gusti submonentis quippiam að sententiam ibi reci- Scholasticus monachus, Matthæus monachus, Ma tatam S. Joannis Damasceni pertinens, oboria ximus Margunins, Gabriel Severus Philadelphien mibi suspicio quædam est, quam meo periculo hic exponam judiciis lectorum eruditorum. Quid si Manuelis Comneni jussu compilatam et nomine editam autumemus farraginem istam sententiarum Patrum, quæ pro armamentario esse posset catho licis theologis ad heterodoxos impugnandos? Sane talia curandi avitum exemplum Manuel habuit, ne pos utique imperatoris Alexii Comneni, quem ipsius Gilia, Manuelis amita Anna memorat Alexia dis L. xv, p. 490 ed. Reg. curasse opus componi et edi argumenti atque usus non absimilis. Non orit abs re verba hic Annæ ponere juxta interpre lationem nostram. Ubi egit fuse de Basilio quodam auctore hæresis quam vocat Bogomilorum, quo rnm dogmata et facinora ob turpitudinem referre se audere negat, memorein verecundiæ mulierem camque principem decentis, sic continuo subjungit Que si cui nosse tanti est, consulere is poterit li brum qui inscribitur Dogmatica Panoplia, jussui mei patris scrip'um atque editum. Auctor ejus est monachus Zygadenus nomine, notus dominæ meæ avice maternæ, et omnibus Deo sacris hominibus, sa cerdotibus ac pontificibus familiaris. Hunc summum grammaticum eumdemque rhetorem non inexercita tum, theologiæ vero et catholici dogmatis præ omnibus scientissimum, Augustus pater meus ad se accersitum jussil digerere ordine in opus unum cunctas hæreses, el unicuique relatæ sigillatim opponere refutationes sanctorum Patrum, post omnes denique subjungere ultimam hanc Bogomilorum hærrsim ejusque dog mala, prout ea impius ille Basilius exposuerat. Ex hoc Alexii mandato exstitit opus ingens plures in libros tributum, cui hodieque universo adhæret nomencla lio ab imperatore primum excogitata atque indita ille quam diximus Panopliæ dogmaticæ. Hactenus Anna; ex cujus verbis quis prudens non agnoscat haud abhorruisse a genio domus Commenæ, aut ab indole peculiari Mannelis [P. 531] summan sibi ponere soliti in imitatione facinorum omnis gene ris laudatorum in avo suo Alexio Augusto, descen dere in curam concinnandi talis commentarii et suo nomini ejus editionem imputandi? In quo forte non parum illi profuerit prior illa Zygadeni scriptio, quam resectis tantum descriptionibus hæresium et recitationibus absurdarum assertionum, quibus illæ constabant, tum testimoniis Patrum a Zyga deno congestis in ordinem commodum distributis, Ireviaverit, et proprii nominis auctorite, munitum vulgaverit novo titulo lepäç órdobŕ×ņę, sacri arma mentarii. Ibid. Ait nimirum idem sanctus. Ex his Daina sceni verbis, quæ leguntur hodieque apud illum 1. 1 De fide, capite, ut quidam citant, 12 (ego in 41 reperio ed. Basileensis anni 1575, p. 43), 744 non modo Greci schismatici antiqui, Macarius Aneyranus, Gregorius Palamas, Josephus Bryen Dias, Emanuel Palæologus Augustus, Georgius sis, Georgius Coresins, et passim alii, colligunt cum negasse sancti Spiritus processionem ex Filio sed et e recentioribus Latinis id pro certo admittit Joann. Gerardus Vossius, I. De historicis Græ cis, p. 281. Quin multo ante vir summæ auctorita tis S. Th. doctor Angelicus idem concesserat in Summa, 1 parte, quæst. 36, art. 2, ubi cum sibi objecisset argumento 3 hunc ipsum locum Dama sceni, sic respondet: Ad 3 dicendum quod Spiri tum sanctum non procedere a Filio primo fuit a Nestorianis introductum, ut patet in quodam sym bolo Nestorianorum damnato in Ephesina synodo. Et hunc errorem secutus fuit Theodoricus (forte legendum Theodoritus) Nestorianus et plures post ipsum, inter quos fuit etiam Damascenus. Unde in hoc ejus sententiæ non est standum, quamvis a quibusdam dicatur quod Damascenus sicut non con fetur Spiritum sanctum esse a Filio, ita etiam non negat ex vi verborum. Ita iti sanctus doctor. De fendunt tamen hic ab errore Damascenum Græci quoque ipsi, sed orthodoxi et alieni a schismate. Nicephorus Blemmida, or. ad Jacobum episcopum Bulgarie de processione Spiritus sancti; Bessario cardinalis, epist. ad Alexium Lascarim Philanthro penum, et oratione dogmatica ad synodum Orien talem; Demetrius Cydonius, opusculo De proces sione Spiritus sancti; Josephus Methonensis et Gre. gorius Protosyncellus contra epist. Marci Ephesii, Gennadius patriarcha pro concilio Floremino, quos omnes laudat, fusissime et eruditissime tractans hunc locum, III. Leo Allatios, I. 11 De Eccl. Occid. et Orient, perpetua consensione, c. 2. Horum plero rumque pro Damasceno responsio fere coincidit cum postremis S. Thome Aquinatis modo rèla tis verbis. Aiunt scilicet et isti nequaqua'n se qui ex eo quod scribat Damascenus se non dicere Spi ritum ex Filio, negari ab ipso istad ipsum. Quæ dam enim certa ex causa non dicuntur, quæ non negantur tamen, quia verba quæ hæretici pravo sensu protulerint, interdum catholici verentur usurpare, ne audita putentur appictam illis per damnatos auctores adhuc retinere sententiam. Quo niam ergo Eunomius Trinitatis consubstantialis hostis sanctum Spiritum esse ex Filio affirmave rat, eo scilicet modo id intelligens quo ipsum ex Patre Filium et Verbum non consubstantialiter procedere aiebat, vitabant catholici simpliciter ta lem sententiam efferre, cui ex late vulgato Euno mii errore reprobi dogmatis calumnia hæreret. Qua sola cautione idem Damascenus refugit vocare bea tam Mariam Christiparam, licet minime negaret eam vere Christum peperisse, tantum ne utens notis verbis Nestorii, quibus ille hæresiarcha blas phemam suam exprimebat opinionem, personas duas Christo affingentem, 745 divinam et huma nam, sic ut Maria solius humanæ persone ma ter esset, unde illam contendebat Christiparam vo

us fabulæ aiunt, in exercitu [P 548] Bacchi in suis illa Catherina deinde nupsit Carolo Philippi reg's militibus ciebat, unde illi in improvisos et vehe mentissimos insultus erumpebant, metum trepidum in iis quos peterent creabant. Nisi forte to navi xóv generatim causam superiorem humanarum cu juscunque generis perturbationum indicat, ut æque timor et audacia, si non spontanea, sed vi divina i̟ pressa fuerint, mavixá dicantur. P. 393. Hic quem Pachymeres Rontzerium nomi nat, non videtur esse posse alius a Rogerio Lauria, de quo multa satis splendida narrat Thomas Fa zellus in opere de rebus Siculis, l. 1x, posterioris decadis. Ibid. Merito quæ deinceps refert de Rogerio Pa chymeres habuit ipse suspecta, præstareque fidem illorum noluit. Fuerunt enim, quantum e Latinis monumentis illorum temporum potest intelligi, falsa pleraque, a Græcis videlicet odio in Rogerium suo indulgentibus conficta, puta, illum fuisse militem e religio-o sodalitio Templariorum. Deinde illius reli gonis habitu rejecto ac professione impie spreſa piraticam fecisse, inde exosum Romano pontifici et ab eo ad pœnas petitum, et similia; quorum nec vola nec vestigium in ejus rebus prolixe a pluribus tractatis apparet. Imo invenimus litteras huic a Romano pontifice perhonorificás scriptas. Petrus d'Oultremanus noster, in libro singulari de excidio Græcorum, ait hunc Rogerium ab Hispanis Brundu siuum dici, Germanum 763 vero stirpe fuisse, fi lium Ricardi Flori. Unde et ipsum Moncada Florum cognominat. Ibid. Pharendus Tzimes. Hic vero nomine di ctus est Ferrandus Ximenes, uti nos docet Petrus d'Oultremmanus libro modo laudato, auctorem ci tans Moncadam, qui et paulo inferius, c. 14, me morati a Pachymere Ferrandi e Cyzico recessus meminit. P. 394. Theuderico. Agitur hic sine dubio de Fri derico Aragonio, cujus ut noster balbutit in no mine, ita in genere peregrinatur. Erat enim gente Hispanus, non Germanus; et non Manfredi nepos, sed Petri regis Aragoniæ filius. Ibid. Ecaterinam connubio sibi junxit. Quando Fridericus cum Carolo rege Neapolis pacem fecit eamque affinitate firmavit, anno Christi 1302, qua p de re hoc loco agitur, Fridericus ipse, non ejus frater, duxit uxorem non Ecaterinam, sed Eleono ram Caroli filiam, prout ex ejusdem Friderici publi cis litteris datis apud Castrum Novum anno Chr. 1302, mensis Augusti die 19, ab Oderico Raynaldo in eo Annali descriptis constat. Sed videtur Pachy meres in hoc errandi occasionem sumpsisse ex co quod anno Chr. 1295 tractatum fuerat connubium Friderici hujus cum Catherina, ex filiɔ regis Caroli Neapolitani et Balduino, qui Constantinopolitanum imperium amiserat, nata. Id matrimonium vele menter urgebat Bonifacius VIII, Rom. pont., cujus plures de illo argumento litteras recitat Odoricus ad illum annum. Non successit tamen negotium, et Francorum fratri, anno Chr. 1301. Quod ipsum alieno loco, prout obiter audierat, visus est com memorare Pachymeres, parum attendens pertineret id necne ad rem de qua nunc agit, ad pacem videli cet inter Carolum regem Neapolitanum et Frideri cum sancitam anno Christi 1302, cum jam anno superiori Carolus frater regis Franciæ evocatus in Italiam a pontifice, ut Carolo Il regi Neapolis ad versus Fridericum Siciliam occupantem auxiliare tur, conciliante ipso Bonifacio matrimonium iniis set cum modo memorata Catherina, imputato in dotem imperii [P 519] Constantinopolitani titulo, ad quod Catherina jus e patre trahebat, Narrat hæc Joannes Villanius, l. 1x, c. 105. Jordani temporum illorum historici, cujus opus ms. servatur in biblio theca Vaticana, n. 1960, de hac re vérba hæc reci tat diligentissimus Odoricus Raynaldus anno Chr. 1301, n. 15: Mortua conjuge Caroli (fratris regis Francie) duxit Catharinam, cui jus imperii Constan tinopolitani debebatur. Ideo cum Venetis composuit pro Constantinopolitauo imperio recuperando, e! ve nit Romam MCCCI, et a papa Bonifacio honorifice susceptus vicarius et defensor Ecclesiæ constitui tur, etc. Satis porro verisimile est Carolum istum, simul Catherinam duxit, sumpsisse titulum impe ratoris Constantinopolitani, collatum ipsi a ponti fice coronam imperialem ei tribuente. Id saltem in nuere videntur illa continue subjuneta nostri verba Quem papa 764 coronans imperatorem sine terra, commovit illi spem Constantinopoleos recuperandæ, ex jure quod scilicet trakeret a sponsa nepte (imo G lia) Balduini. Quod hic dicatur imperator sine terra, vide explicatum in Glossario verbo tápa. Verum hæc cuncta, ut dixi, pertinent ad tempus superius pace Sicula, cujus occasione Rogerius Catelanos, qui in Sicilia militaverant, volente sua causa Fride rico in Orientem abduxit. De quo audiendus Fazel lus, 1. ix, dec. post, p. 477: Porro Sicilia tot bel lorum motibus libera in militum Catelanorum, Are gonensium et Siculorum rapinas et depradationes incidit. Quos Fridericus, ut insulam expurgarel, contra Turcas, qui Constantinopolim infestabant. auxiliares misit. P. 401. Quod hoc facile præsentes crediderint et historicus ita esse revera judicaverit, non continuo rem evidentem et indubitabilem opinor reddet apud judicii severioris viros. Mutus ille ac surdus ex utero, miro prodigio repente audiens et loquens, quid tandem affirmavit? Nempe id solum quod paulo superius positum est, se vidisse virum impera toriis ornatum insignibus, qui sese aiebat ipsum ur bis sibi tuendæ curam assumere. Nominavitne hune Joannem Batalzam? aut visæ sibi imaginis illius formam sibi conspectam asseruit fuisse similem? Nihil horum; nam Pachymeres si quid tale dixis set, non taceret. Fundamento igitur caret idoneo hæc quæ exprimitur hoc loco, tum istorum Migne siæ præsidiariorum jum Pachymer's opinatio ipsius.

circumspectis, haud temere videbimur affirmare Octobris in templo rite fuisse ordinatum. Procedit evocationem Vecci Prusa Byzantium anno Christi 1284 circa mensem Maium Juniumve contigisse, ipsum vero synodo tunc habita damnatum, ab im peratore frustra diu conato eum ad partes trahere, in custodiam arcis a sancto Gregorio nominatæ traditum, quod sub finem c. 35 docet Pachymeres. Hæc faciunt ne assentiri possim Henrico Spondano, dum Vecci damnationem, sub quam mancipatus est carceri, anno Christi 1283 tribuit. V. Perstitit quidem Veccus usque ad mortem in ea arcis San-Gregorianæ custodia, sed conditione non semper eadem. Nam initio durissime habitus est in summa inopia, sine ulla provisione neces sariorum ad victum. Ejus incommodi laxamentum aliquod quando et quomodo acceperit, indicat obi ter loco non suo Pachymeres, ad calcem modo memorati c. 35, cum ait a proficiscente in Orien tem Athanasio jam creato patriarcha, et fretum ad Helenopolim trajiciente, missum ex itinere in ar cem S. Gregorii magnum logothetam, qui Vecco centum aureos, Meliteniotæ quinquaginta donave rit, Metochita sociorum Vecci altero jam antea propter morbum in domum propriam relato. Inve stigemus, si qua possumus, istius gestæ rei tem. pus. Successit Gregorio Cyprio in Constantinopo litano patriarchatu Athanasius, nec statim ac nullo interregno medio successit. Primum igitur viden dum quandin Gregorius in sede perstiterit, tum quo inde intervallo suffectus ipsi fuerit Athana sius postremo profectionis hujus in Orientem tempus. Primum quod attinet, Gregorius in abdi catione throni scripto expressa, quæ recitatur p. 130, ait se annos sex et quod excurrit in posses sione patriarchatus perdurasse. Creatio hujus et Inauguratio, capitibus libri prioris 14 et 15 nar rata, contigit, ut illic innuitur, paulo post Josephi mortem, quam superiori capite demonstravimus sub initium Martii anno Christi 1283 evenisse. Initum porro a Gregorio patriarchatum ante me dium Aprilis, cogit aflirmare, quod historicus p. 48 memorat, feria jam tum secunda majoris heb domadæ fuisse Cyprium in plena possessione pa triarchalis 782 potestatis. Fuit enim illo anno, ut capite superiori ostendimus, Pascha die Aprilis 18; unde majoris hebdomadæ feria secunda diem Apri lis 12 insederit. Quo anteriorem inaugurationem Gregorii fateri necesse sit ex qua si sex anni pleni et aliquid præterea excurrentis temporis nn merentur, reperiemus ejus abdicationem in annum Christi 1289 post medium Aprilem conferri opor tere. Ponamus ergo licet abdicationem Cyprii et secessum ejus in monasterium Aristinæ c. 10, l. 11 marratum, mense Maio aut Junio anui modo me morati a Christo nato 1289 accidisse. Hinc duo tresve menses Auxerint in altercationibus et dis quisitionibus a nostro historico relatis a capite 11 libri ad 15, quo tandem scribitur Athanasium jam antea electum patriarcham, die 14 mensis ergo prior patriarchatus Athanasii a pridie Iduu Octobris anni æræ Christi vulgaris 1289. VI. Paulo ante memoratam Athanasii patriarchæ transmissionem freti ad Helenopolim et profectio nem in Orientem communem illi fuisse cum An dronico imperatore docet noster hoc libro n, c. 48, dum imperatorem se contulisse Nymphæum narrat, et eo itinere partes Bithyniæ transgressum ibi obi ter egisse circa Veccum et ejus socios, quæ paulo ante (nimirum c. 35, 1. t) se memorasse ait. Qui bus verbis innuit Athanasii quidem patriarchæ nomine, imperatorem Andronicum comitantis, mis sum magnum [P. 566] logothetam ad Veccum cæterum id totum esse actum instinctu et jussu imperatoris. Nec enim erat verisimile patriarcham, austerum hominem ac ferum, sponte initurum co gitationem Vecci et sociorum ejus, quos pessinie oderat homo schismati addictissimus, sublevando rum. Unum hic quamdam male cohærentis et se cum ipsa collisæ narrationis speciem habet, si quidem illo priori loco, p. 103, affirmat historicus magnum logothetam, qui ad Veccum ab Athanasio missus est, nondum fuisse protovestiarium, p. au tem 153, diserte scribit Andronicum imperatorem. iis obiter cum Vecco transactis quæ paulo ante diximus, Nymphæum pervenisse comite secum dn cto Muzalone, super antiquum honorem magui lo gothetæ nova protovestiarii dignitate decorato. Sed hæc facilem conciliationem habent, si dicatur sta tim, postquam a præscripta sibi profectione ad Veccum Muzalo rediens imperatorio comitatui se iterum adjunxit, ab Angusto in ipso itinere, prins quam Nymphæum perveniret, fuisse protovestia rium declaratus. Nihil ergo causæ est cur istud laxamentum ærumnarum Vecci non ad illud per tinere affirmemus tempus quo Andronicus ex urbe regia Nymphæum se contulit, prout 1. 11, c. 18 memoratur. Explorandum ergo nobis est quando contigerit ista profectio. Narrat capite superiori noster historicus mortem expatriarchæ Cyprii et circa ejus sepulturæ formam præscriptiones ab ipso Augusto ad funeris 783 curatores missas, quæ satis indicant non abfuisse tunc illum ab urbe; main si jam tunc peregrinaretur, non tam cito perferri ad eum nuntii mortis Cyprii potuissent, ut exiguo illo spatio, quod ab obitu ad ſunus interest, per crebros subinde inissos tam distincte caveret ne modus excederetur sepulcralium privati hominis honorum. Erat ergo Constantinopoli, Andronicus, quando mortuus et sepultus est Cyprius; et primus post istuin notabilis eventus fuerit discessus impe ratoris ejusdem ex urbe, propterea sequenti mox capite a Pachymere narratus. Cesserat patriarchio Cyprius juxta verisimiliter a nobis paulo superius statuta circa mensem Junium anni Christi 1289. Post tres aut paulo plus menses, pridie Idus Octo bris Athanasius in thronum evectus est. Novembri, Decembri, Januario insequentibus verisimiliter

dejectionem e throno et restitutionem in thronum ▲ Joannem Cosmam a Kalendis Januariis anni Chri Joannis Cosma patriarchatus infinditur, multis vi cissitudinibus varius, per quas tamen sat longo spatio duravit. Ejus qua ineuntis qua desinentis definire momenta, spatiaque totius durationis exa ete dimetiri, cum est bujus historia callere chro nologiam volenti necessarium, tum idem propter confusionem perplexe mistarum rerum historici que nostri ambiguam alicubi de his affirmationem haud sane obvium facileque explicatu fore spe randum est, lectori præsertim primum ad hæc ad vertenti et defungi, ut fere fit, obiter cupido. Hu jus ego studio ut pro mei ratione officii serviam, cuncta hic ejus generis quam brevissime et claris sime potero exponam. 1. I agenti ante omnia considerandum occurrit, quod a Pachymere scriptum exstat p. 368, Atha nasium expatriarcham, quando eum die Januarii decima nona imperator Andronicus cum episcopis el populo convenit, transegisse in illo monasterii secessu annos decem, minus novem mensibus. In eo asserto sibi egregie constat historicus; dixerat enim p. 177, Athanasium, renuntiato patriarchatu, monasterio Cosmidii [P. 570] fuisse inclusum die 16 Octobris, cum ante annos quatuor die quarta decima mensis ejusdem patriarchatus possessionem adiisset. Erat ille annus, quo Athanasius in mona sterium, Cosmidii e patriarchio migravit, Christi æræ 1293, prout in Synopsi subjicimus oculis alter autem annus, cujus Januarii 19 conventus illic idem ab Andronico Athanasius fuit, in eadem Christi æra sine dubio millesimus trecentesimus quartus numerabatur. Quia vero nonus annus pri valæ commorationis Athanasii apud monasterium Cosmidii evolutus fuerat die 16 Octobris anni præ cedentis Christi millesimi trecentesimi 788 ter tii, et si decimus a tali epocha fuisset explendus anons, perseverare idem clausus in isto loco de buisset usque ad 16 Octobris insequentis diem, a quo dies 19 Januarii novem fere solidis abest mensibus, apparet quam ad verum exacte defi nita Athanasii in Cosmidii monasterio secreta ha bitatio fuerit spatio præciso decem annorum, mi Dus novem mensibus. sti 1294 præesse patriarchali potestate Constanlı nopolitanæ Ecclesiæ cœpisse. Quia vero quando, novem annis et octodecim diebus inde vertenti bus, Andronicus imperator episcopos, clerum et populum secum ducens Athanasium adiit, nondum manifeste Cosmas abjecerat possessionem patriar chalis honoris, quem nec ipse Athanasins utcun que tunc delatum admisit, et Cosmas postea, ‘ipso fatente imperatore adhuc patriarcha verus, etiam ut talis anathemati subjecit quemcunque qui mo liretur Athanasium in throno reponere, quærendus alibi est verus et indubitatus finis patriarchatus Cosmæ. IV. Is porro non alibi reperietur quam p. 382, ubi refert Pachymeres Andronicum abscindentem nodum quem solvere nequibat, dum episcopos in synodo sine modo aut spe conventionis de abdi catione Joannis Cosma et restitutione Athanasii altercantes videt, assumptis secum iis qui Athana sio favebant, eum juris securum usu ac facto in patriarchatus possessione eonstituisse, multis epi scoporum et ipso Joanne Cosma nequidquam re elamantibus, et hoc quidem (etsi vi majori cedens Sozopolim in patriam recessit) verum se adhuc patriarcham arbitrante. Ex tunc tamen ab impe ratore ac plerisque Joannes Cosmas haberi pro pa triarcha desiit; et Athanasius functiones ejus po testatis (quo jure quave injuria, Deus scit) exer cuit. Habemus antem hanc epocham insignitam charactere chronologico, sed propter affectatam a Pachymere quamdam in verbo ambiguitatem indi gente declaratione non perfunctoria. V. Ait nimirum noster historicus, p. 383, diem, quo est ab Andronico imperatore vi et manu throno impositus Athanasius, fuisse vicesimum tertium mensis Atheniensibus Mæmacterionis di cti, cujus primus et vicesimus dies illo anno in Parasceven, 789 hoc est, modo loquendi huic au ctori usitato, in feriam hebdomadis sextam inci derit. Mæmacterionem alibi Pachymeres constan ter, ut in priori observavimus Glossario, Junium mensem vocat. Hic autem non uti eum hactenus consueta notione illud ipsum subindicat, quod III. Hæc utcunque non inutiliter in rem nostram non ȧw et absolute, sed xat' 'Aonvalous adnotata sunt, non absolvunt tamen propositam de principio et fine patriarchatus Joannis Cosmæ quæstionem, siquidem is nec inchoavit statim a recessu Athanasii in monasterium Cosmidii, nec eo momento desiit quo Andronicus Athanasium eumdem ibi convenit. Sed de initio quidem clare tradit Pachymeres p. 186, Kalendis Januarii Joan nei Cosmiam rite fuisse inauguratum patriarcham. Nec dubium ex toto contextu rerum ante ac post íbi narratarum est, quin istæ Kalendæ Januariæ fuerint proxime secuta post discessum e patriar chio Athanasii et hujus inclusionem in monaste rium Cosmidii, quam 16 die Octobris anni Christi 1293 contigisse vidimus. Maneat igitur pro certo juxta Athenienses istum de quo agit mensem fuisse Mæmacterionem asserit. Sane is esse hoc loco Ju nius non potest, quoniam, quo hæc gesta esse anno serics narrationis fateri cogit, Christi (P. 571] millesimo trecentesimo quarto, cum cyclus solis numeraretur 25, cui competit pro mensibus Fe bruarium sequentibus littera index Dominicæ D, vicesimus primus Junii dies Dominica, non autem feria sexta fuit. Nec medetur huic incommodo, postquam illud animadvertisse visus est, para phrastes Vaticanus, dum solitus semper alias Mæ macterionem Pachymeris 'loúvtov Junium inter pretari, hoc duntaxat loco 'loúktov Julium reddidit nam neque Julii mensis dies vicesimus primus aff

initium fuit prorsus hora tertia noctis Constanti- tota duratio eclipsis nopoli, ut patebit ex calculo infra scripto; et quoad hoc respondet exacte relationi Pachymeris. Illa Conclusio. Recuperatio luminis post horæ trientem asserta a Pachymere non fuit vera recuperatio luminis ra diorum solis directe lunam illuminantium, cum luna morata sit revera in umbra terræ hora 1, 42, 24, sed ob radios solis refractos rubicunda cœpit apparere, licet intra umbram esset, ut plerumque evenit in eclipsibus totalibus, juxta ea quæ demon stravi in v libro Almagesti Novi, c. 5. Eclipsis luna totalis cum mora, visa Constantino po'i anno Christi MCCCII, Januarii die 14, nocle sequenti. Altitudo poli Constantinopoli. Meridianus Constantinopolis orientalior Bouoniensi hor. Bononiæ 16 Aprilis 1667. R. V. Servus in Christo Joannes Baptista Ricciolus. [P. 576] Hactenus epistola R. P. Riccioli, cui ad notitiam perfectam deliquii lunaris a Pachymere memorati nihil addi potest nisi forte typus eclipseos ejusdem, quem a summo amico talium peritissimo meo rogatu delineatum, hic, cum bona R. P. Ric cioli venia, ne quid lector e selitis tali occasione præstari desideret, apponam. Septentrio Grad. 42 56. Or. Occ. hor. 10 37 52 Tempus æquale plenilunii post merid. Tempus apparens pleniluuii post merid. hor. 10 25 20 centrum lunæ. Meridies latitudo lune borealis CAC et summa semi diametrum, umbræ 47 43 et lunæ 16 12. apogei solaris locus anomalia solis æquata Junæ locus verus in Leone sen post signa anomalia lune coæquata nodi borealis luna lo cus medius Signa Grad. min. 1. min. 2. Solis verus locus in Aqua rio post signa centrum umbræ. et nodi australis (3 distantia lunæ a nodo australi verus igitur locus nodi ʊ australis Juna latitudo maxima argumentum latitudi nis veræ lunaris lalitudo ergo vera et bo realis lunæ in medio eclipsis, seu in mo mento plenilunij semidiameter apparens lunæ et diameter semidiameter umbra corre cla in loco transitus lunæ scrupula deficientia scrupula semimoræ in Jumbra dies hore min. 1 min. 2 digiti eclipsali 20 19 4 horarius lunæ motus a sole scrupula incidentiæ aut repletionis semidiurnum tempus Con stantinopoli initium eclipsis in boris post meridiem in horis noctis sequentis 14 initium totalis immersio nis post meridiem in horis noctis sequentis 14 medium eclipsis seu pleni Junium post meridiem in horis noctis sequentis 14 initium veræ recuperatio nis luminis post meri diem 795 in horis noctis sequentis finis eclipseas verus post meridiem in boris noctis sequentis tola mora lunæ in umbra terræ media duratio hor. BD idem. CD integra duratio her. media mora 51 12. BF idem. integra mora hor. 1 42 24. III. Primus usus hujus deliquii lunaris est certa indicatio anni, quo memoratus capite præcedenti cometa comparuit. At Pachymeres eodem anno quo post æquinoctium autumnale visus 796 come tes fuerat, mense Januario conspectam eclipsim lu næ. Scribit et numerat more Græcorum. Hi enim mundi annos, qua æra vulgo utebantur, a Septem bri mense inchoabant. Unde non est dubium quia per autumnum anni Christi 1301 nova illa crinita stella conspecta in cœlo fuerit; quin a vernis men sibus ejusdem anni ad finem Septembris prodigiosa illa, quam describit historicus extremo c. 14, exar serit cœli ariditas, prata et segetes plantasque omnis generis adurens, puteos quoque perennes el vivas uberrimoruin fontium scaturigines exsiccans. Denique quod inter hæc, hoc est circa hoc tempus, contractum historicus memorat p. 304, Michaelis despotæ cum Terteris filia a crale Serbiæ repudiata connubium, ad hunc quoque ipsum 1301 Christi annum haud dubie pertinere putandum est. Et con firmatur idem charactere chronologico, quo ante rius narrata superiori anno Christi trecentesimo supra millesimum vindicantur, refert siquidem Pa chymeres p. 302, patriarcham Joannem Cosmam se contulisse ad Andronicum imperatorem, et cum eo simul ad Palæologorum monasterium ivisse

die 25 Octobris, quæ tunc numerata fuerit feria ▲ rium ait, divinandum est. Scribit autem ille Ront zerium ex milite Templi post captam ab Æthiopi bus (hoc est Saracenis duce sultane Ægypti Melec Seraf dicto) Ptolemaidem, ditissimam et munitissi mam urbem Phoenicia (quod anno Christi 1291, die 18, vel, ut alii, 19 Maii contigisse accurate Spondanus illo anno docet ex scriptoribus illorum temporum), manu collecta sibi obnoxiorum, quæ stuosam aliquandiu per illa maria piraticam fecisse, partisque magnis opibus ducem jam classis validæ Friderico Siciliam obtinenti (Theuderichum bunc perperam vocat Pachymeres) militarem longo tem pore certi pactione stipendii [P. 578] operam na vasse, bello quod ille adversus Ecclesiam rebellis contra Carolum gerebat Apuliæ regem. Cæterumn hebdomadis tertia. Nempe anno Christi 1300 bis sextili cyclus solis 21 litteras dominicales [P. 577] habet duas, et B, quarum posterior cum in signiens 23 Octobris diem ostendat eam illo anno Dominicam fuisse, demonstrat pariter 25 ejusdeni mensis fuisse feriam tertiam. Ac quia cætera eventa tum ante tum post istam eclipsim ea fere qua gesta sunt serie in hae bistoria referantur, eo rum ferme omnium verum tempus ex hac cœlesti nota designari posset; quod facili experimento de monstrarem, si tanti esset in iis immorari diutius. Sufficiat quod in eo genere ad lectoris solatium co nati sumus capite ultimo hujus Observationum libri tertii, ubi pleraque libris septem Pachymerianæ de rebus Andronici historiæ descripta sub unum vel- hoc tandem bello nuptialibus conditionibus direm ut aspectum in annos digesta conjecimus. Est ta men ex istis eventis unum paulo intricatius impli catione casuum et ambiguis affirmationibus aucto ris, quam ut relinqui a nobis, evolvere perplexita tes chronologicas hoc loco professis, intactum debeat. Esto igitur id argumentum capitis sequen tis. Intricatæ rationes temporum circa Rontzerii ac Ca telanorum res et acta explicantur. pio, quibus Ecaterina regis Caroli filia regis Siculi fratri collocata sit, Rontzerium hærere amplius in Sicilia non valentem, quod eum Romanus pontifex dedi sibi puniendum a rege Siculo poscebat, pa clam de quo diximus iniisse cum Andronico. III. Ita ibi Pachymeres, in rebus quæ de alienis terris aut gentibus obiter memorat, suo more bat butiens. Voluit enim sine dubio illic indicare pacem factam anno Christi 1302 inter Carolum regem Neapolis et Fridericum in Sicilia dominantem, qua non Ecaterina, sed Eleonora regis Caroli filia, non fratri regis Siculi, sed ipsi Friderico desponsa con jux est, prout Fridericus ipse attestatur in instru mento conventionis istius publice per ipsum edito 1. Quæ tribus ultimis libris hujus Historia de Ronizerio, Pharenda Tzime, Mpyrigerio Tentza et quibusdam aliis Latinis ducibus, tom de militibus quibus præerant, Catelanis et Amogabaris, primum auxiliaribus infidis, deinde feris hostibus Andronici Cad Castrum Novum die 19 mensis Augusti, anno et Romanorum, referuntnr, haud satis dilucide or dinata sunt ab historico, vel sub finem longi et la boriosi operis fesso, vel ob indignationem 797 in Catelanos et duces eorum, propter atrocissimas in snam gentem injurias, nunquam fere sine indicio perturbationis ex vehementi odio eorum recordan te, ideoque imperfecte defungente distinctione et explicatione necessaria. Huic ut pro virili medea mur incommodo, in gratiam lectoris studiosi con fusam istam congeriem hic evolvere, et chronolo gica methodo suis acta ejusmodi et eventa singula alligare epochis aggredimur, initio a prima Rontze rii et Catelanorum e Sicilia in terras Orientalis ini perii evocatione ducto. II. Narrat, v, c. 12, Pachymeres imperatorem parum præsidii adversus Persarum irruptiones in Orientales imperii regiones in Romana militia re perientem, ideoque respicere coactum externa auxi lia, primum Pharendam Tzimem cum manu inili tum, quos e sibi subditis armaverat, suppetias ultro venientem grate excepisse; ac præterea offerentem se ad idem per litteras Rontzerium amplis condi tionibus invitasse, quibus ille permotas postea cum magno navali exercitu venerit Constantinopolim. Istius Andronicum inter et Rontzerium per litteras invicem scriptas initæ stipulatæque conventionis tempus non diserte notatum a nostro historico, ex causa, qua inductum ad cam tractationem Rontze Christi 1302, indictione 15, quod totum recitat Odoricus Rainaldus eo Annali, unde manifestum est ab illo jam tempore institui cœptum esse 798 tractatum inter absentes, hinc Rontzerium inde Andronicum imperatorem, de auxiliari clas-e ab illo ad hunc adducenda. Sane præsens status rerum impellere vehementer Andronicum ad admittendum oblatum auxilium debuit: eo quippe anno Michael Augustus Junior ejus filius omnes secum imperii copias ductans, tergum inhoneste Persis verterat, fugaque præcipiti se incluserat Magnesiæ, ubi et deserebatur a militibus et omnium rerum extrema laborabat inopia, cui subvenire Andronicus pater cum maxime cuperet, obstaculis ineluctabilibus pro hibebatur, prout prius narraverat ipse Pachymeres 1. Iv, c. 18, consequenter inde referens miserri mam desolationem omnium imperii regionum per illos Orientales tractus ex his secutain, præsertim post novain et luculentam cladem Romanorum duce Muzalone hetariarcha, die 27 Julii circa Bapheum prope Nicomediam a Persis duce Almane illatam, quæ tv, c. 25 describitur. Extremis ergo mensi bus an. 1302 et primis anni sequentis 1303 ſuit conventio ista commeantibus ultro citroque nuntiis conclusa: rursusque aliquot inde mensibus in clas sis apparatu impensis, tandem ea mense Septembri Constantinopolim appulit. IV. Mense inquam Septembri anni Christi 1303,

Europam lingua usus historiens crebriorem dis- eum ex fabro ferrario ad imperium evectum. Tuin tinctioremque suis scriptis mentionem inseruit eorum instituta, mores et acta fuse memorat, sedem quam Pachymeres hic noster. Cui propterea illu strando addictam dudum habens operam, fugere sal vo officio non potui, quin illigare certa ratione chronologica conarer quæ varie ille ac confuse indi cans passim de Muguliis plurima congerit; ad quod parum utique subsidii in Græcis Latinisque bistori cis reperiens, cousulere sum Arabas coactus. Ex bis Gregorius Abulpharagius, Christianus auctor accurati Chronici, nuper ex Arabico Latinitate do nati atque utroque conjunctim idiomate Londini edi ti ab Eduardo Pocockio, in hoc de re litteraria optime merito, me, quod grate fateor, juvit insigni ter. Vixit et scripsit is chronographus, prout colligi tur e variis ejus operis locis, incipiente dominari Constantinopoli domo Palæologa, sub primis ejus nominis imperatoribus Michaele et Andronico senio re, quorum acta duorum Pachymerianæ hujus hi. storiæ voluminum argumentum sunt: scripsit autem et ad rerum vere' gestarum exactam in dicationem et ad temporum ordinationem, quantum ex collatione cum optímis quibusque explorare po tui, fidelissime. Quare accuratione quam præstat in iis quæ possunt alieno testimonio coargui, di gnus videtur cui fides secure habeatur in his quæ affirmat solus. etiam novi hujus imperii indicans, Portas Caspias, qui locus in Mediæ ac Parthiæ confiniis situs est. III. Pergit Abulpharagius, referens anno llegira 600 captam a Latinis Constantinopolim. Est annus Hegiræ 600 in æra Christi 1203, sed a die duntaxat decima mensis Septembris Juliani, quam in diem neomenia Muharram primi Arabum mensis incidit. Cum autem nos demonstraverimus tomo superiore occupatam a Latinis Constantinopolim fuisse die 12 Aprilis apni Christi 1203, eam epocham retro trahere aliquot mensibus cogimur, et ad quadri mestre ultimum anni Hegiræ 599 conferre, ut magnæ illæ conversiones duæ, imperii a Præste jannensibus ad Mugulios translati et redactæ in Latinorum potestatem metropolis imperii Græco rum, in unum eumdemque æræ Arabica, quam Hegiræ vocant, annum undesexcentesimum con venerint. Anno inde 606 Hegiræ, qui iniit 6 Julii anni Chr. 1209, Gingizchanes imperio suo subjun xit regiones Caracathaiæ, quæ videntur Tartarorum Sinensi regno confinium. Anno Heg. 610, cujus est initium a Maii 23 anni Christi 1213, Gingizcha nes bello indicto sultani Mohamedi, in ultionem injustæ necis quorumdam mercatorum, urbem maximam Otraram post quinque mensium obsidio nem vi cepit cum infinita hominum cæde, ut et anno 617, cujus Kalendæ in 8 Martii incidunt, Bocharam et Samarkandam urbes longe amplis simas, quarum huic præsidio fuisse imposita a sultane Mohamede centum viginti equitum millia tradit Abulpharagins. Sed his prælio cruentissimo profligatis dedita 806 et direpta Samarkanda est, triginta hominum millibus occisis, totidem in ser vitutem abductis. 11. Hic igitur sui Chronici in Arabico quidem con textu p. 427, in Latina vero interpretatione p. 280, ait anno Hegiræ 599, cujus initium fuit dies 20 Septembris in anno æræ nostræ Christi vulgaris 1202, cœpisse imperium Mogulensium, desiisse au tem imperium Præstejannis sive presbyteri Joannis. Joannes erat commune nomen principum latissime quondam dominantium 805 super Scythas Asiaticos, ad montem Imaum, adeo ut quidam scribant duos et septuaginta reges ipsis aliquando fuisse vecti gales. Christianam autem religionem, sed juxta Nestorii heresim, colebant, crucemque in bellis præ se duplicem ferebant, alteram auream, alteram gemmeam. Huic imperio qui ultimus præfuit, ut docet Abulpharagius, præter commune Joannis no men proprie Ung Chan vocatus, cum quemdam Tamuiinum nomine, quo fuerat usus diu, in bellis præsertim, strenuo et felicissimo ministro, calumniis æmulorum invisum sibi factum comprehendere aggrederetur, ab eo fortissime repugnante victus ipse occisusque est. Quo tempore quidam inter Mo gulenses magnæ auctoritatis, apparuisse sibi Deum affirmans, et declarasse electum a se Tamuiinum in quem orbis terrarum imperium atque in ejus posteros transferre decrevisset, universam illi con ciliavit Muguliorum gentem; cujus consensu creatus imperator, a Deo ipso, ut ille quem dixi fanaticus aiebat, impositum [P. 584] ipsi accepit Gingizcha nis nomen. Hactenus Abulpharagius, cui satis con sentanee noster Pachymeres priori tomo c. 4, 1. v, legislatorem Tocharorum, qui se ipsi Mugulios no minant, nomen habuisse Tzinciscanis asserit, addens IV. Anno Ileg. 618, ineunte a Februarii 25 anni Christi 1221, Balkam Talakanum et Albamiyanum, reliquas e Chorazani ditione civitates opulentis simas et munitissimas, expugnavit Gingizchanes, et ad Sendiam amnem acie Jalalodinum vicit, hujus tamen admirans prædicansque fortitudinem, quod cum illum vivum ad se perduci jussisset, is e strage circa se suorum intelligens quare sibi hostes par cerent, eques fluvium tranavit, et ex eo medio natans conversus sagittam est ejaculatus in. Mogulenses. Contigisse hoc ait Abulpharagius mense Raiebo, qui in anno Arabico mensis septi mus est, ex hoc miro successu fortitudinis Jala lodini natum asserens proverbium Arabicum, quon dici solet vive ad Raiebum, et videbis mira. Ex occasione hic ponam experinientum consensionis Abulpharagii cum nostris ebronographis a me cum voluptate observatum. Alt hoc eodem anno Heg. 618 sultanem Ægypti Damiatam de Francis recu perasse die Mercurii, Raiebi 19, postquam in ea substitissent Franci annum integrum et undecim menses. Vix alius eventus est cujus plures et certiores e nostris spectatæ fidei scriptoribus ba

beamus auctores. Joannes de Vitriaco, Sanutus, talis Asiæ, nomine Chatai significarunt. Docet enim S. Antoninus, Nauclerus, Blondus, Æmilius et alii summa concordia memorant anno Christi 1219, Nonis Novembris, post menses octodecim obsidionis captam fuisse Damiatam ab exercitu cruce signa torom; eamdem autem sultani redditam anno 1221, die natali B. Virginis Mariæ octavo Septem bris. Vides quam exacte tempus detentæ a Latinis Damiatæ definiat Abulpharagius anno uno et unde cim mensibus. Nunc inquirendum an pari ſide f. riam quartam et 19 mensis Raiebi diem isti restitutioni assignet. Hic 618 Hegiræ annus Muharrami primi sui mensis Kalendas, ut dixi, habuit eodem die anni Juliani æræ Christi 1221 qui vicesimus quin tus Februarii numeratus est. Hinc patet Kalendas Raiebi, septimi, ut monuimus, Arabum [P. 585] mensis, in diem Augusti vicesimum primum illo anno incidisse. Ex die Aug. 21 si novemdecim dies numeres, pervenies ad octavum Septembris. De que si velis scire quota feria fuerit, quære quotus isto anno numeratus fuerit cyclus solis. Fuit annus Christi 1221 periodi Julianæ 5934. Divisus hic nu merus per 28 reliquos facit 26, qui fuit cyclus solis hujus anni. Cyclo autem solis 26 competit littera Dominicalis C, quæ cum in Juliano Kalen dario respondeat diei quintæ Septembris, ostendit iilam eo anno fuisse primam feriam, ac conse quenter diem octavam ejusdem) mensis diem Mer curii, ut Abulpharagius notat, sive feriam quartam, necessario esse debuisse. V. Anno Hegira 624, cujus Muharram incepit a die 22 Decembris anni Christi 1226, mortuus est Gingizchanes primus imperator Mogulensium die 4 mensis Ramadani, noni ordine in 807 annə Arabico. Incidit ea mors in autumnum anni Christi 1227. Addit Abulpharagius imperasse illum circiter viginti quinque annis; quod verum est, cum, ut vidimus, imperare cœperit anno Christi 1202, Hegiræ 599. Anno inde Hegiræ 626, cujus Muhar ram incepit a die 50 Novembris anni Christi 1228, congregatis comitiis universæ gentis Mugulicæ ex testamento Gingizchanis crealus est imperator Ogtaï tertius ejus filius, qui præ modestia per dies quadraginta recusans, quod suos patruos aut fra hic Abulpharagius Altun Chan ea tempestate Cathaiæ regein in urbe sua primaria Nam Cinc, sive ut vulgo alii scribunt, Namquin, exspectasse successum irruptionis hujus Tartaricæ, misso ad arcendos finibus Mogulenses centum millium fortis simorum militum exercitu. Sed has copias a Kaane, numerosissimas per se ductante Mogu!en sium legiones, cruentissimo fuisse prælio deletas, alia longe sperans, inopinatissime Altun Chan audivit, inde adeo consternatus ut filios et uxores in suo secum palatio incenJerit, ne vivus in M› gulensium manus veniret; qui paulo post venientes et Namquinum et cæteras maximas Cathaiæ urbes sibi subjecerunt. Notissimum porro est Namqui num nomen esse alterius urbis regiæ imperii Sina rum, quam tum fuisse captam a Tartaris videri incredibile non debet, cum hac nostra ætate similem irruptionem Tartaricam in Sinense regnum contigisse certissimis nuntiis cognoverimus; qua eliam hæc eadem Namquinensis civitas capta et vastata fuisse dissertissime traditur, itemque altera Pequinum, ubi deprehensus Sinensium rex non minus tragico quam tune Altun Chan exitu desperationem ostendit. Nam ne victoribus ludibrio esset, nubili prius filia obtruncata, sese ipse ex arbore suspendit, anno Christi 1644, ut legitur in historia Martini Martinii nostri testis pene oculati hac de re edita, quæ et eadem ex ejus ore et P. Michaelis Boymi item nostri, hic Romæ dum visa referrent audivimus. Sed et Cathaiam non aliud esse quam Sinam, missus Goa an. Christi 1603, 16 Januarii Benedictus Goez noster ad hoc ipsum explorandum,trienni peregrinatione clarissime 808 deprehendit, in urbem Sinensis regni Suceum sub finem anni Christi 1605 perveniens. Denique id ipsum diserte Abulpharagius alibi testatur, nempe p. 351 hujus ipsius sui Chronici. VI. Hic cætera breviter secundi Mogulensium imperatoris acta [P. 586] reddemus, eo libentius quod quæ horum proxime occurrunt, illustrand:e huic nostræ Pachymerianæ Historiæ non parum accom modata deprehenduntur. Reversum e Sinensi ex peditione Kaanem Abulpharagius memorat Batu tres natu majores præferendos sibi diceret, tandem sive Batuo, Tusbi fratris sui natu maximi nuper consensu vicus, ab Utacino patruo et logtai fratre majore collocari se in throno passus cognomen ab iisdem impositum Kaan accepit. Anno Hegiræ 627, cujus Kalendæ Muharrami occupant diem vicesi mum Novembris Juliani anno æræ Christi 1229, expeditionem suscepit novus imperator Mogulen sium Kaan in regem Cathaiæ. Gathaia porro quid fuerit, qui ex hoc discere auctore idoneo malet quam e nugacibus fabellis institorum illudentium credulitati vulgi, non dubitabit amplius quin Si nense regnum, hodie in Europa notissimum navi gationibus Lusitanorum, id ipsum revera sit cum eo quod Aiton Armenus, Paulus Venetus, et si qui ali scriptores rerum interioris et maxime Orien mortui filio, numerosas et validas dedisse copias, cum mandato expeditionem suscipiendi in tractus septentrionales et subjugandi Selavoniam, Alaniam, Russiam, Bulgariam. Hisce obtemperans mandatis Batmus ingentes mortalium strages edidit: nam, ot ibi ait Abulpharagius, cum Kaan proficiscentibus ad hoc bellum militibus edixisset ut hominum quos quisque occideret aurem dexteram, ad indicium numeri, recisam e cadavere secum auferret, qui ferali huic censui habendo præfecti erant, ducenta septuaginta hominum millia totidem exhibitarum dextrarum auricularum argumento compererunt néci tradita fuisse. Addit Arabs chronologus, re bene in Sclavonia gesta, decrevisse Batuum adoriri

Constantinopolim, et eo animo in Bulgariam movis- vi ceperunt. Anno Heg. 640, Christi 1242, a Ka se. Sed illic habuisse obvios Francorum reges, hoc est duces Latinorum qui tunc Constantinopolim tenebant, qui frequentibus præliis victos Mogulen ses terga dare coegerunt (verba sunt Abulpharagii) adeo ut ab his incursionibus reversi Mogulenses hand iterum ad hunc usque diem Græcorum Fran corumve regiones aggressi fuerint. Tali narratione multorum annorum bella et incursiones in varias imperii Romani Orientalis partes, diverso successu a Mogolensibus tentatas, innui satis apparet; unde mon vana conjectura sit hunc circumminantem Ro manis provinciis Tocharicum tumultum, ab anno circiter Hegiræ 628 ad 638, hoc est ab anno Christi 1230 ad 1240, inquietasse, partim Nicææ domi nantes Græcis Lascarim, aut Batatzain, partim imperantem Constantinopoli Balduinum ejus nomi nis secundum. Fortius porro ac felicius restitisse Tocharis Latinos quam Græcos eo bello, quod før te parum candide Pachymeres dissimulavit, diserte hic affirmat Abulpharagius. Ex quo etiam disci mus debuisse Græcos fortitudini Latinorum, victo riis in Bulgaria de Mogulensibus relatis probatæ, recessum Tocharorum ab ipsorum finibus; a qui bus bello tentandis nisi terrore Latinorum cohibiti temperassent, quantum profecturi forent, conster natio Græcorum ad solam mentionem belli Tocha rici sæpe ac fuse a Pachymere memorata satis augurandum præbet. Huc enim sine dubio perti nent quæ ille vol. I, p. 133, narrat de terrore imperatorum Nicæensium, quoties rumor Tocha rorum increbuerat; tum quæ p. 149 refert de con sternatione Panica Nicææ urbis ad ortum ex vano murmur irruptionis 809 horum. Videntur autem repulsi metu a Romanis tunc provinciis Mogulen ses incubuisse in Persidem; ubi navasse ipsos ope ram, Calypha illic dominante victo et oppresso, narrat ibidem fuse Pachymeres p. 153, adjungens bos in Perside belligerantes Tocharos vulgo Atarios vocatos. Quod nomen forte haud temere suspice tur quispiam e nomine ducis ipsorum: detortum, ut qui se ipsi Batuarios a Batuo dicerent, quod hujus auspiciis militabant, populari corruptione vexa larum ab ipsis linguæ diversæ gentium Atarii nominarentur. VII. Interim quæ alii Mogulensium duces alibi agerent exsequens Abulpharagius, tradit anno He giræ 633, cujus est initium a die 16 Septemb. anni Christi 1235, captam fuisse a Mogulensibus Car malisam urbem maximam in regione Arbelæ, et anno sequenti ipsam Arbelam post quadraginta dierum obsidionem, magna pecunia taxatam. Anno Hegiræ 635, Christi 1237, ab Augusti mensis die 24, Mogulenses in Bagdadi fines procurrentes pri mum acie victi sunt, sed postea cum novis copiis redeuntes, ad focum Canekinium vocatum, Bagda densium exercitum cruento prælio profligarunt. Anno 639 Hegiræ, Christi 1241, a die 12 Julii, Mogulenses duce Jarmaguno urbem Arzen Rumam lendis Julii, Mogulenses sultanem Giatlodinum acie vicerunt, ejus urbes Sivasam et Cæsaream et Azenganum ceperunt, et his malis (P. 587] fracto sul tani tributum imposuerunt. Anno legiræ 643, Christi 1245, a Maii 29, Kaan secundus imperator Mogulensium vivere desiit, designato prius suc cessore et accersito ad hoc, dum adhuc viveret, Cayuco suo filio; qui in itinere nuntion accepit de patris morte. Mater Cayuci, dicta Turacina, quæ Chatun, hoc est domina sive uxor primaria, Kaanis fuerat, imperium administravit, donec comitia gen tis universæ convenirent. Anno Heg. 644, Christi 1246, a Maii 19, celebratus est magnus conventus principum et ducum Mogulensium tempore verno, ait Abulpharagius, hoc est, ut opinor, mense Aprili anni Christi 1247, adhuc currente 644 Hegiræ. His comitiis Cayucus filiorum Kaanis natu maximus, non sola ætatis prærogativa aut patris judicio, sed et præstantium virtutum ac dotium merito prælatus Cubano et Siramuno minoribus fratribus, impera tor declaratur; titulusque ipsi additus est Cayuc Chanis. Hic duos præcipuos ministros Christianos habuit, quorum altéri Kadako, alteri Ginkai nomen fuit; quorum favore episcopi et monachi a Cayuc Chane matre ipsius universaque regia familia im pense honorabantur. Unde contigit adeo illic cre scere Christianam religionem, quantum his verbis Abulpharagius ostendit, Factumque est, inquiens, imperium Christianum, et magni habitæ sunt gentes quæ huic religioni nomen dederunt, e Francis, Rus sis, Syris et Armenis. Ac eo redacti sunt tam melio ris notæ quam e plebe Mogulenses aliique iis 810 permisti, ut intér salutandum dicerent Barechmor, quod verbum est compositum Syriacum, sonans Bene dic, Domine. Ad hujus ego Mogulensis imperatoris Cayuc-Chanis tempora referendum puto quod Pa. chymeres narrat, tomo priore c. 3 et 4, 1. v, Noga uno e ducibus exercitus quem a Kaane se cundo imperatore Mogulensium missum diximus in septentrionales tractus ad eos subjugandos, præpo sito cunctis Batuo fratris sui filio, a quibus Sclavo niam et Russiam fuisse occupatas superius n. 6 hu jus capitis ex Abulpharagio indicavimus. Sed impro spere a Mogulensibus tentato Constantinopolitano imperio propter acres in ipsos impetus victorias que Latinorum Byzantii dominantium, Batuus non ab iis solum, sed a Græcis lacessendis abstinens, cum præcipua parte copiarum videtur in Persidem primum, deinde ad suos in Orientis interiora re cessisse, proxime ad Cayuc-Chanis sui propinqui co mitatum, relicto in Sclavonia et Russia, qui parta illic tueretur, Noga. Hic autem, ut refert Pachyme res, cum, auctis ex indigenarum juventute in suos mores traducta copiis, satis se instructum putaret ad defendendas suis auspiciis uberes eas fertilesque re giones, ex præfecto se principem supremum decla ravit, obedientia deinceps Mogulensibus imperato ribus negata. Quam contumaciam diu impune tulit, de

aut negligentibus eam rem illis, aut non sufficientes in solo solemnibus cæremoniis collocatus est. In rebelli domando copias contra Nogam mittentibus; unde illum in principatu perfidia quæsito corrobo rari contigerit florereque potentia; qua motus Mi chael Palæologus recuperata Constantinopoli totum Orientale imperium obtinens, ejus amicitiam et anitatem ultro ambierit, data Noge in uxorem propria filia Euphrosyne, pront fuse narrat noster c. 4, 1. v partis prioris, ubi possessione diuturna et crebra prosperitate successuum, partim in eluden dis arte ac dolo, partim in vi repellendis conatibus dominorum veterum fugitivum repetentium, sen sim fuisse confirmatam Nogæ dynastiam Pachyme res insinuat. Unde non incongrue suspicari licet, ab anno maxime Christi 1250, quo Batuns, ut mox dicemus, negotiis majoribus reipublicæ Mogulice a cura septentrionalis limitis avocatus in longum tem pus est, cœpisse Nogam res illic suas agere; perse verasseque crescendo semper, quousque duodecim post annis, anno scilicet Christi circiter 1262, eurn talem imperator Michael judicaverit cujus affinitas intima, qua tunc eum sibi generum faciens admo vit, et honori et præsidio rebus suis futura vide retur. cepit is annus Arabicus a die 26 Marui Juliani in anno Christi 1251. Unde intelligimus auspicia im perii Munkakai Kaanis, diei nono Rabiæ prioris, ut diserte asserit Abulpharagius, affixa, exacte pro cedere a Kalendis Junii Juliani anno Christi me morato 1251. Videtur hic Munkakaus Kaan altquid, quod observare mostra interest, primus innovasse in regimine imperii. Ascivit enim sibi veluti colle gas e suis fratribus septem duos natu maximos Kobla eɩ Hulacu; quorum priorem in ultimos Orien tis fines, Cathaiam videlicet et Sinenses provin cias misit tuendo illic Mogulensis imperii limiti, alte rum Hulacu moderandis Occiduis tractibus imperii ejusdem, hoc est regionibus Persidis, Babyloniæ et aliis Romano imperio confinibus, præfecit su prema potestate, quam multis annis illic exercuit; unde a Pachymere vol. I, p. 174, Xakzoū Chalau (nam ita Hulacu vocabulum deformat) boxu Toxá pwv princeps Tocharorum absolute dicitur; et apud Abulpharagium, p. 337, consiliarii Caliphæ Bagdadi, de modo resistendi copiis ingentibus quas Hulacu ductabat deliberantes, cum regem præpotentem vo cant. Videtur ad id consilium partiendi cum fratri bus imperii Munkakaus Kaan descendisse, do ctus experientia quam esset difficile tot tamque late patentes provincias unum regere. Anno quippe se cundo sui imperii, llegiræ 650, cujus Kalenda Muharrami processerunt a die 14 Martii Juliani la anno Christi 1252, is vix salvus effugerat conjura tionem adversum se validam principuin suæ gentis, post quam oppressam statim refert Abulpharagius destinatos ab eo Koblam fratrum 812 maximum in partes Cathaiæ et Hulacu secundum ab hoc, in Occiduum Mogulensis imperii limitem. IX. Anno Hegiræ 651, cujus primus dies in annɔ Juliano æræ Christi 1253 est tertios mensis Martii, capessivit Hulacu sive Chalau commissam sibi an no superiore præfecturam provinciarum Occiduarum Mogulensis imperii, ad quas profectus est ducens exercitum pumerosissimum atque lectissimum: nam e singulis decadibus militum duos elegit. Suppedi tavit etiam ei Munkakaus Kaan ingentem appara tum armorum et machinarum cum fabris earum. [P. 588] VII. Anno Hegirae 647, cujus primus dies fuit sextus decimus Aprilis Juliani anno Christi 1249, mortua primum Turacina matre dilectissima Cayuc Chanis, ipse præ dolore locum mutans in itinere versus partes Orientales fato functus est, nono die Rabiæ prioris, tertii mensis in anno Arabico, hoc est die quinquagesimo septimo a Kalendis Muharrami, quæ nota numeri diem Junii unde cimum designat. Turbatis co inopinato casu Mo gulensium 811 rebus, tota cura imperii að Ba tuum e stirpe Gingizchanis natu maximum devo luta est. Is per interregnum regimine in manus sum. pto dabat operam congregandis de more gentis comi tiis; quæ res ob distantiam locorum, principumque occupationes in provinciis, longiores nunc solito mo ras habuit. In hunc eumdem annum recte ac consen. tanee nostratibus chronologis confert Abulpharagius priorem in Syriam et Ægyptum expeditionem san cti Ludovici, quem sono vocis fama jactata in lit teras Arabicas conjecto Redefrans appellat. Ab hoc refert captam Damiatam; tum cætera de illo eadem Duxit quoque secum Hulacu filium suum natu plane parique ordine ac nostri exsequitur historici. Quæ obiter, ad specimen veracitatis hujus Chrouici, tanti fuit indicasse. Anno debine Hegiræ 648, cujus Kalendæ Muharrami a die Aprilis quinta „procedunt in anno æræ vulgaris Christianæ 1250, evoluto jam biennio a morte Cayuc-Chanis, cernens Batuns frustra se hactenus laborasse in accersen Jis e longinquo cogendisque in legitima comitia Mogulensium principibus, de consilio præsentium, el assensu absentium per missos et litteras decla rato, Munkakaum e Gingizchanis stirpe magnis dotibus insignem rite imperatorem declaravit, adjuncto ei Kaanis titulo. Neque hic tamen prius quain verno tempore anni sequentis, llegiræ 649, [P. 589] maximum (Abakam, inquit Abulpharagius est is sine dubio quem Pachymeres Apagam vocal) et primariam uxorem Christianam Dukusum nomine. Quæ cuncta juvat memorare, quoniam iis quæ de Chalau Pachymeres tradit fidem astruunt. Annis Heg. 653 et 654 recenset Abulpbaragius quædam acta Hulacu satis conspicua, sed parum ad nos per tinentia. Unde ad annum Heg. 655 promovemus gradum: in eo quippe nimis etiam multa ad nos spectantia Abulpharagius meniorat. Incepit is an nus Arabicus a die 19 Januarii anni Chr. 1257, unde totus fere cum hoc commensuratur. Eo scribit Abulpharagius, p. 334 et deinceps, ægrotasse Theo dorum imperatorem Græcorum in urbe Nicia; inte

rimque vexasse patricium quemdam e suo comitatu ▲ scere magis cœperit, superius tamen inolevisse Michaelem cognomento Palæologum, quod e quibus- non negamus: imo id historiæ series indicat, a dam vaticiniis quæ ferebantur suspectaret regnalu rum; jussisse illum in territorii Thessalonicensis castro quodam comprehendi, ducique in carcerem quodam Gadino, qui tamen ei prædixerit imperium, exsequendo nihilominus jussum imperatoris Theodo ri. Hunc addit adducti ad se Michaelis misericordia motum eum liberasse, et tutorem parvo, quem relin quebat, filio Calo-Joanni vocato præfecisse. Ac paulo sost mortuum in monasterio Magnesiæ fuisse sepul tum. Addit Muzalonis cædem, Michaelis Palæologi promotionem ad imperium, circumscriptionem pueri Calo-Joannis, ejectionem Arsenii patriarchæ in exsilium jussu Michaelis, quod is ipsum de pupilli oppressione reprehendisset; denique accumulat su per omnia recuperationem urbis Constantinopolitance et ejectionem ex ea Latinorum, modum rei gestæ referens, in quo, ut et superius memoratis, quæ dam non adeo magni momenti discrepantiæ a Pa cbymeriana narratione facile cum deprehendi tum corrigi poterunt ex collatione cum 1. 1 partis prio ris hujus nostræ historiæ. Unum necessario hic emendamus, quod ait spatium temporis, quo urbs. Constantinopolis tunc Græcis reddita permansit in potestate Latinorum, fnisse annorum circiter quin quaginta trium. Verius quippe Georgius Acropoli ta, quen descripsimus et recte numerasse demon stravimus priorum Observationum 1. 111, c. 4, n. detentam a Latinis Constantinopolim per annos oc supra quinquaginta affirmavit, 813 cum ab iis expugnata fuerit anno Christi 1203, die 12 Aprilis, et Græcis reddita anno Christi 1261, die 25 mensis Julii. Fraudi nimirum Abulpharagio fuit, quod hæc cuneta, prout simul audierat, uno fasce in annum sùi Chronici unicum congessit; quæ si distinxisset, perducturus fuerat ad annum Hegiræ 659, cujus Kalendæ Muharrami cum inierint a die sexta De cembris anni Christi 1260, majori sui parte annus ille Arabicus cum Juliano in æra nostra vulgari 1261 concurrit. conversa statim, inquam, post, nempe anno Hegiræ 650, cujus fuit initium dies Januarii octavus in anno Christi modo memorato 1258, Hulacu mense ipso anni primo Muharramo oppugnavit expugnavitque vi summa urbem longe maximam Bagdadum, olim Babylonem dictam, metropolim regni Cali phæ. Quo in ordinem redacto, ditioneque ejus in fini imperii Mogulici provinciam timum dynastam, Mauselæ [P. 590 ] do minum, minis territum, sibi tributarium fecit et Astraphum dynastam, arcis munitissimæ fiducia jugum subire detrectantem, in ipsa illa sua urbe Mihapharekino, licet inexpugnabili, fame doman dum obsideri jussit a suis. Duravit obsidio plus biennio. Tandem anno Hegiræ 658 Astraphus ple risque suorum fame absumptis dedens sese ad Hulacu perducitur, et jussu ejus interficitur. Eo dem autem anno Hegiræ 658, qui cum inceperit a 18 Decembris anni Christi 1259 usque in Decem brem anni Christi 1260 excurrit, Hulaen ponte Euphrati imposito trajecit in Syriam, ducens se cum formidabiles copias millium quadringento rum, quibus Damascum obiter cepit, Halebum post dierum paucorum oppugnationem cum cæde innu merabilium illic repertorum expugnavit. Al Naser Halebi dominus cum uxoribus et liberis jam ante profugus, captus deinde et occisus est. Sub hæc a recedente e Syria Hulacu relictus ab eo illic qui provinciæ præesset Celboga cum decem millibus equitum, prælio victus et interfectus est a Kutuzo 814 Turcomanno præfecto Ægypti. Eodem anno Munkakaus Kaan supremus imperator Mogulensium prælio adversum regem Sinarum rebellantem com misso sagitta ictus occubuit. De hujus successione inter duos ejus fratres per annos inde octodecim cedere succumbente denique et certatum est, coacto Arigbuga natu minore, et Kublaï præter ætatis prærogativam præstantibus quoque com mendato dotibus, armis etiam prævalente. Quo civili tam longi temporis dissidio tanto videlicet certius confirmatus est Hulacu in absoluto tra etuum Occiduorum, quibus præerat, imperio. X. Ignoscamus autem, censeo, Abulpharagio culpam istam qualemcunque confusorum in unum annorum quatuor, quam excusat in homine Arabe peregre degente vix evitabilis ignorantia rerum Græcarum haud per se magnopere insignium et locis a commercio abruptis transactarum, cum præsertim eodem tempore mentes ad se omnium per interiorem Asiam raperent prodigiosi Mogu lensis imperii sub auspiciis Hulacu sive Chalau progressus', nec iis spatium alia longe minora distinctius observandi relinquerent. Nam statim post annum illum llegiræ 655, quo ægrolasse Theodorum Græcorum imperatorem tradit Abul pharagius, non male ad nostram chronologiam tomo priori c. ultimo 1. Observationum expan sam etsi enim illic nos anno Christi 1258, re spondente anno Hegira 656, primam morbi Theo dori mentionem posuerimus, quod tunc ingrave XI. Ergo is ut amissam clade Cetbugæ Syriam recuperaret, anno Wegiræ 659, qui cœpit a die 6 Decembris anni Chriști 1260, et consequenter excessit in partem maximam anni Christi 1261, ingentem suorum exercitum eo misit duce quodam Gugalcio, qui cuncta primo adventu facile subegit Halebum usque, plurimis passim obsistentium oc cisis. Sed cum præpropere ad suos revertisset, supervenientes Ægyptiorum magnæ copi.e Mogu lensibus denuo Syriam eripuerunt. Interest nostra hic observare cujus auspiciis bæc tam felix \ Ægyptiorum expeditio sit suscepta: de hoc enim non perfunctorie agit noster Pachymeres, 1. 10, c. 3, 4 et 5 tomi prioris, res exsequens a Michneie Palacologo gestas statim a solemni sua coronatione,

Syria Latinos Christianos ait, is sine dubio fuit quem patrio vocabulo Baibars dictum, domini cui servierat nomine Bundokdarem nuncupatum Abul pharagius docet. quam accepit ministerio patriarchæ Arsenii, prout manos nato factum Æthiopum sultanem expulisse narratur ibidem c. 2; demonstramus autem, l. 111 Observationum nostrarum ad eum tomum c. 4 et 10, eam coronationem, celebratam fuisse anno Christi 1261, hoc est illo ipso in quo nunc versatur Abulpharagius, eum numerans Hegiræ 659. Scribit XII. Referamus nos jam ad res intermissas Hu igitur loco modo indicato Pachymeres sollicitum lacu sive Chalau et subjectorum ipsi Mogulensium Michaelem de sibi stabiliendo recens parto imperio, cum deinceps narratis a Pachymere utiliter com quos maxime potentes circa se principes videbat, parandas. Tradit Abulpharagius eodem hoc modo sibi conciliare studuisse. Ac facile videntem emi- indicato anno Hegiræ 659, cujus fuit initium dies nere tunc opibus inter finitimos dynastas Chalau sextus Decembris anni Christi 1260, missum) in principem Tocharorum, hoc est Hulacu, cujus cre- Syriam ab Hulacu Mogulensium exercitum, duce bro meminit Abulpharagius, et sultanem Ethiopum, Samdagu Christianis favente, obsidione cinxisse utriusque gratiam ambire officiis legationibusque Mauselam urbem incluso in ea Al Saleho Syriæ affectasse. Ea occasione de sultane Æthiopum me- principe, et copiis e Syria obsessis suppetias ve morat, fuisse illum genere Comanum, quæ regio nientibus per longe illis occurrentes Mogulenses est prope Pontum Euxinum; hinc olim venditum circumventis et occidione deletis Mauselam cepisse, in servitutem Ægyptio domino, sua illic industria plurimis in ea repertis occisis, aliis servitum ab serviles catenas in regium diadema commutasse. ductis, ipso principe Al Saleho ad Hulacu per Eumdem addit in primis prudentem habitum; et tracto hujusque jussu interfecto. Ilæ tantæ Cha quod in Ægypto natos parum habiles bellicis labo- lau victoriæ moverunt Michaelem Palæologum Au ribus videret, emisse pueros magno numero e gustum ad omni ope satagendum in paranda sibi Scythia et aliis regionibus trans Pontum, quibus benevolentia tam potentis et pene finitimi prin apud se nutritis fortibus deinde militibus ute- cipis. Igitur, quod narrat Pachymeres 1. m, batur, permittente id commercium, magno rei c. 3 partis prioris, legatos ad eum misit, qui Christianæ detrimento, imperatore Michaele: ipsum a se salutarent et ejus amicitiam poscerent, hinc enim auctum opibus Ægypti sultanem Latinos oblata in sponsam propria filia Maria. Indicat Pa Palæstinam occupantes illinc expulisse. Hæc Pa- chymeres venisse a Chalau ad Michaelem mutuam chymeres; quæ multum illustrantur compara- legationem, qua is significaret placere sibi condi tione cum iis quæ Abulpharagins hoc loco scribit. tionem oblatam. Idem vero distinctius expressum Ait enim, postquam Kutuzus Turcomannus Ægypti in Abulpharagii Chronico legitur, p. 355, ubi nar dominus 815 Cetbugam Mogulensium in Syria præ rata 816 Hulacu morte, de qua mox dicetur, fectum acie victum occidisset,quod ait contigisse die scribit eum jam antea misisse legatos Constan 27 meusis Ramadani [P. 591 ] anno llegirae 658, tinopolim, qui filiam illic imperantis in uxorem hoc est die 3 Septembris anni Christi 1260, satis sibi poscerent. Has mutuas Michaelis et Hulacu gnarum illum haud quieturos Mogulenses ab ultione legationes obitas apparet ab anno 661 Heg. cladis istius reposcenda, properasse in Ægyptum, ad 663, quorum annorum prior incipit a die 15 ut copias illic pararet, quibus ipsis obsisteret: sed Novembris anni Christi 1262, posterior a 24 aut eo itinere prope Gazam progressum a quodam 25 Octobris anni Christi 1264. Perspecta porro Baibars vocato fuisse interfectum. Addit hune Michael Hulacu voluntate, filiam suam Mariam Baibars, conciliatis et adjunctis sibi copiis quæ apparatu magnifico deducendam ad eum strenue Kutuzo militaverant, cum iis ingressum Ægyptum curavit per archimandritam monasterii Pantocra eam occupasse. Tradit ibidem istum Baibars ser- toris nomine Principem, ex illustri familia Pelo-` vum antea fuisse magni cujusdam in Ægypto ducis, ponnesiensium dynastarum, quem ait loco proxi cui Bundokdar nomen fuerat; unde initio Bun- ine laudato Pachymeres in eo itinere nuntium dokdar minorem nominatum. At postquam sultan accepisse mortis Chalau, nec tamen re infecta re Egypti factus est, cognominatum a suis fuisse diisse, sed perduxisse sponsam illi destinatam ad Rucnodinum Al Malec Al Dhaher. Eum tamen per- filium ejus et successorem Apagam, qui eam sibi git in sequentibus Abulpharagius vocare Bundok- junxerit uxorem. Hæc eadem distinctius etiam darem, successus ejus maximos recensens contra exprimit Abulpharagius, memorans legatos impe² Christianos Latinos Antiochiam et Syriæ maritima ratoris Constantinopolitani, qui hujus filiam Hu obtinentes, quos illinc expulit, ut etiam deplorat lacu desponsam comitarentur, ubi Cæsaream per Pachymeres tomo 1, 1. 111 c. 5, culpam earum venissent, accepisse nuntios de Hulacu obitu, nec cladium ex parte imputans imprudenti avaritiæ lainen ideo retrocedendi consilium inivisse, sed Michaelis Palæologi, qui propter quæstum modicum puellam perduxisse ad Abakam in patris Hulacu permittebat e Ponto exportari in Egyptum Scythica jam solio regio locatum, qui eam sibi rite conju mancipia teneræ ætatis, quæ deinde illic in robus- gem sociavit. Hoc sine dubio pertinet ad annum tos et Christianis rebus exitiales bellatores adole- Hegiræ 664, cujus Kalendæ Muharrami [P. 592] scerent. Quem igitur Pachymeres e servo apud Co- diem insederunt tertium decimum Octobris anni

Christi 1265, et quia quæ multa et molis magnæ hendo Abulpharagii rationes; quod equidem, propter ab Abulpharagio in hune annam congeruntur, nempe mors Hulacu et aliquo intervallo secuta mors etiam Dukusæ Christianæ conjugis ipsius, tum post hanc comitia Mogulensium principum, qui Abakam ob perspectam ipsis, ut ait Abulphara gins, ejus prudentiam, sufficientiam, eruditionem, etc., liberis suffragiis in supremum suæ gentis im peratorem elegerunt et subinde ritu ipsorum corona rant, non videntur posse in primum anni Arabici tri mestre facile compingi, verisimilius differimus au spicia imperii Abakæ hujusque cum Maria nuptias in annum Christi 1266. Observandum hic est Abakam, sive ut Pachymeres vocat Apayam, titulum supremi Mogulensium Kanis rite delatum accepisse, cum ejus pater tale imperium exercere satis habens vo cabulo ejus abstinuerit. floc eo videri potest mira bilius, quod satis constabat vivere adhuc Kublai, qui Munkakao Kaani occumbenti successerat in imperio, anno ab hinc retro quinto aut sexto, lle giræ 659, ut paulo superius n. 10 retulimas. Ve rum quia, ut ibidem dictum est, Arigbuga fra tre minore Kublai successionem sibi imperii vindi cante, bellum inter eos civile conflatum est, quod annos ipsos octodecim tenuit ac consequenter ad duodecim aut tredecim ab hinc annos propagatum est, totum instar imperii Mogulici ex Orientalibus fraterna dissensione turbatis tractibus in Occiduis et fundata dudum ¡Hic Hulacu (qui et ipse Munka kai Kaanis frater fuerat) domo et potentia consti tit; successioque Mogulensium 817 principum hinc deinceps a chronologis Arabibus est deducta, negle clo Kublai, quem tandem prævaluisse Arigbugæ Abulpha ragius tradit, et in quadam specie absoluti imperii aliquandiu pacífice indicat vixisse; et si qui post in extremo illo limite Mogulensium Kaanum titulum sumpserunt. Quos ne mentione quidem dignandos putaverunt aut noster hic Abulphara gius, aut e quibus supplementum concimuatur hu jus Chronici, Al Jannabius, Abulfeda et Ebn Yuse phus, Arabes et ipsi chronologi. Unde Munkakao Kaani àµlow; continuáre possumus Abakam, nu merando eum quartum a Gingizchane et absolute quintum imperatorem Mogulensium. XIII. Abakas-Chan (sic enim ¡Hum nominat Abul pharagius ex que est inauguratus imperator) misit ad recuperandam Syriam exercitum, cui du cem præfecit fratrem suum natu minorem, vocatum Kungortai, Bundokdaro Egypti et Syriæ sultane paulo ante victo et mortuo. Mogulenses ductore Kungortai cuncta statim illic subegerunt, facile progressi Halebum usque, et illa ipsa urbo subju gala: veruin, ut alias fecerant, nimis cito reces serunt, ideo inox coacti eo redire duce Nunga Timuro, corroborato copiis regis Armeniæ, prout consequenter illic exponitur distinctius. Sed ego harum rerum, prout in Chronico.digeruntur, seriem attentius explorans, conturbatas paululum depre in aliis probatam hujus fidem ac diligentiam, errori librariorum in numerorum notas irrepenti libentius imputaverim. Scriptum videlicet legitur p. 360 hujus Chronici anno Hegiræ 679 missum in Syriam Kungortai. Kalendæ Muharrami anni Arabici istius cadunt in diem tertiam Maii Juliani in anno Christi 1280. Statim post additur hunc exercitum duce Kungortai rem in Syria gessisse hieme anai Hegire 680, quem inchoasse certum est ea die quæ Aprilis vicesima secunda in anno Christi 1281 numerata est. Hic illud primum inopinatissimum occurrit, quod mora solidi fere bienuši interjicitur inter int tium expeditionis e propinquo susceptæ et ren per eam gestam. Addit Abulpharagius Kungortai cuncta peragrata Syria et usque ad Halebum facile subacta recessisse verum rebellantibus denuo videlicet illic gentibus missum eodem ab Abaka alium exer citum quinquaginta millium anno Hegiræ 681, præ. posito illi ductore Munga Timuro fratre sue natu minimo; cui comitem se adjunxit rex Armenia [P 593] cum propriis copiis. Hi duo simul juneti exercitus obvios inter Hamam et Hemesam habue runt Syros simul et Ægyptios prævalidis copiis instructos, cum quibus statim acri et cruento prælio commisso, nec plane victores Mogulenses et Armeni³, nec tamen prorsus victi fuerunt. Post illum dubium eventum Munga exercitu in Mesopotamiam reducto, in itinere versus Nisibin veneno exstinctus est, Ilıs continue Abulpharagius attexit codem anno, nempe Hegiræ 681, Abakam, postquam Hamdani festuju Paschæ cum Christianis celebrasset, 818 postridie, die lunæ, convivio exceptumi a quodam Persa nomiue Banham, mistum ab hoc cibis venenum hausisse, ex quo die Martis statim sequente graviter ægro tare cœperit, die Mercurii contiguo mortuus sit, Hunc porre diem Mercurii ait fuisse vicesimuut mensis Dhul-Haiæ, hic est mensis ulumus in annu Arabum. Habemus in his characteres duos, Paschæ Christianorum et feriæ quartæ concurrentis in diem 20 Dhul-Haiæ, quorum meuter anno Hegiræ 681 competit, prout clarissime demonstro. Annus æræ Christianæ vulgaris 1283, in cujus mensem saltem ultra tertium necessario excurrit annus Hegiræ 681 Aprilis undecimo die auni præcedentis 1282 inchoa, tus, cum fuerit periodi Julianæ 5996, cycluin nume ravit solis 4 cum littera dominicali C, cyclum vero luna 14. Hæc signa Pascha Christianorum indigi tant in die 18 mensis Aprilis, qui dies necessario extra llegiræ anni 681 fines excessit. Hoc inficiari ɲon poterit qui sciet, quod certum est, annum Aras bum Juliano esse minorem diebus saltem decem. Unde manifestuin est, si annus Arabicus 681 die 22 Aprilis anni Chr. 1282 iuiit, desinere illum debuisse ante 18 Aprilis anni Christi 1283, quoniam a 18 Aprilis die ad diem ejusdem meusis 22 non interce dunt dies decem. En ostensum evidenter Pascha Christianorum anni Hegiræ 681 in mensem Dhul Uaiam ultimum anni Arabici non potuisse convenita

Deinceps pari evidentia demonstro vicesimam Dhul- sic verisimiliter ordinandæ sunt, ut prior duce Haie diem codem illo anno llegiræ 681 feriam quartam non fuisse. Fuit ille annus Arabicus em bolimæus ac consequenter 355 dierum, et Dhul-Ilaja mensis ejus ultimus in annis ordinariis cavus, in eo plenus fuit, dies numerans triginta, Tollantur 355, qui est numerus dierum anni Heg. 681, de 365 a die 22 Aprilis anni Christi 1282 incipientibus ultimus residuorum cadet in undecimum Aprilis anni Christi 1283. Ilic est tricesimus Dhul-Ilaiæ; a quo si retro decem diebus promoveas, invenies vicesiuum ejusdem Dhul-Haiæ primum Martii, qui dies Jovis et quinta feria, co anno litteram domi micalem habente, fuit, non autem, ut ait Abul pharagius, dies Mercurii sive quarta feria. Kungortai cœpta verno tempore anni llegiræ 679 hieme anni ejusdem terminetur. Postea vere anni sequentis Hegira 680, nuntiata nova Syrorum de fectione, eo Munga Timurus, minimus Abakæ frater, cum exercitu Mogulensium quinquaginta millium moverit, habens præterea secum sociales Armenorum copias, rege ipso Armeniæ ductante. Hi simul omnes cum Syris et Ægyptiis dubio Marte inter Hamam et Hemesam conflixerunt. Inde Munga Timorus se ad Abakam recipiens cum in Mesopotamiam pervenisset, ibi ex veneno per frau dem propinato in itinere versus Nisibin exstinctus est, eorumdem videlicet insidiis qui non multo post Abakam ipsum pari scelere ac dolo pereme Brunt: nam eſſfectus tam gemini recte uni et eidem imputentur causa, odio quorumdam conjuratorum in Abakæ domum. At de his pro instituto plus satis. XIV. His lector adactus ad fatendum characteres istos duos chronologicos, Paschæ incidentis in mensem Dhul-Haiam et feriæ quartæ insignientis vicesimum Dhul-Haiæ diem, minime convenire in annum Hegiræ 681, quæret forte num in alium conveniant. Non longe abibitur: aio aptissime ambos quadrare in annum ¿péow; præcedentemn, videlicet llegiræ 680. Hic annus initium duxit a die 22 Aprilis Juliani anno Christi 1281, desiit autem die decima ejusdem Aprilis anno Christi sequenti 1282. Fuit annus Christi 1282 periodi Julianæ 5995. Cyclum solis habuit 5 cum littera Dominicali D, cy clum vero lunæ 10. Ex his patet Pascha ejus anni occupasse diem 29 mensis Juliani Martij. Hæc dies deesse non potuit quin ambitu mensis Arabici Dhul Haiæ 819 in anno Hegiræ 680 clauderetur, quo niam is annus a 22 Aprilis anni Chr. 1281 in choatos usque ad 10 Aprilis an. Chr. 1282 pro tenditur Dhul-Haia vero ultimus mensis anni Arabici viginti novem postremos ejus anni dies continet, qui cum retro numerati a 10 April s ad 13 Martii perveniant, ibi defigunt neomeniam Dhul-Haiæ. Prior igitur character manifeste com petit anno Hegiræ 680. Nec minus evidenter poste rior eidem adaptatur. Nam vicesimus nonus dies Martii, quem fuisse diem Paschiæ ostendimus in anno Christi 1282, fuit necessario decimus septi mus Dhul-Haiæ mensis Arabici, siquidem is ince pit, [P. 594] ut est dictum, a die 13 Martii. PorTO ad diem 29 Martii, quæ Paschæ Dominica fuit, si tres ferias adjungas, secundam, tertiam et quartam, banc profecto ultimam residere deprehendes in Kalendis Aprilis Juliani, in quas incidit vicesimus dies Arabici Dhul-Haiæ. Ergo vicesimus Dhul Haie anno Hegiræ 680 fuit dies Mercurii sive quarta feria; qui erat secundas chronologicus character annum, quo est Abaka mortuus, insi guiens. Quare banc imperatorem Mogulensium non anno Hegiræ 681, ut perperam in Abulpharagii Chronico scribitur, sed præcedenti llegiræ 680 vivere ac regnare desiisse tenendum pro certo est. Unde quæ proxime antecessisse illic dicuntur ejus obitum expeditiones Mogulensium in Syriam duæ, XV. Abake mortuo successit ejus insidiator Ahmedes et ipse filius lulacu, sed alia matre na tus, ex qua præterquam novercalem in Abakam animum trahere potuit, etiam instinctus videtur ad eumdem Abakanı perdendum odió Christianæ ligionis, cujus cultorem fuisse Abakam clare affir mat Abulpharagius, dum eum celebrasse festum Paschæ una cum Christianis scribit. Ilujus Ahme dis acta principatus omnia rediguntur in unam prolixam epistolam in commendationem Alcorani et superstitionis Mahometicæ ad sultanem Ægypti scriptam, quain Abulpharagius recitat, continuo referens indulgentem Ahmedem dudum 820 con cepto in Abakæ familiam furori, dum Argunem Abake Glium studet opprimere, ab eo et ei stu dentibus fuisse comprehensum et custodiæ manc patum die Mercurii Jomadi prioris undecimo, anni llegiræ 683, qui incepit a die 20 Martii anno Christi 1284. Est Jomadi prior quintus ordine mensis in anno Arabico; cujus Kalendæ a 20 Mər tii numeratæ incidunt in decimum sextam Jalii ejus Christi anni 1284 bissextilis, cujus cyclas solis fuit 5 et littera Dominicalis A, unde patet undecimum Jomadi prioris revera fuisse diem Mer curii talis enim fait feria 26 dies Julii, cum un decimo die Jomadi prioris coincidens. Jam tum a clauso in carcere Ahmede cœpit Mogulensium con sensu imperare Argun titulo Chanis assumpto; nam deinceps Argun-Chan est dictus. Meminėt bujus Pachymeres p. 327 Arganen Kanin vocaus. Censuerunt autem principes Ahmedem, ut cædis Abachæ-Chanis reum, jure posse interfici; idque auctores ipsi jubendi erant. Verum ille recusavit, satis habens Ahmedem matri Kungortai et hujus filiis dedere, qui eum occiderunt in ultionem pa ternæ cædis die 2 Jomadi posterioris, quæ dies in feriam item quartam incidit, ut ait Abulpharagins et verum cernitur, siquidem Jomadi posterioris, sexti mensis Arabum, dies secundus in diem co

Malec Al Naser Mohammedes, conflixisse prælio, scribit Pachymeres loco sæpe memorato de Cazane cumque fusum in fugam vertisse, dein Damasco potitum; quibus gestis, relicto in Syria præfecto Kapiak vocato, in regiones Orientales rediisse. Ila buit annus Hegiræ 699 initium a die 28 Septembris anni Christi 1299. Quia vero dies, quo acię victus est sultan Ægypti dicitur illic fuisse vicesimus septimus Rabiæ prioris, indicat nota illa diem vice simum secundum mensis Decembris ejusdem Chri sti anni 1299. Quod autem addit continuator Abul pharagii diem illum fuisse Mercurii, haud usquequa que quadrat, siquidem illo Christi anno cyclus solis 20 litteram attulit feriæ primæ indicem D, quæ 22 Decembris diem feriam fuisse tertiam demonstrat. Crediderim mendum irrepsisse in numeros, et pro 27 Rabiæ prioris scribi oportere 28, qui dies fuit 23 ¿Decembris feria 4. Fundamentum mihi sic opinandi est testimonium oculatum scriptoris illorum tem porum Ayıhoni. Exstat hujus opus titulo Historiæ Orientalis, cujus c. 41 affirmat se fuisse comitem expeditionis quam Cassanus (sic enim vocat) rex Tartarorum Christianus, una cum regibus Armeniæ et Georgiæ pariter Christianis, suscepit in Syriam contra Melechnaserum sultanem Ægypti Syriæ do minantem, quem et habuit obvium prope Hamam, antiquis Emesam dictam. Ducebat sultan secum equitum centum millia cum infinita peditum multi tudine. Cassanus autem exercitum ducentorum millium, magnam partem equitum habebat. Com missum fuisse prælium inter hos exercitus Aytho nus, qui præsens interfuit, asserit die Mercurii ante festum Nativitatis. Cadit aptissime nota hæc in diem 23 Decembris, quæ illo anno, ut est dictum, feria quarta fuit. Addit Aythonus prælio victum et fugere compulsum fuisse sultanem, tum die 823 post victoriam 45 deditam Cassano fuisse urbem Dama scum, in qua Cassanus præfectum pro se Syriæ cum parte exercitus reliquit quemdam ducem Sa racenum ad se a sultane transfugam, nomine Capca kum; cui dedit in mandatis ut si Christiani ab Oc cidente venirent, eis Syriam traderet. Sed cum Europæ principes ire illuc aut exercitus mittere ne glexissent, Capcakus rebus suis consulens, impe trata a sultane transfugii venia, Syriam illi rursus expulsis Tartaris subjecit. Hæc Aythonus de hac expeditione; quæ quam sint consentanea traditis a continuatore Abulpharagii ex collatione patet. Et enim apud hune legitur Egyptios audito Cazanis abitu reversos in Syriam fuisse, et Capcako in par tes corum transeunte, Tartaros qui erant in Syria ea relicta in Orientem contendisse, et Damascum in Egyptiorum potestatem rediisse. XIX. Anno Hegiræ 700 cujus initium fuit dies sextus decimus Septembris in anno æræ Christi vulgaris 1300, Cazanes secundam expeditionem duxit in Syriam, ait continuator Abulpharagii: sed ĉum tribus circiter mensibus [P. 597] in Halebi ditio. nibus substitisset, re infecta iterum se subduxit. ha ile. Ad hoc tempus equidem retulerim quod his verbis: Vastans quin etiam Ægyptum cladesque illic Arabibus non leves inferens, longe pluribus et gravioribus sine dubio damnis illos affecturus, nisi ei, ne penetraret interius, locorum arenis inviis el aquæ inopibus late squalentium insuperabilis dif ficultas obstitisset. Hactenus Pachymeres; unde licet suspicari vel ipsum Cazanem vel partem ejus exercitus, ipso apud Halebum interim morante, Ægyptum tentasse, at ob impedimentum memora tum cœpto abstitisse. Refero etiam ad hanc secun dam expeditionem illa quæ paulo superius idem Pachymeres dixerat, nempe Cazanem Hierosolymis hostiliter admotum parum abfuisse ab urbe ille tanta, cui sultan Christianis ereptæ dominabatur, expugnanda. Ita ille longe verisimilius quam quidam Latini scripores citati ab Henrico Spendano in coll tinuatione Annalium Baronii anno Christi 1300, n. 1, qui aiunt tone a Cassano Hierosolymam fuisse ca plam, et sacris locis magna veneratione visitatis, Ti stauratis et dolutis, habitandam concessam Christia nis Armenis, Georgianis cæterisque ex Cypro el late bris convolantibus. Nam id, si vere contigisset, non videtur aut ignorare potuisse Aythonus tune vi vens, aut in historia de his scripta silere voluisse; in qua tamen nihil tale reperitur. Anno dehine Hegiræ 702 (pergit supplementum Abulpharagii) Cazanes copias in Syriam misit duce Kotlu Sabo, sive ut Pachymeres vocat, Chutluchaino; primus dies istius anni Hegiræ 702 fuit vicesinıns sextus mensis Augusti in anno æræ nostræ vulgaris 1302. Ex his quæ refert de morbo Cazanis diuturno Pacby meres, necesse est dicere jam tum illum ægrotasse, 824 atque adeo morbo impeditum a per se obeunda expeditione necessaria hominem cui maxime fide. ret vice sua misisse Chutluchaimum, sive illum evocavit e partibus septentrionalibus circa Eusi aum, quibus eum, in locum Tuctais sive Tuctai. nis, fuisse jam antea præfectum paulo superius su spicabamur, sive illum adhuc in officio Atabegi cir ca se habuit, et tantum post ipsius reditum e Syria ad istum septentrionalem limitem destinavit, ne occasione secuturæ brevi (quod præsentiebat) mor tis suæ Tuclais, quem exclusum imperio volebat, ex istis sibi dudum obnoxiis provinciis opes ducere posset ad negotium Carmpantani, sibi in succes sione prælato, facessendum. Utcunque sit, atrum que idoneis auctoribus discimus, et bellum in Syria pro Cazane gessisse illo jaun ægrotante Chutlu chaimum, et Cazane non multo post mortuo eum dem regionibus circa Euxinum prius a Tuetai pos sessis præfuisse. XX. De successu porro Syriacæ hujus expeditio nis Chutluchaimi sic breviter collector supplementi Abulbaragii tradit. Primum equites decies mille exercitus Mogulici a ducibus copiarum Ægyptiarum, inter quos fuit Abulfeda, prout ipse testatur in bi storia de his scripta, fuisse profl gatos, deinde uni versum exercitum fractum, fugatum et pessumdatum,

anni Christi 1303. Vitam et principatum produxit Carmpantan usque ad annuin Hegiræ 716, quo vi vere simul et imperare desiit mensis Ramadanis die 27. Cœpit annus Hegiræ 716 a die 26 Martii anni Christi 1216. Unde Ramadanis mensis Ara bum noni dies 27 coincidit cum die 13 Decembris ejusdem anni Christi 1316. Carınpantani suffe clus est Bahadur Can, puer undecim annorum, quo imperante quisque præfectorum provinciis eas sibi jure supremo cœperunt usurpare. Unde hoc moriente (quod contigit anno Hegiræ 736, qui cœ pit ab Augusti 21 anni Christi 1335) Bahadur-Chane, inquam, decedente nullus deinceps est creatus im perator Mogulensium, tanta illa dynastia in partes minutas fracta et penitus dissipata. Hactenus brevem synopsim dedimus imperii Mogulici; quod ab anno Christi 1202 ad annum Christi 1335, per annos 133, sub imperatoribus undecim, Gingizchane, Kaane, Cayuc-Chane, Munkakao, Abaka, Alimede, Argun-Chane, Caichte, Cazane, Carmpantane, Bahadur-Chane, magnis per Asiam rebus gestis inclaruit. distinctius.explicantur.. Unde credibile est Chutlucharmuin cum reliquiis rit in anno Juliano 31 Maii, oportuit diem 23 copiarum revertisse quamprimuni ad Cazanem, ด Dhul laiæ anni ejusdem concurrere cum 29 Julii quo ingravescere languorem suum sentiente propter causam supra indicatam missus ad Arctoum limi tem fuerit.Eodem anno, Hegiræ 702, die 13 mensis Shavalis, ut ait Jannabius, Cazanes est mortuus. Est Shaval decimus Arabum mensis, cujus diem tertium decimum incurrisse oportuit in diem 31 mensis Maii anno Chr. 1303, siquidem, ut est di ctum, Kalendæ Muharrami sextum vicesimum Au gusti mensis anni superioris insederant. Hinc defuire certo possumus controversiam, quæ inter quosdam mox referendos auctores de numero an norum imperii Cazanis agitatur. Si enim, quod supe Tius, n. 17, statuimus, cœpit Cazanes imperare circa initium Novembris anno Christi 1296, mo riens in fine Maii anui Christi 1303 utique sex in imperio annos explevit, et menses insuper septem. Plus ergo justo spatii Cazanis principatui tribuit Arabs chronologus Jannabius, dum eum regnasse dicit annos octo et menses circiter decem. Joannes [P. 598] Villanius, vin,'c. 15; Sanatus, l. 1, p. 13, c. 8, et Aythonus Hist. Orientalis, c. 45, etsi diserte spatium regni Cazanis non exprimunt, quædam ta men affirmant unde ultra præscriptos a nobis kmites illud baud paulum excessisse sit consequens. Nempe duo priores aiunt coepisse illum imperare Origines imperii Ortomanici a Pachymere indicato anno Christi 1294, et Aythonus obitum ejusdem con fert in annum Christi 1304, ex quibus inferendum. esset euni ultra novem plenos annos Mogulense im perium rexisse. Sed de vera sede epocharum initi a Gazane principatus et mortis obitæ tutius, opinor, creditur Arabibus 825 chronographis quam aut Aythono Armeno aut Villanio et Sanuto Europæis scriptoribus, præsertim cum ad Arabum chronologiam se accommodet nostri Pachymeris assertio mortuum Cazanem afirmantis cum ad sex annos imperasset; quod, si de annis expletis agitur, exactissime scri plum est. Ejus qui Cazani successit nomen sic ef fert Jannabius Giyathoddin Chodabandah Moham med, filius Argunis filii Abagæ. Abulfeda et Ahmed Ebn Yuseph, propius ad Pachymeris Carmpantan, Chorbandam hunc principem appellant. Is post fratris decessoris funus die 23 Dhul-Haiæ solemni bus cæremoniis inauguratus, pro Chanis titulo ma- þ joribus usitato Aliaitu se dici voluit, que vox teste Jannabio magnum imperatorem significat. Vereor ne mendum sit apud Jannabium, ubi coronationem Carmpantanis die 23 Dhul-Haiæ celebratam con fert in annuin llegiræ 703, hoc est in mensem fere quintum decimum a decessoris obitu, quod parum est verisimile, præsertim cum, ut Pachymeres vi detur significare, non solum designatus a Cazane adbuc vivente fuerit unicus hæres imperii, sed et jam tum in possessionem regni missus. Id me in vitat ad credendum eodem quo est Cazanes mor tuus anno, sed altero fere post mense, nempe die 23 Dhul-Haiæ, coronatum Carmpantanem. Cum autem dies 13 Shavalis, ultimus vite Cazanis, fue 1. Ut regum quibus in interiore Asia commune nomen presbyteri Joannis fuit, vastum et diu fo rens imperium Mogulici exortu deletum est, ita. ipsum Mogulicum magna ex parte in Ottomanicum defecit, rebellione primi bujus fundatoris Ottomani, quem [P. 599] noster Pachymeres Atmanem nomi nat, contra Cazanem et Carmpantanem primum impunita remanente, inde sensim invalescente in. justum instar regni proprii, auctibus postea stupen dis usque ad exstinctionem imperii Romani Orien talis et regni Mamalucorum in Ægypto profecturi in terrorem Europæ, cui minatur, hodieque uni versæ. Hujus novæ dynastiæ quasi cunabula, obiter. a Pachymere perstricta, nesciente scilicet in quan tam ex his illa molem foret immaniter crescendo surrectura, operæ pretium duxi considerare hie paulo attentius, et epochas originuma istaruan in principiis parum notabiles, ex inopinato deinde successu momentum et æstimationis meritum na ctas, suis exacte locis ſigere. 11. Othmanis sive Ottomani genns historici Ara bes deducunt e quodam Soliman Shaho, quem aiunt circa annum llegiræ 611, cujus fuit initium Maii dies 43 in Christi anno 1214, præfuisse provinciæ Persis subjectæ, quæ vocabatur Mahan. Ilic com a Mogulensium potentia, tunc sub primo illorum imperatore Gingizchane irruptionibus in omnem partem vehementibus fines dilatante, tueri suam præfecturam desperaret posse, convasalis quæ po tuit auferre, assumptisque secum, qua e principibus

bellantibus visum opportunum est refugere ad clau. quod superius exscripsimus, Ortogrufem Othmanis. patrem obiisse anno llegiræ 687,qui ex parte coin cidit cum anno Chris i 1288, inclytum bellicis suc cessibus, de Romana videlicet Persici limitis mili tia relatis, quippe quæ jam tum a recepta de Lati nis Constantinopoli,hoc est ab annis retro sexdecim, debilitari valde cœperat. Quare succedens Ortogruli Othman filius aliquot jam tum habuit loca de Roma nis manu parta,quibus plura majoraque postquam annorum plurium continua felicitate ad paternam Karaiaptage adjecisset ditionem, sultanis denique, hoc est supremi principis, nomen haud dubitavit usurpare, tueri se illud posse sperans. Hujus primæ ac quasi fundamentalis epoche Ottomanici imperi sedem ex vero in ordine temporum statuere s:ra castellaque montium, et inde vicina incursando rapto ac prædis victum quærere. Hæc ille, quæ quin Ortogrulis familiæ conveniant Karaiaptagæ prope arees Romans in finibus Persidis collocate, negare nemo poterit, qui præsertim attenderit ad hic indi catam ejus aversionem a Tocharis invasoribus Per sidis, quibus ne parere cogeretur Soliman-Shahus Ortogrulis pater, inde relicta provincia fugerat. Addit statim Pachymeres præsidiarios Romanarum arcium, utcunque agris multatos et prædæ parte spoliatos imprudenti avaritia Michaelis primi e Pa læologis imperatoris, abstinuisse quidem ab incur sando fines hostium, quod antea utilissime fecerant, tamen arces ipsis commissas fide constanti tenuisse, quandiu annuæ pensiones ad victum necessariæ nostrum est, quod efficere conabimur comp ratis præbitæ ipsis e fisco sunt: has vero ipsis suppedi tari desiisse post mortem Michaelis, solo jam An dronico imperante, [P. 601] diserte noster asserit vol. II, p. 268, ubi alterum 829 fontem euervatio nis imperii fuisse scribit parcimoniam plene solven darum ex fide pensionum, quæ præsidiariis arcium in limite sitarum olim statulæ fuerant in mercedem operæ militaris, adeo illic ad communem tutelam necessarice. Iæ maligne nunc suppeditabantur, ava ritia præfectorum erogationi pecuniæ publicæ, quo rum appɔnebatur lucris quod per astutas frustratio num artes diffundenda prætextibus vafris solutionis die miseris militibus subtrahebatur pretium sudoris el sanguinis. Ita ille ibi; qui et multis inferius locis significat non jam solum per fiscalium calumniosas fraudes, sed edicto ipso ac jussu diserto Andronici Augusti pensiones et auctoramenta istiusmodi fuisse interversa. Unde necessario contigit arcium custo diam negligi, ac quasdam ipsarum in militum ex parte Persidis contrarias Romano limiti stationes obtinentium venire potestatem. Sustinuit quodam tempore labem illam ac ruinam felix Alexii Philan thropeni per illos tractus militia, circiter annum Christi 1295, Andronici 13, eo missi cum valido exercitu, prout fuse narrat Pachymeres, l. 111, vol. HI, c. 9, sed postquam is rebellans a Libadario est oppressus, et Persæ, qui sub eo militaverant, male multati reversi domum, et causa cladis ulciscendæ et fiducia nullius satis validæ occursuræ Romanæ potentiæ, Philanthropeno quem unum timuerant amoto, arcibus jam cunctis potiti licentissime in subjectas imperio regiones passim inundarunt. Hoc memorat Pachymeres, 1. 111, vol. II, c. 14, et cœ pisse videtur ab anno Chr. 1297, imperii Andronici 15; durasse vero sine intermissione, imo cum atro cioribus subinde malorum augmentis, usque ad fi nem hujus Historiæ, intelligitur ex frequentissimis ea de re nostri historici querelis ac lamentationibus per cunctos fere consequentes hujus operis libros sparsis. V. Ex his patet quam consentanee ad nostræ hujus historiæ memoriam Arabum annales referant Arabum chronologorum et nostri Pachymeris testi moniis. Refert Pachymeres, p. 327, Atmanem inva luisse opibus adjuncta sibi manu fortissimal ella torum acerrimorum 830 e Paphlagonia, et obsistere sibi conatum Muzalonem Romanum ducem acie vicisse prope Nicomediam Bithyniæ metropolim,quam inde urbeni velut obsessam campi dominus tenuerit. Hæc contigisse circa Bapheum prope Nicomediam die vice sima septima mensis Julii diserte Pachymeres tradit annum ex serie rerum verisimŀl ter affirmamus in Synopsi hunc fuisse Christi 1299; sequenti 1300 putarim evenisse quod noster narrat, p. 415, videl cet quasdam Romanas copias duce quod im Suro, ab imperatore ad eam tuendam provinciam misso, col lectas ab Atmane occidione fuisse deletas: Unde victor Atman progrediens Belocomam (verba sunt Pachymeris) insiliens vi capit, et ibi repertos inter feci!. Ipse autem immensis opibus ea clausis muni tione potitus prædives inde est habitus. Arcis quippe illius munimentis situ et arte validis ad quæsitæ pecuniæ custodiam usus, magnos sibi the sauros, unde belli ac principatus expediret sumptus, secure conditos ad manum habuit. Ilarum magna pars calamitatum in Prusam redundavit, sic nudatam possessione agri sui etintra murorum ambitum reda clam, etc. [P. 602] Hæc Pachymeres; quæ satis c'are indi ant mutationem hoc tempore in Atmane factam, quasi e privato in principalem statum. Audiamus jam Arabas. Hi magno consensu affirmant O.hmanem e toparcha Karaiaptage et simplici satrapa sultanis seu supremi domini nomen asciv sse anno Hegiræ 699. Hujus anni cum Kalendæ Muharrami insederint diem 28 Septembris Juliani in anno Christi 1299; et quam memoravimus e Pachymore Belocomæ ex pugnatio ad men es æstivos pertinuisse videatur, intelligendum relinquitur regnare Atmanem, sine ulla jam dissimulatione vocabulum imperii palam usurpando, cœpisse anno Christi 1300, idque in Bi thynia ad urbem Prusam, quam paulo post ei fuisse subjectam tributariæ pacis nomine, revera dedi tione ac subjectione plena, innuit Pachymeres, dum sic scribt, p. 597: Prusa ipsa calamitatibus subacta ingentibus emere a Persis numerato immani pretio

Synopsis chronologica præcipuarum rerum hoc secundo historia Pachymeris tomo memoratarum, eas assignans annis suis. Anni Romano Impp. Ro-1 Chr. Frum Pon- man. tificum. Martini Andronici Honor. IV Andronicus Michaeli imperatori 11 Decemb. mortuo succedens solus imperare incipit, l. 1, c. 1. Tocharos a patre evocatos in Triballos immittit, ibid. Sponte propen dens in abrogationem concordiae Ecclesiarum Latine ac Græca Michaelis ejus patris studio inite, consiliis præterea Eulogiæ amite et Theodori Muzalonis magni logothetæ ad idem impulsus, veniam petit quod in eam consenserit, I. 1. c. 2. Joanni Vecco e patriarchatu dejecto Josephum dudum exauctoratum substituit, 1. 1, c. 3, 4 et 5. Ecclesiastici et laici, qui Ecclesiarum concordiæ assenserant, multis et piaculis subjecti vix tandem in communionem rec piuntur, c. 6 et 7. Vercus et alii concordiæ anctores in synodo accusatur, c. 8. Veccus condemnatus relegatur P usam, c. 10 et 11 Arseniana factio revalescit, c. 12. [P. GCG. Josephus moritur mense Martio, c. 15. Georgius Cyprius, nomine in monachatu supto Gregorius vocatus, creatur patriarcha circa initium Apr.lis, c. 15, et hujus Observ. l. 11, c, 2, n. 5. Mense Aprili stella Saturni per diem apparet, c. 16. Antistites qui paci Ecclesiarum consenserant, condemnantur et gradu̟ dejiciuntur, c. 17. Mense Maio sanguis de cœlo cadit, c. 48. Augusta Theodora renuntiare cogitur obedientiæ papæ, c. 19. 836 Ab Athanasio patriarcha Alexandrino exigitur damnatio setorum in causa concordiæ Ecclesiarum, ibid. Fœdus imperatoris Andronici cum Tertere, quem pro legitimo rege Bulgariæ agnoscit, c. 20. Sectas Josephitarum ct Arsenianorum imperator conciliare studet, c. 21. Inito inter hos tali conventionis pacto, ut utrique chartas jura ipsorum complectentes in ignem injicerent, et ii superiores agnoscerentur quorum scripta non arsissent, utrorumque libelli pariter consumpti flamma sunt. Contigit id Sabbato sancto pridie Pasche 25 Martii, præsente imperatore, c. 22, et hujus Observ. I. iii, c. 2, n. 4. Perculsi co successu Arseniani, cum se patriarchæ Gregorio obedituros promisissent, statim a pactis resiliunt, ibid. Andronicus olim episcopus Sardensis, ex multum gratioso apud impe ratorem reus læsæ majestatis peractus, ignominiosissime ejicitur, c. 23. Cotanitza monachus ex latrone factus Prosa fugit, c. 24. Tarchaniota protovestiarius mittitur ab imperatore cum exercitu in Occiduos tractus, c. 25. Classis Romana negligitur pessimo consilio, et sensim aboletur, c. 26. Panis consecratus in sacra pyxide corruptus et plane putrefactus reperitur in Magna Ecclesia Constantinopoli, Dominica Græcis Tyrine, Latinis Quinquagesima dicta, die 23 Februarii, 1. 1, c. 28, et hujus Observ. 1. 11, c. 2. n. 4. Imago Deipare picta in pariete domus private Constantinopoli multis diebus lacrymas fundit, c. 50. In ædibus Charsia apud eandem Constantinopolim ex effigie S. martyris Georgii sanguis copiose manavit, ibid. 837 Arsenii patriarchæ dudum mortui reliquiæ in urbem solemni pompa reportantur. c. 31. [P. 607] Sultan Babylonis Christianos Syriam obtinentes bello vesal, c. 52. Andronicus imperator vidums secundam ducit conjugem Irenen fil‍am marchionis Montisferrati, c. 33. Veccus Prusa evocatus congreditur cum schismaticis in Alexiaco triclinio, et rationem reddit fidei suæ et actorum; tamen ab infestis condemnatus deportatur cum sociis duobus archidiaconis in arcem S. Gregorii, uti nulla victus provisione, durissima custodia detinentur sex annis integris, c. 34 et 55. Vide præterea c. 2 hujus libri Observ. 11, n. 6. Ex neglectu et debilitate Romanæ classis licentia piratarum increbre scente, littorum accolæ migrare in mediterranea jubentur, c. 37. Scythis Danubii accolis incursionem in Thraciam et Macedoniam minar tibus, cadaver Michaelis imperatoris ne ab illis ablatum redimendum foret postea, ex Allage Selybriam transfertur, ibid. Blachi ne se Scythis adjungerent, ex Occidua continente in Orientalem transfretare coguntur. Ibid. p. 66 edit. Possin. Martinus IV sum. p... Perusii meritur iv Kalend Apr., hoe est 21

Anni Chr. | Romano- Impp. Ro-' Martii. Huic suffectus est Jacobus diaconus card. e familia Sabella, qui coronatus est Romæ xvi Kal. Maii, dictus Honorius IV. rum Pon man. tificum. Honorii Andronici Sedes va cat. Nicol. IV 6 Curopalates Umpertopulus Scythas Danubii accolas acie vincit et fugat, in ejus rei bene gestæ præmiuni magnus papias creatus, c. 29. Disceptatur inter ecclesiasticos de allegatis Patrum testimoniis a Vecco, dum in colloquio synodali auditus est, quibus multi non bene satisfactum mussitabant, I. 11, c. 1, p. 73 et 74. 838 Plurimi e Blachis altero abhinc anno ex Occidua continente in Orientalem transire compulsi, cum et parvuli et greges ipsorum ei coelo non assuescerent, quod crebræ utriusque generis mortes testabantur, reditum in priores sedes ab imperatore pecunia redimunt; 1. 1, c. ult., p. 66. Ad sedandos circa Vecci allegationes multorum scrupulos negotium datur tomi scribendi Gregorio patriarchæ, 1. 1. c. 4, p. 74. Honorius IV moritur Romæ die Cone Domini, quæ fuit 3 Aprilis, ut Spondanus et Rainaldus recte observant. Ho enim anno, qui” cyclam solis numeravit 8, lunæ autem 15, et lit. Dom. habuit E, Pascha incidit [P. 608] in Apr. 6. Vacavit sedes a Coena Domini hujus anni usque ad 22 Februarii anni sequentis, per menses fere undecim. Die cathedræ S. Petri, 22 Februarii, creatur Romæ pontifex F. Hieronymus Ord. S. Francisci, card. Prænestinus, dictus Nicolaus ejus nominis IV. Tomus anno superiori a Gregorio patriarcha conscribi cœptus editur, et publice legitur in ecclesia, l. 11, c. 1, p. 74. Multi e clericis ei subscribere recusant, p. 75. Propter hoe varie vexantur, ibid., et p. 76. Athanasius patriarcha Alexandrinus degens Constantinopoli vehementer, sed frustra, urgetur ad subscribendum tomo Gregorii, 1. ii, c. 5, p. 81. Arsenius patriarcha Antiochenus Constantinopoli dammatur et e sacris diptychis eaditur, quod auditus esset consensisse in negotio Ecclesiæ cum. rege Armeniæ, ibid. 839 Veccus in carcere scribit contra tomum Gregorii: et ejus liber Constantinopoli lectus multorum animis scrupulum injicit, vitia tomi detegens, 1. 11, c. 2, p. 76 et 77. Tomus accusatur a Quinquecclesiensi et exchartophylace Moschampare; insurgunt in eumdem alii quoque, c. 3, p. 77 et 78. Exardescit antistitum scandalum in Gregorium occasione commentarii a Marco ejus discipulo editi, ipso probante, c. 4 p. 79. Imperatore tomum corrigi oportere judicante, Gregorius id facere recusat, p. 80. Gregorius invidiæ ferendæ se imparem sentiens patriarchio recedit, c. 6, p. 82. Tandem patriarchatum abdicat circa menseni Junium, post transactos in ea dignitate sex annos et paulo plus, c. 9, p. 87 et 88; 1. tionum, c. 2. Observa Corrigitur tonius Gregorii sublata ex co expositione sententiæ S. Joannis Damasceni, c. 11, p. 99. Athanasius monachus e monte Gano eligitur et inauguratur patriarch a die 14 Octobris, c. 13, p. 97 et 98. Gregorius expatriarcha moritur, c. 17, p. 102. Imperator Andronicus ex urbe se confest in arcem Nicetiatarum Dacibyzam, ubi custodiebatur Joannes Theodori Angusti filius et heres, olim excæcatus a Michaele patre Andronici, [P. 609] ab eoque officiose salutato et liberaliter munerato eblanditur cessionem juris ad imperium, 1., c. 56, p. 64. Inde idem Andronicus per Athanasium patriarchain, quem comitem ducebat, mitti curat ad Veccum et socios in arce S. Gregorii eustoditos Theodorum Muzalonem, qui eorum sublevavit egestatem, 1. 1, c. 35, p. 63, et c. 36, p. 64; præterea 1. 1, c. 17, p. 102. 840 Andronicus Veccum et socios carcere eductos humaniter admittit, comitate illa præparare illos studens ad amplectendum schisma. Quem in finem iterum quoque Lopadii eos allocutus est, l. 1, c. 36, p. 64 et 65; sed tractatu non succedente relinquuntur in carcere, ut intelligitur ex c. 29, 1. m. Imperator, collata Theodoro Mazaloni magno logothetæ protovestiarii dignitate, Nymphæum pervenit sub finem Mäi, 1. 1, c. 18. ibique spatio plus annuo moratur, ut intelligitur ex cap. sequenti. Vide et c. 2, 1. bujus Observ. III, n. 7. Constantinus Porphyrogenitus imperatoris frater Nymphæi Augusti gratia excidit, et dure ac contemplim ab eo tractatur, 1. 11, c. 49, p. 105 et seq. Constantinus Porphyrogenitus affectati imperii delatus mense Marto hujus anni custodie traditur una cum Strategopulo, I. n. c. 19, p. 108. Constantinopoli circa medium Novembrein forum magnum casu exorto incendio cenflagrat, 1. 11, c. 25.

Anni Chr. Romano Timpp. Ro-| In restaurandas ejus incendii ruinas cives strenue incumbunt, ibid. rum Pon- man. Athanasius patriarcha Alexandrinus injurias ipsi ab Athanasio Constan Andronici tinopolitano illatas non ferens Rhodum secedit, I. 11, c. 5. tificum. Nicolai Sedes va cat. Mich Au gusti Ja nioris Andron. Circa hoc tempus Melec Masur Azatini sultanis filius, post patris mortem, auxilio Arganis Tocharorum Kanis, Thymæne ultra Pontum Euxinum et locis circumsitis dominatus, magnis deinde cladibus ab Amurio satrapa Tocharorum validis copiis adjuto affectus, supplex ad Andronicum impe ratorem cum uxore ae liberis confugit. Sed eo Constantinopoli non reperto, dum uxore in urbe relicta Nymphæum ad eum, accitn ipsius, a prothiera cario imperatoris Abrainpace ducitur, offensus in itinere observari se a 841 deductore curiosius quam suæ dignitati conveniret. Atramytii noctu a comitatu se abjungens fugit ad Persas, et horum auxilio Amurium oppugnat, 1. iv, c. 25. Filia ejus in urbe obses retenta illic educatur, I. vii, c. 97 [P 610] Hoc anno Andronicus imperator natam sibi Gliam, metuens ne non vitalis esset, quod erat aliquoties expertus infelicern in feminis uxoris partum, superstitiosa cæremonia præmunire studuit ab ejusmodi peri culo, Simonidem eam vocans ex occasione eventi narrati, 1. pi, c. 32. Nicolaus IV Romanus pontifex Romæ moritur circa festum Paschæ, quod incidit illo anno bissextili, cycli solis 13, kinæ 1, in sextum Aprilis, cum inchoasset annum pontificatus quintum a 22 Februarii, circiter per sesquimensem. Vacavit s'dos longo tempore. Andronicus imperator Constantinopolim redit, fratrem Constantinom in lectica clathrata secum ducens, et sic urbem ingreditur die 28 Junii, 1. 11, c.20. Magna exardescente in Athanasium patriarcham invidia ob ſerum ejus rigorem et immanium ejus ministrornm sævas in quosvis grassa. tiones, ecclesiasticis ea causa se ab illo abscindentibus graviter succenset, ibid. Theodoro Muzaloni longo morbe decumbenti substituere imperator incipit in cura primaria [rincipalium negotiorum Nicephorum Chumnum, ibid. Imperator filiam Muzalonis fratri suo Theodoro despondet; et iis spon salibus solutis ob deprehensum in puella ex incestu prægnante vitium eamdem nihilominus Constantino proprio filio sponsam destinat, 1. ■„ c. 36. Idem Sophoniam hieromonachum in Apuliam mittens ad ibi tractan dum filii sui Michaelis matrimonium cum nepte Balduini olim imperatoris, mata ex filia 842 Caroli regis Apuliæ, dare illì noluit litteras ad papam, ne illum Patrem sanctissimum in his appellare cogeretur, I. III, c. 5. Tamen ipse Andronicus postea scribens ad sultanem Babylonia fratrem illum vocare non dubitat, auctoribus episcopis, præsertim Philadel phiensi Throlepto, qui etiam dæmones malos fratres Ecclesie in Cantic canticorum dici ex quodam Gregorii Nysseni testimonio affirmavit, co nomine acriter reprehensus a Dyrrhachiensi Niceta, sed excusatus et de fensus ab imperatore concione super eo proprie argumento habita, 1.mt, c. 5 et 23. Circa hoc tempus Tuctais Nogam prælio victum occidit; ac mox de sponsam sibi prius Andronici imperatoris filiain notham uxorem acci pit, 1. m, c. 28. Episcopi et ipsi a Saba et aliis Athanasii patriarchæ ministris vexati, clericis ab imperatore, quod ab Athanasio se abscinderent, inclementer habitis se palam adjungunt et primum patriarcham de suorum ex cessibus admonent, deinde a negligentis satisfacere communione se abjungunt. [P. 641] Denique per missos ad imperatorem duos eum graviter monent ne actis inconvenientissimis favorem præbeat, 1. 11, Ab hoc anno Pachymeres imperium Michaelis Junioris Augusti inchoat, comparans 12 hujus annuin cum 23 illius, 1. vi, c. 21. Unde oportet Mi chaelem collegam hoc anno fuisse declaratum, etsi tantum sequenti die 21 Maji a novo patriarcha coronatus fuerit. Athanasius, scripto data patriarchatus cessione, in monasterium recedit die 16 Octobris, annis quatuor et duobus insuper diebus patriarchali dignitate possessa, 1. 11, a c. 22 ad 25. Melec Masur auxiliis Persarum contra veterem hostem Amurium præ valens, 843 eum ad se supplicem venientem coram ipsius filio Ale crude liter trucidat, l. iv, c. 25. Athanasius patriarcha Alexandrinus Rhodo Constantinopolim redit, 1. I, c. 5. Nicephorus Angelus despota, Occiduorum tractuum dynasta, moritur, 1. m, c. 4. Kalendis Januariis prima hujus anni die Cosmas, qui et Joannes alio nomine vocabatur, rite antea efectus, consecratur patriarcha Constauti Michael. nopolitanus. I. u, e. 28. Tzaca Noge filius Buigariæ regnum invadit, fugiente Tertere, l. 111, c. 26.

Anni Uhr. Romance Inipp. Ro runi Pon- nian. tificum. Sedes va Andronici cat. Cœlest. V Bonifac. Michael. Andron. Imperator sub initium Martii conventum in Alexiaco triclinio celebrat, in quo causas damnati a se Constantini despote fratris sui et cum eo Strategopuli exponit, et plerisque approbat, c. 29. Quidam Lachanæ dudum a Noga occisi nomen usurpans ab imperatore conjicitur in vincula, c. 30. Theodorus Muzalo protovestiarius moritur, c. 31. Ei sufficitur in cura primaria principalium negotiorum Nicephorus Chumnus canicleo præfectus, c. 32. Die 5 mensis Julii eligitur in Rom. pontificem a cardinalibus Perusii congregatis Petrus de Murrhone, qui ægre honorem admittens Aquila in Vestinis coronatus 4 kal. Septembris Coelestini V nomen accepit. Sed mox pridie Idus aut Idibus Decembris idem Neapol in publico consessu cardinalium pontificatum abdicavit, recitala cessionis ex scrip to formula. In cujus locum ibidem electus est Benedictus cardinalis Caje tanus, qui Bonifacii nomen assumpsit. 844 Bonifacius papa coronatur Romæ in basilica S. Petri xvu Kal. Februarias. Andronicus Michaelem filium, jam anno superiori in collegam imperii assumptum, 21 die Maii coronari [P. 612] solemniter curat in templo S. Sophiæ, opera Joannis patriarchæ, 1. 111, c..1. Ales, Amurius ex patre cognominatus, Melecum patris interfectorem singulari certamine victum occidit, l. iv, c. 25. Joannes Andronici imperatoris ex Irene secunda conjuge primogenitus filius, creatur a patre et fratre Michaele novo Augusto despota, 1. III, c. 2. Cum patriarcha et episcopi Augustis petentibus negassent expeditionem constitutionis ecclesiastica, qua diris et anathemati subjicerentur qui obedientiam negassent Michaeli Juniori Augusto, in ultionem ejus repul se Andronicus imperator Novellam promulgavit, qua distributiones spor tularum ab episcopo, dum consecrabatur, suffragatoribus et ordinatori bus suis Geri solitas ut Simoniacas damnavit et in posterum prohibuit, I. III, c. 3. Matrimonium Michaelis Augusti cum Ithamare filia defuncti Nicephori Angeli despotæ, ambitum ab Anna puellæ matre, licet imperio utile, ob sextum inter destinatos conjuges consanguinitatis gradum rejicitur, 1. EI, c. 4. Veneti et Genuenses Constantinopoli se mutuo infestant, implacabilibus commissi odiis, 1., c. 15, Michael Augustus Junior, die 16 Januarii apparatu splendido nuptias 14 celebrat cum Maria regis Armeniæ filia, paulo ante Constantinopolim appulsa, 1. 11, c. 5 et 6. Michael. Novus imperatoris conatus in reconciliandis Ecclesiæ Arsenianis irritus 1. 1, c. 7. 845 Desperata Crete insulæ adversus Latinos eam acriter oppugnantes, delensione, copiæ inde evocate Persis Asiam incursantibus opponuntur, 1. II, c. 8 Alexius Philanthropenus dux Asiæ minoris ab imperatoribus declaratus, illie aliquandiu contra Persas limitem Romanum irrumpentes rem bene ac prospere gerit, l. 11, c. 9. Osphentisthlabus Terteris regno Bulgariæ pulsi filius, paulatim invale scens. Tzacam dolo captum interficit, Joachimum Bulgarorum patriarcham præcipitio necat, l. 11, c. 26. Radosthlabus sebastocrator Bulgariæ ejectus inde ab Osphentisthlabo ad imperatorem confugit, ibid. Ales Amurius ex paternæ cædis ultione clarus factus, collectis copiis, primum bello palam non indicto latrocin is infestat Romanum limitēm; deinde cum repentino casu, Martio mense, Sangaris fluvius alveum mutans arcium illic Romanarum præsidiarios, munimento amnis invadabilis objecti hostibus nudatos, fugere inde compulisset, [P. 613] transgressus in med terranea minori jam verecundia Romanos hostiliter infestat, instinctus ad hoc æmulatione Atmanis, alterius satrapæ loca Nicææ vicina prospere incursantis, 1. iv, c. 25. Muzalo dux Romanorum capitur ab Atmane, sed mox liberatur, ibid. Kalendis Junii terræ motus ingens et exitiosissimus Constantinopolim et ejus tractus provincias concussit. Duravit vario tenore usque ad desi nentem Julium. Damna ejus meraorantur, 1. m, c. fỗ. Ea occasione Andronicus imperator Deo propitiando supplex cum populo procedit, et prolixam habet concionem. Moxque corruptelas judiciorum constitutione bulla aurea munita de iis edità emendare nititur. ibid., c. 16 et 17. Veneti cum 75 longis navibus infesti Constantinopolim adversus Genuenses illic 846 degentes appellunt, die Dominica 2 Julii ingressi Galatain, non repertis illic Genuensibus, domos eorum incendertat urbemque ipsam variis locis oppugnarunt. Et comperto pugnare pro Genuensibus Romanos, Galatam reversi ædes insuper illic sitas Romanorum flammis absumpserunt, c. 18. Imperator Nicephorum episcopum Cretensem, qui de his expostularet,

Anni Cbr. Romano- Impp. Ro-| Venetias mittit. Interimque Venetis urbis inquilinis in reparationem damni rum Pon- man. per ipsorum cives illati multam nummorum octoginta millium indicit, oppigneratis in eam summain omnium illorum bonis, 1. u, c. 19. tificum. Bonifacil Andronici Michael. Andron. Michael. Andronic. Michael. Andron. Mense Decembri Genuenses Venetos Constantinopoli degentes, initio a bajulo facto, trucidant: primores Venetorum urbis inquilinorum omnes ea carnificina interempti. Vilior ipsorum plebs et mechanicarum profes sores artium, nece primo latebris vitata, deinde clam Venetias recedunt, 1. u, c. 20. Ob hæc Andronicus imperator monachum Maximum Planudem et præ fectum orphanotrophii Leonem Aquileiam misit, sui apud senatum Vene tum purgandi gratia. Alexius Philanthropenus rebellat, et paulo post captus excæcatur a Libadario protovestiarite, sub finem Decembris, 1. m, c. 10 et 44. Ejus successus fama strenue in urbemn perlata extremis anni diebus, imperator Deo et Deiparæ solemniter gratias agit, 1. mụ, c. 13. Andronicus imperator nactus clam jactum famosum libellum, in quo de multis accusabatur, ad episcopos, clerum, monachos et populum convo catos longam orationein habuit, qua se purgare ab omnibus objectis sollicite contendit, 1. 111, c. 22. [P 614.] Hoc anno mense Septembri, quando ja more Græcorum inci piebat indictio undecima, quam Latini tantum inchoabant 847 a Kal. Jan. anni sequentis Christi 1298, reperta sunt scripta ab Athanasio, antequam patriarchatu cederet, composita et recondita, quibus anathema intorquebat in sibi adversantes. florum lectione turbatis patriarcha et imperatore, conventus ipse expatriarcha Athanasius novum scriptum dedit, quo illa priora emendabat aut revocabat, 1. 111, c. 24. Joannes Tarchaniota mittitur cum exercitu ad limitem imperii firman dum adversus minas et incursiones Tocharorum, Triballorum, Serborum et Persarum; quo in negotio prudenter et strenue versatur, 1. in, c. 25. Michael Constantini olim regis Bulgariæ et Mariæ Andronici consobrinæ filius ab hoc mittitur ad recuperandium paternum regnum: sed factione idic Osphentisthiabi prævalente, exclusus Ternobo circumerrat, 1. Diluvium perniciose inundans ex imbre vehementi et longo, die 29 Augusti cadente, videtur hoc anno contigisse, narratum 1. 11, c. 27. Joannes Lazorum princeps moritur, succedente illi filio Alexio, 1. ш, c. Matrem hujus Eudociam a viri morte ad fratrem Andronicum impera – torem profectam hic collocare crali Serbiæ cogitat, 1. m, c. 30. Joannes Veccus olim patriarcha moritur in carcere apud arcem S. Gregorii, sub finem Martii, l. 111, c. 29. Eudocia in viduitate perstare certa connubium cralis Serbiæ recusat, 1. 1. c. 30. Ea spe dejectus Audronicus imperator, cum necessarium putaret devin cire sibi cralem affinitate intima, propriain filiam Sunonidem, non multum sexenni majorem, ipsi offert in sponsam, 1. it, c. 31. Theophano soror Mariæ conjugis Michaelis Augusti junioris, Theodora nominata in memoriam matris Andronici sic 848 dictæ, despondetur Joannis sebastocratoris filio, item Joanni dicto, l. 1, c. 6. Sed ante nuptias moritur, l. iv, c. 5. Persæ irritati cæde suorum qui Philanthropeno rebelli adhæserant, universas Orientales regiones sævis excursionibus desolant, l. 1, c. 1 §. Maxima et rigidissima omnium quas homines meminissent hiems primis hujus anni mensibus desaviit. Unde contigit destinatam imperatori profec… Michael. tionem Thessalonicam necessario differri, 1. 111, c. 33. [P. 615] Tandem ineunte Februario die Parasceves, hoc est feria sexta, quam inciisse oportuit illo anno, cyclum solis 20 et litteram Dominicæ indicem habente, die sexta mensis ejus, sub vesperam Audronicus imperator urbe exiens Dripeam se confert, unde reliquam profectionem adornavit, nonnulla illic mora, 1. iv, c. 1. Joannes patriarcha dissuadere Andronico volens conjugium Simonidis cum crale Dripeam tendit; sed a guaro quorsum veniret imperatore, præcedere Selybriam per missos obviam rogatur, ibid. Selybrie elusus ab Audronico Joannes, nec permissus quæ volebat de Simonidis conjugio disserere, ibi perstare decermit imperatore_abeunte, nec redire in urbem, donec de Thessalonica rediisset, l. iv, c. 2 Thessalonica imperator Andronicus Radostblabum cum Romanis copiis in Bulgariam remittit, unde is pulsus ab Osphentisthlabo fuerat, 1. m, c. 26. Elaimeres pro Osphentisthlabo pugnans Radostlabum prælio victum capit, et excæcatum ad uxorem remittit, ibid. Osphentisthlabus Terteren patrem ab Andronico imperatore custodia detentum permutatione Romanorum ducum ab Eltimere captorum redimit; nec tamen et regnum Bulgariæ reddit, sed civitatem attribuit, ubi liber privatus vivat, ibid.

Anni Cbr. Romano Impp. Ro-| rum Pen- man. tificum. Bonifacii Andronici Michael. 6 Andronic. Michael. Andronic. Michael. Andronic. Michael. g 849 Imperator Thessalonica, tractatu affinitatis cum crale Serbiæ concluso, ab eo Cotanitzam transfugam ct priorem cralis conjugem filiam Terteris accipit, vicissimque crali propriam filiam Simonideni sponsam consignat, puellulam vix octennem viro prope quinquagenario el plurium jam uxorum marito, custodiendam videlicet intactam usque ad puberem ætatem (quem tamen Gregoras, 1. vit, scribit festinanda per intemperantem exspectandi impatientiam defloratione virgunculæ inha bilem illam gignendis postea liberis reddidisse), l. iv, c. 4 et 5. Venetorum legatio Andronicum imperatorem Thessalonicæ convenit, petens remitti multam Venetis urbis Constantinopolitanæ inquilinis indictam, et relaxari oppignerationem bonorum jam dudum factam propter incendium Galata: sed nihil impetravit, 1. iv, c. 6. Imperator Audronicus frustra conatur conciliare matrimonium Alexii principis Lazorua, sui ex sorore nepotis, et pupilli testamento patris, cum tilia præfecti canicleo, et irritare jure tutorio prius conjugium ab eodem Alexio sine auctoribus matre aut avunculo contractum cum quadam unius e primoribus Iberorum filia, 1. iv, e. 7. Hinc dejectus nequidquam tentat eamdem præfecti canicleo filiam collocare filio suo-Joanni despotæ, matre juvenis Augusta Irene repu gnante, ibid. [P. 616] Die 22 Novembris Andronicus imperator e Thessalia redux in urbem Constantinopolim solemni occursu invectus est, 1. iv, c. 8. Atman Persarumi satrapa, aliis Ottomanes dictus, auctor domus hodie regnantis apud Turcos, invalescit op:bus, adjunctis sibi numerosis copiis ferocium e Paphlagonia latronum, l. iv, c. 25. 850 Joannes patriarcha dolore initæ ab Andronico sine suo consilio noxiæ ac turpis, ut putabat, affinitatis cum crale Serbiæ, in Pammacaristi monasterio quasi privatus degit, 1. iv, c. 8. Imperator postquam eum placare per multos a 'se missos frustra ten tassel, denique Kalendis Februarii multa nocte illum ipse convenit; et ei circa tria querelarum de se capita plene satisfacit, persuadetque ut in patriarchales remigrans ædes regimini Ecclesiæ se reddat, 1. iv, č. 9. Post Paschales ferias imperator Andronicus palam revocavit latam a se in Joannem Ephesinum sententiam, eumque declaravit innocentem criminis ob quod falso impactum throno dejectus et datus in custodiam fuerat, 1. iv, c. 10. Tamen Joannes patriarcha cum episcopis Philadelphiensi et Smyrnensi Joannis Ephesini réstitutioni obsistunt, ibid. Jurgiis inde exortis offensus Joannes patriarcha iterum e patriarchio in Pammacaristi monasterium recedit, ibid. Contra illum antistites libellum querelarum plenum imperatori offe runt, l. iv, c. 11. Joannes patriarcha ultro imperatorem adiens 25 Octobris feria tertia, illo anno cycl. sol. 21 numerante cum littera Dom. B. ex ejus voto functionibus patriarchatus se reddit, quod sibi per angelum imperatum aiebat, I. iv, c. 12. Michael despota repudiatam a crale Serbiæ Terteris filiam uxorem ducit, I. iv, c. 18. Hoc anno sub æquinoctium autumni, sole in Virginem ingresso, apparet Constantinopoli cometa, descriptus a Pachymere l. iv, c. 14. Præcesserat exortum cometæ siccitas insolita, ex qua fontes perennes exaruerunt: unde terræ fructus et segetes perire funditus contigit, ventis etiam crebris 851 aridis et procellosis aerem vix spirabilem reddentibus, ibid. Alani qui sub Noga militaverant, numero sexdecim millium in partes imperatoris transeunt, l. iv, c. 16. Missi in Asiam Romanos vexant et spoliant; [P. 617] tamen juncti co piis imperatoriis ad locum Chenam dictum hostes imperii egregie vin cunt, præda inde non modica ditati, ibid. Circa hoc tempus Atman sive Ottomanes regium nomen sumpsit, et occupata postea Prusa regni sedem illic posuit. Is moriens deinde anno Hegiræ, ut tradit Al Jannabins chronologus Arabs, 726, hoc est anno Christi circiter 1527, Urchanem filium regni in urbe Prusa recens capta inchoati reliquit hæredem. Prusæ obsidionem innuit Pachymeres, 1, v, c. 21, p. 296, expugnationem autem, l. vii, c. 27. Die 14 Januarii visa est Constantinopoli eclipsis lunæ horribilis, l. iv, Michael Augustus junior primo vere circa Paschales ferias cum valido exercitu in Orientem movet, el magnam consternationem sui fama Persis injicit, 1. 1v, c. 17. Persæ tandem eliciuntur ad certamen: sed in procinctu prælii in perator persuasus a ducibus Romanis ignave pugnam detrectat. Unde in contemptum hostibus venit; a quibus universe mox illorum tractuum Romanæ regiones sævis et avaris incursionibus desolatæ sunt, 1. iv, c. 18 et 21.

Anni Chr. Romano- Impp. Ro-1 rum Pon Tilicum. man. Bonifacii Androuici Michael. Andronic. Michael. Muzalo hetæriarcha, dux copiarum Romanarum in Bithynia, dum At mani cuncta vastanti se adversum ferens obsistere nititur, miltum Ro manorum, tædio, livore ac desperatione ignave pugnantium, degeneri languore vincitur: et vix Alanorum forti opera reliquias fusi exercitus se cum intra Nicomediam recond t. Contigit hæc clades die 27 mensis Juli circa Bapheum prope Nicomediam, 1. iv, c. 25. 852 Tredecim Veneta triremes cum septem piraticis navibus meri die Constantinopolim infesta invehuntur, portuin Ceras dictum incunt, e regione imperialis palatii statione fixa hostiliter grassantur, igne ac telis in obvia immissis. Sicque imperatorem cogunt concedere quod lega tis Venetis Thessalonica negaverat, nempe remissionem multæ, et expi. gnerationem bonorum occupatorum, 1. IV, c. 23. Eodem tempore pirate insula Principum occupata cogunt imperatorem ad redimendos præsenti pecunia capuvos plurimos, quos illic fecerant, 1. iv, c. 19. Clauso Magnesia Michaele Augusto Juniore Alani qui sub eo milita! ant, missionem petunt. Ægre tandem blanditiis verborum trimestre moræ spatium ab iis impetratur. Monitus de his Andronicus subministrare filio ea quibus egeret, cum maxime vellet, nequit, 1. 1v, c. 19. [P. 618] Quæ impedierunt Andronicum a providendis quæ necessaria erant exercitui Augusti Michaelis, fuerunt, præter modo memoratum bellum Venetum, turbæ tunc coortæ ecclesiasticorum in urbe, quæ narrautur, 1. iv, a c. 27 fere ad finem libri. Hoc anno inter Carolum regem Neapolitanum et Fridericum dominantem in Sicilia post bellum diuturnum par coaluit, Eleonora Caroli filia Fride rico in uxorem data. Filiam hanc Caroli Pachymeres Ecatherinam perpe ram vocat: cujus erroris occasionein in notis refero. Pontifex Bonifacius eas nuptias et pacem approbat, licet in conditionibus mutari aliquid volue rit. Vide accuratissimum Odoricum Raynaldum hoc anno a numero 1 ad 8. Rogerius Lauria, quem Pachymeres Rontzerium nominat, qui bello præce dente Friderico utiliter militaverat, ab Andronico imperatore, cuise suppetias venturum obtulerat, cupide acceptus et diplomate aurea bulla munito ad spes amplas invitatus, classem et copias parat ad eo proficiscendum, 1.´v, c. 12. 853 Alani trimestri, quod cum imp. Michael pepigerant, spatio elapso, missionem armatis precibus extorquent, I. Iv, c. 20. Imp. Michael, aullo a patre subsidio interim accepto, barbaris satrapis, Ale, Amurio, Laminse, Atmane ac plurimis aliis ipsum Magnesiæ clausuin circum undique oppugnantibus, noctu inde perturbatione ac confusione maxima aufugit Pergamum, ibid. Inde omnes Orientales imperii regiones in prædamı barbaris cedunt, c. 21. Alani e ditíone imperii injussu abeuntes retinere conantem in trajectu ad Calliopolim magnum domesticum Raulem Alexium interficiunt, c. 22. Post hoc excusantes factum Alani iterum ab Andronico in gratiam reci piuntur, ibid. Patriarcha Joannes Cosmas variis episcoporum Joanni Ephesio faven tium machinationibus clam palam oppugnatus, prout fuse narratur capi tibus libri quarti 27, 28, 29, ad extremum die quinta Julii eademque feria sexta (quæ rota est hujus anni cyclum sol. 24, cui convenit littera Dominicæ index F, numerantis) e synodo indignatus excedeus, patriarch o in monasterium Pammacaristi migrat; unde postridie scriptain patriar chatus abdicationem ad imperatorem mittit. Imperator, trepidis simul undecunque nuntiis turbatus, non unius alie riusve urbis aut provincia barbaris succumbentis, sed universi ubique amperii uno tempore oppressi, utique cum Persæ universæ Orien.aiis con tinentis sine controversia domini, mare classibus piraticis ingressi, Tenedo occupata, inde Chium, Samum, Carpathum, Rhodum [P 619] subitis exscen sionibus deprædarentur, causam patriarchæ, et deliberationem ecquid valida esset ejus abdicatio, episcoporum suffragiis permittit, ibid. Ipse interim procuranda clam affinitate inter Cuximpaxim Tocharum sibi fidum, et "Solymampaxim ducem exercitus barbarorum Nicomedia minantis, servare illam urbem satagit, et minuere aliquantulum belli atrocis mala; qua in re non multum proficit, 1. iv, c. 30. Post synodicas deliberationes circa Joannis Cosma patriarchæ cessio nem, et varias utrinque ista occasione tricas, c. 31, 32, memoratas, re adhuc indecisa imperator, spe attrahendorum Arsenianorum in suas partes ostendit se non abhorrere a promotione episcopi Marmaritziensis, ab its ad hoc nominati, in patriarcham, 1. v, c. 33. Michael Augustus Junior, vehementissimis insultibus Persarum resi stendo impar, Pergamo Cyzicum recedit; ac ne illic quidem se taluni sentiens, Pegas quæ erat urbs maritima munitissima, se recipit, i. v, c. 10. Bonifacius VIII summus pontifex moritur Romæ v Idus Octooris, cum sedisset annos 8, menses 9, dies 18. Eligitur ei successor x1 Kal. Nov. Fr. Nicolaus Bocasinus ord. Prædicatorum, cardinalis episcopus Ostiensis, qui Dominica sequenti iv Kal. Nov., vigilia apost. Simonis et Juda,

AnDi Chr. Romano Impp. Ro- coronatus apud S. Petrum Benedicti nomen assumpsit. Hune IX inter Ro rum Pon manos pontifices sic appellatos Spondanus numerat, etsi plerique XI cen tificum. man. Andronici Michael. Benedict. Andron. Michael. seant. Septembri hujus anni, cœpta jam numerari more Græcorum indictione 2, Rontzerius cum exercitu auxiliari Constantinopolim appellit. Creatur ab imperatore dux magnus; et filiam Asanis ex Augusti sorore natain uxorem accipit. Mittitur Cyzicum. In digressu oppugnatur a Genuensibus. Drongarius Muzalo missus ab imperatore ad rixam dirimendam interfici tur, l. v, c. 14. Menas monachus cognomento Scoleces, discipulus Athanasii expatriar chæ, die 25 Januarii sub solis occasum Andronicum imperatorem adiens, agre tandem audientia impetrata denuntiat ei dixisse Athanasium se præ sente iram Dei urbi ac populo imminere proximam, et cupere se ut statim Augustus juberet per omnia urbis monasteria orari et pervigilari a cunctis toto triduo. Arripiente consilium Augusto statim ipsa nocte mandatæ pre ces indicuntur. Postridie mane animadvertit imperator lenem terræ motum, idque esse initium mali ab Athanasio prænuntiati censuit. Die mox septima decima Januarii terræ motus exstitit vehementior, [P. 620] non tamen qui usque ad ædificiorum subversionem invalesceret. Tunc non du bitavit quin revelatum Athanasio fuisset ingruens urbi periculum, et quin supplicationibus ab eo præscriptis noxia vis terræ motus debilitata fuisset. Unde ipsum tanquam hominem Deo charum suspexit et in throno reponere decrevit. Die 18 Januarii convocatis imperator episcopis, ecclesiasticis et mo nachis disseruit de consilio sibi suggesto et secuto post hoc eventu, nomen Athanasii reticens. Inde die 19 ejusdem mensis ad cunctos non solum eccle siasticos et monachos, sed et cives convenire jussos, concionem in eandem sententiam habuit, commendans innominatum adhuc illum vaticinii salu taris auctorem. Tum ex ipsa concione, professus adire se protinus velle prophetam beneficum, ut se sequerentur invitavit universos; sicque fere cunctis comitantibus se confert ad Athanasium, quem primo visu episco porum plerique patriarcham acclamaverunt, ad regimen Ecclesie resu mendum hortantes, ipso ficta modestia recusante, et tantum petente impe tranteque statim ab imperatore auctoritatem sublevandi oppressos. Unde contigit omnium pæne in urbe rerum supremam potestatem ipsi deferri, cunctis ad illum ex quocumque judicio provocantibus. Narrantur bæc fu sius tribus ultimis capitibus 1. jv, et 1, 1. v. Dissensio exardescit inter episcopos circa Athanasium, an rite is 856 et prudenter in throno reponi posset, 1. v. c. 2. Andronicus imperator, resistentium Athanasii promotioni antistitum eluctari auctoritatem studens assensu Joannis Cosme in eam impetrando, eum adit diebus Tyrophagiæ, qui sunt 7 feriam 4 Cinerum præcedentes (fuit hæc illo anno 11 Februarii), et ab illo interrogatus ecquid se putaret patriarchalem adhuc obtinere potestatem, obnoxie assentiens audivit Atqui, siquidem patriarcha ego vere sum, mea nondum abdicatione vel pro bata vel accepta, perseveranteque adhuc in magna ecclesia et monasteriis commemoratione mei nominis, auctoritate sanctæ Trinitans excommunica tioni majori subjicio eum qui volet dominum Athanasium in patriarchali rursus sede constituere, I. v, c. 3. Theodora Augusta imperatoris Andronici mater moritur feria 2 secun da Jejuniorum hebdomadæ, Februarii decima sexta; et ab eo magnifice sepelitur, l. v, c. 4. Post Pascha, quod illo anno incidit in 29 Martii, nuptiæ Joannis de spotæ cum filia præfecti canicleo celebrantur, l. v, c. 5. Irene Augusta uxor imperatoris Andronici ex urbe Thessalonicam pro ficiscitur, ibid. Melitas ambitiosus clericus, solvendo impar æri alieno quod immane contraxerat, laqueo [P. 621] se suspendit Constantinopoli hoc anno die 30 Julii, 1. v, c. 8. Die 8 Augusti terræ motus incipit, quo Rhodus, Alexandria, Pelopon nesi pars magna et Creta insuke misere deformatæ sunt, l. v, c. 11. Andronicus imperator de excommunicatione, qua ipsum Joannes Cosmas Athanasii repositionem in throno meditantem obligaverat, sol licitus, disquiri curat inter episcopos ecquid valida illa necne censenda foret. Sed illis sine fine ant spe concordiæ dissidentibus, per multos ad ipsum Joannem Cosinain deprecatores missos tandem imperator eblan ditur revocationem 857 anathematis illius scripto expressam; quod scriptum accipit feria sexta, incidente in diem vicesimam primam mensis Augusti, 1. v, c. 6 et 7. Andronicus verbo admonitos episcopos de relaxatis a Joanne excom municationis vinculis in eos intentatis qui Athanasium restituere in patriarchatum veilent, de illius promotione deliberare jubet congregatos in templo SS. Apostolorum. Id illi fecerunt infinite altercando toto Sab bato sequente et antemeridianis horis Dominicæ, quæ fuit dies 23 mensiɛ, ejusdem Augusti, cujus ipso meridie Andronicus, intellecto per suos, quos id explorare jusserat, antistites in factiones scissos numquam con venturos unanimiter videri in restitutionem Athanasii, profectus ad syno dum inde secum arripit episcopos qui Athanasio favebant, et cum illis ad

Anni Chr. Romano Impp. Ro rum Pon- man. tificum Clementis Andronici Michaelis Irritati Catelani Alanos contemptim tractant, nec vi abstinentes. Unde ad pugnam venitur, vincentibus primo Catelanis occiso Georgi Alanorum primoris filio: sed postea Catelani trecenti ab Alanis perimuntur die 9 Aprilis, ibid. Alisyras cum exercitu Carmanorum Philadelphiam arta obsidione cin ctam in extremam famem adigit, ibid. Andronicus pro Philadelphia sollicitus Rontzerium urget, ut cum iis quas Cyzici habebat suis et Alanorum copiis eo suppetias accurrat, ibid. Sed fis moras adhuc nectentibus, adulto jam Martio, Andronicus germanam suam Irenem Asanis viduam, Rontzerii socrum, coepta jam hebdomada majore sub finem Martii (Pascha enim illo anno fuit 3 Aprilis) Cyzicum proficisci jubet, et illic apud generum instare ne tam necessariam expe ditionem ultra differat, ibid. Tandem mense Maii, reconciliatis utcumque Alanis, Rontzerius univer sum exercitum Achiraum promovet, indeque Germæ adniovet, quam arcem fuga Persarum desertain capit. Romani res suas in præda Persica agnitas recipientes male a Roatzerio multantur. Ea occasione Chranis thlabus magnus tzausius periclitatur de suspendio, l. v, c. 21 et 23. Constantinus Porphyrogenitus Andronici imperatoris frater in carcere moritur die quinta mensis Maii, l. v, c. 22. [P 624] Rontzerius ad Aulacem prælio vincit Alisyram, quo vulnerato fugiente Philadelphia liberatur, l. v, c. 23. Antea Tripolis ad Mæandrum strategemate capta per noctem a Persis, . v, c. 25. 861 Magnus dux Attaleotam occupatorem Magnesiæ, imperatoris, cui suspectus erat, gratiæ restitutum suæ intimæ fiduciæ admovet, 1. v, c. 24. Nostongus magnus hetæriarcha, præfectus illi provinciæ, injuriis ducis magni cogitur injussu imperatoris redire Constantinopolim, ubi a præoc cupato in favorem Rontzerii principe male accipitur et dignitatibus pri vatur, ibid. Dux magnus ingentes a Romanis pecunias crudeliter extorquet, 1. v, c. 26. Magnesia duce et suasore Attaleota deficiens a magno duce, ab eɔ summa vi, sed frustra, oppugnatur, ihid. Arx, Cenchreæ dicta, quo multi Romanorum confugerant, diu a Bar baris obsessa et auxilio à Chœrobosco illato ad breve tempus recreata, siti ad extremum compellitur ad deditionem, l. v, c. 27. Michael Augustus Junior cum exercitu in tractus Occiduos profectus regionem jugo exteriori subjectam, quæ Bulgaris hostibus parebat, die mensis Augusti vicesima tertia hostiliter ingressus late vastat, I. v, c. 28. Alexius princeps Lazorum Trapezunte prospere contra Genuenses pu gnat, 1. v, c. 29. Anna regina in Occiduis tractibus a genero Philippo, cui dotales terras dare juxta pacta differebat, bello impetitur, l. v, c. 30. Mutus linguæ usum subito recuperat intercessione sanctæ Theodosiæ martyris, 1. v, c. 32. Alani e castris magni ducis fuga elapsi prope Pegas Persas nongentos ipsi multo pauciores internecione delent, I. v, c. 31. Andronicus imperator ducem magnum ab oppugnatione Magnesiæ ite ratis sæpe jussis necquidquam conatur avellere. ibid. Tandem is in Occiduum, ut jubebatur, tractum, cuncta in itinere vastans, copias traducit,!. vi, c. 3. 862 Cazanes Tocharorum Kanis, Romanorum amicus, moritur, suc cessore sibi prius designato Carmpantane fratre, quem ad hoc ex India accersiverat, 1. vi, c. 1. Amurius cum Andronico imperatore de pace tractat, ibid. Die 29 Septembris imperator longam concionem ad Arsenianos pertinaci dudum schismate a cæteris discissos habet, reducere illos ad consensio nem in cassum studens, 1. vi, c. 2. [P. 625] Trajecti in Occiduam continentem Amogabari crudelissime Romanos diripiunt, prætextu non solutorum ipsis stipendiorum, et vie toriam a se apud Philadelphiam de Carmanis partam sine fine prædican tes, 1. vi, c. 3, c. 13, 14, et 1. vII, c. 1. Hunc enim puto esse locum epochæ libri vi initio descriptæ. Nam re vera hoc tempore contigerat evolvi 12 Michaelis, 23 Andronici annum. Etsi enim titulus hujus anni in hoc nostro indice Mich. 13, And. 24 habet, nihil obsrat, quoniam nos in titulɔ inchoatos annos ponimus, Pachymeres vero de absolutis manifeste loquitur. Utcumque igitur annus 13 Mich., And. 24 in cursu esset, expletos quidem annos numerare non poterant nisi ille 12, hic 23. Voluit autem, opinor, historicus illa insolita sibi diligentia annorum, quibus principes imperaverant, exprimendorum insignire principium belli Catelanici. Vide dicta superius hujus libri chronologici c. 6, n. 8. Genuenses Galatæ degentes imperatorem Andronicum admonent parari a Catelanis contra Romanos bellum, exspectarique ad hoc auxilia e Sici

Anni Chr. ↑ Romano- Impp. Ro- lia. Sed imperatore fidem indicio non tribuente, ipsi ad bellum illud rum Pon- man. propulsandum se comparant, I. vi, c. 6, et c. 9. lificum. Clementis Andronici Michael Andronici Mpyrigerius Tentza Catelanus cum novem longis navibus ad Madyti portum appellit, accitus a magno duce, quem is ut conciliaret Andronico et auctorari honoribus stipendiisque suaderet, ad eum accessit 863 sab finem Octobris, et suis quidem militibus trecenta nummorum milha in stipendiorum debitorum solutionem poposcit, Tentzæ deinde suffragatus honorari eum petiit. Imperator tante pecuniæ flagitatione perculsus primo assentiri negat; postea tamen iterum adeunti illum Rontzerio ac stipendiorum petitionem in summanı moderatiorem contrahenti utrumque indulget, 1. vi, a c. 4 ad 8. Andreas pirata imperatori militarem operam cum duabus armatis navibus offerens admittitur. Sed ab infensis Andreæ Venetis altera ejus navium comburitur, ipso cum altera fugiente, 1. vi. c. 10. Mpyrigerius Tentza circa medium Decembrem Constantinopolim accitu imperatoris appellit, exscensurum se e navi negans, nisi obsides daren tur. Tandem persuasus ad festum Christi natalis exscendere creatur dux magnus, et fidem imperatori, sed cum exceptione, jurat, 1. vi, c. Al et 12. Adhibitus inde ad consilium super petitionibus Catelanorum, ubi au divit ab imperatore quantum ipse jam dedisset Catelanis et quantum adbuc dare paratus esset, queri cœpit avare secum agi, cui tam pauca cæterorum comparatione donarentur. Indeque defectionem ab imperatore cogitavit, J. vi, c. 14 et 15. [P. 626] Mpyrigerius invitatus ab imperatore ad comparendum secum Michaelis simul in festo luminum, hoc est Epiphaniæ, celebrando 6 Januarii, pro 14 terve recusat ire, irridens etiam contemptim concessa sibi ab Augusto insignia honorum; ac tertio post die vela fecit Callipolim ad Catelanorum castra, insalutato Augusto, qui eum satis compertum parare defectionem invadi detinerique a suis vetuit, l. vi, c. 15. Imperator videns Catelanos plane certos belli palam Romanis inferendi, quod Genuensibus dudum et recentius Michaeli 864 Augusto indicanti bus credere noluerat, ut id quoquomodo impediret, Cæsaream dignitatem per legatos offert Rontzerio, qui eam certis ægre tandem conditionibus admittit, 1. v c. 16. Theodorus Chumnus portans ab imperatore ad Rontzerium insignia Cæsareæ dignitatis cum diplomatibus auro bullatis et triginta nammorum millibus, audiens in itinere Catelanos non exsequi pacta, et vim ab jis metuens, re infecta redit, 1. vi, c. 17. Insula Chios a Persis capta, direpta vastata est, plerisque incolarum barbarica immanitate trucidatis, ibid. Rontzerius apud Callipolim injuriosam imperatori et superbe minacem concionem habet, 1. vi, c. 18. Post decem inde dies litteris ad Andronicum datis Rontzerius, pœniten tiam a se contra illum actorum et dictorum simulans, et necessitatem ex vi a suis in seditionem concitatis excusans, veniam petit, 1. vi, c. 18. Die nono Martii ad legationem a Catelanis missam Andronicus, magno coetu congregato, orationem habet, qua eos officii admonitos etiam minis deterrere a contumacia tentat, c. 19. Andronicus imperator filium Constantini Porphyrogeniti, fratris sui, panhypersebastum creat, 1. vi, c. 20. Athanasium patriarcham ob immanem in omnes sævitiam cunctis exosum et ideo clam sparsis livellis famosis proscissum, adversus invidiam munire studens imperator, concionem habet de ejus laudibus, addens exemplum cujusdam Armeni, qui postquam Athanasio maledixisset, casu crus fregerat, quod ipse pœnam esse divinitus illatain persuadere co nabatur, 1. vi, c. 21. Inter hæc die qua Lazari excitati per Christum e mortuis Evangelium inter sacra recitatur in ecclesia Græca, quod certum est fieri Sabbato con tiguo Dominicæ 865 Palmarum, sive pridie ejus festi, quod illo anno Pascha habente 26 Martii omnino incidit in 19 ejusdem mensis, ac consequenter præcedens sabbatum 19 Martii diem insedit, Rontzerius Cæsaris insignia ab Andronico imperatore ad se missa, cum tribus [P. 627] et triginta nummorum aureorum millibus, solemniter induit, 1. vi, c. 22. Rontzerius jam Cæsar cuin 150 lectis e suorum numero Adrianopolim se confert, salutaturus illic Michaelem Juniorem Augustum, a quo magni fice excipitur, l. vi, c. 23. Rontzerius Cæsar ab Alanis interficitur Adrianopoli in ipso aditu cubi culi Augusta, ad quam salutandam admittebatur, 1. vi, c. 24. Ejus comites in custodiam tunc dati, postea fuga evadere conantes, ob sessi, oppugnati, igne absumpti sunt, 1. vi, c. 33. Catelani Callipoli, ubi dominabantur Romanis ibi crudeliter interfectis, obsidentur ab exercitu Romano, duce magno primicerio: sed obsidione. fraude impetratis indutiis, laxata arcem illam commeatibus et præsidiis muniunt. Tum aucti copiis regiones Romanas incursant. Perinthum die 28 Maii vi capiunt, puberibus ibi repertis occisis. Et eadem die trajecto

ADni Chr. rum Pon tificum. Clementis Andronici man. Romano-Impp. Ro- freto ignem tectis rusticis per campos injiciunt, obvios quosque obtrun cantes, et terrorem urbis ipsius portis admovent, confugientium in tutum vix capientibus turbam, 1. vi. c. 25. Michael. Andronici Michael. Cujusdam Catelani ad imperatorem transfugæ, quem is Ameralem crea verat, proditio detegitur, l. v, c. 26. Inde seditione in urbe concitata, plebs quærendorum Catelanorum laten tium prætextu ædes civium diripit et inflammat, ibid. Frerii, hoc est monachi Latini, domo et templo, quæ consensu impera toris intra urbem habebant, per Athanasium patriarcham expelluntur. Exarchus Pisanus, qui ei exsecutioni præfuerat, per submissos 866 a Galatinis Genuensibus sicarios vulneratur. Eam ob rem Andronicus Ga latenses urbis ingressu arcet, l. vi, c. 28. Andronicus reconciliatur Genuensibus. et appellentes in urbem longas eorum naves sedecim contra classem Catelanam duce Mpyrigerio urbi minantem pugnare persuadet. Omnes, præter unam, Catelanorum naves in Genuensium potestatem veniunt. Dux ipse Mpyrigerius capitur, l. vi, c. 29. Duo Romani duces, a Michaele Juniore Augusto cum parte exercitus contra Catelanos missi ab iis in insidias pertracti vincuntur, 1. vi, c. 30. Plebem in urbe tumultuantem imperator Andronicus concione habita minis et monitis coercet, 1. vi, c. 31. Junior imperator Michael universum exercitum contra Catelanos acie instructum ipse ductans vincitur, et de vita periclitatus ægre fugit, 1. vi, c. 32. Maturæ segetes in campis, collectæ fruges in areis et villis a rus'icis andique in urbem [P. 628] fugientibus relictæ, in prædam Catelanorum cedunt, ibid. Duæ naves bellicæ Genuensium magna mercede in bimestrem militiam ab Andronico imperatore conducuntur, ibid. Andreas Muriscus pro imperatore Tenedum obsidens, procurata per Genuenses deditione, arce illa potitur, l. vi, c. 34. Manuel Zacharias Phoca imperitans insulas illi objacentes custodiæ suæ immunes permitti ab Andronico impetrat, ibid. Mpyrigerius a Genuensibus captivus in Italiam abducitur, 1. vii, c. 7. Incluso Didymotichi Michaele Augusto juniore post pugnam adversam, et hinc Osphentisthlabo Bulgaro Romanum limitem vexante, inde Cate lanis cuncta infestantibus, Andronicus, imperator de pace cum Catelanis per legatos Callipoli tractat, 867 sed frustra, illis conditiones intolera biles exigentibus, 1. vit, c. 1 et 2. Persæ qui Catelanis militabant, dum iis offensi, se ad suos in Asiam recipientes, trajiciunt fretum, ab Andrea Murisco imperatoris navarcbo intercepti perimuntur, l. vit, c. 3. Inde Muriscus in præmium operæ creatur Ameralis, ibid. Alani et Turcopuli ab imperatore deficientes Romanos impugnant, 1. vit, c. 4. Attaleota in Oriente contra imperatorem rebellat, ibid. Catelani late omnes Romanas regiones populantur, 1. vii, c. 3. Madyto longa obsidione Catelanorum fame laboranti Andreas Muriscus frumentum importat, 1. vii, c. 11. Paulo post ab Augusto deficit, ibid. Madytus tandem ad deditionem compulsa capitur a Catelanis duce Pha renda Ťzime, 1. vii, c. 6 et ti aut Athanasio patriarcha Constantinopolitano cunctis exoso, litanias Deo in tot malis propitiando quotidianas celebrante, ferale incendium casu Dei nutu preces illas se aversari declarantis sub vesperam exortum, a porta Cynegorum ad monasterium Prodromi frequentissime babitatum et ditissi mum urbis tractum in cinerem redigit inæstimabili jactura, 1. vii, c.10. Athanasius Alexandrinus patriarcha irrevocabiliter infensus Athanasio Constantinopolitano, ab Andronico imperatore frustra sæpius conato hune illi reconciliare in suam ecclesiam redire jussus, solvens Cretam versus defertur in Euboeam, ubi graviter periclitatus a Latinis [P. 629] illic do minantibus, Thebis deinde conjectus in carcerem, tandeni liber emittitur, 1. vit, c. 8 et 16. Mense Aprili, Dominica quæ nova vocatur, Meliteniota constans in fide Romane ecclesiæ moritur, 1. vII, c. 31. 868 Cubuclea arx Mysiæ in Olympo sita per Amogabaros Persis perti diosissime ac crudelissime proditur: ipsi Lampsacum salvi deducuntur, VII, c. 9. Turci arcem Examilii occupant. duce Romoforto Latino, cujus in impe `ratorem adornata proditio detegitur, l. vn, c. 12. Arx Thyræorum per longam obsidionem famis necessitate cogitur se dedere, et post illam Ephesus a Persarcha Sasane capitur; ubi templum S. Joannis evangelista, opulentissimum sacræ supellectilis, tali occasione diripi contigit, 1. vi, c. 13. Viginti millia militum a Charmpantane Kaui Tocharcrum in auxilium imperatori missa leonium pervenisse nuntiantur, ibid.

Romano Impp. Ro Anni Chr. rum Pon man. tificum. Clementis Andronici Michael. Catelani Turcopulis adjuncti Thraciam universam desolant, 1. vii, c. 14. Imperator Andronicus auxilium a Genuensibus, legatis ad eos missis, implorat, ibid. Monachus lilarion manu et armis adversus Persas feliciter rem gerit, ideo vexatus a patriarcha, protectus ab imperatore, l. vi, c. 16. Prusa tributum pendere Persis cogitur, ibid. Primo vere naves longæ circiter novemdecim Genua Constantinopolim appellunt, 1. vii, c. 18. lis uti contra Catelanos negligit Andronicus, spe conveniendi cum illis de pace; quam ad rem legatos Callipolim frustra mittit, ibid. Turcopuli juncti Amogabaris Alanos prælio vincunt in finibus Bulga riæ, et multam iis prædam ereptam præmium victoriæ inter se patiuntur, 1. v, c. 19. Amogabari ab Orestiade diu necquidquam oppugnata recedere cogun tur, multis suorum amissis, ibid. Pars Amogabarici exercitus e Persis maxime conflata, Cani montis fau cibus et arce occupatis, subjectam regionem vastat 869 segetibus matu ris demetendis, mense Julio, l. vii, c. 20. Alias arces ejus tractus Romofortus cum Latinis capit, 1. vII, c. 26. Isaacius Melecus Persa, Persarum, qui Amogabaris militabant, ab iis ab ducendorum data imperatori fide, hoc vicissim ei promittente nuptias filiæ alterius Meleci, neptis sultanis Azatinis, deprehensus dum quod erat pol licitus tentat, obtruncatur, I. vII, c. 15, 22 et 29. Magnus primicerius [P 630] Cassianus contra imperatorem rebellans, proditus a Chellensibus, ducitur Constantinopolim, carceri mancipatur, 1. VII, c. 24. Societas cum Iberis ab imperatore successu irrito tentatur, l. vii, c. 25. Arx Rhædesti dedere se Romoforto cogitur, 1. vii, c. 26. Imperator, legatis suis cum Genuensibus ad Catelanos missis, impetrare ab iis pacem nequidquam tentat, 1. vii, c. 27. Romani ad Bizyam ab Amogabaris cæduntur. Post eam cladem, ne arx Bizyæ caperetur, mulieres pro viris ostentatæ prohibent, 1. vII, c. 28. Gravissimæ oppressiones omnium, præsertim ecclesiasticorum, ab Atha nasii patriarchæ immanitate describuntur, 1. vII, c. 22, 28 et 35. Pharendæ Tzimis in imperatorem proditio, specie transfugii adornata, deprehenditur, l. vii, c. 30. Maria soror imperatoris, sponsa Charmpantani Kani Tocharorum desti nata, Nicææ degens, impetratis a sponso armatorum triginta millibus, ut fama ferebat, adventantibus, frustra conatur deterrere Almanem a Roma nis arcibus tractuum illorum oppugnandis. Nam ille eo ipso tempore Tri cocciam, munitissimum Nicææ propugnaculum, vi expugnat, 1. vII, c. 33. Thasi arcem a Manuele Genuensi, Zachariæ fratris aut sororis filio, oc cupatam, missis summa æstate decem navibus, 870 præfecto Marule, re cuperare imperator nititur, ibid. Enus arx Romana frustra oppugnatur a Latinis, duce Tzime, ibid. Duces Catelanorum inter se dissidentes ne a misso quidem a rege Siciliæ proprio filio conciliari queunt, 1. vii, c. 34. Tandem ad Cassandream Catelanorum duces inter se pugnant. Mpyrige rio interfecto, Pharenda Tzimne fugato, solus Romofortus rerum potitus universas Catelanicas copias in Thessaliam ducit, 1. vII, c. 36. Finis hujus historie in anno vitæ Andronici undequinquagesimo desinen tis, ibid. Vide hujusce Patrologiæ Græcæ tom. III.