιστο, ὡς μέλλοντος δῆθεν ἀναθεματίσαι τριάρχου Ιωάννου τοὺς τήν τετάρτην σύνοδο μένους, Σενδρον δὲ τὸν ᾿Ακέφαλον μὴ παρ νους· τουτο γαρ ἦν ήδη ποιῆσαι τοῖς τοῦ βα episcopi conditiones nescio cur Methodius rit. Palladii locum recitat etiam Baronius ad an. 404.n. XLI. Cum Methodio scribit Euthymium etia nymus Baroccianus;sed dicendum esse mium, prorsus constat ex historia; et s habet e tamEphræmius v. 1060 et 9756.

DE SCHISMATE VITANDO. απεβάλετο Σενήπάντας ἁπλῶς τοὺς Ἠσχύνθησαν οἱ τὰ θείῳ παρόντες νε· πατριάρχη αὐτίκα κατὰ τοὺς ἱερούς β φροντίσαντες. Ην Theodosius monachorum summates fideique orthodoxæ propugnatores, qui ex utroque latere patriarchæ astiterunt. Aderat in templo nepos quoque imperatoris Hypaticus captivitate nuper redux. Tum vero fefellit prorsus Joannes promissam Anastasio fidem, consiliis Theodosii obtemperans atque Sabe. Etenim sublata voce anathema egregie dixit iis qui œcumenicam quartam synodum cum prioribus tribus non reciperent; Severum, Acephalosque, atque omnes omnino hæreticos exsecratus est. Tum enimvero pudore suffusi sunt quotquot regiarum partium studiosi in templo aderant; orthodoxi autem fiduciam receperunt, et patriarchæ omnes adhæserunt, insuper habentes quod præter canones sacros ordinatus fuisset. Ex eo igitur tempore beatus Sabas ac Theodosius honorem venerationemque patriarchæ Joanni exhibebant sedem occupanti, quia jam orthodoxus erat: simulque Heliæ qui rectæ fidei gratia carcere tenebatur. Qua in re ipsum prorsus sanctum Heliam imitabantur: sic enim et ipse superiore tempore cum Constantinopolitanis Euthymio Macedonioque se gesserat; postea vero cum Timotheo, scholastico olim Antiocheno et apocrisiario, æque communicaverat. Ιωάννης υποσχεθείς· ἀνήχθη οὖν ὁ αὐτὸς ἐπὶ τοῦ bonem patriarcha conscendit, cum eoque Sabas ac ἄμβωνος· σὺν αὐτῷ δὲ καὶ Σάβας καὶ Θεοδοσιος οἱ τῶν μοναχῶν ἔξαρχοι, καὶ τῆς ὀρθοδοξου πίστεως πρόμαχοι· ἐστήτην οὖν ἄμφω του πατριάρχου παρ' ἑκάτερα· Παρῆν δὲ τῷ ναῷ καὶ τοῦ βασιλέως ανεψιός Υπατικός τῆς αἰχμαλωσίας τότ' ἐπανασωθείς. Εψεύσατο τὰς ὑποσχέσεις ο Ιωάννης ἂς πρὸς ᾿Αναστάσιον ἐποιήσατο ταῖς ὑποθημοσύναις Θεοδοσίου καὶ Σάβα· ἐξεφώνησε καλώς ποιῶν τὸ ἀνάθεμα κατὰ τῶν μὴ δεχομένων τὴν τετάρτην οικουμενικὴν σύν οδον μετὰ τῶν πρὸ αὐτῆς τριών μου, απεβάλετο Ακεφάλους, καὶ τὰ τῶν αἱρετικῶν φρονούντας. τοῦ βασιλέως φρονούντες καὶ τῷ ἐνδρίσθησαν οἱ ὀρθόδοξοι, καὶ τῷ πανδημεί προσετέθησαν, τῆς μὴ κανόνας χειροτονίας αὐτοῦ μὴ οὖν, φησίν, ἔκτοτε Σάβας ο μακαρίτης καὶ Θεοδόσιος το σέβας απονέμοντες καὶ τὴν τιμὴν τῷ πατριάρχη Ἰωάννη μὲν ἐν τῷ χρόνῳ καθεζομένω ως ορθοδόξω γεγονότι, Ηλία δὲ πάλιν ὡσαύτως κατακλείστῳ ὄντε ἐν φυλακῇ τῆς ὀρθῆς ἕνεκα πίστεως, τὸν ἱερὸν πάν τως Ηλίαν ἐκμιμησάμενοι· οὕτω γὰρ αὐτὸς προτε ρον πρὸς Κωνσταντινουπόλεως Ευθύμιον τε καὶ Μακεδόνιον, καὶ τὸν ἀπὸ σχολαστικών Αντιοχείας ὄντα ἀποκρισιάριον καὶ πρὸς τούτοις διετέθη Τιμό θεου η'. ᾿Αλλὰ καὶ Ἰουστινιανός ὁ βασιλεὺς τὸν ἅγιον Ευτύχιου του θρόνου καταγαγών, εξόριστον ἐποιή σατο ἐν τῇ εἰς τὴν ᾿Αμάσειαν αὐτοῦ μονῇ· καὶ εἰς τὸν αὐτοῦ δὲ θρόνον ἀνήγαγεν Ἰωάννην· ὃς καὶ α τῆς δεκτὸς τῇ Ἐκκλησίᾳ ἐστιν, ὀρθόδοξος ών. Αλλά καὶ ᾿Ανθίμου τοῦ ἐκ Τραπεζούντος μετατεθέντος εἰς του της βασιλίδος θρόνον παρὰ του βασιλέως, εἶτα καθαιρεθέντος πρός του πάππα 'Αγαπητού διὰ τὸ με θέλειν αὐτὸν μεταβαλεῖν τὴν αἵρεσιν, Μηνᾶς ὁ θεῖες κεχειροτονηται οἱ δὲ παρ᾽ αὐτου χειροτονη θέντες εδέχθησαν, τὴν αἵρεσιν ἀποθέμενοι· τα Σενήπου γὰρ ἦν φρονών ή ῎Ανθιμος. Ἐπεὶ δὲ καὶ ἡ των Μονοθελητών κακίστη αίρεσις επεκράτησε, τίς μετά ταύτα τῶν ἐξ αὐτῶν χειροτονίαν δεξαμένων οὐκ ἐδέχθη ἐν τῇ ἕκτῃ συνοδῳ, ἧς ἤγουστο Αγάθων πάππας Ρώμης, Γεώργιος Κωνσταντινουπολεως, καὶ Θεοφάνης Αντιοχείας, μόνον εἰ τὴν αίρεσιν ἀνεθεμάτισε, καὶ τὴ ὀρθοδοξω προσετέθη πίστει; ᾿Αλλὰ καὶ Ἰουστινιανός ο Ρινότμητος Κάλλιστον μὲν τον αγιώτατον Κωνσταντινουπολεως ἐπίσκοπον ἀδίκως καθεῖλε του θρονου, καὶ τῆς πόλεως εξόριστον εἰς τὴν πρεσβυτέραν Ρωμην πρότερον ἀποτυφλών σας τέθεικε· τὸν δὲ ἔγκλειστου Κύρον ἐκ τῆς πόλεως ᾿Αμάστριδος ἐνεγκών. εἰς τὸν ἐκείνον θρόνον ανήξεν, ἐπειδὴ προείπεν αὐτῷ τὴν εἰς τὴν πόλιν πάλιν ἐπάνοδον, καὶ τὴν τῆς βασιλείας αὖθις ανάληψιν. Φιλιππικός δὲ ἡ καὶ Βαρδάνης τῆς βασιλείας τετυχηκώς, καὶ τὴν ἐκτην οικουμενικὴν σύνοδον ακυρών σας, ὡς ἔδοξε, σύνοδον ἀθροίσας ο μάταιος κατ' αυ Nempe Euphemium, ut jam dixi. Hic tamen Timotheus creditur fuisse hereticus. 8. Justinianus quoque imperator sanctum Eutychium sede dejectum ad Amaseæ monasterium relegavit, eique Joannem subrogavit; quem item Ecclesia, quia orthodoxus erat, admisit; pretereaque Anthimum e Trapezuntis Ecclesia ad regiæ urbis infulas translatum ab eodem imperatore. Et quanquam deinde Anthimus ab Agapeto papa depositus fuit, propterea quod hæresim retineret, divusque Mennas subrogatus; ordinati tamen ab Anthimo sacri viri, ad communionem admissi sunt quotquot heretico errori valedixerunt: Severi enim hæresim fovebat Anthimus. Postquam vero Monothelitarum pessima hæresis exorta est, quemnam ab his ordinatum sexta synodus non admisit (cui cæteroqui prærerant Agatho Romanus papa, Geor gius Constantinopolitanus, ac Theophanes Antiochenus) si modo hæresim ejuravit, orthodoxamque fidem professus est? Item Rhinotmetus Justinianus Callistum sanctissimum Constantinopoleos episcopum injuste depulit sede, regiaque urbe fugatum et excæcatum ad veterem Romam ablegavit: Cyrum autem monachum inclusum, ex Amastride urbe accitum, in prædicti statione collocavit, quia prædixerat ipsi reditum in regiam urbem, atque imperii recuperationem. Philippicus vero Bardanes imperium adeptus, et sextam synodum antiquavit, ut ipse putabat, celebrato stulte adversus eam concilio (id enim se facturum promiserat Callistratici coenobii monacho qui ei imperium ominatus fueImo hic dicitur Gallinicus ab Ephraemio, anonymo Barocciano, aliisque.

METHODII MONACHI. rat); et patriarcha exauctorato. Joannem consecta- τῆς (τοῦτο γὰρ ἦν ὑποσχεθεὶς τῷ ἐν τῇ τοῦ Καλλι neum suum elegit, qui fervidus nefaris Monothelitarum hæreseos amator erat. Artemius autem, qui et Anastasius dicebatur, cum regium sceptrum affectavisset, Cyzico transtulit ad regiæ urbis sedem sanctum Germanum, Joanne ejecto, qui ad versus sacram sextam synodum, ut dixi, furebat. στράτου μονῇ ὄντι ἐγκλείστῳ, ὅτι αὐτῷ τὴν βασι λείαν ἐχρησμοδότησε), τον μεν πατριάρχεν ἐξώθησεν, Ἰωάννην δε ομόδοξον αὐτῷ προσβάλετο, διάπυρον ὄντα τῆς τῶν Μονοθελητῶν δεινῆς αἱρέσεως εραστήν. Αρτέμιος δε ὁ καὶ ᾿Αναστάσιος λεγόμενος, τῶν σκήπτρων της βασιλείας εραστής γενόμενος, ἀπὸ Κυζίκου πρὸς τὸν τῆς βασιλευούσης θρόνον τὸν ἅγιον Γερμαμὸν μετέθηκε, κατασπάσας τὸν Ἰωάννην, τὸν κατὰ τῆς ἱερᾶς ἔκτης συνόδου, ὡς εἴρηται, λυτ τήσαντα. 9. Ex quo autem arcanis Dei judiciis Leo lsauricus imperii habenas corripuit, postque nonum regni sui annum iconomachiam commovit, is sanetum quidem Germanum, objurgationum ejus impatiens, extorrem fecit, sedemque metropoleos Anastasio concessit. Jam quinquaginta et septem annorum intervallo, quo iconomachia debacchata est,complurium, ut necesse erat, hujus metropoleos patriarcharum sucressio fuit: donec ætate patriarchæ Tarasii, regnantibus Irene magna cum filio Constantino, septima synodus coaluit; cujus tamen jussu nemo depositus est, qui ab Iconomachis ordinationem accepisset, si modo sectam ejuravit; exceptis hæreseos auctoribus et anlesignanis, vel si quis ad finem usque pertinaciam retinuit.Sed ecce, post religiosissimum Curopalatam imperatorem, Leo Armenius occupata tyrannide.consopitam iconomachiam suscitavit. sanctumque Nicephorum erepto pedo in exsilium pepulit. Leoni successit Michael Balbus, huic filius Theophilus. Cunctis autem sex et viginti annis, quibus hi hæretici tyrannidem exercuerunt, nemo fere orthodoxus exstitit patriarcha. Verumtamen post Theophili obitum magna Theodora patriarcham fecit Methodium sanctissimum; qui quidem, suffragatore inter cæteros consiliique auctore magno ascetico Joannicio, ut in hujus Vita legere est, cunctos ab hæresi resipiscentes iu communionem recepit. Ο'. Επεὶ δὲ κρίμασιν οἷς οἶδε Θεὸς, Λέων ο Ισαν ρος τῆς βασιλείας εγκατέστη κύριος, καὶ μετὰ χρό νον ἔννατον τῆς βασιλείας τήν εἰκονομαχίαν ἐκίνησε, τὸν μὲν ἅγιον Γερμανὸν ἐξόριστον εποιήσατο, μὴ φέρων τοὺς παρ' αὐτοῦ ἐλέγχους, ᾿Αναστασίῳ δὲ τὸν τῆς πόλεως ενεχείρισε θρόνον· καὶ τῆς εικονομαχίας ταύτης πεντήκοντα καὶ ἑπτὰ διαμεινάσεις ενιαυτούς, πλείους, ὡς εἰκός, κατά διαδοχὴν ἐγένοντο πατριάρ και της πόλεως ταύτης· ὕστερον δὲ ἐπὶ ἡμερῶν μὲν Ταρασίου πατριάρχου, βασιλέων δὲ Εἰρήνης τῆς μεγάλης καὶ Κωνσταντίνου του ταύτης υἱοῦ, ἡ ἑβδομη συνεκροτήθη σύνοδος· καὶ οὐδεὶς ἀπόβλητος γέγονεν ὡς παρὰ τῶν Εἰκονομάχων τὴν χειροτονίαν δεξάμε νος, μόνον εἰ τὴν αἵρεσιν ταύτην ἀπεβάλετο· πλην τῶν πρωταιτίων καὶ ἀρχηγῶν τῆς αἱρέσεως, καὶ εἰ τίς που διέμεινεν εἰς τέλος ἀνένδοτος. Πάλιν δι ὕστερον μετὰ τὸν Κουροπαλάτην εὐσεβέστατον βασι λέα Λέων ο 'Αρμένιος, την βασιλείαν τυραννικῶ; δεξάμενος, τὴν εἰκονομαχίαν παυθεῖσαν ἤδη ἀνήγει με· καὶ τὸν ἅγιον Νικηφόρου του θρόνου καταγα γῶν, ἐξώρισε. Τούτον διεδέξατο Μιχαήλ ο Τραυλός, καὶ ο τούτου υιός Θεοφιλος. Εν ὅλοις δὲ εἴκοσι καὶ ἐξ ἔτεσιν, οἷς οἱ ρηθέντες ἤδη αἱρετικοί τυραννήσαν τις αναγράφονται, οὐδεὶς σχεδόν διαμεμένηκεν άρ χιερεὺς ὀρθόδοξος. Μετὰ δὲ τὸν θάνατον Θεοφίλου τὸν ἁγιώτατον Μεθοδίου πατριάρχην ή μεγάλη Θεο δώρα ἀποκατέστησεν· ὃς πάντας ἐδέξατο συναι νέσει καὶ συμβουλή και του μεγάλου ἐν ἀσκηταῖς Ἰωαννικίου, ὡς ἔσκεν ἐκ τῶν ἐν τῷ βίῳ αὐτοῦ περὶ τούτων φερομένων, όσοι δηλαδή αἵρεσιν ἐξωμόσαντο. ι'. Ζήτησον καὶ τὰ περὶ τὸν παρανομώτατον καὶ ἀφηνιαστὴν Ἰωσήφ, τὸν τῆς Ἐκκλησίας τότε οίκονόμου, γεγενημένα σκάνδαλα ἐν τῇ ἐφημερία Τα ρασίου καὶ Νικηφόρον των άγιωτάτων πατριαρχών, 10. Nunc animum attende ad ea quoque scandala quæ Ecclesiæ propter improbissimum contumacemque Josephum, ipsius Ecclesiæ economum, acciderunt, Tarasii et Nicephori patriarcharum sanctissimorum, nec non Theodori Studit, tem- καὶ Θεοδώρου του Στουδίτου καὶ ὁμολογητον· ἐπειδὴ poribus. Hic enim Josephus, cum Constantinus magnæ Irones filius repudiata uxore adulterinam aliam per nefas toro reciperet, Josephus, inquam, nuptiis benedixit contra sancti Tarasii vetitum: aquo Josephus improbus excommunicatus est, non tamen in perpetuum: etenim invitus licet planeque nolens Tarasins coactus est illum rursus in communionem recipere a Constantino imperatore; qui impiam iconomachiam feliciter compressam, suscitaturum se sceleste minabatur, nisi qui bene dixerat nuptiis suis Josephum patriarcha recipeἐκεῖνος τὸν τῆς μεγάλης Ειρήνης υἱὸν Κωνσταντί νον ἐκβαλόντα τὴν οἰκείαν γαμετήν, καὶ ἄλλην μοι χικῶς ἐπεισαγαγόντα τῇ σφετέρα κοίτη παρανόμως εὐλόγησεν, ἀπειπαμένου τούτου Ταρασίου τοῦ ἱεροῦ ός, καί καθαιρέσει τὸν ἄθεσμον ὑποβαλών Ἰωσήφ, οὐ μόνον εἰς τέλος οὐκ ἴσχυσεν, ἀλλὰ καὶ εἰς κοινω νίαν αὖθις τοιοῦτον ἐδέξατο ἄκων μὲν πάντως καὶ μὴ βουλόμενος· πλὴν ἐδέξατο βιασθεὶς πρὸς τοῦ βα σιλέως Κωνσταντίνου, ἀνεγεῖραι απειλουμένου και κῶς τὴν ἤδη καλῶς παυθεῖσαν δυσσεβή εικονομα χίαν, εἰ εἰς τέλος άδεκτος μείνῃ τῷ πατριάρχη Hunc locum de Michaele, Theophilo et Theodora, citat ex Methodio ms. Allalius. Contra Creygh. p. 344.

DE SCHISMATE VITANDO. εὐλογήσας αὐτὸν, ὡς εἴρηται, Ἰωσήφ· τοῦτον ἐστε- ret: quem ipsum postea Nicephorus quoque paρον καὶ Νικηφόρος ο πατριάρχης καὶ ὁμολογητής triarcha et confessor admisit, coactus videlicet a κατεδέξατο, καταναγκασθεὶς παρά Νικηφόρου τοῦ ἀπὸ γενικών αρπάσαντος τὴν βασιλείαν βιαίως, καὶ τὴν μακαρίαν Εἰρήνην ἐξώσαντος· Ἐπεὶ δέ εἰς τόν κατὰ τῶν Βουλγάρων πέπτωκε πόλεμον αἰσχρῶς ὁ Νικηφόρος, καὶ ἡ βασιλεία εἰς τὸν υἱὸν αὐτοῦ Στανράκιον μεταβέβηκε, θανόντος καὶ τούτου μετὰ δύο μόνους τῆς ἀρχῆς μήνας, ὁ Κουροπαλάτης Μιχαήλ των σκήπτρων εγκρατής γίνεται· καὶ Ἰωσὴφ υπεραξίως, ὡς ἂν τις ἐκ περιχαρείας εἶποι, καθαιρείται παρὰ τοῦ ἱεροῦ Νικηφόρου του πατριάρχου. ια΄. Οὗ γεγονότος, εἰς κοινωνίαν ὁ θεῖος συνῆλθε τῇ Εκκλησίᾳ Θεόδωρος· καὶ τῷ πατριάρχῃ ἀξίως τῇ ἑαυτοῦ καὶ γνώσει καὶ ἀρετῇ ποιῶν ἔνωτο, ὡς ἐν τῷ βίῳ αὐτοῦ ἀναγέγραπται, καὶ ἔν τινι τῶν αὐτοῦ ἐπιστολῶν φέρεται· φησὶ γὰρ ὁ τὸν βίου αὐτοῦ συγγρα ψάμενος οὕτως· «Μετὰ τὸ ἐπανελθεῖν τὸν Θείου Θεόδωρον καὶ τὸν πατριάρχην Νικηφόρον ἐκ τῆς ἐξορίας, τον φίλεριν και φιλόνεικον τρόπον ἀπορρι ψάμενος ο Θεόδωρος, ὅλως μετὰ τοῦ πατριάρχου ἦν ὁμόφρων, ὁμοστεγής, ὁμοδίαιτος, καὶ πολλαῖς αὐτὸν ταῖς εὐφημίαις ἐστεψε.» Τοῖς εἰρημένοις συνήθει καὶ τὰ τοῦ μεγάλου εν ομολογηταῖς πατριάρχου Μεθοδίου φησὶ γὰρ οὗτος ἐν μιᾷ τῶν ἐπιστολών αὐτοῦ πρὸς τοὺς Σκκκουδιανοὺς καὶ Βοσκητιανούς ἔτι μὴ συνερχομένους τῇ Ἐκκλησίᾳ, ἀλλ' ἀποσχι ζομένους αὐτῆς. «Ο γάρ μακάριος Πατὴρ ὑμῶν Θεόδωρος, εἰ μὴ προτεπον ἀπεβάλετο α είπε πάντα καὶ έγραψε κατά τῶν ἁγίων πατριαρχών Ταρασίου καὶ Νικηφόρου, οὐκ ἂν εἰς κοινωνίαν τοῦτον ίδιχομεθα.» Ταύτην δὲ τὴν ἐπιστολήν ο βουλόμενος ιδεῖν ζητησάτω ἐν τῷ βιβλίῳ τοῦ ἁγίου Πατρός ἡμῶν Νιχώρος Ο μέντοι μέγας Μεθόδιος τέσσαρας ἐπιζήσας τῷ θρόνῳ χρονους, ὁσίως καὶ εὐσεβῶς ἀπαίρει τῶν τῆδε. ιθ'. Καὶ τοῦ ἁγίου Ἰγνατίου πατριάρχου αναδει χθέντος, Βάρδας ὁ τοῦ βασιλέως Μιχαήλ θεῖος, Καϊ. Epistolam hanc in Niconis inedito opere alii querant. Ego quidem eam lego in perdocto quodam prolixoque Græci auctoris tractatu nondum typis impresso, sed, ut reor, in hac unea Collectione postea vulgando, in quo rursus luculenter demonstratur ex ecclesiastica Historia, scriptis Patrum, svnodorumque decretis, quantopere a schismate cavendum sit. En autern Methodii patriarchæ epistolam, sive potius duarum epistolarum excerptum: 'ExΑναγνωσθήτω ενταύθα καί ὅτα ο μέγας ἐνόμου λογηταῖς καί πατριάρχαις Μεθόδιος προς τους στου διώτας μοναχούς εἶπεν, ἀποσχιζομένους τῆς Ἐκε κλησίας δια τα συγγεγραμμένα τῷ Πατρὶ αὐτῶν τῷ άγιος Θεόδωρος του στουδίτη κατά των αγιωτάτων πατριαρχών Ταρασίου και Νικημένου ο δε είπεν, εἰσί ταύτα· • Εἰ μὴ ἀναθεματίσοιτε τα γεγραμμένα κατά δια κηφόρου του πανοσίου και Ταρασίου του τριτουδίου βιβλία, ἡ σήμερον ἔμπροσθεν τῶν ἀδελφῶν καὶ συλ λειτουργών, ἢ εἰς ὡρισμένην ἡμέραν ἐλθόντων απ τῶν πρὸς τῇ ὑμετέρα μονῆ καί ἀκροωμένων, καί θείητε τὸν ἐν αὐτοῖς ὅρον καίειν τι καί ἀναθεματι ζειν αυτά, καθώς απολογούμενοι ἐν ταῖς περί τῆς Εκκλησίας διοικήσεως γεγραφέκαμεν, γνώτε, ἀδελ φοί, ὅτι ὑμᾶς τε αὐτοὺς τοὺς περιεχομένους αὐτῶν υχο ἁπλῶς ἀναθεματίσομεν, ἀλλὰ αἰσχροτέρως καὶ Nicephoro generali qui explosa beata Irene imperium vi usurpavit. Postquam autem in prælio adversus Bulgaros Nicephorus frede cecidit, regnumque ad ejus filium Stauracium devenit, qui mensibus haud plus duobus dominatus obiit, Michael Curopalates sceptro potitur; moxque Josephus dignissime, utlætanter dicere licet, a divo Nicephoro patriarcha excommunicatus est. 11. Post id factum ad Ecclesiæ communionem rediit divus Theodorus, qui etiam patriarchæ pro sua sapientia ac virtute reconciliatus est, prout in ipsius Vita narratur, necnon in quadam epistola ejusdem scribitur. Ait vero Vitæ auctor: ‹ Postquam divus Theodorus ac Nicephorus patriarcha ab exsilio in patriam redierunt, omni acerbitate inimicitiaque abjecta Theodorus totum se in patriarchæ familiaritatem tradidit, sententia, tecto, mensa communi utens, multisque eum laudibus ornans, Prædictis consonat magnus quoque confessor patriarcha Methodius. Ait enim in quadam ad Saccudianos Bescetianosque scripta epistola, qui nondum Ecclesiæ reconciliati erant, sed in schismate permanebant: «Nisi enim vester beatus Pater Theodorus cuncta improbasset, quæ in sanetos patriarchas dicto scriptove jecerat Tarasium atque Nicephorum, nunquam eum ad communionem recepissemus.» Jam hæc epistolam siquis avet inspicere, iu sancti nostri Patris Niconis libro quærat Porro magnus Methodius quatuor in pontificatu exactis annis pie sancteque vitam clausit. 12. Mox sancto ad patriarchatum evecto Ignatio, Bardas Michaelis imperatoris avunculus atque Cœκαταθεματίσομεν· ὁ γὰρ μακάριος ἡγούμενος ὑμῶν καὶ διδασκαλος, τὸ πέρας τῆς αὐτοῦ βιοτῆς αἰσιον σὺν ἡμῖν ὑπάρχων λειτουργήσας, ἔργῳ τοὺς ιδίους λόγους ἠθέτησεν· ἐπεὶ οὐκ ἂν ποτ' ἐγένετο μεθ᾿ ἡμῶν, εἰ τα γραφέντα αὐτῷ καθ᾿ ἡμῶν ἔφερεν ἐν τῇ διανοίᾳ ἐαυτού. " Αναγνωσθήτωσαν καὶ ταῦτα όσα ο αυτός μέγας ἐν πατριάρχαις Μεθόδιος ἐν ἐπιστολαῖς κατὰ τῶν αυτών σουλιωτών δικαιότατον ἀπεφήνατο, ένα γνώτε, κ. τ. λ. Προς οὖν τους στουδιώτας τούτους ῥητέον ταῦτα· καὶ καὶ μὴ πάρεισιν ἀκουσάτωσαν· ὅτι εἰ μὴ ἀναθεματίσαιεν τα κατά Νικηφόρου καὶ Ταρασίου των παναγιωτάτων συγγραμμένα τῷ Πατρὶ αὐτῶν, οὐ κατ' αὐτὸν ἐκεῖνον μὴ γένοιτο. Particulam quamdam hujus epistole recitavit jam Allatius in dissert. de Methodiis p. 377. In codicis autem margine sic rei historia scribitur: Χρὴ εἰδέναι ὅτι οἱ μαθηταὶ τοῦ Στουδίτου μετά τήν τοῦ ἁγίου ἐκείνου κοίμησιν μή θέλοντες ὑποτάσσεσθαι τη καθολική Εκκλησίᾳ, ἀλλὰ τῷ οἱ κείω θελήματα περιάγεσθαι, τάς πρώτας εκείνας κατηγορίας λαβόντες εἰς ἀφορμὴν, διερράγησαν πά λιν καὶ ἀπέσχισαν εαυτούς ἀπὸ τῆς καθολικής Εκκλησίας· καθ' ὧν καὶ ὁ ἅγιος Μεθόδιος κινηθείς, συνοδικῶς τό ἀνάθεμα εξεφώνησεν.

METHODII MONACHI. sar, nurum suam flagitiose deperiens,uxori proprie σαρῶν, καὶ τῇ σφετέρα πανασελγώς συμφθειρόμεν misso repudio, cum incestum amorem illum a sancto Ignatio omittere juberetur, ob vitandas objurgationes atque ex his consequentem infamiam (nam etiam ecclesia secluserat eum patriarcha) sede Ignatium deturbavit, abutens scilicet Michaelis levitate, ad explendam suam cupiditatem. Quo expulso, studio quidem consilioque Bardæ, Michaelis autem auctoritate, collocatur in sede Photius. Verumtamen Macedo Basilius Michaele interempto ad regnum connisus. Photium exauctoravit, Ignatiumque restituit. Causa vero rei fuisse traditur, quod Photius, misso nuntio, sacræ mensæ communione Basilio interdixerat, manum adhuc cruentam gerenti Michaelis cæde. Sed enim Ignatio mortuo, rursus ad Photium dignitas ab eodem imperatore β defertur: cujus filius Leo philosophi nomine clarus Photium denuo sede removit; timens, ut aiunt, ne Santarenum defenderet in causa calumniæe quam iile olim contra se apud patrem imperatorem struxerat. Hoc enim obvertebatur Leonis menti nuper regnum adepti. Ergo Stephanum fratrem suum vi regia patriarcham creavit. Atqui neшo ex his patriarchis repudiatus fuit; sed admissi omnes atque in lionore habiti apud fidelium Ecclesiam fuerunt et adhuc sunt atque existimantur. Idque fit palam ex libro synodico, ubi hæc babentur: • Ignatii, Photii, Stephani, atque Antonii sanctissimorum patriarcharum æterna memoria sit.» Et rursus: «Anathema iis, quæ dicta scriptave fuerunt adversus sanctissimos patriarchas Ignatium atque Photium.» αιωνία η μνήμη πατριαρχῶν ἀνάθεμα. νος νύμφη, τὴν ἰδίαν ἀναιτίως ἀποπεμψάμενος γαμετήν, ἐπεὶ ἀποστῆσαι ἑαυτὸν τῆς μυσαρας ταυτησὶ μίξεως πρὸς τοῦ ἁγίου Ἰγνατίου κατηναγκάζετο, θέλων ἐκφυγεῖν τοὺς ἐλέγχους καὶ τὴν ἐντεῦθεν ἐπιτριβομένην αὐτῷ αἰσχύνην ἀποβαλέσθαι (ἀπεῖρξε γὰρ αὐτὸν καὶ τῆς Ἐκκλησίας ὁ πατριάρχης), του θρόνου κατάγει αὐτὸν, καὶ τῇ ἐξορίᾳ δίδωσι, τῇ τοῦ Μιχαήλ κουφότητι χρησάμενος εις τὴν τοῦ ἰδίου θελήματος αποπλήρωσιν. Τούτου δὲ ἐκβληθέντος, σπουδῇ μὲν καὶ συναινέσει τοῦ Βάρδα, προβλήσει δε του Μιχαήλ εἰς τὸν θρόνον ἀνάγεται φωτιος. Επεί δὲ Βασίλειος ὁ Μακεδών, τον Μιχαὴλ ἀποκτείνας, κατέσχε τὴν βασιλείαν, τον Φώτιον μέν του θρονου κατάγει, τὸν δὲ ἅγιον Ἰγνάτιον αὖθις ανάγει. Ἡ δέ αἰτία, φασίν, ότι πέμψας αὐτὸν Φωτιος, τῆς ζω ποιού κοινωνίας οὐ μετεδίδου αὐτῷ, ἡμαγμένην ἔτι ἔχοντι τὴν χεῖρα τῷ τοῦ Μιχαήλ μόνῳ. Αλλά τοῦ Ιγνατίου τον βίον απολιπόντος, αὖθις εἰς τὸν θρόνον ανάχθη Φώτιος παρὰ τοῦ αὐτοῦ βασιλέως· οὗ ὁ υἱὸς Λέων, ο πολὺς τὴν φιλοσοφίαν, τον Φώτιον αὖθις του θρόνου παρακεκινηκώς (δείσας, ὡς φασι, μὴ οὐκ τάσῃ ἀνύνασθαι Σανταβαρηνὸν τῆς εἰς τὸν πατέρα καὶ βασιλέα διαβολῆς κατ' αὐτοῦ ἕνεκα· τοῦτο γὰρ ὁ Λέων αὑτάρχης ήδη αναδειχθεὶς κατὰ νοῦν ἐστρε με), Στέφανον τὸν ἴδιον ἀδελφὸν καθιστά πατριάρχην εξουσιαστικώς. Καὶ τούτων πάντων οὐδεὶς ἀποβλη τος γέγονεν. αλλ' ὅλοι δέκτοι καὶ σεβάσμιοι τῇ τῶν πιστών Εκκλησίᾳ καὶ εἰσὶ καὶ γνωρίζονται. Καὶ τούτο δῆλον ἐκ του συνοδικού γέγραπται γάρ ἐν αὐτῷ οὕτω ταῦτα· «Ἰγνατίου. Φωτίου. Στενάνου, καὶ 'Αντωνίου των αγιωτάτων πατριαρχών · καὶ πάλιν «Τὰ λαληθέντα καί γραφέντα κατὰ Ἰγνατίου καὶ Φοτίου τῶν ἁγιωτάτων » ιγ. Ἐγὼ δὲ του συνοδικού αρτίως ἐπιμνησθείς, καὶ ὧν ἤδη ἐπιλέλησμαι ἐμνημονεύσα· φέρεται γάρ ἐν αὐτῷ τάδε· «Ταρασίου καὶ Νικηφόρον των αγων τάτων πατριαρχών αιωνία μνήμη» και αύθις. • Τὰ λαληθέντα καὶ γραφέντα κατὰ τῶν ἀοιδίμων πατριαρχών Ταρασίου και Νικηφόρου ανάθεμα. Ορᾶτε τὴν ὀρθὴν καὶ τῷ Θεῷ εὐαποδεκτών κρίσιν τῆς ἁγίας καὶ καθολικής Εκκλησίας, καὶ τῶν ἱεροκηρύκων ἁγίων ἀποστόλων, καὶ τῶν ἁγίων Πατέρων ἡμῶν, οἱ νυν ἀντιλέγοντες τῷ κοινῷ των ορθοδοξων πληρώματι, φοίξατε, παρακαλώ, ἐννοήσαντες κ 13. Ego vero cum synodici mentionem fecerim, addam et alia verba, quorum pene oblitus eram, Sic enim ibidem præterea legitur: «Tarasii et Nicephori sanctissimorum patrum æterna memoria sit.» Rursusque: «Iis quæ dicta scriptave fuerunt adversus laudabiles patriarchas Tarasium atque Nicephorum, anathema.» Videte rectum Deoque gratum sanctæ, et catholicæ Feclesiæjudicium, sanctorum Evangelii præconum apostolorum, sanctorumque Patrum nostrorum, vos, inquam, qui generali orthodoxorum coetui resistitis. Exhorrescite, oro, in quantum malorum barathrum per discor- κακού φέρεσθε, και προς διόρθωσιν ἑαυτῶν ἐπάχθη diam vestram ruatis, emendationique curam impendite. Nam prædicti omnes quibus sacer honor habetur, quoniam homines erant, humani aliquid passi sunt: nostis enim quibus invicem verbis atque scriptis adversati sint: quia videlicet probabiles in speciem causas controversiarum nacti erant et suum quisque persequi jus credebant: quod ipsum vestri quoque nonnulli homines nuperis temporibus egisse videntur. Elenim quae multi faciunt, ex iis qui vestrum summæ rectitudinis studium simulant, silentio magis commendare oportet τε· οἱ γάρ ειρημένοι μικρὸν ἀνωτέρω πάντες άγιοι, οὗτοι πάντες άνθρωποι ὄντες ἔπαθον τι ανθρωπινον· καὶ οἴδατε πάντες ὅσα καὶ εἶπον καὶ ἔγραψαν άλλοι κατ' άλλων· ἐπειδὴ εὐλογοις δῆθεν ἐνέπεσον ἀφορ μαῖς, καὶ τῆς ακριβείας. αντιποιείσθαι ένόμισαν· όπερ και τινες ἐξ ὑμῶν κατὰ τοὺς ἄρτι χρονος παθεῖν ἔδοξαν. Τὰ γὰρ τῶν πολλών ὰ καὶ πράττουσι διδάσκουσιν οἱ τὴν ὑμετέραν δῆθεν ὑπὲρ τῆς ἀκριβείας εὐλάβειαν υποκρινομένοι, σιωπή μάλλον προσήκει δοῦναι ἡ γραφῇ· τὰ γὰρ κρυφή, φησὶν ὁ θεῖος ᾿Απόστολος, γινόμενα ὑπό τινων αἰσχρόν ἐστι καὶ De synodico legi solito quotannis Constantinopoli et in cuncta Græcia loquitur Allatius Contra Creyghtonum, p. 533.

DE SCHISMATE VITANDO. a καὶ λέγειν. ᾿Αλλὰ τὰ τῶν τοιούτων οἱ καὶ ἡμῖν ὑπο- quam scriptis. Nam quæ in occulto, inquit divus στρέψαντες ἀπὸ τῆς καθ' ὑμᾶς πλάνης ἐκδιηγούνται, κατανύξει ποαλλῇ καὶ δάκρυσι ποιούμενοι τὴν ἐξομολόγησιν· ἐγὼ δὲ ὅπερ έλεγον, ανθρωπινήν τι παθόντες οἱ εἰρημένοι ἅγιοι, εἶπον καὶ ἔγραψαν ἔγραψαν. Ἡ δὲ τῆς Ἐκκλησίας ένθεος κρίσις τὰ μέν εἰρημένα και γεγραμμένα ἐν τῷ την φιλονεικίας καιρῷ καί πάθει τῷ ἀναθέματι συνοδικώς καθυπέβαλε· τοὺς δ᾽ εἰπόντας καὶ γράψαντας πάντας ἀσπα σίως ἐδέξατο· καὶ το, Αιωνία η μνήμη, περὶ πάντων ἐπίσης ἀναφωνεί. ( ιδ. Τί ἐντεῦθεν ἡμᾶς ἐκπαιδεύουσα; Ότι τοι κρείσ σόν ἐστιν ἡ ἡμόνια καὶ εἰρήνη των ορθοδόξων Χρι στιανῶν, ἱστασιάστως καὶ ὁμονοητικώς τηρουμένη μετά φόβου Θεοῦ καὶ ἀγάπης, ἢ τῷ τὴν ἀκρίβειαν δοκεῖν διώκειν, καὶ τὸ καλὸν σχίζειν σωμα την Εκκλησίας Χριστοῦ· «Ἐν τούτῳ γάρ, » φησι καὶ ὁ Κύριος, «γνώσονται, ὅτι μαθηταί μού έστε,» ούχι τῷ τῆς ἀκριβείας δοκεῖν ἐξέχεσθαι, αλλ' ο την αγα πάτε άλληλους.» Ο γουν δι' ἀκριβεια, δῆθεν κανόνος τινός ταραχάς ποιών, στάσεις κινῶν, καὶ τὸ σωμα σχίζων τῆς Ἐκκλησίας, ορθοδοξία τῆς εὐσεβείας συντηρουμένης, ὁ τοιοῦτος, εἰ καὶ από ευλαβείας κι νεῖσθαι οἴεται, λέληθεν ἑαυτόν ειρήσεται γάρ, εἰ καὶ ἐπαχθες) λύκος ὧν ἔξωθεν μὲν ἐν φορά προβά των ἐρχόμενος, ἔσωθεν δε γέμων δολον καὶ ἁρπα γῆς. Καὶ μὴ ταθ᾿ ἡμῶν ἀγανακτήσης ἀκούων· οὐδὲ γὰρ ἡμέτερος οὗτος ὁ λόγος, ἀλλὰ τῆς πᾶσαν τὴν ύφηλιον αὐγαζούσης καὶ λόγῳ καὶ βίῳ σεπτής ξυνωείδος, Ιγνατίου του θεοφόρου, φημί, καὶ Ιωάννου του χρυσορρήμονος· ὁ μέν γάς, «Ο τοιούτος,» μετί, ο λύκος του άρπαξ έστω, προβάτου φθορὰν ἐν προβά του δορά κατεργαζόμενος· ὃν μιας μαρτυρίου αίμα πλύναι ἰσχύσειν τρανώς αποφαίνεται· ὁ δὲ τὴν γλώτταν χρυσοῦς καὶ τῶν αἱρετικά φρονούντων δογματα χείρονα τὴν τὴν Ἐκκλησίαν σχίζοντα είναι διαμαρτύρεται· καὶ οὐχ απλώς χείρονα, αλλά και μετά πλείστης όσης τῆς ἐπιτάσεως πολλώ μάλλον χειρόν φησιν "Αλλος δέ τις τῶν ἁγίων, Ο σχέ ζων τὴν ᾿Εκκλησίαν,» φησί, «δηλονότι ὀρθοδοξίας οὔσης, ταυτὸν ποιεῖ τοῖς λόγχῃ διατρήσασιν ἐν τῷ πάθει τή του Κυρίου σῶμα.» (πηνίκα δέ τις ἐπι κρατεί αίρεσις, τηνικαῦτα ὁ ἀντιλέγων οὐ σχίσμα παρεισάγει τῇ Ἐκκλησίᾳ ἀλλ' ἀπὸ σχισμάτων αυτ τὴν λυτροῦται· ὡς που τοῖς ἱεροῖς και θείοις κανό σιν ευστόχως εἴρηται. ᾿Αλλ' ἐπανιτέον ὅθεν ἐξέβα μεν, καὶ τά όμοια τοῖς ἤδη ῥηθεῖσι προσθετέον τῷ λόγῳ. » ιέ. Λέων ο Σοφός, οὗ καὶ πρότερον ἐμνήσθην, Νι κόλαον τον Μυστικόν του θρόνου αδίκως ἐξώτας, ὅτι μὴ παραχωρῶν ἐν αὐτῷ τὴν τετραγαμίαν, Εὐθύ μιον τὴν σύγκελλον πατριάρχην ανέδειξεν. Αλλ' ὅτε μὲν ο Λέων οὗτος ἀπεβίω, Αλέξανδρος ως ο αδελφός αὐτοῦ τὴν βασίλειον ἀρχὴν ὠκειώσατο ἑαυτῷ, τὴν Utrumque dictum tam Ignatii quam Chry - sostomi exstat in hujus postremi homilia XI in epist. ad Ephes. Porro Ignatii dictum citat etiam apostolus, & nonnullis fiunt, ea dictu quoque turpia sunt. Sed enim hæc vestrarum partium homines maxime norunt, qui deinde a vestro errore resipiscentes, nobis patefeceruut, non sine multo dolore ac lacrymis rem confitentes. Age vero quod jam dixi, venerabiles illi viri lingua et scriptis intemperanter sane usi sunt: divinum autem Ecclesiæ judicium, quidquid inimicitiarum tempore et æstu dictum scriptumve fuit, anathemate synodali perculit verborum vero scriptorumque auctores peramanter omnes recipit, æternæque memoriæ honorem cunctis a que per sacrum ritum acclamat. " 14. Quid autem hinc docemur? Nempe rectius fieri si consensio et pax inter orthodoxos Christianos firmiter concordliterque cum Dei timore et charitate servetur, quam si, dum jus summum videmur persequi, formosum Ecclesiae Christianæ corpus discerpamus. «In hoc enim, inquit Dominus, «< cognoscet mundus quod discipuli mei estis, (non si summo juri mordicus adhæseritus, verum) si invicem dilexeritis.» Qui igitur ob alicujus tutelam canonis turbas ciet seditionesque commovet, atque Ecclesiae corpus discindit, (si modo ea fidei puritatem retineat), hic, inquam, quantumvis se religione permotum autumet, nescit tamen (fremat quisque licet, dicam quod sentio), nescit, inquam, se lupum esse ovis pelle confectum, rapinaque et dolo concretum. Neque vero mihi quisquam succenseat; non enim meus hic sermo est, sed duorum qui terram universum verbo ac moribus illustravere virorum, Ignati, inquam, theophori et Joannis Chrysostomi. Ait enim disertis verbis Ignatius: «Hic tibi lupi instar rapacis sit, qui gregi exitium sub ovis pelle molitur. Hunc ne martyrii quidem sanguis mundabit.» Chrysostomus autem hominem qui schisma in Ecclesia facit, pejorem hæretico esse testatur; neque tantummodo pejorem dicit, verum cum summa emphasi multo pejorem esse pronuntiat. Alius vero sanctus vir quidam: ་ Qui Ecclesiam, inquit (olummodo sit orthodoxa), scindit, eodem se obstringit scelere. atque illi olim qui Dominicum corpus lanceatransfoderunt» Verumtamen si qua hæresis forte inciderit, tunc demum is qui adversatur, haud schisma in Ecclesiam invehit, sed hanc a schismate prohibet; veluti in sacris divinisque canonibus sapienter animadversum est. Sed illuc, unde discessimus, redeundum est, et susceptæ materiæ tenor continuandus. 15. Leo Sapiens, quem jam antea commemoravi, Nicolao Mystico per vim injustam depulso, quia nuptias ei quartas non annuebat,Euthymium syncellum patriarcham fecit. Sed enim mortuo Leone, Alexander frater ejus, imperio ad se translato. Euthymium deposuit, propriæque sedi restituit NicoJoannes Antiochenus apud Cotelerium Monum. Eccl. Gr. t. Ι, pag. 176., ut jam observavit Grabius.

METHODII MONACHI. τῷ οἰκείῳ θρόνῳ ἀποκατέστησεν. Οὗτοι δὲ καὶ ἀμφότεροι δεκτοί πάντως τῇ Ἐκκλησίᾳ εἰσὶν ὡς ὀρθόδοξοι ὄντες, καὶ ὑπὲρ τῶν θείων νόμων ἠγωνισμένοι· καὶ γὰρ καὶ τὸν Εὐθύμιον πολλά φασιν ἀγωνισασθαι κωλύσαι τὸν βασιλέα Λέοντα μὴ νόμον τὴν τετραγαμίαν γράψαι καὶ καταλείψαι. Καὶ δὴ καὶ ἐκώλυσεν. Ελθωμεν δέ ἐπὶ τῶν νεωτέρων. Ὁ ἐκ Κομνηνών βασιλεὺς Μανουήλ, τὸν ἅγιον ἐν πατριάρχαις Κοσμάν τὸν ᾿Αττικὸν ἀδίκως τοῦ θρόνου καταγαγών, ἕτερον ἀνῆξεν· ὅπερ τοῖς κανόσι τοῖς ἱεροῖς οὐ δοκεῖ. ᾿Αλλ' ὅμως Εκκλησία καὶ τοῦτον ἐδέξατο· καί τοὺς δι' αὐτοῦ χειροτονηθέντας οὐκ ἀπεβάλετο. Οτι δὲ πολλὴν τὴν παρρησίαν τὴν πρὸς τὸν Θεὸν ἐπλούτει ὁ εἰρημένος Κοσμᾶς ὁ πατριάρχης, ἐντεῦθεν δῆλον· φασὶ γάρ laum. Jam hos ambos Ecclesia recepit, quia scilicet μὲν Εὐθύμιον τοῦ θρόνου καθείλε, Νικόλαον δε αὖθις orthodoxi erant, et quia sacras leges protegebant: nam et Euthymius plurimum laborrasse dicitur ne quartas nuptias Leo imperator lata lege sanciret: quod reapse impetravit. Sed ad recentiores jam accedamus. Manuel imperator Comnenus sanctum patriarcham Cosmam cognomento Atticum injuste sede detraxit, alio substituto; quam rem sacri canones vetant. Sed tamen Ecclesia hunc quoque recepit, neque ordinatos ab eo repudiavit, Quod vero prædictus Cosmas patriarcha multa erga Deum fiducia polleret, hinc innotuit; mærens enim Ecclesia malis, quam regnantium tyrannide oppressam videbat,jam sede decessurus, Augusta uterum imprecatione conclusit, ne masculam prolem unquam pareret. Tum Cantostephanus tempori veli- β ότι υπεραλγήσας τῆς Ἐκκλησίας καὶ τῆς κατ' αὐ ficans, cum dominæ astaret, manum intendit ut patriarcham alapa percuteret: prohibitus tamen a præsentibus est. Tum patriarcha conversus, Sinite hunc, inquitt, paullo post enim Petream suam excipiet; id quod reapse accidit. Brevi enim elapso tempore bello Corcyræo Contostephanus periit, lapide ictus a nescio quo de superiore urbis muro; quo ictu vitam foede misereque amisit, prout patriarcha prædixerat. Augustæ quoque uterus masculo fructu expers fuii, post patriarchæ quam diximus imprecationem. Etsi enim natusest Manueli filius Alexius haud ex illo tamen, sed ex Maria Latina, susceptus fuit. άρχου πρόῤῥησιν· ἀλλὰ καὶ ἡ τῆς Αὐγούστης γαστὴρ ἐπιτίμησιν, ὡς εἴρηται, δεξαμένη· εἰ γὰρ καὶ γέγονε ρημένης αὐτόν ἐγείνατο, ἀλλ' ἀπὸ Μαρίας τῆς ἐκ Λατίνων. 16. Quid vero Isaacius Angelus? Nonne præter omnem justam causam titulumve canonicum, Camatero deposito, Nicetam sacellarium obtrusit? Nonne hunc ut imbecillum. anno uno exacto, removens, Leontium patriarcham fecit quem etiam Marianum vocitavit, testans, hunc sibi a Deipara ostensum cum mandato, ut dejecto Niceta Leontium in sede poneret? Nonne postea Leontium exauctoravit, affirmans pariter id sibi a Deipara imperatum, et Dositheum Hierosolymitanum Constantinopolim transtulit patriarcham? Obloquente autem magnopere ob hanc rem populo, nonne etiam Dositheus sede excidit, alio substituto? Quinque igitur patriarchas Byzantina in urbe intra novennium constituit Isaacius, quanto scilicet tempore ipse regnavit; rationem quidem vel canonicas causas nullas secutus, sed propria tantum voluntate et arbitrio illum ejiciens, hunc oggerens. Et tamen horum neminem, vel eos qui ab his sunt ordinati, Ecclesia exclusit: quodque festivius fuit, vel potius turpius, omnes hi regnante Isaacio vivebant, Hæc erant apud Ephræmium v. 10165 ssqq. absque notitia tamen quod Contostephanus perierit bello Corcyræo. Hunc locum de Isaacii Angeli promotionibus τῆς δυναστείας τῶν οὐκ εὐαγῶς τῇ βασιλείᾳ χρωμέ νων, μέλλων ήδη εξέρχεσθαι, τὴν Αὐγούσταν κατὰ γαστρός σφραγίσας, ἐπετίμησε μηκέτι τεκεῖν παῖδα ἄόρεια. Ὁ δὲ Κοντοστέφανος, τῷ καιρῷ χαριζόμενος, ἐπεὶ παρεστὼς ἦν τῇ δεσποίνη, ἐξέτεινε τὴν χεῖρα ῥαπίσαι τὸν πατριάρχην· ἀλλ' ἐκωλύθη προς τῶν συμπαρεστώτων. Ὁ γοῦν πατριάρχης επιστραφείς, Αφετε αὐτόν, ἔφη, μετ᾿ οὐ πολὺ τὴν οἰκείαν Πετρέαν ληψόμενον· ὁ καὶ γέγονεν ὀλίγον γάρ δειλθόντος καιροῦ, πίπτει ὁ Κοντοστέφανος εἰς τὸν κατά Κέρκυραν πόλεμον, λίθω βληθείς πρός τινος τῶν τοῦ ἄστεος ἄνωθεν· ὑφ οὐ λίθου καὶ τὴν ψυχὴν αἰσχρῶς ἀπέβαλε καὶ ἐλεεινῶς, κατὰ τὴν τοῦ πατριἀκαρπος ἐξ ἀφρενικῆς γονῆς ἔμεινε τὴν παρ' αὐτοῦ τῷ Μανουὴλ υἱὸς ᾿Αλέξιος, ἀλλ' οὐκ ἐκ τῆς εἰσ ις΄. Τί δὲ καὶ Ἰσαάκιος ὁ ᾿Αγγελος οὐ χωρίς πάσης αἰτίας εὐλόγου καὶ κανονικῆς αἰτίας τὸν Καματηρόν του θρόνου παρακινήσας, Νικήταν τον σα κελλάριον ἔθετο; Οὐχί τοῦτον αὖθις ὡς ἀφελῆ με, ἐνιαυτὸν ἄνα καταγαγών, τον θεοτοκίτην Λεόντιον πατριάρχην πεποίηκεν; ῖν καὶ θεοτοκίτην εκάλεσε, διαβεβαιούμενος τὴν Θεοτόκον ἐμφανισθῆναί οἱ, καὶ προστάξαι Νικήταν μὲν καθελεῖν, Λεόντιον δὲ ἀντ αὐτοῦ τῷ θρόνῳ ἐγκαταστῆσαι; Οὐχί αὖθις τον μέν Λεόντιον του θρόνου ἐξίωσε, τῆς Θεοτόκου αὐτῷ καὶ πάλιν τοῦτο ποιῆσαι διαταξαμένης ισχυριζόμενος. τὸν Ἱεροσολύμων δέ Δοσίθεον τῆς Κωνσταντίνου ἱεράρχην ἀπέδειξεν; Επεί δε ο γογγυσμός πολύς περί τούτου γεγένηται, οὐχὶ καὶ Δοσίθεος, τούτου ἕνεκα του θρόνου ἀποπεσών, ἕτερος ποεβλήθη; Πέντε γοῦν οὕτω πατριάρχας τῆς Κωνσταντίνου Ισαάκιος κατέστησεν ἐν χρόνοις ἐννέα, οἷς καὶ ἦν βασιλεύσας αὐτός· λόγῳ μὲν καὶ κανονικοῖς εγκλή μασιν οὐδαμῶς ἁπλῶς δὲ οἰκείῳ θελήματι καὶ ὁρέξει, τὸν μὲν κατάγων, τον δ' ανάγων. Καὶ ὅμως οὐδείς τούτων, ἢ τῶν δι' αὐτῶν χειροτονηθέντων ό sen potius perturbationibus ecclesiasticis profert ex Methodio nostro Allatius Contra Creygh. exerc. xvıı, p. 330. Rem narrat etiam Ephræmius v. 6010 sqq.

DE SCHISMATE VITANDO. άδεκτος τῇ Ἐκκλησία γεγένηται. Τὸ δὲ δὴ ἀστειότε- propter brevem imperii ejus periodum. Sed de his ρον, μᾶλλον δὲ ἀτιμότερον, ὅτι πάντες ἔζων ἐν ταῖς hactenus. Nunc alia subtexere placet. ἡμέραις Ισαακίου, διὰ τὸ ὀλιγοχρόνιον τάχα ἐν τῇ ἀρχῇ αὐτόν γεγενῆσθαι. Καὶ περὶ μὲν τούτων ἐπὶ τοσοῦτον. Ωδε δὲ καὶ ταῦτα προστίθημι. 17. Hierosolymorum patriarcha et confessor Maximus, postquam, congregata Palestina synodo, magnum Athanasium Antiochia profectum atque ad suam urbem accedentem in communionem accepit, qui jam decretum Constantii imperatoris nactus erat Antiochiæ, quo sede sua deponebatur, propter Eusebii Cæsariensis in Palæstina episcopi calumnias, ipse quoque Maximus sede sua detrabitur; habetque successorem, adnitente eodem Cæsariensi, Cyrillum illum mirificum, qui antea fervidus Arii assecla fuerat: quæ res cum aliunde constat, tum inde etiam, quod Maximus homou sianus honore excidit Cyrillus autem ab Arianis ad sanctæ urbis pontificatum promotus est pro Maximo. Porro divus Gregorius Nyssenus in oratione de reliquiarum Stephani protomarytris trans15. Μάξιμος ὁ τῶν Ἱεροσολύμων ἱερὸς πρόεδρος καὶ ὁμολογητής, ἐπειδή σύνοδον συνήθροισε τοπικὴν, καὶ τὸν μέγαν ᾿Αθανάσνιον εἰς κοινωίαν ἐδέξατο ἐξ Αντιοχείας ἐρχόμενον, καὶ τὴν ἑαυτοῦ πόλιν κατα λαβεῖν σπεύδοντα, δεξάμενον ἤδη ἐν ᾿Αντιοχεία πρὸς του βασιλέως Κωνσταντίου τὴν τοῦ οἰκείου θρόνου ἐκχώρησιν, διαβολαῖς τοῦ Καισαρείας Παλαιστίνης Εὐσεβίου του οἰκείου θρόνου εκπεπτωκώς, ἀνάγεται εἰς αὐτὸν σπουδῇ τοῦ αὐτοῦ Καισαρείας, Κύριλλος ο θαυμάσιος, ὃς καὶ τῆς ᾿Αρείου αἱρέσεως τὸ πρότερον διάπυρος ἐραστὴς ἦν. Καὶ τοῦτο δῆλον καὶ ἐξ ἄλλων μὲν πόλλῶν, οὐχ ἧττον δὲ καὶ τοῦ Μάξιμον μὲν τὸ ὁμοούσιον πρεσβεύοντα του θρόνου ἐκ. πεσεῖν, Κύριλλον δε προς ᾿Αρειανών αντί Μαξίμου καταστῆναι πρόεδρον τῆς ἁγίας Σιών. Λέγει δὲ ὁ Νύσσης θεῖος Γρηγόριος ἐν τῷ εἰς τὴν ἀνακομιδήν Στεφάνου του πρωτομάρτυρος λόγῳ οὕτως latione, sic ait:» Cyrillus post resipiscentiam «Ην δὲ ὁ Κύριλλος ἐκ μεταμελείας τῆς ὁμοουσίῳ προσθέμενος.» Οὗτος καὶ ἐν τῇ δευτέρα συνόδῳ παρὴν ὑπὲρ τοῦ ὀρθοῦ ἀγωνιζόμενος δόγματος· καὶ συγγράμματα δε πλεῖστα καὶ πάσης ὠφελείας γέν μοντα ῇ τῶν ὀρθοδόξων καταλέλοιπεν Εκκλησία. Οὗτος οὐ μόνον οὐκ ἀπόβλητος γέγονε τῷ ἐπιθῆναι του θρόνου, ἔτι ζωντός τοῦ ἱεροῦ Μαξίμου καὶ ἐν ἐξορία ὑπὲρ τοῦ ὀρθοῦ διάγοντος λόγου, ἀλλὰ καὶ ἐπαινετὸς πάνυ καὶ ἀπόδεκτος· ἕνα γὰρ τῶν ἁγίων ἡ ᾿Εκκλησία καὶ τοῦτον πλουτοῦσα σεμνύνεται. vocabulum homousion admittebat. < Hic secundæ etiam præsens synodo recto dogmate pugnavit: et plurima atque utilissima scripta orthodoxæ Ecclesiæ reliquit. Jam vero hic Cyrillus non solum Ecclesia ejectus non est, propterea quod sedem occupavisset, vivente adhuc Maximo et recti dogmatis causa exsulante, verumetiam laudatissimus fuit atque pergratus: namque et hunc in sanctorum numero Ecclesia recensere gloriatur. 18. Quid porro magnus inter confessores Meletius? Nonne Sebastiæ, et mox Berrhoea Syræ, postremo Antiochiæ magnæ sacras infulas ab Arianisaccepit? nonne his ipse favebat navabatque ope ram? nonne horum placita firmare satagebat, quorum favore pontificatus apicem adeptus erat? Verumtamen quidam vestræ sectæ homines mecum colloquentes summa eum stultitia affirmabant, se quidem Meletium Antiochiæ episcopum, Germanum confessorem, Proclum Cyzico translatum Constantinopolim, simulque Gregorium Theologum exceptione quadam et quasi gratiose episcopos agnoscere, non tamen ut genuinos præsules. Itane ις. Τί δὲ καὶ Μελέτιος ὁ μέγας ἐν ὁμολογηταῖς; οὐ Σεβαστείας καὶ Βερροίας τῆς κατὰ Συρίαν, καὶ τελευταῖον Αντιοχείας τῆς μεγάλης τον θρόνον πι στεύεται πρὸς 'Αρειανῶν; οὐ συμπράκτωρ αὐτοῖς καὶ συναγωνιστὴς ἦν, καὶ τὰ δοκούντα αὐτοῖς κρατύνειν ηπείγετο, οἷς καὶ τὸν ὑψηλὸν τοῦτον θρόνου δίκαιος ἐκριθη λαβεῖν; Καὶ γάρ τινες τοῦ ὑμετέρου φρονήματος ποτε εἰς λόγους ελθόντες ἐμοὶ, δια βαιούμενοι ἔφασκον μεθ᾽ ὅσης ἂν τις εἴποι τῆς ἀπονοίας, ότι Μελέτιον τὸν ᾿Αντιοχείας, Γερμανὸν τὸν ὁμολογητήν, καὶ Πρόκλον τὸν ἐκ Κυζίκου μετατε θέντα εἰς πόλιν τὴν βασιλεύουσαν, καὶ σὺν τούτοις Γρηγορίου του Θεολόγον φωνήν, μετά διακρίσεως κατά χάριν δεχόμεθα, ἀλλ' οὐχ ὡς γνησίως ἀρχιερα- 1 vos cuncti reapse judicatis, an potius eos qui sic τεύσαντας. Αρ' οὖν τούτο δοκεῖ καὶ πᾶσιν ὑμῖν; Η τοὺς εἰπόντας δυσσεβῶς ταῦτα καὶ ὑμῶν ὁπόσοι τὰ θεῖα ἐστε εὐλαβέστεροι, καταπτύετε, ὡς ἡμεῖς, τὸ σέβας τοῖς ἁγίοις προνέμοντες οὐ κατ' οἰκείαν χάριν οὐδε διάκρισιν, ἀλλ' ὡς γνησίοις τῆς ἀληθείας προστάταις, καὶ νομίμως τήν Ἐκκλησίαν ἱερατεύσασιν; Αλλ' όπερ μὲν πρὸς τοῦθ᾽ ὑμεῖς ἔχειν βούλεσθε, αὐτοὶ ἂν εἰδῆτε ἡ γὰρ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησία γνησίους προστάτας καὶ διδασκαλος καὶ προμάχους Imo Acacii. Anonymus vero Baroccianus episcopi Cæsariensis nomen reticet. In sanctum Stephanum duæ exstant laudationes Nysseni: una in priscis editionibus, altera ex codice Vaticano a cl. Zacagnio edita. Neutra irreligiose loquuntur, vos quoque quotquot pii estis, pari nobiscnm contemptu aversamini; sanc!os autem hos homines veneratione prosequimini, non exceptione quadam et quasi gratiose, sed ut veros reapse veritatis patronos, legitimosque Ecclesiæ ministros? Verumtamen quid hac in re agere velitis, ipsi demum constituite. Dei quidem Ecclesia prædictos viros ceu genuinos antistites, recta nostræ fidei magistros ac defensores ubique prætamen loquitur de translatione reliquiarum ejus: quare nec verba a Methodio citala in iis leguntur. Superest ergo ut tertia Nysseni oratio de S. Stephano detegatur. Deest Εκκλησία in codice.

METHODII MONACHI DE SCHISMATE VITANDO. dicat, eisque gloriatur; atque ita vincit omnem ha- τοῦ ὀρθοῦ τῆς καθ' ἡμᾶς πίστεως λόγου πανταχού resim, et horum freta magisterio atque exemplis malitiam illorum aversatur ac procul abjicit, qui sub religionis obtentu fidelium corpus nituntur discindere. τούτους προβαλλομένη σεμνύνεται, καὶ νικὰ πᾶσαν αἵρεσιν καὶ πᾶσαν κακόνοιαν τῶν ἐν προσχήματι ευλαβείας κατατέμνειν τὸ τῶν πιστῶν σῶμα σπου δήν τιθεμένων, ταῖς τούτων διδαχαῖς τε καὶ πράξεσιν αποτρεπομένη καί πόρος βάλλουσα. 15΄. Ο μέντοι γε θεῖος Χρυσόστομος ταῖς Μελετίου του Αντιοχείας χερσὶν ἱεραῖς πρότερον μὲν τὴ τῆς παλιγγενεσίας θεῖον λουτρόν, ὕστερον δὲ τὴν τῆς διακονίας χειροτονίαν ἱερῶς δέχεται· καὶ ταῦτα εἰδὼς τὸν μέγαν Εὐστάθιον ἐν ἐξορίᾳ πλείσταις ότι κακώσεσι προσπαλαίοντα τῆς ὀρθῆς ἕνεκα πίστεως, ὃς καὶ ἀμφοτέρους ἐγκωμίοις ἐτίμησε. Μελέτιον δηλαδή καὶ Εὐστάθιον, τοὺς ἐρεσχελίαις ἀσέμνοις καὶ ματαίαις ενστάσεσιν χαίρειν ἐθέλοντας θεοφρονος 19. Divus certe Chrysostomus cle Meletii Antiocheni episcopi sacris manibus primo quidem regenerationis sacrum lavacrum, postea diaconatus quoque accepit ordinem quanquam, probe sciebat. magnum Eustathium in exsitio inter plurimas miserias versari, rectæ fidei causa. Is etiam utrumque laudationibus exornavit. Meletium, inquam, atque Eustathium, rixarum indecentium stultarumcontentionum amatores præclare contemnens, que nec non excogitatas ab hominibus appellationes απορρεψάμενος τον ταῖς ἐξ ἀνθρώπων ἐπωνυμίαις. contra decorum atque officium. Quippe illi Meletianos appellabant adversarios suos; hi rursus Eustathianos illos vocitabant. Quæ flagitia doctissimus quoque sacræ rei Basilius jampridem detestans, flagitiosos miserabatur. Quare et ad magnum Athanasium sic scribebat: • Antiochiæ morbus magno medico indiget: ejus enim Ecclesiæ etsi vitalia sana sunt, vultus tamen laceratur.» Idem in alia epistola ait: «Ego Meletium non ignoro: uisa est enim communione ejus Ecclesia inea, et adhuc utitur, et cum Domini gratia deinceps utetur.» Et in alia: «Si omnes, omissis contentionibus, homini Dei Meletio adhaererent.» Adhuc in alia: «llla Ecclesiæ membra esse judicamus, quæ cum, homine Dei Meletio cohærent.» Et rursus: «Oportet omnes ( ad hominem Dei Meletium se adjungere. «Reprehensus autem a nescio quo, ita se defendit:» Ego Antiochiæ episcopum novineminem nisi Meletium. Neque omnino sic dixit. quod Eustahium rejiceret, sed ut eos refelleret confunderetque qui Meletium non recipiebant: simul etiam, quia is interim Ecclesiam tenebat regebatque, dum Eustathins in exsilio otiari cogebatur. Fortasse etiam his verbis dolorem Arianis inurere voluit. 20. Hoc, inquam, saltem exemplum spectare vos oporteret, neque tanta inconsiderantia repudiare sanctissimum Josephum, praeclarum religionis nostræ ducem, sacrumque nostrum patriarcham. Etalium quemdam per epistolam admonens magnus Basilius, hortatur utomissa schismatum discordia, Meletium sequatur. Sed cur plura dicam? Nonne hic magnus Basilius presbyteratus ordinem a Meletio suscepit? Legite Socratis ecclesiasticam Historiam, itemque magni Basilii Vitam ab Amphilochio Iconiensi scriptam, ut rem cognoscatis. In Vita quoque sancti Antonii scribitur: Fide autem admirabilis erat Antonius et prorsus orthodoxus: Aliter mox divus Antonius, cui Hieronymus noster consonat in Epistola ad Damasum: Non novi Vitalem, Meletium respuo, ignoro Paulinum. Consule Catalogum episcoporum Antiochenornm in collect. Val. t. I, part. ui, p. 15. Hæc est nimirum episcopalium schismatum natura ut veritas rectum- ἂς σφίσιν ἔθεντο, ως μὴ ὠφελον· οἱ μὲν γὰρ Μελ τιανοὺς τοὺς ἀντιδιατιθεμένους ωνόμαζον· τούτους δ' αὖθις ἐκεῖνοι Εὐσταθιανοὺς ἐκάλουν ταῦτα δὲ καὶ ὁ πολὺς τὰ θεῖα Βασίλειος πρότερον μυσαττόμενος, τοὺς πάσχοντας κατηλέει διὸ καὶ πρὸς τὸν μέγαν ἔγραψεν ᾿Αθανάσιον οὕτως· «Τὰ γὰρ τῆς ᾿Αντιοχείας αρρωστήματα μεγάλου τινὸς ἱατρού δέονται· ἥτις περὶ τὰ καίρια υγιαίνουσα, περὶ τὰ πρόσωπα σχίζεται.» Ὁ αὐτὸς καὶ ἐν ἄλλη φησὶ τῶν ἐπιστο λών Ἐγὼ δὲ Μελέτιον οὐκ ἀγνοῦ, ἀλλ' ἔσχεν αὐτὸν ἡ ἐμὴ Ἐκκλησία, καὶ ἔχει κοινωνικόν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ ἑξῆς ἐξει χάριτι τοῦ Κυρίου·» καὶ ἐν ἄλλῃ·» Εἰ τὸ φιλόνεικον ἀφέμενοι πάντες προστε θεῖεν τῷ ἀνθρώπῳ τοῦ Θεοῦ Μελετίῳ·» καὶ ἐν ἄλλη «Μέρος Εκκλησίας ἐκεῖνο κρίνομεν, το προσκείμε νον τῷ ἀνθρώπῳ τοῦ Θεοῦ Μελετίῳ,» Εγκαλούμε νος δε πρός τινος, ἀπολογεῖται καί φησιν· «Οὐκ οἶδα ἐπίσκοπον Αντιοχείας ἕτερον εἰ μὴ Μελέ των» Καὶ πάντως οὐκ ἀποβαλλόμενος τὸν Εὐστάθιον τοῦτο εἰρηκεν, ἀλλὰ προτρεπόμενος καὶ ἐντρέπων τοὺς μὴ παραδεχομένους Μελέτιον· άμα δε καὶ ὡς τούτου την Εκκλησίαν τέως κατέχοντος καὶ ἱθύνοντος, Εὐτσαθίου ἀργοῦντος ἐν ἐξορίᾳ ἔτι δε ἄγχων τοὺς ἐξ ᾿Αρείου τῷ ῥήματι. κ'. Ο δή, καὶ εἰ μή τι ἄλλο, ἀλλὰ κἂν τοῦτο ἔδει σκοπεῖν καὶ ὑμᾶς καὶ μὴ ἀποπέμπεσθαι οὕτως ἀκρίτως τὸν τῆς ἡμετέρας καλῶς προϊστάμενον εὐ σεβείας αγιώτατον Ἰωσήφ, τὸν ἱερὸν ἡμῶν πατριάρ χην. Καὶ ἄλλῳ δέ τινι παραινὴν δι' ἐπιστολῆς ὁ Ο μέγας Βασίλειος, ἀφέμενον τὴν τῶν σχισμάτων ἔσιν προστεθήναι Μελετίῳ παρακελεύεται. Καὶ τί δεῖ πλειόνων ἡμῖν; Οὐχὶ αὐτὸς οὗτος ο μέγας Βασίλειος παρά του Μελετίου τὴν τῶν πρεσβυτέρων χειροτονίαν ἐδέξατο; Ανάγνωτε την του Σωκράτους εκκλησιαστικὴν Ἱστορίαν, καὶ ᾿Αμφιλοχίου τοῦ Ἰκονιον εἰς τὸν βίον του μεγάλου Βασιλείου, καὶ γνῶτε γράφει καὶ εἰς τὸν Βίον τοῦ ἁγίου Αντωνίου ་་ Τῇ que jus ægre dignoscatur, nec nisi fere tempore inclarescat, quod idcirco Pindarus ait omnium rerum sapientissimum. Imo diaconum factum a Meletio Basilium dicit Socrates lib. iv, 28, ut certe in editionibus legitur.