Diplomatic text · TLG-E clean (Ephraem Chronographia TLG3170.001, complete: Caesares+Patriarchae) — upgraded from OCR — PG column chips mark the printed columns.
PG 143:455ἀλλά γε καὶ τόνδ’ ἀπελαύνει τοῦ θρόνου, πάντα παριδὼν τὰ προηγορευμένα, μετάθεσιν δὲ δραματουργεῖ ποιμένος· ἀρχιθύτην γὰρ τῆς Σιὼν τῆς ἁγίας, κλῆσιν Θεοδόσιον, φύντα Λατίνων, ἐθάδα τῷδε καὶ προήγορον κράτους, εἰς θῶκον ἀνήγαγε τῆς Κωνσταντίνου. ἀλλ’ οὐδὲν ἀπώνατο τῆς κακουργίας· ἀμφοῖν γὰρ ἐκπέπτωκεν ἱεραρχίαιν καὶ τῶνδ’ ἀτίμως ὁ προβληθεὶς ἀκρίτως. Ἔπειτα Γεώργιος ὁ Ξιφιλῖνος, σκευοφύλαξ ὢν τῆς θεοῦ γ’ ἐκκλησίας, ποιμαντικὴν εἴληφε καὶ προεδρίαν. Τούτου θανόντος ἐγκαθίσταται θρόνῳ ὁ Καματηρὸς εὐεπὴς Ἰωάννης, ἴδρις σοφίας παντοδαπῆς καὶ λόγων, ἐπήβολός τε δογμάτων τῶν ἐνθέων, ἐκκλησίας ὢν λευίτης χαρτοφύλαξ· ἐφ’ οὗ παρεστήσαντο Λατῖνοι πόλιν. ὃς ἐξελαθεὶς δυστυχῶς πρὸς Λατίνων θρόνου πατρίδος, τῆς σεμνῆς Βυζαντίδος, οἰκεῖ Διδυμότειχον εἰς ἄστυ φθάσας, ἔνθα θανὼν ἔλιπεν ἡλίου φάος. Μετὰ δὲ τοῦτον ποιμένες Βυζαντίδος οὗτοι προεβλήθησαν ἐν Νικαέων, πρῶτος Μιχαήλ, Αὐτωρειανὸς θέσιν, σακελλάριος λευίτης ἐκκλησίας, ἴδρις σοφίας κοσμικῆς θείας ἅμα. Οὗπερ μεταλλάξαντος ἐν θρόνῳ βίον, Θεόδωρος εἴληφε τὴν προεδρίαν, ἐκκλησίας ὢν λευίτης χαρτοφύλαξ, τοὐπώνυμον σχὼν Εἰρηνικὸς πατρόθεν, φιλοσόφων ὕπατον ἀξίαν λόγους. Καὶ τοῦδε θανόντος δὲ τὴν προεδρίαν Μάξιμος αὐχεῖ καὶ μοναχὸς καὶ θύτης, μονῆς προεστὼς εὐαγοῦς ἀκοιμήτων. Μεθ’ ὃν Μανουὴλ φιλόσοφος τὸν λόγον, φύλαξ ἀκριβὴς καὶ νόμων καὶ κανόνων. Τούτου λιπόντος τὴν κάτω παροικίαν, πολὺς Γερμανὸς τὸν βίον καὶ τὸν λόγον ἀρχιθύτης δέδεικται τῆς Κωνσταντίνου, ἀνὴρ μοναστὴς καὶ θεοῦ θυηπόλος, αὐχῶν Ἀνάπλουν πατρίδα Προποντίδος, ἐκκλησίας τρόφιμος ὢν τῆς ἐν πόλει· εἶτα μονάσας, καὶ φανεὶς θεοῦ λάτρις Γεωργίῳ μάρτυρι καὶ πεφιλμένος, ἔλαχε ποίμνην ἰθύνειν Βυζαντίδος. Τούτου μεταστάντος δὲ πρὸς τὸν δεσπότην καὶ συναφθέντος πατριαρχῶν ἁγίοις, Μεθόδιός τις, καὶ μοναχὸς καὶ θύτης, μονῆς προεστὼς τῆς Ὑακίνθου τότε, ἐπὶ βράχιστον ἀπολαύει τοῦ θρόνου. Οὗπερ θανόντος καὶ λιπόντος τὸν βίον ὁ πρωτοθύτης Μανουὴλ ἔσχε θρόνον τῶν ἐν βασιλείοις γε κατειλεγμένων, γέρων προσηνής, μειλίχιος τὸν τρόπον. Χρησαμένου τέλει δὲ τοῦδε τοῦ βίου Ἀρσένιός τις εὐλαβὴς μονοτρόπων, τῶν ἀρετῶν κάλλιστος ἔμψυχος θρόνος, εἰς ποιμενάρχην ᾑρέθη Βυζαντίδος, σειρὰν γένους ἕλκων μὲν ἐκ Βυζαντίου, κόμην δὲ καρεὶς ἐν μοναῖς τῆς Νικαίας, καὶ τῇδε δειχθεὶς καὶ μονῆς ἐπιστάτης· εἶθ’ ἡσυχάζων καὶ θεῷ προσανέχων ἐν Ἀπολλωνιάδος ἀσκητηρίοις ἀφῖκτο κληθεὶς εἰς πόλιν Νικαέων πρὸς τοῦ κρατοῦντος Αὐσόνων Θεοδώρου, καὶ πάντα βαθμὸν ἀνύσας ἐκκλησίας εἰς ὕψος ᾔρθη ποιμεναρχίας μέγα. Αὐθαιρέτως τούτου δὲ λιπόντος θρόνον, μονῇ δὲ αὑτὸν εὐαγῶς δεδωκότος, Νικηφόρος πρόεδρος ὢν Ἐφεσίων προεδρίαν εἴληφε τῆς Κωνσταντίνου, ὃς ἀρχιλευίτης πρὶν ἦν παλατίου, ἀνὴρ ἀμεμφής, παρθένος διὰ βίου. Τούτου τελευτήσαντος ἐν προεδρίᾳ Ἀρσένιος πρώτιστος ἀπολαμβάνει τῆς βασιλίδος ἱερὰν προεδρίαν. καθαιρέσει τούτου δὲ καθυπηγμένου πρὸς ποιμεναρχῶν καὶ δικαστῶν τῶν τότε, εἶτ’ ἀπελαθέντος τε τῆς ἐκκλησίας, εἰς Προικόνησον δ’ ἀπαχθέντος νησίδα, τῆς Ἀδριανοῦ Γερμανὸς ἀρχιθύτης μεταθέσει δέδεικτο καὶ Βυζαντίδος. Τούτου παραιτήσει δὲ λιπόντος θρόνον ἀνὴρ Ἰωσήφ, ὀρθοδοξίας στῦλος, κλέος μοναστῶν ἅμα καὶ πρεσβυτέρων, μονῆς προεστὼς εὐαγοῦς Γαλησίου, πρᾶος χαρίεις καὶ θεοῦ τρέμων νόμους, πτωχοτρόφος φίλοικτος, εὔσπλαγχνος φύσει, εἰς πατριαρχῶν τὸν περίπυστον θρόνον ἀνάγεται δὴ κανονικῶς ἀξίως, κλήρου πέλων εἷς τοῦ βασιλείου πάλαι, γήμας τε σεμνῶς καὶ τεκὼν θυγατέρα· εἶτ’ ἀποβαλὼν θανάτῳ συνευνέτιν, καὶ τὰ μοναχῶν ὑποδὺς ὁμοψύχως, ὤφθη δοχεῖον ἀρετῶν τῶν ἐνθέων, ἔπειτα ποιμὴν τῆς μονῆς Γαλησίου, καὶ ποιμενάρχης ἀρχιθύτης τ’ αὖ μέγας. ἐπεὶ δ’ Ἰταλῶν δόγμα παρεισεφθάρη ἐν τῇ καθ’ ἡμᾶς οὐ καλῶς ἐκκλησίᾳ τούτου διιθύνοντος εὐσεβῶς θρόνον, καὶ τῷδ’ ἐπῆκτο τάδ’ ἐπαινεῖν τις βία, ὁ δ’ ἀκλινῶς ἥδραστο δογμάτων βάσει. ἐκβάλλεται δὴ τοῦ θρόνου μαλ’ ἀδίκως, ὡς ὑπεραθλῶν δογμάτων ὀρθῶν ἄγαν, εἰς δ’ ἀλλοδαπὴν ἀπελαύνεται χθόνα, καθαιρετικὴν ψῆφον ἀρχιποιμένων σχεδιασάντων κατὰ τοῦδ’ ἀναιτίως. τοῦδ’ ἀπελαθέντος δὲ τῆς προστασίας, Ἰωάννης τις τὴν ἐπίκλησιν Βέκκος ἀντικατέστη, συμφρονῶν τοῖς Λατίνοις, ἐκκλησίας ὢν χαρτοφύλαξ λευίτης, ἀνὴρ σοφός τις, ἐντεθραμμένος λόγοις. τοῦδ’ ἐκδιωχθέντος δὲ τῆς ἐκκλησίας νεύσει κρατοῦντος εὐσεβοῦς Ἀνδρονίκου ζήλῳ τε πιστῶν, ὡς προμάχου Λατίνων, πάλιν Ἰωσὴφ ἀπολαμβάνει θρόνον. Οὗπερ λιπόντος τὸν βίον καὶ τὸν θρόνον, σοφός τις ἀνήρ, Γρηγόριος Κυπρόθεν, λόγων σοφῶν μαίευμα, Μουσῶν ἑστία, εἰς πατριαρχῶν ἀνεβιβάσθη θρόνον· ὅστις πατρίδος καὶ πατρικῆς οἰκίας φυγὰς ὑπάρξας παῖς ἔτι πω τυγχάνων παιδεύσεως ἔρωτι καὶ μαθημάτων ἐλθὼν κατοικεῖ πρὸς πόλιν Κωνσταντίνου, αὑτὸν δὲ μαθήμασιν ἐκδοὺς καὶ πόνοις ἀφῖκτο πρὸς μέγα τι παιδείας βάθος· εἶτα καταστὰς γνώριμος στεφηφόρῳ καὶ συνταγεὶς κλήρῳ τε τοῦ παλατίου, ἀρχιθύτης πέφηνε τῆς Κωνσταντίνου, τὰ τῶν μοναχῶν πρὶν τελεσθεὶς ὡς ἔθος. Αὐθαιρέτως τούτου δὲ λιπόντος θρόνον, Ἀθανάσιος ἐκ καλῆς ἡσυχίας, ἀσκητικός τις ἐν μονοτρόποις θύτης, γεννάδας ἀνήρ, καρτερικὸς πρὸς πόνους, ἀντικατέστη τῷ Βυζαντίδος θρόνῳ. Τούτου παραιτήσει δὲ λιπόντος θρόνον, ὅσιος ἀνήρ, εὐλαβὴς Ἰωάννης, γαληνός, εὐέντευκτος, ἀρετῶν θρόνος, κλέος μοναχῶν ἅμα καὶ πρεσβυτέρων, πλέον δὲ πλουτῶν πραότητα καρδίας, ἐπαξίως εἴληφε τὴν προεδρίαν, ὡρμημένος μὲν ἐκ μερῶν Μεσημβρίας, γάμοις ὁμιλήσας δὲ σεμνοῖς ἐν βίῳ, καὶ παιδὸς ὀφθεὶς ἄρρενος φυτοσπόρος, ἑκών τε λιπὼν γαμετῆς συνοικίαν, ἀσκητικὸν προύκρινεν ἔνθεον βίον. ἐνστάσεως οὖν συμπροϊούσης βίῳ, Ῥώμης ἐδείχθη πατριάρχης τῆς νέας. Τούτου δ’ ἑκόντος ἀπολιπόντος θρόνον πάλιν Ἀθανάσιος ἔσχε τὸν θρόνον. καὶ τόνδε λοιπὸν αὖθις ἀπειπαμένου μεταθέσει δέδεικτο Κυζίκου Νίφων τῆς βασιλίδος ἀστέων ἀρχιθύτης, ἀνὴρ μοναχός, ἀγχίνους ἐν πρακτέοις, παιδεύσεως μὲν ἀδαὴς ἐγκυκλίου, ἐπήβολος δὲ καὶ φρενῶν πεπλησμένος, Βέρροιαν αὐχῶν τὴν δυτικὴν πατρίδα, λαύρας ὑπάρξας προστάτης τῆς καθ’ Ἄθω. εἶτα κατέστη ποιμενάρχης Κυζίκου καὶ πατριάρχης τῆσδε Κωνσταντίνου. Τοῦδ’ ἐγγραφῇ δὲ θῶκον ἀπειπαμένου Ἰωάννης τις, ὁ Γλυκὺς δὲ τοὐπίκλην, συγκλητικός τε καὶ λογοθέτης δρόμου, εἷς ὢν ἀρίστων καὶ σοφῶν λόγων ἴδρις, χειρίζεται δὴ τὴν λεὼ προστασίαν. Καὶ τοῦδ’ ὁμοίως θῶκον ἀπειπαμένου Γεράσιμός τις, καὶ μοναχὸς καὶ θύτης, πόλιν Φιλαδέλφειαν αὐχῶν πατρίδα, μονῆς προεστὼς χρηματίσας Σωσάνδρων, προεδρίαν εἴληφε τῆς Κωνσταντίνου. Τούτου τὸ βιοῦν ἐν θρόνῳ λελοιπότος ἀνὴρ μοναχός, εὐλαβὴς Ἠσαί̈ας, πρᾶος γεραρὸς καὶ ταπεινόφρων γέρων, κλέος μοναστῶν τῶν βιούντων κατ’ Ἄθω, Ἤπειρον αὐχῶν πατρίδα παλαιτέραν, εἰς ὕψος ἀνήνεκτο ποιμεναρχίας.
PG 143:378ΤΕΛΟΣ.
PG 143:13
ANNO DOMINI MCCCXIII
EPHREMIUS CHRONOGRAPHUS
ANG. MAI PRÆFATIO.
(Scriptorum Veterum nova Collectio, tom. III, pars 1.)
Historia Romani imperii, quod mature in Occidente exstinctum, longe diuturnius in
Oriente usque ad captam a Turcis Constantinopolim vitam suam propagavit, multorum
profecto ingenia facultatemque scribendi exercuit; atque in his præcipue Byzantinos (ut
vulgo loquimur) facundi oris homines, quorum magna et perutilia volumina a Gallicunis olim typis accepimus, nunc autem consociatis curis recognita novisque monumentis locupletata, Germani homines doctissimi, consilio et ope ill. Niebuhrii, rursus ethibent. Mihi ex iis qui Cæsaream historiam scripserunt valde utilis atque exoptabilis vi
sus est Ephræmius, cujus chronicon` iambicis versibus elaboratum, ab imperii fundatore
Julio Cæsare usque ad receptam a Græcis e Francorum dominatione Constantinopolim,
per mille scilicet ac trecentos annos extenditur. Jam hic historicus non solum ineditus.
eral, verum etiam tantæ raritatis, ut nonnisi in unico bibliothecæ Vaticanæ codice 1003
superesse videatur. Primus hunc auctore in commemoravit, quod ego sciam, sæculo
quinto decimo Raphael Volaterranus in commentariis urbanis lib. xv, p. 176: Ephræm
Græcus ducentis abhinc annis vitas principum Constantinopolitanorum iambico carmine
scripsit, quod Opus in bibliotheca Vaticana cernitur. Atque hoc Volaterrani testimonium
non latuit Vossium De hist. Gr. lib. 11, 29. Deinde Ephremium sæpe ad partes vocavit
magnus Allatius qui nunc chronographum Byzantinum, nunc monachum appellat, sed
nullam præterea notitiam hominis tradit. Laudata apud Allatium fragmenta Ephræmii
legisse identidem se demonstrant Vossius Hist. Gr. II, 28, 29, Cangius in Glossario, Cavæus in Ecclesiasticis scriptoribus, Fabricius in Gr. bibliotheca, Loquinius in Patriar
chatu Constantinopolitano, denique Bruckerus Hist. Philos. tom. III, p. 549. Hi enim auctores a me sunt observati; neque tamen dubito quin alii quoque ex Allatio Ephræmium
noverint. Jam Allatium ad excerpenda Ephræmii fragmenta usum fuisse codice Vaticano
1003, valde affirmarem, nisi varietates scripturæ aliquot perplexum me redderent
Præterea in codice acephalo Vaticano nomen Ephræmii non legitur; neque id egɔ divinavissem, nisi comparato codice cum laudatis ab Allatio fragmentis, miht innotuisset.
Superest ergo ut Allatius vel alium codicem præ manibus habuerit, vel certe Vaticanuni
De consensione p. 435, 699, 702, 725, 776.
Et dissert. de Georgiis (ed. Fabric. Bib. Gr. 1. X)
p. 664, 687, 807. Item de Psellis (ed. Fabric. Bib.
Gr. 1. V) p. 23. Et contra Creyghtonum p. 306, 330,
526, 539, 614, 701. Et in adnotationibus ad Acropolitam cap. 6, 13, 16, 18, 33. Idem Allatius de
consens. p. 435, et ad Acropolitam cap. 33, dictum
Ephræmii approbat de Trinobi episcopo Bulgariæ
primati subjecto; non Byzantino, ut ait Acropolita;
quare et ego ad Allatii sententiam jam accedo. Rursus idem in adnot, ad Acrop. cap. 6, falli ait Ephræmium qui Camaterum patriarcham pulsum a Latinis Byzantio narrat, cum ipse sponte antea recessisset. Denique contra Creygh. p. 701, egregie
explicat dictionem πομπὴ ἐπεισόδιος, φυσί sit πειμε
solemnis in aulam ingressus novi Cæsaris. Quamobrem versus 6337, in Alexio II, sic explicandus
est; lexicographi autem vocabuli Enstaódios rationem deinceps habebunt, nec non 1253, yvięwy; et
ν. 1517, καινίς; ει ν. 2096, τερμένον; ν. 3875,
4144, et alibi vypóxɛpão;. Item animadvertent phi、
PATROL GR. CXLIII
lologi, notam adhiberi ab Ephræmio non ad di
midiam sed ad quamlibet fracti numeri partem siguincandam.
Hæ varietates partim quidem nihil aliud sunt
nisi menda typographica apud Allatium: partim
vero, quia fortasse in codice videbantur deteriores
lectiones, ab Allatio fuisse suspicor tacite iminutatas. Nonnullæ tamen variæ lectiones diversum codicem designare videntur. Sic v. 4764, apud me, id
est in codire Vaticano, est tię tuyxávwv; at Allatius
contra Creygh. p. 527, Tuyxávy. Apud me v.
6031, οι 10238, «οι ἐθάδα, οι Allal. ἐνθάδε, ut p.
241, n. 2 dixi. Apud me v. 7713, xpatαpyel; at
Allat. adn. ad Acropol. cap. 18, xatápyɛɛ. Item v.
7716, apud me àvòpelov; at Allat. loc. cit, ápeľov.
Apud me v. 7197 et alibi soood.; at Allat. ad Acrop.
cap. 15, θεοδ. Αpud me 7206, ἐμπαθεί θες; at
Allat, loc. cit. tunabý Olav. Apud me v. 7404, insɩoπεπαινώς; οι Allut. loc. cit. ἐπεισπεπτωκώς. Αpud
me v. 10555, πω, ει 10559, έκδούς; at Allal που
et èvɔ̃où;, ut proprio in loco d.xi.
PG 143:15
Sub co quidam reperit aurum plurimum,
amplum nempe thesɔurum humi obrutum,
quem ad arbitrium Cæsaris effossum retulit.
Hic autem et retinere hunc jussit codemque uti.
Cumque ille majorem privato rem esse diceret,
Tu vero, inquit Nerva, inventa re vel abutitor,
TRAJANUS AN. XVIII.
Ubi imperium Nerva cum vita dereliquit
Trajanus, bujus adoptione filius,
Romanorum sceptrum occupavit,
victoriis vir rebusque gestis inclytus.
Is tamen pios aliquantum persecutus est:
quo tempore contritus bestiarum dentibus
Theo;horus Ignatius in urbe Roma fuit:
atque ali insuper plurimi vitam martyres
Christi causa certando consummarunt:
quorum intellecto Trajanus interitu,
megavit dignos fuisse talia pati,
+
eo quod Christum unice Deam colerent
et ne Christiani vexarentur vetuit.
Ilem cum præfecto gladium traderet,
dixisse fertur: Blune cape, amice, manu·
el si quidein rempublicam bene gessero,
pro mea salute hoc tibi utendum est;
sin male imperarero, hoc me confodito.
HADRIANUS AN. XXI.
Post-hunc vita defunctum in imperio,
Ælius Hadrianus bellator nobilis
regni successor designatus fuit;
vir doctus ac inagnificus usquequaque,
qui etiam vetuit de Christianis pœnas sumi.
lluic aliquando equitanti in via
preces mulier quædam efflictim obtulft:
is autem negavit orantem se posse audire.
Tum illa, Ne regues igitur, respondit:
quare is conversus feminæ jus reddidit.
Idem in Palæstina urbem struxit,”·
ubi Sion fundituɛ eversa fuerat,
eamque appellavit Capitolinam Æliam.
Templum quoque excitavit Saturnio Jovi,
ubi olim Solomon suum cordiderat.
Quæ res intolerabilis Judaicæ genti fuit:
quare coacto armatorum numero,
Romanum aggrediuntur præsidium loci,
cjusdemque ingentem stragem edunt.
Quod ubi Cæsar novit, conjurati exercitus
Hebræorum penitus succidit vires:
nimirum is quingenta et octoginta
hominum millia letho dedit.
Pagos etiam genus subvertit mille
eum quinquaginta arcibus nobilibus.
Porro quidam ab es neci aditictus,
thure in ignem conjecto testatus est,
se quidem immerentem ad mortem adigi;
imprecari autem Hadriano ne cum volet
mori, voli sui compos fiat:
quoi revera Hadriano evenit in vitæ termino,
Ο
"
Εφ' οὗ τις αμύθητον επρε χρυσίον
Θησαυρὸν ἁθρὸν ἐγκατακεχωσμένον,
60 "Ον ἐκκαλύψας, κράτορος μένει κρίσιν.
Ο δ' αὖ κεχρῆσθαι μηνύει καὶ κατέχειν
Αλλ' ὑπὲρ αὐτὸν εὑρεθὲν φάσκει πέλειν,
Η δ' ός, Κατακέχρητο τοῖς εὑρημένοις.
ΤΡΑΙΑΝΟΣ ΕΤ. ΙΗ'.
Τούτου λιπόντος σὺν κραταρχίᾳ βίον,
65 Τραϊανός τις παῖς θετὸς τούτου στέφος
Καὶ σκήπτρα παρείληφε τὰ τῶν Αὐσένων
Εὐρὺ κλέος σχὼν ἐν νίκαις καὶ πρακτέοις·
Εἰ καὶ διώκων εὐσεβεῖς ἦν μετρίως,
Καθ' όν χρόνον βέβρωτο θηρίων γνάθοις
70 ) θεοφόρος Ιγνάτιος ἐν Ῥώμη,
*Αλλοι τε πλεῖστοι μαρτυρικῶς τὸν βίον
Χριστοῦ χάριν ήνυσαν ἡγωνισμένοι·
Τούτων μαθῦντα τὸν κρατοῦντα τὸν φόνον,
Ως οὐ πονηρᾶς αἰτίας πάσχειν τάδε
75 Οἷς δὲ Χριστὸν σέβουσιν ὡς Θεὸν μόνον,
Μὴ δεῖν κολάζειν θεσπίσαι Χριστωνύμους.
Τοῦτόν γ' ἐπάρχω χειρίσαντα τὸ ξίφος,
Δέδεξο ταυτὶ ταῖν χεροῖν, τοῦτον φάναι,
Κἂν μὲν καλῶς ὦ διέπων τὰ τοῦ κράτους,
80 Υπέρ γ' ἐμαυτοῦ τῷδε χρηστέον, φίλε
Εἰ δ' αν γε κακῶς, κατ' ἐμαυτοῦ καρδίας.
ΑΔΡΙΑΝΟΣ ΕΤ. ΚΑ'.
Τούτου δὲ βίον καὶ κράτος λελοιπότος,
Αδριανός Αίλιος ἀριστεύς μέγας
Διάδοχος δέδεικτο τῆς μοναρχίας
85 Ερμαϊκός τε καὶ μεγαλόφρων ὅλοις,
Μὴ δεῖν κολάζειν θεσπίσας Χριστωνύμους -
Τούτου δ᾽ ἐππεύοντας ποτ' ἐν λεωφόρω
Εδεῖτο γυνὴ λιπαρῶς ἐγκειμένη·
Ο δ', Οὐ σχολάζω, τῇδ᾽ ἐγκειμένῃ λέγει·
90 Καὶ, Μηδὲ βασίλευε, πρὸς τόνδ' ἀντέφη·
Ὁ δὲ στραφείς προσέσχεν αὐτῆς τῇ δίκῃ·
Οὗτος πολίζει πρὸς Παλαιστίνῃ πόλιν
Οπου Σιὼν ἵδρυτο κατεσκαμμένη,
Καπιτωλίναν καλέσας τήνδ' Αιλίαν·
95 Καὶ ναὸν ἀντήγειρε Δ:ὶ τῷ Κρόνου,
Οὗ πρὶν Σολ μὼν τὸν ναὸν τεύξας έχει.
Τοῦτ᾽ οὐκ ἀνεκτὸν ἦν Ἰουδαίων φύλω
Συσπειραθέντες τοιγαροῦν ὑπλισμένοι,
Ἐπίασι φύλαξι Ρωμαίοις τόπου,
100 Καὶ σφῶν γε πλείστους έδρασαν ἔργον φίκου
Ο γνοὺς ὁ κρατῶν, στρατιᾶς ὁμαιχμίας
Αρδην Εβραίων ἐκθερίζει τὸ στίφος·
Οχτὼ μὲν ἀνδρῶν καὶ πεντήκοντα πάλιν
Ποσουμένας δοὺς μυριάδα; θανάτῳ,
405 Κώμας κατασκάψα; δὲ τούτων χιλίας,
Φρούρια πεντήκοντα τεθρυλημένα.
Αυτός ποτ' ἀνδρὸς ἦν κατακρίνας μόρον
Καὶ τὸν λαβόντα πῦρ θυμιῶντα λέγεις
Ἐγὼ μὲν οὐδὲν ἀδικῶν θνήσκω βία,
110 Αδριανών δὲ καὶ ποθοῦντα τεθνάναι
Μὴ τοῦ κατ' εὐχὴν εὔχομαι τυχεῖν τέλους
Ο καὶ παθεῖν οἱ συνέβη πρὸς τῷ τέλει
Nempe Herodes Atticus, ut narrat in Vit's Philostratus,
PG 143:17
Νόσῳ χρονίως ὑδέρῳ τετηγμένῳ.
Κοπὶ Θρᾴκης δ' αὖ Οδρυσοῦ πρὸς χωρίῳ
115 'Αλλην πολίζει τὴν ὁμώνυμον πόλιν.
CÆSARES.
ΑΝΤΩΝΙΝΟΣ Ο ΚΑΙ ΠΙΟΣ ΕΤ. Κ'.
Εἶτ' Ἀντωνίνος Εὐσεβὴς κεκλημένος,
Βέλτιστος ἀνὴρ εὐαγής τε τοὺς τρόπους,
Πάντων τιμῶν μάλιστα τοὺς Χριστωνύμους,
Χειρίζεται κάλλιστα την κραταρχίαν·
120 Όστις γε μάχης καὶ βίας έγκειμένων,
Ἐπείπερ οὐδὲν εὐπορῶν ἦν χρημάτων,
Εἰς ἀγορὰν προβθηκε τοῖς ᾑρημένοις
Πάντα τὰ λαμπρά και τιμαλφή τοῦ κράτου;
ἀφ᾽ ὧν ἱκανῶν ευπορήσας χρημάτων
125 Καὶ στρατιωτῶν ἡλικώς πλείστας ίλας,
Μάχην κατορθοί καὶ βαθὺν πλοῦτον φέρει·
Καὶ πάλιν ἀπέλαβε τὰ πεπραγμένα,
Αιρουμένοις δεὺς τὴν τιμὴν ὠνουμένοις.
ΜΑΡΚΟΣ ΑΝΤΩΝΙΝΟΣ ΕΤ. ΙΓ'.
Καὶ πάλιν ἄλλος Αντωνίνός τις Μάρκος
130 Πρώτου θετὸς παῖς, φιλόσοφος τους λόγους,
Τρόπους το χρηστὸς εὐμενὴς Χριστωνύμοις,
Παραλαβὼν ἔθυνε την κραταρχίαν·
Ἐφ' οὗ φάλαγξ κέκλητο Κεραυνοβόλος,
Ητις μερίδος οὖσα τῶν Χριστωνύμων
135 Καιρῷ μάχης ηύξατο Χριστῷ Δεσπότη,
Δίψει στρατιᾶς κινδυνευούσης τότε,
Αντιπάλων τε Βαρβάρων ἐπιθέσει
Καὶ δυσμενεῖς μὲν τῷ κεραυνῷ συμφλέγει,
Ομβρων δ' ἐπὶ στράτευμα πλουσίως θει.
140 Ερμογένης τ' ήκμαζε τῆς τέχνης ίδρις -
“Θυάς τ' ἀναθλεί μαρτύρων Χριστοῦ χάριν
Σμύρνης ὁ Πολύκαρπος καὶ Ἰουστῖνος.
δ
ΚΟΜΟΔΟΣ ΕΤ. ΙΒ'.
Κόμοδος εἶτα μιαρός φαυλεργάτης
Κακῶς ἐπεισέφρησε τῇ κραταρχία
145 Εφ' οὗ Κλήμης ἦν Στρωματεὺς σοφός μέγας,
Καὶ Πάνταινος, κήρυκες ὀρθῶν δογμάτων.
ΠΕΡΤΙΝΑΣ ΚΑΙ ΙΟΥΛΙΑΝΟΣ.
Μεθ᾽ ἂν κραταρχει Περτίναξ ὁ τριγέρων,
· Καὶ σφάττεται δὴ πρὸς μέσοις ἀνακτόροις.
καὶ σκήπτρα παρείληφε τὰ τῶν Αὐσόνων
150 Ἰουλιανὸς Δίδιος βραχὺν χρόνον.
ΣΕΒΗΡΟΣ ΕΤ. ΙΗ'.
Καὶ Σεβήρος κράτιστος ἐχθρῶν ἐν μάχαις
Σφοδρός κολαστής εὐσεβῶν Χριστωνύμων·
Ἔφ' οὗ σὺν ἄλλοις καὶ πατὴρ Ωριγένους
Φιλωνίδης εὕρατο μαρτύρων στέφος.
ΑΝΤΩΝΙΝΟΣ ΚΑΡΑΚΑΛΑΟΣ ΕΤ. Ζ'.
155 Τούτου θανόντος, Καράκαλλος τοὐπίκλην
Αντωνίνος είληφε την μοναρχίαν·
Αἰσχρός τις ἀνὴρ καὶ πλέον μιαιφόνος.
ΜΑΚΡΙΝΟΣ ΚΑΙ ΑΡΒΙΤΟΣ ΕΤ. Δ'.
Καὶ Μακρίνος βράχιστον ἄρξας τὸν χρόνον·
Εἶτα κατωρχήσατο τῆς κραταρχίας
160 Κλήσιν "Αρβιτος, Σαρδανάπαλος θέσιν,
Cod. hic Αντώνιος. Sed in textu 'Αντωνίνος.
Ita cod.
cum lento hydropis morbo dia tabuit.
Is etiam in Thracia prope castrum Odrysum
de suo dictam nomine novam urbem condidit.
ANTONINUS PIUS AN. XX
- Deinde Antoninus cognomento Pius,
vir optimus sanctisque moribus,
qui Christianos sumamo in pretio habuit,
felici sane fato ad imperium venit.
Is premente belli necessitate,
quia nihil in ærario pecunia erat,
in foro exposuit licitantibus
pretiosa principatus ornamenta omnia:
unde pecunia, quantum sat erat, capta,
conscriptaque militum ingenti manu,
victoriam non sine lauta præda retulit:
quamobrem res divenditas recuperavit,
civibus qui emerant repenso pretio.
MARCUS ANTONINUS AN. XVI.
Rursumque alius Antoninus Marcus,
prioris adoptione filius, doctrina philosophus,
moribus egregins, Christianis benivolus,
reipublicæ gubernaculum cœpit regere.
Sub eo legio dicta Fulminatrix,
de Christianorum hóminuín conflata numero,
pugnatura Christo Domino supplicavit,
quoniam el síti exercitus laborabat,
et Barbarorum hostium instabat impetus:
statimque hostes fulmiuribus deflagrarunt,
Romanus exercitus imbre copioso maduit.
Tunc florebat Hermogenes doctus rhetor.
Christique causa par martyrum decertavit
Polycarpus Smyrnæ episcopus et Justinus.·
COMMODUS AN. XII.
Deinde Commodus impurus, scelestus,
lævo omine adrepsit ad imperiam.
Sub eo Clemens Stromatum auctor sapiens,
Pantænusque, orthodoxi ambo prædicatores.
PERTINAX ET JULIANU3.
Mox imperavit Pertinax, grandævus senex,
qui in aula palatii interfectus est.
Sceptrumque arripuit Romani imperii
brevi admodum iempore Julianus Didius.
SEVERUS AN. XVIII.
Hine Severus hostium in præliis domitor,
dirus piorum Christianorum persecutor:
sub quo cum aliis pater quogne Origenis
Leonidas martyrii coronam retulit.
ANTONINUS CARACALLA AN. VI.
Hujus exstincti monarchiam excepit
Antoninus cognomine Caracalla,
foedus homo et maxime sanguinarius.
MACRINUS ET AVITUS AN. IV.
Tum et Macrinus brevissime imperavit.
. Deinde in imperio debacchatus est
Domine Avitus, cognomine Sardanapalus.
Ita cod.
PG 143:19
"
EPHR.EMII CHRONOGRAPHI
Priapi quoddam Bagchique mancipium,
moribus verq Şardanapalus alter,
efemipatus admodum et Inxuriosug.
ALEXANDER MAHÆÆ AN. XIV.
Post hunc perveuit ad regnum Alexander
Mamææ filius, Christianorum reverens.
Cum enim ejas mater credidisset
sapientibus Origenis doctrinis,
honor credentium ordini bəberi cœptus est,
MAXIMINUS ET ALII AN. III.
Occiso Alexandro, creatur imperator
exsecrandus furiosusque Maximinus quidam,
qui dira commota adversus Christianos
persecutione, plurimos fecit martyres.
Tunc etiam regnaverunt Maximus et Albinus,
et cum Pupieno Publius Balbinus.
GORDIANUS AN. VI.
His exstinctis, summa potestas devenit
ad Gordianum quemdam filiumque ejus:
sub quibus inclytus doctrina Origenes
in Palæstina discipulos erudiebat;
quorum erant in numero fratres duo,
Gregorius cognomento Thaumaturgus,
afque Athenodorus doctrina non inferior.
PHILIPPUS AN. VI.
Secutus est Philippus, Christianis benevolus,
imo vero, ut fama est, Cliriati assecla,
credentium sodalitio adjungi optans,
Christoque suos triumphos referre acceptos;
quem tamen saeri non admiserunt præsules,
Huic Bostra patria; prope quam aliam condidit
quam Philippi urbem omnes vocitant.
DECIUS AN. I.
Imperio postea potitus Decius
Christianos sine mora ca:it persequi:
cni restiterunt insigni fortitudine
Cyprianus, Babylas, aliique pla ritui.
Lapsi sunt alii; iu his infelix Origenes,
Tunc fuit Novalus malevoli vir ingenii:
qui cum Romanæ Ecclesiæ saqordos esset,
eos qui cruciatibus victi sacrificassent,
ad pœnitentiam recipere pernegabat.
Id dogma Patribus a fide alienum visum est;
cui dum bæret, communione infelix pellitur.
GALLUS ET ÆMILIANUS AN. 1.
Postquam imperium Dectus cum vita amisis,
regnavit Gallus impio vir corde præditus,
et Christianorum gravis persecutor,
Deinde vix quatuor mensibus Æmilianus.
Tunc Sabellius erat șcavus Aſer,
qui divinas įmpie in Triade personas
confudit et naturam cum his commisquit.
Ita codex, et ita loquitur etiam Zonaras.
Ita cod. At Zonaras Πομπηία· ός.
la cod.
Ανδραποδόν τι Πριήπου Διονύσου.
*Αλλος τις όντως Σαρδανάπαλος τρόπους,
Θηλυβρίας τις εκδεδιητημένος.
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Ο ΜΑΜΑΙΑΣ ΕΤ. ΙΔ'.
Μεθ᾽ ἂν παρῆλθεν εἰς βασίλειον κράτος
165 Μαμαία; Αλέξανδρος εὐσεβεῖς σέβων·
Μητρὸς γὰρ αὐτοῦ Μαμαίας πιστευσάσης
Διδασκαλίαις ταῖς σοφαῖς Ωριγένους,
Γιμῆς κατηξίωτα πιστῶν τὸ στίφος.
ΜΑΞΙΜΙΝΟΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ ΕΤ. Γ'.
Τούτου σφαγέντος ἀναδείκνυται κράτωρ
170 Νεοστυγής τις Μαξιμίνος μαινόλης,
Οστις διωγμον χαλεπὸν Χριστωνύμοις
Κινήσας, ἀπέφηνε μαρτύρας όσους.
Συν 'Αλβίνῳ Μάξιμος ἔσχε το κράτος
Καὶ Πομπιανός Πουπλέω σὺν Βαλδένῳ.
ΓΟΡΔΙΑΝΟΣ ΕΤ. Γ'.
175 Ωνπερ θανόντων ζώννυται κραταρχίαν
Γορδιανός τις σὺν ὁμωνύμῳ τέκνῳ
Εφ᾽ ὧν ὁ λαμπρὸς ἐν λόγοις Ωριγένης
*Η» ἐκδιδάσκων μύστας ἐν Παλαιστίνῃ·
Οἷσπερ συνηρίθμηντο σύγγονοι δύο
180 Ο Γρήγορος νοῦς θαυματουργός τούπι
[κλην,
Πρὸς δ' αὖ Αθηνόδωρος οὐχ ἥττων λόγους.
ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΕΤ. Γ.
Μεθ' οὓς Φίλιππος εὐμενὴς Χριστωνύμοις,
Μάλλον δὲ Χριστῷ προσδραμείν αἱρεῖ λόγος,
Εὐχῶν τε πιστοῖς συμμετασχεῖν ἀσμένων,
195. Καί οἱ θριαμβεύσαι με τα πεπραγμένα
"Αλλως προέδρων τόνδε μή δεδεγμένων.
Ο Βόστρα πατρὶς, οὗ κτίσας ἔχει πόλιν
Ην πᾶς Φιλίππου τήνδε φημίζει πόλιν,
ΔΕΚΙΟΣ ΕΤ. Δ',
Εἶτα Δέκιος τοῦ κράτους δεδραγμένος
100 Εὐθὺς διωγμὸν κατὰ πιστῶν ἐκφέρει·
"Ον ὑπερέσχον εὐψύχως Ανδρισμένοι,
Κυπριανός τε Βαβύλας και μυρίοι ο
Ηττηντο δ' ἄλλοι, καὶ τάλας Ὀριγένης -
Τότ' ήν Ναυάτος ή μισάνθρωπος φύσις,
195 Εκκλησίας δ' ἂν Ρωμαίων θυηπόλος,
Εφασκε μὴ δεῖν βασάνοις τεθυκότας
Μετανοοῦντας προσδέχεσθαι καθάπαξ·
"Ο Πατράσιν ἔδοξε πίστεως νόθον
Καὶ μὴ μεταγνούς, ἐκκεκήρυκται τάλας.
ΓΑΛΛΟΣ ΚΑΙ ΑΙΜΙΛΙΑΝΟΣ ΕΤ. Α'.
200 Βίον Δεκίου καὶ κράτος λελοιπότος,
Κατήρξε Γάλλος ή βέβηλος καρδία,
Βαρύς κολαστής Χριστιανών τυγχάνων
Αἰμιλιανός τε τέτταρας μήνας μόλις·
Ηνίκα Σαβέλλιος ἦν σκαιός Λίβυς,
205 Ο σύγχυσιν δρῶν ἀσεβῶς ἐν Τριάδι
Θείων προσώπων καὶ συναλείφων φύσεις.
Ita cod. Nisi mavis wv.
Ita etiam Zonaras. Sed intelligendus potiųs
Novatianus.
PG 143:21
ΒΑΛΛΕΡΙΑΝΟΣ ΚΑΙ ΓΑΛΗΝΟΣ ΕΤ. ΙΕ'.
Αἰμιλιανοῦ δὲ σφαγέντος αθλίως,
Βαλλεριανό, παραλαμβάνει κράτος,
Βαρὺς διώκτης εὐσεβῶν Χριστωνύμων·
210 Οστις ἀγενικώς Βαρβάροις Πέρσαις μάχῃ
Αλούς, παρ' αὐτοῖς τὴν βίον καταστρέφει.
Καὶ παῖς παρῆλθε Γαληΐνος εἰς κράτος.
Δεξιὸς ἀνὴρ, φιλότιμος, χαρίεις,
CESARES
Πολλοὺς ἀνατλὰς κινδύνους ἐν ταῖς μάχαις.
ΚΛΑΥΔΙΟΣ ΕΤ. Α'
215 Μεθ' δν Κλαύδιος ἀβρεπούς δίκης φύλαξ,
Κράτωρ ἀγαθὸς καὶ μαχητής γεννάδας,
Πάππος μεγίστου κράτορος
ΑΥΡΗΛΙΑΝΟΣ ΕΤ. Γ.
Κωνσταντί
[νου
Τούτου τελευτήσαντος ἐν κραταρχία,
Αὐρηλιανός δυσμενής Χριστωνύμοις
220 Τα σκήπτρα παρείληφε τῆς αὐταρχίας
Τούτου κρατοῦντος Παῦλον Σαμσατέα
Κακώς φρονοῦντα Πατέρων θεῖος στίφος
Επάρατον τίθησι καὶ βδελυκτέον -
Τῆς δ' 'Αντιόχου καθέδρας δεδραγμένον,
225 Καὶ τήνδε βία κατέχειν ᾑρημένον,
Πεισθεὶς ὁ κρατῶν εὐσεβῶν ἐντυχία
Γραφαῖς ἀτίμως ἐξελαύνει τοῦ θρόνου.
ΠΡΟΒΟΣ ΕΤ. Γ'.
Βραχύν χρόνον Τάχητος ἀνὴρ πρεσβύτης.
Εἶτα Πρόβο; τις φίλος έρμου και μάχης
230 Παραλαβὼν ἔθυνα τὴν κραταρχίαν,
Πράος, μεγαλόψυχος, εὐμενὴς κράτωρ
Οὗ ταῖς κατ' ἐχθρῶν ἐμβραδύνοντος· μάχαις,
Στρατοῦ δὲ βρωτῶν κινδυνεύοντος σπάνει,
Ἐπ' αὐτὸν ἐκλείποντα λιμῷ σιτίων
235 Ομβρον σίτῳ σύμμικτον όμβρῆσαι λόγος
Τὸν ὑψόθεν βλύσαντα τῷ λαῷ μάννα,
Οπερ τραφείσαν στρατιὰν ἐνισχύσει.
ΚΑΡΟΣ ΚΑΙ ΝΟΥΜΕΡΙΑΝΟΣ ΚΑΙ ΚΑΡΙΝΟΣ
ΕΤ. Β'.
Μεθ' δν Κάρος τις γεννάδας σὺν υἱέσιν
"Αναξ ἐδείχθη παραλαβὼν τὸ κράτος
210 Νουμεριανὸς ἐκδαρεὶς ἀσκοῦ δίκην,
Ληφθεὶς παρ' ἐχθρῶν αἰχμάλωτος ὡς λόγος·
Καὶ Καρίνος αἴσχιστος, ἀπηνὴς λίαν,
Χριστωνύμων ὄλεθρος, ἔσχε τὸ κράτος·
Εφ' οὗ λελοιπώς Περσίδα Μάνης τάλας
245 Ῥωμαΐδος κλίμασι παρεισεφθάρη,
Κακίας τὸν ἐξεμῶν ψυχοφθόρον,
Αφ' οὗ βδελυκτόν τοὔνομα Μανιχαίων..
ΔΙΟΚΛΗΤΙΑΝΟΣ ΕΤ. Κ.
Μετὰ δὲ τούτων ἡ μεγίστη μανίαν
Τὴν κατὰ Χριστοῦ διὰς ἡ τρισαθλία
250 βροτῶν ἐριννύ; αἱμοχαρής καρδία
Male in codice ta', undecim.
Eumenius paneg. Constantini cap. 2: Ab
illo enim divo Claudio manat in te arita cognatio,
qui Romani imperii solutam el perditam disciplinam
primus reformavit.
Cod. Φλώρος, sine dubio pro Florianus; sed
VALERIANUS ET GALLIENUS AN. XV.
Post Æmilianum misera interfectum
suscepit imperium Valerianus,
'
gravis piorum persecutor Christjanorum;
qui barbaris a Persis in prælio turpiter
raptus, apud ipsos vitam fuivit.
Obtinuit autem imperium Gallienus ėlius,
vir dexter, liberalis et amabilis,
qui pericula in præliis multa pertulit.
CLAUDIUS AN. I.
Exin Claudius fuit justitiæ firmus custos,
princeps bonus et bellator strenuus,
maximi principis Constantini avus.
AURELIANUS AN. VI.
Postquam hic in purpura vitam clausit,
Aurelianus Christianorum odio imbutus
summi imperil sceptrum gestare cœpit.
Eo regnante Paulum Samosatensem
prava sentientem Patrum divinus chorus
edixit esse maledictum et exsecrabilem:
qui cum Antiochenam invasígset cathedram
eamdemque niteretur vi retinere,
piorum legatione permotus imperator
missis litteris sede turpiter eum ejecit.
PROBUS AN. VI.
Brevi regnavit Tacitus, vir grandævus.
Dein Florus, et mox Probus domi bellique
C.homus, rem capit publicam gubernare.
Mitis hic erat princeps, magnanimus, benevolu,
qui dum diuturnis distineretur bellis,
periclitante exercitu commeatuum penuria,
jamque deficientibus ob famem viribus,
· imber commistus tritico decidisse dicitu
cœleste manna multitudini affundens,
quo pastus vires pristinas recepit miles.
CARUS, NUMERIANUS, ET CARINUS AN. II.
Carus deinde, vir strenuus, cum suis liberis
regium nomen cum potentia excepit.
Numeriano quidem apud hostes caplivo
Cutis detracta dicitur, utris instar.
Carinus turpissimus et crudelis admodum
Christianorumque pestis, imperium tenuit.
Sub eo Manes calamitosus relicta Perside
ad Romanas terras adrepsit venenum evomens
improbitatis sum, animabus exitiosissimum.
Ex hoc Manichæorum fluxit infame nomen.
DIOCLETIANUS AN, XX,
His exstinctis, furere in Christum cœpit
gemina mortalium Erynuis alque maxima,
tristissimum animorum et cruentissimam
tamen consequentes landes Probo congruunt, Leats
etiam Zonara. Et quidem Probus scribitur in codicis lemmatibus, non Florus aut Plorianus. Existimo igitur unum versum excidisar, in quo a Floriano ɓebat transitus ad Probum.
PG 143:23
par, Diocletianus scilicet et Maximianus,
utentes regia potestate crudeliter.
Et prior quidem obscuris in Dalmatía genitus
parentibus, servili stirpe et conspuenda,
arcano Dei decreto imperium obtinuit;
cujus deinde participem Herculium fecit
Maximianum Christianorum exitio natum.
Ergo hi duo ad perniciem conspirantes
Christianorum, vel potius propriæ animæ,
persecutionem commoverunt asperrimam;
turmatimque per populos ingentem numerum
martyrum effecerunt certantium fortiter:
voluntarias nempe victimas et purissin38,
animas usquequaque acceptas Dumino.
Porro uterque regnator generum sibi legit
cui propriam collocavit dilectam filiam:
Maximianus nobilem Constantium Chlorum
qui maximi Constantini parens fuit;
Diocletianus autem Maximinum,
cui Galerio quoque nomen erat.
Atque his Cæsarea dignitas est tributa.
Jim cum Christianam exstinguere religionem
tyranni duo non possent, conantes licet,
abdicaverunt ultro dignitatem suam,
Cæsaribusque imperium permiserunt;
ita ut Galerius quidem in toto Oriente,
Constantius in occiduis reguaret partibus.
Erat etiam tertius Romæ tyrannus
Herculii Blins Maxentius furiosas.
Verumtamen Constantius cunctis placidus
Christianos diligebat singulariter:
at Maximinus permolestus subditis,
mulierosus, mechus, pestis publica,
Christianis autem infensissimus,
ipsorum, heu! decreverat cælem omnium.
Hic in imperii partem advocavit
Constantii fœdum generum Liciniam
maluin monstrum et piorum exitiam.
Ilos Maxentius adæquabat suis moribus,
Christianorum hostis, et sævus homicida.
Hem exsecrandam triadem, pietatis labem!
(fam assecuta est justi-sima uitio Dei.
CONSTANTINUS AN. XXXII.
Ergo Constantius mortem cum vita mutans
imperium filio Constantino tradidit,
quem ex priore susceperat Helenæ conjugio;
qui quomodo reipublicæ navigium rexerit,
primusque ad Christum Dominum rex accesserit,
dicere non erit, ut reor, supervacaneum,
atque audituris absurdum non videbitur.
Igitur hic rempublicam a patre traditam
præclare gubernabat armis et consilio,
nondum initiatus, sed tamen recte sentiens,
quod ex ipsomet satis conjicere licebat,
atque ut rcrum exitus deinde docuit.
Jam cum imperatores tres tunc essent,
Ita cod. At Latinis est Constan:ius, non
Constans.
Ita cod. Atqui Licinius Constantiæ sponsus
Μαξιμιανός Διοκλητιανός τε,
ἡμῶς κατῆρξαν τοῦ βασιλείου κράτους -
"Ος πατέρων φὺς δυσγενῶν Δαλματόθεν
Ασημος ή τρίδουλος ἐβδελυγμένος
255 Θεοῦ κριμάτων τυγχάνει κραταρχίας
Ης συμμεριστὴν Ερκούλιον λαμβάνει
Μαξιμιανὸν εὐσεβῶν ἀναιρέτην
Ἐπὶ κακῷ γοῦν τώδε συμπεπνευκότε
Χριστοῦ μερίδος ἢ πλέον σφῶν καρδίας,
260 Διωγμὸν ἀφόρητον ἐξηγειρέτην,
Καὶ κατὰ δήμους είτε χιλιοστύας
Μάρτυρας απέφηναν ἡγωνισμένου,
Αυθαίρετα θύματα καθηγνισμένα
Εμψυχα, παντέλεια, δεκτά Κυρίῳ.
265 Γαμβροὺς δυὰς εἴληφεν αὐτοκρατόρων
Εἰς τὰς ἑαυτῶν φιλτάτας θυγατέρας·
Ὁ μὲν Χλωρόν Κωνσταντα λαμπρὸν τῷ γενετ
Τοῦ παμμεγίστου πατέρα Κωνσταντίνου.
Ο Διοκλητιανός δ' αὖ Μαξιμίνον
270 "Ος και Γαλέριος ἦν ἐπικεκλημένος ο
Καὶ τούσδε τιμᾷ τῇ Καίσαρος ἀξίᾳ
Ἐπεὶ δὲ Χριστώνυμον οὐκ ἐνῆν σβέσει
Πολλὰ καμοῦσι τοῖσδε τυράννοις σέβας,
Εκόντες ἀπέθεντο τὴν σκηπτουχίαν,
275 Καίσαρσι δόντες διέπειν τὰ τοῦ κράτους·
Αρχὴν Γαλερίῳ μὲν ἁπάσης "Εω,
Τῷ Κώνσταντι δὲ βασιλεύειν Εσπέρας
Ην καὶ τρίτος τύραννος ἐν Ῥώμη πάλιν
Ερκουλίου παῖς Μαξέντιος μαινόλης
200 ᾿Αλλὰ Κώνστας μὲν εὐμενὴς ἦν τοῖς ὅλοις,
Χριστωνύμους έστεργε τῶν ἄλλων πλέον
Μαξιμίνος δὲ δυσχερής υπηκόοις,
Γυναικομανής, μοιχικός, κοινὴ λύμη,
Χριστωνύμοις δὲ δυσχερέστατος λίαν,
285 Πανωλεθρίαν τῶνδε φεῦ κατακρίνας·
Κοινωνὸν οὗτος τοῦ κράτους προσλαμβάνει
Λικίνιον Κώνσταντος αἰσχρὸν νυμφίον
Κακόν τι τερμέρειον εὐσεβῶν φθόρον·
Καὶ Μαξέντιος ἦν ἴσος τούτοις τρόπους,
290 Καὶ χριστομάχος και μιαιφόνος πλέον·
Τριὰς ἐναγής, εὐσεβῶν ἀναιρέτις,
Ηνπερ μετῆλθεν ἐνδίκως θεία δίκη.
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΕΤ. ΛΒ'.
Ο τοίνυν Κώνστας τῷ γόνῳ Κωνσταντίνῳ
Βίον τελευτῶν καταλείπει το κράτος,
295 "Ον ἐξ Ελένης ἔσχε τῶν πρόσθεν γάμων·
Οἱ χάριν εἰπεῖν οὐ περίεργον τάχα
Κλύουσι προσγένοιτ' ἂν εὐεπηβόλως,
*Οπως τε διίθυνεν ἀρχῆς τὸ σκάφος,
Καὶ προσδραμεῖν ὑπῆρξε Χριστῷ Δεσπότῃ·
300 ᾿Αρχὴν μὲν οὗτος πατρόθεν δεδεγμένος
Διεῖπε καλῶς συνέσει στρατηγίαις,
Ετι μὲν ἀμύητος, εὖ φρενῶν δ' ἔχων,
Ὡς ἐξ αὐτοῦ δὴ συλλογίσασθαι δέον,
Ως ὕστερον δέδειχε πραγμάτων πέρας
505 Τριῶν δ' ὑπόντων αὐτοκρατόρων τότε,
eral, gener Constantii.
Ita cod.
PG 143:25
Τούτου, Μαξεντίου τε καὶ Λικινίου,
Ὡς Μαξιμίνου τὸν βίον λελοιπότος
Βαρὺς ὁ Μαξέντιος ἦν ὑπηκόοις,
ESARES.
Δράκων δαφοινός, αιμοχαρής τις κύων
310 Οπλοις τὸ λοιπὸν ἀμύναι Κωνσταντίνος
Παρακαλεῖταί σφισι τυραννουμένοις·
Καὶ καταπεισθεὶς ἡ συμπαθής καρδία,
Εφίσταται τάχιστα Ῥωμαίων πόλει,
Καὶ πρὸς μάχην ἕτοιμον αὐτὸν ὀτρύνει·
515 Καὶ δὴ σκοποῦντι καὶ δεδοικότι μάχην,
Σταυροῦ μεσούσης ἡμέρας ὤφθη τύπος
Τυπούμενός γε πρὸς πόλῳ δι' ἀστέρων
Ἐν γράμμασι φράζουσιν, Εν τούτῳ νίκα.
Αὐτίκα τοίνυν ἐκ χρυσοῦ σταυροῦ τύπου
520 Ως ὦπτό οἱ πρὶν ἐμφρόνως σχεδιάσας,
Αὐτοῦ προάγειν στρατιάς παρηγγύα
Ο δὴ πεποιθὼς, συμπλακεὶς ἐναντίοις
Τρόπαιον ἱστᾷ κατὰ τυράννου μέγα,
Εργον φανέντος ρευμάτων ποταμίων,
895 Ηττημένου φεύγοντος αἰσχρῶς ἐκ μάχης·
Κάντεῦθεν οὐκοῦν ἦρξε καὶ Ῥώμης όλης,
Καὶ δόγμα βασίλειον εὐθὺς ἐκφέρει
Μὴ δεῖν κολάζειν θεσπίζον Χριστωνύμους·
Καθιστορεῖται καὶ ταδὶ τούτου πέρι·
530 Ὣς ταῖς κατ' ἐχθρῶν ἠσχολημένον μάχαις
*Ανακτά τοῦτον ἱππότην ὁπλισμένον
Τινά ποτ' ἰδεῖν ἀντὶ σημαίας τύπου
Σταυροῦ χεροίν φέροντα σύμβολον νίκης
Καὶ πάλιν ὀφθῆναι δὲ τῷδ' ἄνδρας δύο
535 Εν Αδριανοῦ τῆς μάχης ἡγουμένους,
Αντιπάλων κτείναντας ἀφειδῶς ὅλας·
Καὶ φῶς περιαστραψαν ἀθρῆσαι νύκτωρ
Πάντων ὑπνούντων χάρακα στρατευμάτων
Περὶ τὸ Βυζάντιον ἐσκηνημένων·
340 Ἐκ τῶνδε συνεὶς ὡς Θεός καλῶν δότης.
Επιστρέφειν ἤρξατο καὶ συνιέναι·
Καὶ Λικίνιον χριστομαχοῦντα βλέπων,
Όπλοις στρατιᾷ καταστρέφει τοῦ κράτους,
Δίκας τ' ἀπαιτεῖ τόνδε χριστομαχίας -
335 Όθεν μονάρχης ἀξίως αὐτοκράτωρ
Κωνσταντίνος πέφηνεν Εσπέρας, Βω·
Λύσιν δὲ τοῦ τρέχοντος αιτοῦντι πάθους,
Βουλὴν πονηρὰν ὑποτίθενται θύται
Διὸς βδελυκτοὶ καὶ γόητες καὶ μάγοι,
550 Πρὸς ἴασιν αἵματι παίδων ἀφθόρων
· Εναποπλύναι σαρκίον κατατρύχον·
Αθροιστο τοίνυν νηπίων πληθὺς ὅση,
Προθεσμία δὴ ὥριστο τούτων θυσίας
Παρῆν βασιλεὺς, μητέρων κλύει γόων,
355 Πυνθάνεται δὲ τὰς ἀφορμὰς τῶν γόων,
Καὶ γνούς, δίδωσι τὰ τέκνα ταῖς μητράσι,
Καὶ χρήματα δὲ ταῖσδε πρὸς τούτοις νέμει
Αντίρροπα φάρμακα τῆς πρόσθεν λύπης·
Οὕτω καλῶς δράσαντι νυκτός κατ' ὄναρ
560 Εφίσταται οἱ προκρίτων ἀποστόλων
Δυάς φαεινὴ Πέτρος ἅμα καὶ Παῦλος
Παρεγγυώντες γνησίως ἐπισκόπῳ
Τὰ καθ᾿ ἑαυτὸν ἀναθέσθαι τον πόθῳ,
Εἰ βούλεται σχεῖν τοῦ πιέζοντος λύσιν,
Constantinus, Maxentins, et Licinius,
quia jam Maximinus vita excesserat:
Maxentius quidem subditis gravis erat,
immanis draco cruorisque sitiensˇcanis.
Quare ut hunc armis denique compesceret,
orabant Constantinum oppressi populi:
a quibus exoratus clemens animus
celerrime ad urbem Romam copias ducit
tyrannumque jam paratum ad arma provocat.
Dum vero incerti martis mente versat curas
crucis hora meridiana conspexit typum,
qnem astra quædam in cœlo conformabant,
inscriptis hisce litteris: In hoc vince.
Protinus igitur aureæ crucis typum,
qualis ipsi apparuerat, concinue fabricans,
suis hunc præferri jussit exercitibus:
cui sane fisus, conserta cum hoste mana,
magnam de tyranno victoriam retulit,
qui ſuminis vorticibus absorptus est,
dum victus fugeret turpiter e prælio.
Hinc ergo universa potitus Roma est
regiumque statim edictum proposuit,
ne quis jam Christianos ad pœnam posceret.
Alia quoque rei hujus narratio est:
nempe quod pugnam adversus hostes patrans
equitem imperator armatum viderit,
qui pro consueto militum vexillo
crucem gestabat manibus, victoriæ symbolum.
Rursus duos eidem conspectos viros
↑ aiunt, in Hadriani mole cientes pugnam,
bostiumque turmis plagas imponentes.
Postremo lucem noctu coruscantem
vallumque ambientem, cunctis sopitis somno,
vidisse prope Byzantium cum castra haberet.
Hinc ergo agnoscens datorem bonorum Deum,
converti ad fidem cœpit et recte sapere.
Tum infestum Christianis Licinium cernens,
armis correptis banc imperio dejicit,
et de impietate dignas pœnas sumit.
Quare jam solus merito imperator
occidui Constantinus et eoi orbis fuit.
Exin remedium morbi poscenti gravis
dirum consilium obtulerunt Jovis
nefarii sacerdotes et faltaces magi,
nempe ut investium puerorum sanguine
infirmum corpus medelæ causa ablueret.
Infantium ergo colligitur ingens numerus,
et dies cædis definita edicitur.
Præsens imperator matrum audit/gemitum,
hujusque causam quærit ex astantibus;
et re comperta, matribus prolem reddit,
pecuniamque insuper his distribait,
quæ sit solatium prioris mœstitiæ.
His recte gestis, noctu per soninium videt
astare sibi principum apostolorânı
illustre par, Petrum cum Paulo scilicet;
seque adhortantes ut sincere episcopo
salutem suam dulci cum spe committeret,
si quiden; præsens malum fugare vellet,
PG 143:27
immortalemque ac miram vitam adipisci.
Postquam cam somnus dereliquit, statim
sanetum Silvestrum admodum reverenter
advocat; atque ubi venientem conspicit,
rem illi cunctam pandit lubentissime:
Slvester regem visi rationem edocet,
Cur verba longas ducam per ambages?
religiosum principi mysterium explicas,
initiatumque et credentem baptismo lingit,
el sancto educit lavacrò incolumem,
Ad Christi partes accessit etiam Helena
Silvestri verbis edocta pastoris maximi.
Ipsa deinceps Sionem Dei urbem
invisit, sacrum lignum vestigans crucis,
ibique nt Lempla conderet sanctissima,
Religio nostra crevit ex hoc tempore
amplifice; atque ad orbiș pervenit fines
apostolorum sukibris prædicatio:
risitque ver tranquillum orthodoxiæ.
Tunc templa passim patuere Christicolis,
atque omnis ara falsi çultus concidit
Christi virtute Domini et omnium Regis,
Itemque Constantini legati ejus.
Hic late imperitans gentibus innumeris,
p olatis etiam priscis imperji finibuş
crucis atque Evangelii potentia aðjutus,
homonymam quoque cond dit sibi urbem,
ocellum totius mundi splendidissimum,
Regum hic piorum pater est appellatus,
et christicolarum Cæsarumi antecessor.
Idem episcoporum prima: indixit synodum,
quibuscum spurium Arij dogma perculit.
CONSTANTIUS MAGNI CONSTANTINĮ FILJUS
AN. XXIV.
Postquam is terrestre deseruit imperium,
proque hoc supernam gloriam adeptus est,
cœlorumque regni adiit hæreditatem;
nati ex eo liberį tantam imperii molem
Constans, Constantius, atque Constantinus,
inter se partiti sunt hæredum riju.
Et Constans quidem cum Constantino fratre
terras occiduas sibi regen las sumunt,
Roman ipsam, Africam, Italiamque,
et quidquid mundi usque ad oceanum patel,
Oriens Constantin contigit universae,
prætereaque Thracia, finesque Macedonici,
cum urbe a patre condita el regni sede.
Hic sibi creditum optime imperium gorens
multos agonaș pertulit ac discrimina,
perpetuo miliţans hostesque armis persequens
De'nde occisis in Occidente fratribus,
Constantino quia fratrem armis lacessiveral,
Constante dolis Magnentjį irretilo,
orbis universi Constantius sceptrum tenuil.
Nam Magnentium quidem belli jure sustulit;
at Vetranionem qui præter fas se gesseral,
perculsum metu subditum sibi ſęcit,
Ita cod.
365 Ζωῆς ἀκηράτου τε τυχεῖν καὶ ξένης.
Ἐπεὶ δ᾽ ἀνῆκεν ὕπνος αὐτὸν, αὐτίκα
Τὸν ἱερὸν Σίλβεστρον εὐλαβῶς ἄγαν
Μετακαλεῖται, καὶ προσελθόντα βλέπει,
Καὶ πάντα διέξεισιν αὐτῷ προφρόνως
370 Ο δ' αὖ ἐπάγει τῶν θεαθέντων λύσιν·
Καὶ τί με δεῖ γράφοντα μακρὰ συμπλέκειν;
Ἐντίθεταί οἱ τὸν λόγον μυστηρίου.
Μυεί τε βαπτίζει τε πιστεύσαντά γε,
Λουτροῦ τ' ἀσινῆ τοῦ παναγούς ἀνάγει·
375 Προσῆλθε Χριστῷ καὶ βασιλίς Ελένη
Διδασκαλίαις ποιμενάρχου Σιλβέστρου •
Μεθ' οὗ Σιὼν ἔβλεψε τὴν Θεοῦ πόλιν
Εἰς φανέρωσιν σταυρικοῦ θείου ξύλου,
Ναῶν τ' ἀναδόμησιν εὐαγεστάτων.
580 Καντεῦθεν ἀνθεῖ τὰ καθ' ἡμᾶς εἰς μέγα
Ἐκτείνεται δὲ καὶ μέχρι γῆς τερμάτων
Σωτήριον κήρυγμα τῶν ἀποστόλων·
Γελα δ' ἔαρ ήσυχον ὀρθοδοξίας·
Ανοίγνυται πᾶς καὶ νεώς Χριστωνύμοις,
58. Βωμός τ' ἀνετέτραπτο πᾶς σὺν τῇ πλάνῃ
Χριστοῦ δυνάμει παντάνακτος Δεσπότου
*Υποστρατήγῳ βασιλεῖ Κωνσταντίνῳ,
*Ος ἄρξας ἐθνῶν ἁπλέτων ἐθναρχίας
Σχοινίσματά τε πλατύνας κληρουχίας
390 Σταυροῦ τε κράτει παντοδυνάμου λόγου,
Πάλιν πολίζει τὴν ὁμώνυμον πόλιν,
Οφθαλμὸν αἰγλήεντα τῆς οἰκουμένη; •
Πατὴρ ἀνάκτων εὐσεβῶν κεκλημένος
Καὶ χριστολατρῶν κρατόρων ἀρχηγέτης·
39. Πρώτης ὁριστής ποιμενάρχων συνόδου,
Μεθ' ὧν καθεῖλεν ᾿Αρείου δόγμα νόθου.
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΟΣ Ο ΥΙΟΣ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΕΤ. ΚΑ'.
Τούτου λιπόντος τὴν κάτω μοναρχίαν
Οὐράνιον δόξαν δὲ κληρωσαμένου,
Καὶ βασιλείας οὐρανῶν κληρουχίαν,
400 Οἱ παῖδες αὐτοῦ τὴν ὅλην κραταρχίαν
Κώνστας τε, Κωνστάντιος καὶ Κωνσταντίνος,
Αὐτοῖς διεῖδόν σφισιν εἰς κληρουχίαν
Κώνστας μὲν ἅμα συγγόνῳ Κωνσταντίνῳ
Ασχόντες ἄρχειν τῶν καθ᾽ Ἑσπέραν τόπων
- 405 Αὐτῆς τε Ρώμης, Ἀφρικῆς, Ἰταλίας,
Καὶ μέχρις αὐτῶν ὠκεανοῦ τερμάτων·
Πάτα δ' Εύα τῷ Κωνσταντίῳ λάχος,
Πρὸς τοῖσδε Θράκης, Μακεδονίας ὅροι,
Σὺν τῇ πατρών και βασιλίδι πόλει
410 Ὃς διέπων ἄριστα τὴν κληρουχίαν
Πολλοὺς ἀγῶνας ἀνέτλη καὶ κινδύνους,
᾿Αεὶ στραταρχών, κατ' ἐχθρῶν κινῶν δόρυ
Εἶτα σφαγέντων συγγόνων ἐν Εσπέρα,
Τοῦ μὲν κινοῦντος καθ' ὁμαίμονος ξίφη,
415 Τοῦ Κώνσταντος δὲ πρὸς Μαγνεντίου. δήλῳ,
Πάσης κατῆρξεν Εσπέρας καὶ τῆς Εω·
Μαγνέντιον μὲν ἀνελὼν μάχης νόμῳ,
Τὴν δ' αὖ Βρετανίωνα τὸν κακεργάτην
Υπήκοον θεὶς κατασεισθέντα φόβῳ.
PG 143:29
£9
420 Ὑπῆρχεν οὗτος ευχερής μὲν τὸν τρόπον,
Καὶ πάμπαν εὐρίπιστος ἀνέμου πέδον,
Πειθήνιός τε τοῖς ἀρειομανίταις,
Ενδον δὲ τὸν νοῦν εἰς σέβας ἐῤῥωμένος
Κράτωρ ἀριστεὺς καὶ μαχητής γεννάδας,
425 Ηδύς, προσηνής, εὐμενὴς υπηκόοις,
CESARES.
Περί τε τὴν δίαιταν εγκρατής άγαν
Καὶ σωφρονικός, καὶ παθῶν αὐτοκράτωρ,
Καὶ τὰς κρίσεις ἦν ἐκφέρων κατά νόμους,
Δικαιοσύνης δ᾽ οὐδαμῶς ὑπεκτρέχων,
430 *Αρχαιρεσιάζων τε καθάπερ δέιν,
Τὰς ἀξίας τε προσνέμων τοῖς ἀξίοις
Καὶ πάντα ποιῶν σὺν λόγῳ τὰ τοῦ κράτους·
Ενώ συναριθμῶν οὐδένα γερουσία,
ῆς οὐ μετέσχε τῶν σοφῶν παιδευμάτων,
435 Μὴ δ' αὖ λέγειν ήσκητο καὶ καλῶς γράφειν
Καταλογάδην εἴτο ῥυθμῷ καὶ μέτρα,
Παιδεύσεως ἔμπειρος, ἑρμοῦ τ' αὖ φίλος·
Ανακτι τῷδ᾽ Ἰουλιανός μαινόλης
Επιφυεὶς ήρπασε τὴν κραταρχίαν
440 Και τούδε μακρι συσχεθείς ἀγωνία
Καὶ διακαεί πυρετῷ φθισιδρόνῳ
Εν Μάγου κρήναις τὸν βίον καταστρέφει,
Χολήν μέλαιναν ἐκπτύσας ἐξ ἐγκάτων·
ΙΟΥΛΙΑΝΟΣ Ο ΠΑΡΑΒΑΤΗΣ ΕΤ. Β' 5. ΕΤΕΡΟΙ ΔΕ
ΦΑΣΙΝ ΕΤ. Γ.
Εἶνα καθαρῶς ἀναδείκνυται κράτωρ
445 Ἰουλιανός χριστομάχος μαινόλης,
Ὅστις ἀποστὰς Δεσπότου σεσωκότος,
Και Χριστιανῶν πίστεως σωτηρίου
Τῇ δαιμένων, φεῦ! ἀπάτῃ προσερβύη,
Τὰ Χριστιανῶν φαυλίσας ἐκ καρδίας
450 Καὶ κατὰ Χριστοῦ παρατάττεται τάλας,
Καὶ τοῦδε κλῆσιν ἐκποδὼν θέσθαι θέλει·
Και λοιπόν οίαις ἐξέτριψεν αἰκίαις
Καὶ παντοδαπαίς, ποικίλαις τιμωρίαις
Αντιστατοῦντας εὐσεβῶς Χριστωνύμους,
455 Καὶ τῶνδ' ὅσου; ἔδειξε μάρτυρας πάλιν
Αἵματος ἄχρι καρτερῶς ἡνδρισμένους,
Οὐκ ἔστιν εἰπεῖν χρωμένοις συμμετρία
Κατὰ δὲ Περσῶν ἐκστρατεύσας Βαρβάρων
Μετὰ στρατιᾶς μυρίας ρωμαλέας,
460 Καὶ μὴ διαθεὶς ὡς δέοι τὰ τῆς μάχης,
Ἐκεῖσε κατέστρεψεν αθλίως βίον,
Βληθείς παρά του καιρίαν ἐν τῇ μάχη,
Εἶτ᾽ Αὐσόνων ἢ Βαρβάρων ἀντιπάλων,
Η χειρὸς ἄλλης πανσθενούς οὐρανόθεν,
465 Ηνίκα φασὶν αἵματος καταρούτου
Πλευράς νυγείσης χειρὶ προσδεδεγμένου
Εἰς ἀέρα χέοντα, ταῦτ᾽ ἐπιλέγειν, -
Ναζωραίε, πλήσθητι φευ τῆς μανίας!
ΙΟΝΙΑΝΟΣ ΜΗΝΑΣ Κ', ΟΙ ΔΕ ΕΤ. Α'.
Τούτου καταστρέψαντος, ὡς ἔφην, βίον
470 Δυσὶ τυραννήσαντος ἀσεβῶς χρόνοις,
Ψήφο στρατιάς προκρίτων γερουσίας
Ιοβιανός χιλίαρχος ὢν τότε,
Ανὴρ ἀγαθὸς εὐσεβὴς Χριστοῦ λάτρις
▲ Erat Constantius quapto ingenij levin,
prorsus versatilis ceu pulvis vento expositus
seque ab Arii studiosis sinebat duci,
quanquem ipse animum orthodoxum gereret·
princeps egregius, strenuus bellator,
blandus, affabilis, benevolus erga subditos.
Idem cibi potusque temparantissimus,
continens, animi cupiditatum dominus,
dicere jus ex legum norma solitus,
neque a justitia latum unguem discedens;
tum et magistratus pro meritis eligens,
dignis hominibus dignitates largiens,
cuncta demum in imperio sapienter gerens.
Neque in senatum quempiam unquam legit,
nisi doctis imbutum disciplinis,
et qui recte dicere baneque scribers.
seu prova oratione posset seu rythmo et metro į
nutritus ipse litteris musarumque alumnus,
Hunc contra regem lymphaticus Julianus
consurgens, latrocinio imperium rapuit.
Iline animi mœrore diuturno captus
Constanţius ac þetbalis ardore febris,
ad Mopsi fontes vitæ spatium clausit,
atram rejentamas bilem de visceribus.
JULIANUS APOSTATA AN. II, ‘MENS. VI; VEL,
UT ALII AIUNT, AN, III,
Exin absque æmulo imperator est habitus
christomachus Julianus et furiosus;
qui a Rege Servatore suo defecit,
Christianorumque fi‹lem satutarem
cum dæmonum, heu! fraudibus commutavit,
sacrumque dogma contemptim corde respuit.
Tum contra Christum bellum hic miser moves
hujusque nomen exterminare nititur.
Proinde quot cruciatibus quotque pœnis,
quarum diversas formas viz fari licet,
Christicolarum attriverit constantiam piam,
martyrum quaplum numerum effecerit,
qui usque ad sanguinem rostiterunt,
studioso mili brevitatis non licet dicere.
Deinde Persas Barbaros bello appetens,
copiis instructus innumeris fortissimis,
re nihilominus bellica mała gesta,
amisit illo vitam infeliciter,
incerto auctore graviter in præliq ictus,
seu fuit ille Romanus seu hostis Barbarus,
seu cœlestis aliqua validior manus,
Tune Julianum aiunt manautein sanguinem
suffosso e latere manu cava exceptum
dispersisse per aerem his verbis additis:
Nazarene, sitim exple. (flem vesaniam!)
JOVIANUS MENS. VIH; SEU, UT ALH AIUNT,
ΑΝ. 1.
Juliano, sicut dixi, vita orbato
post sceleratam biennil tyrannidem,
suffragio optimalium castrensis consilji
Jovianus per id tempus tribunus militum,
vir bonus atque Christi pius famulus
PG 143:31
ad imperit dignitatem fuit subvectus.
Cæteroquin ipse regnum respuebat,
Christi se famulnm esse dicens,
` atque ethnicis militibus imperaturum negans.
Hi vero cum Christicolas se inclamassent,
tunc imperium Jovianus recepit protinas.
Et pace mox composita cuni Persa rege,
atque Antiochiam reducto exercitu,
exsules dudum principes paſtores
ad suos greges edicto revocavit,
quos inter Athanasium divinum præsulem,
cunctisque exhibuit Christfynis
ver tranquillum et orthodoxiæ lumeu,
Hic Galatarum Ancyram delatus,
ibi improviso obitu excessit terris,
recentibus, ut fana est, voratis fungis,
haud plusquam octo mensibus regno fruitus.
Pietate is, ut dixi, fuit inclytus,
bonus, tranquillus, benevolus erga subditos,
staturaque corporis procera lucens;
litteris etiam mediocriter eruditus;
vini tamen atque amoris illecebris obnoxias.
Hujus cadaver apud Byzantium urbeni
in sancto Apostolorum templo est conditum.
VALENTINIANUS AN. XI;
SIVE, UT ALI AIUNT, AN. X.
Post hunc insedit regiam dignitatem
Justitiæ simul clementiæque exemplar
Valentinianus Christianorum decus,
vir strenuus, animosus ac robustus,
generis ex Pannonia stirpem trahens;
princeps bonus et providus erga subditos,
qui peregrinas quondam in regiones,
utpote Christianus Deumque Christum colens,
ab apostata Juliano pulsus fuerat;
nunc redux ad exercitum, tribunus erat.
Is ubi supremam dignitatem adiit,
imperii socium fratrem ascivit suum,
ærumnosum Valentem, Arii asseclam,
cui partes Orientis regendas tradidit:
ipse vero Occiduis pie præfuit,
ubi trophæa nobilia de barbaricis
gentibus victor statuit ope Numinis.
Ilic omnia boni officia expromens principis
justitiæque amore præsertim flàgrans,
orthodoxorum dogmatum defensor,
špatiosum vitæ curriculum emensus est,
eţ cursu vitæ et termino beatus visus,
expletis quatuor supra octogina annis
summo in favore Numinis beatitateque;
ex quo imperium susceperat annis undecim,
lic dum in Galliis degeret, mortem obiit,
Gratiano filio imperium relinquens
viro rectorum dogmatum defensori.
VALENS AN. III, SEU ¡V.
Orientis interim regnator Valens
Arianorum deditus vesaniæ,
Λ
Εἰς βασιλείας τὸ κράτος προεκρίθη -
475 Ο δ' ἦν ἀπειθῆς πρὸς τὸ δέξασθαι κράτος,
Χριστοῦ μὲν αὐτὸν οἰκέτην εἶναι λέγων,
Καὶ μὴ κραταρχεῖν ἀσεβοῦς στρατοῦ θέλειν
Τούτων δὲ Χριστὸν ἀνακραξάντων σέβειν,
Εὐθὺς ἀνεζώσατο την κραταρχίαν·
480 Καὶ σπένδεται δὲ τῷ κρατοῦντι Περσίδος·
Καὶ σὺν στρατιᾷ τὴν 'Αντιόχου φθάσεις
Τοὺς πρὶν φυγάδας ἀρχιθύτας ποιμένας
་
Εἰς σφῶν ἐπανήγαγε ποιμεναρχίας,
Μεθ' ὧν ᾿Αθανάσιον ἔνθεον θύτην,
485 Καὶ πᾶσιν ἐβράβευσε τοῖς Χριστωνύμοις
Παρ γαληνὸν ὀρθοδοξίας φάος.
Εἰς ᾿Αγκυραν δὲ πεφθακὼς Γαλατίας
Ἐκεῖ τελευτᾷ διάγων ἐξαπίνης
Φαγὼν μύκητας ἀρτιφυεῖς, ὡς λόγος,
490. Οκτώ κατασχών μῆνας ἀρχὴν καὶ μόνους·
Ὑπῆρχεν οὗτος εὐσεβὴς μὲν, ὡς ἔφην,
Χρηστὸς γαληνὸς εὐμενὴς ὑπηκόοις,
Αναδρομὴν σώματος ευμήκη φέρων,
Καὶ γραμμάτων δὲ μετρίως γεγευμένος·
495 "Ηττητο δ' οίνου σὺν ἐρωτοληψίαις·
Καὶ τοῦδ' ὁ νεκρὸς ἐν πόλει Βυζαντία
Ἐν εὐαγεῖ τέθαπτο κηρύκων δόμῳ.
ΟΥΑΛΕΝΤΙΝΙΑΝΟΣ ΕΤ. ΙΔ'. ΟΙ ΔΕ. ΕΤ. Ι.
Εἶτα παρῆλθεν εἰς βασίλειον κράτος
Δικαιοσύνης, πραότητος αὖ τύπος
500 Ουαλεντινιανὸς εὐσεβῶν κλέος,
Γεννάδας ἀνὴρ, εὐσθενής, ρωμαλέος,
Εκ Πανονίας ἀρχῆθεν ώρμημένος,
Κράτωρ ἀγαθός, κηδεμὼν ὑπηκόων,
Εἰς ἀλλοδαπὴν ἐξορισθείς που χθήνα
508 Ως Χριστιανὸς καὶ Θεὸν Χριστὸν σέβων
Ιουλιανοῦ πρὸς Παραβάτου πάλαι·
Εἶτ᾽ ἀνακληθεὶς χρηματίζει τρεβοῦνος·
Ὡς οὖν ἀνεζώσατο την κραταρχίαν,
Κοινωνὸν ἀρχῆς σύγγονον προσλαμβάνει
510 "Αθλιον Ουάλεντα μύστην 'Αρείου -
Καὶ μοῖραν αὐτῷ παραδοὺς τὴν τῆς Εω,
Αὐτὸς κατῆρχεν εὐσεβῶς τῆς Εσπέρας,
Περιφανή τρόπαια κατὰ Βαρβάρων·
Καὶ νίκας ἱστὰς τῇ Θεοῦ συμμαχία
515 Καὶ πάντα ποιῶν οἷς σεμνύνεται κράτωρ,
Δικαιοσύνης ἐς τὰ μάλιστα φίλος,
Καὶ δογμάτων πρόμαχος ὀρθοδοξίας,
Πολυετής τις αναφανεὶς ἐν βίῳ,
Καὶ μακαριστὸς τοῦ βίου καὶ τοῦ τέλους,
520 Βιοὺς ὀγδοήκοντα τῆς ζωῆς χρόνους
Πρὸς τέτρασιν αὖ ἐνθέως, εὐδαιμόνως,
Αφ' ὧν κατῆρξεν ένδεκα κραταρχίας -
Οὗτος τελευτῇ διάγων ἐν Γαλλίαις,
Υἱῷ λελοιπώς Γρατιανῷ τὸ κράτος,
525 'Ανδρὶ προμάχω δογμάτων ὀρθοφρόνων.
ΟΥΛΛΗΣ ΕΤ. Γ'. ΟΙ ΔΕ ΕΤ. Δ.
Ο δ' αὖ Ουάλης βασιλεύων τῆς Εω,
Καὶ καθυπαχθεὶς 'Αρειανών μανία,
Intellige tres vel quatuor annos post Valentiniani fratris obitum.
PG 143:33
Σφοδρός διώκτης ὀρθοδοξούντων λάχους
*Ην καὶ κολαστὴς δυσμενής, φρικαλέας·
530 Αρχιθύτας μὲν ποιμένας διδασκάλους
Ποίμνης ἐλαύνων καὶ τιθεὶς πορρωτάτω
Καὶ ποικίλαις σφᾶς ἐκτρίβων βασάνοις·
Θεοῦ δὲ θύτας κωλύων θείων δόμων
Εἱρκταῖς ἐναπέκλειε δεσμωτηρίοις·
535 Αλλους δὲ βυθῷ καὶ πυρὶ θαλαττίῳ
Σύν πυριφλέκτῳ νηλ κατεπυρπόλει·
Εστεργε δ' ώς μάλιστα μύστας Αρείου,
Καὶ τοῦδε τοῖς δόγμασιν ἀπρὶξ ἐμμένων
Εκκλησίας ἔνειμεν αὐτοῖς τὰς ὅλας,
540 Σφῶν ὀρθοδόξους ἐκβαλών κακοτρόπως.
CESARES.
Σκυθῶν δὲ Θρᾴκης καταδῃούντων ὄρους
Καὶ πάντα δρώντων Σκυθικὴν ἐρημίαν,
*Αναξ ἐπεστράτευσε τοῖσδε Βαρβάροις,
Καὶ συμπλακείς ἥττητο δυσκλεως Σκύθαις·
545 Τὸν ἐκ ξίφους φεύγων δὲ θάνατον τάλας
Αχυρμιᾷ που συρφετώδει προστρέχει,
Κἀκεῖ τροφὴ γένοιτο πυρὸς παμφάγου,
Σκυθῶν ἀναψάντων γε κώμης οικίας·
Κατῆρξεν οὗτος πρὸς τρισὶ δέκα χρόνους,
550 Βαρὺς κολαστῆς ὀρθοδοξούντων λάχους,
Θερμὸς ὁ ἐραστής και πρόμαχος Αρείου.
ΓΡΑΤΙΑΝΟΣ ΕΝ ΡΩΜΗ.
Οὕτω φθαρέντος Ουάλεντος ἀθλίως
Ὁ Γρατιανός σὺν κασιγνήτῳ φίλῳ
Πάσης κατήρξαν Εσπέρας καὶ τῆς Β.υ.
555 Κράτος μὲν εἶχε Γρατιανός πατρόθεν
Ἡ δ' αὖ στρατιὰ τοῦ πατρὸς τεθνηκότος,
Καὶ μὴ παρόντος Γρατιανοῦ τῷ μόρῳ,
Ανεἶπεν Ουαλεντινιανὸν νέον,
Καὶ σύγγονος δέδεκτο τὴν κοινωνίαν·
560 Ζηλῶν βασιλεὺς Γρατιανός πατέρα
Εἰς εὐσέβειαν, ὀρθότητα δογμάτων,
Αἰτοῦντι θείῳ τῷ Βάλεντι συμμάχου
Οὐκοῦν παρέσχεν εξιόντι πρὸς Σκύθας,
Οὐ συμμαχεῖν δεῖ τοῖς ἐχθροῖς Θεοῦ, φράσας·
565 Καὶ ποιμένας δ᾽ αὖ ἐνθέους διδασκάλου;
Πρὸς Ουάλεντος ποιμνίων ἐξωσμένους
Τῆς εὐσεβείας ὀρθοδοξίας χάριν,
Αὖθις ἐπανήγαγε ταῖς Ἐκκλησίαις·
Λεηλατούντων τῶν Σκυθῶν δ' ἔτι Θράκην,
570 Καὶ τῆσδε πάντας εξερημούντων ὄρους,
Καὶ τὰ πέριξ ὅπαντα κατεφθαρκότων,
Ατ' ἀκαθέκτων τῇ νίκῃ δεδειγμένων,
Μετακαλεῖται Γρατιανός αὐτέναξ
Λαμπρὸν Θεοδόσιον ἐξ Ισπανίας,
575 "Ανδρα ἀρεϊκόν, γεννάδα, βουληφόρον,
Τῇ δ' εὐσεβείς μᾶλλον ὡραῖσμένον·
ῶν καὶ στρατηγὸν ἀποφήνας ταγμάτων
Μετὰ στρατιᾶς ἱκανῆς ρωμαλέας
Κατὰ Σκυθῶν πέπομφε τοῦτον βαρβάρων
580 Ος συμβαλὼν ἥττησε τοὺς ἀντιπάλους
Τρεψάμενος σφᾶς ἐν μάχῃ κατά κράτος,
Καὶ πάντας άρδην παραδούς μικρού ξίφει·
Επειτ' ἀφεικώς στρατιὰν αὐτοῦ μένειν,
Πρὸς Γρατιανόν αυτεπάγγελτος φθάσας
185 Ἐν Πανονία διάγοντα τῷ τότε,
partis orthodoxæ persecutor vehemens
sævusque tortor erat et horribilis.”
Pastores quidem præcipuos et magistros
gregibus suis pulsos et procul ablegatos
variis præterea pœnis excruciabat:
tum et Dei sacerdotes sacris ædibus
prohibitos, aretis detinebat vinculis:
alios aquis præfocabat, medioque mari
combusta nave flammis exstinguebat.
Arii vero asseclas impense colens,
atque ejus dogmatibus mordicus adhærens,
ecclesias ipsis cunctas regendas dedit,
ejectis inde per scelas orthodoxis.
Deinde Gothis Thraciam populantibus
et vastitatem Scythicam efficientibus,
¡mperator Barbaros bello aggressus
prælio infelici vincitur a Gothis;
dumque miser fatum a gladio imminens
fugit, ac vili se paleario abdit,
jbí flammarum esca fit edacium,
dum Gothi nem subjiciunt pagi domibus.
Hic annis ferme tredecim imperavit,
gravis orthodoxæ carnifex Ecclesiæ,
fervidus Arii amator et defensor.
GRATIANUS ROMÆ.
Sic pereunte misere Valente,
cepit Gratianus cum germano fratre
Eoi orbis Orciduique imperium.
Gratianus quidem a patre rex fuerat dictus;
verumtamen exercitus, defuncto patre,
quouiam Gratianus funeri non intererat,
Valentinianum juniorem acclamavit,
admisitque frater regni communionem.
Gratianus porro Cæsar paternæ æmulus
pietatis ac dogmatica rectitudinis,
Valenti patruo auxilia postulanti,
dum Gothis arma inferret, non submisit;
non oportere auxiliari hostibus Dei dicens.
Tum etiam sacros præsules doctores,
quos Valens ab ovilibus pepulerat
ob orthodoxæ fidei pium dogma,
rursus quamque suis Ecclesiis reddidit.
Dein Gothis Thraciam adhuc infestantibus,
ejectis incolis facta solitudine,
agris late cunctis pessum datis,
cum hostes nulla comprimi vi jam possent,
Gratianus imperator advocavit
splendidum ex Hispania Theodosium,
virum martialem, strenuumn, consiliosum,
pietate autem maxime conspicuum,
quem supremum armorum electum dicem
cum ingenti exercitu ac fortissimo
adversus Gothos barbaros expedivit.
Is autein prælio inito victor fuit,
Gothis vi summa arınorum profligatis,
gladioque propemodum cunctis cæsis.
Mox ibi derelicto in castris militė,
ad Gratianum ipsemet nuntios advolat
in Pannonia tunc temporiª diversantem,
PG 143:35
EPHRÆMIÍ CARÒNOGRAPHI
et de patrata victoria certiorem facit,
summam Gothorum significans occidionem.
Gratianus porro ut daret victoriæ præmium,
alioqui id jam existimans prodesse imperio,
imperatorem creat Theodosium
totivs Orientis, et Macedoniæ ac Thraciæ;
oceidui mundi terrìs servatis sibi.
Post hæc in Galliis degens interficitur.
a duce quodaur, nomine Andragathio,
qui dolo ad cædem ejus grassatus est,
postquam sex annis circiter regnaverat;
bonus imperator, piusque Christi famulus.
VALENTINIANUS JUNIOR ROMÆ.
Gratiano exstincto partes. hesperias cunctas
Valentinianus junior frater rexit,
qui quidem matris déceptus suasionibus
Justinæ Arii dogmata amplexus est;
atque hinc piorum turbam amare desiit,
Tum rebellante quodam duce Maximo,
et jam victoria contra se potito,
legatis missis ad Orientis principem
inclytum Theodosium suppetias petit.
Ille respondit se mirari minime
si servus Maximus domino superior fuerit,
ipsumque nuper acie profligaverit;
quoniam tu, Dominum tuum, Caesar,
exauctoratum famulis connumeras,
qui quidem Patri similis substantia est.
Attamen sumptis armis imperator
Maximum prælio superatum occidit:
tum etiam Andragathio caput abstulit,
pœnas ab eo repetens cædis regiæ.
His gestis domum revertitur imperator.
Sed ecce rursus Valentiniauo juveni
aulicus vir Eugenius adversarius oritur;
qua re comperta, metu correptus Cæsar
ipse sibi laqueo vitam interrupit.
THEODOSIUS MAGNUS AN. XVII, VEL XVI.
At Theodosius Ausonum imperator
Eugenium quoque captis armis persequen;
prælio devictum vita spoliat,
regnoque sno partes hesperias addit.
Antequam tamen hæc præclare geréret,
Thessalonica in urbe Caesar versans,
orto per populum motu seditiosu,
contumeliosis civium dictis ipse læditur,
atque in tumultu cæditur præfectus.
Hæc imperator haud moderate ferens
armatos contra populum immisit milites,
qui hunc crudeliter gladiis conciderunt,
ita ut in tanto congregate numero
quindecim millia hominum perierint.
Sedl Mediolani Ambrosius episcopus
Casarem admonens tanti commissi sceleris,
ad pœnitentiam facti Dexit anfuruNr;
tum lacrymanti rei perpetratæ vauša
Annos regni tum Gratiani sum Valontiniani
jumoris omittit chronologus; verumtamen scimus
Αὐτὸς βασιλεῖ μηνύει τὰ τῆς νίκης,
Καὶ τὸν Σκυθῶν ὄλεθρον ἅμα καὶ φόνον
*Όθεν βασιλεὺς εἰς ἀμοιβήν τῆς νίκης,
"Αλλως τε κρίνας εμπρέπειν κραταρχία,
590 Στέφει Θεοδόσιον εἰς βασιλέα
Πάσης Εῴας, Μακεδονίας, Θράκης.
Αὐτῷ δ' ἀπεκλήρωσεν Εσπέρας τόπους·
'Εν Γαλλίαις οὖν διάγων ἀνῃρέθη
Ὑπὸ στρατηγοῦ κλήσιν ᾿Ανδραγαθίου
595 Δόλῳ καταπράξαντος αὐτοῦ τὸν φόνον·
Εξ που κατασχὼν τὴν βασιλείαν χρόνους,
Κράτωρ ἀγαθὸς εὐσεβῆς Χριστοῦ λάτρις.
ΟΥΑΛΕΝΤΙΝΙΑΝΟΣ ΝΕΟΣ ΕΝ ΡΩΜΗ
Τούτου θανόντος, ήρξεν Εσπέρας δλης
Ουαλεντινιανός Αύγγονος νέος,
CCO "Ο πις γε μητρός υπαχθείς συμβουλίαις
Ἰουστίνης ἐδέδεκτο δόγματ' Αρείου.
Κάντεῦθεν ἀπέστεργεν εὐσεβῶν στίφος"
Καί τινος αὐτῷ Μαξίμου στρατηγέ του
Επιφυἐντὸς καὶ νικήσαντος μάχῃ,
005 Πρέσβεις πεπομφὼς πρὸς κρατάρχην τῆς Κω
Λαμπρὸν Θεοδόσιον αἰτεῖ συμμάχους.
Ο δ' αὖ ἐδήλου, μή τεθηπέναι, λέγων,
Εἰ δοῦλος ὢν Μάξιμος ὤφθη δεσπότου
Υπέρτερός τε καὶ νικητὴς ἐν μάχαις,
640 Σου δεσπότην σὺν ἡθετηκότος, κράτορ,
Καὶ τόνδε δούλοις συγκατηριθμηκότος,
Σύμμορφον ὄντα τῷ Πατρὶ κατ' οὐσίαν.
Όμως στρατεύσας κατὰ Μαξίμου κράτωρ
᾿Ανεῖς τοῦτον κατακρατήσας μάχῃ·
615 Καὶ τὴν κεφαλὴν δ' ᾿Ανδραγαθίου τέμνει,
Εκπράξης αὐτὸν εὐθύνας τὰς του φόνου.
Ταῦτα διαθεὶς βασιλεὺς ὑποστρέφει
Ουαλεντινιανῷ δ' αὖ νεωτέρῳ
Αντῆρεν Εὐγένιος εἷς τῶν ἐν τέλει·
620 Καὶ γνοὺς τὸ δράμα, συσχεθείς ἄναξ φόβῳ
Εαυτὸν ἐξήγαγεν ἀγχόνῃ βίου.
ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ Ο ΜΕΓΑΣ ΕΤ. ΙΖ', ΟΙ ΔΕ ΕΤ. Ι.
᾿Αλλὰ Θεοδόσιος αυσονοκράτωρ
Επιστρατεύσας καὶ πάλιν Εὐγενίῳ
Κτείνει τε τοῦτον ἐκνικήσας ἐν μάχη
€25 Καὶ βασιλεύει καὶ μερῶν τῆς Εσπέρας
Πρὶν ἢ δ' ὑπάρξαι τάδε κατορθωμάτων,
"Αναξ ἐπιστὰ; Θεσσαλονίκη πόλει
Δήμου στασιάσαντος ἐξ ἀταξίας,
Υβρίζεται μὲν οὗτος ἀστοῖς ἀνέδην
€30 Φονεύεται δ' ύπαρχος εν τῇ συγχύσει
Ταῦτ᾽ οὐκ ἐναγκών ὁ κρατάρχης ἡμέρας
Στράτευμ' ἀφῆκε τῷ λεῷ ξιφηφόρον,
Καὶ τόνοι κατέσφαξαν ἀφειδώς ξίφει,
Ὡς ἐκ τοσούτου μυριαρίθμου στίφους
635 Πρὸς πέντε θανεῖν χιλιοστύας δέκα,
Αλλ' Αμβρόσιος Μεδιολάνων θύτης
Τόνδ' ἀναμνήσας τοῦ πεπραγμένου μύσους,
Ἤγαγεν αὐτὸν εἰς συναίσθησιν πάθους
Καὶ πρόσφορα κίρνησιν αὐτῷ φαρμάκων
Gratianum regnavisse post patrem annis 9, Valentinianum 17.
PG 143:37
CESARES.
640 Δακρυρροούντι τῶν πεπραγμένων χάριν.
Οὗτος βασιλεὺς εὐσεβῆς ὤν, ὀρθότρων,
Σύστημα σεπτὸν ἀρχυθυτῶν ἁλίσας
Πρὸς τοῖς ἑκατὸν καὶ πεντήκοντα πάλιν
Πνευματομάχου κατὰ Μακεδονίου,
645 Πνεῦμα τὸ θεῖον οὐ σέβοντος ὡς θέμις,
Συνεκρότησε σύνοδον τὴν δευτέραν
Η συμφυὲς τὸ Πνεῦμα Πατρὶ καὶ λόγῳ
"Αριστα τρανώσασα σύνθρονον θ' άμα,
Βάλλει Μακεδόνιον ἀραῖς ἐνδίκως
650 Της καθολικῆς ἐκτιμοῦσ᾽ Εκκλησίας"
Καὶ ποιμενάρχην δεικνύει Βυζαντίδος
Νεκτάριον λάμποντα βίῳ καὶ λόγῳ,
Χριστώνυμον μὲν ἀμύητον δ' εἰσέτι,
Ον ἅμα βαπτίζουσι χρίουσι θύτην
655 του Γρηγορίου καὶ Πατρός θεηγόρου
Αυθαιρέτως γε τὸν θρόνον λελοιπότος
Οὗτος τελευτῇ βασιλεύς καθ' Εσπέραν
Υἱοῖς μερίσας τοῖς δυσὶ κραταρχίαν
Ονωρίῳ μὲν τοὺς κατάρχειν 'Εσπέρας,
660 Αρκαδίῳ δ' αὖ τῶν μερῶν τῶν τῆς Εω,
Βεβασιλευκὼς ἔπτὰ καὶ δέκα χρόνους
Πρὸς πέντε μησὶν εὐσεβῶς, εὐδαιμόνως·
Ανὴρ ἀγαθὸς καὶ κράτωρ νικηφόρος,
Τῇ δ' εὐσεβείᾳ μᾶλλον ὡραϊσμένος"
665 Καὶ κίον᾽ οὗτος ἐν Βοὸς τεύχει τόπῳ
*Ανδρείκελον φέροντα τοῦ δειμαμένου.
ΑΡΚΑΔΙΟΣ ΕΤ..ΙΔ'.
Αρκάδιος γοῦν παραλαβὼν τὸ κράτος
Διεῖπεν αὐτὸ πλημμελῶς καὶ ῥᾳθύμως·
Νωθῆς γὰρ, εὐρίπιστος, ὧν ἀνειμένος,
670 Καὶ τῇ γυναικὶ πάντα προσπεπεισμένος,
Τρικυμίας έπλησε τὴν Ἐκκλησίαν,
Αὐτῷ δὲ μέμψεις προϋξένησεν ἐνδίκους·
Νεκταρίου γὰρ ἐκμετρήσαντος βίον,
Αχθεὶς ὁ χρυσοῦς ἐν λόγοις Ἰωάννης
675 Εξ Αντιόχου πρὸς πόλιν βασιλίδα,
Ταύτης καθωράϊσε τὸν σεμνὸν θρόνον·
Αλλ' ἡ βασιλὶς ἀδίκως Εὐδοξία
Μυσήσασα, φεῦ! ἐνθέου παῤῥησίας
Τὸν τῶν ψυχῶν ἥλιον ἄξιον θρόνου
680 Τίθησιν ἐξόριστον ἐν τοῖς Κομάνοις
Αντικαθιστᾷ δ' Αρσάκιον πρεσβύτην·
Οὗτος βασιλεὺς ἐν Θράκῃ κτίζει πόλιν,
Ην ᾿Αρκαδίου πάντες ᾄδουσι πόλιν.
Καὶ κίον' ἀνήγειρεν ἐν ξηρολόγῳ
685 Στήλην άνω φέροντα τοῦ δειμαμένου.
Ἔτη δὲ πρὸς τέσσαρσι κατάρξας δέκα,
ἂν εὐσεβής τις, ὀρθοδοξίας φίλος,
* Αλλως δὲ κούφος εὐάγωγος τὸν τρόπον,
Νοσήσας ἐξέλιπε τον φθαρτόν βίον.
ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ Ο ΝΕΟΣ ΕΤ. ΜΒ'.
600 Καὶ παῖς Θεοδόσιος ἄρχει τοῦ κράτους
Πραΰς, προσηνής, εὐσεβής, χρηστός τρόπους,
Εγκύκλιον παίδευσιν εν ησκημένος,
Μαθημάτων ίδρις τε τῆς τετρακτύος,
Καὶ πλαστικῆς αἱ καὶ γραφικῆς τεχνίτης,
▲ idoneum culpæ rite remediunt contulit.
Rex hic pro sua pietate et orthodoxia
præsulum venerandum cœtum congregans,
centum videlicet et quinquaginta Patrum,
adversus Macedonium qui divinum
Spiritum debito honore non colebat,
secundam celebrandam curavit synodum:
quæ Patri ac Verbo Spiritum definiens
honore paren, natura eadem prælitum,
devovit Macedonium Justis diris
atque eum catfrolica pepulit Ecclesia.
Byzantli vero præsulem delegit
Nectarium lingua et moribus cinentem,
Christicolam quidem, sed nondum initiatum:
baptizant ergo simul sacrantque episcopum;¸
quoniam Gregorius Pater theologus
hac semet sede sponte deposuerat.
Rex hic hesperits moritur in tertis,
duobus partiens liberis imperium;
Honorio quidem partes occiduas tribuens,
Qrienti Arcadium dominum præficiens;
postquam regnaverat annis septemdecim
cum quinque mensibus feliciter et pié:
vir sane egregins et princeps victoriosus,
sed pietate tamen multo rutilantior.
is et columnam posuit in Bovis loco,
gestantem regis statuam auctoris sui,
ARCADIUS AN. XIV.
Arcadius igitur hæres imperil factus
male illud cœpit gerere et socorditer:
liebes enin, versatilis et remissus,
et cuncta uxoris sinens in arbitrio,
turbarum ſuctibus obruit Ecclesiam,
sibique justam peperit infamiam.
Namque ubi Nectarius explevit vitæ cursum,
aurea lingua præditus Joaunes
Antiochia deducitur ad urbem regiam,
at hujus sacram scilicet ornet sedem.
Sed enim augusta contra fas Eudoxia
sacros, heu! perosa liberos sermones,
solem animarum, sedis apprime dignum,
exsulem pellit usque ad urbem Comana;
ipsique Arsacium natu jam grandem sufficit.
Rex hic in Thracia condidit urbem illam,
quam Arcadiopolim vulgo vocatam cernimus,
Idem columnam posuit in Xerolopho,
conditoris sui signo superposito.
Regnavit autem decem cum quatuor aunis;
vir sane pius atque orthodoxiæ tenax;
levis alioqui ingenii, varius aċ mutabilis;
implicitus in morbum vita mortali cessit,
THEODOSIUS JUNIOR AN. XLH.
Excipit imperium filius Theodosius,
mitis, affabilis, pius commodisque moribus,
encyclica doctrina recte exercitus,
disciplinarum quatuor bene aciens,
plastices insuper atque picture gaurus,
Locus nimirum urbis Byzantina dictus Bos. Zonar. XIV,4.
PG 143:39
jaculo bonus, equum frenare valens,
blandus, gratiosus, subditis benevolus,
atque orthodoxiæ optimus defensor.
Imperium tamen administravit molliter,
permisso eunuchis rei publicæ arbitrio,
Antiocho primo, deinde Amantio,
insuper et auri famulo Chrysaphio.
Atque is teneræ adhuc ætatis puer
germanam sororem vitæ ducem habuit
omni virtute præditam Pulcheriam:
tutorem vero supremis patris tabulis
Isdigerdem Persidis tunc regem;
a quo dum timent, cuncti parebant domino,
nec tyrannidem quisquam affectavit.
Idem Athenis puellam accersivit,
imperii pariter ut esset torique socia,
forma præstantem doctrinisque exercitam,
Leontio quodai genitams philosophio,
elaram in doctis. litteris Eudociam,
cujus sapientiam in pangendis libris
homerocentra docent cate scripta.
Eadem invisit Sionem urbem Dei
præsens veneratura sanctos locos,
maguas opes ferens, vim auri innumeram
qua excitavit templa Christo Domino.
Deinde ad urbem regiam pedem retulit.
Postremum fatis functo rege conjuge
rursus ad sancta semet recipiens loca,
mortalem ibidem conclusit periodum,
bene acta vita, atque uti Deo placet.
Jam vero Arsacio vivis excedente,
Ecclesiæ sedem occupavit Atticus,
moribus ac litteris abunde instructus,
qui Judæum quendam morbo fractum,
credentem initiat baptizansque rite,
lavacri munere sanum educit aquis.
Deinde vitam concludente Attico,
episcopatum occupat Sisinius:
quo vitæ pariter usuram relinquente,
Nestorius quidam pro eo sedem occupat,
nerastus, in pius, mala mente praditus,
qui novum dogma stulte garriebat,
Christum videlicet merum esse hominem;
matrem vero virginem Mariam
non tam Deiparam esse quam Christiparam.
Quare imperator electorum a Deo Patram
soncilium venerandum pie congregans,
quorum Alexandrinus dux erat Cyrillus,
Nestorium deposuit hominicolam.
Deinde præfuit Dei Ecclesiæ
Maximianus orthodoxus præsul:
quo vita functo, merito in sede sistitur
Proclus Cyzici archiepiscopus,
pastor egregius, largitor Alexanimus,
Patris Chrysostomi dilectus discipulus;
sub quo, Romani imperatoris jassu
ad urbem regiam corpus illius rediit.
Proclus hic sanctus dum pompam supplicem
populo innumero comitante duceret;
695 Καὶ τοξότης ἄριστος, ἱππεύει, ἄκρος,
Ηδύς, χαρίεις, εὐμενὴς υπηκόοις,
Υπέρμαχος κράτιστος ὀρθοδοξίας.
Πλὴν μαλθακῶς διεῖπε τὴν αὐταρχίας,
Κοινῶν μεταχείρισιν ευνούχοις νέμων,
700 ᾿Αντιόχῳ πρῶτα μὲν, εἶτ' Ἀμαντίῳ
Πρὸς τοῖσδε δούλῳ χρυσίου Χρυσατίῳ·
Νέος κομιδή τυγχάνων ἡλικίαν,
Ανήγεθ' οὗτος πρὸς κασιγνήτου φίλης
Τῆς πάντ' ἀρίστης Ολβίας Πουλχερία:
705 Επίτροπον σχὼν ἐν γραφαῖς φυτοσπόρου
Ισδιγέρδην ανακτα Περσίδος τότε,
Οὗ τῷ δέει πᾶς εὐνόει τῷ δεσπότῃ
Και φευκτέαν ήγητο τὴν τυραννίδα·
Ἡγάγεθ' οὗτος ἐξ ᾿Αθηνῶν καὶ κόρην
710 Κοινωνὸν ἅμα τοῦ κράτους καὶ τοῦ λέχους
Λάμπουσαν ὥρᾳ καὶ μαθημάτων τέχνη
Παίδα Λεοντίου τινὸς φιλοσόφου,
Τὴν εὐδόκιμον ἐν λόγοις Εὐδοκίαν,
Ης τὴν σοφίαν δεικνύουσιν ἐν λόγοις
715 Ομηρόκεντρα τὰ σοφῶς γεγραμμένα.
Αὕτη Σιὼν ἔβλεψε τὴν Θεοῦ πόλιν
Εἰς προσκύνησιν τῶν σεβασμίων τόπων
Πλοῦτον βαθὺν φέρουσα, χρυσὶν μυρίον,
Οἷσπερ νεὼς ἤγειρε Χριστῷ Δεσπότη.
720 Μετὰ δ᾽ ἐπανέζευξεν αὖθις εἰς πόλιν,
Εἶτα θανόντος αὐτάνακτος συζύγου
Πάλιν ὑποστρέψασα πρὸς θείους τόπους,
Ἐκεῖ τελευτᾷ καταλιπούσα βίον,
Ζήσασα καλῶς καὶ καθὰ Θεῷ φίλον..
725 Αρσακίου δὲ τὸν βίον λελοιπότος,
Εκκλησίας ἔσχηκεν Αττικός θρόνον
Κοσμούμενος βίῳ τε καὶ λόγῳ πλέον
ὺς Ἰουδαῖον παράλυτον ἐκ νόσου
Πεισθέντα μυεῖ, καὶ βαπτίσας ὡς δεον
730 Λουτροῦ χάριτος ὑγιῆ τόνδ' ἀνάγει·
Τέλει δ' Αττικοῦ τοῦ βίου χρησαμένου,
Σισίνιος ἔλαβε τὴν προεδρίαν
Ούπερ τὸ βιοῦν ἐκμετρήσαντος μόρῳ,
Νεστόριος τις αντικαθέστη θρόνῳ,
735 ᾿Ανὴρ ἀποφράς, δυστερής καὶ κακόφρων,
*Ος δογματίζων ἀπεφλυάρει μάτην
Ανθρωπον εἶναι τὸν Χριστὸν μόνον,
Καὶ μητράνανδρον παρθένον την Μαρίαν
Οὐ Θεοτόκον μᾶλλον ἢ Χριστοτόκον.
740 Οθεν βασιλεύς Πατέρων θεοκρίτων
Σύστημα σεπτὸν εὐσεβῶς συναλίσα,
Τον Κύριλλος Εξαρχο; 'Αλεξανδρείας
Καθεῖλε Νεστόριον ἀνθρωπολάτρην.
Εἶτα προέστη τῆς Θεοῦ Ἐκκλησίας
745 Μαξιμιανός προστάτης ὀρθοφρονῶν.
Οὗπερ θανόντος ἐνθρονίζεται θρόνῳ
Πρόκλος Κυζίκου ποιμενάρχης ἀξίως.
Ποιμὴν ἀγαθὸς καὶ νομεύς ψυχοτρόπος,
Μυστὴρ φιλητὸς τοῦ Πατρὸς Χρυσοστόμου,
750 Εφ᾽ οὗ κελεύσει τοῦ κρατοῦντο; Αὐτόνων,
Τούτου τὸ σῶμα πρὸς πολιν ἤχθη κράτους
Τούτου λιτανεύοντος ἱεροῦ Πρόκλου
Μετά γε λαού συνδρομῆς ἀπειοίτου,
PG 143:41
CESARES.
Αρπαγὲν ἄρνω παιδίον πρὸς ἀέρα
755 Πάντων βλεπόντων καὶ λίαν θαμβουμένων,
Μεθ' ἱκανὴν ὥραν δὲ καταχθὲν πάλιν
Εφη μυηθῆναι γε μὴ προστιθέναι
· Το σταυρωθεὶς πρὸς ῥῆμα δι' ἡμᾶς λέγων
Τῷ τρισαγίῳ καὶ σεβασμίῳ ὕμνῳ
70 Τούτου μεταστάντος δὲ πρὸς θείους νέας,
Προεδρίαν είληφε τῆς Κωνσταντίνου
Πρεσβύτερος τις Φλαβιανός ἀξίως,
Πρόμαχος ὀρθῶν δογμάτων Εκκλησίας
Ούπερ θανόντος λακτίσει Διοσκόρου
765 Εν ληστρικῇ τε καὶ φονικῇ συνόδῳ
Θύτης 'Ανατόλιος Αλεξανδρείας
Εἴληφε θώκον ἱερὸν βασιλίδος,
Οὗτος Θεοδόσιος αὐτονοκράτωρ
Καὶ τεῖχος ἀνήγειρε χερσαίον πόλει
770 Εκ τῶν Βλαχερνῶν εἰς πύλας τὰς Χρυσέας,
Τούργον περάνας ἐν δυσὶ μησὶ μόνοις,
Σπουδῇ γ' ἐπάρχου και συνεργία Κύρου
᾿Αγαμένου δήμου δὲ Κῦρον τοῦ τάχους,
Καὶ ταῦτ᾽ ἀνακράξαντες ἐν παρρησία,
775 Κωνσταντῖνος μὲν ἔκτισε πρὶν τὴν πόλιν,
᾿Ανανεοί Κῦρος δὲ νῦν, προθυμία
Ταύτῃ φθονηθεὶς ἐκπεσὼν τῆς ἀξίας,
Εκκλησίας πρόεδρος ὤφθη Σμυρναίων·
Καὶ Πουλχερίαν οὗτος ἀδελφὴν φίλην
783 Τῶν βασιλείων ἐκβαλών ὡς οὐκ ἔδει
Ταῖς ὑποθήκαις βασκάνου Χρυσαφίου
Ἐν ἑβδόμῳ τίθησιν ἐγκεκλεισμένην,
Φροντίδος αὐτὴν καταπαύσας πραγμάτων
Μόλις δὲ συνεὶς τὸν φθόνον Χρυσαφίου,
785 Αὐτὸν μὲν ἐξόριστον ἐνδίχως έδρα,
Τὴν σύγγονον δὲ προσλαβών αὖθις νέμει
Φροντίδα κοινῶν τῇδε πραγμάτων ὅλων·
Οὗτος νοσήσας ἐξέλιπε τὸν βίον,
Ω; φασι, βιοὺς πεντήκοντά που χρόνους,
790 Καθ' ους σχεδόν κατῆρχε τους χρόνους ὅλους.
ΜΑΡΚΙΑΝΟΣ ΕT. Γ' S.
Σκήπτρα μεταβαίνει δὲ πρὸς Πουλχερίαν
Τρόποις ἀγαθοῖς καὶ σεμνοῖς κοσμουμένην,
Τῇ δ' εὐσεβείᾳ παρθενίᾳ τ' αὖ πλέον,
Η Μαρκιανὸν ἄνδρα χρηστὸν τοὺς τρόπους,
795 Σεμνόν, γεραρόν, σώφρονα καὶ πρεσβύτην
Ἐκ στρατιωτῶν προσκαλεῖται ταχέως,
Καὶ τῷδε δηλοῖ τοῦ κρατάρχου τὸν μόρον.
Καί φησιν· Εί μοι πίστιν ἀσφαλῆ νέμοις
Ως παρθενίας τῆς ἐμῆς εἴης φύλαξ,
800 "Ηνπερ καθιέρωσα Χριστῷ νυμφίῳ,
Στέψω βασιλέα σε τῆς Ῥωμαίδος.
Τοῦ δ᾽ αὖ κατανεύσαντος ἀσφαλῶς τόδε,
Μετακαλείται βασιλὶς ἀρχιθύτην,
Τοὺς ἐν τέλει, σύγκλητον, ἄλλο τε στίφος,
80. Κα: Μαρκιανὸν ταινιοί κράτους στέφει,
Καὶ κράτορα δείκνυσι τῆς Ρωμαΐδος,
Τῷ δ' αἰχμαλώτῳ χρηματίσαντι πάλαι
Θέρους ὑπνοῦντι πρὸς φλόγα τὴν ἡλίου,
Σὺν αἰχμαλώτοις πλείοσιν ἔρχους μέσον,
830 Επικαταπτὰς ἀετὸς σκιὰν ἕδρα
Ο γνοὺς ἐθνάρχης τόνδ' ὁ κατέγων πέδαις
PATROL. GR. CXLIII
abreptus subito puer in serem,
cu. cris aspicientibus iurgenti stupore percitis,
post intervallum modicum denuo redux
dixit divinitus sibi revelatum
ne crucifixus vox adderetur
voci pro nobis trisagio in hymno.
Proclo ad supernos evolante spiritus
episcopatum urbis Constantini
merito obrinuit vir senex Flavianus
senorum Ecclesia dogmatum defensor:
queni ubi occidit calcibus Dioscorus
latrocinali in synodo crucula,
Alexandriæ præsul Anatolius
sacram urbis regiæ sedem occupavit.
Porro imperator iste Theodosius
terrestrem quoque murum excitavit
urbis a Blachernis ad portam Auream,
opus id menses intra duos peragens
sedulitate et studio præfecti Cyri;
cujus demirans celeritatem populus
atque his audacter verbis succlamans,
Constantinus urbem quondam condidit,
Cyrus nunc renovat; hujus causa plausus
vocatus in invidiam gradu excidit,
Smyrnæ æque præsul datus est Ecclesiæ,
Idem Theodosius Pulcheriam sororem
regali pulsam contra fas palatio,
cous:liis scilicet invidi Chrysaphii,
jussit ut clausa viveret in Hebdomo
omni reipublicæ negotio ab-tinens.
Vix demum invidia cognita Chrysaphil,
hune quidem merito trusit in exsilium;
germanæ vero revocata denuo
summam reip, regendam tradidit.
Ipse occupatus morbo vitam clausit,
annos, ut aiunt, natus quinquaginta,
quos omnes ferme exegit in imperio.
MARCIANUS AN. YI MENS. VI.
Devenit autem sceptrum ad Puicheriam
moribus egregiis inclytam, sed magis
pietate in Deum atque virginitate;
quæ Marcianum bene moratum virum
pudicum, venerabilem, et jam senem
e castris festinanter ad se vocal.
et de Caesaris obitu certiorem facil.
Tum ait: Si quidem prili spoudes firmiter,
te castitatis meæ custodem fore,
quam ego Christo jamdiu consecravi,
Romani imperii dominum te faciam.
Qui postquam firmam ejus rei dem obtulit,
regina protinus vocat archipræsulem,
magistratus, senatum, aliasque turbam,
Marcianùmque redimit regui stemmate,
et Romanorum imperatorem creat.
Huic olim captivo aç dormlenti
cum aliis concaptivis in septo medio,
æstivas sole jaculante flammas,
advolans aquila umbram præbuit:
quod cum rescisset dominus hujus regulus,
PG 143:43
eamdem liberum remisit in patriam.
Duo quoque fratres idem prodigium
perspicue viderunt in Lyciæ provincia,
hique Marciano prædixere imperium.
Sic iste accepit omina potentiæ.
Pulcheria vero publicam rem gerens,
et cum Marciano regni curas partiens,
mirum in Blacheruis atque incomparabile
Virgini Matri templum excitavit.
Cumque Romæ veteris papa esset Leo
novæ autem præsul Anatolius,
quod Dioscorus patrarant atque Eutyches
contra magnum Flaviɔnum grave facinus
we impune foret, imperator est rogalus.
Jamque synodum contrahi jussum fuerat
Marciani edicto ac Pulcheriæ
philochristorain reguin piorum.
Ergo in urbe Gualcedone divinitus
theologi Patres convenerunt
sexcenti cum triginta congregati.
Ilis præerat Romæ senioris Leo
novæque Anatolius dius episcopus
et Juvenatis Sionis sanctæ:
hique damnarunt merito Dioscoruin
cum Eutychete contra suum nomen misero,
qui nequaquam duas Christi naturas,
sed unam impie falsoque affirmabant.
Tum quia contraria impudenter factio
calumniabatur temere orthodoxos
quasi Nestorii vitio laborantes,
dum hane de Christo sententiam gererent,
, quod duas uaturas perfectas inconfusas,
sub una jungtas tamen persona habuerit;
ab orthodoxis bæreticisque simul
duplex confessio protinus conscribitur;
basque sigillo probe communitas
in arca claudunt sacrarum reliquiarum
puellæ martyris beatæ Euphemiæ.
Post tertiam diem precibus peractis
cunctis sepulcrum patens circumsistentibus,
adstante etiam cum Patribus Cæsare,
(ο admirandum, Christe mi, prodigium 1)
hæreticorum quidem scelestorum liber
martyris projectus ad pedes fuerat;
at orthodoxæ fidei libellum
diva suis manibus firmiter tencbat;
idque reguanti ac patriarchæ obtulit
destra ad cos proteusa. (Proh miraculum!)
Post hæc regina derelictis terris
sedes ad cœlestes transiit Pulcheria,
que bene orthodoxaque cum pietate
vixerat, sponso optimo subserviens
Christo in castimonia reetisque operibus,
splendidam virginitatis alens lampadem,
Dein Marcianus quoque mortem obiit
senex jam grandævus, rex amabilis,
bona mens, mitis animus et jucundus.
Hic auspicio divino ad imperium venerat,
eoque sex ferme annis perfruitus est.
Αφῆκεν αὐτὸν πρὸς πατρίδ᾽ ἀπιέναι.
Τοῦτ' αὐτὸ πάλιν καὶ δυά; τις συγγόνων
Κατεῖδε σαφῶς ἐν θέματι Λυκίας,
815 Η καὶ προεῖπε τῷδε τὴν κραταρχίαν.
Οὕτω προαφώριστο τῷδε τὸ κράτος.
Πουλχερία δὲ φροντίζουσα πραγμάτων,
Καὶ συνδιαφέρουσα τὴν κραταρχίαν,
Τὸν ἐν Βλαχέρναις ἀπαράμιλλον ξένον
820 Νεὼν ἀνιστῷ Μητροπαρθένῳ Κόρη
Πρεσβυτέρας Ρώμης δὲ Λέοντος πάπα
Καὶ ποιμενάρχου δ' Ανατολίου νέας
Τὰ πρὸ; Διοσκέρου τε τοῦ τ' Εὐτυχέος
Πραχθέντα δεινῶς Φλαβιανὸν εἰς μέγαν
825 Μὴ παραδραμεῖν ἄνακτ᾽ ἐξαιτουμένων,
"Ηδη γενέσθαι σύνοδος τέτακτό γε
Μαρκιανοῦ δόγματι καὶ Πουλχερίας
Τῶν φιλοχρίστων εὐσεβῶν βασιλέων.
Συνῆλθον οὐκοῦν ἐν Χαλκηδόνι πόλει
830 Εξακόσιοι Πατέρες θεηγόροι
Πρὸς τριάκοντα συναχθέντες ἐνθέως,
Τον ἦρχε Ρώμης τῆς παλαιτέρας Λέων,
Νέας τ' ᾿Ανατόλιος ἔνθεος θύτης,
Καὶ Ἰουβενάλιος Σιὼν ἀγίας·
835 Οἱ δὴ καθεῖλον Διόσκορον ἐνδίχως
Σὺν Εὐτυχεῖ τε δυστυχεί τρισαθλίψ
Ἐπὶ Χριστοῦ λέγοντας οὐ διπλᾶς φύσεις,
Μίαν δὲ μᾶλλον δυσσεβῶς, κακοφρόνως·
Ἐπεὶ δ᾽ ἀναιδῶς ὑπεναντίων στίφος
840 Ορθόφρονας ἦν ἐνδιαβάλλον μάτην,
Ως Νεστορίου τὴν λύμην δεδεγμένους,
Ἐν τῷ φρονεῖν τε καὶ λέγειν Χριστόν φέρειν
Διπλὰς τελείας τὰς φύσεις ἀσυγχύτως
Ηνωμένας αὖ ἐν μιᾷ γ' ὑποστάσει.
845 Πρὸς ὀρθοδόξων, δυσσεβῶν, τόμοι δύο
Γεγράφαται δὴ σὺν ὅλῃ προθυμίᾳ,
Καὶ τούσδε καλῶς σφραγίσαντες, ὡς δέον,
Ἐν λάρνακι κλείουσι σεπτῶν λειψάνων
Εὐφημίας μάρτυρος ολβίας κόρης
850 Εἶτα μετ' εὐχὰς ἡμέραν τε την τρίτην
Πάντων παρόντων ἀνεῳγμένου τάφου,
Καὶ τοῦ κρατοῦντος συμπαρόντος Πατράσιν
(Ο θαυμασίων, Χριστέ μου, τεραστίων),
Τῶν δυσσεβῶν μὲν αἱρετικῶν που τόμος
855 Ἐν τοῖς ποσὶ μάρτυρος ἦν ἐῤῥιμμένος·
Τὸν δ᾽ αὖ γε λοιπὸν ὀρθοδοξούντων μέρους
Κατεῖχε χερσὶν ἀσφαλῶς ταῖς ἰδίαις,
Καὶ τῷ κρατοῦντι καὶ πατριάρχῃ νέμει
Τὴν δεξιάν τείνασα πρὸς σφᾶς. "Ω τέρας 1)
860 Μετὰ δὲ ταῦτα βασιλίς Πουλχερία
Γῆθεν μετέστη πρὸς μονὰς οὐρανίους
Ζήσασα καλῶς εὐσεβῶς ὀρθοφρόνω;
Χριστὸν θεραπεύσασα καλὸν νυμφίον
Ἐν παρθενίᾳ καὶ καλῶν εὐποιίαις,
865 Καὶ τῆσδε φαιδρὰν ἀνάψασα λαμπάδα.
Εἶτα τελευτά Μαρκιανός τὸν βίον
Ζήσας ἐπὶ μήκιστον ἄναξ χαρίεις,
Γνώμην ἀγαθὸς, ιλαρός, πράος φύσει
Οὗτος θεοπρόβλητος ἐμπρέπων κράτει
870. Εξ που κατασχὼν τὴν βασιλείαν χρόνους.
PG 143:45
C.ESARES.
Ὃς γνωματεύων μὴ κινεῖν βασιλέα
Ἔφασκε δεῖν ὅπλα τε καὶ μάχην όλες
*Αν ᾗ δυνατὸν ἤρεμον βιοῦν βίου.
ΛΕΩΝ Ο ΜΕΓΑΣ ΗΤΟΙ Ο ΜΑΚΕΛΛΗΣ ΕΤ. ΙΗ.
Τούτου θανόντος καὶ μεταστάντος βίου,
87. Εὐθὺς παρῆλθεν εἰς βασίλειον κράτος
Κλῆσιν Λέων τις καὶ Μακέλλης τοὐπίκλην,
-Ανὴρ ἀγαθὸς ἀρετῶν πεπλησμένος,
Μάλιστα φιλοίκτῳ δὲ κατηυγασμένος,
Κράτωρ ἀριστεὺς καὶ μαχητής γεννάδας,
830. Εχθρῶν κλονῶν φάλαγγας ώσπερ τις λέων.
Σειρὰν γένους ἄνωθεν ἔλκων ἐκ Θράκης
Η καὶ Δακῶν, ὡς φασί τινες, ἐκ γένου;,
Υπέρμαχος κράτιστος ὀρθοδοξίας,
Καὶ δαψιλής τις ἀπόρων χορηγέτης -
885 Είωθεν οὗτος γνωματεύειν καὶ λέγειν,
Ως ήλιος πέφυχε θερμαίνειν όλοις
Οἷς ἂν ἐπαφῇ τὰς φαεινὰς ἀκτῖνας,
Τὸν αὐτὸν οἶμαι δεῖν βασιλέα τρόπον
Οἷς ἂν ἐπιβλέψειεν ἀνθρώπων γένους,
890 Στᾶς ἀξιοῦν οίκτου τε φιλοδωρίας.
Πρὸ τοῦ κατασχεῖν οὗτος ἀρχὴν καὶ κράτος
Ασταρι δεινῷ τῶν μέγα δυναμένων
Υπόσχεσιν δέδωκε τῶν παίδων ἕνα
Εἰς καισαρικὴν ἀξίαν προβιβάσαι·
895 Ἐπεὶ δ᾽ ἐπιβέβηκε τῆς αὐταρχίας
Ασπαρ ἀπῄτει τὴν χάριν μετὰ βίας
Καὶ πορφυρίδος τοῦδ' ἀναιδῶς ἡμμένος,
Ψευδηγορεῖν, ἔφασκεν, οὐ χρεών, ἄναξ,
Τὸν τήνδε λαμπράν πορφυρίδ' ἐνημμένον·
300 'Αλλ' οὐδὲ πάλιν ἐκβιάζεσθαι δέον
Ως τινα δοῦλον, ἀντεπῆγεν ὁ κράτωρ,
δ
Τὸν ἀρχικὴν φοροῦντα λαμπράν χλαμύδα
Οὗτος συνεχει γαμετῇ τῇ Βηρίνη
*Η δύο τίκτει βασιλεῖ θυγατέρας,
905 Την Αριάδνη», δευτέραν Λεοντίαν·
Την 'Αριάδνη Ζήνωνι συνεζύγη
Ανδρὶ δυτειδεῖ καὶ κακίστῳ τοὺς τρόπους,
Ελχοντι σειρὰν τοῦ γένους ἐξ Ισαύρων.
Μαρκιανός δ' έγημε την Λεοντίας
910 "Ανθεμίου παῖς βασιλεύσαντος Ρώμης.
Τούτου βασιλεύοντος, ἐν βασιλίδι
Πυρκαϊά τις συνέβη φρικαλέα
Ἐκ τῆς πρὸς ἄρκτον αλμυρᾶς εἰς θατέραν,
Πυρός διαζώσαντος ἐν μέσῳ πόλιν,
€15 Καὶ πυρπολοῖντος τῆσδε λαμπράς οἰκίας,
Τάλλα τε πάντα καὶ σεβασμίους δόμους
Ἐπὶ τετρακτὺν ἡμερῶν ἀνενδότων
Τῇ δ' 'Αντιόχου καὶ σφοδρός γῆς τις κλόνος
Συμβας κατηρείπωσεν αὐτὴν ἐσχάτως·
920 "Υσθη σποδὸς δὲ μάλα πολλὴ τῇ πόλει
Εἰς ἐμψύχων κάκωσιν εἰς καρπῶν φθίσιν·
Ἐκ τοῦδ' ὁ κρατῶν συσχεθείς ἀγωνίᾳ
Πόλιν λελοιπώς, ἐν βασιλείοις δόμοις
Ο,τι πρὸ τειχῶν, ἀσφαλῶς ἦν διάγων.
935 Εφ' οὗπερ ἐσθῆς Μητρανάνδρου Παρθένου
Ἐκ τῆς Σιών τε καὶ Παλαιστίνης τύπου
Πρὸς τὴν βασιλεύουσαν ἀχθεῖσα πόλιν
▲ llujus sententia fuit, ut rex nunquam
commotis armis bellum lacesseret,
si quidem posset vitam quietam legere.
LEO MAGNUS COGNOMENTO MACELLES
AN. XVIII.
Marciano vitam deserente, ut diximus,
statim pervenit ad potestatem regiam,
nomine Leo quidam, cognomine Macelles,
vir bonus et virtutibus redundans,
misericordia tamen præcipue ornatus,
princeps egregius et bellator strenuus,
hostium catervas quatiens reapse ut leo.
Hic oriundus e Thracia fuit,
vel Dacorum, ut quidam malunt, genere,
fortissimus defensor orthodoxia,
egenis largus subsiliorum præbitor.
Hujus in ore sæpe sententia erat:
sol uti solet omnes calefacere
quibus ostendit splendidum lumea suim;
sic se arbitrari, regem oportere
quoscunque homines intuitu lustraverit,
eos clementia et donis impertiri.
dlic prius quam adiret imperium,
Aspari illustri optimati homini
anum se promiserat ex ejus liberis
ad dignitatem Cæsaris promoturum.
Mox cum imperium obtinuisset Leo,
it beneficium Aspár vi exigebat:
quin impudenter purpuram ejus tangens,
Haud tibi licet, inquit, res, dilem fallere,
cum sis hac splendid. purpura vestitus.
Atqui vicissim nefas est, ut famulo
vim mili inferri, respondit imperator,
qui principali clilamyde præfulgeo.
Iluic erat juncta nuptiis Verina,
quæ duas regi filias enixa est:
nomer uni Ariadna, Leontia alteri.
Ex his Ariadna juncta Zenoni fuit
fœda viro facie et moribus pessimis,
qui seriem ex Isauris ducebat generis.
Leontiam Marcianus accepit conjugem
filius Anthemii qui Romæ regnabat,
Leone dominante incendiàm quoddam
urbe in regali contigit horrificum
loreali mari usque ad alterun
G
flammis urbem mediam complectentibus,
splendidasque hujus domos populantibus:
atque inter catera, sacras etiam series
quatriduanus ignis inclemens hausit.
Antio hiam vero terræ motus quidam
veliemens supremo prostravit exitio:
multusque pluit regia in urbe pulvis,
molėstus animantibus et noxius frugibus.
His malis graviter anxius imperator
urbe relicta, ad suburbanum palatium
saluti suæ consulens sedem transtulit.
Sub eo vestis Deiparæ Virginis
ex urbe Sione ac Palæstina terra
ad regiam delata metropolim
PG 143:47
EPHREMII FCHRONOGRAPHI
apud Blachernas in templo fuit reposita,
quod ipse rex Deiparæ excitaverat,
argenteo pretiosoque clausa in loculo:
quare et id templum cœpit appellari
arca honorabilis Virginis laudatissimæ.
Leone dominante dux egregius,
arte strategiea optimus Rusticius,
bello præpositus victoriis claruit.
At hoc exstincto, imperatricis fratri
armorum imperium Basilisco traditur,
qui transportato in Africam exercitu,
ram esset loci dominus Gizerichus,
ærumnosam in prælio accepit cladem,
copiarumque ‘âmisit partem maximam.
Jum ubi vita Anatolium destituit,
Constantinopoleos præsul deligitur
rectorum dogmatumı vindex Gennadios:
post quem defunctum in sedis honore,
pessimus locum occupat Acacius.
kmperatori.interim nepos nascitur
ex Ariadnæ et Zenonis conjugio,
cui nomen Leoni fecit, coronaque
ætate puerili caput einxit.
Mic pius morbo imperator Leo
correptus vitam mortalem deserait,
hærede potentatus nepote dicto.
Aunis ipse octodecim imperium rexerat,
princeps humanus, subditis benivolus,
affabilis, placidus, suavis, et amabilis.
LEO JUNIOR AN. I.
Junior imperium consecutus Leo
infantili plane ætate sceptrum tenuit,
Sed mox vix uno revoluto anno
excessit terris lumine cassus vitæ.
ZENO SIMUL AN. XVH.
Zeno erat Isaurus, ut dixi, genere;
fœdissimus mortalis et mente et corpore,
cinædus, turpis, malitiæ cinnus,
ot nefandorum operum patrator,
farialis hominum pestis optimatium;
haud regio more rempublicam regens,,
sed tyrannice cuncta inflammans, subrueus,
resque subditorum pro viribus pessumdans,
dogmate pravus, monophysites miser.
Hunc cum videret usquequaque timidum,
Verinæ Basiliscus germanus frater,
armis aggreditur,. Verina ferente opem.
Atque illum ad patria'n suam pulsum trudit;
deinde sibi diadema cum reliquis
insignibus imperii circumponit.
Sed enim hic confusæ naturæ hæresim,
Kutychetis et Dioscori fermentum sequens,
orthodoxorum Ecclesias acerbis modis
omnique pœnarum genere excruciabat.
Chalcedonis venerandam quoque synodumr
antiquavit edicto contra fas proposito:
et patriarcham cum synedris pastoribus
ad confirmandum impulit dogma suum.
Ναῷ τεθαύριστο τῷ πρὸς Βλαχέρναις,
Ὃν αὐτὸς ἀνήγειρε Μητροπαρθένῳ,
950 Ἐν ἀργυρᾷ σορῷ καὶ σεβασμία,
Δι᾿ ἣν κατωνόμαστο καὶ θεῖος δόμος
Σορός τιμία τῆς πανυμνήτου Κόρης
Οὗτος κραταρχῶν καὶ στρατηγὸν γεννάδαν
Ρουστίκιον ἄριστον ἐν στρατηγίαις
48 Προβάλλεται δὴ καὶ κατορθοῖ τὰς νίκας·
Τούτου θανόντος, σύγγονον βασιλίδος
Βασιλίσκον προκρινεν εἰς στρατηγίαν,
ὓς ἐκπλευκώς εἰς Ἀφρικήν σὺν στόλο
Κατακρατοῦντος τοῦ τόπου Γεζερίχου,
940 Ήτταν ὑπέσχε δυσκλεῖ κατὰ μάχην,-
Καὶ πλεῖστον ἀπέβαλε τῶν στρατευμάτων -
᾿Ανατολίου δ᾽ ἐκλελοιπότος βίον,
᾿Αρχιθύτης δέδεικτο τῆς Κωνσταντίνου
Γεννάδιος πρόμαχος ὀρθοδοξίας
945 Τούτου τὸ βιοῦν ἐν θρόνω λελοιπότος,
Ακάκιος κάκιστος ἔσχε τον θρόνον.
Εφυ βασιλεί θυγατριδούς τις νέος
Εξ Αριάδνης καὶ Ζήνωνος συζύγου,
Ον καλέσας Λέοντα, ταινία στέφει
950 Ἐν ἡλικίᾳ τυγχάνοντα νηπίων.
Οὗτος νοσήσα; εὐσεβῆς ἄναξ Λέων
Τὸν φθαρτὸν ἐκλέλοιπε τοῦτον βίον,
Τῷ θυγατριδῷ καταλείψας τὸ κράτος,
Βεβασιλευκώς σὺν ὀκτὼ δέκα χρόνους
955 "Αναξ ἱλαρὸς εὐμενὴς ὑπηκόοις,
Γαληνός, ευέντευκτος, ἡδὺς, χαρίεις.
ΛΕΩΝ ΝΕΟΣ ΕΤ. Δ'.
Νέος δ' ἐπιβὰς τῆς βασιλείας Λέων
Κατῆρχεν αὐτῆς νηπιάζων τῷ χρόνῳ
Ετος δὲ ταύτην ἓν κατασχὼν καὶ μόνον,
960 'Απήρεν ἔνθεν καταλείψας τὸν βίον.
ΖΗΝΩΝ ΟΜΟΥ ΕΤ. ΙΖ'.
Ζήνων δ' ὑπῆρχεν ἐξ Ἰσαύρων, ὡς ἔφην,
Αίσχιστος ἀνὴρ καὶ δέμας καὶ καρδίαν,
Κίναιδος, αἰσχρὸς, συμφόρημα κακίας,
Εργων πονηρῶν ἀθεμίτων ἐργάτης,
965 Ανδρῶν ἐριννὺς τῶν περιφανεστέρων·
Οὐχ ὡ; βασιλεύς διέπων αὐταρχίαν,
Αλλ' ὡ; τύραννος ἐμπιπρῶν, καταστρέφων,
Καὶ πάντα ποιῶν εἰς φθορὰν ὑπηκόων
Σέβας κακόφρων θιοφυσίτης τάλας
970. Τούτῳ γε δειλῷ παντάπαν πεφυκότι
Βασιλίσκος σύναιμος ὢν τῆς Βηρίνης
Αντῆρε χεῖρα Βηρίνης συνεργία,
Καὶ τόνδ' ἐφυγάδευσεν εἰς τὴν πατρίδα
Εἶτα περιτίθησιν αὐτῷ τὸ στέφος
975 Καὶ πάντα παράσημα τῆς κραταρχίας
Τῆς συγχυτικῆς κακοδοξίας πέλων
Τῆς Εὐτυχούς τε καὶ Διοσκόρου λύμης,
Ἐκκλησία; οὗτός γε τὰς ὀρθοφρόνων
Πικρῶς ἑκάκου παντοδαπαῖς αἰκίαις·
980 Καὶ σύνοδον δὲ τὴν κατὰ Χαλκηδόνα
Σεπτὴν ἀκυροί γράμμασιν ὡς οὐκ ἔδει·
Καὶ πατριάρχην καὶ συνέδρους ποιμένας
Ταῦτα κυροῦν ἔπειθε, καὶ τοῖσδ᾽ ἐμμένειν·
PG 143:49
CESARES.
'Αλλ' ὀρθοδόξων συναθροισθέντες στίφος
985 Βασιλίσκον βάλλουσι ταῖς δυσφημίαις·
Τὴν σύνοδον δ' αὖ ἀνεκήρυξαν πάλιν
Θεοκρότητον, ἁγίαν, σεβασμίαν
Διά γε ταῦτα Βασιλίσκος ἀξίως
Πᾶσιν ἀποτρόπαιος ἦν στυγητέος
990 Ομως κατὰ Ζήνωνος ἐκπέμπει τάχος
*Ανδρας στρατηγοὺς καὶ σὺν αὐτοῖς δυνάμεις,
Προσρυέντες τῷ Ζήνωνι γνησίως
Επεισάμενοί τε, πρὸς πόλιν βασιλίδα
Αὖθις μετὰ Ζήνωνος ἧκον ἐν τάχει
995 Καὶ πάλιν ἀπείληφεν οὗτος τὸ κράτος,
Δήμου τε λαοῦ τόνδε προσδεδεγμένου
Βασιλίσκος δὲ προσφυγών ἐκκλησίᾳ
Μετά γυναικὸς ἱκέτης καὶ φιλτάτων,
Επειτ' ἐκεῖθεν ἐξελασθεὶς ὁρκίοις
1000 Ἐκεῖ λιμῷ τέθνηκε φθαρεὶς ἀθλίως,
Στη κατασχὼν τὴν βασιλείαν δύο.
Τούτου κρατοῦντος, τῇ βασιλίδι πόλει
Πυρκαιά τις συνέβη φρικαλέα,
1005 Ἐκ χαλκοπρατείων γε πυρὸς ἡμμένου.
Ὑφ᾿ ἧς κατηθάλωτο καὶ διεφθάρη
Αλλα τε πλεῖστα καὶ δόμος φύλαξ βίβλων
Ἐς μυριάδας δώδεκα ποσουμένων
Ἐν ἀἷς χωρίον καὶ δράκοντος ὡς λόγος
ἔν τινι κλεισθεὶς πυρρίας τὸν τεχνίας,
1010 Πρόμηκες ὑπῆν ἐς πόδας τεταμένον
Πρὸς τοῖς ἑκατὸν εἴκοσι, θαῦμα ξένον,
Καθ' οὗ χρυσοῖς γράμμασιν εγγεγραμμέναι
"Ησαν Ομήρου τοῦ σοφοῦ ῥαψῳδίας
Ἰλιάς, Οδύσσεια· φεῦ τῆς ζημίας 1
1015 ᾿Αναλαβὼν δὲ Ζήνων κραταρχίαν,
᾿Αρμάτιον μὲν τῷδε συνηργηκότα
Προβάλλεται δὴ ταγμάτων στρατηγέτην,
Υἱὸν δ' ἐκείνου Καίσαρα πάλιν στέφει·
Εἶτα τὸν Ἁρμάτιον έκτεινε ξίφει·
1020 Παῖδα δὲ τὸν Καίσαρα κληρικὸν δράσας
Περιπολείν εἴασεν οὕτω τὸν βίον·
Ως πίστιν ὀρθὴν οὐκ ἐφύλαξαν φράσας,
Οὗτος κραταρχήσαντι τῷ Βασιλίσκῳ,
οὔτ᾽ αὖ ἐμοὶ ταύτην γε φυλάξουσ᾽ ἴσως.
1025 Πρὸς τοῖσδε πολλούς παρέπεμψε θανάτῳ,
Αλλους δ' ἐχάκου κατέτρυχεν αἰκίαις
Τῶν εὐκλεῶν τε καὶ περιφανεστέρων
Εἰς γὰρ ἀθέσμους ἐκκλίνας αἰσχρουργίας
Πράξεις μιαιφόνους τε καὶ βδελυκτέας
4030 Πρὸς δ' αὖ ὑπαχθεὶς αἱρέσει Διοσκόρου
Μυσητὸς ἦν ἅπασι καὶ τοῖς ἐν τέλει,
᾿Αριάδνῃ δὲ τῇ συνεύνῳ καὶ πλέον·
Οθεν σορῷ τέθαπτο δόξας τεθνάναι,
Κἀκεῖ βιαίως τὸν βίον καταστρέφει·
1055 Οἱ μέν φασι μέθαις τε χρώμενον πότοις
Εκστασιν αὐτὸν τῶν φρενῶν πεπονθέναι·
Δόξαντα δ' οἰκτρῶς ἐκλελοιπέναι βίον,
Κατατεθῆναι λάρνακι καθὰ νέκυν
Καὶ πωματισθέντος γε τοῦ τάφου λίθῳ,
1040 Γοώμενον κάκιστα θανεῖν ἐν τάφῳ·
Αλλοι δὲ παθεῖν τοῦτο δεινῆς ἐκ νόσου
Δέντα θανείν δόκησιν ἀθροῦσιν ὅλοις.
Sed enim orthodoxi coacto cœtu
Basiliscum maledictis perculerunt;
decreveruntque sanctam fuisse synodum
divinitus congregatam et venerabilem.
b hæc evasit Basiliscus nierito
cunctis abominandus, et detestabilis.
Contra Zenonem tamen is celeriter
duces cum copiis misit militaribus;
quæ ad Zenonem sponte deficientes,
junctoque secum fœdere ad urbem regiam
citato gradu cum Zenone redeunt.
Ergo hic imperium recepit denuo,
favente populi cuncta multitudine.
At Basiliscus supplex ad ecclesiam
confugit cum uxore allisque affectibus.
Illinc deinde data juranda fide
excitis, claususque, turre eum parvis liberis,
ibidem fame misere contabuit,
postquam biennio regnum retinuerat.
Adhuc illo regnante, in urbe regia
calamitas incendii horrenda contigit:
namque excitatis in foro ærario Gamuris
propagatus ignis cum alia absumpsit
tumn inflammavit etiam bibliothecam
divitem tomis centum viginti millibus.
In his et draconis quoque fuisse dicitur
corium prælongum, centum viginti patens
pedes, mirum, insolitum, in que scripta
forinis litterarum auro rutilantibus
Homeri sapientis fuerant rhapsodice
Ilias el Odyssea (proh pernicies!).
Recepto igitur Zeno imperio
flarmɔtium qui sibi suppetias tulerat
militaribus copiis ducem præficit,
prætereaque filium ejus creat Cæsarem.
Deinde Harmatium gladio percussum necat,
filiumque ejus Cæsarem clero adscribit,
sieque'illi vitæ veniam retinendæ facit.
Nam quoniam isti, alebat, fregerunt fidem
quam Basilisco principi spoponderant,
sic ut ipsi mihi servent eamdem vereor.
Præter hos, alios multos letho dedit
de numero nobilium atque optimatium,
vel impositis plagis excruciavit.
– Ergo scelestis indulgens facinoribus
cædibusque grassans flagitiosis,
imbutus insuper hæresi Dioscori,
populo invisus erat et optimatibus,
conjugi vero Ariadnæ quam qui maxime.
Quamobrem simulato mortis casu,
arca conclusus, ibidem mori cogitur.
Ast alii narrant, hunc indulgere crapulæ
et potui solitum, mentis perpessum extasim;
atque ſta creditum vitam finisse misero,
capse fuisse traditum ceu cadaver; '
tum vero saxi admoto ad sepulcrum obice,
tristissime eju'antem mors oppressit.
Alii denique narrant ið illi ex gravi
morbo accidisse, visumque exstinctum omnibus.
PG 143:51
CHRONOGRAPHI
EPIIREMI
ANASTASIUS AN: XXVII.
Zenone hunc vitæ exitum sortito,
senatus et optimatium de sententia
regina Ariadna ad societatem vitæ
lege jugali traditur Anastasio,
cui fontem generis urbs Epidaurus præbuit.
Tum is Romanus legitur imperator
eunuchi validis artibus Urbicii,
atque ab Euphemio coronatur præsule.
Sic est imperium nactus Anastasius,
cui cognomentum Dicorus adhæsit,
quoniam pupillis fuit dissimilibus,
dextrum videlicet nigricantem oculum,
glaucum sinistrum insigniter gerens.
Hic tributum auri argentique,
invisum, cunctis subditis molestissimum,
malum vectigal pie perimens sustulit;
quo manente, unumquemque opus erat
pro se brutisque etiam animalibus
annuum numisma publico ærario pendere.
Idem vénales aøtea dignitates
et publicarum rerum procurationes,
sublato abusu, gratis tradebat dignis.
Cæteras quoque regnandi partes recte explebat,
Synchyticorum tauren occupatus hæreși
Ecclesiis orthodoxis molestus erat.
Hoc reguante Anastasio mira res evenit,
Quidam Agarenicæ tribus princeps
cui nómen Alamundarus, homo frugi,
Chri to se adjungens, riteque edoctus fidçi
dogmata ab orthodoxis archipræsulibus,
baptismatis postremo gratiam impetrat.
Re cognita Severus profanos snos
pastores ad hunc mirtit sine mora
quorum ope neophytum ad se pelliciat.
Is autem Adei tenax, et Christi lapis
immotus, legatos illos sic coarguit:
curavit enim ut familiaris homo
ad aurem sibi aliquid arcanum diceret:
tum impuris pastoribus inspecţantibus,
mœiore se çorreptum fiuxit princeps.
Illí causam rogant; quos contra tația refert·
nuntiatum sibi, Michaelem summatem
angelorumque ducen nuper mortuum.
lilis sermonem talem respuentibus;
fabula retecta, sic contra fatur regulus:
Cur ergo vos humana cum natura
divinam pati, nuper tulistis dogmna?
Tune ili victi pudore discedebant.
Certior Anastasius nescio quo auctore factus
fulminum jactu sibi in fatis esse
ut vitæ et regno terminum imponeret,
cameram struxit arte venustam mira
cui fastigiate nomen apte fecit;
in qua diversans fulmine erumpente
subitum vitæ finem nactus est.
ls ut Maesorum Go:horumque, Istri incolarum
ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΕΤ. ΚΖ'.
Τούτου καταστρέψαντος οὕτω τὸν βίον,
Βουλῇ γερουσίας τε καὶ τῶν ἐν τέλει
1045 Συζεύγνυται δὴ βασιλίς Αριάδνη
Αναστασίῳ πρὸς γάμου κοινωνίαν,
Ελκοντι σειρὰν ἐξ Επιδάμνου γένου;
Ον κράτορα δέδειχα τῆς Ρωμαΐδος
Οὐρδικίου σπεύσαντος ευνούχου τόδε,
1050 Εὐφήμιος. δ᾽ ἔστεψε τάνδ' ἀρχιθύτης
Οὕτως 'Αναστάσιος ἔσχε το κράτος,
. Οστις επωνόμαστο Δίχορος θέσιν,
Οἷς οὐχ ὁμοίας ἔσχεν ὀμμάτων κόρας,
᾿Αλλὰ μελαντέραν μὲν αὐτῶν θατέραν,
1055 Γλαυκὴν δὲ λαιὰν ὡς ἐπίσημον φέρων·
Οὗτος βδελυρὰν εἰσφορὰν χυσαργύρου
Υπήκοον τρύχουσαν ἅπαν ἐσχάτως
Δασμὸν πονηρὸν εὐσεβῶς παύσας ἔχει,
Καθ᾽ ὅν τις ἠνάγκαστο πᾶς συνεισφέρειν
1460 Υπέρ θ᾽ ἑαυτοῦ καὶ προσόντων ἀλόγων,
Ετήσιον νόμισμα τῷ κοινῷ φόρον
Καὶ δημοσίας οὔτας ἀρχὰς ὠνίους,
Πρὸς δ' αὖ διοικήσεις τε κοινῶν πραγμάτων
Παύσας παρεἶχεν ἀδοτὶ τοῖ; ἀξίοις·
4005 Καὶ τἄλλα δ' ἀρχῆς εὐτυχῶς ἦν διέπων·
Πλὴν Συγχυτικῶν καθυπαχθεὶς αἱρέσει,
Τις ὀρθοδόξων ἦν κακῶν ἐκκλησίας,
Τούτου κρατοῦντος θαυμάσιον συνέβη.
Φύλαρχος ἀνὴρ ᾿Αγαρηνῶν τῶν τότε
1070 Κλήσιν 'Αλαμούνδαρος ἀγαθὸς τρόπους
Χριστῷ προσελθὼν καὶ μνηθεὶς εἰκότως
Πρὸς ὀρθοδόξων ἀρχυθυτῶν ποιμένων,
Έπειτα βαπτίσματος αὐχεῖ τὴν χάριν
Ταῦτα μαθὼν Σεβήρος αὐτοῦ ποιμένας
1075 'Ανιέρους πέπομφε πρὸς τοῦτον τάχος.
Σπεύδων δι' αὐτῶν εἰς ἑαυτὸν ἑλκύσαι
Ἐπεὶ δ' ἐρασθείς πίστεως Χριστοῦ πέτρα
*Απειστος ἦν, μέτεισιν αὐτοὺς ὡδί πως
Ποιεῖ τινά οἱ τῶν ὑπ' αὐτὸν ἐκκρίτων,
1080 Πρὸς οὓς ψιθυρίζειν τι προσκεκυφότα,
Καὶ τῶν βδελυρών ποιμένων δεδορκότων,
Εἶτα φύλαρχος ἀλύειν ὑπεκρίθη
Ηροντο δ' οἱ μὲν αἰτίαν· ἡ δ᾽ ὅς τάδε·
Ως μηνυθῆναι Μιχαήλ πρωτοστάτην
1085 Καὶ ταγματάρχην ἀγγέλων νῦν τεθνάναι.
Τῶν δ᾽ οὐκ ἀνεκτών των λόγον ποιουμένων,
Ο δ' ἐκκαλύψας το δράμα, τοῖς δ᾽ ἀντέφη·
Καὶ πῶς παρ' ὑμῖν συμπαθεῖν θείαν φύσιν
᾿Ανθρωπίνῃ, πέφυκε νῦν δεδογμένον;
1090 Ἐκ τοῦδ᾽ ἀπηλλάττοντο κατησχυμμένοι.
Προγνούς βασιλεὺς οὗτος οὐκ οἶδα κάθεν
Δ; ἐκ κεραυνῶν ἀστραπῶν εἶμαρτό οἱ
Βίου γενέσθαι καὶ βασιλείας πέρας,
Θάλαμον δ' ἀνήγειρε κάλλιστον δόμον
1095 Θολωτὸν αὐτὸν καλέσας φερωνύμως
Ἐν ᾧ διάγων ἀστραπῶν ῥηγνυμένων
Εξαπίνης εὕρατο τέρμα τοῦ βίου.
Οὗτος Μυσῶν τε καὶ Σκυθῶν παριστριων
Scilicet Severus Antiochia patriarchis hereticus Synclyticus et Theopaschites.
PG 143:53
'53
Επιδρομᾶς λείας τε μάχας ἐκκλίνων
CESARES
1100 Εκτισε τεῖχος εὖ μακρὸν κεκλημένον·
"Ανδρα τε φρικτὸν εἶδε νυκτὸς καθ᾽ ὕπνους
Τόμον χεροῖν φέροντα καὶ φάσκοντα οι·
"Ορα διὰ σὴν φευκτέαν δυσπιστίαν
Ζωῆς δὲς ἑπτὰ τῆς ἀπαλείφω χρόνους
1105 Χαλκοῦ τ' ἀνιστᾷ κίονι στήλην Ταύρου
Τῆς πρὶν πεσούσης τῷ χρόνῳ τῷ παμφάγῳ.
ΙΟΥΣΤΙΝΟΣ Ο ΘΡΑΞ ΕΤ. Θ'.
Οὕτω λιπόντος Αναστασίου βίον,
Ἰουστίνος Θρᾷξ ἐξ ἀσήμου τοῦ γένους
Εἰς ὕψος ἀνήνεκτο τῆς κραταρχίας,
1110 Αὐτὴν ἔχων ἄνωθεν ἀφωρισμένην·
Μαρτύριον δὲ, κινδυνεύων τεθνάναι
Πρὸς δικόρου πριν, βύεται πρὸς ἀγγέλου·
Ανήρ προσηνής εὐσεβόφρων ἀγχίνους,
Τοὺς πρὶν φυγάδας πίστεως ὀρθῆς χάριν.
1115 Αὐτὸς κατάγων καὶ τιμῶν ὥσπερ δέον,
Στοιχῶν τετάρτης συνόδου θείοις όροις
δόγματι πάντας τήνδε θεσπίζει σέβειν,
Καὶ ταῖς πρὸ αὐτῆς ἐγκρίνειν θεοκρίτοις·
Καὶ τοὺς ἐν αὐτῇ Πατέρας θεηγόρους
1120 Καταγραφῆναι διπτύχοις ἐκκλησίας.
ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΣ Ο ΜΕΓΑΣ ΕΤ. ΛΗ'.
Καὶ τοῦδε βίον καὶ κράτος λελοιπότος,
Σκηπτουχίαν είληφε τὴν τῶν Αὐσόνων
Ἰουστινιανός μεγαλουργός κράτωρ,
. Πολλῶν δομήτωρ καὶ καλῶν δομημάτων,
1125 Ναών, γεφυρῶν, ἀστέων, λαμπρων δόμων,
*Αλλων τε πλείστων κτισμάτων καινουργέτης·
Ωνπερ κορωνὶς ἀπαράμιλλος πέλει
Ναὸς σοφίας τοῦ Θεοῦ τε καὶ Λόγου
Τῶν πανταχοῦ γῆς θαυμάτων θαῦμα ξένον.
1150 Οὗτος στρατηγοῖς ἦν κατορθῶν τὰς νίκας
Βελισαρίῳ καὶ Ναρσῇ τοῖ; γεννάδας;"
Σωροὺς ἀπείρων χρημάτων χρυσαργύρου
Ἐκ παντοδαπῶν ερανισμένος τρόπων,
Ταῦτ᾽ ἦν ἀφειδῶς ἐκκενῶν ὁσημέραι
1135 Εἰς Βαρβάρων ἄμυναν, εἰς κτίσεις δόμων·
Εφ᾽ οὗ κλόνος γῆς συνέβη φρικαλέας:
Εμφύλιος; τε πρὸς Βυζαντίδι μάχη,
Καθ' ήν μυριάριθμον εκτάνθη στίφος,
Μυριάδες τέτταρες ἀνῃρημένων.
1140 Ηλω πολύ τε πλῆθος ἀῤῥενοφθόρων,
ανπερ κολαστὴς ἀσυμπαθής εὑρέθη.
Οὗτος βραβευτής συνόδου πέμπτης έφυ,
Ητις τετάρτης εμμένουσα τοῖς ὅροις,
Ωριγένην, Δίδυμον, σὺν Θεοδώρω
1145 Μοψουεστίας αἱρετικῷ ποιμένι,
Εκκηρύκτους τίθησε καὶ βδελυκτέους.
Ἐν τῷδε καὶ σύνευνος ή Θεοδώρα
Μερὶς ἀγαθὴ καὶ Θεοῦ θεία δόσις
Βοηθὸς ἀνθάμιλλος εἰς τὰ πρακτέα·
1150 ΤΗς ἔργον οἶκος τῶν σοφῶν ἀποστόλων·
Οὗτος πρὸς αὐτῷ τῷ τέλει τῷ τοῦ βίου
Αλίσκεται φεῦ αἱρέσει βδελυκτές,
Μεθ᾿ ἧς φάος λέλοιπεν ἡλίου τόδε.
& incursus, direptioues, ac prelia vitaret,
murum fundavit merito dictum longum.
Idem viri terrifìcam speciem vidit
per somniúm, prælato libro dicentem sibi:
En ego propter tuam perversam fidem
bis septem vitæ tuæ annos deleo.
Is æneam statuam columnæ Tauri imposuit,
unde prior exciderat edaci impulsa tempore.
JUSTINUS THRAX AN. IX.
Sic amittente vitam Anastasio,
ortus obscuro Thrax Justinus genere
ad imperii fastigium sublatus est,
quod ipsi cœlitus prædestinatum fuerat.
Ejus rei indicium fuit, quod a dicoro
jam occidendus, ab angelo est ereptus.
Vir fuit mnitis, sani dogmatis, perspicas,
qui rectæ fidei causa extorres homines
reduxit atque debito in honore habuit:
hærensque quartæ synodi divinis placitis,
edicto cunctis mandavit hanc colere,
et cum priorum voluit reputari numero;
Patresque ejus auctores Deo aflatos
Ecclesiæ diptychis inscribi nominatim.
JUSTINIANUS MAGNUS AN. XXXVUI.
Postquaṁ Justinus vita regnoque cessit,
Romanorum sceptrum manu corripuit
magnificos imperator Justinianus,
pulchrorum passim auctor ædificiorum,
templorum, pontium, urbium, palatiorum,
aliorumque magno numero adifciorum;
quorum incomparabilis corouts est
templum sapientiæ Dei Verboque structum,
miraculorum in orbe omnium maximum.
Victorias hic per duces patrabat suos
Narsete ac Belisario viris strenuis:
acervos enim auri argentique,
quos innumeris modis congerebat,
dein large quotidie profundebat
struendis ædificiis, propulsandis Barbaris.
Sub eo inotus contigit terræ horrificus,
atque in urbe Byzantie civile bellum,
in quo plurima ferro cæsa fuit
turba, nifili: sellicet quadraginta.
Plurimis quoque deprehensis Sodomitis,
borum imperator fuit inclemens vindex.
Idem curavit ßeri quintam synodum,
quæ firmiter insistens quartæ regulis
Origenem atque Didymum cum Theodoro
hæretico pastore Mopsuestiæ
damnatos sacro subdidit anathemati.
Tunc etiam conjux Cæsaris Theodora
præclarum Dei donum et pars optima
gerendis rebus æmula auxiliatrix erat.
Ipsa sapientium struxit ædem apostolorum.
Jam vitæ termino proximus Justinianus
in exsecrandam hæresim heu incidit,
qua innexus solis hujus lucem deseruit.
Nempe suam statuam posuit Anastasius loco statue decidum Theodosii.
PG 143:55
JUSTINUS JUNIOR AN. XHI.
Post hunc Justinus comis atque píus
ornavit a Deo datum regium stemma,
et vir pragmaticus et bonus imperator,
beneficus, benivolus, modesto spiritu,
probus, magnanimus, miti ingenio.
the velut arca re bona redundans,
virtutibusque rege dignis præditus,
justitia tamen magis præfulgebat,
Ipsi sociata fuit fœdere conjugii
ſemina a Deo docta Deique reverenis,
Sophia dicta, moribus vere sopha.
Hæc miseris spem ferendo ætatem trivit.
Nam exstinguendis fenerantium sortibus
quotquot in urbe regia versari novit,
: alieno ære pressos expedivit,
syngraphas 'atque pignora ad se recepit;
quorum alterum dominis restitui jussit,
alterum igni tradens, rem malam abstulit.
Justinus infirmam corporis ob compagem
raroque ob morbum prodiens in publicam,
hominibus injustis auxit impudentiam:
quare mœroris jaculo confixus,
consil¡¡que inops cum Davide aiebat:
Quis, oro, vindex latus teget meum?
Quis adversariis mecum adversabitur?
Tum quidamn adstans, ceu quondam Isalas,
vir animosus, iniquitatis osor,
Rex, inquit, adsumn; opera mea prompta est.
Ergo is obtinuit munus præfecturæ.
Houe rex hortando fecit animosiorem
contra rapaces homicidasque lupos.
Sic iste ad rem gerendam munitus fuit.
Ergo dum juridico pro tribunali sedet,
quidam accessit ignobilis atque pauper
de viro nobili splendidoque expotalans
propter injuriæ crimen et maleficium.
Ergo is pe cati auctorem in jus vocat,
qui vadimonium deserit. Vocat iterum:
tile superbis rem præterit auribus.
Id ubi datori potestatis regi
innotuit, dictum laude dignum protulit:
Si quidem ipse præter jus quid fecero,
hortor de regio detrahas me throno.
Igitur prætor rapiens ex convivio
hominem illum forte tunc prandentem,
pauperis causam, ut par est, cognovit:
cumque rapinæ crimen omersisset,
plagis merito impositis castigat reum
propter contempti judicii impudentiam.
Multam præterea rapta pro re persolvero
longe graviorem cogitur ille invitus:
camque pauperi prætor habendam tribuit,
TIBERIUS AN. IV.
Ubi Justinus sceptrum cum vita amisit,
exstitit imperii successor Tiberius
religionis amans homo legumque reverens,
mihil in Ecclesiæ institutis innovans,
sed in præscriptis conquiescens regulis,
ΙΟΥΣΤΙΝΟΣ Ο ΝΕΟΣ ΕΤ. ΙΓ'.
Μεθ᾿ ὃν προσηνής, εὐσεβῆς Ἰουστίνος
1155 Κοσμεῖ τὸ βασίλειον ἐκ Θεοῦ στέφος,
Ανὴρ περιδέξιος, ἀγαθὸς κράτωρ,
Εὐεργετικός, εὐμενὴς, ταπεινόφρων,.
Χρηστός, μεγαλόψυχος, ηπία φύσις·
Οὗτος ταμεῖον ἀγαθῶν πεπλησμένον
1160 Ἐν βασιλικαῖς ἀρεταῖς διαπρέπων
Δικαιοσύνῃ μᾶλλον ἡγλαϊσμένος·
Οπερ συνήπτο προς γάμου κοινωνίαν
Γυνὴ θεόφρων καὶ Θεὸν φοβουμένη
Κλήσιν Σοφία, καὶ σοφή τις τοὺς τρόπους"
1165 ΤΗς ἔργον οἶκτος ἀπόρων και χρηστότης
Αὕτη δανεισταῖς καταβαλοῦσα χρέα
*Απασιν οἷς οἰκησις ἦν αὕτη πόλις
Χρεῶν λύσις δ᾽ ἔφλουσι καθισταμένη,
Εγγραφὰς ἀπείληφε, μνήμονας δόσεις,
1170 ἂν θάτερον μὲν τοῖς κεκτημένοις νέμει,
Τὸ δ' αὖ πυρὶ δέδωκεν εἰς ἀμνηστίαν·
Οὗτος νοσώδους σαρκίου πλάσιν ἔχων
Και μή προϊών συχνάκις ἐκ τῆς νόσου
᾿Αρπακτικοίς ηύξησεν ἀναισχυντίαν.
+175 Ρομφαίᾳ λύπης τοιγαρούν τετρωμένος
Μετά Δαβιδ ἔφασκεν ἀπορῶν τάδε·
Τίς ἂν τιμωρὸς συμπαραστήσαιτο μα;
“Η νῦν ἀναστήσαιτο κατ᾿ ἀντιδίκων;
Καὶ τίς παρελθών, ὡς Ησαΐας πάλαι,
1130 Ανδρεῖος ἀνὴρ καὶ μισῶν ἀδικίαν,
*Αναξ, ἰδοὺ πάρειμι, κέχρητό μοι.
Επαρχικὴν εἴληφεν οὐκοῦν ἀξίαν,
Πρὸς δ' αὖ σθένος κράτιστον ἐκ βασιλέως
Καθ' ἁρπακτόρων και λύκων βροτοκτόνων
113. Οὕτω κατωχύρατο τἀνδρὶ τὸ σθένος.
Ἐπεὶ δὲ προὐκάθητο κρίνων ώς δέον,
Προσῆλθεν αὐτῷ δυσγενής τις καὶ πένης
Κατ' ἀνδρὸς ἱστὰς εὐγενούς περιβλέπτου
Αδικίας Έγκλημα καὶ φαυλουργίας.
11:0 Μετακαλεῖται τὸν ῥέκτην τῆς κακίας·
Ο δ' οὐκ ἀπαντῇ· καὶ πάλιν δὶς μηνύει·
Καὶ πάλιν αὐτὸς οὐδ᾽ ἄκροις ὠσὶ κλύων.
Ηκουστὸ ταῦτα τῷ δότῃ τῆς ἀξίας·
Η δ' δς παρευθὺς ἀξιέπαινον λόγον
119 Κἂν αὐτὸς εἰπὼν ἀδικῶν ἐγὼ πέλω,
Κατάσπασόν με τοῦ βασιλείου θρόνου α
Καντεῦθεν ἀνάρπαστον ἐκ συσσιτίου
Τὸν ἄνδρα λαβὼν ἐστιώμενον τότε.
Καὶ συνδικάσας τῷ πένητι πρὸς δίκην,
1200 Καὶ καταλαβὼν ἁρπαγῇ κεχρημένον,
Λικίζεται μάστιξιν αὐτὸν ἀξίαις
Τῆς εἰς δικαστήριον ἀναισχυντίας·
Εἰσπράττεται δὲ καὶ δίκην ἀδικίας
Είσπραξιν ὧν ήρπασε πολλαπλασίων
1205 Καὶ ταῦτα τῷ πένητι δίδωσι φέρων.
ΤΙΒΕΡΙΟΣ ΕΤ. Δ'.
Τούτου τὸ βιοῦν καὶ κράτος λελοιπότος,
Αρχει μετ' αὐτὸν Τιβέριος τοῦ κράτους,
Φιλευσεβής τις καὶ Θεοῦ τρέμων νόμους,
Μηδὲν νεοχμῶν τῶν ἐθῶν Ἐκκλησίας,
1310 αλλ' ἐξομαρτῶν τοῖς νόμοις τοῖς κειμένοις,
PG 143:57
CÆSARES.
Σοφῶς φυλάξας τῇ θετῇ μητρὶ τέβα,
Ως ἦν θεμιτόν Σοφία βασιλίδι
Μείλιχος, εὐέντευκτος, ἡδὺς τοῖς φίλοις,
Εχθροῖς δὲ δεινὸς καὶ τιθεὶς ἐφισι δέος
1215. Καλοῖς στρατηγοῖς καὶ στρατῶν εὐανδρίᾳ·
Οἷς συγκαθεῖλε δυσμενῶν πολλὰς πόλεις,
Λείαν μακράν τ' ήλασε λάφυρα σκύλα
Εἰς πάντα φιλότιμον αὐτῶν τὴν χέρα
Εἰς ἐνδεῶν οἰκτόν τε καὶ πτωχῶν δόσιν
1220 κτίσεις τε ναῶν καὶ δόμων γηροτρόφων.
ὺς αἰχμαλώτους βαρβάρους Πέρσας πάλαι
Εἰς τήνδ' ἀχθέντας τὴν βασιλίδα πόλιν
Μετημφιαχὼς ἐν στολαῖς σφᾶς ἐντίμως
Εἰς ἰδίαν πεπομφεν ήκειν πατρίδα
1225 Ἐφ' οὗ πεπομφώς Αβάρων ἀρχηγέτης
Ήτησεν ἄνδρας τεχνίτας χειρωνάκτας
Αὐτῷ σταλῆναι πρὸς βαλανείου κτίσιν·
Ο δ᾽ αὖ λαβὼν, γέφυραν ἐν ῥοαῖς Ιστρου
Τεύξας, ἐκάκου Ρωμαΐδος τους όρους.
ΜΑΥΡΙΚΙΟΣ ΕΤ. Κ'.
1950 Τούτου τελευτήσαντος εὐσεβῶς βίον,
Μαυρίκιος κράτιστος ἔσχε τὸ κράτος,
Ανήρ μεγαλόψυχος ἀνδρεία φύσις,
Αλλος τις Ἰὼβ ἀναφανείς γεννάδας,
Καὶ μακαριστὸς τοῦ τέλους χρηματίσας·
1235 Τάλλα μὲν οὗτος πᾶσιν ἦν πεφιλμένος,
Ηδὺς, ἱλαρὸς, εὐμενὴς αὐτοκράτωρ
Ηθος βεβηκός, Εμβριθές προδεικνύων,
Εἶδός τι σεμνὸν ἄξιον τυραννίδος,
Φρενῶν βάθει, σώματος ἀλκῇ τ' ἐμπρέπων,
1240 Θεοῦ συνιεὶς εἰς θελημάτων τέλος.
Πλὴν εἶχε και τι παρακνίζον τῷ ῥύδιῳ,
Η τῷ σίτῳ τι καὶ ζιζάνιον τάχα,
Φειδωλὸς ὑπείληπτο πᾶσι καὶ γνίρων
Ηττων τε χρυσοῦ χρημάτων οὗτος κράτωρ
1245 Καὶ δῆλον ἐξ ὧν κατερεῖ τρέχων λόγος·
Επῆλθεν ἄρχων Αβάρων Θρᾴκη τότε
Σὺν ἀμυθήτου στρατιᾶς ὁμαιχμία,
Ηλασε λείαν καὶ λάφυρα λαμβάνει.
Καὶ πλῆθος ἐζώγρησεν άλλο μυρίον
1250 Ανδρών, γυναικῶν, καὶ βρεφῶν, καὶ νηπίων,
Ἐς χιλιάδας ἐξ δὶς ἀριθμουμένων.
Καὶ τί με δεῖ γράφοντα μηκύνειν λόγον;
Ἱστᾷ τιμὴν σφῶν χιλιάδας ἐξ μέγας
Η βαρβαρική φιλόχρυσος καρδία
1255 Αἰτεῖ τί δοχθὲν, προσφέρει τι καὶ βίας
Ο μὲν βασιλεὺς φεῦ προτιμᾷ χρυσίον·
Ο Βάρβαρος δὲ μὴ ῥαγής μοι καρδία)
Ο θηριώδους, ὦ μανικῆς καρδίας
Κτείνει τοσοῦτον μυριάριθμον στίφος·
1900 Αιματόφυρτος έλκεται ῥοὺς αἱμάτων,
Ως κατὰ πρανούς ὕδωρ ψυχρὸν ἐκτρέχον·
"Αναξ συνήκεν έμμονον φέρων φρένα,
Αισθητικὴν καρδίαν, ὡς σῆς ὀστέων
Ηπερ κακοῦ γένοιτο τελχίνος φθόνῳ.
1205 Θεὸν λιπαρεί τοῦ μίσους τὰς εὐθύνας
'
Ita cod. Quare hinc aperte cognoscimus
huic vocabulo sensum eumdein a Niceta etiam
▲ matri adoptivæ legitimum obsequium
præbens prudenter Sophia reginæ.
Vir blandus, cumnis, jucundus amicis,
hostibus formidandus quos terrebat
egregiis forti cum milite ducibus,
quorum virtute multas urbes hostium
diruit, et opimas manubias retulit.
Idem munificam cunctis porrexit manum
clemens erga miseros, largus indigis,
struendis templis et gerotrophiis deditus.
Barbaros etiam Persas captivos quondam
ad banc traductos urbem regni sedem,
singulos exornatos decoris vestibus
ad suas remisit patrias postliminio.
Rege sub hoc, legatos Abarorum princeps
misit qui peterent dari sibi opifices
artis peritos ad structuram balnei:
quos ubi accepit, ponte junxit Istrum,
atque hinc Romanos fines vastare cœpit.
MAURICIUS AN. XX.
Postquam Tiberius pie vitam clausit,
regnum obtinuit Mauricius præstantissimus
vir magni spiritus, indole forti præditus,
alter quodammodo visus patientia Jobus,
vitæ suæ termino laudatissimus.
Hic universo populo in amore fuit,
suavis, hilaris, benivolus imperator,
morum constantiam gravitatemque gerens,
statura venerabili et rege digna,
mentis consilio, corporis vigore cluens,
semperque ad Numinis placita cursum dirigens.
Verumtamen in rosa spina fuit,
et tritico zizanium subnatum est:
parcus atque avarus hic videbatur omnibus
atque auri fame laboraus imperator;
quam rem sermo sequens confirmabit.
Rex Abarorum Thraciam tunc invasit
cum conjurato exercitu innumerabili,
prædam abduxit, manubias rapuit.
In his ingentem turbam cepit vivam
virorum et mulierum ac puellorum,'
quorum sunt numerata millia duodecim.
Porro ut historiam rei paucis exsequar,
his simul cunctis nummum haud plus sex mille
barbarica avaritia pretium statuit;
petit responsum, minas intentat quoque:
at rex hominibus, pro nefas! aurum præfert.
Tum Barbarus (ah mihi ne cor dispereat!)
proh belluinum animum ac furiosum!
tain grandem turbam ease districto metit:
atra volvuntur humi fluenta sanguinis
frigidus ut labitur per præceps'aquæ humor.
Id audiit immotam mentem gerens rex,
corde tamen vulnerato, ceu depascitur
ossa teredo invili magi fascino.
Deum igitur rogat, cito culpæ poenam
Choniata tribui, quem auctorem non recte intelligit Cangius in lexico.
PG 143:59
EPHREMI CHRONOGRAPIII
ut ab se repetat, et aniinum eura solvat.
Ergo visus est sibi per somnium cernere
multam utroque e sexu mortalium turbam
adstare coram imagine Christi Domini,
regemque adversus clamoribus expostulare;
ipso præsente remique cum métu audiente.}
Tunc ab imagine vox emissa sonuit;
ubinam is vellet malorum pœnam lnere
qui se avaritiæ obstrinxerat piaculo?
num hic, uhi supplicium clementius erit,
an illic alias pœnas experiri?
ls hic se malle, verbo intellecto, ait.
Tum se traditum Phocæ fuisse audiit.
Somno discusso, verissimum visum putat,
quæ vidit quæque audiit in eo spectacula.
Protinus ergo advocat Philippicum
carcere ex injusto, vinculis detractis,
que's suspicione motus eum gravaverat;
pacem impertit, veniam vicissiın
præteritarum impetrat injuriarum.
Horum gestorum talis fuit exitus.
Exin exercitus motu seditioso
imperatorem acclamavit Phocam,
qui fretus armis Byzantium veniens,
stemmate ornatur manu archipræsulis,
Mox pretium operæ facturum se putavit,
si Mauricii genus omne perimeret.
Quamobrem de mandato cruenti animi,
Ploca tyranni, inquam, scelestissimi,
(mitto enim quidquid intermedium exstitit)
principis uxor liberique gladio
cæduntur. Aderat spectans Mauricius
cædemque heroico tolerabat animo,
gratias imo Deo ob eamdem agens.
Ipse ad extremum nece injusta periit.
Rex hic quadraginta Christi martyrum
templum absolvit ornans mirifice,
nempe quod Tiberius struere cœperat.
PHOCAS TYRANNUS AN. VIII.
Phocas tyrannice reguum occupavit,
nefarius homo, sanguinarius animus,
savus lyrannus, cruoris canis appetens,
mulierosus, comessator, ebriosus,
imperii dedecus, vel magis exilium,
prosperitatis Romanæ eversor,
carnifex populi, dæmon, et labes;
aqua, igne, mari, gladio, perdens,
alios tristissime (prol miseriam!)
alios imminutos corporis partibus
sinens ignominiam suam circumferre.
Dum hic ignave desidet domi
coas incursarunt provincias Persæ:
armis pulsarunt Ones Cappadocas,
Galatarum terras et Paphlagonum,
ex Colesyria cunctaque Armenia
prædas egerunt usque Chalcedonem:
tum Palæstinam et fines Phoenicios
Ωδ' εἰσπραχθῆναι σχεῖν τε κακῶν τὴν λύσιν.
Εδοξε γοῦν τι κατ᾿ ὄναρ οὕτω βλέπειν,
Πολύ το πλῆθος γηγενῶν παρεστάναι
Ανδρών, γυναικῶν εἰκόνι τοῦ Δεσπότου,
1270 Καταβουν τέ σφας ἄνακτος σὺν γόοις
Αὐτοῦ συνόντος, συμπαρεστώτος τρόμῳ.
Φωνῆς τ' ἀκούειν εἰκόνος προϊγμένης,
Ποῦ τῶν κακῶν βούλοιτο δοῦναι τὴν δίκην
Τὸν τοῦ μύσους αἴτιον ἐκ φειδωλίας;
1275 Ενταῦθ' ὅπου μέτριον ἔσται τὸ τρύχον,
“[] ταῖς ἐκεῖθεν παραπεμφθῆναι δίκαις;
Τὸν δ᾽ ὧδε φάναι συνιέντα τοῦ λόγου·
Παραδοθήναι λοιπόν Φωκά προσκλύει.
Ὕπνου δ' ἀνέντος, ὕπαρ οὐκ ὄναρ κρίνει,
1280 τῶν εἶδεν, ὧν ἤκουσεν εἶναι τὴν θέαν.
Μετακαλεῖται Φιλιππικὸν οὖν τάχος
Ερατῆς τε δεσμῶν τῶν ἀδίκων ἐκλύσας
Οἷς αὐτὸν ἐξέθλιβεν ἐξ ὑποψίας.
Καὶ σπένδεται γε καὶ κομίζεται λύσιν
1985 ἂν αὐτὸν εἰργάσατο κακῶν ἀδίκως.
Καὶ ταῦτα μὲν πέπρακτο τόνδε τὸν τρόπον
Ἡ δὲ στρατιά στασιάσασα τότε
Φωκᾶν ἀνηγόρευσαν εἰς βασιλέα·
Μεθ᾽ οὗ πόλιν φθάνουσι τὴν βασιλίδα,
1290 Καὶ ταινιοῦται παλάμαις ἀρχιθύτου·
Σπούδασμα προύργου τῷδε λοιπόν γίνεται
Το Μαυρίκιον παγγενή δοῦναι ξίφει.
Οθεν κελεύσει, φεῦ φονικῆς καρδίας,
Φωκᾶ τυράννου τοῦδε καὶ φαυλεργάτου
€ 1295 Δεῖ γὰρ ἐπιτρέχοντα λιπεῖν τὰν μέσῳ,
Γυνή τε παῖδες ἐχθερίζονται ξίφει,
Τοῦ Μαυρικίου συμπαρόντος δρωμένοις,
Καὶ τὰς σφαγάς φέροντος ἀνδρειοφρόνως,
Καὶ τῶνδε χάριν τῷ Θεῷ κατειδότος.:
1300 Καὐτὸς τέλος τέθνηκεν ἀδίκῳ κρίσει.
Οὗτος τεσσαράκοντα Χριστοῦ μαρτύρων
Νεὼν τελειοί φαιδρύνας ὑπὲρ λίαν
Πρὸς Τιβερίου κτίσεως πρὶν ἡργμένης.
H'.
ΦΩΚΑΣ Ο ΤΥΡΑΝΝΟΣ ΕΤ.
Φωκᾶς τυραννεῖ τοῦ βασιλείου κράτους,
1305 'Ανὴρ ἀποφράς αἱμοχαρής καρδία,
Τύραννος ὠμὸς καὶ φιλαίματος κύων,
Γυναικομανὴς καὶ φίλοινος καὶ πότης,
Αὐταρχίας ὄνειδος ἢ μᾶλλον λύμη,
Τῶν Ῥωμαϊκῶν ἀφανιστής πραγμάτων,
1510 Υπηκόων δήμιος, ἁλάστωρ, φθορές,
Υδατι, πυρί, καὶ θαλάσσῃ καὶ ξίφει
Οίκτιστα τοὺς μὲν ἐκδιδοὺς, φεῦ τοῦ πάθους.
Τῶν δ' αὖ μέλος μέρος τι σώματος τέμνων,
Περινοστείν όνειδος εἴα τῷ βίῳ
1315 οὗ ῥαθυμίᾳ συνεχεί τ' οἰκουρία
Εῶα Πέρσαι κατέδραμον χωρία,
Επῆλθον όπλοις Καππαδοκίας όροις,
Καὶ Γαλατίας καὶ Παφλαγόνων τόποις,
Κοίλης Συρίας, τῆς ὅλης ᾿Αρμενίας,
1330 Λεηλατούντες καὶ μέχρι Χαλκηδόνος,
Παλαιστίνην δὲ καὶ τόπους τῆς Φοινίκης
Hæc Phocæ verissima vituperatio prorsas infirmat fidem laudative inscriptionis his annis in Ro-
PG 143:61
CASARES.
Τοῖς ὑφ' ἑαυτοὺς συνέταξαν χωρίοις.
Τη δ' ᾿Αβάρων στράτευμα πάλιν ἐν εὐσε
Χώρας δυτικής κατέκειρε καὶ πόλεις.
1325 Η στρατιά δ' ἔφθαρτο 'Ρωμαίων μάχαις,
Λοιμός τε λιμός κατέτρεχε τὰς πόλεις
Αμετρία κρύους τε καὶ κτηνῶν φθίσις,
Κακά διωλύγια ποικίλα πάθη.
Το κατ' Αντιόχειαν δ' Εβραίων φύλον
1530 Στάσιν κινοῦσι καὶ μάχην Χριστωνύμοις,
Καὶ ὁρῶσι πολλοὺς εὐσεβῶν ἔργον ξίφους -
Μεθ' ὧν ᾿Αναστάσιον αὐτῆς ποιμένα,
Καὶ νεκρὸν αὐτοῦ τῷ πυρὶ δεδωκότες.
Οὕτω κακῶν τις ἱλιὰς πάντ᾽ ἐκλάνει,
1335 Καὶ κυμάτων σύῤῥοια, καθάπαξ φάναι,
Λαϊλάψ τε δεινὴ καὶ καταιγὶς καὶ ζάλη
Καὶ τρικυμία πνευμάτων ἀντιπνέων
Ἐφιλονίκουν τῷ βυθῷ καταδύσαι
Αυταρχίας δεκάδα τῆς ἐγκοσμίου,
1340 Ναύαρχον οὐκ ἔχουσαν οιακοστρόφον.
Οὕτω κακῶς πάσχοντος Αὐτόνων κράτους
Στρατηγός Ηράκλειος Αφρικής τότε
Στόλῳ πεπλευκώς εἰς βασιλίδα πόλιν
Ηττησε Φωκᾶν συμπλακείς τῷδ' εἰς μάχην,
1345 Και τόνδε κτείνας παραλαμβάνει τὸ κράτος.
ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ ΕΤ. ΛΑ'.
Φωκά φθαρέντος, ὡς ἔφην, αὐτοκράτωρ
Ηράκλειος πέφηνεν ἀριστεὺς μέγας
Αλλος τις δήπως Ἡρακλῆς κατὰ σθένος,
Οὐ θηρίων γῆν ἐκκαθαίρων ἀλόγων
1350 Οὐδ Ευρυσθέως προσταγαίς εἴχων βία,
Αλλ' ἀπελαύνων ἐκδιώκων μακρόθεν
Πόῤῥω τε τιθεὶς γῆς ὅλης Ρωμαΐδος
Χριστοῦ δυνάμει σταυρικῇ παντευχία
Ως θήρας ἄλλους ἀγρίους φιλαιμάτους
1335 "Η παλαμναίους καὶ θρασείς κύνας λύκους,
Πέρσας ἀναιδεῖς ἁρπαγαίς κεχρημένου;.
ὺς ὤν στρατηγός καρτερόψυχος μάχαις
Καὶ ζηλοτιπῶν πατρίων νόμων χάριν
Κλέους τε τοῦ πρὶν Αὐτόνων κραταρχίας
1360 Πολλοὺς ἀνατλὰς καὶ μεγάλους κινδύνους,
Ὑπερμαχεί κάλλιστα Ρωμαίων όρων
Εἰς πίστεως σύστασιν εὐσεβοφρόνων,
Εἰς ἀντέρεισιν εὐαγῶν Χριστοῦ νόμων
▲ in provinciam Persicam redegerunt.
At in occidente Abarorum exercitus
terras atque urbes populabatur.
Romanæ vires præliis sunt accisæ,
urbes afßixit fames cum pestilentis,
vis nimia frigoris et jumentorum lues,
malorum cobors immensa et multiformis.
Tum etiam Autiochiæ Judaicus populus
seditiosa pugna Christianos appetiit,
permultasque piorum vitas gladio messuit;
in his pastorem urbis Anastasium,
cujus etiam cadaver igui tradidit.
Sic inalorum ilias quatiebat omnia,
prorsus veluti quidam concursus fluctuum,
turbo, procella, maris æstuatio,
gravis tempestas ñatuum adversariorum,
certabant profundo mergere
mundani imperii navigium
navarcho destitutum qui clavum regeret.
Cum res Romanæ ita laborarent,
Africæ per id tempus dux Heraclius
armatam classem appellens ad urbem regiam,
Phocam conserto prælio debellavit;
quo occiso, sibi imperium vindicavit.
HERACLIUS AN. XXXI.
Phoca sublato, ut dixi, imperator
processit Heraclius ingens beros
alter reapse Hercules propter vires:
nec vero terram purgans brutis belluis,
neque Eurysthei mandata coactus faciens,
verum expelleus longissimeque persequens
Romanisque fuibus procul submovens,
Christi virtute crucisque panoplia,
feras alias sævas et sanguinarias
dirosque lupos atque canes rabidos,
impudicos nempe Persas ac direptores.
Hic cum dux esset in præliis strenuus
et patriarum legum amore flagrans,
dam veterem imperii glorian revocat
multis magnisque implicuit se pericolis,
fines Romani orbis protexit strenue,
orthodoxorum dogmata confirmavit,
pro sanctis Christi legibus arma movit,
mano foro detectæ sub columna honori ejus regnantis ab assentatore dicata, quæ est bujusmodi:
† OPTIMO CLEMENTIS. PELICISSIMOQVE
PRINCIPI DOMINO N. FOCAe imperatorl
PERPETVO DO CORONATO TRIVMPIATORI
SEMPER AVGVSTO
SMARAGDVS EX PRAEPOS SACRI PALATH
AC PATRICIVS ET EXARCHIVS ITALIAE
DEVOTVS EIVS CLEMENTIE
PRO INNVMERABILIBYS PIETATIS EIVS
BENEFICHS ET PRO QUIETE
PROCVRATA ITAL. AC CONSERVATA LIBERTATE
JANG STATVAN PIETATIS EIVS
AVRI SPLENDORE MICANTEM AVIC
SVBLIMI COLVmNae ad PERENNEM
IPSIVS GLORIAM IMPOSVIT AC DEDICA VIT.
DIE PRIMA MENSIS AVGVST. INDICT. VND.
ÇP. PIETAŢIS EIVS ANNO OVINTO
PG 143:63
EPIIREMII CHRONOGRAPHI
proque dilatandis etiam imperii finibus,
prorsus ut rem Romanam restitueret.
Tune autem Persidis regnatore Chrosroe
coas ubique terras deprædante,
›fines quoque invadente Palæstinos,
ita ut Theopolim ipsam Sionem ceperit;
Christicolarum periit Immensus numerus
millia hominum scilicet nonaginta;
partim in ipso prælio gladiis cæsa,
partim dolo llebræorum pessnundata.
Quippe hi captivos fraudulenter emplos,
tenui repensa Barbaris pecunia,
protinus gladiis, pro dolor! confciebant.
'Barbari Sionis pastorem sacrumque lignum
in Persidem abduxerunt patriam suam.
Ilæc imperator audiens angebatur,
nempe militum numero pauciore instructus,
item pecuniæ auxilio destitutus,
quominus hostem barbarum propulsaret.
Mox tamen opes numerosumque exercitum
armorumque apparatum apte instruens,
pecunia e templis mutuata gratis,
collecto de provinciis idoneo milite,
adversus Chosroem Deo victorioso fretus
cum exercitu in Persidem facit impetum.
Exin vigorem animis subdente Deo,
victorias nobiles, splendida trophæa,
rex illic præsens retulit de Barbaris.
Occidit enim hostium catervas plurimas,
prædam abegit, manubias abstulit,
strage, igne, vastitate attrivit Barbaros.
Ilis Heraclius patratis intra sexennium,
post sanctum lignum enm Sionis præsule
Hierosolymis rursus collocatum,
ad regiam urbem septimo revertitur
mirifica lætitia redundans anno,
Hymnis innumeris celebratus populi,
Heros et victor prædicatus nobilis.
Hic rex quibusdam pastoribus obnoxius
vel potius mercenariis, imo et lupis,
ex his synchyticis impurisque fontibus
perniciem perpotavit exsecrabilem.
Sub eo Mahumetus populi seductor fallax
turpis atheorum princeps Agarenorum,
nefandæ religionis antecessor,
ad hominum exitium orbi innotuit.
Feminæ hic ditis Persidis cum esset, famulus,
impostor, homo obscurus, stirpe ignobili,
hanc habuit tori sociam et malitiæ.
Exin evasit princeps doctorque nugax
nescio quo pacto apud Agaræ posteros.
em progrediens ex Æthribi regionibus
imperatori post victoriam reduci
o 'currens, sedem ad incolendum petiit;
qua mos impetrata, Syrian incursavit,
et Romanorum terris potiri cœpit.
CONSTANTINUS HERACLII fil!US
AN. I.
Postquam Heraclius finem vitæ imposuit,
6$
Εἰς τε πλατυσμόν τοῦ κράτους σχοινισμάτων,
1365 Επάνοδόν τε Ῥωμαϊκῶν πραγμάτων.
Λεηλατούντος τηνικαῦτα Χοσρόου
Περσῶν κρατάρχου πάντα τῆς Εω μέρη,
Καταδραμόντος καὶ Παλαιστίνης ορούς.
Θεοῦ πόλιν τε τὴν Σιὼν ἡλωκότος,
1370 Χριστωνύμων έφθαρτο πλῆθος μυρίον
Ἐς μυριάδων εννέα ποσουμένων ο
Τὸ μὲν θερισθὲν τῶνδε πρὸς μάχη ξίφει,
Το δ' αὖ φονευθέν Εβραίων κακουργία.
Πνούμενοι γὰρ αἰχμαλώτους δυστρόπως
1375 Μικρᾶς τιμῆς οὗτοί γε πρὸς τῶν Βαρβάρων
Ὑπήγον εὐθὺς τῇ τομῇ φεῦ τοῦ ξίφους.
Πέρσαι δὲ Σιών ποιμένα θεῖα ξύλα
Ες Περσίδ᾽ ἀπήγαγον αὐτῶν πατρίδα.
Ταῦθ' ὁ κρατῶν γνούς πυρπολείται καρδίαν.
1380 Στράτευμ' ἀποχρῶν μηδαμῶς κεκτημένος,
Μηδ' αὖ δαπάνην χρημάτων ἀναλόγων
Εἰς ἀντιπαλάμησιν ἐχθρῶν Βαρβάρων.
Ὅμως δὲ καὶ χρήματα καὶ στρατοῦ στίφος
Καὶ τὰ πρὸς ἐξόπλισιν εξ ἀπαρτίσας,
4385 Τὰ μὲν πρὸς οἴκων ἱερῶν χάριν δάνους
Τὸν δ᾽ ἐκ θεμάτων συναγείρας ὡς δέον,
Κατὰ Χοσρόου σὺν Θεῷ νίκης δότη
Μετὰ στρατιᾶς ἐκβάλλει τῇ Περσίδι.
Θεοῦ τολοιπὸν ἐμπνέοντος τὸ σθένος
1390 Περιφανή τρόπαια γενναίας νίκας
Ἐκεῖ παρὼν δέδρακε κατὰ Βαρβάρων.
Εκτεινε καὶ γὰρ Βαρβάρων πλείστας Πλας,
Ηλασε λείαν καὶ λαφυραγωγίαν,
Δῃῶν ἐρημῶν πυρπολῶν τὰ Βαρβάρων,
4395 Ταῦτ᾽ ἐν χρόνοις ἐξ Ηράκλειος ἀνύσας,
Ξύλα τε σεπτὰ καὶ Σιὼν ἀρχιθύτην
Ἱερουσαλὴμ εγκαταστήσας πόλει,
Πρὸς βασιλίδα καθυποστρέφει πόλει
Ἐν ἑβδόμῳ κάλλιστα χαίρων τῷ χρόνῳ,
1400 Υμνούμενος στόμασιν ἀστῶν μυρίων,
Οφθεὶς ἀριστεὺς γεννάδας νικηφόρος.
Οὗτος βασιλεὺς ἐξομαρτῶν ποιμέσιν
Η μᾶλλον εἰπεῖν μισθίοις τε καὶ λύκοις
Ἐκ συγχυτικῶν οὐ καθαρῶν ναμάτων
1405 Ανατροπήν ποτίζει βδελυκτέαν.
Ἐφ' οὗ Μουχούμετ λαοπλάνος καὶ φέναξ
Φύλαρχος αἰσχρὸς ᾿Αγαρηνῶν ἀθέων
Καὶ μυσταγωγὸς ἀθεμίτων ὀργίων
Φθισίβροτος λύμη τις ἐξέφυ βίῳ.
1410 "Ος ὢν γυναικός Περσίδος της πλουσίας
Ανήρ γόης άσημος ἀτίμου γένους,
Σύνευνον ἔσχε τήνδε κακοτεχνίας. -
Εἶτα φύλαρχος καὶ διδάσκαλος πλάνος
Οὐκ οἶδ' ὅπως γένοιτο τῶν ἐκ τῆς ᾿Αγαβ.
1415 Οὗτος προϊὼν ἐξ Αιθρίδου χωρίον
Υποστρέφοντι βασιλεῖ νικηφόρῳ
Προσῆλθεν αἰτῶν χῶρον εἰς κατοικίαν·
Καὶ παραλαβὼν κατέδραμε Συρίαν,
Καὶ Ῥωμαϊκῶν κατακρατεί χωρίων.
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Ο ΥΙΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΕΤ. Α'.
1420 Του δ' Ηρακλείου τὸν βίον λελοιπότος,
PG 143:65
CASARES.
Κωνσταντίνος παῖς ὀρθόφρων ἔσχε κράτος. Crustantinus filius regnavit orthodoxus,
Μεθ᾿ ὃν σὺν υἱῷ Ηρακλωνα Μαρτίνα
τῶν γλῶσσαν ἡ μὲν τέμνεται μάλ' ἐνδίκως,
Ηρακλωνᾶς δὲ τοῦ προσώπου την ρίνα,
1425 Φυγήν κατακριθέντες ἐνδικωτάτην.
ΚΩΝΣΤΑΣ Ο ΥΙΟΣ ΑΥΤΟΥ ΗΤΟΙ Ο ΕΓΓΟΝΟΣ
ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΕΤ. ΚΖ'.
Εἶτα κατάρχει τοῦ κράτους τῶν Αὐσόνων
Κώνστας, διώκτης εὐσεβεστέρου μέρους,
Κωνσταντίνου παῖς, ἔγγονος δ' Ηρακλείου -
Τἄλλα μὲν οὐκ ἄχρηστος ὀφθείς τις κράτωρ,
1430 Σέβας δ' ἀχρεῖος Θεοφυσίτης τάλας
Ος ἐκδιώκων ὀρθοδοξούντων μέρος,
Καὶ Μάξιμον δ' ήλασε τὸν θεηγόρον
post quem Martina cum Heraclona filio.
Sed enim matri merito lingua exciditur,
turpiter Heraclonas truncatur naribus,
uterque exsilio multatur justissimo.
CONSTANS CONSTANTINI FILIUS,
HERACLII NEPOS, AN. XXVII.
Exin Romanorum obtinet imperium
Constans piarum persecutor partium,
Constantini filius, nepos Heraclii.
Cæteris usibus non malus imperator,
dogmate sed pravus, monoplysita miser;
qui dum negotium facessit orthodoxis,
Maximum quoque theologum expulit
Σὺν τοῖς μαθηταῖς, καὶ Μαρτῖνον τὸν πάπαν. β cum suis discipulis, cumque Martino papa.
Ομαιμον αὐτοῦ κτείνας οὗτος ὁ κράτωρ
1435 Μισητέος κέκριτο και βδελυκτέος,
Καὶ μᾶλλον οἷς δέδρακε κακῶς ἁγίους.
Διατριβὰς οὖν ἐκλιπών Βυζαντίδος,
Πρὸς Σικελίαν τὴν μεγίστην ἐκπλέει,
Καὶ Συράκουσαν ἔσχεν εἰς κατοικίαν.
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Ο ΠΩΓΩΝΑΤΟΣ ΕΤ. ΙΖ'.
1440 Τούτου σφαγέντος καὶ μεταστάντος βίου,
Κωνσταντίνος παῖς εὐσεβὴς Πωγωνάτο,
Παραλαβὼν ἔθυνε την κραταρχίαν -
᾿Ανὴρ ἀγαθὸς, ὀρθοδοξίας φίλος
Οστις πατρώαν κακοδοξίαν λύων
4445 άθροισε σεπτῶν πατέρων θεῖον στίφος,
Συνέδριον κάλλιστον ὀρθοδοξίας,
Ἐπί γε Χριστοῦ δογματισάντων ἅμα
Διττὰς θελήσεις καὶ φύσεις ήνωμένας,
Καὶ καθελόντων πάντας (:οφυσίτας.
1450 Τούτου κρατοῦντος, ᾿Αγαρηνῶν τις στόλος
Τῇ βασιλίδι προσβαλών ταύτῃ πόλει
Εβόσκετο ξύμπαντα τὸν πέριξ τόπον·
Ηρος μὲν ἱπὰς χαλεπάς ναυμαχίας,
Ώρμιστο χειμῶνος δὲ τοῖς νεωρίοις
4155 Τοῖς τῆς Κυζικοῦ μέχρις ἑβδόμου χρόνου·
Ἐπεὶ δὲ τετρύχωτο μήκει τοῦ χρόνου,
Πλοίά τε συντέτριπτο τούτου τὰ πλέω,
Οφλισκάνων γέλωτα καθυποστρέφει,
Καὶ κατὰ τὴν κέλευθον ἅπας ἐφθάρη
160 Λαίλαπι δεινῇ τῇ Θεοῦ συνεργία.
Πρὸς τοῖς δ' ᾿Αβάρων στρατιά φρικαλέα
Ἐπῆλθε ταύτῃ τῇ βασιλίδι πόλει,
Φρίσσουσα τοῖς δόρασι καὶ πανοπλίαις.
Καὶ πᾶσα κατέφθαρτο 'Ρωμαίων σθένει,
4465 Τῶν νεκριμαίων Βαρβάρων ποσουμένων
Ες χιλιάδας τριάκοντα τὰς ὅλας.
Υγρόν τε πῦρ εύρητο τούτοις τοῖς χρόνοις
Σύρου παρὰ τοῦ τέκτονος Καλλινίκου.
ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΣ Ο ΡΙΝΟΤΜΗΤΟΣ ΕΤ. Γ.
Εἶτ᾽ Ἰουστινιανὸς ἦρξε τοῦ κράτους
1470 Κωνσταντίνου παῖς, εὐσεβῆς κατὰ σέβας,
Scilicet Martina noverca sustulit veneno
Constantinum privignum, invasitque tyrannidem
cum Heraclona (dio; cujus sceleris justas panas
maux dedit.
Cum vero et proprium fratrem occidisset,
invisus plane evasit et abominabilis,
tum præsertim quia sanctus injuria affecerɔt.
Ergo Byzantii degere jam non sustinens,
ad insularum maximam Siciliam venit,
et Syracusis stabilem sedem fixit.
CONSTANTINUS POGONATUS AN. XVIL.
Cum violenta Constans obiisset nece,
Constantinus Pogonatus prædicti flins,
delatum ad se imperium cœpit regere;
vir bonus, dogmatis recti amans:
qui ut patris hæresim solveret, congregavit
venerabilium Patrum divinum cœlum,
pulcherrimum synedrium orthodoxiæ;
qui definierunt, in Christo ſuisse simul
duas voluntates naturasque unitas duas,
cunctisque valedixerunt monophysitis.
Ioc imperante, quædam Agarenorum
classis ad hanc adnavigans urbem regiam,
populabatur omnetu circa locum:
vere quidem acres committens naumachias,
hieme se subducens ad na valia
Cyzici; atque id septennio factitavit:
sed cum jam lapsu temporis attrita esset,
confractæque laborarent pleræque naves,
ridicula jam classis reversa est;
tum universa in cursu pessum ivit
turbine gravi, vi conspirante Dei.
Insuper Abarorum formidabilis
excrcitus ad hanc urbem accessit regiam,
lanceis, horridus et cataphracto milite.
Attamen universus Romanis viribus
succubuit, tot cadentibus in acie Barbaris
ut triginta millium summa collecta fuerit.
Igneni quoque græcum his temporibus
Syrus invenit artifex Callinicus.
JUSTINIANUS RHINOTMETUS AN. 3.
Deinde Justinianus regnare cœpit
Constantini filius, religione sinceras,
Hinc atque ex aliis locis similibus satis apparet chronologum Ephræmium fuisse vel patria
Byzantinum vel saltem incolatu.
PG 143:67
dogmate rectus, sed crudelis admodum.
flic è barbaris Sclavis delectu habito,
puberes juvenes, bellatores validos
cruentum Martem in præliis spirantes
conscripsit, millia triginta scilicet,
novum exercitum carum præcipue,
quem appellavit populum eximium:
quo delectatus confidensque maxime,
bellum suscepit adversus Arabes,
pace cum ipsis dirempta inique.
Barbaros igitur armis est aggressus,
Qui abruptum fœdus ægre ferebant.
Arabum copiæ vicissim processerunt
Jurati fœderis scriptum suspensum
conto gestantes primis in ordinibus,
Mox obstinato acrique conserto prælio,
novæ phalangis defecit subito
pars major, scilicet viginti mille,
seque fœdissime adjunxit hostibus.
Quamobrem turpiter victus imperator
Ege periculo elapsus revertitur.
Tunc autem (eheu inhumanum animum!
novæ phalangis partem residuam
gladiorum ictibus cunctam subjecit.
Barbari autem prohibente nemine
enas cunctas incursabant partes.
Ipse struendis domibus dabat operam,
in regiis palatiis tempus conferens,
gravis jam omnibus et intolerabilis.
LEONTIUS AN. III.
Igitur invisus imperio dejicitur
Justinianus, Leontio rebellante
doloque facili potentiam arripiente.
Namque carceribus detentos liberans,
bos adjutores habuit facinoris,
aliosque multos rei perficiendæ socios.
Quare priorem throno regem detrahens,
eumque naribus ense inhoneste truncans,
ad Chersonem urbem custodiendam misit
Sic ad Leontium delata republica,
classis profecta ex Arabum ditione
populabatur fines urbesque Africæ.
Vicissim igitur mittitur a Cæsare
classis quæ hostibus adversetur:
hæc autem, praelio cum Barbaris conserto,
Vincitur, et rediens Crete tenet littora.
APSIMARUS AN. VII.
Illic Apsimarum', defectionis socium
quemdam, Romani Dominum imperii creant:
Quicum ad urbem regiam properantes
throno Leontium protinus deturbant,
eumque duro carcere concludunt,
naribus prius de facie præcisis.
Justinianus interim Chersone urke
profugiens, veluti accipiter laqueo,
Ita cod.
En belle Ephræmius confirmat vocabulum
καινίς, quod ab antiquioribus lexicis abest, quod68
Φρονῶν μὲν ὀρθά, πλὴν δ᾽ ἀπηνή; εἰς ἄγαν.
Οὗτος Σλαβικών Βαρβάρων ἀποκρίνας
Ηβῶντας ἄνδρας όπλίτας ρωμαλέους
Φονικὴν ἐκπνέοντας ἄρην ἐν μάχαις,
1475 Ἐς χιλιάδας τρὶς δέκ' ἀριθμουμένους,
Νέον συνεστήσατο σύνταγμα φίλον,
Λαὸν περιούσιον αὐτὴ καλέσας
Εφ᾽ ᾧ γεγηθὼς καὶ πεποιθὼς μειζόνως
Κατ᾿ ἀντιπάλων ἐστράτευσεν Αράβων,
1480 Σπονδάς λελυκώς τὰς πρὸς αὐτοὺς ἀδίκως.
Ἐπῆλθε τοίνυν ούν στρατιᾷ Βαρβάροις
Σύγχυσιν ὄρχων ἐν λύπῃ ποιουμένοις
Στρατός δ' 'Αράβων ἀντεπήγετ' αὖ πάλιν
Σπονδῶν γραφήν ένορχον εκκρεμασμένην
1485 Κοντού φέρων σφῶν στρατιᾶς ἡγουμένης.
καὶ συρραγείσης καρτεράς δεινής μάχης
᾿Αποστατῆσαν ἐκ φάλαγγος τῆς νέας
Τὸ πλεῖστον αὐτῆς, χιλιάδες δις δέκα,
Προστίθεται κάκιστα τοῖς ἀντιπάλοις.
140 Εντεῦθεν αἰσχρῶς βασιλεὺς ἡττημένος
Μόλις φυγών κίνδυνον ἀνθυποστρέφει
Καὶ τηνικαῦτα, φεῦ ἀπανθρώπου τρόπου.
Τοὺς ἐκ νέου τάγματος εκλελειμμένους
Πάντας μαχαίρας τῇ τομῇ καθυπάγει.
1495 Καὶ βάρβαροι μὲν τοῦ κατείργοντος σπάνει,
Έψα πάντα κατέδραμον χωρία
Αὐτὸς δ' ἀπησχόλητο κτίσμασι δόμων
Ενδιατρίβων τοῖς βασιλείοις δόμοις,
Τοῖς πᾶσι βαρὺς δυσαχθής δεδειγμένος.
ΛΕΟΝΤΙΟΣ ΕΤ. Γ.
1500 "Οθεν μισηθεὶς ἀπελήλαται κράτους
Επιφυέντος τῷδε τοῦ Λεοντίου,
Καὶ κράτος ἁρπάσαντος εὐχερῶς δόλφ,
Ος τοὺς φυλακαῖς ἐγκαθειργμένους λύσας,
Μεθ' ὧν ἐθάρξει δράματος συνιστόρων,
4505 "Αλλων τε πολλῶν, ἐκτελεί δεδογμένα,
Καὶ καθελὼν ἄνακτα τὸν πρὶν τοῦ θρόνου,
Τεμών σε ρίνα τοῦ προσώπου καινίδι
Εἰς Χερσώνα πέπομφεν ἔμφρουρον πέλειν.
Οὕτω κρατοῦντος τοῦ κράτους Λεοντίου,
1510 Στόλος πεπλευκὼς Αῤῥάβων ἐνθαρχίας
Ορους 'Αφρικής κατέκειρε καὶ πόλεις·
Καὶ πέμπεται δὴ πρὸς βασιλέως στόλος
Εἰς ἀντιπαράταξιν ὑπεναντίων,
"Ος συρραγείς ήττητο Βαρβάροις μάχη
1515 Καὶ παλινοστῶν πρὸς Κρητῶν νῆσον φθάνει.
ΑΤΙΜΑΡΟΣ ΕΤ. Ζ'.
"Ενθ' Αψίμαρόν τινα συναποστάτην
᾿Ανεἶπον ὡς ἄνακτα τῆς Ῥωμαΐδος·
Μεθ' οὗ πόλιν φθάνουσι τὴν βασιλίδα,
Καὶ καθελόντες τὸν Λεόντιον θρόνου
4.20 Φρουρᾷ καθειργνύουσι μεστῇ πικρίας,
Πρόσθεν τεμόντες τοῦ προσώπου τὴν είνα
*Ην δ' Ἰουστινιανὸς ἐν τῇ Χερσῶνι
"Οθεν διαδρὰς, ιέραξ ὣς ἐκ βρόχων,
que Herodianus nuper editus epimer. p. 63. expti -
και μάχαιρα.
'
PG 143:69
Πρὸς Βουλγάρων ἄρχοντα διέπτη τάχος
1525 Καὶ πείσας αὐτὸν δωρεαῖς δαψιλέσιν
CESARES.
Υποσχέσει κήδους τε καὶ χωρῶν δόσει,
Συν βαρβαρική στρατιᾷ φθάνει πόλιν,,
Καὶ νυκτὸς ὁλκὸν ὑπόγειον εἰσδύσας
Ἐντὸς δι' αὐτοῦ γίγνεται Βυζαντίδος.
1550 Καὶ πάλιν ἀπείληφε τὴν κραταρχίαν,
Κτείνας τὸν Λεόντιον σὺν Ἀψιμάρῳ
Αμοιβαδόν πρὶν κεκρατηκότας κράτους
ΠΑΛΙΝ Ο ΡΙΝΟΤΜΗΤΟΣ ΕΤ. Γ.
᾿Αμύνεται δὲ καί τινας τῶν ἐν τέλει.
Οὗτος τρέφων έναυσμα μήνιδος χόλου
1535 Πόλει Χερσῶνος καὶ προσοίκοις Χερσώνος,
Ζητοῦσιν αὐτὸν ἀνελεῖν πεφευγότα,
Ἐκ τῶνδ' ἀνῆψε θυμικήν σφοδράν φλόγα
Εἰς τῶνδε πυρπόλησιν, εἰς ἐρημίαν·
Σρατιάν οὐκοῦν ευτρεπίσας μυρίαν.
1540 Καὶ ναυτικὸν στράτευμα σὺν βαρεῖ στόλῳ
Ἐφ᾽ ὧν ἐφίστα καὶ στρατηγῶν δυάδα,
Πρηστῆρας ἐκπέπομφε κατὰ Περσῶνος -
Φειδὼ κελεύσας μηδενὸς λαβεῖν ὅλως
Θἷς ἡ πόλις πέφυκε κατοικουμένη,
1545 Κτεἶναι δὲ πάντας ὡς προβάτων ἀγέλην,
Κτείνοντας ἐκτέμνοντας, ὦ τραγῳδίας,
Πιμπρώντας αὐτοὺς ἐκθερίζοντας ξίφει,
Οἱ μὲν πόλιν ἔπλησαν οὕτω του φόνου,
Μύσους τ' ἐναγοῦς καὶ στεναγμῶν καὶ γόων
1550 Σωρούς αναστήσαντες αὐτῇ πτωμάτων,
Ως σφίσιν ἐντέταλτο, φεῦ, φεῦ τοῦ πάθους!
Οὐδ᾽ ἀνεκτὴν ὄμμασιν ἡμέροις θέαν,
Πάντας ἀφειδῶς ὑπάγοντες τῷ ξίφει,
Μόνης χώρου νηπίων ηλικίας
1555 Καὶ μειρακίσκων συμπαθῶς πεφεισμένοι.
Ο δὲ κρατῶν γνούς νηπίων σωτηρίαν,
Φάλαρις ἢ Εχετος Ηρώδης πλέον,
Κύων ὁ φιλαίματος, ἐξώργιστό πως,
Οἷς ταῦτα μὴ γένοιντο πάρεργον σπάθης -
1560 Καὶ μηνιῶν ἦν, καὶ στελεῖν ἄλλον στόλον
Δράσοντα τὴν δῄωσιν ἠπείλει τάχος·
Ταῦτ᾽ ἄρα λαὸς Χερσῶνος λελειμμένος.
Στόλος σε παρὼν ἐκ βασιλέως τότε
Αποστατήσας Φιλιππικόν Βαρδάνην
1565 Εὐθὺς ἀνευφήμησαν ως βασιλέα·
Μεθ᾽ οὗ καταπλεύσαντες ἧκον εἰς πόλιν,
Καὶ συλλαβόντες εκθερίζουσι ξίφει
Κάραν φονουργὸν κράτορος σὺν τῷ γίνῳ.
ΦΙΛΙΠΠΙΚΟΣ Ο ΚΑΙ ΒΑΡΔΑΝΗΣ ΕΤ. Β' 5'
Οὕτω μὲν ἔσχε Φιλιππικὸς τὸ κράτος,
1570 Δοκῶν μὲν εἶναι ῥητορικὸς ἐν λόγοις,
Επήβολος λόγων τε καὶ μαθημάτων,
Καὶ πρός τι πᾶν εύχρηστος ἐν συνουσίαι;,
Προς δ' αὖ περιδέξιος ἐν συντυχίαις·
Αδέξιος πάμπαν δὲ πρὸς τὰ πρακτέα,
1575 Τὴν γλῶσσαν αὐχῶν μὴ συνάδουσαν λόγοις
Οὗτος πεπωκώς συγχυτικῶν ναμάτων
Εσπευδε τάλας ἀκυρῶσαι καθάπαξ
Σύστημα σεπτῶν Πατέρων θεηγόρων,
ad Bulgarorum regem raptim advolat:
quo magnis sibi donis conciliato
oblatis etiam nuptiis et terris aliquot,
cum barbarico exercitu ad urbem venit,
arcanumque aquæductum noctu permeans
intra Byzantii mœnia recipitur.
Sic ergo rursus imperium adipiscitar·
Leontio cum Apsimaro interfectis,
qui alternatim antea regnaverant.
RHINOTMETUS ITERUM AN. VI.
Exin et senatores interfecit aliquot.
Tum ultricis iræ fomitem corde gerens
contra Chersonem contraque hujus tinitimos,
qui se extorrem perdere conjuraverant,
nunc demum excitavit ingentem flamman
ut eos igne redigeret in solitudinem.
Igitur comparato ingenti exercitu,
cum maritimo milite et classe gravi,
duobus etiam præpositis ducibus,
fulgurum instar contra Chersonem misit;
mandans ut nemini prorsus parcerent,
quotquot in urbe cives habitarent,
sed cunctos ritu pecudum interficerent,
mactando, jugulando (heu tragoediam!)
urendo flammis, gladiis demetendo.
Illi sic jussi cæde replerunt urbem,
infandis cædibus et fuctu et gemitibus;
exstruxeruntque in urbe ingentem cumulam
aggestis cadaverfus (pro miserian!)
intolerandum mitibus spectaculum,
cunctis inclementer Arucidatis civibus.
Ex his infantium tantum acerba ætas
ac puellorum meruit clementiam.
At ubi rex cognovit servatos pueros,
Phalaris alter, Echetus, Herodes,
canis imo cruentus, ira excanduit,
quod hæc mantissa cædi non accesserit.
Jamque furebat, et statim novam classem
exitii causa missurum se minabatur;
interim tamen reliquus Chersonis populus
cum classe regia tunc ibi præsente
conversis armis Philippicum Bardanem
subito motu Cæsarem acclamarunt:
quo duce ad urbem regiam navigantes;
Justiniano potiti, gladio demetunt
ejus crudele caput et filii pariter.
Ita codex; quæ lectio improbabilis videtur.
PHILIPPICUS BARDANES AN. 11. MENS. 1.
Atque ita imperium obtinuit Philippicus,
vir sermone quidem admodum rhetoricus,
doctrinis atque litteris eruditus,
omni consilio abundans in colloquiis,
præterea satis dexter in variis casibus;·
sed tamen ad gerendas res ineptus,
vana lingua præditus haud factis consentanca.
Cum hic synchyticos fontes ebibisset,
statim heu miser abrogare voluit
impio stultorum synedrio hæreticorum,
ΤΟ
PG 143:71
EPHRÆMII CHRONOGRAPHI
augustum Patrum theologorum cœlum
qui divinam sextam synodum approbaverant.
Namque is partium hæreticarum monacho
prædicti imperii mercedem promiserat
petenti sextæ synodi abrogationem.
Sub eo Mosorum turmæ Thracios fines
ablata incursaverunt præda innumera,'
ipsius regalis urbis usque ad mœnia.
Tum et Agareni terras orienti obversas
omni re corrasa armati diripuerunt.
Ergo dum hic Cæsar pigre maleque gerit
imperium, vel rempublicam dum potius subruit,
et simul recta dogmata perverti curat,
a senatoribus captus in convivio
lumine oculorum merito orbatus fuit.
ANASTASIUS, QUI ET ARTEMIUS, AN. I,
VEL UT ALII AIUNT, ΑΝ. 11.
Deinde summa rerum fuit concredita
regali cum fastigio sapienti viro
protasecretis doctrinarum cato,
qui apostolorum itemque Patrum dogmata.
collaudans, apprime anabat orthodoxiam,
ad rerum quoque regimen recte exercitus,
nunc Anastasius nomine, Artemius olim.
Hic pastorem hæreticum Joannem
statim deposuit, Germanumque magnum
ad Byzantinam censuit transferenduin
sedem e Cyzico cum pastorum cousilio.
Idem et classem misit adversus hostium
classem Phœniciæ Syriæque vastantem littora
navarchum autem classi præposuit
Maguæ diaconum Ecclesiæ, quem honore
generalis decoravit logothetæ,
Is feliciter navigans Rhodum usque,
illic in navalibus portum teuuit,
Cum autem convenisset robur militum
cum tribunis qui classem apte regerent,
taın demum ut in mandatis a rege habuerat
diaconus duces cœpit violenter
iracundeque cogere ad navigandum;
qui simul omnes statim conspirantes
crudeliter diaconum gladio cædunt.
Deinde ad Adramyttium profecti urbem,
ibi Theodosium quemdam exactorem
publicorum vectigalium deprehendentes,
virum imperando plane ineptum,
affatim rudem, merum idiotam,
et quidem reluctantem acclamant Cæsarem.
Re comperia Anastasius, discessit protinus,
Bithynamque urbem Nicæam insedit.
THEODOSIUS ADRAMYTTENUS AN. 11.
Theodosius autem Byzantium properans,
intra receptus creatur imperator.
Tun vero assumptis electis senatoribus
quibuscum præsul quoque Germanus erat,
Nicæam simul cuncti ad regem veniunt,
nt fama est, rem actam nuntiantes.
Is autem statim veste mutata comam
Έκτης κυρωτὸν συνόδου θεοκρίτου
1580 Ματαιότητος δυσσεβεῖ συνεδρίψο
Τινὶ μοναχῶν αἱρετικής φρατρίας
Αἰτοῦντι χάριν τῆς προγνώσεως τίνων
Τοῦ κράτος ἕξειν ἀθέτησιν συνόδου
Εφ' οὗ Μυσῶν στράτευμα Θράκης χωρία
1585 Πλαστ λείαν καταδραμον μυρίαν,
Φθάσαν πρὸ τειχῶν ἄστεως βασιλίδος.
Οἱ δ' 'Αγαρηνοὶ τὰ μέρη τὰ καθ' Εω
Λεηλατοῦσι καὶ σκυλεύουσιν ὅπλοις.
οὕτω ῥᾳθύμως, πλημμελῶς ἀρχὴν στρέφων,
1590 Μᾶλλον δὲ κοινὰ πράγματα καταστρέφων,
Ειλικρινή τε δόγματα διαστρέφων,
Ἐν συσσιτίῳ συσχεθείς τοῖς ἐν τέλει,
Εσβεστο λίχνους ἀξίως τῶν ὀμμάτων.
ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Ο ΚΑΙ ΑΡΤΕΜΙΟΣ ΕΤ. Α' ΟΙ ΔΕ
ΕΤ. Β'.
Εἶτα παρῆλθεν εἰς διοίκησιν ὅλων
1595 Αρχήν τε βασίλειον πρωτασηκρήτις
Σοφός τις ἀνὴρ καὶ μαθημάτων ίδρις,
Αποστολικῶν δογμάτων ἐπαινέτης,
Πρὸς δ' αὖ πατρικῶν, φίλος ὀρθοδοξίας
Ἠσκημένος πράγματα καλῶς διέπειν,
1600 Αναστάσιος Αρτέμιος παιδόθεν.
*Ος Ἰωάννην αἱρετικόν ποιμένα
Καθεῖλεν εὐθύ; Γερμανὸν δὲ τὸν μέγαν
Μετατεθῆναι προς θρόνον Βυζαντίδος
Ἐκ Κυζίκου κέκρικε σὺν ἀρχιθύταις.
1605 Οὗτος στόλον πέπομφε κατ' ἐχθρῶν στόλου,
Ορους κακοῦντος Φοινίκης και Συρίας,
Ναύαρχον είναι προστεταχὺς τοῦ στόλου
Θεοῦ μεγάλης λευίτην Εκκλησίας,
Αὐτὸν τιμήσας γενικὸν λογοθέτην
1610 Ος ἐκπεπλευκώς εὐμαρῶς ἄχρι Ρόδου
Ελλιμενίζει τοῖς νεωρίοις Ρόδου.
Ἐπεὶ δὲ συνήθροιστο ταγμάτων στίφος,
Καὶ ταγματάρχαι πρὸς σύναρσιν τοῦ στόλου,
Ὡς ἦν βασιλεῖ προστεταγμένον τόδε,
1615 Βίαν ἐπῆγε τοῖς στρατηγοῖς λευίτης,
Πρὸς ἀπόπλουν σφᾶς ὀργίλως παροξύνων.
Οἱ δὲ στασιάζουσι πάντες εὐθέως,
Καὶ λευΐτην σφάττουσιν ἀφειδώς ξίφει·
Καὶ πρὸς πόλιν φθάνουσιν Ατραμυττίου
1620 Ενθα Θεοδόσιον πρακτόρων ένα
Τῶν δημοσίων εἰσφορῶν εἰληφότες,
*Ανδρα πρὸς ἀρχὴν μηδ' όλως πεφυκότα,
Αγροίκον ὄντως ἰδιώτην παντάπαν
Ακοντ᾿ ἀνηγόρευσαν εἰς βασιλέα
1625 Ο γνούς Αναστάσιος ᾤχετ᾽ αὐτίκα
Καὶ Βιθυνῶν Νίκαιαν καταλαμβάνει.
ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ Ο ΑΤΡΑΜΥΤΤΗΝΟΣ ΕΤ. Β'.
Ὁ δ' αὖ Θεοδόσιος φθάσας τὴν πόλιν
Εἴσεισιν ἐντὸς ἀναδείκνυται κράτωρ
Καὶ παραλαβὼν προκρίτους γερουσίας,
1630 Οἷς καὶ συνῆπτο Γερμανὸς ἀρχιθύτης,
Εἰς Νίκαιαν ήκουσι πρὸς βασιλέα,
"Α συμβεβήκει δεικνύοντες, ὡς ἔπος.
Ο δ' αν μετημφίαστο καρεὶς τὴν κόμην
PG 143:73
+
Μοναδικῷ τάγματι κατειλεγμένος"
1635 Καὶ καθαρῶς είλησε την σκηπτουχίαν
Νέος Θεοδόσιος ἔξω κινδύνων,
Χρηστὸς μὲν ἀνὴρ εὐμενὴς ὑπηκόοις,
Ηδὺς γεραρὸς καὶ σεμνὸν φέρων βίον
Εἰς δ' αὖ μεταχείρισιν ἀρχικὴν ὅλως
1640 Η διέπειν πράγματα πλημμελής πάνυ·
*Ος κληρικός κέκαρτο λιπὼν τὸ κράτος
Μετά τε βραχὺν τῆς βασιλείας χρόνον.
ΛΕΩΝ Ο ΙΣΑΥΡΟΣ ΕΤ. ΚΔ'.
Τυραννικῶς δὲ κατακρατεῖ τοῦ κράτους
Ο θηριώδης ἐξ Ισαυρίας Λέων
1615 ᾿Ανήρ ἀποφράς, δυσσεβής, κακεργάτης,
Ανήμερος θήρ καὶ δαφοινός τις δράκων,
Αστὶς ἂν τρέφουσα θανατηφόρον,
Τελχίν, ἐμιννύς, κέρβερος, ψυχοφθόρος,
“Η βασιλίσκος έμφυσήματι μόνῳ,
1450. Βροτοὺς ἀναιρῶν καὶ παραπέμπων ᾅδῃ,
Λύσσης μανίας ἐμπεπλησμένος κύων,
Επωνύμως λέοντι πάντα δεικνύων,
Προσηγορίαν ὡς δὲ θηριωδίαν
Καὶ βλέμμα καὶ κίνημα καὶ φονουργίαν
1655 "Ος πρῶτος ἠθέτησε τιμὴν εἰκόνων,
CESARES.
Καὶ τοῦ τιμὴν ἔπαυσε Χριστοῦ τὸν τύπον,
Ἰνδάλματα, φεῦ! καλέσας τὰς εἰκόνας·
Ως αἱρετικῶν ἀσεβῶν διδαγμάτων
Θησαυροφυλάκιον αὐχῶν καρδίαν·
1640 'Ανήρ ἄγροικος σκαπανεύς ἀνηλάτης
Πρόσθεν βίον βάναυσον ἔλχων ἐκ νέου,
Εἶτ' αὐτοκράτωρ, ὦ Θεοῦ τῶν κριμάτων!
Καὶ βασιλεὺς δέδεικτο τῆς Ῥωμαΐδος
Οὐ μᾶλλον ἢ τύραννος ἀνθρωποκτόνος.
1665 Τῷ δ᾽ ἐντυχόντες ἄνδρες Εβραίων δύο
Γόητες ἄκρως μαγικὴν ἡσκημένοι
Ἐξ ᾿Αράβων ἄρχοντος ἐκπεφευγότες
Ὤφθέντες ὡς φένακες αὐτῷ καὶ πλάνοι,
Διατριβάς έχοντι κατ' Ισαυρίαν
1670 Νέῳ βαναύσῳ καὶ πένητι καθάπαξ
Προεἶπον αὐτῷ τὸ κράτο; Ρωμαΐδος.
Τοῦ δ᾽ ἀφορῶντος πρὸς τύχην καὶ τὴν τέχνην,
Προῤῥήσεώς τ' ἔκβασιν μὴ δεδεγμένου,
Οἱ δ' ἰσχυρῶς ἔφασκον ἐκβῆναι τάδε,
1375 Ήτουν τε πιστεῖς, εἰ πέρας περασμένοις
Εψοιτο, τυχεῖν τούσδε καταθυμίων.
Καὶ δὴ προαχθεὶς ὀμνύει σφίσιν νέος,
Η μὴν ἁμαρτεῖν οὐδαμῶς αὐτουμένων
Καιροῦ διδόντος τὴν ἔκβασιν τῶν λόγων.
4380 Ἐπεὶ δ᾽ ἐπιβέβηκε τῶν σκήπτρων Λέων,
Δυάς Εβραίων τῷ κρατοῦντι προστρέχει,
Αναμιμνήσκει τῶν προϋπεσχημένων,
Αἰτεῖ σεβαστῶν ἀθέτησιν εἰκόνων.
Καὶ πείθεται βασιλεὺς δοῦναι χάριν
1:35 Αχαριν ὄντως καὶ λίαν ψυχοφθόρον
Ἰουδαϊκή δυάδι τριταθλία -
Νέμει δὲ ταύτην, ὦ ξένων ἀκουσμάτων!
Καινῆς τραγωδίας τε δυσηχεστάτης
Τοῦ χριστομαχεῖν ὧδε λοιπὸν ἠργμένο;
1030 Πάντα ταραχῆς ἀναπιμπλᾷ καὶ ζάλης.
Επεισπεσὼν γὰρ ὡς λέων βρυχητίας
PATROL. GR. CXLII
radit, cœtuique jungitur monastico.
Sie l-gitimam accepit potestatem
novus Theodosius extraque pericli aleam;
indole vir bona, subditis benivolus,
suavis, venerandus, castis moribus;
sed að regendos tamen imperio populos
et res administrandas plane futilis.
Quare se sponte exauctorans fit clericus
post modicum in imperio exactum tempus.
LEO ISAURUS AN. XXIV.
Exin imperium corripuit tyrannico
ferinus ille ex Isauria Leo
scelestus homo barrelicus et malebens,
þellua crudelis et draco sanguinarius,
aspis venenum alens exitiosuM),
magus, erinnys, cerberns, animarum
pestis, vel basiliscus affatu solo
mortales perimens alque demittens orco,
rabie atque furore concretns canis,
cuneta leonis nomini præ se ferens
congrua, ferimum ingenium animi,
intuitum, gestum, homicidiariam manum.
Primus hic imaginibus abrogarit
honorem, vetuitque coli Christi crucem,
imagines habeus, heu 1 in idolorum foce.
Nimirum hic hæresibus scelestissimis
arcam veluti præbuit pectus suum:
rusticus vir, fossor, agaso, qui a puero
vecturas onerum corpore suo fecerat,
is deinde imperator (ο Dei judicia!)
et rex creatus est Romanarum rerum,
imo potius tyrannus homicida.
Huie olim occurrentes Judæi duo
præstigiatores, magiæ periti apprime,
ab Arahum principe extorres facti,
eni impostores planique visi erant,
buie, inquam, in Isauria degenti adhue
adolescenti bajulo et prorsus pauperi
Romani imperii sceptrum prædixerunt.
Is cum fortonam suam artemque inspiceret,
vaticinationem veridicam non putabat;
illi vehementer rei exitum promittebant,
fidemque postulabant, si facta congruerent
dictis, ut voti sui compotes ab co fierent.
Ergo permotus juvenis juratam filem
obtulit, fore ut illi impetratis gaudeant,
si vaticinii exitum tempus afferat.
Cum ergo sceptrum reapse obtinuit Leo,
ad imperatorem accurront Judæi duo,
admonent promissorum, petantque ab eo
ut venerandas imagines tolli curet.
Annuit imperator ut beneficium
maleficum vere, animabus exitiosissimum,
par Judæorum tristissimum impetraret;
idque concedit; o rem auditu absurdam I
o tragœdiam novellam et ingratissimam!
Sic ergo persoquendi initium faciens
omnia tinnultu replet ac tuarbatione.
Nain furialiter aggressus cen leo rugiens,
PG 143:75
Ecclesiam, clerum, Gideliumque ovile,
gregem pastoris dilaceravit Christi,
et martyres exhibuit ipsi plurimos
qui strenue usque ad sanguinem certaverunt
pro veneranda Domini sui imagine.
In his catum duodecim sapientium
ac docen lis litteris præpositorum
cum suo præsule et vitæ moderatore,
quem magistri œcumenici orn›bat dignitas,
Christi combustos martyres effecit;
cum bibliotheca librorum instructissima
diris impjisque flammis eos absumens.
Germanum quoque præsulem primarium
irreligioso dogmati haud assentientem
expulit, et pro eo lupum obtrusit gregi.
Idcirco Roma senior adversus novam
dissociavit communionis vincula,
quum præsideret ipsi Gregorius divus,
qui objurgato nequicquam Aconomacho
pacifica pactus est cnm Francis fœdera
populo Barbaris oriundo Germanicis,
liberumque aerem respirare maluit.
Leone regnante, Arabum exercitus
innumerus partim mari classe vectus
partim pedester Byzantio appropinquavit
prædandoque totam nudavit viciniam.
Is tamen universus Dei virtute periit.
CONSTANTINUS COPRONYMUS AN. XXXIII.
Leone exstincto, excepit potentatum
Constantinus filius vel potius catulus,
qui Copronymí cognomine distinctus est:
vir præstigiator magus et maleficus,
dæmoniarorum magister mysteriorum,
hæreseon malus cinnus et colluvies,
errorum omnium scatebra vel sentina;
baud minus falsi dogmatis infaustus hæres,
quam regia dignitatis, patri factus;
fidelium exagitator, piorum carnifex,
quotquot Christi Domini crucem adorabant.
Hic ob sua maleficia atque hæresim
atque ob ſerinum crnentumque ingenium
justum cunctorum odium in se converterat,
Artavasdi polissimum curopalata
militari civilique dignitate insignis,
En alterum Byzantium bibliotheca incendiu
sub Leone Isaurico, post primum quod accidit sub
Basilisco (ν. 4017). Quo jam minus miremur lul
auctores sempiterno exitio periisse.
llis lectis, quæ ob Germani patriarchae constantiam orthodoxiamque collaudandam, atque ob
Leonis Isaurici imp. crudelissimam hæresim ob·
jurgandam dicit noster Ephræmius; puderet, credo,
si viveret, Cavæum doctissimum Anglicanum, qui
(Script. eccl. ed. an. 1720, p. 408) de Germano
agens ita scribere ausus est: Integro quadriennio
Germani pertinaciam patienter tulit clementissimus
imperator (Leo Isauricus); cum vero nuliis monilis,
nullis documentis ad sanam mentem et obedien!ium
decretis cæsareis ac synodicis præstandam adduci
posset, anno demum 730 habila synodo, sede patriarchali motus est. Sed ita nimitum loqui solent
homines cum præjudicato partium studio jactantur.
Εκκλησίᾳ κλήρῳ τε πιστῶν ἀγέλη
Ποίμνην κατεσπάραξε Χριστοῦ ποιμένος,
Καὶ μάρτυρας ἔδειξεν αὐτῷ μυρίους
1695 Αίματος ἄχρι καλῶς ἡγωνισμένους
Ὑπὲρ σεβαστῆς εἰκόνος τοῦ Δεσπότου
Μεθ' ὧν σοφῶν σύστημα διπλῆς ἐξάδος
Ανδρῶν λογάδων καὶ διδασκάλων λόγων
Σύν σφῶν προέδρῳ πρακτέων παραινέτῃ
1700 Οικουμενικῷ τὴν τιμὴν διδασκάλω
Χριστοῦ παριστῇ μάρτυρας πυριφλέκτους,
Αὐτῷ δήμῳ φύλακι παντοίων βίβλων
Συγκαταφλέξας σφᾶς ἀφειδῶς ἀθέως·
Καὶ Γερμανὸν δὲ ποιμενάρχην του θρόνου
4705 Τῷ δυσσεβεῖ δόγματι μὴ πεπεισμένον
Ελάσας ἀντέστησε τῇ ποίμνῃ λύκον.
Ταῦτ᾽ ἄρα Ρώμη πρεσβύτις τῆς πρὸς νέαν
Διαρραγείσα φιλίας κοινωνίας
Αὐγοῦσα Γρηγόριον ἔνθεον θύτην
1710 Την χριστομάχον ἐξελέγχοντα πλάνην
Εἰρηνικὰς τίθησι σπονδὰς πρὸς Φράγγους
Εκ Γερμανικῶν Βαρβάρων κατηγμένους,
Ελεύθερον θέλουσα πνεῖν τὸν ἀέρα.
Τούτου κρατοῦντος στρατιά τι; ᾿Αράβων
1715 Μυριάριθμος ναυτικής ναυαρχίας
Πεζή; τε λοιπῆς προσβαλοῦσα τῇ πόλει
Λεηλατούσα κατέκειρε τὰ πέριξ,
Η πᾶσα κατέφθαρτο τῷ Θεοῦ σθένει.
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Ο ΚΟΠΡΩΝΥΜΟΣ ΕΤ. ΑΓ.
Τεθνηκότος Λέοντος, λαμβάνει κράτο;
1720 Κωνσταντῖνος παῖς ἢ σκύμνος μᾶλλον φάναι,
Επώνυμον σχὼν τὴν Κοπρώνυμον θέσιν·
Ανήρ γόης μάγος τε κακῶν ἐργάτης
Τῶν δαιμονικῶν μυσταγωγὸς ὀργίων,
Τῆς δυσσεβείας κυκεών ἢ πλημμύρα -
1725 Καὶ παντοδαπῆ; ἀμάρα δυσπιστίας,
Οὐχ ἧττον ὀφθεὶς κακοδοξίας τάλας
Κληροῦχος ήπερ πατέρων αυταρχίας,
Πιστῶν ἐλατὴρ, εὐσεβῶν ἀναιρέτης,
Οἷς προσκυνητές χαρακτήρ ἦν Δεσπότου.
175 Τούτῳ δι & πέπρακτο κακῶν καὶ πλάνην
Καὶ θηριώδη και φονουργὸν κακίαν,
Οντι μισητῷ πᾶσιν ἐνδίκῳ τρόπῳ,
Τῷ δ' Αρταβάτδν κουροπαλάτῃ πλέον
Ανδρ: στρατηγῷ σὺν τῷ βουληφόρα,
Ecce enim Cavaus idem, pontificiæ auctoritatis, ut
Tum tempora erant, odio in.butus, in præfatione
quoque p. 21 insulsum errorem ex aliena ridicula
relatione hausit. Quia erin in bibliothecæ Vaticanæ
publicis legibus illud quoque mandatum est, ut a
peritis scriptoribus antiqui codices, siqui carie vel
alio chartarum vitio vehementius laborant, diligenter et fidelissime exscribantur; atque ita lum vetus exemplar, tum novum juxta custodiatur; id cam
suo relatore Caveus ad impiæ fraudis suspicionem
oblique convertit; quasi nos adeo corrumpendis
auctoribus indulgeamus, ut ei proprium etiam
munus et conductos stipendio homines decreverimus. Que dicto nihil impudentius, nihil gravi
auctore indignius esse potest.
htellige Gregorium fl.
Malim κακῶς.
PG 143:77
Τ
1755 Τί δ' εὐσεβείᾳ μᾶλλον ἡγλαϊσμένῳ.
Καττύεται τις ἐν θέματ᾽ Οψικίου
CESARES
Κατ' ᾿Αῤῥάδων στράτευμα κινοῦντι τότε
Ενέδρα δεινὴ πρὸς στρατιᾶς ἐγκρίτων
Πρωτουργὸν ᾿Αρτάβασδον ἐξευρηκότων·
1730 Ην γνοὺς ὁ κρατῶν, ἐκδιδράσκει τὸν μόρον
Ιππο:ς ταχυπτέροις τε καὶ προθυμία.
Ἡ δὲ στρατιὰ καὶ λοχαγοὶ ταγμάτων
Ανείπον Αρτάβασιν ὡς βασιλέα,
Μεθ᾽ οὗ κατειλήφασι τὴν Κωνσταντίνου·
1745 ΤΗς ἀσμένως ἔντοσθεν ἐλθὼν ὡς δέον
Φημίζεται στόμασιν ἀστῶν ὡς ἄναξ
Ανακτορικῆς τυγχάνων εὐφημίας.
Εὐθὺς δ᾽ ἀνεστήλωσε Χριστοῦ τὸν τύπον
Καὶ προσκυνεῖν δέδωκεν αὐτὸν ὡς θέμις.
1950 Εφίσταται δὲ καὶ Κοπρώνυμος πόλει
Τὸ πρὶν ἀναπαιτῶν ἀδεῶς ἔχειν κράτος -
Ἐπεὶ δ᾽ ἀπηγόρευον ἅπαντες τόδε,
Πρὸς ὅπλα χωρεῖ καὶ μάχας ἐμφυλίους,
Καὶ δρᾷ τι κακὸν ἀστικοὺς καὶ τὴν πόλιν,
1755 Εἰσπλείν σιτηγούς κωλύσα; νῆας ἔσω·
Αφ᾽ οὗ πολίταις βουλιμιαν συνέβη.
Ἐπεὶ δ᾽ ἐπεισέφρησε συγκλονῶν πόλιν
Σύν στρατιᾷ τα μηχαναῖς τε καὶ δόλῳ,
Συνίσταται μάχη τις ἐξ ἑκατέρων
1.60 ᾿Αντιστατοῦντος αὐτοκράτορος νέου.
᾿Αλλὰ κριμάτων τὴν ἄβυσσον Κυρίου
Τίς ἂν ἱκανῶς ἐξιχνιάσειέ πως;
Νίκην ἀπηνέγκατο τύραννος μάχῃ·
Ηττητο δ' Αρτάβασδος αἰσχρῶς ὀρθόφρων,
1.65 Καὶ συσχεθείς ἔσβεστο λύχνους ὀμμάτων
Συν υἱ σιν αίσχιστα διττοῖς, ὦ δίκης!
Αλλοι τε πλεῖστοι τῶν ἐπισήμων πάλιν
Κακοῦ παραπέλαυσαν ἐκ Κοπρωνύμου.
Οὗτος βδελυρὸς ἀσεβής συναλίσας
1770 Ανιέρων σύστημα μισθίων λύκων
Ομοφρόνων ἢ καὶ πλέον κακοφρόνων,
Ο συνόδων κέκληκεν, ὦ Θεοῦ νόμοι!
Οἰκουμενικὴν ἑβδόμην, ὦ τῆς πλάνης 1
Ἐπ᾽ ἀθετήσει τῶν σεβαστῶν εἰκόνων
1775 θείον Βλαχερνῶν καταλαμβάνει δόμονο
Επ' ὀκρίβαντος δ' ἀναβάς τολμητίας
Φωνῇ τομῷ τε καὶ χερὶ βδελυκτές
Ως φατνιάρχην δεικνύει Βυζαντίδος
Κωνσταντίνον τάλανα Συλαίου λύκου·
1780 Τελῶν δ' αὐτοῦ τὴν ἀθεμιτουργίαν,
Εἶτα μετ᾿ αὐτοῦ ποιμένων τ' ἀνιέρων
Πάντων ὁρώντων καὶ κλυόντων ἐν φόρῳ
Την προσκύνησιν καὶ τιμὴν τὴν εἰκόνων
Απηγόρευσε δυσσεβῶς, ὦ μανίας!
1785 Καθυποβαλὼν ἀφρόνως ὁ μαινόλης
Αραῖς ἀναθέματος ἄνδρας ὀλβίους,
Σοφὸν Γερμανὸν, Γεώργιον Κυπρόθεν
sed pietate magis exornati.
Ergo versanti in provincia Opsicii
Copronymo, dum Arabes bello premeret,
insidiæ graves a copiarum summat bus
struuntur duce Artavasdo facinoris.
Re comperta imperator, necem effugit
cquis velocibus et experrecto animo.
Tum vero exercitus ordinumque duces
imperatorem creant Artavasdum;
quicum ad urbem Constantini veniunt;
libenterque in eam receptus Artavasdus
merito civium vocibus rex salutatur,
eique tanquam domino At acclamatio.
Is autem erexit statim Christi crucem
colendamque exhibuit prout decebat.
Sed et Copronymus nrbi supervenit
pacifice postulans recipere imperium;
quod dum communi voto cuncti pernegant,
is arma movet civileque bellum:
atatimque insigni cives damno afficit
frumentarias naves accessu prohibens,
ex quo ſames gravissima urbi·àccidit.
£ed postquam urbis mœnia subiit quatiens
exercitu machinis et artificio,
utrimque pugna accenditur, dum Copronymo
ommi resistit ope imperator novIIS.
Sed judiciorum Domini quis abyssum
scrutari satis poterit? superior
commisso prœlio discedit tyrannus,
c turpiter vincitur Artavasius pius,
captusque orbatur miserrime utroque lumine
cnn duobus filiis (heu supplicium!)
insuper et alios optimates plurimos
malis suppliciis perdidit Copronymus.
Impius hic maledictusque congregans
turbam de mercenariis profanis lupis
concordi vel excordi potius mente præditis,
quos appellavit synodum (o Dei leges ¡)
septimam ecumenicam (o imposturam!)
ob augustas imagines abolendas
ad sanctum Blachernense processit templum;
ibique inscenso impudenter ambone
elata voce, impia protenta dextera,
Byzantinæ urbis antistitem declarat
Constantiunm infaustum Sylæi lupum:
peractaque illic impia cærimonia,
cum illo aliisque episcopis profanis
cunctis in foro audientibus videntibusque
venerationem honoremque imaginum
abrogat hic bæreticus (o vesaniam!)
Stulte etiam subjecit furiosus homo
maledictis anathematis sanctos viros
sapientem Germanum, Georgium Cyprium,
Τοὺς ποιμενάρχας τῆσδε τῆς Κωνσταντίνου, - qui Byzantii bujus pastores fuerant;
Πρὸς δ' αὖ Ἰωάννην τε τὸν Δαμασκόθεν.
4790 Ούτος διωγμὸν ἀσεβῶς φρικαλέον
Κατ' εὐσεβούντων προσκυνητῶν εἰκόνων
Ως χριστομάχο; ἀνακινήσας τάλας
Πάντας ἐκάκου, καὶ πλέον ῥακενδύτας,
ac Joannem insuper Damascenum.
Idem scelestus persecutione horribili
commota adversus cultores imaginum,
tristissimi christomachi persona induta,
cunctos vexabat, præsertim saccophoros·
PG 143:79
EPIIREMII CHRONOGRAPHI
quos inter Stephanum et Andream monachós
Christi Domini martyres effecit,
aliamque plurimam cum monachis catervam.
En regnante tyrannice, Palæstinam
tum etiam Syriam et ipsam urbem regiam
maximus terræ motus agitavit,
isque mortalium numerum ingentem hausit.
Præterea morbus pestitens exitiosus
Jate per orbem grassans aßixit urbes:
nec porro narranti mihi supputare
exstinctorum lue hominum licet numeram.
Summa etiam hiems et gravissima,
quotquot fuerunt, regiæ urbi ingruent,
permultum huic detrimentum attulit;
frigoris enim vis isntolerabilis
dura constrinxit glacie et constipavit
cum ipsum mare tum fluvios vastisti nos:
quare et hic portus Constantinopoleos
gradu cuique calcabilis evasit,
.lanigeris pecudibus atque onerariis
jumentis, cunctisque demum pede utentibus,
Mox tepescente post solutam hiemetú
acre flatibus veris advenientis,
gelida crusta dissilire cœpit:
tum ventus vehemens gelida fragmentā,
insulis amplis collibusque parla,
impulit in muros urbique allisit;
quare tum corțuit maxima pars mœniu n.
Atque has rerum vices est experta
urbs dum imperium teneret Copronymus.
LEO FILIUS COPRONYMI EX CHAZARA AN. V.
Illo claudente sine poenitentia vitain,
imperii sceptrum filius excepit Leo,
quem Chazara peperit patri Constantino;
improbus vir, ime Libyca quædam lelina,
bæres paterni regni et furoris sithul.
tlic sub primordiis se simulavit plum,
ferinum ingenium mente repostüňir celans.
Vulpinam ergo vestem et speciem geretit,
valgo habebatur bonus piusque princeps;
præsertim quia munifica eonctis manu
subditis large dona conferebat,
sibi confirmans regni fundamentum
diuturnamque a benivolentia potentiam
Quare ut gratiæ amorisque indicium frat
populus simul et duces exercituum
rogarunt ut hujus filius Constantinus
imperatorium consequeretur nomen.
Is autem precatus est ut jurati omnes
lege sancirent me præter se quemquaiy
præterque filium suum et bujus posteros
ad imperatoriam veberent dignitatem;
neinoque repugnavit sermoni improbe,
Lex ergo conditur plena juratis formalis.
Tum Leo pietatis fictam abjiciens speciem,
ferinum animum revelavit omnibus:
nactusque aliquot cultores imaginum
viros illustres, corpore animoque nobiles,
excruciatos pessime inclusil careere.
Μεθ᾽ οὗ Στέφανον, 'Ανδρέαν μονοτρόπους
1795 Μάρτυρας απέφηνε Χριστοῦ Δεσπότου,
Αλλους τε πλείστους σὺν μονασταῖς μεγάλας.
Τούτου τυραννοῦντος, ἐν τῇ Παλαισίνῃ
Και τη Συρία και βασιλίδι πόλει
Σεισμός μέγιστος καὶ κλόνος γῆς συνέβη,
1800 Δι' οὗ βροτῶν φθαρτο μυρίον στίφος.
Αλλη φθορά τε καὶ φθισίβροτος νόσος
Επεισπετοῦσα κατέτρυχε τας πόλεις·
Ως μὴ δυνατὸν ἐκνομίζεσθαι τάχα
Τὸ πλῆθος ἅπαν τῶν νεκριμαίων φθάνειν
1905 Χειμών τε πάντων βαρύτατος καὶ μέγας
Επεισπεπαϊκώς τῇ βασιλίδι πόλει,
Πολλὴν ἐνειργάσατο ταύτῃ τὴν λύμην,
Ως κρυσταλωθῆναί γε τῷ πολλῷ ψύχει
Κρύει τ' ἀμέτρῳ συμπεληθῆναι πάλιν
1310 Θάλασσαν αὐτὴν καὶ ποταμῶν ἀπλέτους·
Ως τόνδε πορθμὸν τὸν πρὸ τῆς Κωνσταντίνου
Βατὶν πέλειν ἅπασι τοῖς ᾑρημένοις
Ταλασιουργοίς κτήνεσιν ἀχθηφόροις,
Καὶ πᾶσιν ἁπλῶς τοῖς ποσὶ κεχρημένοις.
1815 θαλφθέντος αέρος δὲ χειμῶνος λύσει
Επιδιδούσης ἐξ ἔαρος ἀλέας
Το κρυσταλῶδες συνεχές διερράγη,
Καὶ πνεῦμα σφοδρὸν τμήματα των κρυστάλων
Πολυπλέθροις νήσοις τε καὶ βουνοῖς ἴσα
1820 Επῆγε τείχη καὶ προσήρασσον πόλει,
Καὶ πλεῖστα κατήρειψε τειχέων τότε.
Ταῦτα μὲν οὕτω συνέκυρσε τῇ πόλει
Κοπρωνυμοῦντος κατέχοντος τοῦ κράτους.
ΛΕΩΝ Ο ΥΙΟΣ ΑΥΤΟΥ Ο ΕΚ ΧΑΖΑΡΑΣ ΕΓ. Ε'.
Οὗ περ καταστρέψαντος ἀσεβῶς βίον
1923 Τούτου Λέων παῖς ἔσχε τὴν κραταρχίαν
Χαζάρας ἐκφὺς τῷ πατρὶ Κωνσταντίνω
Ανὴρ πονηρός, Λιβυκόν τι θηρίον,
Κληροῦχος ἀρχῆς καὶ πατρώας μανίας·
ὓς πρῶτον ἄρξας εὐσεβεῖν ὑπεκρίθη,
1:50 Τὸν θῆρα δ' ὑπέκρυψεν ἔνδον καρδίας
᾿Αλωπεκῆς δ' ἔνδυμα καὶ σχῆμα φέρων
Πᾶτι δοκῶν ἦν εὐσεβής, χρηστὸς κράτωρ,
Καὶ μᾶλλον οἷσπερ φιλότιμον τὴν χέρα
Παρείχε πᾶσι δαψιλῶς ὑπηκόοις,
1855 Αὐτῷ κρατύνων τοῦ κράτους τάς κρηπίδας,
Και μνώμενος χρόνια, εὔνουν το κράτος·
Τανπερ χάριν τίνοντες αὐτῷ καὶ σχέσιν
Σύγκλυδες άμα καὶ στρατηγοί ταγμάτων
Ἡτοῦντο παῖδα τοῦδε τὸν Κωνσταντίνον
18.0 Ανακτορικῆς τυγχάνειν εὐφημίας.
Ο δ' ἐμπεδοῦν ἅπαντας ὅρκοις ἠξίου
Η μὴν ἑαυτοῦ παρεκτός και φιλτάτου
Καὶ τοῦδε σειρᾶς καὶ γένους κατηγμένων
Μηδ' ἂν ἐλέσθαι κράτορ᾽ ἄλλον σφᾶς ὅλως "
4845 Καὶ πᾶς τις εἶξε τοῖς παρανόμοις λόγο: ο
Ὅθεν τόμος γέγραπτο μεστος ορκίων,
Τῆς εὐσεβείας οὗτος ἐκδὲς τὸ δράμα,
Θῆρα τὸν ἐντὸς ἀπογυμνοί τοῖς ὅλοις·
Καί τινας εὑρὼν προσκυνητὰς εἰκόνων
1 0 Ανδρας τιμίους, εὐγενείς ψυχήν, δέμας,
Δἰκίζεται κάκιστα καὶ καθειργνύει.
PG 143:81
C.ESARES.
ΕΙΡΗΝΗ ΣΥΝ ΤΩ ΥΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟ ΚΑΙ 4 IRENE CUM CONSTAΝΤΙΝΟ ΓΙΣΙΟ. DEINDE
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΝΟΣ. ΚΑΙ ΕΙΡΗΝΗ ΠΑΛΙΝ
MONII. ET. KA'.
Τούτου καταστρέψαντος ἐν τάχει βίον,
Εἰρήνη κρατεί σὺν γένῳ Κωνσταντίνῳ,
Ανδρεία γυνή φύσιν, εὐλογημένη,
1835 Εἰρηνικήν διδοῦσα τοῖς πᾶσι δόσιν,
Δῶρον Θεοῦ σθένος τε τῆς κραταρχίας,
Ιαὴλ Δεδώρα τε σώτειρα κράτους,
Ως ἀῤῥενόφρων καθελοῦσα παντάπαν
Τὴν Χριστομάχου Εικονομάχων πλάνην,
18:0 Εν συνοδικῇ Πατέρων θείων κρίσει.
Καὶ πρὶν μὲν αὕτη σὺν Κωνσταντίνῳ γίνω
Ταῖς εἰκόσιν ἦν ἀποδιδοῦσα σέβας,
Καὶ τὴν σχετικὴν προσκύνησιν ὡ; δέον·
Ως δ' ἐγκρατής γένοιτο τῆς μοναρχίας
1865 Εκκλησίας ἤνωσεν ἀλλήλαις όλας
Περιελοῦσα σκανδάλων τὰς αἰτίας.
Ταράσιον γὰρ τῶν περιδόξων ἕνα
Τῶν δογμάτων πρόμαχον ὀρθοδοξίας
Πρωτασηκρήτις συγκλητικὸν ἀξίαν
1870 Ε, ἐκλογῇ τε Πατέρων θεοκρίτων
Καὶ κανονική συνοδικῇ τε κρίσει
Εἰς πατριάρχων ἀναβιβάζει θρόνον.
Κάν τῇ Νικαία Πατέρων θεηγόρων
Συνηλικυία σύνοδον πανταχόθεν
1875 Τοὺς ἀθετοῦντας προσκύνησιν εἰκόνων.
Αναθέματι παρέπεμψεν ἐνδίκως •
Ἐκκλησίᾳ δ' ἔνειμε νόμον τὸν πάλαι,
'Αγλαΐα, κάλλος τε σεπτὰς εἰκόνας.
Ταύτης κρατούσης, ἐν μακρῷ τείχει Θράκης
1930 'Ανήρ βρύττων κατὰ τύχην σκαπάνος
Εντυγχάνει λάρνακι τινι λιθίνῃ
Νεκρὸν φερούσῃ γράμματ' ἐγγλυμμένα,
Αέγοντα Χριστὸν Μαρίας ἐκ παρθένου
Μέλλειν τεχθῆναι, καὶ Θεὸν τοῦτον σέβειν
4835 Ἐπὶ δ᾽ ἀνάκτων Εἰρήνης Κωνσταντίνου
Πάλιν ἰδεῖν ήλιον αὐτὸν ἀκτῖσιν.
Καὶ πυρκαίες συμβάσης όλεθρίας
᾿Ανακτόρων κέκαυτο τῆς Ἐκκλησίας
Θωμαΐτης κάλλιστος έκλαμπρος δόμος
1890 "Ος ἔνδον εἶχεν ἐντεθησαυρισμένα
2; Μωσαϊκές καὶ θεογράφους πλάκας
Τα χρυσογλώττῳ Πατάρι συγγεγραμμένα
Σεπτά σχεδιάσματα Γραφῆς ἐνθέου,
Εκφανσιν, ἀνάπτυξιν, αὐτοῦντα ξένην,
1895 "Ατινα συμπέφλεκτο, φεῦ τῆς ζημίας!
Καὶ δράμα συνέστηκεν ἐκ σκευωρίας
Τῆς τε στρατιᾶς καὶ λοχαγών ταγμάτων
Ἐν βασιλίδι συναλισθέντων πόλει
Κατὰ κρατούντων Εἰρήνης Κωνσταντίνου·
1:00 Οἷσπερ συνηρίθμητο καὶ Μωσηλέ τις
᾿Ανὴρ στρατηγός δεξιὸς πρὸς μάχας,
᾿Ανακτ᾿ ἀνειπεΐν Καίσαρα Νικηφόρον,
Του Κωνσταντίνου πατρόθεν θεῖον μέγαν·
Ο φωραθέν πέπαυσε τὴν τυραννίδα,
1905 τῶν δραματουργῶν καὶ συνιστόρων ἅμπ
Δίκην τισάντων σκέμματος τὴν ἠξίαν.
SOLUS CONSTANTINUS. ITERUM TENG
SOLA. SUMMA ANNORUM XXI.
Leone paulo post amittente vitam,
regnat Irene cum Constantino úlio,
virili animo mulier et benedicta,
largiens universo populo pacis munus,
ipsamet Dei donum et publicæ rei robur,
Jael altera et Debora et imperii salus:
quæ delevit fortiter ubique
Iconomachorum hæreticum errorem
per synodicum sanctorum Patrum judicžena.
Ipsa jampridem cum Constantino Alio
imaginibus cultum adhibebat,
easque debito honore prosequebatur.
Deinde vero consecuta imperium
cunctas Ecclesias inter se sociavit,
scandali causa procul ablegata.
Tarasium enim perillustrem homineus
orthodoxorum doguiatum defensorem,
protasecretis et gradu senatorem,
venerandorum Patrum suffragiis
canonicoque synodi judicio
patriarchalem evehit ad sedem.
Tum Nicææ Patrum theologorum
universale congregans concilium
eos qui imaginibus cultum negabant
perculit justo fulmine anathematis-:
Ecclesiæ vetus institutum reddidit,
lucem, splendorem, sanctasque imagines.
Hæc imperante, in longo Thraciæ m' ro
nuscio quis fossor dum terram forte subruit,
quamdam offendit arcam lapideam,
corpore incluso, litterisque iusculptis,
que aiebant: Christum de Maria virgine
natorum, seque hunc ut Deum venerari;
sub Constantino autem atque Irene
rursus se radios solis visurum.
Exin damnificis flammis excitatis
Ecclesiæ in patriarchio deflagravit
pulcherrimum ædificium splendidumque
nomine Thomaites, in quo reposita
Mosaicarum instar tabularum
Patris Chrysostomi scripturæ erant,
eximiæ scilicet commentationes
quæ sacra biblia mire declarabant.
Has absumpsit ignis (proh perniciem!)
Tum etiam motus seditiosus exstitit
a mil.tibus ordinumque ducibus
in urbe regia conspirantibus
adversus Irenem et Constantinum.
Horum in numero Moselus quidam eras
. dux militaris, belli peritus;
hique acclamabaul Cæsarem Nicephorum,
qui Constantini magnus erat patruus.
Re deprehensa, tyrannis opressa est,
criminis auctoribus et consciis simul
debitas moliminis pœnas luentibus.
PG 143:83
EPHREMH CHRONOGRAPHI
Mo elus autem et Cæsar Nicephorus
jucem oculorum merito amiserunt.
Sed Constantinus procedente tempore
curam reipublicæ uni sibi vindicans,
communione imperii matremt submovet,
fitque reapse contra fas monarcha:
quæ res malorum maudo cohortem peperit
ingratumque facinus piis auribus,
quod quamvis tragicam vicit tragoediam,
reumque ipsum oculis cassum dedit.
Irene enim doloris impatientia
et recipiendi imperii amore percita
calicem filio paral sane amarum
mulsum:que miscet morte températum:
conscios habens doli ae ministros
quod muneribus ceperat et promissis
duces exercituum et senatores;
quibus adjuta filium imperio dejicit
eique exstinguit lumina oculorum.
Heu quid non cogis homines, ambitio,
maleficiorum socium præbens fascinum!
te nihil habent dæmones exitiosius.
Tune sol tantum non sustinens videre crimen,
nonnisi hebetem lucem obscuramque emisit
diesque exhibuit noctibus persimiles;
atque ita manserunt tenebræ ad plures dies.
Sic ergo imperium rursus ad Iranem
rerumque arbitrium, metu remoto, rediit.
Jam Hadriano papa Romæ mortuo,
vir venerabilis honorandusque Leo
pontificale ri'e occupavit sedem;
cui seditiosi invidique homines
oculum haud lethaliter vulnerarunt,
spe sua, volente sic Deo, frustrati.
Is vero ad regem Francorum Carolum
confugit, hujusque ope recepit sedeın,
maleficisque meritam inflixit pœnani.
Quare is Carolumn stemmate regali ornavit,
eumque Romæ imperatorem fecit.
Hine tenuerunt Romam Franci barbari,
qui Germanorum genere oriundi erant,
quod me superius memini jam scribere.
Gens hæc olim sua relicta patria
fines Italiæ primitus ingressa est,
eamque armis susque deque concursans,
inclytæ præsertim Romæ molesta erat.
Sed enim imperante Leone Isaurico
hæresimque fovente, ut jam diximus,
Romæ veteris primas et sacerdos
Gregorius ab se repulit divinitus
jugum imperii et sacram communionem,
et cum externo genere Francorum,
omisso bello, pacem foedusque iniit.
Denique sub Irene Constantinoque regibus,
intra Romana nicenia Francos Leo,
Carolo coronato, ut dixi, excepit;
qui sic totius Italiæ evaserunt domini.
Carolus post receptam coronamı regiam
legatos misit ad Irenem principem
Ο Μωσηλὲ δὲ καὶ Νικηφόρος Καίσαρ
Τὴν ὀμμάτων πήρωσιν ἔσχον εἰς δίκην.
Ο Κωνσταντίνος συμπροϊόντι χρόνῳ
1910 θαῤῥῶν ἑαυτῷ πραγμάτων την φροντίδα,
Κοινωνίας ἔπαυσε μητέρα κράτους.
Καὶ δείκνυται μόναρχος, οὐ καλῶς δράσας,
Ο συμφοράς ήνεγκε τῷ βίῳ βάρος,
Καὶ δράμα πικρὸν ἀκοαῖς εὐγνωμόνων
1915 Πᾶσαν τραγικὴν ἐχνικών τραγῳδίαν,
Αὐτῷ δὲ τῷ δράσαντι φωτός ζημίαν·
Αὕτη γὰρ οὐ φέρουσα πράως την λύπην
Φιλαρχίας ἔρωτι καὶ κράτους σχέσει,
Παιδί σκύφον κίρνησι μεστὸν πικρίας
1920 Καὶ κυκεώνα θανάτου πεπλησμένον,
Συνίστορας ἔχουσα καὶ ῥέκτας δόλου
Οὓς δωρεαῖς ἔπεισεν ἀκραῖς καὶ λόγοις
Τοὺς ταγματάρχας στρατιᾶς τοὺς τ᾽ ἐν τέλει,
Δι' ὧν συνέσχε καθελών τόνδε κράτους,
1995 Καὶ φωτὸς ἡμαύρωσεν αὐτοῦ τὰς κόρας·
Φεῦ οἷα ποιεῖς καὶ τυρεύεις, ὦ φθόνε,
Τελχίνα συνέριθον αὐχῶν κακίας,
"Η δαιμόνων κάκιστον ἀνθρωποκτόνον!
Τέθ' ἥλιος φῶς μὴ φέρων βλέπειν μύσος,
1950 'Αμυδρὸν ἐξέλαμπε καὶ βεβυσμένον
Τὰς ἡμέρας δρῶν νυξι παρεικασμένας,
Καὶ τοῦτο πολλῶν ἡμερῶν παρατάσει.
Οὕτω μὲν αὖθις Εἰρήνη κραταρχίαν
Καὶ πραγμάτων πρόνοιαν ἔσχεν ἀφόβως·
195. Τοῦ δ' 'Αδριανοῦ πάπα θανόντος Ρώμης,
Αἰδοῖος ἀνὴρ καὶ σεβάσμιος Λέων
Προεδρίαν είληφε ταύτης εννόμως·
Ον στασιασταὶ συλλαβόντες ἐκ φθόνου
Ομμα τ' ἐλωβήσαντο τοῦδ' οὐκ εἰς βάθος
1940 Σφήλαντος αὐτοῖς τοῦ Θεοῦ τὰς ἐλπίδας.
Οθεν Καρούλῳ προσφυείς ῥηγὶ Φράγγων,
Τούτου συνάρσει λαμβάνει πάλιν θρόνον,
Καὶ τοὺς ὑβριστὰς ἀνταμύνεται δίκῃ·
"Ον καὶ διαδεῖ βασιλικῇ ταινίᾳ,
19:5 Αναγορεύσας αὐτοκράτορα Ρώμης"
᾿Αφ' οὗ κατέσχον βάρβαροι Φράγγο: Ρώμην,
Ἐκ Γερμανῶν ἔλκοντες ἄνωθεν γένος,
ὡς ἀνόπιν εἴρητο συγγράφοντί μοι.
Ἰταλίας μὲν τοῖς ὅροις εἰσεφθάρη
19:0 Πρῶτον γένος σφῶν ἐκλιπὸν τὴν πατρίδα,
Καὶ τὴν Ἰταλῶν τοῖς ὅπλοις κατατρέχων,
Ῥώμην μεγαλώνυμον ἡνία πλέον.
Τοῦ δ᾽ Ἰσαύρου Λέοντος ἄρχοντος κράτους
Καὶ δυσσεβοῦντος, ὡς ἔφη φθάσας λόγος,
4955 'Ρώμης παλαιᾶς ὁ πρόεδρος καὶ θύτης
Αποστατήσας Γρηγόριος ἐνθέως
Ζυγοῦ τε κράτους ἱερᾶς κοινωνίας
Εξωθεν ὄντι σπένδεται Φράγγων γένει,
Καὶ τὴν πρὸς αὐτοὺς συγκαταλύει μάχην.
1960 Ἐπὶ δ᾽ ἀνάκτων Εἰρήνης Κωνσταντίνου
Ρώμης Λέων ἔντοσθεν αὐτοὺς εἰσάγει
Καὶ ταινιοί Κάρουλον, ὡς ἔφην άνω,
Κάντεῦθεν ἦρξαν τῆς ὅλης Ιταλίας.
Κάρουλος οὗτος ἀξιωθεὶς τοῦ στέφους
1965 Έστειλε πρέσβεις προς κρατούσαν Εἰρήνην
PG 143:85
$5
CESARES.
Γάμους ἑαυτῷ μνώμενος βασιλίδος,
Καὶ τῇδε τυχὸν στερκτέους πεφηνότας.
Καὶ τάχ᾽ ἂν ἦκε πρὸς πέρας τὰ τῶν γάμων,
Εἰ μὴ μέγα τις ἐν βασιλείοις σπίδων
1970 η κλήσις Αέτιος ἰσχύων τότε,
Κῆδος τὸ πρὸς Κάρουλον ίσχυσε σβέσαι,
Πάντα κινήσας λίθον, ὡς παροιμία,
Τῷ παρενεῖραι τῇ κραταρχίᾳ θέλειν
Λέοντα κασίγνητον ἄνευθεν φόβου.
ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΤ. Θ. ΕΤΕΡΟΙ
ΔΕ Η.
1975 "Οθεν βασιλίς τοῖς ὅλοις μισουμένη
Εκπτωσιν ὑπέμεινε τῆς μοναρχίας.
Αλλου παρεισφρήσαντος αὐτῇ σὺν δόλῳ
Τοῦ λογοθέτου γενικού Νικηφόρου,
Ανδρὸς μικροῦ κακοήθους τοὺς τρόπους,
1980 Ερασιχρημάτου τε καὶ φιλαργύρου,
Πάσης ταμείου κακίας απληστίας
Εφορκον, ἀβέβαιον αὐχοῦντος τρόπον.
Οὗτος τεμὼν ὅρκια τῇ βασιλίδι
Δῆλον τιθείσῃ χρημάτων ἀποκρύφων
1985 Θησαυρὸν ἁθρὸν τῇδέ που κεκρυμμένων,
Αχαρι μηδὲν μηδαμώς πεπονθέναι·
Επείπερ ὑπέδειξεν αὐτῷ μυρία,
Εἰς νῆσον ἐξόριστον εκπέμπει βία
Επωνυμίαν Πριγκίπου κεκτημένην.
1990 Είτα μετατίθησιν εἰ; νῆσον Λέσβον,
Ορκων ἑαυτοῦ μηδένα τιθεὶς λόγον
Ενθα περαίνει τὸν δρόμον τούτου βίου.
Πανσπερμία δ' ὢν παντοδαπής κακίας
Απληστίας μάλιστα τῆς ὀλεθρίας
1995 Κακῶν ὑπῆρξεν εὑρετής τελεσμάτων..
Καπνικαλληλέγγυον εἴσπραξιν νόθου
Επινοήσας συντριβὴν ὑπηκόοις.
Καὶ τοῦτο δεῖγμα τῆς ἑαυτοῦ κακίας
ὓς ἐκπλέου γένοιτο γεῦμα τοῦ πίθου.
2000 'Ανήρ παλιγκάπηλος ἀφνειός πάνυ
Πρὸς τοῦδε κληθεὶς, ἐκβιάζεται λέγειν
Αριθμὸν αὐτῷ τοῦ προσόντος χρυσίου.
Καὶ φάμενον τὸν, οὐκ ἀληθεύειν φάναι.
Τοίνυν ἐπιθεὶς σην κεφαλή μου χέρα
2005 Ομνυε, φησί, κατὰ ταύτης εἰς τόσα.
Ο δ᾽ ἕδρα βληθεὶς δειλίᾳ τὴν καρδία»,
Εἰπὼν δεκάκις χρυσίου λίτρας δέκα,
Ας καὶ κομισθήναί γε προστάττει τάχος·
ανπερ δέκα δοὺς, εἶχε λοιπὰς ὁ κράτωρ,
2010 Οὐ δεῖ τοσούτου, φάμενος, σοὶ χρυσίου.
Οὗτος κατ' ἐχθρῶν ἐκστρατεύσας Βουλγάρων
Λεηλατούντων δυτικάττα χωρία,
Μάχην συνήψε καρτερὰν ἀντιπάλοις·
Καὶ πρῶτον ευτύχησε κατά Βαρβάρων·
2015 Εἶτα νικᾶται, κτείνεται πρὸς τῇ μάχῃ·
Προσκτείνεται δὲ μυριάριθμον στίφος
᾿Ανδρῶν στρατηγών, εὐγενῶν τῶν ἐν τέλε:.
Τῆς δὲ στρατιάς οὐδ᾽ ἀριθμήσαιτό τις.
ut sibi conciliaret ejusdem nuptias,
quæ res ipsi reginæ valde placuit.
Et nuptiæ quidem fortasse peragendæ erant,
nisi in aula regali spado quidam,
nomine Aetius, tunc præcipne præpotens.
aliuitatem Caroli impelisisset,
omnem, ut est in proverbio, movens lapiilem;
nempe ut tutius Leonem fratrem suum,
quod sibi erat in votis, imperio obtruderet.
NICEPHORUS GENERALIS AN. IX, VEL UT
ALII AIUNT, ΑΝ. VIII.
Ergo regina Irene invisa omnibus
amissionem imperii perpessa est,
alio per fraudem occupante sceptrum
generali nempe logotheta Nicephoro;
viro nefando, prædito malis moribus,
pecuniae cupido, atque opum amasio,
omui malitia pleno, avarissimo,
instabili perjuroque et mente el lingua.
Hic obligata imperatrici fide
opes reconditas sibi revelanti,
thesaurum grandem quem seposuerat,
uihil molestum fore experturam;
postquam illa ostendit auri acervum,
protinus exsulem pepulit in insulamquam vulgo nomine indigitant Princi,is:
inde ad aliam insulam Lesbum transtulit,
nulla sacramenti ratione habita,
ubi illa vitæ suæ cursum, clausit.
Ipse concretus homo-malitia omnigena
sed avaritia in primis pestifera
novorum tributorum inventor exstitit,
velut illegitimæ capnicæ pensionis
excogitatio subditis molestissimæ.
Age jam proferam improbitatis specimen,
ut gutta totius dolii gustus sit.
Vir dardanarius et apprime dives
a rege accersitus effari cogitur
quantam auri vim gestaret in loculis.
Is dicit; rex verum dixisse negat.
Porro tuam, inquit, capiti meo manum
imponens, jura per hanc quantum habeas,
Is paruit, animum quatiente metu;
dixitque centum auri se habere libras:
quas illico ad se afferri rex mandavit;
datisque decem, reliquas rex retinuit;.
Haud opus est tanto tibi, dicens, auro.
Hic suscepta in Bulgaros expeditione,
qui regiones hesperias incursabant
gravem cum hostibus pugnam commisit:
et primum quidem Barbaris superior fuit;
mox victus, vitam amisit iu prælio.
Periit simul caterva plurima
ducum, nobilium, et senatorum.
Nam gregariorum numerum nemo iniſerit.
Codex mendose habet in titulo rubricato ο του γενικού. Sed emendatur a textu mendum mar
giuis.
PG 143:87
*7
STARACIUS NICEPHORI FILIUS ΑN. 1, VEL
UT ALII AIUNT MENSE 1.
Caso Nicephoro rex Bulgarorum
caput abscidit, ejusque compagem osseam
argento auroque affabre exornans
dein habuit pro scypho (heu piaculum!)
in lætis cœtibus atque conviviis,
irridens scilicet Romanorum reges
et suæ victoriæ plaudens magnopere.
Tum et Stauracius in prælio sauciatus,
Nicephori invenustus et simplex filius,
qui imo insipiens et intellectu carens
brevi superstes, mox vitam amisit,
regni specie, non regno, potitus.
MICHAEL RHANCABEUS ΑΝ. 11.
Stauracio exstincto successit imperator
illustris Michael dictus Rhancabæns,
vir honorabilis, indoles gratissima,
prolis noribus, mitis, honestatis ara,
et religiosus bonæ rei thesaurus,
rectorum dogmatum defensor optimus.
Hic cum videret virtute ac litteris
insignes homines de Studii cœnobio
Platonem, Theo forun, cum fratre sto
Thessalonicensi Josepho, clansos carcere,
quia patriarchæ sapienti Nicephoro
communicare prorsus recusabant
sacra in synaxi atque mysteriis,
quoniam laicus homo ad eximiam sedemn
patriarcharum subito pervenerat,
atque in hoc proposito firmiter hærebant;
curavit statim ut gregem pastori adjungeret
Cum vero multi renovare insaniam
adversus sacras molirentur imagines;
ipse aliquot captis pœnaque coercitis,
cunctos ad colendam adegit crucem.
Monacho rursus quo lam deprehense,
qui Deiparæ Virginis imaginemi
male dedolaverat (prob vesaniam!)
hunc statim lingua merito privavit.
Deinde Michael conscripto excrcitu
Huesos aggregitur Thraciam vastantes;
cumque se horridæ pugnæ implicuisset
vincitur ipse, Bulgari triumphant.
Jam causa cladis fuit sine dubio Leo,
Armenia oriundus, dux copiarum,
et obtinendi sceptri summe capidus:
qui calente prælii discrimine
sponte per dolum parmulam abjecit,
fugieus ipse copiasque adhortans
ad suam praecipitem imitandam fugam.
Sic conciliavit imperio infamiam.
Postea rebellans purpuram sumpsit.
At Cbristi mores imitatus Michael,
re cognita, imperio ultro se abdicavit,
In titulo rubricato scribitur per compendium
μη, mihilque additur, ita ut videatur intelligendus
mensis unus. Attamen Zonaras regnanti Staura88
ΣΤΑΥΡΑΚΙΟΣ Ο ΥΙΟΣ ΑΥΤΟΥ ΕΤ. Α', ΟΙ ΔΕ
ΜΗΝΑ
Τούτου πεσόντος, Βουλγάρων ἀρχηγέτης
2020 Τεμὼν κεφαλὴν καὶ λαβὼν τῆσδ᾽ ὀστέον,
Καὶ τοῦτο καλῶς σκευάσας χρυσαργύρω,
Ἐχι το λοιπὸν ὡς κύλικι, φεῦ μύσους!
Ἐν φιλοτησίαις τε καὶ συσσιτίοις,
Ἐπεγγελῶν ἄναξι Ρωμαίων τάχα,
2025 Κἀπὶ κατορθώματι κομπάζων μέγα.
Καὶ Σταυράκιος δ' ἐν μάχῃ τετρωμένος
Παῖς τις δυσειδής, ἀφελής Νικηφόρου,
᾿Αβέλτερός τε καὶ φρονήσεως άτερ,
Βραχύ τι βιοὶς ἀπολείπει τὸν βίον,
2050 Φαντασίαν σχῶν οὐκ ἀλήθειαν κράτους.
ΜΙΧΑΗΛ Ο ΡΑΓΚΑΒΑΙΟΣ ΕΤ. Β'.
Τούτου θανόντος ἀναδείκνυται κράτωρ
Λαμπρός Μιχαὴλ τοῦ πίκλην Ραγκαβαίος,
Ανήρ τιμήεις, χαριεστάτη φύσις,
Χρηστός τρόπους πραός τε, καλῶν ἐστία,
2035 Φιλευσεβής τις ἀγαθῶν μυρμηκία
Υπέρμαχος κράτιστος ὀρθῶν δογμάτων.
Οὗτος λογάδας ἀρετῆς, λόγου φίλους
Εὐρὼν μοναχῶν τῆς μονῆς τοῦ Στουδίου
Πλάτωνα Θεόδωρον ἅμ᾽ ὁμογνώῳ
2040 Θεσσαλονίκης Ἰωσὴφ καθειργμένους,
Ως ποιμενάρχῃ τῷ σοφῷ Νικηφόρο
Μὴ συμμετασχεῖν ἀξιοῦντας μηδόλως
Κοινωνίας θείας τε καὶ μυστηρίων,
*Ατ' ἐκ λαϊκῶν εἰς πανύζηλον θρόνον
2015 Τῶν πατριαρχῶν ἀθρόως ἀνηγμένα,
Καὶ τοῖσδε λοιπὸν ἐμμένειν ᾑρημένους,
Σπεύσας συνάπτε: ποιμένι καὶ ποιμνίῳ·
Ανδρῶν δὲ πολλῶν καινίσαι τὴν μανίαν
Τὴν κατὰ σεπτῶν εἰκόνων πειρωμένων,
2050 Συσχὼν τινάς σφῶν σωφρονίσας τ' αἰκίαις,
Έπεισε πάντας εὐσεβεῖν Χριστοῦ τύπου.
Καί τινα δ' εὑρὼν τῶν μοναχῶν οὗ πάλιν
Τῆς μητρανάνδρου Παρθένου τὴν εἰκόνα
Κακῶς ἀποξέσαντα, φεῦ τῆς μανίας
2055 Γλώσσης ἀπεστέρησεν εὐθὺς ἐνδίκως •
Καὶ Μιχαὴλ δὲ στρατιὰν συναλίσας
Κατὰ Μυσῶν ἔξεισι δῃούντων Θρᾴκην
Και συγκροτήσεις την μάχην φρικαλέον,
Ητταν ἀπηνέγκατο, Βούλγαροι νίκην,
2060 Λέοντος ήττης αιτίου πεφηνότος,
Εξ ᾿Αρμενίας στρατιάς στρατηγέτου,
Ερωτ' ἐρῶντος δριμύτατον τοῦ κράτους.
Συρρήξεις οὖν συμπεσούσης καὶ μάχης,
Αυθαίρετος δίψασπις ὤφθη σὺν δόλιν,
2065 Αὐτός τε φεύγων καὶ στρατιάν προτρέπων
Αὐτὸν μιμεῖσθαι προτροπάδην τε τρέχειν
Οὕτω περιέβαλεν αἰσχύνην κράτει.
Επειτ' ἀποστὰς ἀναζώννυται κράτος -
Καὶ γνούς Μιχαὴλ ὁ φιλοχρίστου τρόπου,
2070 Εκὼν ὑπεξίστατο τῆς κραταρχίας,
cio duos attribuit menses cum sex diebus.
Ita codex, που μυρμηκιά.
PG 143:89
Πέμψας τυράννω τὰ παράσημα κράτους,
Αὐτὸς δ' ὑπεκστὰς, γίγνεται μελαμψόρος.
ΛΕΩΝ Ο ΑΡΜΕΝΙΟΣ ΕΤ. Ζ'.
Οὕτω μὲν οὗτος σκήπτρα λαβὼν κατέχει
Σκαιός λέων θὰρ ἄλλος ἐξ ᾿Αρμενίας,
2075 Ιεροβοάμ ἄλλος ὑπάρξας, νέος
Κάκιστος ὄντως οικέτης καὶ δραπέτης
Εκ Σολομῶνος δεσπότου βασιλέω;
Αποστατήσας καὶ δόλον προσαρτύσας,
Μᾶλλον δ᾽ ἀποστὰς καὶ νοσήσας ἐσχάτως
Οι 80 Κακὴν ἐπανάστασιν ἅμ᾽ ἀποστάσει·
Ύφαλος ἀνὴρ, ὀργιλώτατος, ένας,
Μήνιν ἐναύων εἰς φρυκτώρησιν πάθους,
Καὶ καταπυρπόλησιν οἷς ἔδρα χόλον,
Όψις στυγνός τις συννεφής τὰς ἀφρύας,
208) Άπιστος ἦθος, ποικίλος χαμαιλέων,
CESARES.
Κακόν τι τερμέριον εὐσεβῶν στίφει
Βαρύς κολαστής μικρὰ προσκεκρουκόσι,
Τοῖς προσκυνηταῖς εἰκόνος Χριστοῦ πλέον.
Πλὴν πρὸς μάχας ἦν γεννάδας τολμητίας,
2000 Θυμουργός, ὀξὺς, ἀρεϊκὸς καθάπαξ,
Κοινῶν τε διοίκησιν εὖ ήσκημένος.
Καὶ γὰρ στρατεύσας κατὰ Μυσῶν Βαρβάρων
Κατατρεχόντων γῆς ὅρους 'Ρωμαῖδος,
Περιφανές τρόπαιον ἱστῷ καὶ νίκην,
20') Λείαν Μυσῶν θεὶς τὰ κατὰ σφᾶς, ὡς λόγος.
Πρὸς δ᾽ αὖ δικαίου καὶ νόμων ἦν τις φύλαξ,
Πράγματα δημόσια καλῶς διέπων
Οὐ χρημάτων γὰρ ὠνίους ἐθναρχίας
"Η ταγμάτων γε προστίθει στρατηγίας,
200 [1 κοινὰς ἀρχὰς πραγμάτων τε φροντίδας,
᾿Ανδράσιν ὑπὴν μὴ πεφυκόσι νέμων·
Πάσας δὲ τιθεὶς σὺν λόγῳ τε καὶ κρίσει
Αρχαιρεσίας καὶ διοικήσεις όλων.
Τοὺς δ᾽ ἁρπαγαῖς χαίροντας εἴργεν ἐννόμως
2105 Καὶ γάρ ποτ' ἀνδρὸς γαμετὴν πενεστάτου
Τῶν τινος ἁρπάσαντος εὐγενεστάτων,
Επε! τιμωρός ώπτο μηδόλως κλύων
Υπαρχος οὕτω πράγματος παρανόμου,
Αὐτὸς δι' αὐτοῦ τὸν βιαστὴν εὐθύνει,
2110 Τὸν δ' υπαρχον πέπαυκς τῆς λειτουργίας.
Αλλ᾽ ἀποδεκτέα μὲν ὑπάρχει τάδε·
Η δ' αὖ σεβαστῶν μανία κατ' εἰκόνων
*Απαν ὑπερβέβηκεν είδος κακίας.
Εστεργε καὶ γὰρ ᾗ συνεσχέθη πλάνη,
2115 Εἰς ήνπερ ἐμπέμτωκεν ἡπατημένος
Πρὸς ἀμονάχων δυστρόπων λαοπλάνων,
Οἷς μυσταγωγοῖς χρώμενος παραινέταις
Ως δῆθεν ἀποῤῥητα φράσειν εἰδόσιν,
Καρποῦ τε τοῦ πνεύματος ἠξιωμένοις.
2130 Καὶ τῶν δ' αλιτήριος είξας τοῖς λόγοις
Ανανεοῖ κάκιστα τὴν ἐσβεσμένην
Ἐκ συνοδικῆς ἀποφάσεως πλάνην,
Καὶ πνεῖ σφοδρόν τι καὶ λεόντειον τάλας
Κατ' ὀρθοδόξων εὐσεβῶν Χριστοῦ φίλων·
2125 Καὶ ποιμενάρχην τὸν σοφὸν Νικηφόρον.
Τὸν δίγμ᾽ ἀνατρέποντα τὸ βδελυκτέον
missis tyranno dignitatis insignibus;
ipseque secedens, fit atratus monachos.
LEO ARMENIUS AN. VII.
Sic iste quidem sceptrum occupavit,
scavus leo, nova bellua ex Armenia,
alter Hieroboam, vere novellus
pessimus famulus et fugitivus
a Salomone domino suo rege
deficiens structis insuper insidiis;
imo rebellans, paransque auimo
scelestum bellum nedum apostasiam:
subdolus homo, iracundus, fallas,
confovens iram ad obsidensktur facians,
ad consumendum quos odio haberet,
trux vultu, adducto tristis supercilio,
infidis moribus, varius chamaleon,
noxium pioram cœtui portentuin,
gravis culparum levium puuitor,
maxime siquis Christi typum coleret.
In pugnis tamen animosus audax,
promptus, actuosus, mavortius affatim,
rei quoque publicæ regendæ prudens.
Hic armis sumptis contra Masos Barbaros,
qui Romanas terras incursabant,
trophæum insigue post victoriam struxit,
spoliis opinis, ut aiunt, relatis.
Justi præterea legumque custos
publicam rem præclare dirigebat:
neque venales pretio præfecturas
€ vel militares obtulit ducatus;
neque civiles ilem magistratus
viris commisit muneri ineptis;
sed cum ratione rectoque judicio
officia attribuit et procurationes.
Ruptores autem legibus coercuit:
nam et uxorem viri pauperrimi
cum summas quidamı sibi vindicasset,
quoniam præfectus haud admissis preribus
tam sceles:uid facinus non vindicaverat;
ipse imperator puniit raptorem,
præfectum autem officio spoliavil.
Atque in his quidem laude dignus Leo.
Sed enim odio sanctarum imaginum
omnem excessit malitiæ limitem.
Quippe hunc errorem valde amplectebitur,
in quem inciderat fuco deceptus
a pseudo monachis impiis imposioribus
qui sibi in sacris aderant consiliarii,
ceu nempe eventuum arcanorumi conscii,
et sancti Spiritus munere exornati,
Quamobrem horum instinctus sermomirus
impius princeps pessime resuscitat
synodico exstinctam decreto hæresim,
gravem leonimamque iram spirans
adversus et orthodoxos pios Christophilos:
et archipræsulem doctum Nicephorum,
qui abominando dogmati resistebat,
Ita codex; cujus vocabuli notionem ab aliis discere studes.
PG 143:91
sede depositum pellit in exsilium
EPHRÆMII CHRONOGRAPHI
ad Prœconesum insulam Hellesponticam;
ad quam dum navi deportatus ducitur,
mirum in cursu contigit prodigium.
Nam sancti viri cognito spiritaliter
itinere dius Theophanes, procul ficet,
qui monasterio præerat in agris posito,
et ture facibus incensis magnum
prosequebatur veluti salutans virum.
Vicissim de nave hic cernuns adorabat
amicum qui transeuntem se honorabat.
Jgitur nautis jure demirantibus
et quemnam adoraret sciscitantibus,
Inclytum, inquit vaticinans, Theophanem
confessorem et monachorum præsidem,
qui sanctum asceterium in agro incolunt.
Deinde Leo balbum Michaelem
splendidum virum ex optimatium numero
quem hactenus amicum in aula habuerat,
vinctum carceri tradit custodiendumi:
mox etiam immiti animo decernit ipsi
luendum igne supremum supplicium):
et sine nora rem trans:cturus erat,
nisi regina conjux intercessisset.
Ergo hic dimissus vinculis, conjuratos
advocat, notos sibi rei gerendæ socios,
quibuscum Leoni statim struit insidias.
Hi sub auroram introgressi clanculum
in aulam regiam, Papie favore,
sub clericali veste succineti gladiis,
ceu matutinis canticis daturi operam,
armis eductis Leonem confodiunt
psallentem in ecclesia inter clericos;
qui territus ad divinum altare confugiens
in eo violentam pertulit necem loco,
quem violaverat hæreticus infelix.
Quæ priusquam accideret, hoc visum accidit.
Mater Leonis conspexit per somnium
in Blachernensi tempło adstantem sibi
feminam exornatam in regium morem,
quam circumstabat cum decenti ordine
candidatorum manipulus virorum.
Sed pavimentum redundabat sanguine.
Insuper audiit dicentem mulierem;
ut regis matris scyphus ad bibendum
cruore plenus exhiberetur.
Qua talein potum prorsus respuente,
mulier respon lit, Nonne filius tuus
divinum Filium meum et me colentibus
plagas imponit præter fas cruentas?
Ipsa rogavit igitur regem filium
scelus ut omitteret, nequid mali accideret;
verum hic maternis haud paruit monitis.
MICHAEL BALBUS AN. IX.
Sic interfecto, ut diximus, Leone,
Michael balbus procedit imperator,
qui pedes adhuc pedicis conclusos
gestans ad regium devenit fastigium;
statimque ad Magnam progressus Ecclesiam
Τίθησιν ἐξόριστον ἐκβαλών θρόνου
Εἰς Προικόνησον νήσον Ελλησποντίων·
Εἰς ἣν διαπόντιος ἦν ἐσταλμένος,
2130 Καὶ κατὰ τὸν πλοῦν, ὦ τεραστίου λόγου!
Τῷ πνεύματι γνοὺς τὴν κέλευθον ἁγίου
Θεοφάνης πόρρωθεν ἔνθεος λύχνος
Μονῆς προεστώς τῆς κατ᾿ ἀγρὸν κειμένης
Θυμιάμασιν ἡμμέναις τε λαμπάσιν
2155 Προϋπεμπεν οἷον δεξιούμενος μέγαν.
Ο δ᾽ ἐκ κελεύθου προσκύνησιν ἦν νέμων
Τῷ τὴν προπομπήν ηὐτρεπικέτι φίλῳ.
Ως εἰκὸς οὐκοῦν θαυμασάντων ναυτίλων
Καὶ τίνι προσκύνησιν εἰπόντων νέμες,
2140 Η δ' δς προαθρῶν, Γεννάδι Θεοφάνει
Ὁμολογητῇ καὶ μοναχῶν προστάτῃ
Ασκουμένων κάλλιστα κατ' ἀγρὸν μέγαν.
Οὗτος κατασχών Μιχαὴλ τραυλὸν θέσιν
Τῶν τινα λαμπρῶν καὶ περιφανεστάτων
2145 Καὶ πρόσθεν οἱ φίλων τε καὶ τιμωμένων,
Ἐν φυλακῇ τίθησι καὶ καθειργνύει·
Εἶτα κατακέκρικεν αὐτοῦ καὶ μόρον
Τὸν διὰ πυρὸς ἡ μιαρὰ καρδία -
Καὶ τάχ' ἂν ἐξήνυσεν αὐτὸν αὐτίκα,
2150 Εἰ μή βασιλὺς εὐνέτις ἦν ἐνστάτις.
Ἐπεὶ δ᾽ ἀφείθη, καλέσας συνωμότας
Συνίστορας δέσμιος οὓς ᾔδει τάχος,
Σὺν σφίσι τῷ Λέοντι καττύει λόχον·
Οι καὶ κατ᾿ ὄρθρον παρακυσθέντες λάθρα
2155 Τοῖς βασιλείοις Παπίου συνεργία
Ἐν κληρικῶν σχήματι και ξιφηφόροι,
Ως δῆθεν ἀνοίσοντες ᾠδὰς ὀρθρίας,
Σράττουσι τὸν Λέοντα τοῖς ξιφιδίοις
Ἐν τῷ νεῷ ψάλλοντα συν κληρουμένοις,
9160 Θεία τραπέζῃ προσπεφευγότα φόβῳ,
Ἐκεῖ βιαίως τὸν βίον λελοιπότα,
Ενθα περ᾽ ἐξύβρισεν ἀσεβῶς τάλας.
Πρὶν ἢ δὲ ταῦτα συμπεσεῖν, ὦσται τάδε·
Εδοξε μητρὶ τοῦ Λέοντος κατ᾿ ὄναρ
2165 Ναῷ Βλαχερνῶν εἰσδυσαν παρεστάναι
Γυναίκα καταθρεῖν κοσμίαν βασιλίδα
Λευχεινοῦσιν ἀνδράσι τιμωμένην,
Λορυφορουμένην τε σὺν εὐταξίᾳ.
Τὸ δάπεδον δὲ πλῆρες αἱμάτων βλέπειν·
2170 Πρὸς δ' αὖ ἀκοῦσαι τῆς δορυφορουμένης
Σκεῦος λεγούσης μητρὶ τοῦ βασιλέως
Νέμειν πιεῖν αἷματος ἐμπεπλησμένον.
Πόσιν δὲ τῆσδε παντελῶς ἀρνουμένης,
Γυναῖκα φάναι, 2ὺς δὲ παῖς οὐχ αἱμάτων
2175 Υἱόν Θεόν μου προσκυνοῦντας καμέ γε
Τίθησι πλήρεις μαστιγών παρανόμως;
Εδεῖτο παιδὸς τοιγαροῦν στεφηφόρου
Λῆξαι μανίας μὴ κακόν τι καὶ πάθῃ·
᾿Αλλ᾽ ἦν ἀπειθής μητρικαῖς συμβουλίαις.
ΜΙΧΑΗΛ Ο ΤΡΑΥΛΟΣ ΕΤ. Θ.
2180 Οὕτω σφαγέντος του Λέοντος, ὡς ἔφην,
Τραυλός Μιχαὴλ ἀναδείκνυται κράτωρ,
Ἔτι σιδήρῳ τοὺς πόδας καθειργμένος
᾿Αναγορευθεὶς βασιλεὺς αὐτοκράτωρ -
Εἶτ᾽ εἰς μεγάλην προσδραμὼν ἐκκλησίαν
PG 143:93
2135 Παρ' ἀρχιθύτου γίνεται στεφηφόρος.
Ανωθεν οὗτος εἷλκς σειρὰν τοῦ γένους
Ἐκ Φρυγίας μὲν, άστεος δ' 'Αμορίου,
Ἐκφὺς πενιχρῶν ἀπόρων τε πατέρων,
᾿Ανὴρ ἀποφράς, δυσσεβής, πιστῶν λύμη
219 Βαρὺς τιμωρὸς ὀρθοδοξούντων μέρους,
Πάρδαλις οἷον ποικιλόχρους σέβας,
*Αλλος χαμαιλέων τις ἀμείβων χρόας,
Τῆς αἱρετικῶν παντοδαπῆς κακία;
Πανσπερμία τις παμμιγής βδελυκτέα,
2195 ᾿Αθιγγάνοις τε καὶ χριστομάχοις φίλος,
Σαδδουκαίοις μάλιστα τοῖς τρισαθλίοις,
Αλλῃ τε λοιπῶν αἱρετικῶν φρατρία,
Εστεργε τὰ Σάββατα και νουμηνία:
Μέλλοντ᾽ ἀγαθὰ καὶ πάλιν δρόμου βίου,
2200 Καὶ τῶν προφητῶν· διέσυρε τὸ στίφος·
Οὐκ μετ' εἶναι δαίμονας τὸ παράπαν
Τὸν Ἰούδαν ἔφασκεν εἶναι δεκτέον·
Μὴ κατὰ καιρὸν ἐκτελεῖσθαι κατ᾽ ἔθος
Πάσχα τὸ σωτήριον ἀπεφλυάρει
220. Πορνείαν ὠνόμαζεν οὐχ ἁμαρτίαν,
Ούτ' άλλο κακῶν, φιλόποινος καρδία
Θεόν τ' ὀμνύναι τῶν ὅλων παρηγγύα,
Ως μὴ τρισυπόστατον ὑμνῶν Τριάδα.
Οὗτος βαρὺς ἔπνευσεν εὐσεβῶν μέρει
22:0 καθυποβαλών αἰκίαις σφᾶς ἀγρίαις
CESARES.
Καὶ φυγαδείαις καὶ τελευταῖον μόροις
Ὑπὲρ σεβαστῶν προσκυνητῶν εἰκόνων·
Πρὸς τοῖσδε καθείργνυσι φωστῆρας δύο
Εὐθύμιον Σάρδεων σὺν Μεθοδίῳ,
2215 Τύπτει τ' ἀφειδῶς μαστίγων πολλῶν βάρει·
Τῶν Εὐθύμιος εὐψύχως φέρων πίνους
Ένα ποθνήσκει βασάνοις λαβὼν στέφος -
Καθείργνυται δὲ Μεθόδιος μακρόθεν.
*Ανακτι τῷδε Θωμᾶς τις ἀποστάτης
2330 Επιφυείς όπλοις τε καὶ βαρεῖ στόλῳ
Πορθῶν ἐδῄου τα πέριξ Βυζαντίδος·
Καὶ τοῦτ' ἐπὶ μήκιστον οὐ καλῶς ἔδρα·
Όμως δίκην ἔτισε συσχεθείς τάλας
Διπλοῦν ὑποστὰς ὧν ἔδρασε τὸν μόρον.
2315 Τούτου κρατοῦντος, 'Αγαρηνῶν τι γένος,
Οίκησιν ἴσχον δυτικὴν Ιβηρίαν,
᾿Αρχῷ προσῆλθεν ἀξιοῦν ἀποικίαν
Σφίσι παρασχεῖν εἰς τινα θέσθαι τόπον,
Τοῦ δὴ κατ' αὐτοὺς ἐστενωμένου τόπου
2250 Καὶ μὴ σθένοντος σφῶν φέρειν συνοικίαν.
Καὶ πείθεται φύλαρχος αὐτῶν τοῖς λόγοις,
Καὶ τούσδε λαβὼν ἐξέπλευσε σὺν στόλῳ,
Λαφυραγωγών, πυρπολών νήσους όλας.
Καὶ πειρατικῆς ἀναπιμπλῶν ναυτίας.
2235 Ἐπεὶ δὲ καθώρμισε τριήρεις Κρήτῃ,
Τὸ πάμφορον δ' ἔβλεψε νήσου καὶ θέσιν
Εξ κράσεως ἔχουσαν ἄλλων θ᾽ ὡρίων,
Φλέγει μονωθείς πάντα πυρὶ τὸν στόλον
Καὶ τοῦ κατ' αὐτὸν ναυτικοῦ πεφλεγμένου
22:0 Καρδίαν οὐχ ἥκιστα καύσεως στόλου
Καὶ γαμετῶν καὶ φιλτάτων μεμνημένου,
Νῦν ὑμῖν ὧδε χῶρος εἰς κατοικίαν
Γάλα, μέλι δέουσα γή τις, ἀντέρη,
ab archipræsule stemma regni accipit.
Hic sui trahebat generis originem
urbe ex Amorio Phrygia in provincia,
genitus infimis sine re parentibus.
Ipse vir nequam, hæretiens, fideliumi
pestis, et carnifes partis ortho:lor;
secta tam varius quam corium pardaleos,
alter quin adeo discolor chamæleon,
hæreticorum omnigenæ malitiæ
cinnus atque colluvies abominabilis,
Athinganis christomachisque favens,
ac Sadducæis potissime tristissimis,
aliisque insuper sectis bæreticis;
Sabbata observabat et neomenias,
futuræ vitæ bona et resurrectionem
et propbetas omnes irridebat;
dæmonas prorsus nullos esse putabat;
Judam dicebat esse laude dignum;
præter sunm tempus paschalem ritum
a nobis celebrari blaterabat;
scortationem negabat in culpis ponere
vel quidquam esse mali furiosus homo;
Deum sic jurare summum suadebat,
tanquam trium hypostaseon non sit Trias.
Hic molestus erat partibus ortho:loxis,
quas cruciatibus diris exercebat,
nec non exsiliis et supremis suppliciis
propier augustarum cultum imaginum.
Præterea comprehendit insignes duos,
Sarium episcopum Euthymium cum Methodio,
multoque et gravi verbere cæcidit.
In his Euthymius fortiter dolores ferens
stemma lucratus moritur in cruciatu;
Methodius remotum in carcerem ablegatur.
Regnanti buic Thomas rebellis quidam
hostis exortus, armis et classe gravij
cunctam Byzantii diripiebat viciniam;
idque permulto malum duravit tempore:
sed ad extremum captus infelix Thomas
factorum suorum duplam persolvit pœnam.
Sub hoc item rege, Agarenorum quædam
tribus occiduam incolens Iberiam
principem suum precibus fatigabal
ut se in coloniam duceret ad alias terras,
quoniam arctiore nunc habitabat loco
qui jam non caperet incolarum numeruju.
Paruit tribulium princeps sermonibus,
impositoque in navibus populo
iusulas cœpit deprædari, incendere,
mareque opplevit piraticis navigiis.
Cumque appulisset ad Cretam triremes,
miratus insulæ uherem naturam,
temperiem æris, commoditates cæteras,
remotis arbitris, classi subjecit ignem.
Post id, cum socia turba dolore arderet
haud minus quam incendio flagrabant naves,
propter uxorum ac pignorum memoriam:
Nunc, ait princeps, vobis hic est mauendum
in regione que lacte et melle fluit;
PG 143:95
EPHR.EMII CHRONOGRAPIII
quam ut occupetis, oro vos, amicí,
ductisque uxoribus pignora procreetis.
Tempore ex illo Ismaelis populus
forti:er insulam ejusque arces tennit.
THEOPHILUS MICHAELIS FILIUS AN. XI.
Mortali Michael vita discedens
imperium filio tradidit Thephilo;
qui religioue a pueris imbutus prava
paternæ visus est potentiæ simul
hæreseosque beres et suceessor:
imo copioso regioque modulo,
ut in proverbio est, patrem superans,
impictatis suæ fervidum furoreni
contra cultores imaginum spirans.
Cæterum juris incorrupti tenax
justarumque legum custos erat;
enjusce ici proferam testimonia
Illustris vir imperatricis frater,
nomine Petronas, dignitate drungarius,
adversus vicinam feminam infurius erat,
duin exstruendis akius cubiculis
illius domum detrimento alliceret.
Mulier igitur regem invocavit,
qui jussit a Petrona damnurin refi i„
Hic de sua nihil remisit injustitia.
Accessit ergo ad regem mulier iterum,
contra drungarii vim expostulans,
snamque injuriam clamitans questa est.
Tunc rex submissis qui rem cognoscerent,
ubi Petronam crimini affinem scivit,
Magris in eum rite animadvertit,
et sic punitum publice in urbe exposuit:
tum ædificium a fundamentis subrui',
jussitque feminæ materiem attribui.
Insuper onerarian) plenam mercibus
navem conspicatus e regia domo,
quæ nuper a mercando reversá fuerat:
ut hanc reginæ conjngis esse audiit,
ipsam cum mercibus igne consumpsit;
quia reges, inquit, haud decet mercari
nec dardanariorum vitam sequi:
sed privatorum id conditioni relinquere,
nt hinc tuendæ vitæ copiam habeant,
At quantum justi fervidus amans erat,
tantum gravis iracundusque erat
adversus veræ religionis asseclas:
sacrarum etenim odio imaginum
imbutus, quicumque his adhibebant honorem,
sanctos vitaque angelica viros præditos,
velut hostes, impios, abominabiles,
omni affligebat molestiarum genere,
nullam omittens sævitiæ speciem.
Cruciabat igitur, pellebat in exsilium,
vrebat, carco viuctos tenebat carcere,.
mergebat auis, longis urgebat plenis,
faciem compungebat (o supplicium novumn!)
Quæ patrans hic furiosus satanicola,
sibi videbatur rem Deo acceptam facere
ipsique gratum exhibere fanulitium,
Ηνπερ κατοικήσατε συσχόντες φίλοι,
2915 Καὶ φίλτατα κτήσεσθε γήμαντες τάχα.
Ἐκ τοῦδε λοιπὸν Ἰσραὴλ ἰσχυρὸν γένος
Νήσον κατέσχον καὶ τὰ τῆς νήσου κράτη
ΘΕΟΦΙΛΟΣ Ο ΥΙΟΣ ΑΥΤΟΥ ΕΤ. 113.
Ο Μιχαὴλ δὲ τὸν βίον καταστρέφει
Λιπὼν τὸ κράτος παιδὶ τῷ Θεοφίλη
2350 Σέβας μὲν οὐ τρέφοντι καλὸν ἐκ νέου,
᾿Αλλὰ πατρώας δυσσεβείας καὶ κράτους.
Οφθέντι κληρούχῳ τε καὶ διαδόχων,
Μάλλον δὲ πολλῷ καὶ βασιλικῷ μέτρῳ
Νικῶντι, καθά φασι, τὸν φυτοσπόρου
2055 Της δυσσεβείας διαπύρω μανία,
Ην προσκυνηταῖς ἐμπνέων ἦν εἰκόνων.
Στάθμη δὲ δίκης ἀῤῥεποῦς πεφυκότι,
Καὶ τῶν νόμων φύλακι τῶν εὖ κειμένων·
Καὶ τῶνδε μαρτύριον ἃ μέλλω φράσειν·
2260 Λαμπρῶν τις ἀνὴρ σύγγονος βασιλίδος
Κλῆσιν Πετρωνᾶς, δρουγγάριος ἀξίαν,
Ἐν γειτόνων γύναιον οἰκοῦν ἡδίκει
Τῷ τὰς διαίτας τῶν δόμων ὑψοῦν μέγα
Τῷ δωματίῳ προξενεῖν τοῦδε βλάβην
2265 "Ο καὶ προσῆλθε βασιλεῖ τούτου πέρι.
Ο δ' εὖ κελεύει Πετρων. λύσαι βλάβην,
'Αλλ' οὗτος αὖθις ἀδικῶν οὐκ ἀνίει·
Πρόσεισι γυνὴ τῷ στεφηφόρῳ πάλιν
Καταβοῦσα τῆς βίας δρουγγαρίου,
2270 Τὴν ἀδικίαν ἐκτραγῳδεῖ σὺν γόοις
Στείλας βασιλεὺς ἐξετάζει τὴν δίκην,
Καὶ γνοὺς Πετρωνἂν ὑπόδικον αἰτίαις
Αἰκίζεται μάστιξιν αὐτὸν ἐννόμως,
Καὶ στηλιτεύει φανερῶς ἐν τῇ πόλει,
9275 Καὶ συγκατασπα της διαίτας ἐκ βάθρων
Καὶ τῇ γυναικὶ τὰς ὕλας διανέμει
Καὶ φορτίδα δὲ τῶν ἀγωγίμων πλέαν
Ἰδὼν προκύψας ἐκ βασιλείων δόμων
Ἐξ ἐμπορίας κατάρασαν αρτίως
229 Καὶ βασιλίδος τυγχάνειν γνούς φορτίδα
Εμφορτον αὐτὴν τῷ πυρὶ καταφλέγει,
Μὴ δεῖν βασιλεῖς ἐμπορεύεσθαι λέγων,
Μήτ' οὖν παλιγκάπηλον ἀνύτειν βίον·
Μοίρα. δ' ἰδιώτιδι ταῦτ᾽ ἀφιέναι,
998; Ως ἂν ἀφορμὰς συμπορίζωνται βίου.
'Αλλ' ὡς δικαίου διάπυρος ἦν φίλος.
Οὕτως ἐπαχθῆς καὶ δύσαργός τις λίαν,
Τιμωρὸς ὑπῆν εὐσεβεῖν ᾑρημένοις.
Ελύττα καὶ γὰρ κατὰ σεπτῶν εἰκόνων,
2900 Καὶ προσκυνητὰς ἱερῶν μορφωμάτων
*Ανδρας ἁγίους, ἀγγελικούς τον βίον
Ὡς δυσμενείς τα δυσσεβεῖς, στυγητέους
Πάσαις εκάκου τῶν λυπηρῶν ἰδέαις,
Μηδὲν προλείπων εἶδος ἀπανθρωπίας,
2293 Ἠκίζετ', ἀπήλαυνε, κατεπυρπόλει,
Εἱρατῇ ζοφώδει κατέκλειε δεσμίους,
Βυθοῖς ἐδίδου καὶ μακραῖς κακουχίαις,
Ἔστιζεν ὄψεις, ὦ ξένης τιμωρίας 1
Καὶ ταῦτα ποιῶν ἐκμανῶς Σατὰν λάτρις
2500 Αὐτῷ δοκῶν ἦν τὰ Θεῷ πράττειν φίλα,
Η καὶ λατρείαν τῷδε δικτὴν προσφέρειν,
PG 143:97
CESARES.
Η φησι Χριστὸς ἐν λόγοις Εὐαγγέλοις.
Ταῦτ᾽ ἄρα πλείστους ἐνθέως Ανδρισμένου:
Καὶ χριστομάχον τοῦδ' ἐλέγξαντα; πλάνην
2505 Μόρῳ παραδοὺς μάρτυρας ἀπειργάκει·
Αλλοι δ' ἐναπέμειναν ἀλεῖπται βίῳ,
Οἷς Μεθόδιος συνάριθμος τυγχάνει
Καὶ Θεοφάνης σωφρόνως στιγματίας,
Καὶ ζωγράφος Λάζαρος καθεὶς τὰς χέρας,
2310 Δἷς ευχερώς έγραφεν εἰκόνας πάλιν.
Θεόφιλος σχεῖν σύζυγον βίου θέλων
Κοινώνὸν ἅμα τοῦ κράτους καὶ τοῦ λέχους,
Χορὸν συνῆξε παρθένων πολλαχόθεν
Καλῶν ἀπασῶν, ἅψιν εὐπρεπεστάτων
2315 Εν αἷσπερ ἐξέλαμπε τῶν ἄλλων πλέον
Οἷος σελήνης πλησιφαούς τις κύκλος
σώματος ώμα, λαμπρότητι του γένους
Καὶ μαρμαρυγαῖς τῶν λόγων Εικασία
Χρυσοῦν τι μῆλον ἀμέλει φέρων ἄναξ
2530 Περιπολῶν ἦν τὸν χορὸν τῶν παρθένων
Μνῆστρον σκοπῶν δοῦναί τι τοῦτο φιλτάτῃ·
Ὡς οὖν θεᾶται παριών Εικασίαν,
Κάλλους περιττοῦ θαυμάσας κόρην, ἔφη.
Διὰ γυναικὸς φαῦλα πάντ' ἀπεργύη.
23.5 "Η δ' ἡρέμ᾽ ἀντέφησεν εὐστόχως ἄγαν,
Αλλ' ἐκ γυναικὸς πηγάζει καὶ βελτίω
Ὁ δ' αὖ παρῆλθε θαυμάσας τὴν παρθένων,
Καὶ δοὺς τὸ μῆλον παρθένω Θεοδώ
Χώραν ἐχούσῃ πατρίδι Παφλαγόνων,
25 Ο Πλὴν εὐπατριδών πατέρων κατηγμένῃ
Κοινωνὸν αὐτὴν ἄγεται κράτους, λέχους,
Τὴν Εἰκασίαν παραβλέψα,, ὡς ἔφην·
Η μὴ τυχοῦσα κοσμική, σκηπτουχία;
Οὐ νυμφίου σε γηγενούς βασιλέως,
2.50 Πλουτεῖ νοητὸν παντάνακτα νυμφίον,
Καὶ βασιλείας οὐρανῶν κληρουχίαν·
Μονάσασα δὲ καὶ μονὴν δειμαμένη,
Ἠσκεῖτ᾽ ἐν αὐτῇ προσλαλοῦσα ταῖς βίβλοις,
Της μεστά συγγράμματα χαρίτων ἔφυ.
επέν 'Η δὲ βασιλίς ἡ Θεοῦ θεία δόσις
Στέργουσα κρβδην εἰκόνας σεβασμία;
Κατείχεν ἔνδον εὐλαβῶς κιβωτίου;
Μανίαν ἐκκλίνουσα τοῦ συνευνέτου
Ηνπερ προςῆγε προσκυνηταῖς εἰκόνων.
2. Καὶ δή ποτ' αὐτῆς προσκυνούση, εἰκόνων,
Αίσχιον ανδράσιον αὐτοῦ Θερσίτου
Παράφορον νοῦν καὶ παρακεκομμένων,
Ανακτόροις άθυρμα, ψυχαγωγία,
Πρώτ' ἐπισταν, Τί τάδ' ἐστι, ὦ Μινα;
2:50 Οὕτω γὰρ ὠνόμαζε τὴν βασιλίδα
Η δ' ἀφελῶς εἴρηκε, Καλὰ νινία.
Ἐκεῖθεν οὖν ἔδραμε πρὸς βασιλέα
Ἐκεῖνο τ' ἀνθρώπιον ὡς εἴθιστό ο.
Ο δ' ἤρετο ἐξ ὅτου περ ἔκειν καὶ π:θεν·
2005 Τόδ' ἐκμάνας ἔφησεν ήκειν ἐνθάδε,
Καὶ τινδὲ καλὰ προσκεκτησθα: νινια.
Συνεὶς βασιλεὺς εἰκόνας τα νινία,
θυμοῦ πνέων ἀπεισι πρὸς βασιλίδα
Καὶ λοιδορεῖται καὶ καθικνεῖται λόγοις.
Στον "Η δ᾽ ἦν σοφιστὴν ἀπατῶσα κακίας,
ut ait Christus in sermone evangelſeo.
Sic ergo plurimos decertantes fortiter,
scelestamque hujus arguentes hæresinı,
morte damnatos efficiebat martyres.
Aliquot tamen martyrii hortatores
supervixerunt, in quibns Methodius,
Theophanesque honesto compunctus stigmate,
et pictor Lazarus qui pernstis manibns,
belle tamen rursus pingebat imagines.
Jam Theophilus appetens vitæ sociam
imperii simul torique participem,
chorum undecumque collegit virginum,
quarum etsi nulla non erat formosissima
inter has tamen magis emicabat,
qualis est lunæ cuniulatus orbis,
venusto corpore et genieris splendore
sermonisque etiam dignitate Icasia.
Aureum ergo pomum manti gerens
ehorum virgineum rex circumibat,
ut hunc gratissimæ daret arthabonem.
Ut autem vidit in transitu Icasiam,
formam eximiam mirans puelle, ait:
Cuneta obvenerunt mala per mutterem.
Illa submisse, sed prudenter admodum,
Atqui ex muliere meliora manant, ait.
Rex admiratus virginem, praeterit;
pomoque tradito virgini Theodoræ
patriam quidem habenti Paphlagoniam,
sed de patriciis genitæ parentibus,
hanc simul imperit torique participein
fecit, præterita, ut jam dixi, lcwsia:
quæ ubi mundanuin non ést addpía sceptrum,
terrenique regis nuptiis excidit,
spiritatem et omnium Regein sponswin
lucrata est et cælestis regni sortent,
Monialis enim condito monasterio,
in hoc se exercuit litteris dans opera n;
ejusque exstant pleni lepote libri.
At imperatrix, inclytum Dei donum,
sacras imagines clantulum colens,
servabat reverenter in arca conditas
insanum odium conjugis declinans, `
quo cultores imaginum prosequebatur.
Cumque illa aliquando has ipsas coleret,
homuncio quidam Thersite deformior
dementi mente prædites et insipiens,
regii palatii ludicrum lirdibrium,
rogavit adstans: Quid ha sunt, o Mana?
hoc enim nomine reginam appellabat.
llla pure respondit, Sunt pulchre pup.
Protinus ad regem illinc cursu concito
homuncio ille venit pro more são.
Rex sciscitatur undénain ipse venial:
vesanus illinc sese redire ait,
et reginam possidere pulchras pupas.
Rex pupas intelligens esse imagines,
ira inflammatus pergit ad reginam,
eamque objurgat compellaus verbis asy crig.
Isa cavillatorem decipiens improbum,
PG 143:99
9)
EPJR.EMI CHRONOGRAPHI
a't se in speculo contemplantem spectra,
formam suam appellasse puparum nomine.
Sic elocut: regis exstinxit iram.
Rex hic Theophilus sæpenumero
tum per se ipse tum per duces bellicos,
quos multos habuit forti animo præditos,
Manuelem præsertim ac Theophobuin
feliciter bellavit cum hostium cæde.
Ambo enim erant dextri fortesque,
neminique cedebant suorum temporain
strenuitate vel arte imperatoria.
Ipse Theophilus liberalem manum
munificamque omnibus porrigebat.
Quare etiam hospitium splendidum magnum,
ad peregrinos excipiendos exstruens
suimet ædificio nomen indidit,
quod autea fuerat scortorum lustrum.
Nec rei venereæ prorsus erat obnoxius,
sed castimoniæ studebat mirifice,
Alexio autem cognomento Moseli
ex Armeniorum Crinitarum claro genere,
strenuo viro et duci magnanimo,
et venustate vultus exornato,
Mariam filiam nuptiis copulavit,
addito honore tituli cæsarei;
misitque cum classe contra Longobardos.
Sed enim invidente comitatu,
atque apud regem calumniante Casarem
uxor dum vixit calumnias dispulit.
Sed postquam illa vitam deseruit,
statim Alexius mundi se pompa abdicans
Casarea dignitate, propinquis, caris,
profanique omni tumultu saculi,
pauperem Christi exemplo saccum induit,
cœnobiumque tonsa coma ingressus est
Anthemii scilicet quod ipse construxerat,
ibique monachus vitæ confecit cursum.
Exin Amorio Theophili patria
Agarenorum capio exercitibus,
innumerabilis turba gladio periit,
aliaque plurima servituti addicta
ad Barbaros jure belli abacta est:
atque in his erant legionum duces
illic bellantium quadraginta duo,
qui etiam martyres denique evaserunt.
Hos ut redimeret rex legationem misit
significantem Persidis tyranno
ut hos dimitteret acceptis redimiis
centenariis quatuor cum viginti.
Sed verba respuerunt aures barbaræ.
Quare imperator longo mœrore affectus,
contracto morbo misere abrupit vitam,
uxorem atque optimates valde exorans
ut abolendas curarent imagines;
atque ut Joannem lupum, non pastorem,
Ecclesiæ cathedram retinere sinerent.
Col. τετραπλῇ.
Τὰς ἐν κατόπτροις ἐμφάσεις λέγουσα πως
Μορφῆς ἐμῆς ἰδεῖν τε φράσαι νινία.
Οὕτω θυμοῦ σβέννυσιν εἰποῦσ φλόγα.
Οὗτος βασιλεὺς Θεόφιλος πολλάκις
2365 Καὶ δι᾿ ἑαυτοῦ καὶ στρατηγῶν ταγμάτων
Άλλων τε πολλῶν ἀνδρικῶν, εὐκαρδίων,
Μανουήλ δ' οὐχ ἥκιστα καὶ Θεοφάνου,
Μάχας κατώρθου κτιννύων ἀντιπάλους"
Ηστην γὰρ ἄμφω δεξιώ, ρωμαλέω,
2570 Καὶ τῶν κατὰ σφᾶς οὐδενὸς λελειμμένω
Εὐανδρίαις τε καὶ καλαῖς στρατηγίαις.
Καὶ χεῖρα δ' εἶχε φιλότιμον, πλουσίαν,
Εὐεργετικὴν, φιλόδωρον εἰς ὅλους
Οθεν ξενῶνα καὶ φαεινὸν καὶ μέγαν
2375 Εἰς ἀνάπαυμα τῶν ξένων ἀπαρτίσας
Κλῆσιν ἑαυτοῦ τῷ δομήματι νέμει,
Οἶχον γυναικῶν ὄντα τὸ πρὶν ἀσέμνων·
Ηττητο δ' οὐδὲν ἀφροδισίων σφόδρα
Τῇ σωφροσύνῃ προστετηκώς εκτόπως·
2580 ᾿Αλεξίῳ δὲ τῷ Μωσηςὲ τού πίκλην
Ἐξ Αρμενίων Κρηνιτών λαμπροῦ γένους
Ανδρὶ στρατηγῷ, γεννάδα, ρωμαλέψ,
Κατὰ χαρίτων όψιν ἡγλαϊσμένῳ,
Μαρίαν συνέχισε την θυγατέρα,
2385 Τιμήσας αὐτὸν ἀξίᾳ τῇ Καισάρων
Καὶ σὺν στόλῳ πέπομφε πρὸς Λογγοβάρδους
φθονουμένου δὲ τοῖς κατ' αὐτὸν ἀνδράσι
Καὶ τῷ βασιλεῖ γ' ἐνδιαβεβλημένου,
Διαβολῶν σύζυγος ἦν ζῶσα λύτις
2500 Ἐπεὶ δ᾽ ἐκείνη κατέλιπε τὸν βίον,
Εὐθὺς περιφάνειαν ἐκλιπών βίου,
Καίσαρος ἀξίαν τε, συγγενείς, φίλους,
Αλλα τε πάντα καὶ πλέον τύρδην βίου,
Τὸ κατὰ Χριστὸν ἀμφιέννυται ξάκος,
2395 Καὶ τρίχα καρεὶς τὴν μονὴν ὑπεισέδυ,
"Ην αὐτὸς ἀνήγειρε την Ανθεμίου
Ἐν ᾗ μονάζων καταλύει τὸν βίον.
Τοῦ δ' 'Αμορίου πατρίδος Θεοφίλου
Ταῖς ᾿Αγαρηνῶν στρατιαῖς ἡλωκότος,
2400 'Απειραριθμήτου δὲ κτανθέντος στίφους
Καὶ πλῆθος ήλω μυριάριθμον τότε
Αχθὲν δορυάλωτον αὐτοῖς Βαρβάροις,
Ἐν οἷς στρατηγοὶ τῶν ἐκεῖθι ταγμάτων
Δεκὰς τετραπλὴ σὺν ἁπλῇ ξυνωρίδι,
2405 οι μαρτύρων εὕραντο καὶ στέφη τέλος
ανπερ χάριν πέπομφς πρέσβεις ὁ κράτωρ
᾿Απαγγελοῦντας τῷ κρατοῦντι Περσίδος
Δοῦναι λαβόντα λύτρα τὴν λύσιν σφίσιν
Κεντηνάρια πρὸς τέτρασι δις δέκα.
2410 ᾿Αλλ' οὐ προσέσχεν ἀκοὴ φαύλη λόγοις"
Οθεν βασιλεὺς ἐκτακείς μακρᾷ λύπῃ
Νοσήσας ἀπέρρηξε κακῶς τὸν βίον,
Πολλά δεηθείς συζύγου τῶν τ' ἐν τέλει
καθαιρέσει στέργοντας τῶν εἰκονισμάτων
2415 Τον Ιωάννην λύκον, οὐχὶ ποιμένα,
Εαν καθέδραν κατέχειν Εκκλησίας.
PG 143:101
CESARES.
ΜΙΧΑΗΑ Ο ΥΙΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΥ ΣΥΝ ΤΗ ΜΗΤΡΙ MICHAEL THEOPHILI FILIUS CUM THEOD ΚΑ
ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΙ ΑΥΘΙΣ ΜΟΝΟΣ. ΟΜΟΥ ΕΤ. ΚΕ'.
Εἶτα κρατάρχει τοῦ κράτους Θεοδώρα
Σὺν παιδὶ βραβεύουσα γαλήνης δόσιν
Τις πρῶτον ἔργον κατάγειν τοὺς φυγάδας
2420 Τούς τ' ἐν φυλακαῖς ἐκλύειν καθειργμένους,
Νείμαί τε παῦλαν τοῦ διωγμοῦ καθάπαξ·
Μετὰ δ' ἀναστήλωσιν ἔσπευδε δρᾶσαι
Τῶν ἱερῶν τε προσκυνητῶν εἰκόνων.
Εἶτα κατάγει του θρόνου Ἰωάννην,
2125 Αντεισάγει δὲ Μεθόδιον ἀξίως,
Οὗ προστατοῦντο; ὀρθοδόξων τοῦ στίφους
Καθίδρυσις γένοιτο σεπτῶν εἰκόνων,
Εἰς τοὐμφανές τε προκύνησις τοῖς ὅλοις.
Τέθ᾽ ἡ βασιλὶς ποιμεναρχῶν πληθύος,
2430 Πρὸς δ' αὖ λογάδων ἐνθέων μονοτρόπων
Δεῖται λιπαρῶς τοῦ ξυνευνέτου χάριν·
ὡς ἂν ὑπ' αὐτοῖς διαλλακταῖς, εὐχέταις
Θεὸς βασιλεῖ Θεοφίλῳ πταισμάτων
Καὶ χριστομάχου τῆς πλάνης λύσιν νέμοι
2.35 Συγγνωμονήσας ὡς συμπαθής Δεσπότης.
Καὶ τῶνδε προσοχὼν ταῖς λιταῖς εὐξαμένων,
Οἷα Θεός φίλοικτος, εὐσπλαχνος φύσει,
Ως πρὶν Μαναστῆν ἀξιοῖ σωτηρίας
Ὁ δ᾽ ἐνδίκως Εκπτωσιν ὑποστάς θρόνου
2440 Γόης Ἰανῆς ἐν μονῇ που διάγων
Χριστου τε μητρὸς τοῦδε λαβὼν εἰκόνας
Ομματ' ἀπεμαύρωσε τονδ' ὁ μαινόλης
υπερ μαθοῦσα βασιλίς τριπολία
Ζήλου φλεχθεῖσα τῷ πυρὶ τὴν καρδίαν
2.45 Τοῦδ' ἐκκοπῆναι τὰς κόρας τῶν ὀμμάτων
Εἰς ἔκτισιν ἐνδικον εὐθὺς ἠξίου.
ὑρμῆς δ' ἀνείρχθη ταῖς τινῶν συμβουλίαις·
Πλὴν πέμψας ηκίσατο τοῦτον σκυτάλη
Πληγαίς μακραῖς κόψασα τοῦδε σαρκίον.
2450 Ταύτης κρατούσης Βουλγάρων ἀρχηγέτης
Μαθὼν γυναικὶ σὺν ἀπαλῷ τεχνίῳ
Τὴν Ῥωμαϊκὴν ἡγμένην αὐταρχίαν,
Σπουδῶν δράσειν σύγχυσιν ἐπείλει μέγα
“Ας εἶχε συνθεὶς ἄνακτι τῶν Αὐσόνων,
2155 Καὶ καταδραμείν τοὺς ὅρους Ρωμαΐδος·
Προς τόνδε, φάναι τὴν βασίλισσαν λόγο;
Θεῷ δὲ κἀγὼ συντρίβοντι τὰς μάχες
Θαρρούσα πάντως ἀντιτάξομαι γέ σοι·
Κἂν μὲν νικήσω σὺν Θεῷ μαχουμένη,
2400 Μέγαν όφλήσεις τον κατάγελων όλοις·
Εἰ δ' αὖ νικήσεις οὐ τὸ νἶκός σοι μέγα
Γυναῖκα νικήσαντι θήλεαν φύσιν
Ὡς οὖν τάδ' ἀπήγγελτο μυσαρχηγέτη
Ὑφῆκεν ὁρμῆς τὴν ὀφρύν κατασπάσας,
21:5 ᾿Ανανεοί τε τὴν πρὶν εἰρήνην πάλιν.
Ἀλλὰ καλὸν πῶς πόθεν λόγῳ φράσαι
Hunc merito recenset inter Græcoruin errores Allatus in tractatu De lil. Eccl. Græcor. p. 117
Sim. citatque falsæ sententiæ auctores synaxarium,
Nicephorum, Zonaram, Constantinum Manassem,
Gennadium, aliosque anonymos; quibus nunc accedi Ephramius. Perniciosum errorem ego ipse nuper
refutavi in adnotationibus ad orationem Blemmy læ
MATRE, RURSUSQUE SOLUS. SUMMA ANNO
RUM XXV.
Postea cum filio regnat Theodora
quæ pacis reddidit imperio donum.
In primis enim exsules reduxit,
qu'que tenebantur vinculis emisit liberos,
persecutionis cursum omuino inhibens,
Mox properavit cultui proponere
sacras ac venerabiles imagines.
Deinde ejecto de sede Joanne
illi Methodium digne substituit,
quo præsidente orthodoxis partibus,
augustarum imaginum fieret restitutio,
easque publice populus adoraret.
Tunc imperatrix episcoporum cœlum
nec non sapientium hieromonachorum,
enixis precibus pro defuncto conjuge
oravit, ipsis ut intercedentibus
Deus augusto Theophilo culparum
errorisque hæretici veniam concederet
misericordia flexus ceu mitis dominus.
Horum reapse precibus aures præbens
Theophilum misericors clemensque Deus
ceu quondam Manassem salute dignatus est.
Interim is qui sede merito exciderat
planus Joannes in monasterio degens
Christi Matrisque ejus imaginibus
forte deprebensis oculos furiosus eruit.
Quo audito scelere inclyta regina
zeli vicissim flammis cor perusta
impio pupillas excuti oculorum
justo talione protinus imperavit.
Verum quorumdam prohibita consiliis,
mittens armatos scutica ministros,
multis verberibus corpus illi contudit.
Flac imperante, Bulgarorum dominus
sudiens mulieri teneroque puero
Romani imperii regimen commissum,
magnopere minabatur se abrupturum
fœdera quæ sibi cum Cæsare intercedebant,
et Romanos Bues incursaturum.
Tunc huic reginam sic rescripsisse aiunt:
Equidem cum Deo præliorum arbitro
prorsus aperto marte resistam tibi.
Quod si, favente Deo, superior fuere,
tu quidem orbi cuncto risui eris;
sin contra viceris, laus tua levidensis erit
victoriam de muliere retulisse.
Hæc ubi relata sunt Mœsorum duci,
is suum impetum superbiamque fregit,
pa‹isque veteris renovavit fœdera.
Sed est præclarum verbis jam referre
a me editam in Vaticanæ collectionis secundo volg:-
mine. Est autem hoc in loco ineptum Manassis
exemplum, viventis scilicet hominis in terreno carcere, comparatio com anima corpore soluta fernisque pœnis, quas Evangelium æternas esse affrmat, addicta.
PG 143:103
quomodo gens Mœsorum ad fidem venerit.
Femina apprime nobilis ex Bulgaris
natura soror principis Mœsorum
Constantinopolim captiva ducta est.
Hæc autem degens regio in palatio
ad salutare lavacrum accessit
edocta Christianorum religionem
simulque litteris Græcis erudita.
Hae deinde dimissa, rogante fratre,
aique ad hunc reversa, Christianos, ut par eral,
omni verborum magnificabat honore:
atque ut baptismatis gratiam reciperet,
fratrem egregiis hortabatur monitis:
sed is loquentem immota mente audiebat.
Verumtamen cum Bulgaros corripuisset
pestis, nullumque adesset remedium mali,
msi Deus fieret summi exitii aversor,
Christianæ princeps feminæ preci annuens
agnovit Dei virtutem insuperabilem,
sibique mitti postulavit episcopum:
a quo superveniente initiatur rite,
et lavacrum recipit incorruptionis.
Ob id Bulgaricus efferatus populus
principem suum molitus est occidere:
sed enim fretus validis crucis armis
rebelles conserta princeps pugna domuit.
Tunc omnes vera pariter ſide imbuti
dium libentes baptisma receperunt.
Igitur quoad præfuit imperio
reginarum gloria Theodora,
Romanæ res feliciter se habebant:
sed postquam summa cessit potentia in fil´u»,
sus deque permisceri cœperunt omnia.
Pecuniæ opumque Michael acervos
tolis, ut aiunt, plaustris effundebat,
comissans, potans, inter palpenes græcans,
)dem etiam platanum affabre ex auro factam
duosque gryphos et leones totidem,
atque aliam plurimam variam suppellectilein
quæ dignitati regiæ ornamento erat,
stulte conflavit ut pecunia fieret.
Rex Michael, quoniam ex proprio genera
non suppetebat regni successor hæres
Romanorum regem Basilium creal,
eique nuptiis copulat Eudociam
Luceris filiam, concubinam suam.
Patria Basilii Macedonia fuit,
ubi ex obscuris natus est parentibus,
qui manu propria agrum excolebant:
vir fortis, dester, viribus præpollens,
ætate florida, bene comatus, blandus,
et bono animo et mente constanti præditus,
Huic multa imperium portenderunt
signa jam inde a teneris unguiculis,
ex quibus dicam carmine pauca admodum:.
Estivo tempore radiis sub solaribus
dormienti, uti mos est rusticorum liberis,
advolans aquila (mirum prodigium!)
umbram expansis alis puero præbuit,
Εἰς πίστιν ήκεν εὐσεβῆ Μυσῶν ἔθνος.
Γυνή τις όντως εὐγενὴς ἐκ Βουλγάρια",
Ομπιμος οὖσα τοῦ Μυσῶν ἀρχηγέτου,
2470 Ήχθη δορυάλωτος εἰς Κωνσταντίνου.
"Η γ' ἐνδιατρίβουσα τοῖς ἀνακτόρος,
Βαπτίσματι πρόσεισι τῷ σωτηρίῳ,
Τὸ Χριστιανῶν ἐκδιδαχθεῖσα σέβας,
Καὶ γνῶσιν ἔσχε γραμμάτων Ελληνίων.
2.75 Αὕτη λυθείσα παρακλήσει συγγόνου
Καὶ τῷδ᾽ ὀφθεῖσα. Χριστιανούς, ὡς δεον,
Ὑπῆρχε θαυμάζουσα σεμνύνουσά τε,
Καὶ τόνδε βαπτίσματος ἔνθεον χάριν
ἔπειθε λαβεῖν ταῖς καλαῖς συμβουλίαις
200 ' δ᾽ ἦν τέως άτεγκτος οὐδ' εἰκων λόγοις.
Ἐπεὶ δ᾽ ἐπεισέφρησε λοιμός Βουλγάροις.
Οὐκ ἦν δὲ λύσις οὐδὲ φυγὴ τῆς νόσου
Θεὸς δὲ λυτὴρ ἐπτο λοιμοῦ παμφάγου,
Προσσχών γυναικὸς ταῖς λιταῖς χριστωνύμου.
2130 Εγνω Θεοῦ δύναμιν ἄμαχον τέως,
Καί οἱ σταλῆναι ποιμενάρχην ἠξίου
Παρ' οὗ σταλέντος καὶ μυείται κατ' ἔτος,
Καὶ λαμβάνει βάπτισμα τῆς ἀφθαρσίας
Οἱ χάριν ἔθνος ἐκμανὲν τὸ Βουλγάρων
2490 Αρχηγέτην σφῶν ἀνελεῖν τόνδ' ἠξίουν
ἀλλὰ πεποιθὼς σταυρικῇ παντευχία
Ηττησεν αὐτοὺς συμπλακείς κατά κράτου
Και τόντε πάντες εὐσεβοῦσι τὸν τρόπον
Βάπτισμα θεῖον προφρόνως δεδεγμένοι.
2495 Εως μὲν ὑπῆν ἐγκρατής αυταρχίας
Η Θεοδωρώνυμος ἀναστῶν κλέος
Κ' εἶχε τὰ πράγματα τῇ Ῥωμαΐδι·
Ἐπεὶ δ᾽ ὑπεξίστατο παιδὶ τοῦ κράτου,
"Απαντα πεπλήρωτο τῆς ἀκοσμίας,
2000 Σωρούς Μιχαήλ χρημάτων καὶ πραγμάτων
Κλαις ἀμάξαις εκκενοῦντος ἀφθόνως
Κώμοις, μέθαις, κόλαξιν, ἔργοις ἀτόποις.
ὓς ἐκ χρυσοῦ πλάτανον εὖ εἰργασμένην
Γρύπας τε διττοὺς καὶ λέοντας αὖ τόσους
2005 Είδη τε πλεῖστα παντοδαπών κοσμίων
Εἰς κόσμον, εἰς ἔκπληξιν ὄντα τοῦ κράτους
Χωνείᾳ παρέδωκεν ἐξ ἐμπληξίας.
"Αναξ Μιχαὴλ οὐκ ἔχων ἐξ ἐσφύος
Κληροῦχον ἀρχῆς καὶ διάδοχον κράτους,
20:00 "Άνακτα Βασίλειον Αὐτόνων στέφει,
Συζεύξης αὐτῷ πρὸς γάμου κοινωνίαν
Αὐτοῦ παλλακὴν Ὕγκερος Εὐδοκίαν.
Χώρας δ' ὁ Βασίλειος ἐξέφυ πάλαι
Μακεδονίας ἐξ ἀσήμων πατέρων
2515 Αὐτουργία τε χρωμένων γεωργία,
Ἰσχυρὸς ἀνὴρ, δεξιός, ρωμαλέος,
Εὐῆλις, ἡδῶν, εὐπρόσιτος, δασύθριξ,
Ψυχὴν ἀγαθὸς, τας φρένας ερρωμένος"
ῇ πόλλ' ἐμνᾶτο σύμβολα κραταρχίαν
2520 Εὐθὺς ἀπ' αὐτῆς παιδικῆς ἡλικίας
Αφ᾽ ὧν βράχιστα σημανῶ στιχουργία.
Θέρους βρεφικώς τῷδ᾽ ὑπ' ἀκτῖνα πάλαι
Ὑπνοῦντι, καθά τη πόνων ἔθος τέκνοι,
Επικαταπτὰς ἀετὸς θαῦμα ξένον
2025 Σκιὰν ἀνείς πτέρυγας ἕδρα τῷ βρέφει
PG 143:105
CESARES.
Περὶ βρέφους έδεισε μήτηρ ἐκτί πως
Τὸν ἀετὸν βλέψασα μὴ κατ᾽ ἐλπίδας
Σκιὰν σχεδιάζοντα τῷ βρεφυλλίῳ,
Καὶ τόνδε λίθοις ἀπελαύνει μακρόθεν
1530 Καὶ τήσδ' ἀπούσης, ὄρνις ὡς πρὶν κατέπτη
Τελῶν τὸ λειτούργημα παιδίῳ πάλιν,
Καὶ πάλιν ἀπήλαυνεν ἡ γειναμένη,
Καὶ τοῦτ' ἐδρᾶτο πολλάκις τῆς ἡμέρας.
ὡς δ᾽ ἐφήβων ήψατο τῆς ἡλικίας,
2535 Αγνώς τις ὢν ἅπασιν ἐσχάτως πένης
Βαδίσας ἧκε πρὸς πόλιν Κωνσταντίνου,
ὡς ἂν ὑπάρξας τῶν τινὸς θὰς εὐπόρων,
Ζωὴν τὰ συνέχοντα κτῷτο προσφόρως
Πόλιν δ' ὑπεισδύς κατέδαρθεν ἑσπέρα;
2540 Διομήδους μάρτυρος ἐν ναοῦ πύλῃ
Ως τις πενιχρὸς εὐτελής νεανίας.
Οναρ δ' ὁ μάρτυρ εμφανίζεται νύκτωρ
Τινὶ καθ᾽ ὕπνους τῶν ἔσω νεωκόρων,
Καὶ οἱ τὸν ἐκτὸς ἐγκελεύεται τάχο;
2015 Εἰσαγαγεῖν ἄνακτα τῆς πύλης ἔσω.
Ο δ᾽ ὑπεξελθὼν καὶ Βασίλειον μόνον
Εὑρὼν ὑπνοῦντα κατὰ λιτοῦ δαπέδου,
Πύλην ὑπῆλθε τοῦ νεὼ καὶ τὸν δόμον,
Δόξας ὄναρ φάντασμα μάταιον πέλειν,
2550 Καὶ πάλιν εἶχε τὸν νεωκόρον κλίνη·
Καὶ πάλιν ὄψις ταυτά οἱ παρηγγύα·
Καὶ πάλιν ἐξέδραμε της πύλης τάχος,
Καὶ Βασίλειον εὗρεν ὑπνοῦντα μόνον.
Ἐπεὶ δὲ τρὶς γένοιτο ταῦτα κατ᾿ ὄναρ,
2555 Καὶ σύνεσις ἦν οὐδαμοῦ νεοκόρῳ,
Δηλοῖ τὸ τρίτον ἐμφανῶς μάρτυς λέγων,
Εἶναι τὸν ἐκτὸς κείμενον βασιλέα.
ὖν εἰσαγαγὼν ὡς δέον νεωκόρος
Φιλοφροσύνη; καὶ ξενίας ἠξίου·
2560 Εἶτα συνιστᾷ τόνδε τῳ τῶν ἐν τέλει,
Κἀκεῖνος ᾠκείωσεν ἄνακτι πάλιν.
Ο δ' ύψος ἐβράβευσε τῆς κραταρχίας.
Καί τις μοναχῶν ἀρεταῖς ἐστεμμένος
Μέλλοντά τ᾽ εἰδὼς Πνεύματι θείῳ λέγειν,
2565 Κρήτην πατρίδα καὶ μονὴν κεκτημένος
Εκεῖσε τῷδε πρὸ κράτους ἀφιγμένῳ
Προείπεν ανάρρησιν εὖ κραταρχίας.
ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Ο ΜΑΚΕΔΩΝ ΕΤ. ΙΒ'.
Οὗτος Μιχαὴλ ἀνελὼν εὐεργέτην
Καὶ βασιλευτὴν καὶ δύτην τὸν τοῦ στέφους,
2570 Αὐτοκράτωρ μόναρχος ὤφθη τῶν ὅλων.
Οθεν συνιεὶς αἰκίᾳ συνειδότος
Φόνου δυσαχθὲς καὶ μιαιφόνον μύσος
Ἐξιλεοῦν ἔσπευδε Δεσπότην ὅλων
Αβυσσον ὑπάρχοντα τῆς εὐσπλαγχνίας,
2575 "Έργοις φιλοίκτοις καὶ καλῶν εὐποιίαις..
Μεθ' ὧν, νεὼν κάλλιστον, εὐπρεπή ξένον
Πολυτελές θέαμα τέρψιν ὀμμάτων
Ἐν βασιλείοις καινίσας Πρωταγγέλ
Νέαν ἀποκέκληκε τόνδ' ἐκκλησίαν·
2580 Καὶ πάλιν ἄλλον Ηλίᾳ τῷ Θεσβίτῃ,
ῦν ἐξόχω; ἦν καὶ τιμῶν καὶ σεμνύνων
Πομπαῖς ἑορταῖς δαψιλῶς ταῖς δι' ἔτους.
Οὗτος δι' αὐτοῦ καὶ στρατηγῶν καὶ στόλου
PATROL. GR. CXLIII
Tunc filio timuit mater vehementer
aquilam videns præter exspectationem
umbram tenello infanti suppeditantem;
lapidumque jactu procul abigebat avem.
Matre recedente, aquila rursus advolat,
alque suum puero præbet ministerium.
Rursus hauc mater abigit; idque sæpe
per vices illa die factitatum fuit.
Ut vero e pueris exceşsit Basilius,
omnibus ignotus atque egentissimus
ad Constantini urbem pedester venit,
nempe ut alicui diviti navans operam
vitæ adjumenta sustentandæ acciperet.
Ergo ingressus urbem dormiebat vespere
in valvis templi martyris Diomedis
tanquain egenus vilisque adolescentulus.
En autem martyr se conspiciendum obtulit
uni ex ædituís noctu per somnium, fubens
ut festinanter eum qui cubabat foris
regem, reclusis valvis, introduceret.
Egressus ille cum Basilium solum
nuda humo dormientem offendisset,
in templum regressus domum se recepit,
vanum se somnium æstimans vidisse;
iraque in lecto rursus se composuit.
Sed ecce oblata species mandatum repetit.
Ipse celeriter janua se proripit,
et Basilium dormientem solum reperit.
Cumque jam tertio somnium occurrisset,
neque rem ædituus prorsus intelligeret,
martyr ad extremum aperte dixit
eum, qui foris cubabat, esse regem.
Tunc introductum, ut par erat, æditaus
blandis officlis recreavit et hospitio:
tuin cụidam optimati commendavit,
qui rursus illum regi familiarem reddidit,
a quo Basilius regium honorem retulit.
Quin adeo quidam virtute fulgens monachus,
Spiritu divino futurorum præscius,
in Creta patria monasterium incolens,
illuc venienti ante imperium Basilio
veraciter prædixit regem creatum iri.
BASILIUS MACEDO AN. XII.
Hic Michaelem erga se beneficum
regnique datorem postquam interfecit,
solus cunctarum dominus rerum èxstitit.
Quare conscientive stimulis companetus
dum scelus cædis reputat infandæ,
placare aggressus est communem Dominum,
cujus clementiæ nullus est terminus,
bonis operibus et largiendo egenis.
Tum etiam templum novum pulcherrimum
mirum gratumque oculis spectaculum
regio in palatio angelorum principi
condidit, Novamque appellavit ecclesiam.
Rursusque templum aliud Eliæ Thesbitæ,
quem colebat præcipue per anni cursum
pompis, diebus festis, honore lauto.
lic per suos duces perque exercitum
PG 143:107
perdebat hostes igne gladio vinculis,
urbesque illorum suo adjungebat regno.
Hic templi Sophiæ apsidem occiduam
jam laborantem temporis injuria
artificum refecit eleganter manu!
multisque aliis terræ motu dirutis
delubris congruam suppeditavit opem:
Judæos quoque multos ad rectam fidem
pellexit, vitæ agendæ adjumentis præbitis.
Quin Rossos hactenus errori deditos
ad religionem Christi curavit trahere.
Egregius etenim missus ad hos episcopus
suasit cunctis ut ad Christum accederent,
Christi evangelica narrans miracula.
Tum Rossi postulabant signum cernere
quod narratarum rerum fidem faceret.
Ergo verbi evangelici divinum librum
episcopus cum precibus in ignem misit;
bunc autem vis flammarum non læsit vorax.
Qua re attoniti Dominum sunt secuti
Rossi, et baptismi munus susceperunt.
Exin Leonem filium Basilius
Santabareni absurdis consiliis obsequens
invidi pravique viri, in custodiam tradidit.
Et quidem oculos forte amissurus erat
dilectus filius Leo mandato patris,
ni patriarcha cum conscriptis patribus
precibus fregissent parentis consilium.
Sed tamen jam diu in vinculis manebat Leo.
Ecce autem præbito publice convivio
psittacus avis loquax et imitatrix
Leonis inter epulas nomen cœpil
ingeminare convivisque expressit lacrymas;
qui ad genua domini flagitanter proni
reconciliarunt denique filium patri,
qui Leoni dignitatem cum gratia reddidit.
Rex aliquando venans in cervum incidit
eximia magnitudine celsisque cornibus,
quem statim instructus armis cursu appetiit;
jamque occisurus erat elato gladio,
cum ille contra irruens hostem cornibus
sublatum in avios locos fuga abripuit.
Sed enim comes juvenis prævertens cursu
regem præciso baltheo neci eripuit;
qui sane egregium servatori præmium
contulit, abscisso capite. Prob injustitiam!
LEO SAPIENS AN. XXV.
Exstincto Basilio, successor hæres
filius imperii habenas tractandas cepit
Leo mundanæ sapientiæ nulllus inscius,
quadriga doctrinarum apprime exercitus,
arcana divinandi præsertim arte,
quæ At incantationibus cursuque siderum,
quæque peritis cuncta futura paudit.
Profecto rei divinatoriæ artique astrologoram vanissimæ male deditus fuit Leo; cujus rei
testem me videre memini codicem perantiquum
insignem, e Byzantina aula ut puto profectum, in
quo mendacis perniciosæque artis præcepta copioB.
Εχθροὺς ὑπῆρχε κτιννύων, είργων, φλέγων
2585 Καὶ σφῶν πόλεις ἅρπαγμα τιθεὶς τῷ κράτει
Ναοῦ Σοφίας καὶ δυτικὴν ἁψίδα
Κάμνουσαν ἤδη τῷ χρόνῳ τῷ παμφάγῳ
Ηδρασε χερσὶ τεχνιτῶν εὐμηχάνως·
Ναοῖς τε πολλοῖς γῆς κλόνῳ τεθραυσμένοις
2.90 Τὴν δυνατήν σύναρσιν εἰσῆξε σφίσιν·
Πολλούς τ' ἐπεσπάσατο τῶν Ἰουδαίων,
Πρὸς πίστιν ὀρθὴν χρημάτων συνεργία.
Καὶ Ῥὼς ἔθνος πρὶν κεκρατημένον πλάνη
Χριστῷ προσελθεῖν εὐσεβῶς δράσας ἔχει·
2595 Σταλείς γὰρ αὐτοῖς ἀρχιθύτης τῶν πάνω
Επειθε πάντας τῷ Χριστοῦ προσιέναι
Εὐαγγελίῳ καὶ Χριστοῦ τεραστίοις.
Οἱ δὲ πρὸς αὐτοῦ κατιδεῖν ᾔτουν τέρας
Πρὸς πίστιν ὧν ἔφασκε Χριστοῦ θαυμάτων
2000 Εὐαγγέλων γοῦν πυκτίδα θείαν λόγων
Εὐξαμένου τε καὶ πυρὸς θέντος μέσον
*Αφλεκτος ὤπτο τῷ πυρὶ τῷ παμφάγω.
Οἱ δ᾽ ἐκπλαγέντες προστίθενται Κυρίῳ
Βαπτίσματος δώρημα προσδεδεγμένοι·
2005 Καὶ παῖδα τὸν Λέοντα πεισθεὶς ἀτόποις
Σανταβαρηνοῦ βασκάνου συμβουλίαις,
Γόητος ἀνδρὸς, φυλακῇ καθειργνύει
Καὶ τάχ' ἂν ἀπέσβεστο λύχνους ὀμμάτων
Ο φίλτατος παῖς πρὸς φυτοσπόρου Λέων,
2010 Εἰ μὴ πατριάρχης τε καὶ γερουσία
Λιταῖς ἀπεῖρξαν σκέμματος τὸν πατέρα·
Εμφρουρος ἦν ὅμως δὲ μακρὸν τὸν χρόνον
Δήμῳ δὲ κοινῆς ἡγμένης πανδαισίας
Πτηνὸν μιμηλὸν ψιττακός, ζῶον λάλον,
2615 Λέον, Λέον, κέκραγε συχνῶς ἐν πότῳ,
Καὶ συσσίτους δείκνυσι πλήρεις δακρύων
Καὶ προσπεσόντες λιπαρῶς τῷ δεσπότη
Ἐξιλεοῦνται τῷ πατρὶ τὸν υἱέα·
Καὶ σπένδεταί οἱ καὶ πάλιν νέμει κράτος.
2620 θηρῶν ἐλάφῳ βασιλεὺς ἐντυγχάνει
Υπερφυεί τε καὶ λίαν κερασφόρω,
Εφ' όν ξιφήρης κατέτεινε τὸν δρόμον,
Καὶ φθὰς ἐπῆρε τὸ ξίφος πλῆξαι θέλων.
῾Ο δ' ἀνθυποφθὰς τοῖς κέρασι σφαγέα
2625 "Αρας ἀπῄει κατὰ δυσβάτων τόπων.
Καί τις προλαβὼν ἐξομαρτούντων νέων
Ζώνην τεμὼν σέσωκε τὸν βασιλέα.
*Ος σῶστρα καλὰ τῷ σεσωκότι νέμει
Τομὴν κεφαλῆς· φεῦ δίκης τῆς ἀδίκου 1
ΛΕΩΝ Ο ΣΟΦΟΣ ΕΤ. ΚΕ.
2630 Βασιλείου δὲ τὸν βίον λελοιπότος
Διάδοχος παῖς ἀναδείκνυται κράτους
Λέων σοφίας κοσμικής πάσης ίδρις,
Τῆς τετρακτύος τῶν σοφῶν μαθημάτων,
Καὶ μαντικῆς αὐτῆς ἀποῤῥήτου πλέον
2635 Τῆς δι' ἐπῳδῶν καὶ δρόμου τῶν ἀστέρων,
Μύσταις διδούσης τὴν πρόγνωσιν τῶν ὅλων
sissime traduntur. Ex eo nimirum codice fragmenta
tria Juliani Laodicensis nuper ego edidi. Nota quoque sunt oracula, quæ Leonis imp. nomen præ se
ferunt.
PG 143:109
C.ESARES.
Τάλλα μὲν οὗτος εὐσεβὴς ἦν, ὀρθόφρων,
Κοινῶν τε διοίκησιν ἦγεν ὡς δέον·
Τετραγαμίᾳ δ' ώμιληκώς συζύγων
2640 Καὶ πρὸς νόμων κώλυμα μὴ φέρειν λέγων
Κυδοιμὸν ἐντίθησι προστάταις νόμων·
Καὶ ποιμενάρχην ἐνστάτην δεδειγμένον
Ποίμνης ἐλαύνα, καταγαγὼν τοῦ θρόνου.
Πρώτην δὲ τιμων συζύγων βασιλίδα
2645 Τὴν μαχαριστὴν Θεοφανώ τὴν πάνυ
Αγχιστα ναοῦ κηρύκων ἀποστόλων
Νεὼν ἀνιστᾷ τῇδε τῶν ἐξαισίων,
Ἐν ᾧ σορὸν τίθησιν αὐτῆς λειψάνων.
Καὶ πάλιν ἄλλον καινίσας θεῖον δόμον
2050 Χριστοῦ πάλιν ζωῷ γε Λαζάρῳ φίλῳ
Ἐν τῷδ᾽ ἐθησαύρισε κἀκείνου δέμας,
Καὶ Μαγδαληνής Μαρίας τῆς ὀλβίας.
Πρὸς τοῖσδ᾽ ἀνιστᾷ καὶ μονὴν Κωνσταντίνῳ
Ἐν ταῖς νοσσιαῖς τῷ Παφλαγόνι γένος
2655 Καὶ θηλυδρία, πλὴν δ᾽ ὅμως πεφιλμένῳ,
ῶν ἀποκείρας πρῶτον εἰς ῥακενδύτην
Λόγοις προαχθεὶς Σαμωνά τοῖς βασκάνοις·
Εἶτ᾽ ἐκδύσας ἄμφια τὰ μονοτρόπων
Αξια, τιμᾷ τοῦ παρακοιμωμένου,
Σ600 ' καὶ μονὴν ἤγειρε τὴν εἰρημένην.
Τὸν δ' ἐν νεῷ μάρτυρος ὄντα Μωκίου,
ἑστῶτα δ' ἀγχοῦ κιγκλίδος θείου δόμου,
Δορυφορίας βασιλικῆς ἡγμένης
Κατὰ κάρα; ἔπληξεν ανήρ τις βάκτρω
2065 Καὶ τἀχ᾽ ἂν αὐτὴν συνέτριψεν ἐσχάτως,
Εἰ μὴ προσαγμάξαν γε βάκτρον λυχνία
Τὸ πλεῖστον ἀφῄρητο βιαίας ξύμης·
“Ο συμβὰν εἰργάσατο θροῦν τοῖς ἐν τέλει·
Προήγορος δὲ και μονοτρόποις μέγας
2670 Μάρκος παρὼν ἔφησε τῷ στεφηφόρ
Ο συνυρήνας τῷ μεγάλῳ Σαββάτῳ
Μέλος τετραῴδιον εὐφυεστάτως,
Ἐκ τοῦ παρόντος ἐς νέωτ' ἀραρότως,
Δέκατον ἄρξων, βασιλεῦ, ἴσθι χρόνον
2675 Καὶ σύνδρομον γένοιτο τουργον τῷ λόγῳ.
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Ο ΑΔΕΛΦΟΣ ΑΥΤΟΥ͂ ΜΗΝ. ΙΓ.
- Λέοντος ἀρχὴν καὶ βίον λελοιπότος,
Ομαιμος ᾿Αλέξανδρος ἔσχε τὸ κράτος,
Ανὴρ ἀσελγής, ἐκδεδιητημένος,
Αθυρμ' ερώτων, ἀκολασία, φίλος,
2680 Κώμοις, μέθαις χαίρουσα χοιρώδης φύσις,
Ῥέκτης κρυφίων Αφροδίτης ὀργίων,
Φαύλοις, ἀγύρταις, ἀνδράσιν εὐτραπέλοις
Τριωβολιμαίοις το χειρίζων κράτος"
Οστις καταρχήσατο της κραταρχίας
2685 Ως συγγόνου πρόῤῥησες ἐν γ' ἔτος μόνον,
Μηνας δεκατρείς δυστυχεστάτους φέρων.
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Ο ΥΙΟΣ ΛΕΟΝΤΟΣ Ο ΠΟΡΦΥ
ΡΟΓΕΝΝΗΤΟΣ ΣΥΝ ΤΟ ΠΕΝΘΕΡΟ ΑΥΤΟΥ
ΡΩΜΑΝΟ ΤΟ ΛΑΚΑΠΗΝΟ, ΟΜΟΥ ΕΤ. Κα.
Τούτου καταστρέψαντος αἰσχρῶ; τὸν βίον
Locutionem nuntius apostolus, quae est in
editione Eusebii Mediolanensi, p. 70, reprehendit
at incredibilem, abjiciendamque judicavit, in suis
animadversionibus doctus quidam vir Itakus. ded
His cæteroquin pius et orthodoxuš
rem dirigebat æquo jure publicam;
sed tamen quartis celebratis nuptiis,
nec leguin hac in parte frenum patiens,
tumultu perturbavit custodes jutis;
et patriarcham adversautem sibi
grege procul pepulit detractum throno;
Tum ut suam primam conjugem reginami
Theophanonem mortuam honoraret;
delubro proximám apostolorum
ædem huic exstruxit ingentis molis
ibique reliquias ejus in arca posuit.
Rursusque aliam iustaurans sacram ædem
amico Christi redivivo Lazaro,
ibilem corpus ejus clausit loculo,
nec non beatæ Magdalenæ Mariæ.
Cœnobium insuper struxit Constantino
Paphlagoni in eo loco qui Nidus dicitur,
turpi viro, sed tamen dilecto sibi;
quem coma tonsa jussit esse monachum
verbis instinctus Samonæ invldeutis:
postea detracta monachali veste
cubicularii honore condecoravit
illum cui monasterium, ut dixi, struxerat:
Exin imperatorem in templo martyris
Mocii versantem, dum regii satellites
cancellis propinquarent divinæ domus;
nescio quis fuste percussit in capite;
quod quidem illi prorsus confregisset;
nisi pendenti lychno illisus fustis
multum de vi lethali perdidisset.
Atque id proceres valde turbavit facinus:
Fatidicus autem et clarus inter monachos
Marcus, qui panxit carmen tetraodium
Sabbati magni pervenusto metro,
forte ibi præsens regem sic est affains:
Tempore ex hoc certum te esse volo
decem adhuc annos fore regnaturum:
fuitque verbis reapse eventus consonus.
ALEXANDER LEONIS FRATER MENS. XHI
Leone deserente cum vita imperium,
frater obtinuit sceptrum Alexander,
vir impudicus perditisque moribus,
servus libidinum, incominentiæ deditus,
comessator, ebriorus, ingenium bratam,
atque arcanorum Veneris orgiorum assecta.
Improbis hic scurris circumforaneis
vilibusque rem gerendam tradebat publicam.
Qui postquam in imperio debacchatus est
anno, ut frater praedixerat, haud plus uno,
mense misere interiit, tertio decimo.
CONSTANTINUS LEONIS FILIUS PORPHYR() -
GENITUS CUM SOCERO SUO ROMANO LACAPENO ANN. XXVI.
Ubi Alexander turpiter vitam clausit,
ecce tibi κήρυξ ἀπόστολος nuntius apostolus apu
Ephræmium. Quare sic reapse legerat ofim interpres Armenius etiam apud Eusebium.
PG 143:111
Constantinus purpuræ germen primam
Leonis filius imperium obtinait,
ætatem prorsus teneram adhuc degens,
Dom is cum matre rei præsideret publicæ,
Romanus quidam Lacapenas patria,
dux exercituum munere drungarius,
fefellit puero regnatori fidem.
Moa ad regni societatem admissus fuit
non sine gravi jurejurando pactoque inito
fore ut conregnaret cuin rege puero,
imperiique et pueri simul tutelam gereret,
atque buic incolumem servaret potentatum
cujus reapse bæredem pater fecerat.
Sed non servavit Lacapenus fœdera:
quin adeo filios tres designavit Cæsares;
sibique vindicavit publicarum rerum
curam universam imperilque regimen.
Interim tamen Constantinus quoque
cum sene ejusque liberis imperabat.
Atque ita tempus lapsum est diutinum;
nimirum viginti et sex fluxerunt anni.
CONSTANTINUS SOLUS AN. XV.
Tunc demum comprehensos Constantinus
cauto artificio idoneoque tempore
patrem cam filiis regibus insitivis
dominio exuit solusque imperium tenuit.
Hic pius erat et orthodoxo animio,
et nihil in Ecclesiæ institutis innovaus,
imo huic dilectæ ceu matri obediens,
et divinorum dogmatum defensor,
et juris observantiam in primis exigens.
Idem doctrinis præditus sapientibus
profanisque literis eximie instructus,
baruın quoque gessit semper patrocinium,
quibus et tradendis magistros præposuit.
Tamen indignæ imperio dotes inerant:
namque rempublicam socorditer regebat,
nimis irascebatur delinquentibus
pœnisque erat sumendis inexorabins.
Idem magistratus senatoriosque gradus
præfecturasque et militares ordiues
viris tradebat prorsus haud idoneis,
indignis omnique vitio laborantibus,
officia cuncta auro venalia exhibens.
Hic cum Romano dum regnaret adhuc,
imago Christi Domini haud manu facta
miro artificio in mantili picta
Edessa urbe Byzantium translata fuit.
Rossicus etiam plurimus exercitus
quindecim mille naves onerarias,
ut fama est, ducens, cunctaque depopulans
ad urbem regiam direxit cursumn.
Sed enim prope universus auxilio Dei
Virgine quoque matre ferente opem
Romanæ classis impetu deletus fuit.
ROMANUS CONSTANTINI FILIUS AN. III.
Exin Porphyrogenito vita functo
Romanus filius imperator exstitit,
Κωνσταντίνος βλάστημα πρώτος πορφύρας
Λέοντος υἱὸς παραλαμβάνει κράτος
2690 Νέος κομιδή τυγχάνων ἡλικίαν.
Σὺν μητρὶ διέποντι τῷδε τὸ κράτος
Επιφυείς τις 'Ρωμανός ἐκ Λακάπης
Πέλων στολάρχης δρουγγάριος ἀξίαν,
Απεστάτησε τοῦ νέου στεφηφόρου.
2695 Όρκοις φρικαλέοις δὲ συνθήκαις θ' άμα
Εἰς βασιλείας προσδεχθεὶς κοινωνίαν,
Ως συνανάσσῃ τῷ νέῳ στεφηφόρῳ,
Καὶ κηδεμών ή τοῦ νέου καὶ τοῦ κράτους,
Καὶ τῷδε τηρήσει κραταρχίαν
2700 Ως κλῆρον όντως πατρόθεν δεδεγμένῳ·
Οὐ πάντ' ἐφυλάξατο τῶν συγκειμένων,
Αλλ' υἱέας τρεῖς εἰς βασιλέας στέφει,
Αὐτῷ ἀπεκλήρωσε κοινῶν πραγμάτων
Φροντίδα πᾶσαν καὶ διοίκησιν κράτους.
2705 Τέως δὲ συνίθυνε καὶ Κωνσταντίνος
Τῷ πρεσβύτῃ καὶ τοῖς νεωτέροις κράτος,
Καὶ μακρὸς ἐξήνυστο τῷ μέσῳ χρόνος
Πρὸς εἴκοσιν ἐξ παραῤῥνέντων χρόνων.
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΝΟΣ ΕΤ. ΙΕ΄.
Καὶ τηνικαῦτα συλλαβών Κωνσταντίνος
2710 Ως νουνεχῶς τε καὶ λίαν ἐπηδόλως
Φίτυν τε παίδας άνακτας παρεγγράφους
Καθεῖλεν ἀρχῆς καὶ μοναρχεῖ τοῦ κράτους.
Ὑπῆρχε δ' οὗτος εὐσεβής τις, ὀρθόφρων,
Μηδὲν νεοχμῶν τῶν ἐθῶν Ἐκκλησίας,
2718 Εἴχων δὲ ταύτῃ καθὰ μητρὶ φιλτάτῃ,
Ὑπερμαχῶν τε δογμάτων τῶν ἐνθέων,
Καὶ πάντα ποιῶν πρὸς φυλακὴν τῶν νόμων
Ην ἐν μεθέξει καὶ σοφῶν μαθημάτων
Παιδεύσεώς τε τῆς θύραθεν εἰς ἄκρον·
2720 ἂν καὶ προμηθεὺς ὤπτο συνεἶναι βίψ,
Τῆς σφῶν ἐπιστήμης γε τάξας τεχνίτας·
Πλὴν εἶχεν ἅττα μὴ προσήκοντα κράτει.
Αὐταρχίαν γὰρ μαλακώς ἦν ἐθύνων
Πρᾶτο καὶ δύσοργος ἡμαρτηκόσιν,
2725 Πρὸς δ' αὖ κολαστὴς ἀπαραίτητός σφισιν.
᾿Αρχαιρεσιάζων δὲ βουλάς τ' ἐκφέρων,
Αρχαῖς τε κοιναῖς καὶ στρατηγίαις όλαις
*Ανδρας ἐφίστα μηδαμώς πεφυκότας,
᾿Αναξίους δὲ καὶ μοχθηροὺς εἰσάπαν,
2730 Αρχὰς ἁπάσας χρημάτων ὁρῶν ὠνίους.
Τούτου Ῥωμανῷ συνανάσσοντος τότε
Εἰκὼν ἀχειρότευκτος Χριστοῦ δεσπότου
Ἐν χειρομάκτρῳ διαγραφείσα ξέναις
Εξ Εδέσης ἠνεκτο πρὸς Βυζαντίδη •
2735 Και Ρωσικός τις μυριάριθμος στόλος
Φέρων ἀριθμὸν ὁλκάδων πρὸς τοῖς δέκα,
; φασι, πεντεχιλιοστύας όλας
Λεηλατήσων κατέπλευσε πρὸς πόλιν·
Σχεδὸν δ᾽ ἅπας ἔφθαρτο τῷ Θεοῦ σθένει
2710 Καὶ μητρανάνδρου Παρθένου συμμαχία
Πρὸς ἀντιπρώρου Ρωμαϊκοῦ τοῦ στόλου.
ΡΩΜΑΝΟΣ Ο ΥΙΟΣ ΑΥΤΟΥ ΕΤ. Γ'.
Τοῦ πορφυρανθοῦς δ' ἀπολιπόντος βίον
Ο παῖς Ῥωμανὸς ἀναδείκνυται κράτωρ,
PG 143:113
CESARES.
Οπερ συνήπτο πρὸς γάμου κοινωνίαν
2745 Θεοφανώ τις ἐκ χαμερποῦς τοῦ γένους,
Η τἀνδρὶ τίκτει παῖδας ἄρρενας δύο,
Τον Βασίλειον, πρὸς δὲ τὸν Κωνσταντίνον,
Οὓς βασιλικῇ ταινία στέφει φίτυς·
᾿Ανὴρ τρυφηλός, ἐκδεδιῃτημένος,
9750 Μέθαις τε κώμοις προστετηκὼς ἐξόχως,
Φιληδονίαις, ἀφροδισίοις, πότοις,
Ανδράσι λοιμοῖς συνδιάγων καὶ φθόροις.
Κοινῶν δὲ διοίκησιν ἦν ἐγχειρίσας
Ἰωσήφ τινι τὴν ἐπίκλησιν Βρίγγα
2755 Πραιποσίτῳ τε καὶ παρακοιμωμένῳ·
Όμως στρατηγοῖς ἀνδρικοῖς κεχρημένος
Στόλφ τε βαρεί κατ' ἐχθρῶν ἀντιπάλων,
Νίκας κατώρθου τοὺς ἐναντίους τρέπων
Φωκάν Νικηφόρον γὰρ ἄνδρα γεννάδαν
2760 Σύν συγγόνῳ Λέοντι στρατηγοὺς ἔχων,
Αἱρεῖ δι' αὐτῶν ὑπεναντίων πόλεις,
Καὶ θράσος ἐχθρῶν ὑποκλίνει τῷ κράτει.
ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΦΩΚΑΣ ΕΤ. Γ.
Τούτου καταστρέψαντος αἰσχρῶς τὸν βίον,
Καὶ κράτος υἱοῖς γαμετῇ λελοιπότος,
2765 Φωκάς Νικηφόρος τις ἀποστὰς κράτους
Ανηγορεύθη βασιλεὺς αὐτοκράτωρ
Παρὰ στρατηγῶν τῆς Εω καὶ ταγμάτων.
Οὗτος στρατεύσας κατὰ Σύρων Κιλίκων
Πολλὰς πόλεις σφῶν εἶχε τῆς μάχης νόμῳ,
2770 'Αδαναν, Ρωσόν, τεῖχος Αναζαρβέων,
Πρὸς ταίσδε Ταρσὸν καὶ Μόψου τὴν ἑστίαν,
ἂν καὶ πύλας ἤγαγε πρὸς Βυζαντίδα
Εχούσας εὖ τέχνης τε καὶ ποικιλίας·
Καὶ θεῖον τύπωμα Χριστοῦ τοῦ Δεσπότου
2775 Εὐρών κεράμῳ προστυπωθὲν ἀτέχνως
Ἐξ Ἱεραπόλεως άστεος Σύρων,
Καὶ βόστρυχόν γ' αίματι συμπεφυρμένον
Ἐκ προδρομικῆς κάρας ἀνειλημμένον.
Ανακομίζει πρὸς πόλιν βασιλίδα.
1780 Καὶ φρούρια πλεῖστα δὲ τῶν ἐναντίων
Κράτει καθυπέταξε τῆς Ῥωμαΐδος.
Καὶ ταῦτα μὲν κάλλιστα κατορθωμάτων.
Πλὴν τοῦδε λαμπρὸν ἐπισκιάζον εἶχε τι
Ηττητο χρημάτων τε καὶ χρυσαργύρου,
2785 Καντεῦθεν εἰς ἃ μὴ δέον παρακλίναςΔασμοῖς τε καινεῖς κατατρύχων καὶ φόροις
Ὑπήκοον πᾶν ταῖν χεροῖν τῶν πρακτόρων,
Αφθη μισητὸς πᾶσι καὶ τοῖς ἐν τέλει
Καὶ μᾶλλον οἷς ἔθιμα τῆς Ἐκκλησίας
2790 ᾿Ανατρέπειν ἔσπευδε καὶ κακῶς λύειν,
Ψήνον πρὸς αὐτὸν ἑλκύων ἐπισκόπων·
Καὶ τῷ ταμείῳ ποιμένος τεθνηκότος
Τὰ πτωχικὰ πράγματα τῆς Ἐκκλησίας
Συνεισφέρειν δεῖν θεσπίσας παρανόμως.
2795 Οὐχ ἧττον ἐξέμηνε πάντας πρὸς μίσος
Τὸ κατ' ἐκείνου τεῖχος ὑπερηρμένον,
*Ο κυκλόθεν τέτευχε τοῖς ἀνακτόροις,
Υψιτενές τ' δν καὶ περίδρομον λίαν.
Καὶ δόγμα δ' εἰσήνεγκεν οὗτος ἐν μέσῳ
2800 Θεσπίζον ὡς δεῖν στρατιώτας ἐξίσου
Μάρτυσι τιμήν καὶ γεραίρειν τοῖς ὕμνοις
▲ cui matrimonii jure conjuncta erat
Theophano plebeio prognata genere.
Hæc viro peperit masculos filios duos,
videlicet Basilium et Constantinum,
quos regio quoque stemmate ornavit genitor:
vir voluptarius et corruptis moribus,
potando, comessando plus nimio deđitns,
deliciisque et veneri et conviviis,
sodalibus utens pessimis et corruptoribus.
Rei vero publicæ curam gerendam tradidit
Josepho cuidam, cui Bringæ agnomen erat,
præpositi gerenti munus et cubicularit.
Is tamen strenuos habens in armis duces
valido.cum exercitu victorias retulit
feliciter, suosque hostes in fugam compulit,
Phocam quippe Nicephorum fortem virum.
Leonemque fratrem ejus duces habuit;
quorum virtute cepit hostinm urbes
fastumque illorum imperii jngo subdidit.
NICEPHORUS PHOCAS AN. VI..
Postquam Romanus turpiter vitam clausit.
relicto imperio conjugi atque liberis,
Phocas Nicephorus,fallens imperio fidem
electus est ad honorem regium
ab Orientis ducibus et exercitibus.
Hic bellum gerens contra Syros Cilicas
multas illorum urbes vi martia cepit,
Adanam, Rosum, Anazarbensium murum,
præterea Tarsum atque Mopsuestiam,
quarum etiam portas Byzantium transtulit
insigni arte et vario perfectas opere.
Divinam quoque Christi Domini emīgiem
haud manu factam et in olla inventam
Syrorum ex urbe Hierapoli,
capillique partem concretam, sanguine.
e Præcursoris capite desumptam,
að urbem regiam transtulit.
Locos quoque munitos hostium plurimos
Romanorum redegit in ditionem.
Et hæc quidem splendide ab eo sunt facta.
Verum hujus lucis nullæ non erant tenebræ;¸
pecuniæ laborabat cupiditate,
proptereaque ab æquo declinans jure
novorum tributorum molestia imposita.
quæstorum manibus subditos vexabm.
Hinc plebi. et optimalibus exosus erat;
præsertim qui canones Ecclesiæ
per scelus violare molitus est,
episcoporum aliquot suflragiis captis.
Nempe ad regium ærarium defuncto opiscopo,.
opes Ecclesiæ pauperibus debitas
iniqua lege deferendas sanxit.
Nec minus odii publici incendit flammaın.
excitata jussu ejus mari moles
insignis celsitudinis et magni ambitus,
quæ palatium undique circumvallabat.
Is etiam novum protulit decretum
quo martyrum honore jubebat milites,
coli, sacrisque hymnis celebrari,
PG 143:115
EPHREMI CHRONOGRAPHI
qui in prælio casi vitam amisisssent:
eamque rem, ut arbitror, perfecisset,
pi patriarcha cum cæteris episcopis,
proceresque, ut par erat, obstitissent.
Huic infensus Joannes Tzimisches
propter acceptas sine merito injurias,
audacibus cum sociis insidias struxit,
dirum nempe molimen, mortis laqueum,
facinoris ministram reginam habens.
Quare cum sociis in cistam impositus,
quam regina astute præparaverat,
impervium locum noctu conscenderunt,
latronumque ritu nocturnorum
yel tanquam feræ sævæ ac sanguinariæ
in regium irruperunt armati gladiis
thalamum, ibique regem trucidarunt.
JOANNES TZIMISCHES AN. VI. MENS. VI.
Exin egregius Tzimisches Joannes
communi voto factus est imperator;
pauloque post regalį etiam sternmate
a patriarcha caput ejus est cinctum.
Dux erat hic eximius, incomparabilis,
quo-neno ætale ejus praestantior armis,
et mann propria fortis et strategemate,
animi audacia præditus cum consilio,
optimus imperátor, amicis blandus,
hostibus intolerandus et formidabilis,
BKC pro vi sui nominis gratiosus,
hilaris, mitis, subditis benivolus,
passus est etiam ob patratam cædem
objurgari se temploque excludi
a Polyeucto cato patriarcha,
ceu Nathanem objurgantem audiit David.
Exsules autem statim revocavit
quos in exsilium truserat Nieephorus;.
quos inter erant præcipui episcopi,
qui detrectarant libello subscribera,
quo decernebat imperator Nicephorus
ne quis se inconsulto præsul fieret,
nec pastorali honore frueretur.
Decretum id conscidit Tzimisches;
fum suum divisit egenis peculium:
quin et canonicam satisfactionem præstitit,
ob culpæ veniam cædisqne expiationem.
Deinde contra Rossos profectus Barbaros
gravi conserto prælio superior fuit.
Tunc etiam quidam visus est a pluribus
eques vir incognitus qui Romanis
favebat, pagnans copils contra Barbaros.
Porro hunc innotuit esse Theodorum
magnum, Christi militem atque ducem.
Quo autem pacto innotuit, verbis pandam.
Femina quædam erat pia, pudica
templo cuidam regia in urbe assidua,
quæ dic una ante conseitum prælium
visa sibi est Deiparam cernere
virorum comitatu permultorum
deductam, veluti reginam decet.
Insuper hæc dicentem audire credidit:
Α.
Μάχαις σφαγέντας καὶ λελοιπότας βίον·
Καὶ τάχ' ἂν ἐξήνυστο πρὸς πέρας τόδε,
Εἰ μὴ πατριάρχης τε σὺν ἀρχιθύταις,
2805 Πρὸς δ' αὖ λογάδες αντέστησαν εἰκότως.
Τούτῳ Τζιμισχῆς ἐγκοτῶν Ἰωάννης
Εφ᾽ οἷς κακῶς ἔδρασεν αὐτὸν ἀδίκως,
Σὺν οἷς ἐθάρρει καττύει τούτῳ λόχον
Και σκέμμα δεινὸν καὶ παγίδα θανάτου,
2810 Αὐτουργὸν αὐχῶν τοῦ λόγου βασιλίδα.
Χρησάμενος δὲ σὺν ἑταίροις σαργάνη
Ην ηὐτρέπισε βασιλὶς εὐμηχάνως,
᾿Ανῆλθον ἠλίβατον άνοδον νύκτωρ,
Καὶ βασιλείῳ καθάπερ νυκτιλόχοι
2815 "Η θήρες εἰπεῖν ἄγριοι βροτοκτόνοι,
Παρεισφθαρέντες θαλάμω ξιφηφόροι
Σφάττουσι τόνδε τὸν βασιλέα ξίφει.
ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΤΖΙΜΙΣΚΗΣ ΕΤ. Γ'. Κ.
Μεθ᾿ ὃν Τζιμισχῆς γεννάδας Ιωάννης
Εὐθὺς ἀνηγόρευτο πρὸς παντὸς κράτωρ·
2820 Μετὰ δὲ μικρὸν βασιλικῇ ταινία
Παρ' ἀρχιθύτου διαδεῖται τὴν κάραν.
Ανὴρ στρατηγὸς ἀπαράμιλλος, ξένος,
Τῶν καθ᾿ ἑαυτὸν ἐν μάχαις διαφέρων
Εὐανδρίαις τε, συνεταῖς στρατηγίαις,
2825 Ψυχῆς παραστήμασι σὺν εὐβουλία,
Αὐτοκράτωρ ἄριστος, ἡδὺς τοῖς φίλοις,
Εχθροῖς δυσαντίβλεπτος ή φρικαλέος.
Οὗτος χαριτώνυμος, ὀλβία χάρις,
Πραΰς, ἱλαρὸς, εὐμενὴς ὑπηκόοις,
€ 9850 "Ος ἡμέρω; ἤνεγκε τὴν διὰ φόνον
Επιτιμίαν καὶ νεὼ τὴν κωλύμην
Τοῦ ποιμενάρχου καὶ σοφοῦ Πολυεύκτου,
Ὡς πρὶν ὁ Δαβὶδ τοὺς ἐλέγχους τοῦ Νάθαν·
Τοὺς μὲν φυγάδας καταγαγὼν αὐτίκα
2835 Ούς πρὶν ἐφυγάδευσε φθὰς Νικηφόρος,
Ἐν οἷσπερ ἦσαν καὶ λογάδες ποιμένων
Καθυπογράψαι μὴ θελήσαντες τόμῳ,
ῇ θεσπίσας ἦν βασιλεὺς Νικηφόρος
*Ανευ ἐκείνου μηδένα προεδρίας
2840 Ποιμαντικῆς τε τυγχάνειν προστασίας,
*Ονπερ διατέτμηκεν εἰς λεπτὰ τόμον·
Ον δ' εἶχε πλοῦτον διένειμεν ἀπόροις,
Καὶ κανονικὴν ὑπέδυ λειτουργίας
Εἰς ἄφεσιν πταίσματος, εἰς λύσιν φόνου.
2845 Εἶτα κατὰ Ῥῶς ἐκστρατεύσας Βαρβάρων
Ηττησεν αὐτοὺς ἐν μάχῃ κατακράτος-
'Ηνίκα και τις ὦπτο πολλοῖς ἱππότης
Αγνωστος ἀνὴρ 'Ρωμαϊκών ταγμάτων
Ὑπερμαχῶν ἄριστα κατὰ Βαρβάρων.
2850. Έγνωστο δ' εἶναι Θεόδωρον τὸν μέγαν
Χριστοῦ στρατιώτην τε καὶ στρατηλάτην·
Ἔγνωστο δ' οὕτως, ὡς προϊών σοι φράσω
Γυνή τις ὑπῆν εὐλαβὴς καὶ κοσμία
Ναῷ προσεδρεύουσα πρὸς Βυζαντίδι,
2855 Ητις πρὸ μιᾶς ἡμέρας ταύτης μάχης
Εδοξεν ἀθρεῖν μητράνανδρον Παρθένον
Δορυφορουμένην τε καὶ προηγμένην
Ανδράσι πολλοῖς, καθάπερ βασιλίδα
Καὶ ταῦθ' ύπαρ έδοξε φαμένης κλύειν·
PG 143:117
2860 ΤΩ Κυριθεόδωρος, ὦ στρατηλάτα,
CESARES.
Ἐμός τε καὶ σὸς προσφιλής Ιωάννης
Βαρεῖς ἀγῶνας καὶ δυαηνύτους ἔχει·
Σὺ δ' ἀλλ' ἐπικούρησον αὐτῷ ταχύνας.
Τόδ' ἡ θεωρὸς τοῖς συνοῦσιν ἐκφέρει
2865 Μνήμη διδοῦσι καὶ γραφῇ τὴν ἡμέραν.
Καὶ πάνθ' ὑπῆρχε σύνδρομα χρόνῳ μάχης.
Οὗτος στρατεύσας καὶ κατὰ Κιλικίας
Πάμπολλ' εχειρώσατο ταύτης φρουρίων·
Οσα δ' ἀφηνίασε τῆς κραταρχίας,
2870 Πρὸς τήνδ' ἐπανήγαγε ταῖς στρατηγίαις·
Οὗτος νεών ἤγειρε Χριστῷ Δεσπότῃ
Πολυτελή κάλλιστον ἐν Χαλκῇ ξένον.
ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Ο ΒΟΥΛΓΑΡΟΚΤΟΝΟΣ ΕΤ. Ν.
Τούτου τὸ βιοῦν ἐκμετρήσαντος μόρφ,
Κληροῦχος ἀρχῆς τῆς πατρώας ἐννόμως
2375 Βασίλειος δέδεικτο καὶ σκηπτουχίας,
Ὁ Ῥωμανοῦ παῖς πορφυρόβλαστος κλάδος,
Αυτοκράτωρ κράτιστος ἐν στρατηγίαις
Αυταρχίας τάλαντον αὐξήσας μέγα
Ως πιστός, ὡς φρόνιμος ἂν ὑπηρέτης
2880 Οὐ πρὸς τρυφάς τε καὶ πρὸς ἀνέσεις βλέπων,
Οὐδ᾽ ἀμελείᾳ μήτε μὴν οἰκουρία
Η μαλακία προστετηκώς μηδόλως,
Αλλὰ στραταρχῶν πάντα καιρὸν τοῦ βίου
Καὶ ταῖς κατ' ἐχθρῶν ἐντρυφῶν ἀεὶ μάχαις.
2885 ᾿Ανὴρ ἀγαθὸς, εὐσεβῶν νόμων φύλαξ,
Με δὲν νεοχμῶν τῶν ἐθῶν Ἐκκλησίας
Ταῖς ἀρετῶν χάριτιν ἡγλαϊσμένος,
Μάλλον δ' ἐραστής σωφροσύνης, ἀνδρείας.
Οὗτος καθάπερ ἀετοῦ λαχών φύσιν,
2800 *Η πτηνὸς ὢν φρόνησιν ἢ προθυμίαν,
Τὸ μὲν πρὸς αὐτὴν ἐκστρατεύων τὴν Εω,
Τὸ δὲ πρὸς αὐτοὺς τοὺς ὄρους τῆς Ἑσπέρας
Η πρός μέρη βόρεια και μεσημβρίας
χώρους έπιε: Βαρβάρων ἀντιπάλων,
935 Λεηλατών σφᾶς, πυρπολών, πορθῶν πόλεις
Ερυμνά τε φρούρια της μάχης νόμῳ·
Καὶ δεῖγμ᾽ ἐναργές ή Σκυθῶν ἐρημία,
Λεία τε Μυσών κατὰ τὴν παροιμίαν.
Περσῶν τ' Αβασγών εκτριβὴ τῶν τ' Αβά-
[ρων,
2000 ανπερ καθεῖλε τὸ θράσος κατά κράτος"
Καθεῖλε δ' οὐχ ἥκιστα καὶ τυραννίδα
Τὴν τοῦ Σαμουὴλ Βουλγάρων ἀρχηγέτου,
Καὶ σφῶν δ' ἀνεῖλε δυσαρίθμους ἐν μάχῃ·
Συρρήξεως γὰρ συμπεσούσης καὶ μάχης,
2005 Μυσῶν ἐχειρώσατο χιλιοστύας
Πεντάδας εἰς τρεῖς τὰς ὅλας ποσουμένας,
Τῶν ὄμματ' ἐξέκοψε πάντων ἐνδίκως •
Κάκ τῶνδε βραχείς παραδούς πομπούς σφίσι
Καὶ θάτερον σφᾶς ὀμμάτων ἐσβεσμένους,
2010 Πάντας ἀφῆκεν ἰέναι πρὸς Μυσίαν·
Ο3ς δυστυχῶς ἔχοντας ἰδὼν σφῶν κράτωρ
Τέθνηκε τρωθεὶς τῆς ἀθυμίας βέλει.
Hujus religiosissimi principis insigne χει
μέλιον possidet bibliotheca Vaticana; menologi
scilicet Græci picturatum codicen: nobilissimum,
sajas mentionem feci in collectionis meæ Vaticanæ
O domine Theodore, o dux exercitus,
meus itemque tuus amicus Joannes
gravi¡¡n agone vertitur et perdifficili;
quamobrem ad ferendam opem propera.
Illa rem visam narravit præsentibus,
qui diem memoriæ scriptoque consignarunt.
Reapse visio congruit cum pugnæ tempore.
Idem, suscepto bello adversus Cilicas,
permultas cepit horum munitas, arces.
Quotquot autem negabant subesse imperio,
cas armis motis compulit ad obsequium.
Hic templum excitavit Christo Domino
in Chalce, dives opum et miro opere..
BASILIUS BULGARICIDA AN. L.
Joannes fatis functo, patrium sceptrum
hæredis jure ac nomine legitimo
obtinuit Basilius cum regio titulo
Romani filius, genitus in purpura,
egregias exercituum imperator,
qui ditionis fines valde ampliavit.
Fidelis bic et prudens administrator
delicias haud spectabat requiemve corporis,
neque socordiam nec domi desidiam,
nulloque captus erat voluptatis genere,
sed universam degens in armis vitam
pulsandis in prælio hostibus gestiebat.
Vir bonus, legum sacrarum custos,
nihil immutans in Ecclesiæ moribus,
virtutum ornamentis valde rutilans,
apprime studens fortis esse et temperans,
Ilic sortitus veluti naturam aquilæ,
certe habens mentem efficaciamque volucrer,
munc in Orientis bellum gerebat plagis,
nunc in hesperiis finibus, nunc sub borea,
nunc denique per tractus meridionales
bello quatiebat Barbaros adversarios,
deprædans, urens, depopulans urbes
munitasque arces, pront fas est belli.
Rei testis est Scythiæ solitudo,
prædaque Mœsorum, ut ait proverbium,
Persarum, Abasgorum clades, et Abarorum,
quorum audaciam aperto Marte fregit.
Nec vero secius contudit tyrannidem¸
Bulgarorum principis Samuelis,
ejusque gentis occidit innumeros,
Etenim facto pugnæ conflictừ gravi,
Mosorum tantum captivavit numerum
ut ea æstimata sint millia quindecim,
queis cunctis oculos lata sententia eruit,
Hos autem paucis ducibus instruclos,
quos uno tantum oculo excæcaverat,
remisit cunctos liberos in Moosiam,
Quos ubi sic affectos rex suus vidit,
mæroris ictus telo mortem obiit.
secundo voluinine præf., p. 1.
Mysos dicit pro Mesis perpetno Ep' ræmius.
Proverbium tamen loquitur de Mysis. Zenob. V,.
15; Diog. VI, 42.
PG 143:119
Atque hinc Basilius Augustus magnus
vulgo vocari Bulgaricida eœpit.
Mœsorum autem captis hesperiis urbibus
Achride, Scopris, et Prestblabis geminis,
Sardicæ qnoque et Bidinæ castellis
Pernicoque, cum arcibus triginta quinque,
cunctas Romano subdidit imperio.
CONSTANTINUS BASILII FRATER
AN. II. MENS. VI.
Postquam grandæva ætate bic mortem obiit,
Constantinus frater imperium tenuit;
vastum quidem corpus viresque jactans,
sed tamen corde timidus et infractus,
molli morum genere et ignavo,
theatri atque aleæ studio deditus,
deliciis, ganeæ, vino, et rei venereæ,
voluptatum mancipiuìm atque gulæ,
æmulam vitam degens Sardanapalo:
Barbaris cunctis hostibus ludibrio;
quorum incursum haud armis repellere,
nec gladiis propulsare, ob metum, censuit;
verum tributis subditos atţerens,
multaque et varia sine fine exigens,
barbaros deleniebat donorum cumulo,
collatis etiam summis dignitatibus:
sic Barbarorum mitigans ferociam.
Calumniis autem facilem aurem præbens,
iracundia, invidia, malignitati obnoxius,
multos mortales spoliavit vila;
oculorum alios orbavit lumine
suspicionum momento impulsus levi.
Demum senecta et morbis conflictatus,
jamque instare cernens vitæ fineni,
Romanum Argyropulum adoptavit,
eique filiam propriam nuptui dedit,
pulsa per dolum conjuge legitima.
Exin imperii quoque pondus tradidit:
brevique adhuc superstes, ellavit animam.
ROMANUS ARGYROPULUS.
AN. V ET MENS. VI.
Romanus ergo constituitur imperator,
vir bonus, pius, nobilitate chiens,
litterarum artiumque amicus omnium,
publici recti juris peritissimus,
versuræ cum mutua fidejussione eversor,
erga egenos omnes largus opum,
et captivorum redemptor plurimorum.
Maximam templi hie Sophiæ absidem
pulchro artificio ac splendido compegit,
multamque auri vim attribuit clericis,
et publicum dissolvit æs alienum.
llem collatis in Phoeniciam armis
contra fœdifragos impios Agarenos,
qui subditas imperio urbes ceperant,
conserta manu pugnavit infeliciter,
fugaque evasit in urbem Antiochiam,
atque illinc semet contulit Byzantium.
Dein alio ingenio se ostendit præditum,
Κακ τοῦδε Βασίλειος Αύγουστος μέγας
Πᾶσιν ἐπωνόμα στο Βουλγαροκτόνος·
2015 Ἑλὼν δὲ Μυσῶν τὰς καθ' ἑσπέραν πόλεις
Αχρίδα καὶ Σκόπια, Πρεσθλάδας δύο
Τὰς ἐν Σαρδικῇ καὶ Βιδίνης χωρία,
Σὺν Περνίκαῳ φρούριά θ' ἑπτὰ πεντάδας,
Πάντα καθυπέταξε 'Ρωμαίων κράτει.
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Ο ΑΔΕΛΦΟΣ ΑΥΤΟΥ ΕΤ. Β'
2020 Τούτου μεταλλάξαντος ἐν γήρᾳ βίον
Κωνσταντίνος σύναιμος ἄρχει τοῦ κράτους,
Ογκον μὲν αὐχῶν σωματικὸν καὶ σθένος,
Δειλὸς δὲ πάμπαν καρδίαν, άνειμένος,
Ήθους πεφυχώς μαλθακοῦ καὶ ῥᾳθύμου,
2015 Θεατρομανῶν καὶ κύβοις προσανέχων,
Τρυφαῖς τε, κώμοις, ἀφροδισίοις, μέθαις,
Ηδυπαθείαις ἐντρυφῶν, συσσιτίοις,
Βίον βιῶν ἄντικρυς Σαρδαναπάλου
*Αθυρμα πᾶσι Βαρβάροις ἀντιπάλοις,
2950 ἂν ὁρμὰς οὐκ ἔκρινε δεῖν ὅπλοις τρέπειν,
Η συνελαύνειν σφᾶς ξίφει πρὸς δειλίαν
Υπηκόους δὲ καλαμώμενος φόροις
Εισπράξεσι τε παντοδαπαῖς συχνάκις
Εδεξιοῦ το δωρεαῖς σφᾶς ἀφθόνοις,
29.5 Τῶν ἀξιωμάτων τε τοῖς ὑπερτάτοις
Οὕτω κατεπραΰνε Βαρβάρων θράσος.
Διαβολαῖς δ' εξεικτον οὖς ἦν ὑπέχων,
Ηττητο θυμοῦ καὶ φθόνου καὶ κακίας·
Ταῦτ' ἄρα πολλοὺς ἐστέρησε τοῦ βίου,
2940 'Αλλων δ' ἐπήρου τὰς κόρας τῶν ὀμμάτων
Ἐξ ὑπονοίας καὶ ψιλῆς ὑποψίας.
Ἐπεὶ δὲ τετρύχω το γήρᾳ καὶ νόσοις,
Καὶ καθεώρα προσδόκιμον τὸ μέτρον,
Αργυρόπουλον Ρωμανόν προσλαμβάνει,
2945 Καὶ τῷδε συνώκισε την θυγατέρα,
Δόλῳ γυναικὸς τῆς νομίμου χωρίσας.
Εἶτα παραδίδωσι καὶ κραταρχίαν·
Επιδιοὺς δὲ τοῖσδε μικρόν, ἐκπνέει.
ΡΩΜΑΝΟΣ Ο ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΤ. Ε'. Κ.
Καθίσταται δὲ Ῥωμανὸς αὐτοκράτωρ,
2950 ᾿Ανὴρ ἀγαθὸς, εὐσεβής, ευπατρίδης,
Λόγων ἑταῖρος καὶ τέχνης εγκυκλίου,
Τῶν δημοσίων εὐαγῶν ἴδρις νόμων,
Εισπράξεως όλεθρος ἀλληλεγγύου,
Εὐεργετικὸς ἀπορουμένοις ὅλοις,
2955 Δορυαλώτων δυσαριθμήτων λύτης
Ναοῦ Σοφίας τῆς μεγίστης αψίδος
Εὐμήχανός τις φιλότιμος συνδέτης,
Χρυσοῦ χορηγὸς ἀφθόνου κληρουμένοις,
Κοινῶν χρεῶν λύτης τε καὶ δότης πάλιν.
2000 Οὗτος στρατεύσας κατὰ τῶν ἐν Φοινίκῃ
Σπονδὰς λυσάντων ᾿Αγαρηνῶν ἀθέων
Πόλεις θ' ἑλόντων τὰς ὑπηκόους κράτει,
Καὶ συμπλακείς ἥττητο δυσκλεῶς σφισι,
Καὶ διεσώθη προς πόλιν Αντιόχου,
2965 Κἀκεῖθεν ἀνέζευξεν εἰ; Κωνσταντίνου •
Καὶ λοιπὸν ἠλλοίωτο γνώμην την πάλαι,
PG 143:121
C.ESARES.
Καὶ πάντας ἐξέθλιβε τοὺς ὑπηκόους
Εισπράξεσι φόρων τε δασμῶν ἐκτόπων,
Δεικνύμενος πράκτωρ τις, οὐκ αὐτοκράτωρ,
2970 Πικρός λογιστής εισφορῶν καὶ παιπάλη.
Ταῦτα δὲ πάντα καὶ μακρῷ τούτων πλέω
Κενῶν ὑπῆρχε καὶ δαπανών πλουσίως,
Ἐν ᾧ καθιδρύσατο σεμνείῳ. ξένῳ
Τῇ μητρανάνδρῳ καὶ περιβλέπτῳ Κόρη,
2975 μπερ καθυπέταξε κτήσεις παμφόρους,
Πόλεις τὰ πολλὰς καὶ φόρους ετησίους,
Καὶ πλέθρα γῆς πάμπολλα καὶ πλείστας δόσεις,
Πάντα μοναστῶν ἀκατάλληλα βίψ.
Οὗτος στρατηγοῖς ἀνδρικοῖς βουληφόροις
2980 Καὶ ταγματάρχαις συνετοῖς κεχρημένος
Στρατεύματί τε ναυτικῷ ρωμαλέψ
Νίκας κατώρθου, κατεναυμάχει στόλους·
Καὶ γὰρ κατακείρουσιν ἐν βαρεῖ στόλφ
Τοῖς Ἀγαρηνοίς Ιλλυρικά χωρία,
2985 Καὶ ὁρῶσι κακῶς τὰς ἐκεῖ κώμας πόλεις,
Ρωμαϊκός τις εντυχών σφίσι στόλος
Πυρίφλεκτον στῶν ἀποδεικνύει στόλον·
Καὶ πάλιν ἄλλος τις χιλιόναυς στόλος
Εξ ᾿Αφρικῆς ἔπλευσε τὰς νήσους φλέγων.
2990 Καὶ πᾶς μικροῦ πέφλεκτο Ῥωμαίων στόλι,
ὺς αἰχμαλώτους εἷλε πεντακοσίους
Καὶ δεσμίους πέπομφεν εἰ; Βυζαντίδα.
Τῶν πρὸς δ' Εὐφράτη κειμένων περ ἀστέων
Στρατηγὸς ἐκράτησεν Εδέσσης μάχη
2995 "Ος αὐτόγραφον καὶ θεόγραφον πλέον
Εὑρὼν ἐπιστόλιον Χριστοῦ Δεσπότου
Στέλλει βασιλεῖ δῶρον ηγαπημένον.
Τούτου κρατοῦντος, γῆς κλόνος τις συνέβη,
' πολλὰ κατήρειπε τῶν δομημάτων.
3000 "Απαντα λαμπρῶς ἀνεκαίνισε κράτωρ
Ἐπεὶ δὲ μῖτο; τοῦ βίου κέκοπτό οι
Νόσῳ τακέντι ποικίλη φθισιβρότῳ.
ΜΙΧΑΗΛ Ο ΠΑΦΛΑΓΩΝ ΕΓ. Ζ'.
Ζωή βασιλὶς δεικνύει βασιλέα
Τὸν τῆσδ' ἐραστὴν Μιχαήλ Παφλαγόνα,
3005 Ὡραῖον όψιν εὐπρεπῆ κεκασμένον,
Τῆς φύσεως ἄντικρυς ἄγαλμα ξένον·
Πρὸς δ' αὖ ψυχικαῖς ἀρεταῖς ἡνθισμένον,
᾿Αγαθόν, εὐέντευκτον, ἱλαρὸν τρόπους.
Τούτῳ τὸ κάλλος προξενεί κράτους στέφος.
5010 Γένους γὰρ ἐκφὺς εὐτελῶν καὶ ξυγκλύδων·
Κάλλους δ' ἔχων εὖ καὶ μελῶν εὐκοσμίας,
Ερώμενος δέδεικτο της βασιλίδος,
Καντεῦθεν ἀνήνεκτο, καθάπαξ φάναι,
Εἰς ὕψος οἷον καὶ θρόνον κραταρχίας.
3015 Πλὴν γνούς Ῥωμανὸς ὡς ἐνῆν πεπραγμένα
Ετι περιὼν καὶ κρατῶν εὖ τοῦ κράτους,
Πίστεις παρέξειν ὁρκίοις φρικαλέοις
Μιχαὴλ ἠνάγκασε μηδὲν εἰδέναι.
Ο δ' εὐπετῶς δέδρακε μὴ δείσας δίκην·
3020 "Οθεν τι δαιμόνιον, ὡς Σαούλ πάλα:,
Intellige epistolam ad Abgarum regenų Edessn"; quæ recitatur ab Eusebio Caesariensi Hist.
1, 15, et a Mose Armeni Mist. 11, 29. Quamobrem
cunctisque gravis cœpit esse subditis,
insolitis tributorum coactionibus,
exactor visus potius quam imperator,
acerbusque quæstor et persubtilis.
Has tamen omnes multoque plures opes
magnificas effudit in impensas,
· dum sanctuarium exstrueret novum
Virgini Matri venerandæ Dominæ;
cui fructuosa attribuit prædia,
multarumque urbium annuos reditus,
sti jugera multa ac dona plurima,
quæ res monachis non erant congrur,
Fortibus idem et consiliosis ducibus
catisque simul utens centurionibus,
pelestri pariter nauticoque exercitu
valens, felices retulit victorias.
Cum enim Agareni ingenti classe
oras haberent infestas Illyrii,
urbesque damnis et pagos afficerent,
his superveniens Romanorum classis
hostiles naves assumpsit incendio.
Rursus mille navium advenit classis
ex Africa per insulas incendia jactans,
Sed parum abfuit quin omnem inflammarent
Romani, qui ceperunt quingentos milites,
vinclisque onustos miserunt Byzantium.
Quin et ad urbes Euphratides missus
dux quidam prælio Edessam cepit:
ibique autographum, imo theographum.
repertum Christi Domini epistolium
donum gratissinum misit ad Cæsarem.
lloc imperante terræ motus accidit,
quo domorum numerus ingens corruit,
quas omnes liberaliter refecit Cæsar.
Exin tabido morboʻmultiformi
filum abrumpi sibi vitæ sensit.
MICHAEL PAPHLAGON AN. VII.
Tum Zoe regina Cæsarem dixit
amasium suum Michaelem Paphlagonem
formoso vultu venustoque præditum,
rarum naturæ veluti figmentum:
、insuper animi florentem virtutibus,
bonum et comem et moribus hilarem.
lluic forma scilicet regium stemma contulit,
vili namque stirpe plebeiaque erat:
sed venustate præstans atque elegantia
amorem sibi regiuæ conciliavit,
atque hinc conscendit, ut strictim dicam,
tantum in fastigium regnique tbronim.
Quem cuin amorem Romanus rescivisset,
superstes adhuc et imperium retinens,
sacramento astrinxit Michaelem
ut affirmaret uibil se tale scire.
Ille juravit facile, haud verens Drum.
Quamobrem dæmon irruens in ipsum,
res quidem jamdiu notissima erat; Ephræmius aus
tem loquitur de ipso (si credere fas est) autographo.
PG 143:123
veluti Saulem quondam suffocabat,
prorsus, ut fama erat, perjurit causa.
Feliciter is tamen imperium rexit:
ipsemet enim, vel per delectos duces,
pulsavit hostes, et vi captas urbes
denuo Romano subdidit imperio.
En vero ex Africa rursus profecta classis
insulis nocens maritimisque locis,
cuncta a Romanis mersa fuit liburnis.
Tum etiam strenuus dux Maniaces
Siculam armis expugnatam insulam
Romano vectigalem imperio red·lidit.
Sed parum abfuit quin Edessenam urbem
Arabum quoddam strategema caperet,
visi artificium irritum Deus fecisset.
Namque optimates Arabes duodeción
ad Edessenam urbem accesserunt,
dona se ferre Cæsari simulantes,
quingentosque camelos præ se agebant,
onere utrinque singulis imposito,
maximis cistis, cum incluso milite.
Ergo dolose poscebant urbem ingredi,
cistasque secum sub vespera inferre,
nempe ut per noctem dramatis finem facerent.
Ante quam tamen Barbaris fraus succederet,
comperta res convertit in exitium,
atque in dolosi caput ruit dolus:
elenim cunctos Romanus ensis inessiit.
Deinde Michael morbo vexatus gravi
finemque vitæ proximum aspiciens,
regiæ despiciens purpuræ fulgorem
sraque dignitatis insignia reliqu:,
regali maluit palatio digredi
ac suburbanum monasterium adiit,
quod ipse ædificaverat duobus fratribus,
nempe mirificis sanctis Anargyris:
in quo receptus, pulchra cæsarie tonsa,
pauperem, Christi amore, saccum induit
Sed enim mox citissime vita excessit,
editis fervidæ signis poenitentiae.
MICHAEL CALAPHATES MENS. IV.
Rursus imperium ad reginam devolvitur
que f audulentis delenita sermonibus,
juratis verbis et quorumdam consiliis,
Cæsarem regemque appellat Michaelem
et Romanorum imperatorem creat,
impuruur hominem, genere vili satum,
øb mores tamen suos pejorem adhuc,
subdolum atque ingratum beneficis,
recordem, invidum, iracundo ingenio,
, verba immutantem et vane gloriosum.
Hic regni sedem statim ac obtinuit,
genus cognatum suum cœpit persequi,
et genitalem cunctis vim eripuit,
barbatis etiam et maritis jamdia.
Quin et exsilium decrevit avunculo,
cujus favori culmen debebat regium.
Intellige SS. Cosman et Damianum.
Ἐνσκήψαν αὐτῷ, συνέπνιγεν ἀθλίως,
Ὡς ἦν ἀκούειν, τῆς ἐφορίας χάριν.
Ομως διεἶπεν εὐτυχῶς τὰ τοῦ κράτους,
Καὶ δι᾿ ἑαυτοῦ καὶ στρατηγῶν ἐκκρίτων,
3025 Ημύνετ᾽ ἐχθροὺς καὶ δορυχτήτους πόλεις
Αἱρῶν ὑπῆγε τῷ κράτει τῶν Αὐσόνων.
Ἐκ τῆς δ' 'Αφρικής αὖθις εκπλεύσας στόλος
Νήσους τε κακῶν καὶ παραλίους τόπους,
Ρωμαϊκῷ πᾶς κατεποντώθη στόλῳ.
5030 Καὶ Μανιάκης εὐσθενής στρατηγέτης
Ελὼν Σικελῶν νῆσον ἐν στρατηγίας,
Ταύτην καθυπέταξε τῇ κραταρχία.
Μικροῦ δ᾽ ἂν εἷλεν Εδεσσηνῶν τὴν πόλιν
Αρραβική τις δραματουργία τότε,
5035 Εἰ μὴ Θεός γ' ἔσφηλεν αὐτὴν αὐτίκα.
Μεγιστάνες γὰρ ᾿Αββάβων ἐθναρχίας
Πόλει προσῆλθον δώδεκα τῆς Ἐδέσης,
Πλασάμενοι δῶρ᾽ ἅττα βασιλεῖ φέρειν,
Πεντακοσίας καμήλων ἡγούμενοι,
5040 "Αχθος φερουσῶν καθ' ἑκάτερον μέρος
Θήβας μεγίστας αἷς ἐνῆν τις ὁπλίτης,
Οἴπερ δολίως ἱκέτευον εἰς πόλιν
Συνεισαγαγεῖν θήβας ἑσπέρας σφίσιν,
Ὡς νυκτὸς αὐτοῖς τὸ δράμα λάθη πέρας.
3045 Ούπω δὲ τοῦτ' ἔσχηκε Βαρβάροις τέλος
Καὶ δράμα γνωσθὲν, εἰς κακὸν ἀντεστράφη
Τοῖς ἐλλοχόσι καὶ συνίστορσι δόλου
Πάντες γὰρ ἀνῄρηντο Ρωμαίων σπάθῃ·
Ἐπεὶ δὲ τετρύχωτο Μιχαὴλ νόσῳ,
3050 Λύσιν δ' ἑώρα καὶ τομὴν ἐγγὺς μόρον,
Τὴν βασιλικὴν παριδών αλουργίδα
Καὶ βασιλείου σύμβολα πάντα κράτους,
Ἐκ βασιλείων ἀπανίσταται δόμων,
Καὶ τὴν πρὸ τειχῶν εὐαγή μονὴν φθάνει
3055 Ην αὐτὸς ἀνήγειρε δυσὶ συγγόνοις
Θαυματοβρύταις ἁγίοις 'Αναργύρους
Ενθα καταχθεὶς καὶ χαρείς καλὴν κόμην,
Τὸ κατὰ Χριστὸν ἐνδιδύσκεται ράκος"
Εἶτα μετὰ βράχιστον ἐκλείπει βίον
5060 Θερμής δεδειχὼς τῆς μετανοίας τρόπους.
ΜΙΧΑΗΛ Ο ΚΑΛΑΦΑΤΗΣ ΜΗΝ. Δ'.
Καὶ πάλιν ηκε προς βασιλίδα κράτος
"Ητις ὑπούλοις καταθελχθεῖσα λόγοις
Όρκοις τε φρικτοῖς καὶ τινῶν συμβουλίαις
Στέφει Μιχαήλ Καίσαρα βασιλέα,
5065 Καὶ κράτορα δείκνυσι τῆς 'Ρωμαΐδος·
"Ανδρα ῥυπαρόν, δυσγενή, φαύλου γένους,
Κἀκ τῶν τρόπων κάκιστον ὄντα τὸ πλέον,
Ὕπουλον, ἀχάριστον εἰς εὐεργέτας,
Αγνώμονα, βάσκανον, ὀργίλον φύσει,
5070 Τὴν γλῶτταν ἀντίφθογγον, αὐκοῦντα λόγοις
"Οστις ἐπείπερ εγκατεστάθη κράτει,
Τὸ συγγενές μέτεισιν οἰκεῖον γένος,
Αποστερῶν σφᾶς ἀρρενωπίας όλης,
Κἂν ἦν ὑπηνήτης τις ή γήμας πάλαι
507. Καὶ μητράδελφον ἐξόριστον δεικνύει
Δι᾿ οὗ τὸ βασίλειον εύρατο κράτος.
PG 143:125
Εἶτ᾽ ἀπελαύνει τῶν ἀνακτόρων μία
Δέσποιναν αὑτοῦ κυρίαν εὐεργέτιν,
Κείρει τε ταύτην καὶ κατακλείει τέλος
3080 Νήσῳ Πριγκίπου, συκοφαντίας πλάσ...
"Α δῆμον ἐξέμηνε μαθόντα τάδε·
Καὶ τῷ τυχόντι δεξιὰν πᾶς ὁπλίσας
Ὡς σμήνος οἷον τῶν μελισσῶν συνέθει
Τῶν βασιλείων εὐθὺ σὺν προθυμία.
3085 ᾿Ανεφράγη γοῦν ἐμφύλιος τις μάχη,
Καὶ πλῆθος οὐ βράχιστον ἐν τῇδ' ἐφθάρη.
Τέως Μιχαὴλ ἀπορηθεὶς τοῖς ὅλοις
Μέλαν τι τριβώνιον ἐνδὺς ἀθλίως
Μονή Στουδίου προσπεφευγώς ικέτης
5090 Υπεισίου τράπεζαν ἱλαστηρίου·
Ης ἐκβαλόντες ἐκτυφλοῦσιν ἀθλίως·
Χειρίζεται δὲ δυὰς ἡ τῶν συγγάνων
Ζωή Θεοδώρα τε την κραταρχίαν.
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Ο ΜΟΝΟΜΑΧΟΣ ΕΤ. ΙΒ'.
Ζωὴ δ' έρυσα τήνδε κατέχειν μόνη
5005 Προς συνάφειαν γαμικήν συνεζύγη
Τῷ Κωνσταντίνῳ τούπίκλην Μονομάχι,
Καὶ κράτορα δείκνυσιν αὐτὸν Αὐτόνων·
Οντ' εὐγενῶν τε καὶ περιδόξων ένα
Ως εὐπατριδῶν ἐκφυέντα πατέρων,
5100 Λόγοις όμιλήσαντα πάνυ μετρίως,
CESARES.
Ερωτικῶς δ᾽ ἔχοντα πλὴν πρὸς τοὺς λόγους
Ράθυμον ἦθος μαλακόν τ' ἀνειμένον,
Τρυφαῖς προσανέχοντα γλυκυθυμίαις,
Ερωτοληψίαις τε συνισχημένον,
5105 Τῶν ἀξιῶν νέμοντα τὰς τιμὰς χύδην,
Οἷς οὐ προσῆκεν ἀγοραίοις ἀνδράσιν,
Καὶ δημοσίων χρημάτων ὄλβους όλους
Ολαις ἀμάξαις ἀναλίσκοντα μάτην,
Οὐκ εἰς τὸ κοινῇ συμφέρον Ρωμαΐδι,
110 Η χρήσιμόν τι τῷ κράτει συνεισφέρον.
'Αντῆρε τῷδε βασιλεῖ Μανιάκης
᾿Αποστατήσας καὶ στρατιάν ἁλίσας,
᾿Ανὴρ στρατηγὸς εὐσθενὴς καὶ γεννάδας,
Οπερ κλέος μέγιστον ἐν στρατηγίαις·
3115 "Ος μηδοτιοῦν ἐν τυραννίδι δράσης
Εξαπίνης τέθνηκεν ἀρτύων μάχην.
Μ. δ' ἄν τις ἄλλος Τορνίκιος του πίκλην
Οστις ἐπῆλθε σὺν στρατιᾷ τῇ πόλει·
᾿Αλλὰ κρατηθεὶς ἐστέρητο τοῦ φάους.
3120 Και Ρωσικός πάλιν δὲ τῇ πόλει στόλος
Επεισέφρησε μυρίον στρατὸν φέρων,
Ος ναυμαχία πας σχεδόν διεφθάρη.
Καὶ Πατζινάκαι τῶν Παριστριων έθνος
Λεηλατούντες κατέδραμον την Θράκην·
3125 Σπονδὰς δεδρακότες δὲ Ῥωμαίοις τέλος,
Τὰς πανοπλίας κατέθεντο καὶ μάχας.
Τούτου κρατοῦντος Οὐνικὴν Τούρκων ἔθνος
Ορμώμενον πρὶν ἐξ ὁρῶν Καυκασίων
Επῆλθε πρῶτον Ρωμαΐδος τοῖς ὅροι;·
3130 Κακ τοῦδ' ἐθισθὲν τῇ κατ' αὐτῆς μανία
Εληγεν οὐδὲν τῆσθ' ὅρους κατατρέχω.
Ἐκ τῶν μερῶν ὅπως δὲ τῶν προσαρκτίων
Οἷα λύμη τις οὐ καλῶς εἰσεφθάρη
Εἰς τὴν καθ' ἡμᾶς γειτνίασιν λεκτέον.
Deinde regio pepulit palatio
dominam suam beneficam reginam,
eamique attonsam clausit ad extremum
Principis in insula, calumnias dictiians.
Rem ut cognovit populus, furiis arsit,
et tumultuariis correptis armis,
ut apum ab examine Aeri solet,
regium ad palatium raptim cucurrit.
Ergo civilis pugna conserta est,
nec brevis homiuum numerus occisus,
Donec suis rebus desperaus Michael
pulla miserabiliter indutus tunica
ad Studii monasterium supplex fugit,
alque sub aræ asylo semet condidit:
unde protractus excæcatur miser.
Duabus autem traditur sororibns
Zox Theodoræque imperii sceptrum.
CONSTANTINUS MONOMACHUS AN. XII.
Sed cum sola Zoe regnare enperet,
Constantinum cognomento Monomachum
sibi conjunxit fœdere conjugii
et Romanorum imperatorem fecit.
Porro hic de cœtu nobilium erat,
atque patriciis ortus parentibus.
et vix quidem litteras attigerat,
easdem tamen amore dignabatur.
Cæterum ignavis moribus solntisque erat,
deliciis deditus e bilaritatibus,
amoris quoque obnoxius illecebris.
Tum dignitates conferebat temero
viris vulgaribus ac præter meritum.
Ærarii quoque publicam pecuniam
effuso luxu ac stolido eſſundebat,
qui nec Romanis rebus quidquam proderat,
nec imperii commoda adaugebat.
Adversus regem hunc Maniaces arma
rebellans sustulit congregato milite,
strenuus imperator et magnanimus
ductaudis exercitibus jamdiu clarus;
sed post tyrannidem nulla re patrata
repente periit dum pugnam instrueref.
Exin tyrannide Tornicius quidam
arrepta, ad urbem regiam armatus venit,
sed victus, oculorum multatur lumine.
Rossica præterea contra Byzantium classis
adventavit plurimum vehens militem,
quæ prope omnis navali prælio periit,
Tum Patzinace, gens 1stri accola,
Thraciam prædantes concursaverunt:
qui tamen fœdere cum Romanis icto
arma bellumque demum posuerunt.
Monomacho regnante gens Turcarum
Iunica, Caucasiis oriunda jugis,
Romani primum imperii fines attigit:
quo postquam odio semel est imbuta,
nullum jam fecit incursionum finem.
Porro hi de boreæ quomodo regionibus
ceu pestis quædam omine tristi advenerint,
juxtaque nos assederint, dicendum suy rest,
PG 143:127
*
EPFRÆMII CHRONOGRAPHI
Persidis princeps Mahumetus nomine
bellum exercens cum Babyloniis
atque cum Indis hostibus acerrimis,
Turcarum auxilio rem bene gessit.
Igitur victor cum his regressus
ad principatum suum Mahumetus'
socios ad propriam remeare patriam
nolebat, quoniam utiles compererat.
Quare hi fuga montes petiverunt,
: ilique vitam aliquandiu tolerarunt:
mox prædabantur vicinam regionem,
agros, urbes, pagosque Agarenorum.
Ergo contractos Mahumetus milites
viginti mille contra Turcas mittit;
зed una nocte cuncti a Turcis pereunt;
qui jam audaces hac victoria redditi
aperto marte gerere bellum incipiunt,
et cum Mahumelo consertis manibus,
ipsum occidunt, potiuntur castris,
atque Agarenos spoliant imperio,
suæque genti publicam rem vindicant,
Agarenos autem sibi faciunt subditos.
Monomachus Manganorum monasteriumų
pulcbro varioque opere præfulgens
faute excitavit maximis impensis
victorioso martyri Georgio;
ibique vim ingentem profudit opum,
talenta multa vel potius innumera.
Cumque alia rursus indigeret pecunia,
periculosam aleam tractare cœpit.
Quibusdam enim populis ideo immunibus
quia tuendis invigilabant finibus,
et Barbaros accessu prohibebant,
tributum indixit et vectigal annuum:
et sic locorum perdidit custodes.
Atque hinc Barbaris facilis ingressus
in Romanorum terras deinde patuit.
THEODORA ET MICHAEL ΑΝ. III.
Postquam excessit e vivis Monomachus,
purpuræ flosculus Theodora virgo
Romanorum sceptrum gestare cœpit,
ad quam potiore jure pertinebat.
Hare monasterio teneris ab annis
semet concludens, tonsaque capillos,
Christi conjugium sacrum præoptaverat.
Nane regina splendida, jucundissima
virtutumque ornatibus decorata,
hilaris, gloriosissima, perpetua virgo.
Que cum imperium, ut dixi, adiisset,
cuncta pro suo naviter gerebat munere,
virilem præ se ferens vim ac spiritum,
ut illa fortis celebrata Debora.
In tribunali quippe sedebat regio
aulica pompa custodibusque cincta
reipublicæ gerendæ impendens curam
arquis cum legibns judiciisque reclis,
officia quoque utiliter conferens,
Lege Touaran XVI, 20.
3135 Μουχούμετ ἀνὴρ ἡγεμὼν τῆς Περσίδος
"Ηρατο μάχην κατὰ Βαβυλωνίων
Ἰνδῶν θ' ἑαυτῷ δυσμενῶν ἀντιπάλων,
Δι' ὧν τροποῦται τοὺς ἐχθροὺς κατὰ κράτος.
Νικηφόρος γοῦν σὺν σφίσιν ἀφιγμένος
3140 Πρὸς τὴν ἑαυτοῦ Μουχούμεν ἐθναρχίαν,
Παλινδρομῆσαι προς πατρίδα συμμάχους
Οὐκοῦν μεθῄει χρησίμους δεδειγμένους"
"Οθεν φυγόντες ἀνέδραμον εἰς ὄρη,
Καὶ τῇδε τὴν δίαιταν εἶχον ἐν χρόνῳ,
3145 Καὶ κατιόντες κατεδήουν τὰ πέριξ,
Αγρούς, πόλεις, κώμας τε τῶν ἐκ τῆς ᾿Αγαρ.
Στράτευμα τοίνυν εὐτρεπίτας Μουχούμετ
Στέλλει κατ' αὐτῶν μυριάδας που δύο
"Ο νυκτὸς ἄρδην τοῖς Τούρκους κατεσφάγη·
3150 Κἀκ τοῦδε θρασείς τῇ νίκῃ δεδειγμένοι,
Καὶ τὴν κατὰ πρόσωπον ἱστῶσι μάχην·
Καὶ συμπλακέντες κατὰ μάχην Μουχούμεν,
Κτείνουσιν αὐτὸν καὶ κρατοῦσι τοῦ τόπου,
᾿Αποστεροῦσι τοῦ κράτους τοὺς ἐξ ᾿Αγαρ,
3155 Καὶ τοῦτο χειρίζουσι τοῖς ἐκ τοῦ γένους,
Τοὺς δ' ᾿Αγαρηνούς ἔσχον εἰς ὑπηκόους.
Οὗτος βασιλεὺς καὶ μονὴν τῶν Μαγγάνων
Ἔχουσαν εὖ κάλλους τε καὶ ποικιλίας
Ηγειρε λαμπρῶς ἀφθόνοις χορηγίαις
3160 Γεωργίῳ μάρτυρι τῷ καλλινίκῳ,
Ἐν ᾗ μυρίας ἀνάλωσε δαπάνας
Πολυταλάντους καὶ δυσαριθμουμένας.
Ἐπεὶ δ' ἐδεῖτο χρημάτων άλλων πάλιν,
Ηρξατο κινεῖν ἃ κινεῖν οὐκ ἦν δέον·
3165 Χώραις γὰρ ἀτέλειαν αὐχούσαις τόπων,
Εἰς φυλακὴν δὲ συντελούσαις πάλαι
Καὶ κωλυούσαις Βαρβάροις τὰς ἐξόδους,
Δασμοὺς ἐπιθεὶς καὶ φόρους τους δι᾿ ἔτους,
Φρουρούς καταργεῖ καὶ κατοπτῆρας τόπων.
5170 Κἀκ τοῦδε λοιπὸν πάροδος τοῖς Βαρβάροις
Υπήρξε ῥάστη Ρωμαΐδος πρὸς τόπους.
ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΙ ΜΙΧΑΗΛ ΕΤ. Γ'.
Μονομάχου δὲ τὸν βίον λελοιπότος,
Τὰ Ρωμαϊκὰ σκήπτρα παραλαμβάνει
Η πορφυρανθής παρθένος Θεοδώρα,
3178 Ταύτῃ διαφέροντα μᾶλλον πατρόθεν -
Ητις μονῇ τε καὶ μοναχαῖς παιδόθεν
Εκδοῦσ᾽ ἑαυτὴν καὶ τρίχα χειραμένη
Χριστῷ καθιέρωτο καλῷ νυμφίῳ,
Βασιλὶς ἐκλάμπουσα ταῖς ἀγλαΐαις,
3180 Ταῖς ἀρετῶν χάρισιν ὡραῖσμένη,
Φαιδρά, κυδίστη, παρθένος διὰ βίου.
Αρτι δὲ κράτος, ὡς ἔφην, δεξαμένη
*Απαντ' ἐποίει τὰ προσήκοντα κράτει,
Λῆμ' ἀῤῥενωπὸν δεικνύουσα καὶ σθένος,
3185 ὡς ἀῤῥενόφρων Δεβώρα θρυλουμένη.
Καθῆστο καὶ γὰρ ἐν βασιλείῳ θρόνῳ
Δορυφορίας βασιλικῆς ἡγμένης,
Επιστατοῦσα τοῖς ὅλοις ὥσπερ δέον,
Σύν εὐνομίᾳ καὶ δικαιοκρισία,
5190 'Αρχαιρεσιάζουσα πρὸς τὸ συμφέρον,
PG 143:129
Ψήφους τιθεῖσα καὶ δίκας κατὰ λόγον,
Καὶ βασιλικῶς χρηματίζουσα πάλιν
Τοῖς πρέσβεσιν ἤκουσιν ἐξ ἐθναρχίας.
Οὐκοῦν Θεὸς κύδιστον εύδαιμον κράτος
3195 Παρέσχεν αὐτῇ φυλακῆς χάριν νόμων,
Αὐτοῦ τε τεπτῶν ἐνθέων προσταγμάτων
καὶ συνδιεῖπε τῇδε την κραταρχίαν,
Εὖ πάντα τιθεὶς ὡς Θεὸς παντοκράτωρ
Οὐ γάρ ποτ' ὦπτο τῆσδε κρατούσης όλως
5200 'Αποστάτης τις ἢ τυραννίδος δέκτης,
CESARES.
Οὐκ ἐνδρομή τις ἐθνικῆς ὁμαιχμίας
Οπλα κινούσης κατά Ρωμαίων κράτους,
Οι δυσχερές τι καὶ πρόσαντες τῷ βίῳ.
Πάντα δὲ καλὰ καὶ πλέω θυμηδίας,
3205 Ερῶν κράσις εύκρατος, εὐστηρία,
Ευθηνία πάγκαρπος, ἄφθονος χύσις,
Καὶ γῆ μέλι ρέουσα καὶ γάλ᾽ ἀφθόνως,
Καὶ βίος ἡσύχιος εὐτυχῆς ἄγαν.
Ἐπεὶ δὲ βίον ἐκλιπεῖν πάντως ἔδει,
5210 Πρὸς τέρμα βίου κράτορα 'Ρωμαΐδος
Τινα Μιχαήλ στρατιώτην δεικνύει
Γηραιὸν ἄνδρα, παντάπασι πρεσβύτην,
᾿Αβληχρὸν, ἀδέξιον εἰς κραταρχίαν
Εκ νωχελίας φυσικῆς γήρους θ᾽ ἅμα,
3215 Έλκοντα σειρὰν ἐκ Βυζαντίου γένους,
Ἐπὶ βράχιστον τοῦ κράτους γεγευμένον
Καὶ μηδοτιοῦν τῶν καλῶν πεπραχότα·
Εφ᾽ οὗ δυάς ἧκμασε τῶν ἀριστέων,
Τῶν τε στρατηγών συνέσει τ' εὐανδρία
3220 Βίου τε λαμπρότητι καὶ τῇ τοῦ γένους
Καὶ πᾶσιν εὐδόκιμος ἔνδοξος πάνυ
Ο Κατακαλώ τοὐπίκλην κεκασμένος
Πρὸς τῷδ' Ἰσαάκιος Κομνηνών γένου,,
Ὅστις ἀποστὰς πορφυρίδα καὶ στέφος
3225 Αὐτῷ περιέθηκεν ἀντάρας κράτει,
Καὶ κράτος ἀδήριτον ἔσχεν εἰσάπαν.
Εξίσταται δὲ Μιχαήλ κραταρχίας.
ΙΣΑΑΚΙΟΣ Ο ΚΟΜΝΗΝΟΣ ΕΤ. Η' S.
Αὐτοκράτωρ οὖν Κομνηνός δεδειγμένος
Ἰσαάκιος εὐσθενής στρατηγέτης,
5230 οὐ τῷ Θεῷ γέγραφε τὴν εὐτυχίαν,
Αὐτῷ δὲ μᾶλλον χειρί τε ξιφηφόρω
Καὶ τοῦτο δῆλον, οἷς ἑαυτοῦ τὸν τύπον
Στατήρι τυπῶν δεξιάν τεταμένην
Ἐσπασμένην ἔγραψε γυμνὸν τὸ ξίφος.
3255 "Ην δ' οὗτος ἀνὴρ, ἐν κεφαλαίῳ φάναι,
Ηθος σοβαρός και κατωφρυωμένος,
ὀξὺς πρὸς ἔργα, πῦρ πνέων ἐν ταῖ, μάχαις,
Δραστήριος μάλιστα καὶ τολμητίας,
Στρατηγίαν άριστο, ἀνδρεία φύσις,
5:40 Οὐχ ὡμιληκώς πλήν προσανέχων λόγοις·
Χάριτας οὗτος ἐκτίνων ἀρχιθύτῃ
Τῆς εἰς τὸ κράτος συνδρομής συνεργίας,
Φροντίδα πάντων πραγμάτων Εκκλησίας
Ενειμε τῷδε, καὶ δυεῖν ὀφφικίω,
3245 Οικονόμου το σκευοφύλακας θ᾽ ἅμα
Πρόβλησιν ἀπέταξε τῇ Ἐκκλησία,
Col. κεκαυμένος.
jus rectum dicens et suffragia ferens:
insuper regia cum majestate excipicas
quæ mittebantur gentium legationes.
Ergo gloriosum ipsi Deus regimen
concessit propter legum observantiam:
et quia divinis non discedebat regulis,
idcirco Deus, inquam, huic imperium
prosperum tribuit, utpote omnipotens.
Namque hac regnante nullus retellis exstitit,
nemo tyrannidem uspiam arripuit;
nullus incursus conjuratarum gentium
armis Romanum pulsavit imperium;
nil molestum adveṛsumve mundo accidit.
Quin oninia fausta plenaque ketitiæ,
cœli temperies, fructuum fertilitas,
Bannonæ vilitas et copia rerum,
terra melle fluens et lacte uberrime,
vitæ quies, felicitas omnigena.
Sed quia suprema instabat necessitas,
Romanum moriens imperatorem creat
Michaelem quemdain agnomine Stratiotam,
senem vel potius ævo decrepito,
debilen, atque ineptum ad imperium
seguitie naturali senioque simul,
qui Byzantinà in urbe natus erat.
Ilic degustato brevissime imperio,
mbil memoria dignum regnans fecit.
Sub eo virorum par floruit egregiorum,
bellica scientia atque fortitudine,
splendore simul vitæ avitique generis;
il¦e nimirum celebris ac laudatissimus
qui cognomento dictus est Catacało:
alter Isaacius Comnenorum genere,
qui manifeste ab imperio deficiens
purpuram induit coronamque cinxit,
et sine bello stabile regnum tenuit.
Michael autem imperio se abdicavit.
ISAACIUS COMNENUS AN. VIII, MENS. Vi.
Ergo imperator processit Comnenus
belli fortissimus dux Isaacius,
fortunam suam nequaquanı Deo tribuons,
sed sibi magis brachioque ensifero.
Id declaravit, cum suum typum
statere cudens, protentam dexteram
enseque nudo armatam inscripsit.
Erat hic vir, ut summatim dicam,
more severo, adducto supercilio,
impigra opera, igneus in præliis,
audaci animo, actuosus maxime,
egregius dux, martio corde præditus,
rudis litterarum, sed tamen studiosus.
Hic. patriarchæ debitam gratiam referens
qui sibi imperium adeunti faverat,
cunctarum illi rerum Ecclesiæ curam
tribuit, et duorum simul officiorum
acconomi videlicet et scevophylacis
creandi potestatem Ecclesiæ dedit;
PG 143:131
quæ res suffragio regis fiebat antea.
Deinde Scythas Pannoniosque aggrédiens
bello vicit; illos prælio frangens,
his vero postulatam impertiens pacem.
Ergo cum victor bello reverteretur,
loco Mosiæ quodam cui nomen Lobitzo
hieme desæviente tentorium statuit.
Verum cessante nive, sub quercum abiit
ramosissimam, grandem et insolitam,
cum optimatum comitatu Cæsar
regio progrediens nempe tabernaculo,
ubi in consilio negotia expediverat:
cum ecce subito fragor excitatus
regem ejusque socios de quercu amovit,
ipsa autein vulsa radicitus corruit;
al-Cæsar necem cum comitatu effugit.
Quamobrem grates debitas ut Deo redderet
regio in palatio Thecla apostolicæ,
(ejus enim festo die vitarat fatum)
pulcherrimum delubrum excitavit.
Huic visus est venanti in angustis locis
aper magnus, horrendus, exsertis dentibus,
quem Cæsar ense stricto dum persequitur,
ille se maris fluctibus submergens,
spectantium subito evanuit oculis.
Tunc aiunt fulminis velut ictu percitum
imperatorem humi concidisse stratum,
spumas ore agentem, nec jam aliquid
intelligentem sensibus; donec paululum
niente recepta, tradidit imperium
Ducarum Constantino familia nato.
Is autem paupercula indutus tunica
ad monasterium Studii se contulit,
atque ibi reliquam exegit vitam
pulchre recedens pravo vitæ generc.
Hic tyrannidis crimen objicientibus,
Nolui, respondit, conservo diu obsequi,
qui mihi debitam gratiam non referret.
CONSTANTINUS DUCAS AN. XII.
Com Ducas, uti dixi, imperii habenas
corripuisset facile et labore mullo,
nobiles multos, simul et plebeios,
að dignitates extulit sublimes;
vit bonus, pius, mansueto ingenio,
mitis, tranquillus, subditis benevolus,
regula juris, judiciorum lanx quædam:
ignavus cæteroquin atque socors;
et frugi quidem homines diligens,
sed laborans auri absurdo amore,
minutas, sordidus, minimis lucris inhians.
Nempe præcipuum collocabat studium
idque quotidie sedulo curabat
ut pluris dominus fieret pecuniæ,
splendidum auri congerens thesaurum
et grave pondus argenti innumeri.
Augendis igitur annuis reditibus
tributis publicis atque vectigalibus
instabat impensissime et verbo et opere,
eaque redemptoribus venalia dabat.
Πρὸ τοῦ βασιλεῖ τήνδε δραν ἀνειμένην·
Καὶ κατὰ Σκυθῶν ἐκστρατεύσας καὶ Ούγγρων
Ηττησε· τοὺς μὲν καταβαλὼν ἐν μάχαις,
5250 Σπονδὰς δ' Ούγγροις ἔθηκεν ἐξαιτουμένοις.
Νικηφόρος γοῦν ἀνθυποστρέφων μάχης
Χώρῳ Λοβιτζώ Μυσίας κεκλημένῳ
Χειμώνος ὥρᾳ πηγνύει σκηνήν φέρων·
Ὑπῆλθε δὲ δρῦν, νιφετοῦ πεπαυμένου,
5255 Σὺν τοῖς μεθ᾽ αὑτοῦ προκρίτοις γερουσίας
Πασῶν μεγίστην καὶ πολύκλωνον ξένην·
Σκηνῆς προελθὼν τῆς βασιλείου τότε
Ούπερ συνεστὼς ὁμίλει δεδογμένα
Θροῦς δ' ἐξαπίνης καὶ βοή τις συμβατα
5260 Τοῦτον μεθιστῇ τῆς δρυός τούς τ' ἐν τέλει·
Η δ᾽ αὐτίκα πέπτωκεν ἐκ ῥιζῶν ὅλη,
Καὶ βασιλεὺς πέφευγε σὺν ἄλλοις μόρον
"Οθεν χαριστήρια τῷ Θεῷ θύων
Ἐν βασιλείοις Ισαποστόλῳ Θέκλῃ,
5265 (Μνήμῃ γὰρ αὐτῆς ἐκδιδράσκει τὸν μόρον)
Κάλλιστον ἀνήγειρε ναὸν ἐκ βάθρων.
θηρῶντι τῷδε πρὸς στενοῦ που χωρίοις
Σᾶς ὡπτο φρικτό; καὶ μέγας χαυλιόδους,
Ον ἦν διώκων Ιππότης ξιφηφόρος
3270 Σύν δ' ὑποδύντα κυματούμενον σάλον
“Ορῶσιν ἀθέατον εἶναι παντάπαν.
8'
Ως ἀστραπὴ; δ' ἄλματι βληθέντα λόγος
Μεσεῖν κρατούντα πρὸς χθόνα παραυτίκως
Αφρίν τε τοῦ στόματος ἐκπτύοντά πως
3275 Καὶ συνιέντα μηδοτιοῦν μηδόλως
Μικρὸν δ᾽ ἀνανήψαντα δοῦναι τὸ κράτος,
Τῷ φύντι Δουκῶν ἐκ γένους Κωνσταντίνῳ.
Αὐτὸν δὲ τριβώνιον ἡμφιεσμένον
Μονῇ προσελθεῖν εὐαγεῖ τοῦ Στουδίου,
5280 Κἀκεῖ τὸ λοιπὸν τοῦ βίου διανύσαι
Καλῶς ἀνασφήλαντα της καχεξίας.
Τυραννίδος δ' ἔφασκεν αἰτιωμένοις
Οτι περ, Ωχνουν τῷ συνοικέτῃ τέως
Υπηρετῶν εὖ εἰκότων μὴ τυγχάνειν.
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Ο ΔΟΥΚΑΣ ΕΤ. ΙΒ'.
5285 Ἐπεὶ δὲ Δούκας, ὡς ἔφην, αυταρχίας
Απραγμόνως ἔτυχε καὶ χωρὶς πόνου,
Πολλούς γερουσίας τε καὶ τῶν συρφάκων
Εἰ; ὕψος ἀνήγαγεν ἀξιωμάτων •
᾿Ανὴρ ἀγαθὸς, εὐσεβής, πρᾶος φύσει,
1 3290 Χρηστό, γαληνός, εὐμενὴς ὑπηκόοις,
Γνώμων δικαίου καὶ δικῶν ζυγοστάτης -
Γνώμην δὲ νωθρός νωχελής τε καθάπαξ,
*Ανδρας ἐραστὰς ἀρετῆς στέργων πάνυ,
Ηττων χρυσοῦ δὲ χρημάτων αὖ ἐκτόπως,
5295 Ματαιολοιχος, δυσγρίνιστος καὶ γνίφων,
Ανώτερον σπούδασμα τιθεὶς φροντίδας
Σχολῆς τε πάσης ἡμέραν ἐξ ἡμέρας
Πως χρημάτων γένοιτο πολλῶν δεσπότης,
Θησαυρὸν ἀδρὶν ἠρανικώς χρυσίου
5500 'Αδρόν τε σωρὸν ἀπλέτων ἀργυρίων.
Τοίνυν ἐπαύξειν εἰσφορὰς ἐτησίους
Δασμούς τε κοινούς δημοσίους δ' αὖ φόρους
Εσπευᾶς καὶ πράγμασιν ἀεὶ καὶ λόγοις
Σφᾶς ὠνίους δρῶν χρημάτων ήρημένοις
PG 143:135
et pro exercitibus adibat pericula.
Hujus diversas cuin hoste pugnas,·
victorias, palmas, et strenuitates,
cætera honesta facta verbis dicere
summario in opere admodum difficile.
Is contra hostes profectus Barbaros,
Prsas videlicet, qui loca finitima
Ciliciam et Phœuicea devastabant,
Orientis urbes raptui prædæque habebant;
cum his, inquam, gravi conserto prælio
captus est a Barbaris, heu! vir strenuus,
vir qui bostiles legiones prosternebat,
Romani imperii caput et defensor.
Ergo ad Persarum regem vinctus trahitur,
sed captivo licet statu, nactus est
benevolentiam plurimam atque curain.
Imo et honore regio cultuque est habitus
egregio exemplo apud Persarum dominum
Azanem illum fama celeberrimum,
animo et verbis mitibus uti solitum,
aqui amatorem, nominis clari cupidum..
Quin etiam splendido mox impetrato reditu
cum captivis dimittitur honorifice.
Sed cum Romani imperii fines attigit,
veluti ex summa tempestate incolumis
in portum regni sui tutum veniens,
ibi naufragium, o dira fati invidia!
fecit, et oculi vivo sunt erepti.
Sic æger ergo abiit in insulam
(cui nomen prima) proximam Byzantio,
in qua is olim monasterium struxerat;
ibique moriens requiem laborum habuit.
lilo regnante, Blachernorum templum
insigne, flamma edaci absumptum fuerat.
MICHAEL CONSTANTINI DUCAE FILIUS SIVE
PARAPINACES AN. VI, MENS. VI.
Deinde Michael, vulgo Parapinaces,
Constantini filius imperium adiit,
ingenium leve, dissolutum, stolidum,
ignavum et ineptum ad imperium,
qui ne privatam quidem rem suam gerere,
neduni imperii publicam valebat.
Ergo cum nihil frugi sciret agere,
aliis habenas imperii committens,
is se cum litteris quotidie oblectabat,
Ineptisque stolide occupationibus.
Quare res publica laborare coepit,
imperiique navis periclitari,
ne sævis undis ac tempestatious
in Amphitrites barathro mergeretur.
Namque ut feroces belluæ furentesque
nonnulli duces cupidi tyrannidis
navem reipublcæ naufragam dederunt.
Nempe ut fecunda capitibus hydra,
sic apostatici prodibant duces.
Primus Ruselius quidam rebellat,
deinde Casar, tum Nestor vestarcha:
exin Nicephorus agnomine Bryennius,
qui ex illustribus erat optimatibus:
Υπηκόων ἄριστα και στρατευμάτων·
Οὗ τὰς κατ' ἐχθρῶν συμπλοκάς τε καὶ μάχας,
3365 Νίκας, ἀριστείας τε, γενναίους ἄθλους,
Καὶ τἆλλα καλῶν παραδιδόναι λόγῳ
Εργῶδές ἐστι συντομία χρωμένοις.
Οὗτος κατ' ἐχθρῶν ἐκστρατεύσας Βαρβάρων
Περσῶν κακούντων τὰ πρόσοικα χωρία
5370 Τὰ πρὸς Κιλικίᾳ τε καὶ τῇ Φοινίκῃ
Λεηλατούντων καὶ πόλεις τὰς καθ᾿ Εω,
Καὶ συρραγείσης καρτερᾶς ἀμφοῖν μάχης,
Φεῦ φεῦ! ἐάλω Βαρβάροις ὁ γεννάδας,
Ὁ πάντα λαμπρὸς, ὁ κλονῶν ἐχθρῶν ἵλα;,
3375 Ο Ρωμαΐδος ἡγεμὼν καὶ προστάτης
"Ηχθη τε Περσάνακτι δεσμώτης ἄναξ·
Πρὸς δ' αὖ δορυάλωτος, ἀπαχθεὶς δ' ὅμως
Φιλοφροσύνης καὶ θεραπείας ὅσης·
Τιμῆς βασιλείου τε καὶ δόξης πάλιν
3380 Έτυχε καλῶς πρὸς κρατοῦντος Περσίδος
Αζὰν ἐκείνου τοῦ περιθρυλλουμένου
Ανδρὸς μετρίου τὸ φρόνημα καὶ λόγον
Ἴσου τ' ἐραστοῦ φιλοτίμου τους τρόπους
Επανόδου δ' ἔπειτα λαμπράς τυγχάνει
3385 Σὺν αἰχμαλώτοις ἀπολυθεὶς ἐντίμως.
Επειδ᾽ ἐπανέζευξεν εἰς Ρωμαΐδα,
Ἐπανασωθεὶς ὥσπερ ἐκ τρικυμίας
Ὡς εἰς ἄκλυστον λιμένα κραταρχίαν,
Ενταῦθα ναυάγιον, ὦ δεινοῦ φθόνου!
5390 Έτη στερηθεὶς τοῦ φάους τῶν ὀμμάτων.
Οὕτω δ᾽ ἔχων ἄπεισι πρὸς καλουμένην
Πρώτην γε νῆσον πλησίον Βυζαντίδος
Ενθα μονὴν ἤγειρεν οὗτος ἐκ βάθρων,
Κακεῖ τελευτᾷ σαββατίσας τῶν πόνων·
3395 Εφ' οὗ Βλαχερνῶν εὐπρεπής νεὼς ἅπας
Ἐπυρπολήθη τῷ πυρὶ τῷ παμφάγῳ.
ΜΙΧΑΗΛ Ο ΥΙΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΤΟΥ ΔΟΥΚΑ
ΗΤΟΙ Ο ΠΑΡΑΠΙΝΑΚΗΣ ΕΤ. Γς.
Είτα Μιχαήλ Παραπινάκης θέσιν
Κωνσταντίνου παίς παραλαμβάνει τὸ κράτος,
Χαυνός τις ἦθος, ἀφελής, ανειμένος,
3400 'Απαλός, ἀδέξιος εἰς κραταρχίαν,
Τὰ καθ᾿ ἑαυτὸν διέπειν οὐκ ἰσχύων,
Μή τοί γε κράτος καὶ διοίκησιν ὅλων.
Πρὸς οὐδοτιοῦν προσπεφυκώς κρειττόνων,
Αλλους ἐφιστῶν ἡνίαις ταῖς τοῦ κράτους,
- 5405 Αὐτὸς προσεῖχε τοῖς λόγοις οσημέραι,
Οἷς τ' οὐ προσῆκεν ἀμαθῶς κεχρημένος.
Οθεν κακῶς ἔπασχεν κοινὰ πραγμάτων,
Ολκάς τ' ἐκινδύνευε τῆς κραταρχίας
Δειναῖς τρικυμίαις τε καὶ καταιγίσιν
3410 Εἰς 'Αμφιτρίτης τὸν βυθόν καταδῦναι·
Ὡς ἄγριοι γὰρ κακίαι πεπνευκότες
"Ανδρες στρατηγοὶ βασιλειῶντες τότε
Ολκάδα κράτους κατέδυσαν εἰς βάθος·
Ως γὰρ πολυκέφαλος ἄλλη τις υδρα
3415 Οὕτως ἀποστάτιδας ἦν ὁρᾶν χάρας.
Αφίσταται πρῶτα τῶν 'Ρουσέλιός τις,
Πρὸς τῷδε Καίσαρ καὶ Νέστωρ τις βεστάρχης,
Νικηφόρες τε Βρυέννιος το πίκλην
ὺς παρασήμοις ὡράϊστο τοῦ κράτους·
PG 143:137
3420 "Αλλος Νικηφόρος τις Βοτανειάτης,
CÆSARES.
ὺς καὶ κατῆρξε τοῦ κράτους τῶν Αὐσόνων
Σὺν οἷς λιμός τε καὶ βροτῶν φθίσις
Βαρεία κατέτρυχε τους υπηκόους,
Και τις φόρων είσπραξις αδικωτάτη.
5425 Ταῦτα μὲν οὕτω συμβέβηκεν, ὡς ἔφην.
ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ Ο ΒΟΤΑΝΕΙΑΤΗΣ ΕΤ. Γ.
Φημίζεται δὲ Βοτανειάτης κράτωρ,
Καὶ διαδεῖται βασιλική ταινία -
Καὶ τηνικαῦτα φιλοτιμίαν ξένην
Τὴν τῶν χρεῶν ἅπασιν ἐκτομὴν νέμει
345) Χρεωκοπίαν δημόσιον θεσπίσας·
᾿Ανὴρ ἱλαρὸς, ἀπαλος, χρηστὸς τρόπους,
*Αλλως δὲ νωθής, χαῦνος, ἐκλελυμένος,
Πρὸς πραγμάτων πρόνοιαν οὐκ εὖ πως ἔχων·
Τὸ δ' αὖ ἐτῶν μήκει τε καὶ γήρως νόσοις·
5435 Όθεν παραδοὺς ἡνίας ἄλλοις κράτους,
Αὐτὸς τρυφαῖς ἔχαιρε καὶ συσσιτίοις,
Λουτροῖς πανημέροις τε καὶ πανδαισίαις.
Ο Μιχαὴλ δὲ γίνεται μελαμφόρος,
Εἶτ᾽ ἀρχιθύτης καὶ πρόεδρός γ' 'Εφέσου
34:0 Τούτου συνεύνῳ πρὸς γάμου κοινωνίαν
Βοτανειάτης οὐ καλῶς συνεζύγη.
᾿Αποστασίας δ' εισέτι Βρυεννίου,
Τυραννίδος τ' αὖ οὐ καλῶς ἐξημμένου,
Καὶ μὴ θεῖναι δωρεαῖς πεπεισμένου,
3445 Στέλλει κατ' αὐτοῦ βασιλεὺς τὰς δυνάμεις,
Αλεξίῳ δοὺς Κομνηνῷ ταύτας ἄγειν·
0; συμπλακείς ἥττησε τύραννον μάχη,
Καὶ φωτὸς ἐστέρησεν αὐτὸν ὀμμάτων.
Πρὸς δ' αὖ τυραννήσαντα καὶ Βασιλάκην
5450 Πεμφθεὶς Κομνηνός, συμπλακείς οἱ πρὸς μάχην
Ηττα κραταιῶς καὶ στερίσκει τοῦ φάους
Και Βαράγγων σύστημα τοῦ στεφηφόρου
Κατεξαναστὰν ηυτρέπιστο πρὸς μάχην·
᾿Αντιπαρατάξει δὲ χειρὸς δυσμάχου
3455 Καθυπεκλίθη καὶ συνέγνωσται πάλιν.
Υστατον ἀνταίρει δὲ Βοτανειάτη
Κομνηνός Αλέξιος τυραννοκτόνος ο
ὺς καταλαβὼν Αδριανοῦ τὴν πόλιν,
Στρατόν τ' ἀγείρας, αναδείκνυται κράτωρ,
5460 Καὶ βασιλικοῖς ἀναδεῖται συμβόλοις,
Μεθ' ὧν ἀπάρας τὴν Κωνσταντίνου φθάνει,
Καὶ τήνδ' ἐλὼν μάχῃ τε καὶ στρατηγία
Εἴσεισιν ἐντὸς τῶν βασιλείων δόμων.
Απεισι δ' αὐτῶν Βοτανειάτης τάχος,
5465 Καὶ τρίχα καρεὶς ἀμφιέννυται ράκος
Εν Μητρανάνδρου τῇ μονῇ περιβλέπτου,
Ενθα θανὼν ἔτυχε τιμῆς ἐντίμου.
ΑΛΕΞΙΟΣ Ο ΚΟΜΝΗΝΟΣ ΕΤ. ΑΖ'.
Οὕτω μὲν ᾿Αλέξιος εὕρατο κράτος,
ὺς καὶ τεταινίωτο παρ' ἀρχιθύτου·
3470 Κράτωρ ἀγαθὸς καὶ στρατηγὸς γεννάδας,
Φρικτὸς μὲν ἐχθροῖς, εὐμενὴς δ' ὑπηκόοις,
᾿Ανὴρ περιδέξιος, ὀξὺς ἐν μάχαις,
Είδος προδεικνὺς ἄξιον τυραννίδος,
Καὶ πρᾶον ἦθος καὶ φιλαγάθους τρόπους.
5475 Γένους ἔχων εὖ, σώματός τ' εὐρυθμίας,
Έργων στρατηγίας τε καὶ μάχης ίδρις,
PATPOL. GR. CXLIII
denique Nicephorus alius Botaniata,
qui et imperium Romanum obtinuit.
Pestis præterea hominumque lues
gravis aflixit populos imperii,
et injustissima vectigalium exactio.
Sic ergo res humanæ tunc se habebant.
NICEPHORUS BOTANIATA AN. III.
Ergo appellatur rex Botaniata
atque solemni stemmate exornatur:
qui sui nominis celebrandi cupidus
cunctam ærario debitam pecuniam
remisit, novas tabulas instituens:
vir laetus, facilis moribusque commodis,
celerum segnis, levis, dissolutus,
neque ad reip. curam idoneus;
nam et senecta et morbis premebatur:
quamobrem alios reip. præponens,
ipse deliciis epulis ac balueis
comissabundus quotidie indulgebat.
Michael autem clericus tondetur,
exin fit primas Ephesi episcopus:
cujus uxorem sibi consociavit
haud laudabiliter Botaniata.
Jam rebellante postea Bryennio
tyrannidemque perfide affectante,
neque se donis placidum præbente,
miuit in ipsum copias imperator
bellique ducem Comnenum Alexiom,
qui pugna tyrannum patrata vicit,
atque oculorum lumine spoliavit.
Item adversus Basilaceın rebellem
missus Comnenus, consertis manibus
fortiter vicit illumque excæcavit.
Quin et Varangi conjurati in Cæsarem
publice ad arma seditiosa iverunt:
sed manu forti protinus perdomiti,
veniam moliminis mox impetrarunt.
Ipsum postremo Botaniatam aggreditur
tyrannicida Commenus Alexius:
atque occupata Hadriani urbe
collectisque copiis, at imperator,
atque regalibus ornatur insignibus.
Sic ergo accedens ad Constantini urbem,
cepit hanc prælio et peritia bellica,
et regiam ipsam occupavit domum;
qua festinanter exiens Botaniata,
monachi tunicam, tonsa coma, induit
in monasterio venerandæ Virginis,
ibique moriens sepelitur magnifice.
ALEXIUS COMNENUS AN. XXXVII.
Sic ergo Alexius nactus est imperium,
quin et a summo præsule coronatus:
bonus imperator et dux strenuus,
bosti tremendus, civibua benivolus,
egregius vir, impiger in præliis,
vultum præ se ferens imperio dignum,
mitem consuetudinem honestosque mores.
Stirpe erat nobili, corpore decenti,
operis bellici maxime peritus:
PG 143:141
CESARES.
Συνηρεφείς τε καὶ μακραὶ στοαὶ πάλιν
Πτῶσιν παθοῦσαι συνέχωσαν ἀπλέτους.
Καὶ Πατζινάκαι Σκυθικὸν πάλιν ἔθνος
Θράκης ἐπῄει, Μακεδονίας όρους,
3540 Αὐτῶν νομάς τε καὶ τόπου; λελοιπότες.
᾿Αλλὰ κατ᾿ αὐτῶν ἐκστρατεύσας ὁ κράτωρ
Καὶ συμπλακείς, ήττητο τοίσδε Βαρβάροις,
Ως στρατιωτῶν τοῖς ὅπλοις πεποιθότων,
Καὶ μὴ νικητῇ τῷ Θεῷ καλῶν δότῃ.
7545 Καὶ πάλιν ἐστράτευσε κατ' αὐτῶν ἄναξ,
καὶ σώφρονος γε στρατιάς δεδειγμένης
Ροπῆς τε θείας ἐλπίδας ἐξαψάσης,
Συμμίξας αὐτοῖς ἐκνικῇ κατὰ κράτος,
Καὶ σφῶν τὸ πλῆθος εκθερίζουσι ξίφει·
3550 Αλλους δ' ἐλόντες αἰχμαλώτους ἐν μάχῃ
Ηρημένοις σφᾶς ἀπέδοντ᾽ ἀργυρίου.
Ο δ' αὐτοκράτωρ ἐκ Σκυθῶν ἀποκρίνας
Νέους σφριγῶντας εὐσθενεῖς καὶ μαχίμους
Ἐν Μογλένων ᾤκισε τούτοις χωρίοις,
3355 Οἰκεῖόν οἱ σύνταγμα τούτους καλέσα;,
Οἱ καὶ μέχρι νὺν ἀπὸ Μογλενου τόπου
Πᾶτι καλοῦνται Μογλενοπατζινάκαι.
Καὶ στρατιά τις Ιταλῶν ἐξ ἑσπέρας
Ανεισι βαδίσασα πρὸς Βυζαντίδα,
5560 Εχουσα τὸ πρόθυμον ὡς πρὸς τὴν ἕω·
῏Η; συγκίνησιν εμφανώς προμηνύει
Πληθὺς ἀκρίδων ἑσπέρας πρὸς τὴν ἕω,
Διά τε Θράκης, Μακεδονίας όρων
Τὴν ἀέριον πτῆσιν ἐξεργασαμένη.
3565 Φράγγων ὅμως στράτευμα πορθμόν διέβη,
Εφίσταται δὲ τῇ Νικαέων πόλει
Χερσὶ Τούρκων αίσχιστα τυραννουμένῃ·
καὶ σὺν χρόνῳ δὲ καὶ μάχῃ φρικαλέα
Φθορᾷ τε πολλῇ πρὸς μερῶν ἑκατέρων
8570 Αἱροῦσι Φράγγοι τὴν πόλιν κατὰ κράτος,
Καὶ τῷ βασιλεῖ τήνδε πολλῶν χρημάτων
Απεμπολούσι καὶ προχωροῦσι πρόσω
Καὶ προσβαλόντες Αντιόχου τῇ πόλει
Αἱροῦσιν αὐτὴν μηχαναῖς τε καὶ μάχῃ.
3575 Μεθ᾿ ἣν ἀγῶσιν ἰσχυροῖς τε καὶ μάχῃ
Καὶ τὴν Σιών αἱροῦσι τὴν Θεοῦ πόλιν·
Καὶ 'Ραϊμούνδος, οὗ πατὴρ ἦν Ρομπέρτος,
Τῶν παρ' Ιταλοῖς εἰς ἐπισήμων πόλων,
Πίστει; ενόρκους ἕδρα πρὸς βασιλέα
880 Τὴν δὴ πρὸς αὐτὸν ἐμπεδούσας φιλίαν
Καὶ δουλικὴν εὔνοιαν ἀεὶ καὶ σχέσιν.
"Οθεν λαβὼν χρήματα πρὸς βασιλέως
Καὶ δωρεάς αὖ φιλοτιμίας ξένης,
Ηρός Συρίαν ώρμησεν καὶ Κιλικίαν·
385 Της δ' 'Αντιόχου κατακρατήσας μάχη,
Οὓς εἶχεν ὄρκους πρὸς βασιλέα,, δράσας
Σπονδάς τε φρικτάς ἠθετηκὼς αὐτίκα,
Ασπονδος ἐχθρὸς εὑρέθη Ρωμαΐδος.
Ἐκ τῶν ἔῴων τοιγαροῦν πρὸς ἑσπέραν
8590 Μέλλων άπαίρειν ἡ βέβηλος καρδία,
Αὐτοῦ κατεψεύσατο θάνατον φόβῳ.
Ως νεκρὸς οὖν ἐντεθεὶς ἐψευσμένος
"Η νεκρὸς ἔμπνους λαρνακιδίῳ τότε
Απῆκτο χερσίν οἰκετῶν πρὸς πατρίδα
▲ Tum vero opacæ prolixæque porticus
stratæ mortales oppresserunt plurimos.
At Patzinacæ Scythica gens denuo
Thraciam vastabant atque Macedouiam
suis relictis patriis atque pascuis.
Contra hos correptis armis imperator,
manu conserta, victus est a Barbaris,
quia nostri milites confidebant armis,
non Deo victore bonorumque auctore.
Rursus profectus contra eosdem Cæsar
modesto cum exercitu atque pio
et qui victoriam cœlitus sperabat,
inito prælio debellavit hostes,
numerumque plurimum gladio messuit:
reliquam captam belli jure turbatu
victor exercitus sub corona vendidit.
At imperator sibi de Scythis legit
eximios juvenes validos, pugnaces
quos in regione posuit dicta Mogleno,
suam hanc appellans peculiarem manum;
¸hique nunc etiam a statione Mogleni
vulgo appellantur Moglenopatizinace.
En autem Italus ex occidente exercitus
processit, urbem ad Byzantinam tendens,
sed orientales cursu petens plagas.
Hujus portendit manifeste motum
vis locustɔrum ingens ex besperiis
eoos petens locos, ac volatum
per Macedoniam Thraciamque dirigens.
Fraucorum quoque exercitus fretum transiit
atque Nicænam urbem circumsedit
Turcarum manibus wrpiter oppressam;
quam diuturnis horridisque pugnis
multoque utrinque militum excidio
expugnatam Franci per vim summam,
Cæsari græco multo repenso pretio
divendiderunt, perrexeruntque ulterius:
delatique ad urbem Antiochiam,
hanc artificio et præliis obtinuerunt,
Posthine certaminum magno labore
Sionem quoque ceperunt urbem Dei.
Tum et Raimundus filius Koberti,
nobilis alus Cæsari nostro fidem
juratam dedit, fore ut amicitiam
perpetuam secum coloret, et obsequium
devoti animi reverentiamque haberet.
Ob id accepta a Cæsare pecunia,
donis affectus insolitisque honoribus,
perrexit in Ciliciam moxque in Syriam.
Ast Antiochia fortiter potitus,
quam regi obtulerat juratam fidem
sacruinque fadus illico fefellit,
perfiðum hostem semet imperio exhibens.
Mox ab oriente rursus in Hesperiam
homo scelestus cum rediturus esset,
metuens sibi, mortem simulavit.
Ergo fallaci, tanquam mortuus, doio
vel moribundus conditur in capsa
atque ita a famulis defertur in patriam
PG 143:143
falso dicentibus mortuum hunc esse.
Cum sic in patriam evasisset astu,
Cæsari multum obtrectavit temere,
cougregatoque exercitu Latino
EPHREMU CHRONOGRAPHI
ad Epidaurum urbem classem appulit,
hujusque mœnia machinis pulsabat.
Sed spe frustratus cum nihil proficeret,
omisso bello, mittit legationem,
et impetrato Cæsaris colloquio,
fœdus cum ipso denuo pacemque facit.
Bogomilorum sub Alexio hæresis
invisa Deo emersil et exsecrabilis,
cojus Basilius quidam auctor erat,
medicus vulgo dictus, minister Satanæ,
qui clam permultis pestem suam afflabat,
atque animabus dogmata exitiosa.
lic multos annos hac illacque cursans,
orbis provincias atque urbes peragrang,
tristi postremum omine adventavit
in haue imperii maximam metropolim.
Sed imperator orthodoxiæ tenax
hominis fraudem cauto artificio aggreditur.
Nam simulata callide persona
credulum se benivolumque finxit,
sæpe ac benigne, cum scelesto versans,
ac familiari demulcens colloquio,
servatoremque errantium appellans.
His homo impius delenitus verbis
exitiosum vomuit venenum,
pessimæ exponens dogmata doctrina.
Quæ pius Cæsar simul ac agnovit,
scelesti nempe effata magisterii,
protinus vulgo patefieri voluit,i
impostoremque hominem Christi hostom
tradidit flammis communi suffragio.
Multos præterea Manichæos Cæsar
tum magisterio tum catìs suasionibus.
ad religionem veram revocavit.
Orphanis quoque pueris attribuit
domum, et victum assignavit uberem
his et alendis et curandis sedulo.
Quin et grammaticæ ludum aperuit
orbis adolescentibus, vel de paupere
stirpe progenitis, multosque redditus
et largos sumptus suppeditavit
simul discipulis atque magistris.
Commeno Alexio moderante imperium,
incendia quoque in urbe acciderunt,
quibus absumptæ multæ partes sunt.
Vehemens quoque tempore sub verno
spiritus multa detrimenta fecit
Bumi dejectis passim ædificiis:
quibuscum decidit admiranda statua
imposito columnæ porphyreticæ
cujus in Placoto basis erat posita:
¡lla cum caderet, forte præsentes ibi
multos mortales mole sua contrivit.
Imbrium quoque nimia vis cœlo
concbim effusa passimque inundaus
5395 Μάτην θρυλούντων τόνδε νεκρόν τυγχάνειν.
Ἐπεὶ δὲ λαθὼν ἀπεσώθη πατρίδι,
Πολλὰ κατειπὼν τοῦ κρατοῦντος ἀλόγως
Καὶ συναλίσας στρατιὰν ἐκ Λατίνων
Επιδαμνίων προσκαταίρει τῇ πόλει,
3000 Καὶ τήνδ' ἐλεῖν ἔσπευδε τειχομαχίαις.
᾿Αλλ' ἐλπίδων ἔψευστο μηδὲν ἀνύσας
Πρεσβεύεται γοῦν ἀπογνούς τῶν ἐλπίδων,
Καὶ τῷ κρατοῦντι πρὸς λόγους ἀφιγμένος,
Σπονδὰς πρὸς αὐτὸν ἐκτελεῖ καὶ συμβάσεις.
3605 Τούτου κρατοῦντος αἵρεσις Βογομίλων
Θεοστυγής πέφηνε καὶ βδελυκτέα,
Ης μυσταγωγός ιατρός τις τούπίκλην
Κλῆσιν δὲ Βασίλειος, Σατὰν ἐργάτης"
*Ος λάθρα πολλοὺς ἀνεπίμπλα τῆς λύμης
5610 Καὶ τῶν παρ' αὐτοῦ δογμάτων ψυχοφθόρων
Πολλῶν ἐτῶν δρόμοις τε καὶ περιδρόμοις
Χώρας ἐπιὼν καὶ πόλεις οἰκουμένης,
Επιπολάζει καὶ τελευταῖον τάλας
Πόλει μεγίστῃ τῇδε καὶ βασιλίδι.
5615 'Αλλ' ὁ κρατάρχης Ορθοδοξίας φίλος
Μέτεισιν αὐτοῦ πανσόφῳ τέχνῃ πλάνην
Πλασάμενος γὰρ ὑποκριθείς τ' ἐντέχνως
Πίστιν βεβαίαν, εὐμένειαν οἱ τρέφειν,
Θαμὰ προσῄει τῷ τρισαλιτηρίῳ,
3620 Αγαν προσηνῶς καθομιλῶν συχνάκις,
Σωτῆρα καλῶν τόνδε πεπλανημένων.
Τοῖσδ' ὁ βδελυρὸς καταθελχθεὶς τοῖς λόγοις
Τὸν κακίας ἐξεμεί ψυχοφθόρον,
Εκπυστα τιθεὶς δόγματα πονηρίας"
5025 "Α γνοὺς ὁ κρατῶν φιλόχριστος καρδία
Ολέθρια δόγματα διδασκαλίας
Γόητος ἀνδρὸς, μισοχρίστου καὶ πλάνου
Καὶ στηλιτεύει καὶ θριαμβεύει πρόφρων,
Ψήφῳ τε κοινῇ τῷ πυρὶ τόνδε φλέγει.
5630 Οὗτος βασιλεὺς καὶ Μανιχαίων πάλιν
Πολλοὺς πρὸς εὐσέβειαν ἦν ἐφελκύσας,
Διδασκαλίαις καὶ σοφαῖς συμβουλίαις.
Καὶ παισὶ δ᾽ ἀνήγειρεν ὀρφανοῖς δήμου,
Τάξας σιτήσεις δαψιλεῖς ἐν τῷ δόμῳ
5035 Επιμελείας καὶ τροφῆς τούτων χάριν
Καὶ γραμματικῶν ἀπέταξεν αὖ πάλιν
Μουσεῖον εἰς παίδευσιν ὀρφανῶν νέων
Οὐκ εὐπόρων τε πατέρων πεφηνότων,
Νείμας μαθηταῖς καὶ διδασκάλοις νέων
3640 Πλείστας σιτήσεις, δαπάνας, χορηγίας.
· Ἐπὶ χρόνων τούτου δὲ τῆς κραταρχίας
Καὶ πυρκαῖαὶ συνέβησαν τῇ πόλει,
Καὶ πλεῖστα τῆσδε κατανάλωσαν μέρη
Επνευσε δ' ἦρος ἀνέμου τις σφοδρότης
3645 Βιαιοτάτου, προξένου με κινδύνων,
τῇ πολλὰ κατήρειπε τῶν δομημάτων·
Μεθ᾽ ὧν χαμαὶ πέπτωκεν ἄγαλμα ξένον,
Ανωθεν ἑστὼς, κίονος πορφυρέου
Τοῦ πρὸς Πλακωτῷ τὴν βάσιν ίδρυμένου
5650 "Ο κατενεχθεν παρατυχόντων τόπῳ
Πολλοὺς ἀνεῖλε συντετριφὸς ἐσχάτως.
Κατερράγη δ' ἄνωθεν ὑετὸς μέγας
Χύδην κατιὼν καὶ κατακλύζων μέγα,
PG 143:145
CESARES.
Ὑφ' οὗ κατηρείπωντο πλεῖστα δωμάτων.
5655. Ζώων δ' ὑπῆρξε καὶ βροτῶν πολλὴ φθίσις.
Οὗτος στρατεύσας κατὰ Τούρκων βαρβάρων
Αφικτο καὶ μέχρι γε Φολομιλίου
Εὑρὼν δ᾽ ἔρημον ὁπλιτῶν ἄστυ τόδε,
Αποδρασάντων τοῦδε Βαρβάρων δέει,
3660 Αέρει τε τοῦτο καὶ στίφος τι φρουρίων,
Κρησφύγετα σπήλαια τῶν ἐγχωρίων,
Καὶ τοὺς ἐν αὐτοῖς προσλαβών οὕτω κρίνας
Υποστρέφει κάλλιστα πρὸς Βυζαντίδα,
Μετοικίσαι σφᾶς κακὰ νοῦν ἄλλῃ γ' ἔχων.
3865 Τούτων πορείαν τὴν πρόσω ποιουμένων
Οἱ μὲν σφριγῶντες καὶ νεάζοντες χρόνῳ
Ποσὶν ἐχρῶντο καθ' ὁδὸν τοῖς ἰδίοις·
Οὔσπερ λυγρόν δ' ἔτρυχε γῆρας καὶ νόσος,
Τούτοις υποζύγια παρείχε κράτωρ
3070 Παρειμένους πλάσιν δὲ σώματος πάλιν
Ασπίσι μακραῖς ἐντιθεὶς εὐμηχάνως
Νέοις σθεναροῖς σφας παρηγγύα φέρειν.
Αὐτὸς δ' ἄνω κάτω περ ἱππότης θέων
Ως σφῶν προμηθεὺς καὶ φύλαξ εὐζωΐας,
3675 Εί τινά που βλέψεις προσκεκμηκότα
Βρωτοῦ, ποτοῦ σπάνει τε καὶ μακρῷ δρόμῳ,
Τόνδ' ἀνεκτᾶτο χριστομιμήτῳ τρόπῳ.
Οὕτως ὑποστρέφοντι συντεταγμένῳ
Σουλτάν προσῆλθεν ἱππότῃ στεφηφόρῳ,
3080 Πόρρωθεν αὐτὸς ἀποβὰς ἵππου δρόμου,
Καὶ προσκύνησιν ἀποδοὺς ὥσπερ θέμις,
Σπονδάς τε δράσας φιλικὰς καὶ συμβάσεις,
Συν φιλοτίμοις δωρεαῖς ὑποστρέφει.
Ο δ' αὐτοκράτωρ πρὸς πόλιν Κωνσταντίνου
3685 Αὖθις ἐπανέζευξε σὺν εὐθυμία
Ενθα νοσῶν ἔκειτο λοιπὸν ἐν κλίνη
Σφοδρῶς ἐπιῤῥεύσαντος ἐκ καχεξίας
Βάθροις ποδῶν ρεύματος Ολωδεστέρου
Παρ' οὗ δαμασθεὶς ἐσχάτως τὸ σαρκίον
3090 Μετ' οὐ πολὺ δέδεκτο τέρμα τοῦ βίου,
Κατά στομάχου μύδρον εἰσδεδεγμένος
Ασκληπιαδών προσταγῇ τε καὶ κρίσει.
ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΚΟΜΝΗΝΟΣ ΕΤ. ΚΑ'.
Τούτου τὸ βιοῦν καὶ κράτος λελοιπότος,
Χειρίζεται κάλλιστα την κραταρχίαν
3695 Ιωάννης παῖς ἀρετῶν συστοιχία,
Όντως χαριτώνυμος Ολβία χάρις,
. "Αναξ ἀγαθὸς καὶ μαχητής γεννάδας,
Εχθρῶν νικητὴς καὶ παθῶν αὐτοκράτωρ,
Πλήρες ταμεῖον ἀγαθῶν θεοδότων
3700 Ηδύς, ιλαρός, εὐμενὴς ὑπηκόοις,
Χρηστός, προσηνής, εὐπρόσιτος, χαρίεις,
Θάλασσα καλῶν φιλοδωρίας πλέα,
Φύσις ἀπαράμιλλος, εὐλογημένη,
Ταῖς βασιλικαῖς ἀρεταῖς διαπρέπων,
3705 Σὺν τῇ γε λοιπῇ τῶν καλῶν εὐκοσμία,
Γνώμων δικαίου, πραότητος αὖ τύπος
Καὶ τῆς ἀληθείας γε τῆς ἐν τοῖς λόγοις·
Πρῶτος μετά γε πρῶτον εὐσεβανάκτων
Πιστός, φρόνιμος, οἰκέτης ὑπηρέτης,
Judicent eruditi de hujus vocabuli sensu.
ædificiorum latam stragem edidit.
Bestiarum denique et hominum lues fuit,
Cæsar cum Turcis barbaris belligerans
pervenit usque ad urbem Philomelium;
quam cum desertam milite invenisset,
quia metus Barbaris ſugam suaseraꞌ,
hanc capit, et simul castella aliquot
asyla veluti et specus incolarum.
Atque los captos Caesar sibi vindicans
cum gloria insigni Byzantium rediit,
alio transistos cogitans deponere.
Ergo borum longum carpentium iter
validi quidem atque ætate vegeti
pedibus propriis metiebantur viam;
ægrotis autem vel senio confectis
clemens jumenta dabat imperator:
qui autem corpore prorsus erant fracio
hos longis scutis affabre compositos
forti inventa deportandos tradidit.
Tum eques ipse hac illacque cursans
tanquam curator et salutis custos,
si quem videret male laborantem
cibi potusve inopia aut longo cursu,
hunc imitator Christi recreabat.
Hoc imperator cum rediret ordine
occurrit ei equitanti sultanus,
qui et ex equo procul et celeriter
descendens, debitum obtulit obsequium:
tum conventionibus amice initis,
cum honorificis donis recessit.
Porro imperator in urbem Constantini
lætante animo semel restituit.
Sed ibi posthine æger in lecto jacuit,
dum pravus humor generatus morbo
ad imos pedes plurimus descenderet:
a quo corruptum denique corpusculum
haud multo post vivendi finem fecit,
cum medicorum consulto judicio
ardentem pilulam stomacho recepisset,
JOANNES COMNENUS AN. XXIV.
Postquam is vitam imperiumque amisit,
rerum dignissimus corripit babenas
Joannes Blius, virtutum congeries,
dulce reapse nomen et gratiosum,
rex simul bonus, bellatorque strenuus,
hostium victor, cupidinumn domitor,
plenns thesaurus divinorum munerum,
suavis, hilaris, subditis benivolus,
mitis, benignus, beneficus, conis,
mare redundans liberalitate,
indoles benedicta incomparabilis,
dotibus rege dignis longe rutilans,
atque aliis etiam bonis ornatissima,
justitiæ norma, clementiæ typus,
et in loquendo veritatis tenas.
Primus hic post primum Christianum regem
Adelis, prudens, œconomus famulus
Cod. θεοσδότων.
PG 143:147
EPHRÆMI CHRONOGRAPHI
qui talentum imperíì valdė auxit;
semper in armis pro salute publica,
alienas urbes vindicans imperio,
consilio, verbis, opera et arte bellica,
victor sæpissime hostium plurimoruin,
ceu quondam David hostes propulsabat
prece pia, forti manu, peritia ducis.
Hujus victorias dicere vel prælia
virtutumque numerum et ornatum,
rhetori quoque summo operosum sit.
Nos ex ingenti acervo pauca sumimus.
Hie occupato pacifice imperio
largitus est honores cognato generi
cunctisque tribuit pro dignitate munera:
nempe gerendis reip. officiis
propinquos sibi sanguine præposuit.}
Hi vero ipsi conjurati in regem
exitiosas moliuntur insidias
paulo post initum ab illo imperium.
Atque his dux erat peragendo operi
regis germana soror princeps Anna.
Quorum cum essent detectæ insidiæ,
nullius corpus violatum fuit,
zed patrimonia tantum sunt erepta:
atque hæc ipsa paulo post restitui
mita imperavit Cæsar clementia,
cunctis remittens criminis reatum;
parcens in primis principi sorori,
ipsique opes pro dignitate reddens.
Id quomodo sit gestum, lubet dicere.
Auri atque argenti vasa gemmasque nitidas
et multi generis vestem atque insignem,
maximi pretii opes, in quadam donio
sororis suæ principis repositas
Cæsar spectabat cum Joanne Aruch;
Quin etiam tunc sic ferunt locutum:
Hem ut generis mei sors est conversa!
utque inimica mihi nunc est cognatio,
et qui benivoli olim, nunc sunt malivoli 1
Quamobrem jubeo præsentes opes
ut tibi sumas, Axuch dulcissime.
Is liberali regi grates agit;
sed licet, inquit, sensus nieos dicere!
Rege annuente, sicorsus est loqui:
Quanquam injustam vim et insidias
contra te, Caesar, soror est molita,
et abdicavit factis fraternitatem,
natura tamen facit consanguineam.
Vincesis igitur Christiana clementia
malum sororis animum et injurium;
illique bæc omnia largire benivole
ad quam paterno magis jure pertinent.
His morem gerens monitis Cæsar
cuncta libenter tribuit sorori.
Etenim, inquit, regno sim indignus,
si meo generi minus sim benivolus,
quam tu, qui lucri prodigus contemptor
Simultatem suam adversus fratrem, doloremque quod is imperium exstincti parentis occu3710 Κραταρχίας τάλαντον αὐξήσεις μέγα,
'Αεὶ στραταρχῶν, ὑπεραθλῶν τοῦ κράτους,
Πόλεις ἐθνικὰς ὑποτάσσων τῷ κράτει,
Γνώσει, λόγῳ, πράγματι, καὶ πείρα μάχης,
Μυριόνικος πλειστάκις δεδειγμένος,
5715 Ὡς πρὶν ὁ Δαβίδ κατ' ἐχθρῶν ἀντιμάχων
Λιταῖς, στρατηγίαις τε σὺν εὐανδρίας"
Οὗ τοὺς ἀγῶνας καὶ νίκας καταλέγειν,
Τῶν ἀρετῶν θ' όμιλον αἷς ἦν ἐκπρέπων,
Καὶ ρήτορι γένοιτ' ἂν ἔργον ἐξόχῳ.
3720 Μίκρ' άττα δ' ἡμῖν ἐκ περιττών λεκτέον
Οὗτος κατασχὼν ἀσφαλῶς κραταρχίαν
Τιμὰς ἐπιβράβευσε τοῖς ἐκ τοῦ γένους,
Καὶ πᾶσιν ἁπλῶς δωρεὰς ἀναλόγους,
Κοινῶν προμηθεῖς ἀποτάξας πραγμάτων
3725 Ἐκ τῶν καθ' αἷμα καὶ προσῳκειωμένων
Σύστρεμμα τῷδε βασιλεῖ τῶν ἐκ γένους
Καττύεται σκέμμα τε θανατηφόρον
Μετά γε βραχὺν τῆς κραταρχίας χρόνον,
Πρωτουργὸν ἅμα και στρατηγέτιν έχον
3730 Ομαιμον αὐτοῦ τὴν Καισάρισσαν "Ανναν
Καὶ φωραθέντων τῶν συνιστώντων λόχον,
Αεικὲς οὐδεὶς εἰς δέμας πέπονθέ τι,
Οτι γε μὴ ψίλωσιν οὐσιῶν μόνον,
Ας ἀποδοῦναι βασιλεὺς κεκτημένοις
3735 Μετά γε βραχύ προστέταχεν ἐνθέως,
Αἰτίας ἀφεὶς πάσι προσκεκρουκόσι,
Επεισάμενος πρώτιστα τῇ Καισαρίσση
Καὶ πλοῦτον αὐτῇ συνεπιδοὺς ἀξίᾳ.
Όπως δὲ τοῦτο συμβέβηκε φραστέον
3740 Τὴν ἐν χρυσαργύρω σε λιθομαργάροις
Ἐσθήμασί τε ποικίλοις τιμαλφέσιν
Οὐσίαν ἀμύθητον ἔν τινι δόμων
Τῆς κασιγνήτου Καισαρίσσης κειμένην
"Αναξ ἐπισκοπῶν ἦν σὺν Ἀξοὐχ Ιωάννη
3745 'Ηνίκα τόνδε καὶ ταδὶ φάνει λόγος·
Ὡς τάξις αντέστραπτο καμοὶ τοῦ γένους!
Καὶ συγγενὲς μὲν δύστροπόν μοι τυγχάνει,
Αλλότριον δ' εὔνουν τε καὶ πεφιλμένον!
Οθεν κελεύω τὰ προκείμενα τάδε
5750 Φίλτατον 'Αξούχ προσ'αβόντα κατέχειν.
Ο δ' εὐχαριστεῖ τῆς μεγαλοψυχίας.
Μετὰ δέ γ' εἰπεῖν λιπαρεί δεδογμένα -
Καὶ τὸν λαβόντα τοῦ λέγειν ἐξουσίαν·
Εἰ καὶ βιαίων ἀδίκων τε πραγμάτων
5735 Κατῆρξεν, ἄναξ, σὴ κασίγνητος φάναι,
Ἔργοις τ' ἀπωμόσατο φιλαδελφίαν,
Αλλ' ή φύσις σύναιμον αὐτὴν δεικνύει
Νίκησον οὐκοῦν χριστομιμήτῳ τρόπῳ
Γνώμην ομαίμου δυσμενή, κακεργάτιν,
3760 Καὶ τὰ κατ' ὄψιν πάντα δὸς κατὰ χάριν,
Ταύτῃ διαφέροντα μᾶλλον πατρόθεν.
Ταύτη γε πεισθεὶς βασιλεὺς παραιφάσει
Πάντα προθύμως Καισαρίσση προσνέμει
Είην ἄν, εἰπὼν τοῦ βασιλείου κράτους
5765 Παντάπαν ἀνάξιος, εἰ περὶ γένος
Τοὐμὸν κριθείης ευμενέστερος σύ γε,
pavisset, satis demonstrat ipsa Anna Comnena in
Alexiadis suæ calce.
PG 143:149
CESARES.
Ανώτερο; κέρδους τε κτήσεως τόσης.
Οὕτως ἀμνησίκακος ἦν ἄναξ ὅδε,
Θερμός τ' εραστής χριστομιμήτων τρόπων!
3770 Μήτηρ δὲ τοῦδε καὶ βασιλὶς Εἰρήνη,
Εἰ καὶ πρὶν ἀπέστεργε τόνδ' οὐκ ἐνδίκως
Οὐκ ἄξιον κρίνουσα πρὸς κραταρχίαν,
Ω; τῇ θυγατρὶ μνωμένη τὰ τοῦ κράτους,
Γαμβρῷ τε τῷ Καίσαρι τῷ Βρυεννίῳ,
3775 λόγου φονῶντος οὐ συνίστωρ εὑρέθη·
Μᾶλλον δὲ γνοῦσα εἰς ἔπειτα τὸ δράμα
Ἐπήβολον λόγιον ἐξειπεῖν λόγο;,
Γνώμην τε κεδνήν, συνετὴν μάλ᾽ εὐστόχως,
ὡς οὐχ ὑπόντα χρὴ διφον βασιλέα,
3780 Παρόντα δὲ στέργειν τε τοῦτον καὶ σέβειν.
Οὗτος στρατεύσας κατὰ Περσῶν βαρβάρων
Τις πρὸς Κομνηνάκια συνθήκας πάλαι
Διαλυσάντων, καὶ πόλεις 'Ρωμαΐδος
Τὰς πρὸς Φρυγίς καὶ Μαιάνδρῳ κειμένας
3785 Κατατρεχόντων καὶ κακῶς δρώντων ὅπλοις·
Καὶ συμβαλὼν ἥττησεν αὐτοὺς πολλάκις,
Τρεψάμενος αφᾶς εὐκλεῶς ἐν ταῖς μάχαις.
Καὶ Αποδικέων δὲ λαμβάνει πόλιν,
Καὶ τήνδε τειχῶν κατοχυρώσας κράτει,
3700 Καὶ πάντα θεὶς εὖ καὶ καθὼς ἦν συμφέρον,
Πρὸς βασιλίδα καθυποστρέφει πόλιν,
Οἷα βασιλεὺς ἀγαθὸς, νικηφόρος
Τοῖς βασιλικοῖς ἀναδούμενο; κρότοις.
Μετὰ δὲ μικρὸν ἀπανέπταται πάλιν,
3795 Καὶ γίνεται δὴ κατὰ τὴν Παμφυλίαν,
Αἱρεῖ τε Σωζόπολιν μηχανουργία
Πόλιν ἐρυμνὴν καὶ κατησφαλισμένην,
*Αλλα τε πλεῖστα τῶν ἐκεῖ πολιχνίων
Στρατηγικαίς τέχναις τε καὶ μάχης νόμῳ·
5800 ἐν οἷς περ ηρίθμητο και κεκλημένον
Δύσληπτον ὄντων Ιερακορυφίτου,
Έρυμα τειχηρές τι δύσμαχον πάνυ,
Πάλαι μὲν ὄντα τῷ κράτει 'Ρωμαΐδος
Υπήκοά τε καὶ συνηριθμημένα,
3805 Ζυγῷ δὲ Περσῶν καθυπείκοντα τότε·
Οὗτος περὶ πέμπτον γε τῆς ἀρχῆς χρόνον
Ἔθνους Σκυθικοῦ κατακείροντος Θρᾴκην
Καὶ πάντα ταὐτῆς Σκυθικήν ερημίαν,
Ο φασι, δρῶντος ἐκδρομαῖς πανημέροις,
3810 Κινεί κατ' αὐτῶν Ῥωμαϊκὰς δυνάμεις,
Και συμπλακείς σφίσι γε τῷ Θεοῦ σθένει
Κατατροπούται Σκυθικές πάσας όλας,
Καὶ τρισαριστεὺς ἀναδείκνυται κράτωρ
Βουλαῖς στρατηγίαις τε, λιταῖς ἐνθέοις·
5815 Οὐ γὰρ ἄναξ σύμβουλος ἦν χρηστὸς μόνον
Καί γε στρατηγὸς ἐν μάχαις ρωμαλέος,
᾿Αλλὰ καθά τις καὶ Μωσῆς ἄλλος νέος
Χεῖρας ἀνυψῶν εἰκόνι σεβασμία
Τῆς μητρανάνδρου καὶ πανυμνήτου Κόρης
5820 Σχήμασιν οἰκτροῖς καὶ σταλαγμοῖς δακρύων
Παρεμβολὰς ἔκρινε τὰς τῶν βαρβάρων
Θεοῦ διδόντος τὴν νίκην οὐρανόθεν
Περιφανή τε καὶ περίπυστον λίαν.
Καὶ γὰρ τοσοῦτον μυριάριθμον στίφος
5825 Δορυαλώτων συνελήφθη βαρβάρων,
nunc tot oblatas respuisti opes.
Adeo clemente rex hic erat animo,
atque imitator Christi studiosus t
Cæterum mater ae regina Irene
quanquam Joauni immerenti infensa,
quem band imperio dignum reputabat,
iðque studuerat olim committere
filiæ atque geuero Cæsari Bryennio,
nunc insidiarum tamen ignara fuit.
Quin certior postea moliminis facta
fertur dixisse commodnm effatum,
atque prulentem admodum sententiam,
non esse vestigandum latentem regem,
sed huic præsenti amanter obsequendum.
Idem suscepit contra Persas bellum,
qui cum Comneno fœdus olim initum
fregerant, atque urbibus Romanis
in Phrygia et ripa Mæandri positis
armatis incursionibus molesti erant.
Ergo non semel manibus consertis,
profligando hoste gloriam retulit.
Urbem quin adeo cepit Laodiceam,
quain mox munivit mœnium præsidio,
cunctisque bene ut opus fuit dispositis,
ad urbem regiam reditu se recepit;
ibique veluti rex victoriosus
plausa solemni populi est receptus.
Brevi intervallo, discessit denno
et cum exercitu pergens in Pamphyliam
vi strategematis cepit Sozopolim
urbein excelsam undique munitam.
Alias quoque plurimas urbeculas
partim astutia partim vi bellica
cepit, quas inter adītu difficite
castrum, cui nomen Hieracoryphites,
mœnibus celsum et inexpugnabile.
Quæ cunctæ arces in Romani imperil
finibus positæ eidemque obnoxia
Persarum jugum postea subierant.
Anno Joannis imperantis quinto,
Scythica cum gens Thraciam vastarel,
et solitudinem, ut est in proverbin,
Scythicaim faceret perpetuis incursibus;
Romanas copias Cæsar contra eduxit;
Deique ope prælio commisso
Scythicas cunctas disjecit phalanges,
et victoriosus imperator exstitit
consilio, manu, precibus ad Deum.
Non enim tantum rex consiliosus erat
atque per pugnas fortis imperator,
sed velut alter Moyses novellus
manus attollens ad augustam imaginem
laudatissimæ Virginis Deiparæ⠀
supplici gestu profusisque lacrymis
barbaricos exercitus superavit,
victoriam cœlitus donante Deo,
splendidam prorsus et celeberrimam.
Etenim tantus Barbarorum numerus
in potestatem decidit victoris,
PG 143:151
ut in Romanis terris occiduis
Ὡς κατὰ δυσμὴν Ῥωμαϊκοῖς ἐν τόποις
Ἐκ τῶνδε κώμας καὶ συνοικίας όλας
pagi et coloniæ tunc de his Barbaris
conflatæ fuerint et nunc adhuc maneant,
quibus et gentis inditum est nomen.
Alii conscripti sunt auxiliares
atque Romanis admisti exercitibus.
Magnam vim quoque sub corona vendidit
victor exercitus auro licitantibus.
Paulo post Cæsar armis rursus motis
contra Triballos barbaros est profectus,
fidem juratam perfide fallentes;
quos debellatos violento marte
denuo pacem facere coegit:
cumque manubias illinc abegisset,
militem proprium præda replevit,
spoliis innumeris, opibus copiosis.
Captivum autem vulgus ultra fretum
transtulit in Bithyniam, eique sedes
haud procul urbe Nicomedia attribuit.
Judeque partim milites conscripsit,
partim reip. fecit vectigales.
Istrum æstivo tempore transgressi
Hunni ceperunt urbem Branitzoben,
cujus dejectis cunctis ædificiis,
lapides etiam Zeugmnion tulerunt:
tum etiam agrum incursarunt Sardica.
Igitur his occurrens imperator
inter paludes valido cum milite
baud procul Istro hostibus congressus
elaram de Barbaris retulit victoriam;
el Chrasmum cepit cum Francocborio,
quæ pars Pæoniæ præstantior erat.
Tum etiam Zeugmii mœnia expugnavit,
illincque prædam abstulit innumeram,
manubiis ipse plurimis ditatus
simulque omnis Romanus exercitus.
Pace cum Hunṇis barbaris composita,
in orientem transtulit exercitum;
perque Bithynos transiens et Paphlagonas
celeri cursu pervenit Castamouen,
hancque Romano vindicavit sceptro,
(quam Persarmenii jampridem tenebant)
scalis et machinis arietantibus
ad hanc capiendam naviter usus.
Post hæc, captivos plurimos ducens
rex atque prædam innumerabilem,
regiam ad urbem retulit pedem
exceptus plausibus qui decent victorem:
atque ob recentem suam victoriam
media deduxit urbe triumphum.
Adornans enim artificio insolito
currum argento auroque fulgidum,
quem niveorum quadriga equorum
apte et decenter junctorum trahebat,
huic venerandam imposuit Cæsar
inviolatæ Deiparæ imaginem;
In codicis margine γρ. Ζείγμιον.
Καὶ συσταθῆναι καὶ παραμένειν ἔτι,
Επωνυμίαν ἐξ ἔθνους κεκτημένας.
3830 Τάγμασι δ' ἄλλους συμμάχους ἐν ταῖς μάχαις
Καταλεγῆναι Ῥωμαϊκοῖς καὶ στίχαις·
Μοίρας δὲ πολλὰς ἀποδόσθαι χρυσίου
Ὑπὸ στρατιᾶς σφῶν πάλιν ᾑρημένοις.
Μετὰ δὲ μικρὸν ὕστερον πάλιν ἄναξ
3835 Επιστρατεύσας τοῖς Τριβαλοῖς βαρβάροις
Ορκια συγχέουσιν ἐκ κακουργίας
Σφᾶς ἐκνικήσας ἐν μάχῃ κατὰ κράτος
Τὸ βάρβαρον τίθησιν ἔνσπονδον πάλιν·
Λείαν δ' ἐκεῖθεν ἀπελάσας μυρίαν
5840 Πλήσας τε τὸ στράτευμα τῶν σκυλευμάτων
Ολβου τε πολλοῦ καὶ λαφύρων μυρίων·
Πλήθος δορυάλωτον εἰς ἐπαρχίαν
Τὴν τῶν Βιθυνῶν κατὰ τὴν Νικομήδους
Διαβιβάσας ἐγκατοικίζει φέρων.
38.45 Καὶ τῶνδε τοὺς μὲν στρατιᾷ καταλέγει,
Τοὺς δ᾽ αὖ παρῆκε συντελεῖν κοινῷ φόρους.
Ούννοι τὸν Ιστρον ἐκπεράσαντες θέρους
Κατακρατοῦσιν ἄστεως Βρανιτζόβης,
Καὶ τῆσδε πάσας κατηρείψαντες βάρεις
5850 Μετήγαγον πρὸς Ζεύγμινον καὶ τοὺς λί
[θους,
Επιδραμόντες καὶ Σαρδικής χωρία.
Οὐκοῦν ἐπὶ σφᾶς ἐκστρατεύσας ὁ κράτωρ
Ἐν ὑγροχέρσῳ καὶ σθεναρᾷ δυνάμει
Κατὰ τὸν Ιστρον συμπλακεὶς ἀντιπάλοις
στησι λαμπράν κατά βαρβάρων νίκην
Καὶ Χράσμον εἷλε σὺν τῷ Φραγγοχωρίῳ,
Γῆς Παιόνων κράτιστον ὑπάρχον μέρος
Πρὸς δ' αὖ παρεστήσατο τείχος Ζευγμένου,
Κἀκ τοῦδε λείαν απήλασε μυρίαν,
5860 Καὶ λάφυρ' ἐκτήσατο καὶ πλεῖστα σκύλα,
Αὐτός τε καὶ στράτευμα Ρωμαίων ἅπαν
Σπεισάμενος δ' ἔπειτα βαρβάροις Ούννοις
Πρὸς τὴν ἕω στράτευμα διαβιβάσας,
Διὰ Βιθυνῶν χωρίων, Παφλαγόνων
3865 Εφίσταται τάχιστα τῇ Κασταμόνι,
Καὶ τήνδ' ἐπανέσωσε τῇ Ρωμαΐδι
Περσαρμενίοις κεκρατημένην πάλαι,
Χρησάμενος κλίμαξι, τειχομαχίαις
Εἰς τῆσδε τὴν ἅλωσιν ὡς εὐμηχάνως.
3870 Τοιαῦτα δράσας αἰχμαλώτων τε στίφος
Καὶ λείαν ἀμύθητον εἰληφώς ἄναξ
Πρὸς βασιλίδα τὴν πόλιν ὑποστρέφει
Οἷα νικητὴς ἀναδούμενος κρότοις·
Κἀπὶ τροπαίῳ προσφάτῳ καὶ τῇ νίκῃ
3875 Κατήγαγε θρίαμβον ἐν μέσῃ πόλει.
Τεύξας γὰρ ἅρμα συν τεχνουργία ξένον
Χρυσαργύρῳ κάλλιστα διειλημμένου
Ο χιονώδης τετρακτύς συστοιχία
Ίππων τις εἷλκεν εὐφυῶς ζευγνυμένων·
5880 Ἐν τῷδε σεπτὴν ἀναβιβάζει κράτωρ
Τῆς μητρανάνδρου Παρθένου τὴν εἰκόνα,
De hoc vocabulo judicent hellenistas.
PG 143:153
Ἐν ᾗ πεποιθὼς καὶ κατορθῶν τὰς νίκας
Ὡς συστρατηγέτιδι κατ' ἐχθρῶν μάχης
Προσῆγε την πρέπουσαν εὐχαριστίαν,
5885 Ης και προῆγε σὺν ὅλῃ γερουσία
CÆSARES.
Ποσὶ βαδίζων σταυρικόν σκήπτρον φέρων.
᾿Αλλὰ βραχὺς ἤνυστο κατ' οἶκον χρόνος,
Καὶ πάλιν ἐστράτευσεν ἄναξ χαρίεις
Μετὰ στρατιᾶς ἀρεϊκῆς προφρόνως
5890 Ἐπὶ Τανισμάνιον εἰς Κασταμόνα
Στρατηγὸν ἄνδρα παρὰ Περσαρμενίοις,
Ταύτην ἐλόντα τειχομαχία πόλιν,
Καὶ φύλακας κτείναντα Ρωμαίους ξίφει
Καὶ τήνδ' ἐπανέσωσε Ῥωμαίων κράτει·
3805 Πρὸς τοῖσδε Γάγγραν καταπορθεῖ τὴν πόλιν
Ἐν ᾖ γε φρουροὺς ἀποτάξας ὁπλίτας
Ἐκ 'Ρωμαϊκῆς στρατιάς δισχιλίους
Καὶ πάντα θεῖς εἴ, εἰς πόλιν ὑποστρέφει·
Καὶ τῇδε μικρὸν ἐνδιατρίψας χρόνον
3900 Κατακρατοῦντος ᾿Αρμενίας Λεβούνου
Επιστρατεύει στρατιάν πλείστην άγων,
Κατηκόους σίνοντος Αὐσόνων πόλεις.
Οὐκοῦν ἐπιβὰς ᾿Αρμενοκιλικίας,
Ταρσόν παρεστήσατο φαεινήν πόλιν,
3005 Καὶ τὴν ᾿Αδάνην καὶ Βακά, στρατηγία.
Επειτ' ὀχυρὰν ᾿Αναζάρδην σὺν βίᾳ
Περικλυτόν τε καὶ Κολώνειαν πόλιν
Καὶ δὴ μετελθὼν τὰς πέριξ ταύτας πόλεις
Ερυμνά τε φρούρια καὶ κώμας όλας,
3910 Εφίσταται δὲ τοῖς τόποις τῆς Συρίας,
Καὶ τὴν πόλιν εἴσεισι τὴν ᾿Αντιόχου,
Ραϊμούνδου πρίγκιπος ἅμα τοῖς ὅλοις
Εὖ χερσὶν αὐτὸν ὑπτίαις δεδεγμένου,
Καὶ πᾶσι τιμήσαντος αὐτὸν εἰκόσιν.
3915 Εφ' ἡμέραις οὖν ἐνδιατρίψας πόλει,
Αὐτῷ τε τὸν πρίγκιπα λίζιον δράσας,
Σὺν τῷδε Τριπόλεως κρατοῦντα τότε,
"Αναξ χαριτώνυμος έξεισι πάλιν,
Καὶ πρὸς παρευφράτιδας άπεισι πόλεις,
3920 Παρ' ᾿Αγαρηνῶν οὐ καλῶς κρατουμένας
Καὶ τῶνδε πορθεί τειχομαχίαις όπλοις
Πεζά, Χάλεπ, Νίστριον, Καρφαρά, Φέρεπ·
Ἐκ τῶν δὲ λοιπῶν ἀστέων δῶρα ξένα
Καὶ πλεῖστα λαβὼν καὶ λίθους καὶ μαργάρους
3925 Πολύν τε χρυσὸν καὶ λαφυραγωγίαν,
Καὶ λυχνίτην φέροντα σταυροῦ τὸν τύπον
Χρημά τι πανθαύμαστον, Εκπληκτον, ξένον·
Πρὸς δ᾽ αὖ γε καὶ τράπεζαν ἐκλαμπρον πάνυ
Ἐξ ἀμιμήτου συντεθειμένην τέχνης
3930 Πολυτελή τε χρυσότευκτον, ποικίλην
"Α πάντα συνείληπτο τοῖς Πέρσαις πάλαι
Συσχοῦσιν αὐτάνακτα τὸν Διογένην
Πρὸς τὴν βασιλεύουσαν έρχεται πόλιν
Αγων μεθ' ἑαυτοῦ κασίγνητον σὺν γόνῳ
5935 Τον σεβαστοκράτορα τὸν πρὶν φυγάδα,
Τῷ τηνικαῦτα προσρυέντα γνησίως
Ανακτι τῷδε καὶ κασιγνήτῳ φίλῳ·
ὓς ἐκλιπὼν πρὶν διατριβὰς Αὐσόνων
Σχέσιν ομογνίου τε καὶ βασιλέως
3940 Πρὸς Περσάνακτα φυγὰς ἐκλυπης τρέχει·
▲ cui quia conflsus victor exstiterat,
nunc ceu belli sociæ et auxiliari
convenientes reddebat grates;
præcedens ipse cum toto senatu
pedester, sceptrum gestans cruciferun.
Sed brevi domi tempore permansit;
rqrsusque ad bellum rex amabilis
profectus impigre cum valido exercita
venit Castamonem contra Tanismanium,
qui dux defectus a Persameniis
prædictam urbem expugnaverat,
gladio Romanum cædens præsidium.
Hanc ergo Cæsar recuperavit.
Insuper Gangra occupata urbe,
ibique impositis præsidii causa
de nostro exercitu bis mille armatis,
cunctis pacatis, Byzantium rediit.
Attamen breviter hic commoratus,
profectus est cum ingenti exercitu,
imperitante Armenis Levuno,
nostrasque urbes damnis afficiente.
Ergo progressus in Arıneno-Ciliciam
splendidam urben occupavit Tarsum,
Bacam et Adánem peritia bellica.
Mox Anazarbui sunima vi expugnavit,
et Coloneam et Pericłytum urbes.
Proximis quoque subjugatis oppidis,
cum munitis castellis cunctisque pagie,
venit in Syriæ usque regiones,
Catque Antiochiam urbem ingreditur,
Raimundo principe cum cuncto populo
hunc excipiente studio proclivi
omuique debito cum honore.
In hac paulisper demoratus urbe
cum sibi obnoxium effecisset principem
cumque eo Tripoleos etiam dominum,
rex gratiosus progressus ulterius
ad Euphratesias festinavit urbes,
quas Agareni contra fas tenebant.
Ex his perdomuit machinis et armis
Pezan, Caleph, Nistrion, Carpharan, Pherep.
Ex aliis autem urbibus donaria mira
multaque retulit, gemmas, margaritas,
magnam vim auri, prædæque cumulumu,
lychnitem quoque cui crux impressa erat,
rem miram et stupendam atque insolitam-;
insuper mensam multo splendidissimaı
elaboratam arte inimitabili,
pretiosissimam auream variegatam:
quæ cuncta Persæ quondam diripueraut,
cum captivassent Cæsarem Diogenem.
Ad urbem autem rediit Joannes
habens germanium eum nepole secum
sebastocratorem, dico, pridem profugu",
tune vero amanter semet permittentem
regi Joanni peramanti fratri.
Hic derelictis Romanis finibus,
spretoque affectu fratris atque Cæsaris,
ad Persam regem tactus dolore fugerat:
PG 143:155
sed sero tandem mali sui conscius
consilio egregio rediit ad Cæsarem
tutique fidem reditus impetravit.
Namque reversum cernens imperator
Numini gratias reddidit supremo
æque re gaudens ut trophæis mille.
Ergo complexus officio debito
utrumque, ut olim, habuit charissimum.
Brevi moratus apud urbem tempore,
ut sese habebat, transiit in Bithyniam,
contempta corporis mala valetudine;
Turcis Romanas terras infestantibus;
ques ubi sola terruit præsentia,
usque ad Lopadium venit civitatem:
ubi dum moratur copiasque contrahit,
gravis est visus militi mitis Cæsar,
quoniam ad fortes exstimulabat pugnas,
bellique longas ferre cogebat moras.
Igitur castra commovens Lopadio
rex cum innumero transiit exercitu
contra Agarenos barbaros Ponti incolas,
jugo prementes Neocæsaream:
punire quoque studens Constantinum
Gabram tyrannum Trapezuntiorum.
Ergo progreditur Neocæsaream
quam circumfuso obsidet exercitu.
Atque hanc capturus imperator erat,
nisi improvisa incidens calamitas
suscepto militem bello retardasset.
Nam cum instaret pugna contra Barbaros
egregium quemdam ex Italia equitem
equo carentem cernens imperator,
fratris sui filio juxta adæquitanti
equum mandavit cedere Latino.
Ille enimvero facturum negavit,
vixque coactus equiti cessit equum.
Ob id dolore maximo perculsus,
præcipite exiguæ mentis consilio
Caesaris hic nepos, prælio fervente,
ex improviso perfugit ad Barbaros,
a quibus lubentissimo exceptus animo,
paulo post etiam cultni Christiano
nuntium keu remittit, ac matrimonio
jungitur filiæ principis Iconii.
Exinde Cæsar valde nærente animo
crepit reverti gradatim Byzantium,
reditum dissimulans et consilii inops.
Tandem in urbem regiam delatus,
ibique brevi tempore subsistens;
mox denuo egressus cum ingenti exercitu
Phrygiam præteriens atque Lyciam,
ad nobilem pervenit urbem Attali,
quam ubi cum finitimis ordinavit,
palude quoque capta Pasgusæa,
venit in Isauriæ fines et in Syriam
atque Antiochiam versus propinquavit,
ardente studio moliens hanc urbem
gravi depulso Latinorum jugo
A.
Μόλις δὲ συνεὶς οὗ γε κακοῦ τυγχάνει,
Παλινδρομεί κάλλιστα πρὸς βασιλέα,
Καὶ δεξιᾶς ἔτυχε τῆς ἐπανόδου.
Ἐπανιόντα καὶ γὰρ ἰδὼν ὁ κράτωρ
3945 Θεῷ χαριστήρια τῶν ὅλων θύει
Οὐχ ἧττον ησθεὶς ἡ νίκαις ταῖς μυρίαις·
Καὶ χαριέντως προσπλακεὶς κατὰ δέον
Τὸ φίλτρον ἀπένειμεν ἀμφοῖν ὡς πάλαι.
Χρόνου δὲ βραχὺν ἐνδιατρίψας πόλει
3950 Ως εἶχεν ἐξώρμησε προς Βιθυνίαν,
Καταφρονήσεις σώματος καχεξίας,
Τούρκων κακούντων Ῥωμαϊκά χωρία,
Οὓς ἐκθρήσας και μόνῃ παρουσίᾳ
Πρὸς Λοπάδιον ἀφικνεῖται τὴν πόλιν
3955 "Ενθα βραδύνων συνάγων τε δυνάμεις
Στρατῷ βαρὺς ἔδοξεν ὁ πρεὺς ἄναξ
@; διανιστῶν ἀρεϊκὰς πρὸς μάχας,
Καὶ προσβιάζων καρτερεῖν ἐν τῇ μάχη.
Τοίνυν ἀπάρας βασιλεὺς Λοπαδίου
3060 Επιστρατεύει σὺν στρατιά μυρία
Τοῖς κατὰ πόντον 'Αγαρηνοίς βαρβάροις
Κατακρατοῦσιν τῆς Νεοκαισαρέων
Σπεύδων μετελθεῖν καὶ Γαβρᾶν Κωνσταντί
Κατατυραννεύοντα Τραπεζουντίων.
3965 Εφίσταται γοῦν τῇ Νεοκαισαρέων,
Ενον
Καὶ τῇδ' ἐφιστῷ τὰς δυνάμεις κυκλόθεν.
Καὶ τάχ' ἂν εἷλε τήνδε κρατάρχης τότε
Εἰ μή τι συμβὰν ἀπρόοπτόν τι πάθος
Απείρξε τὸ στράτευμα τῆς διαμάχης"
3970 Πρὺς βαρβάρους γὰρ ἐνστάσης μάχης τότε,
Ἐξ Ιταλίας δεξιόν τιν' ιππότην
Ανιππον ἰδὼν ἐγκελεύεται κράτωρ
Αγχοῦ συνιππεύοντα τἀδελφοῦ γόνον
Ιππον παρασχεῖν ἀποβάντα Λατίνῳ.
· 3975 Ο δ᾽ οὐ νεμεῖν ἔφασκε μάλ' ἀντιλέγων,
Μόλις δ᾽ ἄκων δίδωσιν ἱππότῃ
Κἀκ τοῦδε πλησθεὶς οὐ μικρᾶς ἀθυμίας
Μικροψυχήσας ἐκ φρενῶν ἀβλεψίας
Αδελφόπαις οὗτός γε καιρῷ τῆς μάχης
5980 Εξ υπογυίου προστρέχει τοῖς βαρβάροις
Καὶ τοῖσδε δεχθεὶς ἀσμενεστάτῳ πόθῳ,
Μετά γε βραχὺ καὶ χριστώνυμον σέβας
Εξόμνυται φεῦ 1 καὶ συνεζύγη τάλας
Θυγατρί Περσάνακτος Ἰκονιέως.
3985 Εντεῦθεν ἄναξ συσχεθεὶς ἀγωνία
Υποστρέφειν ήρξατο πρὸς πόλιν βάδην
Κλέπτων ἀναχώρησιν ἐξ ἀβουλίας.
Όμως πεφθακὼς τὴν βασιλίδα πόλιν,
Ἐν τῇδε μικρὸν ἐνδιατρίψας χρόνον,
3990 Εξεισι πάλιν σὺν στρατιᾷ μυρίᾳ,
Καὶ παραδραμὼν Φρυγίαν καὶ Λυκίαν,
Τὴν ᾿Αττάλου πέφθακεν εὐκλεᾶ πόλιν
Καὶ τῆσδε θεὶς εὖ ὡς προσῆκον τὰ πέριξ
Ελών τε λίμνην Παγγούση κεκλημένην,
3995 Πρὸς Ισαυρίας ἀφικνεῖται τὸ κλίμα,
Καὶ πρὸς Συρίαν καὶ πόλιν Αντιόχου
Επιμελὲς σπούδασμα τιθεὶς καὶ λόγον,
Ελευθερῶσαι τὴν ᾿Αντιόχου πόλιν
PG 143:157
Τῆς Λατινικής δυσαχθούς τυραννίδος,
4000 Καὶ τήνδ' ἐνῶσαι τῇ πόλει Κωνσταντίνου,
Επειτα Σιὼν ἀφικέσθαι πρὸς πόλιν,
Καὶ φιλοτίμοις ἀναδῆσαι καὶ ξένοις
Δώροις, ἀναθήμασι Δεσπότου τάφον,
Τὸ δ' ἐν κύκλῳ πᾶν βαρβαρικὸν καθάραι.
4005 Οὐκοῦν ἐπιστας Αντιοχέων πόλει
CESARES.
Ταύτης ἐδῄου, κατέκειρε τὰ πέριξ·
Ἐπεὶ δέ οἱ πρόθυμον, οὐ κατ᾽ ἐλπίδας
Συμβαῖνον ἐσκόπησεν ἀγχίνους ἄναξ
Πρὸς Κιλίκων ἄπεισι πανστρατὶ μέρη
4010 Ενσκηνοβατεί δ' ἐν φαραγγώδει τόπῳ,
Ενθα Κοράκων φωλεοὶ κλήσις τόπῳ,
Καὶ πρὸς κυνηγέσιον όρμο κατ' ἔθος"
Συὶ δ᾽ ὑπαντᾷ κατὰ λόχμην ἀγρίῳ,
Καὶ τόνδε τῷ δόρατι πλήττει καιρίαν
4015 Τῇ δ' ἀντερείσει τοῦ συὸς καμοῦσά πως
Δορυφόρος χείρ αὐτάνακτος δεσπότου,
Καὶ παρενεχθεῖσά τι μικρὸν εὐθέως
Τῆς παρὰ πλευρόν παραψαύει φαρέτρας,
Ιοτρόφα βέλεμνα θηρῶν εἰς φόνον
4020 Ενδον φερούσης· καὶ χυθέντων ἀτράκτων,
Εἷς τῶνδε φεῦ 1 έπληξε κράτορος χέρα
Καὶ φθαρτικὴ δύναμις ἡ τοῦ φαρμάκου
Κατά γε μικρὸν ἀπονεκροῖ καὶ φθίνει
*Ανακτα θείον, τρισαριστέα μέγαν,
1025 Καὶ συνελαύνει πρὸς τὸ τοῦ βίου πέρας.
ΜΑΝΟΥΗΛ Ο ΚΟΜΝΗΝΟΣ ΕΤ. ΛΗ.
Πρὶν ἡ δὲ θανείν Μανουὴλ βασιλέα
Ὕστατον υἱὸν συνομαρτούντα στέφει,
Καὶ κράτορα δείκνυσι τῆς Ῥωμαΐδος.
Στράτευμ' ἐπὶ τούτοις δὲ Ῥωμαίων ἅπαν
40.50 Σὺν τοῖς στατηγοῖς καὶ λοχαγοίς ταγμάτων
᾿Ανεἶπον αὐτὸν Αυσονάρχην ἀσμένως.
Επειτ' ἐπανέζευξε προς Βυζαντίδα
Μετὰ στρατιάς Μανουήλ Αναξ νέος,
᾿Ανακομίζων καὶ πατρὸς ναυσὶ νέκυν.
4035 Καὶ καταλαβὼν τὴν βασιλίδα πόλιν
Βασιλικῆς ἔτυχε τῆς εὐφημίας,
Πρῶτον σταλέντων καὶ προηυτρεπικότων
Τὴν εἴσοδον κάλλιστα τὴν εἰς τὴν πόλιν
Αξούχ μεγάλου τὴν τιμὴν δομεστίκου,
4040 Καὶ βασιλείου Τζιτζιλούκῃ τούπίκλην
Πλην ὡς ἔφην φθὰς Μανουὴλ πόλιν κράτους
Παρ' ἀρχιθύτου ταινιοῦται κατ' ἔθος,
Καὶ πᾶσιν ἀστοῖς προσδέδεκτο προφρόνως
Διαγορευθεὶς βασιλεὺς αὐτοκράτωρο
4045 Νεανίας ὢν ἀρεϊκὸς ἐν μάχαις,
Κάλλιστος, ήδύς, εὐμενὴς υπηκόοις,
Τοῖς πᾶσιν ἀσπάσιος ὡς μεγαλόφρων
Πρὸς δ' αὖ φρενήρης, χαρίεις, πεφελμένος
Τῶν δημοτικῶν ἐντριβής γε πραγμάτων,
4050 Τῇ τοῦ προσώπου καλλονῇ κεκασμένος,
Καὶ πᾶσι καλοῖς ἐμπρέπων θεοδότοις
Ῥώμη τε τοῦ σώματος, είδει, συνέσει,
Ψυχῆς παραστήματι φιλοκινδύνῳ,
Ἰθυτενεί σχήματι τῆς ἡλικίας,
Cod. εὐθέος.
Cod. ἔφθην.
præstare liberam, atque Constantini
urbi devotam rursus restituere.
Dein Sionem cogitabat accedere
ut pretiosis prorsus et insolitis
Christi sepulcrum donis exornaret,
cunctosque Barbaros accolas deleret.
Itaque aggressus Antiochiam urbem
hujus vastabat milite viciniam:
tamen cum votum sibi non succedere
rex prudens sensit, moto hinc exercitu
transtulit sese Cilicum in terras,
Ibi in silvoso præruptoque loco,
quod vulgo dicitur Corvorum latibulum,
Cæsar venatum de more profectus
obvium habuit in dumeto aprum,
quem hasta statim perculit lethaliter:
verum objectu resistentis apri
armata manus Cæsaris repressa,
retroque cito cedere coacta
hærentem lateri tetigit pharetram,
quæ venenata în ferarum perniciem
tela gestabat his repente effusis,
nnum prol dolor! Cæsaris fixit manum;
moxque veneni vis exitiabilis
sensim dimanans membraque corrumpens,
regem divinam victoriosum magnum
vitæ mortalis adigit ad terminum.
MANUEL COMNENUS AN. XXXVII.
Manuelem moriens pater edixit regem
minimum natu Alium præsentem sibi,
atque huic Romanuın tradidit imperium.
Tunc etiam cunctus Romanus exercitas
cum ducibus et ordinum centurionibus
ipsum libenter salutavit regem.
Dein perrexit ire Byzantium
Manuel cum copiis imperator novus,
patris adducens have cadaver.
Cumque ad regalem pervenisset urbem,
plausu, qui decet regem, est exceptus;
præmissis scilicet qui recte ordine
urbis ingressum regi apparareut,
Azucbo magno in aula domestico
et Basilio dicto Tzitziluca.
Ingressus autem Manuel metropolit
a. patriarcha rite coronatur,
cunctisque a civibus volente animo
rex salutatur atque imperator,
Erat hic juvenis stromaus in præliis,
Egregius usquequaque, mitis, ‘lenis,
cunctis acceptus, utpote magnanimus,
cordatus insuper, elegans, amabilis,
et publicorum prudens negotiorum,
vultus insigni venustate præditus,
atque divinis donis forentissimus,
corporis robore, forine, sapientia,
prompto ad pericula subeunda animo,
artunm procere pro ætate habitu,
Cod. θεοσδότοις, υι ν. 5721.
PG 143:159
EPHR.EMII CHRONOGRAPHI
laeius, jucundus, comitate obvia:
vernm patientia maxime excellebat,
et leni animo præ cæteris regibus;
heros flerculeus insuperabilis,
suique regni validus defensor,
pastor bonus, vigil ovilis custos,
ſuporum rabiem a grege depellens,
atque huic libera pascua procurans:
comis regnator, validus bellator,
Ajax, Achilles, Nestor consiliosus,
eques vel ipso Priamo peritior,
Hector phalangas sternens adversas,
moribus jucundis, acuto ingenio,
bostibus formidandus, bonus subditis,
hilaris, accessu facilis, gratiosissimus,
mille relatis rex inclytus palmis,
et simul omnis eruditionis amans,
Mavorti par decertans in præliis,
alacer ad pugnas atque pericula,
seinper belligerans hastaque hostes premens,
seque victricibus laureis exornans.
Hic bello moto contra Turcas Barbaros,
eois locis quibus nomen melangia,
hostium incursum armis compescuit;
impositoque urbibus præsidio,
regiam ad metropolim redux se recepit.
Deinde Persas persequendos censuit,
qui ad Pithecam oppida incursabant,
themaque Thracesinm diripiebant.
Ergo transgressus Lydiam atque Phrygiam,
castellis adfuit Cæsar laborantibus,
atque his firmum attulit,subsidium,
submovitque Persas quam longissime.
Ad Philomelium postea progressns,
barbaris Turcis ibi quoque occurrit,
imoque in pede jaculo transfigitur,
ab Agareno qui lancea prostratus
telum inferius in soleam conjecit.
Indidem autem ceu pernix aquila
ad Iconiensem urbem transvolavit,
hujusque omni devastato agro
reversus est ad imperii metropolim.
Jam qualem pater olim præ se tulerat
curam reipublicæ, talem gessit filius.
Idem conjugii junxit sibi fœdere
ex Alamannis puellam nobilissimam,
virtutum ornamentis haud minus miram
quam corporis compage et pulchritudine.
Regnante Manuele, ex orbe occiduo
germanicus instar turbinis exercitus
gravis et cunctis rebus exitiosus
Romano imperio derepente incubuit,
Sionicam prætendens expeditionem.
Hujus Corradus dux erat exercitas,
rex pius et Christo maxime devotus;
qui data Cæsari jurata fide
per fines nostros amice transiturum,
nec se nec milites fore nobis nocuos,
ad ipsam Constantini devenit urbem
4055 Ήθει προσηνεί, χαροπῷ, πεφιλμένῳ
Ανεξικακία δε μάλιστ᾽ ἐκράτει
Καὶ πραότητι τῶν κατ' αὐτὸν ἀνάκτων·
Ηρως Ἡρακλῆς ἀπαράμιλλος φύσει,
Ὑπερμαχῶν κάλλιστα τῆς κληρουχίας,
4060 Ποιμὴν ἀγαθὸς, ἄγρυπνος ποίμνης φύλαξ,
Λύκους διώχων δυσμενεῖς τοῦ ποιμνίου,
Καὶ τῷδε διδοὺς τὴν νομὴν ἐλευθέραν
"Αναξ προσηνής και μαχητής γεννάδας,
Δίας, Ἀχιλλεὺς, καὶ Νέστωρ βουληφόρος,
4065 Ὑπὲρ Πρίαμον εμέλιος ιππότης
Εκτωρ φάλαγγας ῥηγνύων ἐναντίων
Επίχαρις ἦθός τε, πτηνὸς τὴν φρένα,
Φρικτὸς μὲν ἐχθροῖς, εὐμενὴς δ' ὑπηκόοις,
Γλαρός, ευέντευκτος, ἡδεῖα χάρις,
1070 Μυριόνικος τρισαριστεύς αὐτάναξ,
Ἑρμοῦ τε παιδείας τε παντοίας φίλος,
"Αντικρυς "Αρης ἐν μάχαις ἀντιπάλων,
Οξύρροπος τις πρὸς μάχας καὶ κινδύνους.
Αεὶ στραταρχῶν, κατ' ἐχθρῶν κινῶν δόρυ,
4075 Καὶ ταῖς κατὰ σφῶν ἀναδούμενος νίκαις.
Οὗτος στρατεύσας κατὰ Τούρκων βαρβάρων
Κατὰ τὰ μελάγγεια τῆς ἕω τόπους
Τούρκους μετῆλθεν ἀναχαιτίσας όπλοις
Καὶ τῆς φυλακῆς φροντίσας τῶν ἀστέων,
4080 Εἰς τὴν βασιλεύουσαν ἀνθυποστρέφει.
Εἶτ' εκστρατεύει κατὰ Περσῶν καὶ πάλιν
Τὰς πρὸς Πιθηκαν κατατρεχόντων πόλεις,
Λεηλατούντων καὶ Θρακησίων θέμα.
Τοίνυν ὑπερβὰς Λυδίαν καὶ Φρυγίαν
4085 "Αναξ ἐπέστη φρουρίοις κακουμένοις,
Καὶ δυνατὴν σύναρσιν αὐτοῖς εἰσφέρει
Καὶ Πέρσας ἀπήλασεν ὡς πορρωτάτω
Καὶ πρὸς Φιλομίλιον ἀπελθὼν πόλιν,
Κἀκεῖσε Τούρκοις βαρβάροις εντυγχάνει
400 Καὶ πείρεται δὴ τὸν ποδός ταρσόν βέλει
Ὑπ᾿ Ἀγαρηνοῦ λογχοτρώτου κειμένου
Ανω κατὰ πέλματος ἀφέντος βέλος"
Κακείθεν ὡς τις ἀετὸς ταχυπτέρυξ
Επτη πρὸς αὐτὴν Ἰκονιέων πόλιν,
4093 Καὶ τῆσδε πάντα κατακείρων τὰ πέριξ,
Πρὸς βασιλίδα τὴν πόλιν ὑποστρέφει
Υπήρξε φροντίς, ὡς πατρὶ τούτου πάλαι,
Καὶ τῷδε κοινῶν πράξεων στεφηφόρο,
ὺς καὶ συνήφθη πρὸς γάμου κοινωνίαν
4100 Εξ Αλαμανῶν εὐγενεστάτῃ κόρῃ,
Ταῖς ἀρετῶν χάρισιν ὡραῖσμένη
Οὐχ ἧττον ἢ σώματος ὥρᾳ καὶ πλάσει.
Τούτου κρατοῦντος, ἐκ κλιμάτων ἑσπέρας
Αλαμανῶν στράτευμα καθάπερ νέφος
4105 Δεινὸν τετριγός φθαρτικόν τε καθάπαξ
Επεισέφρησεν ἀθρόον Ρωμαΐδι,
Τὴν πρὸς Σιὼν ἄφιξιν αὐλοῦν αἰτίαν·
αν της Κορράδος ἦν στρατηγὸς ταγμάτων,
Φιλευσεβής ρήξ και φιλόχριστος πλέον,
4110 "Ος ὅρκια θεὶς ἄνακτι πιστευτέα,
Η μὴν παρελθεῖν φιλίως 'Ρωμαΐδα
Αὐτόν τε καὶ στράτευμα καὶ βλάβης δίχα,
Καὶ μέχρις αὐτῆς τῆς Κωνσταντίνου φθάνει
PG 143:161
Σὺν τῇ στρατιᾷ καὶ λεᾧ κατηκόῳ
4135 Μηδὲν νεοχμώσας τι τῶν συγκειμένων·
Αφ' οὗ γε πορθμὸν ἐκπεράσαντες τάχος
*Είνυτον αὐτῶν τὸν προκείμενον δρόμον.
'Ο δ' αὐτοκράτωρ, κεκρικὼς εἶναι δέον
Δι' ὑγροχέρσου στρατιᾶς ρωμαλέας
4120 Επιστρατεύσαι τῇ Κερκυραίων άκρα,
Ἐκ Σικελής προσφάτως ναυαρχίας
Υποστάσῃ πόρθησιν ἐξ ἀβουλίας,
Πρὸς τοῦτ' ἀπησχόλητο νυκτὸς ἡμέρας·
Καὶ συναλίσας στρατιὰν πανταχόθεν
4125 Φρίσσουσαν αἰχμαῖ; μυριάριθμον ξένην,
CÆSARES.
Χιλιόναυν στόλον τε πρὸς τοῖς δ᾽ ὁπλίτας
Πρὸς νῆσον ἐστράτευσε τὴν τῶν Φαιάκων,
Καὶ τῇδ' ἐφιστῷ τὰς δυνάμεις κυκλόθεν,
Καὶ κατακρατεί τῆσδε λιμῷ καὶ βίᾳ·
4:50 Και τρισαριστεύς Πελαγονίαν φθάνει·
᾿Αφ᾿ ἧς ἐπελθὼν Τριβαλοῖς ὥσπερ λέων
Σπονδὰς διαλύσασι τὰς συγκειμένας,
Καὶ Ῥωμαϊκὰς καταδῃοῦσι πόλεις.
Βρυχήματι σφάς κατέπληξε καὶ μόνῳ·
€135 Λείαν θ' Ελάσας καὶ λαφυραγωγίαν
Ἐκεῖθεν ἀμύθητον ἅμ᾽ ἀνδραπόδοις,
Πρὸς τὴν βασιλεύουσαν ἀνθυποστρέφει
Κἀπὶ τροπαίῳ προσφάτῳ καὶ τῇ νίκη
Κατήγαγε θρίαμβον ἐν μέσῃ πόλει.
4140 "Αρτι δ' ὑπεκλάμποντος ἦρος καὶ πάλιν,
"Αναξ ἐπέστη Πελαγονίας τόποις,
Καὶ Τριβαλλάρχην Ούρεσιν κακεργάτην
Μέτεισιν αὖθις κατὰ Ῥωμαίων ὅπλα
Κινοῦντα κακῶς Παιόνων συμμαχία
4145 "Ωστ' ἀναθαρσήσαντα κατὰ συστάδην
Τὴν πρὸς κρατοῦντα μὴ κατοκνῆσαι μάχην.
Τέως βασιλεὺς συμπλακείς σφισι μάχη
Τρόπαιον ἱστῇ κατὰ βαρβάρων μέγα.
Ο τ' ᾿Αρχιζουπάνος γε κλήσιν Βακχίνος
4450 Μόνῳ βασιλεῖ κατ᾽ ἐπιλέγδην μόνος
Μέγας τε φυὴν καὶ βριαρόχειρ γίγας,
Αλλος Γολιάθ υπέροφρυς τους τρόπους
*Ανακτι Δαβὶδ πρὸς μάχην συνεπλάκη·
Καὶ θλα παραπέτασμα σιδηρούν κράνους
4455 Το πρὸ προσώπου βάρβαρος πλήξας ξίγει ο
"Αναξ δὲ διέπειρε βαρβάρου χέρα
Τροχών τε τοῦτον εὐφυῶς δεδραγμένος,
Ζῶντα στρατιᾷ ταχέως παριστάνει·
Καὶ βαρβαρικοῦ διαλυθέντος στίφους,
4160 Νίκην ἀπηνέγκαντο Ρωμαίοι πάλιν.
Ετι δ' ἱδρῶτας Μανουήλ μάχης φέρων
Οὐδ᾽ ἐκτινάξας τοῦ προσώπου την κόνιν,
᾿Εκεῖθεν ἐξώρμησε κατὰ Παιόνων,
Εγκλημ᾽ ἐπάγων σφίσι τὴν συμμαχίαν
4165 Τὴν πρὸς Τριβαλούς Ρωμαϊκῶν καθ' ὅρων·
Σάουθον οὐκοῦν ἐκπεράσας ὡς δέον
Φραγγοχωρίῳ καὶ Ζευγμίνῳ τῇ πόλει
Επεισπεσὼν ἔκειρε πάντα τὰ πέριξ,
Κἀκεῖθεν ἀπήλασεν λείαν μυρίαν,
4170 Καὶ πλοῦτον εἷλε καὶ λάφυρα καὶ σκύλα·
De hujus vocabuli novitate et ambiguitate
jam moni lectorem v. 3875; ubi etymologiam
▲ cum suis copiis populoque subdito,
nec præter fœdus quidquam est molitus.
Atque hinc trajecto sine mora freto,
susceptum porro continuarunt iter.
Jam imperator necessarium judicans
cum præpotente validoque exercitu
ferre suppetias arci Corcyrææ,
quæ nuper cladem a Sicula classe
ob consilii imprudentiam passa fuerat;
buic curæ diu noctuque intentus eral:
et congregato undecunque exercitu
armis horrißico innumero miro
et niille navium classe plena milite;
cum his accessit ad Phæacum insulam
eamque viribus undique circumdedit,
et fanie demum vique debellavit.
Mox victor venit în Pelagoniam,
unde Triballos invasit ceu leo,
qui fcelus ante initum irritaverant,
atque Romanis urbibus molesti erant.
Hos ergo terruit vel solo rugitu;
et prædsm inde referens ac manubias
innumerabiles cum mancipiis,
rursus ad regiam urbem pedem retulit;
atque ob recentem nobilem victoriam
rite triumphum media úrbe egit.
Tun rursus, vere vis se aperiente,
adfuit Cæsa♥ Pelagoniæ terris
et Triballorum principem injurium
Uresim impetit, qui nuper arma
sociis Pæonibus in Romanos moverat:
quare et audebat manifesto marte
cui nostro Cæsare pugnam non respuere,
Verum patrato cum Barbaris prælio,
trophæum ingens Cæsar reportavit.
Sed Archizupanus, vulgo Bacchinus,
singulare cum Cæsare certamen
suscepit, magna præditus membrorum
nole, et Briareo par centimano,
vel gigas Goliath superbiens in Davidem.
Barbarus ergo munimentum galeæ
ori prætentum Cæsaris, ense frangit;
at manum barbari Cæsar configit,
eumque coma fortiter correptum,
pertrahit vivum ad nostrum exercitum.
Quare barbarico dissoluto agmine,
Romani denuo referunt victoriam.
Manuel adhuc pugnæ sudorem gerens,
necdum de facie pulvere deterso,
illine in Pæonas transtulit exercitum
crimen ulturus societatis bellicæ
quam cum Triballia contra nos inierant.
Ergo trajecto cum copiis Savo,
et Francochorium Zegminumque urbem
occupans, agros quaquaversus vastans,
illincque abductis plurimis manubiis,
opibus auctus prædaque onustus,
secutus in interpretando sum: nunc tamen mihi
prorsus videtur epithetum adjectivum fortitudinis,
PG 143:163
EPHRÆMII CHRONOGRAPHI
reversus est ad Imperii metropolim,
nobilem agens per urbem triumphum,
captos Triballos Nunnosque ducens
splendidis togis decenter indutos,
insignis pompæ mirum ornamentum.
Brevi intervallo in urbe demoratus,
rursus pæonium bellum est aggressus
Cæsar, et Sardicam urbem usque venit,
ibique pacem hostibus est largitus.
Illinc profectus contra Triballum satrapam,
bunc in itinere tantopere exterruit,
ut obedientem fecerit imperio;
et sic Byzantium redux venit Cæsar.
Sed vere exorto, iterum egressus
ad Pelagoniæ terras semet transtulit:
ibique intelligens moliri tyrannidem,
Hunnosque ad bellum exstimulare
Comnenum Andronicum tunc regentem
Branitzobæ thema et Bellegradi,
officio spoliat, catenisque onustum
mittit Byzantium, ibique mandat
quam tutisslino carcere custodiri.
Interim princeps Pæonum, violato
folere, terras incursabat omnes
Branitzobeæ atque Bellegradi:
sed Cæsar præsens damnum perpessis
tulit suppetias cum vindiciis:
mox ad metropolim pedem referebat,·
compositis cunctis in occidente rebus.
Postea transtulit bellum in Ciliciam;
pervectusque Adanam atque Tarsum,
harum castella instauravit rite,
quæ Romano imperio obnoxia erant,
sed nuper a Toruse vexata fuerant;
et Antiochiam usque progressus est,
in quam cum suis custodibus est receptus
et cum vexillis regiis ut imperator,
effusis obviam extra portas civibus,
eique valde gloriosam curantibus
ingressus pompam cum secundis plausibus.
Dumque ibi manet Manuel imperator
in ludorum agone ostendit civibus
validæ manus opera virilia
heroicæ dignǝ generosæque indolis,
„contorum certaminibus vincens equites
:Italicos hastarum laude inclytos.
Sic fortitudinis indiciis editis
.atque prudentis in præliis peritia,
suique admiratione concitata,
ad Constantini rediit urbem patriam.
Adem consortem tori atque imperij
duxerat forma înclytam puellam
Antiochiæ satrapa prognatain
Petebino equite ex Italia:
nempe quia primam conjugem amiserat
ex Alamannis genitam principibus.
Atque hæc hujusmodi sortita sunt exitum.
16%
Καὶ παλινοστεί πρὸς βασιλίδα πόλιν,
Καὶ κατάγει θρίαμβον εὔσημον πόλει
Δορυαλώτους Τριβαλούς, Ούννους άγων,
Στολὰς τιμαλφεῖς εὐφυῶς ἡσθημένους
4175 Πομπήν θ' ὑπεξαίροντας αὐτῶν τῇ θέᾳ·
Καιρὸν δὲ βραχὺν ἐνδιατρίψας πόλει
Επιστρατεύει Παίοσιν αὖθις ἄναξ,
Καὶ πρὸς Σαρδικὴν ἀφικνεῖται πόλιν,
Κἀκεῖ παρών τέθεικε συμβάσεις σφίσιν.
4180 Χωρεῖ δ' ἐκεῖθεν πρὸς Τριβαλών σατράπην,
Καὶ τόνδ' ὁδοῦ πάρεργον έντρομον δράσας,
Πειθήνιόν τε τῷ κράτει τῶν Αὐσύνων
Πρὸς τὴν βασιλεύουσαν είσεισι πόλιν·
Ηρος δ' ἐπιλάμποντος ἔξεισι πάλιν,
4185 Καὶ πρὸς πεδία Πελαγονίας φθάνει
Κἀκεῖ διαγνοὺς βασιλειῶντα δόλω
Ούννους τ' ἐπαλείφοντα πρὸς ξιφουλκίαν
Κομνηνὸν ᾿Ανδρόνικον άρχοντα τότε
Βρανιτζόβης θέματος καὶ Βελλαγράδων,
4190 Επαυσεν ἀρχῆς, καὶ καθείρξας ἐν πέδαις
Δέσμιον ἀπέστειλεν ἐν Βυζαντίδι,
Καὶ φυλακῇ δέδωκεν ἀσφαλεστάτῃ.
Καὶ τηνικαῦτα Παιόνων ἀρχηγέτης
Σπονδὰς λελυκώς κατέδραμε χωρία
4195 Βρανιτζόβης ξύμπαντα καὶ Βελεγράτων
Τέως ἐπιστὰς βασιλεὺς κακουμένοις,
Ημυνεν αὐτοῖς ὡς ἐν παρουσίᾳ,
Καὶ πρὸς βασιλεύουσαν ἀνθυποστρέφει,
Εὖ πράγματα θεὶς πάντα τὰ πρὸς ἑσπέραν
4200 Καὶ λοιπὸν ἐστράτευσε πρὸς Κιλικίαν·
Εἰς Αδαναν οὖν καὶ Ταρσον ἀφιγμένος
Καὶ ταῖσδε τὰ πρόσοικα θάλψας ὡς δέον
Υπήκοα φρούρια Ρωμαίων κράτει
Πάσχοντα κακῶς πρὸς Τορούσῃ τῷ τότε
4205 Καὶ μέχρι λαμπράς Αντιοχείας φθάνει,
Τῆς ἔνδον εἰσήλασε σὺν δορυφόροις
Καὶ παρασήμοις βασιλικοῖς ὡς κράτωρ
Διεκχυθέντων ἐκ πυλῶν οἰκητόρων
Καὶ σκευασάντων φιλότιμόν οἱ λίαν
4210 Πομπαίαν εἰσέλευσιν εὐφημοις χρόνοις.
Ενθα διάγων Μανουὴλ αὐτοκράτωρ
Ἐν παιδιᾶς δέδειχεν ἀγῶνι σφίσιν
Ανδρείας ἔργα καὶ χερός ρωμαλέας,
Πρωϊκῇ πρέποντα γενναία φύσει
4215 Κοντῶν ἀμίλλαις ἐκνικήσας Ιππότας
Ιταλιώτας ἀγερώχους πρὸς δόρυ.
Εξανδρίας οὕτω δὲ δείξας τὸ σθένος
Εμπειρίαν τε συνετὴν τὴν ἐν μάχαις
Καὶ θαύματος ξύμπαντας ἐμπλήσας άναξ
4220 Οίκαδ' ἐπανέζευξε πρὸς Κωνσταντίνου.
Κοινωνὸν οὗτος τοῦ λέχους καὶ τοῦ κράτους
Εγημε κάλλος εὐπρεπεστάτην κόρην
Αντιοχείας σατράπου θυγατέρα
Ιταλιώτου Πετεβίνου ἱππότου·
4223 Πρώτην σύνευνον ἀποβαλών θανάτῳ
Ἐξ ᾿Αλαμανῶν ἀρχικῶν οὖσαν γένους.
Ταῦτα μὲν ὧδε συνέκυρσεν, ὡς ἔφην
De Toruse Armento Nicetas Choniata list. 111, 1.
PG 143:165
CESARES.
Κομνηνός Ανδρόνικος δ' ἐγκαθειργμένος
Δι᾿ ἂς περ ἱστόρησεν αἰτίας λόγος,
1930 Εἱρκτῆς διαδρὰς μηχανῇ πολυτρόπῳ
Εἰς Γάλιτζαν ἔδραμε Ρωσικὴν πόλιν,
Καὶ τῷ σατραπεύοντι ταύτης ασμένως
Δεχθείς, παρ' αὐτῷ πλεῖστον ἐμμένει χρόνον.
Οὕτω δὲ συνέδησεν αὑτοῦ πρὸς πέθαν
4235 Καὶ φιλίαν σχέσιν τε σατράπην χρόνῳ,
Ως συνεδρεύειν συναριστον σατράπη
Καὶ τῷδε συνέστιον ἀεὶ τυγχάνειν.
Όμως κρίνων όνειδος οἰκεῖον κράτωρ
Πρωτεξαδέλφου τὴν φυγὴν ᾿Ανδρονίκου
4246 'Απόδρασίν τε κἀπὶ τῆς ξένης ἄλην
Ἐπιμελὲς τίθησιν ἔργον καὶ λόγον
Ὥστ᾽ ἀπολαβεῖν τόνδε πατρίδα πάλιν·
Καὶ μᾶλλον οἷς ήγγελλε φήμη καὶ τάδε
Οτι Σκυθικὴν στρατιὰν παροξύνει
4145 Θρᾴκης ἐπελθεῖν Μακεδονίας δροις.
Ἐκεῖθεν οὐκοῦν εὐμενῶς αὐτοκράτωρ
Πίστεις παρασχὼν καὶ λαβὼν ἐπανάγει
Κομνηνόν Ανδρόνικον πρὸς τὴν πατρίδα -
Καθ' όν χρόνον Παίονες ήθετηκότες
4250 'Ας πρὸς κρατοῦντα συνέθεντο ξυμβάσεις,
Χώραις ἐπῆλθον Αυσόνων παριστρίοις·
Καὶ Ῥωμαϊκοῖς συμβαλόντες τάγμασι
Νίκην ἀπηνέγκαντο καὶ πλῆθος σκύλων.
Τοίνυν ἐπιστὰς βασιλεὺς τῷ Ζευγμένῳ
4255 Ηλωκότι Παίοσιν ἄρτι βαρβάροις,
Επανασώζει καὶ πάλιν Ρωμαΐδι
Εὐβουλίαις νίκαις τε καὶ στρατηγίαις.
Καὶ μὴν περιώνυμον ἔργον καὶ τίδε
Ἀναπέφανται τοῦ καλοῦ στεφηφόρου
4200 Πόλεις Ασιάτιδες εύχρηστοι βίψ
Χλιαρὰ καὶ Πέργαμο; ἄλλαι τ' αὖ πόλεις,
τῶν τὰ πέριξ πάσχοντα Πέρσαις βαρβάροις
Δῃούμενά τε, πυρπολούμενα σφισι
Κωμηδὸν ὡς ἔχοντα τὴν συνοικίαν,
4265 "Αναξ περιέβαλε τείχεσιν τάδε·
Καὶ διαλαβὼν φρουρίοις ἀσφαλέσι
Τὸν χῶρον, ἀπήλλαξε Περσικής λύμης.
Οἰκητόρων οὕτω δὲ πλήθουσι τάδε
Καὶ πᾶσι καλῶς τοῖς κατὰ βίον βρίθει,
4270 Αγροίς τε φυτωσί τε, χάρισι ξέναις,
Φρούρια ταῦτα καὶ πόλεις ειρημέναι
Ως τῶν μεγάλων κατακρατεῖν ἀστέων.
Ταῦτα μὲν οὕτω συμβέβηκεν, ὡς ἔφην
Ορκοι; δὲ πάλιν συγχεάντων Παιόνων,
4275 Εξεισιν ἀναξ τῶν βασιλείων δόμων,
Καὶ πρὸς Σαρδικὴν ἀφικνεῖται τὴν πόλιν,
Οὗ συμβαλεῖν τέτακτο Ρωμαίων Κλαις.
Ἐπεὶ δὲ συνήθροιστο πᾶν στρατευμάτων
Κρίσει στρατηγῶν βασιλεὺς βουληφόρων,
4280 Κοντοστέφανον Ανδρόνικον δεικνύει,
Ανδρ᾿ ἀρεϊκὸν, ἀπτόητον ἐν μάχαις,
Καὶ τὴν κατ' Ούγγρων ἀνατίθησι μάχην
ὓς παρολαβών Ῥωμαϊκὰς δυνάμει;
Ορμᾷ κατὰ σφῶν σὺν Θεῷ νίκης δότῃ·
4285 Καὶ δὴ περάσας Σάουδον Ιστρον θ᾽ ἅμα
Υπεισέδυ Ζεύγμινον Αὐσόνων πόλιν,
Commenus autem habitus in vinculis
ob jam narratas causas Andronicus,
versuto astu carcere se proripiens
in Russicam confugit Galitzam urbem,
ibique a satrapa prono animo exceptus,
Ιongo permansit apud ipsum tempore.
Tauta autem sibi junxit amicitia
et quotidianis satrapam officiis,
ut illi semper in convictu adesset
ejusque mensa assidue uteretur.
At Cæsar sibi probrosam existimans
Andronici fugam patruelis
et in alieno solo vagam vitam,
cœpit putare qua ratione posset
bominem in patriam suam retrahere:
præsertim quia didita fama erat
arma Scytharum ab illo commoveri,
Macedoniæque et Thraciæ adesse finibus.
Ergo benivola oblata fide
Cæsar et recepta invicem, reduxit
Comnenum Andronicum ad lares patrios.
Sub idem tempus Pæones effracta
quam Manueli spoponderant fide,
nostras ad Istrum incursabant terras,'
et cum Romanis congressi militibus
victoria et spoliis plurimis sunt potiti.
Quamobrem Cæsar Zeugninum progressis,
quam urbem nuper Pæones occupaverant,
rursus Romano vindicat imperio
victoriis et consiliis et arte bellica.
Inclytum aliud et ſamigeratum
præclari regis opus inclaruit,
Urbes Asiaticas utiles reipublica
Chliaram Pergamum aliasque aliquot,
(quarum ager misere Persis barbaris
obnoxius, igne et ferro vastabatur,
propterea quod pagatim habitabantur)
mœnibus Cæsar cunctas circumclusit:
et communitam validis castellis
provinciam, damno Persico prohibuit.
Sic autem crevit incolarum numerus,
sic ampliata sunt vivendi commoda
agris, arboribus, perigriuisque bonis,
nt hæc castella prædicæque urbes
vel ipsis magnis urbibus antistent.
His ita gestis; interim Pæonibus
fidem juratam denno rumpentibus,
relieta regia pergit imperator
Sardicam usque urbem, quo condictus
Romanis legionibus conventus eral,
Ubi universæ convenerunt copiæ,
ducum prudentium Cæsar de consilio
Audronicum creat contostephanum,
vitum mavortium præliis invictum,
eique bellum committit Hungaricum.
Is vero assumpto exercitu Romano
pergit in hostes cum Deo propitio,
trajectisque Savo et Istro fluviis
ingreditur Zengminum urbem nostram;
PG 143:167
EPIIREMII CHRONOGRAPHI
et cum Peonicis congressus legionibus,
splendidum ex hoste trophæum retulit;
atque illinc venit ornatus adorea
ad Cæsarem qui lætus eum excepit.
Paulo post igitur ad regalem urbem
Cæsar reversus cum victoriæ auctore
duxit triumphum apprime magnificum,
confertis plenum spectatorum turbis
militibus captivis ac manubiis.
Nain procedebat affabre composita
quadriga argento auroque,exornala,
nivel quam ducebant candoris equi.
Ibi locari jusserat imperator
Virginis augustam Deiparæ imaginem,
belli velut sociæ tutelæque.
Hanc sequebantur regii cognati
pulcherrime exornati suis insignibus.
Deinde Cæsar ut gigas fortissimus,
vel potius ceu sponsus adveniens thalamo,
maximus admirandus luce rutilans
equitans procedebat decenter admodum:
post quem Contostephanus victoriosus
hymnis a cuncto exercitu celebratus.
Postquam ad templum devenerunt maximum,
illic ingressus Cæsar lato animo
gratias egit victoriæ auctori Deo,
ejusque laudes divite lingna dixit;
tum se ad regium contulit palatium.
Hic Manuel rex atque porphyrogenitus
supremo Numini gratias persolvit,
suscepto filio de secundis nuptiis:
ob quem lætitia publici convivii
cives universos opipare excepit;
charumque filium appellavit Alexium.
Regnante Manuele, gentis Veneta
colonia quædam civium Italorum
Venetiis venit ad regiam metropolim:
ibique genuinis adscripta civibus,
exin in omnes sparsa est provincias
Romani imperii, laulosque thesaurus
opuin congessit et potentiam amplam,
multoque magis intendit audaciain.
Nec solum nostro populo diffidebant
Veneti, sed edicta spernebant regia,
neque minarum tangebantur metu.
Ilorum superbiam haud diutius Cæsar
ratus ferendam utpote insanabilem,
litteras regias per provincias omnes
Romani imperii clanculum dimisit,
quæ ut caperentur Veneti mandabant,
et rei gerendæ tempus præscribebaut.
Ergo condicta certa dies fuit,
qua sunt reapse capti Latini omnes,
improbi moris pœnas uti luerent.
Tamen qui Veneti urbem Constantini
tunc incolebant, festinanter omnes
conscensa nave vespertino tempore,
velaque ventis naviter pandentes
in suam patriam fuga devenerunt:
Καὶ Παιονικαῖς συμπλακείς ἱλαρχίαις,
Περιφανές τρόπαιον ἱστᾷ καὶ νίκην·
Κἀκεῖθεν ἀνέζευξεν ὡς νικηφόρος,
4490 Καὶ βασιλεῖ δέδεκτο λίαν ἀσμένως.
Μεθ' ἡμέρας οὖν τὴν βασίλειον πόλιν
"Αναξ πεφθακώς σὺν νίκης παραιτίψ
Κατήγαγε θρίαμβον ἔκλαμπρον πάνυ,
Στενούμενον πλήθει τε τῶν θεωμένων
4295 Τῶν τ' αἰχμαλώτων καὶ σκύλων καὶ λαφύρων.
Ηγεῖτο γὰρ τέτρωρον εὖ ἡρμοσμένον
Αργύριόν πως, υπόχρυσον μετρίως,
"Ο χιονώδεις ελλκόν ἵπποι τὴν θέαν
Εφ' οὗ γε σεπτὴν ἀναβιβάζει κράτωρ
4300 Της μητρανάνδρου Παρθένου τὴν εἰκόνα,
Ως συστρατήγου συμμάχου τ' ἀπροσμάχου
Μετὰ δὲ λαμπροὶ καὶ βασιλείῳ γένει
Κυδρούμενοι κάλλιστα καὶ ταῖς ἀξίαις·
Επειθ᾽ ὁ κρατῶν ὡς γίγας βριαρόχειρ
4505 Η μᾶλλον εἰπεῖν νυμφίος γ' ἐκ παστάδος
Κύδιστος ἢ μέγιστος ἀστράπτων φάει
Οχούμενος προῆλθεν εὐπρεπῶς ἄγαν·
Μεθ᾿ ὄν Κοντοστέφανος αίτιος νίκης,
Υμνούμενος ξύμπασι τῆς στρατηγίας
4510 Μέγαν δὲ ναὸν πεφθακὼς αὐτοκράτωρ,
Καὶ τόνδ' ὑπεισοὺς εὐχαριστεῖ προφρόνως
Τῷ νικοποιῷ παντάνακτι Δεσπότῃ,
Καὶ τοῦδε λαμπρῶς αἴνεσιν γλώσσῃ φράσας
Ἐκεῖθεν ἥκει πρὸς βασιλείους δόμους.
4345 Οὗτος Μανουήλ πορφυρανθὴς αὐτάναξ
Θεῷ χαριστήρια τῶν ὅλων θύει
Γεννήσας υἱὸν ἐκ γάμων τῶν δευτέρων,
Εφ᾽ ᾧ θαλίαις καὶ καλαῖς πανδαισίαις
Αστυπολίτας εἱστιακὼς πλουσίως,
4520 Κέκληκεν Αλέξιον υιέα φίλον.
Τούτου κρατοῦντος καὶ Βενετίκων γένος
Ανδρῶν ὑπῆρξεν Ιταλῶν ἀποικία
Εκ Βενετίας εἰς βασιλίδα πόλιν,
Καὶ τῆσδ' ἐνεργάφησαν ἀστοῖς γνησίοις,
4325 Κἐν τῆσδ' ἐφηπλώθησαν εἰς πᾶσαν χθόνα
Διασπαρέντες Αὐτόνων κραταρχίας,
Ενημμένοι πλοῦτον δὲ βαθὺν πραγμάτων,
Αύξην τε μακράν, αὐθάδειάν τε πλέον,
Οὐκ Αύσονας ἤγηντο δυσμενείς μόνον,
4530 ᾿Αλλὰ βασιλείων γε καὶ προσταγμάτων
Καὶ τῶν ἀπειλῶν εἶχον ανεπιστρόφως
Την στῶν τολοιπὸν ὑπεροψίαν ἄναξ
Ούκουν φορητὴν οὐδ' Ιάσιμον κρίνων,
Γράμματα βασίλεια κατ' ἐπαρχίαν
4335 Ῥωμαϊκὴν πέπομφεν ἅπασαν λάθρα
Κατάσχεσιν δηλοῦντα τῶν Βενετίκων,
Χρόνον τε καθ' εν ταῦτα πραχθῆναι δέον.
Ώριστο τοίνυν ἡμέρα προθεσμίας,
Ης ἐνστάσης πᾶς συνελήφθη Λατίνων
4340 Της δυστροπίας εισπραχθέντες εὐθύνας.
Βενετίκων ὅσοι δὲ τὴν Κωνσταντίνου
Πόλιν κατῴχουν ἀποδράσαντες τάχος
Επιβεβηκότες τε νηὸς ἑσπέρας
Τοῖς ἀνέμοις λαίφη τε δόντες ὡς δέον
3445 'Απῄταν φεύγοντες ἐς σφῶν πατρίδα
PG 143:169
CESARES.
Καὶ σφᾶς μὲν εἶχεν ἡ Βενετία τότε·
Μετὰ δὲ μακρὸν ηὐτρεπτικότας στόλον
Νήσους ἐκάκουν ἐκπλέοντες εὐδρόμως·
᾿Αλλ᾽ ἀντίπρωρος Αὐσόνων σταλείς στόλος
4350 Πλοῦ σφᾶς ἀπείρξε πειρατικοῦ καὶ μάχης.
Τοίνυν ἀποστάντες γε τοῦ διὰ μάχης
Εχθροὺς κακῶς ὁρᾶν ἀμύνεσθαι τ' αὖ στόλῳ,
Πρὸς ῥῆγα συνέθεντο τῆς Σικελίας
υρκια πιστὰ συμβάσεις τε φιλίας·
4550 Ο γνούς βασιλεὺς ὁ προμηθεὺς εὐσόνων
καὶ τὰς ἐπὶ λύμη γε τῆς Ῥωμαΐδος
Συμφωνίας σφῶν ἐννοούμενος λύσαι
Α; ῥηγὶ συνέπραξαν ἀμύνης χάριν,
᾿Ανεξικάκως, εὐμενῶς, εὐμηχάνως
4360 Πρὸς φιλίαν είλκυσεν αὐτοὺς τὴν πάλαι,
᾿Αμνηστίαν δοὺς τῶν σφίσι πεπραγμένων·
Πρὸς δ' αὖ ἔθη δίδωσιν αὐτοῖς τὰ πάλαι·
Καὶ σφῶν ὅσων εἴληφε τοπρὶν οὐσίαν
Καὶ τήνδε βασίλειος ἐφρούρει στέγη,
4365 Τοί, Βενετίκοις ἀπέδωκε προφρόνως
Γενναίαν ἄναξ οὑτοσὶ πλουτῶν φύσιν,
Οξύῤῥοπός τ' ὢν ἐν μάχαις ἀντιπάλων,
Δραστήριος το καρτερόψυχος λίαν,
Καὶ διενεργῶν δι᾿ ἑαυτοῦ τὰς μάχας,
4570 Δεῆσαν ἵππον ἀνέβαινεν αὐτίκα,
Καὶ τῆς στρατιᾶς ἦν προμαχῶν εὐθύμως.
Εξεισι τοίνυν κατά σουλτάνου πάλιν
Κατατρέχοντος Ρωμαϊκά χωρία,
Καὶ γίνεται δὴ πρὸς θέμα Δορυλέου,
4375 Ενθα χρονίζων εὖ ἀνακτίζει τόδε
Τείχει τ' ὀχυρῷ καὶ περιτείχῳ ξένῳ
Περιβαλών εὖ κατοχυρώσας θ' ἅμα·
Καὶ δοὺς φυλακὴν ὡς ἐνῆν τῷδ' ἀξίαν,
Μερῶν ἀπανίστατο τῶν Δορυλέου
4380 'Εφίσταται δὲ φρουρίῳ τῷ Σουβλέψ
Κακεῖν᾽ ὁμοίως ἀνακτίσας ὡς δέον,
Καὶ πάντα θεὶς εὖ, πρὸς πόλιν ὑποστρέφει·
Βραχὺς ἐφεξῆς παρελήλυθε χρόνος,
Καὶ καθ᾿ ἑαυτοὺς βασιλεὺς καὶ σουλτάνος
4585 Υπίσμυχον πῦρ ἐν σποδιᾷ καρδίας
Έναυσμα βραχύ μνησικακίας χόλου,
Καὶ τοῦτ' ἀνάψαι κατέσπευδον εἰς φλόγα·
Εκάτερο; γοῦν ἐγκαλῶν ἑκατέρω,
Υπήρχε σαφῶς καὶ διηπείλει μέγα
4590 "Ο εν βασιλεὺς τὰς ὑπούσας δυνάμεις
Πάσας ἀθροίσας ὡς ἐνῆν πανταχόθεν
Αλλας τ' ἐπ' ἄλλαις συναγαγών ὡς δέον
Ἐξ Ἰταλῶν τε καὶ Σκυθῶν παριστριων
Και συγκροτήσας μυριάριθμον στίφος
4595 ᾿Αφανίσων άπεισι Περσικόν φύλον,
Καὶ κατερείψων Ικόνιον εἰς ἕδος,
Πρὸς δ' αὖ γε Περσάνακτα καθέξων βία
Και συμπατήσων, ὡς ἔθος, κατ' αὐχένος·
Απάρας οὐκοῦν ἐκ Βυζαντίου τάχος
4400 Μετὰ στρατιᾶς διὰ Φρυγίας μέσης,
Εἰς Χώνας ἦλθεν εὖ πόλιν ᾠκισμένην
Κἀκεῖθεν ἐξώρμησεν εἰς ἔρυμά τι
Τα Μυριοκέφαλον ἦν κλήσις πάλαι,
Αφ' οὗπερ εἰσήλαυνεν εὐθὺ Περσίδος
PATROI, GR. CXLIII
Sicque Venetiis interim manserunt.
Multo post tamen ordinata classe,
facili cursu infestabant insulas:
verum opposita Romanorum classis
cohibebat illos a suo latrocinio.
Quare dimisso decertandi studio
neque jam hosti navibus nocentes,
cum rege Siculo conventione facta
tidem juratam pangunt amicitiæ.
Cognita re, Casar imperii tulor,
ad Romanorum damna conjuratam
deliberavit solvere amicitia
quam studio ultionis cum rege pepigerant,
Nempe patienter, callide, benevole
illos ad veterem traxit amicitiam,
facti cujusvis impertita venia.
Insuper prisca privilegia indulsit:
et quidquid Venetæ rei captum fuerat
et in quæstorio servabatur regio,
reddidit ipsis animo libente.
Hic tam egregio præditus ingenio
Cæsar, ad pugnas alacer pangendas,
efficax, animo admodum constante,
et per se ipse bella conficiens,
ubi opus erat, statim equo inscenso
primus in acie strenue perstabat.
Iterum ergo pergit in sultanum
a quo Romanæ incursabantur terræ,
et usque ad themia pervenit Dorylei.
Ibi subsistens instauravit urbem
validis mœnibus miroque valle
ei circumposito, cum propugnaculis;
impositoque idoneo præsidio
ex agro Dorylei castra movit,
atque Subleo adfuit castello:
ipsoque pariter apte communito,
et reliquis dispositis, ad urbem redit.
Sed brevi requies intervallo ſuit;
invicem quippe Cæsar et sultanus
ignem fovebant sub cordis cineribus,
fomitem promptum meditatæ ultionis,
atque erupturum protinus in flammam.
Uterque scilicet accusabant invicem
qnerelis manifestis minisque gravibus.
Quamobrem Cæsar vires universas
undique contrahens, hisque supplementa
alia atque alia, ut par erat, addens
ex Italis atque Scythis ad Istrum positis,
congregatoque innumero exercitu,
Persicam pergit ceu deleturus gentem,
Iconiumque humi prostraturus,
ejusque regem insuper capturus,
ut pede collum, de more, calcaret.
Igitur raptim profectus Byzantio
cum suis copiis Phrygiam pertransiens,
Chonas devenit elegantem urbem.
Illinc ad castrum quoddam est progressus,
cui nomen velus erat Myriocephalon:
unde pervasit in ditionem Persicam
PG 143:171
tendens ad moenia inclyti Iconii,
cum exercitu valido, fortisssimo
et cum expertis præliandi ducibus,
itineris stationes prudenter metiens
propter jumenta machinis onusta
cum artificibus suis inermibus
neque gerendi belli peritis.
Nec vero sultanus non cogebat copias,
¡mo gentiles accersebat suppetias,
et defensioneni strenue apparabat.
Tamen legatos misit ad Cæsarem
juratum foedus qui memorarent,
fidemque ratam esse postularent.
Sed enim irrita foedera cernens
Sultanus, locos occupat difficiles
atque viarum obsidet angustias,
clausuram olim dictam Tzibritzen,
per quam Romanus cum Cæsare exercitus
gressurus erat veniens Myriocephalo.
Illuc sultanus suas copias conjicit
more barbarico latens in insidiis,
ut mox dolose Romanos invaderet.
Est autem locus undique præruptus,
Angustus valde et prorsus impervius,
Tanarus infernus, Charontis campus,
vallis difficiles ducens in anfractus.
Illapso igitur in angustias exercitu,
· velites quidem et ordinum præfecti,
queis præcedendi cæteris cura datǝ,
· prætereuntes sine damno locum
ad spatiosa tuti devenerunt.
At imperator in extremo agmine,
· post-jam exortos insidiis Barbaros
telaque in ipsum saxaque jacientes,
utpote acclivi ex utroque latere,
ncc iter persequi facile poterat,
nec propulsare a semet periculum:
nec quisquam aliquid agere in exercitu
milite dignum strenuumque poterat,
curribus, bobus, machinisque bellicis,
aggeris instar viam impedientibus.
tergo autem Persicus exercitus
nimborum instar jacula conjiciens
arduum prorsus reddebat regressum.
Cadebat ergo bos cum bubulco suo,
cum equo eques exspirabat misere
l'ersarum tėlis confixus mortiferis;
atque turmatim cædebantur omnes,
tanquain brutarum grex belluarum,
et circumclusi feriebantur cuncti
imperviis in furcis et sine exitu:
et plenæ valles erant cadaveribus
faucesque hiantes montium et cavernæ:
rivi cruoris decurrebant, heu!
misto brutorum hominumque sanguine,
cuncta erant plena miseriæ et gemituum.
Atque hæc fiebant Cæsare spectante
qui suis nullam ferre opem poterat.
Quin summo ipse erat in discrimine:
4405 Τειχών Ικονίου τε τοῦ περικλυτοῦ
Μετὰ στρατιᾶς εὐσθενοῦς ρωμαλέας·
Καὶ ταγματαρχῶν ἀρεϊκῶν ἐν μάχαις,
· Σταθμοὺς ἀπάρσεις νουνεχῶς καὶ σὺν λόγῳ
Τὰς καθ᾽ ὁδὸν δρῶν χάριν υποζυγίων
4410 "Α μηχανὰς ἂν εἶχε καὶ σφῶν τεχνίτας
Όντας άόπλους αδαείς τε τῆς μάχης·
Πλὴν οὐδ᾽ ὁ σουλτάν ἡμέλει στρατευμάτων,
Συμμαχικὸν δ' ήθροισεν ἐκ τῶν συμφύλων
Πρὸς ἀντιπαράταξιν ηὐτρεπισμένον.
4415 Πρέσβεις δ' ὅμως πέπομφε πρὸς βασιλέα,
Αἰτῶν ἐνόρκους φιλίας καὶ συμβάσεις,
Εξάνυσίν τε βασιλεῖ βουλητέων.
Ἐπεὶ δ' εώρα συμβάσεις ἀνηνύτους,
Αἱρεῖ προφθάσας σουλτάνος δυσχωρίας
4420 Καὶ τοὺς στενωποὺς ἀτραπῶν πορευσίμων,
Κλεισούρας ἢ κέκλητο Τζιορίτζη πάλαι·
Δι' ἧς στρατιά Ρωμαϊκὴ καὶ κράτωρ
Εσπευδον ἐλθεῖν ἐκ Μυριοκεφάλου •
Οἱ παραβύει σουλτάνος τὰς δυνάμεις,
4425 Λόχον καθίσας ὡς ἔθος τοῖς Βαρβάροις,
ὓς ἂν ἐπεισπέσωσι Ρωμαίοις δόλῳ.
Ἔστι δ' ὁ χῶρος ἀπόκρημνος εἰσάπαν
Στενός κομιδή δυσστίβευτές τε πλέον,
Ταίναρον ᾅδου καὶ Χαρώνεια πέδα,
4430 Αὐλων προήκων δυσπόρευτον εἰς τρίβον.
Αψαμένης οὖν στρατιάς δυσχωρίας,
Στρατεύματα μὲν καὶ λοχαγοὶ ταγμάτων
Οἷς ἦν προάγειν στρατιάς τεταγμένον
Διεκδραμόντες ἀπαθεῖς κακῶν τόπον,
4455 Εἰς πλάτος ηυλίσθησαν ἔξω κινδύνου·
᾿Αγχοῦ δὲ κράτωρ παριῶν οὐραγίας
Επεισπεσόντων ἐξ ἐνέδρας Βαρβάρων,
Βέλη τ' ἐπ' αὐτὸν ἀφιέντων καὶ λίθους
ὡς κατὰ πρανοῦς ἐξ ἑκατέρου μέρους
1440 Οὐκ ἔχει βαστα τὴν ὁδὸν παριέναι,
Ηγουν ἑαυτῷ κινδυνεύοντ' ἀμύνειν·
Αλλ' οὐδὲ πάλιν ἐκ στρατιάς τις δρᾶσαι
Γενναίον ἡδύνατο μαχητῇ πρέπον,
Βοῶν, ἁμαξῶν, τειχομάχων ὀργάνων,
4445 Ὡς ἀντίφραγμα τῆς ὁδοῦ προκειμένων·
Καὶ κατὰ νώτου Περσική φάλαγξ πάλιν
Βελῶν νιφάδας ἀφιεῖσα μυρίων
Παλινδρόμησιν χαλεπὴν ἕδρα πάνυ.
Επιπτε τοίνυν βοῦς ἅμα βοηλάτῃ,
4450 Ἱππεὺς σὺν ἵππῳ συναπέψυχον βία
Ἐν Περσικῷ βλήματι θανατηφόρῳ,
Καὶ πάντες ἐσφάττοντο κατὰ πληθύας
Ως ἀγέλη τις θρεμμάτων, φεῦ! ἀλόγων,
Καὶ πάντες ἐφθείροντο συγκεκλεισμένοι
4455 Εν δυσπορεύτῳ δυσβάτῳ τε χωρίῳ·
Τῶν νεκριμαίων σωμάτων αἱ κοιλάδες
Τέμπη τε καὶ σήραγγες ὑπῆρχον πλέαι·
Προὔβαινον, οίμοι, ρύακες λύθρων ὅλαι
Ἐξ ἀλόγων αἵματος, ἐκ βροτῶν ἅμα,
4460 Καὶ πάντα μεστά συμφορᾶς ἦν καὶ γόων.
Καὶ ταῦτ' ἐδρᾶτο κράτορος δεδορκότος
Καὶ συμπαρόντος, μὴ σθένοντος δ' ἀμύνειν.
Ἐν χρῷ δὲ μᾶλλον κινδύνου πεφυκότος
PG 143:173
Μόλις μετά τραύματα τῷ Θεοῦ σθένει
145 Όμως διαδρὰς τὰς λαβὰς τῶν Βαρβάρων
Θεοῦ συνάρσει καὶ κραταιᾷ δυνάμει
Σκιὰν ὑπελθὼν ὁ κρατάρχης ἀχράδος,
Ἰσχὺν καμοῦσαν ἀνεκτᾶτο μετρίως,
Πρὸς δ' αὖ ἑαυτὸν ὡς ἐνῆν ἀναψύχων
470 Μὴ σώματος φύλακα, μὴ δορυφόρον
Έχων συνεστῶτά γε τῷ τηνικάδε.
Οὕτω δ' ἔχοντα κατιδών τι ἱππέων
CESARES.
Ρωμαϊκῆς φάλαγγος ἀσήμου γένους
Της συμφοράς ᾤκτειρεν αὐτὸν τῆς τότε
4475 "Οθεν προσελθὼν ἀσμένως στεψηφόρο
Διακονεῖν ἡρεῖτο τὰ κατὰ σθένος,
Καὶ τῇ κεφαλῇ κυνέην συνηρμόσει
Τῆς ἐν κεφαλῇ παρακλίνασαν ἕδρας,
καὶ σύμμαχος δ' ἦν τῆς ἐνεστώσης τύχης.
4480 Τούτου βασιλεὺς εἰς χεῖρα λαβὼν δόρυ
Πέρσας ἐπ' αὐτὸν εἰσρέοντας ἀπλέτους
Καὶ τόνδ' ἐλεῖν σπεύδοντας ἢ καὶ κτιννύναι
Απώσατο σφᾶς τῇ Θεοῦ συμμαχία,
Καὶ διαπείρει τῶν ἐπιόντων ἕνα,
4485 Αλλον τε πάλιν ἱππότης κτείνει ξίφει.
Μετ' οὐ πολὺ δὲ τῶν ὁπλιτῶν Αὐσόνων
Περὶ κρατοῦντα συναλισθέντων δέκα,
Σὺν τοῖσδε τὴν ἔμπροσθεν ἤνυχε τρίβον
Τοῖς φθάσασι τάγμασι συμμίξαι θέλων·
4490 Πρὶν ἢ δὲ ταῦτα συμπεσεῖν, ὑπ' ἀχράδα
Καυτὸν ἀνέψυχον ὡς εἶχε κράτωρ·
Πέρσης δ' ἐπελθὼν εἷλκεν αὐτὸν ἡνίας,
Ὁ δ' αὖ κεφαλῆς κατενεγκών καιρίαν
Δορατίου τμήματι τῷ μετὰ χέρας
4:05 Τοῦτον θανατοί καταβαλὼν εἰς χθόνα.
Έπασχε δὲ τάγματα χειρόνως λίαν
Όσα γε συγκέκλειστο τῇ δυσχωρία,
Καὶ πλὴν ὀλίγων πάντα κακῶς ἐφθάρη·
Εἰ γὰρ παρῆλθον καὶ φάραγγα τὴν μίαν,
450 'Αλλά γε λοιπὰς οὐκ ἐνῆν διεκδύναι
᾿Ακινδύνως ἐξ τὰς ταφρώδεις κοιλάδας,
Περσῶν ἐφεστώτων γε ταῖς διεξόδοις·
Πρὸς τοῖσδε καὶ πνεύσαντος ἀνέμου τότε
Καὶ θῖνα βαθεῖαν γε παρακειμένην
405 Ἐκ γῆς ψαμμώδους ἀνακυκῶντος βία
Δεινῶς τ' ἀναφέροντα εἰς ὕψος μέγα
Καὶ νύχτα ὁρῶντο; ἀτεχνῶς τὴν ἡμέραν,
Ῥωμαῖκαὶ φάλαγγες ὡς δὲ βαρβάρων
Φύρδην ἀναμίξ συμπλακείσαι προς μάχην
4.10 Εν νυκτομαχία καθὰ καὶ τῷ σκότει,
Εκαινον, ἀπέσφαττον ἀλλήλους ξίφει,
Μηδὲν διακρίνοντες ἐξ ἀβλεψίας·
Επῆγε φίλος τὸ ξίφος κατὰ φίλου,
Καὶ Βάρβαρος δ' ἔσφαττε τὸν συμφυλέτην
4:15 ὡς ἀντίμαχον δυσμενή, κακεργάτην·
ὥστ᾽ ἀτεχνῶς φάραγγα πεπλῆσθαι τάχα,
Ως τις βλέπων ἔφησε κατ' ἄλλον λόγον
Τῶν νεκριμαίων πτωμάτων καὶ σωμάτων
Τῶν Ῥωμαϊκῶν ἀναμὶς καὶ Βαρβάρων,
•(56) Sine dubio designat Ephremius Nicetae Choniatæ historiam lib. vi, 3, ubi hæc ipsa partim
verba leguntur. Se autem interfuisse rebus gestis
nam past accepta vulnera, Deo favente,
vix Barbarorum manibus elapsus,
Dei profecto auxilio et magna ope,
piri silvestris umbram imperator
subiit, fessas refecitque vires,
solus, ut poterat semet refocillans,
orbatus omni corporis custode,
nullo cum armis milite præsents.
Sic solitarium conspicatus quidam
exercitus Romani gregarius eques,
acerbi casus misericordia tactus
ad Cæsarem accessit prompto animo,
opemque ferre pro viribus cœpit:
atque illi in capite galeam composuit
quæ capitalia prohiberet vulnera,
præsentisque socius fortunæ aderat.
Hujns correpta imperator lancea
plurimos Persas contra se ruentes,
ut vel captivum ducerent vel occiderent,
repulit omnes Numinis auxilio:
atque unum quidem ipse irruentem fixit,
alium similiter eques ense occidit.
Paulo post circa Cæsarem armati
decem de nostro exercitu adstiterunt,
cum quibus iter reliquum cœpit proseqni,
præviis conjungi cupiens ordinibas.
Sed hæc priusquam fierent, atque Cæsar
solus sub piro adhuc se reficeret,
Perses accurrens hunc trahebat loro;
sed imperator Persæ caput ictu
mortali vulneravit hastæ fragmine,
eumque exanimatum stravit humi.
Ergo miserrime tunc laboravit
in illis furcis clausus exercitus,
paucisque exceptis, perierunt cuncti.
Nam etsi anfractum unum transierant,
adhuc supererant ad evadendum
omne periculum sex profunda valles,
quarum Persæ obsidebant exitus.
Præterea validus spirabat ventus,
qui circumjectum pulverem multam
ex arenoso solo sustollens
late spargebat cum molesto turbine
diemque noctis instar efficiebat.
Quare Romanus miles com barbaro
tumultario conflictu mistus
tanquam in nocte pugnam conserebat:
cædebant ihvicem et jugulakant,
nullum discrimen patiente tempore.
Sic ergo amicus amicum ſeriebat,
Barbarus occidebat gentilem snum
quasi sibi adversarium et maleficum.
Sic vallis indiscretim complebatur,
ut quidam dicit oculatus testis
scriptor historiæ, mortuis corporibus
Romanorum pariter ac Barbarorum,
Manuelis Cæsaris, ait ipse Nicetas in Historiæ
proteinio..
PG 143:175
cum interfectis variis animalibus,
equis ac bobus, asinis, mulabus,
quasi in communi conditis sepulcro.
Imo erat hominum cœmeterium,
si fas ita loqui, admnistis belluis.
Romani sane perierunt plurimi,
EPHRÆMII CHRONOGRAPHI
quos inter ingens regiæ stirpis numeras.
Atque hæc talem habuerunt exitum.
Imperator autem dum conatur assequi
legiones suas, ut dixi, præcedentes,
a Turcis vetabatur ulterius progredi,
nec acervatis minus cadaveribus.
Tamen difficiles eluctatus locos,
nec torrente superato fluvio,
alio et adjuncto Romanorum globo,
viam, ut poterat, absolvebat reliquam.
Quem transeuntem conspicata phalanx
Arabum equitum splendide ornatorum,
ruit in ipsum violento cursu
ut quasi præda potiretur illico.
Is vero hortatus animos suorum
barbaricum manipulum vicit facile.
Paulatim autem lenteque progrediens
modo cruenta pugna deceitans,
modo etiam hoste liber, ad extremum
magno cum gaudio ad suos pervenit:
qui quidem nihil gravius dolebant,
quam quia cum ipsis non adesset Capsar,
summoque erant metu solliciti.
Ante quam autem misceretur suis
Manuel rivos decurrentes nactus
- aqua levare depoposcit sitim:
cumque ei quispiam aquam obtulisset,
hac summis labris leviter gustata,
statim ex ore reliquam projecit,
ceu si potus ille non descenderet
ad imum stomachum renitente œsophago.
Mox ubi agnovit tinctam aquain tabo,
ingemuit, sibi haud placuisse dicens
aquam Christiano sanguine fœdatair.
Tum quidem præsens importunus, audax,
impudens blatero et lingua intemperans,
Semei novellus conviciari solitus,
sic christo Domini capit maledicere:
Haud nunc primum, sed antea sæpe,
plenum cratera Christianorum sauguioe
bibisti, subditos divexans populos,
maturus veluti racemus comprimitur,
per tributorum gravium exactiones
potans illorum abundanter sanguinem.
Tulit patienter Cæsar hanc vesaniam,
nec contra quidem quidquam mussitavit
mitis monarcha, nec infrenduit dentibus.
Herum Cæsar dum videret sacculos
publici nummi custodes diripi
a persequentium Barbarorum impetu,
atque ad tutelam hortaretur suos,
nempe ut aliena pulsa vi servarent
futuram ipsis utilem pecuniam:
4520 Καὶ θνησιμαίων παντοδαπῶν ἀλόγων,
ἵππων, βοῶν, ἔνων τε σὺν ἡμιόνοις,
Τάφον τε κοινὸν τοῖς ὅλοις χρηματίσαι,
Μάλλον πολυάνδριον, εἰ χρεών φάναι,
Ἐκ γηγενῶν πάμμικτον ἀλόγων θ' άμα.
4525 Πεπτώκασι πλείους δὲ 'Ρωμαίων μάχῃ
Καὶ τῶνδε πλείους τοῦ βασιλείου γένους.
Καὶ ταῦτα μὲν πέπρακτο τόνδε τὸν τρόπον·
Ὁ δ' αὐτοκράτωρ, ὡς ἔφην, ἀπειγμένος
Ιλαις συνελθεῖν ταῖς προηγησαμέναις.
4530 Τούρκοις πορείας είργεται τῆς εἰς πρόσω,
Οὐδὲν δὲ μεῖον καὶ κολωνοίς πτωμάτων
Ομως διελθὼν δυσπόρους μόλις τύπους
Καὶ τὸν παραῤῥέοντα χειμάρρου δον
Καὶ στίφος ἄλλο Ρωμαϊκὸν ἁλίσας
4535 'Ως εἶχε, διήνυσε την προκειμένην·
“Ον παριόντα βαρβαρική τις φάλαγξ
Ιπποις ὁπλισμοῖς ἐκπρεπής ᾿Αῤῥαδίοις
Ἰδοῦσ᾽, ἐπ' αὐτὸν ἐμμανῶς πως συνέβει,
Ως θήραμα σπεύδουσα τόνδ' ἐλεῖν τάχα.
4540 'Ο δ' άρρενώσας τῶν συνάντων τὰς φρένας
Οδοστάτας ήττησε ράστα Βαρβάρους.
Κατὰ βραχὺ δὲ συμπροῖὼν καὶ βάδην.
Νῦν μὲν νόμῳ μάχης τε καὶ μεθ' αἱμάτων,
Ἐνιαχοῦ δὲ καὶ μάχης πάλιν δίχα
4545 Τρισάσμενος μέμικτο τοῖς ποθουμένοις,
Οὐ μᾶλλον αὐτῶν δυσχεραίνουσι χάριν
Μπερ δι' αὐτὸν μὴ παρόντα ταῖς λαις,
Αγωνιῶσι καὶ δεδοικόσι σφόδρα.
Μήπω δὲ τοῖς τάγμασι συμμίξα; κράτωρ,
4550 'Αλλ' ἐν παραῤῥέοντι χειμάρρῳ πέλων
Πιεῖν ὕδωρ ᾔτησε διψήσας μέγα·
Καί τις ὕδωρ ἤνεγκεν αὐτῷ πρὸς πόσιν·
Σπάσας δὲ τοῦδε καὶ περικλύσας στόμα
Τὸ λοιπὸν ἐκ στόματος ἐκχεῖ σὺν τάχει,
4555 Ως τοῦ ποθέντος μὴ κατολισθηκότος
Δι' οισοφάγου πρὸς τὰ κάτω κοιλίας.
Εἶτα ποτὸν γνοὺς συμπεφυρμένον λύθρω
Ἄμωξεν, εἰπὼν οὐ καλῶς γεγευκέναι
Υδατοφύρτων Χριστιανῶν αἱμάτων.
4560 Καί τις παρεστώς Ιταμὸς θρασὺς τότε,
Τὴν γλῶτταν ἀκόλαστος, ἀναιδής, λάλος,
Κατὰ Σεμεί λοιδορεῖν εἰθισμένος,
Χριστῷ Κυρίου λοιδορούμενος λέγει·
Οὐκ ἄρτι πρώτως, ἀλλὰ πολλάκις, ἄναξ,
4505 Πλήρη κρατήρα Χριστιανῶν αἱμάτων
Υπήκοον πᾶν καλαμώμενος πίνεις -
Η καὶ πεπείρους καθὰ συνθλίβων βότρυς
Εισπράξεσι φόρων τε καὶ τελῶν βάρει
Αἵματος αὐτῶν ἐμφορῇ κατακόρως.
4570 'Ο δ' ἡμέρως ήνεγκε την παροινίαν,
Ανεξικάκως τονθορύσας μηδόλως,
Μηδ' ὑπ' ὀδόντα γρύξας ὁ πραὺς ἄναξ.
Καὶ πάλιν αὐτοῦ καθορῶντος θυλάκους
Τοὺς τοῦ χρυσοῦ φύλακας ἐκρηγνυμένους
4575 Ἐκ θρασύτητος καὶ βίας τῆς Βαρβάρων,
Καὶ τοὺς ἑαυτοῦ ῥωννύοντος ὡς δέον
Επειτ πεσεῖν τέ σφισι καὶ κτᾶσθαι τάδε
Αμεινον αὐτῶν, συμφερώτερον πάνυ,
PG 143:177
CÆSARES
Αὖθις ἐπινιὰς ὁ θρασὺς μωροσκόπος
4580· Ἐλοιδορεῖτο τῷ κρατάρχῃ καὶ πάλιν,
*Ανακτι Δαβίδ Σεμεεὶ καθὰ πάλαι
Εκὼν πρὶν ἐχρῆν ταῦτα Ῥωμαίοις νέμειν,
Ούκουν γε νυνί, δυσχερής κτήσις ὅτε
Εἰ δ' αὐτὸς ἀνὴρ τυγχάνεις ὢν ἰσχύος
4585 Ηρπαγμέν' ἀνάσωσον Αὔσοσι πάλιν.
Ὁ δ' αὖ προσηνῶς κερτόμου φέρει λόγους
Ως χωρίς αυτόχρημα μή κλύων ὅλως.
Ἐπεὶ δὲ παύει νὺξ ἐπελθοῦσα μάχην,
Καθῆστο πᾶς ἔμφροντις ἀσχάλλων μέγα
4590 Ἐν νῷ προαθρῶν τὸν προκείμενον μόρον.
Ο δ' αὐτοκράτωρ τῆς φρενὸς καὶ τοῦ κράτους
Αναξίαν ἔφρασε βουλὴν ἐν μέσῳ,
Οἷς εἶχε θαῤῥεῖν ἀνδράσι βουληφόροις
'Η δ' ἦν λαθραία δυσκλεής φυγὴ νύκτωρ,
4595 Ψυχῶν δὲ λοιπῶν ἐπαγωγὴ πρὸς μόρον,
Πρὸς αἰχμαλωσίαν τε δυστυχεστάτην,
Εν πᾶς διωλύγιον ᾤμωξε κλύων,
Καὶ βαρέως ήνεγκε τα δεδογμένα,
Παραφρονοῦντος οὐχ ὑγιούς δεσπότου
4000 Το σκέμμα κρίνας καὶ κατακρίνας πλέον.
Τούτοις μαλαχθεὶς Μανουὴλ τὴν καρδίαν
Καὶ στὸν λογισμὸν ποιμένος και προστάτου,
Πάντ᾽ ὦπτο καὶ ὁρῶν καὶ λέγων πρὸς συμ-
[φέρον.
Θεὸς δ᾽ ὁ ποιῶν πάντα καὶ μετατρέπων,
4605 Ο μαστιγῶν τε καὶ θεραπεύων πάλιν,
῾Ο θανατῶν τε καὶ πνοὴν αὖθις νέμων,
Ο ράβδον ἀφεὶς ἀσεβῶν οὐκ εἰς τέλος
Κλήρῳ δικαίων, καὶ λάχει Χριστωνύμων,
Ὁ πρὶν λεόντων ἡμερώσας τὸ θράσος,
4610 Ιν' ἀσινης γένοιτο δίκαιος πάλαι,
Κἀκεῖνος οὗτος ἡμερος τοῦ Βαρβάρου
Τὴν θηριώδη καὶ φονῶσαν καρδίαν.
Πρεσβείαν οὐκοῦν ἐκπεπομφὼς σουλτάνο,
Σπονδὰς ἀπαιτεῖ καθαρὰς καὶ φιλίαν
4615 Καὶ σπένδεται δὴ βασιλεὺς τῷ σουλτάνῳ·
Εἶτ᾽ ἀπαναστὰς τῶν στυγητῶν χωρίων,
Δι' ἧς προῆκεν ἀσμένως ὑποστρέφων,
Οἰατρὸν βλέπει θέαμα μεστόν δακρύων,
καὶ συμφορὰν οἴκτιστον ἀξίαν γόων,
4620 Τραγῳδίαν τ' ἄῤῥητον ὤμοι τοῦ πάθους
Ἱερεμίου τῆς φιλοίκτου καρδίας
Τῇδ' ἂν ἀποχρήσοντος εἰς θρηνωδία,
ὺς ἐξισοῦν κάτοιδε πάθεσι γόους
Ὡρῶντο γὰρ φάραγγες, άλση, κοιλάδες,
4025 Πεδία, τέμπη, καὶ νάπαι, καὶ χαράδραι
Τῶν νεκριμαίων σωμάτων πεπλησμέναι
ὡς εἰς κολωνὸν ὑπερανῳκισμέναι.
Καὶ κειμένων πᾶς ἦν σεσειρμένος δέρας
Τὸ τῆς κορυφῆς, καὶ φαλούς τετμημένος·
4630 Ως ἦν ἀκούειν βαρβάροις πεπραγμένον,
Ως ἂν τὸ νικῶν ἀμφίδοξον τυγχάνῃ,
Εκατέρωθεν μυρίων πεπτωκότων:
Όμως βασιλεὺς ἐφθακώς Χώνας πόλιν,
Ἐκεῖσ᾽ ἐνηυλίσατο σὺν πάσαις Γλαις,
4655 Αὐτόν τε στρατὸν ἀναπαύων ἐκ πόνων·
Εἶτ' εἰς Φιλαδελφεία, ἦγε την πόλιν,
denuo astans ille audax nebulo
novo convicio regen verberabat,
velut ille Semei quondam Davidem:
Sponte oportebat hume nobis antea numinum”
dare, non nunc ægre recipiendum.
Quod si tu validus vir es et frugi,
raplam recupera nobis pecuniam.
Cæsar tranquille conviciantem pertulit,
præterlitque verba surdis auribus.
Sed postquam pugnam nox diremit,
sedebat unusquisque valde mærens,
mente præsentem fati vim revolvens.
Tum Caesar animo se dignitate sua
indignam prorsus protulit sententiam
inter adstantes viros consiliarios·
nempe nocturnæ auctor erat fugæ,
fato permissa reliqua multitudine
miserrimæque captivitati:
quam quisque audiens magnopere ingemuit.
ægroque tulit animo sententiam;
idque consilium veluti insanientis
Casaris judicans, ultro reprobavit.
Ergo jam mentem Manuel immutans
seque pastorem atque ducem præbens
exin saluti consulebat publicæ.
Sed Deus auctor mutatorque rerum,
plagas imponens vicissimque curans,
mortificans et vitam rursus tribuens;
qui virgam impii non sinit perpetuam
contra justorum sortem Christianorum;
olim leonum qui inhibuit impetum,
ut justus ille maneret incolumis;
idem nunc barbari ferinam regis
et sanguinariam mitigavit indolem.
Itaque missis sultanus legatis
sincerum foedus amicitiæ obtulit.
Sic inter Cæsarem pax sultanumque convenit.
Inde digressus, per infaustos locos
quibus processerat, nunc lubens revertitur
Manuel, et cernit lugubre spectaculum,
dignam infinitis stragem lacrymis,
ınalorum ineffabilem tragœdiam,
cui gemebundum Jeremiæ pectus
pro merito defleudæ opus foret,
atque exæquando lacrymis tanto malo.
Nam videre erat foveas, lucos, valles,
campos, saltus, voragines, fauces montium,
interfectis corporibus oppletas,
quorum acervi passim consurgebant.
Jacentium autem cutis detracta erat
capitibus, et virilia quoque exsecta;
barbarorum opus, ne circumcisus victor
a victo incircumciso jam differret,
quoniam utrinque innumeri ceciderant.
Denique Cæsar Chonas urbem tenuit,
ibique requievit cum omni exercitu,
semet et militem relaxans laboribus.
Philadelphiam postea progressus,.
PG 143:179
Κἀκεῖ διατέτριφε συχνὰς ἡμέρας
ibi permultis perstitit diebus.
Illinc præmissis nuntiis Byzantium,
omnem rei gestæ ordinem exponit,
et dirum casum verbis non imminuit.
Tum quia Dorilæum non diruerat,
cujus eversio rata erat fœdere,
misit legatos saltanus ad Caesarem,
qui de jurata admonerent fide.
Cæsar coactis non standum dicens,
legatos re infecta ad eum remisit.
Persa furens, iterum collecto exercitu,
viginti quatuor armatorum millibus
ex validiore delectorum numero,
præponens ipsis bello gerendo duceni
de suis nobilibus satrapis unum,
mittit in nostræ ditionis urbes
quæ ad Maandrum flumen sunt positæ.
Is dux Tralles urbem sibi vindicat,
Luma et Antiochiam in Phrygia sitam,
Item Pentachira cum castellis aliquot,
atque maritimos populatur pagos.
Sed Cæsar missis suis exercitibus,
multis legionibus cum egregiis ducibus,
hostes prævalida manu cecidit;
quorum ex tanto numero paucissımi
necis cruentæ fatum vitarunt:
multamque attulit recreationem
rebus Romanis facinus præsens,
quoniam Persarum fregit audaciam.
Sed et Claudiopolis sub idem tempus
ab Agarenis tentata est Barbaris.
Cognita re, Manuel expedite admodum
alquo e vestigio itineri se commisit,
sine regali lecto, sine culcita,
ne proprium quidem ferens tentoriuın,
du'n obsessores satagit prævertere.
Itaque noctes agebat insomnes,
et viæ duces adhibebat lampadas
per Bitbynorum asperas regiones
valde festinans destinatum iter.
Sicubi corpori quies tribuenda erat,
Scamnum præstabat ad residendum tolkis,
stramineumque supponebat lectum.
Ergo quandoque ruente pluvia,
sicubi rex decreverat dorinire,
molestæ desuper perluebant gutta
et subter rivus aquæ decurrebat.
Attamen Cæsar magis his gaudebat,
quam si regalì stromate supinus
curisque liber somnis indulgeret.
Tandem progressus prope Claudiopolim
Barbaros Persas conjecit in fugam,
simulque civibus et agri incolis
fiduciam attulit et lumen lætitiæ.
Hic imperator struxit in Catascepe
ad ipsa Ponti ostia monasterium
duci fidelium Michaeli archangelo
atque militiæ spiritalis principi:
Αφ' οὗ πεπομφὼς ἀγγέλους Βυζαντίοις
Τα συμβεβηκότα γε πάντα μηνύει,
40:0 Καί γ' ἐκτραγωδεί συμφοράς όγκον λόγῳ.
Ἐπεὶ δὲ Δορύλαιον οὐ κατεσκάφη,
Καταστροφῆς γε κειμένης ἐν ὁρκίοις,
Πρεσβεύεται δὴ πρὸς κρατοῦντα σουλτάνος,
Καὶ τῶν πρὸς αὐτὸν ἀνέμνησεν ὁρκίων.
40: Ο δ' οὐ προσίσχειν τοῖς κατ᾿ ἀνάγκην φρά
[σας,
Πρέσβεις ἀπράκτους ἐξαποστέλλει πάλιν.
Μανεὶς δ' ὁ Πέρσης στρατιὰν ἀποκρίνας
Πρὸς εἴκοσι τέτταρας ἀριθμουμένην
Ἐς χιλιάδας εὐσθενῆ ρωμαλέαν,
4050 Καὶ ταγματάρχην τῇδ' ἐπιστήσας ένα
Τῶν ὑφ᾽ ἑαυτὸν ἐκπρεπῶν μεγιστάνων,
Κατ' ἀστέων πέπομφε τῆς Ρωμαΐδος
Τῶν πρὸς Μαιάνδρῳ τῷ ποταμῷ κειμένων.
Ο; καὶ παρεστήσατο Τράλλεις τὴν πόλιν,
4055 Λοῦμά τ' 'Αντιόχειαν τὴν πρὸς Φρυγία,
Καὶ Πεντάγειρα σὺν ερύμασιν ὅσοις,
Κώμας σκυλεύσας καὶ παραθαλαττίους.
᾿Αλλὰ βασιλεὺς ἐκπεπομφώς δυνάμεις
Ιλας τε συχνὰς καὶ καλοὺς στρατηγέτας,
4000 Ημύνατ' ἐχθροὺς ἀνελών κατὰ κράτος·
Ὥς ἐκ τοσούτων ισχύσει βραχυτάτους
Τὸν ἐκ ξίφους θάνατον ἐκπεφευγέναι
Πολλὴν δὲ τουτὶ τὴν ἀνάῤῥωσιν φέρει
Τοῖς Αυσόνων πράγμασι τουργον τῷ τότε,
4665 Φρόνημα Περσῶν καταβαλὸν καὶ θράσος.
Τούτου κρατοῦντος καὶ πόλις ἡ Κλαυδίου
Έπασχε κακῶς Βαρβάροις τοῖς ἐξ ᾿Αγαρ'
Ο γνούς Μανουήλ, εὐσταλῶς μάλ' αὐτίκα
Ως εἶχεν ἐξώρμησεν εὐθὺ φρουρίου,
4070 'Ανακτορικὴν οὐ κλίνην, οὐ στοιβάδα,
'Αλλ' οὐδὲ βασίλειον αὐλαίαν φέρων
Ἐν τῷ προφθάσαι τειχομαχοῦντος θέλειν.
Οὐκοῦν ἱαύων αύπνους καὶ τὰς νύχτας
Εχρῆτο φωτὶ πρὸς πορείαν λαμπάδων
4675 Διὰ Βιθυνῶν δυσσεβήτων χωρίων
Σφοδρῶς ἐλαύνων τὸν προκείμενον δρόμον.
Όπου δ' ἐχρῆν γε διαναπαῦσαι δέμας,
*Ην καθέδρα τούδαφος αὐτῷ καὶ κλίσις,
Πάλιν φορυτὸς ὑπεβέβλητο κλίνη.
Ο λύβυ καταρραγέντος ἀετοῦ ποτ' οὖν λάβρου
Ἐν ᾧπερ ὑπνοῦν ηὐτρέπιστο χωρίῳ,
Ταῖς σταγόσιν ἄνωθεν ὠχλεῖτο σφόδρα,
Καὶ κατιόντι ρεύματι κάτω κλίνης
Ο δ' ὑπερήσθη συμβεβηκότι πλέον
4085 "Η βασιλικών στρωμάτων οἱ κειμένων
Ανακλιθείς υπνώττεν ἔξω φροντίδων.
Ομως ἐφθακὼς πλησίον τῆς Κλαυδίου
Φυγάδας εἰργάσατο Πέρσας Βαρβάρους,
Αστυπολίταις καὶ προσοίκοις δ' αὖ πάλιν
4630 Θάρσος παρέσχε καὶ φάος θυμηδίας.
Οὗτος μονὴν ἡγειρεν ἐν Κατασκέπῃ
Κατ' αὐτὸ πόντου κειμένην που το στόμα
Τῷ τῶν ἀΰλων στρατιῶν ἀρχηγέτη
Πιστῶν δ' ὁδηγῷ Μιχαήλ πρωταγγέ
PG 143:181
4695 Καθ' ήν τι κτησείδιον οὐδὲν οὐδόλως
CESARES.
Οὔτε πλέθρα γῆς οὐδ᾽ ἀγροὺς οὐ χωρία
Μονοτρόπων δὲ συναγαγών προκρίτους,
Ἐν τῇδε προὐνόησεν αὐτοὺς ἀνύτειν
Απράγμονά τε καὶ φιλήσυχον βίον,
4700 Τὰς σφῶν σιτήσεις καὶ διαίτας δι᾿ ἔτους
Κοινοῦ ταμείου θεσπίσας προσλαμβάνειν.
Παρὰ δὲ Ῥωμαίοις γε θεσμοῦ κειμένου
Κρατοῦντος, οἶμαι, τοῦδε κἀπὶ Βαρβάροις
Τοῖς στρατιώταις τὰς δόσεις όψωνίων
4705 Ἐκ τοῦ ταμείου παρέχεσθαι δι' ἔτους
Καὶ τούσδ' ἀκριβοῦν εἰ πεπείρανται μάχης,
Εἰ τόξον εὖ οἴδασιν ἐντείνειν μάλα,
Δόρυ τε κινεῖν καὶ κραδαίνειν ἐντέχνως,
Εἰ σώματος φέρουσι ῥώμην καὶ σθένος,
4710 Ψυχῆς τε παράστημα πρὸς τοὺς κινδύνους,
Κατ' ἐγγράφεσθαι σὺν λόγῳ καταλόγοις·
Οὗτος σιτηρέσια τῶν στρατευμάτων
Κατέσχε λαβὼν ὡς λίαν ἀσυμφόρως·
Ἐπινοεῖ δὲ τὰς παροίκων τὰς δόσεις,
4715 Καὶ ταῖσδε δίψος σφῶν θεραπεύειν θέλει.
Ἐντεῦθεν οὐκοῦν οὐκ ἐπιλέγδην ἅπας
Τάγμασι κατελεκτο τῶν στρατευμάτων,
᾿Αλλὰ θελήσας εγκριθεὶς ἦν αὐτίκα·
Ταῦτ' ἄρ' ἀνατέτραπτο τὰ τῶν Αὐσένων,
4720 Καὶ χειρόνως πάσχουσιν, ὡς ἔστι βλέπειν.
Εμφυτον ἄναξ εὐτυχῶν χάριν λόγων
Ευγλωττίας κλέος τε καὶ φρενών βάθος,
Οὐ λαμπρῶς ἦν συντιθεὶς γράφων μόνον
Ἐπιστολῶν χάριτας οἷς δέδοκτό οἱ,
4725 'Αλλ᾽ ὠδίνων γε καὶ κατηχητηρίους
Η παῖδας ἀπέτικτεν εὐγενείς λόγους,
Οὓς φασι σελέντια, συνετούς ἄγαν.
Οδῷ προϊὼν ἡμμένος καὶ δογμάτων
Περὶ Θεοῦ λέγειν τι καὶ κλύειν θέλει·
4730 Νούν δυσεφίκτοις δόγμασι δ' ἐφιστάνων
Πεύσεις προσήγε καὶ λύσεις τούτων πέρι
ὓς ἂν μυηθεὶς πρὸς Χριστοῦ τούτων πέρι.
Ζητήσεως οὖν τηνικαῦτα συμβάσης
Διεξιόντων γραφικοῦ ῥητοῦ πέρι
4755 Ως προσδέχεσθαι προσφέρειν τε σύναμα
Σάρκα λαβόντα τὸν Θεόν τε καὶ Λόγον,
Καὶ τῶν τότ' ἀνδρῶν ἐν λόγοις τεθραμμένων
Αποκριθέντων εἰς ἐναντία μέρη,
Λόγοι προῆλθον ἐξ ἑκατέρου μέρους
4740 ᾿Αντιφατικῶς ἀντερίζοντος λόγοις.
Τῇ κρείττονι δόξῃ δὲ προστεθειμένου
Καὶ πατρικῇ κάλλιστα τοῦ βασιλέως,
Καθηρέθησαν ἱερᾶς λειτουργείας
Ανδρες λογάδες λευϊτῶν Ἐκκλησίας,
4745 'Αντίφρονες μείναντες ανεπιστρόφως,
Σωτήριχός τις Παντεύγενος τοὐπίκλην
Τελῶν ὑποψήφιος Αντιοχείας
Ex hoc versu usque ad v. 4764, exstat locus apudl Allatium contra Creygh. p. 526.
Wolfius interpres Nicela Choniatæ hist.
vit, 5, haud scio an signifcatumn intellexerit vocabuli υποψήφιος, quod tamen explicat Cangius, citato ipso nostro Ephræmio, cujus fragmenta legenil tamen prorsus possidendum tribuit,
non agri praedia, non villarum reditus;
sed monachorum selectiores congregans,
iHic eos voluit in cœnobio degere
euris expertem et quietam vitam:
annui porro victus subsidia
publico jussit ex ærario accipere.
Jam cum Romanis æque Barbarisque
usque ad hunc Cæsarem firma lex fuisset
ut cibariorum demensa militibus
exhiberentur ex ærario annua;
atque horum peritia exploraretur,
num arcum apte in primis scirent tendere,
movere hastam et vibrare ex arte;
В num corpus firmum validumque haberent,
nec non audacem ad pericula animum,´
atque ita in albo scite scriberentur;
bic imperator militum cibaria
sustulit, lucro reip. damnoso",
Lisque incolarum pensiones substituit,
quibus ingluviem militum satiaret.
Hinc nemo rite jam miles couscriptus
allegebatur in copiarum ordines;
sed voluntarius quisque fiebat miles:
et sic Romana pessum res est data,
et quam videmus patitur ruinam.
Cæsar doctrinis a pueritia imbutus,
verborum gloria, sensuum altitudine,
nou solum splendido stylo componebat
epistolarum pro libito gratiam,
sed catecheticos etiam sermones
ceu genuinam parturiebat sobolem,
vulgo silentia dicta, cale admodum.
Hine sumpta audacia, etiam de dogmatibus
divinis voluit dicere et audire:
mentemque abstrusis inserens mysteriis
horum quæstiones ambiebat solvere
tanquam edoctus esset a Christo interpres.
Ergo tunc orta quadain controversia
super Scripturæ loco disputantium,
in quo et accipere simul et offerre
dicitur incarnatum Verbum Dei;
cum ejus temporis eruditi homines
discordes ferrent hac de re sententias,
verba fiebant ex utraque parte
dum suum quisque oppuguat adversarium.
Cumque meliori calculum adjiceret
Patrum sententiæ, ut par erat, Cæsar;
sacro depulsi sunt ministerio
viri præcipui in Ecclesiæ officiis,
qui pertinaces- in sententia wanserant,
Soterichus quidam, vulgo Panteugenus,
Antiochenus eleetus episeopus;
rat apud Allatium. Kursus idem nescivisse videtur, Theopolim esse Antiochiam ipsam. Quare verba
ὁ ὑποψήφιος τῆς Θεοῦ πόλεως μεγάλης Αντιοχείας
Σωτήριχος ὁ Παντεύγενος, vertit Hypopsephius theopolitan. Soterichus Pantengends Antiochen., quasi
hypopsephius proprium nomen esset viri theopol--
PG 143:183
18%
item Eustathius Epidauri præsul,
et Thessalorum Michael tunc rhetor,
ac Basilaces sapientium Pauli
interpres litterarâm ac levita.
Post annos aliquot idem monarcha
aliud proposuit explicandum thema:
Dominus dixit passionis tempore,
Major me pater est '. Tum parum curans
Cesar jam cognitas Patrum sententias,
propriam procudit interpretationem,
el tempestatem concitavit maximam
Eclesiæ simul et doctis præsulibus.
Ergo coacta defectorum synodo
impulit Cæsar, vi quoque adhibita,
omnes libello ut ita subscriberent:
Assentior ego Patrum sententiis,
qnas inspirați de Verbo scripserunt,
Christo majorem scilicet esse Patrem.
Id autem aio dictum, quia creatam
passibilemque carnem Verbum sumpsit.
Sic porro supponebat Filium Patri
postquam nostri gratia carnem sumpserat.
Hæc consignata litteris purpureis
lapideisque tabulis insculpta
pulchro artificio, in templo Sophie
Instar ephigraphes spectanda exposuit.
Aliam rursus controversiam movit,
hempe ut anathema Mohamethis Deo
eximeretur dyptichis suadebat,
he forte contumelia fleret Numini
omnium Domino atque regnatori.
Rem judicandam obtulit episcopis,
qui rejecerunt omnes ut blasphemiam.
Iratus Cæsar renovat libellum
false Mohamethis faventem fidei,
ac superiores castigantem Cæsares
tanquam inscite maledixissent Deo;
atque hunc libellum edidit legendum.
Sed patriarcha restitit audacter,
et cum pastore conspirarunt omnes;
Thessalonicæ præsul inter primos
vir celebratus virtute ac litteris;
atque pastorum gloria Eustathius
zelo divino viscera porustus
novum ac spurium improbavit dogma
dicens: Enimvero forem ego indignus
episcopali stola atque solio,
prorsusque insanus merito æstimarer.
si a pæderɔsta vafro mulione
magistro omnis actus exsecrandi
et doctrinarum scelestarum mysta,
qui monstrum quoddam finxit holosphyron
* Joan. xiv, 28.
tani, et quidem diversi a Sotericho Antiocheno.
Allatius tamen contra Creygh. p. 526, officii nomen retiuet: Antiochiæ hypopsephius, sicut alibi
ύπατος vertitur ab eodem hypalus. Exstal autem
in col. Vat. 2146, p. 124, scriptum Demetrii GeΕrisi ὅπως ὁ ὑποψήφιος εἰς τὸ ἅγιον εἰσέρχεται βῆμα.
Ergone in urbe Byzantio cathedra fuit inΕυστάθιος πρόεδρος Επιδαμνίων,
Ὁ τῶν Θετταλῶν Μιχαὴλ ῥήτωρ τότε,
4750 Καὶ Βασιλάκης τῶν σοφῶν Παύλου λόγων
Διδάσκαλός τις τυγχάνων καὶ λευίτης.
Μετὰ δὲ λυκάβαντας οὗτος ὁ κράτωρ
Ρητὸν προτιθεὶς εἰς ἀνάπτυξιν πάλιν,
Ο Δεσπότης είρηκε καιρῷ τοῦ πάθους,
4755 Μείζων ἐμοῦ πέφυκε Πατήρ μου, λέγων (60.
Μικρόν τε προσσχὼν ἀναπτύξει Πατέρων
Οἰκείαν ἐξήγησιν ἀντεπεισφέρει,
Καὶ τρικυμίας ἀναπιμπλᾷ καὶ ζάλης
Ἐκκλησίαν τε καὶ σοφοὺς ἀρχιθύτας.
4760 ομήγυριν οὖν ἐκ λογάδων ἁλίσας
Ενῆγεν άναξ προστιθείς τι καὶ βίας
Ὑπογράφειν ἕκαστον οὕτως ἐν τόμφο
Στιχῶ μὲν αὐτὸς ῥήσεσι καὶ Πατέρων
Ας εἶπον ἐν. Πνεύματος είνεκα λόγου
4765 Τοῦ μείζον' εἶναι τοῦ Χριστοῦ τὸν Πατέρα.
Λέγω δὲ τοῦτο καὶ λελέχθαι καθότι
Κτιστὴν παθητὴν σάρκα λαμβάνει Λόγος.
Τοῦθ᾽ ὕψεσιν φέρει δὲ πρὸς τὸν Πατέρα
Υἱῷ λαβόντι σάρκα τῶν βροτῶν χάριν.
4770 Ερυθροσημάντῳ δὲ τοὺς γραφῇ τάδε
Καὶ πλαξὶ καλῶς ἐγχαράξας λιθίναις
Ἐπὶ Σοφίας τοῦ νεὼ Θεοῦ Λόγου
Ανάγραφα τίθησιν ὡς ἔστι βλέπειν.
Ετι κινεῖ ζήτημα καὶ πάλιν τόδε
4775 Ανάθεμ᾽ εἴη τῷ Θεῷ τοῦ Μωάμεθ,
Τόδ' ἀπαλείψαι πυκτίων παρηγγύα,
Ὡς μὴ καθυβρίζοιτο, φησὶ, τῶν ὅλων
Ο παμβασιλεὺς καὶ Θεὸς καὶ Δεσπότης.
Τίθησι δῆλον ποιμέσι σκέμμα τόδε
4780 Απαγορεύει πᾶς κλύων βλασφημίαν.
Μανεὶς ὁ κρατῶν καινοποιεῖ δὴ τόμον
Συνηγοροῦντα λαοπλάνῳ Μωάμεθ,
Τῶν πρὶν δ' ἀνάκτων καθικνούμενον μάλα
Ως λοιδορούντων ἀμαθῶς Θεῷ λόγῳ·
4785 Εἰς ἀκρόασιν ἐκδίδωσι τὸν τόμον.
Ο πατριάρχης ἀντέση θαρσαλέως,
Καὶ πᾶς συνιὼν συνομαρτεί ποιμένι,
Καὶ μᾶλλον ὁ πρόεδρος Θεσσαλονίκης
Περιβόητος ἀρετήν τε καὶ λόγον,
4790 Τῶν ποιμεναρχῶν Εὐστάθιος τὸ κλέος
Ζήλῳ θεϊκῷ καταφλεχθεὶς καρδίαν
"Ήλεγξε δόγμα καινοφανὲς καὶ νόθον,
Εἴην ἂν ἀνάξιος, εἰπὼν, παντάπιν
Τῆς ποιμεναρχῶν καὶ στολῆς καὶ τοῦ θρόνου,
4795 Ηλίθιος δὲ καὶ νομιζοίμην πάλιν
Εἰ παιδεραστὴν καὶ καμηλώδη πλάνον
Μύστην τε πάσης πράξεως βδελυκτέας
Καὶ μυσταγωγὸν ἀσεβῶν διδαγμάτων
Ολόσφυρόν τι καὶ πεπλασμένον τέρας
terpretando Paulo occupata? Hinc videlicet tot
Paulinarum Epistolarum Græci commentarii iu bibliothecis mss. nobis occurrunt.
Hujus rei causa celebratum concilium Græcum, hactenus ineditum, ego prelo jam subjeci.
Has sententias legesis interim apud Choniatam vi, 5.
PG 143:185
4800 Ψιλῆς ἐπινοίας γε καὶ στυγητέας
Θεὸν καλοίην ἀτρεκῇ κτίστην ὅλων.
Ο δ᾽ ὡς πεπονθὼς ἐσχάτην παροινίαν
Ονείδεσιν έπλυνε τοὺς ἀρχιθύτας
Κόσμου τὰ μωρὰ τούσδε καλῶν ἀλόγως·
4805 Κἀπὶ μεγάλης δικάσασθαι συνόδου
CÆSARES.
Πρὸς τούσδ' ἀπειλῶν ἐμμανῶς ἐκεκράγει
Πάπα παρόντος τῶν προκειμένων χάριν.
Όμως θυμοῦ λήξαντος, ὁ πραῖς ἄναξ
Σπουδή προέδρου τῆσδε τῆς Κωνσταντίνου,
4810 Τῷ Θετταλίας ἀρχιθύτῃ συνέβη,
Ενδοὺς τὰ οἱ δόξαντα φάναι προφρόνω..
Τέλος δ᾽ ἐπειπὼν καὶ βασιλεὺς τοιάδε
Ως δεῖ σοφόν τε συνετόν πεφυκότα
Μηδὲν παρακαίρια λαλεῖν θρασέως
4815 Μηδὲ προβάλλειν ῥήματ' αἰσχρὰ καθάπαξ,
Τοῦ μηνιᾷν ἔπαυσε πρὸς τὸν ποιμένα·
Οὕτω μὲν ἐξήνυστο τάδ' ὡς ἂν ἔφην
Τι δόγματα δ' ὥριστο τῇδε συνόδῳ
Ὡς τῶν βιβλίων ἀπαλειφῇ παντάπαν,
4830 • Ανάθεμ᾽ εἴη τῷ Θεῷ τοῦ Μωάμεθ·,
Αντεγγραφῇ δ', ο 'Ανάθεμα τῷ Μωάμεθ
Καὶ τῇ διδαχῇ τοῦδε καὶ πάσῃ πλάνῃ.»
Καὶ τοῦτο κυρώσαντες οἱ τῆς συνόδου
Τῶν συνόδων λήγουσι καὶ τῶν συλλόγων,
4:25 Περιπεσὼν δὲ βασιλεὺς δεινῇ νίσῳ
Καὶ γνοὺς ἑαυτὸν πλησιάζοντα μόρφ,
Σκήπτρα παριδών καὶ τὰ λαμπρὰ τοῦ βίου,
Ελθών τε κακῶν εἰς συναίσθησιν ὅλων,
Τὸ τῶν μοναχῶν ἀμφιέννυται ράκος"
4530 Εἶτ᾽ ἀπολείπει τὸν βίον καὶ τὸ κράτος,
Οκτὼ κατάρξας καὶ τριάκοντα χρόνους,
Ταφείς πατρών προς μονῇ σεβασμία
Κλῆσιν φερούσῃ παντοκράτορος Λόγου,
Ησπερ δομήτωρ βασιλεὺς Ἰωάννης,
4855 Γυναικὶ λιπών σὺν ἀώρῳ τεχνίῳ
Κραταρχίαν τε καὶ διοίκησιν ὅλων.
ΑΝΔΡΟΝΙΚΟΣ Ο ΚΟΜΝΗΝΟΣ ΣΥΝ ΑΛΕΞΙΟ ΤΟ
ΥΙΑ ΜΑΝΟΥΗΛ ΕΤ. Α', ΚΑΙ ΜΟΝΟΣ ΕΤ. Β'.
Επιβεβηκότος δὲ τῆς αὐταρχίας
Παιδός Μανουήλ σὺν τεκούσῃ φιλτάτη
Ηλικίαν ἄγοντος ἀπαλὴν ἔτι,
4840 Ακοσμίας πέπληστο Ρωμαίων πράγη.
Καὶ πλημμελῶς ἔπασχε καὶ σφόδρ' ατάκτως,
Καὶ χεῖρον ήπερ Φαέθων παῖς Ηλίου
Οτ᾽ ἦν ἐπιβὰς χρυσοκολλήτου δίφρου,
ας μῦθος αἱρεῖ, καὶ τὸ πᾶν ἐφθαρκότος
4845 Απαλότητι καὶ πλέον γ' ἀπειρία,
Οὗτος γὰρ Αλέξιος ἀπαλὸς κράτωρ
Κυνηγεσίοις προστατηκώς εκτόπως,
Ἱππηλασίαις καὶ μίμοις καὶ παιγνίοι;
Κοινῶν ὀλίγα φροντίδων με προνόει.
4850 Μήτηρ δὲ πάλιν καὶ βασιλὶς Μαρία
Φροντίδα κοινῶν ἀναθεῖσα πραγμάτων
Πρωτοσεβαστῷ πρωτοβεστιαρίῳ
*Αφροντι; ἐξήνυεν αὐτὴ τὸν βίον.
Τοίνυν ἀπεπνίγοντο τοῖς τελουμένοις
4855 Οἱ τῆς γερουσίας τε καὶ τῶν ἐν τέλει,
vili mentis partu et detestando,
Deum dicerem omnium creatorem.
Al Cæsar œstro percitus insano
probrosis verbis obruit episcopos,
mundi quisquilias stolide appellans;
seque œcumenica minabatur synodo
disceptaturum, furiose inclamans,
papæ interposito de his judicio.
Mox ira omissa, mansuetus Cæsar,
præsulis opera Byzantinae urbis
cum Thessalo pastore pacem fecit,
illi concedens liberam sententiam.
Postremo id quoque dixit imperator,
frugi et prudentem virum non decere
aspere quidquam inhonestumque loqui,
nec turpia verba prorsus effutire:
atque in pastorem furere desivit.
Hic fuit dicti exitus negotii.
Tamen in synodo definitum fuit
ut e libellia prorsus delerentur
verba, c Sit anathema Mohanethis Deo,
sed scriberetur, ‹ Mohamethi anathema
ejusque magisterio et omni errori. ›
Atque hoc perscripto decreto Patres
fecerunt cœtuum synodique finem.
Postea Cæsar gravi morbo implicitus
seque jam morti proximum cognoscens,
sceptrum contemnens splendoremque mundi
præteritæque vitæ jam pœnitens,
pauperem induit monachi tuniculamı;
inoxque cum sceptro vitam deseruit
post annos regni octo et triginta,
sepultus sacro patris monasterio,
omnipotente cui nomen a Verbo,
Cæsare auctore ædificii Joanne.
Reliquit autem Manuel imperium
uxori et ævi teneri filiolo.
ANDRONICUS COMNENUS CUM ALEAIO
MANUELIS FILIO AN. I, ET SOLUS AN. U.
Cum Manuelis filius ad imperium
cum sua dilecta matre pervenisset
teneram adhuc exigens ætatem,
Romana res sus deque perturbata
pessime-habebat valdeque incomposite,
magis quam cum Phaethon solis filius
aureum regens, veluti est in fabulis,
currum mundaha cuncta exurebat,
ob puerilem suam imperitiam.
Alexius hic tener imperator
assiduis vacans perdite venatibus,
equitationi, mimis, et aliis ludicris,
tenuem reipublicæ curaın gerebat.
Maria item genitrix regina
negotiorum commisso regimine
protosebasto protovestiario,
expertem curis vitam agitabat.
Suffocabantur interim tributis
cuncti optimates ac senatores;
PG 143:187
Πρωτοσεβαστὸν ὑφορώμενοι λίαν
arque suspectum magnopere habebant
protosebastum veluti tyrannuID,
Commenus autem Andronicus habitans
longa jam mora in Œnæo oppido,
postquam rescivit de monarchæ obitu,
illine Byzantium cœpit accedere,
omnes decipiens fallensque sermonibus,
presentes verbis, litteris longinquos,
seque pro Cæsaris salute adesse,
¸atque ut periculum latens effugeret
novus monarcha per suum auxilium:
denique ut filew tueretur datam
(regiæ domui, sacramento adhibito,
cum e Chaldæa redux ad aulam venit.
Hunc Androuicum enim qui exsul fuerat
{multasque gentium sedes permutaverat,
atque apud Altuchum Chaldææ principem
postremo versabatur, ibique domum
finem molesti erroris cursuumque fecerat,
Manuel imperator revocavit,
donisque exceptum perkumaniter
in Enæ urbe hospitari jussit,
juratum tamen antea promissum exigens
fore in officio ac fide permansurum.
OEnæ discessit posthine, ut dixi,
Commenus Andronicus Sisyphii moris,
atque Paphlagonum occupatis locis,
multorum sibi suppetias adjunxit
suæque improbitatis socios fecit:
quibus stipatus cuncta perturbabat,
ılla præsertim abutens fraude,
quod se pro novi Cæsaris salute
cuncta fingebat agere atque dicere.
Sane protosebastus in odio erat
vulgoque detestabilis ob actus suos,
quoniam mortales cunctos despiciebat,
sibique uni rempublicam vindicabat:
nil enim erat in universo imperio,
quod hujus potestati non parerel.
Quare cuncta metropolis spem saluɩis
in Andronico reponebat uno,
atque hunc tyrannidis appellabat vindicem,
et clandestinis invitabat litteris
ut ad regalem adventare urbem
omni seposito festinaret meta;
nam se prompto cives dicebaut studio
urbanas illi portas aperturos.
Hos ille audiebat perlibenter nuntios,
jamque affectabat manifeste tyranniden
castellis occupandis ac provinciis.
Accessit etiam Niceam Bithyniæ,
eamque blandis teutavit sermonibns;
sed illa verbis minime gessit morem,
ejusque fraudibus fuit insuperabilis.
Sed cum occupavisset Nicomediam,
enque suis jam partibus adjunxisset;
missus est cum justo copiarum numero
dux Andronicus cognomento Angelus
us bello aperto hostibus resisteret:
ὡς ἀτεχνῶς τύραννον ἐκ τῶν πραγμάτων.
Κομνηνός δ' Ανδρόνικος οἰκήσεις έχων
Καὶ διατριβάς κατὰ χῶρον Οἰναίου,
4800 Επεὶ πύθοιτο τοῦ κρατοῦντο; τὸν μόρον,
Ἐκεῖθεν ᾔει πρὸς πόλιν Κωνσταντίνου,
Πάντας ἀπατῶν καὶ φενακίζων λόγοις
Οἷς ἐντύχοι γ᾽ ἄν, τοῖς δ᾽ ἀποῦσι καὶ γράφων,
Ὑπὲρ κρατοῦντος τὴν ἔλευσιν τιθέναι,
4805 Καὶ τοῦ φυγεῖν κίνδυνον ἔρποντα θέλειν
*Ανακτι τῷδε τοῦδε τῇ συμμαχία -
Καὶ τοῦ φυλάξαι βιβλίον τῶν ὁρκίων,
Ο πρὸς βασιλεῖς ἦν όμωμοκώς πάλαι,
Οτε προσῆλθεν ἄνακτ᾽ ἐκ τῆς Χαλδίας
4870 τοῦτον γὰρ Ανδρόνικον ὄντα φυγάδα
Εθνῶν τε πολλῶν διαμείψαντα τόπους,
Παρὰ δ' Αλτούχῳ τῷ κρατοῦντι Χαλδίας
Τέλος καταλύσαντα καὶ πεπαυμένον
Αλης τε πικρᾶς καὶ μακρῶν περιδρομών,
4875 Μετακαλείται Μανουὴλ αὐτοκράτωρ
Καὶ δεξιοῦται δωρεας φιλοφρόνως,
Καὶ πρὸς πόλιν Οίνεον στέλλει διάγειν,
Ορκους πρὸς αὐτοῦ πρίν γε προσδεδεγμένος
Ὀρθῆς πρὸς αὐτὸν ἀγάπης καὶ φιλίας·
4880 Επειτ' ἀπῆρεν, ὡς ἔφην, ἐξ Οἰναίου·
Κομνηνός Ανδρόνικος Σίσυφος τρόπους
Χώρας ἐπιστὰς τοῖς ὄρεις Παφλαγόνων,
Πολλοὺς ἐπεσπάσατο προς συμμαχίαν
Καὶ συνερίθους τῆς ἑαυτοῦ κακίας
€ 4885 Μεθ' ὧν ἐπιών πάντα κυκῶν ἐστρόβει,
Καὶ μᾶλλον ᾧπερ προστίθει δελητίῳ,
Ως ὑπὲρ αὐτοῦ τοῦ νέου βασιλέως
Απαντα καὶ ὁρᾷν μηχανῷτο καὶ λέγειν.
Πρωτοσεβαστός δ᾽ ἦν πάλιν μισητέος,
4890 Καὶ πᾶσιν ἀπόστοργος ἐκ δυσπραξίας,
Ὡς τῶν καθ᾿ αὐτὸν ὑπερόπτης τυγχάνων
Καὶ βασιλείας ἀνέχων τὰς φροντίδας·
Οὐδὲν γὰρ ὑπῆν τῆς ὅλης κραταρχίας
ὐ μὴ διεξήνυστο τοῦδε τῷ κράτει·
4895 Τῷ τοι πρὸς Ανδρόνικον ἅπασα πόλι;
Ελπίδας ἀνέτεινε τῆς σωτηρίας,
Καὶ τόνδ' ἐκάλει τῆς τυραννίδος λύτη,
Καὶ παρεκάλει γράμμασι λαθριδίοις
Τὴν εἰς βασιλεύουσαν εἴσοδον πόλιν
4900 Καταταχῆσαι μηδένα δεδοικότα,
'Αλλ' ὑπτίαι;, δ φασι, χερσὶν ἀσμένως
Αναπετασόντων γε τῷδε τὰς πύλα;.
Ο δ' ἀσμένω; μὲν καὶ τάδ' ἦν δεδεγμένος,
'Αεὶ δ' εχώρει προς σαφή τυραννίδα,
4905 Χώραις ἐπιὼν φρουρίως τε καὶ τόποις.
Επεὶ δ᾽ ἐπέστη καὶ Βιθυνῶν Νικαία,
Καὶ τήνδ' ἐλεῖν ἔσπευδεν αἰμύλοις λόγοις,
Οὐκ ἔσχεν αὐτοῦ τοῖς λόγοις πειθηνίαν,
Αλλ' ἐμφανῶς ἦν ἀτίνακτος ἀπάταις.
4910 ᾿Αλλ' ὡς ἐπιβέβηκε τῆς Νικομήδους,
Καὶ τήνδ' ἐπεσπάσατο προς συμμαχία»,
Μεθ᾽ ἱκανῆς ἔσταλτο ταξιαρχίας
Στρατηγός Ανδρόνικος "Αγγελος θέσιν
Πρὸς ἀντιπαράταξιν αμα και μάχην
PG 143:189
CASARES.
4913 "Ος εκτομίᾳ συμπλακείς ᾿Ανδρονίκου
Εκ Παφλαγόνων στρατιᾶς ἡγουμένῳ
Καὶ γη πονούντων ἀδαῶν ὅλως μάχης,
Ηττητο κακῶς καὶ τρέχει πρὸς τὴν πόλιν.
Ηττημένον γοῦν εἰσδραμόντα τὴν πόλιν,
1920 Χρήματ' ἀπῄτουν καταθέσθαι συν τάχει,
*Όσα πρὶν ἀνάλωσε πρὸς μάχας φθάσας·
Οθεν λυπηθείς πρὸς φυγὴν εὐθὺς βλέπει
Μεθ' υἱέων ἐξ ὁπλιτῶν ῥωμαλέων,
Καὶ τῆς πρὸς Ἀνδρονίκου άπτεται τρίβου
4.925 Ος θάρσος ἄρας Αγγέλου παρουσία
Παρθεῖν ἑάσας καὶ κατατρέχειν τόπους
Εὐθὺ μετ᾿ αὐτοῦ τῆς Κωνσταντίνου τρέχει·
Καὶ δὴ πεφθακώς πλησίον Χαλκηδόνος
Σκηνὴν ἐκεῖ πήγνυσι καὶ παραμένει
4950 Πρωτοσεβαστός δ᾽ ᾿Αλέξιος οὐκ ἔχων
Πεζῇ στρατιᾷ καθελεῖν ἀποστάτην,
Τόνδ' ἀπελάσαι δεῖν κρίνει ναυμαχία
Πλείστας τριήρεις τοιγαροῦν ἐξαρτύσας,
Καὶ ταῖσδε καλύψας γε την Προποντίδα,
4955 Καὶ τὸν μέγιστον Κοντοστέφανον Δοῦκαν
Δείξας στολάρχην τοῦ στόλου καὶ προστάτην,
Πρὸς τὴν κατ' ἐχθροῦ δυσμενούς πέμπει μάτ
χην,
Η καὶ φυλακὴν τῆσδε τῆς Κωνσταντίνου·
Μετὰ βραχὺ δὲ πρέσβυς ἐκ βασιλέως
4340 Σταλεὶς πρὸς ᾿Ανδρόνικον ὁ Ξιφιλίνος
Εἷς τῶν ἀρίστων ἐντρόφων Ἐκκλησίας
Επαγγελίας ἀφθόνων δωρημάτων
Αὐτῷ προσῆγεν ἀξιῶν τε μειζόνων
Εἰ σκέμμ' ἀφεικὼς τὸ προκείμενον τάχος
4915 Παλίνδρομος γένοιτο χωρὶς αἱμάτων.
Ὁ δ᾽ οὐ προσέσχει· εμβριθῶς δὲ μηνύει
Παραιφάσει δ', ώς φασι, τοῦ Ξιφιλίνου,
Ως, Εἴ περ Ανδρόνικον ἀθρῆσαι θέλεις
Πάλιν επανήκοντα σὺν ἡσυχία,
1930 Πρωτοσεβαστὸν ἀπέλασον ἐκ μέσου,
Καὶ πλημμελείας εὐθύνας εκτιννύτω.
Σὲ δ' ἡ τεκοῦσα βασιλις, ἄναξ, πάλιν
Κατὰ μοναχοὺς τὴν τρίχα κειραμένη,
Βίον βιούτω καθ ἑαυτὴν ὡς δέον.
4955 Σὺ δ' ὡς πατρώα διαθήκη βούλεται,
Κληροῦχος ὢν ἀνασσε τῆς κραταρχίας.
Ούπω παρῆλθον ἡμέραι συχναὶ πάνυ,
Καὶ παραλαβὼν τὰς τριήρεις δούξ μέγας
Χωρεῖ πρὸς ᾿Ανδρόνικον ἀπτέρῳ τάχει·
4940 καὶ τοῦτ' ἐπῆρε τοῦ τυράννου τὸ θράσος,
Πρωτοσεβαστὸν δ᾽ ἡφάνισε καθάπαξ.
Τοίνυν ἀποστὰς τοῦδ' ἅπας τῶν ἐν πόλει
Βαλών τε τοῦτον τοῖς σκώμμασιν ἀνέδην,
Προστίθεται δὴ φανερῶς ἀποστάτη,
4965 Καὶ τοῦδε γῆρας καὶ φυήν ἦν σεμνύνων.
Πρὸς τοῖς δ᾽ ἀνεῖντο παίδες εἱρκτῆς ὡς τάχος
Αὐτοῦ τυράννου καὶ κατακλείστων στίφος -
Καθείργνυται δὲ, φεῦ τύχης τῆς ἀστάτου!
Πρωτοσεβαστός ἐν μέσοις ἀνακτόροις,
4970 Καὶ σβέννυται δὴ τὰς κόρας τῶν ὀμμάτων,
'Ανδρονίκου κρίναντος ὧδ᾽ ἀποστάτου,
Μετὰ φαεινῶν προκρίτων γερουσίας·
qui cum eunucho Andronici congressus
duce copiarum Paphlagoniarum,
rudium quamvis belli agricolarum,
turpiter profligatus Byzantium fugit.
Ergo cum victos redisset ad urbem,
ab eo pecuniam statim repetebant
cives, quam bello gerendo insumpserat:
quod ægre ferens maturavit fnganı
cum sex armatis fortibusque liberis,
et semet recta ad Andronicum contulit:
qui roboratus Angeli præsentia,`
aliosque omittens occupare locos,
cum Angelo Byzantium direxit iter:
et cum Chalcedouis esset in vicinia,
¡bi tentorium ßxit substititque.
Protosebastus haud potis Alexius
exercitu pedestri rebellem opprimere,
nauticis copiis resistendum censuit.
Cum ergo plurimas instruxisset triremes
ita ut totam implerent Propontidem,
et Contostephanum maximum Ducain
scholarcham creavisset summumque ducem,
jnssit cum hoste inviso decertare,
vel certe Byzanļinam tutari urbem.
Paulo post missus legatus a Cæsare
ad Andronicum ivit Xiphilinus,
unas illustrium Ecclesiæ alumuorum,
ipsi oblaturus plurimam pecuniam
Ĉ et dignitatum titulos summarum,
si, quod susceperat, omisso molimine
statim incruentas retro cederet.
Renuit, ac superbe respondit ille,
ut faina est bortante Xiphilino:
Si quidem, Cæsar, Andronicum aves
retro pacifioc cedentem cernere,
protosebastum loco depelle,
criminumque pœnas ab eo reposce.
Præterea regina parens tua
monacharum instar attonsa comam,
vitam, ut par est, solitariam degat:
tu vero, ut est in patris supremis tabulis,
hæres imperii regnato legitimus.
Paucis deinde elapsis diebus
▷ dux magnus sumptis secum triremibus
ad Andronicum celeri cursu fugit:
quæ res tyranni extulit audaciam,
protosebastum autem prorsus fregit:
passimque populus in urbe rebellans
hunc impudenter appetebal conviciis,
apostatæque partibus adhærebat,
ejus demirans formam et senectam.
Insuper filii liberantur carcere
tyranni ejusdem, aliique plurimi:
clauditur autem, o fortunæ incoustantiu 1
protosebastus regio in palatio,
eique lumen oculorum exstinguitur,
sic decernente Andronico rebelle
cum splendidorum procerum corona.
PG 143:191
Tum ipse ad urbem adventavit regiam,
regique humile obtulit obsequium,
humi prostratus, lacrymnas profundens.
Exin correptis reipublicæ habenis,
cœpit ad arbitrium cuncta suum gerere.
Et regem quidem occupabat venatibus
astutus homo et lusibus idoncis
custodia septum vigili et malevola:
ipse regendi imperii suscepit curam;
mortalium dira Erinnys, cruentus canis,
maleficus Andronicus, proh calamitas!
ae manifestam invasit tyrannidem.
Et præmiis quidem ornavit eximiis
cum alios multos tum apprime Paphlagonas
qui rebellanti sibi auxilium tulerant:
ac dignitates splendidas sublimes
amicis quis attribuit et noxæ sociis.
İllustres autem viros et stirpes nobiles
partim injusto carcere conclusit,
partim domo, cognatis, patria procul
nullius pepulit criminis convictos,
alios dénique oculis privavit.
Ergo ubique miseria, ubique dolor,
suspiria ubique, lacryme, ejulatus.
Nam properabat Andronicus homines
(breviter ut dicam) tollere de medio
vel genere conspicnos, vel consilio,
vel forti mann præditos vel prudentia;
videlicet ut tute, remoto obice,
regium genus funditus extoreret.
A: Mamuelis sultanus morte cognita,
Sozopolim occupavit aliasque urbes,·
et Cotyæram arcem armata manu:
Insuper terras Romanorum proximas
plurimas sibi vindicavit bellans.
Nec vero interea minus laborabant
per Asiam pagi rustici multæque urbes
civili seditione cum variis cædibus.
At enim callidus Andronicus volens
studiosus regis ac peramans videri,
a patriarcha mox coronari jussil
Imperatorem Romanorum Alexium,
quem ipse propriis humeris nt regem extulit
sublimem ín suggestum cum fictis lacrymis:
quamobrem vulgo est creditus patre melior,
regisque adolescentis tanquam tutor:
sed enim hunc projecit mox in barathrum,
ut David ait alicubi rex fatidicus.
Jam postquam omnes sustulit e medio,
mente agitabat sedula quotidie
quo pacto totum raperet imperium
proque suo vota gereret ac libito.
In primis igitur, o diram sententiam!
“morte reginaın damnat injustissima
criminibus confictis, eamque laqueo
crudeli suffocalam, vita spoliat:
atque, o patientiam, Christe bone, tuam!
arena jubet obrui cadaver
marino abjectum littore sine honore.
Οστις ἀπῆρε πρὸς πόλιν βασιλίδα
Καὶ τῷ βασιλεῖ προσκύνησιν προσνέμει
4975 Βαθείαν, εἰς. γῆν τανυθεὶς καὶ δακρύων·
Κοινῶν ἔπειτα πραγμάτων δεδραγμένος
Εχρῆτο τοῖσδε καθά οι δεδηγμένον.
Κυνηγεσίοις βασιλεῖ προσανέχειν
Ενδοὺς ὁ δεινὸς παιδιαῖς τε προσφέροις
4980 Μετὰ φυλάκων δυσμενών κατασκόπων·
Επειτ' ἀνεζώσατο κοινών φροντίδα
Βροτῶν ἐριννὺς καὶ φιλαίματος κύων,
Ρέκτης τε κακῶν ᾿Ανδρόνικος, ὦ πάθους "
Καὶ φανερῶς ἥψατο τῆς τυραννίδος.
4985 ᾿Αμείβεται μὲν δωρεαῖς ἁβραῖς πάνυ
Αλλους τε πολλούς καὶ πλέον Παφλαγόνας
Τοὺς τῷδε συμπράξαντας ἀποστασίαν·
Τιμᾷ δὲ λαμπραῖς καὶ μεγάλαις ἀξίαις
Οὓς εἶχε πιστοὺς καὶ συνεργούς κακίας.
4990 Ανδρῶν ἐπιτίμων δὲ καὶ λαμπρῶν γένει,
Οἱ μὲν φυλακαῖς ἐγκαθείργοντ᾽ ἀλόγων,
Οἱ δ' οἰκίας τε συγγενῶν καὶ πατρίδος
Μακρὰν ἀπηλαύνοντο χωρὶς αἰτίας,
Αλλοι δ᾽ ἀπεσβέννυντο λύχνους ὀμμάτων,
4995 Καὶ πάντα μεστά συμφορᾶς ἦν καὶ πάθους
Πλήρη δακρύων καὶ στεναγμῶν καὶ γόων·
Εσπευδε καὶ γὰρ Ανδρόνικος ἐκ μέσου,
Ὡς συνελὼν εἴποιμι, θεῖναι ταχέως
Προύχοντας άνδρας, εὐγενείς, βουληφόρους,
5000 'Ρώμη διαφέροντας ἢ καὶ συνέσει,
Ὡς δ' ἀδεῶς τε κωλύμης πάσης δίχα
Αρδην το βασίλειον ἐκτρίψῃ γένος.
Ο δ' αὖ σουλτάνος, Μανουήλ γνοὺς τὸν μόρον,
Κατέσχε Σωζόπολιν, ἄλλας τ' αὖ πόλεις,
5005 Καὶ τὸ Κοτυάειον ἄστυ τῇ μάχῃ·
Ρωμαϊκὰ δὲ καὶ πρόσοικα χωρία
Πλείστα παρεστήσατο τῷ μάχης νόμῳ.
Επασχον οὐχ ἧττον δὲ δυστυχεστάτως
Ασιαναὶ κῶμαί τε καὶ πολλαὶ πόλεις,
2010 Εξ εμφυλίου στάσεως φθισιβρότου
Εὔνους βασιλεῖ καὶ φιλόστοργος θέλων
Δοκεῖν πανοῦργος Ανδρόνικος τυγχάνειν,
Χερσὶ στεφθῆναι ποιμένος σπεύδει τάχα
Τὸν ᾿Αλέξιον αὐτοκράτορ᾽ Αὐτόνων,
5015 Οντιν' ἐπ᾽ ὤμων ὡς ἄνακτα βαστάσας
Επ' ὀκρίβαντος ανάγει δακρυχέων
Οθεν τισὶν ἔδοξε πατρός βελτίων,
Καὶ κηδεμὼν εἶναι τις ἄνακτος νέου·
*Αρας δὲ τόνδε κατέῤῥαξεν εἰς χάος,
5020 "Ως που μελῳδεῖ Δαβὶδ ὁ προφητάναξ.
Μετὰ δὲ τὸ ξύμπαντας ἐκ μέσου δράσαι,
Ως κυριεύων τῆς ὅλης κραταρχίας
Καὶ τήνδε καθὼς ἐσκόπει διεξάγων,
᾿Αναπολῶν ἦν κατὰ νοῦν ὁσημέρα..
5025 Καὶ πρῶτα μὲν, φεῦ τῆς ἀπανθρώπου δίκης!
Μέρον κατακέκρινεν ἄδικον πάνυ
Τῆς βασιλίσσης αἰτίας ἀναπλάσας,
Ην ἀπαγαγὼν πνιγμονῇ πικρά βίου,
Σῆς ἀνοχῆς, εὐσπλαγχνε Χριστέ μου Λέγε
5050 Ψάμμῳ κρυβῆναι τήσδε νεκρὸν ἀτίμως
Ακταίς κελεύει τῆς θαλάσσης ὡς τύχοι
!
PG 143:193
CESARES.
Σπουδῇ δ' έπειτα φρατρίας 'Ανδρονίκου,
Συμβασιλεύειν 'Ανδρόνικος προοκρίθη
Νέῳ βασιλεῖ καὶ κράτος συνδιέπειν.
5035 Καὶ καταλαβὼν τὸν Θεοῦ μέγαν δήμον
Καὶ ταινιωθεὶς, ὡς ἔθος στεφηφόροις,
Αρτον δεῆσαν οὐράνιον λαμβάνει -
Καὶ κατὰ φρικτῶν ὀμνύει μυστηρίων
Η μὴν φυλάξειν τῷ νέῳ στεφηφόρῳ
5040 Πίστιν ἀκραιφνῆ, καὶ νεμεῖν τοῦδε κράτει
τὴν δυνατὴν σύναρσιν, ὡς πατὴρ φίλος.
Ἐπεὶ δ᾽ ἔσω γένοιτο τῶν ἀνακτόρων
Αναγορευθείς βασιλεὺς αὐτοκράτωρ
Εφορχος Ανδρόνικος αἱμύλος φύσει,
5045 Μνήμην φέρων ἔναυλον ορκίων ἔτι,
Ὡς θὴρ ἐφορμᾷ τῷ νέῳ στεφηφόρῳ,
Καὶ τόνδ' ἐθοινήσατο, φεῦ οἰκτροῦ πάθους!
Τόξου γὰρ αὐτὸν πνιγμονῇ νευράς νύκτωρ
Βίου παρόντος δυστυχῶς ὑπεξάγει,
5050 Επεισπεσόντων τῷδέ τινων ἀδίκως.
Καὶ σῶμα μὲν δίδωσι θαλάττης βάθει,
Τὴν δ' αὖ κεφαλὴν σώματος τετμημένην
Ἐν παραβύστῳ καταποντίζει τόπῳ.
Οὕτως ᾿Αλεξίου δὲ λιπόντος βίον
5055 Ανδρόνικος μόναρχος ὤφθη τοῦ κράτους,
Πολιὸς ἀνὴρ, ἀποφράς, κακῶν ῥέκτης,
᾿Ανδρῶν ἐρινοὺς καὶ φιλαίματος κύων,
Δράκων δαφοινός, σκορπίος βροτοκτόνος,
Κακόν τι τερμέριον, ᾄδης παμφάγος,
5060 Στὺξ συμφορῶν γέμουσα δακρύων, γέων,
Φέναξ, σοβαρός, ἀγέρωχος τὸν τρόπον,
Απατεών, θώψ, ποικίλος, χαμαιλέων,
Τῶν καθ' ἑαυτὸν ὀργιλώτατος γέρων,
Καὶ μισοφαής, δυσμενής υπηκόοις,
5065 Δήμιος ἀνδρῶν εὐγενῶν ἀριστέων,
Καὶ βασιλείου τοῦ γένους ἀναιρέτης
*Ος παραλαβὼν τὴν ὅλων αὐταρχίαν,
Μνηστῇ συνήφθη προς γάμους Αλεξίου
Λίαν ἀθέσμως φιλόπορνος ὢν γέρων.
5070 Εκλιπαρεῖ δὲ πατριάρχην ποιμένας
Τοῦ πρὸ; Μανουὴλ ὁρκίου λαβεῖν λύσιν·
Οἱ δ᾽ ὡς τὰ πάντα πρὸς χάριν καὶ φιλίαν
Δεσμεῖν τα λύειν πρὸς Θεοῦ δεδεγμένοι,
Αμνηστίαν ἔνειμαν ἡνομημένων,
5075 Καὶ λύσιν ὅρκων δυσλύτων τῷ πεμπέλῳ·
Καὶ φαῦλον ἔσχον ἀντιμισθίαν γέρας,
Σφα, συνεδρεύειν, εἰ τύχοι, καθημένῳ.
Τούτου τυραννήσαντος, ὡς ἔφη λόγος,
᾿Αποστατοῦσι τοῦ κράτους τῶν Αὐσόνων,
5080 Είχειν τυράννῳ μὴ θέλουσαι πρὸς βίαν,
Προῦσά τε καὶ Νίκαια Βιθυνῶν πόλεις.
Στρατιὰν οὐκοῦν ᾿Ανδρόνικος ὁπλίσας,
Εὐθὺ Νικαίας ἴεται θυμοῦ πνέων,
Καὶ τήνδ᾽ ἑλεῖν ἔσπευδε τειχομαχίαις
5085 Καὶ μηχαναίς γε καὶ μάχαις πολυτρόποις.
Οὐδὲν πλέον δ' ήνυεν ἱστὰς τὴν μάχην,
Ἀλλ᾽ ἦν ἀσινὴς, ἀτίνακτος ἡ πόλις,
Ταῖς μηχαναῖς τε καὶ βελῶν ταῖς νιφάσιν.
Cod. κατακοντίζει.
Mox conjuratæ suæ factionis studio
socius imperii Andronicus dicitur,
ut juvene cum rege rem summam gereret.
Igitur progrediens in templum maximum,
more solemni, redimitur steminate,
atque cœlesti rite pane vescitur·
ibique formidandis in mysteriis
jurat se fidem adolescenti regi
immotam servaturum, ejusque imperio
pro viribus fauturum ut patrem decet.
Deinde regium ingressus palatium
acciamatusque rex et imperator
perfidis Andronicus blanditiis usus,
recentem sacramenti memoriam gerens,
illico regem juvenem aggreditur,
eumque mactat, proh lugubre facinus!
Etenim arcus nervo noctu strangulat,
sicque infelicem vitæ imponit finem,
usus ad id quorumdam iniquo officio.
Et corpus quidem mergit profundo mari,
avulsum autem cervicibus caput
secreto loco sepeliendum curat.
Sic ergo Alexio deserente vitam,
solus imperium tenuit Andronicus,
vir canus, detestandus et maleficus,
civium Erinnys, cædique anhelans canis,
draco cruentus, scorpiusque lethifer,
horrendum monstrum, orcus insatiabilis,
Styx plena miseriis, gemitibus, lacrymis,
dolosus, tetricus, moribus superbis,
deceptor, assentator, versjpellis, varius,
senex suorum temporum furiosissimus,
lucifugus, et in subditos ira plenus,
natorum loco nobili virorum carnifex,
denique regiæ exstinctor prosapiæ.
Qui summo rerum occupato imperio
Alexii sponsan sibi nuptiis'junxit,
scelere manifesto scortator senex,
Quin sacramenti Manueli præstiti
a patriarcha pètiit atque episcopis
absolutionem: qui servientes gratiæ
pro suo ligandi solvendique arbitrio
divinitus concesso, dederuul veniam,
tam gravi sacramento solventes senem:
ridiculumque retulerunt præmium,
nempe ut cum ipso interdum considerent,
lloc exercente, ut diximus, lyrannidem,
a Romanorum defecere imperio,
propterea quod tyranno parere nollent,
urbes Bythiniæ Prusa et Nicæa.
Igitur Andronicus instructo exercitu
statim Nicæam pergit iram spirans,
quam nitebatur capere mœnia quatiens,
et machinis et vario puguæ genere.
Nec tamen bene evenit oppugnatio,
sed firma urbs perstabat atque incolumis
machinas contra telorumque nimbos.
PG 143:195
Sed regi demum, acceptis conditionibus,
cessit, ad pristinum ordinem revertens
Nicæa pulchris domibus turribusque instructa.
Tunc Prusam Andronicus castra transtulit
exercitu cum valido, structisque vineis,
et vallo circumjecto, variisque machinis,
urbem summis viribus conabatur capere.
Sed tamen illa resistebat fortiter,
propulsabatque machinas et aggressiones.
Sic pugnabatur ab utroque exercitu
sape repetitis per diem præliis,
bellumque longo trahebatur tempore.
Postremo laborasset cum murus leviter,
subrutum cives prorsus crediderunt,
et mox roinam tracturum extremam:
quæ res bellantium intus resolvit manus,
mortalique animos pulsavit metu.
Tunc obsessores, repugnante nemine,
in urbem irrumpebant studio alacri
superabantque appositis mœnia scalis.
Porro Andronicus ipse in urbem irruit
ceu violenta ſera leoque rugiens,
suæque iræ et gladio, proh dolor! cives
cunctos propemodum consumendos tradidit.
Atque alios quidem diro supplicio euecuit,
aliis exstinxit lumen oculorum,
aliis utrumque pedem abscidi.jussit,
at manus aliis, beu sanguinarinm animum!
Hos oculis digitisque privavit simul,
illos vicissim pedibus atque oculis.
At Theodórum Angelum, heu diram pœnam 1
✓ adolescentem nobilem et pulcherrimum
effossis oculis senex crudelissimus
asino vili imposuit absque duce,
Romanisque finibus procul expulit:
quem errabundum invenientes Turcæ
suis receperunt domibus et hospitio,
et qua par erat confoverant cura,
Leonem item cognomine Synesium
et Manuelem Lachanam egregios viros,
cum quadraginta circiter ornatissimis
deque primaria nobilitate hominibus,
miserabiliter ramis suspendit arborum
quæ circa urbem Prusam germinabant.
Sic post indictas quamplurimis poenas,
illine ad urbem transiit Lopadium,
ibique pari grassatus sævitia,
excæcatoque etiam uno episcopo,
mon quasi temere, sed conficta causa;
ad princip.len urbem pedem retulit,
gaudens Cadinea misere victoria,
atque civili sanguine fuso gestiens.
Habebat Andronicus audacem famulum
similem prorsus, ut aiunt, suo simili,
acrem, audacem, turpem, sanguinarium,
seque studiose conformantem domino,
malorum instrumentum, cruentem virum.
plenum malitia acerbitate, bile,
immiti rigidaque natura præditum
Ομως ὑπείκει βασιλεῖ συμφωνία,
5090 Καὶ τὴν πρὶν ἀπέλαβε τάξιν ἐννόμως,
Νίκαια καλλίπυργος εὖ ᾠκισμένη.
Ἐφίστατο δὲ καὶ Προυσαέων πόλει
Μετὰ στρατιᾶς βασιλεὺς ρωμαλέας
Καὶ χάρακα θεὶς τειχομαχίαις όλαις
5095 Καὶ μηχαναῖς ἔσπευδε καθελεῖν πόλιν·
Αλλ' ή πόλις ἦν ἀντέχουσ' ερρωμένως,
Καὶ μηχανὰς λύουσα ῥᾷστα καὶ μάχας·
Καὶ συμπλοκαί δ' αὖ ἐξ ἑκατέρου μέρους
Πολλάκις ἦσαν ἡμέρας πεπραγμέναι·
5100 Καὶ τοῦτ' ἐπὶ μέγιστον εδρᾶτο χρόνου·
Τέλος λεπισθέντος δὲ τείχους βραχύ το
Καὶ τοῦ σεσεῖσθαι δόξαν ἀστοῖ; εἰσάπαν
Κλίσιν τε παθεῖν ἐμβαλόντος ἐσχάτην,
Πως τις μαχητής Ενδον ἀνείθη χέρας,
5105 Εναποθανών παρὰ βραχὺ τῷ δέει
Εντεῦθεν εἰσήλασαν ἔνδον εἰς πόλιν
Οἱ τήνδ' ἐλεῖν σπεύδοντες ἄνευ κωλύμης,
Χρησάμενοι κλίμαξι πρὸς συνεργίαν.
Ο δ' 'Ανδρόνικος εἰσπεπτικώς εἰς πόλιν
5110 ης άγριος θηρ, ὡς λέων βρυχητίας,
Πάντας παρανάλωμα θυμοῦ καὶ ξίφους
Μικροῦ κατειργάσατο, φεῦ τοῦ πάθους 1
Τοὺς μὲν παραδούς πικροτάτῳ θανάτῳ,
Τοὺς δὲ στερήσας τοῦ φάους τῶν ὀμμάτων·
5115 'ἂν δ' αὖ πόδας τέτμηκεν ἄμφω πρὸς βίαν,
Καὶ χεῖρας ἄλλων, αἱμοχαρής καρδία
Οὓς δὲ στερεῖ φάους τε καὶ τῶν δακτύλων,
Ποδῶν πάλιν ἄλλους τε καὶ τῶν ὀμμάτων.
Θεόδωρον δ' "Αγγελον, οἰκτίστου πάθους 1
5120 Εθεον, κάλλιστον, ἄνδρα γεννάδαν
Ἐξ ὀμμάτων θεὶς δυσανάλγητος γέρων,
Ονῳ τ' ἐπιθεὶς εὐτελεῖ πομποῦ δίχα,
Γῆς Ρωμαϊκῆς ἀπελαύνει μακρόθεν.
᾿Αλώμενον Τούρκοι δὲ τόνδ' εὑρηκότες
5125 'Απαγαγόντες εἰς ἑαυτῶν οἰκίας
Επιμελείας ἀξιοῦσιν ἀξίας.
Λέοντα δ' αὖθις Συνέσιον τοὐπίκλην,
Καὶ τὸν Λαχανᾶν Μανουὴλ ἄνδρας ξένους
Μετὰ δεκάδος τετραπλῆς ποσουμένης
5130 'Ανδρῶν ἀρίστων, εὐγενῶν, ἀριστέων,
Οἰκτρῶς ἀπώρησε δένδρων τοῖς κλάδοις
Παραπεφυκότων γε Προυσαίων πόλει,
Ποιναῖς δ' ἀπηνῶς ὑποβαλών μυρίους,
Ἐκεῖθεν ἧκε πρὸς Λοπάδιον πόλιν,
5135 Κἀκεῖ παραπλήσια τοῖς πρώην δράσης.
Επισκόπων ἕνα τεθεὶς ἐξ ὀμμάτων
Οὐκ εὐαφόρμως, ἀλλὰ συνθεὶς αἰτίαν,
Πρὸς τὴν βασιλεύουσαν έρχεται πόλιν,
Γαυρούμενος Καδμείᾳ δυσκλεῶς νίκη,
5140 Γαννύμενος θ' αἷμασι τοῖς ἐμφυλίας.
Ην ᾿Ανδρονίκῳ καὶ θρασὺς ὑπηρέτης,
Ομοιος ή λέγουσι παραπλησίῳ,
Θερμουργός, αἰσχρὸς, ἀποφράς, μιαιφόνος,
Προαιρέσει σύμμορφος αὐτοῦ δεσπότῃ,
5145 Τῶν συμφορῶν ὄργανον, ἀνὴρ αἱμάτων,
Πλήρης κακίας καὶ χόλου καὶ πικρίας,
Ακαμπές, αμείλικτον ἦθος εἰσφέρων,
PG 143:197
Καλούμενος Στέφανος ἐξέτι νέου,
Τῆς ὕβρεως στέφανος αἰσχύνης άμα,
5150 Επώνυμον δ' ἀγιοχριστοφορίτης,
CESARES.
Η μᾶλλον εἰπεῖν ἀντιχριστοφορίτης.
Τούτῳ βασιλεὺς ὀργάνω κεχρημένος
Πλείστους ἀνήρει, κατέλευεν, ἠδίκει·
Δι᾿ οὗ γε κατέλευσεν ἀδίκῳ κρίσει,
5155 Καὶ Δούκαν ᾿Ανδρόνικον σὺν Μακροδούκα,
Ανδρας ἀρίστους, εὐγενείς στρατηγέτας·
Τειχῶν γὰρ ἐκτὸς ἐν βασιλείοις δόμοις
*Ανακτος ὄντος Μαγκάνη κεκλημένοις,
Ὁρμῆς τε πλείστης συνδρομής παντός γέΓνους
5160 'Εκείσε προστάγματι συνηθροισμένου,
Ἐξάγεται δὴ τῶν ἐκεῖ που δωμάτων
᾿Ανδρῶν λεχθείσα δυὰς ὡς θανουμένη,
Καὶ παρὰ πάντων λιθολευτείται τάχος,
Στεφάνου κατάρχοντος ἀνόμου φόνου,
5165 Καὶ πάντα θαῤῥύνοντος εἰς φονουργίαν.
Εἶτα νεκροὺς σφῶν, ὦ μισανθρώπου τρόπου!
Ξύλοις ἀπώρησαν άστεος πέραν,
Τοιοίσδ' ενησμένιζεν ἔργοις ατόποις,
Ποιναῖς ἀπανθρώποις, πράξεσιν όσημέραι
5170 Καὶ θανασίμοις τε καὶ στυγητέαις
Φανουργός Ανδρόνικος, ἡ φαύλη φύσις.
Τούτου κρατοῦντος Θεσσαλονίκη πόλις,
Πόλις περιώνυμος άριστη κλέος
Πρόεδρος οὖσα Θετταλικῶν ἀστέων
5175 Φεῦ φεῦ! ἑάλο Σικελικῶν ἐμαιχμίᾳ,
Καὶ βαρβαρικῷ κατεδουλώθη κράτει·
Αλέξιος γὰρ ἐκ Κομνηνῶν τις γένους
Κάκιστος ἀνὴρ καὶ φθορεὺς Ρωμαΐδος
Παρ ᾿Ανδρονίκου φυγαδευθεὶς εἰς Σκύθας,
5:30 Φυγὰς ἀπαίρει πρὸς Σικελίαν τρέχων,
Καὶ τῷ τυραννεύοντι τῆσδε Λατίνω
Εἰς ὄψιν ἐλθὼν εἰς ὁμιλίαν λόγων
Ως εἶχεν ἐξέμηνε κατ' Ανδρονίκου
Οθεν στρατιάν εὐτρεπίσας μυρίαν
€185 Πεζήν τε ναυτικήν τε ρις Σικελίας
Ἐπὶ πόλεις πέπομφε χώρας τ' Αὐσήνων·
Ἐπὶ μὲν Επίδαμνον στρατὸν ἱππέων,
Τὸν ναυτικὸν δὲ κατὰ Θεσσαλονίκης.
Καὶ τὴν μὲν Επίδαμνον, ὡς νόμος μάχης,
5190 Στρατός κατέσχε, καὶ σὺν αὐτῇ τὰ πέριξ·
Καὶ διαδραμὼν καὶ σκυλεύσας τάν μέσῳ,
Ταῖς ναυτικαῖς μέμικτο ταξιαρχίαις,
Θεσσαλονίκης προσμενούσαις τοῖς ὅροι;
Καὶ συνδραμούσης στρατιᾶς ἑκατέρας
5195 Καθ' ἅλα, κατ' ήπειρον εἰ; ὁμαιχμίαν,
Καὶ προσβαλούση; τῇ πόλει πανταχόθεν,
Φεῦ φεῦ! ἐάλω Θεσσαλονίκη πόλις,
Πόλις προεδρεύουσα τῶν Μακεδόνων,
Καὶ Σικελοῖ; ἔκλινε προς βίαν κάραν
5200 Καὶ λοιπὸν οἶας τῶν κακῶν ἱλιάδας,
καὶ συμφορῶν πέλαγος ἢ τραγῳδίας
Πέπονθεν, εἶδεν αθλίως αὕτη πόλις,
Οὐκ ἐκτραγωδήσειεν ἄν τις ἀξίως.
Τῶν Σικελῶν γὰρ εἰσρυέντων εἰς πόλιν,
5305 Ήβηδὲν ἐσφάττοντο πάντες τῷ ξίφει·
Stephanum, id est Coronam, a puero dictum,
coronam nempe infamiæ et contumeliæ;
martyris quidem nomen præ se ferentem,
sed Antichristi opera patrantem.
Hoc Andronicus instrumento utens
plurimos lasit, maelavit, lapidavil.
Per hunc injuste lapidavit etiam
Andronicum Ducam cum Macroduca,
viros egregios nobilesque duces.
Nam cum in regia extra muros domo
Mangane dicta imperator degeret,
atque illuc plurima plebis infinitae
¡psius jussu turba coacta esset,
producti sunt in publicum ex iis domibus
duo prædicti viri ad supplicium,
perque omnium manus sunt lapidati,
caedis faciente initium iniquæ Stephane,
atque ad cruentum facinus exhortante,
Deinde exstinctos, o crudele facinus!
lignis suspenderunt e regione urbis.
His se oblectabat immanibus operibus,
suppliciis inhumanis et exsecrandis
et exitiosis actibus quotidie
crudelis Andronici ingenium pessimu..
Hoc imperante urbs Thessalonica,
nobilis illa, gloriosa civitas,
Thessalicarum urbium regina,
heu! Siculorum capta est exercitu,
et in barbaricum cessit dominatuın.
Etenim quidam Commenus Alexius
pessimus homo patriæque exitium
ab Andronico relegatus in Scythiam,
profugus exsul venit in Siciliam,
atque Latinum insulæ tyrannuni
conveniens, atque admissus ad colloquium,
hunc Andronici tanto inflammavit odio,
ut congregatis copiis innumeris
nauticis et pedestribus rex Siciliæ
contra Romanas expediret terras;
equestres quidem ad Epidaurum copias,
nauticas autem ad Thessalonicam.
Et Epidaurum quidem virtute bellica
cepit terrestris miles cum vicinia;
populatusque terras interpositas
c.rsu pervenit illinc ad classem suam
Thessalonicæ in Anibus exspectantem.
· Utroque igitur concurrente exercitu
a continente terra nempe ac mari,
et quaquaversus urbem circumdante,
heu heu! capta est Thessalonica civitas,
illa, inquam, Macedonum metropolis,
et Siculis coacta cervicem flexit.
Deinceps quantas malorum Iliadas
calamitatum tragœdiæque pelagus
perpessa sit ac viderit infelix cívitas,
nemo pro meritis sane narrare queal.
Siculis enim in urbem irrumpentibus,
puberes cuncti cadebantur gladio,
PG 143:199
reliqui bonis nudabantur misere,
matronæ virginesque dehonestabantur:
omla templa et parthenopa
despoliabantur violenta manu:
platea omnes, angiportus, via,
morticiais corporibus plenæ erant,
cruentique tabi rivis redundabant.
Ergo lacrymæ ubique, luctus, clamor,
ululatus, et horribilis tragoedia:
sic enim paucis dicere rem verbis juvat;
mistusque ferebatur ad cœlum clamor.
Atque his civitas atterebatur malis.
At Andronicus malitiam suam non desinens,
quin adeo ceu furiarum quidam famulus,
et lymphatorum dæmonum minister,
crudelis nempe Echetus vel Cainbyses,}
vel Phalaris ferinus vel Scytha Tauricus
subditos cunctos miser devorabat.
Etenim fratres Sebastianos duos
diro suspensos interfecit ligno.
Alexium Manuelis nothum filium,
cui spuriam filiam suam jugarat nuptiis,
oculis cassum fecit sententia iniqua,
ejusque potiores asseclas excæcavit.
Scribam autem quemdam dictum Mamalum
flammis exureudum in stadio tradidit.
Tripsychum quoque, o justum Dei judicium!
inique multis pessima qui fecerat,
cæcum solisque radiis carentem fecit.
Atque ut summatim breviterque dicam,
hujus novelli tempore Timonis,
pœnæ, tristitia, calamitatum cumulus
cunctos tenebant, lacrymæque juges,
et malorum quidam torrens ac tempestas.
Qua die enim nemini male fecerat,
nobilium nempe hominum atque procerum,
hac se vixisse non putabat die.
Feminæ ergo et viri rapti domibus
viuclis, fame, mortibus, vexationibus,
oculorum orbitate et cruciatibus,
aliisque pœnis plectebantur innocui.
His se oblectabat actibus imperator.
Sed boni quiddam æquique simul inerat;
nam beneficiis recreabat plurimis
pauperes subditos tenuesque, siquidem
vere sibi benevolos comperiret:
ac præpotentium injustas direptiones,
criminumque fontem avaritiam
cuncto Romano submovens imperio,
meliori conditioni provincias reddidit.
Tunc nusquam exactoris audisses minas,
qui tenuiorum patrimonia quateret
quamlibet obtendens malitiæ causam;
neque venalia exposita vidisses
tunc vectigalia publica redemptoribus:
verum qui Cæsari rem dedisset Cæsaris,
de reliquo securam agebat vitam.
Jam qui tributa publica exigebat
stipendiis ipse instructus id juste agebat
Αλλοι δὲ πάλιν ἐσχυλεύοντ' ἀθλίως
Γυναίκες ὑβρίζοντο παρθένοις ἅμα.
Καὶ πᾶς νεώς τις παρθένων τε καὶ δόμος
Τῶν ἔνδον ἠρήμωτο πάντων προς βίαν·
5210 Πᾶσα δ' ἀγυιὰ καὶ στενωπὸς καὶ τρίδος
Αἱματοφύρτοις ἦν χεχραμένη λύθροις,
Καὶ νεκριμαίων σωμάτων πεπλησμένη·
Πανταχόθεν γοῦν δάκρυα, θρῆνος, γόος,
Καὶ κώαυτός τις, καὶ τραγωδία ξένη,
15 "Ινα καθάπαξ συνελὼν τὸ πᾶν φράσω,
Καὶ συμμιγής θροῦς ἀνεπέμπετ᾽ ἀθρόον.
Τοιοίσδ' ἐτετρύχω το κακοῖς ἡ πόλις.
Ο δ' 'Ανδρόνικος τῶν κακῶν οὐκ ἠμέλει
'Αλλ' οἷα δοῦλος ἀτεχνῶς ἐριννύων
5220 "Η τελχίνων ὢν δαιμόνων ὑπηρέτης,
Ηγουν ἀπηνὴς Εχετος ή Καμβύσης,
Η Φάλαρις ἄγριος ή Ταυροσκύθης
ὑπήκοον πᾶν ἐκρεανόμοι τάλας·
Ομαίμονας μὲν Σεβαστιανούς δύο
5225 Κακῶς ἀναρτᾷ καὶ θανατοὶ τῷ ξύλῳ.
᾿Αλέξιον δὲ Μανουὴλ παῖδα νόθον,
Ον εἶχε γαμβρὸν εἰς θυγατέρα νόθην,
Ἐξ ὀμμάτων τίθησιν ἀδίκῳ δίκῃ,
Καὶ τῶν ὑπ' αὐτὸν ἐκτυφλοί τους βελτίους
523) Ενα δὲ τὸν Μάμαλον ὑπογραφέων
Πυρὶ παραδέδωκεν ἐν τῷ σταδίῳ.
Καὶ Τρίψυχον δ᾽ αὖ, ὡς ἐπαινῷ δ᾽, ὦ δίκη!
"Ο; ἔδρασεν χείριστα πολλοὺς ἀδίκως,
Ἔθηκε τυφλὸν μὴ βλέποντα φωσφόρον.
5235 ῾Ως ἐν κεφαλαίῳ δὲ καὶ βραχεί φάναι,
Εφ' ἡμερῶν τούτου γε Τίμωνος τρόπον,
Θλίψις, οδύνη, συμφορῶν μυρμηκία
Πάντας κατείχε, συνοχή σε δακρύων,
Καὶ χαλεπῶν σύμβοια καὶ τρικυμίας·
5240 Καθ' ἦν γὰρ οὐκ ἔδρασε κακῶς ἡμέραν
Τῶν τινα λαμπρῶν τιμίων τῶν ἐν τέλει,
Παντάπαν ἀβίωτον ἡγεῖθ᾽ ἡμέραν
Οθεν γυναῖκες, ἄνδρες ἡγμένοι βία
Φρουρᾷ τε λοιμῷ καὶ κολάσει καὶ μόρῳ,
5243 απῶν σβέσει τε σωματικαῖς αἰκίαις,
Αλλαις τε ποιναῖς παρεδίδοντ᾽ ἀδίκως.
Τοιαῖσδ' ἐνησμένιζε πράξεων ἄναξ
Όμως μετεῖχεν ἀγαθῶν καὶ μετρίων
Εθαλπε καὶ γὰρ δωρεαῖς ὑπηκόων
5250 Τοὺς ἐνδεείς τε καὶ πένητας πλουσίως.
"Ην εὐνοοῦντας ᾔσθετο σφᾶς ἀδόλως·
Καὶ τῶν δυνατῶν ἁρπαγὰς τὰς ἀδίκους
Καὶ κακιῶν πίδακα πλειονεξίαν
Εκ Ῥωμαΐδος ἀπελάσας χωρίων
5255 Επαρχίας ἤγαγεν εἰς ἐπιδόσεις.
Οὐκ ἦν ἀπειλὴν πράκτορος κλύειν τότε
Καὶ τὰ πενήτων πάντα καλαμωμένου,
Ἐν τῷ μόνον πρόφασιν εὑρεῖν κακίας,
Οὐ δημοσίων ὠνίους τὰς ἐκτίσες
5260 Οραν τελουμένας γε τοῖς ἡρημένοις,
Αλλ' ἀποδούς τις Καίσαρι τὰ Καισάρων
Ὑπῆρχε λοιπὸν ἀπαθὴς κακῶν ἔτι·
Ως δημόσια πᾶς τις εἰςπράττων τότε
υψωνίοι; ἦν τάδ᾽ ἀπαιτῶν ἐν δίκη.
PG 143:201
5265 Αρχαιρεσιών προῖκα παρεσχημένων
Πασῶν ἀριστίνδην τε καὶ κατ᾽ ἀξίαν,
Οὐδὲν δὲ πλουτίνδην γε τοῖς ἐκ τριόδων.
Η Δαβὶδ οὐκοῦν ἐμμελῶς ψάλλων λέγει,
Δικαιοσύνης, πρός δέ γ' εἰρήνης χάρις
5270 Συνῆλθον, ἡσπάσαντο φιλίως τότε.
CESARES.
Εθος δ' ἐναγὲς καὶ παράνομον λίαν
Καὶ πρᾶξιν ἀπάνθρωπον ἀδικωτάτην
Τῶν ναυαγουσῶν φορτίδων κατὰ τόπους
Ἐκ πνευμάτων βίας τε καὶ καταιγίδος
5275 Καὶ συντριβεισῶν, εἶτ᾽ ἀκταῖς ἐῤῥιμμένων
Αγωγίμων σκύλευσιν, ἁρπαγήν, λύσιν
Πρὸς τῶν προσοίκων ἀσεβῶς τελουμένας,
Εστησεν οὗτος ἀντιπνεύσας ὡς κράτωρ
Σφοδραῖς ἀπειλαίς, προσταγαῖς ἐμβριθέσιν
5280 'Ασυμπαθῶς θάνατον ἕξειν ζημίαν,
Πάντα παραβαίνοντα προστεταγμένα,
Παρεγγυώσαις καὶ κυρούσαις εἰσάπαν·
Εἴ τις γὰρ, εἶπε, χωρίων παραλίων
Κύριος ἐστιν εὐγενῶν, ἐπιτίμων,
5285 Η παρ' ἐμοῦ πέφυκεν ἀρχὴν διέπων
Πρώτισθ᾽ ἑαυτὸν, εἶθ᾽ ὑπηκόων στίφος
Καταρτισάτω πρὸς Θεοῦ θεῖον φόβον
Ὑποστολήν τε τῆς ἐμῆς κραταρχίας"
*Η δεσπότης πᾶς κτήματος παραλίου
5290 Επαρχίας ἄρχων τε, κἂν ᾖ τιμίων,
Ο παρὰ νηῶν ναυαγουσῶν λαμβάνων
Αγωγίμων τι φανερῶς γινωσκέτα
Πρόστιμον έξων τὸν θάνατον ἐνδίκως.
Κἂν ᾖ μὲν αὐτὸς καθαρὸς τῇ καρδίᾳ,
5295 Χερσὶ δ᾽ ἀθῶος ἀμέθυστος τ' εἰσάπαν,
Οἱ δ' ὑπὸ χεῖρα κάτοχοι ταῖς αἰτίαις·
"Αρχοντι καὶ γὰρ ἐξισοῦσθαι προστάτη
Εἴωθεν ἅπαν ὑποχείριον θέλειν.
Τίσει δὲ πότμον ἐντολῶν παραβάτης,
5500 Φρικαλέον τε καὶ δυσήκουστον τάχα,
Παθών κρεμάθραν, ἀνάτασίν τ' ἀθλίαν,
Νεὼς ἐφ᾽ ἱστοῦ συντριβείσης τῷ σάλῳ.
Τοιόνδ' ἐστ:σείσας γε σύμπασι δέος,
Θεοστυγές πέπαυσε κρατῆσαν ἔθος·
5305 Καὶ λοιπὸν οὐκ ἦν καθορᾷν τὰς φορτίδας
Περιπεσούσας ἐκ σάλου ναυαγίῳ,
Αγωγίμων σκύλευσιν ύφισταμένας
Ἀλλ᾽ ἦν γαλήνην ἐκ τρικυμίας βλέπειν
Διαγελώσαν ναυαγούσαις ὁλκάσινο
6-10 'Ην καὶ κολαστὴς χειροδίκαις ἀνδράσι,
Ποινήν τε τιθεὶς ἀδικοῦσι καὶ δίκην,
Κἂν ἦν ἀδικῶν εὐγενών, λαμπρών γένει,
'Ω; μὴ κατ' ὄψιν, ἀλλὰ δικαίως κρίνων,
Καὶ κατὰ μικρὸν ᾗ φασι καὶ τὸν μέγαν.
5715 Καὶ τῶν τεσσαράκοντα Χριστοῦ μαρτύρων
Ναὸν περιώνυμον ἡγλαϊσμένον
Χρόνῳ παλαιωθέντα καὶ κεκμηκότα
Ανανεοί κάλλιστα πλείσταις δαπάναις
Οὗ καὶ δόμους ήγειρε προς κατοικίαν,
5520 Δεῆσαν ἐλθεῖν πρὸς νεὼν τῶν μαρτύρων
Πολυτελεῖς καὶ ποικίλους τέχνη ξένους.
Καὶ πατέρα; δὲ τῶν λόγων καὶ τοὺς λόγους
Οὗτος βασιλεὺς ἀξίους τιθεὶς λόγου
PATROL. GR. CXIIII
quia gratis nempe dabantur dignitates
cunctæ cuique optimo ac merenti,
nemini indigno qui pecunia emeret.
Ergo, ut carminibus psaltes David cecinit,
justitia simul et veņusta pɔx
tune conjuratæ amice osculabantur.
Insuper morem impium, scelestissimum,
facious inhumanum injustissimum,
nempe uti naves alicubi naufragæ
ventorum violentia et tempestatis
confractæ, et mox ad littora projectæ
sarcine direptionem ac perniciem
contra fas omne ab accolis paterentur,
sustulit Andronicus regio nutu:
qui gravi jussu ac minis vehementibus
certam constituit mortem ac supplictuni
bis qui decretum violarent suum,
idque cum pœna æternum ratumque voluit:
Siquis locorum, inquit, maritimorum
possessor est de genere optimatium,
seu magistratum traditum a me gèrens,
primo se ipsum dein subditorum, ordinem
aul Dei sanctum timorem instituat,
atque ad imperii nostri reverentiam.
Tum prædií siquem dominum maritimi
provinciæve præsidem, quamvis nobilem,
de naufragarum navium quidpiam sarcinis
percepisse certo constabit indicio,
hunc manet dirum merito supplicium;
a etiamsi forte ipsemet mente purus
manuque prorsus incontaminatus fuerit,
si tamen ejus subditi se reos fecerint;
quandoquidem rectorí præsidentique
subditi cuncti conformari solent.
Transgressor autem legis perpetietur
inauditam illico horrendam mortem,
triste nempe suspendium extensionemque
in malo navis naufrage experietur.
Cum talem cunctis incussisset metum,
inveterati moris cessavit scelus.
Exin jam nulli contingebat navi
ut spoliaretur onere a prædonibus,
si forte in mari faceret naufragium:
sed tempestati serenitas successerat
periclitantibus favens onerariis,
Insuper Andronicus injustos homines
pœna afficiebat debitaque ultione,
quantumvis reus nobilis clarusque foret:
seilicet band pro persona, sed juste judicans,
el tenuem atque magnum perinde æstimans.
Is etiam Christi quadraginta martyrum
celebre valde templum et ornatissimum,
tune laborans temporis injuria,
instauravit optime impensa plurima:
ibique des al habitantum struxit,
siquando ad dictum templum ipse accederet,
vario artificio sumptunsoque miras.
Insuper litteras cuin suis professoribus
hie imperator plurimi æstimavit,
PG 143:203
EPHRÆNII CHRONOGRAPHI
Jargisque fovit douis prout fas erat.
Jam cum hic esset prorsus lanius hominum,
Imo vero Satan alter homicida,
ubi concepit, ut ait David, dolorem,
iniquitates peperit! eheu, mortem.
Decretum fit, proh inhumanum facinus!
ut cuncti inclusi carcere vel exsules
mari, vel gladio, vel alio mortis genere,
nemine excepto, vitæ finem cernant,
ipsi et conjuncti omnes jure generis.
Cur enim, ait, uno resecto capite,
alia consurgent plura et pejora?
bem exsecranda, horribilis sententia!
hem maledictum satauicum decretum,
a quo tot letho destinabantur homines!
Atque hoc inscriptum libellis decretum
ab iniquissimis acceptum judicibus
Andronicus imperator custodiebat:
idgue heu quantocius exsecuturos erat,
pecudum instar tot bomines jugulans,
quotquot per imperium in vinclis erant
cum consanguineis cunctis et affinibus,!
nisi Creator generis humani ac Dominus
præoccupasset perdere Andronicum,
taliaque in cassum vertere consilia.
Interim Andronicus cuncta cernens
adversa sibi fieri et difficilia
propter victores Siculos exercitus,
qui Thessalonicam occupaverant,
prout superior narravit historia,
et nunc jam Serras Bolerumque advenerant;
insuper gnarus subditis se invisum,
ad divinandum temporis futuri casus
per homines bariolos convertit animum
abominanda utens hydromantia.
Et interesse quidem cum hariolis
noluit ipse, derisionem cavens;
verum hæc ministro commisit Stephano
sacra nocturno tempore peragere:
qui ad se vocans Sethuin quemdam nomine
cæcum, sed arte hariolum, ob idque olim
justa sententia oculis privatum
a Manuele purpuræ regi:e flosculo;
interçogare cœpit malos dæmonas
per nefariæ artis incantationes,"
quisnam post Andronicum Cæsar foret?
vel hujus quisnam raperet imperiuꞌn?
Dæmon ex pelvi retulit ambigua,
et perobscure dum per aquam loquitur
delineavit litteris fallacibus,
quantum conjicere licuit, Isaacium.
Nec vero nominis cuncta elementa scripsit,
sed semiplenæ obtulit tanquam lunæ
figuram dimidiatam, atque ambigue
ei lunæ iota litteram præposuit.
Scilicet antiquus typus Græci sigmatis est
C. cui præposita 1 satis portendebat nomen Isaacii
IC. Verum Nicetas Choniates hist, 11, 9, ait litteram 1
Σφᾶς δωρεαῖς ἡδυνεν ἁβραῖς ὡς θέμις"
5325 ἂν δ' ἀτεχνῶς μάγειρος ἀνθρώπων όδε,
Μᾶλλον δὲ Σατὰν ἄλλος ἀνθρωποκτόνος,
Η φησι Δαβίδ, ὠδινήσας δὴ πόνον,
Παρανομίας ἀποτίκτει, φεῦ! μόρον
Ώριστο τοίνυν, ὦ μισανθρώπου τρόπου,
5330 Καθειργμένους ξύμπαντας είτε φυγάδας
Αρδην βυθῷ τε καὶ ξίφει καὶ θανάτῳ
Παραδοθέντας τὸν βίον καταστρέφειν,
Αὐτούς τε πάντας καὶ προσήκοντας γένει.
Τί γὰρ κεφαλῆς εἰ μιας τετμημένης
5335 Φυήσεται κάρηνα χείρω καὶ πλέω;
Ο παμμιάρου καὶ θεοστυγοῦς δίκης,
Καὶ σατανικοῦ σκέμματος μισητέου,
Κατακρίνοντος παντὸς ἀνθρώπου μόρον
Σχέμμα πονηρὸν ἐγγραφὲν τόμοις τόδε
5340 Πρὸς τῶν κρινόντων ἄνομα δικασπόλων,
Εἴληφεν ᾿Ανδρόνικος φυλάττειν κράτωρ
Ο τάχ᾽ ἂν ἐξήνυτο, φεῦ! φεῦ! πρὸς πέρας,
Καὶ πάντες ἐσφάττοντο θρεμμάτων δίκην
Οἱ πανταχοῦ γῆς Αὐτόνων καθειργμένο:
5345 Σὺν τοῖς καθ' αἷμα καὶ προσήκουσι γένει,
Εἰ μὴ βροτουργὸς τῶν ὅλων καὶ Δεσπότης
Εθηκεν ᾿Ανδρόνικον ἐκποδὼν φθάσας,
Σκέμματα δ' ἀπέδειξεν ἄκυρα τάδε·
Οὗτος στενά οἱ καθορῶν πανταχόθεν
5350 Πράγματα συμβαίνοντα δύσκολα πάνυ
Ἐκ Σιλικιῶν δυσμάχων στρατευμάτων,
Απερ παρεστήσατο Θεσσαλονίκην,
Ὡς ἀνόπιν εἴρηκεν ἱστορεῖν φθάσαν,
Καὶ μέχρι Σεῤῥῶν καὶ Βολεροῦ πεφθάνει
6355 Πρὸς δ' αὖ ἑαυτῷ δυσμενοῦς ὑπηκόου
Απε δε πρὸς πρόγνωσιν ὧν μέλλων χρόν
Τὴν ἔκβασιν δίδωσιν ἡρωτηκόσι
Τὴν διὰ πλυνοῦ μαντικῆς τε φευκτέας.
᾿Αλλὰ παρεῖναι τοῖς τελουμένοις τότε
5360 Αὐτὸς μὲν ἀπείπατο, μῶμον ἐκκλίνων
Υπηρέτῃ δ' ἀγιοχριστοφορίτη
Φέρων ἀνατίθησι νυκτερ ασίαν
ὺς παραλαβών τινα Σήθ κεκλημένον
Περὸν μὲν ὄψεις, μαντικὴν δ' ήσκημένον,
5565 Οὗ χάριν ἐγκέκοπτο τὰς κόρας πάλιν
Πρὸς πορφυρανθοῦ; Μανουήλ μάλ' ἐνδίκως
Πυνθάνεται δὴ τῶν πονηρῶν πνευμάτων
Φαύλης ἐπῳδῆς μαντικῇ πεπραγμένης,
Οστις μετ' Ανδρόνικον ἄρξων τυγχάνει,
5570 "Η παραλύσων τόνδε της κραταρχίας.
- Πνεῦμα δ' ἀνείλεν ἐκ πλυνοῦ βεβυσμένα,
Μᾶλλον δ᾽ ἀμυδρῶς ὡς ἐν ὕδασι λέγον
Σκιαγραφεί γράμμασι πεπλανημένοις
Ἰσαάκιον, ὡς ἐνῆν ἀπεικάσαι·
5375 Οὐ κλήσεως γράμματα συντάξαν όλα,
"Ωσπερ σελήνης δ᾽ ἀμφικύρτου φαντάσαν
Ημίτονον σχημά τι καὶ πεπλασμένον,
Καὶ τοῦδ' ἰῶτα προγράφει λοξως τύπου
non praepositam, sed subjunctam fuisse, ob augen
dam ambiguitatem.
PG 143:205
CESARES.
Ἤκουσεν Ανδρόνικος πεύσεως λόγους,
5580 Καὶ καιρὸν εἰπεῖν ἀξιοῖ καθ᾿ ὃν τάδε.
Πεῦσις τολοιπὸν γίγνεται δὴ δευτέρα,
Καὶ πνεῦμ᾽ ἀνεῖλε δι᾽ ἐπασμάτων τάδε·
ὡς ἡμέρας Εντοσθεν ὑπάρξει τάδε,
Καθ' ἦν τὸ τρισόλβιον ὑψοῦται ξύλον
5385 Μίαν δ' ὁ Σεπτέμβριος ήγε πρὸς δέκα,
Ἐπὶν ἑδρᾶτο πρᾶξις ἀρνητουργίας
"Α λῆρος ἡγήσατο γνούς ταῦτα κράτωρ
Πῶς ἄν ποτ' ἰσχύσειεν εἰπὼν Κυπρόθεν
Πλεύσας Ἰσαάκιος ἐν βραχεῖ χρόνῳ
5590 Οὕτω καταστρέψαι με την κραταρχίας;
Τὸν Κυπρίων τύραννον οἰηθεὶς πέλειν
Τὸν καθελεῖν μέλλοντα τόνδε τοῦ κράτους,
*Ανδρα Κομνηνῶν ἐκ γένους κατηγμένον,
Αποστάτην δὲ τοῦ κράτους δεδειγμένον,
5595 ᾿Αρχήν τε τὴν ὕπαρχον, εἰς ἀναρχίαν
Τυραννίδα τε δυσμενώς τελεικότα,
Τὴν Ἰσάκου κλῆσιν δὲ πεπλούτηκότα
Οὕτω νομίσας Ανδρόνικος καὶ φράσας,
Εἰς ἀρχικὰ δώματα τὰ πρὸς 'Ανάπλῳ
5.40 Πρὸς διατριβὴν καὶ διάχυσιν ἔβη.
Ο δ' αὖ κακοῦργος ἀντιχριστοφορίτης
Τρέχων ἀφικτο σὺν ὀλίγοις οἰκέταις
Πρὸς οἰκίαν εὐκτιστον Ισαακίου,
Καὶ τόνδ' ἐφώνει τῶν δόμων κατιέναι·
5105 Καὶ τῷδ' ὁμαρτείν ου δοκεῖ πορευτέον.
Ο μὲν δεδιὼς τὴν ὁμοκλὴν αὐτίκα
θεοκλυτῶν ὑπῆρχε ῥυσθῆναι μόρου
Ο δ' ἀγρίῳ βλέμματι καὶ βοῇ πάλιν
Αὐτὸν κατελθεῖν ἐγκελεύεται τάχος.
5410 ᾿Αλλ' ὡς ἑώρα βραδύνοντα καὶ πάλιν,
Τοῖς οἰκέταις ἦν ἐγκρατών μετά χόλου
Σύροντας αὐτὸν κατάγειν οἰκημάτων"
Μόλις κατελθεῖν ἐκβιασθεὶς τῇ βία
ἵππον τ᾿ ἀναβὰς ηὐτρεπισμένον τότε
5415 Ἐξ Αγγέλων Ιααχος ἀνδρειοφρόνως
Σπασάμενος φάσγανον ήκονημένον,
Εφάλλεται δὴ ἀντιχριστοφορίτῃ,
Καὶ κατενεγκὼν τοῦδε πληγήν καιρίαν,
Διχῆ κεφαλὴν διέκοψε τῇ σπάθη
5420 "Ον καὶ προκεῖσθαι τοῖς κυσί λιπὼν ἔλωρ,
Ολῳ φυτήρι πρὸς νεών τρέχει μέγαν
Δι' ἀγορᾶς τε καὶ λεωφόρου μέσης
Καὶ χειρὶ γυμνὸν τὸ ξίφος φέρων ἔτι
Πᾶσιν τορίν κέκραγε, τῷδε τῷ ξέρει
5425 Τεμεῖν κεφαλὴν ἀντιχριστοφοράτου.
Ἐπεὶ δὲ ναὸν εἰσέδραμε τον μέγαν,
Τὸν τῶν φανουργῶν ἔσχενείς στάσιν τόπον
Εἶτα συνέβρει κατά χιλιοστύας
"Απειρα πλήθη πρὸς θέαν Ἰσαακίου,
5450 03, και καθικέτευσε τῷδ' ἐπαμύνειν
Καὶ τὴν δυνατὴν εἰσφέρειν συμμαχίαν,
Οντι πρὸς αὐταῖς τοῦ θανάτου ταῖς πόλεις
Nicelas Cheviates lib. 11, 10: Τὸν θεῖον εἰστον ναόν, άνεισι τὸν ἀνάσταθμον, ὃν οἱ φανεῖ;
ανερχόμενοι, τὸ οἰκεῖον ἀνακεκαλυμένως διατρα
να τι πλημμέλημα, τὴν ἐκ τῶν εἰσιόντων τε καὶ
ἐξιόντων τὸ ἱερώτατον τέμενος αιτούντες συγχα
Oraculi Andronicus verbis cognitis, `
tempus poposcit scire quo hæc fierent.
Iterum ergo rogatur oraculum.
Tum sic composito carmine dæmon ait:
Hæc intra diem exitum sunt habitura
quo venerandum solet exaltari lignum:
porro Septembris jam erat dies undecimá
dum hæc arcana divinatio fieret.
Has imperator nugas esse credidit.
Quomodo enim,{inquit, Cypro poterit
huc navigare Isaacius tam brevi temporé,
meumque regni solium evertere?
Existimabat eni.n tyrannum Cyprium
ad eversionem sui venturum throni,
virum Comnena de gente progenitum,
qui perduellem semet imperio exhibens
insulæ præfecturam ad se rapuerat,
ibique sævam exercebat tyrannidem,
atque inacus nomine appellabatur,
Sic Andronicus dicens atque existimans,
ad regias ædes ivit quæ sunt in Anaplo
ut sese in illo oblectaret hospitio.
Interim tamen maleßcus Stephanus
cum paucis raptim venit familiaribus
ad pulchras ædes Isaacii Angeli,
eumque voce jussit prodire domo,
seque ducem sequi quorsum tenderet.
Ille minaci consternatus voce,
ut se morti subduceret Deum rogabat.
Stephanus torvis oculis inclamans iterum
ut sine mora sequeretur jubet.
Verum ut vidit demorantem adhuc,
intendit vocem ad satellites suɔs,
ut euin correptum ædibus protraherent.
Tum demum tali vi coactus equnm,
qui bene instructus aderal, conscendit
Angelus Isaacius, sumptoque animo
acutum gladium de vagina proinens
impetu contra Stephanuni impium ruit,
ɔtque eum mortalį consecutus ictu,
caput bifariam ensis acié secuit;
et prædam canibus hominem relinquens,
effuso cursu magnum ad templum venit
per viam publicam perque forum medium;
nudumque adhuc manu gladium gerens
cunctis inclamabat, Hoc ego gladio
capite obtruncavi scelestum Stephanum.
At ubi in magnum pervenit templunr,
homicidarum pulpitum insedit.
Deinceps confluento turba maxima
innumeroque populo ad Isaaciuin,
hic obsecrabat ut sibi suppetias
ferrent et validam defensionem,
in ipsis nempe posito mortis januis.
prawy: templum ingressus eam selem conscendit in
qua homicidæ suum facinus publice confitentes, ab
ingredientibus sanctissimum lo.um egredientibusqu¥
reniam petunt,
PG 143:207
ÉPÍR.EMH CHRONOGRAPHI
Reapse ad hoc fantores permulti eramı,
:maxime quidem genere propinqui.
Cumque a rege nemo superveniret
:ui coepta illa minis disturbaret,
prædicti fautores sumpta audacia
ziberis jam succlamabant vocibus,
atque Isaacio firmam spondebant opem.
Ergo ut illa præteriit prima dies,
jamque alia advenerat, summo mane
populus cunctus Byzantinæ urbis
Aluminis instar ociter ruentis
ad præcipuum confluxit templam Dei.
Cur autem ego longos sermones nectam?
incessunt maledictis Andronicum,
Isaaciumque dignum edicunt stemmate.
Insuper omnes carceribus clausos
emittunt, atque turbam conficiunt maximam.
Tunc vero innumeros vidisses ensiſeros,
thoracibus et scutis armisque accinctos,
alios denique lignis clavisque instructos.
Sic ergo adstante concione omnigena
rex atque imperator Isaacius
concordi labio a cunctis acclamatur,
dum ei quidam in caput imponeret
imperatoris maximi Constantini
coronam quæ de sacra pendebat mensa.
Cum Andronicum tamen adhuc timens
coronam Isaacius ægre admitteret,
patruus ejusdem præsens Joannes Ducas,
vir canus, imo et calvus et senecio,
denudans caput pileo, obsecrabat
ut suam frontem redimirent stemmate.
Populus recalvastrum caput cernens,
negavit huic coronam se donaturum;
aitque regem senem se jam nolle,
Andronici nempe causa a quo malorum
tantam nuper congeriem perpessi erant.
Tunc ergo a populo electus imperator
Isaacius, ut meum hactenus carmen dixit,
ad regiam pedetentim ibat domum
cum patriarcha populoque plurimo.
At Andronicus in Meludii regia
versans, ut gestam rem inaudiit,
venit trireme ad palatium maguum,
volucri nempe cursu fretum permeans.
Superveniente tunc novello Cæsare,
repugnare cœpit armis senex dominus,
tela cum paucis desuper conjiciens
contra adventantes omnes atque Cæsarem.
Sed cum se frustra laborare senex
sensit, purpureas crepidas et coronam
abjecit, crucemque miser collo abstulit:
barbaricumque capiti imponens pileum,
trireme inscensa ad Tauridem fugiebat,
Ingressus autem Palatium Isaacius,
statim Romani universi imperii
dominus acclamatus atque imperator
misit qui Andronicum ad se retraherent;
quem prope urbem Chelen comprehensum,
ῷ καὶ κατανεύοντας εἶχεν εἰς τόδε
Αλλους τε πολλοὺς καὶ προσήκοντας γένει.
5435 Ἐπεὶ δὲ παρῆν οὔ τις ἐκ βασιλέως
Επαγανακτῶν οὐδ᾽ ὅλως τοῖς δρωμένοις,
Οἱ συλλεγέντες θάρσος ανειληφότες
Ἐχρῶντο γλώττῇ παντάπασιν ἀπύλῳ,
Καὶ τῷδ᾽ ἐπηγγέλλοντο σύναρσιν ξένην.
5440 'Ως οὖν ἐκείνη παρέδραμεν ἡμέρα,
Αλλη δ' ἐπῆλθε, πρωΐας οὔσης ἔτι,
Ομιλος ἅπας ἀστικὸς Βυζαντίδος
Κατὰ ποταμῶν ρεύματα ταχυβίων
Εἰς ναὸν εἰσέρρευσε τοῦ Θεοῦ μέγαν.
5145 Καὶ τί με δει γράφοντα μηκύνειν λόγον;
Βάλλουσιν Ανδρόνικον ταῖς δυσφημίας,
Κρίνουσι δ' Ισάκιον ἄξιον στέφους.
Πρὸς τοῖσδε πάντας φυλακαῖς καθειργμένους
Ανέντες εἰρκτῆς, πλεῖστον ήθροισαν στίφος.
5450 Ην λοιπὸν ἰδεῖν μυρίους ξιφηφόρου;
Πεφραγμένους θώραξιν, ἀσπίσιν, ὅπλοις,
*Αλλους ροπάλοις καὶ ξύλοις ώπλισμένους·
καὶ συναγωγῆς παμμιγούς ήθροισμένης
Ἰσαάκιος βασιλεὺς αὐτοκράτωρ
5455 Φημίζεται δὴ παρὰ πάντων χειλέων,
Εφαρμόσαντός τινος αὐτοῦ τῇ κάρα
Στέφος μεγίστου κράτορος Κωνσταντίνου
'Ανω τραπέζης μυστικής Αρτημένον.
Τούτου τὸ πρῶτον ᾿Ανδρονίκου τῷ δέει
5460 Στεφηφορία» ῥᾷστα μὴ δεδεγμένου,
Θεῖος συνεστώς οἱ Δούκας Ιωάννης
Ανήρ πολιός, φαλακρός, βαθυτέρων,
Κάλυμμα κάρας ἐκβαλών ελιπάρει
546. Ἐπὶ κεφαλὴν ἰδίαν θεῖναι στέφος
Δῆμος δ' ιδόντες ἐψιλωμένην κάραν,
Λαβεῖν ἀπηγόρευσαν αὐτῷ τὸ στέφος.
Γέροντ' δ' ἐπ' αὐτοὺς βασιλεύειν μηκέτι
Δι' ᾿Ανδρόνικον μὴ θέλειν εἰρηκότες,
5470 Πολλά παρ' αὐτοῦ τῶν κακῶν πεπονθέτες.
Τέως δ' ὑπάρξας δημοπρόβλητος κράτωρ
Ἴσακος, ὡς ἄνωθεν ἱστορεῖν ἔφη,
Κει πρὸς οἴκους τοὺς βασιλείους βάδην
Σύν πατριάρχῃ καὶ λεὼ πλείστου στέφει.
5475 ᾿Ανδρόνικος δ᾽ ὧν ἐν Μηλουδίου δόμοις,
Επείπερ ἠνώτιστο τα πεπραγμένα,
[κε τριήρει πρὸς παλάτιον μέγα
Ἐν ἀπτέρῳ δή τινι πεπλευκώς τάχει.
Ὡς οὖν ἀφικτο καὶ νεόχριστος κράτωρ,
480 Αντιμαχεῖν ἤρξατο κρατάρχης γέρων
Ιστοὺς ἀφιεὶς ὑψόθεν σὺν βραχέσιν
Πᾶσιν ἐπιοῦσί τε καὶ στεφηφόρω.
Ως τηνάλως δ' ἔγνωκε μοχθείν τριγέρων,
Πέδιλα ρίψας κοκκοβαφῆ καὶ στέφος
5485 Καὶ τοῦ τραχήλου σταυρὸν ἐκβαλών τάλας,
Ἐνθεὶς δὲ κρατὶ βαρβαρικόν τι πίλον,
Εμβάς τριήρει πρὸ; Ταυροσκύθας ἔπλει·
Εἴσω δ᾽ Ἰσαάκιος ἀρχικῶν δόμων,
Εὐθὺς παρελθὼν βασιλεύς τ' αὐτοκράτωρ
5490 'Αναγορευθεὶς Ρωμαΐδος τῆς ὅλης
Εστειλεν Ανδρόνικον ἄξοντας τάχος -
Ὃν κατὰ δηλὴν ἄστυ συνειληφότες,
PG 143:209
CESARES.
Ως φθὰς ἔφην φεύγοντα πρὸς Ταυροσκύθας dum fugeret, ut diximus, ad Scythas Tauricos,
*Ανακτι παρέστησαν Ισαακίῳ.
5495 Καὶ λοιπὸν οἶαις ἐξέτριψεν αἰκίαις
Οσαις τε ποιναῖς Ἰσαάκιος κράτωρ
Τὸν ἄθλιον γέροντα τόνδε και βίαις
Οὐκ ἄν τις ἰσχύσειεν εἰπεῖν ῥᾳδίως
Όμως φράσαιμ᾽ ἂν συνελών κατὰ σθένος·
5500 Καθείργνυται πρῶτα μὲν οὗτος εἰς πόλιν
Δεσμοῖς σιδηροῖς ἐνδεθεὶς δειρὴν πόδας·
Εἶτ᾽ ἐμφανισθεὶς ἀθλίως οὕτως ἔχων
Τῷ βασιλεῖ, σκώμμασι βάλλεται τάλας
Καὶ λοιδορησμῶν νεφάσιν ἀπειρίτων,
5505 Ραπίζεται μάστιξι γλουτούς καὶ ῥάχιν,
Κάραν ψιλοῦται τῶν τριχῶν καὶ τὴν γένυν,
Καὶ τοὺς ὀδόντας ἐξεκρούσθη πρὸς βίαν·
Ἐκδίδοται παίγνιον ἄθυρμα, γέλως
Μισοῦσιν αὐτὸν καὶ κακοῦν ᾑρημένοις.
5510 Φέρει παροινίας τε, μάστιγας, ύβρεις,
Πυγμὰς κατὰ στόματος, ἄλλας αἰκίσεις,
Κακῶν Ἰλιάδα τε καὶ τραγῳδίαν,
Καὶ συμφορῶν πέλαγος οὐ μετρούμενον·
Καὶ πρὸς γυναικῶν ἐμπαροινείται πλέον,
[515 Πρὸς τοῦδε φάος ὀμμάτων εσβεσμένων,
Η καὶ παθουσῶν ζημίαν τῶν συζύγων,
Τυχὸν δὲ καὶ σφῶν ἐκτύφλωσιν ὀμμάτων,
Πρὸς μισοφαοὺς τοῦδε φαύλης καρδίας.
Τέλος καθεσθεὶς, ὦ ξένων ἀκουσμάτων!
5510 Ἐπὶ καμήλου ψωριώτης ἀθλίως
Ο πρὶν βασιλεὺς αὐτοκράτωρ Αὐτόνων,
Ο βασιλικοῖς ἀναδούμενος κρότοις,
Δι' ἀγορᾶς τε καὶ μέσης λεωφόρου
Πομπεύεται κάκιστα συνειλεγμένοις,
5535 Σώμα καλύπτων εὐτελεῖ τῷ ῥακίῳ,
'Α καλυφές σε δεικνύων τὸ κρανίον,
Οικτρά τις ὄψις, ἀκοὴ φρικαλέα,
Πηγὰς δακρύων εκκαλούμεναι τάχα
Οἷς ἡμέροις όμματι πρὸς κακουμένους
5550 Καὶ συγγενὲς πέφυκεν ἀθρεῖν ἐνθέως.
Ο ξυγκλύδων ὄχλος δὲ καὶ τῶν συρράχων
Αλλαντοπώλαι, βυρσοδέψαι καὶ ῥάπται,
Παλιγκαπήλων ἀλόγιστος φρατρία
Πομπῇ παρόντες καὶ θριάμβῳ τῷ τότε,
5555 'Ατιμοποιῷ καὶ γελοιώδει πλέον,
Οὐδὲν παρῆκαν αἰκίας, τιμωρίας
Εἶδός τι λοιπῆς κακίας, βδελυρίας,
“Ο μὴ προσήγον ἀσεβῶς 'Ανδρονίκῳ!
Οἱ μὲν γὰρ αὐτῶν, π περιττῆς μανίας!
5540 Ἔτυπτον, ἐσπάραττον αὐτοῦ κρανίον
Καὶ νῦτ᾽ ἀφειδῶς ταῖς κρούναις τε καὶ ξύλοις·
Οἱ δ' αὖ γε πλευρὰς καὶ νεφρούς πρωκτόν
[πάλιν
Ξιφιδίοις ἔπειρον ἢ καὶ ῥαφίσιν·
Αλλοι δ' ἐμίνθουν τὴν ῥῖνα τοῖς βολβίτοις,
5545 Των δ' ὄψεων λύματα τὰ τῶν γαστέρων
Σπόγγοις κατηκόντιζον αὐτοῦ συχνάκις·
. Οἱ δὲ θρασείς τε καὶ πλέον τολμητίαι
Ελιθολεύστουν ἀποκαλοῦντες κύνα
Καὶ Κέρβερον θηρά τε καὶ μιαιφόνον
550 Καὶ τοῖσδε τὰ σύστοιχα, φεῦ τῆς μανίας!
imperatori obtulerunt Isaacio.
Quantis deinde attriverit cruciatibus
quotque suppliciis Isaacius imperator
infelicem bune senem quotque pœnis,
vix est humano effabi'e eloquio,
attamen dicam breviter pro viribus.
Urbano primum concluditur carcere,
collum catenis vinctus atque pedes;
atque hac tristi exbibitus in specie
regi, conviciis appetitur miser
maledictisque obruitur innumeris:
verberibus lumbos teritur et nates,
barba et capillo carptim nudatur caput.
excutiuntur dentes inflictis Ictibus,
ludibriique gratia ac risus traditur
suismet inimicis et carnificibus.
Fert petulantias, coutumelias, verbera,
tunditur os alapis, varie affligitur,
malorum Iliadem trago liamque patitur
et miseriarum infinitum pelagus:
præsertim vero vexatur a feminis,
quibus oculorum lumen eripuerat,
vel maritos partim nece abstulerat,
partim effos-is oculis excæcaverat
pro sua sævitia mortalis hic pessimus.
Prostremo impositus, hem auditu horribile!
scabioso infeliciter camelo,
qui Romanorum nuper imperator,
© quem circa regii resonabant plausus,
per forum ducitur perque vias publicas
triumphum turba spectante turpissimum,
ipse vix tectus vili tunicula
tegmine nudum cranium ostentans;
lugubre visu narratuque horribile
uberes lacrymas sine dubio eliciens
mitibus ex oculis, qui solent miseros
naturaque socios, prout fas est, aspicere.
At plebelorum vilissima colluvies,
fartores et coriarii ac sutores,
Dardanariorum stolida collegia,
pompam ducentes triumphumque hujusmodi,
vel potius id ludibrium et deridiculum,
nullum praetermittebant poenæ genus
opprobrii, maleficii, contumelia,
quin Andronico per nefas impingerent.
Alii siquidem, o vesanum furorem!
percussum discerpebant ipsius cranium
dorsumque ligneis inclenenter clavis:
alii latus, renfes atque podicen
suffodiebant cultris atque subulis,
alii inquinabant amo nares bubulo,
alii spurcitias corporum in vultum ejus
spongiis expressas saepe conjiciebant:
audaces autem quidam ac ferociores
lapidibus appetebant, dicentes caneu
et Cerberum atque feram sanguinariam,
atque his similia per summum furorem.
PG 143:211
Verum ut verba ad compendium conferam,
„nemo in immenso illo fuit spectaculo,
quin molestis ictibus et conviciis
Sunc infelicem senom non verberaret.
Scortum denique quoddam impudentissimum
correptam de culina in viam deferens
ollam fervente admodum aqua plenam
in Andronici effudit furiose genas.
Atque hæc perpetiens multoque plura,
contra tot mala durans vir magnanimus
a tot dolorum fluctibus et procellis,
tantoque miseriarum obluctans pelago,
malorum inquam nimbo quamvis pressus,
fortiter tamen Domino agebat gratias,
constantem in suppliciis mentem retinens.
Sic ergo in stadium ductus cum ignominia
parumper adhuc spirans ad columellas
prostantes illic pedibus est suspensus.
Furiosus tamen populus necdum satur
vorandis ejus carnibus, suspensi miseri
membris etiam genitalibus insultavit,
tunicula reducta, hem pudorem!
Quidam acutum gladium per guttur egit,
: fus Latinus podicem ense fodit:
Latini vero circumstantes reliqui
gladiis cædebant miserum corpusculum
ingeminatis continenter ictibus,
sponsione velut mutua utri acutius
acinaces ferirent experientes.
Sic Andronicus in suppliciis luctans
in tantoque cruciatuum mari naufragus,
spiritum sibi violenter raptum
in columellis illis effudit turpiter.
Atque hunc imperii vitæque finem habuit
homo ærumnosus, postquam imperaverat
Liennio fere stemmate revinctus,
uno præterea dominatus anno
absque corona, et purpuræ decoro.
Erat is egregia'forma corporis,
proceritate præditus heroica,
augusta facie et prorsus admirabili,
prævalidaque utens valetudine.
Post aliquot autem dies de suspendio
detractum ejus cadaver in quodam stadii
fornice sine cura projectum jacuit;
donec ad Ephori tandeın monasterium
composuerunt quidam in brevi loculo;
ubi adhuc corpus spectatur a cupidís,
integritatem suam prorsus retinens.
Is autem toto deperibat animo
apostoli divinas Pauli epistolas;
a quibus, admiranda velut scalebra
in orationes suas et scripta ducebat rivulos,
quæ componebat nobili artificio.
Quin sacram Pauli cœlispicis imaginem
auro argentoque insignem Andronicus
in quadraginta Martyrum delubro
a semet dedicatam colebat admodum.
Hæc autem Andronici instante fato
Ως ἂν δὲ φαίην ἐν βραχεῖ τὸ πᾶν λόγῳ,
Οὐδεὶς ὑπῆρχε συναλισθείσης θέας
Ο; οὐ κακοῖς ἔβαλλε βλήμασι λόγοις
Τὸν δυστυχῆ γέροντα τῷ τηνικάδε.
5555 Μία δὲ γυνή πορνική λαγνιστάτη
Εξ ὀπτανείου σκεῦος ἁρπάσατά τι
Σφοδρῶς γε καχλάζοντος ὕδατος πλέον
Τούτου παρειῶν ἐμμανῶς καταχέει.
Τόσα δὲ παθὼν καὶ πολὺ τούτων πλέω
5560 Καὶ τηλικαῦτα δυσχερῶν ὁ γεννάδας
Πρὸς συμφορῶν κύματα καὶ καταιγίδας
Καὶ χαλεπῶν πέλαγος, ἀντέχων ὅμως
Καὶ νιφάδας φέρων τε κακῶν εὐψύχως,
Ἐν πᾶσιν εὐχάριστος ἦν πρὸς Δεσπότην,
5565 Ευρωμένον φρόνημα κὰν δεινοῖς ἔχων.
Οὕτω δ' ἀπαχθεὶς ἀτίμως ἐν σταδίῳ
'
Ποδῶν ἀπῃώρητο βραχύ τι πνέων
Ἐν τοῖς ἐκεῖ που καθιδρυμένοις στύλοις·
Μετὰ δ᾽ ἀπαιώρησιν ἄφρονες πάλιν
5570 Ως μὴ λαβόντες τοῦδε τῶν σαρχῶν κόρον,
Αἰδώ τε κακῶς παιδικούς τε διδύμους
Χιτῶν' ἀναστέλλοντες ἔδρων, ὦ πάθους 1
Καὶ κατὰ τοῦ φάρυγγος ὦσέ τις ξίφος·
Και τις Λατίνων καθ' ἕδρας ἀκινάκην·
1575 Λοιποὶ περιστάντες δὲ τόνδε Λατίνων
Τοῖς ξίφεσιν ἔπαιον αὐτοῦ σαρκίον
Συχνὰ καταφέροντες αὐτοῦ συντόνως,
Πεῖραν δοκιμὴν προσλαβεῖν ᾑρημένοι
Ὁποῖον αὐτῶν τμητικώτερον πέλει.
€ 5580 Οὕτως ἐναθλῶν ἐν τοσαύταις βασάνοις
Καὶ τηλικαύτῃ συμφορῶν τρικυμία
Ψυχὴν ἐναπέρρηξεν αὐτοῦ πρὸς βίαν
Ἐπὶ στυλίσκων ἀτίμως ἡρτημένος"
Τοιοῦτο τέρμα τοῦ κράτους καὶ τοῦ βίου
5585 Πολύτλας Ανδρόνικος εύρεν ἐν βίῳ,
Χρόνοις μὲν ἄρξας δυσί που στεφηφόρος,
Κοινῶν δ' ἑνὶ κύριος ὢν τῶν πραγμάτων
"Ανευ χλαμύδος καὶ πολυτίμου στέφους.
Εν οὖν φυὴν σώματος εὐφυής πάνυ,
5500 Ηρωϊκόν τ' ὄρθιον εὖ φέρων δέμας,
Αγητὸς εἶδος καὶ γεγαρὸς εἰσάπαν
Σώμα προδεικνὺς ὑγιές τ' ἐῤῥωμένον.
Μεθ' ἡμέρας δὲ κατενεχθεὶς ὑψόθεν
Ὁ τοῦδε νεκρὸς ἐν μιᾷ τῶν ἀψίδων
Ο 5595 'Ατημελήτως ἐῤῥίφη τοῦ σταδίου·
Εἶτα περί που τὴν μονὴν τὴν Ἐφόρου
Εν τινι κατέβεντό τινες χωρίῳ·
Ὀπτάνεται δὲ σῶμα τοῦδ' ᾑρημένοις
Ακραιφνές, ἀλώβητον εἰσέτι μένον.
5600 Ψυχὴν δὲ παντάπασιν ἦν ἐκλιμπάνων,
Εἰς τοὺς θεαυγείς κήρυκος Παύλου λόγους.
Αφ᾽ ὧν ἀπαντλῶν ἐκ πίδακος ὡς ξένης
Επιστολὰς ἡρδευεν αὐτοῦ καὶ λόγους,
"Α συντιθεὶς ἦν εὐφυῶς καὶ συγγράφων
5605 Οὗ καὶ θεόπτου Παύλου σεπτὴν εἰκόνα
Καλλύνας Ανδρόνικος ἐν χρυσαργύρω
Νεῷ τεσσαράκοντα Χριστοῦ μαρτύρων
Ανατεθεικώς, προσκυνῶν ἦν καὶ σέβων·
Ητις ἀπεστάλαττεν ὀμμάτων δάκρυ
PG 143:213
2610 Ανδρονίκου φθάνοντος οίκτιστον μόρον·
Ο γνούς, ἀκριβώσοντας εκπέμπει τάχος
Τὴν ἀκοὴν τε καὶ τὰ τῆσδε καθάπαξ,
Τὴν πιστόν οἱ Στέφανον ἄλλοις σύναμα.
Ἐπεὶ δ᾽ ἀπῆλθεν, ἀντιχριστοφορίτης
5615 Σπουδὴν ἐτίθει πάντα σαφῶς εἰδέναι,
Ὡς πάντ' ἀληθῶς μηνύσῃ πεπομφότι.
Υφάσματι γοῦν ἀθιγεῖ Παύλου κόρας
Σε πτῶς ἐναπέψησεν· αἱ δ' ὥσπερ πίδαξ
Δάκρυον ἀπέλειβον ὡς ψυχρόν νάμα·
5520 "Α πρὸς θεατῶν Ἀνδρόνικος γνωρίσας,
Μέγα στενάξας θαυμάσας τε πλειόνως,
Κάραν ταλαντεύσας τε τῇδε κἀνθάδε
Αὐτοῦ χάριν εἴρηκε Παῦλον δακρύειν
Κακόν προσημαίνοντα τῷ δέ που τάχα·
5325 Φιλεῖν γὰρ αὐτὸν ἐκθύμως ἄγαν ἔφη,
Καὶ οἱ τιμαλφῶν ἐξέχεσθαι ῥημάτων,
Πρὸς τοῦδε λοιπὸν ἀντιφιλεῖσθαι δέον·
“Ο τι δὲ κακὸν προλεγον τὰ δακρύων,
Εἴφηκε σαφῶς ἀνόπιν πεφρασμένα.
ΙΣΑΑΚΙΟΣ Ο ΑΓΓΕΛΟΣ ΕΤ. Θ', 4.
CAESARES.
5630 Ὡς οὖν ἐπιβέβηκεν οὕτω ῥᾳδίως.
Ἰσαάκιος Αὐτόνων κραταρχίας,
Ιλαρός, εὐέντευκτος ἦν υπηκόοις,
Ηδύς, προσηνής και φιλοικτίρμων όλοις·
Παρ' Ανδρονίκου τοὺς κακῶς πεπονθότας,
5635 Η τῶν ἐνόντων ἐκπεσόντας ἀδίκως,
Η σώματός τι τῶν μελῶν τετμημένους,
Ἐδεξιοῦτο δωρεαῖς σφᾶς ἀφθόνως,
Αφαιρεθεῖσιν ἀποτιννὺς οὐσίας
"Αναξ γὰρ οὗτος, ἵνα συλλήβδην φράσω,
5640 Υπῆρχεν ἐκφὺς εὐγενοῦς λαμπρού γένους
Κομνηνιαδών 'Αγγέλων ὑμνουμένων·
Νεανίας κάλλιστος, εὐπρεπής λίαν,
Ακμαῖος, εὐμήκης τε καὶ ῥωμαλέος,
Εὕρωστος ἰσχὺν καὶ σθεναρὸς τὰς χέρας,
5645 Μείλιχος, εὐπρόσιτος, εὐσεβὴς ἄγαν,
Ες μητράνανδρον Παρθένον πίστιν τρέφων
Αρόητον εἰπεῖν καὶ τιμὴν σέβας σχέσιν·
Λόγων ἑταῖρος, ἑρμαϊκός, χαρίεις,
Τιμῶν λόγους εὖ καὶ λόγων τοὺς πατέρας·
1950 Οἴκτῳ πενήτων καὶ φιλευσπλάγχνοις τρόποις,
Εὐποιίᾳ τε τὴν ψυχὴν κεκασμένος,
Μεταδοτικός, συμπαθής στερουμένοις,
Εὐεργετῶν ἅπαντας ἀπορουμένους,
Πτωχούς, πένητας, ὀρφανούς, χήρας, ξένους·
5455 "Ην καὶ χορηγῶν παρθένοις τὰ πρὸς γάμους,
Καὶ πανδοχεία και καχεκτούντων δόμους
Ανανεῶν τε φιλοτίμως καλλύνων,
Εἰ; ἀνάπαυσιν, εἰς ἴασιν τῆς νόσου,
Τῶν συνιόντων ἀσθενῶν, πτωχῶν ξένων,
5360 Τὰ πρὸς δαπάνην προσνέμων μάλα σφίσιν·
Ηθος μαλακός, νωχελής, ἀνειμένος,
Πολυτελής δίαιταν, ἐσθῆτας ἅμα,
Τράπεζαν ἀεὶ Σολομώντειον φέρων,
Καὶ καινοφανείς στολὰς καθημέραν·
5665 Μεταδοτικός βρωμάτων διακόνοις.
Ἐχρῆτο λουτροῖς ἑβδομάδος πολλάκις,
oculis lacrymarum profudit guțias.
Audita re, Andronicus statim misit
ad explorandum famam studio seduło
fidelem sibi Stephanum cum comitibus.
Ergo profectus impius ille Stephanus
curam impendit probe ut rem cognosceret,
veridicoque ore mittenti diceret.
Quamobrem Pauli oculus linteolo puro
abstersit reverenter; is autem veluti
fons, lacrymarum frigidum fudit rivum.
Id quod ubi intellexit a spectatoribus,
ingemuit Andronicus, miransque plurimum,
caput hac illae quassans, Paulum ait
lacrymas illas causa sui profundere,
aliquid forte mali portendentem:
nam se Paulum amare efflictim dixit,
ejusque summe verba pretiosa colere;
quare se amari ab illo vicissim, æquum.
Quid autem mali lacrymæ prædicerent,
a me superius dicta perspicue docent.
ISAACIUS ANGELUS AN. IX. MENS. VI.
Igitur postquam tam facile obtinuit
Romani imperii thronum Isaacius,
hilaris erat, subditis accessu facilis,
suavis, mitis, erga omnes clemens.
Is ab Andronico male passos,
vel injuste bonis pulsos propriis,
vel membro aliquo corporis mulctatos,
prolixis beneficiis recreabat,
reddens ablata cunctis patrimonia.
Ilic enim Cæsar, ut summatim dicam,
genitus erat nobili, illustri genere
e Comneniadis agnomento Angelis,
speciosus valde juvenis et pulcherrimus,
foridus, validus, corpore procero,
viribus præpollens fortique manu,
comis, benevolus, apprimeque pius:
erga Deiparam miram Gduciam gerens,
eamque summa religione colens:
litterarum amans, gratiosus, doctus,
litteras ac litteratos honorans simnl:
misericordi animo erga egenos,
ad beneficia conferenda pronus,
largus opum, indigos charitate fovens,
cunctis demum subveniens necessitatibus,
inopibus, mendicis, viduis, pupillis, advenis,
virgines quoque dotabat ad nuptias:
publica hospitia atque nosocomia
instaurabat studioseque ornabat,
ad requiem corporum morborumque curam;
quicunque convenissent infirmi, pauperes,
omnia ad victum affluenter tribuens.
Caterum mollis moribus, ignavus, socors,
el sumptuosus valde victu ac vestibus,
convivium semper solomonteum apparans,
semetque novis stolis quotidie exornans,
lautasque suis ministris largiens epulas.
Sæpe utebatur balneis in hebdomada,
PG 143:215
ugucntorum semper odore fragrans,
exornatusque ut sponsus vel ut pavo
procedere de regiis solebat ædibus.
Idem promptus að fram eique indu'gens,
misericordiam tamen irm admiscens.
Nec vero imperium administrans optime,
sed inconsultus potius novator rerum:
coenaculi, balnea, domos splendi.las
fundans, aedificans sumptuoseque instaurans;
statuta Ecclesiæ innovans, perturbans;
pastores alios in sede constituens,
alios per solu: delurbans arbitrium.
Ad hunc regnantem convenerunt undique
fortium virorum innumeræ catervæ
ex urbibus Romanis aliisque terris,
tum orientalis orbis tum occidui:
e quibus justum conscribens exercitum,
adaumeravit Romanis legionibus.
Militibus quin etiam extra metropolini,
ut propulsandis hostibus promptos faceret,
victum submisit lautaque stipendia,
auri nimirum summam cujus pondo
pol centenarios quadraginta appenderet.
Jam verò, ut retro diximus, miles Siculus
Romanas urbes vexabat concursans:
Serras orasque Strymonis devastaverat:
urbem Amphipolim, expugnatis moenibus,
ceperat nuper cum propinquis locis;
Boleron occupaverat cum Mosynopoli:
ipsamque urbem se capturum regiam
ceu nidum derelictum autn:abat,
copiis suis mœnia circumdans.
Jamque etiam classis Sicula stationem
in suburbanis insulis insederat.
Verum Romani ductor exercitus
Branas vir magnanimus et consiliosus
Italo cum hoste consertis manikus,
Numinis prælia inclinantis ope,
magnum de Barbaris retulit trophiæum,
et Siculorum plurimam stragem edidit.
Vivos quin etiam legionum duces
Ricardum cepit Balduinumque comitem,
quos in metropolim misit ad Cæsareni.
Captivum fecit cum prædictis ducibus
exitium patriæ Comnenum Alexium,
malorum causain et procellæ flabrum,
atque oculorum lumine privavit.
Quotquot autem Itali effugerunt cædem,
Thessalonicam properantes urbem,
navibus abierunt in patriam suam.
Qui vero in illa substiterunt urbe,
malos male justus ensis perdidit,
superveniente exercitu Romano.
Ergo omnes Siculi peribant gladio
magnanimorum domiti virorum inanibus,
præsertim ab Alanis tune auxiliaribus.
Talionem siquidem: reddentes Latinis,
sævitiæque memores recentis
Thessalonica capta quam exprompserant
ασφραίνετ' ἀεὶ καὶ μύρων εὐωδίας,
Καὶ φιλόκαλος ὡς ταὼν καὶ νυμφίος
'Αε! προῄει τῶν βασιλείων δόμων
5070 Οργίλος ἦν τις καὶ θυμῷ πλέον νέμων
Πλὴν εἶχε θυμὸν συμπαθεί κεκραμένον·
Οὐ διέπων κάλλιστα την κραταρχίαν·
Καινουργὸς ὑπῆν πραγμάτων παραλόγων,
Λουτρά, διαιτήσεις τε καὶ λαμπρούς δόμους
5675 Δομούμενος, κτίζων τε καινίζων ξένως·
Εκκλησίας Εθιμα καινουργῶν, φύρων,
Ον μὲν καθιστάς ποιμεναρχῶν εἰς θρόνον,
Ὃν δ' ἐξάγων αὖ καὶ μόνη προαιρέσει.
Τούτῳ προσῆλθε τοῦ κράτους τετευχότι
5680 'Ανδρῶν ἀπειράριθμον εὐσθενῶν στίφος
Ἐκ Ῥωμαϊκῶν ἀστέων πανταχόθεν
Χώρων τε λοιπῶν τῆς ἕω τῆς ἑσπέρας,
Οὓς εἰς στρατιὰν ἀποτάξας ὡς δέον,
Ρωμαϊκοῖς τάγμασιν ἐγκαταλέγει·
5685 Καὶ τοῖς θύραθεν ουσι ταγμάτων πάλιν
Οψώνια πέπομφε καὶ πλείστας δόσεις,
Πρὸς τὴν κατ' ἐχθρῶν παραθαῤῥύνων μάχην,
Κεντηνάρια χρυσίου στείλας σφίσι
Ποτούμενα ξύμπαντα τετράκις δέκα.
5690 'Ην δ', ὡς ἔφην, στράτευμα Σικελῶν ἄνω
Πόλεις ἐπιὸν Ῥωμαϊκὰς καὶ τρύχον.
Σέρρας μὲν ἡμαύρωσε Στρυμόνος τόπους,
Αμφίπολιν δὲ τειχομαχία πόλιν
"Ηδη παρεστήσαντο σὺν τοῖς ἐν κύκλῳ.
5695 Εἷλον Βολερόν, Μοσυνόπολιν πόλιν
Καὶ τὴν βασιλεύουσαν αἱρήσειν πόλιν
ὺς νοσσιὰν ἔρημον ᾤοντ' αὐτίκα,
Κύκλῳ περιστήσοντες αὑτῶν δυνάμεις·
Καὶ σφῶν στόλος δὲ νησίσιν ἀμφιῤῥύτοις
5700 Ελλιμενίζει ταῖς περὶ πόλιν φθάσας.
᾿Αλλὰ στρατηγὸς στρατιᾶς τῆς Αὐσόνων
Βρανᾶς ἀνήρ τις γεννάδας, βουληφόρος
Εχθροῖς Ἰταλοῖς συμπλακείς κατὰ μάχην
Θεοῦ συνάρσει συντρίβοντος τὰς μάχας,
5703 Τρόπαιον ἱστῇ κατὰ βαρβάρων μέγα,
Καὶ πλεῖστον εἰργάσατο Σικελών φόνον·
Ζωγρεί τε καὶ σφῶν τοὺς λοχαγούς ταγμάτων,
Τὸν Ρικάρδον τε καὶ Βαλδουίνον κόντον,
Οὓς βασιλεῖ πέπομφε πρὸς πόλιν κράτους·
5710 Ζωγρεῖ δὲ σὺν οἷς ἐῤῥέθη στρατηγέται;
Κομνηνὸν ᾿Αλέξιον πατρίδος φθόρον
Ρέκτην τε κακῶν κυκεῶνά τε ζάλης,
Καὶ φωτὸς ἐστέρησεν αὐτὸν ὀμμάτων.
Οσοι δ' Ιταλῶν ἐξέφυγον τὸν φόνον,
5715 Θεσσαλονίκην καταλαβόντες πόλιν,
Ναυσὶν ἀπηλλάττοντο πρὸς τὴν πατρίδα
Οσοι δ' ἐναλύοντες ἦσαν τῇ πόλει
Κακοὶ κακῶς ἄλλυντο δικαίως ξίφει,
Επιφθασάσης στρατιᾶς σφᾶς αὐτόνων»
5720 Πάντες δ' ἀπεσφάττοντο Σικελοί σπάθῃ,
Αλλοις τε πολλοῖς ἀνδράσιν εὐκαρδίοις,
Τοῖς δ' Αλανοῖς μάλιστα συμμάχοις τότε·
'Αντίρροπα ὁρῶντες γὰρ οὗτοι Λατίνους
ῶν πρὶν καθυπέστησαν ἀσπλάγχνω τρόπῳ
5725 Ἐπὶ κατασχέσει γε Θεσσαλονίκης,
PG 143:217
Επῆγον εὐθὺς τὸ ξίφος κατά κάρας,
Ποῦ σύγγονος, φάσκοντες, ή συμφυλέτης;
Ος πρὶν ἀνεῖλον δηλαδή κατά πόλιν.
Τούτων δὲ ναοῖς προσπεφευγότας πάλιν
Σφάττοντες ἀνέκραζον ἐν παρρησία,
5750 14, ποῦ παπᾶς πέφυκεν ἀνηρημένος;
Οὓς ἐν νεῷς ἔκτειναν οἱ μιαιφόνο:·
Επὰν ὑπῆρχε καθοραν τι καὶ ξένον
Τοὺς κύνας οὐ θίγοντας ἀστῶν σωμάτων
Τῶν νεκριμαίων ἀμφόδοις ἑβδιμμένων·
5735 Τοῖς δ' Ιταλῶν πτώματι τῷ τηνικάδε
Επιμανέντας ἐσθίειν κατὰ κόρον
Καὶ τυμβορυκτεῖν εἰ δεήσει πολλάκις·
Οὕτως ἀπηλάθη μὲν ἐκ Θεσσαλίας
Η Σικελική στρατιὰ σὺν αἰσχύνῃ·
5740 Αἱ δὲ τριήρεις αἱ κατὰ Βυζαντίδος
Ἐκπλεύσασα: σφῶν, ὡς ἔφαμεν ἀνόπιν,
Κακῶς παθοῦσαι πρὸς στρατιάς Αὐτόνων
Πλείστους τε ναυτῶν ἀποβάλλουσαι μέρῳ
Οὖσαι περί που δὶς ἑκατὸν καὶ πλέον
574. Ἄρχοντ' ἀγεννῶς, ἀκλεῶς πρὸς πατρίδα
τῶν, φασί, πολλαὶ κατέδυσαν εἰς βάθος
Κατά γε τὸν πλοῦν πνευμάτων καταιγίσι
Περιπεσοῦσαι καὶ κλύδωνι καὶ σάλῳ·
ὡς ἀπολέσθαι κατὰ τάσδε τὰς μάχες
5730 Ανδρῶν Ἰταλῶν μαχίμων πρὸς Αὐσόνων
Πλείους σχεδόν που χιλιοστύων δέκα·
Καὶ συσχεθῆναι κατὰ διπλῆν τὴν μάχην
*Ανδρας Σικελοὺς τέτταρα; χιλιάδας·
Οι δημοσίαις φυλακαίς καθειργμένοι
575 Ωλοντο λιμῷ καὶ κρύει καὶ τῇ νότῳ.
C.ESARES.
Ἡγάγεθ᾽ οὗτο: καὶ σύνευνον δευτέραν,
Πρώτης θανούσης, παῖδα ῥηγὸς Ουγγρίας·
Ης οὐ θελήσας νυμφικὴν δαῖτα γάμους.
Ἐκ δημοσίων χρημάτων εστιάσαι,
5760 Φειδοῖ τε τούτων καὶ φιλοχρύσῳ τρόπῳ
Ἐκ τῶν ὑπ' αὐτὸν ἀστέων ὑπηκόων
Χωρών τε λοιπῶν ἦν τάδ' ἠρανισμένος -
τῶν χάριν Μυσῶν ἐκταραχθέν πως ἔθνος
Καθ' Αἷμον οἰκοῦν, οἱ κικλήσκονται Βλάχοι,
5765 ᾿Απεστάτησεν Αυσόνων κραταρχίας,
Αφαίρεσιν σφῶν θρεμμάτων εὑρηκότες,
Την Πατρόκλους πρόφασιν, ᾗ φησιν
[λόγος.
Και συνεπαλείφουσαν αὐτοὺς πρὸς τόδε
Δυάδ᾽ ἀδελφῶν ᾿Ασάνην τε καὶ Πέτρον·
5770 Καὶ τούσδε Μυσοὺς καὶ γένος καὶ τὸν τρόπον·
Οι πρὶν ὀκνοῦντας βαρβάρους συμφυλέτας
᾿Αποστασίαν καὶ τὸ ῥαγῆναι κράτους,
Σφᾶς παραθαρρύνουσι δραματουργία,
Ἢ μᾶλλον εἰπεῖν δαιμονιώδει πλάκῃ.
5775 Περιφανή κτίζουσιν ἱερὸν δόμον
Μυροβλύτη μάρτυρι τῷ Δημητρίῳ,
Col. Πάτροκλος. De iis dici proverbium Diogenianus vit, 47, ait, qui cum proprias calamitates
of metum deplorare non ausini, sub alieno pretextu eas deflent. De Patroclo sordidissimo Aristophanes in Pluto 1, 28.
Cognomentum hoc S. Demetrio attribuitur
▲ recta capitibus enses in pingebant,
fratrum suorum gentiliumque vindices
quos illi nempe per urbem macṭaverak*
Quod si qui ad sacra asyla confugiebant,
bos jugulantes clamabant ferociter,
Ubinam est occisus per vos sacerdos?
nam et se sacris cædibus in piaverant.
Tuin et mirandum quiddam videre licuit,
canes parcentes civium corporibus,
si quæ projecta jacebant in vicis;
ast Italorum certatim cadavera
avida fame ibidem devorantes,
quin et sepulcris sæpe protrahentes.
Sic e Thessalicis pulsus fuit finibus
cui ignominia Siculus exercitus.
Triremes autem, ut superius diximus,
Byzantina urbe fngientes procul,
male a Romano milite sunt mulctatæ,
atque amiserunt plurimam turbam nauticam;
cumque ducentæ essent vel etiam plures,
turpiter victæ fugiebant in patriam:
quarum permultas fana est in cursu
ventorum vim perpessas et tempestatis,
naufragas medio periisse mari.
Quare in his præliis bellatores Itali·
contra Romanum decertantes militem
occubuerunt decem ferme mille:
terrestrique simul et maritimo
bello sunt capti quater mille Siculi,
qui carceribus publicis conclusi
frigore sunt enecti et morbo et ſame.
Alteram duxit Isaacius conjugen),
mortua priore, Ungarici regis fliam:
quarum nuptiarum sponsalisque pompă
nolens de fisco regio impensas facere,
dum huic parcit vietus avaritia,
cœpit pecuniam subditis ex urbibas
et reliquis castellis coacervare:
unde commoti populi Mosorum,
incolæ Hæmi, qui dicuntur Blachi,
Adem Romano negarunt imperio,
propterea quod suis gregibus spoliabantur,.
Patroclis occasio, ut est in proverbio.
Ad id præterea facious sunt compulsi
a fratribus duobus Asane et Petro
Moesis et ipsis genere et ingenio.
Hi populares suos, qui deficere
partibus imperii sublimebant,
exacuerunt callido artificio,
seu damoniaca fraude, ut rectius dicam.
Splendidum isti condiderunt fanum
Demetrio martyri ungnentifluo,
etiam in argentea tabella cum his litteris in Chriq
stianis inscriptionibus. Αύτη ή στάμνος φέρει μύ
ρον ἅγιον ἐκ τοῦ φρέατος ἀντλήσασα, ἐν ᾧ τὸ σῶμα
τοῦ μυροβλύτου θείου Δημητρίου τοῦτο ἀναβλύζον
κείται.
PG 143:219
ibi̇que quosdam familiares dæmonum
lymphatos homines dolose collocarunt,
oculos distorquentes, effusis comis:
atque his mandarunt ut tanquam inspirati
sic loquerentur inter multitudinem:
nempe quod Deus Bulgaros atque Mœesos
in libert.:tem vindicare vellet:
propterea Demetrium quoqne magnum
Thessalonicam com suo templo insigni
atque Romanas deserentem sedes,
huc demigrasse opem allaturum.
Quare jam mora protinus abrupta
armis Romanos commotis appeterent,
cosque in prælio sine venia occiderent,
neminem vivum pretio dimitterent.
Ilæc inclamantes bacchici divini
persnaserunt barbaris nt arma caperent,
qui Romanam ditionem ad læmum sitam
concursaverunt totam diripientes.
Petrus quin etiam aurea corona caput
vinxit, et pedes calceis purpureis.
Hos ergo aggressus armis imperator
praelio victos compulit in fugam.
Asan vero Petrusque auctores sceleris
Istro transmisso cum suis rebellibus,
adjunxere semet barbaris loci accolis.
Cesar cum posset universam Mœsiam
percurrere recteque eam componere,
quoniam nuspiam quisquam resistebat,
*ale nihil ad tutelam praestitit.
„tıflammatis igitur frumenti cumulis,
simul Blachorum frandibus deceptus,
ad urbem regiam retulit inde pedem,
relictis ibi rebus in discrimine.
Tum Asan atque Petrus assumptis Scythis
in patriam redeunt, prohibente nemine,
rursusque ingressi Romanas regiones
Mœsis exercent dignum latrocinium.
Contra hos venit cum innumero exercitu
Alexius dux cognomento Branas,
qui regiæ jamdiu inbians coronæ,
.nunc conspirantes legiones nactus,
a Cæsare deficiens sumpsit purpuramı,
atque Byzantium concito cursu veniens
constitit improvisus ante mœnia;
ibique civium, verbis et armis magis,
sollicitabat valde quotidie animos.
Sed imperator congregato exercitu
ex viris militaribus externi generis,
Italis nempe, Scythis, Iberis, Turcis,
Italici Corradi consitio impulsns
ausus est pugna tyranno resistere.
Nobili genitus fuerat de genere
Italicorum principum Corradus,
vir clarus, omni laude florentissimus
naturæ dotibus preditus exiniis,
mentis sapientia, viribus corporeis,
strepnus patrandis præliis et prævalidus,
Cæsaris sororem in conjugio habens.
Εἰς ὃν θιασώτας γέ τινας δαιμόνων
Ενθουσιῶντας ἐμβιβάσαντες δόλω
Διαστρόφους χώρας τε, χαίτας ἀνέτους,
5780 Τοιάδε θείας ἐξ ἐπινοίας τάχα
Λέγειν ὑπηγόρευον αὐτοῖς εἰς ὅλους,
Οτι Θεὸς Μυσῶν τε Βουλγάρων γένους
Ἐλευθερίαν εὐδοκεί ζυγοῦ λύσιν.
Ταῦτ᾽ ἄρα λιπεῖν καὶ Δημήτριον μέγαν
5785 Θεσσαλονίκην καὶ νεὼ κάλλος ξένου
Διατριβάς τε Ρωμαϊκας καθάπαξ
Ἐλθεῖν πρὸς αὐτοὺς συμμαχήσοντα σφίσι·
Μέλλειν τολοιπὸν οὐδὲ βραδύνειν ἔνι,
Χρεὼν δὲ κινεῖν κατὰ Ῥωμαίων όπλα,
570 'Ανηλεώς κτείνειν τε τούτους ἐν μάχῃ,
Ζωγρεῖν δὲ μηδὲν, μηδ' ἐπὶ λύτροις λύειν.
Τοιαῦτ᾽ ἀνακράζοντες οι θεοπρόποι,
Όπλων γενέσθαι κατέπεισαν βαρβάρους,
Καὶ τὰ καθ᾿ Αἷμον 'Ρωμαϊκά χωρία
5795 Κατέδραμον ξύμπαντα κείροντες βία
Πέτρος δ' ἀναδεῖ καὶ χρυσῷ στέφει κάραν
Καὶ φοινικοῦν πέδιλον εἰλίσσει πόδας·
Οθεν κατ᾿ αὐτῶν ἐκστρατεύσας ὁ κράτωρ
Ετρέψατο σφᾶς καὶ τίθησι φυγάδας.
5800 'Ασὰν δὲ, Πέτρος, κακίας άρχηγέται,
Ίστρον διαβαίνουσι σὺν ἀποστάταις,
Και συνέμιξαν βαρβάροις περιστρίοις.
*Αναξ δ' ἐπελθεῖν Μυσίας πάσης όρους
Καὶ τὰ κατ' αὐτὴν εὖ διαθέσθαι πάνω
5805 Τη κωλυσόντων ισχύων ερημία,
Τοιοῦτον οὐδὲν ἄπτο κατειργασμένος
Πυρὶ δὲ καρπῶν παραδούς θημωνίας,
Καὶ ταῖς ἀπάταις ὑπαχθεὶς ταῖς τῶν Βλάχων,
. Παλινδρομεῖ δὴ πρὸς πόλιν βασιλίδα,
5810 Τἀκεῖ λελοιπὼς ὠδίνοντα πραγμάτων.
Ασὰν δὲ Πέτρος σὺν Σκύθαις εἰς πατρίδα
Αὖθις ἐπανέδραμον ἀνυποστόλως·
Επῄεσαν οὖν 'Ρωμαϊκοῖς χωρίοις
Λείαν Μυσῶν ἅπαντα ὁρῶντες, ὡς λόγος ο
5815 Καθ' ὧν ἀφίκτο σὺν στρατιᾷ μυρία
Στρατηγὸς 'Αλέξιος Βρανᾶς τοὐπίκλην·
*Ος δὴ τρέφων ἔρωτα πάλαι τοῦ στέφους
Καὶ τηνικαῦτα συνδρομὴν σχών ταγμάτων,
Αποστατήσας, σύμβολα τὰ τοῦ κράτους
5820 Αὐτῷ περιθεὶς, πρὸς Βυζαντίδα τρέχει
Καὶ δὴ πρὸ τειχῶν ηυλίσατό που φθάσας,
Πειρώμενος λόγοις τε τοῖς ὅπλοις πλέον
Αστυπολιτῶν ὡς ἑνὸν καθ' ἡμέραν·
Καὶ βασιλεὺς δὲ στρατιάν συναλίσας
5825 'Ανδρῶν ὁπλιτῶν ἐκ φύλων ἀλλοθρόων
Σκυθῶν, Ἰταλῶν, ᾿Αγαρηνῶν, Ἰβήρων,
Ιταλιώτου Κορβάδου συμβουλία,
Αντικατέστη τῷ τυράννῳ πρὸς μάχην.
Ὑπῆρχε δ' ἐκφὺς εὐπατριδῶν πατέρων
5830 Τῶν παρ' Ἰταλοῖς ἀρχικῶν ὁ Κορράδος,
Ανήρ περιώνυμος ἐν καλοῖς ὅλοις,
Λαχὼν φυσικὴν εἴ γέ τις ευκληρίαν,
Φρενῶν τε βαθύτητα, σώματος σθένος,
Δραστήριος μάχας τε καὶ ῥωμαλέος"
5855 Γαμβρός κρατοῦντος εἰς σύναιμον τυγχά
!
PG 143:221
C.ESARES.
Θεός στον δώρημα φανεὶς τῷ τότε
*Ανακτι τῷδε κατὰ τήνδε την μάχην·
*ὓς ἐκ Λατίνων συναγείρας ιππότας
᾿Αρειμανίους δὶς ἑκατὸν καὶ πλέον,
5840 Πεζούς καταφράκτου; δὲ πεντακοσίους,
Ἡγεῖτο τῶνδε καὶ κατορθοῖ τὴν νίκην·
Παρῆν δὲ κατάφρακτος ὅπλοις καὶ κράτωρ
Μετὰ στρατηγῶν εὐσθενῶν τε ταγμάτων.
Ἐπεὶ δ' ὑπῆρχε συμπλοκής καιρός μάχης,
1815 Ευώνυμον μὲν εἶχε καμμύτζης κέρας
Πρωτοστράτωρ ων, εὐγενής, βουληφόρος -
Τὸ δεξιὸν δὲ βασιλεὺς ἦν διέπων
Σὺν Ἰταλοῖς δ' ίθυνε Κοῤῥάδος μέσον.
Καὶ Βρανάς δ' ἐξήταζεν αὐτοῦ δυνάμεις
5850 Μέσον μὲν αὐτὸς κατέχων τῶν ταγμάτων
Τὰ δ' αὖ ἑκατέρωθεν ἐλάρχαι πάλιν·
Καὶ συρραγείσης παρ' ἑκατέρων μάχης,
Ιν' ὡς ἔπος φράσαιμι συνελών λόγῳ,
Πίπτει Βρανάς αίσχιστα Κοῤῥάδου ξίφει,
5855 Καὶ τὴν κεφαλὴν τέμνεται παραυτίκα,
Καὶ τέρμα μάχη καὶ τυραννὶς λαμβάνει.
Ἐπεὶ δ᾽ ἐπρεσβεύσαντο πρὸς βασιλέα
Οἷς περ με την σθένους τε λαμπρού και
[γένους
Εκλιπαροῦντες λύσιν εὑρεῖν πταισμάτων,
5800 "Αναξ βραβεύει πᾶσι τὴν ἀμνηστίαν·
Καὶ προσδραμόντας εὐμενῶς δεδεγμένος
Πᾶσι κεχρῆσθαι γνησίῳ μεταμέλῳ
Ἐπὶ παραβάσει γε φρικτῶν ὁρκίων
Τῶν πρὶν πρὸς αὐτὸν ὑπετίθει σὺν λόγῳ·
5365 Λύσιν δ' ἀναθέματος αἰτεῖν αὖ πάλιν
Παρ' ἀρχιθύτου τῆσδε τῆς Κωνσταντίνου,
ῷ σφας καθυπέβαλον ἀστοὶ πρὸ τρίτης
Εστῶτες άνω τειχέων πυργωμάτων,
Καὶ δρώμενα βλέποντες αὐτοῖς ἀνόμως.
5870 Καὶ τῶνδε πολλοὶ τῶν κακῶν ᾐσθημένοι,
θερμῶς προσῆλθον τῷ μεγάλῳ ποιμένι·
Αλλοι δὲ δόξαν εἰσδοχῆς δεδωκότες
Τῇ τῆς κεφαλῆς κατανεύσει καὶ μόνῃ,
Ως λῆρον ἡ; ήσαντο τὴν συμβουλίαν·
587. Κατά Μυτῶν ἔξεισιν καὶ πάλιν ἄναξ,
Καὶ τὰς κατ' αὐτοὺς ἐκδρομὰς τὰς ἀσχέτους
Πάνυ τι μικρὸν ἀναχαιτίσας ὅπλοις,
Τὴν ᾿Αδριανοῦ καταλαμβάνει πόλιν.
Μυσοὶ δὲ και μας κατέκειρον καὶ πάλιν.
5880 Τις πρὸς Φιλιππούπολιν κατοικουμένας.
᾿Αφιγμένου δ' ἄνακτος εἰς πάσχον μέρος
᾿Αφ᾽ ὧν ἀπανίστατο χωρίων ἄναξ,
Ἐκεῖσ᾽ ἐπῄει δύστροπον Μυσῶν ἔθνος.
Οὗτος θέλων οὖν ἀμύνασθαι βαρβάρους
5885 Εφίσταται δὴ τοῖς ὅροις Τριαδίτζης
Καὶ μηδοτιοῦν ἐκ κρύους διανύσας,
Εύζωνος αὐτὸς τὴν Κωνσταντίνου φθάνει,
Στρατὸν παρεικὼς αὐτόθι παραμένειν,
Ιππων ἀμίλλαις ἐντρυφῶν καὶ παιγνίοις.
5300 Προς δ' ἀπαίρει τῆς Κωνσταντίνου πάλιν,
Καὶ τοὺς Μυσούς μέτεισιν, αὖθις τοῖς ὅπλοις·
Περὶ δὲ παράστασιν ἱδρώσας πάνυ
Τινός Λοβιτζού φρουρίου τῶν αὐτόθι,
'
vere coeleste per id tempus donum
regi concessum ob imminens discrimen.“
Nempe hic Latinis collectis equitibus
Martem spirantibus paulo plus ducentis,
cataphractisque peditibus quingentis,
ducen se præbuit victoriamque retulit.
Cæsar quin etiam lóricatus adfuit
cum ducibus ac fortibus ordinibus.
Cumque jam acies essent in procinctu,
sinistro cornu præfuit Cammylzes
protostrator et nobilis consiliarius;
dexterum ipse Cæsar cornu rexit;
medium tenuit Corradus exercitum.
Aciem et Branas ordinavit suam,
mediam ipse occupans phalangem,
alas tribunis regendas attribuens.
Mox concurrentibus utrinque aciebus,
ut paucis verbis tantam rem complectar,
Corradi Branas cadit ense turpiter
eique caput statim amputatur,
fitque simul pugna fuis et tyrannidi.
Deinde nobiles, qui rebelles fuerant,
legationem ad Cæsarem submiserunt,
criminis veniam sibi deposcentes.
Cæsar se præbuit cunctis indulgentem,
atque accedentes benevole excipiens,
cunctis prudenter veram pœnitentiam
violatorum fœderum suadebat:
С atque ut sacri vinclis anathematis
a patriarcha Byzantinæ urbis
peterent solvi, quibus ante triduum
a civibus obstricti rite fuerant,
dum summis mœuiis stantes atque turribus
ınala rebelliunı spectarent facinora.
Atque in his multi tacti pœnitentia
ad magnum præsulem fervide accedebant:
ast alii vanam speciem consensus,
capitis nutu tenus simulantes,
exhortationem Cæsaris ridebant.
Ipse profectus iterum in Moesiam
hostium effusas passim excursiones
sane parumper arniis compescuit,
progressus usque ad urbem Hadriani,
Interim Mosi devastabant rursus
circa Philippi civitatem pagos,
Dum laboranti rex parti succurreret,
locum quem vacuum abiens reliquerat,
contumax statim Mœsa gens tenebat.
Barbaros ergo debellare studens
ad Triaditzæ contulit se fines:
sed cum rigente hieme nil proficeret,.
expeditus ipse Byzantium venit:
dumque illic miles manet sub Jove frigido,
circi spectabat ludicra certamina.
Aſtamen verno tempore Byzantio
rursus discedens Mœsos armis petiit:
cumque ob capiendum laborasset diu
Lobitzum quoddam Mœsiæ castellum,
PG 143:223
EPHREM
inconsummatam operam omittens,
żerum regiam rediit in urbem.
Scilicet pulchræ gratia Propontidos,
ædificiorum commoda et ornatus,
venatio dulcis et simul equitatio,.
griscium prada, cum hilaritatibus,
‹diu longinquum non sinebant Cæsarem,
sed ad fruendum sese compellebant.
Asanis quoque uxorem Cæsar cepit
aertiumque ex ejus fratribus Joannem
obsidis loco traditum accepit.
Nibilo hic tamen minus postea nocuit
›pro sua malitia pessima Romanis urbibus.
Adhuc tenente imperium Isaacio
defecit quidam Mancaphas cognomine
Philadelphensis civis Theodorus
Lydiæque et patriæ invasit tyrannidem
atque urbes plurimis multavit damnis
cum harum pagis, cirenm arma ferens.
Philadelphiæ Cæsar ad fines veniens
in sua patria conclusit rebellem,
aqui tunc idoneum nactus est agnomen
dictus ab actis fatuus Theodorus.
Cum Philadelphi tamen haud posset urbem
capere Cæsar vi peritiaque bellica,
‚quod fuit reliquum, conditiones obtulit·
nempe ut depositis imperii insignibus
privatam vitam Mancaphas exigeret;
urbs autem veterem ordinem reciperet,
seque priori domino submitteret.
Mancaphas tamen profugiens ad sultanum,
Turcis assumptis secum auxiliaribus,
Romani imperii fines incursabat.
Missus cum donis legatus ad sultanum,
Mancapham annuente reduxit sultano
regiam ad urbem, ibique Cæsar vinclis
perpetuoque illum addixit carceri.
Cognita res sultani exacuit fratres
ad iracundiam plurimam atque ad arma,
perfidiam eriminantes qnod prodiderat
munerum gratia transfugam sibi supplicem.
Jamque armis sultanum aggressuri erant,
pisi hic speciosis rem purgasset verbis:
ait enim hominem a se patriæ redditum
fide interposita, ne vel moreretur,
neve quid mali pateretur corpore.
Per illud tempus rex quoque Alamanniæ
misit legatos qui rogarent Cæsarem
µt sibi atque exercitui pacificum
Romanam per ditionem annueret transitum
proficiscenti ad Palæstinæ locos.
Ad regem autem cursus logotheta
Casar praemisso, foedera composuit.
Accepta vicissimque oblata Gide
stabilem fore cum rege amicitiam,
Jogotheta ad Cæsarem est reversus.
Rex autem fines imperii ingressus
usque ad Philippi urbem promovit castra.
CHRONOGRAPHI
Καὶ τοῦργον ἀνήνυτον ἀφειπώς πάλιν
5895 Πρὸς τὴν βασιλεύουσαν εἴσεισι πόλιν·
Αἱ χάριτες γὰρ τῆς καλῆς Προποντίδος
Αἱ καλλοναί τε τῆσδε καὶ κάλλη δόμων,
Τερπνὰ κυνηγέσια σὺν ἱππασίᾳ,
Τῶν ἰχθύων ἄγρα τε σὺν εὐθυμία
5900 Μακρόν θυραίον τυγχάνειν οὐκ ἠφίες.
᾿Αλλὰ τρέχειν ἔπειγον αὐτὸν πρὸς τάδε.
Κατέσχεν ἄναξ γαμετην Ασὰν τότε,
Καὶ θάτερον δὲ συγγόνων Ιωάννην
Εἴληφε, δόντων εἰς ὁμηρείας λόγον
5905 Ος ὕστερον δέδρακε 'Ρωμαίων πόλεις
Κάκιστα πάντων, φεῦ μισανθρώπου τρόπου!
Τούτου κρατοῦντος τοῦ βασιλείου κράτους,
Αποστατήσας καὶ Μαγκαφᾶς τοὺπίκλην
Θεόδωρος τις Φιλαδελφεὺς τῷ γένει,
5910 Κατατυραννεῖ πατρίδος καὶ Λυδίας,
Καὶ πλεῖστα δεινῶν εἰργάσατο τὰς πόλεις,
Κώμας τε λοιπὰς αἷς ἐπῄει σὺν ὅπλοις.
᾿Αναξ δ' ἐπιστὰς Φιλαδελφείας δροις
Εμφρουρον αὐτὸν ἐγκαθιστῇ πατρίδι,
5915 Ηνίκ᾽ ἐπωνόμαστο καὶ μάλ' ἐνδίκως
Ο Μωροθεόδωρος ἐκ τῶν πραγμάτων.
Πλὴν μὴ δυνηθεὶς τὴν Φιλαδέλφου πόλιν
"Αναξ ἑλεῖν ὅπλοις τε καὶ στρατηγίαις,
Πρὸς συμβιβάσεις δεύτερον πλοῦν ἐτράπη·
5920 ὡς ἂν Μαγκαφάς, παράσημα τοῦ κράτους
Ρίψας, καθ᾽ αὑτὸν τὸν βίον διανύτῃ,
Ηθη δὲ τὰ πρὶν ἡ πόλις ἀναλάβη,
Καὶ πάλιν ιθύνοιτο παρ᾽ οὗ καὶ πάλαι.
Μαγκαφᾶς οὗτος προσρυεὶ; τῷ σουλτάνῳ
5925 Τούρκους τε λαβὼν συμμάχους κατ' Αύ-
[σόνων,
Χώρας ἐπῄει Ῥωμαϊκας ἐκτρίβων.
Σταλεὶς δὲ σὺν χρήμασι πρέπους σουλτάνῳ
Καὶ τόνδε λαβὼν κατανεύσει σουλτάνου,
Πρὸς βασιλίδα τὴν πόλιν ἀναφέρει,
5930 Καὶ δεσμὰ καὶ κάθειρξιν ἄληκτα φέρει.
Καὶ τοῦτο παρώξυνε σουλτάν συγγόνους
Πρὸς τὴν κατ' αὐτοῦ καὶ μάχην καὶ μανίαν,
Ἔγκλημά οι φέροντας ἀδίκου δίκης
Καταπροδόντι πρόσφυγα δώρων χάριν.
5955 Καὶ τάχ' ἂν ἡμύναντο τοῦτον τοῖς ὅπλοις,
Εἰ μὴ τιθεὶς πρόφασιν εύλογον τάχα
Εφασκεν αὐτὸν ἀποδοῦναι πατρίδι
Επ' ἀσφαλείᾳ μήτε θανείν μηδόλως,
Μήτ' εἰς δέμας τι τῶν κακῶν πεπονθέναι.
5940 Τῷ τηνικαῦτα καὶ ῥῆς ᾿Αλαμανίας
Έστειλε πρέσβεις ἀξιῶν βασιλέα
Αὐτῷ παρασχεῖν σὺν στρατιᾷ φιλίας
Γῆς παραδραμεῖν Ῥωμαΐδος τοὺς ὅρους
Πρὸς Παλαιστίνης τους τόπους ώρμημένω.
5015 Πρὸς ῥῆγα τοίνυν, τοῦ δρόμου λογοθέτην
"Αναξ πεπομφώς, συμβιβάσεις ἀρτύει -
Λαβών τε πίστεις καὶ δεδωκώς αὖ πάλιν
Ως ἔμπεδα κέοιτο τὰ τῆς φιλίας,
Αὖθις ἐπανέδραμε πρὸς βασιλέα·
5950 Καὶ δὴς ἐπιστὰς τοῖς ὅροις Ρωμαΐδος,
Καὶ πρὸς Φιλίππου τὴν πόλιν ἐπεφθάνει,
PG 143:225
GESARES.
Καὶ δὴ μετά γε τὰς πρὸς ἀλλήλους σχέσεις
Καὶ φιλονείκους διενέξεις και μάχας,
Βασιλικῶν τε ῥηγικῶν τε ταγμάτων
5953 'Αλαμανῶν στράτευμα πορθμὸν διέβη,
Καὶ πρὸς Φιλαδέλφειαν ἧκε τὴν πόλιν·
Διὰ δὲ Φρυγία; τε Λαοδικείας
Ἐφίσταται τάχιστα Φιλομιλία
Ἐν ᾧ μάχην ίστησι ῥῆς πρὸς σουλτανον·
::CO Καὶ τόνδε νικᾷ καὶ κρατεῖ πολιχνίου,
*Οπερ σκυλεύσας ἐμπιμπρα μετὰ τόδε.
Εἶτα πεφθακώς Ικονιέων πόλιν,
Καὶ τήν ἑλὼν ὅπλοις τε καὶ μάχης νόμῳ
Ὤδευσε λοιπὸν τὴν προκειμένην τρίβον·
5965 Εἰς δ' 'Αντιόχου τὴν πόλιν ἠπειγμένος
Εναπεπνίγη, φοῦ Θεοῦ τῶν κριμάτων!
Εναποληφθείς ταῖς δίναις τῶν ὑδάτων
γίν; δ' ἐκείνου τὸ κράτος δεδεγμένος
Καὶ μέχρις αὐτῆς ᾿Αντιοχείας φθάνει,
1970 Κἀκεῖθεν ἥκων Συριακὰς πρὸς πόλεις
Ελευθεροι ταύτας γε τῶν ἐκ τῆς ᾿Αγαρ
Πολλὰ δὲ καμὼν κλήσεως Χριστοῦ χάριν,
Ἐκεῖ καταλέλυκε καὐτὸς τὸν βίον.
Οἱ δ' 'Αλαμανοί ναυσὶ πρὸς τὴν πατρίδα
5975 Αύθις ἐπανήχθησαν εὖ σεσωσμένοι·
Καὶ Φραγγίας της Γερμανών τ' ἄρχων
[πάλιν
Ναυσὶν ἐπῆλθον ὁπλῖται τοῖς ἐξ ᾿Αγαρ
Οὐκ ἴσχυσαν ὅμως δὲ Σιὼν ἁγίας
Σφᾶς ἐξελᾶσαι καὶ νέμειν χριστωνύμοις·
19:30 Ἄχοντο δὲ πλῷ καὶ πάλιν ἐ; πατρίδα.
Ο δ' Ιγκλίνων ῥής κατάρας ἐς τὴν Κύπρον
Ταύτης τε κρατεῖ τοῖς ὅπλοις κατὰ κράτος·
Δεσμεῖ δὲ συσχὼν καὶ τύραννον τῆς Κύπρου
Κομνηνὸν Ἰσάκιον Εχετον τρόπους -
5985 Καὶ καταπλεύσας πρὸς Παλαιστίνης τύπους
Στράτευμα κατέλιπεν οἰκεῖον Κύπρῳ
Ο Γερμανῶν τὴς δηλαδὴ τῶν Ίγκλίνων,
Καὶ τῆσδ᾽ ἐκυρίευσεν ὡς υπηκόου,
Ζωῆς δ' ἀφορμὰς αὐτόθεν κεκτημένος.
5990 Ἐν τῷ μέλλειν δὲ πρὸς πατρίδ᾽ ἀπιέναι
Ρηγὶ Κύπρον δέδωκε τῆς Παλαιστίνης
Οἰκεῖν τε ταύτην, εἰ σχολὴν ἄγει μάχης,
Καὶ κυριεύειν καὶ κρατεῖν τῆς Κυπρίων,
Ως ὑπ' ἐκείνου προσνεμηθείσης πόθῳ
5995 Ζωηφόρῳ μνήματι τῷ τοῦ Κυρίου,
Και συναφθείσης τοῖς ὅροις Παλαιστίνης.
Αγων, μετάγων, συγχέων, μετατρέπων
Ανθρώπινα θείά τε πράγματα κράτωρ
Καὶ δραματουργῶν, ὡς δέδοκτό οι μόνῳ,
6000 Εὐθὺς ἐρείτας τὴν τίδα κραταρχία,
Τον πατριάρχην τοῦ θρόνου παραλύει,
Τὸν Καματηρὸν Βασίλειον ἀδίκως·
Την Μουντάνην δὲ Νικήταν ἀντεισάγει,
Τροπέμπελόν τε καὶ χρόνῳ παρειμένον
(67)_lta codex. Et quidem infra Ephræmius declarat Germanos hoc loco se intelligere Anglos, qui
olm scilicet in Britanniam e Germania commigraverant.
Exin alternabant vario affecto,
insuper contendebant dimicabantque
regis prædicti Cæsarisque milites,
donec Alamannum agmen fretum transiit,
et Philadelphi usque ad urbem venit:"
præteriensque Phrygiam et Laodiceam,
celeri cursu pervenit Philomelium,
ubi rex pugnam cum sultano ciet,
eoque victo, potitur oppidulo,
idque direptum consumit incendio.
Pergit deinde ad Iconiúm urbem,
quain postquam expugnavit virtute bellica,
propositum sibi prosequebatur iter:
jamque ad Antiochi urbem properabat,
çum suffocatus est, o Dei judicia!
Brapidis undis fluminis abreptus.
Ipsius autem filius suscepto imperio
usque ad Antiochi progreditur urbem:
unde ad Syriacas pergens civitates,
Agarenorum jugum ab illis depulit:
Christique causa plurimum laborans,
is quoque vitæ terminum illic habuit.
Tum Alamanni navibus inscensis
reversi sunt in patriam incolumes.
Rex quoque Galliæ et Britaniæ dominus
cum classibus armatis supervenerunt;
cumque Agarenos pellere ex urbe sancta
frustra tentassent, ut Christianis traderent,
marino rursum cursu in patriam redeunt.
Antea tamen in Cyprum exscenderat
Anglorum rex, et insula potitus fuerat,
ejusque vinclis tyrannum tradidera!
Comnenum Isaacium, novellum Echetum.
Tum Palæstinas navigans ad terras,
præsidium suum in Cypro reliquerat
Germanicorum, inquam, rex Angloruni,
ejusque dominum se gerebat insulæ,
et commeatum militi hinc subvelebat.
Verum in patriam reversurus postea
Cyprum donavit Palæstino regi,
ut illic pacis tempore vilanı degeret,
et Cypriorum regem seinet gereret,
quod ipsi reguum tribuit affectu pio
propter vivificum Domini sepulcrum,
quia prope Palæstinæ fines erat.
Interim imperator ons deque agebat
cuncta humana et divina ferens, rapiens,
commutans, ut fit in scenis, pro suo arbitrio,
summa videlicet fretus potestate.
Sede dejecit injusta sententia
Camaterum Basilium patriarcham:
substituitque Nicetam Montanum
vel potius depontanum, confectum senio;
Cod. Αλέξιον, manifesto errore, quem coar
guit Nicetas, imo ipsemet Ephræmius, qui de Isaacio
Cypri tyranno in superioribus verba fécit.
PG 143:227
EPIIREMII CHRONOGRAPHI
quem mox despiciens ob ineptitudinem
pontificali invitum honore exuit.
Porro Leontium quemdam in sede posuit
monachum et virtuti navantem operam,
quem sibi demonstratum a sancta Virgine
noctu, affirmavit in publica concione:
sibique nomen, ejus virtutem, formam
descriptam esse cœlitus ceu in tabula.
Verumtamen hunc etiam solio pepulit,
pensi non habens quidquid ante dixerat.
Deinceps vero pastorem transferre maluit:
quippe sanctæ Sionis archipræsulem
nomine Theodosium, Latinum genere,
sibi familiarem atque imperi¡ vatem,
ad patriarchæ summum honorem transtulit,
Sed nihil huic profuit facti novitas;
utroque enim excidit sacerdotio,
Sionis nempe ac regiæ metropolcos,
admissus inconsulte, ejectus turpiter.
Ad extremum Georgius Xiphilinus
Constantini pastor est datus urbi.
Cæsari natæ fuerant ex primis nuptiis
virgines pulchri aspectus filiæ duæ;
quarum priorem rite comas tonsam
instar agnæ Domino sacratam obtulit:
proptereaque vertit in monasterium
parthenonemque maximis impensis
palatium dictum antea Joannitze:
hoc, inquam, attribuit natæ diversorium.
Alteram autem tradidit nuptam ſilio
regis Siciliæ nomine Tancredi.
Apud se vero imperii paterni hæredein
alebat Alexium filium natu minimum,
qui patriam suam oppressit malorum cumulo.
Nec soli Branas Theodorusque Lydus
calcaneum extulerunt contra Cæsarem,
·verum post illos etiam Alexii duo,
qui se jactabant titulo fictitio
de Manuele imperatore genitos.
Alter ex bis instructus a sultano
militum Persicorum ingenti numero
prædam agebat ex Romanis oppidis:
cui noctu consopito prope Harmala
sacerdos quidam caput amputavil,
casareique excrcitus duci obtulit.
Alter autem in prælio occisus fuit
a Basilio chartulario Chumno.
Basilius etiam quidam, vulgo Chotzas,
a Carsare deficiens in urbe Tarsia
Romanæ ditioni molestus erat:
sed demum captus excæcatur miser.
Rursusque alius, et posthinc alius denuo,
Cellure ceu gigantas educit fabula,
imo permulti obstiterunt Isaacio:
sed omnes, Deo volente, perierunt.
Hic princeps quia sui nimium amans erat,
iracúndus, levi de causa suspicax,
Javidia quoque flagrans adversus subditos.
multos mulctavit membris optimates:
6005 Ούπερ καταγνοὺς ἀφέλειαν αὐτίκα
Ακοντα κατήγαγεν ἱεροῦ θρόνου
Καί τινα Λεόντιον ἐγκαθιδρύει
"Ανδρα μοναστήν, ἀρετῆς ὄντ᾽ ἐργάτην
*Ον τῷδε δεῖξαι τὴν ἀπείρανδρον Κόρην
6010 Εφασκε νυκτὸς συλλόγων ήθροισμένων,
Εἶδός τε κλήσιν, ἀρετὴν τοῦ εὐστό ως
Μίλα διαγράψασαν ὡς ἐν εἰκόνι·
᾿Αλλά γε καὶ τόνδ' ἀπελαύνει τοῦ θρόνου,
Πάντα παριδὼν τὰ προηγορευμένα.
6015 Μετάθεσιν δὲ δραματουργεί ποιμένος
Αρχιθύτην γὰρ τῆς Σιὼν τῆς ἁγίας
Κλῆσιν Θεοδόσιον, φῦντα Λατίνων,
Εθάδα τῷδε καὶ προήγορον κράτους,
Εἰς πατριαρχῶν ἀνάγει προεδρίαν.
6320 'Αλλ' οὐδὲν ἀπώνατο τῆς καινουργίας·
Αμφοῖν γὰρ ἐκπέπτωκεν ἱεραρχίαιν,
Σιών τε τῆς πρὶν καὶ βασιλίδος πάλιν,
Καὶ τῶνδ᾽ ἀτίμως ὁ προβληθεὶς ἀκρίτως.
δ
Έπειτα Γεώργιος ὁ Ξιφιλίνος
6025 Ποιμὴν ἀναδέδεικτο τη; Κωνσταντίνου.
Ἐκ τῶν πρὶν εἶχεν αὐτοκράτωρ σπερμάτων
Παῖδας φυτεύσας καλλιπαρθένους δύο
ῶν ἀποκείρει κατ' ἔθος πρεσβυτέραν
Καθιερώσας ὡς ἀμνάδα Κυρίῳ·
€350 Μεταβεβληκώς δ᾽ εἰς μονὴν ἀσκουμένων
Καὶ παρθενῶνα δαπάναις ὡς ἀφθόνοις
Ιωαννίτζη τὸν κεκλημένον δόμον,
Ἐνταῦθ᾽ ἐνασχεῖν καὶ κατοι εἶν προσνέμει.
Ρηγὸς δὲ συνέζευξεν υἱῷ δευτέραν
6055 Τῆς Σικελίας τοῦ Ταγγρὲ κεκλημένου.
Κληροῦχον ἀρχῆς πατρικῆς ἀνατρέφων
Τὸν υἱὸν ᾿Αλέξιον ὕστατον χρόνῳ,
Ος συμφοράς ἤνεγκε πατρίδι βάρος
Οὐ Λυδός Θεόδωρος, οὐ Βρανάς μόνον
6010 Πτερνισμὸν ἦραν κατὰ τοῦ στεφηφόρου,
᾿Αλλὰ σὺν αὐτοῖς καὶ διὰς ᾿Αλεξίων,
Οι σφάς επωνόμασαν αὐτοὺς υἱέας
Τοῦ πορφυρανθοῦς Μανουήλ βασιλέως·
᾿Αφ᾽ ὧν ὁ μέν γε προσλαβὼν ἐκ σουλτάνου
CO:5 Συμμαχικόν τι Περσικὸν πλείστον στίφος
Πόλεις ἐπιὼν κατέκειρεν Αὐτόνων
Ον νυκτὸς ὑπνώττοντα καθ' Αρμακά που
Κτείνας θύτης τις καὶ τεμὼν αὐτοῦ κάναν
Ηνεγκεν αὐτὴν ταγμάτων στρατηγέτη.
600 Καὶ ἕτερος δὲ κτείνεται κατὰ μάχην
Πρὸς Βασιλείου χαρτουλαρίου Χούμνου.
Καί τις δὲ Βασίλειος Χοτζᾶς τοὺ πίκλην
Αποστατήσας κατὰ Ταρσίαν πόλιν
Χώρας ἐκάκου Ῥωμαϊκὰς καὶ πόλεις,
60%! "Ος συσχεθείς ὄμματα πηρούται ταλα
Καὶ πάλιν ἄλλος, κἀπὶ τῷδ᾽ ἄλλος πάλιν,
Ὡς ἐκ χθονός γίγαντας αἱρεί τις μύθος,
Καὶ πλῆθος ἀντέστησαν Ισαακίρο
Καὶ πάντες ἀπώλοντο τῇ Θεοῦ κρίσει.
6030 Οργίλω; ὢν φίλαυτο; οὗτος ὁ κράτωρ
Καξ ὑπονοίας καὶ λαβής μικράς μόνης,
Καὶ ζηλοτυπῶν καὶ φθονῶν ὑπηκόοις,
Πολλούς ἀρίστων παρέβλαψεν εἰς δέμα "
PG 143:229
Φάους μὲν ἐστέρησε τοῦ τῶν ὀμμάτων
6065 Κομνηνόν Ανδρόνικον ἄνευ αἰτίας,
CESARES.
Καὶ Κωνσταντίνον Ασπιέτην του πίκλην.
Αλλους δ' ἐναπέκειρε φροντιστηρίοις.
Λεηλατούντων σὺν Κομάνοις τῶν Βλάχων
Τὰ κατὰ δύσιν 'Ρωμαϊκά χωρία,
6070 "Οπλα κατ' αὐτῶν βασιλεὺς αίρει πάλιν.
Αγχίαλον οὖν παραμείψας την πόλιν
Εἴσεισιν Αἷμον τὴν Βλάχων παροικίαν
Πάντα δὲ τἀκεῖ φρουρίων, πολιχνίων
Εὑρὼν ἐρυμνὴν ἰσχὺν ἐνδεδυμένα,
6075 Καὶ τείχεσι πύργοις τε διειλημμένα·
Μυσούς δε βλέψας ἀγρίων αἰγῶν δίκην
Τοὺς ἀποκρήμνους καταλαβόντας τόπους
Ως 'Ρωμαϊκὴν συμπλοκήν δεδιότας
Πρὸς δ' αὖ Σκυθικόν υφορώμενος στίφος
6080 Υποστροφῆς ἥψατο τῆς πρὸς τὴν πόλιν·
Διὰ δὲ τεμπῶν δυσβάτων τε χωρίων
Καὶ τρυμαλιᾶς οἷον εἰπεῖν δυσπόρου
Αὐλῶνι σαφῶς πάντα παρεικασμένης
Τὴν ἐς Βεῤῥόην ἐκδρομὴν τεθειμένος,
6085 Απώλεσε πλεῖστόν τε τῶν στρατευμάτων·
Κἀκεῖνος ἂν ἔφθαρτο παρὰ βραχύ τι,
Εἰ μὴ βοηθοῦ τοῦ Θεοῦ τέτευχε πως.
ὡς γὰρ ἑαυτοὺς παρέδυσαν εἰς μέσον
Αναξ τε καὶ στράτευμα δυσπόρου πόρου,
6090 Ηγούμενα μὲν διέβη στρατευμάτων
Κακῶν ἀπαθῆ κινδύνου τε καὶ μάχης"
Μέσον δὲ τῆς φάλαγγος ὁ κρατῶν ἔχων,
Επίθεσιν εὕρατο πρὸς τῶν βαρβάρων
Οἱστοῖς βαλόντων καὶ δόρασι καὶ λίθοις
6095 Εκατέρωθεν αὐτὸν ὁπλίταις ἄμα,
Ως παραμικρὸν τόνδε φυγεῖν τὸν μόρον,
Πεσεῖν δὲ πολλοὺς στρατιώτας γεννάδας.
Όμως διεκδὺς δυσστίδητον χωρίον
Καὶ πρὸς Βεῤῥόην ἀποσωθεὶς σὺν βία
6100 Εμφροντιν εὗρε στρατιὰν τούτου χάριν
Φήμη δυσήχῳ μάλα τεθροημένην
Τῷ τοι βασιλεὺς τὴν Κωνσταντίνου φθάνει,
Ἐκ τούδε φήμην οὐ καλὴν ἀνατρέπων
Μικρὸν δ᾽ ὀφρύος καθυφῆκε καὶ τύφου
6105 Επαναδραμὼν εἰς πόλιν τὴν τοῦ κράτους,
Αθυμίας δόρασιν ἐμπεπαρμένην
Εφ᾽ οἷς κακῶς πέπονθε τὴν ψυχὴν ἔχων·
Πρὸ τοῦδ' ἀνασπῶν τὰς ἀφοῦς ἐπηρμένως
Μετὰ σοβαρά; καὶ φρενὸς καὶ καρδίας,
6110 Επεστράτευσε κατὰ Μυσῶν βαρβάρων
Ὀμφὰς προφητῶν κατὰ νοῦν περιστρέφων,
Ως ἔξοδον μὲν θεἶτο σὺν θυμηδία,
Ἐπάνοδον δὲ μᾶλλον ἀγαλλιάσει
Βουνο! τε προσδέξαιντο χαίροντες μάλα
6115 Καὶ πάντα χαρήσαιντο τὰ δρυμοῦ ξύλα,
Τοῦ δ᾽ ἐξιόντος, εἰσ.όντος αὖ πόλιν.
Οὗτός γε, δόξαις ἀπᾳδούσαις ἐμμένων,
Χάριν ἑαυτοῦ γνωματεύων ἦν τάδε·
ὡς οὐ δι' ἃ πέπρακτο πλημμελημάτων
6120 "Απασι κοινῇ τῇ Θεοῦ θείᾳ κρίσει
Θεῷ δίκην τίννυ μεν ἁμαρτημάτων
Λαῷ παρατεθέντες άφρονι τέως
oculorum quidem eripuit lumen
Andronico Comneno immerenti,
et Constantino cognomento Aspietæ.
Alios addixit tonsos monasteriis.
Cum prædarentur Blachi cum Comanis
Romanas terras ad occidentem positas,
rursus hos coutra capit arma Cæsar.
Quamobrem urbe Anchialo præterita,
Hæmum fugreditur Blachorum sedem:
sed cum castella ibidem cunctasque urbeculas
præsidiis invenisset munitas validis,
mœnibus atque turribus convestītas;
Mosos item cerneret, tanquam capreas,·
prærupta atque inaccessa tenentes loca,
ne cum Romanis pugnam statariam gererent •
Scytharum quoque incursum pertinesceret;
reditum ad urbem regiam instruere cœpit
angustos per anfractus locosque impervios:
nimirum per convallem prorsus similem
foramini, uilita dicam, impenetrabili,
Berroen versus, militum direxit iter,
quoruın amisit scilicet partem maximam.
atque ipse summo haud aberat exitio,
ni sospitator Deus tulisset opem.
Nam cum se in medias conjecissent fauces
Cæsar exercitusque tam stricti tramitis,
prima quidem transiit frons exercitus
sine molestiis prælii atque incolumis:
sed media phalanx, in qua Cæsar erat,
incursum barbarorum cœpit perpeti,
qui telis, lanceis, saxis utroque ex latere
ipsum ejusque agmen impetebant.
Quare vix is supremum vitavit fatum,
multis amissis strenuis militibus.
Sed tamen tam difficilem emensus locum,
-magno cognatu incolumis Berroen venit,
ubi sui causa invenit anxium militem
tristi rumore valde peturbatum.
Igitur imperator Byzantium properat
expeditionis famiam non pulchram referens:
et sic remisso superbiæ supercilio,
ingressus est imperii metropolim:
mæroris nempe aculeis transverberatam
propter acceptam cladem gerens animum.
Antehac enim elato supercilio,
superbia inflatus ac tumente animo
adversus Macsos barbaros processerat;
dicta prophetica mente revolvens,
quod cum lætitia scilicet foret exitos,
reditus autem magis adhuc latus:
quodque exsultantes colles se reciperent,
ipsæque lætarentur saltus arbores,
se procedente ex urbe vel redeunte.
In his se oblectans canticis propheticis,
sibique blandieas hæc secum reputabat:
nequaquain ob communia que fiunt peccata,
inter mortales, celso Dei judicio
persolvere nos debitas malitiæ ¡œnas,
cum tradiour barbarico iuisano populo
PG 143:231
>
ad punitionem justam correctionemque,
qui Dei misericordis mos esse solet;
sed quia Branæ tyrannidem secutus erat
Christianus populus impèrio deficiens,
idcircò his esse implicitum aiebat malis.
O scæva ingenia stultaque consilia
siquis hanc mentem gerit et sententiam,
piorum nempe innumeras a Deo catervas
barbaræ genti ad interitum tradi
quamlibet propter erroris insaniam,
qua læsus sit fortasse mortalis dominus!
Quin adeo universalem monarchiam sibi
vaticinans spondebat, et Palæstinam
jugo subtractam redditurum se imperio;
et se lac populorum ebibiturum,
divitias voraturum, et pinguedinem
medullis exhausturum, ut ait propheta.
Effutivit etiam palam in concione
disertis verbis, romano Andronicum
præfuturum annis imperio novem;
nl redegisset Deus ad triennium,
ex quo Andronicus sceptro abuti cœperat:
subtractum autem Andronico sexennium,
ceu purpuræ segmentum vi direptum,
ad sui fuisse adjectum regni spatium:
seque propterea per id sexenniúm
fortasse haudquaquam fore prorsus optimum.
Verum ne elapsis quidem prædictis annis
visus est mores suos conferre in melias.
Blachorum gens jam erat intolerabilis,
Romanis spoliis manubiisque dives
eximilsque opibus instructa ad bellum:
quare Romanam incursans provinciam
oppidum Varnam cepit cum Anebialo,
ét Triaditzæ quoque invasit agrum,
Naissum delevit denique cum Stumpio,
abductis inde innumeris manubiis,
viris cum feminis, et gregibus omnigenis.
Conclusus ergo quaquaversus hostibus
nec jam tueri victos valens Cæsar,
exercitum bifariam divisit ducibus,'
partim ad locos jubens abire hesperios,
partim ad terras nupero afflictas bello:
Varnamque instauravit cum Anchialo,
idoneumque imposuit his præsidium.
Ipse profectus denuo Philippopolim
Mosorum ac Scytharum repressit impetom
el sna præsentia et ducibus pugnacibus.
Cumque Triballus princeps Scopiorum urbem
cum universo agro popularetur,
impetum fecit Cæsar cum exercitu
illumque triumphali prostravit prælio.
Exin præteriens cunctum Naissi agrum,
progressusque ad ampli fluenta Sivi,
ibi in congressum venit cum caro socero,
cui Belæ nomen erat, Ungariæ rege;
cujus coloquio fruitus, atque ut decuit
invicem impertitis amoris signis,
illing reversus est, vocante officio,
Πρὸς σωφρονισμόν μαστίγωσιν μετρίαν,
Ἧπερ φιλοίκτου, συμπαθοῦς Θεοῦ νόμος·
6125 "Οτι δ᾽ ὀπίσω τῆς Βρανά τυραννίδος
Ὑπῆρξε λαός, τοῦδ' ἀποστὰς τοῦ κράτους,
Τοιοῖσδε κακοῖς ἐκδεδόσθαι συνέβη.
* τῶν πονηροῦ σκεμμάτων καὶ σπερμάτων!
Εἰ ταῦτά τινές εἰσιν ὑπειληφότες,
6150 Ως μυριάδας εὐσεβῶν ἐκδοὺς ἔχει
Θεὸς πρὸς ἀπώλειαν ἔθνει βαρβάρῳ,
Οὐτινοσοῦν ἀντίψυχον παροινίας
*Οντος καθ᾿ ἡμᾶς τοῦ κακῶς πεπονθότος.
Πρὸς τοῖσδε προύφοίβαζεν ὡς μοναρχίαν
6135 Περιβαλεῖται, καὶ Παλαιστίνην πάλιν
Ελευθερώσας προσνεμεί κραταρχία
Καὶ γάλα δ' ἐθνῶν θηλάσει κατὰ κόρον,
Καὶ πλοῦτον αὐτῶν φάγεται καὶ τὰ πάχη
Εκμυελεῖ κατὰ τὴν θεοπτίαν.
Καὶ τοῦτ᾽ ἀμαθῶς· συλλόγων ἡλισμένων
Εφασκε λαμπρῶς, ὡς Ἀνδρόνικος χρόνων
Εμελλεν ἄρξειν ἐννάδα Ρωμαΐδος
Θεὸς δὲ συνέστειλεν εἰς τὴν τριάδα,
Κακοῦ φανέντος Ανδρονίκου τῷ κράτει.
6145 Η δ' ἐξας αὕτη τῶν χρόνων Ανδρονίκου
Ως πορφύρα Λάκος τι διερρηγμένου
Ἐπιβέβληται τοῦδε τῇ κραταρχία
Καὶ κατὰ τούτους οὐκ ἀγαθὸς τοὺς χρόνους
Γένοιτ' ἂν ἴσως οὐδὲ βελτίων πάνυ.
6150 Ἐπεὶ δὲ παρέδραμεν ἑξὰς τῶν χρόνων,
Αὐτὸς πάλιν ἦν οὐχ ἑαυτὸν βελτίων.
Βλάχων ὑπῆρξεν ἀνυπόστατον φύλον
Πλησθὲν λαφύρων Ῥωμαϊκῶν καὶ σκύλων
Καὶ πλοῦτον ἁβρὸν ἐνδυθὲν πρὸς τῆς μάχης
6155 Τοίνυν ἐπῄει Ρωμαϊκοίς χωρίοις,
Καὶ Βάρναν εἷλε σὺν ᾿Αγχιάλῳ πόλεις
Καὶ Τριαδίτζης κατέδραμε τους όρους,
Καὶ Νίσον ἠφάνισε σὺν τῷ Στουμπάι,
Λείαν ἐκεῖθεν ἀπαγαγὸν μυρίαν
6160 'Ανδρών, γυναικῶν, παντοδαπῶν ἀλόγων.
Κυκλούμενος γοῦν τοῖς ἐχθροῖς πανταχόθεν,
Καὶ μὴ σθένων πάσχουσιν ἀμύνειν ἄναξ,
Εἰς τοὺς στρατηγούς στρατιὰν κερματίσας,
Τὴν μὲν μέρει πέπομφε πρὸς ἑσπέραν,
6165 "Αλλῃ δὲ τήνδε πρὸς πονοῦν πάντως μέρος,
Καὶ Βάρναν ἀνέκτισε σὺν Ἀγχ' άλῳ,
Καὶ ταῖσδε φρουρὰν ἱκανὴν ὑπεισάγει
Αὐτὸς δ' ἐπιστὰς τῇ Φιλίππου καὶ πάλιν
Μυσῶν τε Σκυθῶν ἀνεχαίτιζε στίχας
6170 Καὶ δι' ἑαυτοῦ καὶ στρατηγῶν εὐόπλων·
Καὶ τριβαλάρχου καταξῃοῦντος πόλιν
Σὺν τοῖς πέριξ ἅπασι τὴν τῶν Σκοπίων,
Ορμᾷ κατ' αὐτοῦ βασιλεὺς σὺν δυνάμει,
Συμπλακεὶς ήττησεν αὐτὸν ἐσχάτως.
6175 χῶρον παραλλάξας δὲ πάντα τοῦ Νίσου
Καὶ πρὸς Σάουσον πεφθακώς βαθυδίνην
Εκεῖσε συνέμιξε κηδεστῇ φίλω
Οὐγγρίας ῥηγὶ τῷ Βελᾷ κεκλημένῳ,
Καί οἱ προσαγόρευσιν ἀποτιννύει
6180 Καὶ τὴν πρεπώδη δεξίωσιν καὶ σχέσιν·
Επειτ' ἐκεῖθεν ἀπαναστὰς ὡς δέον,
PG 143:233
CÆSARES.
Μεθ᾿ ἡμέρας είσεισι Φιλίππου πόλιν,
Κἀκεῖθεν ἀνέζευξεν εἰς Κωνσταντίνου.
Ἐπεὶ δὲ Μυτῶν καὶ Σκυθῶν δεινὸν φύλον
6185 Επεστράτευσε καὶ πάλιν 'Ρωμαΐδι,
Δῃοῦν δὲ φθάνει μέχρι τῆς ᾿Αρκαδίου,
Καὶ στρατιὰν ἡττησεν αἰσχρῶς Αὐτόνων
Πρὸς ἀντιπαράταξιν ἐκτεταγμένην,
Εγνω δι' αὐτοῦ σφᾶς μετελθεῖν ὁ κράτωρ.
6190 Απογραφήν οὖν, συλλογὴν καθημέραν
Θρᾷν ὑπῆρχε Ῥωμαϊκῶν ταγμάτων·
Πρὸς δὲ ξενικών συμμαχικὸν μυρίον
Μισθοῦ συντὸν ἐξ ὅλης εθναρχίας.
Ὡς οὖν ἀπειράριθμον ήθροίσθη στέφος,
6195 Εξεισιν ἦρος τῆς Κωνσταντίνου κράτωρ,
Χρυσοῦ κεντηνάρια πέντε προς δέκα,
Αργυρίου δ' αὖ ἐξήκοντ' ἐπηγμένος"
Καὶ πρὸς Ραιδεστὸν τὴν πόλιν ἀφιγμένος,
Επεῖ ούσας ἔφαγε μυστικόν Πάσχα,
(200 Ἑορτάσης ἔγερσιν ἡμῶν Δεσπότου"
Πρώτην κυριώνυμον, ὡς πιστοῖς ἔθος.
Συγγίνεται δ' ἐνταῦθα Βασιλακίῳ
Ανδρὶ βιοῦντι βίον ἐξηλλαγμένον
Καὶ διαγωγὴν ἀσυνήθη τοῖς ὅλοι
6205 Οστις τὰ πρόσθεν προβλέπειν είχε κλέος,
Εἰς ἐν συνέβει πᾶς τις ὡς εἰς Λοξίαν.
Οὐδὲν διεξῄει δὲ τρανές συνόλως,
Οὐδ᾽ ὑγιές τε καὶ διηυκρινημένον,
Αλλά γριφώδη πάντα, πεπλανημένα
6310 Εν δ' αὖ γε πολλοῖς ἀπεφλυάρει λόγους
Ευτραπελίας καὶ γέλωτος ἀξίους,
Μαστοὺς γυναικῶν ἀναδιφῶν παλάμαις,
Περιαθρῶν τε καὶ σφυρὰ τούτων πάλιν,
Εφ᾽ οἷς συνεῖρε καὶ μακρὰς ληρωδίας.
6215 Όμως έπεισπάσατο συρφάκων όχλον,
Καί οἱ προσεῖχον οἷα καὶ προηγόρῳ.
Συνείπετ᾽ αὐτῷ καί τινα γραῒδίων
Οιστρηλατουμένων τε καὶ παραφόρων
Τα δρώμενά οι πάντα καὶ λελεγμένα
6220 Διατρανούντων ἀφικνουμένοις ὅλοι τ
Τοῖς πλείοσι δ᾽ ἔδοξε τοῦτον εἰδότων
Προφητικός τις καὶ Θεῷ πεφιλμένος"
Οἷς σύνεσις δ᾽ ἦν καὶ φρένες κρίνειν δέον,
Γελοίος υπείληπτο ληρώδης γέρων
6225 Εδοξε δ' ἄλλοις πνεῦμα Πύθωνος φέρειν·
Ὅστις ἐπιστάντι γε τῷ στεφηφόρῳ
Καὶ τόνδ' ἱλαρῶς εὐλογήσαντι τότε
Οὐδὲν κατηξίωσε προσσχεῖν συνόλως·
*Ανω δὲ κάτω βακχικῶς πως ἡγμένος
€250 Ονείδεσιν έβαλλε συνειλεγμένους,
Τοὺς δ' ἐν τέλει μάλιστα καὶ γερουσίας
Καί κράτορα δ' οὐχ ἧττον ἦν κακῶς λέγων·
Καὶ οἱ κρατὸς δ' ὥρμησεν ἁρπάσαι πίλον.
Μόλις δὲ λήξα, πωλικῶν κινημάτων,
6955 Τῇ διὰ χειρὸς εὐτελεῖ βακτηρία
Ομματ' ἀμαυροί βασιλικῆς εἰκόνος
Επί πίνακος αὐτόθ' εγγεγραμμένης
Τοῦ δ᾽ ὡς μεμηνότος καταγνοὺς ἄναξ,
Αλλαις ἑαυτὸν φροντίσιν ἐνησχόλει.
6240 Ἐκεῖθεν εἰς Κύψελλα φρούριον φθάσας,
PATROL. GR. CXLIII
breviqne post pervenit Philippopolim,
atque hinc concessit Constantinopolim.
Sed quoniam Mosi et Scythæ gentes efferæ
rursus molesti erant Romanis terris
prædantesque pervenerant Arcadiopolim,
exercitu Romano victo turpiter
qui contra exire in aciem ausus fuerat;
bellum constituit Cæsar per se gerere.
Conscribebatur itaque quotidie exercitus,
Romanique ordines centuriabantur:
plurimus etiam advena et auxillaris
conducebatur mites in cuneto `mperło.
Jamque collectis copiis prope innumeris,
vere incunte Cæsar Byzantio exivit,
auri quidem centenarios quindecim,
Bargenti sexaginta secum ferens.
Et ad Rhædestum usque progressus urbem
mysticum ibi manducavit pascha,
resurrectionein Christi solemnem peragens,
primam nempe Dominicam, Christiano more,
Ibi in colloquiam venit cum Basilacio
viro vivente insolition vitæ genus,
nulli suetos profitente mores,
qui futura canendi cluebat gloria,
cunctis ad eum venientibus ceu ad Loxiao.
Nec tamen is dicebat perspicue quidquam,
neve quid sanum probeque definitum,
verum fallacia cuncta et perobscura.
Profecto ejus sermones plerumque erant
scurriliter effusi risuque digni.
Papillas ſeminarum contrectans manibus
inspiciensque pariter illarum talos,
longas tum demum nectebat cantilenas.
Plebeiam tameu turbam is Illexerat
præbentem aures sibl tanquam vati.
Comitabantur illum et quædam vetulæ
vecordi cestro percitæ atque insanæ,
quæ gestus ejus pariter et dicta omnia
edisserebant populi coronæ.
Vulgares ergo homines qui hunc noverant,
prophetæ loco habebant Deoque chari:
verum cordati et sano judicio præditi
ridiculum nugacemque putabant senem:
alii postremo pythonicum credebant.
Is accedentem per id tempus principem
et salutantem comiter ac benevole
nullo dignatus est respectu,auditu:
imo hac illac discurrens tanquam baccha
conviciis circumstantes onerabat,
præfectos præsertim ac senatores:
nec minus ipsi Cæsari maledicebat;
quin et detrahere capite tentavit apicem.
Demum desistens equinis saltationibus,
vili quem forte manu gerebat baculo
oculos violavit regiæ imaginis
quæ prostabat ibidem picta in tabula.
Tunc homine ut insani contempto cerebri
Cæsar ad alias animum convertit curas.
Illinc promotis ad Cypsella castris,
PG 143:235
animi causa venatum est profectus,
invitavitque fratrem ut secum iret.
Ilic autem venæ simulans sectionem
venatorium excursum declinavit:
quare imperator solus est profectus.
Tunc conjurati idoneum nacti tempus
germanum ejus Alexium raptim ducunt
intra tentorium regium thronoque collocant,
et Romanum salutant imperatorem,
plausibus, ut fit regibus, concrepantes.
Audita re Isaacius Deum rogabat
ut se præsenti discrimini eriperet.
Tum missos cernens equites qui se caperent
celeri cursu instantes, habenis laxis
cœpit et ipse in ſugam se conjicere:
oppositique fluvií tranatis fluctibus,
calcaribus urgebat cursum equi.
Sed tamen captus in oppido Stagira
orbatus est oculorum luminibus
in venerando monasterio Beræ,
cējus fundator ſuerat sebastocrator
Imperatoris Andronici genitor.
Sic Isaacius luminibus cassus
regio in palatio clauditur ceu carcere,
ubi propter doloris acerbitatem
nullum per dies complures gustavit cibum.
Exin ad duas columnas (sic locus dicitur)
domus ipsi assignatur in Propontide,
postquam Romanum dominus imperium
rexerat annis novem cum septem mensibus.
ALEXIUS ANGELUS AN. VIII, MENS. VI.
Átque ita Alexius imperio potitus
rerumque summam solus administrans,
non tamen festinavit Byzantium statim,
sed occiduis partibus laborantibus,
propter molestos principes Mosorum
Asanem atque Petrum infaustos fratres,
opem curainque censuit impendendam.
Significavit tamen conjugi dignitatem suam
senatusque parti quæ in urbe erat,
cleroque toti, civibusque simul.
Atque hanc novarum notitiam rerum
nemo non libenter hausit auribus.
ad magnum templum regina procederet,
Dum tamen Euphrosyne ducæna
plebeiæ turbæ conspirata manus
virum cognomine Contostephanum,
Alexium autem nomine, deducens
in magnum Dei venerandum templum,
imperatorem Romanum salutavit.
Veruni is captus statim ab optimatibus
meritam habuit carceris custodiam.
Deinde cunctus populus ad templum currens
imperatricem salutabat Euphrosynen.
Atqui Ephræmius in titulo scripserat notam
s", quæ in Græcorum scriptis significat partem
dimidiam. Quamobrem et ego perpetuo scripsi
mens. VI, que anni pars est dimidia. Sed tamen
tum ex hoc loco. tuin etiam aliunde necessario
Πρὸς θήραν ἐξώρμησε τέρψεως χάριν
Καὶ συνεκάλει καὶ σύναιμον πρὸς τόδε·
Σκεψάμενος δὲ τὴν φλεβὸς σχέσιν ὅδε
Τοῦ πρὸς κυνηγέσιον ἐκκρούει δρόμου·
6945 Εξεισι δ' οὕτως αὐτοκράτωρ καὶ μόνος.
Συνίστορες δὲ προσλαβόντες σκεμμάτων
Σύναιμον ᾿Αλέξιον ἄγουσι τάχος
Σκηνὴν πρὸς αὐτὴν καὶ βασίλειον θρόνον,
Καὶ τόνδ' ἀνεῖπον αὐτοκράτορ᾽ Αὐσόνων
6250 Τοῖς βασιλικοῖς ἀλαλάζοντες κρότους.
Καὶ γνοὺς Ἰσαάκιος τὰ πεπραγμένα,
Θεοκλυτῶν ἦν κίνδυνον πεφευγέναι.
Ἐπεὶ δὲ συνέξοντας αὐτὸν ἱππότας
Τώρα συντρέχοντας ἀπτέρῳ τάχει,
6255 'Ανείς χαλινά προς φυγήν μετετράπη
Καὶ ῥοῦν ποταμοῦ διαβὰς προκειμένου,
Πλαυνεν ίππον φυγαδεύων ᾗ σθένος.
Πλὴν συσχεθείς γε κατά Στάγειραν πόλιν,
Εκκόπτεται δὴ τὰς κόρας τῶν ὀμμάτων
6260 Κατὰ σεμνεῖον εὐαγὲς τὸ τῆς Βήρας,
Ούπερ δομήτωρ σεβαστοκράτωρ Εφυ
Τοῦδ' 'Ανδρονίκου καὶ τοκεὺς στεφηφόρου.
Οὕτω δ᾽ Ἰσαάκιος ἐκκοπεὶς κόρας,
Ἐν βασιλείοις εγκαθείργνυται δόμοις
6265 Οὐχὶ μετασχὼν οἱασοῦν ἐδητύος,
Διὰ τὸ πάθος ἡμερῶν συχνών πάνυ.
Ἔπειτ' ἐκεῖθεν ἔσχεν αὐτὸν οἰκία
Ἡ κατὰ διπλοῦν κίονα Προποντίδος,
Σὺν μησὶν ἑπτὰ λυκάβαντας ἐννέα
€ 6270 Κραταρχίας ἄρξαντα τῆς τῶν Αὐσόνων.
ΑΛΕΞΙΟΣ Ο ΑΓΓΕΛΟΣ ΕΤ. Η', 4.
Οὕτω δ' ἐπιβὰς ᾿Αλέξιος τοῦ κράτους
Καὶ τῶν ὅλων σχὼν καθαρῶς αὐταρχίαν,
Οὐκ εὐθὺς εἰσέδραμε πρὸς Βυζαντίδα,
᾿Αλλὰ κακῶς πάσχουσι τοῖς κατὰ δύσιν
6275 Παρὰ Μυσαρχῶν κασιγνήτων δυστρόπων
Ασάν τε Πέτρου τῆς κακῆς ξυνωρίδος
Προστρέχει πράγμασι καὶ τοῖσδε ἀμύνει.
Δηλοί δ' ἐπ' αὐτῷ τὸ πραχθὲν τῇ συζύγῳ,
Γερουσίας μέρει τε τῷ κατὰ πόλιν,
6280 Κλήρῳ τε παντὶ καὶ πολιτεία πάλιν
Καὶ πᾶς τις ὠσὶν ἀκοὴν, πεπραγμένων
*Αγαν ἱλαρῶς ἡδέως ήκηκόει.
Τῆς δ' Εὐφροσύνης Λουκαΐνης βασιλίδος
Πρὸς τὸν μέγιστον ναὸν ἀφικνουμένης,
6285 Στίφος βαναύσων φρατρίαν δεδρακότες
"Ανδρα Κοντοστέφανόν τινα τοὐπίκλην,
᾿Αλέξιον κλήσει δὲ, συνειληφότες
Ἐν τῷ μεγίστῳ τοῦ Θεοῦ θείῳ δόμῳ
6290 ᾿Ανεἶπον ὡς ἄνακτα τῆς Ῥωμαΐδος.
Λαμπρῶν δ' ἐνίοις συσχεθείς παραυτίκα
Φρουρὰν ὑπέστη καὶ κάθειρξιν ἐνδίχως.
Καὶ λοιπὸν ἅπας προστρέχων θείῳ δόμῳ
Τὴν Εὐφροσύνην ἀνυμνει βασιλίδα.
ab
constat, prædictam notain liberiore sensu
Ephræmio usurpari ad significandum quemlibet
anni excessum. Quis enim tot Cæsares aunis N.
cum mensibus adamussim sex regnavisse credat?
PG 143:237
CÆSARES.
6295 Μεθ' ἡμέρας δ' εἴσεισι καὶ κράτωρ πόλιν,
Οὐ πᾶσιν ἀσπάσιος ὧν χάριν έδρα
Εἰς σύγγονον φίλον τε καὶ βασιλέα,
Οἱ καὶ παρεφθέγγοντο δήπουθεν τάδε,
Αν οἶδεν ὕδωρ τοὺς πεπωκότας πνίγειν,
650€ Τί λοιπὸν ἄλλο καὶ πιὼν ζήσαιτό τις;
Εἰ δ' οὐ λυτροῦται τὸν σύναιμον κινδύνου
Ο φίλος αὐτάδελφος, οίχεται φύσις.
Όμως παρελθὼν εἰς νεών Θεοῦ μέγαν
Καὶ ταινιωθεὶς ταῖν χεροῖν ἀρχιθύτου,
6305 "Εξεισιν αὖθις ὡς ἔθος στεφηφόροις·
Ιππος προσήχθη γαῦρος εἰς ἱππασίαν
Φατνιστὸς 'Αράβιος, εὖ Ασκημένος"
Ὡς οὖν ἐπῆλθεν ἐγκαθιζῆσαι δίφρω,
Ιππος φριμάσσων, γαυριῶν ἦν ἐκτόπως,
610 Εμπροσθίους δ᾽ ἄνωθεν ἀνυψῶν πόδας
Καὶ βλοσυρόν τι καὶ μανιώδες βλέπων,
Τὸ δάπεδον δ᾽ ὄνυξι κόπτων συχνάκις,
Τὸν ἀναβάτην ἀπεσείετ᾽ ἐξόχως
Ἐπεὶ δὲ λαθὼν ἐμβεβήκει τῷ δίφρω
6315 Ηνία λαβὼν ἐν χεροίν αὐτοκράτωρ,
Οὐχ ἧττον ἵππος ἀγέρωχος Ατάκτες
Πόδας ἀνυψῶν καὶ προαίνων ἀγρίως
Μετ' ἐξακούστων χρεμμετισμῶν καὶ κρότων·
Καὶ ταῦτα ποιῶν οὐκ ἔληξε παράπαν,
6320 "Εως κεφαλῆς τοῦ κρατοῦντος τὸ στέφος
Χαμαὶ πεσεῖν δέδρακε, καὶ τούτου μέρη
Θραῦσίν τε παθεῖν, δυσκλεὰ τ᾿ ἀκοσμίαν,
Αὐτὸ; δ' ἀπεσφαίριστο μάλ' εφεστρίδι.
Ιππον δ᾽ ἀναβὰς ἄλλον ὁ στεφηφόρος
632 Πομπὴν ἐπεισόδιον εἶχεν ἀνύσας
Σὺν τῷ πεσόντι καὶ τεθραυσμένῳ στέφει·
Απαίσιος δ' ἔδοξεν οἰωνὸς τόδε.
Ὑπῆρχεν οὗτος ἀγαθὸς τρόπους κράτωρ,
Μείλιχος, ἡσύχιος, ἠπία φύσις,
6330 Ιλαρόν, ευέντευκτον ἦθος εὖ φέρων,
Μεταδοτικὸς καὶ φιλοικτίρμων πλέον,
Πᾶσι προσιτός, εὐμενὴς ὑπηκόοις,
Ηδύς, χαρίεις, εὐπρεπής ὄψιν ἄγαν,
Όρθιος, εὐηλίξ τε, Νιρεύς τις νέος,
6555 Ούτινα βλάψας εἰς δέμας, εἰς οὐσίαν,
Οὔτ᾽ αὖ νεοχμώσας τι τῆς Ἐκκλησίας,
Οὐ καινίσας ἔθιμα τῆς κραταρχίας·
Μισῶν διαβόλου; τε θῶπας καθάπαξ·
Αισθητική τις καρδία σῆς ὀστέων,
6340 Τῆς εἰς ἀδελφὸν ἀδίκου παροινίας
Εν συντριβῇ πνεύματος εὖ ᾔσθημένος
Καὶ κατανύξει καρδίας δακρυχέων·
Εφ' οὗ γυνή τις οὐκ ἐφάνη γαμέτου
Ἐκ τοῦδε κακῶς εἰς δέμας πεπονθότος,
6545 Παρειὰς ἀμφιδρυφος ἢ καὶ λυσιθριξ,
Οὐδ᾽ ἀπελαθεὶς πτό τις πατρίδος •
Πλὴν νωχελὴς ἦν καὶ μαλακὸς τὴν φύσιν,
Οὐδ᾽ εὖ πεφυκώς πρὸς διοίκησιν ὅλων,
Ἐκ τῆς φυσικῆς νωθρότητος συντρόφου
6.50 Καὶ τῆς τρυχούσης τοὺς πόδας καχεξίας.
Ουτός γε τοίνυν ἀσφαλῶς σχὼν τὸ κράτος,
Cod. επισφαίριστο.
Post dies aliquot Cæsar quoque in urbem
haud cunctis gratus venit ob súum facinus
contra germanum fratrem suumque dominum.
Atque convicians aliquis sic forte afebaj:
Si bibentes quidem præfocat aqua,
quis jam alio potu vitam toleret?
et si fratrem non redimit a discriminė
germanus frater, periit natura.
Aitamen progressus ad templum magnum,
et patriarchæ coronatus mauibus,
exiit ad pompam Cæsaribus solitamı:
ad quem sublimis, ut insideret, ducitur
equus Arabs de præsepibus et bene exercitus:
verum dum Cæsar in ephippium insitit,
subsultans equus valdcque ferociens,
seque anteriores arrigens in pedes,
torvis et iracundia suffusis oculis,
et pavimentum ungulis sæpe quatiens,
miro sessorem recusabat nisu:
sed cum repente ephippium occupasset
prehendissetque frenuin in perator,
nihilo tamen ferociebat minus
equus elatis pedibus, terramque verberans,
sonorisque hinnitibus aerem con:plens;
neque a furore bujusmodi prius destitit,
quam capite coronam: excussit Cæsari
humi projectam, cujas etiam partes
confractæ sunt infauste atque indecore:
sessor autem strato corruit purpureo.
Quamobrem alio inscenso Gæsar equo
qualemcumque demum absolvit pompam
cum stemmate confracto et deciduo;
quod lævum omen visum est spectantibus.
Erat hic Cæsar indole bona præditus,
comis, tranquillus, mansueto ingenio,
hilaris, accessu affatuque faciИs,
clemente animo, manu liberali,
cunctorum precibus patens, et benevolas:
hlandus, graciosus, formosusque admodum,
procerus, virente ætate, after Nireus.
Neminis hic corpori reive nocuit,
neque in Ecclesia quidquam innovavit,
nec obrogavit item imperii legibus;
assentationis æque et calumniæ osor.
Cumque esset tenero imbutus animo,
crimen adversus fratrem, ut cariem ossium,
exulcerata fixum gerebat mente,
gemitibusque et lacrymis expiabat.
Ipso regnante nulla unquam mulier
propter mariti mutilatum corpus
vel laceravit genas vel solvit comam,
nec quisquam patria pulsus in exsilium.
Cæteruin socors remissoque ingenio,
neque ad rempublicam regendam idoneus
propter natura insitam seguitiem,
et quia pedibus etiam laboraba:,
Quietus ergo moderans imperio
PG 143:239
atque in regali desideus palatio
plurimos donis largiter ditabat
eximiisque augebat dignitatibus.
EPHRÆMII CHRONOGRAPHI
In orientem postea cum copiis transiit ➤
audivit enim, denuo rebellem
Alexium quemdam in provincia Cilicum,
(illius nomine scilicet assumpto
Alexii Cæsare Manuele nati)
pagos incursu orbesque perturbare.
Ad Melangiorum ergo præsidia pergens,
atque illic etiam salutatus dominus
reversus est in urbem imperator,
Obortum est deinde Romano imperio
molestu̟m monstrum atque inexspectatum
tyrannus ille Cypriorum Isacius;
· qui ad sultanum repente profugiens
atque ibi nactus auxiliares copias,
Romanas terras urbesque divexabat.
Sed enim ambos mars oppressit demum.
Cæsar de terris occiduis sollicitus'
peritum ducem cognomento Aspietam
cum numeroso validoque exercitu
adversus Mosos barbaros bostes misit:
verum infelici commisso prælio,
captus est a barbaris Aspieta Mœesis.
Plurimam rursus Cæsar gerens curam
occiduarum urbium afflictarum,
Isacium, cui tradiderat filiam nuptui,
sebastocratorem dignitate, misil
denuo cum prævalido ingente exercilu:
sed ab Asane captus et hic barbaro,
vincla diuturna et carcerem perpessus,
ibidem violenta morte obiit.
Verum et ipse barbarys Asan periit
manu cujusdam Mœsi Ibanci domitus;
Petrusque obtinuit Mœsiæ principatum.
Sed cum hic etiam gladio fuisset cæsus,
princeps Mosorqın exstitit Joannes
Petri Asanisque frater, ingenio pessimo,
et Romanarum urbium pernicies.
Ibancus autem ad Cæsarem confugiens
atque libente animo receptus
Romanis partibus utilem se præbuis,
floridus nempe juvenis, forti mann,
sed ad sumendam iram paratissimus.
Huic collocavit Cæsar in matrimonium
in aulam advenienti neptem suam,
et præfecturam tradidit Philippopoleos.
Is autem contra Mosos et contra Scythas
firmum Romaņi imperii munimen erat.
Jam cum Sicilia ab Alamannis barbaris
turpiter esset dorita, tune in Italiam
vi deportata est eeu præda belli
fiiia quoque Cæsaris Isaacii;
et regis Alamanniæ germano fratri
Philippo juncta est nuptiali fœdere,
Cod. λαβήν.
Καὶ βασιλείοις ἐνδιατρίψας δόμος,
Καὶ δωρεαῖς τοὺς πλείστους καταπιάνας
Καὶ φιλοτίμοις ἀξίαις καθηδύνας,
6355 Μετὰ στρατιᾶς ἐκπερᾷ πρὸς τὴν ἕω·
Ηκουστο καὶ γὰρ ὡς ἀποστάτης πάλιν
Αλέξιος τις Κιλίκων ἐπαρχίας
Προσηγορίαν ύποδὺς ᾿Αλεξίου
Ούπερ τοκεὺς ἦν Μανουήλ αὐτοκράτωρ,
6560 Κώμας ἐπιὼν ἀνέσεις τὰς πόλεις.
Τοίνυν ἐπιστὰς φρουρίοις Μελαγγείων,
Καὶ τοῖς ἐκεῖσε βασιλεὺς αὐτοκράτωρ
᾿Αναγορευθεὶς πρὸς πόλιν ὑποστρέψει·
Εἶτ' ἀνεφύη 'Ρωμαΐδος τῷ κράτει
6565 Κακόν τι τερμέριον άελπτον πάλιν.
Ἰσάκιος τύραννος αἰσχρὸς Κυπρίων,
"Ος ἐξαπίνης προσρυεὶς τῷ σουλτάνῳ
Κἀκεῖθεν εὑρὼν συμμαχικόν τι στίφος
Χώρας εκάκου καὶ πόλεις Ρωμαΐδος.
6370 άλλυντο δ' ἄμφω παραπεμφθέντες μόρφ.
Φροντίδα τιθεὶς δυτικῶν χωρῶν ἄναξ,
Μετὰ στρατιᾶς ἱκανῆς εὐκαρδίου
"Ανδρα στρατηγὸν τοὐπίκλην Ασπιώτην
Κατὰ Μυτῶν πέπομεν ἐχθρῶν βαρβάρων·
6375 Χρησάμενος δὲ μὴ δεόντως τῇ μάχῃ.
Αὐτοῖς ἐάλω βαρβάροις ἀντιμάχοις.
Ποιούμενος λόγον δὲ πλείονα πάλιν
Κράτωρ δυτικῶν ἀστέων κακουμένων,
Ισαάκιον γαμβρόν εἰς θυγατέρα
6380 Τον σεβαστοκράτορα πέμπει δευτέρως
Σὺν δυσαριθμῳ στρατιᾷ ρωμαλέα ο
Κἀκεῖνος Ασὰν συσχεθεὶς τῷ βαρβάρω
Χρόνια δεσμὰ καὶ κάθειρξιν ὑπάδυ,
Ἐν οἷς ἐναπέψυξε βιαίω μόρφ.
6385 Πλὴν ἀλλὰ καὶ βάρβαρος Ασὰν ἐφθάρη
Κλῆσιν Ἰδαγκῷ τινι Μυσῶν ἐκ γένους·
Καὶ Πέτρος ἀρχὴν τὴν Μυσῶν λαβὼν
[ἔχει.
Καὶ τοῦδε κακῶς ἀποκτανθέντος ξίφει,
Ιωάννης δέδεικτο μυσαρχηγέτης,
6390 'Ασάν Πέτρου σύναιμος, αίσχιστος τρόπους,
Τῶν Ῥωμαϊκῶν ἀστέων καθαιρέτης.
Ο δ' οὖν Ἰδαγκός προσφυείς στεφηφόρω
Καὶ παρὰ τοῦδε προσδεχθεὶς μάλ' ἀσμένως,
Χρήσιμος ὦπτο τῷ μέρει τῶν Αὐσόνων,
6395 'Ακμαῖος ὤν τις καὶ χέρας ρωμαλέος,
Οξύρροπος δ' οὖν πρὸς θυμὸν καὶ μανίαν.
Τούτῳ κατηγγύησε πρὸς συνοικίαν
Τὴν θυγατριδὴν βασιλεὺς ἀφιγμένῳ,
Υπαρχον ἀρχὴν τῆς Φιλίππου χειρίσας,
6400 "Ος ἦν ἐπιτείχισμα Μυαοῖς καὶ Σκύθαις,
Τειχήρες. Αυσόνων δὲ χωρίων μέρει.
Τοῖς ᾿Αλαμανοῖς βαρβάροις Σικελίας
Αἰσχρῶς ἀλούσης, ἐν Ἰταλία τότε
Δορυάλωτος συναπήχθη προς βίαν,
6405 Καὶ θυγάτηρ άνακτος Ισαακίου,
Καὶ κασιγνήτῳ φηγός Αλαμανίας
Φιλίππῳ συνέζευκτο πρὸς γάμου σχέσιν,
PG 143:241
Πόσιν ἑαυτῆς ἀποτελοῦσα μέρῳ
Τοῦ Σικελῶν ἄρξαντος υἱὸν πρὸ χρόνων·
6410 Η κυκεώνα πικρίας αψινθίου
CESARES.
Ποτήριον δ' οὐχ ἧττον ὀργῆς Κυρίου
Ολέθριον κίρνησι τῇ Βυζαντίδι.
Πάσχων τὰ τοῦ σώματος ἄρθρα καὶ βάθρα
Οὐ συνεχῶς μὲν καὶ διὰ βίου κράτωρ,
6415 Κατὰ δὲ κύκλους καί τινας περιόδους
Εκ τινος βλής σώματος καχεξίας,
Οδύνας εἶχε καὶ δυσυποίστους πόνους,
Ἐπεισρυέντος τοῦ κακοῦ καὶ τοῦ πάθους,
Βαρος οὐκοῦν τηνικαῦτ᾽ ἀφιγμένου
6420 Πόνοις νικηθεὶς καὶ περιωδυνίαις,
Τολμά τι πράγμα κινδυνώδες καὶ ξένον,
Ολεθρον αὐτῷ προξενούν παραβόλως·
Σιδήρια γὰρ πυρακτωθέντα σφόδρα
Σκελοῖν ἐπιτίθησιν ἀμφοῖν καὶ βάθροιν,
6425 Καὶ πρὸς βάθος δέδρακε καυτήρα μάλα.
Καὶ πρὸς βραχὺ μὲν ῥαϊσάντων τῶν πόνων,
Μεθ' βέρεων ἅπαντες Ασκληπιάδαι
Μακρὰν ἀπηλαύνοντο κράτορος λόγῳ·
Μετὰ δὲ τοῦτο φλεγμονα καυτηρίας
6150 Κατέτρυχον κρατοῦντα καὶ ποδαλγίας,
Καὶ πᾶς Ιατρὸς εἰσκέκλητο σὺν τάχει
Καὶ πάντας ὑπέθραττεν οὐ φαῦλον δέος,
Μήπως ἀνειρχθὲν καθόδου τῆς πρὸς πόδας
Εἰωθὲς αἷμα σὺν ὕλῃ καταρρέειν,
6435 Ενσκήψαν εἰς καίρια σώματος μέλη
Θέσει κρατάρχῃ θάνατον παραυτίκα,
Μεταπεσεῖται δ᾽ ἀλλαχοῦ κραταρχία.
Τούτων λόγος μάλιστα τῇ βασιλίδι,
Κληροῦχον υἱὸν οὐκ ἐχούσῃ τοῦ κράτους,
6410 Μόνην ξυνωρίδα δὲ τῶν θυγατέρων,
Χήτιν παθουσῶν τῶν συνευνῶν πρὸ χρό-
[νων
τῶν Εἰρήνη μὲν ἡ χρόνῳ πρεσβυτέρα
Συνήπτο καλῶς πρὸς γάμου κοινωνίαν
Κοντοστεφάνων ἐκ γένους Ανδρονίκῳ,
6445 Μόρῳ μαλακῷ καταλύσαντι βίον·
Η δευτέρα δ' "Αννα γε συνέχει πάλιν
Ισαακίῳ Κομνηνιάδη νέ
Μυσῶν καθείρξει τὸν βίον λελοιπότ:,
ὡς ἱστορῶν ἔφρασεν ἀνόπιν λόγος.
6450 Ταῦτα μὲν οὕτω τῷ βασιλεί συνέβη.
Όμως ῥαΐσας, απάρας Βυζαντίδος,
Εφίσταται γι Θεσσαλονίκη πόλει,
Κἀκεῖθεν ὁρμῇ κατὰ Χρύσου τοῦ Βλάχου,
ὺς παραλαβὼν Στρούμμιτζαν σὺν τοῖ; πέριξ,
6455 Καί τι κατασχὼν εἰς τυραννείου λόγον
Υπερφυές, τειχῆρες, αἰπεινὸν λίαν
Ερυμα, δεινόν, Πρόσακον κεκλημένον,
Ο συνδραμοῦσαι φύσις ἅμα καὶ τέχνη
Απρόσμαχόν τ' ἄμαχον εἰργάσαντό πως,
6460 'Ην Ρωμαϊκούς γειτνιάζουσιν ὅροις
Μέγα τι κακὸν ἀφανίζουσα λύμη.
Τοίνυν ἐπιστὰ; βασιλεὺς τῷ Προσάκω
Μετὰ στρατιᾶς ἀξιαγάσου λίαν,
In margine glossa στέρησιν.
quoniam priorem ipsi mors abstulerat
sponsum Siciliæ quondam regis Aħam.
Hæc femina conditum amaro absinthio
Dominicaque tanquam ira plenum
calicem propinavit patriæ suæ.
Pedibus et arthritide laborans Cæsar
haud quidem sine requie vet intervallö,
sed temporibus certis ac periodis,
propter vitiosum corporis humorem
dolores patiebatur intolerabiles,
dum se per corpus morbus eircumageret.
Igitur verno tune instante tempore,
cum angeretur solitis doloribus,
novum audacter tentavit remedium,
quod ipsi summum attulit discrimen:
fervidas enim admodum ferri laminas
utrique cruri et pedibus imponens
inussit grave carnibus cauterium.
Et sedatis quidem parumper doloribus
non sine conviciis omnes Asclepiadas
procul a se facessere jubebat Cæsar:
verum cauterii posthine inflammatio
dolorque pedum Cæsarem cruciabat;
revocatique medici sunt celeriter,
quos omnes haud vanus invasit timor,
ne probibitus quominus in pedes flueret
solitus humor sanguinis et saniei,
in corporis præcipuis stagnaret partibus,
ægrumque subitanea morte opprimeret,
alque ad extraneas sceptrum abiret manus,
Sermo hic fiebat apud reginam maxime,
quæ masculum hæredem haud pepererat,
sed feminarum tantum par aliarum,
quarum jam erat utraque sponso vidua.
Irene natu major juneta fuerat
splendidis sane nuptiis Andronice,
progeniem suam trahenti de Contostephanis;
sed is abrupit vitam ob suam molktiem.
Junior æque nupta fuerat Anna
Comnenorum surculo Isaacio,
qui apud Masos obiit in vinculis,
ut nostra historia desuper narravit.
Atque ita Cæsaris se res habebant:`
qui male firmus adhuc Byzantio excedens
Thessalonicam contulit se in urbem:
inde perrexit contra Chrysum Blacham
qui Strummitza oecupata cum vicinia,
tenensque quoddam, veluti regram suam,
peridoneum, munitissimum et sublime
ingens castellum cui nomen Prosacon,
quod ars certatim cum natura effecerat
bellantibus inaccessum inexpugnabile,
Romanæ illic proximis ditionis flaibus
grave imminebat malum et exitiam.
Accedens ergo Prosacon imperator
cum florente exercitu et permiro,
PG 143:243
EPHRÆMII CHRONOGRAPHI
consertaque gravi cum Mœsis pugna,
vi nitebatur debellare Chrysum,
ejusque arcem armis occupare.
Post multam autem cædem ac laborem”
ad pacis conditiones respexit Chrysus,
se Cæsari nimirum fore subditum,
si retinere lanc sibi liceret arcem,
et si daretur regia de stirpe uxor.
Sic re confecta Cæsar discedens Prosaco,
regressus est ad urbem Constantivi,
Exin Romano imperio fidem fregit
perfuga Ibanens in Philippi urbe,
detrimentisque affecit nostros plurimis:
nam et acie sæpe discessit victor,
Cammytze quoque capto protastratore,
et incursavit ŋostræ ditionis urbes
quæ sunt Boleron versus usque Xanthiam,
omnia late diripiens, agens, ferens:
vir sine dubio præditus ferino corde,
rabidí cauis iustar Romanos allatrans;
qui eo vesmi furorisque evasit,
ut milites Romanos in prælio captos
frustatim ense cæderet in convivio,
Quare imperator abiens Byzantio
semet Orestis contulit ad urbem:
cumque rebellem cerneret fortem admodum,
Romanos autem semet comitantes
prælio abhorrere alque metu exanimes,
inops consilii curis æstuabat,
Igitur conditiones rebelli obtulit,
armorum pugnæque interim non immemor;
exercitumque omnem secum trahens
contulit se in provinciam Philippopoleos,
ibique castrum cepit vi Stenimachum,
ubi Barbarorum erat ingens numerus,
quos urbem populatus captivavit,
Deinde capto falsis promissionibus
crudeli Huanco, pessimo adversario,
victor reversus est Constantinopolim.
Regnante Alexio de Comnenis Angelis,
Joanue autem Camatero Ecclesiæ
sacrum tenente solium Byzantinæ,
novum emersit spuriumque dogma,
cujus magister erat el creator
monachus quidam dictus Sicidites,
infima vere blaterans et ventriloquus,
Nam controversia exorta utrum dicere
ino et diserte credere nos oporteat,
corpus Dominicum in mysteriis sumptumi
incorruptivum esse, ut post passionem
admirandamque anastasim; an corruptivuut
quale ante mortem fuerat ac passionem;
altera pars aiebat incorruptivum,
freta doctrinis atque testimoniis
cati Cyrilli et Patris Chrysostomi,
Eutychiique Byzantini præsulis,
et Nyssenorum phosphori Gregorii,
qui scripto suo suadent magisterio,
istud a nobis sumptum in mysteriis
Καὶ συγκροτήσας καρτερήν Μυσοίς μάχην
6465 Σπουδὴν ἐτίθει τοῦ Χρύσου κατισχύσει,
Ελεῖν τε καὶ φρούριον αὐτοῦ τοῖς ὅπλοις.
Μετὰ φόνον γοῦν καὶ κάματον μυρίον
Εἰς συμβάσεις, βλέψαντος αὐτῷ τοῦ Χρύσου
Τοῦ καθυπείκειν βασιλεῖ διὰ βίου,
6470 Ερυμα κατέχειν βασιλεῖ διὰ βίου,
Καὶ σύζυγον σχεῖν ἐκ βασιλείου γένους,
"Αναξ μεταστὰς τῶν μερῶν τοῦ Προσάκου,
Εἴσεισιν αὖθις τήν πόλιν Κωνσταντίνου.
Αφίσταται δὲ τοῦ κράτους 'Ρωμαΐδος
6475 Πρόσφυξ Ι6αγκὸς ὢν ἐν Φιλίππου πόλει,
Καὶ πλεῖστα δεινῶν Αύσονας κατειργάνει,
Καὶ στρατιὰν ἥττησεν αὐτῶν πολλάκις,
Ελὼν πρωτοστράτωρα Καμμύτζην μάχη
Ἐπιδραμὼν δὲ καὶ πόλεις Ῥωμαΐδος
6480 Τὰς πρὸς Βαλερὸν μέχρις αὐτῆς Ξανθείας,
Καὶ πάντα μυσῶν, ᾗ φασι, λείαν δράσας·
Ανὴρ ἀτεχνῶς αἱμοχαρής καρδία,
Κύων μανικός καθυλακτῶν Αὐσόνων·
ὓς ἐς τοσοῦτο μανίας εληλάκει,
6485 Ως συσχεθέντας Λυσόνων κατὰ μάχην,
Τέμνειν μεληδὲν ἐν πότῳ ξιφειδίῳ.
Οθεν βασιλεὺς ἀπάρας Βυζαντίδος
Ορεστιάδα καταλαμβάνει πόλιν·
Ορῶν ἀποστάτην δὲ δύσμαχον πάνυ,
6490 Καὶ συνὸν αὐτῷ Ῥωμαϊκόν τι στίφος
Πρὸς συμπλοκὴν φρίσσον τε καὶ θνῆσκον δέει,
Εξηπορεῖτο φροντίσι προσανέχων.
Πλήν προϋκαλεῖτο πρὸς φιλίαν ἐνστάτην,
Μηδὲ στρατιᾶς ἀμελῶν καὶ τῆς μάχης"
ν; Καὶ παραλαβὼν τὰς δυνάμεις τὰς όλας
Καὶ τῆς Φιλίππου τὴν ἐπαρχίαν φθάσας,
Στενέμαχον φρούριον εἷλεν ἐκ μάχης,
Ενθα συνῆκτο βαρβάρων πλείστον στίς,
Οὓς κατεδουλώσατο, πορθήσας πόλιν·
6500 Έπειτα συσχὼν ἀπάτη, ψευδορκίοις
Ἰσαγκὸν ὠμόν, δύσμαχον, κακεργάτην,
Εἴσει σε καλλίνικος τὴν Κωνσταντίνου.
Τούτου κρατοῦντος Κομνηναγγελωνύμου,
Ιωάννου δὲ Καματηροῦ τὸν θρόνον
6305 Βυζαντιάδος ἐθύνειν εἰληχότος,
Δόγμ᾽ ἀνεφύη καινοφανὲς καὶ νόθον,
Γεννήτορά τε καὶ διδάσκαλον φέρου
Τινά μοναχὸν Σικιδίτην τούπίκλην,
Λαλοῦντ' ἀληθῶς ἀπὸ γῆς καὶ κοιλίας.
6510 Ζητήσεω; οὔση; γὰρ εἰ χρὴ καὶ λέγειν
Νοείν τε σαφῶς σῶμα Χριστοῦ Δεσπότου,
"Ο ληπτόν ἐστιν ἡμῖν ἐν μυστηρίοις
Αφθαρτον εἶναι, καθάπερ μετὰ πάθος
Καὶ θείαν ἀνάστασιν, ἢ φθαρτόν λέγειν
6515 Ὁποῖον ἦν πρὸ θανάτου καὶ τοῦ πάθους
Αφθαρτον οἱ μὲν ἀπεδείκνυον τόδε,
Διδασκαλικαῖς χρώμενοι μαρτυρίαις
Σοφοῦ Κυρίλλου καὶ πατρὸς Χρυσοστόμου,
Ευτυχίου τε ποιμένος Βυζαντίδος,
6520 Καὶ Γρηγορίου φωσφόρου Νυσσαίων
Οἵπερ παριστάνουσι διδασκαλίαις
Εκείνο σώμα Δεσπότου πεφυκέναι
PG 143:245
Τὸ νῦν πρὸς ἐστίασιν ἡμῖν τυγχάνου
Ο κρεῖττον ὀφθὲν θανάτου μετὰ πάθος
6525 Ζωῆς κατῆρξεν ἀφθίτου βροτῶν χάριν
Οὗ κἂν μέρος τις τυγχάνη δεδεγμένος,
Απαν λαβὼν ἄπεισι σῶμα Κυρίου,
CESARES.
Καὶ προσθεουργεῖ τοὺς μετασχόντας ξένως.
Οἱ δ' ἐκ μερίδος τῆς ἐναντίας πάλιν
6530 Ἔφασκον αὐτὸ μηδὲ τύπου παρέχειν
Σεπτῆς μακαρίας τε παλιοζωΐας·
Τελούμενον δὲ θυσίαν μόνην φέρειν,
Καντεῦθεν ἄνουν, φθαρτόν, άψυχον πέλειν,
Καὶ τὸν μετασχόντα δὲ λαμβάνειν μέρος,
6535 Οὐχ ἅπαν τὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ Δεσπότου
Εἰ γὰρ, φασὶν, ἄφθαρτον ὑπῆν καθόλου,
*Ην ἂν ἀναφᾶς, ἀθέατον τοῖς ὅλοις.
Τοιαῦτα συνείροντες οίδε δυστρόπως,
Απλουστέρους ἔπειθον ὑπείκειν σφίσι.
6540 Τῇ κρείττονι δόξῃ δὲ προστεθεὶς ἄναξ
Ενα φθινύθειν τηνάλλως τοὺς θατέρας.
Μυσῶν γένος κάκιστον εἰς συμμαχίαν
Στέφος Κομάνων προσλαβόν παριστίων
Χώρας ἐπῄει Ρωμαϊκὰς ἐκτρίβον
6545 Καὶ λείαν ἀμύθητον αἰχμαλωσίαν
Καὶ σκύλα πλεῖστα κερδάναν ὑποστρέφει.
Καὶ τοῦτ᾽ ἂν εἶχεν εἰσαεὶ ὁρᾷν ἐξ ἔθους,
Εἰ μὴ τὸ Χριστώνυμον εὐσεβές φύλον
Τῶν 'Ρὼς ἀπεῖρξε σφας κακῆς προθυμίας
6550 Ο γὰρ Γαλίτης ήγεμών παραινέσει
Τοῦ ποιμενάρχου Ρωσικῆς Ἐκκλησίας
Στίφος στρατιᾶς ἡλικώς ὡς μυρίον
Ἐπῆλθε τῇ γῇ τῶν Κομάνων ἀθρόον,
Καὶ χώραν ηφάνισεν αὐτῶν ἐσχάτως·
6555 Καὶ τοῦτο δράσας πλειστάκις φιλοφρόνως
Εἰς εὐσεβῶν καύχημα τῶν Χριστωνύμων,
Σφᾶς συμμαχεῖν ἔπαυσε Μυτοίς βαρβάροις.
Καί τις Κομνηνῶν ἐκφυείς Ιωάννης
Ανὴρ πιθώδης σωματικὴν τὴν πλάσιν
6560 Προκοίλιός τε καὶ λιπόκρεως λίαν
Παχὺς ἐπίκλην ἐκ θέας φερωνύμου
Αντάρας ώπτο βασιλεῖ κατὰ πόλιν
Νεὼν γὰρ εἰσδὺς τὸν Θεοῦ θεῖον μέγαν
Καὶ τῶν περὶ τράπεζαν ᾐωρημένων
6565 Στέφανον ἐνθεὶς τῇ κρατὶ παρανόμως,
Στεφανίτης έξεισι τοῦ θείου δόμου
Καὶ σὺν φρατρίᾳ καὶ συνιστόρων στίφει
Οντων ἐπισήμων τε λαμπρῶν ἐκ γένους,
Εἴσεισιν εὐθὺς εἰς παλάτιον μέγα,
6570 Τοῖς βασιλικοῖς ἀναδούμενος κρότοις·
Καὶ βασιλείου καθίσας ἐπὶ θρόνου
Τινάς εδωρήσατο λαμπραῖς ἀξίαις.
Ο συρφάκων όχλος δὲ καὶ τῶν ξυγκλύδων
᾿Ανὰ στενωποὺς ἀμφόδους Βυζαντίδος
6575 Πρὸς δ' αὖ ἀγυιὰς ἐκτρέχοντες, λιμένας
᾿Ανηγόρευον Αὐσόνων βασιλέα
Ελευθέρῳ στόματι τόνδ' Ιωάννην,
Τιθέντες εἰς ἅρπαγμα λαμπρὰς οἰκίας.
Νυκτὸς δὲ χανδὸν ἐμφορηθεὶς ἀκράτου
6580 Παχύς φρένας κλησίν τε τύραννος νέος,
Ανείς τε πύλας ἀνέτους ανακτόρων
▲ Domini corpus prorsus esse ejusmorli,
quale devicta morte post passionem
æternam accepit vitam nostri gratia:
neque aliquantam partem nos percipere,
sed universum Christi corpus Domini,
a quo sumentes sanctificamur mire.
Verum contrariæ partis defensores
dicebant ipsum baud præferre typum
sacrae ac beatae Domini anastaseos,
sed sacrificium unice mysterio fleri;
hinc corruptivum, sine sensu, exanime.
nobis autem sumi partem tantum,
non universum corpus Christi Domini:
nam si hoc esset prorsus incorruptivum,
nec palpabile fore nec visibile.
Hæc isti falso blaterantes ore
imperitiori turbæ faciebant fucum:
sed imperator obsequens meliori dogmati
sivit contrarios frustra laborare.
Pessima gens Mœsorum cum socia manu
accolarum Danubii Comanorum
terras Romanas incursabat vastans,
prædamque agebat plurimam et captivos,
quibus ditata in patriam se recipiebat.
Atque id deinceps semper actura fuerat,
nisi Rossorum pia gens Christiana
cohibuisset Barbaros a maleficio.
Galitza quippe princeps, adhortante
Ecclesiæ summo Rossicæ pastore,
plurima militari coacta manu,
in Comanorum agrum repente irruit
eumque extrema affecit vastitate:
quod cum egisset sæpe amico animo
ad solatium piorum Christianorum,
Comanicum auxilium Mosis abstulit,
Joannes quidam de Comnenis genitus,
corporis mole doli formam referens,
projecto ventre, carnibus pinguissimis,
nomine idoneo dictus vulgo Crassus,
Cæsari se rebellem in urbe præbuit.
Ingressus enim templum Dei maximun),
coronam ex iis quæ mensa pendebant sacra
ausu scelesto imposuit in capul suum,
atque ita coronatus templo exiit:
et cum favente conspirato globo
bominum splendidorum de classe nobili,
recta processit ad palatium magnum,
plausibus concrepantibus in morem regium;
mox cum regali consedisset throno,
splendidis quosdam donavit dignitatibus.
Miscella vero populi colluvies
per angiportus, vias vicosque urbis
perque plateas currens alque portus
Romanum proclamavit imperatorem
Tibera lingua ciamitans hune Joannem;
et simul opulentas spoliabat domos.
Verum sequente nocte mero oppressus
crassus hic mente et nomine tyrannus,
regiæ patentibus per socordiam januis,
PG 143:247
dum ejus per urbem esset dilapsa cohors,
a Cæsaris militibus repente captus
calamitosum caput ensi obtulit.
Cammytzes quoque protostrator, tentum
quem supra dixi în vinculis apud Mœsos,
effracto sibi Chrysi manu carcere,
cum hoc conspirans defecit a Cæsare,
et. Pelagoniam cunctam occupavit:
tum etiam cepit Prilapum levi nisu,
atque Thessaliæ dominum se gessit:
mullo obsistente demum commovit Helladem,
rebellemque fecit Peloponnesum.
Tum et rebellis alius repente apparuit
(tanquam illi quondam. gigantes sparti)
Joannes Cyprius vulgo Spyridonases,
boc habens cognomentum paterna ex domio,
fœdum quid visu, moribus et corpore,
oculis homo strabis, arte opifes,
humili sorte genitus et terræ filius,
Cæsaris olim palatinus famulus,
interioris fisci custodiæ impositus:
exin Smolenam præfectoram nactus,
inexspectata dignitate elatus
ad apostasia proruit vesaniam.
Tertiam habebat Cæsar tunc miseriam,
suetos sibi podagræ dolores.
Bifariam igitur distributo exercitu,
partem ducendam contra Spiridonacem
genero Alexio tradidit Palæologo:
alteram vero traditam Cleopolit
ad debellandum misit Gammyrunn Boston.
Prælio conserto utrumque rebellem vicit,
ejecitque imperio eum Dei ope:
et Chrysum quoque pepulit Strainmitza.
Adhuc Alexio retinente imperium,
Asanis atque Petri Mœsorum frater
in principatu patriæ successor
Joannes arma extulit contra imperiam:
statimque aggressus cum plurimo exercita
in Rhodopeiis jugis Constantiam urbein
bene munitam fastigiisque impositam
facili prælio sibi vindicavit.
Hujus dejectis moenibus, scelestus homo
Varnam perrexit urbem ad mare sitam,
quam continenter tribus diebus quatiens,
denique captam exæquavit solo,
ejusque cives in subjecta fossa
hic dæmon obruit vivos, heu dolorem!
Sabbati magni et benedicti die,
Christi sacram passionem nit reveritus:
tum demum in suam patriam est reversus.
Nunc opus haud inepto traga:do foret,
qualis sum ego, ut caneretur digne
calamitatum pelagus et abyssus,
malorum inquam Ilias et tragoedia,
quæ Constantini simul urbi contigit:
imo opus foret contra summo vate
Οπλιτικῆς φάλαγγος ἐσκεδασμένης
Ἔλαθεν ἁλοὺς ὁπλίταις βασιλέως,
Καὶ τὴν κεφαλὴν ἐκκοπεὶς παναθλίως·
6585 Καὶ δέσμιος δὲ πρωτοστράτωρ Καμμύτζης
Ον φθάσας εἶπον τοῖς Μυσοῖς ἡλωκέναι
Εἰρκτῆς τε δεσμῶν ἐκλυθεὶς παρὰ Χρύσου,
Σὺν τῷδ᾽ ἀπεστάτησεν Αυσόνων κράτους,
Καὶ κατακρατεί Πελαγονίας όλης
6590 Συνέσχε καὶ Πρίλαπον ἄστυ ῥᾳδίως,
Κατατυραννεῖ Θετταλικών χωρίων,
Παρακινεί τα ράστα καὶ τὴν Ελλάδα,
Παλίμβολον τίθησι Πέλοπος κλίμα.
Πρὸς τῷδ᾽ ἀποστάτης με δεύτερος πάλιν,
6595 Σπαρτούς κατά γίγαντας, αίφνης ἀνέφυ
Ιωάννης Κύπριος Σπυριδωνάκης,
Τοὐπώνυμον σχὼν ἐκ πατρώας ἑστίας·
Αἰσχρός τις είδος ἡλικίαν καὶ τρόπους,
Χειρωνάκτης τέχνην τε, τὰς ἄψεις στράβων,
6000 Τύχην χαμερπής και χθόνιος παντάπαν,
Υπηρετῶν ἄνακτι τὰ κατὰ δόμους,
Φύλαξ ταμείων τῶν ἔσω τεταγμένος·
Εἶτα Σμολένων κλίμα λαχών διέπειν·
*Ος κατεπαρθεὶς ἀξίαις παραλόγοις
Ηρθη πρὸς ἀπόνοιαν ἀποστασίας.
6605 Υπὴν βασιλεῖ καὶ κακὸν τρίτον τότε
Ειωθάς οἱ νόσημα της ποδαλγίας.
Στρατευμάτων τοίνυν διελὼν τῶν εἰς δύο,
Τὸ μὲν παρέσχε κατὰ Σπυριδωνάκου
Γαμβρῷ Παλαιολόγῳ τῷ ᾿Αλεξίῳ
€ 6610 Τὸ δ' εἶχε πέμψας Ινοπολίτη πάλιν
Εἰς ἀντίμαχον κατά Καμμύτζη μάχην.
Καὶ συμβαλὼν ἥττησε τοὺς ἀποστάτες
Καὶ φυγάδας τέθησε τῷ Θεοῦ σθένει.
Καὶ Χρύσον ἀπήλασε χώρας Στρουμμίτζης.
1615 Εφ' ἡμερῶν τούτου γε τῆς κραταρχίας
Ιωάννης έξεισι μυσαρχηγέτης
Σύναιμος Ασὰν καὶ Πέτρου τῆς Μυσίας
Μετὰ στρατιάς κατὰ 'Ρωμαίων όρων,
Καὶ διαλαβὼν ὁπλιτῶν πολλῶν ἔλαις
6620 Κατά Ροδόπην την Κωνστάντιαν πόλιν
Ὠκισμένην εὖ καὶ κολώνειαν πόλιν,
Ταύτην παρεστήσατο ῥᾷστα τῇ μάχης
Καὶ κατορείψας τὸν περίβολον τάλας
Εἰς Βάρναν ἧκε τὴν παράλιον πόλιν,
6625 Καὶ τήνδε τρισὶ κατασείσας ἡμέραις
Παραλαβών τε κατεδαφίσας άμα,
Καὶ τοὺς ἐν αὐτῇ καταχώσας, φεῦ πάθους!
Ζωοὺς ἀλάστωρ παρακειμένῃ τάφρῳ
Κατὰ μέγα Σάββατον εὐλογημένον,
6650 Μηδὲν σεβασθεὶς τὰ Χριστοῦ θεῖα πάθη,
Ἐκεῖθεν ἀνέζευξεν εἰς τὴν πατρίδα.
Φαῦλον τραγῳδὸν οὐκ ἔδει παριέναι
Τοιοῦτον οἷος ὢν ἔγωγε τυγχάνω,
Εἰς συμφορῶν πέλαγος εἰς τόσον βάθος
6535 Τραγωδίας τε καὶ κακῶν Ἰλιάδος
"Α πάντα συμβέβηκε τῇ Κωνσταντίνου·
᾿Αλλ' ὅστις ἂν ἡμελλεν ἐκ διαμέτρου
(ινουπολίτης Joannes hic dicitur a Niceta lib. 111, 7, nempe urbis OEuci civis.
PG 143:249
CESARES
"Απαντα νικᾷν τραγικὸν πρὸς τὸ κλαίειν
Καὶ δραματουργὸν συμφορῶν ἀνθρωπίνων,
6640 Οἷοί περ όντες τυγχάνουσιν ἐκτόπως
Σοφοκλεῖς, Αἰσχύλοι τε σὺν Εὐριπίδαις·
Πίσυνος ὢν ὅμως δὲ κἀγὼ τῷ λόγῳ,
Αὐτοῦ διδόντος, ἐξερῶ τι πρὸς σθένος.
Καθεῖλεν ᾿Αλέξιος Κομνηνός κράτωρ
6645 Σύναιμον Ἰσάκιον ἀρχικού θρόνου
Καὶ τάχ᾽ ἂν ὑπῆν συμφέρον κραταρχία,
Εὲ τοῦδε μηδὲν φυλακῆς κατημέλει.
Νυνὶ δὲ διάγοντι τῷδ' Ἰσακίῳ
Κατά γε διπλούν κίονα Προποντίδος,
6050 'Ανεύθυνον ξύμπασιν ἦν προσιέναι
Καὶ καθομιλεῖν, πάντα τε δρᾶν ἀνέδην.
Διακόνοις οὖν Ιταλοίς κεχρημένος,
Ανδράσι φίλοις, γράμματ' ἐκπέμπει λάθρα
Φίλῃ θυγατρὶ τῇ συνεύνῳ Φιλίππου
6035 ᾿Αλαμανῶν ἄρχοντος εὐτυχῶς τότε
Δηλοῦν τά οἱ ξύμπαντα συμβεβηκότα
Κἀκεῖθεν ἀντίγραφα προσδεδεγμένος,
Πέμπει πρὸς αὐτὴν ᾿Αλέξιον υἱέα,
Ὃν καὶ λιπεῖν ἤλπιζε κληρούχον στέφου;,
6660 λαθόντα τὴν αἴσθησιν οἷς τούτου λόγος.
Όπως δὲ λαθών διέδρασε, λεκτέον·
Οὗτός γε συνέξεται τῷ στεφηφόρω
Στράτευμα κινήσαντι κατά Καμμύτζη
Εἰς δ' οὖν Δημοκρατιαν σκηνημένου
6005 Απῴχετ' αὐτὸς ἀποδρὰς πρὸς ᾿Αθύραν.
Ἐφάλκων δὲ νηὸς εὐρείας πάνω
Ελλησποντίαις πηγαίς καθωρμισμένης
ΤΗ; ἡγεμὼν ἦν ἐκ Λατίνων Πισσαίος
Προευτρεπισθὲν εἰς δοχὴν τοῦ δραπάνου,
6670 Ελεῖ κατάραν ἐξεπίτηδες τότε,
Ηρπανὸς ἐξέπλευσε τὸν νεανίαν,
Καὶ πρὸς μέγ' ἀπήνεγκε πλοῖον Λατίνου.
Ἐπεὶ δὲ ἄρασμὸς διέγνωστο τοῦ νέου,
Στείλας ἐρευνᾷ βασιλεὺς πλοῖον μέγα·
6675 Οὐδὲν δὲ καὶ δράσαντες ἀπεσταλμένοι,
Παλίνδρομοι φθάνουσι πρὸς βασιλέα.
Κειράμενος γὰρ εὐφυῶς οὗτος κόμην,
Εσθήμασί τε σχηματισθεὶς Λατίνων,
Ειλούμενος τ' αὖ ἀναμὶν αὐτῶν ἄλλων,
6(80) Αγνωστος ἦν ἅπασι καὶ τοῖς εἰδόσιν.
Οὕτως ἀποδράς ᾿Αλέξιος, ὡς ἔφην,
Πρὸς κασιγνήτην ἐν Σικελίᾳ πλέει,
Καὶ τῇδ᾽ ἐποφθεὶς ἐκτραγῳδεῖ τὰ πάθη·
Ἡ δ᾽ ἐκλιπαρεῖ τὸν σύνευνον ἀμῦναι
Φίλφ τε πατρὶ δυστυχῶς πεπραγότι
Καὶ συγγόνῳ πλάνητι γυμνῷ τ' ἀστέγῳ.
Ταῦτα μὲν οὔπω συνέκυρσε τῷ τότε·
Υπήν δ' ἐρινούς φθαρτικὴ καὶ πρὶν πόλει,
Ερίκος τις Δάνδουλος δούς Bενετίας,
βύθι) Ανὴρ ἀγέρτης καὶ παλαιός κακίαν,
*Αδερ ἀλιτήριος. Αὐτάνων λύμη,
ὺς ὑποτύφων ζώπυρον βασκανίας
Εναύσματ᾽ αὖ μήνιδος ένδοθεν φέρων
ὡς ἐν σποδιᾷ τῆς ἑαυτοῦ καρδίας
6695 Τῆς δῆθεν, ὡς ἔφασκεν, εἰς συμφυλέτας
Παρ' Αυτόνων πρὶν ζημίας παροινίας,
▲ qui quenſvis superaret plorando tragicum
humanarumque actorem miseriarum;
quales fuerunt scilicet illi eximil
Sophocles Eschylusque atque Euripides.
Verum et ego fretus facundiæ viribus,
harum ope aliquid conabor fari.
Comnenus Cæsar expulerat Alexius
germannın Isaacium regali throno;
idque fortasse fuerat imperio utile,
nisi custodiam pulsi neglexisset.
Nunc cum Isaacius domum habitaret
ad duas columnas sitam in Propontide,
erat cuique liberum accedere,
colloquia atque negotia audactér agere.
Ergo Isaacius asus ministris Italis
amicis sibi viris, arcanas Htteras
mittit ad filiam suam Philippi uxorem
tunc Alamannis imperantis feliciter.
In his significabat fortunam suam:
receptisque illine vicissim litteris
mittere Alexium filium ad ipsam statuit,
(quem et sperabat regni hæredem linquere)
clam illis scilicet qui observabant juvenem.
Sed ut latuerit fuga, juvat eloqui.
Profectus hic cum Cæsare nuper fuerat
bellum Cammytzæ, ut diximus, inferenti:
cum autem Damocràniæ mora &erat,
fuga adolescens contulit se Atbyram.
Cumque famulus lembus ingentis navis
cujus navarchus erat Pisanus civis,
ad Hellesponti caput progressus esset,
paratus nempe ad excipiendum profugum;
repente admotus Athyræ littoribus
recepto adolescente altum tenuit,
atque ad Pisani navem eumdam transtulit.
Sed mox ut fnga innotuit adolescentis,
navigium magnum Cæsar scrutari jussit
ministros a se missos; sed isti tamen
að eum reversi sunt negotio iufecto,
Etenim apte tonso capillo juvenis.
vestimentoque simulans se Latinum,
cum se permiscuisset turbæ nauticæ,
cunctis vel familiaribus fuit incognitus.
Sic fuga elapsus, ut dictum est, Alexius
ad sororem confert se in Siciliam,
atque apud illam casus fet domesticos;
quæ sponsum exoravit ut viudex fierąt
parenti suo tam gravibus oppresso malis,
fratrique nudo, exsuli et sine laribus,
Dum hæc peragebantur, Erinnys alia
exitiosa Byzantinæ urbi
dux Venetiarum erat Ericus Dandulus,
vir fraudulentus, veterator pessinus,
Ader exsecrandus, imperii pestis,
qui arcanam flammam nutriens livoris
atque odii fomitem jamdiu gerens
tanquam sub mentis cinere repositum,
oh suis illata, ut aiebat, civibus
a nobis detrimenta atque injurias,
PG 143:251
auræ secundæ flabrum exspectabat
ut suæ malitiæ facem inflammaret
maximam, luculentam et septemplicem
contra Romani columen imperii.
Tunc ergo idoneam nactus occasionem,
facem ingentium sustulit irarum,
suppeditante tempore materiam ignibus.
Is conspiratos habuit ad facinus
viros toparchás nobiles Latinos
in Palæstinam mox navigaturos
ob liberandum Domini sepulcrum.
Cum his ad nostram conjuravit luem.
Erant hi bellica virtute insignes
Montisferrati dignitate marchio
nomine Bonifacius, vir fortissimus,
Balduinusque comes provinciæ Flandriæ,
iusuper sancti Pauli Ericus comes,
prætereaque Pleæ Doloicus comes,
cum audacibus aliis viris plurimis.
Ac navigia universæ prope classis
constructa sunt Venetiis per triennium:
celeres naves decem supra centum,
equis vehendis, optime compactae:
sexaginta præterea triremes.
Tum et rotundæ sunt collectæ naves
undique versum ex Italiæ oris
perample molis ad septuaginta:
quibuscum erat prodigiosum quoddam
maximum quotquot umquam visa fuerant
navigium, cui mundi nomen fecerant.
Implerunt autem classem mille equites
armati omnes, imo cataphracti:
scutati autem milites centam mille
in varios armaturæ distincti ordines;
plerique tamen erant ballistarii.
Jam cum parata esset ad cursum classis,
tunc dilatavit fauces abyssus mala,
¡nhorruit procellosum ærumnæ mare,
incubnitque urbi malorum cumulus.
Infaustus namque Alexius Isacii fil:us
imperatoris quondam Byzantini,
is qui clam antea fugerat ex urbe,
litteris papæ senioris Romæ
atque Alamanniæ regis communitus,
navigaturis adfuit in Palæstinam,
petens reverti in patriam cum ipsis,
suffragio adjutus, inquam, et papæ et regis,
qui se prædictis viris habituros
gratiam aiebant, siquidem reponerent
adolescentem in paterno imperio:
præter quam quod innumera pecunia
idemmet et officio gratus foret,
si illorum ope imperîum reciperet.
Callidi homines variisque agendis
exerciti negotiis tunc exceptum
simplicem puerum, fraudibus expositum,
Εὐκαιρίαν πνεύματος ἦν ἀναμένων
Ως πυρσὸν ἀνάψειεν αὐτοῦ κακίας
Περιφανή, μέγιστον ἑπταπλασίως
6700 Κατά κραταρχίας τε καὶ 'Ρωμαΐδος.
Δραξάμενος γοῦν τηνικαῦτ᾽ εὐκαιρίας
Τὴν πυρκαϊὰν ἦρεν εἰς μέγα φθάνου.
Υλην χορηγοῦντος δὲ καιροῦ τῷ φθόνῳ
Συνωμότας σχὼν εἰς σύναρσιν κακίας
6705 "Ανδρας τοπάρχας εὐγενεῖς ἐκ Λατίνων
Ἐκπλεῖν ἑτοίμους εἰς Παλαιστίνης όρους
Πρὸς ἐκδικίαν μνήματος ζωηφόρου
Βουλεύεται δὲ κατὰ Ῥωμαίων σφίσιν.
Οὗτοι δ' ὑπῆρχαν ἀρεῖκοὶ γεννάδα:
6710 Μοντησφεράντης μαρκέσιος ἀξίαν
Κλῆσιν Βονιφάτιος, ἀκμαῖος σθένος,
Βαλδουίνος κόμης τε χώρας τῆς Φλάντρας
Πρὸς δ᾽ αὖ Ερίκος ἁγίου Παύλου κόμης
Καὶ Δολόϊκος κόμης της χώρας Πλέης"
6715 Πλείστοις σὺν ἄλλοις ἀνδράσι τολμητίαις.
Πλοία δ' ετύχθη παντὸς ὡς εἰπεῖν στόλου
Εἰς Βενετίαν ἐν τρισὶν ὅλοις χρόνοις·
Δρόμωνες ἵππων εἰσδοχεῖς πρὸς τοῖς δέκα
Εκατόν εὖ πως τῇ τέχνῃ πεπηγμένοι,
6720 Εξήκοντα ντές τε τριήρεις πάλιν.
Ἔτι δὲ συνήλιστο πλοῖα στρογγύλα
Πανταχόθεν μέγιστα τῆς Ἰταλίας
Πληροῦντ' ἀριθμὸν ὑπὲρ ἑπτάκις δέκα·
Οἷσπερ συνηρίθμητο πλοίόν τι τέρας
6725 Πελώριον, μέγιστον ὧν ποτ' εἶδέ τις,
Κόσμος σφίσιν οὕτω γ' επικεκλημένον·
Εἴσεισι τοίνυν ἵππος αὐτὰ χιλία,
Οπλοις γε κατάφρακτος εν ώπλισμένη
Ασπίς δ' ὁμοίως μυριάδες που δέκα
6730 Εἰς παντοδαποὺς ὁπλίτας τετμημένη
Εἰς τζαγρατοξότας δὲ τῶν ἄλλων πλέον.
Ως δ' ἦν πρὸς ἔκπλουν ηὐτρεπισμένος στο
[λος,
Ενταῦθα βυθὸς ἀνερράγη κακίας
Καὶ συμφορῶν θάλασσα κυματουμένη
6735 Επί κακῷ κακόν τι προσβάλλον πόλει
Δαλὸς γὰρ 'Αλέξιος τῆς Κωνσταντίνου
Ἰσακίου παῖς τοῦ βεβασιλευκότος
Ο πρὶν ἀποδρὰς λάθρα τῆς Βυζαντίδος,
Γράμμασι πάπα τῆς παλαιτέρας Ρώμης
6740 ᾿Αλαμανῶν τε ῥηγὰς ὠχυρωμένος,
Τοὺς ἐν στόλῳ πλέοντας εἰς Παλαιστίνην,
Ἐκπλεῖν σὺν αὐτοῖς ἠξίου πρὸς πατρίδα,
Συναξιούντων τῷδε ῥηγὸς καὶ πάπα,
Οι χάριτας ἔφασκον οφλήσειν αφίσιν,
6745 Ε: τουτί μειράκιον εἰς κραταρχίαν
Αὖθις ἐπανάξουσι τὴν φυτοσπόρου
Πρὸς τοῖσδ' ὑμᾶς καὶ τοῦτο σωροίς χρημάτων
Αμείψει γε καὶ θεραπεύσει τάχα,
Εἴπερ δι᾽ ὑμῶν ἀπολήψεται κράτος.
6750 "Ανδρες πανούργοι λοιπὸν εἰσδεδεγμένοι,
Πολυτρόποις πράγμασιν έντεθραμμένοι,
Παῖδά τιν' ἁπλοῦν, εὔκολον πρὸς ἀπάτην
Rectius sine dubio Nicetas 111, 9, scribit ἀσπὶς τρισμυρία sculati milites triginta mille.
|
PG 143:253
Σύμπλουν, όμοτράπεζον, ἀλήτην, ξένον,
Ορκοις ἀναπείθουσι συνθέσθαι σφίσιν,
6755 "Α μηδαμῶς πέφυκε δέξασθαι πέρας
CESARES.
Οὐ γὰρ θαλάσσας κατένευσε χρημάτων
Τούτοις παρασχεῖν, ἀλλὰ καὶ συμμαχίδας
Νέας τριήρεις πεντήκονθ᾽ ἅμ' ὁπλίταις
Κατ' ᾿Αγαρηνῶν ἀπόπλουν ποιουμένοις·
6760 Πρὸς τοῖσδ᾽ ἐπηγγείλατο, φεῦ ἀμαθίας (75)!
Εθῶν ἀνακαίνισιν ἀρχαίων πάτα,
Ἔθη νεοχμῶσαί τε τῆς Ἐκκλησίας,
Καὶ πίστεως δὲ παραποίησιν δρᾶται
*Ην στερατέαν κρίνουσι παίδες Λατίνων.
στις ᾿Αλλὰ τὰ πρυμνήσια λύσας ο στόλος
Πρὸς Ἰάδαρα τὴν πολίχνην κατάρας,
Ἐμάχετ᾽ αὐτοῖς, τοῦτο δόξαν Δανδούλῳ.
Ὣς δ᾽ οὖν παρεστήσατο φρούριον, στόλος
Επιδαμνίων ἐγκαθώρμιστες πόλει·
6770 Καὶ τοῖσδ᾽ ἀνηγόρευτο Ρωμαίων ἄναξ
᾿Αλέξιος παῖς Ἰταλεῖς ὁ συμπλέων.
Ταῦτα σαφῶς γνοὺς ὁ κρατάρχης Αυσόνων
Έρξατο σαθρὰς καὶ παλαιὰς τῷ χρόνῳ
Νέας τριήρεις ἀνακαινίζειν τέχνῃ,
6775 Εἰς είκοσιν μόλις αναριθμουμένα;"
Όρμου δ' ἀναχθεὶς ἐξ Ἐπιδάμνου στόλος
Τυχὼν ἐπιφόρου σε πνεύματος λίαν
Αύρας τε λαμπρᾶς ἐκ πρύμνης ποντιάδος,
Ἐφίσταται τάχιστα τῇ Κωνσταντίνου
6780 'Αστυπολιτῶν μήτινος κατειδότος
Σχεδόν κατάπλουν Ἰταλῶν ἐναντίων·
Καὶ τί με δεῖ γράφοντα μηκύνειν λόγον;
Γνόντες Λατίνοι δειλίαν τῶν Αὐσίνων
Οἷς σφας εώρων τῷ δέει τεθνηκότας
6785 Πιτνοῦσιν ἀκταῖς εὐχερῶς ἔξω φόβου
Στράτευμα δ' ἐξάγουσιν εἰς γῆν ἱππέων·
Νῆες δὲ πλοῖα καὶ δρόμωνες αὖ πάλιν
Πρὸς κόλπον εὐθὺς εἰαπλέουσι τὸν πρόσω.
Αλύσεως δὲ προσβαλόντες φρουρίω
679) 'Ενάλιοί τε καὶ χθόνιοι κυκλόθεν,
Ούς μὲν φυλάκων εἰργάσαντο φυγάδας
Οὓς δ᾽ αὖ θαλάσσης παρέπεμψαν τῷ βάθει,
Κατὰ μάχην κτείναντες ἀνθισταμένους.
Αλύσεως δ' ἔπειτα ραγείσης μέσον
6795 Εισρύεται πᾶς εὐχερῶς ἔνδον στόλος,
Καὶ κακὸν ἀνύποιστον ἦν ἀργαλέον·
Στράτευμα λοιπὸν ἱππικὸν πεζόν θ' ἅμα
Καὶ πᾶς προσέσχον τῷ Κοσμιδίῳ στόλος.
Στρατὸς δ' ἐκεῖ χάρακα πεζός πηγνύει,
68' Ο 'Επὶ πεφυκότος γε χώρῳ γηλόφου
Τάφρο περιδρόμω τε διειλημμένον
Σταυρώμασί τε ξυλίνοις ἐν τῷ μέρει
᾿Αφ' οὗ θεατὰ τὰ βασίλεια πέλει·
Ταῖς τόσε δ' αὖ ναυλοχεί πάλιν στόλος.
Ἦν οὖν τολοιπὸν καρτεράς μάχας βλέπειν
Εκατέρωθεν πολλάκις τῆς ἡμέρας.
Ανδρες δ' ὁπλῖται γεννάδαι στρατηγέται
Εύ οι βασιλεῖ καὶ προσήκοντες γένει,
Μετὰ στρατιᾶς ἱππικῆς πεζῆς θ' ἅμα
navis mensaeque socium, errantem, advenam,
juratis verbis adigunt spondere
quæ nunquain poterant exitum sortiri:
neque enim tantum maria pecuniæ
promisit se daturum, sed quinquaginta
cun auxiliari milite triremes
Agarenorum profligando bello.
Praeterea promisit, hen stultitiam!
restituturum prisca se papæ jura,
ritus Ecclesiæ nostræ reformaturum,
talem se denique in Græciam reducturum,
qualem Latini proftentur, fidem.
Postquam sublatis demum classis anchoris
ad parvam urbem ladara pervenit,
hane suadente expugnarit Danduło;
quam ubi cepit arcem, progressa classis
að Epidaurum urbem obvertit proras:
ibique est acclamatus Romanus Cæsar
puer Alexius eum Italis navigans.
His intellectis Romanus imperator
triremes putres et senio fatiscentes
instaurari jussit ab opificibus,
quæ vix viginti numero fuerunt.
Portu discedens Epidauri classis
ventis propitiia utens ad miraculuin,
quippe marina aura urgente puppes,
Constantinopolim tenuit celerrine,
nemine prope civium seiente adhuc
Italicorum hostium adventum.
Nec vero longas loquar per ambages:
Gnari Latini quàntus esset civium
metus, quo cunctos cernebant exanimes,
classem secure ac facile advertunt oris:
ipsi eum equis in terram desiliunt:
cuncta diversi generis navigia
An ulteriorem provebuntur sinam
usque ad castellum qaod Catenæ dicitur.
Sic oppugnantes terra marique urbem
partim custodes mœniuin ſugabantpartim classiarlos mari demergebant,
eratque cædibus inquinatum prælium.
Ut autem media fracta est catena,
omnis continuo classis introibat,
eratque malum nimium, ineſſabile.
Reliquus miles pedes equesque simul
tum classis etiam pergunt ad Cosmidium.
Ibi pedester miles castra struit
in eminentis stationis loco,
(e regione regii palatii)
quæ partim fossa circumducta munit,
partim decussim trabibus defiais:
cuncta item classis constitit in littore.
Tum vero utrinque Martis opus grave
per diem sæpe peragi vidisses.
Magnanimi correptis armis duces
bene volentes Cæsari vel stirpe proximi
cum peditatu simul equitatuque
Hoc loco schismaticum se demonstrat apute Ephrenius.
PG 143:255
Latinis resistebant forti animo:
EPHR.EMII CHRONOGRAPHI
portisque se efferebant ut ostenderent
bellicis viribus urbem non destitui,
neque se aleam pugnæ detrectare.
Profecto tum Romanos vidisses strenuos,
atque Mavortiæ memores virtutis;
præsertim ubi imperatoris gener
bellum ducatu regebat mirifico
Lascaris Theodorus in præliis leo.
Ilic enim pugnas fortiter sustentans
credebat, concidebat adversarius.
Quare collectus Latinus exercitus
terrestris et maritimus, proh rabiem diram!
impetu statuit capere Byzantium
si certe prævaleret; sin autem minus,
oblatis conditionibus hinc recedere.
Ergo Latini hostes in aciem prodeunt
atque naves promovent usque ad Petrimm;
grandes habentes in antennis scalas
funibus alligatas arte mira.
Arietem alii machinam objectant
solitum urbanorum flagellum monium,
et circumponunt homines armigeros,
nimirum ballistarios qui hostem verberent.
Tunc atrox exardescit ad moenia bellum
terrore plenum maximis conatibus.
Ariete expugnatore ruperunt facile
obversum mari murum; sed sunt repulsi
a nostris auxiliaribus qui in urbe erant.
At classiarii desuper e scalis
lapidibus feriebant, telis, gladiis
turrium custodes mœniumque vin lices,
brevique eosdem in fugam conjecerunt.
Deinde hostes mœnibus potiti
urbanis ignem domibus injiciant
inde a Blachernis ad ædem Evergetæ.
Tunc dirum casum cernens imperator
trepidationem lacrymasque civium,
horumque vereus maxime querimoniam,
ægre et coactus tandem in arma rapitur,
et cataphractus prodiens palatio
traxit nobilium equitam catervam
peditumque juvenum fortem manunr.
Et fortasse aliquod peracturus erat
ntile urbi facinus et imperio,
si cum hostibus manum conseruisset,
vel certe Lascari genero fortissimo
maxime optanti pugnam permisisset:
nunc conservandæ vitæ duin studet uriles
acceleravit urbi discrimen sammum.
Nam Cæsar armis samptis in speciem tantum
postquam se brevi armatum ostendit civibus,
mulla re digna gesta recessit statim;
et qui jucundus nuper in prælium venerat,
inox ignominia plenus ex eo discessit,
ucta Latinis hostibus audacia.
Cum recepisset ergo se in palatium
Romanus Cæsar Commenus Alexius,
utile sibi censuit ac necessarium
6810 Συνεπλέκοντο Λατίνοις εὐκαρδίως·
Τὸ μὲν παριστάνοντες ὡς ἔνδον πόλις
Οπλιτικὸν μάχιμον, εὐσθενὲς φέρει,
Τὸ δ' αὖ ἑαυτῶν ἐν μάχαις εὐανδρίαν·
Εν κ᾽ ἀθρεῖν ἦν οὐκ ἀγεννῆ τ᾽ Αὐσόνων
6815 Οὐδ᾽ ἀρετῆς ἀνδραγαθίας ξένα
Καὶ μᾶλλον ἔνθα γαμβρὸς ἦν βασιλέως
Μάχας στρατηγῶν καὶ διευθύνων ξένως
Θεόδωρος Λάσκαρις ἐν μάχαις λέων.
Οὗτος τολυπεύων γὰρ ἄριστα μάχας
6920 Έπληττε, κατέπληττε τοὺς ἀντιπάλους·
Συσπειραθὲν στράτευμα λοιπόν Λατίνων
Χερσαίον ὑδρατόν τε, φεῦ τῆς μαίας!
Ἔγνωκε δεῖν πως προσβαλεῖν Βυζαντίδι
"Ιν' εἰ μὲν ἰσχύσειεν· εἰ δ' οὖν, συμβάσεις
6825 Δράσαν, ἀπίῃ πρὸς κελεύθους ιδίας
Οἱ μὲν τολοιπὸν ἀντιμάχων Λατίνων
Πλοία φέροντες ἱστᾶσι πρὸ Πετρίων,
Διὰ κάλων κλίμακας ἴσχοντα ξένας,
Ἱστοῖς πρὸς ὕψος εὐτέχνως συνδουμένας
6830. Οἱ δὲ κριόν τεύχουσι μηχανήματι
Καθαιρετικὸν τειχέων πολισμάτων'
Κύκλῳ περιστήσαντες ἄνδρας ὁπλίτας
Τζαγρατοξότας εἰς μάχην ἀντιμάχων
Καὶ τηνικαῦτα συγκροτούσι την μάχην
6835 Ω; κρατεράν τε καὶ σφόδρα φρικαλέαν.
Ο τειχεσιπλήτης δὲ κριός ῥᾳδίως
Εῤῥηξε τεῖχος πρὸς θάλασσαν τὸ βλέπον
Κἂν ἀπεκρούσθη συμμάχοις τοῖς Αὐσόνων·
Πλοίοις δ' ἐνόντες ἐκ κλιμάκων ὑψόθεν
6840 Ἠφίεσαν λίθους τε κοντοὺς καὶ ξίφη
Φύλαξε πύργων καὶ προμάχοις τειχέων,
Καὶ πρὸς φυγὴν τρέπουσιν αὐτοὺς ῥᾳδίως.
Λοιπὸν κρατοῦσι τειχέων πυργωμάτων,
Καὶ πυρπολοῦσιν οἰκίας ιδρυμένας
6845 Ἐκ τῶν Βλαχερνῶν ἐς μονὴν Εὐεργέτου.
Ἰδὼν δὲ δυστύχημα τοῦτ' αὐτοκράτωρ
Καὶ συνοχὴν δάκρυα τῶν ὑπηκόων,
Μέμψεις δὲ τούτων εὐλαβηθεὶς καὶ πλέον,
Μόλις ἐπλίτης γίνεται καὶ σὺν βία.
0850 Τῶν βασιλείων δ᾽ ἐξιών ώπλισμένος,
Πλείστους ἐπεσπάσατο λαμπρούς ἱππέας,
Καὶ πεζικὴν φάλαγγα γενναίων νέων.
Καὶ τάχ' ἂν ἔργον εὐκλεὶς πέπρακτό οι
Σωτήριον πόλει τε καὶ κραταρχίᾳ,
6855 Εἰ συνεπλάκη τοῖς ἐχθροῖς ἐναντίος,
Η συμπλοκὴν Λάσκαρι γαμβρῷ γεννάδα
υργῶντι μάλα συγκεχωρήκει τότε
Νύν δ' ὑπὲρ αἷσαν ἡ στρατιᾶς δειλία
Εἰς ἔσχατον κίνδυνον ὦσε την πόλιν.
6860 Μόνον γὰρ εἰς ἔνδειξιν αὐτὸν ὁπλίσας
Μικρόν τε φανεὶς ὁ κρατάρχης ὁπλίτης,
Εὐθὺς ἀπεκρύψατο μηδέν τι δράσας
Ασπάσιος μὲν ἐξιών πρὸς τὴν μάχην,
Ἐπανιών δ' αἴσχιστος ἐκ μάχης τάχα,
6805 Θρασυτέρους θεὶς ἀντιμάχους Λατίνους·
Ομως ὑπεισοὺς τοὺς βασιλείους δόμους
Κομνηνός Αλέξιος Αυσονοκράτωρ,
ἔγνωκε δεῖν οἱ συμφέρον τε τυγχάνειν
PG 143:257
᾿Αντιφερίζειν μηδὲν ἀκμῇ κινδύνου.
6870 Έξεισι νυκτός τοιγαροῦν λεληθότως,
CÆSARES.
Πρὸς Δεβελτὸν δ' ἄπεισ: φρούριον Θράκης,
Ένθα προητοίμασε τὴν κατοικίαν,
Οκτώ κατασχὼν τὴν βασιλείαν χρόνους
Σὺν μησὶ τρισὶν ἡμέραις αὖθις δέκα.
ΑΛΕΞΙΟΣ Ο ΥΙΟΣ ΙΣΑΑΚΙΟΥ ΜΗΝ. Γ'.
6875 Αὖθις & Ισαάκιος ἄρχει τοῦ στέφους
Συν 'Αλεξίῳ τεκνίῳ πεφιλμένῳ·
Ἐπεὶ γὰρ Αλέξιος ἀπέστη κράτους,
Καὶ πρὸς Δεβελτὸν ἀπέδρασεν, ὡς ἔφην,
Εὐθὺς ἀνηγόρευτο πρός γερουσίας
6880 Ισαάκιος βασιλεὺς πηρὸς φάη,
Εἰρατῆς τε δεσμῶν ἀνεθεὶς παραλόγως·
Καθείργνυται δὲ βασιλὶς Εὐφροσύνη.
Ὡς δ' εγκατέστη καὶ πάλιν κραταρχία,
Τίθησι δῆλον πᾶν τὸ συμβὰν Λατίνοις·
6885. Οἱ δ' υἱὸν ἐκπέμπουσιν αὐτῷ σὺν τάχει,
Ως ἠξίωτο πατρικῆς συνεδρίας
Κοινωνίας τε τοῦ βασιλείου κράτους.
Καὶ πᾶς προσιών δημοτῶν τῶν ἐν τέλει
Αμφοΐν προσῆγε προσκύνησιν καὶ σέβας.
6890 Μετὰ βραχὺ δὲ καὶ πρόκριτοι Λατίνων
Τοῖς βασιλείοις παραβαλόντες δόμοις
Τιμῶν τυχόντες δωρεῶν τ' αὖ ἀφθόνων,
Αὖθις ἀπηλλάττοντο σὺν αὐταξίᾳ.
Τούτοις βασιλεὺς δαψιλῶς καθημέραν
6895 Ολες θαλάσσας χρημάτων ἦν παρέχων,
Εἰ καὶ σφίσι κέκριτο ῥανές τις τάδε.
Χρήζων τολοιπὸν πλειόνων εἰς δαπάνην
Τῶν ἱερῶν ήψατο, φεῦ κειμηλίων,
Σκευών τε θείων καὶ σεβαστῶν εἰκόνων!
6900 Καὶ τῶνδε κόσμον αθεμίτως λαμβάνων
Ὡς κοινὸν ἀργύριον ἢ καὶ χρυσίον
Παρεἶχεν ἐχθροῖς Ἰταλοῖ; τόνδ' ἀφθόνως.
Οὗτος Πισσαίους Ιταλοὺς τοὺς ἐν πόλει
Διαφόρους όντας γε τοῖς Βενετίκοις,
6905 Επὶ κακῷ, φεύ! τῆς ὅλης Ρωμαΐδος
Σπεύσας φιλιοῖ καὶ καταλλάσσει τότε.
Οἱ δ' ἀντιμάχοι; προσρυέντες αὐτίκα
Δεὶ διήγον συσσιτοι συνημμένοι·
Οθεν Φραγγίσκος προσλαβόντες τι μέρος
6910 Τῶν προσφυέντων Πισσαίων Βενετίκων
Δι᾿ ἀκατίων προσπεπλευκότες πόλει
Συνεισπεσόντε; ὁπλῖται ξιφηφόρος
Τη συναγωγή κρυφίως τῶν ἐν ᾿Αγαρ,
*Απαντα ληστεύουσι τἄνδον καθάπαξ·
6915 Τέως δ' ἀπεκρούσθησαν Ισμαηλίταις,
Αστυπαλίταις σφίσι συμμαχουμένοις.
Οἱ δ' ἐκμανέντες πῦρ ἐνιᾶσι δόμοις
Καὶ πυρπολούσι τῷ πυρὶ τῷ παμφάγῳ
Τὰ πλεῖστα καὶ κάλλιστα τῆς Κωνσταντίνου.
6920 'Αφὴ μὲν ἀπήρξατο πυρὸς τῷ τότε
Ἐκ συναγωγῆς, ὡς ἔφην, τῶν ἐξ ᾿Αγαρο
Τὸ καὶ Μιτάτον τοῖς ὅλοις κεκλημένου
Ο πρὸς θάλασσαν Εἰρήνης της Αγίας
Αγχωμάλως ίδρυτο ναῷ τιμίῳ,
6925 Καὶ πάντα φλέξαν, ἀφανίσαν τὰ πέριξ.
Διεῤῥύη πῦρ' παντ' ἐρημοῦν τὰ κύκλῳ
instanti jam periculo non diu resistere.
Clam igitur per noctem dilapsus ædibus
abiit Debeltum Thraciæ castellum,
ubi jam sibi instruxerat diversorium;
postquam tenuerat regnum annis octo,
tribus præterea mensibus, diebus decem.
ALEXIUS ISAACII FILIUS MENS. VI.
Tunc iterum Isaacius potitur steximate
cum dilecto suo filiolo Alexio:
nam postquam prior Alexius cessit regno
atque Debeltum, ut diximus, profugit,
a senaţu protinus imperator
cæcus Isaacius est acclamatus,
carcere suo præter spem emissus.
Contra regina Euphrosyne custodiæ traditur.
Ille recepto iterum imperio
peractam rem significat Latinis:
qui statim ipsi remiserunt filium
ut consideret cum parente domino
sociumque honorein obtineret regni.
Tunc universus populus cum magistratibus
utrique simul domino obsequium obtulit,
Paulo post etiam duces Latinorum
Cum ad regales ædes se contulissent,
honoribus affecti donisque inuumeris,
quieti recesserunt cum recto ordine.
His imperator affatim quotidie
maria pecuniæ in sinum ingerebal,
quanquam hæc ipsis videbantur guide.
Mox ad impensas indigus pecuniæe
ccepit diripere sacros thesauros,
vasa divina, venerandas štatuas,
quibus illicite detrahens ornatum,
argenteosque et aureos nummos conflaus,
hostibus large profundebat Italis.
Is et Pisanos urbis inquilinos
antehac a Venetis odio dissidentes,
heu! cum pernicie universi imperit
inter se studuit jungere amicitia.
Illi adversariis exin reconciliati
cum his curabant quotidia convivia.
Tum etiam Franci, socia cohorte
Pisana Venetaque quæ ultro accessit,
cymbis in urbem subito delati
impetum faciunt simul armata manu
in synagogam elam Agarenorum,
ejusque omnem rapiunt supellectilem:
verum a Turcis demum sunt repulsi,
opem ferentibus Byzantii civibus.
Hli efferati faculas injiciunt
civium tectis, consumuntque incendio
plurima et optima urbis ædificia.
Magni fuit autem incendii initium
a synagoga, ut diximus, Agarenorum,
qui locus vulgo dicitur Mitatum;
idque ædificium pertinet ad mare
ubi et Irenes divæ templum surgit:
illine progrediens amburensque omnia
propagatumque gravi cum exitio
PG 143:259
devenit usque ad indytum circum maximum,
qui sanctissimæ Sophiæ templo adjacet:
atque ad oppositum venit usque mare,
longe lateque media omnia concremans.
Nec tutum erat ad amicos accedere,
nisi quis cymba semet circumveheret.
Hæc Isaacius cum moerore audiebaļ:
sed hujus filius patriae pernicies
tanto gaudebat urbis exterminio.
Romanis rebus ita se habentibus
nuper ejectus Cæsar Debelto veniens
aruis insedit urbem Hadriani.
Infanstus juvenis re coguita Alexins,
Constantinopoli cnm exercitu exivit
habens Latinum in comitatu ducem
Montisferrati marchionem Bonifacium,
quem mercede conduxerat ad bellum
sexdecim auri datis centenariis.
Igitur Thraciæ peragratis urbibus,
reque confecta ex animi sententia,
usque ad Cypsella oppidulum progressus,
mox ad metropolim retro pedem tulit.
Dein scelestis partibus adhaesit
hominum qui parentem excæcaverant
thronoque deturbaverant, faventes patruo;
quam rem ægerrime cæcus rex ferebat,
qui moliebatur jamdiu supplicium sumere
de viris qui se tanto malo affecerant.
Hinc maledictis filium incessebat,
quem versari cum pessimis audiebat,
tali gaudentem maxime consortio;
ludere quotidie alea cum Italis
comessarique, et dignitatem regiam
dedecorare singulos per actus.
Ergo hunc oderant populus et optimates:
nec minus odio dignus pater erat,
qui concinnatis ridiculis oraculis,
quæ universale sibi spondebant regnum,
ut læso cerebro judicabat ſatue,
a se conjunctum iri occiduum orbem
deblaterans aiebat orienti,
totiusque mundi dominum se fore:
quam patiebatur insuper cæcitatem,
arthritidisque morbum atque podagram
se positurum veluti exuvias.
Hæc ei suadebant catillones monachi,
omnia ventris causa et fari et gerere
imperatoris soliti in convivio;
qui haic monarchiam verbis despondentes
interim mero sese ingurgitabant;
ejusque infirmas manus deosculantes,
mox recepturas robur praedicebant,
Credulas senex his præbebat aures
deliramentis atque vaticiniis,
atque lætitiis incedebat omnibus.
Astrologis quin etiam apprine deditus,
Invectionem hanc a Niceta sumit Ephraemius; quæ si veritate nititur, sine dubio vituperandi sunt monachi illi. Sed enim quain sæpe hæc
Αχρι μεγίστου καὶ περικλύτου δήμου
Θεοῦ Σοφίας καὶ παναγίου λόγου,
Β.
Διῆκε μέχρι καὶ θαλάσσης θατέρας
690 Κατά τε μήκος πυρπολούν καὶ πρὸς πλάτος.
Οὐκ ἦν τότ' ἀκίνδυνος ἡ φίλων θέα,
Εἰ μή τις ἐχρήσατο πορθμείῳ τάχα.
Ταῦτα μὲν Ἰσάκιος ήχθετο κλύων·
Υἱὸς δὲ τούτου πυρπολητής πατρίδος
695) Έχαιρε τῆσδε συντελεσμῷ καὶ φθίσει.
Οὕτως δ' ἐχόντων πραγμάτων 'Ρωμαΐδι,
Ο πρὶν κρατάρχης ἀπάρας Δεβελτόθεν
Τὴν ᾿Αδριανοῦ καταλαμβάνει πόλιν·
Ο γνοὺς ὁ δαλὸς ᾿Αλέξιος πατρίδος
694) Εξεισιν ἅμα στρατιᾷ Βυζαντίδος,
Εχων μεθ' αὑτοῦ συστράτηγον Λατίνων
Βονιφάτιον μαρκέσιον Φράντης,
Συνεκστρατεῦσαι πείσας αὐτὸν χρυσίου
Κεντηναρίοις ἐξ ὅλοις πρὸς τοῖς δέκα.
6945 Περιδραμὼν οὖν Θρακικὰς οὗτος πόλεις,
Καὶ πάντα θεὶς εὖ εἰς ἑαυτοῦ συμφέρον,
Αχρι Κυψέλλων κατιών πολιχνίου,
Αὖθις ἐπανέστρεψεν εἰς Βυζαντίδα.
Καὶ λοιπὸν ἐξήρτητο κακής φρατρίας
6950 "Η συνδιεπράξατο πήρωσιν φίτου
Τῷ πατραδέλφῳ καὶ καθαίρεσιν κράτους
Εφ᾽ οἷς ἀπηγχόνιστο πρὸς αὐτάναξ·
Εκαιροφυλάκει γὰρ ἔκτισιν τέως
Τῶν τόνδε κακῶς εἰς φάος δεδρακότων·
6955 "Οθεν τὸν υἱὸν λοιδορῶν οὐκ ἀνίει,
Καὶ μᾶλλον οἷς ἔκλυεν ἀνδράσι φθόροις
Χαίρειν τε τοῦτον καὶ μάλα γεγηθῆναι,
Καὶ συγκυβεύειν Ἰταλοῖς καθημέραν,
Καὶ συγκραιπαλᾷν τε καὶ ῥυπαίνειν στέφος,
6900 'Ανάξια ξύμπαντα ὁρῶντα τοῦ κράτους.
'Ην οὖν στυγητὸς πᾶσι καὶ τοῖς ἐν τέλει·
Οὐχ ἧττον ὑπῆν καὶ πατὴρ στυγητέος,
Ομφάς τινας λόγια συνθεὶς ἀσέμνως
Απερ προηγόρευεν οἱ μοναρχίαν,
6965 Ως μετ' αὐτὸς δοξομανῶν ἀλόγως,
Αὐτόν τε συνέψοντα δύσει τὴν ἕω
Εφασκεν εἶναι, μὴ νοῶν ὅ τι λέγοι,
Κράτος τε παγκόσμιον ἔξοντα τόδε
Πρὸς τοῖσδε καὶ τύφλωσιν ἢν περιφέρει,
6970 'Αρθρίτιδα νόσον τε καὶ ποδαλγίαν
Αποξύσασθαι καθάπερ λεβηρίδα.
Ωσθ' οἱ προτένθαι τῶν μοναχῶν καὶ λίχνος
Οἱ πάντα γαστρὶ δρᾷν λέγειν τ' ειθισμένοι
Τούτῳ συνεσθίοντες ἐν συσσιτίῳ
6975 Μόναρχον ἀρχὴν συγκαθίστων οι λόγοις,
Ανθοσμίαν πίνοντες ἄχρι καὶ κόρου,
Καὶ κατεφίλουν ἀπατῶντες τὰς χέρας
Καὶ προὔλεγον σφῶν ἀνακαίνισιν σθένους
Ο δὲ προσείχεν ὡς ἁπλανέσι σφίσε
6980 Καὶ θεσπιωδήμασι ταῖς ληρωδίαις
Ἐπιγεγηθώς σφῶν, ἐπεσκίρτα μέγα
Προσκείμενος τ' ἦν ἀστρολέσχαις καὶ μάλα,
crimina vel falso dicantur vel exaggerentur a scriptoribus parum piis aut odio aliquo imbutis, satis
novimus.
PG 143:261
CÆSARES.
Καὶ τοῖσδ᾽ ὑπείκων πρὸς τὸ δῆθεν συμφέρον dum his obsequitur in gerendis rebus,
Επραττε πολλὰ τῶν ἀθέσμων αλόγως·
69ς; Καὶ σῦν Καλυδώνιον ἔργον τί ξένον
Εδρας ἐφ᾿ ἧς ίδρυτο καταβιβάσας
Ηνεγκεν εἰς μέγιστον ἀρχεῖον βία
Δήμου συώδη μανικὴν ἀταξίαν
Παύων ἐπιφρίσσευσαν ατασθαλίαις.
6990 Ο δ' ελλοχῶν ἦν τῇ βασιλίδι πόλει
Στρατός Λατίνων ἱππικὸς καὶ νηΐτης
Φιλαργυρίας ὢν ἐραστῆς εἰσάγαν,
Απληστος ὄντως πίθος, ὡς παροιμία·
Συχνῶς ἐπιόντες δὲ τὴν Προποντίδα
6995 Καὶ τὰ πέριξ ἅπαντα τῆς Βυζαντίδος,
Ναούς τε θείους καὶ περικλυτοὺς δόμους
Πάντας ἐληΐζοντο, κατεπυρπόλουν.
Οθεν πολιτῶν συναλισθέντες στίφος,
Ητουν λαβεῖν στρατιὰν ἐξ ἀνάκτων
7000 Ηγήτορα σφῶν κατ' ἐχθρῶν ἀντιπάλων.
'Αλλ' ἐξεκώφει πᾶς τις ἐν τούτοις λόγοις,
Μάλιστα δ' ἀνένευον οἱ στεφηφόροι
Μηδ' ὠσὶν ἄκροις τὴν πρὸς Λατίνους μάχην
Ακουστέαν κρίνοντες ἐξ ἀμαθίας.
7005 ῾Ο Δούκας δὲ Μούρτζουφλος ἐξελθὼν μόνος
Τοῖς Ἰταλοῖς που συνεπλάκη πρὸς μάχην·
Καὶ μή τινος τούτῳ γε συνηστικότος,
Οὕτω βασιλεῖ δόξαν ἐκ βασκανίας,
Τάχ' ἂν ἐκινδύνευσεν, εἰ μὴ τοξόται
7010 Επήμυναν πόρρωθεν ἐκ τοξευμάτων.
Ταῦτ᾽ ἄρα δήμος πᾶς ὁ τῆς Βυζαντίδος
Συσπειραθέντες ἀπετόξευον λόγους
Αισχροὺς κατ' ἀμφοῖν τοῖν κρατούντοιν Αὐτό
[νων·
Καί τιν' ἐδίφων εἰς κρατάρχην ἐκπόνως·
7015 Καί τινα Νικόλαον συνειληφότες
Νεανίαν ἔχοντα Καναβόν θέσιν
Εἰς κράτορα χρίουσι τῆς Ρωμαΐδος.
Τούτου πραχθέντος ᾿Αλέξιος δεῖν ἔγνω
Σὺν Μαρκεσίῳ λατινικάς δυνάμεις
7020 Ἐν βασιλείοις εἰσαχθῆναι ταχέως·
Ο γὰρ Ἰσαάκιος λοίσθια πνέων
Εκειτο μηδὲν γηίνων ᾐσθημένος.
Ὡς οὖν τάδ' ἐνώτιστο, δημώδες στίφος
Καὶ ταραχὰς ἔδινε καὶ τρικυμίας·
7325 Τὸν καιρὸν ἀρμόδιον ἁρπάσας Δούκας
Πρὸς ήνπερ εἶχε σκέψιν ἐν τῇ καρδία,
᾿Αλεξίῳ πρόσεισι νυκτὸς σὺν δόλῳ,
Καὶ τόνδ' ἀπατᾷ καὶ δεδίττεται λόγοις,
ὺς δῆθεν αὐτὸν ἀνελεῖν σπεύδων όχλος,
7030 Ἐπὶ θύραις ἔστηκε πᾶς ξιφηφόρος
Εφ᾽ οἷς Λατίνοις συμμετέσχε σκεμμάτων.
Οθεν λιπαρεῖ τὸν Δούκαν νεανίας,
Αὐτῷ συνοῖσον ὑποθέσθαι πρὸς τάδε.
Ο δ' αὖ περισχὼν τουτονὶ καταμόνα,
7035 Δι' ἀφανοῦς άπεισι πυλίδος λάθρα
Εἰς τι βαθὺ σκήνωμα τῶν ἀποκρύφων·
Κἀκεῖσε δεσμεί τόνδε καὶ καθειργνύει,
Μετὰ δὲ βραχὺ θανατοί δι' ἀγχόνης -
Αυτός δ' ἀνηγόρευτο 'Ρωμαίων κράτωρ
7040 Τοῖς βασιλικοῖς ὡραῖσθεὶς συμβόλοις.
absurda multa fecit et illicita.
Nam et suem Calydonium opus mirum
de base sua commotum, in qua steterat,
in maximum transferri palatium voluit;
quasi cohibiturus haç re ferociam
populi horrentem atque petulantiam.
Insidiabatur interim urbi regiæ
exercitus Latinus terra et mari
profundæ deditus semper avaritiæ,
dolium vere inexplebile, nt ait proverbium.
Is sine fine excurrens per Propontidem,
perque Byzantii cuncta suburbana,
sacra delubra cum nobilium villis
passim subjecto prædabatur igne.
Quare conspirans civium multitudo
exercitum a regibus postulabat,
qui sibi contra hostes suppetias ferret..
Verum hæ preces canebantur surdis;
et renuebant maxime regnatores,
qui ne mentionem quidem, ob suaṁ stultitiam,
bellandi cum Latinis, ferre poterant.
Solus Murtzuflus Ducas armis sumptis
cum Italis conflixit aliquando:
verum cum neino ferret ei suppetias,
propter invidiam sie volente Cæsare,
in summo fuit discrimine, ni sagittarii
illi adfuissent enținus conjectis telis.
Igitur universus Byzantii populus
seditiose murmurans, conviciis
turpibus appetebat utrumque Cæsarem,
studioseque alium quærebat dominum.
Reapse quemdam cognomento Canabum,
nomine Nicolaum, invitum juvenem
Imperatorem cives constituerunt.
Tunc enimvero Alexius cum Marchione
(namque Isaacius animam agebat
nibil jam rerum terrenarum sentiens)
ad palatii custodiaın sine mora
Latinos admovendos censebant milites.
Sed res perlata ad populi notitiam
tumultum statim peperit et seditionem.
Tempus id idoneum ratus Ducas
ad exsequenda mentis suæ consília,
noctu ad Alexium fraudulenter venit,
eumque falsis territat sermonibus,
nempe quod ipsum statim occisurus
in foribus staret populus districtis gladiis,
propterea quod Latinis faveret partibus.
Tunc enixe Ducam rogabat juvenis
at sibi adesset ultor in discrimine:
quem ille pallio obtectum in solitudine,
per occultum posticum clam deducit
In depressum quoddam tentorium abditum
ibique vinctum miserum custodiæ tradit,
pauloque post funesto exstinguit laqueo:
Romanus autem ipse fit imperator,
assumptis regii culminis insiguibus.
PG 143:263
EPHRÆMII CHRONOGRAPHI
ALEXIUS MURTZUFLUS M. II, CUM D. XV.
Ducas imperii adeptus potestatem
ærarium: cernens vacuum pecunia,
a superiorum temporum publicanis
in jus vocatis aurum exegit plurimum,
idque ad gerendam contulit rempublicam.
Tum armis captis, Italis resistens,
horum excursus cohibebat facile:
quamobrem gratus admodnm erat civibus,
præsertim vero militum cohortibus.
Et quia Flandriæ comes Balduinus
Phileæ regionem milite vastabat,
adversus illum statim Cæsar exiit:
seal enim perpetrato Martis opere,
terga Romanus convertit exercitus,
parumque abfuit Cæsar ab interitu;
imago vero virginis Deiparæ,
quam nostri reges belli sociam vocant,
pugna fervente capta est ab hostibus.
Tum pacis conciliandæ omissa cura,
ad capiendam urbem diripiendamque
se comparabat exercitus Latinus.
Ergo sublatis anchoris navigła,
in quibus erant machinæ cum scalis,
ab Evergetæ monasterii ora
usque ad Blachernas coram constiterunt.
Vicissim Ducas transtulit tentorium
proximi collis statuens in specula,
unde conspicua classis hostiumi erat,
mœnibus jam cum milite appropinquans.
Moxque congressi cum propugnatoribus
urbani muri et turrium custodibus
Latini pugnam validam ciebant;
sed inferiores illa fuerunt die.
Postea totus rediit exercitus:
duoque viri per scalam prorepentes,
quam inter alias fixerant ad Petria,
in apprehensam torrim desiluerunt,
præsidiumque gladiis proffigantes
signum lætitiæ sustulerunt suis:
tunc Italorum omnis cohors irruit,
Qui vero Cæsarem circumstabant aulici
atque Romani exercitus rectores
in perles cuncti semet «onjecerint,
atque unum mille timidi fugiebant,
qui cum ad portam pervenissent aurcam,
novo dejecto festinatim muro,
misere foras semet proripiebant.
Al inimici, hen lugubrem tragoediam 1
late palantes passim per Byzantium
latrocinando spoliant nobilium domos,
nihil nefandum urbi non efficiunt:
regali quoque occupato palatio,
inclusas opes penitus diripiunt.
Cæsar plateas triviaque percurrens
centuriare nitebatur populum,
suadebatque ut hostibus resisterent:
at meliora consilia nemo audiebat
quamlibet urbi et sibi profutura:
S".
ΑΛΕΞΙΟΣ Ο ΜΟΥΡΤΖΟΥΦΛΟΣ ΜΗΝ. Β',
Ὡς οὖν κατέσχε την κραταρχίαν Δούκας,
Χρυσῶνας εὐρὼν ἐν στενῷ πεφυκότας,
Συσχών τελώνας πράκτορας τῶν πρὶν φόρων
Ογκον παρ' αὐτῶν εἶπε χρημάτων μέγαν,
7043 Καὶ τοῖσδ' ἐχρῆτο πρὸς διοίκησιν ὅλων
Καὶ τοῖς Ἰταλοῖς ἀντεπιὼν ὁπλίτης,
Τὰς ἐκδρομές σφῶν ἀνέκοπτε ῥᾳδίως·
*Οθεν ποθεινός ὑπῆρχεν ὑπηκόοις,
Εξαιρέτως δὲ στρατιωτῶν ταῖς ἱλαις·
7050 Καὶ Βαλδουίνου τοῦ κόμητος τῆς Φλάντρας
Τὰ πρὸς Φιλία κατακείροντος μέρη,
Ο βασιλεύς έξεισι κατ' αὐτοῦ τάχος·
καὶ συρραγείσης ἐξ ἑκατέρων μάχης,
Η Ρωμαϊκή στρατιὰ νῶτα κλίνει·
7055 Ενθ᾽ ἂν παραπόλλυτο μικροῦ καὶ κράτωρ·
Εἰκών τε σεπτή τῆς μητρανάνδρου Κόρης,
Ην οἱ ἄνακτες πλουτούσι στρατηγέτιν,
Εχθροῖς δάλω κατὰ τήνδε την μάχην
'Αφεῖντο δ', ἡμέληντο καὶ συμβιβάσεις·
7060 Καὶ λοιπὸν αὐτρέπιστο φάλαγξ Λατίνων
Πρὸς ἄστεος πόρθησιν ἅλωσιν θ᾽ ἅμα·
Ητόνων οὖν ἀποπλεύσαντα σκάφη
Εφ᾽ ὧν ὑπῆρχαν κλίμακες σὺν ἔργάνοις,
'Ακτῇ προσίσχει τῆς μονῆς Εὐεργέτου,
7065 "Εως Βλαχερνῶν συνεχῶς ἀφιγμένη·
Καὶ Δούκας αὖθις πηγνύει σκηνὴν φέρων,
Ἐπὶ κολωνού πλησίον παντεπόπτου,
Ενθα θεατὰ τῶν ἐχθρῶν ἦσαν σκάφη,
"Α καὶ προσέσχε τείχεσι σὺν ὁπλίταις·
7070 Οἱ συμπλακέντες ταῖς πρὸ τειχέων Κλαις
Καὶ τοῖς ἐπὶ πύργων γε καθισταμένοις,
Πρὸς σφᾶς ἀγῶνα καὶ μάχην συνεκρότουν·
'Ηττον δ' ἀπηνέγκαντο τὴν τόθ' ἡμέραν.
Εξῆς δὲ προσβάλλουσι πανσυδί πόλει·
7075 Καὶ δύο δ' ἄνδρες ἐκ μιᾶς τῶν κλιμάκων
Ιδρυμένης ἄγχιστα χώρου Πετρίων,
Εἰς χῶρον ἀφίλαντο τὸν συνημμένον·
Καὶ φυλακικὸν ἐχθροήσαντες ξίφει,
Σύσσημον ἦραν χαρμονῆς τοῖς φυλέταις,
7080 Καὶ πᾶν Ιταλῶν συνδεδράμηκε στίφος.
Περὶ βασιλέα δὲ τοῦτ᾽ ἡθρηκότες,
Καὶ Ῥωμαϊκῆς στρατιᾶς ἱλαρχία,
Ἄχοντο πάντες ἀπιόντες ἐν φόβῳ,
Κατά χιλίους ὑφ᾽ ἑνὸς πεφευγότες -
7085 Καὶ τὰς χρυσείας καταλαβόντε; πύλας
Καινόν τε τεῖχος ῥιστα καθηρηκότες,
Εξῄεσαν τρέχοντες ἀκλεῶς πάνυ·
᾿Αντίμαχοι δὲ, φεῦ ξένης τραγωδίας 1
Διασπαρέντες πολλαχή Βυζαντίδος
7090 Συλώσι λῃστρεύουσι λαμπρὰς οἰκίας,
Καὶ πάντα τὰ χείριστα ὁρῶσι την πόλιν
Κατακρατοῦσι καὶ βασιλείων δόμων,
Τὸν τοῖσδ᾽ ἐνόντα πλοῦτον ἐσκυλευκός.
"Αναξ δ' ἀγυιάς τριόδους περιτρέχων
7095 Εσπευδε λαόν συναγείρειν εἰς ἴλας,
Πρὸς δ' ἀντιπαράταξιν ὑπεναντίων
Οἱ δ' οὐχ ὑπείκον κρείττον᾽ ὑφηγουμένῳ
Και συμφέροντα καὶ σφίσι καὶ τῇ πόλει,
|
PG 143:265
Τῶν οὐσιῶν δ᾽ ἕκαστος ηὐτούργει τάχος
7100 Μετάθεσίν τε καὶ κατάχωσιν πλέον.
Ἰδὼν δ᾽ ὁ Δούκας ὡς ὄνησις οὐκ ἔν:,
Η καὶ δεδιὼς ὑπὲρ αὐτοῦ πλειόνως
Μὴ συσχεθείς τίσειεν ἀθλίως δίχας,
CESARES.
Τοὺς βασιλείους εἰσδραμὼν λαμπρούς δόμους,
7105 Καὶ βασιλίδα παραλαβὼν Εὐφροσύνην,
Σὺν θυγατράσι τ' ἐμβαλὼν λεμβαδίῳ
Αλοὺς μιᾶς ἔρωτι τούτων ἐκτόπως,
Εξεισι φεύγων πατρίδα Βυζαντίδα·
Ανὴρ ὑπάρχων ἀρεῖκὸς ἐν μάχαι:,
7110 Στερνός μαχητής, γεννάδας, ρωμαλέος,
Σοφισματίας, κρυψίνους τε τον τρόπον,
Πεφυκέναι πράγμασι κομπάζων ὅλοις·
Οὐ σωματικῆς εὖ ἔχων συμμετρίας,
Αὐχῶν τὰς ὀφρῦς μάλα συνεσπασμένας,
7115 Καὶ βραγχιῶν φάρυγγα, δύσηχος λόγων,
Ηλικίαν μέσος τε καὶ κοίλος φύσει,
Αδικος εὐνὴν, φιλογύνης καὶ λάγνος,
Πρωτοβεστιάριος ὢν τὴν ἀξίαν,
Οταν κατήρξε τοῦ βασιλείου κράτους,
7.30 Εξ ἡμέρας δέκα τε σὺν μησὶ δύο
Τῆς βασιλείας τὸ κράτος διιθύνας.
ΘΕΟΔΩΡΟΣ Ο ΛΑΣΚΑΡΙΣ ΕΤ. ΙΘ'.
Ἐπεὶ δ' ὁ κρατῶν ἀπέδρασεν, ὡς ἔφην,
Δούκας τε καὶ Λάσκαρις ήρισαν κράτους,
Καταλαβόντες τὸν Θεοῦ μέγαν δόμον,
7123 Αμφω μαχηταὶ καὶ καλοὶ νεανίαι·
Κλήρῳ δὲ λαχὼν Λάσκαρις κραταρχίας,
Τέως μὲν ἀπείπατο σύμβολα κράτου,
Συνεξιὼν δὲ τοῦ νεὼ τῷ ποιμένι
Κατὰ Μίλιον καὶ μέρη Βυζαντίδος
7.30 Τοὺς συνιόντας εὐμενῶς ἡντιβόλει,
Καὶ παρεκάλει πρὸς μάχην ἀντιπά ων,
Μάλιστα πάντων τοὺς περὶ βασιλέα
Σείοντας ὤμων ἀρείκ' ἅττα ξίφη
Κελτοὺς λιπαρών, προτρέπων οὐκ ἀνίει.
7135 Επεὶ δὲ θωπεύων τε καὶ παροτρύνων
Οὐκ εἶχέ τινα τὸν κλύοντα μηδόλως,
Ηδη δὲ καὶ φάλαγξ τις ώπτο Λατίνων.
Μεθίσταται τάχιστ' ἐκεῖθεν, ὡς δέον,
Καὶ πρὸς φυγὴν ἔβλεψε καὶ σωτηρίαν·
7130 Αντίμαχοι δὲ κατ' ἐρημίαν τάχα
Τῶν κωλυσόντων ἐκδρομὰς σφῶν ἀνέτους,
Επεσαν κτείνοντες ἀφειδῶ; ξίφει
Τὸν προστυχόντα καὶ σκυλεύοντες βία,
Δεηλατούντες, πυρπολοῦντες τὴν πόλιν,
7145 Καὶ πάντα δρώντες, ὦ δυσυποίστου θέας!
Κόσμον συλῶντες ἱερὸν θείων δήμων,
Σεπτά τε κειμήλια καὶ θείους πέπλους,
Εκτυπα Χριστοῦ, Μητρὸς αὐτοῦ πανάγνου
Εἰς γῆν καταγράσσοντες, ἄλλων θ᾽ ἁγίων·
7150 Καὶ τὸν παρ' αὐτοῖς κόσμον ἐκ χρυσαργύρου
Όντα διαρπάζοντες οἱ παραβάται -
Σεμνὰς γυναῖκα; ἱεράς τε παρθένους
Sortem intelligo, non clerum; et f..lli miles
videtur Wolfius Niceta interpres qui dictionem
ἐκ δὲ κλήρου τὸ πρωτεῖον εἰληφώς explicat a clero
PATROL. B. CXLII
▲ sed unusquisque suis raptim opibus
studebat transferendis aut infodiendis.
Cum ergo Ducas hilum non proficeret,
sibique vehementer jam timeret,
nc captus graves poenas hosti lueret,
regias ad sedes festinatim convelaus,
atque illinc sumptam Euphrosynem reginam
parvo in phaseło cum filiabus collocans,
quarum unam ipse efflictim deperibit,
exsul profugit patria Byzantio.
Vir sine dubio strenuus in præliis,
constans bellator, magnanimus, fortis,
callidus, et consilia celare solitur,
cunctis se jactans idoneum negotiis:
corporis forma non satis concinua,
adductum semper gerens supercilium,
faucibus raucis, aspera loquela,
statura media et valgus a natura,
lascivus, mulierosus et adulter.
Is dignitate protovestiarius erat
cum summam potestatem est adeptus:
cujus regales tenuit habenas
diebus sexdecim supra menses duos.
THEODORUS LASCARIS AN. XVIIII.
Post fugam Cæsaris, de capiendo imperio
Lascaris et alius Ducas decertarunt
in Dei templum maximum profecti;
fortis uterque egregiusque juvenis;
verum sors Lascari contulit imperium,
qui regia tamen non sumpsit ins'gnia:
sed comitante patriarcha egressus
ad Milium atque ad alias urbis partes,
populi turmas blaude compellabat
ad resistendum hostibus adhortans:
præcipue vero stipatores regios,
grandes gestantes humeris bipennes,
Celtas euixis perurgebat precibus.
Sed cum nec blandis suadenti verbis,
neque adhortanti quispiam auscultaret,
jamque appareret cohors Latinorum;
Lascaris illine, ut par erat, abiens
fuga saluti consulendum censuit.
Interim hostes, obviante nemine
qui cohiberet liberos excursus,
Orco mittebant inclementer animas
civiam cæsorum, opes auferebant,
igne latrociniisque vastantes urbem.
O intolerandum lugubre spectaculum!
sacer templorum ornatus diripitur,
veneranda cimelia almæque vestes,
icones Christi Matrisque sanctissimæ,
aliorumque superum sternuntur humi;
atque his pretiosum impia vi detractum
metallam sibi vindicant apostatæ.
Matronas venerandas sacrasque virgines
prælatus. Alibi quoque idem mihi Nicete interpres
non scuel peccare videbatur. Confer v. Gr. in loc
volumine p. 116, n. 1.
PG 143:269
EPHR.EMI CHRONOGRAPHI
Latino immunis mansit dominatu.
Interim marchio Hesperias civitates
bellans Latino subigebat nomini,
quibusdam nostris utens viæ ducibus.
Sgurus autem Leo cohorte imposita
Atticæ loco celebri Thermopylis,
ut ibi prælians Italis resisteret;
nulla re digna laudibus patrata,
raptim Corinthum fuga se proripuit.
Hic erat ortus Nauplii regione,
modicum nactus a patre principatum:
verum reciproco temporum euripo,
præpostero varioque fortunæ cursu,
usque progrediens magnus e parvo evasit,
Is et Corinthum oppidum diripuit,
et Argos simili posthine latrocinio.
Postremo Athenas etiam invadebat,
verum repulsus verbis archipræsulis
Michaelis Choniate sapientissimi,
Thebas celeriter excurrit heptapylas,
easque sibi facili bello vindicat;
et du Larissa faucibus exiret,
imperatori quondam Alexio occurrit,
qui borealibus partibus digressus,
exsulum more bac et illac errans,
nunc ad Thessalica Tempe pervenerat,
habens in comitatu Eudociam filiam,
quain tunc desponsam collocavit Sguro,
Ipsa quidem olim matrimonio fuerat
prineipi juncta Triballoran Stephano,
qui repudiatam remisit in patriam.
Eadem Murtzuflo Ducæ deinde nupsit
postquam hic imperium patriamque amiserat,
Sed hunc deinde captum Alexius dolo,
rex erro erronem regem sorte pari,
lumine cassum oculorum reddidit.
Sævis postremo Latinorum manibus
Ducas exceptus Byzantiumque ductus,
pertulit pœnam, quod Alexio Angelo
gulam funesto laqueo fregisset.
Nam de sublimi Tauri columna
praecipitatus est, proh Dei judicium!
et sic collisus violenter obiit.
Interim marchio venit in Bœotiam,
eamque sibi bello fecit subditam;
Atticam quoque obtinuit cum Eubœa:
Atque ut paucis rem verbis expediam,
integro nondum præterlapso anno
eoa simul ditio atque occidna
nostra in Latinum cessit dominatun).
Alexius posthine exsul imperator
cum in Latinum marchionem incurrisset,
exuitur invitus imperii insignibus:
tum ad Hesperium salsi aeris locumı
mittitur, ut vitam ibi suam clauderet,
non sine Euphrosyne conjuge regina,
sedem fortunæ congruam sortiti.
Cæsaris autem stipatores regii,
strenui viri, stirpis generosa
Τῆς Ἰταλῶν ἔμεινε κυριαρχίας.
Μαρκέσιος δὲ τὰς πρὸς ἑσπέραν πόλεις
Αἱρῶν ὑπῆγε τῷ κράτε: τῶν Λατίνων,
Εχων ποδηγούς τινας ἐκ τῶν Αὐτόνων.
7275 Λέων δὲ Σγουρός ὑποκαθίσας λόχον
Εν Θερμοπύλαις 'Αττικῆς τῷ χωρίῳ,
ΣΤΟ
Πρὸς δῆθεν ἀντίμαχον Ἰταλῶν μάχην,
Μηδὲν δὲ γενναῖόν τι καὶ δράσας όλως
Ἐκεῖθεν εἰς Κόρινθον ᾤχετο τρέχων·
7330 "Ος ἐξέφυ μὲν ἐκ κλίματος Ναυπλίου
Πατρώας ἄρχων μετρίας κληρουχίας
᾿Ανωμαλία καιρικῇ δὲ πραγμάτων
Φορᾷ τε τύχης ἀστάτου καὶ συγχύσει
Αεὶ προϊὼν ἐκ μικροῦ μέγα; ἔφυ·
Ληΐζεται δὲ καὶ Κορινθίων πόλιν,
"Αργος παρεστήσατο πᾶν λησταρχίᾳ·
Τέλος προσαρράσσει δὲ καὶ ταῖς ᾿Αθήναις
Αλλ' ἀποκρουσθεὶς ἀρχιποιμένος λόγοις
Τοῦ Χωνειάτου Μιχαὴλ τοῦ πανσόφου,
720 Θήβαις ἐφορμα ταχέως ἑπταπύλοις,
Καὶ τάσδε συσχὼν ῥᾷστα τῆς μάχης νόμῳ,
Πρός Λαρίσσης ἕξεισι τὰς διεξόδους,
"Ενθα βασιλεί συνέμιξε ᾿Αλεξίῳ,
ὓς ἀπαναστὰς ἐκ μερῶν προσαρχείων
735 Αλώμενός τε τῇδε κἀκεῖσ' ὡς πλάνης
Καὶ Θετταλικοῖς τέμπεσι προσερβύη,
Αγων μεθ᾿ αὐτοῦ παῖδα τὴν Εὐδοκίαν,
"Ηνπερ κατηγγύησε τῷ Σγουρῷ τότε.
Συνῆπτο δὲ πρὶν πρὸς γάμου κοινωνία
7.00 ᾿Αρχηγετοῦντι τῶν Τριβαλῶν Στεφάνῳ,
*Ος ἐκβαλὼν ἔπεμψε τήνδ' εἰς πατρίδα.
Η Δούκας συνώκησε Μούρτζουφλος θέσιν
Μετὰ στέρησιν καὶ κράτους καὶ πατρίδι -
Οντινα συσχὼν ᾿Αλέξιος συν δόλῳ
7305 "Αναξ πλάνης άνακτα πλανήτην ἴσον
Ἔθηκε τυφλὸν, ὀμμάτων λύχνους σβέσι.
Εἶτ᾽ εἰ; Λατίνων ἐμπεσὼν δεινὰς χέρας
Δέσμιο; ἀχθεὶς εἰς πόλιν τὴν τοῦ κράτου,
Δίκας ὑπέσχε τοῦ δι' ἀγχόνης μέρου
7510 Οντιν' ἐπῆγεν Αγγέλων ᾿Αλεξίῳ·
Εἰς κίονα γὰρ ἀναχθεὶς Ταύρου μέγας
Ἐκεῖθεν ἡκόντιστο, φεῦ δίκης! κάτω
Καὶ συντριβεὶς ἄλλυτο βιαίω μόρῳ.
Μαρκέσιος δὲ τὴν Βοιωτίαν φθάσας,
Π 7315 Ταύτην παρεστήσατο ταῖς στρατηγίας
Κρατεί προϊὼν 'Αττικῆς σὺν Εὐβοία.
Ὥς ἐν κεφαλαίῳ δὲ συντεμὼν φράσω,
Μήπω παριππεύσαντος ἀκριβῶς ἔτους,
Εῷον, ἑσπέριον Αὐσόνων κλίμα
7320 "Απαν ὑπείκει τῷ κράτει τῶν Λατίνων.
*Αναξ δὲ φυγάς ᾿Αλέξιος σὺν χρόνῳ
Εἰς ὄψιν ἐλθὼν Λατίνῳ Μαρκεσίῳ,
Τὰ σύμβολ' ἀφήρητο του κράτους άκων,
Εἰς ἀλμυρὸν δ᾽ ἔσταλτο χῶρον ἑσπέρα;
7.25 ᾿Εκεῖ διάγειν καὶ διανύειν βίον
Σὺν Εὐφροσύνῃ συζύγῳ βασιλίδι,
Σχόντες τύχῃ σύμφωνον ἀτεχνώς τόπον.
Οσοι δὲ συνείποντο τῷ στερηφόρι
Ανδρες μαχητες καὶ γένους ἐρ:τίμου
!
PG 143:273
7550 Πόλεις Θρακικάς πατρίδας κεκτημένοι
Ηροῦντο συνεἶναί γε τῷ Μαρκεσίῳ,
Καὶ δυνατὴν σύναρσίν οἱ συνεισφέρειν,
Καὶ λιπαροῦσιν ὑπὸ τῷδε τυγχάνειν.
Ο δ' οὐ προσέσχε τῇ δεήσει σφῶν ὅλως,
7335 Μή χρείαν ἴσχειν ρωμαϊκῶν ταγμάτων
Η τῆς παρ' αὐτῶν φάμενος συμμαχίας.
Ως δ' ικέται γένοιντο καὶ Βαλδουίνου
α; σφίσι τὸ πρόθυμον ἥκῃ πρὸς πέρας·
Και τι προβαίνον οὐχ εώρων εἰκότων,
7540 Προσῆλθον ἀρχῷ Μυσίας Ἰωάννῃ,
C.ESARES.
Ασὰν συναίμῳ καὶ Πέτρου τῶν ἐξ Αίμου,
Ανδρὶ στρατηγῷ, γεννάδα τολμητία
Πάσας διαφθείροντι 'Ρωμαίων πόλεις
Χώρας τε λοιπές κειμένας πρὸς ἑσπέραν
7515 Σκυθῶν ὁμαιχμίᾳ τε καὶ συμμαχία
ὺς λατινικὴν ὑφορώμενος βλάβην,
Πρόσφυγας άνδρας ασμένως δεδεγμένος,
Πρὸς τὰς ἑαυτῶν ἀποπέμπει πατρίδας,
Τούτοις κελεύσας δραν τι κακὸν Λατίνους
7550) Οὐκ εὖ πρὸς αὐτὸν διακειμένους τέως·
Φόβους δ' επισείοντας αὐτῷ καὶ μάχας.
Εκπτωσιν ἀρχῆς καὶ σκύλευσιν πατρίδος,
Εἰ προσφέροιτο μὴ σφίσιν ώς δεσπόταις
Καὶ πάνθ' ὑπείκοι τοῖς παρ' αὐτῶν βαδίως.
7355 Ὡς οὖν ἐπανῆκόν γε πρὸς τὰς πατρίδας
Πόλεις δυτικές Απονες τοῦτον τρόπον,
Τὰς τῶν Θρᾳκῶν τε καὶ Μακεδόνων πόλεις
᾿Αφηνιάσαι ὁρῶσι Λατίνων κράτους,
Θεοῦ συνάρθει καὶ Μυσῶν συνεργία,
7360 Πολλοὺς Ἰταλῶν παραπέμψαντες μόρῳ,
Μάλιστ' ἐνοίκους τῶν διδύμων τειχέων·
Οὓς δ' αὖ φυγάδας εἰς πόλιν δεδρακότες.
Καὶ τοῦτο τοῦ γον λατινικῆς κακίας
Ελευθέραν ἔδρασε πᾶσαν τὴν Ει,
7705 Προς κατεπείγον Ιταλῶν ὡρμημένων,
καὶ σφᾶς φρονείν μέτρια τίθησι τέω;
Τοὺς Ελλάδα νησόν τε Πέλοπος ξένην
Οπλοις ἑλόντας καὶ κατωφρυωμένος·
Πλὴν ᾿Αδριανού, Διδυμότειχον, πόλει;
7570 Κάλλιστα κρατύναντες Αὐτόνων στίφο,
Κατεῖχον αὐτὰς συμμαχούντων καὶ Βλάχων.
Ιωάννης δὲ συντεταχώς δυνάμεις
Και συμμαχίδας ἐκ Σκυθῶν μυριάδας
Σπουδὴν ἐτίθει Λατίνους λεληθέναι.
7575 Ἐπεὶ δ' ἐπανάστασιν Αὐσόνων μάθοι
*Αναξ Ιταλών Βαλδουίνος καὶ δράμα,
Στέλλει στρατιάν πρὸς πόλεις ἀποστάσας·
"Η συνέσχε Τζουρουλόν σὺν Βιζύῃ
Καὶ ταύτας ὑπέταξε Λατίνων κράτει·
7.50 ᾿Ανδρῶν κενήν δ' εύρηκε τὴν ᾿Αρκαδίου
Ρυηφενῶν τε καὶ περιόντων γένει
Όμως ἐνόντες ἐκχυθέντες τῆς πύλης
Και συμπλακέντες Ἰταλοῖς κατὰ μάχην,
Τραπέντες ἀπώλοντο πάντες τῷ ξίφει,
7385 Φειδὼ Λατίνων οὐδένων ειληφότων·
Αλλ' οὐδ᾽ ὁσίας τῶνδ᾽ ἔτυχέ τις ὅλως.
Η δ' αὖ γε λοιπὴ στρατιὰ τῶν Λατίνων
Ης Βαλδουίνος ἡγεμὼν ὑπῆν ἄναξ
Thracias urbes patriam habentes,
ut cum marchione facerent stipendia,
validam ipsi offerebant operam,
ejusque imperio postulabant obsequi:
ille tamen preces prorsus respuit;
nec sibi Romano opus esse milite
dixit, nec illorum expetere auxilia.
lidem Balduino fuerunt supplices,
- si forte fierent voti sui compotes;
rerum cum spe frustratos semet cernere
ad Mosiæ principem Joannem veniunt
Petri Asanisque fratrem in Hæmo natun
audacem virum, bellatorem strenuuin,
et Romanarum urbium perniciem,
quas cum Hesperiis vastabat regionibus,
fretus Scytharum fœdere et auxiliis.
Is ut Latinis detrimentum faceret,
supplices illos excipit libenter
inque suam singulos patriam remittit;
mandans ut damnis Latinos afficerent,
quos sibi infensos jaindiu sciebat,
terroremque belli, direptionem patrie,
et principatus jacturam minantes,
nisi serviret dominis Latinis
jussaque pronipto faceret obsequio.
Reversi in patriam milites, quos diximus,
urbibus Hesperiis Thraciæque simul
itemque Macedoni:e suaverunt
ut a Latino imperio deficerent,
Deo favente, Mosis auxiliantibus.
Italos multos demiserunt Orco
Didymotich incolas potissime:
alios Byzantium roegerunt fugere.
Atque hæc cædes Latino flagello
coas etiam terras liberavit,
dum ad graviora damna accurrunt hali:
et simul illos modestiores reddidit
qui fastu elati Pelopis tenebant
armis provincian maguam atque Helluden
Didymotichum simul et Adrianopolim
Romani egregio imposito præsidio
auxiliantibus retinebant Blachis.
Joannes autem contrahebat copias
atque accersebat Scythica subsidia,
idque Latinis clam curabat fieri.
Sed conspirantium Romanorum motibus
rex Italorum Balduinus cognitis,
militem mittit ad rebelles urbes,
a qħo com Byzia capitur Tzurulus,
Latinoque jugo utraque subjicitur.
Urbem Arcadii cuncti deseruerant
cives pecunia vel stirpe conspicui:
reliquis tamen portis egressus populus
pugnain cum Italis maluit committere;
verum fugati omnes caduntur gladio,
dum Latinorum furor parcit nemini,
ac ne sepulcri quidem gratiam annuit,
Reliquus autem Latinus exercitus,
quem Balduinus ipse ducebat Casar,
PG 143:275
EPHREMI CORON GRAPHI
ad Orestiadem contulit se urbem,
namque structis obsidens aggeribus
summo conatu nitebatur capere.
Tunc urbs periclitans legationem mittit
ad Bulgarorum principem Joannem
validum petens militum auxilium,
qui se impendente discrimine eriperet.
He libenter legationem audiit:
cumque auxiliarium agmine Scytharum
exercitum Latinum repente aggressus,
in fugam versum penitus devicit;
cepitque vivum Balduinum Cæsarem,
permultis juvenem ornatum virtutibus,
sed castimonia in primis ac justitia,
ut mea superior retulit historia;
quem diu Ternobi carcere detentum,
exercitumque plurimis cruciatibus,
denique miserando supplicio affecit
præcipitatum rupibus altissimis.
Post hunc Latinis imperat Byzantii
Balduini frater nomine Erricus,
vir comi aspectu, subditis benivolus,
et simul fortis dux et animosus,
atque ad ciendas pugnas paratissimus.
Hic habuit Græcos milites fortissimos,
quos bene instructo agmine ducebat,
triumphalem phalangen et selectam.
I lem sæpe gravem belli lusit aleam
cam Romanorum principe Lascareo,
nostrasque urbes cepit et provincias,
animi fortitudine et copia militum:
Lentiana nempe urbem ac Pœmanenum,
Ochyras quoque armis superavit:
quibus in certaminibus tres perierunt
nobilitate et opibus insignes viri,
Dermocaites qui dux erat exercitus;
et Andronicus gente Palæologus
cui ruptui Cæsar Irenem tradiderat
majorem natu filiam et charissimam;
deni que unus e Cæsaris fratribus.
Byzanti imperium retinente Errico
Latinus quidam Pelagius cardinalis,
lomo temerarius, contemptor legum,
a papa missus in regiam metropolim
tanquam legatus suus et summus præsul,
digna inittente aggressus committere,
monachos omnes atque sacerdotes,
quotquot incolebant Constantinopolim,
cœpit vexare et carceribus claudero
ob controversa dogmata ritusque;
quam rem gravate ægreque ferebant cives,
præsertim optimates ac senatores;
qui Erricum adeuntes imperatorem
mala suorum deprecantes gentilium
hoc usi sunt sermone confidenter:
Nos, imperator, ex aliena gente
Ορεστιάδα καταλαβοῦσα πόλιν,
7390) Ἐκεῖθί που χάρακα βαλοῦσα μένει,
Ταύτην ἐλεῖν σπεύδουσα παντὶ τῷ τρόπῳ.
Πρεσβεύεται γοῦν ἡ κακουμένη πόλις
Πρὸς Ἰωάννην τὸν κρατοῦντα Βουλγάρων,
Τὴν δυνατὴν σύναρσιν ἐξαιτουμένη,
7395 Επικρεμαμένου τε κινδύνου λύσιν.
Ο δ' ἀσμένως δέδεκτο πρεσβείας λόγους·
Καὶ συμμαχικὸν σκυθικὸν λαβὼν στίφος
Επεισπεπαινώς Ιταλῶν στρατῷ λάθρα,
Τοῦτον τροποῦται καὶ νικῇ κατὰ κράτος·
7400 Ζωγρεί τε καὶ σφῶν κράτορα Βαλδουίνον
Κομῶντα πολλαῖς ἀρετῶν νεανίαν,
Μάλιστα πασῶν σωφροσύνῃ καὶ δίκῃ,
Ως φθὰς προϊστόρησεν ἀνόπιν λόγος
Ονπερ καθείρξας μακρὸν ἐν τῷ Τρινόβι
7405 Δράσας τε δεινά μυρία κακοτρόπως,
Πέρας καθυπέβαλεν οἰκτρῷ θανάτῳ
Κατ' ηλιβάτων κατακρημνίσας τόπων.
Μεθ᾿ ὃν κραταρχεῖ Λατίνων τῶν ἐν πόλει
Κλῆσιν Εῤῥῆς σύναιμος ὢν Βαλδουίνου,
7410 ᾿Ανὴρ Ιλαρός, εὐμενὴς ὑπηκόοις,
Πρὸς δὲ στρατηγὸς εὐσθενὴς, τολμητίας,
Οξύρροπος τε πρὸς μάχας ἀντιπάλων·
Καὶ στρατιώτας γεννάδας ρωμαλέους
Έλληνας ἄνδρας συντεταγμένους άγων,
7415 Επίλεκτον φάλαγγα καὶ νικηφόρον.
Οὗτος μάχης αίτιος ὤφθη πολλάκις
Τῶν Αὐτόνων ἄνακτ: τῷ Λασκαρίῳ,
Καὶ σφῶν παρεστήσατο χώρας καὶ πόλεις
Πλήθει στρατιᾶς καὶ ψυχῆς προθυμία
7420 Λεντιανά τε, Ποιμανηνὸν τὰς πόλεις
Καὶ τὰς Ὀχυράς καταπορθήσας μάχῃ·
Καθ' ἣν τριὰς διωλεν ἀνδρῶν τῷ ξίφει,
Πανευγενῶν τε καὶ περιόντων βίῳ,
Δερμοκαΐτης ἡγεμὼν στρατευμάτων,
7425 Παλαιολόγων ᾿Ανδρόνικος ἐκ γένους
Γαμβρός κρατοῦντος εἰς Εἰρήνην τυγχάνων
Τὴν πρωτόπαιδα φιλτάτην θυγατέρων·
Πρὸς τοῖσδε τοῦδε καὶ φίλων εἷς συγγόνων.
Εῤῥη κρατοῦντος τοῦδε τῆς Κωνσταντίνου
7430 Πελαγιές τις ἀρχιθύτης Λατίνων
Θερμουργὸς ἀνὴρ, ὑπερόπτης τῶν νόμων 73),
Πρὸς πάπα πεμφθεὶς εἰς πόλιν βασιλίδα,
Ως ποιμενάρχης καὶ λεγάτος τοῦ πάπα,
Ενημμένος δίκαια τοῦ πεπομφότος,
7155 Πάντας θυηπόλους τε καὶ μονοτρόπους
Οικήτορας έδρασε τῆς Κωνσταντίνου
Πάνδεινα κακὰ καὶ καθείρξεις ἀτόπους
Χάριν ἐθῶν τε δογμάτων ἀμφιβόλων
"Ο δὴ λύπην ἤνεγκεν ἀστοῖς καὶ βάρος,
7440 Μάλιστα τοῖς προὔχουσι καὶ τοῖς ἐν τέλει·
Οἱ πρὸς τὸν Ἑρμῆν τὸν κρατοῦντ᾽ ἀφ. γμένοι
Ητοῦντο λύσιν δυσχερῶν τοῖς φυλέταις,
Καὶ τάδ' ἐπιλέγοντες ἐν παῤῥησίᾳ·
Ως Πρὶν μὲν ἡμεῖς ἀλλοδαπῆς ἐκ φύτης
Verba sunt schismatici hominis et a pontificiis partibus alieni.
PG 143:277
7445 Φύντες, βασιλεῦ, καὶ νομῆς ἐλευθέρας
Αλλοις τ' ἐθίμοις παρ' ὑμᾶς κεχρημένοι,
Σοῦ πλὴν ἐχόντες ὑπετάγημεν κράτει·
Καὶ σωματικὴν ἐκτίνειν ὑπουργίαν,
Οὐ πνευματικὴν ψυχικήν κοινωνίαν,
7130 Ημᾶς παρεσχήκαμεν αυτούς σοι τάχα.
Η γοῦν τὰ δεινὰ λῦσον ἡμῖν εὐθέως,
Η χειρὸς ἀπόλυσον ὡς ἐλευθέρους
Παλινδρομήσαι πρὸς νομὰς τῶν Αὐσόνων.
Ταῦτα βασιλεὺς εὐμενῶς δεδεγμένος,
7155 Καὶ Πελαγίου μη θέλοντος λεγάτου,
C.ESARES.
Τὴν συμφορὰν λέλυκε τοῖς καθειργμένοις,
Δεσμώτας ἀφεὶς καὶ νεώς βατοὺς ὅλοις.
Ταῦτα μὲν οὕτω συμβέβηκεν ἐν πόλει·
Εἶμι δὲ λοιπὸν πρὸς κρατοῦντας Αὐτόνων,
7460 Καὶ τὰ κατὰ σφᾶς ἱστορήσω τῷ λόγῳ.
Ὡς οὖν ἐάλω τοῖς Ἰταλοῖς ἡ πόλις,
Θεόδωρος μὲν ὁ Λάσκαρις τοὐπίκλην
Ον γαμβρὸν ἐγνώρισε κρατοῦντος λόγος
Απῆρε προφθὰς τῆσδε σὺν ὁμο ύγῳ,
7465 Και καταλαβὼν τὴν Νικαέων πόλιν
Ομευνέτιν φίλτατα τῇς ἐνεισάγει·
Αὐτὸς δὲ Προύσαν χωρία τε τὰ πέριξ
Περιπολῶν ἄλλας τε κώμας καὶ πόλεις,
Τῷδ' εὐνοεῖν ἔπειθε τάδε τοῖς λόγοις,
7370 Καὶ τόνδ' ἔχειν άνακτα δεσπότην μόνον·
Καὶ τῶν κατὰ νοῦν οὐδόλως ἁμαρτάνει·
Πολλοῦ γὰρ οὔπω παραδραμόντος χρόνου
Καθίσταται δὴ βασιλεὺς αὐτοκράτωρ
Πρὸς ποιμενάρχου Μιχαήλ Βυζαντίδος
7175 Αρτι λαβόντο, τὴν λεω προεδρίαν,
Τῇ βασιλική ταινιωθεὶς ταινίᾳ.
Λάσκαρις οὕτω βασιλεὺς δεδειγμένος
Σφόδρ' ἀρρενωπῶς πραγμάτων κραταρχίας,
'11 μᾶλλον εἰπεῖν βασιλικῶς, ἡμμένος
7480 Ταύτην διεἶπεν, ἀντέχων πρὸς κινδύνους
Μάχας τε δεινὰς τὰς πρὸς ἐχθροὺς Λατίνους -
"Αναξ ἀγαθὸς καὶ στρατηγὸς γεννάδας,
Οξύρροπος τε πρὸς μάχας καὶ κινδύνους,
Ὑπερμαχῶν ὡ; κράτιστα τῆς κραταρχίας,
7385 'Αποῤῥαπίζων ἑνὸν ποίμνης λύκους,
Φρικτὸς μὲν ἐχθροῖς, ἡμερος δ' ὑπηκόοις,
Μικρὸς τὸ σῶμα, πλὴν μαχητὴς ἐν μάχαις,
᾿Αεὶ στρατεύων, κατ' ἐχθρῶν κινῶν δόρυ,
Αύξων, πλατύνων τοὺς ὅρους τῶν Αὐσένων,
7490 Καὶ Ῥωμαΐδος αναλαμβάνων πόλεις,
Ελευθερών τε τάσδε τῆς τυραννίδος
*Οπλοις στρατηγίαις τε καὶ μάχης νόμῳ.
Φίλοικτος, εὐέντευκτος, εὐσπλαγχνος πάνυ,
Μεταδοτικές, φιλοδωρίας χάρις,
7493 Καθειμένον γένειον εἰς μέγα φέρων,
Φοξός, μελάγχρους μετρίως οὐ πρὸς βάθος,
Ερωτος ήττων, ἀφροδισίων, χόλου,
Μακροὺς ἀνατλὰς κινδύνους καὶ καμάτους
Ἐν ταῖς κατ' ἐχθρῶν δυσμάχοις ἀγωνίαις
7:00 Χάριν με κοινών πραγμάτων ὑπηκόων·
τῇ τῶνδ᾽ ὀφείλει πα· τις ἐκτίνειν χάριν,
Καὶ πάλιν οἷς εὖ ἀναθηλῆσαι κράτος
Ηδη μαρανθὲν αὐτόνων ἀπειργάκει.
alioque grege et libero prognati
discrepantesque a vestris habentes ritus,
sponte tamen two paremus imperio:
sedeniın ministerium præebere corporum,
non spiritalium rerum communionem
exhibere tibi bercl. parati sumus.
Vel ergo statim fac malorum finem;
vel manumitte, ut liberi possimus
ad gentis nostræ pascua reverti.
Hæc imperator audiit libenter,
invitoque licet Pelagio legato,
vincula solvit, molestias expedivit,
cunctis patere sacra templa voluit.
Hæc in regali contigerunt urbe.
Nunc ad Romanos principes transgredio
horumque historico res dicam sermone.
Post regiam captam ab Italis metropolim
Theodorus dictus cognomento Lascaris,
quem Cæsaris Alexii scimus generum,
illine secessit festinans cum conjuge:
cumque in Nicænam pervenisset urbem,
ibi deposuit conjugem dilectam:
ipse autem Prusam cum locis circumjectis.
aliosque pagos peragrans et urbes,
Idoneis populos conciliabat sermonibus,
ut se unum regem dominumque agnoscere
veque non compos voti sui fuit,
Haud enim longo præterlapso tempore
reapse rex creatur et imperator,
eumque Michael Byzantinæ urbis
nuper sortitus patriarchæ titulum
rite regali redimit corona,
Lascaris ergo creatus imperator
imperii pondus admodum viriliter,
imo potius regaliter, sustinuit,
seniet periculis jugiter objiciens,
pugnasque graves cum Latinis consereus,
rex simul bonus et fortis imperator
ad durum Martis opus paratissimus,
et pro republica strenue decertans,
lupos ovili pro viribus submovens,
hostibus formidandus, blandus subditis,
corpore parvo sed ad prælia vivido,
lanceam semper contra hostes quatiens,
Romani fines proferens iniperii,
urbes Latina liberans tyrannide
atque ad antiquum dominatum revocaus
armis et vario belli stratagemate.
Idem erat clemens, misericors, comis,
liberalique manu ac inunifica:
demissam gerens ad pectora barbam,
capite acuto, subnigro colore,
ad venerem proclivis atque ad iram,
Hic diu graves pertulit labores
duris cum hoste lactans certaminibus
pro suis subditis atque pro republica.
Huic certe omnes gratiam debemus,
quod jam exstinctum Romanum imperiu.a
ipsius opera maxime rovixerit.
PG 143:279
EPHIR EMI CHRONOGRAPHI
Hic enim Cæsar summopere studuit
ut ex Oriente Latinos ejiceret,
ibique nostrum firmaret imperium.
Etenim Latini, prohibente nemine,
non solum terras tenebant occidnas,
sed Orientis quoque partem maximam.
Namque Bithyniæ insederant provinciam,
Lentiana, Poemanenum atque Barim,
Lopadium, atque Ochyram cum viciniis.
Quin et devenerant Atramyltium usque,
maritimosque locos urbesque omnes
abaetis prædis sibi subjugaverant.
Nec minus animum Cæsaris mordebant
eirca suam natæ ditionem tyrannides.
Ecce enim parva Sampsonis in urbe
cjusque villis imperabat Sabas;
et Philadelphiæ Theodorus fatuus;
David Comnenus cuncta Paphlagonia,
illius frater Alexii, cujus pridem
Trapezuntiorum civitas jugum tulerat;
hic porro dicebatur Compenus magnus:
ambo autem proprii generis originem
ab Andronico Cæsare trahebant,
ex hujus filio Manuele sati.
Et Theodorum quidem atque Sabam
Lascaris, Deq favente, statim vicit,
Atque hinc Celbiani se fecit dominum,
Philadelphiæ Mæandricæ, Neocastrorum.
Sed Paphlagoniam ægrius obtinuit,
Comneno debell:to armis Davide:
unde acquisivit cum Heraclea
Amastridem, Cyrorum, Cramaamque urbes
cum circumjectis agris atque oppidulis,
et Paphlagonum dominus evasit.
Turcas vero Italosque perpetuis præliis
ægre mehercle, sed tamen devicit,
vires videlicet ministrante Deo.
Sed conturbavit animum Lascareos
exsul Alexius olim imperator,
socer ipsius sceptrum nunc tenentis.
Etenim ille post amissum regnum),
ut mea superior retulit historia,
Thessalonicam eṛrabundus venit;
atque a Maria genere Alamanna,
quæ conjux fuerat fratris Isaacii,
nunc in marchionis nuptias concesserat,
exceptus peramanter et honorifce,
diversabatur ibi cum sua uxore.
Verum cum civium animos tentaret,
mox cum uxore et liberis est cjectus.
Is ad Corinthi protinus tyrannUIN
Sgurum profectus, fœdere conjugii
huic copulatam tradidit filiam suam.
Mox illinc navi recessit in Ætoliam
ad Michaelen huic dominantem
et simul Epiro, quam veterem vocant;
(erat enim Alexii ex fratre nepos;)
sed interceptum piratæ Longobardi
ad Michaelem, auro repenso, mittunt.
Τούτῳ κραταρχήσαντι φροντίς μυρία
Τοῦ Ἐκ τῆς Εῴας ἐξελάσαι Λατίνους,
Καὶ Ῥωμαϊκῷ τὴνδ᾽ ὑποκλίνα: κράτει
Ἐπεὶ Λατίνοι κωλυσόντων τῇ σπάνει
Οὐ χώρας ἐκράτησαν ἑσπέρας μόνον,
'Αλλά γε μικροῦ καὶ μερῶν πάσης Εω
7510 Καὶ γὰρ κατέσχον Βιθυνῶν ἅπαν θέμα,
Λεντιανά τε, Ποιμανηνὸν καὶ Βάριν,
Λοπάδιόν τ' αὖ Ὀχυρὰς καὶ τὰ πέριξ.
Προῆλθον ἄχρις Ατραμυττίου τόπων,
Καὶ πάνθ᾽ ἁπλῶς παραλα χωρία, πόλεις
7515 Αὐτοῖς καθυπέταξαν ἐσχυλευκότες -
Οὐχ ἧττον ὑπέθραττον ἄνακτα πάλιν
Αἱ κατὰ χώρους Αὐτόνων τυραννίδες
Αὐτίκα καὶ γὰρ τοῦ Σαμψών πολιχνίου
Σὺν τοῖς προσοίκοις ἦρχε το πίκλην Σάβας·
7520 Καὶ Μωροθεόδωρος Φιλαδελφείας
Δαβὶδ Κομνηνός Παφλαγονίας ὅλης,
Αλεξίου σύναιμος ὢν τοῦ πρὸ χρόνων
Κατατυραννήσαντος Τραπεζουντίων,
*Οστις ἐπωνόμαστο Κομνηνός μέγας·
7.25 Κατηγέτην ἄμφω δὲ σειρὰν τοῦ γένους
Εξ ᾿Ανδρονίκου τοῦ βεβασιλευκότος,
Ἐκ τοῦδε παιδὸς Μανουὴλ πεφυκότες.
Αλλ' εὐχερῶς μὲν Θεόδωρον Σάβαν
*Αναξ μετῆλθε τῇ Θεοῦ συμμαχίᾳ,
7550 Καντεῦθεν ὦπτο Κελιανοῦ δεσπότης.
Φιλαδελφείας Μαιάνδρου, Νεοκάστρων.
Καὶ Παφλαγονίας δὲ κρατεῖ τῷ χρόνῳ,
Καταπαλαίσας Κομνηνόν Δαβὶδ μάχη
"Οθεν παρεστήσατο σὺν Ηρακλεία
735 'Αμάστριδα, Κύπρον, Κρώμνην τας πόλεις
Πρὸς τοῖς πέριξ ἅπασι καὶ πολιχνίοις,
Καὶ κατεκυρίευσε καὶ Παφλαγόνων,
Πέρσας δ' Ιταλούς ταῖς καθημέραν μάχαις
Οὐκ εὐχερῶς μὲν, ἐτροποῦτο δ' οὖν ὅμως
7.40 Σθένει θεϊκῷ συμμαχούμενος τάχα.
Παρέσχε δ' αὐτῷ πράγματα δυσθυμίας
Ο φυγὰς 'Αλέξιος Αὐσόνων ἄναξ,
Ὢν πενθερὸς τούτου γε τοῦ βασιλέως.
Οὗτος γὰρ οὗτος ἐκπεσὼν κραταρχίας,
7:45 Καθάπερ ἱστόρησε φθάσας μοι λόγος,
Αλώμενος πέφθανε Θεσσαλονίκην
Καὶ πρὸς Μαρίας ᾿Αλαμανῶν ἐκ γένους,
Η πρὶν συνώκει συγγένῳ Ισακίῳ,
Μαρκεσίῳ δὲ τηνικαῦθ᾽ ὡμευνέτε:,
7) Αριστα δεχθεὶς καὶ φιλοφρόνως πάνυ,
Ἐκεῖσε διέτριβε σὺν τῇ συζύγῳ.
Ὡς δ' αὖ ἀνασείων τὴν πόλιν έφωράθη,
"Αμπ γυναικὶ καὶ τέκνοις ἀπηλάθη,
Καὶ πρὸς τυραννεύοντα τῶν Κορινθίων
Το Σγουρόν βαδίσας, πρὸς γάμου κοινωνίαν
Τούτῳ κατηγγύησε τὴν θυγατέρα·
Κἀκεῖθεν ἀπέπλευσε πρὸς Αιτωλίαν
Πρὸς τὸν κρατοῦντα Μιχαὴλ ταύτης τότε,
Πρὸς δ' αὖ παλαιᾶς Ηπείρου κεκλημένης
750 Πρωτεξάδελφον συγγενή πέλοντά οἱ·
Αλίσκεται δὲ πειραταῖς Λογγοβάρδοις,
Απεμπολεῖται πρὸς Μιχαὴλ χρυσίου
PG 143:281
' ἱκανὴν γοῦν ἐνδιατετριφότος
CESARES.
Τοί, του Μιχαήλ χωρίοις Αλεξίου,
Τη θνήσκει βασιλίς Ευφροσύνη προς νόσου,
Καὶ θάπτεται δὴ τῷ πολιχνίῳ "Αρτη.
Αὐτὸς δὲ ἀπέπλει πρὸς πόλιν τὴν ᾿Αττάλου,
θα πεφθακώς τῷ κρατοῦντι Περσίδος
[20ατίνη προσδέδεκτο γνησίως·
770 Ὃν αὐτὸς ἐκφεύγοντά τ᾿ ἀδελφοῦ χέρας
Καὶ πρὸς πόλιν ήκοντα πρὶν δεδεγμένος
Ο τὸν κατωνόμασε παῖδα βαπτίσας,
Καί οἱ συνεξῄει γε τῆς Κωνσταντίνου.
Επειτ' ἐκεῖθεν ἀποδρὰς οὐκ οἶδ' ὅπως
7075 Παλινδρομήσας εὐχερῶς πρὸς πατρίδα,
Ικονίου δέδεικτο σουλτάν Περσάναξ·
Καὶ τηνικαῦτα δυστυχοῦντ' 'Αλεξί
Δρθη παρηγόρημα καὶ σωτηρία.
Οὗτός γε τοίνυν, ικέτη τίνων χάριν,
7:80 Πρεσβεύεται δὴ πρὸς νεον στεφηφόρον,
Καὶ παραχωρήσαί γε τῆς κραταρχίας
Τῷ πρὶν κρατοῦντι πενθερῷ παρηγγία.
Εἶτ᾽ ἐκστρατεύσας καὶ κατὰ Ῥωμαίος
Μετὰ στρατιᾶς δυσαριθμήτου μάλα,
1985 Αγων μετ' αὐτοῦ καὶ κρατοῦντα φυγάδα,
Την 'Αντιόχου καταλαμβάνει πόλιν
Τὴν πρὸς Μαιάνδρῳ τῷ ποταμῷ κειμένην.
Αλλ' οὐδ᾽ ὁ κρατῶν τῶν καθ' αὐτὸν ἡμέλει.
Ἀλλὰ προσοῦσαν στρατιάν συναλίσας,
7390 Ελπίδας ἐξάψας τε Χριστοῦ Δεσπότου,
Ἐπὶ σουλτάνον ἵεται θαρραλέως.
Συρρήξεως γοῦν συμβολῆς τε συμβάσης,
Τὸ πλεῖστον ἠφάνιστο τῶν στρατευμάτων
Ανακτος, ὃν μάλιστα Λατίνων γένους,
795 Εργ᾽ ἀρεϊκὰ καρτερὰ δεδειγμένων·
Ρωμαϊκὴ δ' ἔφευγεν ἀκόσμως φάλαγξ,
Ταύτης μενόντων μετρίων κατὰ μάχην
Αγωνίας τέρμα τε πᾶν σκοπουμένων.
Οὕτω δὲ νίκης μειδιώτης Βαρβάροι;,
7600 'Ανω θέων κάτω τε σουλτάν ἱππότης
Αναδιφῶν ἦν τὸν κρατάρχην Αὐσύνω.
Καὶ τόνδε καθ' όμιλον εὑρὼν ἱππότην
Ρώμῃ πεποιθὼς καὶ σθένει βραχιόνων,
Πλήττει κορύνη κατά κάρας αὐτίκα,
705 Καὶ κατὰ γῆν βέβληκε ρίψας ἐκ δίφρου
Πλησθέντα τύψει συστροφής τε καὶ σκότους
Ἐν χρῷ δὲ κινδύνου γε τῇδε τυγχάνων,
Αίφνης ἑαυτὸν ἀναλαβὼν ὁ κράτωρ
Πλησθεὶς τε θείας ἐξ ἐπιπνοίας σθένους,
7010 Σπαθεὶς ἐπὶ πόδας τε γενναίως μάλα,
Στάθην τ' ἐρύσας κουλτοῦ τέμνει πόδας
Θηλείας ίππου Περσάνακτος εὐψύχως,
Καὶ τόνδε χαμαὶ κατέβαλεν ὑψόθεν·
Εἶτ' ἐξαπίνης μηδενὸς πῶς εἰδότος
715 Σουλτάν κάραν τέτμητο τὴν μιαιφόνον·
Καὶ λοιπὸν ἠνέγκατο τὴν νίκην κράτων.
Τουτί τροπαιούχημα τὸν βασιλέα
Ποιεῖ μὲν ἐχθροῖς βαρβάροις φρικαλέ ν,
Ηδὲν ὑπηκόοις δὲ καὶ πεφιλμένον·
7:20 Πρὸς τοῖσδ᾽ ἱκανῆς ἐμπιμπλά θυμηδίας
Καὶ λήματο; θάρτους τε τούτους εἰκότως
Dam ergo longo diversatur tempore
Ja Michaelis ditione Alexius
moritur ex morbo Euphrosyne regina
atque in oppidulo sepelitur Arta.
Ipse navigavit ad urbem Attali,
ubi est susceptus animo libente
a Turcarum sultano lathatine,
quem ipse olim profugum a fratre
Constantinopoli hospitem exceperat
et in baptismo filium adoptaverat,
quicum Byzantium quoqne deseruerat.{
Sed postea lathatines nescio quomodo
feliciter reversus in patriam suam
Turcarum rex et sultanus Iconii evasit.
Hic ergo tunc ærumnoso Alexio
ara salutis fuit et solamen.
Etenim reddens supplicanti gratiam,
misso ad novellum Cæsarem legato,
hortatus est ut imperio decederet
socero suo domino priori.
Deinde sumptis contra nostros armis
egressus est cum innumero exercitu,
exsulem habens in comitatu Alexium;
Antiochiamque occupavit urbem,
illa
videlicet ad Mocandrum sitam.
At neque Lascaris rebus suis deerat
qui congregatis, quotquot habuit, viribus,
spemque suam collocans in Christo Domino,
contra sultanum exiit audacter.
Sed mox conserto prælio gravissimo,
maxima pars exercitus cæsarei
cæsa est, Latinis constans stipendiariis,
postquam ediderat strenua facinora:
gentilis autem nostra confuse phalanx
acie profugit, paucis exceptis
qui pugnæ reliquum exspectarunt exitum,
Dum sic victoria Barbaris arridet,
hac illac eques sultanus oberrans
Romanum vestigabat imperatorem:
quem ubi vidit equitem in turba,
robore proprii brachii confisus
elava percussit Cæsarem in capite,
cumque ephippio proruit in terram
icta patientem vertiginem, tenebras.
In tanto versans Lascaris discrimine,
illico tamen spiritum recepit,
divinitusque robore repletus,
pedibus insistens vigore magnanimo,
evaginato ense succidit pedes.
fortiter equæ sultanum gestantis,
atque hunc humi præcipitem sternit:
mos improviso, incertoque auctore,
crudele caput sultano præciditur:
statimque ad nostros transiit victoria.
Atque hic successus triumphalis Cæsarem
barbaris fecit hostibus terribilem.
et subditis jucundum ac gratissimnm:
insuper populi recreavit animos
iloneaque fiducia replevit.
PG 143:283
Exinde pacem cum Romano imperio
superba gens Turcarum libens fecit.
Quare imperator postea Latinis
gerendis bellis expeditior fult.
EPHREMII CIIRONOGRAFIII
Nune media ex pugna socero recepto
exhibuit justum præter spem honorem:
atque eum Nicænam transferens in urbem,
imperii tantum detractis insignibus,
dat Hyacinthi pro sede cœnobium,
in quo defunctus, sepelitur magnifice.
Atque ita se res Lascarens habebant.
Nunc nostra historia iterum convertitur
al Michaelen cognomento Angelum,
qui retinebat, ut superius diximus,
subditam Epirum veterem cum Ætolia.
lluic tres erant Michaeli fratres,
Manuel, Theodorus, et Constantinus:
ex quibus Theodorus Nicæna in urbe
apud Romanum versabatur Cæsarem.
Jam quia filio legitimo hærede
principatus sui Michael carebat
(am quem habebat dictum Michaelem
spurium de vetita susceperat copula)
oravit Cæsarem ut ex aula sibi
Theodorum illum liberum remitteret.
Annuens Cæsar statim misit hominem
fide jurata sibi promittentem
conservaturum animum benivolum
atque sinceram, quoad viveret, fidem
ipsi et imperii nempe successoribus.
Sic Theodorus ad Occidentem veniens
cum Michaele versabatur fratre
Aitoliae, ut dixi, principe et Epiri.
Sell postquam Michael crudeliter cæsus
a viro cui Romano nomen erat
noctu sopitus apud Bellegradum
vitam repente cum nece commutavit,
fratris principatum Theodorus excipit,
dux bellicosus, strenuus pugnator,
alter Briareus gigas in præliis,
qui mox fraternum patrimonium augens
e parvo magnum spatiosumque reddidit,
proferens hujus dilatausque fines;
Bulgarorumque et Italorum urbibus,
lyricis oppidis et Triballicist
efficiens opulentum et amplicans.
Ut enim paucis dicam, sibi sub·lidit
Achridem, Prilapum, Pelagoniam,
rum suis agris et oppidis finitimis.
Thessaliam occupavit cum Achaia,
„ɩ Macedoniam cum Thraciæ particula,
Dalmatiam acquisivit cum Epidauro,
Illyrii tractum, mouticolas Albanos.
Sed nihil huic tantam gloriam peperit
quantam Petri Latini clades splendida.
Hic quia sororem in conjugio habebat
Errici et Balduini imperatorum,
a Papa coronatus Latinus Cæsar,
Ἐντεῦθεν ἐσπείσατο 'Ρωμαίων κράτει
Ἡ πρὶν ἀλαζὼν Περσική χώρα πρόφρων,
Καὶ λοιπὸν ἐσχόλαζε 'Ρωμαίων κράτωρ
7625 Ταῖς πρὸς Λατίνων συμπλοκαίς τε καὶ μάθ
[χαις.
Καὶ πενθερὸν δὲ προσλαβὼν ἐκ τῆς μάχης
Τιμήσας εἰκότα τε καὶ παρ' ἐλπίδα,
Απαγαγὼν δὲ πρὸς πόλιν Νικαέων,
Καὶ παράσημα τοῦ κράτους ἀπεκδύσας,
7630 Μονῇ διάγειν Υακίνθου προσνέμει·
Ενθα θανὼν ἔτυχε ταφῆς ἐντίμου.
Ταῦτα μὲν οὕτω συνέβη Λασκαρίῳ.
Νῦν βούλεται λόγος δεδηλώσθαι πάλιν
Περὶ Μιχαὴλ ἀγγελωνυμουμένου
7035 Τοῦ πρὶν κυριεύσαντος, ὡς ἔφη λόγος,
Παλαιᾶς Ἠπείρου τε σὺν Αἰτωλία.
Τούτῳ τριὰς ὑπῆρχε συγγόνων φίλη,
Μανουήλ, Θεόδωρος, καὶ Κωνσταντίνος·
Αφ᾽ ὧν ὁ Θεόδωρος ἐν Νικαέων
7640 Παρὰ βασιλεῖ διέτριβεν Αὐσόνων.
Ἐπεὶ δὲ παιδὸς γνησίου διαδόχου
᾿Αρχῆς Μιχαὴλ Ιδίας οὐκ εὐπόρει,
('Ο γὰρ παρ' αὐτῷ Μιχαήλ κεκλημένος
Νόθος τις ὑπῆν ἐκ παρανόμων γάμων),
7645 Δεῖται κρατοῦντος τοῦ Θεοδώρου πέρι,
Ἵνα παρ' αὐτὴν ἀφεθεὶς καταλάβῃ.
Πεισθεὶς ἄναξ πέπομφε τοῦτον εὐθέως,
Πίστεις ενόρκους βασιλεῖ δεδωκότα
*Η μὴν φυλάξειν εὐνοϊκήν οἱ σχέσιν
- 7050 Καὶ πίστιν ἀνόθευτον εἰς τέλος βίου
Αὐτῷ τε δήπου καὶ διαδόχοις κράτους.
Οὕτως ἐπιστὰς Θεόδωρος ἑσπέρα
Συνῆν ἀδελφῷ Μιχαήλ, ὡς ἂν ἔφην,
Αιτωλίας ἄρχοντι καὶ τῆς Ἠπείρου.
765 Ἐπεὶ δ᾽ ἀπηνῶς Μιχαὴλ σφαγείς ξίφει
Πρὸς ἀνδρὸς οὕτω Ῥωμαίου κεκλημένου,
Νυκτός καθεύδων ἐν Βελλεγράδων ὅροις
Εξαπίνης λέλοιπε τήνδε τὸν βίον,
᾿Αρχὴν ἀδελφοῦ Θεόδωρος λαμβάνει
7000 'Ανήρ στρατηγός, εὐσθενὴς καὶ γεννάδας,
Γίγας Βριαόχειρ τις ὀξὺς ἐν μάχαις·
*Ος παραλαβὼν συγγόνου κληρουχίαν,
᾿Αρχήν τε μικρὰν εὐόριστον καθάπαξ,
Αύξησεν, ἐπλάτυνε ταύτης τοὺς ὅρους
706% Εκ Βουλγάρων γῆς, Ἰταλικῶν ἀστέων,
Ιλλυριῶν τε καὶ Τριβαλῶν χωρίων
Ταύτην ἐπαύξων, ευρύνων, μεγαλύνων,
Ἔθηκε καὶ γὰρ ὑφ' ἑαυτὸν, ὡς ἔπος,
᾿Αχρίδα, καὶ Πρίλαπον, Πελαγονία»,
7670 Σὺν τοῖς πέριξ ἅπασι χωρίοις, τύποις
Κρατεί Θεσσαλίας τε σὺν ᾿Αχαΐα,
Μακεδονίας καὶ μέρους τινός Θράκης,
Αἱρεῖ Δαλματίαν τε σὺν Επιδάμνῳ,
Ἰλλυρίδα γῆν, ᾿Αλβανούς οριτρόφους.
7675 Εὐρὺ δέ οἱ τίθησι μᾶλλον τὸ κλέος
Ἡ κατὰ Πέτρου Λατίνου λαμπρὰ νίκη.
Γαμβρὸς γὰρ οὗτος εἰς ἀδελφὴν τυγχάνων
Εμβῆ Βαλδουίνου τε τῶν βασιλέων,
Πρὸς πάπα χρισθεὶς εἰς κρατάρχην Λατίνων,
!
PG 143:285
C.ESARES.
7:30 Ερξη θανόντος, εἰς Βύζαντος ἐστάλη.
Εἰς Επιδαμνίων δὲ κατάρα; πόλιν,
Δι' Αλβανῶν ἔσπευδε την Κωνσταντίνου
Μετὰ στρατιᾶ; καταλαβεῖν ευόπλου.
᾿Αλλὰ προφθάσας Θεόδωρος γεννάδας
785 Τοῦτον τροποῦται καὶ νικῇ κατὰ κράτος
Αὐτόν τε καὶ στράτευμα δοὺς ἄρδη, ξέρει.
Πρὸς τοῖσδε Δυρράχιον αἱ εἰ τὴν πόλιν,
Καὶ στρατιάν μὲν ἐμπιμπλῇ λεία σκύλων,
Αὐτὸς δὲ βασίλειον εἴληφε στέφη;.
7:30 Πέτρου πεσόντος κατὰ μάχην, ὡς ἔφην.
Οὗτος πλατύνας εὐτυχῶς ἀρχῆς ὅρους
Τοῖς ἀλλεπαλλήλοις τε κεπφωθείς νίκαις,
Ἐν οἷς ὑπῆρχε προσμένειν οὐκ ἠγάπα,
᾿Αλλὰ φρονεῖ μέγα τι καὶ παρ' ἀξίαν,
του φημίζεται γοῦν βασιλεὺς αὐτοκράτωρ
Τῶν ὧν κατῆρχεν ἀστέων καὶ χωρίων,
Στεφθεὶς κεφαλὴν βασιλικῇ ταινία
Παρ' ἀρχιθύτου Βουλγάρων Δημητρίου.
θεὸς δ' ἐπευδόκησε τούτοις οὐ όλως.
7700 Μισεῖ γὰρ ὄντως ὑπερηφάνους φύσεις.
"Οθεν δίκην δέδωκεν ὕστερον θράσους,
Σβέσιν ὑποστὰς τοῦ φάους τῶν ὀμμάτων.
Κατὰ μάχην οὕτω δὲ κτανθέντο; Πέτρου,
Παιδί τ' ἐπὶ τέτρασι λιπόντος βίον,
7705 Ρομπέρτῳ, Φιλίππῳ τε καὶ Βαλδουίν,
Πρὸς τῇδε μια θυγατρὶ τῇ Μαρία.
Τούτων κραταρχεί Ρομπέρτος Βυζαντίδος
Πράγματι και οἷς μαλακος κεχρημένος,
Μετ' Ερχήν κατάρξαντα τὸν τεθνηκότα
7710 'Ανδρεῖον ἄνδρα και πάνυ ρωμαλέον.
Εἶτα μετ' αὐτὸν σύγγονος Βαλδυίνος,
Μέτριος ἀνὴρ, σωφρονικός, χαρίεις.
Εφ᾽ οὗ κρατοῦντος ἡ Κωνσταντίνου πόλις
Επανεσώθη Ρωμαίων κραταρχία.
7715 Η δ' αὖ Μαρία προς γάμου κοινωνία
Τῷ Λασκαρίῳ βασιλεῖ συνεζύγη
Πρώτης γυναικός εκλελοιπυίας βίον,
Τῆς δ᾽ ἐκ Κιλίκων δευτέρας εἰς πατρίδα
Διά τι μῖσος ἀποπεμφθείσης πάλιν.
7720 Ούτος γυναικάδελφον αὐτοῦ Ρομπέρτον
Εἰς Εὐδοκίαν τὴν τρίτην θυγατέρων
Σπεύδων ἀγαγεῖν γαμβρόν αθέσμων τρόπῳ,
Εριν ἐνῆκε ποιμενάρχῃ τῷ τότε
Τῷ Φιλοσόφῳ Μανουήλ κεκλημένῳ
7795 Με συγκατανεύοντι τῷδε τῷ γάμῳ.
Θεὸς δὲ λύει τὴν ἀθεσμογαμίαν,
Πρὶν ἢ γενέσθαι τήνδε, τοῦ βασιλέως
Βίον τὴν ἀνθρώπινον ἐκλελοιπότο.
Έτι κραταρχοῦντί γε τῷ Λασκαρίῳ
7730 Πράγματα πολλὰ καὶ μακρὰς ἀγωνίας
Έῤῥης παρείχεν ὁ κρατῶν Βυζαντίδος,
Τιθεὶς ὑφ' αὐτὴν Ῥωμαϊκά χωρία,
Λεηλατῶν τε καὶ κατατρέχων πόλεις
Δραστήριος γὰρ καὶ σθεναρὸς ὢν χέρας
7 Και πρὸς μάχας ἕτοιμο;, ἄντικρυς "Αρηος
Τα 'Ρωμαϊκὰ δ' ήσθε νηκότα β: έπων
Καὶ μᾶλλον ἀφ᾽ οὗ σουλτάνου κατισχύσες
Λάσκαρις ἄναξ ἀποβαλεν ἱππότας
defuncto Errico, missus est Byzantium.
Atque Dyrrhachium delatus ad urbem,
nos per Albanos itinere pedestri
ibət Byzantium cum instructo exercitu,
Se antevertens Theodorus strenuus
Petrum insigni perculit victoria,
ipsum cum toto exercitu delevit.
Urbem quin etiam tenuit Dyrrhachiuin,
suumque præda ditavit exercitum:
ipse regalem induit coronam,
in acie Petro, ut diximus, occiso.
Nam aucta sua feliciter ditione
et cumulatis elatus victoriis
non fuit contentus acquisitis opibus,
sed ad majora præter fas anhelans,
imperatorem Cæsarem se dixit
ejus quæ sibi suberat ditionis:
atque regali coronatur stemmate
a Bulgarorum Demetrio archipræsule.
Sed Deus rem gestam minime probavit,
qui mentes odit hominum superbas.
Quamobrem Michael seram luit pœnam
utroque lumine orbatus oculorum.
Petrus in pugna spoliatus vita
quatuor reliquit liberos superstites,
Robertum et Philippum ac Balduinum,
præterea filiam ſeminam Mariam.
Ex bis Robertus imperavit Byzantil,
sed administrans ignave rempublicam,
post vita functum Cæsarem Erricum
strenuum virum et plane fortissimum.
Post illum frater regnavit Balduinus
modestus vir et temperans ac gratiosus
quo dominante, Constantini civitas
ad Romanorum rediit imperium.
Petri Maria filia nuptiali vinculo
imperatori Lascari conjungitur,
qui uxorem primam fleverat exstinctam,
secundam autem Cilice gente natam
nescio quo odio in patriam remiserat.
Idem Robertum conjugis gerinanum
optabat generum, contra fas Ecclesiæ
jugando tertiam filiam Eudociam.
Cum Manuele patriarcha jurgium
hinc ortum est, philosopho appellato,
hujusmodi vetante ne fierent nuptiæ.
Sed Deus abrupit illicitum conjugium:
prius quam enim fleret, ipse Cæsar
humanæ vitæ terminum imposuit,
Cæterum adhuc imperante Lascare,
molestias multas, pra:lia diutina
Byzantii dominus Erricus exhibuit,
dum sibi Romana oppida subjiceret,
sus deque urbes diriperet, ageret,
Vir enim erat efficax, forti manu,
alacer ad pugnas semper, et Marti pat:
qui cum Romanos laborantes cerneret,
præsertim quia dum sultanum debellaret
Lascaris Cæsar, equites amiserat
PG 143:287
Italos viros strenuos mavortios;
perpetuo nostros lacessebat bello.
Quin cum in finibus obviarent nulli,
tanta est elatus confidentia Erricus,
n usque in loniam faceret excursus
vastatis late terris interpositis,
EPIIPEMII CHRONOGRAPHI
"
nil bello intactum linquens, donec tandem
coram Nymphæi regia tentorium figeret.
Sed mox Byzantium reducem tulit pedem.
Hec Lascareos Erricique res fuerunt.
Deinde pacis fœdere coaluerunt,
cujus hujusmodi conditiones erant:
Nempe ut urbs Ochyra cum agro suq
et pagi monti circumjecti Cymino
(qui mons ab urbe Ochyra non abest)
Latinis dominis incolisque cederent.
Calamus autem pagus, unde incipit
Neocastrorum quæ dicitur provincia,
neutrius partis esset ac deserta.
Regiones autem ad Orientem versæ,
Neocastra videlicet atque urbs Pergamus,
Celbianum, Chliara, atque Smyrna
cum circumjecto regionum latere
Lascari cuncta Cæsari parerent.
Nunc jam fert animus omnia quæ Bulgari
per illud tempus contra nos fecerunt
historiæ reliquo pandere sermone.
Adhuc forente Byzantino imperio.
causa multorum exstitit malorum
rei nostræ publicæ Bulgarica natio.
Nam et Isacium, Angelum cognomine,
magna devicit apud Berroen clade;
ita ut cum cætera præda diripuerit
crucis Dominicæ sacrosanctum lignum,
quod erat nostris regibus in præliis
ducis instar, robur, victoria omnen.
Theca fuit, specie eximia et ineffabili,
auro gemmisque rutilans pretiosis,
et laborati operis artificio,
sinu complectens venerandum lignunt,
quod Dominus suffixo quondam corpore
şınetificavit sanguine perfusum.
Inerant et aliæ ex utroque latere
thecæ ab aurifice pervenuste effctæ,
martyrum Christi reliquias gestantes,
D-iparæque Virginis lac sanctissimum,
cum venerandæ zonulæ segmento,
irisque aliis rebus religiosissimis.
Alexio quoque Isacii successori
aque Comnenis Angelis progenito
permultas Bulgari pugnas obtulerunt.
Mox occupata ab Italis Byzantio
ejusque imperio ad nihilum redacto,
regnator Bulgarorum Joannes
homo inhumanus vel cruentus canis
Petri Asanisque frater detestandorum,
Latinos obsidentes Adrianopolim,
camque summa vi nitentes capere,
ር
*Ανδρας Ἰταλούς, ἀρεϊκούς, γεννάδας,
77.40 Συχνῶς ἐπεστράτευε Ῥωμαίων ὅρος
Τῶν κωλυσόντων οὐδένων ὁρωμένων,
Παρὰ τοσοῦτον τοῦ θράσους ἀφιγμένον
Ὡς καταδραμεῖν καὶ μέχρις Ἰωνίας
Λεηλατοῦντα τὰ μεταξὺ χωρία,
7745 Δῃοῦντ', ἀφανίζοντα τῆς μάχης νόμῳ,
Σκηνάς τε πῆξα, κατὰ χῶρον Νυμφαίο;
Εἶθ' ὑπονοστήσαντα τὴν πόλιν φθάσαι.
Ταῦτ᾽ ἄρα Λασκάριος, Εῤῥη συνέβη.
Εἰς σπονδὰς ἀμφοῖν συμβάσεις τ' ἀφιγμέν
[vov,
7750 Α' συμβιβάσεις τάδε καὶ συμφωνίαι·
ὡς ἂν Ὀχυρὰν τὴν πόλιν καὶ τὰ πέριξ
Τὰ κατ' ὄρος τ' αὖ τοῦ Κυμινά χωρία
Τυγχάνον ἀγχοῦ φρουρίου λελεγμένου,
Φύλον κατάσχῃ καὶ νέμηται Λατίνων.
7755 Κάλαμος ἡ κώμῃ δὲ, παρ' οὗ τὸ κλίμα
Τῶν Νεοκάστρων τὴν καταρχὴν λαμβάνει,
Ερημος ἀοίκητος ᾖ τε καὶ μένῃ·
Τὰ δ᾽ ἀπὸ τοῦδε καθ᾽ ἕω νενευκότα,
Νεόκαστρα ταῦτ' ἐστὶ Πέργαμος πόλις,
7.60 Κελδιανόν τε καὶ Χλιαρὰ καὶ Σμύρνα,
Σὺν τοῖς κατ' εὐθὺ κειμένοις καὶ πλαγίως
*Απαντ᾿ ἀνεῖτα: βασιλεῖ Λασκαρίῳ.
Πρόθυμον ὁρμᾷ καὶ τὰ παρὰ Βουλγάρων,
Επεισπεσόντα Ρωμαΐδι τῷ τότε
7703 Τῆς ἱστορίας παραδούναι τῷ λόγῳ.
Καὶ πρὶν μὲν εὖ ἔχοντος Αὐτόνων κράτους,
Πολλῶν κακῶν αἴτιον ἔθνος Βουλγάρων
Ὑπῆρξε 'Ρωμαίοις τε καὶ κραταρχία.
Ἰσάκιον γὰρ ἀγγελώνυμον πάλαι
7770 Κατὰ Βερρόην ἐκνικῇ κατὰ κράτος
Ωστε πρὸς ἄλλοις καὶ σεβάσμιον ξύλον
Σταυροῦ διαρπάσαντας αὐτοὺς κερδάναι
ῶν Αὐτόνων ἄνακτες ἐχθρῶν ἐν μάχαις
Ηγήτορ' εἶχον καὶ τρόπαιον καὶ σθένος
7775 'Αμήχανον, κάλλος τε καὶ ποικιλίαν,
Χρυσῷ τιμαλφέσι τε λίθοις μαργάρεις
Καὶ τεχνικαῖς χάρισιν ὡραῖσμένον·
Τούτου μέσον φέροντα, τιμίου ξύλου
τη σωματικῶς προσπαγείς ὁ δεσπότης
7.80 Χριστὸς καθηγίασεν αἵματι τόδε·
Θήκας τ' ἐφεξῆς ἐξ ἑκατέρου μέρους
Χρυσοῦ τεχνίτη προσφυῶς εἰργασμένος
Ἐν αἷς προσῆν λείψανα Χριστοῦ μαρτύρων
Καὶ μητρανάνδρου Παρθένου σεπτὸν γάλα,
7735 Τεμάχιον ζώνης τε τῆσδε τιμίας,
Καὶ πλεῖστα τιμήεντα καὶ θαυμαστέα.
Καὶ τῷ μετ᾿ αὐτὸν παραλαβόντι κράτος
Αλεξίῳ γε Κομνηναγγελωνύμῳ
Πολλοὺς ἀγῶνας προϋξένησαν καὶ μάχα.
79) Αρτι δ' ἀλούσης Ἰταλοῖς Βυζαντίδος,
Καὶ τοῦ κατ' αὐτὴν καταλυθέντος κράτους,
Ο κυριεύων Βουλγάρων Ἰωάννης,
Σκαιός τις ἀνὴρ καὶ φιλαίματος κύων
Ασάν, Πέτρου δύναιμος ὢν ἀλαστόρων,
Τί Ἐν ᾿Αδριανοῦ Λατίνοις σκηνουμένοις
Καὶ τήνδε ἑλεῖν σπεύδουσι παντί τρόπον,
PG 143:289
Επιστρατεύει σὺν στρατιᾷ σκυθίδι,
CESARES.
Καὶ κατακράτος ἐκνικῇ σφᾶς τοῖς ὅπλοις
Ως και κρατάρχην σφῶν ἀνεξωγρηκένα:
7800 Τον Βαλδουίνον, ὡς ἀνέπιν ἐῤῥέθη.
Ἐπεὶ δ᾽ ἑλεῖν ἔσπει δεν Ορεστιάδα
Καὶ τοῖς ὑπ' αὐτὸν ὑπαγαγεῖν φρουρίοις,
᾿Αλλ᾽ ἦν χανὼν ἄντικρυς ὡς λύκος μάτην.
Εντεῦθεν οἷον ἐκμανεὶς ὁ μαινόλης
7805 Καὶ κατεπαρθείς, Σεναχηρείμ ὡς πάλαι,
'Αλλως τε μηδὲν ἐμποδὼν ἔχων ὅλως
Μακεδονίαν καὶ Θρᾴκην κατατρέχει,
Κώμας ἐρημῶν καὶ κατασκάπτων πόλει;,
Δηῶν, σκυλεύων, ἐκ βάθρων ανατρέπω,·
7810 Καταστρέφει πρῶτα μὲν Φιλίππου πόλιν,
Πόλιν περιώνυμον, εὐκλεεστάτην
Έπειτα κατήρειψε τὰς ἄλλας πόλεις,
Κύδιστον 'Ηράκλειαν καὶ Σηλυβρίαν,
Ραιδεστὸν καὶ Πάνιον σὺν Δαονία,
7815 Τραϊανοῦ τε καὶ Μάρωνος τὰς πόλεις,
Πάλιν Μοσυνόπολιν καὶ τὴν Σταγείραν,
Καὶ πλείστας ἄλλας ή βέβηλος καρδία.
Οὕτως ἐρημῶν καὶ σκυλεύων τὰς πόλεις,
Φθάνει περιώνυμον Θεσσαλονίκην,
7520 Κἀκεῖ βιαίως τὸν βίον καταστρέφει
Πλευρίτιδι μέν, ὡς ἀκούειν ἦν, νέσιο
Ὡς δ᾽ αὖ κλύειν πέφυκε σαφῶς εἰδότων,
Ο τίθεται πως, χριστομάρτυρες ξίφει
Θεσσαλονίκης προστάτου Δημητρίου.
7825 Τούτου δ' ἀποῤῥήξαντος, ὡς ἔφην, βίον,
Αδελφόπαις τις Βορίλας κεκλημένος,
Σκυθίδα θείαν γαμετὴν παρανόμως
Γήμας, ὑπῆρξεν εγκρατής και Βουλγάρων
Ασὰν δὲ παῖδα παιδαγωγός τις λάθρα
7850 Νέον κομιδῆ παραλαβών ὡς τάχος,
Πρὸς Σκύθας ἀπήγαγεν εἰς σωτηρίαν.
Αννα βασιλὶς συζύγῳ Λασκαρίῳ
Θυγατέρας τέξασα τρεῖς, λείπει βίον,
Εἰρήνην, Μαρίαν τε σὺν Εὐδοκίᾳ.
7835 ᾿Αλλὰ Μαρίαν δευτέραν κατὰ γένος
Εἰς κήδος ἐξέδωκε ῥηγός Παιόνων
Νύμφην ἐφ' υἱῷ βασιλεὺς φυτοσπόρος,
Ἐπανιόντος ἐκ Σιων πρὸς πατρίδα.
Πρώτην δ' Εἰρήνην ἡρμόσατο πρὸς γάμον
7840 Παλαιολόγων ἐκ γένους ᾿Ανδρονίκῳ,
Ον δεσποτικῆς ἠξίωσεν ἀξίας.
Τούτου θανόντος ὡς προφθὰς ἔφη λόγος,
Ταύτην συνήψε κατὰ δευτέρους γάμου;
Πλήρει χαρίτων ἀνδρὶ χαριτωνύμῳ
7845 Βατάτξῃ Δουκῶν ἐκ γένους κατηγμένῳ,
Σχόντι Διδυμότειχον ἄστυ πατρίδα
Αὐχοῦντι τιμὴν πρωτοβεστιαρίτου·
Ο πενθερὸς λέλοιπε θνήσκων τὸ κράτ;
Ἐν δ' ' Υακίνθου τῇ μονῇ τούτου νέκυν
7850 Εγγύ; βιώσας πεντήκοντά που χρόνων,
Ἐξ ὧν ἐβασίλευσεν ὀκτὼ πρὸς δέκα.
ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΔΟΥΚΑΣ ΗΤΟΙ Ο ΒΑΤΑΤΖΗΣ
ΕΤ. ΑΓ.
Ιωάννης οὕτω δὲ τυχὼν τοῦ κράτους,
Εὐθύς τετα:νίωτο παρ' ἀρχιθύτου
aggressus est cum Scythico exerciau,
et summa clade affectos debellavit:
quorum etiam principem Balduinum
ab ipso vivum captum supra diximus.
Deinceps Orestiadem tentavit Bulgares
ut suæ ditionis oppidis adjungeret:
sed inhiavit frustra tanquam lupus.
Hinc ergo malo percitus furore
superbusque ut alter Senacherimus,
cuum nihil uspiam ipsi jam resisteret,
Thraciam Macedoniamque concursabat
pagos desolans, civitates diruens,
vastans, depraedans, a fundamentis quaticns.
In primis quidem evertit Philippopolim
famigeratam urbem et nobilissimam·
deinde et alias prostravit civitates,
inclytam Heracleam, ac Selybriam,
Rhadestun, Panium, cum Daonio,
Maroneam insuper et Triauopolim,
itemque Mosynopolim et Stagiram,
aliasque plurimas, hic pessimus mortalis,
Sic vastitati indulgens et latrociniis
Thessalonicam denique illustrem venit,
ubi immaturum habuit vitæ finem
pleuritidis, ut fama fuit, exstinctas morbo:
vel eum potius, ut aiunt, recte conscii,
vulgoque creditur, Christi martyr perculit
Thessalonicam protegens Demetrius.
Postquain tyrannus vivis exemptus fuit,
hujns ex fratre nepos dictus Borilas
Scythidi junctus amitæ incestis nuptiis,
Bulgaræ gentis excepit dominatum.
Asanis autem pædagogus filium
puerum adhuc clandestina fuga
consuleus vitæ transtulit ad Scythas,
Anna regina conjugi Lascario
tribus filiabus editis vita excessit,
Irene et Maria scilicet atque Eudocia,
Mariam, quæ nata erat secundo loco
regis Pæoniæ filio in matrimonium
Sione revertenti in patriam suam
genitor Cæsar tradidit desponsam.
Majorem natu Irenem nuptui tradidit
Palæologorum surculo Andronico,
quem etiam despotæ dignitate ornavit,
Quo tamen exstincto, ut retro diximus,
eamdem collocavit secundis nuptiis
Joanniet re et nomine gratioso
Vatatzæ de Ducarum) stirpe genito,
et oriundo urbe Didymoticho,
protovestiarii dignitate ornato.
Atque huic socer moriens imperium tradidit;
ipse in Hyacinthi sepelitur cœnobio,
ætatis anno ferme quinquagesimo,
duodeviginti dominatus annos.
JOANNES DUCAS VATATZES
AN. XXXIII.
Sic assecutus Joannes imperium,
statim a patriarcha est cɔronalus
PG 143:291
EPIR.EMII CHRONOGRAPHI
Emmanuele, cui cognomen philosopho,
post Maximum tenente sacrum thronum.
He deinceps ad imperii regimen
remque gerendam publicam gnave incubuit.
Dux enim erat sapiens et consillosus,
animo instructus alacri et audace,
robusto brachio viribusque reliquis;
præcipue tamen præditus prudentia,
et sustinendis præliis invictissimus:
rex bonus pariter bellatorque strenuus:
beneficus, misericors apprime,
benivolus in subditos et benignissimus,
hostibus formidandus, intolerabilis,
creditum sibi imperium prudenter tuens:
verus recte factorum fons et thesaurus,
et suo consentiens nomini, id est gratiosus;
augens, dilatans ditionis fines
aruuis, peritia bellica, et consilio,
semper in aciem duceus, pugnisque occurrens,
urbes Romano vindicans imperio,
prudentia, voce, manu, et Martis opere,
quas vel Latini subditas sibi fecerant,
vel alii contra imperium rebelles perfidi:
mitem comemque indolem præ se ferens,
modestus, aditu facilis, liberalis,
monachorum reverens et sacerdotum,
episcopos angelorum instar habens,
nihil in ecclesiasticis immutans moribus,
apostolicorum dogmatum laudator
statutarumque a Patribus regularum:
ingenti ad res præclaras iustructus animo,
cujus demonstrat liberalitatem
martyrum salutarium cœnobium nobile,
quod mundi dicitur merito miraculum.
Sed enim brevis quædam interdum nebula
virtutum ejus solem infuscabat;
amoris vincebatur quandoque illecebris.
Erat et ipsi splendida tori socia
Irene decus inclytus reginarum,
pars optima conjugii, eximia indoles,
ad res gerendas æmula auxiliatrix,
virilis mulier animi, Dei reverens,
magnanima, pudica, novella Debora,
æque cum viro publicam rem gubernaus,
gravesque secum regni curas dividens:
femina pientissima, morata admodum,
atque Amalthea verum, ut aiunt, cornu.
Hujus opus mirum et pulcherrimum
arte simul et marmorum varietate
Prusaca in nrbe Præcursoris templum;
quod sanctuarium tradidit incolendum
a se fundatum monachis Deique famulis.
Ipsi placebant docti apprime homin's,
monachi quoque et Dei sacerdotes,
et sublevabat opibus laute egenos.
At vero Cesar ægro ferebat animo
Romanos brevi linea conclusos fines,
atque universi vineam imperii
Α'
Του Φιλοσόφου Μανουήλ κεκλημένου,
7835 Οστις μετὰ Μάξιμον ἔσχε τὸν θρόνον
Καὶ λοιπὸν ἐδράξατο της κραταρχίας
Κοινῶν τε λοιπῶν ἀρρενωπῶς πραγμάτων
*Ην γὰρ στρατηγός συνετής, βουλτ φόρος,
Ψυχῆς παραστήματι σὺν ευτολμία,
7860 Ρώμη βραχιόνων τε σώματος σθένει,
Κοσμούμενος μάλιστα συνέσει πλέον,
Καὶ καρτερικὸς ἐν μάχαις ἀντιπάλων·
"Αναξ ἀγαθὸς καὶ μαχητής γεννάδας,
Εὐεργετικὸς καὶ φίλοικτος εἰσάγαν,
7865 Υπηκόοις μὲν εὐμενὴς, ἡδὺς μάλα,
Εχθροῖς δὲ φρικτὸς καὶ δυσάντητος θέα,
Προκινδυνεύων προφρόνως κληρουχίας,
Ταμεῖον ὄντως τῶν ἀγαθουργημάτων,
Οντως χαριτώνυμος, ἔνθεος χάρις,
7870 Αύξων, πλατύνων τοὺς ὄρους Ρωμαΐδος,
Οπλοις, στρατηγίαις τε σὺν εὐβουλίαις,
Συχνῶς στραταρχῶν, καρτερῶν ἐν ταῖς μάθ
[χαις,
Επανασώζων τὰς πόλεις Ρωμαί
Γνώσει, λόγω, πράγματι καὶ πείρα μάχης,
7875 "Ας ὑφ' ἑαυτοὺς ὑπέταξαν Λατίνοι,
τῶν Αὐσόνων τ' αὖ οὐ καλῶς ἀποστάται·
Προσηνές εὐέντευκτον ἦθος δεικνύων,
Μέτριος, εὐθὺς, εὐπρόσιτος, χαρίεις,
Τιμῶν μοναχοὺς καὶ Θεοῦ θυηπόλους,
7880 Ισα προσείχε δ' ἀγγέλοις ἀρχιθύταις,
Εκκλησίας ἔθιμα μὴ παρατρέπων,
Αποστολικών δογμάτων ἐπαινέτης,
Καὶ τῶν πατρικῶν καὶ νόμων τῶν κειμένων,
Γνώμην μεγαλόψυχον ἐν καλοῖς ἔχων·
7855 Δείγμά τι σαφὲς τῆς μεγαλοδωρίας,
Μονή περιθρύλλητος ἡ τῶν σωσάνδρων,
Ἢ μᾶλλον εἰπεῖν, θαῦμα τῆς οἰκουμένη το
Πλὴν εἶχε μικρὸν συσκιάζον βραχέως
Τῶν ἀρετῶν ἥλιον αὐτοῦ τι νέφος
7330 Ηττητο βραχὺ τῆς ἐρωτοληψίας.
Ὑπῆρχεν αὐτῷ καὶ σύζυγος ὀλεία
Εἰρήνη λαμπρά βασιλισσῶν τὸ κλέος,
Μερὶς ἀγαθὴ καὶ φύσις ἐξαισία,
Βοηθὸς ἀνθάμιλλος εἰς τὰ πρακτέα,
7895 'Ανδρεία γυνὴ καὶ Θεὸν φοβουμένη,
Σεμνή, μεγαλόψυχος, ἄλλη Δεβώρα,
Οὐχ ἧττον ἀνδρὸς διέπουσα τὸ κράτος,
Καὶ συνδιαφέρουσα τῷδε φροντίδας,
Πανευλαβής τε κοσμία, ξένη φύσις,
7.00 Κέρας 'Αμαλθείας τε σαφῶς, ὡς λόγο;,
Η, ἔργον ἀμήχανον εἰς κάλλους λόγον,
Εὐτεχνίας το μαρμάρων ποικιλίας,
Ο Προδρόμου κάλλιστος ἐν Προύσῃ δόμος,
ῦν εἰς σεμνεῖον καθίδρυσεν ἐνθέως
7905 Μονοτρόπων εὖ καὶ λατρευτῶν Κυρίου.
Αὕτη λόγων έστεργε πατέρας μάλα,
Μονοτρόπους αν καὶ Θεοῦ θυηπόλου",
Καὶ τῶν πενήτων ἦν χορηγέτις ξένη.
Τῷ δ' οὐκ ἀνεκτὸν ἦν βλέπειν στεφηφόρω
7910 Τοὺς Ρωμαϊκοὺς εὐπεριγράπτους όρους,
· Τὴν ἄμπελόν τε τῆς ὅλης κραταρχίας
PG 143:293
CÆSARES.
Συσὶ καθάπερ Ιταλοι: λωθουμένην
Ὅθεν πεπειθώς συντρίβοντι τὰς μάχας,
Καὶ νικοποιῷ πανσθενουργῷ Δεσπότη
7915 Μάχην συνάπτει Λατίνοις φρικαλέαν
Εν Ποιμαντινού χωρίοις κεκλημένου
Οι ταγματάρχη τῶν ἄνω στρατευμάτων
Νεὼς ἀνεῖται Μιχαήλ πρωταγγέλῳ.
Ηγοῦντο τοίνυν στρατιᾶς μὲν Αυσίνων
7920 'Αλλοι τε πολλοὶ καὶ βασιλεὺς ἐμπρέπων
Πᾶσιν ἀρίστοις ὡς ἐν ἡρώων ἴλαις
Τοπρὶν ᾿Αχιλλεὺς ἀπολάμπων τοῖς ὅπλοις,
Καὶ ταῖς κατ' ἐχθρῶν ἀναδούμενος ν.κ. ις
Τοῦ Λατινικοῦ δ᾽ ἀναριθμήτου στίφους
7923 "Αλλοι τε πάλιν καὶ δυὰς ὑμαιμόνων
Θεοδώρου Λάσκαρι τοῦ βασιλέως,
Οι πρὶν ἀποδράσαντες ἐκ βασιλέως
Τῷ τῶν Ἰταλῶν ὑποκλίνθησαν κράτει·
Καὶ τηνικαῦτα κατὰ Ῥωμαίων σφίσι
7950 Καὶ συνεμάχουν καὶ συνεκρότουν μάχην
Καὶ συρραγείσης ἐξ ἑκατέρου μάχης,
Νίκην ἀπηνέγκατο Ρωμαίων ἄναξ,
Κατὰ κράτος δ' ἥττηντο Λατίνοι πάλιν,
Ενθα βασιλεὺς ὦπτο ῥηγνύων, τρέπων
7955 Εναντίων φάλαγγας ἐνθέῳ σθένει,
Πάσι κελεύων, εμπιπλῶν προθυμίας,
Ενοπλος, Ιππότης δέ, λογχίτης άμα,
*Ανω κάτω θέων τε καὶ περιθέων,
Εβαλλεν ἐχθροὺς τῷ δόρατι καιρίαν,
7340 Αὐτὸς δι' αὐτοῦ τὴν μάχην καταρτύων
Καὶ σὺν ολίγοις, ὡ; Γεδεών τι; νέος,
Αλλοθρίων ήττησε τὰς μυριάδας·
Ο; μὲν παρανάλωμα μαχαίρας δράσας,
Οὓς δ' αἰχμαλώτους ἀπαγαγὼν δεσμίους·
79.45 Ελὼν δὲ τυφλοῖ καὶ Λασκαρίους τότε.
Τουτί τροπαιούχημα, Λατίνων θράσος
Οφρύν τε καὶ φύσημα συνέστειλέ πως·
Ύψωσε Ῥωμαίων δὲ κραταρχίαν,
Κἀπὶ μέγ' ἀνήγαγε της ευτολμίας.
7950 "Αλλη δὲ πάλιν Λατινική τις φάλαγξ
Σέρρας κατατρέχουσα τὴν πόλιν τότε
Ολεθρον, ήτταν φυλετῶν γνοῦσα, τάχος
Ἐκεῖθεν ἀπέδρασε σὺν ἀκοσμίᾳ,
Καλῆς στρατιᾶς Αγγέλου Θεοδώρου,
755 Ἂν φθάσας ἱστόρησε το πρόσθεν λόγος,
Επίθεσιν δείσασα προσδοκωμένη
Οὗτος γὰρ, ὡς ἔφημεν, ἄρξας ἀστέων
Ορεστιάδος, Σερρών, Θεσσαλονίκης,
Άλλων πολιχνίων τε καὶ χώρας ὅσης,
760 Καὶ βασιλικοῖς ὡραῖσθεὶς συμβόλοις,
Αντίμαχος κράτιστος ἦν τοῖς Λατίνοις.
Αντίθετος δὲ καὶ κραταρχοῦντ᾽ Αὐσόνων·
Οὗτος μὲν αὐτὸν ἠξίου μάλ' ἐνδίχως
Τῶν δευτερείων ἀπολαύειν τοῦ κράτους,
7965 Καὶ τῶν ὑφ᾽ αὐτὸν κυριεύειν ἀστέων·
Αὐτὸς δ' ἀπριξ ἦν τοῦ στέφους δεδραγμένος·
Προβάλλετ' ούκουν δεσπότας παραλόγως,
Καὶ σεβαστοκράτορα, καὶ δομεστίκους,
Οφφικίων ἄλλα τε καθάπερ κράτωρ.
Τα 70 Ο δ' αὐτοκράτωρ ἐκνικήσας, ὡς ἔφην,
ab Italis vastatam tanquam suibus.
Quare confisus præliorum arbitr
victorioso omnipotenti Domino,
pugnam cum Latinis commisit asperam
in Premaneni oppidi territorio,
ubi cœlestium ordinum tribuno
templum consurgit Michaeli archangelo.
Romanum ergo ducebant exercitum
cum alii multi tum Cæsar præcellens
fortibus ennetis, tanquam in heroicis
Achilles quondam splendidus ordinibus,
victoriarum gloria clarissimus.
Latinum vero innumerum exercitum
ducebant, præter alios, fratres duo
Lascareos Theodori regnantis nuper,
qui a Cæsare Joanne deficientes
ad Italorum partes se contulerant;
nunc conspirantes cum hostili exercita
adversus nos in aciem prodierant.
Ergo exercitibus utrimque concurrentibus,
Cesar Romanus retulit victoriam,
et Latinorum sunt prostratæ vires.
Tunc cernebatur Cæsar perrumpens, fugans
hostium phalanges robore divino,
cunctos imperio regens, audacia complens,
vectus equo cataphractus et bastami tenens,
sus deque currens, ordines perlustrans,
hostes lethifera lancea percutiens,
ip:emet manu propria bellum gerens:
paucisque comitantibus, eeu novus Gedeo,
hostium magnas proterens catervas,
quos partim gladio me suit in acie,
partim constrictos vinculis abduxit;
Lascares quoque caplos excæcavit.
Atque hoc tropæum contudit audacia'n
superbosque spiritus Latinorum;
nostratium autem extulit fortunam,
et confidentiam plurimam restituit.
Tunc alius quoque exercitus Latinus,
qui Serras bello quatiebat urbem,
clade suorum cognita, celeriter
illine tumultuaria recessit foga:
nimirum metuens ne Theodori Angali
cujus jam nostra meminit historia,
in se ruentem cerneret exercitum.
Hic enim, ut jam diximus, urbium dominus
Serrarum, Orestiados, Thessalonica,
oppidorumque aliorum eum agris suis,
et jam assumptis regiis insignibus,
Latina prælia egregie sustinebat.
Sed nostro quoque resistebat Cæsari,
qui sane patiebatur æquo animo
secundum esse Angelum in imperio
suarumque urbium dominum se gerere;
sed hic coronam retinebat mordicus,
designabatque absurde sebastocratoras,
despotas, el domesticos, atque alia hujusmodi
nomina dignitatum tanquam Cæsar.
At imperator post victoriam illam
PG 143:295
EPHP.EMUI CHRONOGRAPHI
quam de Latino retulit exercitu,
compressa hostium tumida superbia,
urbes cum territoriis occupavit,
Lentiana statim atque Pœmanenum,
Charioron deinde et Vervenicum.
Idem longarum navium classe instru: t',
multam Latinis præbebat molestiam
ipsos aggrediens terra marique sæpius,
prædas abducens, pro viribus atterens,
urbes illorum armis intercipiens,
quas inter Madytum et Calliupolin,
cum circumjectis pagis ac territoriis.
Atque in his bellis dum versatur Cæsar,
ab Andronico patitur insidias
patruelis Glio, Neslongo dieto,
qui conjuratos habuit viros nobiles
fratrem Isacium, atque Tarchaniotam
Synadenum, et Phlamulium, et Macriunt
helariarcham magnum, aliosque pue
Re cognita imperator, cremata classe,
celeri cursu se recepit Ochyras:
ubi quæstionem de negotio instituens,
prædictos culpæ reperit affines.
Quare Nestongum primarii rei fratrem,
Mecrinumque simul, multavit oculis:
alios inclusit; Andronicum pariter
vinclis Magnesiæ custodiendum tradidit,
unde is elapsus abiit ad Turcas.
Ex illo autem tempore imperator
armatis se custodibus circumsepsi!,
ob corporis tutelam atque vitæ,
'omissa jam priore facilitate
simplicis moris et procul suspicione.
Atque ad hoc etiam adjutricem habui',
tori consortem et vitæ subsidium,
virili præditam spiritu reginam
atque regali ad res gerendas indole,
Tienem, parem nomini, auctorem pacis,
Jam cum Italici cernerent inutile
a se susceptum bellum contra Cesarum,
pacis cum ipso fœdus pepigerant;
‹ urbe quidem Pegis excesserunt
atque aliis oppidis territoriisque,
quotquot ad Austrum nobis erant posīta:
sed borealem Byzantii viciniam
retinuerunt, cum Bithyniæ partibus.
Deinceps vero quies a bellis erat.
tloc rerum statu, cives Orestiados
mittuntad Cæsarem legationem supplicem,
valde rogantes at submisso exercitu
ipsorum urbem gravi Latinorum
ereptam jugo libertati redderet.
Is ergo cum exercitu statim misit
protostratorem Isem et Cammytzemi,
qui progressi illuc, in urbem facile
pronis excepti votis penetrarant.
(7.)) Acropolita tribnit hoc cognomen Sy, aleuo;
at Ephræmius videtur Isacio dare.
Τὴν τῶν Ιταλών στρατιάν κατὰ κράτος,
Καὶ καθελών στῶν τὸν μεγαλόψυχον τύφον,
Ηρει πόλεις χώρας τε ταῖς στρατηγίαις,
Λεντιανά τε Ποιμανηνὴν αὐτίκα,
7475 Καὶ Βερενίκου και Χαρίορον πάλιν.
Πτξάμενος δὲ καὶ νεῶν μακρῶν στόλον
Παρείχε πολλὰ πράγματα τοῖς Λατίνοις,
Ἐκ γῆς ἐπιὼν καὶ θαλάσσης πολλάκις,
Καὶ σφᾶς σκυλεύων καὶ κακῶς δρῶν ὡς σθέ110
7980 Καὶ τὰς ὑπ' αὐτοὺς παραλαμβάνων πολεις,
Μάδυτον εἷλε καὶ πόλιν τὴν Καλλίου
Σὺν τοῖς πέριξ ἅπασι χωρίοις τόποις.
Ταύταις κρατοῦντος, ἐμβραδύνοντος μάχας,
Καττύεται οἱ παρ' 'Ανδρονίκου λόχος
7995 Πρωτεξαδέλφου Νεστέγγου γε του πίκλην,
Συνίστορας ἔχοντος ἄνδρας εντίμους,
Ισαάκιον σύναιμον Ταρχανιώτης
Καὶ Συναδηνὸν καὶ Φλαμούλιον μέγαν,
Εταιρειάρχην Μακρηνὸν, ἄλλο στίφος·
1990 Ο γνούς βασιλεὺς καὶ πυρὶ δοὺς τὸν στόλων
Πρὸς τὰς Ὀχυράς τὴν πόλιν ἀποτρέχει
Κἀκεῖ τὸ πράγμα δοὺς ἑτασμῷ καὶ κρίσει
· Υπευθύνους εὕρηκε τοὺς εἰρημένους.
Καὶ Νεστόγγον μὲν σύγγονον πρωτεργάτη
795 Καὶ τὸν Μακρηνὸν ἐστέρησεν ὀμμάτων·
Καθείρξεν ἄλλους· τὸν δ' 'Ανδρόνικου πάλιν
Εἱρκτη παραδίδωσιν ἐν Μαγνησία
᾿Αφ᾿ ἧς ἀποδρὰς ᾤχετ᾽ εἰς τὴν Περσίδι.
Ἐκ τοῦδ' ἑαυτῷ λοιπὸν ὁ στεφηφόρος
8000 Φρουρούς περιέστησε καὶ ξιφηφόρους
Πρὸς φυλακὴν σώματος ή σωτηρίαν,
Ελευθερίας τῆς πρὶν ἐκλελησμένος,
Τῆς θ' ἁπλοϊκής βιοτῆς τῆς ἀτέχνου.
Έχων βοηθὸν καὶ συνεργὸν εἰς τόδε
8005 Κοινωνὸν εὐνῆς καὶ βοηθὸν τοῦ βίου
Τὴν ἀῤῥενωπὸν δῆμα προσκεκτημένην
Ηθός τε βασίλειον ἐν τοῖς πρακτέοις
Εἰρήνην βασίλισσαν εἰρήνης δότιν.
Ασύμφορον κρίναντες αὐτοῖς τυγχάνειν
8010 Ιστῶν Ἰταλοὶ πρὸς βασιλέα μάχας,
Συνῆλθον αὐτῷ συμβάσεις δεδρακότες,
Καὶ παραδόντε; ἄστυ Πηγῶν εὐθέως·
Επειθ᾽ ὑπεκστάντες δὲ χωρῶν ἀστέων
Τῶν πρὸς νότον γε κειμένων κραταρχία
8015 Τῶν δ' οὗ πρὸς ἄρκτον πλησίον Βυζαντίδος,
Ετι κρατοῦντες σὺν Βιθυνίας τόποις.
Καὶ λοιπὸν ὑπῆν ἀνακωχὴ τῆς μάχης
Οὕτως ἐχόντων, ὡς ἔφην, τῶν πραγμάτων,
Οικήτορες στέλλουσι πρὸς βασιλέα
8030 Ορεστιάδος λιπαροῦντας ἐκέτας,
Ως ἂν σταλείσης στρατιᾶς, τούτων πόλις
Ελε· θέρα γένοιτο χειρὸς Λατίνων.
Μετὰ στρατιᾶς τοιγαροῦν πέμπει τάχος
13ῆν πρωτοστράτωρα σὺν τῷ Καμμύτη.
8025 Οι τὴν πόλιν φθάσαντες, ἔνδον τειχέων
Εξ προσδεχθέντες εἰσέδραμον ἀσμένω;.
Hoc nomen v. 7757, singulari numero scribitur.
PG 143:297
Ἐπεὶ δὲ Θεόδωρο; Αγγέλων γένου
Σχεδόν κατῆρχε Μακεδονίας όλης,
Τῆς γείτονος Θρᾴκης τε σὺν τοῖς κύκλῳ,
8030 "Ανευ Ροδόπης Αχριδου Μελενίκου -
Τούτων γὰρ ἦρχε Σθλάδος ώνομασμένος,
Οὗ τὰ κατ' αὐτὸν ἐξερει τάχα λόγος
Ἐπεὶ κατῆρχεν ἐκ Θεσσαλίας ἄρας,
Τὴν ᾿Αδριανοῦ καταλαμβάνει πόλιν,
8035 Καὶ τῆσδ' ὑπῆρξεν ἐγκρατής συμφωνία
Ἐξηλάθη γοῦν στρατιά βασιλέως
CESARES.
Κακῶν ἀπαθὴς, καὶ τρέχει πρὸς τὴν ἕω.
Οὕτω κατασχὼν Θεόδωρος τὴν πόλιν,
'Αεὶ παρείχε πράγματα τοῖς Λατίνοις,
8040 Τὰς σφῶν σκυλεύων καὶ κατατρέχων πόλεις.
Επῆλθε μὲν Βιζύη Λατίνων πόλει,
Πρὸς δ' αὖ γε Βρύσει χωρίοις θ' ὑπηκόοις,
Καὶ πάντα πορθεῖ καὶ σκυλεύει τὰ πέριξ.
Επιστρατεύει καὶ μέχρι Βυζαντίδος,
8045 Καὶ τοῖ; Ιταλοῖς ἐντίθησι δειλίαν.
Οὗτος πρὸς Ασάν τὸν κρατοῦντα Βουλγάρων
Σπονδὰς ἔθηκε συμβάσεις τ' ἑνωμότους.
Ασὶν δ' ὑπῆρχεν οὗτος υἱὸς Ἀσάνη
Τοῦ Βουλγάρων ἄρξαντος ἔμπροσθεν χρόνου
8350 "Οστις θανόντος τῷδε τοῦ φυτοσπόρου,
Καὶ τοῦ Βορίλα Βουλγάρων σχόντος κράτος,
Καθάπερ ιστόρησε φθάσας μοι λόγος,
Φυγὰς ἀπέδρα πρὸς Σκύθας παριστρίους·
Εἶτα Σκυθικὸν Ρωσικὸν λαβὼν στίφος,
8035 Επιστρατεύτας τῷ κρατοῦντι Βορίλα
ο
᾿Ανακαλεῖται τὴν πατρὸς κληρουχίαν·
Καὶ κατὰ μάχην συμπλακείς, τοῦτον τρέπει,
Ελών τε τυφλοί και κραταρχει Βουλγάρων
Πρὸς τόνδε τοίνυν ᾿Ασάνην Ιωάννην
8000 "Αναξ ἐπακτὸς Θεόδωρος, ὡς ἔφην,
Εἰρηνικὰς θεὶς συμβάσεις μεθ' ἐρχίων
Καὶ κήδος ἕδρα, τοῦδε παῖδα Μαρίαν
Τὴν ἐκ νοθείας προσλαβών νύμφην φίλην
Εἰς αὐτάδελφον τὸν Μανουὴλ ἐννόμως.
8005 Μετὰ δὲ μικρὸν συμβάσεις διαλύσας
Καὶ συναλίσας στρατιάς πλεῖστον στίφος,
Επεστράτευσε Βουλγάρων ἀρχηγέτῃ·
Καὶ συρραγείσης ἐξ ἑκατέρων μάχης
Ητταν ὑπέστη Θεόδωρος ἐσχάτην,
807 Αὐτοῦ στρατιᾶς ἀκλεῶς λελυμένης
Και συσχεθείς αίσχιστα Μυσοίς βαρβάροι;
Προς Ασάν αἰχμάλωτος ἀπήχθη τάλας
Μετὰ λογάδων προσγενῶν ἐριτίμων,
Αλλου τε πολλοῦ μυριαρίθμου στίφους.
875 'Αλλ' Ασάνης μὲν Θεόδωρον κατέχων
Πολλῆς θεραπείας τε τιμῆς ἠξίου
Πλήθος δ' ἀλωτὸν ἐκλύει πρὸς πατρίδας
Ποσὶν ἐλευθέροις τε καὶ δίχα φόβου
Επαναδραμεῖν ἐκ φιλανθρώπου τρόπου·
2050 Τάχα δ' ἑαυτῷ καὶ τιθεὶς τὸ συμφέρον·
Μετὰ γὰρ ἀπόλυσιν αὐτῶν εὐθέως
Μετα στρατιάς ἐξιών πρὸς τὰς πόλεις
Ήρει τε ταύτας εὐχερῶς ἄνευ μάχης,
Καὶ τοῖς ὑπ' αὐτὸν συνέταττε φρουρίοις.
8035 Την Αδριανού παραλαμβάνει πόλιν,
PATROL. GR CXLIII
▲ At Theodorus ille stirpe Angelus,
cunctæ erat prope Macedoniæ dominus,
finitimæque Thraciæ cum viciniis,
Rhodope excepta Achride Melenico:
(namque his terris imperabat Sthlabus.)
Nunc age res gestas Theodori fabor.
Ilic e Thessalia cum armis progrediens
ad Hadriani urbem semet contulit,
quam occupavit, incolis faventibus.
Quamobrem inde expulsæ regiæ copiæ
in orientem rediere incolumes.
Sic Theodorus urbe hac potitus
nnuquam Latinis non erat molestus,
horum concursans urbes et deprædans.
Is Byziam quoque Latinorum urbem
insedit atque Brysin pagos que subditos,
cunciamque late diripuit viciniam.
Denique Byzantii mænia progressus usque
magnum Italicis intulit timorem.
Hic cum Asane Bulgarorum rege
juratum foedus amicitiæ pepigit.
Erat hic autem Asan Asanis filius
Ejus qui olim imperabat Bulgaris:
isque excedente vita parente suo,
Bulgaricumque regnum rapiente Borila,
veluti nostra historia jam retro dixit,
fuga trans Istrum in Scythiam evaserat:
mox comitante Scythico Rossoque milite
dominatori Borilæ bellum inferens,
recuperavit patrium imperium:
æmulum eniın acie profligatum,
captum cæcavit; ipse regnum tenuit.
Cum hoc, ut dixi, Asane Joanne
cæsareæ dignitatis usurpator
fœdus pacificum statuit Theodorus;
tum etiam affinitatem, nam Mariam
istius notham Gliam justis nuptiis
germano fratri Manueli junxit.
Sed enim paulo post contempto fœdere,
contractoque plurimo copiarum numero,
Bulgaro regnatori bellum intulit:
mox concurrentibus utrinque viribus
extremam cladem Theodorus pertulit,
ejus dilapso turpiter exercitu.
Ipse indecore captus a Mœsis barbaris
infelix ad Asanem vinetus ducitur
cum selectis nobilibus et præcipuis,
et cum ingenti vulgi maltitudine.
Verum Asanes captum Theodorum
benignitate multa et honore habuit,
captivumque vulgus militum in patrias suas
libero pede solutumque metu
sivit reverti ob suum clementem animum
quin et fortasse ob suam utilitatem.
Nam post emissos vinculis captivog,
statim cum proprio exercitu percurrit urbes:
easque obtinuit facile et sine prælio,
suæque adjunxit ditionis oppidis.
Nadrianopoliin occupavit urbemn,
PG 143:299
munitumque oppidum Didymotichum,
deinde Thraciam cunctamque Macedoniam
Bolerum quoque cepit, Xanthiam, Serras,
Prilapum, latos Pelagonia campos,
cum circumjectis omnibus castellis.
Cepit et Prespam, Deabolin, Achrin,
Albaniam cunctam, lilyricam provinciam,
Valachiæ quoque concursavit fines;
postremo in patriam reducem tulit pedem.
Oppida vero partim nobis cessit,
partim in sua retinuit potestate.
Ob has res gestas visus est Asanes
vir admirandus, cunctis laudabilis:
clemens reapse erat mitisque admodum,
nec subditorum cædibus indulgebat,
neque sævitia Barbaris ingenita
stirpisque velut propria hic laborabat:
nec rursus nostro sanguine gaudebat,
velut priores impii reges Bulgari;
sed bono erat clementique ingenio,
et nostris æque ac Bulgaris gratissimus.
Captivus vero, ut dixi, Theodorus,
et jam expertus diu benivolentiam,
postea moliri fraudes deprehensus,
meritam pœnam excæcatus pertulit.
Ejus autem frater Manuel despota
prædicto e prælio fuga se subducens
· Thessalonicam urbem cursu petiit,
ejusque nullo resistente dominum
se gessit, atque urbium cæterarum,
quæ ad occidentem reliquæ sibi fyerant.
Ilie cum vocari despota voluisset
regias tamen usurpabat tesseras,
nempe rubrica utens in subscriptionibus:
in quem jocatus est acute admodum
nescio quis dicens: Congruit vocari,
ut est in psalmo, te regem et despotam.
Ille etiam Sthlabus, cujus antea memini,
Bulgaros gente Asanisque atfuis,
insederat præsidium Melenici,
et Rhodopem tenebat cum castellis
ejusque montis pagis dominio firmo:
despotæ quoque acceperat dignitateın
a Byzantino imperatore Henrico,
cujus et notham filiam habebat conjugan.
Hic nunc Latinas sequebatur partes,
nunc Bulgaris favebat popularibus,
Comneno quoque sæpe Theodoro:
nemini vero firınam servabat ſidem
homo desertor atque versipellis.
Jain cum Robertus Italus imperator
vivendi finem in Bœotia fecisset,
Byzantii sceptrum Joannes excepit,
decrepitus vir, qui Sionis rex erat.
Atque hic nostro Cæsari bellum intulit
in orientem navibus directis,
alque occupato Lampsaci navali."
Verum nil ultra aggressus, retro cessit.
Μεθ' ην Διδυμότειχον ἀσφαλῆ πόλιν,
Επειτα Θράκη» Μακεδονίαν όλην,
Βουλερὸν εἷλε καὶ Ξάνθειαν καὶ Σέρρας,
*Αστυ Πριλαπού, Πελαγονίας πλάτη,
8090 Σὺν τοῖς πέριξ ἅπασι χωρίοις τόποις·
Αἱρεῖ τε Πρέσπαν, Διάβολιν, Αχρίδα,
Αλβανὸν ἅπαν, Ἰλλυριῶν τὸ κλίμα,
Καὶ τῆς Βλαχίας τοὺς ὅρους κατατρέχει·
Επειτ' ἐπανέζευξε πρὸς τὴν πατρίδα
8095 Καὶ φρουρίων μέν τινα Ρωμαίοις νέμει,
Αλλα δ' ἀφῆκεν ὑφ᾽ ἑαυτὸν τυγχάνειν.
Ἐντεῦθεν οὖν ἔδοξεν οὗτος Ασάνης
Θαυμαστὸς ἀνὴρ, μακαριστὸς τοῖς ὅλοις·
Τὴν γὰρ ἀληθῶς συμπαθής, πράος πάνυ·
8100 Οὐ γὰρ ἐχρῆτο καθ᾽ ὑπηκόων φόνοις,
Οὐδ᾽ εἶχεν ὠμότητα τὴν ἐν βαρβάροις
Σύμφυτον οἷον συμπεφυκυίαν γένει,
Η Ῥωμαϊκοῖς αἵμασιν ἐνετρύφα,
Ως πρὶν κρατάρχαι Βουλγάρων κακοτρόπως
8105 Ἀλλ᾽ ἦν ἀγαθὸς καὶ φιλάνθρωπος φύσει,
Τῷ τοι ποθεινός Αὔσοσιν ἦν Βουλγάρες.
Φρουρούμενος δὲ Θεόδωρος, ὡς ἔφην,
Φιλοφροσύνης τ' ἀπολαύων ἐν χρόνῳ,
Ἐπεὶ τυρεύειν μηχανὰς ἐφωράθη,
8110 Τοὺς ὀμμάτων ἔσβεστο λύχνους ενδίκως.
Αὐτοῦ δ᾽ ἀδελφὸς Μανουὴλ ὁ δεσπότης
Κατὰ μάχην ὢν καὶ φυγῇ κεχρημένος,
Θεσσαλονίκην καταλαμβάνει πόλιν,
Καὶ τῆς δ' ἐκυρίευσε πραγμάτων δίχα
€ 8115 Σὺν τοῖς γε λοιποῖς ἀστέων καὶ χωρίων
Τοῖς κατὰ δύσιν ἐγκαταλελειμμένοις.
Οὗτος καλεῖσθαι δεσπότης ᾑρημένος
Ἐχρῆτο μᾶλλον βασιλικοῖς συμβόλοις
Ἐν ὑπογραφαῖς διὰ κοκκίνου γράφων,
8120 Πρὸς ἄν τις ἀπέσκωψεν ευστόχως μάλα
Ὡς Σοὶ προσάδειν ἁρμόδιον τυγχάνει
Σὲ τὸν βασιλέα τε δεσπότην ἅμα.
Καὶ Σθλάδος ἀνὴρ, ούπερ ἐμνήσθην άνω,
Ἐκ Βουλγάρων φὺς προσγενής ὢν Ασάνῃ,
8123 Λαβὼν κατείχε φρούριον Μελενίκου,
Καὶ τῆς Ροδόπης ἦρχε σὺν τοῖς φρουρίοις,
Καὶ τοῖς ἐν αὐτῇ χωρίοις αραρότως,
Καὶ δεσποτικῆς ἀξίας γε τυγχάνει
Πρὸς τοῦ κρατοῦντος Εῤῥῆ τῆς Κωνσταντί
Ένου,
8130 0ὗ καὶ συνήφθη τῇ θυγατρὶ τῇ νόθῳ.
Ενίοθ᾽ οὗτος συνεμάχει Λατίνοις,
Ενίοτ᾽ αὖθις Βουλγάροις τοῖς φυλέταις,
Καὶ Θεοδώρῳ τῷ Κομνηνῷ πολλάκις·
Τινὶ δ᾽ ἁπάντων οὐ συνήρχετ' εἰς λόγον,
8135 'Αλλοπρόσαλλος, εὐρίπιστος τυγχάνων.
Τοῦ δὲ κρατοῦντος Ἰταλῶν τοῦ Ρομπέρτου
Βίον καταστρέψαντος ἐν Βοιωτία,
Σφῶν Ἰωάννης παραλαμβάνει κράτος,
Εξωρος ἀνὴρ, τῆς Σιών ῥήξ τυγχάνων,
8140 "Ος καὶ μάχην ίστησι πρὸς βασιλέα,
· Μετά γε νηῶν ἐκπεπλευκὼς εἰς ἕω,
Καὶ τῆς Λαμψάκου κατάρας νεωρίω,
Πλέον δὲ μηδὲν δεδρακώς, υποστρέφει·
PG 143:301
Ο γὰρ βασιλεὺς Αυσόνων Ιωάννης
8145 Γενναῖος ἀντίμαχος ἦν, ἀντιστάτης·
Εἰ καὶ καθυπέστρεψεν ἄρτι της μάχης
Τῆς πρὸς Καίσαρα Γαβαλᾶν ἀποστάτην·
Εἰ καὶ τριήρεις καὶ δυνάμεις αὖ πάλιν
Παλαιολόγῳ παραδούς Ανδρονίκῳ,
8150 "Ον εἶχε δομέστικον μέγαν τῷ τότε,
C.ESARES.
Πρὸς τὴν Ρόδον πέπομφε κατ' ἀποστάτου·
Ἀλλ᾿ οὖν μετρίους παραλαβὼν ὁπλίτας,
Ὅπλοις ἀπείργον ἐκδρομάς τους Λατίνοις.
Καὶ τὰ κατὰ μάχην δὲ τὴν ἀποστάτου,
8155 Αίσιον ἔσχε Παλαιολόγῳ πέρας,
Καὶ κατὰ νοῦν τείνοντα τοῦ βασιλέως.
Τοῦ λατινάρχου δ' ἐκλελοιπότος βίον,
Κληροῦχος ἀρχῆς Βαλδουΐνος γίνεται,
Ήπιος ἀνὴρ, σωφρονικός, χαρίεις·
8160 ᾿Αναξ δὲ τιθεὶς τοῖς ὑπηκόοις σθένος,
Καὶ τοῖς ὑπ' αὐτὸν ἄστεσι καὶ χωρίοις
Εἰρηνικήν σύναρσιν· εἴτε καὶ πλάτος,
Εναντίοις δὲ συστολὴν καὶ δειλίαν,
Καδός τε κατήλλαξε μνηστείαν θ᾽ ἅμα
8165 Πρὸς τὸν κρατοῦντα Βουλγάρων τὸν ᾿Ασάνην,
Καὶ πιστὰ συντέθεικεν όρκια πάλιν,
Σπονδὰς ἑνωμάτους τε καὶ συμφωνίας·
ὺς εἰ παρείκοι συγκροτοίτο προσφόρως,
Καὶ συμμαχοῖτο πρὸς μάχας ἐναντίων·
8170 Καὶ πάλιν εἰ δέοιτο χειρὸς Αὐσόνων,
Καταπολαύει Βουλγάρων ἀρχηγέτης.
Τούτων πραχθέντων όνπερ ειρήκειν τρόπον,
Συνέρχεται δὴ πρὸς πόλιν τὴν Καλλίου
Μετὰ συνεύνου καὶ θυγατρὸς Ελένης,
8175 Ασάν βασιλεῖ καὶ βασιλίδι τότε,
Και συντελούσι συνάφειαν υἱέων,
Θεοδώρου Λάσκαρι συνεζευγμένου
Ασάν θυγατρὶ κατὰ νόμους 'Ελένη'
Ἐπευλόγει δὲ τοὺς γάμους ἀρχιθύτης
8180 Θείος Γερμανός συμπαρὼν τελουμένοις,
Τῷ τηνικαῦτα ποιμενάρχης Τρινόδου
Τῷ Βουλγαρίας ὑποκείμενος θρόνῳ,
Οὐκ οἶδ' ὅπως κέκριτο συνόδου κρίσει
θεσπίσματά τε τοῦ κρατοῦντος Αυσόνων,
8185 Τιμὴν πατριάρχου γε καὶ κλῆσιν ἔχειν,
Κάδου; τινόντων τῶν κρατούντων οἱ χάριν.
Ἐπεὶ δ᾽ ἐπεπλήρωτο τὰ κατὰ γάμους,
Βασιλὶς Εἰρήνη μὲν ἅμα νυμφίοις
Ο καδ' ἀπῄει κατὰ τοὺς ἕω τόπου;·
8150 Πρὸς Μυσίαν δ᾽ αὖ ἡ βασιλίς Βουλγάρων,
Δυάς δ᾽ ἀνάκτων σὺν δυνάμεσι πάλιν
Μακεδονίαν κατέδραμε καὶ Θράκην,
Καὶ Λατινικά χωρία τε καὶ πόλεις
Αὐτοῖς διεῖλον καὶ κατέσχον ἀμάχως
8195 Τὰ Μάδυτα μὲν καὶ Χερρονήσου πλάκα
Πόλιν Καλλίου σὺν ὄρει τε τοῦ Γάνου
Μάχη παρεστήσατο προφθας ὁ κράτωρ,
Οὗ καὶ πόλιν ἔκτισε πρὸς πόδας όρους·
᾿Αρχῆς δ' ὅρους ἔπηξιν ἄχρι Μαρίτσης -
Rectius Atropolita ait Κωνσταντινουπόλεω;.
Arqué certe Joannes Græcus imperator decretum
condisset de episcoporum Bulgarorum inter se
Joannes enim imperator noster
validus erat obex et adversarius.
Qui quanquam bello vix perfunctus fuerat
-adversus Gabalamo Casarem rebelem:
et quanquam naves etiam cum militibus
Andronico traditas Palæologo
(qui magnus illi tunc erat domesticns)
rebellis causa Rhodum amandaverat;
attamen paucis stipates militibus
armis Latinas incursiones repulit.
Insuper pugnam adversus rebellem
prosperp eventu gessit Palæologus
et ex sententia Cæsaris Joannis.
Imperatore Latinorum mortuo,
hæres imperium Balduinus adiit,
vir mitis ac modestus et gratiosus.
At Cæsar noster subditorumi auctis
viribus, et securæ pacis munere
per cuncta imperii oppida florente,
perterrefactis hostibus et represets;
affinitatein quoque, quæsitis nuptiis,
cum Bulgarorum rege Asane junxit,
juratamque fidem rursus obtulit
et firīnas amicitiæ conditiones:
nempe ut utilem operam conferret sibi
Bulgarus et bellorum socius fieret:
idem vicissim, si Romano auxilio
forte indigeret, frustra non requireret.
His quemadmodum dixi constitutis,
profectus est Asanes Calliopolim
cum tori socia, filiaque Helena,
ad Cæsarem reginamque præsentem ibi,
et liberorum celebrarunt nuptias;
Asanis nempe filia datur Helena
Lascari Theodoro in matrimonium
benedixitque nuptiis patriareba
rei gesta præsens Germanus venerabilis.
Tempore illo Ternobi archipræsul
metropolita Bulgaro antea subditos
patriarchalem titulum obtinuit
nescio quo sacræ synodi judicio
decretoque simul nostri Cæsaris
qui affinitati tribuit hanc gratiam.
Post celebratos nuptiarшn ritus
regina Irene cum novitiis sponsis
in orientem redux domnm petiit;
el Bulgara regina in Moesiam redit.
At reges ambo stipati exercitibus
Thraciam Macedoniamque percurrebant,
et Latina castella urbesque captas
absque labore bellico dividebant.
Madyta quidem et tractum Chersonesi,
Ganum etiam montem et Calliopolim
antea noster bello Cæsar ceperat:
oppidum qnoque ad montis peđem struxerat:
finesque imperii protnlit Maritzam usque;
prærogativis.
lloc nomen vers. 7987 effeitur singulari numero.
PG 143:303
verum regiones reliquas ad borcam sitas
rex Bulgarorum sibi vindicavit.·
Quin adeo Byzantina usque ad mœnia
cum armis ambo reges appropinquarunt,
incutientes mirum Latiuis 'metum:
vérum instante hieme rex uterque
in suum reversus est deinde imperium.
Jam Theodorus imperatoris filius
impubes adhuc teperaque ætate,
quanquam puellæ nondum idoneus erat,
diversabatur tamen cum sponsa Helena
apud reginam matrem amantissimam,
Sed enim Asan, ut credere par erat,
gestæ cum nostro Cæsare rei pœnitens,
misso legato, precibus fallacibus
ad se reduci petiit filiam suam,
ut ejus alloquio et visu frueretur,
quoad versaretur in Hadriani urbe
conjnge cum dilecta et cum exercitu;
ad sponsum suum postea reversuram.
Igitur missam filiam parens perfidus
haud jam remisit, lacrymantem licet,
neque promissum reditum concessit:
verum cum ipsa abiit in Mosiam;
comites tantum retro jussit cedere.
Mox infinita Scytharam multitado
Istro trajecto cum feminis ac liberis,
invito Asane, per Emum atque Rhodopen
effusa est in agrum Macedoniæ,
cum universa Thracia huuc depopulans:
Enumque usque pervenerunt urbem
atque ad occiduas item partes Scythæ:
quorum alii liberis vagabantur tribubus
qua se lumen Hebrus in mare exonerat;
alii occupatis villulis utrinque
in hujus hora stationein fixerant,
et per planitiem locaque maritima;
unde ruentes prædis indulgebant
nrbes capiendo, pagos exurendo,
Scythica ubique facta solitudine.
Denique captivam turbam in Græcis urbibus
baste suppositam pecunia commutabant.
Ast Italorum impudens gens fœdifraga
ingenti adversus nostros ira exæstuans
ob inflictas a Cæsare clades varias,
cum Scythis et Asane fœdus pepigit;
el sic cum armis Scythicis et Bulgaricis
contra Romanum Cæsarem commovit bellum.
Ergo accesserunt ad Tzuruli arcem,
atque hanc machinis undique cingentes
summis oppugnabant connisi viribus,
jaculis ex adverso saxisque jactis,
atque tormentis muros suffodientes
nihil excidio idoneum omittebant.
Verum omnes machinæ, arcus, tela
in irritum lusumque recidebant,
Erat enim arcis præses duxque belli
Nicephorus et nomine et factis victor
Tarchaniotarum genitus familia,
8200 Τὰ δ' αὖ κατ' ἄρκτον προσνενευκότα μέρη
Κληρουχίαν είληφε Βουλγάρων ἄναξ.
Καὶ μέχρι δ' αὐτῶν τειχέων Βυζαντίδος
*Ανακτες ἄμφω προσπελάζουσιν ὅπλοις,
Καὶ πτοίαν οἷαν ἐντιθοῦσι Λατίνοις·
8205 Εκάτερος δ' ἔπειτα τῶν βασιλέων
Χειμῶνος ὑπέστρεψεν εἰς κραταρχία».
Ο μέν γε Θεόδωρος ἄνακτος γόνος
Ανηθος ὧν τις καὶ νεώτατος φύσει,
Εἰ καὶ συνῄει μηδαμῶς γε τῇ κόρη,
8210 Πλὴν ἀλλ᾽ ἀνῆκτο σὺν Ελένη συζύγω
Πρὸς βασιλίδος εὐμενῶς φιλοφρόνως·
Μεταμεληθείς δ' ὡς ἐνῆν ἀπεικάται,
Εφ᾽ οἷς Ασὰν δέδρακε πρὸς βασιλέα,
Στείλας πρὸς αὐτὸν ἐκλιπαρεῖ σὺν δόλῳ
8215 Αὐτῷ σταλῆναι τὴν φίλην θυγατέρα
Προσρήσεώς τε καὶ φίλης θέας χάριν
Ἐν ᾿Αδριανοῦ τῇ πόλει σκηνουμένῳ
Μετὰ στρατιᾶς καὶ συνεύνου φιλτάτης,
Μετὰ δ' ἐπανήκειν γε πρὸς τὸν γαμέτην.
8220 Σταλεῖσαν οὐκοῦν προβλαβὼν φυτοσπόρι;
Ούκουν μεθῆκε καὶ δακρύουσαν μάλα
Ἐπαναδραμεῖν, ὡς ὑπόσχεσις, πάλιν·
᾿Αλλὰ σὺν αὐτῇ πρὸς Μυσοὺς ἀποτρέχει,
Μεθεὶς ὀπαδοὺς ἰέναι παλινδρόμους
8223 Είτα Σκυθικών μυριάριθμον στίφος
Ίστρον περάσαν συν γυναιξὶ καὶ τέκνοις,
Ακοντος Ασάν, δι᾿ Αίμου καὶ Ροδόπης
Χύδην. ἐπῆλθε Μακεδονίας τόποις,
Καὶ τήνδ' ἐληΐσαντο σὺν πάσῃ Θράκη,
8230 Εἰς Αἶνον αὐτὴν πεφθακότες τὴν πόλιν,
Καὶ τὰ πρὸς ἑσπέρα; γε νεύοντα μέρη
τῶν οἱ μὲν εἶχον τὰς νομὰς ἐλευθέρας,
Κατὰ ποταμὸν Εὗρον ὠνομασμένον,
ὺς ἐκβολάς τίθησιν εἰς Αμφιτρίτην
8255 Οι δ' αὖ ἐνηυλίζοντο τοῦδε χωρίοις,
Κἂν τοῖς πεδίοις καὶ τόποις παραλίοις,
Εφ᾽ ὧν ἐδῄουν, ἐσκύλευον τὰ πέριξ,
Αἱροῦντες ἄστη, πυρπολούντες χωρία,
Καὶ πάντα ὁρῶντες Σκυθικὴν ἐρημίαν·
8210 Τοὺς δ' αἰχμαλώτους εἰς πόλεις τὰς Αὐτίνων
Πωλοῦντες ἦγον ἀργύρου καὶ χρυσίου.
Τὸ δ' Ιταλῶν ἔκσπονδον, ἀναιδὲς γένος
Κατ' Αὐτόνων μηνίν τε καὶ χόλου τρέφον
Εφ' οἷς κακῶς πέπονθεν ἐκ βασιλέως,
8245 Συνῆλθεν 'Ασὰν καὶ Σκύθαις εἰς συμβάσεις
Καὶ σὺν στρατιᾷ Σκυθικῇ καὶ Βουλγάρων
Ἐπ' αὐτὸν ὀρμᾷ τὸν κρατάρχην Αυσόνων.
Ὡς δ᾽ ἧκον ἔνθ' ἔρυμα Τζουρούλου πέλει
Περιλαβόντες μηχαναῖς πάσαις τόδε,
8250 Μάχην ἐπ' αὐτὸ καρτερὰν συνεκρότουν,
Τόξοις, λίθοις βάλλοντες ἐξ ἐναντίας,
Καὶ μηχαναίς τύπτοντες αὐτοῦ τὰς βάρεις,
Καὶ πάντα ὁρῶντες ὥστε πορθῆσαι τόδε.
Ἀλλ᾽ ἦταν αὐτοῖς μηχαναί, τόξα, βέλη,
8255 Εωλα πάντα καὶ σαφὴς ληρωδία
Ο γὰρ ἔσω φρούραρχος ἢ στρατηγέτης
Νικηφόρος κλησει τε καὶ τρόποις πλέον
Ταρχανειωτῶν ἐκ γένους κατηγμένος,
PG 143:305
Ο τοῦ μεγάλου δομεστίκου νυμφίος
8:30 Παλαιολόγων ἐκ φυλῆς ᾿Ανδρονίκου,
Εἰς πρωτόπαιδα Μαρίαν θυγατέρα,
Τῆς βασιλείου τραπέζης ὑπηρέτης,
Μετὰ δὲ δομέστικος ὀφθείς τις μέγας,
Ανδρεῖος ἀνὴρ, συνετὸς καὶ γεννάδας,
8365 Θεοῦ θεράπων νουνεχής θ᾽ ὑπηρέτης,
CESARES.
Ταῖς εὐτυχίαις καὶ στρατηγίαις μέγας·
ὓς ταῖς κατ' ἐχθρῶν ἀναδούμενος νίκαις,
Στεῤῥός τις ἀντίμαχος ἦν ἀντιστάταις
᾿Αποτρέπων φάλαγγας αὐτῶν εὐψύχως,
8970 Θεου σθένει τε καὶ στρατηγίας τέχνη.
Οὕτως ἐχόντων, ὡς ἔφην, τῶν πραγμάτων,
'Ασὰν τολυπεύοντι τὰ κατὰ μάχην,
᾿Αγγέλλεται μήνυμα μεστον πικρίας,
Ως σύζυγός τε καὶ σὺν αὐτῇ παιδίον,
87. Καὶ Τρινόδου πρόεδρος αὐτίκα μάλα
Τεθνάσιν ἤδη τὸν βίον λελοιπότες.
Ὡς οὖν ταῦτ᾽ ἡνώτιστο, λύσας την μάχην,
Εὐθὺς ἐπανέζευξε πρὸς τὴν Μυσίαν,
Πυρί παραδούς τειχέων καθαιρέσεις.
χαλι Μόνον δὲ φῦλον Ἰταλῶν λελειμμένον,
Καὶ τοῦτ᾽ ἐπανέζευξε πρὸς Βυζαντίδα,
Αστυ λελοιπὸς ἀσινὲς, βλάβης δίχα.
Ασὰν δὲ συνεὶς συμφορᾶς τὴν αἰτίαν
Ως ἔκτισις πέφυκε τῆς ἐφορκίας,
και Πρεσβεύεται τάχιστα πρὸς βασιλέα,
᾿Ανανεῶν κηδός τε καὶ συμβιβάσεις,
"Α δέδρακε πρὶν ἠθέτησε δ' ὑστέρως.
Ο δ᾽ ἀσμένως ἤκουσε πρεσβείας λόγους,
Καὶ σπένδεται δὴ συγγινώσκει τ' αὖ μάλα
Α. (: Μετανοοῦντι Βουλγάρων ἀρχηγέτη,
Ἐφ᾽ οἷς κακῶς ἔπραξεν ὄρχους συγχέας"
ς λοιπὸν ἐκπέπομφε καὶ θυγατέρα,
Και συμβιβάσεις ἐμπεδοῖ καὶ φιλίαν,
Καὶ πάλιν Αὐσόνων τε Βουλγάρων μέσον
καὶ Ὑπῆρχεν εἰρήνης τε καὶ φιλίας κλέος.
Εξαπορηθεὶς τοῖς ὅλοις Βαλδουίνος
Ὡς συνελαθεὶς εἰς πόλιν πανταχόθεν,
Πρὸς τοῦ κρατοῦντος Αὐσόνων Ἰωάννου
Πρὸς δῆγα Φράγγων ἐν τριήρεσι πλέει,
31 Και συμμαχικὸν προσλαβών πλεῖστον μάλα,
Και διοδεύσας Γαλλίας, Ἰταλίαν,
Εἰς Παιόνων έφθασε λιπαρὰν χθόνα
Αφ' οὗ περάσας τὸν βαθυδίνην Ιστρον,
Προσέσχε Μυσῶν τοῖς ἀποκρήμνοις τόποις,
§5; 0? καὶ παρέσχον δίοδον τοῖς Λατίνοις,
Τὰς πρὸς κρατοῦντα σπονδὰς ἡθετηκότες.
Εἷλον δ᾽ Ἰταλοὶ καὶ Τζουρουλὸν τῷ τότε
Σκύθας ἔχοντες συμμάχους παριστρίους
Τοῦ Πετραλίφα προς φυλακήν φρουρίου,
854 Εντοσθεν ὄντος εὐγενοῦς στρατηγέτου.
Αναξ δ᾽ ἐπελθὼν Νικομηδείας τόποις
Δι' ὑγροχέρσου στρατιάς ρωμαλέας,
Δακιούζης φρούριον εἷλε τῇ μάχῃ,
Ἔρυμά τ' ἀλλ᾽ ᾧ κλῆσις Νικητιάτου,
§515 Καὶ λείαν ἀπήλασε πλῆθος λαφύρων.
Πέπονθε δ' ἄλλως ἐν στόλῳ δυστυχίαν
Τοῦ γὰρ Κοντοφρέ Μανουήλ κεκλημένου
qui domestici magui gener eral
Andronici gente Palæologi,
cujus seniorem filiam Mariam duxerat,
Idem et regiæ mensæ pincerna erat;
mox et magnus domesticus fuit creatus:
vir sane fortis, prudens et magnanimus,
admodum religiosus Dei fainulus,
fortuna et rebus bellicis præclarus.
Hic ob relatas nobilis victorias,
bostibus erat firmus adversarius,
quorum phalanges repellebat fortiter
divino auxilio fretus et arte bellica.
Ecce autem rebus ita se habentibus
Asani, ut dixi, ad bellum iucumbenti
nuntius venit plenus amaritie
quod ejus simul uxor ac filiolus,
atque archipræsul Ternobi, repente
vitam cum morte nuper commulaverunt.
Quibus ille auditis, omisso bello,
statim in Mesiam maturavit reditum,
igne consumptis bellicis tormentis.
Tunc et Latha derelicta phalanx
Byzantium sibi redeundum censuit,
et sic Tzurulus perstitit incolumis.
Tunc vero Asanes infortunium suum
justam perjurii pœnam esse intelligens,
protinus misit ad Cæsarein legatos
pacem instaurans et affinitatem,
quam olim is compositam mox resciderat.
Cæsar libenter legationem audiit,
radusque renovavit, et veniam obtulit
resipiscenti Bulgarorum regi
de violato fidei juratæ jure;
qui mox et filiam remisit ad sponsum,
et confirmavit fœdus amicitiæ.
Atque ita rursus inter nos ac Bulgaros
benevolentiæ ac pacis munus floruit.
At Balduinus rebus suis desperans,
propterea quod in urbe Constantinopoli
prorsus conclusus esset a nostro Cæsare;
adnavigavit ad Francorum regem,
a quo permagnis instructus auxiliis
permeatisque Galliis atque Italia
ad Pæonum pervenit pingue solum;
ubi trajecto maximo Danubio
accessit ad montanas Mosorum sedes,
qui transitum Latinis concesseruol,
contra promissas Cæsari conditiones.
Tunc Tzurulum quoque ceperunt Itali
auxiliantibus Scythis Istri accolis;
quanquam illius arcis custodia tradita
nobili duci Petraliphæ fuerat,
Nicomediensem Cæsar invadens agrum
forti ac potente stipatus exercitu
vi superavit Dacibyz.e castellum,
alianique arcem dietam Nicetiatæ,
magnamque prædæ copiam inde abegit,
Verum accepit mari detrimentuin.
Quoad enim Manuel Contophireus
*
PG 143:307
dux sapiens et rei nauticæ peritus
navarchus præfuit, classis bene habuit:
sed postquam id officium obtinuit Iaphreus
a Cæsare, et cum Italis pugnam iniit,
summam ab his perpessus cladem est,
in prælio amissis tredecim navigiis.
Atque hic fuit prædictæ eventus rei.
Asanes autem in fœdere manebat,
etsi non prorsus, altanen ex parte.
Is defuncta sibi, ut supra diximus,
Ungarica consorte, secundis nuptiis
duxit uxorem contra jus canonicum
Theodori filiam Comnenangeli,
quem ipse olim oculis orbaverat,
nomine frenem, aspectu formosissimam,
fratris affinitatem haud reveritus.
Erant huic Theodoro quatuor liberi,
Joannes, et Demetrius, atque Anna,
denique Irene uxor Asanis Bulgari;
quæ apud ipsum peperit tres liberos
Michaelem, Mariam, et Theodoranı.
Carcere porro emissus ob istas nuptias
Theodorus ille, de quo sæpe diximus,
Thessalonicam venit haud absque doio:
nam cum galero panuosaque veste
clam intra moenia oppidi receptus,
conjuratorum conspiratis viriķus
fratrem, ut dicam breviter, in vincla conjieit,
pristinum ipse dominatum recipit.
Mox unum e suis liberis Joannem
Insignibus ornari regiis voluit,
atque hunc regem appellari jussit;
ipse suscepit reipublicæ curam.
Porro germanum exsulem ad urbem Attali
expulit, ejusque conjugem remisit,
o fortunæ inconstantiam! ad patrem Asauom.
Cæteroqui Manuel profectus Pergamo
- ad Cæsarem Joannem supplex venit,
ejusque nactus pium patrocinium,
atque ut par erat peramanter habitus,
pecunia instructus itemque sex triremibus,
quibus ad terram posset tuto exscendere,
ad Valachia oras direxit cursum:
cumque appulisset naves Demetriadem
contractis brevi copiis occupavit
Pharsala, Platamonem et Larissam.
Mox in colloquium venit cum duobus
fratribus, Theodoro cæco et Constantino:
quibus obtemperans, jusjurandum viola!,
volens scilicet nolens, ut ait proverbium,
quod nuper nostro Cæsari præstiterat;
et cum germanis societatem iniit.
Sed enim paulo post hic Manuel moriens
amaram præ se tulit pœnitentiam
ob violatam fidei religionem.
Regina quoque Irene vita excessit
atque ad celestes transiit stationes;
Recole v. 8008.
Ανδρὸς στρατηγού, δεξιοῦ ναυαρχίαν,
Οντος στολάρχου τοπρὶν, εὐτύχει στόλος
8320 ὡς δ᾽ Ἰαφρὲ ναύαρχος ἐκ βασιλέως
Αντικαταστὰς Ἰταλοῖς συνεπλάκη,
Ητταν ὑπέσχε παρὰ τούτων ἐσχάτην,
Τρεισκαίδεκα ναῦς ἀποβαλὼν ἐν μάχη.
Ταῦτα μὲν οὖν ἔσχηκε τόνδε τὸν τρόπον·
8325 Ο δ' Ασάνης έστεργε συμβάσεις τέως,
Εἰ μὴ καθαρῶς, ἀλλὰ τὸ πλέον μέρος.
Τούτῳ θανούσης, ὡς ἔφην, τῆς συζύγου
Τῆς ἐξ Οὐγηρίας, προς γάμους γε δευτέρους
Ηγάγετ᾽ ἀθέσμως τε καὶ παρανόμως
8330 Τὴν Θεοδώρου παῖδα Κομνηναγγέλου
Ον φωτὸς ἐστέρησε το πρὶν ἐμμάτων,
Κλῆσιν Εἰρήνην, ἀγαθὴν ὄψιν πάνυ,
Μὴ κασιγνήτου κήδος ἐν νῷ λαμβάνων
Παίδων δ' ὑπῆρχε τετρακεὺς Θεοδώρῳ,
8335 Ἰωάννης τε, Δημήτριος σὺν Αννῃ,
Εἰρήνη τ' αὖ σύνευνος Ασὰν Βουλγάρου,
Η παϊδάς οἱ τρεῖς ἀποτέξασα φθάνει,
Μιχαήλ, Μαρίαν τε καὶ Θεοδώραν.
Εἱρκτῆς δὲ δεσμῶν ἐκλυθεὶς κήδους χάριν
8340 Ο μνημονευθείς Θεόδωρος πολλάκις,
Θεσσαλονίκην καταλαμβάνει πόλιν
Μετὰ φενάκης δ' εὐτελῶν τε ῥακίων
Εἴσω παρελθὼν τῆσδε λαθὼν τειχέων
Συνιστέρων σθένει τε καὶ συνεργία
8345 Δεσμοί τ᾿ ἀδελφὸν, ἐν κεφαλαίῳ φάναι,
Καὶ τὸ πρὶν ἀνείληφε τῆς χώρας κράτος"
Εἶτ᾽ Ἰωάννην νίέων φίλων ένα
Τοῖς βασιλικοῖς ὡραῖσας συμβόλοις,
Πρὸς δ᾽ αὖ καλεῖσθαι θεσπίσας βασιλέα,
8350 Αὐτὸς διεἶπε πραγμάτων τὰς φροντίδας.
Τὸν σύγγονον δὲ πρὸς πόλιν τὴν ᾿Αττάλου
Επεμψεν ἐξόριστον, αὐτοῦ δ' εὐνέτιν
Ασὰν πατρὶ πέπομψεν, ἀστάτου τύχης.
᾿Αλλὰ Μανουὴλ ἀπάρας ἐξ Αττάλου
8355 Πρὸς τὸν χαριτώνυμον ἄνακτα τρέχει,
Καὶ τοῦδε τυχὼν εὐμενους γε προστάτου
Φιλοφρονηθεὶς δὲ ἱκανῶς ὥσπερ δέον,
Χρήματα λαβὼν καὶ τριήρεις ἓξ πάλιν
Δι' ὧν κατασχεῖν ἡδυνήθη τὸν τόπον,
8560 Πρὸς τὰ Βλαχίας ἐξαπεστάλη μέρη
Καὶ καταλαβὼν Δημητριάδος τόπον,
Στράτευμ' ἱκανὸν ἐν βραχεῖ συναλίσας,
Αρχει Φαρσάλων, Πλαταμώνος, Λαρίσσης
Εἶτα συνῆλθε τοῖν δυοῖν ἐμαιμόνοιν
8565 Πηρῷ Θεοδώρῳ τε καὶ Κωνσταντίνῳ,
Καὶ τοῖσδε πεισθεὶς ἐμελεῖ τῶν ὁρκίων
Εκὼν ἄχων, ὥς φασι, καὶ συγκειμένων
Τῶν πρὸς κρατάρχην Αυσόνων Ιωάννην
Εσπείσατο σφίσι δὲ καὶ συνεκράθη.
8570 Μετ᾿ οὐ πολὺ θνήσκων δὲ Μανουήλ δε
Ἐχρήτο πολλῷ καὶ πικρῷ μεταμέλῳ
Παραβασίας ορκίων φρικαλέων.
Λείπει δὲ βίον καὶ βασιλὶς Εἰρήνη,
Καὶ πρὸς μονάς βέβηκε τὰς οὐρανίους,
PG 143:309
CÆSARES.
5375 Γυνὴ φίλοικτος, ἀρχικὴ, σώφρων, ξένη,
Χάρισι πολλῶν ἀγαθῶν κοσμουμένη.
Μετὰ βραχὺ δὲ καὶ κρατάρχης Βουλγάρων
Ανθρώπινον λέλοιπεν 'Ασάνης βίου,
Ηπιος ἀνὴρ καὶ φιλοικτίρμων φύσει,
8380 Αριστος ὀφθεὶς παρὰ Μυσεῖς βαρβάροις,
Ευεργετικός Αύσοσι καὶ φυλέταις,
Πᾶσιν ἐπαρχῶν τὰς αιτήσεις ἀφθόνους,
Μερίδα καὶ μέλλοντι προσνέμων βίῳ.
Τούτου τελευτήσαντος, ἀρχὴν Βουλγάρων
8385 Παις Καλλιμάνος παραλαβὼν κατέχει,
Ον βασιλὶς ἔτιπτεν αὐτῷ Μαρία
Ἐκ Παιόνων ἔχουσα σειρὰν τοῦ γένους·
Ὑπῆρχεν αὐτῷ καὶ σύναιμος ἡ Θάμαρ,
Ἐκ δ' ᾿Αγγελίνης Εἰρήνης Ασὰν ἔφυ
8390 Αννα, Μιχαὴλ, καὶ σὺν αὐτοῖς Μαρία.
Καλλιμάνος γοῦν κράτος ἀνεζωσμένος
Τὰς πρὸς κρατάρχην ἐμπεδον συμβιβάσεις,
Καὶ πάλιν εἰρήνη τις ἦν ἐν τῷ μέσῳ·
Πηρὸς δὲ Θεόδωρος σὺν Ιωάννη
8595 Θεσσαλονίκης ἐκράτει καὶ τῶν πέριξ
Μεθ᾽ οὓς ὑπῆρχε δεσπότης Κωνσταντίνος
Πηροῦ σύναιμος καὶ Μιχαὴλ ἔγγονος,
Μυσῶν κραταρχών Μανουήλ τε τοῦ λάχους.
Οὕτως ἐχόντων πραγμάτων, Ἰωάννης
8.00 Στρατηγετών κράτιστος, ἀνάκτων κλέος,
Βουλεύεται δὴ καθελεῖν Ἰωάννην
Τῆς βασιλικῆς ἀξίας καὶ τοῦ θρόνου,
Ως τήνδε κατέχοντα μάλ' ἀναξίως.
Ὅθεν παρ' αὐτὸν εἰσκαλεῖται καθ᾿ ἕω
8:05 Τὸν Ἰωάννου Θεόδωρον πατέρα,
"Αναξ φρενήρης, καὶ τιμῇ φιλοφρόνω;·
Εἶτα δυνάμεις Ῥωμαϊκας, Σκυθίδας
Ας εἶχε κλῆρον ἰδιαίτατον δράσας,
Εὖ συναθροίσας, εκστρατεύει προφρόνως
8410 Κατ᾽ Ἰωάννου διὰ Μακεδονίας·
Χριστοῦ πόλιν οὖν παραμείψας Στρυμμένα,
Προσέσχε φρουρίῳ γε τῷ τῆς Ῥεντίνης
Πάμπαν ἐρήμῳ τῶν συνοικούντων ἔσω,
Αποδρασάντων τῶν φυλάκων ἐκ φόβου
84155 Ο καὶ λαβών, φύλακας ένδον εἰσάγει.
Επειτ᾽ ἐκεῖθεν σὺν στρατῷ καὶ δυνάμει
Εφίσταται τάχιστα Θεσσαλονίκῃ·
Ης τειχέων ἄγχιστα πηγνύει φέρων
Σκηνὰς βασιλείους τε καὶ παντευχίας"
8. Παρὰ δ' ἑαυτῷ τῶν στρατευμάτων στίφος
* πάντ' ἐδῄουν εκδρο μας κεχρημένα,
Λεηλατούντα τὰ πρότοιχα χωρία
Σκύθαι δὲ μᾶλλον ἠφάνιζον πλειόνω
Συχνῶς ἐπιόντες γε πάντα τὰ πέριξ·
8195 Καὶ ταῦτα ὁρῶντες Σκυθικὴν ἐρημίαν.
Ο δ' αὖ στόλος παραλα κατεπυρπόλει
Ούπερ στολάρχης Κοντοφρέ τις γεννάδας.
Είποντο τῷδε βασιλεί στρατηγέται
*Ανδρες λογάδες, ἀρεῖκοί, γεννάδαι,
815) Αριστος Ανδρόνικος ἐν στρατηγίαις,
Παλαιολόγος ἐν δομεστίκους μέγας,
Πρωτοβεστιάριος Ραούλ του πίκλην,
Τορνίκης Δημήτριος ἀγαθὸς φύσιν,
misericors, pudica, imperio digna,
mirabilis et afluens virtute mulier.
Paulo post etiam Bulgarorum dominus
deseruit mortalem Asanes. vilam,
vir clemens et misericors natura,
optimus sine dubio inter Mœsos barbaros,
beneficus in nostros et cives suos,
cunctis dilargiens vitæ subsidia,
'partem sibi reponens futuro seculo.
Iloc vite functo, regnum Bulgarorum
ipsius filius excepit Callimanus,
quem ex regina susceperat Maria
genus de populo Pæonum trahente.
Erat huic etiam Thamar germana soror.
Irene vero peperit Angelonyma
Asani Michaelem, Mariam, Annam.
Jam vero Callimanus imperio adito
cum nostro Cæsare fœdus renovavit;
eratque rursus pax ambobus populis.
Theodorus autem) eæcus cum Joanne
Thessalonicam cum locis finitimis
regebat, et sub illis cæci frater
despota Constantinus, et demum Michael
Manuelis nepos partem Mœsiæ.
Hoc reipublicæ statu, Cæsar noster
optímus imperator et gloria regum
Joannem illum Thessalonicensem
imperatorio statuit detrahere gradu,
quem iste nullo possidebat jure.
Quare in orientem prudente consilio
Joannis patrem Theodorum vocat,
atque benivolis excipit officiis.
Deinde copiis propriis atque Scythicis,
quarum selectam manum sibi asciverat,
egregie comparatis, in Macedoniam
contra Joannem pergebat alacriter:
prætervectusque Strymmona et Christopolin
ad Rhentinæ castellum castra transtulit,
quod sane offendit incolis desertum,
ejus dilapsis præ metu custodibus;
ipse occupatum muniit præsidio.
Illinc deinde cum potente exercitu
Thessalonicam propere contendit,
et prope mœnia fixit tabernacula
Cæsar cum omni bellico apparalı:
cujus dispersi eopiarum manipuli
omne vastabant late territorium
prædam agentes proximis e villis:
præcipue vero Scythæ molesti erant,
dum perpetuis per agrum incursionibus
Scythicam facerent ubique solitudinem.
Interim classis litora infestabat
eujus navarchus fortis Contophreus erat.
Cæsaris castra sequebantur duces
viri præcipui strenui mavortii,
Andronicus inclytus Palæologus
expertus dux et magnus domesticus;
Raulus item protovestiarius,
egregiusque Tornices Demetrius:
3!0
PG 143:311
EPHRÆMI CHRONOGRAPHI
el qui consilium publicum regebat
Tarchaniotarum de gente Nicephorus:
protosebastus item Contostephanus,
et Petraliphas magnus chartularius,
cum aliis multis claris senatoribus.
Dum ibi incumbit ad bellum exercitus,.
ecce defertur nuntius ad Cæsarem
quod Tachariorum gens commisso prælio
vires Turcarum penitus fregisset.
Morari Cæsar nequiens, omissa
obsidione conditiones obtulit,
et mediatorem rei legatum misit
ipsum Joannis patrem Theodorum.
Mandabat autem Cæsar ot Joannes
imperii cuncta deponeret insignia
calceos rubros, pyramidis lapillum;
nomenque et dignitatem haberet despoke,
benivolumque animum servaret Cæsari.
Ilis actis, imperator inde abscessit
post confirmatum sacramento fœdus,
Theodorumque Angelum filio tradidit.
Reverso autem Cæsari in orientem
lathatines sultanus Iconii
misit legatos atque enixis precibus
ab eo suppetias petiit et societatem,
male mulcatus scilicet a Tachariis
deque rerum summa jam periclitans.
Utile sibi Cæsar esse intelligens
si laboranti sultano subveniret,
libente animo excepit legationem,
et cum sultano venit in colloquium
Tripolitana in urbe ad Mæandrúm,
ubi conscriptis firmiter conditionibus
de sufficiendis invicem auxiliis
in suum quisque rediit imperium.
Brevi post illud tempus in Thessalia
excessit vita despota Joannes,
vir bonus, pius, legum servantissimus,
modestus, comis, clemens erga sub litos,
et semper sacræ deditus hymnodiæ,
cumque potioribus monachis conversans,
Hujus defuncti stationem excipit
despotæque a Cæsare dignitatem
frater Demetrius moribus incomptis,
amori obnoxius, Veneris mancipium,
viris plerumque pessimis se socians,
et corruptorum juvenum familiaris.
Tânc otiosus a bellis imperator
paucis stipatus Ilellespontum trajicit,
occiduasque terras armis appetit.
Cissum castellum Thraciæ præterit,
Hebrumque flumen vectus equo tranang
Zichnorum illico adfuit urbeculæ.
Ibi intellexit, Bulgarorum regem
Callimanum vitali privatum luce.
Attamen pergens Serras usque venit,,
quam et sagace obtinuit consilio,
Moso Dragota oppidum tradente,
cujus præsidio et curæ mandatum fuerat,
Πράγματα κοινὰ φροντίδας τ' αὖ ἀνέχων
8435 Ταρχανειωτῶν ἐκ γένους Νικηφόρος,
Πρωτοσεβαστός Κοντοστέφανος πάλιν,
Καὶ Πετραλίφας χαρτουλλάριος μέγας
Μετά γε πολλῶν εὐκλεῶν βουληφόρων.
Αμφιπονουμένων δὲ τῇδε ταγμάτων,
8440 'Αφικτό τι μήνυμα προς βασιλέα,
Ως Ταχαρίων ἔθνος ὠνομασμένον
Τούρκοις συνελθόν, ἐχνική σφᾶς ἐν μάχη.
Ταῦτ' ἐμβραδύνειν μὴ δυνάμενος κράτωρ,
᾿Αφεὶς τὸ πορθεῖν, ἀφορᾷ πρὸς συμβάσεις,
8145 Πρέσβυν μεσιτεύοντα ταύταις λαμβάνων
Τὸν ᾿Ιωάννου Θεόδωρον πατέρα.
Τὰ δ' ἐρκίων ἦν ὡς ἅπαντ᾽ Ἰωάννην
Τα σύμβολα ρίψαντα τῆς κραταρχίας,
Πέδιλο ερυθρὰ καὶ πυραμίδος λίθον,
8150 Κλῆσιν κεκτῆσθαι καὶ τιμὴν τὴν δεσπότου,
Καὶ φίλον εὔνουν βασιλεῖ καθεστάναι.
Οὕτω δεδρακας βασιλεὺς ὑποστρέφει,
Κατεμπεδώσας ορκίοις τὰς συμβάσεις·
Θεόδωρον δ' "Αγγελον λιπών φιλτάτῳ.
8455 Ὡς οὖν ἐπανέζευξε πρὸς τὰ τῆς ἕω,
Παθατίνης σουλτὰν Ικονιέων
Έπεμψε πρέσβεις λιπαρών βασιλέα
Τυχεῖν βοηθείας τε καὶ συμμαχίας
Κακῶς πεπονθώς, ὡς ἔφην, Ταχαρίοις,
8460 Καὶ κινδυνεύων ἀπολέσθαι παντάπαν.
Συνεὶς βασιλεὺς ὡς ἑαυτῷ συμφέρει
Εἰ δυστυχοῦντι συμμαχήσει σουλτάνῳ,
Πρεσβείαν εἰσδέδεκτο καὶ μάλ' ἀσμένως·
"Οθεν κρατάρχης καὶ σουλτάν συνηλθέτην
846 Ἐν τῇ Τριπόλει τῇ πρὸς Μαιάνδρῳ πόλει
Σπεισάμενοι δὲ καὶ δράσαντες συμβάσεις
Ὡς ἂν συνασπίζοιεν ἀλλήλοις μάχη,
Πρὸς πατρίδας ᾤχοντο καὶ κραταρχίας.
Μετὰ δὲ μικρὸν ἀπολείπει τὸν βίον
8470 Εν Θεσσαλίᾳ δεσπότης Ιωάννης,
᾿Ανὴρ ἀγαθὸς, εὐλαβὴς, νόμων φύλαξ,
Σώφρων, έλαρός, ευμενής υπηκόοις,
Αε! σχολάζων ἱεραῖς ὑμνῳδίαις,
Καὶ ναζιραίων προκρίτοις εντυγχάνων.
8475 Τούτου θανόντος, λαμβάνει κληρουχίαν
Καὶ δεσποτικὴν ἐξ ἄνακτος ἀξίαν
Δημήτριος σύναιμος, οὐ καλός τρόπους,
Έρωτος ἥττων, δοῦλος ἀφροδισίων,
Τὰ πολλὰ συνὼν ἀνδράσιν ἀβελτέροις,
840 Καὶ μειρακίοις συνομιλῶν δυστρόποις.
Αγων δὲ μάχης ανακωχήν ὁ κράτωρ,
Περάσας Ελλήσποντον ἅμα βραχέσιν
Επιστρατεύει τοῖς κατὰ δύσιν τόποις.
Κισσὸν παραμείψας δὲ φρούριον Θράκη;
848 Εύρου τε τὸν ῥοῦν ἐκπεράσας Ιππότης,
Εὐθὺ Ζιχνῶν ἤλαυνε τοῦ πολιχνίου.
Μήνυμα δ᾽ ἧκεν ὡς ὁ Βουλγάρων ἄναξ
Καλλιμάνος λέλοιπεν ἡλίου φάος
Βαίνων δ' ὅμως πέφθακε Σέρρας τὴν πόλιν,
830 Ην καὶ παρεστήσατο ταῖς εὐβουλίαι;"
Μυσοῦ Δραγωτά παραδόντος τὴν πόλιν
Τοῦ τῆσδε φρουράρχου τε καὶ πρωτοστάτου,
PG 143:313
Φιλοφρονηθεὶς δ' ἐκ βασιλέως ὅδε,
CÆSARES.
Πρὸς Μελενίκου τὴν πόλιν ἀπεστάλη
8495 Εἶτα (τί πολλὰ μηκύνοντα δεῖ γράφειν;)
Σὺν Νικολάῳ Μαγκλαβίτῃ τοὐπίκλην
Ανδρὶ φρονίμῳ καὶ πάνυ δραστηρίῳ
Παραδιδοῦσι τῷ κρατάρχῃ τὴν πόλιν,
Το πρὶν προβάντων χρυσοσημάντων λόγων
8500 Ερυθογράφων ἐξ ἄνακτος, ὡς ἔθος,
Πόλει τυπούντων δωρεάς χορηγίας.
Τούτων τελεσθέντων δὲ τόνδε τὸν τρόπον,
Οι κρείττονές τε καὶ περίβλεπτοι γένει ξ
Οἰκητόρων ἤκουσ: πρὸς βασιλέα
8505 Καὶ μᾶλλον οἷς "Αρης τε καὶ μάχη φίλα,
Ανδρες σθεναροί, γεννάδαι, ρωμαλέοι,
Πλείους ἀριθμῷ πεντακοσίων τάχα,
Καὶ βασιλεῖ τίνουσι πρόσφορον σέβας.
Εἶτα κατῆρξεν αμαχει στεφηφόρος
8510 Στενομάχου τε Τζεπαίνης πολιχνίων,
Χώρας τε πάσης πρὸς Ροδόπῃ κειμένης,
Καὶ Βελέσβου Δίου γε σύμπαντος τόπου.
Καὶ Βελεσσὸν εἶπε δὲ σὺν τοῖς Σκοπίοις·
Κατέσχε καὶ Πρίλα πον ἅμα τοῖς πέριξ,
8515 Πελαγονίας τοὺς ὄρους καὶ τὰ πλάτη,
Καὶ φρούριον Πρόσακον ἅμ᾽ Εὐτζα πόλει.
Ταῦτα καθυπέταξε τη κραταρχία
"Αναξ χαριτώνυμος ἄνευθεν μάχης"
Εφ᾽ οἷς παρέσχεν αιτήσασι Βουλγάροις
8520 Εχέγγυον μόνοις γε τούτοις ἐμμένειν.
Ἔπειτ' ἐπῆλθε Θεσσαλονίκης ὅροις,
Καὶ τῆσδε κρατεῖ τῇ Θεοῦ συμμαχία.
Όπως δ' ἐάλω, συνελών δήπου φράσω.
Ταύτης κρατοῦντος, ὡς ἔφην, Δημητρίου
8525 Ατασθάλου τε δυσαναγώγου νέου,
Καὶ παιδιαῖς χαίροντος ἀεὶ καὶ μέθαις,
Καταμελοῦντος ἀστικῶν δὲ πραγμάτων,
Καττύεται οἱ σκέμμα καὶ σκευωρία
Παρὰ πολιτῶν γνωρίμων τῇ πατρίδι,
8550 Ιατροπούλου, Σπαρτηνοῦ, Κουνσουλάτου,
Σὺν οἷς Καμπανός, Σίσυφος ἄλλος τρόπους·
Ἐκ δ᾽ εὐγενῶν Λάσκαρις και τις Τζιρίθων
Οἱ καὶ δόλῳ πέμψαντες ὡς βασιλέα
Σκηνούμενόν που καθ᾿ ὄρους Μελενίκου
8535 Τοῦτον Καμπανὸν τῶν συνιστόρων ένα,
Τῇ μὲν προφάσει πραγματεύσεως χάριν,
Τῷ δ' ὄντι λαβεῖν χρυσοσημάντων λόγων
Ἐρυθρογράφων ἀσφάλειαν πατρίδι.
Απαντα κρατῶν ἐκπεραίνει προφρόνως,
8540 'Αλώσεως ήνυσαν ἅπαντα λόχον.
Ἐπαναδραμὼν Καμπανός γοῦν εἰς πόλιν,
Ἕκαστα σαφεί λάθρα τοῖς συνωμόταις·
Εἶτα βασιλεύς μηνύει Δημητρίῳ,
Ω; αὐτὸν ἐλθεῖν προσκύνησιν ἐκτίσων,
8545 Καθάπερ ἐστοίχησε το πρὶν ὁρκίοις,
Τὴν δεσποτικὴν ἀξίαν δεδεγμένος"
Ο δ' ἀκλινὴς ἦν, μηδαμῶς ἐπαίων.
Τοίνυν ἐπιστὰς Θεσσαλονίκῃ κράτωρ
Πάλιν ἐδήλου ταῦτα τῷ Δημητρίῳ
8550 'Αλλ' ἦν ἀπειθὴς ἀμελῶν συμβουλίας.
Τῶν πραγμάτων οὖν τῇδε διακειμένων
Hic delinitus a Cæsare officiis,
legatus est ad orbem Melenicum:
is autem (ne rem longo sermone differatn)
cum Nicolao conuspirans maṇclavita
sagacis mentis viro et efficaci
Imperatori nostro urbem tradidit:
præmisso tamen aureo libelio,
quem Cæsar rite minio subscripserat,
urbi spondente largitiones plurimas.
Rebus hoc modo denique compositis,
ecce optimates et genere conspicui
lucolæ urbis ad Cæsarem veneruut,.
præcipueque viri sueti bellis,
asseclze Martis, strenui, pugnaces,
quorum quingenti aut ferme paulo plures
debitum obtulerunt obsequium Cæsari.
Ipse deinde sine prælio obtinuit
urbeculas Stenimachum et Tzepœnam,
terrasque cunctas ad Rhodopen positas,
Belesbum, Dium, cum omni territorio.
Belessum insuper occupavit cum Scopiis,
Prilapum quoque cum locis finitimis,
et Pelagoniæ fines cum sua planitie,
Prosacum castrum cum oppido Eutza.
Hæc, inquam, omnia subdidit imperio
absque cruore Joannes in perator.
Bulgaris autem promisit postulantibus,
his se contentum terminis futurum.
Thessalonicam postea perrexit,
atque hac favente potitus est Numine,
cujus rei ordinem breviter expediam.
Urbem tenente, ut dixi, Demetrio
scelesɖo juvene et pessime morato
perpetuæ dedito crapulæ et lascivi
et negligente publicæ rei enram,
fit contra ipsum conspirata factio
civium in patria minime obscurorum
Jatropuli, Sparteni, Cunsulati,
cum quibus erat Campanus, alter Sisyphus;
nobiles autem duo, Lascaris et Tziritho.
lli fraudulenter miserunt ad Cæsarem
tune Melenici in agro demorantem,
Campanum illum, ut dixi, conjuratum;
prætextu quidem publici negotii,
revera ut bullam auream impetraret
minio subscriplam ad salutem patriæ.
Annuit cunctis libenter imperator;
illi dedendæ urbi navarunt operam,
Namque Campanus in urbem profectus
rem omnem gestam sociis patefecit.
Mox imperator significat Demetrio,
ut ad se veniat obsequium præbiturus,
quod se facturum sacramento obstrinxerat,
cum dignitatem despota impetraverat.
Morem jubenti juvenis non gessit.
Thessalonicam igitur accedens Cæsar,
idem, mandatum Demetrio significat,
qui id rursus surdis præteriit auribus,
Quæ cum ita se haberent, eu repente
PG 143:315
fama clamorque diditur per urbem
portam a viris patefactam aliquot
mare spectantem, et mœnibus receptam
phalangem armatorum jam irrumpere.
Ibi tumultus maximus est ortus,
et reseratis foribus introrsus,
ingreditur exercitus Cæsarque simul:
Demetrius autem fugit in acropoſiu;
qui mox salutis fide sibi data,
semet cum arce imperatori tradidit.
Sic urbs Thessalonica capta fuit:
ubi imperator substitit parumper,
ordinatisque rebus ex sententia,
lætus ad eoas provincias rediit
a cunctis celebratus ceu triumphator.-
Reliquit autem exercitus occidui
generalemque urbium rectorem
magnum domesticum Palæologum
ducendi pugnandique scientissimum,
atque ornamentis abundantem omnibus.
Hujus vero filium Michaelem Comaenum,
qui dein Romanum tenuit imperium,
Serris præfecit atque Melenico,
et circumjęctis omnibus regionibus.
Alios praeterea statuit præfe, 408
regendis variis urbibus ac provinciis.
Demetrium autem in urbe Lentianis
diu retinuit custoditum earcere.
Jam patriarcha Byzantii Germano
vitam sedemque simul relinquente,
it in æternas stationes pergeret;
Methodius quidam de Ilyacinthi cœnobio
insedit solium tempore brevissimo:
quo moriente, sedes Byzantina
perdiu caruit præside paſtore.
Paulo post etiam magnus domesticus
mortali excessit vita Palæologus
monachi in speciem rite convestitus:
missus est autem Theodorus Philes
qui copiarum regimen exciperet.
Tunc urbs Thessalonica et Berrhoea
imperatorem ipsum habebant dominum.
Theodorus autem cæcus Angelonymus
Bolenis imperabat et Staridolis,
cum Ostrobi provincia et confinibus.
Platamone autem atque inferius
in partibus ad besperum conversis,
nec non Blachiam, Achaiam et viciniam,
'antiquamque Epirum cum Ætolia,
Illyriumque et oppidum Dyrrachium,
Prilapum etiam, Pelagoniam cunétam,
nobilem Achrin, splendidamque Prespam,
Quem clandestinis nuptiis genuerat Michael
cum dignitate despota regebat Michael
Theodori frater Connenangelus,
cujus jam nostra meminit historia.
Hic erat rerum in occidente status.
Cæsar relicta regia Nymphæi,
vere appetente, Hellespontum transiit,
Βοή τις ἔνδον αθρόως εξερράγη
Ως πυλὶς ἀνέψατό τισιν ἀνδράσιν
Η καθ᾽ ὅλα νεύουσα, καὶ συνερρύη
8555 Οπλιτική τις ἔνδον τειχέων φάλαγξ.
Ἐν τῷ δέ τις θρούς παμμιγής ήρθη μέγας,
Καὶ τῶν πυλῶν ἔντοσθεν ἀνεῳγμένων,
Στρατιά συνήλασεν ἔνδον καὶ κράτωρο
Φεύγει δὲ Δημήτριος εἰς ἄκραν πόλιν,
8560 Εχέγγυον δὲ προσλαβών σωτηρίας
Αὐτὸν τε φρουρὰν τῷ κρατάρχῃ προσνέμει.
Οὕτως ἐάλω Θεσσαλονίκη πόλις·
Οὗ διαγαγὼν βασιλεὺς βραχὺν χρόνον,
Καὶ διαθεὶς ἅπαντα καθάπερ δέον,
8565 Χαίρων ἐπανέζευξεν εἰς ἕω τόπους,
Υμνούμενος ξύμπασιν ὡς νικηφόρος.
᾿Αφεὶς στρατηγὸν τῶν δυτικῶν ταγμάτων
Πάντων ἐπιστάτην τε χωρῶν, ἀστέων
Παλαιολόγον ἐν δομεστίκοις μέγαν,
8570 "Ανδρα στρατηγίας τε καὶ μάχης ίδριν,
Καὶ παντοδαπαῖς καλλοναῖς ἡνθισμένον·
Τὸν δ᾽ αὖ Κομνηνὸν Μιχαήλ τούτου γόνον,
Τὸν ὑστέροις ἄρξαντα 'Ρωμαίων χρόνοις,
Επιστατεῖν Σεῤῥῶν τε καὶ Μελενίκου,
8575 Καὶ τοῦ μεταξὺ καὶ πέριξ τούτων τόπου·
Καὶ πάλιν ἄλλους ἀλλαχοῦ γῆς καὶ τόπου
Αρχειν ἐφῆκε καὶ διευθύνειν πόλεις.
Δημήτριον δὲ Λεντιανῶν ἐν πόλει
Εμφρουρον εἶχεν ἐν μακρῷ καθειργμένον.
8380 Τοῦ δ᾽ ἀρχιθύτου Γερμανοῦ Βυζαντίδος
Βίον λιπόντος καὶ σὺν αὐτῷ τὸν θρόνον,
'Αναδραμέντος δ' εἰς μονὰς αἰωνίους,
Μεθόδιος τις ἐκ μονῆς Υακίνθου
Ἐπὶ βράχιστον παραλαμβάνει θρόνον.
858. Τούτου θανόντος, εἰς μακρὸν χρόνου θρόνος
Έρημος ὑπῆν ποιμένος καὶ προστάτου.
Μετὰ δὲ μικρὸν καὶ δομέστικος μέγας
Παλαιολόγο; ἐξαμείβει τὸν βίον,
Τὰ τῶν μοναχῶν ἐνδυθεὶς πρὶν, ὡς θέμις
8590 Καὶ φιλῆς Θεόδωρος ἐξαπεστάλη
Αρχειν, στρατηγεῖν ἀντ᾽ ἐκείνου ταγμάτων.
Θεσσαλονίκη καὶ Βέῤῥοια μὲν πόλεις
Τὸν αὐσονάρχην δεσπότην εἶχον τότε.
Πηρὸς δὲ Θεόδωρος ἐκφὺς Ἀγγέλων
895 Κατῆρχεν αὖθις Βοδηνῶν, Σταριδόλων,
Σὺν Ἀστροβοῦ κλίματι καὶ τῶν ἐν κύκλῳ.
Τῶν ἐκ Πλαταμῶνος δὲ καὶ κατωτέρω
Μερῶν κλινόντων ὡς πρὸς ἑσπέραν τόπους,
Συν ᾿Αχαΐα Βλαχίας καὶ τῶν πέριξ
8600 Παλαιᾶς Ἠπείρου σε σὺν Αἰτωλίᾳ,
Αμ' Ιλλυρικῷ καὶ Δυρραχίῳ πόλει,
Ετι Περιλάπου Πελαγονίας ὅλης,
Κλεινής Αχρίδος, σελασφόρου και Πρέσπης,
Ο Μιχαήλ ἦν δεσπότης ὁ δεσπότης
8005 ὓς ἐκ νοθείας Μιχαὴλ πρὶν ἐξέφυ
Κομνηναγγέλου συγγόνου Θεοδώρου,
ὓς ἀνόπιν εἴρηκε φθάσας μοι λόγος.
Οὕτω μὲν ἔσχε τὰ πρὸς ἑσπέραν μέρη.
*Αναξ δὲ λιπών βασίλειον Νυμφαίου
8610 Ηρος φανέντος Ελλήσποντον διέβη.
PG 143:317
CAESARES.
Καὶ βάλλεται χάρακα κατ' ἄστυ φθάσας
Τὸ τῆς Τζουρουλοῦ, καὶ νόμῳ τῷ τῆς μάχης
Καθαιρετικών μηχανημάτων τέχνῃ
Ῥᾷστα παρεστήσατο φρούριον τόδε
8615 Οι κασιγνήτην Ειρήνης βασιλίδος
Εὐδοκίαν ἔντοσθεν εὑρὼν εὐνέτιν
Παρ' Ἰταλοῖς ἄρχοντος σε δεκάδ
Κέλλησι παρέπεμψεν εἰς Βυζαντίδα,
Πάντων γυμνώσας τῶν ἐνόντων πραγμάτων
8090 Αυτήν τα προσπόλους τε καὶ δορυφόρους.
Ἐκεῖσε δ᾽ ὧν σύνευνος αὐτῆς ἀπέδρα
Πρινή κρατάρχην προσβαλεῖν τῷ φρουριῳ,
Τρόμῳ τε ληφθεὶς καὶ ψυχῆς ἀγωνία.
Ηδη παρεστήσατο καὶ τὴν Βιζύην
862 Πέμψας κατ' αὐτῆς στρατιὰν αὐτοκράτωρ.
Τούτοις εάλω τοῖς χρόνοις νῆσος Ρόδος
Τοῖς Γενευίταις Ιταλοῖς μετὰ δόλου.
Ἐπεὶ γὰρ ἀπόδημος ἦν ἐπιστάτης
Ῥόδου Γαβαλάς Ιωάννης τῷ τότε
8630 Ομαιμος ὢν Καίσαρος ἄρξαντος Ρόδου
Συνεκστρατεύων Αυσονάρχῃ δεσπότη,
Νήσον κατέσχον οἱ λελεγμένοι λάθρα
“Ο γνοὺς βασιλεὺς ἐν Θράκῃ διατρίβων,
Καντακουζηνῶν ἐκ γένους Ἰωάννην
8635 Σύν στρατιᾷ πέπομφε Ροδίων πόλει
ὓς ἐκπεπλευκὼς καὶ κατάρας ἐν Ῥόδῳ,
Κατέσχε Φιλέρημον ἄστυ τῇ μάχῃ·
Αφ' οὗπερ ἐχθροῖς ἀντεπιών εὐψύχως
Ῥᾷστα κατέσκα τὴν ὀφρὺν αφῶν καὶ θράσος.
8640 Καὶ τἀχ᾽ ἂν εἷλε καὶ πόλιν κατὰ κράτος,
Εἰ μὴ πρίγκιψ ήμυνε τῆς ᾿Αχαΐας,
Οπλίτας αὐτοῖς συμμάχους δοὺς ἱππότας.
Ὡς οὖν ἐπανέζευξεν ἐκ μάχης ἄναξ,
Ναῦς ἱππαγωγούς εὐτρεπίσας καὶ στόλον,
8645 ίππους ἐν αἷς ἔβαλε τριακοσίους,
Εἶτ᾽ ἀποτάξας καὶ στολάρχην του στόλου
Τινὰ Κοντοστέφανον ἄνδρα γεννάδαν,
Πρωτοσεβαστοῦ τὴν τιμὴν εἰληχότα,
Εἰς νῆσον ἀπέστειλε τὴν τῶν Ροδίων
8650 Καὶ κατὰ μάχην συμπλακείς Γενουίταις,
Κατά κράτος σφᾶς ἐχνικᾷ καὶ συντρίβει,
Καὶ νῆσον ἀνέσωσεν Αὔσοσι πάλιν.
Ο δ' αὐτοκράτωρ πρὸς Μιχαὴλ δεσπότην
Κηδός τε ποιεί συμβάσεις τ' ἐνωμότους.
865 Παῖς δεσπότου γὰρ Μιχαήλ Νικηφόρος
Εἰς γαμετὴν εἴληφε την Θεοδώρου
*Ανακτος υἱοῦ Μαρίαν θυγατέρα
Τῆς τοῦ Μιχαήλ συζύγου Θεοδώρας
Δι' Ἑλλησπόντου φθασάσης χώρους έω,
8660 Μετά γε παιδός φιλτάτου Νικηφόρου
Καὶ τὴν ἐπ' αὐτῷ συγγένειαν δρασάσης,
Εἶτα σὺν αὐτῷ πρὸς δύσιν χωρησάσης.
Αλλὰ Μιχαήλ Αιθίοψ ὢν καρκίνος.
Οὐκ εὖ βαδίζειν οὐδὲ ῥύπτεσθαι θέλει
8065 Συμφωνίας γὰρ ἡθετηκὼς συμβάσεις,
Αναπέφανται δυσμενής αποστάτης,
Σύμβουλον εὑρὼν πατράδελφον εἰς τόδε
Θεόδωρον "Αγγελον εύριπον τρόπους.
Ὡς οὖν τάδ' ἡνώτιστο την στεφηφόρ
▲ valloque statim circumclusit arcem
Τzuruli, et mox adhibito Martis opere,
admotis machinis obsidionalibus,
facile arcem sibi vindicavit:
nbi sororem reginæ uxoris suæ
Eudociam deprehensam, quæ nupserat
Aseldecao Italo dynastæ,
celeri equo impositam Byzantium misit,
erepto omni ornatu et supellectile
ipsi, comitibusque et satellitibus.
Nam sponsus ejus fuga se subduxerat
percitus metu, consternatus animo
priusquam arcem Cæsar obsideret.
Neque diu post cepit quoque Byziam
missis infestis copiis imperator.
Per idem tempus astu ſuit capta
ab Italis Januensibus Rhodus insula.
Nam cum abesset exteris in terris
Rhodi præfectus Gabalas Joannes
(Cæsaris frater qui Rbodi princeps fuerat)
imperatoris domini castra sequens,
hostes prædicti clam ceperunt insulam.
Rem ubi in Thracia novit imperator,
Cantacuzenum cum copiis Joannem
ad Rhodiensium oppidum direxit.
Ilie cum classem Rhodum appulisset,
oppidumcepit præžo Phileremum;
ex quo progressus fortiter in hostes
ipsorum facile contudit audaciain:
jamque capturus erat et metropolin,
nisi obstitisset ipsi Achaiæ princeps,
qui armatos equites hostibus concessit.
Sed suo bello redux imperator
equestribus navigiis cum classe instructis
ibi trecentos equos imposuit.
Tum et navarchum classi præpositum
Contostephanum quemdam virum strenuum
protosebasti dignitate præditum,
in Rhodiensem ire jussit insulam:
qui Januenses in prælium vocatos
potenter debellavit ac protrivit,
et sic imperio insulam restituit,
At imperator cum Michaele despota
affinitatem panxit et amicitiam,
Filius enim despota Nicephorus
uxorem sibi Theodoro genitam
Imperatoris filio Mariam junxit.
Et Theodora Michaelis conjux
þer Heflespontum ivit in orientem
una cum dulci filio Nicephoro
ad copulandas nuptias prædictas:
exin cum ipso rediit in patriam.
Attamen Michael Æthiops et cancer
nec recte incedere poterat nec albescere.
Namque deletis pacis conditionibus
rabidum semet præbuit rebellem,
nactus ad hoc conspirantem patrumm
Angelum Theodorum versipellem.
Hæc imperator cum intellexisset,
PG 143:319
EPIIREMIT CHRONOGRAPHI
Romanas vires denuo collegit,
suosque duces robore præcipuos;
Tarchaniotam scilicet Nicephorum
nomen gerentem meritis idoneum,
regii insignitum pincernæ officio,
domesticique magni geren!em vices:
strategopulum strenuum Alexium:
filium præterea magni domestici
Paleologum Michaelem decus juvenum:
demum Macriņum et tyrannum Budelum.
flis ducibus stipatus atque exercitu
Thessalonicam contulit se in urbem:
atque illinc pergens ad Bodenum castrum,
ibi defixit regium tentorium,
diuque monia perstans oppugnabat.
Sed Theodorus evolarat arce
ad Michaelem despotam profugiens.
Mox ad Ostrobi lacum ivit Cesar,
exercitumque misit contra despotam.
Paulo post venit insperatus nuntius
ad comitatum Cæsaris Glabas quidam
gratam Castoria referens notitiam;
simulque Petraliphas senator nobilis,
qui Demetrii Tornicæ gener erat,
-et Michaelis despolæ uxori frater.
Ut ergo ad Cæsarem pervenit Petraliphas,
ipsum exercitumque implevit gaudio:
ait enim, illico deditam Castoriam
cum territorio cuncto et cum Deaboli.
Goleamus etiam nobilis Albanus
reginæ Irenes neptem in matrimonio
habens desponsam, invitatus litteris
lubens ad pacem confirmandam venit.
Quos oinnes Carsar benivole exceptos
multis ornavit ultro beneficiis.
Ubi hæc rescivit Michael despota
misit legatos, Naupacti episcopum,
nobilem Maliasenum, ac Lampetem;
qui conditiones firmarunt cum Cæsare.
Igitur Michael Prilapum concessit,
Belessum, Croas, ditioni cæsarer.
Postea subscriptas misit conditiones
ad Michaelem despotam imperator
· per Phocam episcopum Philadelphiæ,
Isaacium ducam, et Hyaleam:
qui Michaeli Larissæ occurrentes
pacis negotium rite transegerunt:
atque abducentes illinc Nicephorum
despotæ filium, cum eoque pariter
qui rebellarat Angelum captivum
ad Cæsarem legati remearunt:
cui Michaelis hunc filium Nicephorum
despote dignitate ornare placuit.
Hesperiis rebus sic Caesar dispositis,
atque Bodenis hieme transacto,
veris sub ortu, reliquit ibidem
plerasque copias; ipse comitantibus
paucis armatis, castra nuper dedita
invisit; nempe venit ad urbem Lychnidum,
8670 Τὰς Ῥωμαϊκὰς δυνάμεις συναλίσας
Καὶ τοὺς ὑπ' αὐτὸν εὐσθενεῖς στρατηγέτας,
Ταρχανειωτῶν ἐκ γένους Νικηφόρον
Κλῆσιν ἀληθεύουσαν εὖ κεκτημένον,
Τὴν ἀξίαν τε τὴν ἐπὶ τῆς τραπέζης,
8075 Πληροῦντα δ' ἔργα μεγάλου δομεστίκου
Στρατηγόπουλον ᾿Αλέξιον γεννάδαν,
Καὶ φίλον υἱὸν μεγάλου δομεστίκου
Παλαιολόγον Μιχαήλ κλέος νέων,
Καὶ τὸν Μακρηνὸν καὶ τύραννον Βουδελόν
8(8) Παραλαβὼν τούτους τε καὶ τὰς δυνάμεις,
Θεσσαλονίκην καταλαμβάνει πόλιν.
Κἀκεῖθεν ἄρας ἐν Βοδηνῶν φρουρίω
*Ανακτορικές σκηνὰς ἐγκαθιδρύει,
Καὶ τοῦτο πορθεῖ μηχαναῖς καὶ σὺν χρόνῳ.
8085 Εφθη δ' ἀποδρὰς Θεόδωρος φρουρίου,
Καὶ τῷ Μιχαὴλ δεσπότῃ προσεῤῥύη.
Εἶτα βασιλεὺς Όστροβοῦ φθάνει λίμνην,
Καὶ στρατιὰν πέπομφε κατὰ δεσπότου.
Μετὰ δὲ μικρὸν παρὰ πᾶσαν ἐλπίδα
8690 Προσελθέτην ἄνακτι Γλαβάς τοὺπίκλην
Ἐκ Καστορίας, ἀγγελεὺς τῶν κρειττόνων,
* Καὶ Πετραλιφας εὐγενῶν τῶν ἐν τέλει,
Γαμβρός Τορνίκη τυγχάνων Δημητρίου,
Γυναικάδελφος Μιχαὴλ τοῦ δεσπότου.
8695 Ὡς οὖν προσῆλθε βασιλεί Πετραλίφας
Αὐτόν τε χαρᾶς ἐμπιμπλᾷ στράτευμά τε
Εὐθὺς προσεῤῥύη γὰρ ἡ Καστορία
Καὶ τὰ πέριξ ἅπαντα τὸν Δεαβόλει.
Καὶ Γολεάμος ᾿Αλβανῶν εἷς ἐντίμων
8700 Αὐτανεψιάν Εἰρήνης βασιλίδος
Σύνευνον αὐχῶν, εἰς όμηρα φιλίας
Γράμμασι πεισθεὶς, αυτεπάγγελτος φθάνει
Ούσπερ κρατάρχης εὐμενῶς δεδεγμένος
Πολλαῖς ἐδωρήσατο ταῖς εὐποιίας.
8705 Ταῦτ᾽ ἄρα μαθὼν Μιχαὴλ ὁ δεσπότης
Επεμψε πρέσβεις, ποιμένα Ναυπακτίων,
Μαλιασηνὸν εὐγενῆ καὶ Λαμπέτην
Πρὸς τὸν κρατοῦντα, καὶ τιθοῦσι συμβάσεις
Καὶ παραχωρεῖ Μιχαὴλ τοῦ Πριλλάπου,
8710 Βελεσσοῦ, Κροῶν ἀστέων στεφηφόρῳ.
Εἶτ᾽ ἀσφαλεῖς τίθησιν ὅρκους ἐγγράφως,
Καὶ Μιχαὴλ πέπομφεν ἄναξ δεσπότῃ
Δι' ἀρχιθύτου Φωκά Φιλαδελφείας,
Ἰσακίου Δούκα τε καὶ Ὑαλέα,
8715 Οι πρὸς Λαρίσσῃ Μιχαὴλ εὑρηκότες,
Σπονδὰς πεπληρώκασι καθάπερ δέον·
Επειτα παῖδα τοῦδε τον Νικηφόρον
Παραλαβόντες καὶ μετ' αὐτοῦ δ᾽ αὖ πάλιν
Τὸν ᾿Αγγελον δέσμιον ὡς φαυλεργάτην
8720 Αύθις ὑποστρέφουσι πρὸς βασιλέα.
Τιμᾷ δ' ὁ κρατῶν ἄξια τοῦ δεσπότου,
Τὸν τοῦ Μιχαήλ παῖδα τὸν Νικηφόρον.
Οὕτω περάνας τὰ πρὸς ἑσπέραν κράτωρ,
Κάν τοῖς Βοδηνῶν παραχειμάσας τόποις,
1715 Ηρος φανέντος καταλιπών αὐτόθι
Πλείστον στρατιᾶς, σὺν ὁπλίταις μετρίοι;
Βλέψων ἀπῄει προσρυέντα φρουρίων
Αφικτο λοιπὸν εἰς Λυχνιδὸν τὴν πόλιν,
PG 143:321
Έβλεψε Δεάβολιν καὶ Καστορίαν.
8730 Ελθὼν δ᾽ ἐκεῖθεν ἀναλαβὼν δυνάμεις
Θεσσαλονίκην παραμείψας τ' αὖ πόλιν,
Ενθα δικαστήριον ἀθροίσα; μέγα,
Κριτάς τ' ἐν αὐτῷ καὶ δικαστὰς καθίσας,
Προὔθηκεν ἐξέτασιν ἀστάτου λόγου
S75 Ον Μαγκλαβίτης Νικόλαος ἐκ φθόνου
Ἐν τοῖς Βοδηνοῖς βασιλεῖ σκηνουμένω
Ἐξεῖπε λάθρα κατὰ Κομνηνιάδου
Κλήσει Μιχαήλ Παλαιολόγων γένους.
Ο δ' εἶχεν ὧδε, συντεμόντα με φράσαι·
8740 Επεὶ γὰρ ἐκλέλοιπε Τορνίκης βίου,
"
C.ESARES.
Οστις προσῆκε Μιχαὴλ κατά γένος,
Ην βαρυθυμῶν καὶ σκυθρωπάζων δε,
Πενθῶν στέρησιν συγγενοῦς ἀνδρὸς τάχα.
Απερ δ' ἐπὶ τούτοις γε φιλεῖ συντρέχειν,
8745 Οτου χάριν, ἔφη τις, ἡγεμὼν στένει;
Ο πεῦσιν ἀκούσας δὲ τἀληθῆ λέγει,
Αίτιον εἶναι Τορνίκη φράσας μόρον.
Ὁ δ᾽ ἀνανεύσας ὠδίνει πονηρίαν,
Κἀκεῖνα φάσκει κατὰ Παλαιολόγου
8750 μηδ' ἐπὶ νοῦν ἐμβέβληκε παράπαν,
Μήτ' εἶδεν εἰπεῖν ἢ γινώσκειν συνόλως
Νοῦς δ' ὑπέτεινε βασκάνῳ συνηγόρῳ
Ὡς δῆθεν ἐν νῷ συστρέφει κακουργίαν
Γνώμην τ' ἀποστάτιδα Παλαιολόγος·
1955 Καὶ βούλεταί γε πρὸς γάμου κοινωνίαν
Λαβεῖν ἀδελφὴν Καλλιμάνου την Θάμαρ
Εἶτα κατασχεῖν καὶ Μελενίκου πόλιν,
Σὺν τοῖς πέριξ ἅπασι φρουρίοις τόποις
Κἂν τοῦτο συμβῇ, φεῦ τόποις τοῖς ἐνθάδε
8700 Τοῖς ἄρτι κατάστασιν εὖ σχοῦσιν ἔφη.
Αποκριθεὶς δ' εἴρηκεν ἄτερος τάδε·
Εταίρε, κἂν γένοιτο τοιοῦτον, φίλε,
Οὐ χείρον᾽ ἔσται τὰ καθ᾿ ἡμᾶς καὶ πάλιν·
Ἐν Θεσσαλονίκῃ γὰρ ἡγεμὼν ἔνι
8765 Παλαιολόγος ἐν δομεστίκοις μέγας·
Ἐν δ' αὖ παρ' ἡμῖν Μιχαὴλ τούτου γόνος
Επιστατεί χώρας τε καὶ τῶν πραγμάτων·
ασθ᾽ ὑπὸ τούτοιν τὰ καθ᾽ ἡμᾶς ἡγμένα
Οὐ κοσμικὴν ἂν καθυποσταίη ζάλην.
8770 Ἐκ τῶνδ᾽ ἀναστὰς ἄτερος Μαγκλαβίτη
Τὰ θατέρῳ πέφραδεν μιλημένα
Μαγκλαβίτης δ' αὖ βασιλεῖ καταλέγει.
Κατασχεθέντες τοιγαροῦν ἄνδρες δύο
Οἱ καθ᾿ ἑαυτοὺς τὸν λόγον δεδρακότες,
8775 Επυνθάνοντο τῶν λελεγμένων χάριν·
Καὶ τῶνδ᾽ ὁ μὲν συνεἶπε τὸν λόγον φάναι,
Πλὴν ἀφ' ἑαυτοῦ μηδενὸς συνειδότος
Κατήγορος δ' ἔφασκε καὶ συνειδότος
Τούτου Μιχαήλ Παλαιολόγου φάναι·
8780 'Ο δ' ἀντέβαινεν ἰσχυρῶς ἀντιλέγων·
Καὶ λοιπὸν ηὐτρέπιστο τούτου δὴ χάριν
Στρατηγική τις ἀπόδειξις ἐκ μάχης.
Εκάτερος γοῦν ὁπλίτης δεδειγμένος
Εἰσῆλθε τὸ στάδιον ἱππεὺς λογχίτης
8785 Εἶτα συνεπλάκησαν ἄμφω πρὸς μάχην·
Καὶ τὴν νίκην κατήγορος κομίζεται,
Ρίψας τὸν ἀνθάμιλλον ἀφ᾽ ἵππου κάτω».
spectavit et Deabolin ac Castoriam.
Moxque reversus, exercitu recepto
Thessalonicam denuo migravit,
ubi senatu celebri còacto,
delectisque quæstoribus ac judicibus,
instituit quæstionem de dubio crimine
quod manclavites Nicolaus invidus
apud Bodenos ad Cæsarem detulerat
clam Comneniadem contra Michaelem
Palæologorum genitum familia:
cujus negotii seriem brevi evolvam.
Postquam Tornices vitam dereliquit,
qui Michaelem genere attingebat,
hic erat mæstus facieque tristi,
cognati viri dolens desiderio.
Ut autem his in rebus haud raro evenit,
rogabat quidam, Cur dux noster gemit?
Porro is qui audiebat respondit vere,
causanı mœroris esse, Tornicæ fatum.·
Ille prior negans, parturit malitiam,
eaque dicit contra Palæologum,
quæ prorsus ille mente non revolverat,
nedum verbis attigerat aut notitia.
Hinc accusator invidus putabat,
mala consilia, mentem apos'aticam,
versare secum etalere Palæologum:
´et quod præterea conjugem ambiret
Thamar Callimani ducere sororem:
mox occupare Melenici urbem
ɑ cum sua vicinia munitisque locis:
quod si fiat, inquit, væ terris nostris
quæ sunt recente vix pace compositæ,
Alter respondens loquebatur ita e
O sodes, etiamsi forte hæc eveniant,
res nostra publica pejus non babebit:
Thessalonicæ etenim moderator
magnus est domesticus Palæologus:
apud nos autem filius ejus Michael
res el provinciam magistratus regit:
quare res nostræ, talibus præsidibu³,
magnis jactari incommodis haud poterunt.
Jam hunc sermonem alter colloquentium
ad Manclavitæ detulit notitiam:
is autem Cæsarem conscium rei fecit.
Quamobrem comprehensi viri duo,
quos habuisse scripsimus colloquium,
interrogantur quidnam inter se dixerint.
Atque borum unus, sic locutum fassus;
sed sponte sua, addidit, conscio nomine.
At accusator affirmabat conscio
dicta bæc fuisse Michaele Palæologo;
ille constanter contra pernegabat.
Tum militari moro fit decretum
rem cognoscendain esse per duelluin.
Uterque igitur cum lorica et galea
venit in stadium eques hastam teneus;
et mox conserto valido duello
accusatori arrisit victoria,·
qui proturbavit adversarium oquo,
PG 143:323
Tunc iste eadem super se rogatur,
qui superiore_constans in sernione
EPHR.EMIL CHRONOGRAPHI
rei Michaelem inscium affirmat:
quamobrem gladio decollandus traditur;
statimque vinctis manibus, velatis oculis,
judicio injusto ad necem ducebatur.
Sed cum cervicem jam offerret ictui,
interrogatur rursus a carnifice:
homo constanter adhuc et sancte dejerans
immunem criminis Michaelem ait.
Injusto tunc subducitur supplicio,
traditur tamen carceris custodiæ.
Quæstio deinde exploratioque criminis
in Michaelem vertitur Comnenum;
qui ferrum candens tangere jubetur,
atque ita ambiguam controversiam solvere.
Ilic confidenter respondit judicibus:
Si testliponium quispiam in me diceret,
huic ego armis equidem resisterem;
nunc accusante nemine, non video
contra quem possim judicio contendere.
Quod si patrare jubeor miracula,
homo peccator equidem non potero.
Jam fervefactum igne siquis ferrum
viventis nudis collocet in manibus,
nescio cur manus non sit`ambusturum.
Ibi inter judices sedens episcopus
Philadelphiæ, gratificari volens,
hune Michaelein sevocat secreto,
et sic cum illo insipienter loquitur:
Cum sis tu nobili vir conditione,
et de nobilibus genitus parentibus,
oportet te pro generis dignitate
et cogitare semper et operari:
cui ergo testes criminis non adsint.
divino te judicio committas velim,
tuique facias per ignem peritiam.
Audacter ille et commode respondit:
Miror cur vectes, res sacra dicatur;
quem hercle timet manus mea contingere,
qui sum peccator, ut antea jam dixi.
Ta vero sanctus et dius Dei sacerdos.
Deo sacrificium manibus offerre solitus,
si tibi placet, age, captis infulis
tolaque stola rite convestitus,
vectem ardente fervefac camino,
tuisque puris manibus sublatum
in meas transfer sordidatas manus.
Tunc sane spero omnipotentem Deum
`rem tui gratia miram peractúrum,
dissimulatis interim peccatis meis.
Sic Michael. Respondit autem archiprææsul:
Est hic, o sodes, Barbarorum rítus,
Romanis minime legibus ascriptis,
neque sacris canonibus Ecclesiæ
receptus unquam, neque sanctis Patribus:
quare insuetus nobis hic mos barbaricus.
Recte respondit Michael sciteque adinodum:
· Καὶ πάλιν ἠρωτᾶτο τοῦ λόγου χάριν.
Ο δ' ἐμμένων ἦν τοῖς πρὶν οὐχ ἧττον λόγοις,
8790 ᾿Αθῶον εἶναι Μιχαὴλ φάσκων λόγου·
Οθεν κατακέκριτο θανεῖν ἐκ ξίφους·
Δεθεὶς οὖν καὶ καλυφθεὶς τὰ φάη
᾿Απήγετ' εἰς θάνατον ἀδίκῳ κρίσει.
Προὔτεινεν αὐχένα δὲ δέξασθαι μόρον·
8795 Καὶ πάλιν ἡρωτᾶτο παρὰ δημίου·
Ο δ' ἀμετακίνητος ἦν δεδογμένων,
Ορκοις ἀθωῶν Μιχαήλ φρικαλέοις.
᾿Αλλ' οὗτος ἐῤῥύσθη μὲν ἀδίκου μόρου,
Καθειργμένος δὲ φυλακὴν ὑπεισέδυ -
8800 Η δ' ἐξέτασις καὶ βάσανος τοῦ λόγου
Πρὸς τὸν Κομνηνὸν Μιχαὴλ μετηνέχθη
Καὶ τόνδε μύδρον χειρίσαι κατηξίουν,
Καὶ σκέψιν οὕτως ἀμφιβάλλουσαν λύσαι·
Ο δ' ἀντεπῆγε πρὸς κριτὰς πεποιθότω;"
8803 Ως Εἰ μὲν ἦν τις κατ' ἐμοῦ τάχα λέγων,
Πρὸς αὐτὸν ἂν ἡγωνισάμην σὺν ὅπλοις·
Κατηγόρου δὲ μὴ παρόντος μοι τέως,
Πρὸς τίνα δεί με την δίκην καθεστάναι;
Ε: θαυματουργεῖν δ' ἐγκελεύεται μέ τις,
8810 'Αλλ᾽ ὧν ἀλιτρὸς, οὐ δυνήσομαι τόδε.
Ενθεὶς δέ τις σίδηρον ἐκκεκαυμένον
Πνέοντος ἀνδρὸς χερσὶν ἐψιλωμέναις,
Οὐκ οἶδα πῶς ἂν οὐ καταφλέξει χέρας.
Παρὼν δὲ ποιμὴν τῆς Φιλαδέλφου τότε,
8815 Λαχὼν δικάζειν καὶ τὰ πρὸς χάριν λέγειν,
Τοῦτον Μιχαὴλ παραλαβὼν ἰδίᾳ,
Τοιαῦτά οἱ δήπουθεν οὐκ εὖ ὡμίλει·
Ως Σὺ μὲν ἀνὴρ εὐγενὴς ὢν τυγχάνεις
Κάξ εὐγενῶν ἔφυς δὲ πατέρων πάλιν·
8820 Καὶ δεῖ σε λοιπὸν τοῦ γένους ἐπαξίως
Πάντ' εὐνοεῖν τε καὶ πέρατι διδόναι·
Ἐπεὶ γὰρ οὐ πάρεισι μάρτυρες λόγου
Θείᾳ τε δείξει καὶ σαφεῖ τεκμηρίῳ
Μύδρῳ χρεὼν ἔλεγχον ἐκτίσαι, φίλε.
8825 Ο δ' ἀνδρικῶς ἔφησεν εὐεπηβόλως·
Τέθηπα πῶς ἅγιον άδεται μύδρο;
μπερ δέδοικα χειρί μου προσεγγίσθαι,
ὡς ἂν ἀλιτρός, ἵπερ ἀνόπιν ἔφην.
Σὺ δ᾽ ἅγιός τε καὶ Θεοῦ θεῖος θύτης
8830 Χερσί προσάγων Κυρίῳ τὴν θυσίαν·
Εἰ γοῦν κελεύεις, ενδὺς ἱεραρχίας
Σὺ τὴν στολὴν ἅπασαν, ὡς ἔστιν έθος,
Σιδήριον πύρωσον ἐν τῇ καμίνῳ,
Καὶ τοῦτο λαβὼν τῇ καθαρᾷ χειρί σου
8835 Χερσὶν ἐπίθες ταῖς ἐμαῖς ταῖς ἀνάγνοις·
Καὶ δὴ Θεῷ πέποιθα παντοδυνάμω
Ως θαυματουγήσει ταῖς σαῖς δυσωπίαις
Πληθὺν παριδὼν τῶν ἐμῶν ἁμαρτάδων.
Οὕτω Μιχαήλ· ἀρχιθύτης δ᾽ ἀντέφη
8840 'Ως Οὗτος, ὦ βέλτιστε, βαρβάρων νόμος,
Οὐ Ῥωμαϊκοῖς ἐγκατάγραφος νόμος,
Οὐ κανόσι θείοις τε τῆς Ἐκκλησίας
Δεκτός πέφυκεν, οὐ Πατράσιν ἁγίοι;·
Ἡμῖν δ' ἀγνώ, τις βαρβαρικός θ' ὁ τρόπος.
8845 *Η δ' δς Μιχαὴλ προσφυῶς, ἐπιβόλως·
PG 143:325
Οὐκοῦν, μέγιστε ποιμενάρχα Κυρίου,
Τὰ κατ' ἐμαυτὸν ἐκτελεσθῆναι δέον,
Ὡς Ρωμαϊκοὶ διατυποῦσι νόμοι·
Εἰ μὲν γὰρ αὐτὸς ἐξέφυν ἐκ βαρβάρων,
850 "Η βαρβαρικοῖς ἀνατέθραμμαι νόμοις,
CESARES.
Τάχ᾽ ἂν δικαίως σφῶν ὑπήγομεν δίκαις·
Ρωμαῖος ὑπάρχων δὲ κἀκ τούτου γένους,
Τοῖς Ῥωμαϊκοῖς ὑπαχθήσομαι νόμοις.
Οὕτω Μιχαὴλ φαμένῳ τὰ τῆς δίκης,
8835 Ανείται τηνικαῦτα πρὸς βασιλέως
Όμως παρείχεν οὐ μικρὰν ὑποψίαν.
Πέμπει τὸ λοιπὸν χαριτώνυμος κράτωρ
Τοῦτον πρὸς υἱὸν καὶ διάδοχον κράτους
Καὶ ποιμενάρχην Μανουήλ Βυζαντίδος,
8860 Οὗτος γὰρ ἦρχε τηνικαῦτ᾽ Εκκλησίας -
Ὁ δ' ὑποβάλλει Μιχαὴλ φρικαλέοις
Ἐπιτιμίοις, ἀφορισμοῖς καὶ λέγειν,
Ἡ μὴν καθαρῶς εὐνοεῖν τῷ δεσπότῃ
Καὶ βασιλεῖ πάντα γε τὸν ζωῆς χρόνου,
8δύο Μισεῖν τ' ἀποστάτιδα γνώμην εκτόπως.
Τούτου πραχθέντος βασιλεὺς Ἰωάννης
Εἰς συνάφειαν γαμικὴν συζευγνύει
Τούτῳ Μιχαήλ Παλαιολόγων γένους
Τὴν Θεοδώραν ἔγγονον τοῦ συγγόνου
8870 Τοῦ σεβαστοκράτορος Ίσαακίου
Καὶ λοιπὸν αὐτὸν εὐμενῶς ἦν προσβλέπων,
Καὶ συνέταττεν εὐνοοῦσι γνησίως.
Ούτω συνηνέχθη μὲν ὑπάρξαι τάδε
Ο δ' αὐτοκράτωρ ήκον εἰς Νικαίων
8875 Μηνός περί που τέρμα Φεβρουαρίου -
Ἐπὶ κλίνης δὲ καθίσας καθ᾿ ἑσπέραν
Παρείχεν ἀνάπαυσιν αὐτοῦ σαρκίψ
Μετὰ βραχὺ δ' εὕρητο πρηνὴς ἐν κλίνῃ
Εξαπίνης αναυδος, οὐκ ἐπαΐων.
8:31 Ταῦτ᾽ ἄρα συνέδραμον Ασκληπιάδαι
Εκαστος συμφέροντες ἄκος τῆς νόσου,
Πρὸς δ' αὖ ἀμυχὰς ἐν ποσὶ τεθνικότες,
Τάλλα τε δρώντες ὧν διδάσκαλος τέχνη
Αλλ' οὐδὲν ἧττον ἡμέραν εἰς δευτέραν
883. Ὑπῆρχεν ἀκίνητος, ἄφωνος κράτωρ,
Εμπληξίας νόσῳ γε συνισχημένος ο
Νόσου δὲ μικρὸν ῥαῖσας πλὴν δυσκόλου
Εἶχε χρόαν σώματος ηλλοιωμένην
Αφίχτο λοιπὸν εἰς βασιλείους δόμους
Igitur, o mi maxime.Dei pontifex,
me meo jure agere sit æquum,
atque ut Romanis legibus præcipitur.
Nam si parentibos natus essem bærbaris,
atque barbaricis innutritus legibns,
juste, ut opinor, ad hoc jus compellerer::
nunc cum Romana stirpe sim creatus,
Romanis volo desceptare legibus.
Sic Michaelem sibi patrocinantem
Cesar tunc quidem dimittendum censuit;
nec tamen ille gravi suspicione caruit.
Mittitur ergo a domino gratiosó
ad filium suum imperli successorem
Manuelemque præsulem Byzantii
(hic enim per id tempus Ecclesiæ præerat)
qui perquam gravibus Michaelem minis
canonicisque jussibus cogit dicere,
se vere domino bene velle Cæsari,
Adeïnque in omni vita servaturum,
atque apostasia prorsus alienum føre.
Peractis his, Joannes imperator
matrimoniali copulat consortio
buic Michaeli stirpe Palæologo
Theodoram neptem germani suf,
sebastocratoris scilicet Isnacii:
jamque eum benigne respiciebat vultu,
atque amicerum habebat in numero.
Hic fuit dicti exitus negotii.
Postea Nicæam ivit imperator
ferme sub mensis finem Februaril.
Vespere porro lectulo decumbens
corpusculi quieti indulgebat:
paulo post subito cernuus in culcitam
mutus inventus est et nihil audiens:
quamobrem accurrentes Asclepiade
morbo medelam variam adhibebant,
et pedes etiam punctim vellicabant,
promentes artis omne magisterium.
Nihilo tamen minus jam die secunda
immobilis mutusque jaɛebat Cæsar.
sensibus cunctis morbo consopitis.
Mox aliquantum reviguit; quanquam
corpusculo defluxerat omnis color.
Quare defertur in Nymphæi regiam,
8893 Τοὺς ἐν Νυμφαίῳ· καὶ βραχὺν βιοὺς χρόνον ubi sat brevi tempore superstes,
᾿Απῆλθε πρὸς Κύριον εκλιπών βίον
"Αναξ ἀγαθὸς καὶ στρατηγὸς γεννάδας
Πρὸς δυσὶν ἑξήκοντα βιώσας ἔτη,
Ἐξ ὧν κατήρξε πρὸς τριάκοντα τρία.
8895 Ἐπεὶ δ᾽ ἑτετρυχωτο χαλεπῇ νόσῳ,
Επιπολάζων τοῖς τόποις ἦν Νυμφαίου,
Κατά διαστήματα πάσχων τοῦ χρόνου ο
Ἐν παλατίῳ διάγων γὰρ ἔσθ' ὅτι
Ἐπὶ κλίνης ἀναυδος ἦν ἐβριμμένος ο
8000 Ενίοτ᾽ αὖθις ἱππότης δεδειγμένος
Εκινδύνευεν ἐκπεσεῖν ἐφεστρίδος,
Εἰ μὴ παριππεύοντες ἀντεῖχον νέοι -
Εἶτα καθεστὼς τὸ φρόνημα λαμβάνων,
Βάδην ὑπῆρχεν εἰς δήμους ὑποστρέφων
postea defunctus ad Dominum abiit:
rex sane bonus et fortis imperator,
annis duobus supra sexaginta
vixik in imperio triginta tribus.
Is postquam gravem incidit in morbam,
circa Nymphæi regisin diversane
ex intervallo deficiebat aniıno.
Interdum enim in palatio degens
loquela in lecto carens recumbebat:
interdum etiam equitans in publico,
lapsurus erat cernuus ephippio
ni adequitantes subvenissent juvenes:
et mox erectus, spiritu recepto,
revertebatur pedibus in regiam,
PG 143:327
vel gestatus a famulis in sellula:
. THEODORUS DUCAS LASCARIS ΑΝ. 11.
MENS. ALIQUOT.
Sic vitæ termino Joannes imposito
hæredem dignitatis et imperii
filium reliquit Theodorum Lascarim
cognomen id habentem a majoribus,
annos tunc natum tres supra triginta,
nt tradiderunt temporum periti.
Hunc Amore solito clypeo sublatuın
imperatorem salutavit populus:
isque Nymphæi regia profectus
Philadelphiam sine mora accessit,
ubi cum sultano fœdus confirmavit.
Iine Nicænam progressus in urbem
regium plausum andiit solemniter.
Mox congregatis undique pastoribus
præcipuaque rite cleri parte
cum his de summo præsule deliberabat,
quoniam Manuel patriarcha obierat
mensibus ante Cesarem duobus.
Atque id urgebat, ut accepto stemmate
in occidentem iret cum exercitu,
res ibi turbante Michaele Bulgaro
quem ex Asane ediderat lilia Angeli.
Cæsaris enim hic audito obitu,
nostra incursabat graviter castella
Hesperiisque nocebat provinciis.
Itaque aliis alios eligentibus
ad patriarchæ summam dignitatem,
communis demum Blemmydam sententia
Nicephorum honore dignum censuit,
virum virtute et mente præstantissimum,
omni exornatum doctrinarumi genere,
suæque ætatis nemini secundum,
disciplinarum omnium magistrum,
et summo amore Cæsari devinctum,
cui litteras discenti præceptor fuerat,
necnon ad alias pulchras disciplinas.
Mire ergo Cæsari placebat electio.
qui hunc ad sacrum solium vocabat
haud preces solum sed vim quoque adhibens.
Sed repugnaniem dignitati cernens,
neque se omnino patientem flecti,
ad monachum Arsenium suffragium vertit
degentem prope lacum Apolloniatis,
nulla propemodum præditum doctrina,
unius leviter conscium grammaticæ,
gravibus prorsus scientiis expertøm.
Atque hunc accitum festinatim Cæsar,
jamque presentem, patriarcham elegit:
pastoribusque præcipit, celeriter
ipsum ordinibus initiarent sacris:
qui tridui spatio consecrant Arsenium
diaconum prėsbyterum et episcopum:
a quo imperator corona redimitus
8905 "Η καὶ φοράδην τοῖς ὑπηρετουμένοις.
ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΔΟΥΚΑΣ Ο ΛΑΣΚΑΡΗΣ ΕΤ'. Γ', 4.
Οὕτω τὸ β:οῦν ἐκμετρῶν Ἰωάννης
Θεόδωρον κληρούχον ἀρχῆς καὶ κράτους
Τὸν παῖδα κατέλιπεν, ἐκ Λασκαρίων
Τοὐπώνυμον φέροντα τῶν προπατόρων·
8910 Αγοντα τριάκοντα τοῦ βίου χρόνους
Πρὸς τρισὶν ἄλλοις, ὡς ἔφασαν ειδότες.
*Ος αὐτοκράτωρ βασιλεὺς ἐπ' ἀσπίδος
Αναγορευθεὶς κατὰ κρατῆσαν ἔθος,
Εὐθὺς ἀπάρας ἀπὸ χώρου Νυμφαίου,
8915 Την Φιλαδέλφου καταλαμβάνει πόλιν,
᾿Αφ' οὗ βεβαιοί τὰς πρὸς σουλτάν συμβάσεις.
Κἀκεῖθεν ἐλθὼν εἰς Νικαέων πόλιν,
Βασιλικῆς ἔτυχε τῆς εὐφημίας
Εἶτ' ἀρχιθύτας ἀλίσας πανταχόθεν
8:20 Κλήρου τε παντὸς τοὺς λογάδας ὡς δέον,
Σὺν τοῖσδ᾽ ἐδίφα προστάτην Εκκλησία,
Τοῦ ποιμενάρχου Μανουὴλ τεθνηκότος
Πρινὴ θανεῖν ἄνακτα μησί που δύο.
Εσπευδεν οὖν ὡς ταινιωθεὶς τῷ στέφει
5925 Επιστρατεύσει τοῖς κατὰ δύσιν τόποις
Πάσχουσι κακῶς πρὸς Μιχαὴλ Βουλγάρου
Ὃν Αγγέλου παῖς ἀπέτικτεν 'Ασάνῃ "
Μαθὼν γὰρ οὗτος τον μόρον βασιλέως
Σφοδρῶς ἐπῄει Ρωμαϊκοῖς φρουρίας
1950 Τοῖς κατὰ δύσιν κειμένοις καὶ χωρίοις.
*Αλλων παρ' ἄλλων τοιγαροῦν καλουμένων
Εἰς ποιμεναρχίαν τε καὶ προεδρίαν,
Η δόξα κοινὴ Βλεμμύδην Νικηφόρον
Προστασίας ἄξιον είναι προτίθει,
6955 *Ανδρ' ἀρετῇ τε συνέσει κεκασμένον,
Ιδριν σοφίας παντοδαπῆς καὶ λόγων,
Καὶ τῶν κατ' αὐτὸν οὐδενὸς λελειμμένον,
Τετρακτύος διδάσκαλον μαθημάτων,
Φιλούμενον φιλοῦντα πρὸς βασιλέω,
8940 Διδάσκαλον φανέντα τῷδε τῶν λόγων,
Παιδείας άλλης καὶ καλῶν διδαγμάτων.
Καὶ βασιλεὺς οὐχ ἧττον ἠγάπα τόδε·
Εσπευδεν οὐκοῦν τόνδ' ἐνιδρῦσαι θρόνῳ,
Πείραν προσάγων, προστιθείς τι καὶ βίας.
8945 Ως δ' είδεν οὐ θέλοντα την προεδρίαν,
Τρόπῳ δὲ παντὶ μηδόλως πεπεισμένον,
Ἐπὶ μοναχὸν ᾿Αρσένιον ἐτράπη,
Ασκούντ' Απολλωνιάδος κατὰ λίμνην,
Πείραν ὀλίγην γραμμάτων κεκτημένον,
8950 Επιπολαίως γραμματικῆς ἡμμένου,
Άλλων δ' ἄγευστον εγκρίτων μαθημάτων.
Τοῦτον μετεστείλατο ταχέως κράτωρ,
Καὶ δὴ παρόντα πατριάρχην δεικνύει
Καὶ ποιμενάρχαις ἐγκελεύεται τάχος
8955 Απαντ᾽ ἐπ' αὐτῷ τὰ κατὰ νόμους δράσαι,
ῦν καὶ τελοῦσιν ἐν τρισὶ τόνδ' ἡμέραις
Διάκονόν τε καὶ θύτην καὶ ποιμένα
Παρ' οὗ βασιλεὺς ταινιωθεὶς τῷ στέφει,
fic est, cujus orationem de regis officio, aut Theodorum inf. scriptam, ego nuper edidi in coll.
Vat. volumine secundo.
PG 143:329
32)
Ως εἶχεν ἐξώρμησεν εὐθὺς πρὸς δύσιν
8960 Πορθμὸν διαβάς ναυσὶν Ἑλλησποντίων·
Καὶ καταλαβὼν Αδριανοῦ τὴν πόλιν,
Ἐν τῇδε διήγαγεν ἡμέραν μίαν·
Εἶτ᾽ ἐκστρατεύει πρὸς τὰ Ροδόπης μέρη
Κατὰ Μιχαὴλ Βουλγάρων ἀρχηγέτου
8965 Σὺν στρατιᾷ κατ' Εὗρον ἐσκηνημένου·
C.ES RES.
Ος εἷλε Στενίμαχον, Τζέπαιναν, Ούστραν,
Κρυβούς, Περπεράκιον καὶ Περιστίτζαν,
Εφραίμ, Κριτζιμόν, Αχριδοῦ πάντα τόπον,
Υπήκοα φρούρια τῇ Ῥωμαίδιο
8970 Οὕτως ἐπιόντος δὲ κρατάρχου δρόμο,
Ο Μιχαήλ γνοὺς ἐκ κατασκόπων δράμα
Φυγὰς ἀπιὼν ᾤχετο προς πατρίδα
Αὐτός τε καὶ στράτευμα διὰ δυσπόρων
Συντρεφῶν τρίβων τε καὶ δυσεκβάτων.
60*5 Εὐρὼν κενόν δ᾽ ἕωθεν ἄναξ τὸν τόπον,
Ἐπὶ Βερρόην ἧκε τὴν ἐν γειτόνων·
Ελὼν δὲ ταύτην καὶ σκυλεύσας τὰ πέριξ,
Εἰς ᾿Αδριανοῦ τὴν πόλιν ὑποστρέφει
Μετὰ λαφύρων ἀμυθήτων τε σκύλων·
6980 Αφ᾽ οὗ πεπομφὼς στρατιὰν ὅτι τάχος,
Πόλεις παρεστήσατο τὰς ἀποστάτας·
Καὶ βασιλεύς δ' ἔξεισι κατὰ 'Ροδόπης,
Καὶ Στενέμαχον, Κριτζιμόν, Περιστίτζαν,
Επανασώζει κράτει τῶν Αὐτόνων·
498. Έμεινε δ' ἀνάλωτος Τζέπαινα μόνη
Διά τα κρυμὴν καὶ τόπου δυσχωρίαν.
Προς δ' ἐπιλάμψαντος αὐτίκα γράφει
"Αναξ στρατηγοῖς τοῖς κατὰ Σέρβις πόλιν
Τῷ Στρατηγοπούλῳ καὶ Τορνικί
839) Μετά στρατιᾶς προβαλεῖν τῇ Τζεπαίνῃ.
Εξῄεσαν οὖν παρὰ τόνδε τὸν τόπον·
Εἶτ᾽ οὐκ ἰδόντες στρατιὰν ἐναντίων,
Οὐχ ὁπλίτας όντας εἰς μάχην όλως
Φύλλων δὲ κτύπων καὶ ψόφων ᾔσθημένοι,
8995 ᾤχοντ' ἀκόσμως ἐν φυγῇ λελοιπότες
Ιππους πανοπλίας τε καὶ σκευὴν ὅλην
Τοῖς ἱπποφορβεῖς καὶ συβώταις Βουλγάρων
Ο γνωσθὲν ἡνίασεν ἄνακτα λίαν.
Οὐχ ήττον ηνίασεν εἰσπεσὸν πάλιν
9:30 λυποῦν τι κακὸν Δραγωτᾶς ἐκ Βουλγάρων,
Αρχων στρατιᾶς τῆς κατὰ Μελενίκον·
Οστις ἀποστὰς καὶ στρατὸν συναλίσας
Κατατρέχων ἦν τὰ πέριξ Μελενίκου·
Αστυ δὲ συνέκλεισε πορθῆσαι θέλων.
9 (5 Ηχου στο ταῦτα βασιλεῖ στρατηγέτη,
Καὶ τὴν ταχίστην αετός τις καθάπερ
Ωκιστος ἔπτη πρὸς Μελενίκου τόπους
Μετά στρατιᾶς καὶ στρατηγών ταγμάτων.
Καὶ καταπλήξας στρατιὰν ἐναντίων
9010 Αιφνιδίῳ τε καὶ στρατιᾶς τῷ στίφει,
Ἐτρέψατο σφᾶς εἰς φυγὴν κατακράτος,
Κτείνων, διώχων, αἰχμαλώτους λαμβάνων,
Ως ἐκ τοσούτων ἐκφυγεῖν βραχεῖ; μέρον,
Καὶ πρὸς Μυσίας διασωθῆναι μέρη.
5015 Ο δ' αὖ Δραγωτας συμπατηθεὶς ἀθλίως
Ιππων ποσὶν τέθνηκεν ἐκλιπών τάς.
Οὕτω βασιλεὺς διαθείς πάνθ' ὡς δέον,
PATROL. GR. CXLIII
in occidentem protinus discedit,
Hellespontiacum navibus fretum transiens.
Atque Hadriani delatus ad urbem,
¡bi vix uno demoratus die,
castra promovit Rhodopem versus
contra Bulgaricuni principem Michaelem,
qui cum exercitu ad Hebrum morabatur;
Stenimachum ceperat, Tz.rpænam, Ustram,
Cribos, Perperacium, et Peristilzam,
Ephræmum, Critzimum, cunctam Achridem
quæ nobis arces antea parebant.
Nunc de irruente celeriter Cæsare
ab explorante Michael admonitus,
fuga se statim retulit in patriam
ipse cum copiis, per locos difficiles
perque dumosos sine calle saltus.
Mane cum vacuum locum reperisset
Caesar, propinquam pervenit ad Berrhoen:
qua capta, agroque proximo direpto
Hadrianopolim semet recipiebat
non sine multis spoliorum divitiis.
Atque illinc misso protinus éxercitu
recuperavit urbes apostaticas.
Ipse perrexit Imperator ad Rhodopen,
Stenimachumque, Peristitzam, Crytzimurs,
Romano rursus addidit imperio.
Una Tzepæna perstitit invicta
ob loci asperitatem atque biemis.
Sed vere exorto, statim dedit litteras
ad duces Cæsar Serris demorantes
Strategopulum scilicet et Tornicium,
ut cum exercitu quaterent Tzepænam.
li ad hunc agmine tendentes locum,
cum nec vidissent hostilem exercitum
neque ruentes in prælium armatos,
foliorum tantum sonitu perterriti
turpiter diffugerunt, abjectis etiam
equis et armis et sarcina universa,
que præda cessit armentariis Bulgaris:
Rem autem Cæsar pertulit ægerrime.
Nec minus aliud superveniens maluni
sensit, videlicet Bulgarum Dragolam,
nostras regente: Melenici copias.
Rebellans enim, congregato exercitu,
populabatur Melenici fincs
ipsamque urbem obsidens premebat.
Andiit hoc in castris imperator,
atque volatum aquilæ æmulatus
viæ compendio pergit Melenicum
cum suis copiis ordinumque ducibus a
perterritoque hostium exercitu
subito adventu milituinque numero,
lugam ingentem atque cladem edidit,
persequens, cedens, captivos intercipiens,
u! pauci ex tot interitum vitaverint,
qui fuga in Moesiæ partes evaserunt.
Dragotas autem proculcatus mis re
equorum pedibus vitæ rupit filum
Ilis Casar aeli ex animi sententi,
PG 143:331
et defectorum feminis ac liberis
alio translatis, procul Melenico,
Thessalonicam illinc est reversus;
unde transmisso Axio profundo,
Bodenos venit aquis abundantes:
ubi laborans ventris doloribus,
paulum propterea substitit diebus.
Mox recreatus, Pri!apum invisit,
ubi non paucis perstitit diebus.
Deinde transiit ad Belesum oppidum;
contra quod machinis bellicis directis,
in deditionem mox cives accepit,
qui obtenta nequid paterentur fide
semet ac oppidum permiserunt Cæsari:
Quamobrem arci imposito præsidio,
per Nautzapoleos aridam regionem,
aqua laborans atque commeatu,
ægre pervenit tamen ad urbem Serras;
ubi ex Oriente litteris perlatis,
Turcas a gente Tacharionum denuo
periclitari intelligit et conturbari.
Quod ubi Caesar novit, cursu concito,
processit sine mora ad februm flumen:
ubi rumorem falsum esse intelligens,
de itinere suscepto nonnihil devians
Didymotichum contulit se in urbem,
deinde ad inclytam Hadrianopolin,
el ad Tzepænam oppugnandam rediit;
sed cum nihil proficeret, reversus est
ad munitum oppidum Didymotichum:
ubi relicto non modico exercitu
cum ducibus et oppidi custodibus,
Lascari Manuele, et Margarite
homine rusticano et pulte alito
Neocastrisque originem trahente;
insuper belli ordine præscripto,
illinc discedens Hellespontum transiit,
stationesque Lampsaci constituit:
ubi suos duces celsis dignitatibus
auxit, ornavit, præmiaque distribuit.
Georgium quidem vulgo Muzalonem
protovestiarii et simul protosebasti
nec non strafopedarchæ ornavit titulis:
hujus autem fratrem Andronicum,
magni donavit officio domestici:
Angelum denique fecit protostratorem.
llis actis imperator revertebatur
ad suam regale Nymphæi palatium:
ubi per hiemis tempora versatus,
vere appetente exercitum collegit
innumerum pedestrem atque equestrem,
concretumn Masis, Italis, atque Seyllis,
præcipue tamen viris nostri generis:
dirigensque iter in occidentem,
Hellespontiacan Lampsacum devenit:
ubi cladem exercitus intellexit
ducunique relictorum Didymotichi.
Nam Cæsare in longinquis absente locis,
rex Bulgarorum conscripta Scytharum
Καὶ τὰς ἀπίστων γαμετὰς καὶ τεκνία
Ποῤῥωτάτω θεὶς ἄστεος Μελενίκου,
9020 Εκεῖθεν ἧκεν εἰς Θεσσαλονικέων •
Αφ' οὗ περάσας Αξειν βαθυδίνην
*Αστυ Βοδηνῶν ὑδατόῤῥυτον φθάνει·
"Ενθα νοσήσας κοιλιακόν τι πάθος,
Μικρόν τι χώρῳ προσμένει τούτου χάριν.
9025 Εἶτα ῥαῖσας ἄστυ Πριλλάπου βλέπει,
Οὗ διαγαγὼν οὐκ ὀλίγας ἡμέρας,
Επιστρατεύει Βελεσῷ τινι πόλει,
Καθαιρετικὰς μηχανὰς ἐπηγμένος ο
Ηνπερ παρεστήσατο τῇ συμφωνία
9030 Τοῦ μή τι παθεῖν ὅρκον εἰ δεξαμένων
Τῶν ἔνδον ὄντων καὶ προδόντων τὴν πόλιν.
*Απαντα τοίνυν εὖ διαθεὶς φρουρίου,
Διὰ Ναυτξαπόλεως ανύδρου τόπου
Σὺν ἀπορίᾳ καὶ ποτῶν καὶ βρωμάτων,
9035 Εἰς Σέρρας ἧκε τληπαθῶς πλὴν τὴν πόλι
Ενθα γραφὴν δέδεκτο πρὸς τῶν ἐξ ἔω,
Οτι τὰ Τούρκων προς Ταχαρίων έθνους
Κυμαίνεται νῦν καὶ ταράσσεται πάλιν.
Ταῦτα διαγνούς, συντεταγμένῳ δρόμω
9040 Πέφθασεν Εὗρον τὸν ποταμὸν ἐν τάχει·
Οὗ μήνυμα γνοὺς ἀτρεκές μὴ τυγχάνειν,
Τρίβου παρεκκλίνας τι καταλαμβάνει
Διδυμότειχον ώνομασμένην πόλιν·
Εἶτα κυδίστην Αδριανοῦ τὴν πόλιν·
9015 Καὶ πάλιν ἐστράτευσε κατὰ Τζεπαΐνης -
Καὶ μηδοτιοῦν δεδρακώς, ὑποστρέφει
Κατὰ Διδυμότειχον ἀσφαλῆ πόλιν·
Ενθα λελοιπώς στρατιάν οὐ μετρίαν,
Καὶ ταγματάρχας καὶ φύλακας φρουρίου,
900 Μανουὴλ τὸν Λάσκαριν καὶ Μαργαρίτην
Αγροίκον ἄνδρα πιτύροις τεθραμμένον
Εκ Νεοκάστρων σειρὰν ἕλκοντα γένους
Καὶ νουθετήσας σφᾶς δέοντα πρὸς μάχα,
Ἐκεῖθεν ἄρας Ελλήσποντον διέβη·
9055 Καὶ σκηνὰς αὐτοῦ πηγνύει πρὸς Λαμψάκη
Καὶ τοὺς ὑφ᾽ αὐτὸν ἀξίαις ὑπερτάταις
Τιμᾷ, κυδαίνει δωρεάς τε προσνέμει.
Γεώργιον μὲν Μουζάλωνα τούπίκλην
Πρωτοβεστιάριον ἀναδεικνύει
5000 Πρωτοσεβαστὸν στρατοπεδάρχην μέγαν·
᾿Ανδρόνικον δὲ σύγγονον τούτου πάλιν
Μέγαν κατωνόμασεν ἐν δομεστίκοις·
Τὸν ᾿Αγγελον δὲ πρωτοστράτωρα πάλιν.
Ταῦτα δεδρακὼς βασιλεὺς ὑποστρέφει
905 Πρὸς βασιλείους τοὺς ἐν. Νυμφαίῳ τόμους
Οὗ διαγαγὼν χειμερινὰς ἡμέρας,
Ηρος φανέντος στρατιὰν συναλίσας
Μυριάριθμον πεζικὴν αἱ ἱππότιν
Μυσοίς συγκροτουμένην, Σκύθας,
9370) Μάλιστα πάντων 'Ρωμαϊκῇ πληθύς,
Ως πρὸς δύσιν ἔτεινεν ὅρμημα κράτωρ,
Καὶ Λάμψακον πέφθακεν Ἑλλησποντίαν·
Ενθα περ ἔγνω συμφοράν στρατευμάτων
Καὶ τῶν στρατηγῶν τῶν ἐν Διδυμοτείχῳ.
9075 Ἐπεὶ γὰρ ἀπὴν βασιλεὺς μακρὰν τόποι,
Ο Βουλγαράναξ ἐκ Σκυθῶν συναλίσας
PG 143:333
Χιλιάδας τέτταρας, εἴτε καὶ πλέον,
CESARES.
Κατά Θράκης πέπομφε χωρῶν, ἀστέων·
Οἱ πρὸς ποταμόν 'Ρηγίνα κεχυμένο:,
9380 *Απαντ' ἐποίουν Σκυθικὴν ἐρημίαν·
Ἔνθα στρατηγοί προσταγῆς βασιλέως
Οὐκ οἶδα τί παθόντες ἐκλελησμένοι,
Ἐπαφιᾶσι τὴν στρατιάν τοῖς Σκύθαις·
Συῤῥήξεως οὖν συμβάσης ἑκατέροις,
9085 Νικῶσαν Ανέγκαντο βαρβάρων στίφος,
Καὶ κτείνεται στράτευμα 'Ρωμαίων ξίφει·
Αλίσκεται δὲ Μαργαρίτης τοῖς Σκύθαις
Πολλοίς σύναμα καὶ πιπράσκεται σφίσιν·
“Ο γνοὺς ὁ κρατῶν καταταχήσας δρόμῳ
5030 Βουλγαροφύγω προσπελάζει φρουρίῳ·
Καί τινας εὑρὼν βαρβάρων ἐν Βιζύη,
Εργον σπάθης τίθησιν αὐτοὺς καὶ ξίφους.
Πλὴν καταλαβὼν τὸν ποταμὸν Ρηγίνα,
Σκηνὰς ἐκεῖ πήγνυσι καὶ παραμένει
9005 "Ενθα περ Οὗρον Ῥῶσιν ώνομασμένου
Τὸν Παιόνων πέπομφε ῥῆγα Μυσάναξ
Πρὸς τὸν κρατάρχην Θεόδωρον Αυσόνων,
Ως ἂν ἐρωτήσειε τὰ πρὸς συμβάσεις.
Αφιγμένος γοῦν Ῥῶτος ὡς βασιλέα
9100 Ὢν πενθερός γε Βουλγάρων ἀρχηγέτου
Καλῶς ἐδέχθη καὶ λίαν φιλοφρόνως,
Και συμβιβάσεις ἐκτελεῖ σὺν ἐρκίοις·
Αἱ δ᾽ ἦσαν, ὡς Τζέπαινα Ρωμαίων κράτει
Πρὸς Βουλγάρων ἄρχοντος ἀφεθῇ πάλιν·
9105 Τούτων βασιλεῖ κατὰ νοῦν πεπραγμένων,
Αρα; ἐκεῖθεν, Θεσσαλονίκην βλέπει,
Εχων μεθ' αὑτοῦ καὶ Μιχαὴλ δεσπότου
Σύνευνον ἅμα φιλτάτῳ Νικηφόρος,
Οδοιποροῦντας εἰς περάτωσιν γάμων.
9:10 Πνυστο τοίνυν τὰ τῶν γάμων ὡς δέον·
Παῖδα κρατάρχου Μαρίαν Νικηφόρος
Κατὰ νόμους σχὼν εἰς γάμου κοινωνίαν.
Πλὴν πρόσθεν ἀπέλυσεν Αὐτόνων κράτει
Σέρβια Δυρράχιον οὗτος δεσπότης
9:15 Περὶ γυναικὸς δειλιῶν καὶ φιλτάτου·
Ἐν τοῖσδε διάγοντος ἄνακτος τότε,
Γραφήν τις ἐκπέπομφέν οἱ Βιθυνόθεν
Διεξιοῦσαν ὡς ἀποδράσας ἔχει
Πρὸς Περσίδος γῆν ἡγεμὼν Βιθυνία
9120 Παλαιολόγος Μιχαήλ Κομνηνόπαις.
Τοῦτ᾽ ἀνακυκᾷ καρδίαν βασιλέως·
Όμως ἀπιὼν ἐν φυγῇ πρὸς Περσίδα
Γράμμ' εγχαράττει προστάταις Βιθυνίας,
Ἐν ὑπογραφαῖς ἀσφαλισθὲν ἰδίαις·
9125 Διαγορεύον ὡς Ἐκεῖνος μὲν τάχα
Φεύγει δεδιὼς τὴν σβέσιν τῶν ὀμμάτων
Αὐτοὶ δ' ἔχεσθε νουνεχῶς τῶν πραγμάτων.
Καὶ πάντα δρᾶτε πρὸς φυλακὴν ἀστέων
Χώρας τε λοιπής, φησί, καὶ στρατευμάτων.
31ου Τουτί κομισθὲν τὸν κρατάρχην ἡδύνει·
Πλὴν διαθείς εν τὰ καθ᾿ ἑσπέραν ἄναξ,
Μετά στρατιᾶς ἐκτρέχει πρὸς τὴν ἕω
Λιπών στρατηγούς κατὰ Θεσσαλονίκην
Falli videtur Eprhamnius. Acropolita enim
zgem.
millia ferme quatuor aut etiam plura
per Thraciæ immisit terras atque urbes:
qui circa flumen, cui nomen Regina,
vagi palantes omnia corrumpebant.
Tunc nostri duces, Cæsaris mandato
nescio quo pacto oblivioni tradito,
cum suis copiis aggrediuntur Scythas:
et jam utrinque armis concurrentibus,
barbara phalanx retulit victoriam,
cæsusque noster fuit gladio exercitus:
ipse quin etiam Margarites capitur
cum aliis multis, atque a Scythis venditur.
Cæsar re cognita, subditis calcaribus
ad arcem Bulgarophýgum accurrit statim:
Byziæque nactus aliquantos barbaros,
occidione omnes gladio occidit.
Vernm progressus ad Reginam fluvium;
tentorium ibi fixit, aque substitit.
Atque illuc Urum cognomento Rosum
Pæoniæ regem misit rex Bulgaricus
ad Romanum Cæsarem Theodorum
ut de integranda pace verba facerei.
Imperatorem igitur conveniens Rosus,
qui socer erat regnatoris Bulgari,
amanter est exceptus et honorifice,
joratæque pacis sunt conditiones
nempe ul Romano Tzepænam imperio
rex Bulgarorum denuo concederet.
Qua re peracta ex animi sententia,
Thessalonicam illine Cæsar venit,
despotæ quoque Michaelis habens
in comitatu uxorem cum filio suo
ob peragendas nuptias Nicephoro.
Ergo nuptiarum celebratur ritus,
Cæsaris filiam Mariam Nicephorus
legitimo conjugio sibi copulat.
Antea tamen cesserat imperio
nostro Dyrrachium Serviorumque castrumi
despota uxori filioque timens.
Dum in hoc Cæsar versatur negotio
accipit litteras missas ex Bithynia
significantes profugisse ad Turcas
Bithyniæ rectorem Palæologum
Michaelem illum Commenis vatum:
quæ res turbavit imperatoris ânimům,
Cum ille tamen ad Turcas profugeret,
schedam Bithyniæ scripsit magistratibus
quam propria manu subscribens firmïavit;
significans, se quidem extorrem ire,
ne pateretur oculorum damnum;
cæterum ipsi rem prudenter gérerent,
et custodirent sedulo civitates
provincia:nque et milites recte regerent.
Quæ res nuntiata imperatori placuit:
jamque ordinatis in occidente rebus,
ad orientem cum miliſe excurrit,
relicto duce Thessalonicæ -
dicit banc Urum Ungariæ regis generum, non
PG 143:335
Lascari Michaele viro strenuo,
Prilapi autem Scuterio Xylea.
congruum sibi cognomen gerente.
Belesso imposuit locisque finitimis
custodem Theodorum Calampacem.
Illyrium denique Chabaroni tradidit.
His super, summo dignitatis apice,
constituit Georgium acropolitam
prætoris titulo pridem exornatum,
Georgius hic contulit se Berrhoeam,
ubi exspectabant eum legati papæ:
quibuscum ex sententia negotium gessit,
ensque posthinc dimisit in patriam.
Deinde accessit ad Serviorum castrum,
præteriensque oppido Castoria,
per Achrin iter faciens Albanum venit,
atque illinc demum ad urbem Epidɔurum:
in qua dispositis prout visum est rebus,
viam emensus per Chunabiam, Maten;
Citza bin alque Debren parvas urbes,
ut potuit pervenit ad urbem Prilapum.
Atque ibi versanti Acropolita
tristis repente rumor est intellectus,
Chabaronem scilicet Constantinum
in Caninorum conclusum castello,
a sorore uxoris Michaelis despotæ
Maria deceptum nuptiis et amore,
vinctum teneri ferreis compedibus.
Interim vero Michaelem despotamı
pacis cum Cæsare violato jure,
ditionem nostram armis concursare:
jamque invasisse cunctam Pelagoniam,
universumque Prilapi territorium,
Buico excepto Prilapi præsidio,
quod tamen ipsum proditione cepit.
Acropolites autem in arce degens,
qua:lam conscensa castelli turricula,
perstabat illic; donec juratam ſidem
cbtulit illi despota, fore incolumen,
atque ad suum Cæsarem dimissum iri.
Tooc se permisit hosti cum turricula.
Michael tamen despota perjurus
solidis illum vinculis astrinxit,
Ecce autem Michael Comnenus ille,
quem sæpe memoravit historia nostra,
non sine sacramento in fidem Cæsaris
Fursus receplus, a Turcis regreditur:
et cum Macedonum militum exercitu
in occidentem mittitur contra despotam.
Is igitur se contulit Thessalonicam;
moxque conjunctus Michaeli Lascari
simul in agrum incurrit Berrhoea,
atque inde prædam abstrahit innumeram.
Sic perturbato rei publicæ statu,
pessimus etiam Triballorum princeps
perjurus vir, crudelis, temerarius,
mille conscriptis et amplius militibus,
Romanas terras vagans infestabat.
Neque cessabat in occidente Michael
Λ
Μιχαήλ Λασκάριον ἄνδρα γεννάδα,
9155 Ἐν δὲ Πριλλάτων Σκουτάριον Συλέαν
Επωνυμίαν ἀτρική κεκτημένον
Ἐν δ' αὖ Βελεστῷ τοῖς περικύκλῳ τόπο;
Φύλακα Θεόδωρον τὸν Καλαμπάκην
Ιλλυριῶν δὲ Χαβάρων ἐπιστάτην.
91.40 Πρὸς τοῖσδε Γεώργιον Ακροπολίτην
3%b
Αρχοντα πάντων καὶ πρόεδρον δεικνύει,
Πρόσθεν τιμήσας τῇ πραίτωρος ἀξία.
Οὕτως ἀφίκτο προς πόλιν Βεῤῥοιαίων,
Κἀκεῖσε πρέσβεις προσμένοντας τοῦ πάπα
9145 Εὖ τὰ κατ' αὐτοὺς διαθεὶς ὥσπερ δέον,
Υποστρέφειν δέδρακε πρὸς τὴν πατρίδα.
Εἶτα παρελθὼν φρούριον τῶν Σερβίων,
Καὶ Καστορίαν παραμείψας τὴν πόλιν,
Δι' Αχρίδος πέφθακεν 'Αλβάνου τόπου,
9130 Κἀκεῖθεν ἧκεν εἰς Επίδαμνον πόλιν,
Κἀκεῖ διαθεὶς τὰ κατὰ νοῦν ὡς δέον,
Διὰ Χουναβίας τε καὶ Μάτης τόπων;
Κιτζάσεως Δεύρης τε τῶν πολιχνίων;
Ως είχε κατέλαβεν ἄστυ Πριλλά που·
4. Ενθα διατρίβοντι κατ' ἄστυ τόδε
Δυσάγγελος φήμη τις ἧκεν αθρόον,
Οτι περ ἀλοὺς Χαβάρων Κωνσταντίνος
Ἐν καστελλίῳ Κανίνων πρὸς Μαρίας
Γυναικαδέλφης Μιχαὴλ τοῦ δεσπότου;
$160 Ερωτοδέσμοις απατηθεὶς καὶ γάμῳ
Εἱρκτὴν κατακέκριτο κλοιὰ καὶ πέδας.
Καὶ τηνικαῦτα Μιχαὴλ ὁ δεσπότης
δ
Τὰς πρὸς κρατοῦντα συμβάσεις διαλύσας,
Χώρας ἐπῄει Ῥωμαῖκας σὺν ὅπλοις,
4.65 Πασάν τε κατέδραμε Πελαγονίαν,
Καὶ τὸν πέριξ ἅπαντα χῶρον Πριλλά που·
Το φρούριον λέλειπτο Πριλλά που μόνον,
Οπερ προδόντων συνέλαβε καὶ τάδε·
᾿Ακροπολίτης δ' εὑρεθεὶς ἔνδον τότε,
9170 Ερύματός τι καταλαβὼν πυργίον,
Ἐκεῖ διήγε, καὶ λαβὼν πρὸς δεσπότου
Ορκια κακῶν ἀπαθὴ πεφηνέναι
Καὶ παραπεμφθῆναι δὲ πρὸς βασιλέα,
Αὐτὸν παραδέδωκε σὺν τῷ πυργίῳ:
9175 Ο Μιχαήλ δ' ἔφορχος ὢν ὁ δεσπότης,
Δεσμοῖς περιέβαλεν αὐτὸν ἀφύκτοις.
Ο δ' αὖ Κομνηνός Μιχαήλ, οὗ πολλάκις
Μνήμην ἐποιήσαμεν ἀνόπιν λόγου,
Ορκια λαβὼν πιστὰ πρὸς βασιλέως,
9:30 Πρὸς τόνδ' ἐπανέζευξεν ἐκ τῆς Περσίδος·
' δοὺς στρατιὰν ἐκ Μακεδόνων άναξ,
Εἰς ἑσπέραν πέπομφε κατά δεσπότου
Καὶ καταλαβὼν Θεσσαλονίκην πόλιν
Καί που συνελθὼν Μιχαὴλ Λασκαρίῳ,
9:85 Σὺν τῷδ' ἐπῆλθε τὰ μέρη τῆς Βερροίας,
Καὶ λείαν ἀπήλασεν ἔνθεν μυρίαν.
Τῶν πραγμάτων οὕτω δὲ διακειμένων,
Καὶ Τριβαλάρχης ή κάκιστος καρδία,
Εκσπονδος ἀνὴρ, ἀποφράς, μιαιφόνος,
{130 Υπὲρ χιλίους στρατιάν συναλίσας,.
Τὰ 'Ρωμαϊκά κατέδραμε χωρία.
῾Ο δεσπότης δὲ Μιχαὴλ τὰ πρὸς δύσιν
PG 143:337
Δηῶν, ἐρημῶν οὐκ ἔληγε καθόλου
Καὶ τῇ κατ' αὐτὸν προστιθεὶς ἐξουσία
9195 "Οθεν στρατιὰν ἱκανὴν ἀποκρίνας
ῆς ἡγεμὼν παῖς Θεόδωρός τις νόθος,
Πρὸς τὰ Βοδηνῶν ἐξαποστέλλει μέρη
Η Ρωμαϊκή συντυχοῦσά που στέφει,
Ηττησεν, ἐσκέδασεν αὐτὸ ῥᾳδίως·
9200. Ο γνούς Μιχαήλ Παλαιολόγος τόδε
᾿Ανὴρ μαχητής, γεννάδας, Ρωμαλέος
Ως εἶχεν ἐξώρμησε κατ' ἀντιπάλων·
Καί τινα τῷ δόρατι πλήξας ιππότην,
(Ην δ' ἄρα Θεόδωρος παῖς ἀποστάτου),
0205 Εἰς γῆν καταβέβληκεν ἐξ ἐφεστρίδος.
CESARES.
Ο δ' αὖ Κομνηνῷ προσδραμὼν ἡντιβόλει
Ζωῆς τε χάριν καὶ ψυχῆς πεφιλμένης,
Καὶ συμπαθοῦς ἔτυχε συγγνώμης τότε.
Πλὴν ἠγνοεῖτο τίς ἄρα καὶ τυγχάνει
9210 Τῷ τοι παραδίδωσιν φυλάσσειν Τούρκῳ.
Ὁ δὲ αὖ φονεύει καὶ παραπέμπει μόρῳ.
Τουτὶ μὲν οὕτω Μιχαήλ δεδραμένος
Σὺν τοῖς δ᾽ ὑφ' αὐτὸν ἀρεϊκοῖς ἀνδράσι
Παφλαγονίαν πατρίδα κεκτημένοις,
9215 Πολλοὺς μὲν ἔργον εἰργάσατο τοῦ ξίφους
Ζωοὺς δὲ συνέσχηκεν εἴκοσιν πάλιν
Ανδρας τιμίους, ἐγκρίτους ἀποστάτῃ.
Ταῦτα μὲν οὕτω συμβέβηκεν ὡς ἔφην
Ο Μιχαήλ Βουλγάρων ἀρχηγέτης,
4220 "Ος δὴ γυναικάδελφος ἦν βασιλέως,
Εχθρὸς δ' άσπονδος Αὐτόνων κραταρχία,
Πρὸς Καλλιμάνου καιρίαν βεβλημένος
Πρωτεξαδέλφου προσγενοῦς πεφυκότος,
Εξαπίνης τέθνηκεν ἐκλιπών φάος·
9225 Οὗ τῇ γυναικὶ συναφθεὶς Καλλιμάνος,
Έδοξεν ἀρχὴν προσλαβεῖν καὶ Βουλγάρων.
᾿Αλλὰ Ρώσος Ούρος μὲν ὡς θυγατέρα
Μετὰ στρατιάς συμπεσών προσλαμβάνει·
Φονεύεται δὲ Καλλιμάνης Βουλγάροις.
9.30 Ερημον οὐκοῦν γνησίου διαδόχου
Ὑπῆρχε λοιπὸν τὸ κράτος τοῖς Βουλγάροις·
Αλλ' οἱ παρ' αὐτοῖς ἔγκριτοι Βουληφόροι
Αρχηγετεῖν τάσσουσιν ἀρχῆς Βουλγάρων
Τείχου τὸν Υἱὸν τὸν καλὸν Κωνσταντίνον·
9235 Ως ἂν δὲ καὶ δόξειεν ἐκ κληρουχίας
Εἰ; βουλγαρικὸν ἐγκαθεστάναι θρόνον,
Ἐρίτιμοι πέμπουσι πρέσβεις Βουλγάρων
Πρὸς τὸν κρατοῦντα Θεόδωρον Αὐτόνων
Ἵνα συναφθῇ τῷ Τείχου Κωνσταντίνῳ
0210 Ειρήνη πρώτη τοῦδε τῶν θυγατέρων,
Ασὰν κρατάρχου Βουλγάρων οὖσ' ἐγγίνη·
καὶ περατοί σὺν προθυμία κράτωρ.
Ἐπεὶ δ᾽ ὁ Τείχου ἦν ἔχων ομευνέτιν,
Ταύτην διαζεύξαντες ἀνδρὸς ἀνόμως,
9243 Εἰς φυλακὴν πέμπουσι τῷ στεφηφόρῳ.
Μετὰ δὲ ταῦτα χαλεπωτάτη νόσῳ
Περιπεσὼν ἔκειτο κρατάρχης κλίνῃ·
Η δ᾽ ἦν ἀνιάτρευτος Ασκληπιάδαις,
Καὶ σφῶν τέχναις ἄκαμπτος οὐδ᾽ εἴκουσά
Ίπως.
02:50 Τοίνυν ἀπογνοὺς καὶ διαγνούς ώς δέον,
despota damnis omnigenis facien.lis
et suæ ditioni terris subigendis.
Nam comparato idoneo exercitu.
quem notho filio Theodoro tradidit,
jussit invadere Bødenorum agrum:
atque ibi nostras quas offendit copias
vicit, dispersit facili negotio.
Michael re cognita Palæologus
bellator vir, magnanimus, fortis,
abrupta mora hostibus occurrit:
et quemdam hasta equitem percussum
(erat is filius perfidi Theodorus)
humi projecit ephippio depulsum.
Ille Comneni provolutus genibus
vitam rogabat sibi conservaret,
reque ipsa veniam mitem impetravit,
quanquam ejus ignota conditio erat;
Turcæque homini custotiendus traditur,
qui miserum captivum gladio perimit.
Atque hanc victoriam Michael patravit
Mavortiorum quos ducebat militum
opera usus, patria Paphlagonum.
Et multos quidem interemit hostes,
præterea viginti vivos cepit
viros insignes de rebellis aula.
Atque hunc prædicta res exitum habuit,
Michael autem Bulgarorum dominus,
cujus soror Cæsari nupta erat,
nostri fodifragus hostis imperii,
ɑ a consobrino suo Cəllimano
mortifero repente percussus vulnere
vitam cum morte statim commutavit:
cujus uxore ducta Callimanus
visus est regnum obtinere Bulgaricum.
Sed regis socer accurrens cum exercitu
Rosus Urus Aliam suam recipit:
occiditurque a Bulgaris Callimanus.
Jamque carebat successore legitimno
Bulgaricæ reipublicæ vacans thronus.
sed optimates gentis ac senatores
ad Bulgarorum thronum advocarunt
egregium Tichi Blium Constantinum.
Alque ut legitimo successoris jure
regnum adire videretur Bulgaricum,
Dad Romanorum Cæsarem Theodorum
mittit senatus legationem petens
ut jungeretur dicto Constantino
Irene filia Cæsaris natu major,
quæ Asanis regis Bulgari neptis erat.
Et Cæsar noster rem libenter annuit.
Tum quia jam Constantino uxor erat,
hanc a suo viro abstractam illicite
imperatori custodiendam mittunt.
Morbo post bæc correptus gravissimo
Casar Theodorus tenebatur lecto;
et nit medendo proficiebant medici,
artem Hippocratis superante morbo,
Quare spe vite prudenter abjecta
PG 143:339
33)
EPHR.EMII CHRONOGRAPHI
ornamentisque regiis depositis,
monachi Cæsar induit tuniculan.,
omnia sua confitens peccata
coràm hominibus sed præsertim Deo
(namque hunc transversum egerant illecebræ
amorque scorti nobilis haud protriti).
Accedens ergo ad Mitylenes episcopum
cui confiteri solitus peccata fuerat,
ad hujus pedes accidit prostratus humi
eosque calidis perluebat lacrymis,
ceu quondam Christi ſemina peccatrix:
quare et madebat fletu pavimentum.
Atque hæc verba geminabat confiteņs:
Te, Christe, dereliqui; propitius esto.
Şic continenter repetens bonus Cæsar,
ad stationes transiit cœlestes,
filio relinquens regnum Joanni
septenni ferme alate aut paulo amplius:
ipse quatuor nondum plenos annos
Romanum seeptro rexerat imperium:
vir sane bonus, regnator religiosus,
pilaris, blandus, subditis benivolus,
omni doctrina et litteris ornatus;
idelis Domini atque prudens famulus
qui regni talentum ampliavit, auxit,
et patrimonium strenue protexit:
princeps benignus, fortis imperator,
quique in Ecclesia nihil innovavit,
laudabilis tum vita tum imperio;
egregio demum ex hac terra transitu
atque salubri pœuitentia felix!
Delatum est cadaver ad cœnobium
a patre exstructum salutarium martyrum,
ubi et fundator jacet honorifice.
JOANNES THEODORI FILIUS ET MICHAEL
ALÆOLOGUS.
Moriens Theodorus tres reliquit domi.
filios, quem dixi parvulum Joannem
hæredem dignitatis et imperii,
duasque innuptas insuper virgunculas,
Eudociam videlicet ac Theodoram.
Α΄
Nam major natu Irene Ticho nupserat,
Mariam minorem duxerat Nicephorus
filius, ut dixi, Michaelis despota.
Tenera plane ætate Joannes erat;
quamobrein cavens rex pater filiolo,
huic supremis tabulis imperium liquerat,
a lactis prius in sanctum jusjurandum
subditis universis ac magistratibus
ut conservarent stabilem filiolo fidem;
quem commendavit postea tutoribus,
Iline intelligimus quid spectet Nicephorus
sub prædictæ orationis initio, ubi graviter invehitur
in amorem illegitimum. Quanquam Joannem quoque Theodori parentem præ oculis habere potuit,
cujus in amore fragilitatem noster innuit EphræΡίψας τα λαμπρὰ τοῦ κράτους καὶ τοῦ στέ.
Τὰ τῶν μοναχῶν ἐνδιδύσκεται ῥάκη
Εξαγορεύσας πάντα οἱ πεπραγμένα
φους,
Εμπροσθεν ἀνθρώπων τε καὶ Θεοῦ πλέον
9205 Πόρνης γὰρ οὗτος σώφρονος θρυλλουμένης
Τὴν πίστιν ἐν νῷ προσλαβὼν καὶ τὸν πό-
[θον
Τῷ ποιμενάρχῃ προσδραμὼν Μιτυλήνης
Τη σφαλμάτων ἦν ἀνακαλύπτων βάρη,
Εἰς τοὔδαφος πέπτωκεν αὐτοῦ πρὸς πόδα,
9200 Καὶ τούσδε θερμοῖς δάκρυσιν ἀποπλύνει
Ως πρὶν γυνὴ βέβηλος Χριστοῦ δεσπότου·
Ως καὶ γενέσθαι πηλὸν ἐκ τῶν δακρύων.
Εξαγορείας ταῦτα συνείρων λόγοις
Σὲ, Χριστέ, κατέλιπον· ἵλεως ἔσο.
970: Οὕτω δεδρακώς συνεχώς χρηστὸς κράτωρ,
Πρὸς τὰς μονὰς βέβηκε τὰς οὐρανίους,
Λιπὼν τὸ κράτος παιδὶ τῷ Ἰωάννη
Επταέτει που τυγχάνοντι καὶ πλέον
Μήπω καθαρῶς τέτταρας ὅλους χρόνους
9270 Τὴν Ῥωμαϊκήν ιθύνας κραταρχίαν
᾿Ανήρ ἀγαθὸς, εὐσεβὴς αὐτοκράτωρ,
'Ηδύς, ἱλαρὸς, εὐμενὴς ὑπηκόοις,
Ιδρις σοφίας παντοδαπής και λόγων.
Πιστὸς Κυρίου, νουνεχής υπηρέτης,
9275 Τάλαντον αὔξων, πλατύνων κραταρχίας,
Προκινδυνεύων εὐψύχως κληρουχίας
"Αναξ προσηνής, καὶ στρατηγὸς γεννάδας,
Μηδὲν νεοχμώσας τι τῆς Ἐκκλησίας,
Επαινετός τε τοῦ βίου καὶ τοῦ κράτους,
9280 Καὶ μακαριστὸς τῆς καλῆς μετοικίας
Καὶ τῆς μετανοίας γε τῆς σωτηρίου.
Τούτου θανόντος εἰς ταφήν νέκυν φέρει
Μονὴ πατρώα Σωσάνδρων κεκλημένη,
Οὗ καὶ πατὴρ τέθαπτο θανών εντίμως·
ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΤΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΚΑΙ ΜΙΧΑΗΛ
ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΣ.
9985 Οὗτος βίῳ λέλοιπε παιδία τρία,
“Ον πρόσθεν εἶπον χαριτώνυμον νέον
Κληροῦχον ἀρχῆς καὶ διάδοχον κράτους·
Καὶ θήλεα δ' ἄζυγα πρὸς τούτῳ δύο,
Εὐδοκίαν τε καὶ Θεοδώραν ἅμα.
9290 Πρώτη δ' Εἰρήνη τῷ Τείχῳ συνεζύγη
Η δευτέρα δὲ Μαρία Νικηφόρ
Παιδί Μιχαήλ, ὡς ἔφαμεν, δεσπότου.
Νεώτατος δ᾽ ἦν παῖς Ἰωάννης πάνω
Οθεν δεδιὼς τεκνίου φύτης ἄναξ,
9293 Εν διαθήκαις τῷδε λείπει τὸ κράτος,
Πρόσθεν προβάντων ορκίων φρικαλέων
Υπηκόοις ἅπασι καὶ τοῖς ἐν τέλει
Η μὴν φυλάξειν τεκνίῳ πίστιν, σχέσιν·
Εἶτα παραδίδωσι τοῖς ἐπιτρόποις,
mius v. 7896; Alatis autem in aduotationibus
ad Acropolitam cap. 52 Nicephori ejusdem recitat
epistolam de pellice Joannis Marcesina, quam ipse
Nicephorus sacra ædc excluserat.
PG 143:341
C.ESARES.
9300 αν πρῶτος ὑπῆν Γεώργιος Μουζάλων
Πρωτοβεστιάριος ὢν τὴν ἀξίαν.
᾿Αλλὰ τριταίος οὐδέπω πρὸς τῷ τάφῳ
Εκειτο νεκρὸς ἄνακτος τεθειμένος,
Καὶ πάντ᾽ ἀναμίξ μεστά τε τρικυμίας.
9305 Εἰς γὰρ Σωσάνδρων τὴν μονὴν ἀφιγμένων
Τῶν ἐν τέλει τε καὶ στρατευμάτων στίφους
ὡς ἂν ὁσίαν θῶσι τεθνηκότι,
Τοῖς κασιγνήτοις συμπαρῆν καὶ Μουζάλων.
Καὶ τῆς φρικώδους θυσίας τελουμένης,
9,10 Μουζάλων παρίστατο σὺν ὁμογνίοις·
Αλλ' οἱ γερουσίας τε καὶ τῶν ἐν τέλει
Συσπειραθέντες πάντες εἰς ὁμαιχμίαν,
Ως ἄγριο: θῆρες τε καὶ βροτοκτόνοι,
Ἐπὶ μονὴν ἤλαντο τὴν σεβασμίαν,
9315 Ῥινηλατοῦντες ἐκλαφύξαι σὺν βία
Πρωτοβεστιάριον σὺν ὁμαιμόνοις·
Σὺν κασιγνήτοις Μουζάλων ᾐσθημένος,
Ενδον τραπέζης παναγούς ὑπεισέδυ.
Αλλ' οἱ μικροὶ καὶ φονικοὶ τοὺς τρόπους
9330 Ποτὶ βεβήλοις εἰσδραμόντες εὐθέως
Εἰς ἱερὰν τράπεζαν ιλαστηρίου,
Ξιφηφόροι τε καὶ θυμοῦ πεπνευκότες,
Φεῦ ἀσεβείας βαρβαρικής μανίας!
Μεληδὲν ἐκτέμνουσι τοὺς ἀναιτίους,
9325 Καίτοι διαθήκης τε καὶ τῶν ὁρκίων
Τρανώς τε σαφῶς ἀνεγνωσμένων τρίτου
Επί γερουσίας τε καὶ στρατευμάτων,
Καὶ τοῖσδε παντὸς ἐμμένειν εἰρηκότος·
Μετὰ δὲ τήνδε τὴν κακὴν φονουργίαν,
9350 Οι γ' ἐν τέλει τε καὶ λοχαγοί ταγμάτων,
Κλῆρος πατριάρχης τε σὺν ἀρχιθύταις
Συνεισδραμόντες εἰς μίαν συμφωνία»,
Σκέψιν ἐτίλουν πραγμάτων κοινῶν χάριν,
Τί; ἂν κυβερνήσεις προσδεδεγμένος
9.35 Της Ρωμαϊκῆς ὁλκάδα κραταρχίας
Επυνθάνοντο τοιγαροῦν κατὰ γένη
Καὶ κατὰ τάξιν πάντες οἱ τῶν ἐν τέλει.
Καὶ πλείοσιν ἦν ἡ ῥοπὴ καὶ καρδία
Ἐπὶ Κομνηνὸν Μιχαήλ τεταμένη.
9510 "Οθεν τί μακρούς δεῖ περιάγειν κύκλους;
Χειρίζεται δὴ τὴν διοίκησιν ὅλων
Καὶ Ῥωμαϊκῶν πραγμάτων τὴν φροντίδα
Οὗτος Μιχαὴλ Παλαιολόγων γένους,
Δραστήριος τις καὶ πεφυκώς πρὸς τόδε,
9335 Εἶδος προδεικνὺς ἄξιον τυραννίδος,
Βλασσυρὸν ἦθος καὶ λεόντειον φέρων,
Φρικτὸς μὲν ἐχθροῖς, ἤμερος δ' ὑπηκόοις,
"Αναξ ἀριστεὺς καὶ στρατηγὸς γεννάδας,
Πρῶτα μὲν ἀξίωμα λαβὼν δεσπότου,
9550 Μετὰ δὲ μικρὸν ταινιωθεὶς τῷ στέφει
Παρ' ἀρχιθύτου κατὰ τὴν Νικαέων.
Οὗτος Λατίνους ἐξελαύνει πατρίδος
Της Κωνσταντίνου βασιλίδος ἀστέων,
Ελευθερώσας τήνδε Λατίνων βίας.
9335 Τιμᾷ δ' ἀδελφὸν Κομνηνὸν Ἰωάννην
Τῇ σεβαστοκράτορος εὐθὺς ἀξία,
Εκδημον ὄντα τοῖς καθ᾿ ἑσπέραν τόπο:;"
᾿Αλέξιον δὲ Στρατηγόπουλον πάλιν
quorum Georgius Muzalo primus erat
protovestiarii tunc honore fungens.
Sed enim necdum triduum peractum eral
ex quo imperator tumulo jacebat,
jamque æstuabant ominia tanquanı mare,
Namque ad coenobium salutarium martyrum
progressis magistratibus atque exercitu
ut principi defuncto justa solverent,
Muzalo quoque cum germanis venit.
Dum ergo sacra celebrator missa,
Muzalone cum fratribus adstante,
en senatores aliique magistratus
conspiratione unanimi conflata,
ceu furibunda fere atque homicidæ
in sanctum cursim irruunt cœnobiumı
ob lacerandum violentis unguibus
cum suis germanis protovestiarium:
qui re intellecta, sub asylum sacrum
mensæ sanctissimæ raptim confugerunt.
Verum scelesti illi et sanguinarii
pollutis pedibus penetrale ingressi
usque ad aræ pacificæ mensam sacram,
districtis gladiis turgidi furore,
hem tetrum scelus! hem rabiem barbaricam t
frustatim gladiis innocentes cædunt.
Etsi supremæ tabulæ ter fuerant
cum sacramenti formula prælectæ
coram senatu et coram exercitibus,
qui se in obsequio fore cuncti dixerant.
Post hanc scelestam perpetratam cædem,
civiles magistratus et duces militum,
clerus cum patriarcha aliisque episcopis,
ad regni veluti coeuntes comitia,
de reipublicæ summa deliberabant,
quisnam videlicet in demortui loco
Romani imperii navem clavo regcret:
et rogabantur nobilium sententiæ
per singulas familias perque ordines.
Ac suffragiorum sane major numerus
Comnenum designabat Michaelem.
Cur ergo longis differam rem sermonibus?
Rei publicæ universæ moderamen
Romanique imperii cura traditur
huic Michaeli gente Palæologo:
qui vir erat efficax et rei idoneus,
corporis formam regno dignam gerens;
severo more et vultu truculento;
hostibus formidandus, comis subditis;
optimus princeps, et fortis imperator.
Is primo accepit dignitatem despotæ:
paulo post autem in urbe Nicæna
a patriarcha stemmate est redimitus.
Ilic est, qui nostra patria Latinos expnlit,
reginamque urbium Constantinopolim
Latino jugo liberam asseruit.
Is Comnenum Joannem fratrein suu:n
creavit sine mora sebastocratorem,
quanquam absentem in Hesperiis partibus
Strategopulum insuper Alexium
PG 143:343
EPHREMII CHRONOGRAPIII
ad domestici magni officium legit:
alium denique fratrem Constantinum
Cæsarea dignitate conspicuum fecit,
atque ad tuendam misit Paphlagoniam,
Ad Michaelem vero legavit despotam
Philem Theodorum ob petendam pacem
constringendumque vinculum amicitiæ,
reposcendasque imperio arces aliquot:
simulque ut duos captivos tristi eximeret
Acropolitam carcere et Chabaronem.
Despota tamen durus et refractarius
imperatoris legationem audiit,
rec postulanti quidquam prorsus arnuit.
Quamobrem imperator ira percitus
scripsit ad fratrem sebastocratorem,
qui in occidente, ut dixi, versabatur
cum selectis ducibus et cum exercitu,
ut Michaeli bellum inferret despotæ.
Quod jam commotum despota cognoscens,
qui Castoriam cum armis insidebat,
fugam arripuit per præruptos locos.
Sebastocrator autem sic diffugiente
Michaelis exercitu adversario,
impetum fecit contra urbes despolæ
Bulgarum patriarcham secum ducens
Cabasilam divum Constantinum,
cujus egregiis mouitis et consiliis
inclytam acquisivit urbem Achrin:
Deabolin deinde arcem alteram
machinis et belli viribus expugnavit.
Tunc Michael de summa re sollicitus,
quotquot habebat copiis congregatis,
Latinis quoque assumptis auxiliaribus
ab Achaise principe, Siciliæque a rege,
quorun, uterque erat gener despotæ,
ad committendam exiit nobiscum pugnam,
Præteriens ergo Stani Soscique arces
ct Pelagonia humilem planitiem,
Prilapi propter constitit præsidium:
ubi se angustis cernens versantem rebus,
fortunæque aleam periculosam,
noctu profugit cum filio Nicephoro,
exercitum in castris illic deserens.
Sed tamen mane postero res nocturna,
ex his quæ sunt secuta, nobis notuit.
Pars enim illa copiarum despotæ,
quæ nostræ gentis milite conflata erat,
cum viris se nobilibus atque ducibus
sebastocratori tradidit Joanui:
atque in his erat fugientis despota
adulterinus quidam Joannes filius.
Tum auxiliaris cunctus Latinus miles
vinclis astrictus cum Achaiæ principe
dimissus est ad Cæsarem captivus.
Provincia autem omnis cum urbeculis
in nostram cessit subdita ditionem.
l'ostea domesticus magnus Alexius,
Raul Joannes et Strategopulus
usque ad oppiduma Arte decurrerunt,
Προϋβάλλετ' εἰς μέγιστον ἐν δομεστίκοις·
9300 Κωνσταντῖνον ἄλλον δὲ σύγγονον πάλιν
Τῇ Καισαρική ταινιώσας ταινία,
Πρόμαχον ἀπέστειλε τῶν Παφλαγόνων·
Καὶ πρὸς Μιχαὴλ ἐκπέπομφε δεσπότην
Τὴν Φιλῆν Θεόδωρον, αἰτῶν φιλίαν
9.60 Σύνδεσμον εἰρήνης καὶ τῆς συμφωνίας,
Καί τινα λύσαι φρουρίων Ῥωμαῖδι·
Πρὸς δ' αὖ καθειργμένους γε τῶν ἐξ Αἰσόνων
Χαβάρωνά τε καὶ τὸν ᾿Ακροπολίτην.
Αλλ᾽ ἦν ἀπειθής Μιχαήλ πρὸς τοὺς λόγους
9570 Πρεσβευτικούς ἄνακτος, άτεγκτος πάνυ,
Καὶ μηδοτιοῦν ἐκτελῶν αἰτουμένων·
"Οθεν βαρυνθείς βασιλεὺς τούτων χόλῳ
Τῷ σεβαστοκράτορι συγγόνω γράφει
Τοῖς κατὰ δυσμὴν ἐμμένοντι που τόποις,
937. Μετά στρατιᾶς καὶ στρατηγῶν ἐκκρίτων
Μάχην συνάψαι Μιχαὴλ τῷ δεσπότῃ.
Καὶ τοῦτο δρῶντος συνεὶς ὁ δεσπότης
Στρατῷ συνυπάρχοντος ἐν Καστορία
Φυγὰς ἀπέπτη κατ' ἀποκρήμνων τόπων.
9580 Σεβαστοκράτωρ δ' ἐκποδὼν ὑπαρξάσης
Οὕτω στρατιάς Μιχαὴλ ἀντιμάχου,
Κατ' ἀστέων ὥρμησε τῶν τοῦ δεσπότου,
Εχων μεθ' αὐτοῦ ποιμενάρχην Βουλγάρων
Τὸν θεῖον Καβάσιλαν τον Κωνστ: ντίνου "
9585 Οι νουθεσίαις καὶ καλαῖς συμβουλίαις
Πόλιν παρεστήσατο κλεινὴν ᾿Αχρίδας "
Επειτα Δεάβολιν ἄλλο φρουρίων
Ταῖς μηχανουργίαις τε καὶ μάχης νόμῳ.
Εξαπορηθεὶς Μιχαήλ γοῦν τοῖς ὅλοις,
9390 Ενοῦσαν αὐτῷ στρατιὰν συναλίσας
Καὶ Συμμαχικὸν προσλαβὼν ἐκ Λατίνων
Τῶν τοῦδε γαμβρῶν πρίγκιπος τ' Αχαΐας
Καὶ Σικελῶν ἄρχοντος ἄλλου νυμφίου,
Εἰς ἀντιπαράταξιν ἧκεν Αυσόνων:
595 Στανὸν παραμείψας δὲ, Σωσκὸν χωρία,
Καὶ Πελαγονίας δὲ τὰς πεδιάδας
Αγχοῦ Πριλλάτου φρουρίου κατεστάθη
Κἀκεῖ συνιδὼν ὡς στενά οἱ τυγχάνει
Τὰ τῆς τύχης ἅπαντα καὶ πλήρη ζάλης,
9.400 Νύκτωρ ἀπέδρα σὺν τέκνῳ Νικηφόρῳ,
Σκηνούμενον στράτευμα λιπὼν αὐτόθι.
Εωθεν ἀμέλει δὲ διεγνωσμένου
Τὰ τοῦδε τοῦ δράματος ἐκ τῶν πραγμάτων,
Προστίθεται μὲν ἐκ φάλαγγος δεσπότου
9405 '11 'Ρωμαϊκοῦ τοῦ γένους κατηγμένη
Σύν ταγματάρχαις ἀνδράσι τ' ἐρ:τίμοις
Τῷ σεβαστοκράτορι χαριτωνύμῳ·
Ἐν οἷς γε συντέτακτο καὶ παῖς τις νάθος
Ο Ιωάννης τοῦ φυγάδος δεσπότου.
9410 Συμμαχικών ξύμπαν δὲ Λατίνων γένους
Συν ᾿Αχαΐας συσχεθέντες πριγκίπῳ,
Πρὸς τὸν κρατάρχην ἐστάλησαν ἐν πέδαι;
Χώρα δὲ πᾶσα σὺν πολιχνίοις όλοις
Τῷ 'Ρωμαϊκῷ καθυποκλίθη κράτει.
9415 'Αλέξιος γοῦν ἐν δομεστίκοις μέγας
Στρατηγόπουλος καὶ Ραούλ Ιωάννης
Καὶ μέχρις αὐτῆς κατέδραμον της Αρτης,
PG 143:345
Λεηλατοῦντες, ἐκτρίβοντε; ἐσχάτως
Χώραν Μιχαήλ δεσπότου σὺν φρουρίει;.
942) Σεβαστοκράτωρ Ιωάννης δ' αὖ πάλιν
Πρὸς Πάτραν ἐστράτευσε τὴν νεωτέραν
Έχων μεθ' αὐτοῦ καὶ τὸν υἱὸν δεσπότου.
Οὗ φθὰς ἐμνημόνευσεν ἀνόπιν λόγος,
Οστις σὺν ἄλλοις ἀποδράσας μετρίοις
9425 Τρέχει πρὸς αὐτοῦ πατέρα τὸν δεστότην,
Νήσους περιπλέοντα τὰς ἀμφιῤῥύτους,
Τὴν τῶν Κεφαλήνων τε καὶ τὴν Λευκάδα,
Έρημος ὢν ἄθλιος ἀρχῆς πατρίδος.
Ἐπεὶ δ᾽ ἐπανέδραμε πρὸς τὸν πατέρα,
9450 Σὺν τῷδ᾽ ἀθροίσας στρατιάν οὐ μετρίαν,
Τὴν 'Ρωμαϊκὴν ἐξελαύνει μακρόθεν
'Ορων παλαιᾶς Ἠπείρου μάχης νόμῳ.
Ἀλλὰ χαριτώνυμος σεβαστοκράτωρ,
Καὶ τοῦ δ᾽ ἐκυρὸς Κωνσταντίνος Τορνίκης
9435 Ἐν τῇ Λαμψάκω βασιλεῖ προσηλθέτην·
Καὶ τὸν μὲν αὐτάδελφον αὐτοῦ τὴν χάριν
Τῷ δεσποτικῷ ταινιοί λαμπρῷ στέφει·
Εἰς ἀξίαν δὲ σεβαστοκρατορίας
Αναβιβάζει Τορνίκην Κωνσταντίνον·
9:40 ᾿Αλέξιον δὲ Στρατηγόπουλον πάλιν
Εἰς Καισάρων ήγαγε λαμπρὰν ἀξίαν·
Τὸν Καίσαρα δὲ σύγγονον Κωνσταντίνο
Εἰς σεβαστοκράτορα καὶ τόνδ' ἀνάγει·
Πλὴν χρυσοῦφεῖς ἀετοὺς φορεῖν νέμει
9:45 Ἐν τοῖς πεδίλοις, παράσημον ἀξίας.
Προς δ' ἐπιλάμψαντος ἄρας Λαμψάκου
᾿Αναξ Μιχαὴλ σὺν στρατεύμασιν ὅλοις
Επιστρατεύει τῇ Κωνσταντίνου πόλει,
Εἰ πω; δυνηθῇ Λατινικής κακίας
9150 Ελευθερώσαι τήνδε ταῖς στρατηγίαις.
Καὶ ταῦτ᾽ ἐποίει τοῖς λόγοις πεπεισμένος
Οὐκ ἦσαν ἤπερ τῷ στρατευμάτων σθένει,
Ανδρὸς Λατίνοι κλῆσιν Ασελδεκάε
Πόλιν προδώσειν βασιλεί προφαμένου.
θίες Ἐπεὶ δ᾽ ἐπεστράτευσεν ἐν Βυζαντίδι,
Καὶ φανερῶς ἔγνωκε τὰ τῆς ἀπάτης,
Αὖθις ἐπανέζευξεν εἰς ἕω τόπους,
Ένθα προσελθὼν Τορνίκης ἐκ Νικαίας
Δι' Αρσένιον λιπαρώς Αντιβολει
θεου Ὡς ἐγκρατής γένοιτο πάλιν τοῦ θρόνου.
Ἐπεὶ γὰρ ἐστέρητο ποιμένος θρόνος
Αντι θανόντος Εφέσου Νικηφόρου
"Ος δή μετήχθη πρός θρόνον Βυζαντίδος·
Τοῦ δ' Αρσενίου τοῦτον ἀπειπαμένου,
9465 Εδ:ῖτο πάλιν τόνδε λαβεῖν τὸν θρόνον·
Δύσκουν δ᾽ ἑαυτῷ ποιμενάρχην μὴ θέλων
Αρχειν βασιλεύς, παρακλήσεις ἡκύρου.
Οὗτος γὰρ 'Αρσένιος ὢν ἀρχιθύτης
Στέφει Μιχαὴλ τῷ κραταρχίας στέφει,
9370 "Ανακτα δείξας αὐτοκράτορ᾽ Αὐσόνων.
Έπειτα φανείς δυσμενής οὐκ οἶδ' ὅπως
Σὺν ᾿Ανδρονίκῳ Σάρδεων ἀρχιθύτη
Πρὸς δ' αὖ Μανουὴλ τῷ Θεσσαλονικέων,
Μονῇ παραδέδωκεν αὑτὸν διάγειν,
94 5 Εκών λελοιπώς τὴν λεω προεδρίαν·
΄Οθεν βασιλεὺς ποιμεναρχῶν τὸ στίψος
CÆSARES.
diripientes, vastitati dautes
terram arcesque Michaelis despotæ,
Sebastocrator deinde Joannes
ad novas Patras produxit exercitum,
habens in comitatu filium despotæ
spurium illum, de quo retro diximus:
qui fnga elapsus cum paucis comitibus
raptim reversus est ad patrem despotam,
qui oberrabat cymbis circa insulas
Cephaleniam infelix atque Leucadem
exsul et patrio spoliatus regno.
Sed enim post reversum ad se filium
recuperatis adline non parvis copiis,
exercitum nostratem procul expulit
antiqua Epiro armis debellatum.
Sebastocrator interim Joannes
cum Constantino socero Tornice
imperatorem Lampsaci conveuerunt;
is autem fratrem propter ea quæ gesseral
sublimi dignitate ornavit despotæ:
Tornicemque simul Constantinum
promovit ad officium sebastocratoris:
item Alexium Strategopulum
splendido titulo decoravit Cæsaris,
Constantino denique fratri Cæsari
sebastocratoris detulit honorem;
aureas insuper aquilas concessit
indicium dignitatis gestare in calceis.
Mox vere exorto, Lampsaco discedens
cum copiis cunctis imperator Michael
Constantinopolim versus direxit iter;
Limirum experturus an arte bellica
hanc posset jugo Latino subducere.
Fique tentabat confidans promissis
(haud sane secius quam viribus bellicis
Latini viri, cui nomen Aseldecae,
urbem spondentis nobis proditurum.
Sed ubi accessit ad Byzantii mœnia,
seque deceptum sensit imperator,
in orientem flexit cursum denuo.
Ibi Nicæna in urbe obvium habuit
Tornicem supplicantem ut Arsenius
patriarchalem sedem recuperaret.
Nam destituta Ecclesia pastore fuerat
mortuo nuper Ephesio Nicephoro
illinc translato ad sedem Byzantinam;
quam cuin Arsenius spoute deserui-set,
nunc se volebat rursus in eam restitui,
Verum infensum patriarcham respuens
obtrudi sibi, Michael abnuebat.
Ilic sane Arsenius pontifex duin esset
regiam coronam Michaeli imposuerat,
Romanumque fecerat imperatorem.
Mox Michaeli nescio cur iratus,
cum Andronico Sardium episcopo,
et Manuele Thessalonicensi,
ad monasterii quietem se contulerat,
sponte dimissa Byzantina sede.
Qare imperator ex synoji sententia
PG 143:347
EPHR.EMII CHRONOGRAPHI
metropolitam Ephesi Nicephorum
ad Byzantinas infulas transtulerat.
Nunc postulante rursus utilitate,
volens nolens, ut dicitur, Tornice orante,
sedem Arsenio reddit imperator.
Ilic fuit dicti exitus negotii.
Iloneum postea collectum exercitum
Strategopulo Caesari demandans,
misit ad Hesperios debellandos hostes.
Obiter tamen e↓ Byzantium visere
jussit, et illi minas ostentare.
Res ita est acta. Cæsar illuc veniens
armatis vacuam deprehendit urbem,
quia paulo ante classis profecta erat
a.l spoliandam insulam Daphnusiam.
Uit ergo noctu accessit ad monia Casar
comites habens quosdam ex urbe perfugas,
ab his fuit certior factus, esse antiquitus
urbani quoddam muri foramen patens.
Proliuus ergo adstitit illi loco:
ubi introgressus per foramen iniles
reliquis sociis valde audaciam auxit;
j'a ut aliud 'mox penetrarit miles;
deinde tertius, atque ad extremum quindecim;
qui continuo refractis introrsus portis
patentem cunctis copiis fecerunt aditum.
At cives improviso perculsi casu
ia-subterraneis adys cellisque abditis
ja angulis obscuris sacrisque templis
vel monasteriis semet àbstrudebant.
Latiuus autem Cæsar Balduinus
cursim se regium contulit ad palatium,
ex quo celeri nave in patriam fugit.
Interim noster miles spoliabat urbem,
vias concursans, vicos et angiportus.
Jam quæ ad Daphnusiam classis iveral
cognovit urbis casum apud Anaplum,
raptimque ad ejus tutelam advolabat.
Verum jam noster miles Latinas domos
igne subjecto cunctas concremabat:
quæ res e mari procul spectata Italis,
horum cohibuit impetum, dispersit clas em,
Sic ǝd Romanum rediit imperium
Constantinopolis urbium regina,
Indictione quarta, Julii mensis
quinta supra vicesimam labente die,
auno ex quo mundus Deo creante cœpit
sexmillesimo et septingentesimo
prætereaque nono et sexagesimo.
Sub Italorum hostium dominio
quinquaginta et octo annos fuerat.
Nimirum Deo collibuit ut Constantini
ominium linguis celebrata civitas
yere mundi miraculum et magnum decus
liberaretur Latinorum tyrannide
postrique imperii rursus ditioni accederet.
Michael imperator tunc diversans
ad Meteorium audiit repente
puntium rumorem voluptate plenum
Νικηφόρου πρόεδρον όντ' Εφεσίων
Τῆς Κωνσταντίνου δειχνύουσι προστάτην.
Ἐπεὶ δ᾽ ἐλειτούργησε τῷ χρεών τότε,
9180 Εκὼν ἄκων, ὥς φασι, λιταῖς Τορνίκη
Αρσενίῳ δίδωσιν ἄναξ τὸν θρόνον.
Ταῦτα μὲν οὕτω συμβέβηκεν, ὡς ἔφην·
Στράτευμα δ' ἄναξ ἱκανὸν συναλίσας,
Καὶ τοῦτο δοὺς Καίσαρι Στρατηγοπούλῳ
9485 Καθ' ἑσπερίων ἐκπέπομφε δυσνόων.
Πλὴν ἐν παρέργῳ καὶ Βυζαντίδα φθάσαι
Καὶ τῇδ᾽ ὁμοκλὴν προσδράσαι παρηγγύα·
Ὑπῆρξεν οὕτω· καὶ φθάσας Καίσαρ πόλιν
Ερημον εὗρεν ὁπλιτῶν οἰκητόρων,
9100 Πρὸς βραχέος σφῶν ἐν στόλω πεπλευκότων
Ἐπὶ σκύλευσιν νησίδος Δαφνουσίας.
Ως τοίνυν ἧκε νυκτὸς εἰς ταύτην πόλιν
Ἔχων ὀπαδοὺς φυγάδας ταύτης Καίσαρ,
Εγνω παρ' αὐτῶν ὡς ὀπή τις τυγχάνει
9495 Κατά γε τεῖχος συμβεθηκυῖα πάλαι.
Ἐφίσταται γοῦν ᾗ τάχος πρὸς τὸν τόπον,
Καὶ δι᾿ ὁπῆς τις οπλίτης προσερπύσας,
Ενῆκε θάρσος οὐ βραχύ συνοπλίταις·
Εἶτ᾽ ἄλλος εἰσείρπυσεν ὁπλίτης πάλιν,
9:00 Καὶ πάλιν ἄλλος, καὶ τριὰς τοῦ πεντάδων
Εἶτα καταῤῥάξαντες οὗτοι τὰς πύλας
Ράστην παρέσχον εἴσοδον πάσαις Κλαις.
Οἱ δ᾽ ἐντὸς ἐν δράματι κατεπτηχότες
Εἰς γῆς μυχοὺς ἔδυον, εἰς στοῶν βάθη,
9505 Εἰς ἀποκρύφους καὶ σκοτεινὰς γωνίας,
Εἰς ἱερούς τ' αὖ καὶ σεβασμίους δόμους.
Βαλδουίνος δ' ὥρμησε λατινάναξ
Ἐπὶ μεγάλους καὶ βασιλείους δόμους,
Αφ᾽ ὧν φυγὰς ἔπλευσε πρὸς τὴν πατρίδα.
9:10 Στράτευμα δ' ἐσκύλευε 'Ρωμαίων πόλιν
Ταύτης ἐπιὸν καὶ στενωποὺς καὶ τρίβους.
῾Ο δ᾽ ἐκπεπλευκώς εἰς Δαφνουσίαν στόλος
Κατ' ἀνάπλουν γνούς συμβεβηκότα πόλει,
Τάχιον ἐκπλεῖ προσβοηθήσων πόλει.
9515 Αλλ' ή στρατιά λατινικαῖς οἰκίαις
Ἐνιᾶσι πῦρ καὶ φλέγουσι τὰς ὅλας·
Οπερ θεαθὲν Ιταλοῖς καὶ μακρόθεν,
Ὁρμὴν ἀπεῖρξε καὶ σκεδαννύει στόλον·
Ὑπὸ κραταρχίαν δὲ λοιπὸν Αὐσόνων
9520 Αὖθις ὑπήχθη βασιλὶς τῶν ἀστέων
Ούσης τετάρτης Ινδικτιώνος τότε,
Καὶ πέντ' ἄγοντος πεντάκις Ιουλίου,
Ετους δ' ἐπιτρέχοντος ἀρχῆς ἀπ᾿ ἄκρης
Χιλιάδων ἓξ ἑπτακοσίοις ἅμα
9525 Πρὸς δ' αὖ ἑνὸς δέοντος ἑπτάκις δέκα.
Εχθροῖς δ' Ἰταλοῖς ἥδε τυραννουμένη
Οκτώ πρὸς πεντήκοντα τοῖς ὅλοις χρόνοις.
Οὕτω Θεοῦ νεύσαντος ή Κωνσταντίνου
Πόλις πολυθρύλλητος ἀνθρώποις όλοις
9550 Οἰκουμένης θαῦμά τε καὶ μέγα κλέος
Ελευθερώθη Λατίνων τυραννίδος
Καὶ Ῥωμαϊκῷ καθυπεκλίθη κράτει,
Τῷ δὲ κρατάρχη Μιχαήλ σκηνουμένω
Περὶ Μετεώριον ἤκουστ' ἀθρόως
9055 Γυάγγελος φήμη τις ἡδονῆς πλέα
PG 143:349
C.ESARES.
Πρὸς κασιγνήτης φιλτάτης Ευλογίας,
ὺς τὴν περιλάλητον ἅπασι πόλιν
Περιπολούσι τὰ στίφη τῶν Αὐσόνων·
Εἶτ' άγγελός τις ὢν θεατής πραγμάτων
9540 Ελθὼν σαφῶς ἤγγειλε τα πεπραγμένα
Μετὰ δὲ μικρὸν καὶ λατινάρχου στέφος
Πέδιλ᾽ ἐρυθρὰ καὶ βασίλειον ξίφος
Κομίζεται δὴ βασιλεῖ τῶν Αὐσόνων •
*Ος δὴ ταχύνας καταλαμβάνει πόλιν
9:45 Και που κατεσκήνωσεν αὐτῆς πλησίον.
Εἶτ᾽ ἀναβάντος του προέδρου Κυζίκου
Είς τινα πύργων της πύλης τῆς χρυσέας,
Αὐτῷ συνούσης εικόνος σεβασμίας
Τῆς μητρανάνδρου καὶ πανυμνήτου Κόρης,
9550 ὺς μὴ παρόντος ποιμένος Βυζαντίδος
Θεῷ τ' ἀναπέμποντος εὐχὰς Δεσπότη
Πίπτει βασιλεὺς ἀκαλυφῆς εἰς χθόνα,
Πάντες τε συμπίπτουσιν αὐτῷ κατόπιν.
Μετὰ δὲ συμπλήρωσιν εὐχαριστίας,
9555 Εισήλθε πύλην χρυσέαν στεφηφόρος
Πεζῇ βαδίζων ἐς μονὴν τοῦ Στουδίου,
Ἔχων σεβαστὴν εἰκόνα Θεοτόκου
Εμπροσθεν ἡγμένην τε καὶ τιμωμένην
Κἀκεῖ λελοιπώς εἰκόνα σεβασμίαν,
9560 Εφιππος ἧκεν εἰς Θεοῦ νεὼ μέγαν·
Καὶ προσκυνήσας, εὐχαριστήσας ἅμα
Τῷ πανσθενουργῷ, θαυματουργῷ Δεσπότη,
Μετὰ προπομπῆς βασιλικῆς καὶ κρότων
Εἰσῆλθε χαί ων εἰς ἀνάκτορον μέγα.
significante dulci sorore Eulogia;
nempe quod urbem orbis famosissimam
jam occupassent agmina Romana.
Deinde nuntius qui spectator fuerat,
adfuit pure gestam rem significans.
Mux et insignia Caesaris Latini,
coronam, rubros calceos, regiumque ensem,
allata noster imperator accipit,
qui properandum censuit ad urbem,
nec procul illa stationem cepit.
Mox, quia Byzantii patriareba aberat,
Cyzici antistes contulit se in turrim
quæ super aurea porta sublimis eminet,
delata secum veneranda imagine
ter gloriosæ Virginis Deiparæ,
ibique sacras Domino peregit preces.
Interim nudo capite procubuit humi
princeps, simulque omnis procubuit populus,
Peractis autem Domino rite gratiis,
portam ingreditur imperator Auream,
pedester pergens ad cœnobium Studii,
sectans augustam Deiparæ imaginem
præ se gestatam hymnisque celebratam.
Exin relicta ad Studium imagine,
éques ad ædem Dei processit maximam,
ubi adorato altari et gratiis actis
omnipotenti prodigioso Numnini,
com regia pompa, plausibus concrepantibus,
imperatorium latus palatium adiit.
Καὶ ποιμεναρχῶν τὸν κατάλογον σκόπει Ρώμης & Patriarcharum accipe nunc catalogum norella Roma
νέας, Βέλτιστε, τῆς Κωνσταντίνου.
9565 Ο πρωτόκλητος ᾿Ανδρέας ἀποστόλων
Τῆς εὐσεβείας εγκατασπείρων σπόρου
Τοῖς Ποντικοῖς κλίμασι καὶ Βιθυνίας
Οδῷ προϊών, καὶ Βυζαντίδα φθάνει
Ην φαιδρύνας δόγμασιν ἐνθέου λόγου,
9570 Χριστῷ τ' ἀγείρας εὐσεβῶν ἐκκλησίας
Ευκτήριον τεύξας τε τοῖς πιστοῖς δόμον
Ἐν Χρυσοπόλει τῇ κεκλημένῃ πόλει,
Ἐπίσκοπον τίθησιν ἐν ταύτῃ Στάχυν
Ἕνα μαθητῶν ἑβδομήκοντα Λόγου
9575 "Ος ποιμάνας θρέμματα καλῶς Δεσπότου,
De Byzantinorum episcoporum ante Constantini Magni ætatem falsa serie, a Stachy usque
ad Probum, satis præter alios disseruit Lequinius
in Orientis Christiani tomo primo. Hoc certe rectissime dicitur, suppositum illum Dorotheo martyri
libellum, in quo prædicta series proponitur, hand
ante Photiana tempora fuisse confictum; quandoquidem et ille Byzantinorum episcoporum catalogus, qui a me in collectionis Vaticanæ volumine
primo recitatus est, scriem illam ignorat; quia videlicet is catalogus auctorem Photiano schismate
seniorem habet. Desinit enim in Methodio I, qui
sanctum illum Ignation præcessit, contra quem
Photius tyraunus dlebacchaius est. Ephremium, presentis catalogi auctorem, schismatico fuisse animo,
satis cognoscimus ex Alexii III, Theodorique 1.
Vitis. Is igitur, ut ahi paris dogmatis partiumque
Gr.rci, seriem prædictam, invita licet ver tale, no
est aspernatus; quæ vel patriæ gloriæ, ut fit, nimio
Constantinopoleos.
Apostolorum Andreas protocletus
dum religionis veræ semen spargeret
per Ponti regiones ac Bithynice
ultra progressus pervenit Byzantium;
quam cum divino verbo illustrasset urbem
et conflavisset Christo credentium catum,
ædem orandi causa piis fidelibus
edificavit proxima in Chrysopoli,
constituitque episcopum ibi Stachyn
de septuaginta discipulis unum:
qui administrato recte grege Domini,
amore, vel ob falso exaggerandum "Byzantini episcopatus antiquitatem, contra Romanæ Ecclesiæ
praerogativas, conficta fuit. Est igitur primus
Byzantii indubius episcopus ille Metrophanes sub
Constantino Magno: vel potius sub Severo imp.
Philadelphus, secundum Simeonem Metaphrastem:
neque enim credibile videtur Byzantium haud ignobilem urbem caruisse episcopo usque ad novæ urbis fundatorem, vel potius veteris ampliatorem,
magnum Constantinum. Philadelpho dat successorem Metaphrastes Eugenium; huic Rufinum, denique Rufino Metrophanem Constantini ævo viventem.
Non agnoscit autem tum falsi Dorothei tum etiam
ejus asseclæ Ephræmii catalogus hos tres episcopos
Philadelphum, Eugenium et Rufinum; quos tamen
solos Maurini monachi in sua chronologia prudenter
scripserunt: itemque ab his tribus Lequinius serien
suam exerditur.
PG 143:351
EPIIR.EMI CHRONOGRAPHI
e terra ad cœli transiit stationes.
Post quem pastores dati sunt fidelibus,
Onesimns, fructuosus re et nomine e;
Polycarpus, Plutarchus, Sedlecion,
Diogenes, Eleutherius, atque Felix;
sanctus deinde Polycarpus alius.
Atque hi cuncti metuentes ethnicos
trans fretum pastorali vacarunt curæ.
Post hos Athenodorus sacerdos divus
Byzantine urbis Ecclesiam rexit:
qui nova quoque condita ad orandum æde
in regione quæ dicitur Olea,
ibi synaxes celebrabat pie:
quam ædem postea magnus Constantinus
instauratanı plurimum exornavit.
Exin pontificatum gesserunt Zoilus,
Laurentius, et Alypius. atque Pertinax
vir consularis et senator nobilis,
qui edificavit templum mirum, splendidum
quo.lam in loco cui nomen est Syr.
Sequuntur Olympianus et divus Marcus
Deinde Cyrillianus et Castinus,
quo Byzantii primo delubrum fuit
ad locum justo nomine dictum Petrium
„martyri Euphemiæ a fundamentis conditum
quæ nuper stadium vicerat martyrii.
Christi deinde gregi præſuit Titus.
Hinc Don:itianus Probi imperatoris
frater, haud minus animo quam stirpe nobilis,
hujusque filii Probus et Metrophanes:
sub quo postremo pius Constantinus
ad Byzantinam urbem semet transferens,
hujus pomarium protulit amplissime,
ramque Romam jussit vocari novam.
Postquam deseruit vitam Metrophanes,
divus Alexander occupavit sedem
facundia et sanctis moribus magis præditus,
sub quo coacta fuit Patrum synodus
Nicææ prima ob damnandum Arium;
quem ipsemet sanctarum precum telo
percussum letho confectumque tradidit,
Deinde Paulus orthodoxiæ columen,
qui alumnus fuerat presbyter Ecclesize
Alexandrique episcopi discipulus,
ed salutaria gregem minavit pascua.
em Cucusum pulsus exsul fuit
propter rectorum dogmatum defensionem,
bi et violentum habuit vitæ exitum
ab adversariis suffocatus laqueo.
Post hune Eusebius Nicomediensis
pontificatum tenuit Byzantii
scsanime Arianæ fervitus defensor;
qui Beryti episcopus olim fuerat,
¿tline translatus postea Nicomedianı,
denique jussu Cæsaris Constantii -
in Byzantina ponitur sublimi sede.
f'ostea senior Macedonius, lupus
Dorotheo est Ευζώνο;.
Γῆθεν μετέστη πρὸς μονὰς οὐρανίους·
Μεθ᾽ ἐν νομεῖς ὤφθησαν εὐσεβοφρόνων
Ο κλήσιν Ονήσιμος ἅμα καὶ τρόπον·
Πολύκαρπος, Πλούταρχος, καὶ Σεδεκίων,
9:50 Διογένης, Ελευθέριος, καὶ Φίληξ,
"Αλλος τε Πολύκαρπος ἱερὸς πάλιν.
Οὗτοί γε πάντες ἀσεβῶν ὑποψίᾳ
Πέραν ὑπῆρχον ιθύνοντες ἀγέλην·
Μεθ᾿ οὖς Αθηνόδωρος ἔνθεος θύτης
9585 Εκκλησίαν ίθυνε τῆς Βυζαντίδος·
Ο; οἶκον εὐκτήριον ἄλλον καινίσας
Κατά γε χῶρον Ελαία κεκλημένον,
Ἐκεῖ συνάξεις ἐκτελῶν ἦν ἐνθέως·
Ον Κωνσταντίνος εὐσεβοκράτωρ μέγας
9:00 Ὕστατον ἀνύψωσε καλλύνας μάλα·
Είτα Ζωίλος λαμβάνει προεδρία,
Καὶ Λαυρέντιος, Αλύπιος, Περτίναξ
Υπατικός τις εὐγενὴς τῶν ἐν τέλει,
Ος ναὸν ἀνίστησιν εὐαγῆ, ξένον
0:33 Εν τινι Συκαί προσκεκλημένῳ τόπῳ
Επει:' Ολυμπιανὸς καὶ θεῖος Μάρκος,
Πρὸς τοῖσδε Κυριλλιανὸς καὶ Καστίνος,
ὺς πρῶτον ἀνήγειρεν ἐν Βυζαντίω
Εὐφημίᾳ μάρτυρι σηκὸν ἐκ βάθρων,
5000 Ἐν τῷ Πετρίῳ τῷ φερωνύμῳ τόπῳ,
Τότ' ἐκδραμούσῃ τὸν δρόμον μαρτυρίου·
Μεθ᾽ ἄν τις Τίτος προστατεί Χριστοῦ λάχους
Επειτα κασίγνητος άνακτος Πρόβου
Δομετιανός εὐγενής ψυχήν, δέμας·
€ 960 Καὶ τοῦδε παῖδες σὺν Πρόβῳ Μετροφάνης "
Εφ' οὗ μέγιστος εὐσεβὴς Κωνσταντίνος
Εἰς ἄστυ Βυζάντιον ἐλθὼν τῷ τότε,
Τουτί μετεσκεύασεν εἰς εὖρος μέγα,
Ῥώμην ὁρίσας τοῦτο καλεῖσθαι νέαν.
9:10 Μητροφάνους δὲ τὸν βίον λελοιπότος,
· Ο θείος ᾿Αλέξανδρος ἔσχε τὸν θρόνον,
Κοσμούμενος λόγῳ καὶ βίῳ πλέον
Εφ' οὗ γε συνήθροιστο Πατέρων στίφος
Κατ' Αρείου τὸ πρῶτον ἐν Νικαίων,
2015 "Οστις βαλών "Αρειον εὐχῆς τῷ βέλει,
Τοῦτον θανατοῖ καὶ παραπέμπει μόρ.
Επειτα Παῦλος ὀρθοδοξίας στύλος,
Πρεσβύτερος τρόφιμος ὢν Εκκλησίας
᾿Αλεξάνδρου μύστης τε σεπτοῦ ποιμένος,
9620 Ποίμνην ποδηγεῖ πρὸς νομὰς ψυχοτρόφους,
Ὃν ἔσχεν ἐξόριστον Κουκουτός πάλει
Υπερμαχοῦντα δογμάτων ὀρθοφρόνων,
Οὗ καὶ τέλος βίαιον εὗρε τοῦ βίου,
Παθών παρ' ἐχθρῶν πνιγμονήν τε καὶ βρόχον.
962; Μεθ᾽ ἄν τις Ευσέβιος Νικομηδείας
Προεδρίαν είληφε τῆς Κωνσταντίνου,
θερμὸς πρόμαχος Αρειανών μανίας,
"Ο; Βηρυτοῦ πρόεδρος ύπαρξης πάλαι
Κἀκεῖθεν ἀχθεὶς εἰς πόλιν Νικομήδους,
9:50 Πρὸς Κωνσταντίου καθιδρύεται τρίτον
Τῆς Κωνσταντίνου τῷ πανυψήλῳ θρόνῳ,
Πνευματομάχος Μακεδόνιος γέρων
Dorotheo est Δομέτιος.
PG 143:353
Λυμαντικός λύκος τις, οὐ νομεύς, ὅλως
Παρεισφθαρεὶς ἔλαβε ποίμνη Δεσπότου -
9055 Ον ἀπελάσας Κωνστάντιος τοῦ θρόνου
Δι' οὓς γε προϋξένησεν ἀδίκους φόνους,
Καὶ μᾶλλον οἷσπερ ἱερὸν πατρὸς νέκυν
Ανακομίσας ώπτο ναοῦ Κηρύκων
Εἰς Ἀκακίου μάρτυρος θεῖον δόμον,
96.40 Άδοξον Εὐδέξιον 'Αρείου φίλον
Αντικαθιστᾷ λύκον ἀντὶ ποιμένος·
Οι τυγχάνων πρόεδρος Γερμανικείας,
Εἶτα κατασχὼν Αντιοχείας θρόνον,
Τέλος τυραννεῖ καὶ θρόνον Βυζαντίδος.
9045 Πρὸς τοῖσδε Δημόφιλος μύστης 'Αρείου
Επίσκοπός τις Βεῤῥόης τῆς ἐν Θράκῃ
Μετατεθεὶς ᾔσχυνε τὴν προεδρίαν.
Ούπερ τὸ βιοῦν ἐκμετρήσαντος μόρῳ,
Εναργιός τις ὀρθοδοξίας φίλος
00:50 Προεδρίαν εἴληφε τῆς Κωνσταντίνου
Πρὸς Εὐσταθίου μακαριστοῦ ποιμένος,
Οστις πρὸς Ουάλεντος ἐξώσθη θρόνου,
Μηδὲ βραχύ τι τοῦ λάχους γεγευμένος.
Εἶτα προέστη κοσμίως Εκκλησίας
υπος Ο γρήγορος νοῦς, ἡ θεηγόρος λύρα
Θεῷ κινηθεὶς πρὸς κυβέρνησιν θρόνου,
Όστις ἀνέτλη μυρίους τους κινδύνους
Ὑπερμαχῶν κάλλιστα τῆς Ἐκκλησίας -
Ἐφ' οὗ συνέστη κατὰ Μακεδονίου
9:00 Αθροισμα σεπτὸν συνόδου τῆς δευτέρας
Ἐν βασιλίδι τῇ Κωνσταντίνου πόλει.
Αυθαιρέτως τούτου δὲ λιπόντος θρόνον
Η σύνοδος χρίουσι ποιμένα πόλει
Νεκτάριον λάμποντα βίῳ καὶ λόγῳ,
9605 Συγκλητικῶν τε καὶ περιδόξων ένα,
Χριστώνυμον μὲν, ἀμύητον δ' εἰσέτι·
Ον ἅμα βαπτίζουσι, χρίουσι θύτην.
Ούπερ μεταλλάξαντος εὐαγῶς βίον,
Κλέος μοναστῶν ἅμα καὶ πρεσβυτέρων
9570 Στόμα τὸ χρυσοῦν ἡ θεόσδοτος χάρις,
Ἡ τῶν λόγων θάλασσα, φύσις ή ξένη,
Λαμπτήρ καθάπερ ἀρετῶν λάμπων φάει
Ἐξ ᾿Αντιόχου κατηύγασεν ἐνθέως
C.ESARES.
Τῆς Κωνσταντίνου τὸν περικλυτὸν θρόνον,
9075 Η μᾶλλον εἰπεῖν τὴν τετράκλιμον κτίσιν
Διδασκαλίαις φαιδρύνει καθημέραν,
Οἰκουμένης ήλιος ὢν ψυχοτρόφος.
Οὗ τοῦ θρόνου φεῦ! ἀπελασθέντος φθόνῳ,
Εἰς δ' ἀλλοδαπὴν ἐκδιωχθέντος χθόνα
50 Τὴν ἐν Κομάνοις ἐσχάτην ερημίαν,
Οἱ μακαριστὸν ἔσχε καὶ τέρμα βίου,
Γηραιός ᾿Αρτάκιος έμψυχος νέκυς
Πρὸς βασιλίδος ἐγκατεστάθη θρόνῳ
Ευδοξίας, φεῦ οἷος ὢν μετὰ τίνα!
5. Μεθ' ἥλιον ζόφωσι; εἶτ᾽ ἀκοσμία.
Τούτου καταστρέψαντος εν θρόνῳ βίον,
Πρεσβύτερος τις εὐλαβὴς Ἐκκλησίας
Κλῆσιν Αττικός, ἐμπρέπων βίῳ, λόγῳ,
Κοσμεί καθέδραν ἱερὰν Βυζαντίδος.
56.0 Μεθ᾿ ὄν τις Σισίννιος ἀνὴρ πρεσβύτης
Τῆς κατ' Ελαίαν ὢν θύτης ἐκκλησίας,
vorax, non pastor, ille Pneumatomachus
in gregem Domini clanculum irrupit:
donec eum sede pepulit Constantius,
propter patratas cædes, et præsertim
propter translatum Constantini patris
sacrum cadaver e templo Apostolorum
ad martyris Acacii sacram ædem:
substituitque infamem huic Eudoxium
Arii studiosun, lupum pro pastore;
qui cum fuisset præsul Germaniciæ,
Antiochenam postea tenuisset sedem,
denique et Byzantinam inique invasit.
Secutus est Demophilus Arii discipulus
qui ex episcopatu Berrhoea Threiciæ
translatus, hunc primatum decoravit:
cujus cum vitam Calum abrupisset,
Evagrins orthodoxæ tenax fidei
a beatæ memoriæ Eustathio episcopo
in Byzantina sede constituitur;
qui statim a Valente exsul pellitur,
ne parum quidem degustato honore.
Deinde præfuit magnifice Ecclesiæ
Gregorius lyra et animo theologus
a Deo promotus ad sedis gubernaculum:
qui se innumeris obtulit periculis
dum forti manu protegit Ecclesiam,
Sub hoc coaluit contra Macedonium
secunda Patrum veneranda synodus
in Constantini regia metropoli.
Gregorio sponte sedem relinquente,
synodus arbi præficit pastorem
Nectarium vita et litteris fulgenteni,
senatorem nobilem et optimalem,
asseclam Christi, sed nondum initiatum:
quare-baptizant simul et mystam ungnut,
Atque hoc sancte vitam concludente,
monachorum illud decus et presbyterii,
aureum os, cœlitus gratia data,
mare eloquentiæ, ingenium prodigiosunr,
virtutum luce splendens tanquam lampas,
Antiochia divinitus effulsit
ad Byzantinam collustrandam sedem;
vel potius universo illuxit mundo,
quem magisterio suo quotidie illuininal,
Dvere universi orbis sol vivificus.
Atque hoc sede ab invidis expulso
atque ad extraneas proterrito regiones,
nempe ad Comauicam Ponti solitudinem,
ubi et beatum habuit vitæ terminum;
decrepitus Arsacius et vix spirans
Eudoxia jussu augustæ in pastorali
(qualis post quantum! ) sede constituitur;
nempe post solem tenebræ et confusio.
lloc vitam simul sedemque relinquente,
Atticus florens moribus et litteris,
qui pius erat presbyter Ecclesia,
sacram ornavit cathedram Byzantii.
Post hune grandævus ætate Sisinnius,
Ecclesiæ sacerdos ad Oleam positæ,
!
!
PG 143:355
utilis, mitis, venerandus pastor.
Quo mortuo, Nestorius sacerdos olim
Antiochenæ Ecclesiæ, impii dogmatis,
protervum os, et animus profanus,
exitiosusque lupus, sedem insilit.
Atque is tamen exutus dignitate,
quia spuriorum dogmatum auctor erat,
ab Ephesino tertio concilio
cui præerat Cyrillus Alexandrinus,
justo in exsilium pellitur judicio.
Deinde sedit Byzantina in cathedra
homo Romanus, Ecclesiæ sacerdos,
Maximianus orthodoxiæ columen.
Postquam hic terram cum cœlo commutavit,
Patris Chrysostomi dilectus discipulus
sacer creatur patriarcha Proclus:
qui ordinatus olim pastor Cyzici
a beato Sisinnio patriarcha,
a Cyzicenis nescio cur exclusus,
interim vacuus ab officio fuerat,
nunc ad Byzantii promotus est cathedrant.
Dominicum hic gregem recte pavit,
mortalesque exuvias magistri sui
.enravit pervelendas ad metropolini.
Proclo ex convictu hominum sublato
Flavianus veri dogmatis defensor
Ecclesiæ nostræ presbyter alumnus
pontificatum adiit digne admodum.
Post quem exstinctum ex calce Dioscori
in Ephesina synodo latrocinali,
ubi rectorum dogmatum protector erat,
sacerdos Anatolius Alexandrinus
creatur pastor Constantinopolcos;
epilio bonus, reclæ fidei turris,
sub quò concilii quarti sacer cœtus
utiliter Chalcedone congregalus
·alienum declaravit ab Ecclesia
Alexandrinum miserum Dioscorum,
cum Eutychete et aliis paris furfuris.
Postea Gennadius vir egregius,
fidei typus et omnis honestatis,
Ecclesiæ alumnus simul et sacerdos,
clavum suscepit regendum Ecclesiæ.
Post quein Acacius orphanorum præses,
presbyter Ecclesiæ, sed secta pessimus,
patriarchatum improbe subripuit.
Is etiam quartam venerandam synodum,
quantum in ipso erat, abolevit niser.
Post hunc duplici vere exstinctum morte
Flavitas presbyter ministerio addictus
in templo Thecla martyris apud Sycas,
profanus et blasphemus monophysita,
atque Acaciani dogmatis sectator,
patriarchatum contra jus obtinuit.
Hoc autem breve mortuo post tempus,
Euphemius tanto dignus sacerdotio
presbyter pridem in Ecclesia Dei,
Neapolique præses orphanorum,
ad summam cathedram optime deligitur:
Πρᾶος, γεραρὸς καὶ νομεὺς ψυχοτρόφος.
Τούτου θανόντος, Νεστόριος τις θύτης
Τῆς ᾿Αντιόχου δυσσεβὴς καὶ κακόφρων,
9693 Στόμα βδελυρὸν καὶ βέβηλος καρδία,
Η λυμεών λύκος τις, ἐμπηδᾷ θρόνω
Οστις γυμνωθείς Ιερωσύνης θρόνου
Δι' ἅπερ ηρεύξατο δόγματα νόθα
Πρός συνόδου τρίτης τῆς ἐν Ἐφέσῳ
0700 *Η: προστάτης Κύριλλος Αλεξανδρείας,
Εἰς ἐξορίαν ἀπελήλαται δίκῃ.
Εἶτ᾽ ἐγκατέστη τῷ Βυζαντίδος θρόνῳ
Γένει 'Ρωμαῖος καὶ θύτης Εκκλησίας
Μαξιμιανὸς ὀρθοδοξίας βάσις"
9705 Γῆθεν μεταστάντος δὲ τοῦδε πρὸς πόλον,
Μύστης φιλητὸς τοῦ Πατρὸς Χρυσοστόμου
Καθίσταται πρόεδρος ἱερὸς Πρόκλος,
Οστις γε χρισθείς ποιμενάρχης Κυζίκου
Πρὸς Σισινίου μακαριστοῦ ποιμένος
9710 Καὶ Κυζικηνοῖς μὴ δεχθεὶς οὐκ οἶδ' ὅπως
Αγων σχολὴν δὲ τὸν διαμέσου χρόνον,
Τότ' εἰς καθέδραν ᾑρέθη Βυζαντίδος.
Ποίμνην δὲ καλῶς ποιμάναντος Δεσπότου
Διδασκάλου σῶμά τε συνηργηκότος
9715 Ανακομισθήναί γε πρὸς πόλιν κράτους,
Εἶτα λιπόντος γηγενών παροικίαν,
Ορθῶν πρόμαχος Φλαβιανός δογμάτων
Πρεσβύτερος τρόφιμο; ὧν Ἐκκλησίας
Προεδρίαν είληφε μάλ' επαξίως.
9720 Ούπερ θανόντος λακτίσει Διοσκόρου
Ἐν Εφεσίων ληστρικῷ συνεδρίῳ
Ως ὑπερασπίζοντος ὀρθῶν δογμάτων,
Θύτης Ανατόλιος ᾿Αλεξανδρείας
Ποιμὴν ἀναδέδεικτο τῆς Κωνσταντίνου,
9725 Νομεὺς ἀγαθός, πύργος ὀρθοδοξίας·
Ἐφ' οὗ τετάρτης συνόδου θεῖον στίφος
Καλῶς ἁλισθὲν ἐν πόλε: Χαλκηδόνι
'Αλλότριον τίθησι τῆς Ἐκκλησίας
Διόσκορον δύστηνον 'Αλεξανδρείας 1
9730 "Αμ' Εὐτυχεῖ τε καὶ σφίσιν ὁμοτρόποις.
Επειτα Γεννάδιος ἀνὴρ γεννάδας,
Τῆς εὐσεβείας καὶ καλοῦ παντός τύπος,
Ἐκκλησίας τρόφιμος ἅμα καὶ θύτης,
Τοὺς οἴακας Γουνε τῆς Ἐκκλησίας.
9735 Μεθ᾽ ἄν τις 'Ακάκιος ὀρφανοτρόφος,
Εκκλησίας θύτης τε κάκιστος σέβας,
Κακῶς ἐπεισέφρησεν τῇ προεδρία
"Οστις. τετάρτην σύνοδον σεβασμίαν
Τό γ' εἰς ἑαυτὴν ἀκυροί ψήφοις τάλας.
9740 Τούτου θανόντος τὸν διπλοῦν ὄντως μόρον
᾿Ανὴρ Φλαβίτας μάρτυρος ναοῦ Θέκλης
Τοῦ κατὰ Συκᾶς διακειμένου θύτης,
Ανίερος, βλάσφημος, Οἰοφυσίτης,
Ακακίῳ σύμπνους και σύμφρων σέβας,
9715 Αναξίως ἔσχηκε την προεδρίαν.
Τούτου τελευτήσαντος ἐν βραχεῖ χρόνῳ,
Ευφήμιος ἄξιος ἱεραρχίας
Πρεσβύτερος μὲν τῆς θεοῦ γ᾽ Ἐκκλησία
Τῆς δ' αὖ Νεαπόλεως ὀρφανοτρόφος,
9750 Πιστεύεται κάλλιστα την προστασία
PG 143:357
Οσιος ἀνὴρ, ὀρθοδόξων προστάτης,
Οντιν᾿ ἀναθέματι μὴ πεπεισμένον
Καθυποβαλεῖν σύνοδον τρισολβίαν
Ἐν Χαλκηδόνι συναλισθεῖσαν πάλαι
9755 "Αναξ ᾿Αναστάσιος ἐκβαλὼν θρόνου,
Τίθησιν ἐξόριστον ἀδίκῳ δίκῃ·
Αντικαθιστᾷ δ᾽ εἰς θρόνον Βυζαντίδης
Σκευῶν μέγαν φύλακα τῆς Ἐκκλησίας
Θεῖον Μακεδόνιον ἐκ πρεσβυτέρων
9760 *ν ἀθετῆσαι μηδαμῶς ᾑρημένον
Εἰρημένον σύστημα σεπτῶν Πατέρων,
Εἰς Εὐχαῖτα φυγαδεύει τὴν πόλιν.
Τιμόθεον δ' ἄτιμον ἐγκαθιδρύει,
Θύτην μὲν ὄντα, σκευοφύλακα θ' ἅμα
9765 Εκκλησίας πρὶν, αἱρετικὸν δ᾽ αὖ σέβας,
CESARES.
Ορθόφροσιν ἄχθος τι φανέντα μέγα.
Τούτου καταστρέψαντος ἀθλίως βίον,
Ἰωάννης σύγκελλος ἅμα καὶ θύτης;
Γένει Καππαδόκης δὲ, λαμβάνει θρόνον
9770 ούπερ τελευτήσαντος ἐν προεδρία,
Επιφάνιος ἐμφανής ὢν τὸν βίον
Πρεσβύτερος σύγκελλος ἔσχε τὸν θρόνον.
Τούτου θανόντος "Ανθιμος Τραπεζοῦντος
Επιβάτης δέδεικτο τοῦ σεπτοῦ θρόνου,
9775 Νοσῶν Σεβήρου καὶ Διοσκόρου νόσον,
Ον ᾿Αγαπητὺς καθελών Ῥώμης πάπας,
Εἰς ποιμενάρχην τῆς βασιλίδος χρίει
Μηνᾶν λόγῳ λάμποντα καὶ βίῳ πλέον
Εκκλησίας τρόφιμον ὄντα καὶ θύτην
9780 'Αλεξανδρέα, τῶν Σαμψών ξενοδόχον.
Ούπερ μεταλλάξαντος εὐαγῶς βίον
Ευτύχιος τις καὶ μοναστὴς καὶ θύτης
Μονῆς κατ' Αμάσειαν εὐαγεστάτης,
Λόγων ἑταῖρος ἀρετῆς τ' αὖ ἐργάτης,
9785 Νομεὺς ἀγαθὸς ὦπτο Χριστοῦ θρεμμάτων·
Εφ' οὗ γε πέμπτης συνόδου θεῖον στίφος
Καλῶς ἀλισθὲν ἐν βασιλίδι πόλει
Στοιχοῦν τετάρτης συνόδου θείοις όροις
Αὐτοῖς γε συγγράμμασι τὸν Ωριγένην
9790 Τίθησιν ἐκήρυκτον ἅμα Διδύμω
Καὶ Θεόδωρον τὸν τῆς Μοψουεστίας.
Εξωσμένου θρόνου δὲ τοῦδ' Εὐτυχίου
Εφ᾽ οὗπερ ἐξήλεγχε τὸν βασιλέα
Δίγμα στυγητὸν κρατύνοντα καὶ νόθον
9795 Τῶν σάρκα φθαρτὴν μὴ λεγόντων σχεῖν Λόγον,
Σχολαστικός τις εὐσεβὴς Ιωάννης
Τῆς ᾿Αντιόχου τυγχάνων θυηπόλος,
Προεδρίαν είληφε τῆς Κωνσταντίνου.
Χρησαμένου τέλει δὲ τοῦδε τοῦ βίου,
9300 Καὶ πάλιν Εὐτύχιος εὐτυχεῖ θρόνον.
Μεθ᾿ ὃν καθωράῖσε τὴν Ἐκκλησίαν,
Ανήρ χαριτώνυμος, δλβιον κάρα,
Νηστευτής του πώνυμον ἐξ ἔργων φέρων
Εκκλησίας τρόφιμος ὢν καὶ λευΐτης,
9805 Σύγκελλος ἀξίαν δὲ Πνεύματος δόμος,
*Ος Μαυρίκιον ταινιοί λαμπρῷ στέφει.
Τούτου δ' ἀναλύσαντος εἰς θείους δήμους,
Κυριακός τις οικονόμος καὶ θύτης
Θεοῦ μεγάλης ἁγίας Εκκλησίας,
vir sanctus et protector orthodoxorum:
quem renuentem subdere anathemati
beatum illum cœtum episcoporum
qui Chalcedone olim coactus fuerat,
Cæsar e sede depulit Anastasius
extorremque fecit edicto iniquo:
ejusque loco ad cathedram Byzantiı
extulit magnum Ecclesiæ scevophylacem
divum Macedonium tunc presbyterum,
quem item renuentem valedicere
prædicto Patrum nobili concilio
ad urbem Euchaiticam Cæsar expulit:
Timotheumque ignobilem obtrusit,.
sacerdotem quidem et scevopliylacem
Ecclesite pridem, sed laeresi pollutumn:
id quod ægerrime tulerunt orthodoxi.
Post hujus autem infelicem obitum,
syncellus simul et presbyter Joannes
Cappados gente seulem occupavil.
Post quem pastoris in munere defunctum,
splendidis præditus Epiphanius moribus
presbyter et syncellus ad sedem venit.
lloc quoque mortuo, Trapezuntias Anthimus
sedem sanctissimain jussus est conscendere,
quanquam Severo deditus et Dioscoro:
quo tamen Agapetus Romæ papa
exauctorato, fecit patriarcham
Mennam Alexandrinum facundia clarum
magisque moribus, alumnum sacerdotem
c Ecclesia, xenodochio prafectam Sampsomit.
Quo pie mortalem deserente vitam,
Entychius quidam monachus et sacerdos
ex Amaseno sanctissimo cœnobio
amicus litterarum, virtutis auctor,
Christiani bonus pastor ovilis fuit.
Sub eo quintæ synodi divus cœtus
regali in urbe rite congregatus,
insistens quartæ synodi canonibus
ipsisque ejusdem formulis, Origenem
ejecit ab Ecclesia, simulque DiJymum,
et Theodorum Mopsuestiæ episcopum.
Eutychio postea cathedra depulso,
propterea quod reprehendisset Cæsarem,
qui falsum dogma et pessimum fovebat
de Christi in terra carne incorruptibili;
scholasticus Joannes homo pius
Antiochena ex urbe tunc sacerdos
patriarchatum adiit Byzantinum.
Sed ubi is quoque vitæ metam attigit,
rursus Eutychius in sede constituitur.
Post quem Ecclesiæ splendidus illnxit
Joannes alter, bomo beatissimus,
d.ctus verace titulo Jejunator,
qui Ecclesiæ alumnus fuerat et levita
syncellusque officio iu arde Spiritus.
Hic Mauricium redimivit stemmate.
Cum autem superas adiisset sedes,
Cyriacus 0:conomus et sacerdos
magnææ atque sanctæ Dei Ecclesiæ
PG 143:359
sacrum successit in pontificatum,
divinus vir et orthodoxiæ columen.
EPHREMI CHRONOGRAPHI
Quo deserente terrenum hunc primatum,
ad Thomam saccllarium et sacerdotem
defertur populi sacer principatus,
apostolicum hominem religiosissimum.
Huic solarem deserenti lucem
successor datus est levita Ecclesiæ
plochotrophii præfectus ad portum Phrixi
Sergius pollutus dogmate monophysitico.
Cui morienti Pyrrhus substituitar
haud minus Sergio hæresi corruptus.
Erat is magnæ presbyter Ecclesiæ,
praefectus monachorum, coenobii abbas
quod est trans fretum in urbe Chrysopoli,
divini Verbi Matri dedicatum
antiquitusque conditum a Philippico.
Post juam expulsus Pyrrhns Ecclesia fuit,
Paulus Ecclesiæ œconomus et sacerdos,
praeses custodum, logmate perversus,
semet ovili obstrusit tanquam lupus.
Post quem defunctum impie in ministerio
sedem recuperavit denuo Pyrrhus.
Deinde Petrus pessimus ad sedem venit,
levita Ecclesiæ, præses ptochotrophii,
referendarius, curatorque senum
in eo quod est Neapoli plochodochio,
Sergii Pyrrhique et Pauli sectans hæresim.
Hoc passo, ut vere dicam, mortem duplicem,
Alius Thomas orthodoxiæ amans,
qui Ecclesiæ alumnus erat et levita,
præclare gubernavit Christi Ecclesiam.
Atque hoc pie concludente vitam,
pontificatum adiit Joannes,
sacerdos et protecdicus Ecclesiæ,
scevophylax, syucellus, et oeconomus,
et gerocomii Rosorum Dexiocratis
praefectus; pastor utilis ovili.
Quo moriente, levita Constantinus,
vasorum custos in Ecclesia Dei.
periodeuta Thraciæ et Macedoniæ,
ad Ecclesiæ summatum est provectus;
probatus vir, et decus orthodoxorum.
Hoc in suprema cathedra demortuo,
sacer Theodorus Christi Dei sacerdos
sanctorum in Ecclesia vasorum custos,
syncellus dignitate, præfectus monachis,
summa cum laude præfuit Ecclesiæ,
atque orthodoxa dogmata defendit.
Sed tamen hoc injuste depulso sede
Georgius religiosus Christi presbyter,
qui summus erat scevophylax Ecclesia,
et syncellus etiam patriarchæ,
pontificatus munere fungi cœpit,
opilio bonus, custos divinæ legis:
sub quo, mandante Cæsare Constantino
orthodoxo principe Pogonato,
divinus venerandæ cœtus synodi
regali in urbe rite congregatus
9810 Τὴν ἱερὰν εἴληφεν ἱεραρχίαν,
θεῖός τις ἀνὴρ ὀρθοδοξίας στύλος.
Τούτου λιπόντος την κάτω προεδρίαν,
Θωμᾶς σακελλάριος ἅμα καὶ θύτης
Πιστεύεται δὴ τὴν λεω προστασίαν,
9:15 Αποστολικός, εὐσεβέστατος σέβας.
Οὗπερ τὸ φάος ἐκλελοιπότος τόδε,
Αντικατέστη λευΐτης Εκκλησίας
Πτωχοτρόφος τε λιμένος τῶν τοῦ Φρίξου
Σέργιος ἀνὴρ Ομοφυσίτης σέβας.
4820 Τούτου θανόντος, ἀντικατέστη Πύρρος;
'Ανήρ όμοιος Σεργίῳ κατὰ σέβας,
Θύτης μεγάλης τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας,
Αρχων σεμνείων καὶ μονῆς ἐπιστάτης
Εν Χρυσοπόλει διακειμένης πέραν,
982) 'Ανειμένης δὲ τῇ Θεοῦ Μητρ. Λόγου
Τῆς Φιλιππικῷ συσταθείσης πρὸ χρόνων.
Τούτου διωχθέντος δὲ τῆς Ἐκκλησίας
Οἰκονόμος καὶ θύτης τῆς Ἐκκλησίας
Κἀπὶ φυλακῶν δυσσεβής Παῦλος σέβας
983.) Παρεισεφθάρη ποιμνίῳ τις ὡς λύκος.
Οπερ θανόντος δυσσεβῶς ἐν τῷ θρόνῳ,
Καὶ πάλιν ἀπέλαβε τὸν θρόνον Πύργος.
Εἶτα Πέτρος κάκιστος ἔσχε τὸν θρόνον,
· Εκκλησίας ὢν λευίτης πτωχοτρόφος,
9855 Καὶ ῥαιφερενδάριος καὶ γηροκόμος
Τοῦ κατὰ Νεάπολιν πτωχείου τότε,
Σύμφρων Σεργίου καὶ Πύρρου και Παύλου.
Τούτου θανόντος τὸν διπλοῦν ὄντως μύρον,
Θωμᾶς τις ἄλλος ὀρθοδοξίας φίλος
9840 Εκκλησίας τρόφιμος ὢν καὶ λευΐτης
Χριστοῦ καλῶς ἔθυνε τὴν Ἐκκλησίαν.
Ούπερ μεταλλάξαντος εὐσεβῶς βίον,
Ιωάννης είληφε την προεδρίαν,
Θύτης τε πρωτέκδικος ὢν Εκκλησίας,
9345 Καὶ σκευοφύλαξ, σύγκελλος, οἰκονόμος,
Γηροκόμος τε Ρωτῶν Δεξιοκράτους
Ποίμνην ποδηγῶν πρὸς νομὰς ψυχοτρόφους.
Τούτου θανόντος Κωνσταντίνος λευΐτης
Καὶ σκευοφύλαξ τῆς Θεοῦ γ' Εκκλησίας,
9850 Περιοδευτής Θράκης, Μακεδονίας,
᾿Αρχιθύτης δέδεικτο τῆς Ἐκκλησία;
Σπουδαῖος ἀνὴρ, εὐσεβοφρόνων κλέος.
Τούτου καταλύσαντος ἐν θρόνῳ βίον,
Θεόδωρος τις ἱερὸς Χριστοῦ θύτης
9880 Εκκλησίας τ' αὖ ἱερῶν σκευών φύλαξ,
Αρχων μονῶν τε, σύγκελλος τὴν ἀξίαν,
Προΐσταται κάλλιστα τῆς Ἐκκλησίας,
Ορθῶν προμαχῶν εὐσεβῶν τε δογμάτων.
Τούτου ῥιφέντος ἀδίκως ποίμνης θρόνου,
9800 Γεώργιος τις εὐλαβὴ; Χριστοῦ θύτης
Εκκλησίας μέγιστος ὢν σκευοφύλαξ,
Καὶ ποιμενάρχου σύγκελλος τὴν ἀξίαν,
Εκκλησίας είληφε την προεδρίαν,
Νομεὺς ἀγαθὸς καὶ Θεοῦ νόμων φύλαξ
9805 Εφ' οὗ κελεύσει κράτορος Κωνσταντίνου
Ορθόφρονός γε τούπίκλην Πωγωνάτου,
Εκτῆς σεβαστής συνόδου θεῖον στίφος
Εν βασιλίδι συναλισθέν τῇ πόλει,
PG 143:361
Επί γε Χριστοῦ τοῦ θεανθρώπου Λόγου
9570 Καλῶς ἐδογμάτισεν εὐσεβοφρόνως
Διττὰς θελήσεις καὶ φύσεις ἡνωμένας,
Καὶ πάντα κατήσχυνεν Οιοφυσίτην.
Οὗ γῆθεν ἀπάραντος εἰς σκηνὰς ἄνω,
Θεόδωρος αὖ ἀπολαμβάνει θρόνον.
9875 Τούτου μεταστάντος δὲ πρὸς Θεὸν μέρῳ,
Ἐκ βασιλείων ἀσηκρήτις τις Παῦλος
Ποιμαντικῆς ἔτυχε καὶ προεδρίας,
Ποιμαντικῆς ἄξιος ὢν καὶ τοῦ θρόνου.
Καὶ τοῦδε τὸ ζῆν ἐκμετρήσαντος μόρῳ,
9580 Καλλίνικός τις γεννάδας θυηπόλος
Καὶ σκευοφύλαξ Βλαχερνῶν ἐκκλησίας,
᾿Ανὴρ λόγῳ βίῳ τε καλῶς ἐμπρέπων,
Λαβὼν ἐκυβέρνησε τὴν Ἐκκλησίαν
Οντινα Ρινότμητος άναξ ἀδίκως
1885 Πηρὸν δεδραχὼς ἐξελαύνει τοῦ θρόνου.
CESARES.
Κῦρον δ' ἀπ' ᾿Αμάστριδος ἀγαγών θύτην
Εγκλειστον όντα, ποιμενάρχην δεικνύει·
*Ον Φιλιππικός βασιλεὺς ὁ Βαρδάνης
Ὑπερμαχοῦντα δογμάτων τῶν ἐνθέων
9390 θρόνου τε ποίμνης ἀπελάσας ἀδίκως,
Αντικαθιστῇ λευίτην Ἰωάννην,
Όντα χαρτουλλάριον οἰκονομείου·
"Ανδρα στυγητόν, Εὐτυχοῦς, Διοσκόρου
Ομόφρονα μύστην τε, τῆς ποίμνης λύκον,
9895 ὓς ἐξεβλήθη τοῦ θρόνου μάλ' ἐνδίκως.
Θύτης δὲ Χριστοῦ καὶ νομεύς ψυχοτρόφος
Θείος Γερμανός ἀρεταῖς λάμπων λόγοις,
Ἐπὶ λυχνίαν ἐντεθεὶς ὡς τις λύχνος
Τῆς Κωνσταντίνου τῷ περιόπτῳ θρόνῳ,
9000 λόγων διδαχαῖς κατελάμπρυνε κτίσιν
Ὅστις προβληθεὶς ποιμενάρχης Κυζίκου
Καὶ τοῖς ἐκεῖσε μὴ δεχθεὶς οὐκ οἶδ' ὅπως
Ὑπῆν σχολάζων τὴν διαμέσου χρόνον
Μετατεθεὶς δὲ πρὸς Βυζαντίδος θρόνον,
9905 Ποίμνην καθοδήγησεν εὐσεβοφρόνως.
Τοῦδ' ἀπελασθέντος δὲ κακῶς τοῦ θρόνου
Προς κράτορος Λέοντος ἐξ Ισαυρίας
Πρώτου σεβαστῶν εἰκόνων καταλύτου,
· Εξ' περ ἐξήλεγχε τοῦτον ἐνθέως,
0910 Νέκυς 'Αναστάσιος εἰκόνων λύτης
Πρεσβύτερος σύγκελλος ὢν Εκκλησίας,
Ποίμνην τυραννεῖ παραλαβὼν τὸν θρόνον·
Μισθωτός οἰκτρὸς, ἄντικρυς λύκος φθέρος,
ὓς πρῶτος ἠθέτησε τιμὴν εἰκόνων.
9015 Τούτου διπλοῦν θάνατον ὑφεστηκότος,
Κωνσταντίνος ἄθλιος Συλαίου λύκος
Αναστασίῳ πάντ' ἐοικώς εἰς σέβας,
Σχολὴν ἄγων, ήρπασε τὸν θεῖον θρόνον
*Οντινα Κοπρώνυμος, αἰνῶ σ', ὦ δίκη,
9320 Θρόνου κατασπάσας γε καὶ μάλ' ἐνδίκως,
(Οὐ πίστεως αὖ οὐδὲ δογμάτων χάριν)
Εθηκεν ἐξόριστον εἰς ἀλλοτρίαν·
Germani hujus prolixum Tractatum de 'vitæ
termino antea ineditum, habes in collectionis Vaticanæ volumine 1, p. 285-315; quod scriptum sibi
Photins in Amphilochianis nsurpaverat, uti docui
coll. praed. 1. II, p. 682, uli ejuslein complemenPATROL. GR. CXLIII.
de Christi Verbi essentia theanthropica
rectam sententiam protulit et catholicam,
duas voluntates statuens et duas naturas
conjunctas; omnes damnans Monoplrysitas.
Georgio mox transfato ad sedes superás,
iterum Theodorus recepit pedum.
Quo transeunte ad Dominum per obitum,
Paulus qui in regía erat a secretis
patriarchali honore insignitus fuit,
dignus revera pastorali munere.
Post hunc communi fato exemptum vivis,
Callinicus egregius Dei sacerdos
in Blachernarum templo vasorúm custos,
vir litteris et moribus spectatus admodum,
Ecclesiæ curam gubernandæ excepit:
quem Rhinotmetus Cæsar iniquo jussn
oculis excæcatum sede pepulit:
substituitque Cyrum ex Amastride
presbyterum, e monachis quos ajunt inclusos.
Sed hunc divina dogmata tuentem
Philippicus Bardanes potitus sceptro
sententia injusta pepulit ovili,
levitamque ad sedem Joannem extulit,
qui œconomatus erat chartularins,
abominandum hominem, Eutycheti
Dioscoroque deditum, in grege lupum;
qui demum sede pulsus est justissime.
Sacerdos autem Christi et pastor bonus
divus Germanus, litteris ac virtutibus
splendens, lucerna veluti in candelabro,
e Byzantina eminus conspicua sede
sermonis magisterio effulsit orbi.
Cyzicenorum pastor electus fuerat;
sed nescio cur ab illis non receptus,
interim mansit expers ministerio:
postea translatus ad Byzantinam sedem
gregein Christianum rectis minavit semitis.
Sed enim hunc sceleste detraxit sede
Leo Cæsar Isauricus, qui bellum
primus indixit sanctis imaginibus,
objurgante divinitus Germano.
Successit also nomine Anastasius
presbyter ct syncellus in Ecclesia,
sed Iconomachus et tyrannus gregis,
mercenarius miser, lupus exitiosus,
qui honorein primus abrogavit imaginum.
loc temporali morte æternaque exstincto,
infelix Constantinus Sylæi lupus,
par Anastasio dogmatis impietate,
minnere suo vacuus, Invasit sedem:
quem Copronymus tainen, vah I justa pœna
sede detraxit sane merentissimum
(nequaquam fidei causa neque dogmatum),
et procul urbe pepulit extorrem:
tum ex alio codice protuli.
Argutia Ephraemii est de contraria significa
tione νέκυς εἰ ἀναστάσιος, quasi virificans, τα τρα
surgens.
PG 143:363
'
deinde rursus Byzantium revocatuın,
impositumque asello circumduxit;
dumque ederentur ludi in stadio equestres,
miserum illic jussit truncari capite:
quem ante extremum ictum interrogarúnt,
utrum probaret synodum Iconomacham;
et quanquam dixit recte sensisse synodum,
nihilo tamen minus truncarunt capite.
Successit huic Nicetas eunuchus servus,
imo mancipium vile et inscitissimum,
Apostolorum presbyter in æde,
scevophylaxque templi Chalcopratiorum,
advocatus Ecclesiæ et cœnobiarcha,
sanctarum Christi imaginum destructor,
qui irrepsit in ovile tanquam lues.
Post hune Nicetam in officio mortuum
Paulus Cypro driundus et vir laicus,
neque sacrarum venerator imaginum,
ad hierarchicum venit principatum.
Hie mořbo arreptus cathedram deseruit,
atratumque et consum se fecit monachum,
mœreus lugensque quod fuisset præsul
dum vexaretur miserrime Ecclesia,
el quod imagines coli veluisset.
Hunc internuntio misso regñatores
quidnam gerendum esset interrogarunt:
respondit is, cogendam esse synodum
que malis obviam iret acu:enicam,
unitatemque Ecclesie procurandam,
neque salutis aliam spein esse reliquam.
Illi remisso nautio, rogabant denuo:
Cur autem tu cum cathedram adires
colendis imaginibus Interdixisti?
(Ile incusavit principum vesaniam.
Et nunc ad Deum confugiens cum lacrymis
universalem judicem exorabat
ne de se ceu patriarcha judicaret;
pauloque post devenit ad vitæ terminum.
Deinde sacram illustravit sedem
Tarasius reetæ fidei defensor,
litteris æque et moribus insignis,
protasecretis, nobilis stirpe et animo:
sub quo convenit ad Nicænam urbem
venerandorum Patrum concilium septimum,
qui decreverunt saeris imaginibus
reddendum esse ut antea honorem debitum:
Nicetamque, Anastasium, et Constantinum,
mercenarios revera, non pastores,
anathemate justo perculerunt.
Jam cum Tarasius ad securum portum
ex tempestate vitæ appulisset navein,
sedis ac morum pariter successor
Nicephorus electus est protasecretis,
vir sane stirpe nobili et patricius,
divinorum dogmatum tutelam gerens,
atque ut par erat Christi gregem protegens.
Porro hunc ovili depulit ac sede
Armenius ille merito dictus Leo,
quia dissidentem dogmate videbat
Καὶ καταγαγὼν αὖθις αὐτὸν εἰς πόλιν,
Ἐπιβιβάσας και θριαμβεύσας δια
9995 Ιπποδρομίας ἡγμένης ἐν σταδίω
Τέτμηκεν αὐτοῦ τὴν παναθλίαν χάριν
ῦν ἤρετο πρὶν ἐκλιπεῖν ξίφει βίον,
Εἰ σύνοδον στέργετε τὴν κατ' εἰκόνων.
Καί τήνδε καλῶς φαμένου δογματίσαι,
8930 Οὐχ ἧττον ἐκτέτμηκεν αὐτοῦ τὴν κάραν
Μεθ' ἐν Νικήτας εκτομίας οικότριψ,
Μᾶλλον δὲ καὶ τρίβουλος ἀμαθής πάνω,
Πρεσβύτερος μὲν κηρύκων θείου δόμου,
Ναοῦ σκευοφύλαξ δὲ Χαλκοπρατείων,
9955 "Αρχων σεμνείων, Εκδικός τ᾽ Εκκλησίας,
Χριστοῦ σεβαστῶν εἰκόνων καθαιρέτης,
Ποίμνῃ παρεισέφρησε καθά τις λύμη.
Τούτου καταστρέψαντος ἐν θρόνῳ βίον,
Ἐκ λαϊκῶν Παῦλός τις ἀνὴρ Κυπρόθεν,
9940 Οὐ χρηματίζων προσκυνητής εἰκόνων,
Προεδρίαν είληφεν ιεραρχίας.
Οὗτος νοσήσας καὶ λιπών προεδρίαν
Μονῇ προσελθὼν χείρεται μελαμφόρος,
Στένων, δακρύων οἷς κατέσχε τὸν θρόνον
9945 Εκκλησίας αίσχιστα τυραννουμένης,
Καὶ σεπτὰς ἡθέτη σε τιμᾶν εἰκόνας·
Ον οἱ βασιλεύοντες ἀπεσταλκότες
Προντο τούτοις ὑποθέσθαι πρακτέα·
Η δ' ός, Συνελθεῖν σύνοδον δεῖ Πατέρων
9950 Οἰκουμενικὴν εἰς ἴασιν τῆς νόσου.
Εκκλησιῶν θ' ἕνωσιν ἀπεσχισμένων·
*Αλλως τυχεῖν γὰρ οὐκ ἔνι σωτηρίας.
Οἱ δ' ἀντεπῆγεν τῷδ' ἐπιστάντες πάλιν·
Καὶ πῶς, προεδρίαν σὺ μέλλων λαμβάνειν,
9955 'Απηγόρευσας προσκύνησιν εἰκόνων;
Ο δ᾽ αὖ κρατούντων ᾐτιᾶτο μανίαν
"Οθεν στένων νῦν προσπεφευγὼς Κυρίῳ
Κατικετεύων λιπαρώς κριτὴν ὅλων,
Ως ποιμενάρχην μὴ κριθῆναι με κρίσει
9960 Μετὰ δὲ μικρὸν ἀπολείπει τὸν βίον.
Μεθ᾿ ὃν κατηγλάϊσεν ἱερὸν θρόνον
Ταράσιος πρόμαχος ὀρθοδοξίας,
Κοσμούμενος βίῳ τε λαμπρῷ καὶ λόγῳ,
Πρωτασηκρήτις, εὐγενής ψυχήν, δέμας
9905 Εφ' οὗ συνέστη κατά Νίκαιαν πόλιν
Τῆς ἑβδόμης άθροισμα σεπτῶν Πατέρων
Οι καὶ κυροῦσιν εἰκόνας σεβασμίας
Ως πρὶν τιμᾷν τε καὶ σέβειν ἐπαξίω;
Νέκυν δ' Αναστάσιον καὶ Κωνσταντίνον
9970 Σὺν τῷ Νικήτα μισθίους οὐ ποιμένας
Αναθέματι παρέδωκαν εἰκότως.
Πρὸς νηνέμους δὲ λιμένας Ταρασίου
Βίον καθορμίσαντος ἐκ τρικυμίας
Διάδοχος θρόνου τε τοῦδε καὶ τρόπου
9973 Νικηφόρος δέδεικτο πρωτασηκρήτις,
Ανήρ τις ὄντως εὐγενής, ευπατρίδης,
Προκινδυνεύων δογμάτων τῶν ἐνθέων,
Χριστοῦ τε ποίμνης ὑπεραθλῶν ὡς θέμις,
Οντινα ποίμνης ἀπελάτας καὶ θρόνου
9980 Εξ Αρμενίας θηριώνυμος Λέων
Οἷς συμφρονοῦντα μηδαμῶς ἔχων σέβας
PG 143:365
CÆSARES.
Μηδ' αὖ συνυβρίζοντα Χριστοῦ τὸν τύπον,
Τίθησιν ἐξόριστον εἰς νήσων μίαν,
Θεόδοτον δὲ Κασίτηρᾶν το πίκλην
9985 "Η Μελισσηνόν ἐγκαθιδρύει θρόνῳ,
Ανδρα βέβηλον, εἰκόνων καθαιρέτην,
Καὶ λύκον αὐτόχρημα Χριστοῦ θρεμμάτων,
θρέμμα πονηρὸν ἄστεως Ναπωλείας.
Τούτου θανόντος δυσσεβῶς ἐν τῷ θρόνῳ
1990 Αντώνιο, τις Κασσορατά, τοῦπίκλην
Νομεύς Βολαίου δυσσεβής ἔσχε θρόνον,
Θεανδρικὸν τύπωμα μισῶν Δεσπότου.
Εἶτ᾽ Ἰαννῆς ἄθλιος, ὁ σκαιός γόης,
Τοῦ μισοχρίστου κράτορος Θεοφίλου
9995 Διδάσκαλος κάκιστος, εικόνων λύτης
ῦν οἱ κρατοῦντες Μιχαήλ, Θεοδώρα
Θρόνου κατασπάσαντες ὡς λαοπλάνον
᾿Αρχιθυτῶν ψήφῳ τε καὶ συμφωνίᾳ,
Ανδρα μοναστὴν καὶ Θεοῦ θεῖον θύτην
10000 Μεθόδιον σύμμαχον ὀρθοδοξίας,
Στίγματα βαστάζοντα σαρκὶ Δεσπότου
Εἰς θῶτον ἀνάγουσι τῆς βασιλίδος,
Ἐπὶ λυχνίαν ἀναθέντες τὸν λύχνον.
Τούτου μεταστάντος δὲ πρὸς τὸν Δεσπότην,
10005 Ποιμήν θεαυγής ὦπτο τῆς βασιλίδος
Ἰγνάτιος παῖς Μιχαήλ βασιλέως,
Κανὼν ἀκριβὴς ἀρετῶν καὶ δογμάτων,
Παιδεύσεως μέλημα καὶ λόγων κράτος.
Ὃν ἐκτομίαν θηριώνυμος Λέων
10010 Κράτος κατασχὼν ἀπέφηνε σὺν βίλε
Εἶτα μονάσας ὡς Θεοῦ θεῖος νόμος,
Ύστατον ἔσχε τῆς Κωνσταντίνου θρόνου
Τοῦτον Μιχαὴλ καταγαγὼν τοῦ θρόνου,
Μάλλον δὲ Καίσαρ Βάρδας ἀδίκῳ δίκη
10015 "Ανδρα πανούργον και σοφώτατον λίαν
Ἐκ λαϊκῶν Φώτιον πρωτασηκρήτις,
Αντικαθιστᾷ ποιμενάρχην ἀδίκως.
Τοῦς ἀπελαθέντος ἐκ προεδρίας,
Ἰγνάτιος ἔσχηκε τὸν θρόνον πάλιν.
10020 Οὗ γῆθεν ἀπάραντος εἰς πόλου πλάτος,
*Ανάγεται Φώτιος αὖθις πρὸς θρόνον
Οὗ καὶ πάλιν αὖ καταχθέντος τοῦ θρόνου,
Αδίδυμος Στέφανος ἄνακτος γόνος
Τοῦ Βασιλείου, λευίτης τὴν ἀξίαν,
10025 Προεδρίαν εἴληφε τῆς Κωνσταντίνου.
Μεθ᾽ ἄν τις ᾿Αντώνιος ἀσκητὴς μέγας
Αὐχῶν πατρίδα τὴν βασιλίδα πόλιν,
Ὅπως ἀνὴρ, ἀρετῆς ἐστεμμένος,
Οίκτου νεώς, ἄντικρυς ἀγαθωσύνη.
10030 Τεύτου λιπόντος γεηρὰν οὐσίαν,
Μεταβεβηκότος δὲ πρὸς θείους νόας,
Αρχεθύτης δέδεικτο της Βυζαντίδος
Ανήρ μοναχός, εὐλαβής, σοφὸς μέγας,
Κλῆσιν μὲν Νικόλαος, ἄξιος θρόνου,
10035 Μυστικός ἀξίαν δὲ πρόσθεν τυγχάνων,
Εκφὺς Ἰταλῶν εὐφυής περὶ λόγους.
Quia scilicet Adci rectæ causa plagas perpesshs fuerat.
En ut de Photio schismatis primo auctore
loquitur Ephramius, quanquam ipsemet addictus
neque illudentem secum Christi cruci:
exsulem ergo misit in quamdam insulam.
Pro quo Theodotum, vulgo Casiteraṁ
vel Melissenum dictum, in sed posuit;
profanum hominem, imaginum osorem,
lupuin-revera in grege Dominico;
germen infaustum urbis Nacoliæ.
Post hunc in suo demortuum officio,
Antonius quidam Cassimatas dictus
impius Sylæi episcopis, fit patriarclla;
qui exsecrabatur Dómini sacram crucem.
Sequitur miser Jannes, ineptus magus,
antichristiani Cæsaris Theophili
magister pessimus, imaginum destructor:
quem regnatores Michael et Theodora
sede detrudunt veluti impostorem;
concordique suffragio episcoporum
monachum atque dium Dei presbyterum
Methodium rectæ fidei defensorem,
Domini in carne suä ferentem stíginata,
ad sacrum thrönÿin evehunt metropokos,
in candelabro scilicet ponentes lampadem.
Exin translato ad Dominum Methodio,
splendidus pastor metropoleos exstitit
Rhancabi Michaelis Ignatius filius,
tegula exacta dogmatum ae virtutum,
doctrina ciunus, litterarum columes,
quem fecerat eunuchum Armenius Leo
injusta vi, cum raperet imperium,
quique deinde monachus pie vixerat,
postremo Byzantinam conscendit sedem:
e qua deiude Michael hunc deturbavit,
vel potius Bardas Cassar, injusto jussut:
callido viro et plane versutissimo
laico Photio tunc protasecretis,
patriarchatum interim usurpante.
Sed enim Photio pariter de sede pulso,
stationem suam Ignatius recuperavit:
quo transeunte ad superas regiones
in sacraïn sedem revocatur Photius.
Tandem ejecto denuo de sede Photio,
Stephanus eviratus, levita officio,
imperatoris Basilii filius,
pontificatum Byzantinum rexit.
Post quem Antonius quidam asceta magnus,
natus in urbe regia Constantinopoli,
vir sahetus, et virtutibus amuentissimus,
misericordiæ templum et bonitatis.
Hoc dimittente mortales exuvias
atque ad beatos angelos conscendente,
patriarcha Byzantii electus est
monachus hono pius, sapiens, magnus,
nomine Nicolaus, sede dignus,,
qui fungebatur antea officio mystici,
Itala gente ortus, ornatus litteris.
schismati. Multo autem deterius idem loquitur de
Michaele Cerulario, Græci schismatis instauralore.
PG 143:369
Φανεὶς ἀμεμφής, ἀνεπίληπτος πάνυ,
Πολλῷ δὲ μᾶλλον ἐν καλῶν ἐργασίαις.
Οὗ τὸν παρόντα καταλύσαντος βίον,
Ο Ξιφιλίνος χαρίεις Ιωάννης
10100 Ἐκκλησίας ἐθύνει τὴν προεδρίαν,
CESARES.
Βίῳ, λόγῳ γένει τε λαμπρῶς ἐμπρέπων.
ως πρόσθεν ων εἷς εὐγενῶν τῶν ἐν τέλει,
Κόσμον λελοιπώς, τὰ μοναχῶν ὑπέδυ,
Καὶ ποιμενάρχης εκρίθη Βυζαντίδος.
10105 Τούτου τὸν ἀνθρώπινον ἐκβάντος βίον,
Κοσμᾶς μοναχὸς Ἱεροσολυμίτης,
᾿Ανὴρ ἀγαθὸς, ἀρετῶν θεῖος δόμος,
Χειρίζεται δὴ τὴν λεὼ προστασίαν·
*Ος δυσχεραίνων πραγμάτων τῇ συγχύσει
10110 Εκὼν ἀπηγόρευσεν ἱερωσύνην,
Καλῶς ὑπεκστὰς καὶ θρόνου καὶ ποιμνίου.
Εἶτ᾽ ἐγκατέστη τῷ πανυψηλῳ θρόν
Μοναχός Ευστράτιος Γαριδάς θέσιν,
Πρὸς πᾶν ὁτιοῦν μὴ πεφυκώς κρειττόνων,
10115 Παιδεύσεως ἄμοιρος ἅμα καὶ λόγων,
Ησυχίᾳ τε, γωνία μᾶλλον πρέπων
Η προστατίᾳ καὶ λεὼ προεδρία.
Τοῦδ' ἀπελαθέντος γε της προεδρίας,
Όσιος ἀνὴρ, εὐλαδή, πράος φύσει,
10120 θεῷ προβληθεὶς Νικόλαος ἀξίως,
Μοναχὸς ἑλλόγιμος, άξιος θρόνου,
Εκκλησίαν ίθυνεν ὡς θεῷ φίλον,
Τούτου μεταστάντος δὲ πρὸς θείους νόας,
Ανήρ χαριτώνυμος ἐμπρέπων λόγοις
10125 Ἱερομνήμων λευίτης Ἐκκλησίας,
Τῷ τηνικαῦτα ποιμένι Χαλκηδόνος
'Αγχού καθ' αἷμα καὶ γένος συνημμένος,
Τὸ δ᾽ ἀγαπητὸς ὡς ἐπώνυμον φέρων,
Ανάγεται δὴ πρός θρόνον Βυζαντίδος.
10150 Οὗ τον παρόντα καταλείψαντος βίον,
Στυππῆς Λέων είληφε την προεδρίαν,
Οικονόμος ων, λευίτης Ἐκκλησίας.
Καὶ τοῦδε τὸ ζῆν ἐν θρόνῳ λελοιπότος.
Πρόεδρος ὤφθη ποιμενάρχης αὖ μέγας
10135 Σεμνός Μιχαὴλ ἀρεταῖς λάμπων, λόγοις,
Μονῆς προεστώς εὐαγοῦς τῆς Ὀξείας
Οστις ἑκὼν λέλοιπεν Ιεραρχίαν
Πρὸς νησίδα δὲ καὶ μονὴν τῆς 'Οξείας
Επαναδραμών, ὑποθεὶς τὸν αὐχένα
10140 Ναοῦ πύλη δόχμιον, ὦ πράου τρόπου
Πατεῖν παρεῖχεν εἰσιοῦσι τὸν δόμον
Εφ᾽ οἷς ἀποστὰς τῆς μονῆς τῆς ἰδίας
'Αξυμφόρως είληφε την προεδρίαν.
Οὕτω μεταστάντος δὲ Μιχαήλ θρόνω,
10115 Κοσμάς Αττικός κόσμος Ιεραρχίας,
Τῶν ἀρετῶν ὄχημα, καλῶν ἑστία,
Προφητικός τις καὶ τὸ μέλλον προβλέπων,
᾿Αρχιθύτης δέδεικτα τῆς Κωνσταντίνου,
Ποιμὴν ἀγαθὸς καὶ νομεύ; ψυχοτρόφος·
10150 Ονπερ καθεῖλς Μανουὴλ ἄναξ θρόνου,
Ψευδείς προφάσεις αἰτίας τε συμπλάσας·
Οθεν προαχθεὶς ποιμενάρχης ὁ βλέπων
*Η μὴν μενεῖν ἄκαρπον ἄῤῥενο; τόκου
Μήτραν προηγόρευσε της βασιλίδος.
sine querela inventus et inculpabilis,
nèdum in rei sanctioris ministerio.
Atque hoc etiam dimittente vitam,
vir gratiosus Xiphilinus Joannes
Ecclesiae coepit regere principatum,
stirpe, vita, litteris apprime clarus,
nobilis quondam inter senatores;
deinde omisso mundo se fecit monachum,
Byzantii demum evasit patriarcha.
Jámvero hoc humanis exempto`rebus
monachus Cosmas Hierosolymites,
vir bonus et virtutum thesaurus mirus,
populi accepit sacrum principatum.
Sed enian is turbatas res fastidiens,
sponte abdicavit sacrum ministerium,
sede et ovili secedens laudabiliser.
Exin statuitur în sublimi cathedra
Eustratius monachus cognomento Garidas
ad nullam rem præclaram natura idoneus,
egens doctrinæ omnis et litterarum,
angulis et silentio longe aptior
quam dígnitati et populi primatui.
Ergo post hune ejectum ministerio,
vir sanctus, religiosus, miti ingenio,
Deo volente eleetus Nicolaus,
monachus eruditus, sole dignus,
Ecclesiæ rem direxit ut Deo placet.
Nicolao transeunte ad cœtus superos,
Joannes laude litteraruın florens,
Chieromnemon, et levita Ecclesiæ,
Chalcedonensi præsali conjunctus
sanguinis jure ac necessitudiue,
dilectus dici ceu cognomento solitus,
ad Byzantinam cathedram evehitur.
Quo derelinquente caducam vitam,
pontificatum adiit Styppes Leo,
Ecclesiæ jam œconomus et levita.
Hoc etiam vitam in sede dimittente,
magnus processit pontifex et primas
litteris Michael clarus et virtutibus
sancti cœnobii præses Oxitani:
qui tamen sponte honorem abdicavit,
atque ad Oxiæ monasteriumɩinsuke'
reversus, collum præbuit protentum
in templi foribus, proh mansuetudinem!
ingredientium omnium calcandem pedibus,
propterea quod cœnobio relicto sue
inutilem honorem recepisset.
Sic Michaele doserente sedem,
Atticus Cosmas sacerdotii decus,
cinnus virtutum, honestatis apex,
spiritu quoque præditus prophetico,
processit præsul Constantinopoleos,
nutritor animarum, pastor bonus:
quem tameu exauctoravit Manuel Cæsar
falsi conficto criminis obtentu:
quare in judicium patriarcha adductus,
ait prophetans uterum reginæ
mascula prole sterilem futurum,
PG 143:371
EPHRÆMII CHRONOGRAPHI
Posterum tempus dictum confirmavit.
Jam magno duci imperatoris genero
ob id minanti graviter Contostephano,
et dirum aliquid facere volenti,
prædixit ipsum periturum lapide.
Uừumque dictum exitu non caruit.
Post Cosmam autem Muzalo Nicolaus
Cypro translatus Ecclesiam gubernavit,
ipsius Ecclesiæ alumnus et levita,
sacrarum Pauli interpres litterarum,
Cypri deinde factus archipræsul:
quam tamen sedem abdicavit postea
perosus bumanarum colluxiem rerum.
Cum vero otioșus esset Constantinopoli
cenobiique præses ad Cosmidium,
lunc quidem Byzantinam excepit sedem,
hac tamen ipsa sponte dein recessit.
Theodotusque monachus et sacerdos
præses cœnobii Christi resurgentis,
quod nunc concluditur moniis metropoleos,,
donatus est Byzantinis infulis.
Cujus demortui Chliarenus sedem
excepit Constantinus, in Dei Ecclesia
præpositus sacello et levita.
Atque hoc etiam moriente, Lucas
religiosus Chrysoberges monachus.
egregię functus hactenus vita ascetica,
pro suis meritis ad infulas devenit.
Post Lucam Michael levita sacellarius
philosophorum hypatus Anchiali
tiaram Byzantinam egregie ornavit.
Atque hoc translato ad cærula superna,
Eugeniota monachus sacerdos,
cœnobio Manganorum tunc præpositus,
nomine Chariton, sedem occupavit.
lloc deserente terrenum incolatum,
Theodosius qui in Boradii cœnobio vixerat,
vir sane bonus et decus monachorum,
Ecclesiam Christi rexit laudabiliter.·
Is tamen sacrum honorem abdicavit.
Cui sedeun vacuam sponte relinquenti,
venerandarum hæres infularum
successit Basilius Camaterus,
vir eruditus, chartophylax, levita;
quem Isaacius imperator Angelus
pontificatus exuit honore
falsis omnino circumventum criminibus.
Pro quo levitam Ecclesiæ saçellarium
nomine Nicetam cognomine Muntanem,
Tithono Thucritoque annosiorem
creavit præsulem Constantinopoleos:
quem cæteroqui paulo post deposuit
tanquam effætæ ætatis ac delirum:
substituitque professione monachum
asceticumque hominem Leontium mitem,
& collibus Auxentii in urbem pertrahens.
Atque hunc sibi a Virgine Deipara,
Recole quæ dixi ad vers. 4747.
10155 Καὶ ταῦτα συμβέβηκεν ὑστέρῳ χρόνῳ.
Δουκὶ μεγάλῳ καὶ κρατοῦντος νυμφίῳ
Κοντοστεφάνῳ πρὸς τόδ' ήπειληκότι,
Δρᾶσαι δ᾽ ἀεικὶ; τόνδ' ἐπιβεβληκότι,
Έχειν προείπε τὸν διὰ λίθου μόρον,
10160 Εἴληφε δ' ἄμφω τὰ προλεχθέντα τέλος.
Μεθ' όν Μουζάλων Νικόλαος Κυπρόθεν
Μετατεθεὶς ἴθυνε τὴν Ἐκκλησίαν,
Ανήρ τρόφιμος, λευίτης Ἐκκλησίας,
Διδάσκαλος τ' αὖ τῶν Παύλου θείων λόγων
10165 Εἶτ᾽ ἀρχιθύτης ἀνεδείχθη Κυπρίων.
Καὶ δυσχεραίνας πραγμάτων τη συγχύσει
θρόνον παρητήσατο και προεδρίαν.
Βακάντιδος δ᾽ ὧν ἐν βασιλίδι πόλει
Καὶ Κοσμιδίου τῆς μονῆς ἐπιστάτης,
10170 Εἴληφε θώκον τῆς Βυζαντίδος τότε.
Αυθαιρέτως τούτου δὲ λιπόντος θρόνον,
Θεόδοτός τις καὶ μοναχὸς καὶ θύτης
Μονῆς προεστώς αναστάσεως Λόγου
Τῆς ἐν πόλει νῦν κειμένης βασιλίδι
10175 Πρόεδρος ὤφθη τῆς Κωνσταντίνου θρόνου
Ούπερ θανόντος, Κωνσταντίνος λευΐτης
Καὶ φακελλίου τῆς Θεοῦ γ' Εκκλησίας
Ο Χλιαρηνός παραλαμβάνει θρόνον
Καὶ τοῦδε βίον ἐκμετρήσαντος μόρφ
10180 Λουκᾶς μοναχὸς εὐσεβὴς Χρυσοβέργης,,
Ασκητικὸν κάλλιστον ἀνύων βίον,
Επαξίως ἔσχηκε τὴν προεδρίαν.
Μεθ᾽ ἐν Μιχαὴλ λευίτης σακελλίου
Φιλοσόφων ὑπατος τοῦ ᾿Αγχιάλου
10185 Κοσμε θρόνον κάλλιστα τῆς Κωνσταντίνου,
Τούτου μεταστάντος δὲ πρὸς πόλου πλάτο;,
Εὐγενειώτης ἐν μονοτρόποις θύτης
Μονῆς προεστώς χρηματίσας Μαγγάνων,
Κλῆσιν Χαρίτων, παραλαμβάνει θρόνον.
10190 Τούτου λιπόντος την κάτω παροικίαν,
Θεοδόσιος ἐκ μονῆς Βοραδίου,
Ανὴρ ἀγαθὸς καὶ μονοτρόπων κλέος,
Χριστοῦ καλῶς ἔθυνε τὴν Ἐκκλησίαν.
Τούτου λιπόντος ιεραρχίας θρόνον,
10195 Εκουσίως τε τὸν θρόνον λελοιπότος,
Βασίλειός τις Καματηρός τούπίκλην,
Λόγιο; ἀνὴρ, χαρτοφύλαξ, λευίτης,
Αντικατέστη τῷ σεβασμίῳ θρόνῳ
Ον Αγγελος σχὼν Ισαάκιος κράτος
10200 Κατήγαγε θρόνου τε καὶ προεδρίας,
Συνθεὶς προφάσεις παντάπαν ἀνευλόγους.
Σακελλάριον λευίτην δ' Εκκλησίας
Κλήσιν Νικήταν, Μουντάνην δὲ τοὐπίκλην,
Παλαίτερόν γε Τιθωνοῦ καὶ Θουκρίτου,
10205 Αρχιθύτην δείκνυσι τῆς Κωνσταντίνου
Μετὰ μικρὸν δὲ τοῦ θρόνου κατασπάσας
ὡς ἀφελῆ τε καὶ χρόνῳ παρειμένον,
*Ανδρα μοναχὸν ἀρετῆς ὄντ᾽ ἐργάτην,
Τὸν πρᾶον Λεόντιον εγκαθιδρύει,
10210 Λόφων ἀπ' αὐτῶν ἀγαγὼν Αυξεντίου·
ὺν τῷδε δείξαι τὴν ἀπείρανδρον Κόρην
PG 143:373
Εφασκε νυκτὸς συλλόγων Αθροισμένων,
Εἶδός τε, κλήσιν, ἀρετὴν τοῦδ' εὐστόχως
Καλῶς διαγράψασαν ὡς ἐν εἰκόνι.
CESARES.
10215 Αλλά γε καὶ τόνδ' ἀπελαύνει τοῦ θρόνου,
Πάντα περιδὼν τὰ προηγορευμένα"
Μετάθεσιν δὲ δραματουργεί ποιμένος"
Αρχιθύτην γὰρ τῆς Σιὼν τῆς ἁγίας
Κλῆσιν Θεοδόσιον φῦντα Λατίνων;
10220 Εθάδα τῷδε καὶ προήγορον κράτους,
Εἰς θῶτον ἀνήγαγε τῆς Κωνσταντίνου.
Ἀλλ᾿ οὐδὲν ἀπώνατο τῆς κακουργίας
Αμφοῖν γὰρ ἐκπέπτωκεν ἱεραρχίαιν
Καὶ τῶνδ᾽ ἀτίμως ὁ προβληθεὶς ἀκρίτως.
10225 Επειτα Γεώργιος ὁ Ξιφιλίνος
Σκευοφύλαξ ὢν τῆς Θεοῦ γ' Ἐκκλησίας
Ποιμαντικὴν εἴληφε καὶ προεδρίαν
Τούτου θανόντος εγκαθίσταται θρόνῳ
Ο Καματηρός εὐεπής Ἰωάννης,
10230 Ιδρες σοφίας παντοδαπῆς καὶ λόγων,
Ἐπήβολός τε δογμάτων τῶν ἐνθέων,
Ἐκκλησίας ὢν λευΐτης, χαρτοφύλαξ
Εφ᾽ οὗ παρεστήσαντο Λατίνοι πόλιν·
Ο; ἐξελαθείς δυστυχῶς πρὸς Λατίνων
10255 Θρόνου πατρίδος της σεμνής Βυζαντίδος,
Οἰκεῖ Διδυμότειχον εἰς ἄστυ φθάσας,
Ενθα θανὼν ἔλιπεν ἡλίου φάος.
Μετὰ δὲ τοῦτον ποιμένες Βυζαντίδος
Οὗτοι προεβλήθησαν ἐν Νικαίων
10240 Πρώτος Μιχαήλ Αντωριανὸς θέσιν
Σακελλάριος, λευΐτης Εκκλησίας,
Ιδρις σοφίας κοσμικῆς θείας ἅμα.
Ούπερ μεταλλάξαντος ἐν θρόνῳ βίον,
Θεόδωρος είληφε την προεδρίαν
10945 Εκκλησίας ὢν λευίτης, χαρτοφύλαξ,
Τοὐπώνυμον σχῶν Εἰρηνικός πατρόθεν,
Φιλοσόφων ὕπατον ἀξίαν, λόγους.
Καὶ τοῦδε θανόντος δὲ, τὴν προεδρίαν
Μάξιμος αὐχεῖ καὶ μοναχὸς, καὶ θύτης
10250 Μονῆς προεστώς εὐαγοῦς ἀκοιμήτων.
Μεθ᾽ ἐν Μανουὴλ Φιλόσοφος τὸν λόγον,
Φύλαξ ἀκριβὴς καὶ νόμων καὶ κανόνων.
Τούτου λειπόντος τὴν κάτω παροικίαν,
Πολὺς Γερμανός τὸν βίον καὶ τὸν λόγον
10255 Αρχιθύτης δέδεικται τῆς Κωνσταντίνου,
Ανήρ μοναστῆς, καὶ Θεοῦ θυηπόλος,
Αὐχῶν 'Ανάπλουν πατρίδα Προποντίδος,
Εκκλησίας τρόφιμος ὢν τῆς ἐν πόλει·
Εἶτα μονάσας, καὶ φανεὶς Θεοῦ λάτρις,
10260 Γεωργίῳ μάρτυρι καὶ πεφιλμένος,
Ελαχε ποίμνην Ιθύνειν Βυζαντίδος.
Sic etiam ν 6030. Atqui hunc passim appellant alii Dositheum, quos inter Methodius infra
a nobis edendus. Sed enim Dositheus nihil alind est
nisi metathesis του Theodosius. Sic in coll. Vat. l.
13, p. 441, quem Polybius appellaverat Theodinum,
Diodorus cum anagrammate dicit Timotheum.
Allatius de Cons. p. 702, legebat ἐνθάδε,
quae mihi melior lectio videtur. Codex tamen nosier tum bie tum v. 6031 balet εθάδα.
Recital tres los de Xiphilino versiculos Aldicebat Isaacius astanti turbæ,
noctu monstratum, et affabre descriptam
· corporis speciem cum virtute ac nomine.
Nihilo tamen minus hunc sede depulit
postea dictorum negligens suorum.
Namque transferre voluit episcopum.
Sanctæ nempe Sionis patriarcham
stirpe Latinam, Theodosium nomine,
cognitum sibi, atque imperii vatem,
ad Byzantinas infulas provexit.
Sed homini nil profuit facti novitas,
ambobus enim sacerdotiis excidit
cum ignominia, nequiter electus.
Secutus est Georgius Xiphilinus
e scevophylace in Ecclesia Dei
ad pastoralem cathedram subvectus.
Hoc vita functo, stationem occupavit
oris facundi Joannes Camaterus
omnigena cumulatus sapientia ac litteris
et divinorum dogmatum callentissimus,
antea levita Ecclesiæ et chartophylax.
Sub eo metropolim Latini expugnaverunt.
Quamobrein infeliciter ab his expulsus
sede atque alma patria Constantinopali,
Didymotichum transtulit stationem,
ibique clausit oculos vitali luci.
Post hune pastores urbis Byzantinæ
hi creabantur in oppido Nicæ:a.
Primus est Michael, dictus Autorianus,
Ecclesiæ sacellarius et levita,
mundanis litteris divinisque abundans.
Post quem in sede exstinctum, Theodorus
sacri primatus adiit honorem,
antea levita Ecclesiæ et chartophylax,
Irenici cognomen a patre trakens,
in studiis philosophicis gradu hypalus.
Quo moriente, sacræ rei primatum
Maximus tulit monachus sacerdos,
Accensetarum præpositus canobio.
Post bune philosophus oratione Manuel,
leguin defensor canonumque sedulus.
Quo deserente terrenum incolatum,
clarus doctrina et moribus Germanus
creatur præsul Constantinopoleos,
vir monachatum profitens, Dei sacerdos,
oppido oriundus Anaplo in Propoutide,
in urbe a pueritia Ecclesiæ alumnus,
deinde factus monachus et Dei minister,
carus præcipue martyri Georgio;
postremo Byzantinus evasit pastor.
latius de Georgiis p. 664, ed. Fabric.
Ex hoc versiculo usque ad v. 10310 liabes
patriarchas Constantinopolitanos, qui in exsilio
electi fuerunt, apud Allatium de Consensione lib. 11,
cap. 14, p. 725. Item partim in adn. ad Acropolilain cap. 6.
Allatius in utroque citato loco pro σεμνῆς,
almæ, legit ¿µñs, meæ. Num ergo hinc orta est
Allatio opinio quod Epbræmii patria Byzantium
fuerit; quandoquidem cum appellat Byzantinum
PG 143:375
Sed hoc per obitum transeunte ad Dominum
et patriarchis sanctis connumerato,
Methodius iļem monachus et Dei sacerdos,
tune Hyacinthi præsidens cœnobio,
tempore sedém tenuit brevissimo.
Quo moribunda deserente membra,
pedum corripuit Manuel archipresbyter
cleri, qui sacram dem palatii curat;
senex benignus, mansuetis moribus.
Atque hoc etiam concludente vitam,
Arsenius inter monachos pietate fulgens,
virtutum eximia atque auimata sedes,
electus est Byzantii patriarcha.
Is natus quidem erat in urbe regia;
sed in Nicænis monasteriis postea
totonderat capillum, et abbas fuerat:
munc solitarlus uni Deo vacabat
'n Apolloniadis urbis asceteriis;
quo tempore Nicæam fuit accitus
a Theodoro Cæsare Romano:
ubi expletis cunctis Ecclesiæ gradibus
ad summum bierarchiæ pervenit apicem.
Cum autem sponte dinisisset pedum,
monasticam quietem pie repetens,
ad Byzantinum transiit patriarchatum,
Ephesiorum Nicephorus archiepiscopus
qui olim palatii fuerat archipresbyter,
inhocens vir, perpetuus Partheyius.
Atque hoc sedem cum vita deserente,
Arsenius primus liberatæ urbis
sacrum recuperavit principatum.
Sed idem postea depositus sententia
episcoporum aliorumque judicum,
Ecclesiaque abscedere coactus,
in Proconnesum insulam deportatur.
Germanusque præsul Hadrianopoli
translatus est ad urbem Constantini.
Verum Germano abdicante honoremi,
Josephus recta religionis columen,
presbyterorum decus et monachorum
sancto cœnobio præpositus Galesii,
mitis, benignus, divina legis reverens,
nutrilor egenorum, natura clemens,
patriarcharum celebrem insedit thronum
digne et canonicis regulis electus.
Is regio in clero presbyter olim fuerat,
sanctisque nuptiis filiam procreaverat:
postea vero viduatus conjuge,
monasticam professus libenter vitam
cœlestium virtutum arca apparuit:
exin cœnobii Gatesini abbas,
episcopus postremo et magnus pontifex.
Cum autem, Itaforum dogma invasit
Ecclesiam nostram haud laudabiliter,
Allatius habel παρθένος.
lo schismatis tenacissimus, atque idcirco a
Michaele Palæologo imp. sede ejectus, quia concorde cum Ecclesia Romana, quam prædictus imperafor conciliaverat, subscribere noluit.
Ρ
Τούτου μεταστάντος δὲ πρὸς τὸν Δεσπότην
Καὶ συναφθέντος πατριαρχῶν ἁγίας,
Μεθόδιος τις καὶ μοναχὸς καὶ θύτης,
10265 Μονῆς προεστώς της Υακίνθου τότε,
Ἐπὶ βράχιστον ἀπολαύει τοῦ θρόνου·
Ούπερ θανόντος, καὶ λιπόντος τὸν βίον,
Ο πρωτοθύτης Μανουήλ ἔσχε θρόνον
Τῶν ἐν βασιλείοις γε κατειλεγμένων,
10270 Γέρων προσηνής, μειλίχιος τὸν τρόπον.
Χρησαμένου τέλει δὲ τοῦδε τοῦ βίου,
Αρσένιος τις εὐλαβής μονοτρόπων
Τῶν ἀρετῶν κάλλιστος, έμψυχος θρόνος
Εἰς ποιμενάρχην ᾑρέθη Βυζαντίδος,
10275 Σειρὰν γένους ἕλκων μὲν ἐκ Βυζαντίου,
Κόμην δὲ καρεὶς ἐν μοναῖς τῆς Νικαίας,
Καὶ τῇδε δειχθεὶς καὶ μονῆς ἐπιστάτης·
Εἶσ᾽ ἡσυχάζων καὶ Θεῷ προσανέχων
Ἐν ᾿Απολλωνιάδος ἀσκητηρίοις
10280 'Αφικτο κληθεὶς εἰς πόλιν Νικαίων
Πρὸς τοῦ κρατοῦντος Αὐτόνων ΘεοδώρουΚαὶ πάντα βαθμὸν ἀνύσας Εκκλησίας
Εἰς ὕψος ἦρθῇ ποιμεναρχίας μέγα.
Αυθαιρέτως τούτου δὲ λιπόντος θρόνον,
10285 Μονῇ δὲ αὐτὸν εὐαγῶς δεδωκότος
Νικηφόρος πρόεδρος ὢν Εφεσίων
Προεδρίαν είλης τῆς Κωνσταντίνου,
*Ος ἀρχιλευίτης πρὶν ἦν παλατίου,
Ανὴρ ἀμεμφής, παρθένιος διὰ βίου.
10290 Τούτου τελευτήσαντος ἐν προεδρία
Αρσένιος πρώτιστος ἀπολαμβάνει
Τῆς βασιλίδας ἱερὰν προεδρίαν.
Καθαιρέσει τούτου δὲ καθυπηγμένου
Πρὸς ποιμεναρχῶν καὶ δικαστῶν τῶν τότε,
10995 Εἶτ᾽ ἀπελαθέντος τε τῆς Ἐκκλησίας,
Εἰς Προικόνησον δ' ἀπαχθέντος νησίδα,
Τῆς ᾿Αδριανοῦ Γερμανὸς ἀρχιθύτης,
Μεταθέσει δέδεικτο καὶ Βυζαντίδος.
Τούτου παραιτήσει δὲ λιπόντος θρόνον,
10300 ᾿Ανήρ Ἰωσὴφ ὀρθοδοξίας στύλος
Κλέος μοναστῶν ἅμα καὶ πρεσβυτέρων,
Μονῆς προεστώς εὐαγοῦς Γαλησίου,
Πράος, χαρίεις καὶ Θεοῦ τρέμων νόμους,
Πτωχοτρόφος, φίλοικτος, εὐσπλαγχνος φύσει,
10305 Εις πατριαρχῶν τὸν περίπυστον θρόνον
Ανάγεται δὴ κανονικῶς, ἀξίως,
Κλήρου πέλων εἰς τοῦ βασιλείου πάλαι,
Γήμας τε σεμνῶς καὶ τεκών θυγατέρα·
Εἶτ᾽ ἀποβαλών θανάτῳ συνευνέτιν,
10310 Καὶ τὰ μοναχῶν ὑποδὺς ὁμοψύχως,
Ωφθη δοχεῖον ἀρετῶν τῶν ἐνθέων
Έπειτα ποιμὴν τῆς μονῆς Γαλησίου,
Καὶ ποιμενάρχης ἀρχιθύτης τ' αὖ μέγας.
Ἐπεὶ δ᾽ Ἰταλῶν δόγμα παρεισεφθάρη
10345 'Εν τῇ καθ' ἡμᾶς οὐ καλῶς Εκκλησίᾳ
Ephraemium animum prorsus gerere schismaticum, alibi quoque cognovimus; et
nunc his
factiosis in Josephum laudibus rursus demonstratur. Non est autem hic locus refutandi Græcorum
errores et schisma; id quod jam doctissimi catho-
Continue reading PG 143: Theoleptus Philadelphiensium Metropolita →≣ entire volume