PG 147Nicephorus Callistus Xanthopulus et al.
Ecclesiastical History (Continuation)
Printed pages · scan text
vision-corrected · Migne scan
Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.

Chapter ICaput I

Book XVLiber Quintus Decimus

col. 9–10page 1 of 313
Caput IEcclesiastica Historia (Continuatio)
PG 147:9ΝΙΚΗΦΟΡΟΥ ΚΑΛΛΙΣΤΟΥ ΤΟΥ ΞΑΝΘΟΠΟΥΛΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΟΜΟΣ ΙΕ. ΚΕΦΑΛ. Α'. Περὶ τῆς βασιλείας Μαρκιανοῦ· καὶ ὅσα σημεῖα προηγήσαντο τὴν ἀρχὴν αὐτῷ προμηνύοντα καὶ οἷος ἦν τὸ ἦθος. Στερέῶς δ᾽ οὕτω τῇ τῆς βασιλείας κρηπίδι ἐπερεισθεὶς ὁ Μαρκιανός διαγέγονεν, ἑαυτὸν δεικνύς καὶ πολλῷ διαφέροντα, ἢ ἐπὶ τῶν ἐλπίδων ἦν. Αλλ' εἰ δοκεῖ, φέρε δὴ καὶ αὐτὸν τίς τε ἦν, καὶ ὅθεν, ὅπως τε εἰς τὴν βασιλείαν παρῆλθε, τῷ λόγῳ καθι στορήσωμεν. Εἶτα καὶ ὅσα ἐπ' αὐτοῦ διεπράχθη, τῷ προσήκοντι καιρῷ διεξέλθωμεν. Ην τοίνυν δ ἀοίδιμος οὗτος Μαρκιανός, ὥς φησι καὶ Πρίσκος ὁ ῥήτωρ, Θρὰς μὲν τὸ γένος, ἐξ ἀνδρὸς στρατιώτου τὴν γέννησιν ἐσχηκώς· οὗ τὸ βιοῦν μεταλλάξαντος, οὗτος τοῦ πατρικοῦ ἐπιτηδεύματος μεταλαχεῖν επειγόμενος, πρὸς τὴν Φιλίππου πόλιν ἐχώρει ἔνθα δὴ προσῆκον ἐκείνῳ γε ἐκρίνετο τοῖς στρα τιωτικοῖς συλλόγοις ἐγκατειλέχθαι. Ὡς οὖν ἐπὶ τούτῳ τὴν πορείαν διήνυε, νεοσφαγεί σώματι ένα τυγχάνει, κατὰ γῆν ὡς ἔτυχεν ἐῤῥιμμένῳ· ἐφ᾽ ᾧ καὶ μικρόν τι τὴν κίνησιν ἐπισχών (ἦν γὰρ πρὸς τοῖς ἀφθόνως ἐκείνῳ ἐνοῦσι καλοῖς καὶ διαφερόντως φιλανθρωπότατος), εἰς οἶκτον τραπείς, τὰ εἰκότα τῷ ἀποβεβιωκότι ἀπεχαρίζετο. Ως δέ τινες παρ ιόντες τεθέαντο ἀμφὶ τῷ νεκρῷ πονούμενον, τοῖς κατὰ τὴν Φιλιππούπολιν ἄρχειν λαχοῦσι προήγο γειλαν· καὶ τὸν Μαρκιανὸν ἔπειτα ήκοντα συλλαβόμενοι, κριταὶ τῆς μιαιφονίας καθίσταντο. Ἐπεὶ δὲ τὰ εἰκότα καὶ οἱ ἐκ τῶν ἀρχῶν στοχασμοί τῆς τε γλώττης καὶ τῆς ἀληθείας μάλα κατίσχυον, παρα βραχὺ ἀνδροφόνου και μιαιφόνου ποινὰς ἐκπλήσειν “ ἔμελλεν, εἰ μή τις ἄρα θειοτέρα ῥοπὴ τὸν τῆς πράξεως αὐτουργὸν ἐπὶ τὴν ἀξίαν ήλασε δίκην, δ; τὴν σφετέραν κεφαλὴν ποινὴν τοῦ δράματος θέμε νος, τὴν κεφαλὴν Μαρκιανῷ ἐχαρίζετο. Καὶ δὴ
col. 11–12page 2 of 313
PG 147:11παρὰ δόξαν τὴν ἄδικον δίκην διαφυγών, ἔν τινι τῶν Ο ἐκεῖσε τελῶν γίνεται, παραγγέλλειν τούτῳ ο άπερ στρατιώτης βουλόμενος. Οἱ δὲ τὸν ἄνδρα ἔκ γε τῶν εἰδ κότων ἱκανῶς τεκμηράμενοι, φιλανθρώπως προσ ενται, καὶ τόπῳ ἥκιστα ἐσχάτῳ, ως γε νόμος, ἐγε καταλέγουσιν· ἐς τινα δὲ βαθμὸν τέλειον ἀνδρό; τι νος ἤδη τὸ ζῆν ἀπειπόντος, ᾧ ἦν Αύγουστος ὄνομα, οὕτωςί πως τῇ παραγγελίᾳ ἐγγράψαντες Μαρκα νὰς ὁ καὶ Αύγουστος· ὡς ἐντεῦθεν εἶναι δῆλον φθά σαι καὶ ἐς τὴν Αὐγούστου προσηγορίαν μετὰ τῆς ἁλουργίδος ὡσανεὶ τῆς προσηγορίας ούκουν ἀνα σχομένης δίχα τῆς ἀξίας καὶ ἐπ' αὐτοῦ μένειν. Πά λιν δ᾽ αὖ ἐκείνης μὴ ἕτερον ὄνομα ζητησάσης εἰς σεμνολόγημα, ὡς συμπεσεῖν τὸ αὐτὸ ἐφ' ἑνὶ, κύριόν τε ἅμα καὶ προσηγορικόν καθεστάναι· ὑπὸ μια δηλονότι κλήσει τῆς τε ἀξίας καὶ τῆς προς ηγορίες γνωριζομένης. Τοῦτο μὲν δὴ πρῶτον Μαρκιανῷ τεκμήριον τῆς ἐς βασιλείαν παρόδου ἐδείχθη· οὐ μὴν δὲ ἀλλὰ καὶ ἕτερον ἄλλο ξυνέπεσε, τούτῳ τὴν βασιλείαν τεκμηριώσαι μάλα δυνάμενον. Ἐπεὶ γὰρ ὑπὸ ῎Ασπαρι τελῶν κατὰ Βανδίλων ἐστράτευε, τῆς νίκης ἐκείνοις γεγενημένης, σὺν ἄλλοις καὶ Μαρκιανὸς δορυάλωτος ἀνὰ τὸ πεδίον ἤχθη, Γιζερίχου τοῦ τῶν Βανδίλων ἡγουμένου ἰδεῖν τοὺς ζωγρηθέντας ᾑρημένου μετὰ τῶν λοιπῶν ἀνδραπόδων. Ἐπεὶ δὲ ἔν τινι τόπῳ Αθροίσθησαν, ὁ Γιζέρι χο; ἀπό τινος μετεώρου καθήμενος ήδετο ἐνορῶν τῶν σαγηνευθέντων τῷ πλήθει. ὡς δὲ καιρὸς ἐτρίβετο, ἑκάστῳ ὡς βούλησις ἦν, ἔπραττε· προστάξει γὰρ Γιζερίχου πόρρω ἦσαν δεσμῶν, καὶ οἱ μὲν ἄλλος ἄλλο τι ἐποίουν· ὁ δὲ Μαρκιανός, τῷ πολλῷ τοῦ ἡλίου φλογμῷ ἀνὰ τὸ πεδίον πεσών, ἐκάθευδεν, Αετός δέ ποθεν ἐπικαταπτάς, ύπερθεν τὰς πτέρυγας ὑφαπλῶν, ἱπτάμενος ἀντιμέτωπος, κατά κά (ετον νεφέλην αέριον ἤ τινα σκιὰν ἐσχεδίαζε. Κάνω τεῦθεν οὐ μετρίαν παραψυχὴν ἐκ θείας ἐμηχανάτο ἐκείνῳ ροπῆς· ἰδόντα δὲ τὸν βάρβαρον, συμβαλείν εὐθὺς, καὶ τὸ μέλλον τεκμηριώσασθαι ἐναργώς. Μεταστειλάμενος δὲ τὸν Μαρκιανὸν, ἐλευθερία τι μόνο δεινοῖς τε ὅρκοις ἐξασφαλίσασθαι, πιστά γ' ἐκείνῳ καὶ Βανδίλοις φυλάξειν ἐς τὴν βασίλειον ἀνιόντα περιωπήν, καὶ μήποτε κατ' αὐτῶν μάχην κινεῖν. Τὸν δὲ πρᾶξαι ὡς γ' ἐκείνῳ ἐδόκει, καὶ φυ λάξαι τὸν ὅρκον καὶ ἔργοις αὐτοῖς, ὡς Προκόπιος ἱστορεῖ. Πρὴ δὲ τούτου καὶ κατὰ Περσῶν ἐκστρατεύων, ἐν Λυκίᾳ ἐγένετο, ἐπὶ πόλιν Σίδημα ὄνομα, Ασθενείᾳ δὲ περιπεσών, δύο τισὶ τῶν ἐκεῖσε περι φανῶν ἀδελφοῖς οὖσιν Ἰουλίῳ καὶ Τατιανῷ εἰς φιλίαν ἄκρως ἡνώθη· οἱ δὴ καὶ ἐπ' οἴκου τὸν Μαρ κιανὸν ἀγαγόντες, ὡς εἰκὸς διανέπαυσαν. Ἐπεὶ δὲ καὶ εἰς θήραν ἐξῄεσαν, περὶ τὸ μεσημβρινόν εἰς ὕπνον ἐτράπησαν. ὡς δὲ πρῶτον Τατιανὸν ὁ ὕπνο; ἀνῆκε, θέαμα ξένον ἑώρα· ἀετὸν παμμεγέθη τάς πτέρυγας διαπεταννύντα ὑπὲρ Μαρκιανοῦ, καὶ σκιὰν ὡσανεί πως περιποιούμενον. Διυπνίσας δὲ καὶ τὸν ἀδελφὴν, τὰ ἴσα καὶ αὐτὸν ὁρᾷν παρεσκεύαζε. Καὶ τοῦ πετεινοῦ τὸ εὔνουν θαυμάσαντες, Μαρκιανῷ κατήγειλαν τὸ ἐσόμενον· καὶ ᾔτουν εἰ ἀπο βαίη τὸ αἰνιττόμενον, τίνες ἂν παρ' αὐτῷ εἶεν. Ο

Chapter IICaput II

col. 13–14page 3 of 313
PG 147:13δ', Εν τάξει πατρὸς ὑμᾶς, ἔλεγεν, ἔξω. Καὶ δὴ χρυσίῳ τοῦτον δεξιωσάμενοι, ἐπὶ τὴν Κωνσταντί του προέπεμπον. Ως δ' εἰς ἔργον ἐξέβη, ἐκ Λυ κίας τοὺς εἰρημένους μεταστειλάμενος, πατέρας ἑαυτῷ ἀνεκήρυττε. Καὶ τῷ μὲν Τατιανῷ τὴν τῆς στῶν πόλεως περιῆπτεν ἀξίαν· Ἰουλίῳ δὲ τὴν τῶν Λυκίων ἀρχὴν ἐνεχείριζε. Τοιαῦτα σημεῖα ἡγήσαντο τὴν ἀρχὴν τῷ Μαρκιανῷ μνηστευόμενα. Αλλ' ἐπὶ τὸ προκείμενον ἐπανίωμεν. Ο Μαρκιανός ἦν μὲν εἶπερ τις τὰ πρὸς Θεὸν εὐσεβής, δικαιοσύνῃ συζῶν, πλοῦτον ἡγούμενος τὸ μὴ τὰ ἀλλότρια συνε ἔγειν πᾶσιν ἐπιτηδεύμασιν, ἀλλ᾿ ὃς ἂν δεομένοις ἐπαρχεῖν δυνατός. Ην δὲ καὶ τὰ μάλιστα φοβερὸς οὐκ ἐν τῷ τιμωρεῖσθαι, ἀλλ' ἐν προσδοκίᾳ τοῦ τι μωρήσεσθαι· * γε, οἶμαι, καὶ ἄθλον ἀρετῆς οὐ κλη ρονομίας τὴν ἀρχὴν ἔδωσαν, ἁπάσαις ψήφοις τῆς γερουσίας καὶ πάντων συμπληρούντων τὴν τύχην γνώμη Πουλχερίας τῆς βασιλίδος· ἡ δὴ καὶ συν πει μὲν αὐτῷ, καὶ τὴν βασιλείαν συνέπραττεν ἀείπαις δὲ ἐτηρεί το ἄχρι γήρως; αὐτοῦ, μηδαμώς τοὺς ὅρκους αἱρουμένου λύειν Μαρκιανού. συνεψηφίζετο δ' ἐς ὕστερον καὶ Οὐαλεντινιανὸς ἐκείνῳ, τὴν ἡγεμονίαν τῆς Ῥώμης κατάρχων, καὶ τὴν βασι λείαν ἐκύρου Μαρκιανῷ, τὴν ἀρετὴν τἀνδρὸς δια κούσας. Ην δὲ πρὸ παντὸς Μαρκιανῷ σπουδαζόμενον ἔν τι καὶ κοινὸν παρὰ πάντων σέβας Θεῷ ἀνα φέρεσθαι, ἐκ μέσου τε τὰς αἱρέσεις γενέσθαι, μίαν τε διὰ τῆς ἑνώσεως καθεστάναι τὴν Ἐκκλησίαν, καὶ ὑπὸ μιᾷ δοξολογία την θρησκείαν γεραίρεσθαι. ΚΕΦΑΛ. Β'. Ἐπὶ ποίαις αἰτίαις ἡ ἁγία καὶ οἰκουμενικὴ τε τάρτη σύνοδος ἐπὶ τῆς ἐν Βιθυνία Χαλκηδόνος συνέστη. Οὕτω δ᾽ ἔχοντι γνώμης, Λέων ὁ πάππας γράμ μασιν ἀνηρέθιζε, τὰ τολμηθέντα Εὐτυχεῖ καὶ Διοσ κόρῳ κατὰ τῆς πίστεως καὶ τοῦ ἀοιδίμου Φλαβια τοῦ ἐπὶ οἰκουμενικῇ συνόδῳ ἐξετασθῆναι. Εἶτα καὶ ὅσοι παρ' ἐκείνων ἦσαν καθυβρισθέντες, καὶ οὗτοι προσίασι τὰ κατὰ σφᾶς αὐτοῦντες κριθῆναι· μάλι στα δὲ πάντων Εὐσέβιος ὁ Δορυλαίου ἐπίσκοπος γε γονὼς τὴν ὑπόθεσιν ἀνεκίνει, φάσκων ὡς ἐπιβουλαῖς Χρυσαφίου, Θεοδοσίου τὰ δίκαια φέροντος, αὐτὸς καὶ Φλαβιανός καθαιρεθείη· ότιπερ χρυσίον ἐπὶ τῇ χειροτονία ζητοῦντι τῷ Χρυσαφίῳ Φλαβιανός, ὥσπερ ἐντρέπων, ἱερὰ σκεύη ἔπεμπε, τὴν ἔνδειαν προβαλο λόμενος. Προσετίθει γε μὴν καὶ ὡς Εὐτυχεῖ παρα πλήσιος ἦν τὴν θρησκείαν ὁ Χρυσάφιος· τὸ δὲ μέγιστον, ὡς καὶ Φλαβιανὸς ἀδίκως ἀναιρεθείη πρὸς Διοσκόρου ἀπηνέστερον τοῦ ληστρικοῦ συνε δρίου διωθούμενός τε καὶ λακτιζόμενος. ἂν χάριν, γράμμασι τῶν κρατούντων τῶν ἀπανταχοῦ ἱερέων μετακληθέντων, ἡ ἐν Χαλκηδόνι ἀθροίζεται σύνοδος ᾗ δὴ πρῶτον μὲν ἐν Νικαίᾳ ἡθροίσθη, ἔνθα δὴ καὶ ὁ πρόεδρος Ῥώμης Λέων ἐπέστειλε, Πασκασίνου, καὶ Λουκενσίου, καὶ ἑτέρων τοῖς γράμμασι διακο

Chapter IIICaput III

col. 15–16page 4 of 313
PG 147:15& νουμένων· ὕστερον δὲ ἐπὶ Χαλκηδόνα μετέβη τῆς Βιθυνίας· παρεῖναι γὰρ καὶ ὁ βασιλεὺς τῇ συνόδῳ ᾑρεῖτο, τὸν μέγαν Κωνσταντίνον μιμούμενος, ᾧ ἐς τὰ μάλιστ' ἀντιφιλοτιμούμενος, καὶ τὸν ἱερὸν ἐκεῖ 589 νον ἐδιπλασίαζε σύλλογον, ἀντὶ τιη' εξακοσίους χε Πατέρας ἀθροῖσαι ἐσπουδακώς. ᾿Αλλὰ Ζαχαρίας μέν ὁ ῥήτωρ ἐμπαθῶς ἱστορεῖ, μετάπεμπτον τῇ συνέδῳ ταύτῃ γενέσθαι γράφων καὶ τὸν Νεστόριον· ὅτι δ' οὐχ οὕτως ἔχει, τεκμήριον εναργέστατον τὸ σχεδόν ἀπανταχοῦ τῆς συνόδου τοῦτον ὑπὸ ἀνάθεμα γίνε σθαι. Ἔτι δὲ μᾶλλον καθίστησιν ἐκδηλότερον Εὐα στάθιος ὁ τὴν Βηρυτίων ἐπισκοπήσας, γράφων προς Ἰωάννην ἐπίσκοπον, καὶ ἕτερον Ἰωάννην πρεσβύτερον περὶ τῶν ἐν συνόδῳ πραχθέντων· ἐν οἷς καὶ τάδε πρὸς λέξιν φησίν· ο Υπαντήσαντες δὲ πάλιν οἱ τα Νεστορίου ζητοῦντες λείψανα, τῆς συνόδου κατεβόων, ()ἱ ἅγιοι διὰ τί ἀναθεματίζονται; ὡς ἀγανακτήσαντα τὸν βασιλέα, τοῖς δορυφόροις ἐπι τρέψαι μακρὰν αὐτοὺς ἀπελάσαι. › Πῶς οὖν οὗ τὰ λείψανα ἐζήτουν τῶν ἐνθένδε μεταχωρήσαντος, μετά εστέλλετο τῇ συνόδῳ, συνάγειν οὐκ ἔχω. ΚΕΦΑΛ. Γ'. *Εκφρασις τοῦ ναοῦ τῆς ἁγίας καὶ πανευφήμου μάρτυρος Εὐφημίας, τοῦ ἐν τῇ Χαλκηδονέων ιδρυμένου πόλει. 590 ζοντα καὶ ἀνοιδούμενα κύματι, τῇ δ' ὑποστροφή Ὡς δ᾽ οὖν εἰς Χαλκηδόνα ή σύνοδος μετεχώρει, ἐπὶ τὸ ἱερὸν ἠθροίζετο τέμενος Εὐφημίας τῆς π ριβοήτου ἐν μάρτυσιν. Ιδρυται δὲ τὸ ἱερὸν ἐπ' αὐτῆς Χαλκηδόνος, ὡσεὶ σταδίους μάλιστα δύο τοῦ Βοσ πόρου ἀπῳκισμένον, ἔν τινι χωρίῳ εὐφυῶς ἔχοντι καὶ ἡρέμα προσάντει· ὡς μηδ' αἰσθέσθαι τοῦ περ πάτου τὸν ὅ; ἐπὶ τὸν νεὼν ἀναβαίνειν αἱρεῖται τῆς μάρτυρος· ἐκ τοῦ σχεδόν τε ἐν μετεώρῳ εἶναι περὶ τὸ ἀνάκτορον γεγονότα, καὶ τὰς ὄψεις ἐκ περιωπῆς διαχέοντα, ἅπαν ἀθρόον τὸ πεδίον ἀθρεῖν ὑπτιον ἐφ' ἀπαλῇ χλοάζον τῇ πόᾳ, βαθεῖ τε κυμαινόμενον τῷ ληΐῳ, καὶ δένδρεσι παντοίοις κατάφυτον· ἐπὶ δὲ τούτοις ὄρη εὐπρεπῶς μετεωριζόμενα, καὶ ἄλλα ἠρέμα ἐπικυρτούμενα, καὶ κόμῃ λασίᾳ ἐγκαλυπτά μενα. Ιδοις δ' ἂν καὶ πελάγη διάφορα· ἃ μὲν γα λήνῃ πορφυρέᾳ ἡρέμα περιηχούμενα, ἡδὺ δέ τι καὶ ήμερον προσπαίζοντα ταῖς ἀκταῖς· ἄλλα δὲ παφλά κὐχληκάς τε καὶ φυκία καὶ ἀλλ᾽ ἅττα κούφως περ ριειλούμενα, σὺν βαστώνῃ πλείστῃ ἀνασειράζοντα. Αντικρὺ δὲ τῆς πόλεως τὸ τέμενος ίδρυται, ὡς συμβαίνειν κἀντεῦθεν καὶ τῇ θέᾳ τῆς τοσαύτης πόλ λεως ὡραΐζεσθαι. Τριχῆ δ᾽ εἰς οἴκους ὑπερμεγέθεις διαιρεῖται ὁ δόμος· ὧν εἰς ὑπαιθρός ἐστιν αὐλῇ εἰς μήκιστον ἐκτεταμένῃ, συχνοῖς καλλυνόμενος κίοσιν· ὁ δεύτερος δὲ παραπλησίως ἔχων τῷ τε εὕρει καὶ μήκει ἐπὶ ἐλαχίστοις τοῖς κίοσιν· ἑνὶ δὲ τούτῳ διαλλάττων, ότιπερ τροφὴν ἐκ πλίνθου ὀπτῆ; περιβάλλεται· οὐ πρὸς βοῤῥᾶν, καθ' δ μέρος ἀν σχειν συμβαίνει τὸν ἥλιον, κυκλοτερής ἐγήγερται
col. 17–18page 5 of 313
PG 147:17οἶκος, ἐς τέχνην μάλα ἐξησκημένος, κίοσι καὶ αὐτὸς τὴν ὕλην ἴσοις καὶ τοῖς μεγέθεσι καὶ τοῖς χρώμασιν, ὡς ἐν χορῷ κατὰ κύκλον ἑστῶσιν, ἔνδοθεν ὡ ραΐζων τὸ τέμενος. Εφ᾽ οἷς ὑπερῷόν τι ἐπῆρται ὀροφῇ τῇ αὐτῇ, ὡς ἂν γ᾽ ἐξῇ βουλομένῳ παντὶ τοῖς τελουμένοις παρεῖναι, ἐν ταυτῷ δὲ καὶ τῆς μάρο τυρος δεῖσθαι, τετραμμένῳ πρὸς ἕω. Τοῦ γε μήν θόλου ἔνδον ἄλλος ἐπὶ σηκὸς εὐπρεπέστατος· ὅπου δὴ τὴν μάρτυρα κεῖσθαι συνέβαινε, συρῷ τινι ἐπισ μήκει, ἣν ἔνιοι καλοῦσι Μακράν, ἀργύρῳ εἰς τέχνην διαχυθέντι, εὖ μάλα ἀπανταχοῦ περιειλουμένην καὶ εἰς κάλλος ἐξαίσιον διεσκευασμένην. Αλλ' ὅσα μὲν ἀεὶ ξένως ἐθαυματουργεῖτο πάλαι τῇ μάρτυρι, πᾶσι Χριστιανοῖς πρόδηλα. Καὶ γὰρ ἐφισταμένη τῷ τὴν χώραν ἐπισκοποῦντι πολλάκις όναρ, ή τινι τῶν ἄλλως ἐπισήμως βιούντων, ἐκ τοῦ παρήκοντος δ' ἐντυ χανόντων τῷ ταύτης δόμῳ, ἀφθόνως τῶν θαυ μάτων τρυγᾶν ἐνεκελεύετο. “Ο δὴ γνωσθὲν τοῖς ἀνά τὴν Κωνσταντίνου, ἐφοίτων πανδημεί όμιλος πλεί στος· ὅ τε τὰ σκήπτρα διέπων, καὶ οἱ τὰς ἱερὰς ἡνίας διαχειρίζοντες, καὶ οἱ ταῖς λοιπαῖς ἐφίσταντο τῶν ἀρχῶν, τὰ τελούμενα βουλόμενοι κατιδείν. Καὶ δὴ πάντων ὁρώντων, ὁ τῆς Κωνσταντίνου τὴν ἱερω σύνην ἐπειλημμένος μετὰ τῶν ἀμφ' αὐτὸν ἱερέων εἴσω τοῦ εἰρημένου μοι δόμου έχώρει, Ενθα δὴ τὸ μαρτυρικὸν ἐκεῖνο σῶμα κατάκειται. Προσῆν δὲ τῇ σορῷ κατὰ τὰ λαιον μέρος κλειθρίδιόν τι σεμνὸν, θύραις μικραῖς ἐς τὸ ἀκριβέστατον κατησφαλισμένον· ἐφ᾽ ᾧ σίδηρόν τινα ἐπιμήκη καθιᾶσι, σπόγγον κατὰ τὸ ἄκρον περιαρτήσαντες· ὃν τῷ σιδήρῳ ἀνὰ τὰ πανάγια λείψανα της μάρτυρος περιστρέφοντες, ἀνιμῶντο αὖθις αἱμάτων πλήρη, καὶ θρόμβων με-, στὸν, ἐξ ἰχώρων τῶν μαρτυρικῶν ἀνακεκραμένον. Ον ἐπειδὰν τὸ πλῆθος κατίδος, εὐθὺς εἰς γῆν κλί ναντες, σὺν ἀλαλαγμῷ μεγίστῳ Θεὸν ἐγέραιρον, χεῖρα; αίροντες καὶ τῷ παραδόξῳ ἐκπεπληγμένοι. Τόσον δ᾽ ἦν τὸ ἀποῤῥέον ἐκεῖθεν, καὶ ἐπὶ τόσον ἄφθονον προΐσχετο τὴν πλημμύραν, ὡς μὴ μόνον βασιλεῖς τε καὶ ἱερέας οι συναλίζονται καὶ πάντα τὸν συναθροιζόμενον λαὸν πλουσίως ἐπαπολαύειν τῶν ἐκεῖθεν ἀναῤῥεόντων ὑγρῶν, ἀλλὰ καὶ ἁπανταχοῦ τῆς μετακομίζειν τους βουλομένους· καὶ τῷ χρόνῳ μήτε τοὺς θρόμβους ἐπιλιπεῖν, καὶ τὸ αἷμα τὸ θεῖον μηδαμῶς παραλλάττεσθαι, ἀλλ᾽ ἀεὶ τὴν Στην όψιν ἐρυθρὰν ἐς βάθος εὖ μάλα διατηρεῖν. Ἐπράττετο δὲ ταῦτα οὐ κατά τινα περίοδον ὡρισμένην, ἀλλ' ὡς ἂν ἦ τε τοῦ προεδρεύειν λαχόντος βιοτή καὶ ἡ τῶν τρόπων σεμνότης ἡβούλετο. Λόγος γάρ ἔχει, επηνίκα τις τὰ τῆς Ἐκκλησίας ιθύνοι, ἐπισήμως διαβιῶν καὶ ἀρετῇ τὸν βίον κοσμῶν, τὸ τέρας συχνότερον ἐπιγίνεσθαι· ὅτε δὲ μὴ τοιοῦτος εἴη, σπανίζειν τὸ θαῦμα, καὶ μὴ ῥᾳδίως προϊέναι τῆς μάρτυρος τὸ τεράστιον. Τοῦτο μὲν οὕτως ἔγνων για νόμενον· ὁ δ᾽ οὖν οὔτε χρόνο;, ἀλλ᾽ οὐδὲ καιρὸς διατέμνει, ἀεὶ δὲ ῥεῖ καὶ πᾶσιν ἀνεῖται πιστοῖς, καὶ ἄλλως ἔχουσι, λέξων ἔρχομαι. Οπηνίκα τις ἐνθάδε γένηται ὅπου δὴ τὴν σορὸν καὶ τὰ ἱερὰ τῆς μάρτυρος ἀρτίως θησαυρίζεται λείψανα,τομῆς ἀπείρου καὶ ὑπερφυοῦ; πίμπλαται, ὑπερτέρας τῶν ὧν ἀνθρώ

Chapter IVCaput IV

col. 19–20page 6 of 313
PG 147:19ποις θέμις ἐκ τέχνης ἐπιτηδεύειν. Τήν τε γὰρ ἐκ λειμώνων ἀθροιζομένην διαφερόντως νικᾷ ἀλλ᾽ οὐδέ τινι παρέοικε τῶν ἔκ τινος τῶν λίαν εὐωδεστά των ἀποῤῥεούσῃ· οὐ μὴν ἀλλ' οὐδὲ οταν ἂν μυρεψός εργάσαιτο, κατὰ σταθμὸν τὰ εὐώδη συγκεραννύς. Λίαν δέ τις καὶ πολλῷ ὑπερβάλλουσα μέτρῳ ἡ ἐκεῖ θεν ἀναδιδομένη ἐστὶ, τεκμηριοῦσα τοῦ ἀναδιδόντος τὴν δύναμιν. ΚΕΦΑΛ. Δ'. Περὶ τῶν ἐν τῇ συνόδῳ πραχθέντων· καὶ ὡς καθηρέθη Διόσκορος καὶ οἱ σὺν αὐτῷ. Κατὰ δὴ τοῦτο τὸ θεῖον τῆς μάρτυρος τέμενος ἐκ Νικαίας ἡ εἰρημένη μοι ἀθροίζεται σύνοδος μετά τριακοστόν ἔτος τῆς τρίτης συνόδου, ἐν ἔτει κόσμο, πεντακισχιλιοστῷ ἐννακοσιοστῷ καὶ ἔκτῳ πρὸς ἑξη κοστῷ. Ἐν μὲν οὖν τοῖς δεξιοῖς τοῦ νεὼ μέρεσιν οἴ τε Ῥωμαῖοι καὶ οἱ Βυζάντιοι καὶ οἱ ᾿Αντιοχείς προεκάθισαν· ἐν δὲ τοῖς ἀριστεροῖς οἵ τε Ἀλεξανδρεῖς καὶ οἱ Ἱεροσολυμίται· ἐν δὲ τῷ μέσῳ οἱ ἄρ χοντες καὶ ἡ σύγκλητος. Καὶ γυμνασθέντων τῶν τε ἐν Κωνσταντινουπόλει ὑπὸ Εὐτυχέος, καὶ ἐν Εφέσῳ ὑπὸ Διοσκόρου νεωτερισθέντων, εἰς ἄγνοιαν μὲν κατέφευγεν ὁ Διόσκορος τῶν πεπραγμένων· μὴ δυνηθείς δ' ὅμως διαδρᾶναι τὴν ἔλεγχον, ἐν ἀπορίᾳ ἠλαύνετο. Τῆς δ' ἀληθείας παραγυμνουμένης, τὸ προφανὲς τῆς ἀπολογίας ἐκκλίναι μὴ οἷός τε ὤν, τῶν συνεδρευόντων αὐτῷ κατὰ τὴν λῃστρικὴν σύν οἷον ἐξελεγχόντων, τόν τε δόλον αὐτοῦ τῆς ψυχῆς, τήν τε βίαν καὶ ἀνάγκην ἣν ἐξ ἀρχοντικῆς πεπόνθασιν ἀπειλῆς, λίαν ᾐσχύνθη. Καὶ οἱ μὲν συμπρά ξαντες τῇ βίᾳ συγγνώμην αἰτήσαντες παρεδέχθησαν, καὶ ἀπὸ τῶν ἀριστερῶν ἐπὶ τὰ δεξιὰ μετέβησαν, ὧν εἷς ἦν καὶ ὁ Ἱεροσολύμων Ιουβενάλιος· Διόσκορος δὲ ἄλλην ἐξ ἄλλης εὑρίσκων αἰτίαν, ἀσύγγνωστο; ἦν τοῖς δικαίοις ἐκείνοις κριταῖς, καὶ ἀπηξίου τῇ συνό δῳ συνέρχεσθαι. Ἐπεὶ δ᾽ ἐκεῖνοι τῷ κανόνι ἑπόμενοι τρίς μετεστέλλοντο, ἐκεῖνος δ' ἔτι ἀπειθῶν ἦν, κοινῇ ψήφο ή σύνοδος πᾶσα καὶ τοῦ θεοφιλούς βασιλέως παρόντος αὐτόν τε καθεῖλον καὶ Εὐτυχῆ, καὶ τῷ ἀναθέματι παραδεδώκασιν, ἐπικυρώσαντες καὶ τὰ τῶν ἁγίων οἰκουμενικῶν συνόδων ἐπὶ βεβαιώσει έχε δοθέντα τῆς πίστεως γράμματα· τῆς ἐν Νικαία φημὶ καὶ ἐν Κωνσταντινουπόλει, καὶ τῆς ἐν Ἐφέσῳ πρότερον ἀθροισθείσης. Τρίτῃ δὲ συνελεύσει τὰς πρὸς Νεστόριον ἐπιστολὰς τοῦ θεσπεσίου Κυρίλλου τοῖς ἰδίοις ἐδέξαντο ὑπομνήμασι, συζεύξαντες καὶ τὴν τοῦ πάππα Λέοντος ἐπιστολὴν πρὸς τὸν θεῖον Φλαβιανὸν, ἔτι δὲ καὶ τὸν τόμον ὅν πρὸς τὴν σύνοδον καὶ τὴν βασιλέα Μαρκιανόν διεπέμψατο, ὃς καὶ στήλη ἀρθοδοξίας ἐκλήθη. Λέων γὰρ οὗτος τὰ κατὰ

Chapter VCaput V

col. 21–22page 7 of 313
PG 147:21τὸν Εὐτυχῆ καὶ Διόσκορον διαγνούς, σύνοδον ἐν Τώμῃ τοπικὴν συγκροτήσα, ἀποβάλλεται μὲν τὸν Εὐτυχῇ καὶ Διόσκορον, καὶ ὅσοι ἐκείνοις ἔπεσθαι εἴλοντο· τὴν δέ γε πρᾶξιν ἐκείνου τῇ συνόδῳ καὶ τῷ βασιλεῖ διαπέμπεται· ὥστε τοὺς εἰρημένους σύγχυσιν καὶ φυρμὸν τῶν δύο τοῦ Χριστοῦ φύσεων ἐπεισάγοντας, ἐξ αὐτῆς προφάσεως πάσης ἐκτὸς καθαιρεῖσθαι. Παρήνει δὲ διδάσκων, τούτοις τὴν Χριστοῦ Ἐκκλησίαν οἰκοδομεῖσθαί τε και στηρίζεσθαι· ὥστε τὸν Χριστὸν ἕνα εἰδέναι Θεὸν τέλειον τῇ ὑποστάσει, τῷ Πατρὶ ὁμοούσιον, ἀφύστως, ἀτρέ πτως, ἀναλλοιώτως καὶ ἀσυγχύτως, τῶν δύο φύσεων ὁρωμένων ἐν αὐτῷ θεότητος καὶ ἀνθρωπότητος, ἐξ ὧν σύγκειται, καὶ ἐν οἷς θεωρεῖται, καὶ ἅπερ ἐστίναὐτὸς ἀληθῶς. ΚΕΛΑ. Ε'. Περὶ τοῦ γενομένου θαύματος τῇ συρῷ τῆς ἁγίας Εὐφημίας τοῖς δυσὶν ὅροις, τῶν τε ὀρθοδόξων λέγω καὶ τῶν αἱρετικῶν. Πολλῆς δ' ἐρεσχελίας ὡς εἰκὸς ἐπὶ τούτοις γεγε νημένης (δύσμαχον γὰρ ὅτι μάλιστα καὶ φιλόνεικον † πονηρία), ἐδόκει τῷ ἁγίῳ Πνεύματι καὶ τοῖς συν ελθοῦσι τῶν ἐκκρίτων ἀνδρῶν γραφῆναι τὸν ὅρον τῆς πίστεως· καὶ τὴν κρίσιν καὶ τῶν ἀμφιβαλλομένων τὴν λύσιν τῇ πανευφήμῳ μάρτυρι καὶ παρ θένῳ Εὐφημίᾳ ἐπιτρεπτέον. Ην μὲν γὰρ αὕτη τὰ ἀρχαῖα ἐγχώριος, καὶ θρέμμα Χαλκηδόνος τῆς πό λεως· ἐπὶ δέ γε τοῦ δυσσεβοῦς Διοκλητιανοῦ, μιαρῷ τινι ἡγεμόνι παραστᾶσα, καὶ τὸν Χριστὸν Θεὸν εἶναι καὶ Θεοῦ Υἱὸν τρανῇ κηρύξασα γλώττη, βα σάνοις πρότερον ἀπείροις δοκιμασθεῖσα, καὶ θηρίοι; “ δοθεῖσα, τῷ ὑπὲρ Χριστοῦ κατεκοσμήθη στεφάνω καὶ παρὰ τῇ ἐκκλησίᾳ Χαλκηδόνος τὸ θεῖον σῶμα ταύτης σορῷ ἐκ μαρμάρου έναπετέθη, σῶον καὶ ἀδιάφθορον φυλαττόμενον, καὶ τοιαῦτα διενεργούν, ὁποῖα οὐ πάνυ πόρρω ειρήκειν. Τοίνυν τῷ πανάγνῳ ταύτης καὶ ἱερῷ σώματι, ἀκραιφνεί κριτηρίῳ τῆς κατὰ σφᾶς πίστεως, οἵ τε ὀρθόδοξοι καὶ οἱ ἄλλως φρονοῦντες χρώμενοι, ἰδίᾳ ἑκάτεροι τὸν τῆς πίστεως ὅρον ᾗ ἐδόκει ἑκάστοις θέμενοι χάρταις δυσί, παρὰ τους πόδας τῆς μάρτυρος κατατίθεντο, κλεισὶ καὶ σφραγίσιν ἀσφαλισάμενοι· εὐχαῖς δ᾽ ἑαυτοὺς διὰ πάσης ἐλθόντες νυκτός, τῇ ἑξῆς ἦκον, καὶ τὸ πῶμα τῆς θήκης διαπετάσαντες, θέαμα ξένον ὁρῶσι καὶ τῆς ὀρθῆς κρίσεως ἄξιον. Ο μὲν γὰρ τῶν ὀρθοδόη ξων τόμος ἀπρὶξ ταῖς τῆς ἀθληφόρου χερσὶ κατείχετο· ὁ δ᾽ ἕτερος, ὡς ἔτυχε, παρὰ τοὺς πόδας της μάρτυρος ὡς τι τῶν εἰκαίων παρέῤῥιπτο. Ἐπεὶ δὲ καὶ μετὰ τὴν τοσαύτην καὶ οὐρανίαν ψῆφον ἡ ἀναισχυντία καὶ ἔτι κατὰ τῆς ἀλοθινῆς πίστεως-ἐχώρες, ἡ μὲν καθαίρεσις καὶ ἔτι ἔνδικος μάλα εκρίνετο καὶ ὅσοι μὴ τοῖς ὡρισμένοις τῇ συνόδῳ στοιχεῖν ᾑροῦντο, τούτοις ἀτιμία καὶ ὄνειδος ἔκ τε Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων ἀποκεκλήρωτο· ὁ δ᾽ ἀρχηγὸς τῆς αἱρέ σεως ἐς Γάγγραν ὑπερόριος ήγετο. Οι γε μήν συν Διοσκόρῳ καθαιρεθέντες τῇ τῆς συνόδου παραλί

Chapter VICaput VI

col. 23–24page 8 of 313
PG 147:23σει καὶ νεύμασι τοῦ κρατοῦντος ἀνακλήσεως ἔτυχον. Πολλῶν δὲ καὶ ἄλλων πεπραγμένων, ὄρος τῇ συνόδῳ ἐξεφωνήθη, τάδε κατὰ ῥῆμα διεξιών ΚΕΦΑΛ. Γ'. Ὅρος τῆς ἁγίας καὶ οἰκουμενικῆς τετάρτης συν όδου τῆς πίστεως. Ο Κύριος ἡμῶν καὶ Σωτὴρ Ἰησοῦς Χριστός, τῆς πίστεως τὴν γνῶσιν τοῖς μαθηταῖς βεβαιῶν, ἔφη Εἰρήνην τὴν ἐμὴν δίδωμι ὑμῖν· εἰρήνην τὴν ἐμὴν ἀφίημι ὑμῖν· ὡς μηδένα διαφωνεῖν ἐν τοῖς δόγμασι τῆς εὐσεβείας, ἀλλ᾽ ἐπίσης τὸ τῆς ἀληθείας ἐνδείκνυσθαι κήρυγμα. Καὶ ἀναγνωσθέντος τοῦ θείου συμβόλου, καὶ πρός γε τὸ τῶν ἑκατὸν πεντήκοντα ἁγίων Πατέρων, ἐπήγαγον· «Ηρχει μὲν οὖν εἰς ἐνα τελῆ τῆς εὐσεβείας ἐπίγνωσιν καὶ βεβαίωσιν τὸ σοφὸν καὶ σωτήριον τοῦτο τῆς θείας χάριτος σύμ βολον· περί τε γὰρ τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύ ματος ἐκδιδάσκει τὸ τέλειον, καὶ τοῦ Κυρίου τὴν ἐνανθρώπησιν τοῖς πιστῶς δεχομένοις παρίστησιν ἀλλ' ἐπειδήπερ οἱ τῆς ἀληθείας ἐχθροὶ ἀθετεῖν ἐπι-, χειροῦσι τὸ κήρυγμα, διὰ τῶν οἰκείων αἱρέσεων κενοφωνίας ἀπέτεκον· οἱ μὲν τὸ τῆς δι' ἡμᾶς τοῦ Κυρίου οικονομίας μυστήριον παραφθείρειν τολμήσαντες, καὶ τὴν Θεοτόκος ἐπὶ τῆς Παρθένου φωνὴν ἀπαρνούμενοι· οἱ δὲ σύγχυσιν καὶ πρᾶσιν εἰσάγου τες, καὶ μίαν εἶναι τὴν φύσιν τῆς σαρκὸς καὶ τῆς θεότητος ἀνοήτως ἀναπλάττοντες, καὶ παθητὴν τὴν θείαν τοῦ Μονογενούς τῇ συγχύσει τερατευόμενοι. Διὰ τοῦτο πᾶσαν αὐτοῖς κατὰ τῆς ἀληθείας ἀπο κλεῖσαι μηχανὴν βουλομένη ή παροῦσα νῦν αὕτη ἁγία καὶ μεγάλη οικουμενική σύνοδος, τὸ τοῦ κη ρύγματος ἄνωθεν ἀσάλευτον ἐκδικοῦσα, ὥρισε προη γουμένως τῶν τριακοσίων την ἁγίων Πατέρων τὴν πίστιν μένειν ἀπαρεγχείρητον. Καὶ μὲν δὴ καὶ τοὺς τῷ Πνεύματι τῷ ἁγίῳ μαχομένους, τὴν χρό νους ὕστερον παρὰ τῶν ἐπὶ τῆς βασιλευούσης πο λεω; ρν' συνελθόντων Πατέρων περὶ τῆς τοῦ Πνεύ ματος ουσίας παραδοθείσης κυροί, ἣν ἐκεῖνοι πᾶσιν ἐγνώρισαν οὐχ ὡς τι λείπον τοῖς προλαβοῦσιν ἐπεισάγοντες, ἀλλὰ τὴν παρὰ τοῦ ἁγίου Πνεύματος αὐτοῦ, ἔνια κατὰ τὴν αὐτοῦ δεσποτείαν αὐθεντεῖν πειρώμενοι, γραφικαῖς μαρτυρίαις τρανώσαντες. Θεοτόκος, Διὰ δὲ τοὺς τὸ τῆς οἰκονομίας παραφθείρειν τολμῶντας μυστήριον, καὶ ψιλόν ἄνθρωπον τὸν παρὰ τῆς ἁγίας Παρθένου τεχθέντα Μαρίας ἀναιδώς λοιδοροῦντας, τὰς τοῦ μακαρίου Κυρίλλου τοῦ τῆς Αλε ξανδρέων Ἐκκλησίας γενομένου ποιμένος συνοδικές ἐπιστολὰς πρός γε Νεστόριον καὶ πρὸς τοὺς τῆς ᾿Ακατολῆς ἐπισκόπους αρμοδίους οὖσας ἐδέξατο, εἰς ἔλεγχον μὲν τῆς Νεστορίου φρενοβλαβείας, έρμη νείαν δὲ τῶν ἐν εὐσεβεῖ ζήλῳ τοῦ σωτηρίου συμβόλου ποθούντων τὴν ἔννοιαν· αἷς καὶ τὴν ἐπιστολὴν τοῦ τῆς μεγίστης καὶ πρεσβυτέρας Ρώμης προέ δρου τοῦ μακαριωτάτου καὶ ἁγιωτάτου ἀρχιεπισκό

Chapter VIICaput VII

col. 25–26page 9 of 313
PG 147:25που Λέοντος, την γραφεῖσαν πρὸς τὸν ἐν ἁγίοις ἀρχιεπίσκοπον Φλαβιανόν, ἐπ' ἀναιρέσει τῆς Εὐτυ χους κακονοίας· ἥντινα τῇ τοῦ μεγάλου Πέτρου ὁμολογία συμβαίνουσαν, κοινήν τινα στήλην ὑπάρ χουσαν κατὰ τῶν κακοδοξούντων, εἰκότως συνήρμοσε πρὸς τὴν τῶν ὀρθῶν δογμάτων βεβαίωσιν. Τοῖς τε γὰρ εἰς υἱῶν δυάδα τὸ τῆς οἰκονομίας δια σπᾶν ἐπιχειροῦσι μυστήριον παρατάττεται, καὶ τοὺς παθητὴν λέγειν τολμῶντας τοῦ Μονογενοῦς τὴν θεό τητα τῶν ἱερῶν ἀπωθεῖται συλλόγων· καὶ τοῖς ἐπὶ τῶν δύο φύσεων τοῦ Χριστοῦ κρᾶσιν ἢ σύγχυσιν ἐπινοοῦσιν ἀνθίσταται· καὶ τοὺς οὐράνιον ἢ ἑτέρας τινὸς οὐσίας τὴν ἐξ ἡμῶν ληφθεῖσαν αὐτῷ τοῦ δού του μορφήν παραπαίοντας ἐξελαύνει. Καὶ δύο μὲν πρὸ τῆς ἑνώσεως φύσεις τοῦ Κυρίου μυθεύοντας, μίαν δὲ μετὰ τὴν ἔνωσιν ἀναπλάττοντας, ἀναθεματίζει. Επόμενος τοίνυν τοῖς ἁγίοις Πατράσιν, ένα καὶ τὸν αὐτὸν ὁμολογοῦμεν Υἱὸν τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν· καὶ συμφώνως ἅπαντες ἐκδιδά σχομεν τέλειον τὸν αὐτὸν ἐν θεότητι, καὶ τέλειον τὸν αὐτὸν ἐν ἀνθρωπότητι, Θεὸν ἀληθῶς, καὶ ἄνθρωπον ἀληθῶς, τὸν αὐτὸν ἐκ ψυχῆς λογικῆς καὶ σώματος, ὁμοούσιον τῷ Πατρὶ κατὰ τὴν θεότητα, καὶ ὁμοούσιον ἡμῖν τὸν αὐτὸν κατὰ τὴν ἀνθρωπότητα, κατά πάντα ὅμοιον ἡμῖν χωρὶς ἁμαρτίας, πρὸ αἰώνων μὲν ἐκ τοῦ Πατρὸς γεννηθέντα κατὰ τὴν θεότητα, ἐπ' ἐσχάτων δὲ τῶν ἡμερῶν τὸν αὐτὸν δι᾿ ἡμᾶς καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν ἐκ Μαρίας τῆς παρθένου καὶ Θεοτόκου κατὰ τὴν ἀνθρωπότητα, ένα καὶ τὸν αὐτὸν Ἰησοῦν Χριστὸν Υἱὸν καὶ Κύριον μονογενῆ ἐν δύο φύσεσιν, ἀσυγχύτως, ἀτρέπτως, ἀδιαιρέτως, ἀχωρίστως γνωριζόμενον· οὐδαμοῦ τῆς τῶν φύσεων ἀνῃρημένης διαφορᾶς διὰ τὴν ἕνωσιν, σωζομένης δὲ μᾶλλον τῆς ἰδιότητος ἑκατέρας φύσεως, καὶ εἰς ἐν πρόσωπον καὶ μίαν ὑπόστασιν συντρεχούσης· οὐχ ὡς εἰς δύο πρόσωπα μεριζόμενον ἢ διαιρούμενον, ἀλλ᾽ ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν Γιὸν μονογενῆ Θεὸν Λόγον Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν· καθάπερ ἄνωθεν οἱ προ φῆται περὶ αὐτοῦ καὶ αὐτὸς ἡμᾶς ὁ Κύριος ἐξε παίδευσε, καὶ τὸ τῶν Πατέρων ἡμῖν παραδέδωκε σύμβολον.» ΚΕΦΑΛ. Ζ'. Περὶ τῶν ἄλλων ἃ ἡ σύνοδος διετάξατο. Τούτων τοίνυν μετὰ πάσης ἀκριβείας τε καὶ ἐμ μελείας παρ' ἡμῶν διατυπωθέντων, ὥρισεν ἡ ἁγία καὶ οἰκουμενικὴ σύνοδος ἑτέραν πίστιν μηδενὶ ἐξεῖ και προφέρειν, εἴτ᾿ οὖν συγγράφειν, ἢ συντιθέναι, * φρονεῖν, ἢ διδάσκειν ἑτέρου;· τοὺς δὲ τολμῶντας ἢ συντιθέναι πίστιν ἑτέραν, ήγουν προκομίζειν, ή διδάσκειν, ἢ παραδιδόναι ἕτερον σύμβολον τοῖς ἐθέλουσιν ἐπιστρέφειν εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐξ Ἑλληνισμοῦ καὶ Ἰουδαϊσμοῦ, ἢ ἐξ ἑτέρας αἱρέ σεως οἵας δή ποτε, τούτους, εἰ μὲν ἐπίσκοποι εἶεν ἢ κληρικοί, ἀλλοτρίους εἶναι τοὺς ἐπισκόπους τῆς ἐπισκοπῆς, καὶ τοὺς κληρικούς τοῦ κλήρου· εἰ δὲ μονάζοντες ἢ λαϊκοὶ εἶεν, ἀναθεματίζεσθαι. Μετά

Chapter VIIICaput VIII

col. 27–28page 10 of 313
PG 147:27σύνοδον γεγονώς, τὰ εἰκότα δημηγορήσαι, ἐπαν ἧκεν αὖθις ἐς τὰ βασίλεια. Η δὲ συγάδος καὶ περὶ τῶν συμβάντων Μαξίμῳ τε τῷ ᾿Αντιοχείας, ὃς διά διχος Δόμνου καθίστατο, καὶ Ἰουβεναλίῳ τῷ Ιερο σολύμων, περὶ ὅρων ἐπαρχιών, καλῶς καὶ ὡς ἐχρῆν διῳκήσατο. Ἐπὶ δὴ τούτοις καὶ Θεοδώρητος καὶ Ιδας τοὺς οἰκείους θρόνους ἀπέλαβον. Εδόκει δὲ ταύτῃ καὶ τὸν θρόνον τῆς νέας Ρώμης ἐκ τῶν δευ τερείων τῆς πρεαδυτέρας Ρώμης τῶν ἄλλων φέτ ρεσθαι τὰ πρωτεία. Καὶ ἕτερα δὲ πλεῖστα τῇ συνόδῳ κεκίνηται, ἃ δὲ πάντα ἄνωθεν ἀναλαβὼν, ὡς οἷόν τε ἐπιδραμοῦμαι τῷ λόγῳ μετὰ τὴν τοῦ παρόντος τότ μου συμπλήρωσιν· ἵν᾿ ἐξῇ τῷ βουλομένῳ γινώσκειν τῶν πραχθέντων τὴν δήλωσ.ν. Ακαιρον γάρ πως ᾠήθην ἐπὶ τοῦ παρόντος θεῖναι, ἵνα μὴ τὸ τῆς ἱστο ρίας συνεχὲς διακόψω. Τοῦδε γὰρ εἶνεκα οὐδ᾽ ἐς πλάτος ἐπεξελθεῖν ἐπὶ τοῦ παρόντος δεῖν ἔγνων. Οθεν ὁ τἀκριβὲς τῆς συνόδου μαθεῖν ὀριγνώμενος δὲ τοῦτο καὶ βασιλεὺς αὐτές Μαρκιανὸς ἀνὰ τὴν κατ' ἐκεῖνο τῆς ἐπιτομῆς ἴτω, πρὸς τῷ τέλει τοῦ παρόντος πεντεκαιδεκάτου τόμου, ᾗπερ μοι εἴρηται, κείμενον. Εγώ δ' ἐπὶ τὸ συνεχὲς τῆς ἱστορίας πορεύσομαι. ΚΕΦΑΛ. Η'. Περὶ τῆς γενομένης ἐν 'Αλεξανδρείᾳ στάσεως διὰ τὴν χειροτονίαν Προτερίου τοῦ μετὰ Διόσ κορον. 'Αλεξάνδρειαν ἐλθεῖν, καὶ τὸν πολύν όχλον θεάσα Ηταν μὲν οὖν πληροῦντες τὴν σύνοδον ἐκ μὲν τῆς προσόυτέρας Ρώμης Πασχασινό; τε καὶ Λου κέντιος καὶ Βονιφάτιος, τὸν τόπον ἐπέχοντες Λέον τος τοῦ Ῥώμης προέδρου· παρῆν δὲ καὶ ᾿Ανατό λιος ὁ τῆς νέας Ρώμης ἐπίσκοπος, Μάξιμος το 'Αν τιοχείας τῆς πρὸς τῷ Ορόντῃ, Ἰουβενάλιος τε ὁ Ἱεροσολύμων, καὶ αὐτὸς Διόσκορος τὴν ᾿Αλεξάνδρου ἱερατεύων· οὗ καὶ καθαιρεθέντος, ὡς εἴρηται, καὶ χώραν τὴν Γαγγρηνῶν τῶν Παφλαγόνων κατακριθέντος οἰκεῖν, ὁ θεῖος Προτέριος ψήφῳ τῆς συνόδου κοινῇ τὴν τῶν ᾿Αλεξανδρέων ἐπισκοπὴν ἐκληροῦτο. Ἐπεὶ οὖν τὸν οἰκεῖον θρόνον κατέλαβε, πολλή τις εἰσέῤῥει τὰ πλήθη ἀμφιβολία, ταραχή τε ἅμα καὶ θόρυβος πρὸς διαφόρους γνώμας διαμερίζων. Καὶ οἷάπερ τοῖς τοιούτοις φιλεῖ γίνεσθαι, οἱ μὲν τοῦ νέου ποιμένος γεννικῶς μάλα ἀντείχοντο, τοῖς δὲ Διόσκου ρος μᾶλλον ἐδόκει αρμοδιώτερο;· καὶ εἰς μέγα τὸ δεινὸν ἐπεχώρει· Πρίσκος γάρ φησιν ὁ ῥήτωρ Ιστο ρῶν, τηνικαῦτα ἐκ τῆς ἐπαρχίας Θηβαίων εἰς τὴν σθαι μάλα στασιάζοντα πρὸς τὸ ὑπερέχον· καὶ τῶν στρατιωτῶν ἐπιχειρούντων διακωλύειν, ἀμυντηρίῳ ἐκ τοῦ σχεδὸν τοῖς ἐῤῥιμμένοις τῶν λίθων χρήσασθαι· καὶ συνελάσαι περὶ τὸ ἱερὸν ὅ πάλαι τοῦ Σεράπιδος ὄνομα είχε. Σέραπις δ' ἐστὶν ὁ Ζεὺς, ἡ ὁ Νείλος, ἢ ῎Απις τις ἀνὴρ ἐν Μέμφιδι πόλει· δ; μου γενομένου ἐκ τῶν ἰδίων ᾿Αλεξανδρεῦσιν ἐπήρ κεσεν· ᾧ τελευτήσαντι νεὼν καὶ στήλην ἱδρύσαντο ὅπου δὴ καὶ βοῦς ἐπίσημα τινα ἔχων διετρέφετο, εἰς σύμβολον, ὡς εἰκάσαι, τῆς γεωργίας· ἦν καὶ αὐ τὸν ᾿Απιν ὁμωνύμως τῷ δεσπότῃ ἐκάλουν. Τὴν δὲ

Chapter IXCaput IX

col. 29–30page 11 of 313
PG 147:29σορὸν τοῦ ᾿Απιδος ἐκείνου τοῦ ἀνθρώπου μεταγαγόντες εἰς τὸν ναὸν, Σόραπιν ἐκάλουν αὐτοῦ τὴν στή λην, ἢ καὶ Σέραπιν μεταθέσει τῶν στοιχείων. Ο σορές νεὼς πάγκαλος καὶ ἄγαλμα μέγιστόν τι καὶ φοβε ριώτατον ἐκ διαφόρου ὕλης έσκευασμένον, ὡς ἔκα τέρᾳ χειρὶ ἑκατέρου τοίχου ἐφάπτεσθαι. Ἐν δὲ μέσῳ τοῦ ἀγάλματος νεώς ἕτερος πλάνης ἦν, ᾧ καὶ ξύπνον ἕτερον χαλκοῦν, οὐ μέγα δὲ ἀπώρητο, οὗ τῇ κεφαλῇ ἐνείραντες σίδηρον, καὶ τοῖς τῆς στέγης φατνώμασι μαγνήτιν λίθον κατὰ κάθετον θέμενοι, εἰς ἀέρα τοῦτο μεθηκαν μετέωρον, καὶ οὔτε γῆς οὔτε 599 στέγης αὐτῆς ἐφαπτόμενον. Ἐκεῖσε τοίνυν τους ἄρχοντας συνελάσει καὶ ζωγρήσαι, ἔπειτα παρα δοῦναι τυρί. "Α δὴ βασιλέα μαθόντα, δισχιλίους έχε πέμψαι, οἱ καὶ ἐπιφόρου πνεύματος εὐτυχήσαντες, δι' ἐξ ἡμερῶν, τῇ μεγάλῃ τῶν ᾿Αλεξανδρέων πόλει προσίσχουσι. Καὶ παροινίᾳ πολλῇ χρησάμενοι ἐς τε τὰς γαμετὰς καὶ θυγατέρας τῶν ᾿Αλεξανδρέων ἐπὶ πολλῷ δεινοτέρους τῶν προτέρων πειρᾶσθαι. ἂς ἀγανακτήσαντα τὸν δῆμον, δέησιν Φλώρῳ προσο ἄγειν ἷς τῶν στρατιωτικῶν ἡγεῖτο ταγμάτων, ἐν ταυτῷ δὲ καὶ τὴν πολιτικὴν διεἶπεν ἀρχὴν, ἀνὰ τὴν Ιπποδρομίαν γενέσθαι· ὥστε τὴν ἐξ ἔθοι; χορηγίαν αὐτοῖς τοῦ σίτου ἣν παρ' ἐκείνων ἀφῄρηντο, ἑᾶσαι, τά τε βαλανεῖα, καὶ θέατρα, καὶ ἔσων ἄλλων τῷ οὕτως ἀτακτεῖν ἀπέσχοντο. Τὸν δὲ ὡς ᾔτουν πρᾶξαι σὺν εἰσηγήσει καθυπισχνούμενον, καὶ τοῦτον τὸν τρόπον διαλύσαι μετρίω; την στάσιν. Καὶ τὰ μὲν κατ' Αλεξάνδρειαν ἐν τούτοις ἦσαν. ΚΕΦΑΛ. Θ'. Ὣς καὶ ἐν Παλαιστίνῃ στάσις εχώρει, Θεοδοσίου τινὸς μοναχοῦ ταύτην κινοῦντος, ὃς καὶ τὴν τῶν Ἱεροσολύμων ἁρπάζει θρόνον, ἐξώσας Ιουβενάλιον· καὶ τὰ ἐπὶ τούτῳ γενό μενα· καὶ περὶ ᾿Αθανασίου διακόνου του ὁμολογητοῦ. Οὐ μὴν δὲ ἀλλ' οὐδ᾽ ἐν Παλαιστίνη ἡρέμα εἶχον. Τῶν τινες γὰρ μοναχῶν, οἱ τῇ συνέδῳ παρῆσαν, καὶ τἀναντία ταύτῃ ἐφρένουν, ἀνὰ τὰ Ἱεροσόλυμα ήκον τες, προδοθῆναι τὴν πίστιν ἐκήρυσσον, ὀδυρόμενοι καὶ μάλα δὴ σπεύδοντε; τὸ μοναδικὸν ἀναῤῥιπίσαι καὶ ἀνασοβῆσαι, ὥστ' ἀθετεῖν τὰ ἐν τῇ συνόδῳ και λῶς πεπραγμένα. Ἐπεὶ δὲ καὶ Ἰουβενάλιος τὸν θρόνον κατέλαβε, βιαζόμενο; ἀθετεῖν τὰ ἐν τῇ συνόδῳ καὶ ἀναθεματίζειν, εἰς τὴν βασιλέως πόλιν ἐχώρει. Αρχηγὲς δὲ πάντων καθίστατο Θεοδόσιος τις μονα χό,· ὅς τὴν Αὐγούσταν συναρπάσας Εὐδοκίαν (ἔτι γὰρ τῷ ζῆν περιῆν). καὶ τὸ μοναχικὸν ἅπαν ὑφ᾽ ἑαυτὸν ποιησάμενος, λῃστρικῷ καὶ μιαιφόνῳ χρώ μενος τρόπῳ, Ιουβεναλίου, ὡς εἴρηται, πρὸς τὴν Κωνσταντίνου ἀποχωρήσαντος, τὸν τῶν Ἱεροσολύ
col. 31–32page 12 of 313
PG 147:31μων υφαρπάζει θρόνον, ἀρωγοῖς χρησάμενος τοῖς τἀναντία τῇ συνέδῳ φρονοῦσι, καὶ τοῖς ὑπουργοίς Εὐδοκίας. Καὶ τῶν ἐπισκόπων μήπω ἐκ τῆς συνόδου ἐπανελθόντων, ἐκεῖνο; ἑτέρους χειροτονήσας, κατά πόλιν ἐξέπεμπε. Σευηριανὸν δὲ τὸν Σκυθοπόλεως ἐπίσκοπον, μὴ ὑπαχθῆναι τῇ ἐκείνου κακονοίᾳ χρη μένον, τῆς πόλεως ἐξαγαγὼν ἔκτεινε. Μέγαν δ' ἐκθ νησε διωγμὸν ἀνὰ τὴν ἁγίαν πόλιν κατ' ἐκείνων οι μὴ ἐκείνῳ κοινωνεῖν εἴλοντο· οὓς μὲν γὰρ βασάνοις ᾐκίσατο· ἄλλων τὴν περιουσίαν διήρπασεν· ἑτέρων δὲ πῦρ ἐνῆκε τοῖς οἴκοις· ὡς δοκεῖν τὴν πόλιν ὑπὸ βαρβάρων ἁλίσκεσθαι. Περὶ οὗ τὸ μοναχικὸν ὕστε ρον πρὸς ᾿Αλκίσωνα γράφον εἴρηκεν, ὡς καὶ περὶ τὸν οἰκεῖον ἐπίσκοπον οἷα κακοῦργος ἁλούς, τοῦ κατ' αὐτὸν ἀπηλάθη μοναστηρίου, καὶ ἐπὶ τῆς ᾿Αλεξάνδρου διάφορος Διοσκόρῳ κατέστη. Ενθα πολλαῖς καταξανθεὶς ταῖς πληγαῖς ὡς στασιώδης, ἐπὶ καμή λου ψωριώτης ἀνὰ τὴν πόλιν περιηνέχθη. Καὶ πρὸς τὰς πόλεις Παλαιστίνης ἰὼν, ἐπισκόπους σφίσι χει ροτονεῖν κατηνάγκαζεν. ἂν εἷς ἦν καὶ Πέτρος ὁ ἐξ Ιβηρίας τῆς Γαζαίων πόλεως, ᾗ Μαϊουμάς όνομα, τοὺς τῆς ἐπισκοπῆς οἴακας πιστευθείς· ὡς καί τινα ᾿Αθανάσιον τῷ τῶν διακόνων κατειλεγμένον χορῷ παῤῥησιασάμενον, ἐν μέσῃ τῇ ἐκκλησίᾳ, τοῦ τῆς ἀνομίας βδελύγματος, ἐν τῷ ἁγιωτάτῳ ἐξεζομένου θρόνῳ, φωνὴν ἀφεῖναι, «Παῦσαι, λέγουσαν, Θεοδό σε, τῆς τοσαύτης μιαιφονίας· παῦσαι Χριστὸν που λεμῶν, καὶ τὸ αὐτοῦ ποίμνιον τῆς θείας μάνδρας λῃστρικῶς ἀπελαύνων· καὶ γνῶναι μόλις γενέσθω σοι τὸ ἡμέτερον εὔνουν περὶ τὸν ἀληθῆ καὶ ὄντως ποιμένα· ἥκιστα γὰρ ἀλλοτρίῳ ἔπεσθαι μεμαθήκα μεν, μηδὲ ξένης ἀκούειν φωνῆς.» Ταῦτα λέγων, ἀνάρπαστος ήγετο, ὑπὸ τῶν Θεοδοσίου υπασπιστῶν έξω συρόμενος, καὶ πᾶν εἶδος παροινίας καὶ βασά νου φέρων διὰ Χριστόν. Πολλαῖς δὲ καταξανθεὶς μάστιξι, τέλος καὶ μαχαίρᾳ καταλύει τὸ ζῆν. Ο δ' ἐκείνου νεκρός, ἐκ ποδὸς διὰ πάσης τῆς πόλεως ἑλκυσθείς, τέλος κυσὶ βερὰ παρεδίδοτο. Δωρόθεος δ' ὁ τὴν Παλαιστίνην ἐκ βασιλέως διέπων, περί που τὴν Μωαβίτιν πρὸς βαρβάρους ενασχολούμενος, τὰ κατὰ τὴν πόλιν γενόμενα διαγνούς, ὅσον τάχος ήκει σὺν οὐκ ἀγεννεῖ τῷ στρατῷ βοηθήσων τοῖς πράγ μασιν. Οι γε μὴν Θεοδοσίου καὶ Εὐδοκίας ὑπασπι στα: τὰς θύρας ἐκείνῳ ἐπιζυγώσαντες, οὐ πρότερον ἀνῆκαν, ἕως οὗ λόγον καὶ παρ' αὐτοῦ ἔλαβον, ὡς κἀκεῖνος σὺν αὐτοῖς εἴη ἀποστατῶν· ὥσπερ δὴ καὶ τὸ μοναχικὸν ἅπαν καὶ τὸ τῆς πόλεως διεπράξατο πλῆθος. Ἐπὶ εἴκοσι τοίνυν μησὶν ὁ λυμεών Θεοδόσιος τὸν θρόνον τυραννήσας, Μαρκιανοῦ τὰ πεπραγμένα μαθόντος, πρὸς Δωροθέου ἐκβάλλεται, κατα σχεῖν μὲν πειραθέντος ἐκεῖνον· οὕτω γὰρ τὸ θεῖον ἐκέλευε πρόσταγμα· μὴ δυνηθέντος γε μήν, τῷ τὸν αλιτήριον πρὸς τὸ Σίναιον ἀποδρᾶναι· δι' ὧν πλεῖ στοι τῶν ἐκείνῳ συναραμένων αἰκίαις ὑπήχθησαν, οὐ μόνον τοῦ λαώδους πληρώματος, ἀλλὰ καὶ τῶν μοναδικῷ σχήματι κατατεταγμένων. Εκείνου δ' ἐκποδὼν γεγονότος, Ιουβενάλιος αὖθις τὸν θρόνον κατέλαβε· καὶ πάντας ὅσους χειροτονίας ηξίωσε Θεοδόσιος, καθεῖλεν εὐθύς. Πολλὰ δὲ καὶ ἕτερα των

Chapter XCaput X

col. 33–34page 13 of 313
PG 147:33ἀνιαρῶν τῷ πλήθει ἐπισυνέβη ἐκεῖθεν ἔνθεν προϊόν των, ὅσα γε ὁ θυμὸς αὐτῷ διηγόρευε, τοῦ βασκάνου καὶ θεομισοῦς δαίμονος οὕτω πράττειν εἰσηγουμένου ἑνὸς γράμματος ἐναλλαγῇ· ὡς ἐξεῖναι τῇ ἐκφωνήσει θατέρου σύμπαν ἐπάγειν ἐνταῦθα τὸ ἕτερον ἐπὶ τόσον, ὡς καὶ πολὺ τὸ παραλλάττον νομίζεσθαι παρὰ τοῖς πλείοσι, καὶ ἄντικρυς τὰς ἐννοίας ἐκ δια μέτρου φέρεσθαι, ὡς ἀναιρετικὰς ἀλλήλων καθε στάναι. Καὶ γὰρ ὁ τὸν Χριστὸν ἐν δύο φύσεσιν όμο λογῶν ἐκ δύο ἄντικρυς λέγει, είπερ ἐν θεότητι καὶ ἀνθρωπότητι συνομολογῶν τὸν Χριστὸν, ἐκ θεότητος καὶ ἀνθρωπότητος συντεθεῖσθαι λέγει· ὅ τε ἐκ δύο λέγων τὴν ἐν δύο πάντως όμολογίαν ἐπάγει, εἰ περ ἐκ θεότητος καὶ ἀνθρωπότητος τὸν Χριστὸν λέγων, ἐν θεότητι καὶ ἀνθρωπότητι ὁμολογεῖ αὐτὸν καθεστάναι, ούτε τῆς σαρκὸς εἰς θεότητα μεταβληθείσης, οὔτ' αὖ τῆς θεότητος εἰς σάρκα χωρησάσης ἐξ ὧν ἡ ἄῤῥητος ἔνωσις, ὡς καὶ διὰ τῆς ἐκ δύο φωνῆς ἐνταῦθα νοεῖσθαι προσφόρως τὴν ἐν δύο, καὶ διὰ τῆς ἐν δύο τὴν ἐκ δύο, καὶ θάτερον τοῦ ἑτέρου μὴ ἀπολιμπάνεσθαι· ὅπου γε κατὰ τὸ πε βιούσιον οὐ μόνον τὸ ὅλον ἐκ μερῶν, ἀλλὰ καὶ ἐν μέρεσι τὸ ὅλον γνωρίζεται. Καὶ ὅμως ἀλλήλων οὔτ τως ἀπεσχοινίσθαι ταῦτα νομίζουσιν άνθρωποι συν ηθείᾳ τινὶ περὶ τῆς τοῦ Θεοῦ δόξης· ἢ καὶ τὸ οὕτω βούλεσθαι προειλημμένοι, καὶ πάσης ιδέας παρα φρονεῖν· ἢ πρὸς τὴν τοῦ ὄντος ιέναι συγκατάθεσιν. Δι' ἅπερ αἱ εἰρημέναι μοι συγχύσεις ἐγένοντο. Καὶ τὰ μὲν οὕτως ἔν τε ᾿Αλεξανδρείᾳ καὶ Παλαιστίνῃ συνέβαινε. Ει ΚΕΦΑΛ. Ι. Περὶ τοῦ ἐπεισφρήσαντος ἐν ταῖς ἔψοις τῶν πόλ λεων λιμοῦ τε ὁμοῦ καὶ λοιμοῦ· καὶ ὡς αὐτο μάτως ἡ γῆ τῷ ἐπιόντι ἔτει ἀνῆκε καρπούς. Πολλή δέ τις κατ᾽ ἐκεῖνο καιροῦ ἀνομβρία ἐγέ νετο, καὶ λιμὸς ὁμοῦ καὶ λοιμὸς ἔν τε Φρυγία Γα λατίᾳ τε αὖ καὶ τῇ Καππαδοκῶν· καὶ ἄχρι δὴ καὶ Κιλικίας αὐτῆς περιφανῶς προεχώρει· ώς συμβαίνειν τῇ ἐνδείᾳ τῶν ἀναγκαίων τοὺς περιοίκους τῶν εἰρημένων ἀπηγορευμένῃ καὶ ὀλεθρίᾳ καὶ ἀήθει χρήσασθαι τῇ τροφῇ, ἐπιλελοιπότων τῶν ἀναγκαίων. Λιμοῦ δὲ τοσούτου ἐπιχωριάζοντος, τῇ μεταβολῇ τῆς διαίτης ἐνήσουν μάλα οἱ ἄνθρωποι· ὑπερβολῇ γὰρ φλεγμονῆς οἰδαίνοντος σφίσι τοῦ σώματος, πρῶτον μὲν τὰς ὄψεις ἐφθείροντο· εἶτ᾽ ἐπιγινομένης βηχός, τριταίοι τὸν βίον ἀπῄεσαν. ᾿Αλλὰ τοῦ μὲν λοιμοῦ οὐκ ἦν τις βοήθεια οὐδαμοῦ· τοῖς γε μὴν ὑπ' ἐκείνου σπανίας πάμπαν καταλειφθεῖσιν ἀρωγὴν ἡ πάντων σώτειρα Πρόνοια δέδωκε, τὸν λιμὸν θεραπεύσασα. Κατὰ μὲν γὰρ ἐκεῖνο τὸ ἔτος ᾧ μὴ ἔφυ τὰ σπέρ ματα, ἀερίῳ τροφῇ ἔθρεψεν, ὥσπερ ποτὲ τοῖς πά λαι Ισραηλίταις ἱστέρηται πράξασα, ο μάννα προσ ηγόρευται ἐπιβρέξασα· αὐτομάτους δὲ τελεσιουρ γήσασα τοὺς καρποὺς ἔτει τῷ μετὰ τοῦτο. Τὰ δὲ τοιαῦτα κατὰ τὴν τε Παλαιστινῶν ἐπέδραμε χώραν,

Chapter XICaput XI

col. 35–36page 14 of 313
PG 147:35καὶ ἄλλας πλείστας ἐπῆλθε πόλει;· ὥσπερ βάδην τῶν τοιούτων παθῶν πᾶσαν τὴν τῆς Ἐω περινοστούντων γῆν. ΚΕΦΑΛ. ΙΑ'. Περὶ τῆς ἀναιρέσεως Ουαλεντινιανοῦ τοῦ ἐν ἑσπέρα κατάρχοντος· καὶ περὶ τῆς ἐκείνοι γυναικὸς Εὐδοξίας καὶ τῶν παίδων αὐτῆς καὶ ὡς Γιζέριχος εἷλε τὴν 'Ρώμην· καὶ περὶ τῶν μετὰ Ουαλεντινιανὸν κατά διαδοχὴν βεβασιλευκότων ἐν Ρώμη. Τοιαῦτα μὲν τὴν Εω κακὰ διελάμβανεν· ἀνὰ δὲ τὴν ἑσπέραν ἕτερα οὐκ ἐλάττω τῶν εἰρημένων ἐγί νετο. 'Αέτιος μὲν γὰρ ὁ τὴν Ῥώμην διέπων ἐλεεινῶς τὸν βίον κατέστρεψεν· ὁ δὲ τῆς ἑσπερίου λήξεως αὐτοκράτωρ Ουαλεντινιανός τῶν μὲν ὀρθῶν τῆς Εκκλησίας δογμάτων μάλα ἀντείχετο, ᾗπέρ μας καὶ πρότερον εἴρηται· παρανομίᾳ δὲ πλείστῃ εἰς τὴν ἑαυτοῦ ἐκέχρητο δίαιταν. Ωραίᾳ γὰρ τὴν ὄψιν καὶ τἆλλα εὐπρεπεστάτῃ γυναικὶ συνοικών, Εὐ δοξίᾳ τῇ τοῦ νέου Θεοδοσίου θυγατρί, ἀλλοτρίους γάμους ἀπέμνως ἀνώρυττε. Συχνῶς δὲ καὶ τοῖς τὰ περίεργα πράττουσιν ἀδεῶς ὁμιλῶν, αἰσχίστῳ μόρῳ τὸν βίον μετήλλαττεν. Μαξίμου καὶ γὰρ, δ; δόλω μὲν τὴν βασιλέα Γρατιανὸν ἀνεῖλε, τυραννίδι χρη σάμενος, ὑπὸ δὲ τοῦ μεγάλου Θεοδοσίου ἀνήρηται τούτου παῖς παιδὸς τῷ πάππῳ ἐμώνυμος, ἐν πατρικίοις τὰ πρῶτα τελῶν, ἐπιβουλήν βασιλεῖ Οὐαλεντινιανῷ βάπτων· ὅτιπερ εἰς τὴν ἐκείνου ἐνύβρισε γαμετήν, δεδοικώς τὸν ᾿Αέτιον τῶν βασιλείων κρα τοῦντα· διαβάλλει μὲν ἐκεῖνον πρῶτον τῷ βασιλεῖ τῷ ἐγκλήματι τῆς καθοσιώσεως· ἐπεὶ δ' ἐκεῖνος διὰ τοῦτο δειλαίως ἀνῄρητο, σὺν οὐδενὶ πόνῳ τὰ ἀνάκτορα εἰσιών, κτείνει μὲν τὸν Ουαλεντινιανών, καὶ τὴν ἐκείνου σύνοικον εἰσοικίζεται, καὶ πολλὴν βίαν ἐπαγαγών, ταύτῃ συμφθείρεται· δι' ὧν γάρ τις ἁμαρτάνει, δι' αὐτῶν καὶ παιδεύεται. Επειτα καὶ τὴν ἀρχὴν περιβάλλεται. Η δ᾽ Εὐδοξία οὕτω περιυβρισθεῖσα καὶ τῷ λίαν παραλόγῳ τοῦ πράγματος ἀχθομένη, πάντα κύβον, τὸ δὴ λεγόμενον, ἀναῤῥίπτειν ᾑρεῖτο, ὥστε τὸν ὑβριστὴν τίσασθαι ὑπέρ τε ὧν εἰς τὸν οἰκεῖον ἐπεπόνθει γαμέτην, οἷς τε οὕτως τῷ ἐλευθερίῳ ἐξύβριστο. Καὶ γάρ πως δεινή τίς ἐστι γυνή, καὶ ἥκιστα δυσωπεῖται λύπην τάχιστα ἀποθέσθαι, εἴ γε σωφροσύνης ἀντεχομένη ταύτην πρὸς βίαν ἀφαιρεθείη· καὶ ταῦτα, παρ' οὗ καὶ τὸν τῆς σωφροσύνης καὶ τιμῆς καὶ δόξης φύλακα τύχοι προσαπολέσασα. Ταῦτ᾽ οὖν ἐν νῷ έχουσα Εὐδοξία, ἐπεὶ μηδὲ μίαν ἐκ Βυζαντίου ἔσεσθαί οἱ ᾤετο ἀρωγήν, πάλαι μὲν οἰχομένου αὐτῇ τοῦ πατρὸς Θεοδοσίου, πλεῖστον δὲ καὶ τῆς θείας Πουλχερίας ἐπὶ τῆς ἀρχῆς οὔσης χρόνον, καὶ μήπω τὸν κατὰ τῆς μητρὸς Εὐδοκίας χόλον ἀποθεμένης, δῶρα πλεῖστα δοῦσα, πρὸς Λιβύην ἐκπέμπει, Γιζέριχον δυσωποῦσα, ἀρῆξαι μὲν αὐτῇ δυστυχῶς οὕτω πραττούσῃ, καὶ τῆς Μαξίμου μοχθηρίας ἐλευθερῶσαι· εὔελπιν δὲ εἶναι μόνον κινήσαντα, καὶ παρὰ δόξαν τῇ 'Ρωμαίων ἐπελθεῖν στόλῳ μεγάλῳ ἀρχῇ ὑπισχνείτο γάρ οἱ πάντα εὐχερῶς προδοῦναι. Ο μὲν οὖν Μάξιμος οὐδ᾽ ἕνα τυραννήσας ἐνιαυτὸν,
col. 37–38page 15 of 313
PG 147:37διεφθάρη - Γιζέριχος δὲ σὺν μεγάλη δυνάμει ἐλθών, εἷλε 'Ρώμην. Βάρβαρος δὲ τὴν γνώμην ὢν καὶ ἀσταθῆς καὶ παλίμβολος, οὐδὲ τῇ Εὐδοξία τὸ πιστὸν ἐφυλάξατο· ἀλλὰ τὰ μὲν πολιορκήτας, τὰ δὲ τῶν τῆς πόλεως θεαμάτων πυρπολήσας, ἐς Λιβύην αὖθις ᾤχετο ἀπιών, μεθ᾿ ἑαυτοῦ τήν τε Εὐδοξίαν καὶ τὰς δύο θυγατέρας Εὐδοκίαν καὶ Πλακιδίαν αἰχμαλώτους ἔχων. Πολλὰ δὲ καὶ τῶν ἐκκλησιαστικῶν καὶ πολυ τίμων σκευῶν συναπήρεν. Οὐκ ἐλάχιστα δὲ καὶ τῶν Ἑβραϊκῶν ἦσαν σκευῶν· ἅπερ Ουεσπασιανός τε καὶ Τίτος, τὴν Ἱερουσαλήμ πορθήσαντες, εἰς Ῥώμην ἀνήγαγον. Τὴν μὲν οὖν πρεσβυτέραν τῶν θυγατέρων Εὐδοκίαν τῷ υἱῷ 'Ονωρίχῳ συνῆπτε Γιζέριχος· τὴν δὲ Πλακιδίαν μαθὼν Ολυβρίῳ κατεγγυηθεῖσαν τῷ πατρικίῳ, πρώτῳ κατὰ τὴν Ῥώμην τῆς γερουσίας τυγχάνοντι, τότε δ' ἐ; Βυ. ζάντιον γεγενημένῳ φυγάδι, άλισκομένης τῆς πί λεως, σύναμα τῇ μητρὶ Εὐδοξίᾳ ἐς Βυζάντιον ἔπεμπε, Μαρκιανὸν ἱλεούμενος σὺν πολλῇ τῇ θερα πείᾳ καὶ βασιλικῇ τῇ δορυφορία. Καὶ γὰρ πολλήν τινα τὴν ὀργὴν κατ' αὐτοῦ ἐνῆκε Μαρκιανῷ, τῷ τε τὴν Ῥώμην ἐμπρῆσαι, καὶ τῷ τὰς βασιλίδας οὕτω περιυβρίσαι. ᾿Αλλὰ τὴν μὲν Πλακιδίαν Ολύβριος αὖθις Μαρκιανοῦ κελεύοντος εἰσοικίζεται. Μετά μέντοι Μάξιμον ἄρχει 'Ρωμαίων Αιτος μήνας κρατήσα; οκτώ. Τούτου δὲ λιμῷ τὸν βίον ἀλλάξαν τος, Μαΐουρίνος ἐπὶ δύο ἔτη τὴν βασιλείαν κατέσχεν. ᾿Αλλὰ καὶ Μαΐουρίνου πρὸς Ρεκιμέρου, ὃς στρα τηγὸς Ρωμαίων ἦν, δόλῳ τὸν βίον ἀπολιπόντος, Σευήρος τρίτον ἔτος τὴν βασιλείαν ἐκράτησε· μεθ' ἐν 'Ανθέμιος, ᾧ Μαρκιανό, τὴν ἰδίαν παῖδα κατηγ γνήσατο, ἐκ πρεσβείας τῶν ἑσπερίων Ρωμαίων. Ἐπεὶ δὲ καὶ οὗτος δόλῳ ἐσφάττετο, χριστιανικώτατος μάλα γενόμενος, Ολύβριος βασιλεὺς ὑπὸ Τεκιμέρου ἀνηγόρευτο, καὶ μετὰ τοῦτον Γλυκέριος· ἐν τῇ τιμῇ πέμπτον ἔτος διαγενόμενον, Νέπως τὴν ἀρχὴν ἐγχειρίζεται, ἐπίσκοπον τον Γλυκέριον καταστήσας κατὰ Σάλωνας πόλιν τῆς Δαλματίας. ᾿Αλλὰ καὶ τοῦτον Ορέστης τοῦ τῆς ἀρχῆς ἀφίστημι θρόνου, δν ὁ παῖς Ρωμύλος, ὃς καὶ Αὐγουστοῦλος ἐκλήθη, διεδέξατο· δ; τελευταῖος αὐτοκράτωρ 'Ρω μαίων ἐγένετο, ἀπὸ Ρωμύλου τοῦ πρώτου τριῶν καὶ τριακοσίων καὶ χιλίων παρωχηκότων ενιαυτῶν. Μετὰ δὲ τοῦτον Οδόακρος τὴν Ῥωμαίων ἡγεμονίαν κατέσχε, τῆς αὐτοκρατορικῆς καὶ βασιλικῆς προς ηγορίας ἑαυτὸν ἀφελών, πρῶτος δὲ ῥῆγα προσειπών ἑαυτόν· ὁπηνίκα καὶ Λέων ὁ μέγας τῶν τῇδε μεθίστατο.

Chapter XII, XIIICaput XII, XIII

col. 39–40page 16 of 313
PG 147:39ΚΕΦΑΛ. ΙΒ'. Ως ἡ βασιλίς Εὐδοκία τῇ βασιλίδι Πουλχερία ἐσπείσατο· καὶ περὶ τῆς νεωτέρας Εὐδοκίας, τῆς θυγατρὸς Εὐδοξίας. Εὐδοκία δὲ ἡ βασίλισσα, τὰ κατὰ τὴν θυγατέρα Εὐδοξίαν καὶ τὸν σύζυγον καὶ τὰς ἐκείνων παῖδας ἀναμαθοῦσα, ἔτι τῇ Παλαιστίνῃ ἐνδιατρίβουσα, εἰς ἔσχατον ἀθυμίας ἧκε· καὶ πάντα κάλων, τὸ τοῦ λόγου, κινήσασα, σπένδεται Πουλχερία, μέσων γενομένων Ο αλλερίου καὶ Ὀλυβρίου τῶν πατρικίων. Ητει δὲ βοηθὸν καὶ ταῖς ἐν αἰχμαλωσίᾳ γενέ σθαι. Καὶ τῆς εἰρήνης ἀκμαζούσης μεταξύ Γιζερίχου καὶ Μαρκιανοῦ, τὴν μὲν Εὐδοξίαν καὶ Πλακιδίαν αιτησάσης Πουλχερίας, ἐς Βυζάντιον, ὥσπερ ἔφην, Γιζέριχος ἔπεμπεν· ἡ δὲ νεωτέρα Εὐδοκία παρὰ τῷ ἀνδρὶ Ονωρίχῳ ἦν κατὰ τὴν ᾿Αφρικήν ΧΙΙΙ. μένουσα· μεθ' οὗ ἐκκαίδεκα ἔτη διαβιώσασα, και παῖδα ἐξ ἐκείνου Ηλδέριχον ἀποτελοῦσα, δυσαρεστοῦσα τἀνδρι, ὅτι τὰ 'Αρειανῶν ἐπρέσβευε, τεχνητὰς χεῖρας ἐκείνου διαφυγοῦσα, την μάμμην Εὐδο κίαν μιμησαμένη, πρὸς τοὺς ἁγίους καὶ αὐτὴ τόπους ἐγένετο, καὶ τὸν ἐκείνης τάφον ήσπάζετο πολλῷ ὕστερον. Ἐν ᾧ καὶ αὐτὴ ἐπ' ὀλίγον διαβιοῦσα, τὸν μακάριον ὕπνωσεν ὕπνον, παρὰ τὸν τάφον της μάμμης περιφανούς τυχούσα ταφῆς. Οσα δ' αὐτῇ προσῆσαν, πένησι καὶ τῇ ἁγίᾳ τοῦ Χριστοῦ ἀφιέρωσεν ἀναστάσει. ΚΕΦΑΛ. ΙΓ'. Ως μεθόδῳ Πουλχερίας ἡ Εὐδοκία τὴν ἁγίαν τετάρτην προσήκατο σύνοδον, ὁδηγηθεῖσα ὑπὸ Συμεὼν τοῦ Στυλίτου καὶ τοῦ μεγάλου Ευθυμίου. Πουλχερία δὲ ἡ βασιλι;, ἄρτι σπεισαμένη τῇ Εὐδοκίᾳ, τοῖς τε ἀδελφοῖς ἐκείνης ὑπετίθει καὶ θυγατράσι συνεχέστερον γράμματα πέμπειν αὐτῇ, ὥστε τῆς μὲν Εὐτυχοῦς καὶ Διοσκόρου δόξης πείθειν ἀφίστασθαι, τῇ δὲ ἁγίᾳ καὶ καθολική Εκκλησία κοινωνεῖν αἱρεῖσθαι· ὁ δῆτα δεχομένη ἡ Εὐδοκία, καὶ τῆς μακαρίας Βάσσης τὰ ἴσα φρονεῖν ἀεὶ ἐνοχλούσης, δείσασα μὴ οὐ κατά γνώμην πράττοι Θεοῦ, δεῖν ἐδόκει τὰ τοῦ σκοποῦ τοῖς θεοφόροις τῶν Πατέρων κοινώσασθαι, καὶ παρ' ἐκείνων τὸ προς ἥκον σέβας ἀπακριβώσασθαι. Καὶ δὴ τὸν χωρεπίσκοπον 'Αναστάσιον μεταστειλαμένη, τῷ ἁγίῳ Συμεῶνι τῷ Στυλίτῃ ἀπέστελλε, τηνικαῦτα τὴν ὑφήλιον ταῖς ἀρεταῖς δαδουχοῦντι· ᾧ καὶ τὰ τῆς συνειδήσεως οἰκειοχείρῳ γράμματι ἀνετίθει, στέργειν ὁ ἐκεῖνος ἐγκρίνοι. Ο δὲ ὅσιος γράμματι αὖθις ἐδήλου, ταῦτα κατὰ λέξιν ἐπιστείλας αὐτῇ· «Γίνωσκε, τέκνον, ὅτι ὁ διάβολος ὁρῶν τὸν πλοῦτον τῶν σῶν ἀρετῶν, εξητήσατό σε σινιάσαι ὡς τὸν σἶτον· καὶ ὁ λυμεών ἐκεῖνος Θεοδόσιος, δοχεῖον καὶ ὄργανον τοῦ πονηροῦ γεγονώς, τὴν θεοφιλή σου ψυχὴν ἐζόφωσέ τε καὶ συνετάραξεν. ᾿Αλλὰ θάρτει· οὐ γὰρ ἐκλείπει σου ἡ πίστις. Ἐγὼ δὲ τοῦτο λίαν τεθαύμακα, ὅτι τὴν πηγὴν ἔχουσα καὶ ταύτην ἀγνοοῦσα, μακρόθεν του ὕδατος ἀντλῆσαι ἐσπούδασας. Ἔχεις τοίνυν τὸν θεοφόρον Εὐθύμιον· ἔπου τοίνυν ταῖς αὐτοῦ δι

Chapter XIVCaput XIV

col. 41–42page 17 of 313
PG 147:41δασκαλίαις καὶ νουθεσίαις, καὶ σώζῃ.» Ταῦτα δια γνοῦσα ἡ Εὐδοκία οὐκ ἀμελῶς διετέθη· πέμψασα δὲ, τὸν ἅγιον Εὐθύμιον μετεστέλλετο, εἰς ὃν ἐκείνη νεοπαγῇ πύργον ἐδείατο. Ἐπεὶ δὲ ἧκεν, ἀρρήτου πλησθεῖσα τῆς ἡδονῆς, πρὸς τοῖς ἐκείνου πεσοῦσα που', «Νῦν ἔγνων, μέγα ἀνέκραγεν, ὅτι ἐπεσκέψατο Κύριος τὸ ἐμὸν ἀνάξιον τῇ ἐπιφοιτήσει παρουσίας τῆς σῆς. ο Ο δὲ ὅσιος εὐλογίας ταύτην καταξιώ προσέχειν τοῦ λοιποῦ παρηγγύα. • Τὰ γὰρ ἐπισυμβάντα τῶν λυπηρῶν μὴ δι' ἄλλο τι ἐπιγεγενῆσθαι σοι ἔσθι, ἢ ὅτι τῷ ἀνοσίῳ Θεοδοτίῳ κοι νωνῆσαι ἠνέσχου. Καὶ τοίνυν τῆς ἀλόγου φιλονεικίας παντάπασιν έκστηθι· καὶ πρὸς ταῖς τρισὶν ἁγίαις καὶ οἰκουμενικαί, συνόδοις, τῇ ἐν Νικαία πρώτως συνελθούσῃ κατά Αρείου τοῦ δυσσεβοῦς, τῇ τε ἐν Κωνσταντινουπόλει κατά Μακεδονίου, καὶ τῇ ἐν Ἐφέσῳ πρώτη κατά Νεστορίου, χρεών σε καὶ τὸν νυνὶ ἐκφωνηθέντα ὄρον τῆς ἐν Χαλκηδόνι ἀθρο σθείσης συνίδου προσίεσθαι· καὶ τὴν Διοσκόρου ἀπειπούσα κοινωνίαν, τῷ Ἱεροσολύμων Ιουβεναλί πρόσθι, καὶ τῶν ἅ σοι ἔ ος πρᾶττε τῇ Ἐκκλησία. ο Ταῦτ᾽ εἰπὼν καὶ ὑπὲρ αὐτῆς εὐχὴν ἀναπέμψας Θεῷ, ἐπὶ τὴν ἰδίαν μάνδραν έχώρει. 'Η δ' ἐξ αὐτῆς τῇ ἁγίᾳ προσιούσα πόλει, τῇ καθόλου Εκκλησίᾳ ὅτι θέμις ἦν διεπράξατο. Πολὺ δὲ σὺν αὐτῇ καὶ πλῆθος τοῦ τε λαώδους καὶ τοῦ μοναχικού συστήματος τη Θεοντίου πλάνῃ ἀκολουθῆσαν, τῆς ἱερᾶς κοινωνίας μετέλαχεν. Ὅσοι δὲ μὴ ἀκολουθῆσαι ταύτῃ ᾑροῦντο, τῶν μὲν ἐκείνης συνήθων δωρεῶν καὶ ἔτ. & τήλαυν συμπαθείας ένεκεν, ἀλλ᾽ οὐ προσπαθεία;· τῶν γε μὴν ἐκείνοις οὐ καλῶς δοκούντων ἐξέστη ὅλῃ προ θυμία ψυχῆς τῇ καθόλου Εκκλησίᾳ ἑαυτὴν ἐπιδε δωκυία. Οὐ πολλῷ δὲ ὕστερον καὶ τὸν χοῦν κάτω λιποῦσα, ὥς μοι προείρηται, μακαρίῳ τέλει διέθαινα πρὸς Θεόν. ς ΚΕΦΑΛ. ΙΔ'. Περὶ τῶν θεοφιλῶν ἔργων τῆς βασιλίδος Πουλα χερας· καὶ περὶ τῶν τριῶν μεγίστων κών οὺς τῇ Θεοτόκῳ ἀνήγειρε τῆς ἁγίας σοροῦ ἐν τοῖς Χαλκοπρατείοις, τοῦ τῶν ᾿Οδηγῶν καὶ τῶν Βλαχερνῶν· καὶ οἷα διεξῆλθεν Ἰουβενάλιος περὶ τῆς ἁγίας κοιμήσεως τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου, καὶ τῶν ἐνταξίων σπαργάνων αυ τῆς. Πουλχερία δὲ ἡ ἀοίδιμος βασιλίς πολλὰ μὲν παρὰ πάντα τὸν βίον εποίησε κατορθώματα· πολλὰ δὲ καὶ κοινὰ ξένων καὶ πτωχῶν συνεστήσατο καταγώγια, ξενοτά γιά τε καὶ ἄλλα θεοφιλούς διανοίας τεκμήρια ἐν οἷς καὶ ὁ τοῦ μάρτυρός ἐστι Λαυρεντίου ναό;. Τρεῖς δ' ὑπερμεγέθεις δόμους καὶ τῇ τοῦ Θεοῦ μη τρὶ ἐξ αὐτῶν ἀνίστη κρηπίδων· ὧν εἷς ὁ τῶν Χαλκοπρατείων τῆς ἁγίας σοροῦ ὄνομα ἔχων, ᾧ τὴν ζώνην τῆς Θεομήτωρος ἐθησαύριζε· περὶ οὗ μετ τρίω; τῷ πρὸ τούτου βιβλίῳ ἐν δευτέρῳ κεφαλαίῳ εἰρήκαμεν· ἐν ᾧ καὶ παννυχίδα καὶ λιτὴν κατὰ πᾶσαν τετράδα ἐθέσπιζε γίνεσθαι· καὶ αὐτῆς πεζῇ προϊούσης, σύναμα φωτὶ ὁ πηγάζει λαμπάς. Δεύτ Οδηγων,
col. 43–44page 18 of 313
PG 147:43τερος ὁ τῶν Οδηγῶν ἐστιν· ἐν ᾧ τὴν ἐξ ᾿Αντιόχου Οδηγῶν, στελεῖσαν εἰκόνα τῆς τοῦ Λόγου μητρός ἀνετίθ, ἣν Λουκᾶς ὁ θεῖος ἀπόστολος χερσι καλιστόρει, ζώ σης ἔτι, καὶ τὸν τύπον ὁρώσης, καὶ τὴν χάριν τῇ μορφῇ ἐνιείσης. "Η δή τις εἰκὼν ἐν τῷ Τριβουναλίω λεγομένῳ πρώτως τὸ ἐς δεῦρο τελούμενον αὐτῇ διεπράξατα· ἐφ᾽ ᾧ καὶ κατὰ τὴν τρίτην τῶν ἡμε ρῶν τὴν παννυχίδα καὶ τὴν λιτὴν ἐνομοθέτει τελεῖσθαι· ὅ δὴ καὶ ἐς δεῦρο ὁρᾶται τηρούμενον. Τρίτον δ' ἕτερον κάλλει ἀμυθήτῳ καὶ παντοδαπαῖς ὕπαις κοσμούμενον τῇ τοῦ Λόγου ἀφιέρου μητρί, ᾧ Βλαχέρναι ἐπώνυμον· ἐν διαρκῶς εἰς φιλότιμον γάλλος κοσμήσασα, Μαρκιανοῦ τὰ Ῥωμαίων σκήπτρα διέ ποντος, σπουδὴν καὶ ἄμφω πᾶσαν ἐποιοῦντο, καὶ τὸ πάνσεπτον καὶ πανάχραντον καὶ Θεοδόχον ἐκεί ης σκήνος εὑρεῖν, καὶ τούτῳ ἐναποθέσθαι Καὶ δῆτα παρόντα τηνικάδε τὸν ἀρχιεπίσκοπον Ἱεροσολύμων Ιουβενάλιον, καὶ τοὺς ἐκ Παλαιστίνης ήκοντας ἐπι σκόπους διὰ τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον μεταπτειλάμε νοι ἐπυνθάνοντο, εἴ γε τὸ θεῖον τῆς Θεοτόκου κ τά Παλαιστίνην τέμενος ἐξαίσιον μάλα γε δν καὶ τὸ θεῖον ἐκείνης σκηνος ἔτι τῇ σορῷ παραμένει ᾗ ἐτέθη τὸ καταρχάς. Βουλομένοις γὰρ εἶναι ἐκεῖθεν μετα κομίζειν παρὰ τὸ ἐκείνοι; ἀνεγερθεν τέμενος, φτ λακ. ήριον ἐσόμενον τῇ βασιλίδι τῶν πόλεων. Ταύτης γὰρ οὖσαν καὶ τὴν πόλιν καὶ τὸν νεών, χρῆναι ἔ σκον μηδὲ τοῦ ἱεροῦ σκήνους ἐκείνης άμοιρα καις στάναι. Πρὸς δὲ ταῦτα ὑπολαβόντα Ιουβενάλιον, ἀποκρίνασθαι· Τῇ μὲν ἱερᾷ καὶ θεοπνεύστῳ Γραφή οὐδαμῶς τὰ κατὰ τὴν τελευτὴν τῆς ἁγίας καὶ ἀεί παιδος Θεοτόκου Μαρίας ἐμφέρεται· ἀρχαία δέ τινι καὶ ἀληθεστάτη πάμπαν παραδόσει πείθεσθαι ὡς ἐπιστάσης ἐκείνῃ τῆς τελευτῆς, ἀθρόον ἐκ περά των γῆς ἐπὶ τὸ κήρυγμα τοῖς ἀποστόλοις διεσπα μένοις, μεταρσίους νεφέλαις τισὶν εἰς Ἱεροσόλυμα γεγενῆσθαι. Οπτασίᾳ δὲ κρείττονι ὕμνος θείων δυνάμεων ἐξηχεῖτο. Αψορητὶ δὲ πάλιν ὑπερφυώς τὸν Λόγον καὶ Υἱὸν αὐτῆς κατιόντα τὸ θεῖον ἐκείνης πνεῦμα εἰς χεῖρας λαβεῖν· τὸ δ' ἐκείνης θεοειδέστα τον σκήνος ἀγγελικῇ καὶ ἀποστολικῇ σύναμη ύμνω δίᾳ ἐκκομισθέν, σορῷ τινι ἐν χώρῳ Γεθσιμανή κατετέθη, καί γε εἰς τρίτην ἡμέραν ὁ τῶν ἀγγέλων ὕμνος τῷ χώρῳ διέμεινεν ἀσιγήτοις ὑμνῳδίαις γε ραίρων τὴν Θεομήτορα. Ως δ' ἐκείνη ἐπαύετο, και τις τοῦ χοροῦ τῶν ἀποστόλων ἀπολειφθείς, ἐπανῆκε μετὰ τρίτην τῶν ἡμερῶν βιασάμενος τὸν ἱερὸν ἐκεῖνον χορόν, ἀνοίγειν τὴν συρὸν ἐπειρᾶτο, καὶ τὸ εἰκὸς τῇ μητρὶ τοῦ Λόγου ἀφοσιοῦν. Ἐπεὶ δὲ καὶ τῆς σφραγίδος διαλυθείσης Ανοίγετο, τὸ μὲν θεῖον ἐκείνη; σῶμα παντάπασιν ἀνεύρετον ἦν· τά γε μὴν ἐντάφια σπάργανα μένοντα κατά χώραν ἀθιγῆ καὶ ἀπρόσφαυστα, ὥσπερ ἄρτι ἀπολελοιπότες ἐκεῖνα του σώμα ος, ἀῤῥήτῳ τινὶ εὐωδίᾳ ἀστράπτοντα ἧς ἐς μᾶλλον εμφορηθέντες, σφραγίδ: αὖθις, την σορὸν ἐπισημηνάμενοι, ἀπηλλάττοντο, ἐκπεπληγμέν και το παραδόξῳ τοῦ πράγματος, τούτο μόνον ως γ' ἐχρῆν ἐπιλογισάμενοι, ὡς ἄρα ὁ ἐξ αὐτῆς ἰδία
col. 45–46page 19 of 313
PG 147:45ὑπ είασε, εὐδοκήτα; ἀῤῥήτως καὶ ἀπερινοήτως σάρκα λαβεῖν καὶ γεννηθήναι Θεός Λόγος, καὶ τῆς δόξης ὢν Κύριος, εἶτα καὶ μετὰ τὴν ἄῤῥητον κύησιν ἀλύμαντον τὴν παρθενίαν διατηρήσας, αὐτὸς ἠξίω σε καὶ μετὰ τὴν ἐνθένδε ἀπαλλαγὴν τὸ ὑπερφυώς ἄχραντον καὶ ἀμίαντον ἐκείνης καὶ πανάγιον σῶμα καὶ πρὸ τῆς νενομισμένης καὶ κοινῆς ἅπατιν ἀνα στάσεως ἀφθαρσίᾳ τιμῆσαι, καὶ μεταθέσει ἀγγι λική μεταστήσας εἴς τινας ὑπεργώτους καὶ ἀφθάρτους χώρους τῶν ἐπουρανίων μονῶν, γέρας ὥσπερ τι ἐξαίσιον χαριζόμενος τὸ μὴ τοῖς λοιποῖς τῶν ἀνθρώπων καὶ τῶν μάλιστα εὐδοκιμησά των σύναμε καὶ ταύτην ἀνίσταται. Συνῆσαν δὲ τηνικάδε τοῖς ἀποστόλοις ὅ τε ἁγιώτατος Τιμόθεος, Διονύσιος τε ὁ ᾿Αρεοπαγίτης, καὶ ὁ πολὺς τὰ θεῖα καὶ σοφός Ἱερόθεος· ὥσπερ αὐτός φησι Διονύσιο; ἐν τοῖς προς Τιμόθεον πονηθεῖσιν αὐτῷ περὶ τοῦ μακαρίου Ἱεροθέου λέγων οὕτως· ο Ἐπεὶ καὶ παρ' αὐτοῖς τοῖς θεολήπτοις ἡμῶν ἱεράρχαις, ἡνίκα καὶ ἡμεῖς, ὡς ο'σθα καὶ αὐτὸς, καὶ πολλοὶ τῶν ἱερῶν ἡμῶν ἀδελφῶν ἐπὶ τὴν θέαν τοῦ ζωαρχικοῦ καὶ Θεοτόχου σώματος συνεληλύθαμεν. Παρῆν δὲ καὶ ὁ ἀδελφό Όρος Ἰάκωβος, καὶ Πέτρος ἡ κορυφαία καὶ πρεσβυτάτη των θεολόγων ἀκρότης. Εἶτα ἐδόκει μετὰ τὴν θέαν ὑμνῆσαι τοὺς ἱεράρχας ἅπαντας, ὡς ἕκαστος ἦν ἱκανὸς τὴν ἀπειροδύναμον ἀγαθότητα τῆς θεαρχικῆς εὐσθενείας, πάντων εκράτει μετὰ τοὺς θείους λόγους, ὡς οἶσθα, τῶν ἄλλων ἱερομυστῶν, ὅλος ἐκδημῶν, ὅλος έξιστάμενος ἑαυτοῦ, καὶ τὴν πρὸς τὰ ὑμνούμενα κοινωνίαν πάσχων. Καὶ πρὸς πάντων Ακούετο καὶ ἐγινώσκετο καὶ ἑωρᾶτο θεόληπτος ὕμνος, καὶ θεῖος ὑμνολόγος κρινόμενο;. Καὶ τί ἄν σοι περὶ τῶν ἐκεῖ θεολογηθέντων λέγοιμι; Καὶ εἰ μὴ καὶ ἐμαυτοῦ ἐπιλέλησμαι, πολλάκις οἶδα παρά σοῦ καὶ μέρη τινὰ τῶν ἐνθεωτικῶν ἐκείνων ὑμνῳ διῶν ἐπακούσας. • Ταῦτα διεξελθόντος Ἰουδιναλίου, οἱ κρατοῦντες τὴν ἁγίαν ἐκείνην ἐδέοντο πέμπειν φορὸν μετὰ τῶν ἱερῶν ἐκείνων ἀμφίων, ἀσφαλῶ; τῇ σφραγίδι ἐνσημηνάμενον· ἣν δὴ καὶ πρὸς Ἰουδε ναλίου ἀποσταλεῖσαν, ἐν τῷ παρ' αὐτῶν οἰκοδομηθέντι μεγίστῳ νεῷ τῶν Βλαχερνῶν ὁσίαις κατέθεντο ταῖς χερσὶν ἔγγιστα τῆς ἱερᾶς καὶ θείας τραπέζης, ἔτι τοῖ. ζῶσι κατειλεγμένου Μαρκιανοῦ. Ἡ γὰρ 610 τιμία ἐσθῆς ἐπὶ Λέοντος οὐ πολλῷ ὕστερον εκομίη ζετο· ἡ δὴ καὶ ἐν τῷ περιφερεῖ ἀνετέθη νεῷ, ἄν Λέων ὁ Μέγας ἐδείματο, ὡς ἐπ' ἐκείνου γενόμενοι λέξομεν.

Chapter XV, XVICaput XV, XVI

col. 47–48page 20 of 313
PG 147:47ΚΕΦΑΛ. ΙΕ'. Περὶ τοῦ θανάτου Πουλχερίας καὶ Μαρκιανοῦ καὶ ὡς μετ' ἐκεῖνον Λέων ὁ Μέγας βασιλεὺς Ρωμαίων ἀνηγορεύθη. Αλλ' ἡ μὲν μακαρία Πουλχερία τῷ ἔκτῳ χρόνῳ ἤδη ἀρχομένῳ τῆς βασιλείας Μαρκιανού μετά περι φανοῦς δόξης ἣν καταλέλοιπε, τῶν τῇδε μετέστη, ἄφθορον τὴν ἑαυτῆς παρθενίαν ἄχρι δὴ καὶ ἐς τέλος διατηρήσασα, ἐπὶ πολλοῖς καὶ μεγίστοις τοῖς κατορθώμασιν ἅπαντα τα προσόντα Θεοῦ ναοῖς καὶ πέ νησι καταλείψασα· ἃ δὴ καὶ Μαρκιανός πλεῖστα ὄντα καὶ ἔστερξε καὶ διέδωκε· καὶ ἐν τῷ τῶν ᾿Αποστόλων κατετέθη νεῷ. Οὐ πάνυ δὲ δύο παρῳ χηκότων ἐνιαυτῶν, καὶ Μαρκιανὸς ἐξ ἀνθρώπων γίνεται, ἀνὴρ πολλῇ εὐλαβείᾳ καὶ σεμνότητι χρώ μενος. Πεζὸς γὰρ ταῖς γινομέναις λιταῖς προϊὼν πλεῖστα τοῖς δεομένοις διένεμε χρήματα· χριστιανικώτατος εἴπερ τις διαγενόμενος, καὶ μνημεῖον πᾶσιν ἀνθρώποις τὴν βασιλείαν καταλελοιπώς βα θεῖα γὰρ εἰρήνη τὰ 'Ρωμαίων κατέσχεν, ὡς καὶ χρυσά ἔτη τὰς τῆς ἀρχῆς ἐκείνου ἡμέρας είναι 20 γίζεσθαι. Ἐκείνου δὲ πρὸς τὴν ἀμείνω λῆξιν μετα χωρήσαντος, ψήφῳ κοινῇ τῆς συγκλήτου Λέων δ ἀπὸ τριβούνων, Θρὰς καὶ αὐτὸς τῷ γένει, βασιλεύς Ρωμαίων ἀναγορεύεται, τοῦ πατριάρχου Ανατολίου τὸ διάδημα περιθέντος αὐτῷ, ὃς καὶ Μακέλης ἐκλή θη, ὅτιπερ "Ασπαρα τὸν μέγιστον στρατηγὸν καὶ τὸν υἱὸν Ἀρδαβούριον ἐπιβουλεύοντας τῇ ἀρχῇ ἀνεῖλεν εὐθύς. ΚΕΦΑΛ. ΙΦ'. Ὣς στάσεως αὖθις ἐν Ἀλεξανδρείᾳ γενομένης παρὰ τῶν μὴ παραδεχομένων τὴν ἁγίαν τετάμε την σύνοδον. ανηρέθη Προτέριος ὁ Ἀλεξανδρείας, ἐκ ποδὸς ἑλκυσθεὶς, μεθοδεία Τιμοθέου τοῦ Αἰλούρου, ὃς καὶ τὸν θρόνον ἔσχε. Τούτου δὲ ὑπὸ τοῦ εὐσεβοῦς Λέοντος ἐλαθέντος, Αλεξανδρείς Τιμόθεον ἕτερον προχειρίζονται τὸν Σαλοφακίολον. 'Ανατολίου δὲ θανόντος, Γεννάδιος τὸν τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἐκλη ροῦτο θρόνον. Τὸ δ' ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ δημοτικὸν, καὶ ὅσοι δὴ τῶν ἐπισήμων τὴν ἐν Χαλκηδόνι οὐκ ἀπεδέχοντο σύνοδον Διοσκέρῳ προσκείμενοι, τὸν Μαρκιανού πυθόμενοι θάνατον, θυμῷ πολλῷ τὴν κατὰ Προτερίου μῆνιν αυ θις ἀνῆπτον, θερμότητα πλείστην ἐξελάσαι τοῦτον ἐπιδεικνύμενοι. Δεινόν γάρ τι χρήμα δήμος ἅπας καὶ πρὸς ὀργὴν ῥᾳδίως εὐέξαπτον· καὶ τὸ προστ. χὴν ὕλην ὥσπερ καὶ ὑπέκκαυμα τῶν θορύβων ἔχ ι. Οὐχ ἥκιστα δ' ὁ τῆς ᾿Αλεξάνδρου δῆμος προς τα τοιαῦθ' ἕτοιμο;, μυρί, πλήθει, καὶ ὅθεν δή ποτε ἥκοντι προσηρανισμένος, καντεύθεν βράσει παραλογωτέρῳ χρώμενος, καὶ ὁρμαῖς τισι δαιμονίαις γαυρούμενος. Αμέλει τοι καὶ φασὶν ἐξὸν εἶναι βουλομένῳ παντὶ τὸ προστυχὸν αἰτίαν ποιησαμένῳ, θᾶττον εἰς στάσιν ἀναβακχεύειν τὸν δῆμον, καὶ ἔπη βουλα μένῳ εἴη μεταφέρειν αὐτόν. Τὰ πολλὰ δὲ καὶ παιγνήμων ἐστὶν, ὥς φησιν ὁ Πρόδοτο; περὶ Αμάσιδο; ἱστερών. Τοιούτος μὲν ὁ τῶν ᾿Αλεξανδρέων δῆμος κατά τοῦτο τὸ μέρος· τά γε μὴν ἄλλα αὐτοῦ οὐχ
col. 49–50page 21 of 313
PG 147:49ΤΟ οἷον ἄν τις περιφρονήσειεν. Οὕτω τοίνυν ὁρμῆς καὶ μήνιδος ἔχοντες, καιροῦ δραξάμενος, καθ' όν διονύσιος ὁ τῶν Ἑῴων στρατιωτικών ταγμάτων ἡγούμενος πως τῇ προσωτέρα Αἰγύπτῳ διέτριβε, Τιμόθεόν το όνομα, Αίλουρον δὲ τὸ ἐπώνυμον, ἐπὶ τὴν τῆς ἐπισκοπῆς ἀνάγειν θρόνον ψηφίζονται· δς βίον μὲν δ᾽ θεν μοναδικὴν ἐπιτήδευεν, ὕστερον δὲ καὶ πρε σύτερος τῆς ᾿Αλεξανδρέων Εκκλησίας ἐγίνετο. Που οὺς δέ τις κατὰ τῆς ἐν Χαλκηδόνι έβξει συνόδου. Δεινὸς δὲ μάλιστα ὢν συγχέειν τὰ πράγματα, καὶ τῆς ἐπισκοπῆς ὑπερ γνῶς ὀρεγόμενος, μελανίᾳ τινὶ καὶ ἀσβόλῃ χρησάμενος, νυκτὸς τὰ καταγώγια τῶν μενα, ὧν διερχόμενος, ἐκάλει ἕκαστον ἐξ ὀνόματος διά τινος σχοινοτενοῦς καὶ ἐπικένου καλάμου. "Ων ἀκουόντων τὰς κλήσεις, ἕνα μὲν ἑαυτὸν εἶναι τῶν λειτουργικῶν πνευμάτων ὑπεκρίνετο,, σταλῆναι δὲ οὐρανόθεν πάσιν εἰπεῖν, ὥστε τῆς μὲν Προτερίου κοινωνίας ἀποστῆναι, Τιμόθεον δὲ τὸν Αἴλουρον εἰς τὸν τῆς ἀρχιερωσύνης θρόνον ἀναβιβάσαι. Καὶ δὴ ἔτι Προτερίου τῇ ἐπισκοπῇ διατρίβοντος, καὶ τὴν ἱερωσύνην αὐτουργοῦντος, οἱ περὶ αὐτὸν ἐπὶ τὴν Μεγάλην ἐκκλησίαν γενόμενοι, ἢ τοῦ Καίσαρος προσηγόρευται, πατριάρχην της Αλεξάνδρου των Αίλουρον προχειρίζονται. Εὐσέβιος δὲ τοῦτον ἐχειροτόνει, τοῦ Πηλουσίου ἐπίσκοπος, καὶ Πέτρος ὁ ἐξ Ἰβηρίας, Μαϊουμά τοῦ πολιχνίου τῷ νομῷ Γάζης τὴν ἐπιτροπὴν ἔχων, καὶ ἄμφω τὴν ἱερωσύνην ἀφη ρημένος πολλῷ πρότερον παρὰ Προτερίου. Ως δὲ μάθο: ὁ στρατηγός Διονύσιος τὰ γενόμενα, σπουδή τῇ πάσῃ ἐλαύνων, ἧκεν ἀνὰ τὴν ᾿Αλεξάνδρειαν, σπεύδων ἔτι νεαρὰν οὖσαν τὴν τῆς στάσεως ἀνα φηεῖσαν κατασβέται πυρκαϊάν. Δείσας δὲ ὁ Τιμόθεος μὴ τὸν θρόνον ἀφαιρεθείη, τῶν τινας Αλεξανδρέων στατιαστῶν ἐρεθίσας, κατὰ Προτερίου κινεί. Οι θυμῷ πλήρει φρονήματος ἐπελθόντες, ἐκείνου κατά τὸ πανάγιον βαπτιστήριον πεφευγότος, ἀπην; (ε θεία δίκη!) τὸν τοσοῦτον ἀρχιερέα διαχειρίζονται, τὰ ξίφη σφῶν κατὰ τῶν ἐγκάτων ἐλάσαντες, τὴν ἐπιταγὴν τῷ Τιμοθέῳ πληροῦντες· ἔπειτα καλωδίῳ περιαρτήσαντες, ἀνὰ τὴν λεωφόρον ἀπανταχοῦ ἔσυρον, ἐπιμαινόμενοι τῷ νεκρῷ, διατωθάζοντές τε καὶ ἐξ βρίζοντες, ὡς ἄρα Προτέριο; εἴη ὁ ἀνῃρημένος. Ικανῶς δὲ δια πάσης τῆς πόλεως περιελκύσαντες, ἔσχατον πάντων παρεδίδουν πυρί, τὴν ὑπολειφθεῖσαν κόνιν εἰς ἀέρα λικμῶντες, οὐδὲ τῶν ἐκείνου σπλάγχνων ὠμῶν οὕτω ναρκήσαντες ἀπογεύσασθαι. Σὺν αὐτῷ δὲ καὶ ἄλλο: ἓξ τὸν ἴσον ἀγῶνα διήνυσα». δήτα μαθὼν Λέων ὁ εὐσεβέστατος βασιλεύς, σύν οδον αύθις άθροίζειν ἀπεδοκίμαζε γράμματα δ' ἐγκύκλια ταῖς ἀνὰ τὴν οἰκουμένην ἔπεμπεν ἐκκλη αἰαις, καὶ τὴν οἰκείαν δόξαν εγκατασπείρων τίς γράμμασιν, ἐκέλευε τε πάντας τὸ δόξαν ἀντεπιστέ. λειν, περί τε τῶν ὁρισθέντων τῇ ἐν Χαλκηδόνι συν 65, εἴ γ' ἐκείνοις ἔπεσθαι βούλοιντο· ἔτι δὲ καὶ ὅπως γνώμης ἔχουσι περὶ τῆς τοῦ Αἰλούρου χειρο νίας, οὕτω γεγενημένης, ὡς εἴρηται· εἴ γ' ἐπ λιμ 6.ναντο ταύτης ὡς οὐ προσηκόντως προβάσης, ή και προσίενται τοῦτον τὴν ᾿Αλεξάνδρου ἐπισκοπεῖν. ῳ μὲν οὖν τοιαῦτα τοῖς ἀπανταχοῦ ἱερεῦσιν ἐπί (ο

Chapter XVIICaput XVII

col. 51–52page 22 of 313
PG 147:51στηκότες, ὅλαις ψήφοις τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον ἐπεκύρουν ὑπὲρ χιλίους ἔντες· καὶ τοῖς ἐκείνῃ ὁρι σθεῖσι μάλα γενναίως ἐπεψηφίζοντο. Τιμόθεον δὲ, ὡς ἀναξίως τῷ θρόνῳ ἐπεισπηδήσαντα, κοινῇ ψήφω πάντες τῆς ἱερωσύνης ἐγύμνουν, διαρήδην ἀποκτ ρύξαντες. 'Ο δὲ οὕτω μὲν καταψηφισθεί, τῆς Ἀλε ξάνδρου ἐκβάλλεται, καὶ εἰς Γάγγραν ὑπερορίζεται, Ενθα δὴ καὶ ὁ τούτου διδάσκαλος Διόσκορος ήχθη. Λέγεται μὴν πολλὰ τοῦτον δῆτα τὸν Αίλουρον τῶν συγγραμμάτων του θείου Κυρίλλου μήπω εἰς πλά τος ἐκδ.θέντων διαλυμήνασθαι, νέθα τούτοις ἐτι σπείραντα δόγματα. Εκείνου δ' ἐκποδὼν γενομένου, Αλεξανδρείς Τιμόθεον ἕτερον εἰς τὴν σφετέραν ἐπι σκοπὴν προχειρίζονται. Προτερίου τῆς δόξης διά δοχον· ἂν οἱ μὲν βασιλικών, οἱ δὲ Σαλογακίλον στελλεν· οἱ δ' ἅμα πάντες, καίπερ ἀπ' ἀλλήλων διε κατωνόμαζον· ὅς διά τινα τοῦ δήμου κατ' αὐτοῦ στασιάσαντος, ἐν Κανόνῳ διέτριβε. Τηνικαῦτα δὲ καὶ τοῦ θείου Ανατολίου τὸν βίον ὁμοῦ καὶ τὸν θρόν νον τῆς βασιλίδος καταλιπόντος, Γεννάδιο: εἰς δια δοχὴν τοῦ θρόνου εδείκνυτο· ᾧ σύμψηφος καὶ ᾿Ακάκιος ἐγεγόνει, δ; τοῦ τῶν ὀρφανών καταγωγίου προειστήκει τῆς Κωνσταντίνου. Ει ΚΕΦΑΛ. ΙΖ. Δέησις τῶν Αἰγυπτίων ἐπισκόπων καὶ κληρικῶν περὶ τῶν συμβάντων τῇ κατ' αὐτοὺς ἐκκλησίᾳ· καὶ περὶ Προτερίου καὶ Τιμοθέου. Ἐγὼ δ᾽ οὐκ ὀκνήσω μὴ καὶ αὐτὴν τῶν Αἰγυπτίων ἐπισκόπων καὶ κληρικῶν τῆς ᾿Αλεξάνδρου τὴν δέης σιν τὴν πρὸς Λέοντα τῷ συγγράμματι ἐπιθεῖναι, πάντα σχεδὸν τὰ κατὰ Προτέριον περιέχουσαν, καὶ αὐτὰ ἐκεῖνα τὰ ἐγκύκλια Λέοντος. Ὕπτιον δὲ ἡ δέη σις γέγραπται τούτοις παρειλημμένη τοῖς βήμασι Τῷ εὐσεβεστάτῳ καὶ φιλοχρίστῳ παρὰ Θεοῦ ἀνα δειχθέντι νικητῇ, τροπαιούχῳ καὶ Αὐγούστῳ Λέον τι, δέησις τῶν ἐπισκόπων πάντων τῆς ὑμετέρας Αἰ γυπτιακῆς διοικήσεως, καὶ κληρικῶν τε τῶν κατὰ τὴν μεγίστην ὑμετέραν ᾿Αλεξανδρέων Εκκλησίαν. Ἐκ τῆς ἄνωθεν χάριτος δῶρον τῷ βίῳ παρασχεθείς, εἰκότως οὐ λήγεις ὁσημέραι τοῦ κοινοῦ μετὰ Θεὸν προμηθούμενος, εὐαγέστατε πάντων αὐτοκρατόρων Αύγουστε.» Καὶ μεθ᾿ ἕτερα· «Αττασιά του εἰρή νης τῶν ὀρθοδόξων λαῶν παρ' ἡμῖν τε καὶ κατὰ τὴν τῶν ᾿Αλεξανδρέων ὑπαρχούσης, πάλιν Τιμοθέου ἀποσχοινίσαντος ἑαυτὸν τῆς καθολικῆς Ἐκκλησίας καὶ πίστεως, καὶ ἀποτεμόντος εὐθὺ; μετὰ τὴν ἐν Χαλκηδόνι ἁγίαν σύνοδον, τὸ τηνικαῦτα δῆθεν προ σβυτέρου τυγχάνοντος, ἅμα τέσσαρσιν ἢ πέντε μόνοις ποτὲ ἐπισκόποις καὶ ὀλίγοις μονάζουσι σύν αὐτῷ, τὴν αἱρετικὴν ᾿Απολλιναρίου καὶ τὴν κατ' ἐκεῖνον νοσούντων κακοδοξίαν· δι᾿ ἣν καθαιρεθέντες τότε κανονικῶς ὑπὸ τοῦ τῆς θείας μνήμης Προτερίου καὶ πάσης Αἰγυπτιακῆς συνόδου, βασιλικῆς εἰκότως σὺν ἐξορίᾳ κινήσεως ἐπειράθησαν.» Και μετ' ὀλίγα Επιτηρήσας τε τὴν ἐντεῦθεν πρὸς Θεὸν ἐκδημίαν τοῦ τῆς εὐαγοῦς λήξεως Μαρκιανοῦ γενομένου βασι λέως, βλασφήμοις τε φωναῖ; ὡς αὐτόνομος ἀναιδώς κατ' αὐτοῦ θρασυνόμενος, καὶ τὴν ἁγίαν οἰκουμενι
col. 53–54page 23 of 313
PG 147:53γὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνεδὸν ἀναθεματίζων ἀπηρυθρα σμένως, πλῆθος δήμου. ὠνητῶν τε καὶ ἀτάκτων ἐπισυρόμενος, καὶ στρατεύσας κατά τε τῶν θείων κανόνων καὶ τῆς ἐκκλησιαστικῆς καταστάσεως, καὶ τῆς κοινῆς πολιτείας καὶ τῶν νόμων, ἐπεισέφρησεν ἑαυτὸν τῇ ὁ ἱᾳ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίᾳ, ἐχούσῃ την καῦτα ποιμένα τε καὶ διδάσκαλον τὸν ἀγιώτατον ἡμῶν τὸν τηνικαῦτα πατέρα καὶ ἀρχιεπίσκοπον Προτέριον, τάς τε συνήθεις συνάξεις ἐπιτελοῦντα, καὶ λιτὰς ἀναπέμποντα τῷ πάντων ἡμῶν Σωτῆρε Χριστῷ ὑπὲρ τῆς εὐσεβοῦς ὑμῶν βασιλείας καὶ τοῦ φιλοχρίστου ὑμῶν παλατίου.» Καὶ μετ' ὀλίγα· «Καὶ μένης διαγενομένης ἡμέρας ἐν τῷ ἐπισκοπείῳ κατὰ τὸ ἔθος διάγοντος τοῦ Θεοφιλεστάτου Προτερίου, λα Εὼν μεθ᾿ ἑαυτοῦ ὁ Τιμέθεος τοὺς καθαιρεθέντας ἐνδίκως δύο ἐπισκόπους καὶ κληρικούς, ὁμοίως τὴν ἐξορίαν, ὡς ἔφημεν, οἰκεῖν κατακριθέντας, καὶ δὴ χειροτονίαν παρὰ τῶν δύο δεξάμενος, μηδενὸς τὸ σύνολον τῶν κατὰ τὴν Αἰγυπτιακὴν διοίκησιν ὀρθο δόξων ἐπισκόπων παρόντος κατὰ τὸ εἰωθὸς ἐπὶ ταῖς τοιαύταις τῆς ᾿Αλεξανδρέων τοῦ ἐπισκόπου χειροτι νίας, ἐπιλαμβάνεται, ὡς ἐνόμισε, τῆς ἀρχιερατικῆς καθέδρας, μοιχεία προδήλως τολμήσας κατὰ τῆς ἐχούσης Εκκλησίας τὸν ἑαυτῆς νυμφίον, καὶ ἐνερ γοῦντος ἐν αὐτῇ τὰ θεῖα, καὶ κανονικῶς τὸν οἰκεῖον διέποντος θρόνον. • Καὶ μεθ' ἕτερα· «Οὐδὲν ἦν ἕτερον ποιεῖν τὸν μακάριον ἐκεῖνον, ἢ τόπον δοῦναι τῇ ὀργῇ κατὰ τὸ γεγραμμένον, καὶ τὸ σεπτὸν κατα. λαβεῖν βαπτιστήριον, φεύγοντα τῶν ἐπ' αὐτὸν τρι χόντων πρὸς φόνον τὴν ἔφοδον. Ἐν ᾧ μάλιστα τό πως καὶ βαρβάροις καὶ πᾶσιν ἀγρίοις ἀνθρώποις ἐγγίνεται δέος, τοῖς καὶ μὴ εἰδότι τὸ σέβας τοῦ τέ που, καὶ τὴν ἐκεῖθεν βρύουσαν χάριν. Ὅμως οἱ τὸν ἐξ ἀρχῆς Τιμοθέου σκοπὸν εἰς ἔργον προαγαγεῖν σπου δίζοντες, οἱ μηδὲ ἐν τοῖς ἀχράντοις ἐκείνοις σηκοῖς αὐτὸν ἀνεχόμενοι σώζεσθαι, οὔτε τὸ σέβας αἰδεσθένω τες τοῦ τύπου, οὔτε τὸν καιρὸν, ἦν γὰρ τοῦ σωτη ρίου Πάσχα πανήγυρις, οὔτε τὴν ἱερωσύνην αὐτὴν φρίξαντες, μεσιτεύουσαν Θεῷ καὶ ἀνθρώποις, ἀπο κτείνουσι τὸν ἀνεύθυνον, ἀποσφάττουσιν αὐτὸν ἀπη νῶς μετὰ καὶ ἄλλων ἔξ· καὶ παραγαγόντες τούτου τὸ λείψανον πανταχού κατατετρωμένον, ὁμῶς τε περισύραντες κατὰ πάντα σχεδόν τόπον τῆς πόλεως, καὶ καταπομπεύσαντες σχετλέως, ᾐκίζοντο ἀνηλεώς τὸ τῶν πληγῶν οὐκ αἰσθανόμενον σῶμα, διατεμόν. τις κατὰ μέλος, καὶ οὐδὲ τῶν ἐντὸς ἀπογεύεσθαι και τὰ τοὺς θῆρας φειδόμενοι ἐκείνου, ὃν ἔχειν μεσίτην Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων έναγχος ενομίσθησαν· πυρί τε παραδιδόντες τὸ ὑπολειφθὲν αὐτοῦ σῶμα, τὴν ἐκ τούτου κόνιν τοῖς ἀνέμοις παρέπεμπον, θηρίων πα σαν ὑπερακοντίσαντες αγριότητα. Ὧν ἁπάντων α της καὶ τῶν κακῶν ὁ σοφὸς Τιμόθεος. ν. Ζαχαρίς μέντα τῷ ῥήτορι ταῦθ' ἱστοροῦντι ἑτέρως εἰπεῖν ἐπῆλθε· καὶ τὰς ταραχὰς κινῆσαι μᾶλλον Προτέριον τῇ ᾿Αλεξάνδρου τοκεῖ, καὶ μὴ τὸν δῆμον τὰ τοιαῦτα τολμήσαι, ἀλλὰ τινας τῶν ἐκ τοῦ στρατιωτικού και ταλόγου. Πιστοῦται δὲ ταῦτα ἔκ τινος ἐπιστολῆς Τιμοθέου σταλείσης προς Λέοντα· οἷς καὶ δίκην ἐπιθήσων σταλείς τις ἐκ Λέοντος ἐπιπέμπεται. Και

Chapter XVIIICaput XVIII

col. 55–56page 24 of 313
PG 147:55γράμματα δ' ἐγκύκλια τοῖς ἁπανταχοῦ ἐπισκόπους ἀνέπεμπε Λέων, τῷ τ' ἐπισκόπῳ τῆς Κωνσταντινουπόλεως Ανατολίῳ, καὶ τοῖς τῷ μοναδικῷ διαπρέπου σε βίῳ, περί τε τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου, ὡς εἴρη ται, διαπυνθανόμενος, ἔτι δὲ καὶ περὶ τῆς τοῦ Τιμοθέου χειροτονίας· ἐπιπέμπων καὶ τὰς τῶν γυπτίων δεήσεις ἐπισκόπων ἔκ τε τῆς μοίρας Προτερίου, ἔκ τε τῆς Τιμοθέου πεμφθείσης συμμορίας. Τὰ δ᾽ ἐγκύκλια Λέοντος ταύταις περιείχοντο λέξε ΧVΙΙΙ. ἐγκύκλιος, ΚΕΦΑΛ. 18. Ἐπιστολὴ Λέοντος ἐγκύκλιος, περιφθεισα Ἀνατολίῳ ἐπισκόπῳ καὶ τοῖς λοιποῖς, ὑπὲρ τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου, καὶ κατὰ Τιμοθέου τοῦ Αλλούρου. Αυτοκράτωρ Καίσαρ Λέων, εὐσεβής, νικητές, τροπαιούχος, μέγιστος, ἀεισέβαστος Αύγουστος, 'Α νατολίῳ ἐπισκόπῳ. Δι' εὐχῆς μὲν ἦν τῇ ἐμῇ εὐσεβεία ἁπάσας τὰς ὀρθοδόξους ἁγιωτάτας ἐκκλησίας, ἔτι δὲ καὶ τὰς ὑπὸ τὴν τῶν Ῥωμαίων πολιτείαν πόλεις, μεγίστης ἡσυχίας ἀπολαύειν· μηδὲν δὲ συμβαίνειν τὴν αὐτῶν κατάστασιν καὶ γαλήνην διαταράττειν" οἷς δὲ κατὰ τὴν Ἀλεξανδρέων ἔναγχος συνέβη, είν δέναι μὲν ἤδη πεπείσμεθα τὴν σὴν ὁσιότητα· ἵνα δὲ τελεώτερον περὶ πάντων διδαχθῇς, ποία αἰτία τοῦ τοσούτου θορύβου καὶ τῆς συγχύσεως γέγονε τὰ ἴσα τῶν δεήσεων ἂς οἱ εὐλαβέστατοι ἐπίσκοπος καὶ κληρικοὶ ἀπὸ τῆς προλεχθείσης πόλεως, καὶ τῆς Αἰγυπτιακής διοικήσεως, εἰς τὴν βασιλίδα Κωνσταντινούπολιν παραγενόμενοι, κατά Τιμοθέου τῇ ἐμῇ εὐσεβείᾳ ἐκόμισαν· οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τὰ ἴσα τῶν δεήσεων, ἃς εἰς τὸ θεῖον ἡμῶν στρατόπεδον ὑπὸ Τιμοθέου ἀπὸ τῆς ᾿Αλεξανδρέων παραγενόμενοι τῇ ἡμετέρᾳ ἐπιδεδώκασι γαληνότητι, πρὸς τὴν τὴν θεοσέβειαν ἀπεστείλαμεν, ὡς τί πέπρακται παρὰ τοῦ εἰρημένου Τιμοθέου, ἂν ὅ τε τῆς ᾿Αλεξανδρέων δῆμος, καὶ οἱ ἀξιω: ατικοὶ, καὶ πολιτευόμενοι, καὶ ναύκληροι, ἐπίσκοπον ἑαυτοῖς αἰτοῦσι· καὶ περὶ τῶν ἄλλων πραγμάτων τῶν τῷ ὕφει τῶν δεήσεων περιεχομένων, καὶ πρὸς τούτοις περὶ τῆς ἐν Χαλ χηδόνι συνόδου, ᾗτιν οὐδαμῶς συναινούσι, καθὰ αἱ υποτεταγμέναι αὐτῶν δεήσεις σημαίνουσι, φανε ως συνηθῆναι μαθεῖν τὴν σὴν ὁσιότητα. Η ση το γρα οὖν εὐλάβεια ἅπαντας τοὺς ὀρθοδόξους ἐσίου; ἐπισκόπους, τοὺς ἐπὶ τοῦ παρόντος κατὰ τήνδε τὴν βασιλίδα πόλιν διάγοντας, ἔτι γε μὴν καὶ τοὺς εὐα λαβεστάτους κληρικούς παραχρῆμα ποιησάτω πρὸς ἑαυτὴν συνελθεῖν· καὶ πάντων ἐπιμελῶς τρακτευ θέντων καὶ δοκιμασθέντων, ἐπειδὴ νῦν ἡ ᾿Αλεξάνδρου πόλις τετάρακται, ή τινος τῆς καταστάσεως καὶ τῆς ἡσυχίας μεγίστη ἐστὶν ἡμῖν φροντίς, εἴπα τε τὸ δοκοῦν περὶ τοῦ προειρημένου Τιμοθέου καὶ τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου ἄνευ τινὸς ἀνθρωπίνου φόβο, καὶ δίχα χάριτος καὶ ἀπεχθείας, μόνον τὸν τοῦ παντοκράτορα, Θεοῦ φίσον πρὸ ὀφθαλμῶν τελ

Chapter XIXCaput XIX

col. 57–58page 25 of 313
PG 147:57με κι ἐπειδὴ ἴστε ὡς περὶ τοῦ πράγματος τούτου τῇ ἀχράντῳ Θεότητι λόγον δώσετε· ἵνα παρὰ πάν των δι' ὑμετέρων γραμμάτων τελείως διδαχθέντες, τὸν ἁρμόζοντα τύπον δοῦναι δυνηθώμεν.» ΚΕΦΑΛ. ΙΘ'. Οτι ὁ Λέων ὑπὲρ τῆς τετάρτης ἁγίας συνόδου πρὸς τοὺς ἀπανταχοῦ ἔγραψεν ἀσκητὴς, καὶ Συμεῶνι τῷ Στυλίτῃ· καὶ ἐπιστολὴ τοῦ ἁγίου Συμεὼν ὑπὲρ τῆς ἁγίας συνόδου. Ταῦτα μὲν πρὸς Ανατόλιον καὶ τοὺς ἀπανταχοῦ ἐπισκόπους ἐπέστελλε· παραπλήσια δὲ καὶ τοῖς διαφανέσι τῶν μοναστῶν ἔγραφε, καὶ οἷς τὸ τοῦ βίου ἐπίσημον ἦν, πρὸς τὸν ἄϋλον βίον εὐθυνομένοις· ὧν μάλα επισημότατος Συμεώνης ἦν, ὁ τὴν ἐπὶ τοῦ κίονος στάσιν πρῶτος ἐπινοήσας, οὗ καὶ προ τούτου μνείαν ἐποιησάμην· πρὸς δὲ καὶ Βαρα Εάτος, καὶ Ἰάκωβος ὁ Νισιβηνός· ὧν καὶ Θεοδώρητος ἐν τῇ Φιλοθέῳ ἱστορίᾳ ἐμνήσθη. Πρώτος τοίνυν Λέων ὁ τῆς Ῥώμης επίσκοπος τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον εἰσδεξάμενος, την χειροτονίαν Τιμοθέου ὡς μὴ καλῶς γεγενημένην ἀπεδοκίμασεν. "Ην δῆτα Λέοντος ἐπιστολὴν Λέων ὁ βασιλεὺς Τιμοθέῳ ἔπευ πε τῷ Αἰλούρο, Σιλεντιαρίου καθυπουργήσαντος. Πρὸς ὄν Τιμόθεος αὖθις αντέπεμπε, τήν τε Λέοντος ἐπιστολὴν ἐκτρεπόμενος, καὶ τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύν οδον ὡς πλεῖστον διαμεμφόμενος. Επίσης δὲ τῷ πάππα καὶ οἱ λοιποὶ ἐπίσκοποι διεπράξαντο. Μόνος δ' ὁ Σίδης Αμφιλόχιος Λέοντι γράφων, τῆς μὲν Τι μοθέου χειροτονίας κατεβοπτο, οὐδαμῶς δὲ καὶ τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον ἀπεδέχετο. "Α δή πάντα Ζαχα ρίᾳ ἐπονήθη τῷ ῥήτορι· ὃς καὶ τὴν Ἀμφιλοχίου ἐπιστολὴν τῷ ἑαυτοῦ ἐντάττει συγγράμματι· οὐ μόνον δὲ οἱ ἐπίσκοποι, ἀλλὰ καὶ Συμεώνης ὁ τῆς ἀοιδίμου μνήμης περὶ τούτων δύο ἐπιστολὰς πρός τε τὴν βασιλέα Λέοντα, καὶ πρὸς Βασίλειον τῆς Ἀντι χου ἐπίσκοπον [ἐπέστελλε]· ἣν δῆτα βραχυτέραν οὗ σαν, ἐντίθημι τῷ συγγράμματι, τάδε κατὰ ῥῆμα δια λαμβάνουσαν· «Τῷ δεσπότῃ μου τῷ ἐσιωτάτῳ καὶ ἁγιωτάτῳ φιλοθέῳ Βασιλείῳ ἀρχιεπισκόπῳ ὁ ἁμαρ τωλὸς καὶ ταπεινὸς Συμεώνης ἐν Κυρίῳ χαίρειν. Νῦν εὔκαιρον εἰπεῖν, δέσποτα, Εὐλογητὸς ὁ Θεὸς ὃς οὐκ ἀπέστησε την προσευχὴν ἡμῶν, καὶ τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἀφ' ἡμῶν τῶν ἁμαρτωλῶν. δεξάμενος γὰρ τὰ γράμματα τῆς ὑμετέρας οσιότητας, η ἐθαύμασα τὸν ζῆλον καὶ τὴν εὐσέβειαν τοῦ θεοφιλεστάτου ἡμῶν βασιλέως τὴν πρὸς τοὺς ἁγίους Πατέ μας, καὶ τὴν τούτων βεβαίαν πίστιν, ἣν ἐπέδειξε καὶ ἐπιδείκνυται. Καὶ τοῦτο οὐκ ἐξ ἡμῶν τὸ δῶρον, καθὼς καὶ ὁ ἅγιος ᾿Απόστολος λέγει, ἀλλ᾽ ἐκ Θεοῦ τοῦ ταύτην αὐτῷ δεδωκότος τὴν προθυμίαν διὰ τῶν ὑμετέρων εὐχῶν.» Καὶ μετ' ὀλίγα·. Διὸ κἀγὼ δ ο τατεινὸς καὶ εὐτελῆς, τὸ ἔκτρωμα τῶν μοναχῶν, ἐγνώρισα τῇ αὐτοῦ βασιλείᾳ τὴν ἐμὴν πρόθεσιν, τὴν περὶ τὴν πίστιν τῶν ἁγίων Πατέρων τῶν ἐν Χαλκηδόνι συνελθόντων ἐξακοσίων λ', ἐμμένων καὶ ὑποπη ριζόμενος ὑπ' αὐτῆς τῆς ὑπὸ τοῦ ἁγίου Πνεύματος φανερωθείσης. Εἰ γὰρ: εταξύ δύο ἢ τριῶν συνελθό

Chapter XXCaput XX

col. 59–60page 26 of 313
PG 147:59των διὰ τὸ ὄνομα αὐτοῦ πάρεστιν ὁ Σωτήρ, πῶς οι μεταξύ τοσούτων και τηλικύτων ἁγίων Πατέρων ἐνεχώρει, εἰ μὴ ἦν ἀπ' ἀρχῆς μετ᾿ αὐτῶν τὸ ἅγιον 11 εῦμα;» Καὶ μεθ' ἕτερα· «Διὸ ίσχυε καὶ ἀνδρίζου ὑπὸ τῆς ἀληθοῦς εὐσεβείας, καθάπερ καὶ Ἰησοῦ; ὁ τοῦ Ναυῆ, ὁ δοῦλος Κυρίου, ὑπὸ τοῦ Ἰσραηλιτικού λαοῦ. Πάντα τὸν ὑπὸ τὴν σὴν ὁσιότητα εὐλαβὴ κλη ρον, καὶ τὸν εὐλογημένον καὶ πιστότατον λαόν, ἐξ ἐμοῦ προσειπεῖν παρακλήθητι. ο Διὰ ταῦτα πάντα. ὡς εἴρηται, ἐλαύνεται μὲν τῆς ᾿Αλεξάνδρου ὁ Α' λουρος - Τιμόθεος δὲ ὁ ἕτερος ἀντεισάγεται, ὃς καὶ Σαλοφακίολος ἐκαλεῖτο, ἐκ τοῦ μέρους Προτερίου τυγχάνων. Καὶ περὶ μὲν τούτων ταῦτα. ΚΕΦΑΛ. Κ'. Περὶ τοῦ γενομένου σοβεροῦ σεισμοῦ ἐπὶ Λέον.. τος, καὶ τοῦ κατακλυσμοῦ, καὶ ἄλλων κοσμικῶν παθημάτων, καὶ τῆς κατενεχθείσης ούγα νόθεν κόνεως. Ειδη δὲ τοῦ Λέοντος δεύτερον ἔτος ἀνύοντο: τῇ ἀρχῇ, ἐξαίσιος τῆς γῆς κλόνος ἐγγίνεται, καὶ βρα σμὸς ἐπὶ τόσον ἐξέχων, ὡς πολλὰ μὲν ἀπανταχού γενέσθαι τὰ πτώματα, τὴν δ᾽ Ἀντιόχου πᾶσαν κατασεισθῆναι σχεδόν, προοίμιον ὥσπερ τῶν ἐπιγενησομένων ταύτῃ κακῶν· οἷς πόρρω τῶν θείων νόμων οἱ ἐκεῖτε γενόμενοι, θηριώδεις πρὸς πᾶσαν γνώμην ἐγένοντο, μανίᾳ πάσῃ ἐκβακχευθέντες· χαλεπώτας τος γὰρ τῶν πώποτε γενομένων ἐπέβρισεν, ἕκτην καὶ πεντακοσιοστὸν ἔτος χρηματιζούσης τῆς πόλεως. Ἐπῆλθε δὲ τετάρτην καὶ δεκάτην ἄγοντος τοῦ Γορο παίου μηνός, ὃν Ῥωμαῖοι Σεπτέβριον ὀνομάζουσι, τετάρτην ώραν νυκτός, ἑπτὰ καὶ τεσσαράκοντα και τριακοσίων διεληλυθότων ἐνιαυτῶν μετὰ τὴν ἐπὶ Τραϊανοῦ γεγονότα. Ἐκεῖνος μὲν γὰρ ἕνα τον καὶ εἰκοστὸν καὶ ἑκατοστὸν ἀγούσης τῆς αὐτονομίας τῇ πόλει ἔτος ἐγένετο, ὁ δὲ νῦν ἐπὶ Λέοντος ἕκτον καὶ πεντακοσιοστὸν ἀνυούσης, ὡς φιλοπόνως εὑρεῖν ἐξεγένετο. Καὶ δὴ πάσας μὲν οἰκίας αὐτῆς σχεδόν καταβέβληκε πολυανθρώπου γεγενημένης, ὡς μηδὲν αὐτῆς ἔρημον καὶ ἀοίκητον περιλειφή ναι, ἢ ἀτημέλητον· λίαν δὲ μάλιστα φιλοπόνως ἐξησκημένης τῷ φιλοτίμῳ τῶν διαφόρων ἀρχῶν, ὥσπερ ἀλλήλοις ἁμιλλωμένων τοῖς ἔργοις καὶ ἀντιφιλοτι μουμένων, ποτέρῳ γένοιτο τὸν ἄλλον νικᾷν. πεπτώκασι μὲν οὖν οἱ τε βασίλειοι οίκοι, ὁ πρῶτος τε καὶ ὁ δεύτερος, τῶν ἄλλων διαφυγόντων τὸν κίνδυν σὺν τῷ παρακειμένῳ βαλανείῳ, δ δὴ καὶ τὴν πόλιν τῆς πρότερον ἀχρηστίας ἀπέπλυνεν, οἷς συνέβη πλημμελῆσαι τὰ λοιπὰ τῶν βαλανείων. Εξίφησαν δὲ καὶ αἱ πρὸ τῶν βασιλείων στοαὶ, καὶ ὃ ἐπέκειτο τούτοις τετράπυλον, καὶ ὁ τοῦ Ἱπποδρόμου πύργος. και τινες τῶν ἐπ' ἐκείνῳ στοῶν. Κατὰ δὲ τὴν παι λαιὰν οἰκίας ἢ στοᾶς οὐδόλως τινὸς ἥψατο Τραΐζο νοῦ δὲ καὶ Σευήρου καὶ Ἀδριανοῦ τὰ βαλανεία κατέ σεισε καὶ ἡ ὀστρακίνη γειτονία οὕτω καλεῖται, τὰ πλείστα ταύτης καὶ τὰς ἐπ' ἐκείνῃ στοὺς συγκατά βαλε. καὶ τὸ Νυμφαίον καλούμενον. "Α δὴ πάντα πρὸς λεπτὸν Ἰωάννης ὁ ῥήτωρ εστέρησε, καί γε διὰ τον σεισμὸν τοῦτον χίλια χρυσού τέλοντα βας έα

Chapter XXICaput XXI

col. 61–62page 27 of 313
PG 147:61φασὶν ἀφεῖναι τῇ πόλει τῶν ἐτησίων φόρων τὰ τέλη, τῶν ἡφανισμένων χάριν κτισμάτων, πολλὰ δὲ καὶ οίκοθεν καταθεῖναι, ὥστε τὰς δημοσίας ἀνανεῶσαι εἰκοδομάς. Τῷ δ' αὐτῷ χρόνῳ ἢ τε Θράκη και Ἑλλήσποντος κατασείεται, Ἰωνία τε πᾶσα, καὶ αἱ Κυκλάδες νήσοι καλοῦνται κατενεχθῆναι δὲ τὰ πολλὰ τῆς τε Κνίδου καὶ Κῷ· ἀνὰ δὲ τὴν Κωνσταντίνου καὶ Βιθυνῶν ἐπαρχίαν 8 μέρους ἐξαισίους γενέ σθαι, ἐς τρίτην δὴ καὶ τετάρτην ἡμέραν αεννάως τῶν ὑδάτων οὐρανόθεν φερομένων ποταμηδὸν, καὶ ἔρη μὲν ἐς πεδία κατενεχθήναι, κώμας δὲ μεγίστας κατακλυσθείσας ἀφανισθῆναι, ἐκ τῶν ἄγαν δὲ φο ρυτῶν ἔν τισι τῶν λιμνῶν καὶ νήσους ἀναφυῆναι ὥσπερ περὶ Βοάνην ἐγένετο, ἡ ἄγχιστα Νικομηδείας ἐστί. Καὶ ἄλλα δὲ πολλὰ ἐπ:γένετο • σημεῖα τε γὰρ κατεθεάθη ἐν οὐρανῷ· νεφέλη γάρ σάλπιγγος σχῆμα περιβαλλομένη, ἐπὶ ἡμέρας τεσσαράκοντα ὦπτο ἡνίκα καὶ σπεδὺς ἄνωθεν ὑετίσθη τῇ Κωνσταντίνου, ὡσεὶ παλαιστὴν ὑπὲρ τῶν κεράμων καθεἶναι, εἰς πῦρ τῶν νεφῶν ἀλλοιωθέντων· δ δὴ σύμβολον ἀκραι ανέστατον ἦν τῆς ὅσον οὔπω ἔπεσθαι μελλούσης πυρκαῖᾶς· ὅτε πάντες σὺν τρόμῳ ἐξιόντες, δυσι ποῦντες ἦταν θεὸν, λέγοντες, Πῦρ ἐπιβρέχειν καὶ τὸ πᾶν ἀφανίζειν ἦν βουλομένῳ Θεῷ. Φιλανθρώπως δὲ κινηθέντως, ἐσβέσθη, καὶ ἡ τέφρα κατήει προς γῆν. Περί ταύτης καὶ ὁ Καισαρεύς Προκόπιος ἱστο ρεῖ οἶμαι που, ἐκ τοῦ Βεβίου ὄρους ἔχειν τὴν γέννησιν ἀναγράφων· πλείστην δὲ τῷ τότε ἀναδοθεῖσαν, καὶ βιαίῳ πνεύματι γενομένην μετέωρον, καταπίπτειν, ὅπου δὴ καὶ λήγειν συμβαίνει τὸ πνεῦμα ἴεως δὲ καὶ Θεοῦ, ἔνθα δέοι κολάζειν, αὐτὴν καταβ ρίπτοντος τῷ μετέωρον φέρεσθαι. Τῶν δ' εἰρημένων Επικειμένων σεισμῶν καὶ ὁ βασιλεὺ; Λέων δείτας, περὶ τὸν ἅγιον Μάμαντα τὴν σκηνὴν ἐπήγνυτο, ἐπὶ ἓξ μῆνας τῆς πόλεως ἀποχωρῶν, τὴν θείαν ὀργὴν διαδιδράσκειν οἰόμενο;. ΚΕΦΑΛ. ΚΑ'. Περὶ τοῦ γενομένου ἐμπρησμοῦ ἐν τῇ Κωνσταντινουπόλει, Ἐν ἐκείνῳ δὲ καὶ τὸν μέγιστον ἐμπρησμὸν τῇ Κωνσταντίνου συνέβη γενέσθαι, δς πολλῷ δεινότερα ἢ ὁ σεισμό; ἔδρασεν. 'Εγένετο δέ οἱ ἀρχὴ τοῦ κακοῦ ἐν τῷ παρὰ θάλασσαν ταύτης μέρει ο Βοὸς πόρον καλοῦσιν οἱ ἐπιχώριοι· αλάστορος τινος δείμονος ταῖς ἐπιλυχνίαις τῶν ὡρῶν γυναικ: χερνήτιδι είκα σθέντος, λύχνον τε ἐπὶ τὸ παντοπώλιον προκομίσαν τος, ὥστε τι τῶν ταρίχων δῆθεν ὠνήσασθαι. Εἰ δὲ καὶ γυνή τις ταῖς ἀληθείαις οίστρουμένη δαίμονι πατ λαμναίῳ, λέγειν οὐκ ἔχω· καὶ ἄμφω γὰρ λέγεται. Ο μὲν οὖν λύχνος ἐτίθετο· τὸ δὲ γύναιον ἀνεχώρει. Τὸ δὲ πῦρ οὐκ ο' δ ὁπόθεν στυπείου λαβόμενον, με γάλην εὐθὺς προῄει την φλόγα· καὶ τὸ μὲν οἴκημα ε: θὺς καταπρῆσαν ἑβόσκετο· ἐκεῖθεν δ' ἐπὶ τὰ ἐχό μενα ἔρπον, ἀμφενέμετο κύκλῳ ἐκ τοῦ ῥᾴστου τα παρακείμενα διαφθεῖρον. Καὶ οὐ μόνον ὅσα ευέξα πτα, ἀλλὰ δὴ καὶ τὰ, ὅσα λίθος μόνος ξεστὸς εἰς εύρος καὶ μήκος ἦρε τῶν οἰκοδομημάτων. Καὶ ἐς τετάρτην δὲ ἡμέραν ἀπηνῶ; οὕτω κατεσθίον τα

Chapter XXIICaput XXII

col. 63–64page 28 of 313
PG 147:63προστυχόντα ἐπιχωρίασεν, υφιστάμενον μὲ καὶ πα στον άμυναν, ὑπέρτερον δὲ παντοίως δεικνύμενον, ὡς τὸ μεσαίτατον ἅπαν τῆς πόλεως, ἀπὸ τοῦ ἀρκτώου κλίματος ἄχρι δὴ καὶ τοῦ νοτίου παντ πασι δαπανηθήναι, τὸ μὲν μῆκος ἐπὶ στάδια πέντε, τή γε μὴν πλάτος ἐπὶ δέκα καὶ τέσσαρα· ὡς μή τι μεταξύ καταλειφθῆναι, τῶν τε δημοσίων καὶ ἰδιω τικῶν στοῶν τε καὶ οἰκοδομημάτων· ἀλλὰ καὶ κίονας, καὶ τὴν ἄγαν ἀπεσκληκυίαν τῶν λίθων φύσιν καὶ ὕλην, ὥσπερ τι φρυγανώδες καὶ εὐέξαπτον δαπανῆσαι. Προελθεῖν δὲ τὸ κακὸν ἀπὸ μὲν τοῦ βορείου μέσ ρους, ἔνθα καὶ τὰ νεώρια τῇ πόλει εἰσὶν, ἐκ τοῦ και λυμένους πόρου Βοὺς ἄχρι τοῦ παλαιοῦ ἱεροῦ, δ Απόλλωνος ἐπώνυμον εἶχεν· ἀπὸ δὲ νοτίου κλίματ τος ἀπὸ τοῦ Ἰουλιανείου λιμένος ἄχρι δὴ καὶ τῶν περιφανῶν οἰκῶν, τοῦ τῆς Ομονοίας επικεκλημέν του νεώ. Τό δέ γε μέσον τούτων ἦν ἀπὸ τοῦ φέρου Κωνσταντίνου ἄχρι δὴ καὶ τῆς ἀγορᾶς ἡ τοῦ Ταύρου καλεῖται. Οσι γοῦν ἐν μέσῳ τῶν εἰρημένων, εἰδεχθέ; τι καὶ οἰκτρότατον καθίστατο θέαμα. Καὶ γὰρ τα πρὸς μετέωρον ἦσαν κάλλος καὶ μέγεθος, καὶ εἰς ἀπαράβλητον εξησκημένα πρὸς τὸ μεγαλοπρεπέστερον, κοινά τε καὶ ἴδια χρείαν τὴν μεγίστην. ἀποπληροῦντα, αθρόα πάντα εἰς τε ὄρη καὶ βουνούς δυσπόρους ἐσχεδιάζετο, ύλης παντοίας ἐς ταυτό συμπεφορημένης τῆς προτέρας όψεως ἐς τότον ήλιο λοιωμένης, ὡς μηδ' ἱκανῶς τοὺς οἰκήτορας διακρίνειν ἔχειν, τί τε ἦν, καὶ ὅπῃ ἕκαστα των πρώην ἔργων ἑστῶτα ἐτύγχανον.. ΚΕΦΑΛ. ΚΒ'. Περὶ τοῦ ἁγίου Μαρκιανοῦ τοῦ οἰκονόμου τῆς Μεγάλης εκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως, καὶ τοῦ ἁγίου Δανιὴλ τοῦ Στυλίτου, καὶ ἄλ λων ασκήσει διαπρεψάντων. Συνεπελάβετο δὲ τὸ πῦρ καὶ τοῦ οἴκου τῆς ἁγίας Αναστάσεω:, ἐν Μαρκιανὸς ὁ ἀοίδιμος ἰδίοις ἀνή γειρεν ἀναλώμασι, καὶ τῆς ἁγίας Εἰρήνης τῆς πρὸς θάλασσαν. Τηνικαῦτα γὰρ ὁ ἀοίδιμος οὗτος διέλα πεν, ἔργοις καινοῖς διαπρέπων, φιλανθρωπίᾳ δὲ τὰ μάλιστα γνωριζόμενος, καὶ ἐπὶ τόσον ἀρετῆς ἥκων,. ὡς καὶ νεκροὺς ἀνιστάν. Πολλοὺς δὲ καὶ ἄλλους ἀνε γείρει οἴκους Θεῷ, περιφανείς τε ἅμα καὶ μεγαλοπρεπεῖς. Τὸν δὲ τῆς ἁγίας Αναστάσεως τηνικαῦτα τὸ πῦρ λαφύσσειν αἱρούμενων, ἐμποδὼν ἐκεῖνον. γενέσθαι. Ἐπεὶ γὰρ ἤδη ἐγειτόνει ἔρπον τὸ πῦρ, τὸ ἱερὸν Εὐαγγέλιον μετὰ χεῖρας λαβών, ἀντι διὰ τῶν κεράμων ἐπὶ τὴν ὀροφὴν τοῦ νεώ, εὐχαῖ; καὶ δάκρυσιν ἱλεούμενος τὸν Θεόν. Πελάταν δὲ τὸ πῦρ, ὥσπερ ευσχημόνως τὸν ὅσον αἰδεσθὲν, εἰς ὕψε ἀρθὲν, καὶ ἁψίδος δίκην ἐς πολὺ κυρτωθέν, ὑπερο έπτη τὸν δόμον ἄψαυστον παντάπασι καταλελοιπώς. Τηνικαῦτα δὲ τούτῳ συνήκμαζε καὶ Δανιὴλ πρὸς τῷ ανάπλῳ τὴν ἐπὶ κίονος στάσιν ἐς πολύ διαθλεύσας τοῦ χρόνου· ἀπὸ τῆς τοῦ Συμεῶνος όρμηθεὶς μάν ὥρας, καὶ τῶν ἐκείνου εὐχῶν καὶ προτροπῆς μετα αχών. Όπου δὴ γεννικούς υποστὰς ἀγῶνας, καὶ ἄσκησιν ὑπερφυς διανύσας, ἀμέσως τῷ πια χρώ
col. 65–66page 29 of 313
PG 147:65μενος, πρὸς τοῦ ἀγωνοθέτου καὶ ὑπερβολαῖς δόξης ἀν κηρύχθη, κατά τε τῶν ἀλαστόρων δαιμόνων και νότων παντοίων ἰσχὺν εἰληφώς· ἐφ᾽ ᾧ καὶ πολλάκις ἐν εὐτελεῖ σχήματι ἐλθὼν ὁ κρατῶν, κατάπληκτος ἦν, εὐλογίας τε ᾔτει, καὶ τῶν ἐκείνου μετεῖχεν εύ χῶν. Φιλοτιμούμενος δὲ, καὶ οἰκονομὰς ἀνίστη περί τὸν στῦλον μεγαλοπρεπείς· καὶ νεών τε καὶ κατα γώγιον περὶ τὸν ἴσιον μοναστῶν ἥδρασέ τε καὶ ἀνύ μου τὸν κίονα, καὶ πάντα ἦν τῷ ἐπίῳ γινόμενος. Το δ' ἐμπρησμῷ τούτῳ τοῦ στύλου κατιῶν, ἐπέβη τῇ πόλει· καὶ τῇ παρουσίᾳ ἐκείνου ἐλώρα τὸ πῦρ, και αὐτίκα ἐσβέννυτο. Καὶ ἐπὶ Βασιλίσκου δὲ τὴν θρη σκείαν παρατρέποντος, ὡς τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον ἀθετοῦντος, ζήλῳ χρησάμενος αὖθις κατῄει· καὶ Ακακίῳ τῇ Κωνσταντίνου συνεκκλησίαζε· καὶ τὸ μοναχικὸν ἅπαν λαβὼν σὺν τῷ πλήθει πρὸς Βασι λίσκον ἧκε, καὶ μετὰ παρρησίας πολλῆς τῷ βασιλεῖ διειλέχθη. Τὰ ἴσα δὲ τούτῳ καὶ ὁ ἀσκητικώτατος ἐποίει Ολύμπιος. Διέλαμπέ γε την καῦτα καὶ Αύ ξέντιος ἀπὸ σχολαρίων τὸν ἄσκευον μετιών βίον τῷ καταντικρύ Βυζαντίου ὄρει, Υπέρ μοι προείρηται δ; κατιών, τῇ συνόδῳ παρέβαλλε, καὶ τὰ μεγάλα τῷ ὀρθῷ συνήρατο δόγματι. Ἐν δὲ τοῖς περιωνύμοις ἦταν τῶν ἀσκητῶν ὅ τε Βαραδάτος καλούμενος, καὶ Ἰάκωβος ὁ Νισιβηνός. Όπως δὲ ἦν ἀγωγῇ ἐναρέτῳ χρώμενος, έδειξεν οἷς ἔπραξε περὶ τὰς πλυνούτας ἐν τῇ πηγῇ Ἑλληνίδας κόρας· αἵτινες ἀπειθήσαταί τι, ἐπὶ τῷ ῥήματι Ιακώβου ἐπολιώθησαν. Ξερὰ δ' εὐθὺς καὶ ἡ πηγὴ ἀνεδείχθη, ἣν εὐξάμενος, αὖθις ῥεῖν παρεσκεύαζε, τὰς μέντοι κόρας δια βίου πεπο λιῶσθαι κατέλιπεν. Εἰδέναι μέντοι χρεών, ώς ούχ οὗτος ἐκεῖνος Ἰάκωβος ὁ ἀντιγράψας πρὸς τὰ ἐγκύο κλια· ἐκεῖνος γὰρ ἐν τοῖς Κωνσταντίου ἦν χρόνο:ς. Οὗτος δ' ἐν τῷ νῦν χρόνῳ διέλαμπε, μέγας ἐν θαύ μασι καὶ τέρασιν ἐξαισίοις γενόμενος, ὥς φησι Θεο δώρητος ἐν τῇ Φιλοθέῳ αὐτοῦ Ἱστορίᾳ· ᾧ καὶ κάρ νακα πρὸς ταφὴν ἡτοίμασε Θεοδώρητος. Συνέβη δὲ προτετελευτηκέναι τὸν Θεοδώρητον πλὴν καὶ οὕτως ἐν αὐτῇ ἐτέθη ὁ μέγα; Ιάκωβος. Τον δὲ προη θέντα Μαρκιανόν Γεννάδιος ὁ τῆ; Κωνσταντίνου οἰκονόμον τῆς ἐκκλησίας ἐχειροτόνει, τῆς τῶν Και θαρῶν ὄντα θρησκείας τὸ πρότερον, εἰς τὴν Ἐκκλη σαν μετελθόντα· ὅς ἅμα τῷ γενέσθαι οἰκονόμος, τὰ ἐν ἑκάστῃ τῶν ἐκκλησιῶν προσφερόμενα διετύπου τοὺς κατά τόπους κληρικούς ἀποφέρεσθαι, ἄχρις ἐκείνου πάντα τῆς καθόλου Εκκλησίας κομιζομένη;" ὅτε καὶ Λέων πρῶτος ἐνομοθέτει την κυρίαν τῶν ἡμερῶν πᾶσιν ἀργεῖσθαι, ἀπρακτόν τε εἶναι καὶ ο βασμίαν, ὡς καὶ τοῖς θείοις ἀποστόλοις δοκεῖ, τούς τ' ἐν κλήροις κατειλεγμένους παρὰ μόνῳ τῷ τῶν πραιτωρίων ἐπάρχῳ κρίνεσθαι.

Chapter XXIIICaput XXIII

col. 67–68page 30 of 313
PG 147:67ΚΕΦΑΛ. ΚΓ. Περὶ τῆς ἀρετῆς Γενναδίου τοῦ πατριάρχου, καὶ τῶν παραδόξως ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ γε νομένων. Τούτου δὴ τοῦ Γενναδίου ἱεραρχούντος, και τις ζωγράφος ἐπὶ σχήματι Διὸς τὸν Σωτήρα γράψει τηλ μήσας, ἀντιμισθίαν τῆς πράξεως, τὸ ξηρὰν αὐχῆσαι τὴν χεῖρα ἐκτήσατο· δν τὸ ἔγκλημα παρξησία ὁμολογήσαντα, εὐχῇ Γεννάδιος ἐξιάτο. Χρεών μέντοι εἰδέναι, ὅτι ἐπὶ τοῦ Σωτῆρος τὸ οὖλον μᾶλλον και ὀλιγότριχον ἀληθέστερόν ἐστιν, ὡς ἐκ τῶν ἱστορούν των διέγνωμεν. Οὗτος δὴ ὁ Γεννάδιος Ελευθερία τῷ μάρτυρι ἐπιστολὴν ἔγραφε, τῶν τινα ἐκείνου κληρικῶν ἀτάκ ω; βιοῦντα ἐπεγκαλών, γράψα, οὗ τως ο Αγιε μάρτυς Θεοῦ Ελευθέριε, ὁ τὸς στρα τιώτης ἀτάκτως διανύει τὸ ζῆν. "Η διορθοῦν αὐτὸν, ἢ ἐκκόπτειν σε δεῖ.» 'Ο δὲ κληρικὸς εὐθὺς ἐτελεύτα. Ο αὐτὸς δὲ οὐδένα ἐχειροτόνει Γεννάδιος, μὴ τὸ Ψαλτήριον πρότερον διὰ στόματος φέροντα. Τούτου δ' ἐπὶ τὸν θρόνον ὄντος, καὶ Στουδιός τις περιφανής ἀνὴρ ἐκ Ρώμης ἥκων, τὸν τοῦ Προδρόμου ἀνεγείρει νεών, μοναχοὺς ἐκ τῆς τῶν ᾿Ακοιμήτων μονῆς ἐκεῖ σε εγκαταστήσας. "Ην Μάρκελλο: ὁ θειότατος ήγει μεν, ἀσίγητον τὸν ὕμνον παρασκευάσας Θεῷ ἀνα πέμπεσθαι, εἰς τρία μέρη τὴν ποίμνην διανειμάμενος. Εφ' ᾗ δὴ μάνδρᾳ καὶ Ἰωάννης ὁ Καλυβίτης τὰ μοναχῶν ἐτελέσθη. Τότε καὶ Τιμοκλῆς τε καὶ Ανθιμος οἱ τῶν Τροπαρίων ήκμαζον ποιητα!, κατὰ φατρίας διῃρημένοι. 'Αλλ' ὅσοι μὲν τοῖς δίξασι τῇ ἐν Χαλκηδόνι συνάδῳ προσέκειντο, παρὰ τῷ 'λνοίγω συνήγοντο, ὃς πρῶτος καὶ τὰς παννυχίδας ἐπενόησε γίνεσθαι· ὅσοι δ' ἐχθρωδῶς ἐκείνῳ ἐφέροντο, μᾶλλον προσέκειντο Τιμοκλεῖ. Καὶ ἄλλο δέ τι παράδοξον ἐπὶ Γενναδίου γενόμενον διηγήσομαι· νυκτὸς γὰρ κατὰ πρόσωπον τῷ θυσιαστηρίῳ ἑστῶτος, καὶ προσευχῇ δυσωποῦντος ὑπὲρ τοῦ κόσμου Θεόν, φάσμα τι δαι μόνιον ἐποφθῆναι· δ τῷ σταυρικῷ τύπῳ ἀποτρεπτ μενον, ἀποκρίνασθαι ταῦτα ἀνθρωπίνῃ φωνῇ· Ως αὐτοῦ μὲν ζῶντος, ἐνδίδωσί τε καὶ ὑποστέλλεται ἐς ὕστερον δὲ λυμανεῖσθαι πάντως τὴν Ἐκκλησίαν. *Ο δείσας Γεννάδιος, πλεῖστα λιπαρήσας Θεόν, πρὸς τὴν ἐκεῖθεν μετέβαινε βιοτήν. Καὶ ᾿Ακάκιος ὁ ὀρφανοτρόφος τὸν θρόνον ἐλάμβανε. Δύο δ' ἐπισκόπων, ὧν ὁ μὲν τῆς ᾿Αρείου λύσσης ἦν διαλεκτικὸς ἐς τὰ μάλιστα, ὁ δὲ ἀρετῇ καὶ εὐλαβείς σὺν τῇ ὀρθοδόξῳ πίστει κοσμούμενος· τούτων οὖν περὶ τῆς θρησκείας ἀμφισβητούντων, τῷ ὀρθοδόξῳ ἐδόκει ἀφεμένους τῶν λόγων, ἔργοις τἀληθὲς πειρᾶσθαι γνωρίζειν· καὶ μεγάλης αναφθείσης πυρᾶς, ἔνδον ἑαυτοὺς εἰσωθεί». Παραιτουμένου δὲ τοῦ ᾿Αρειανοῦ, τὸν ὀρθόδοξον εἰσδραμόντα τὸ πῦρ, ἐκεῖθεν τῷ δυσσεβεῖ τὰ τοῦ διαλόγου ποιεῖσθαι, ἄχρι καὶ τῶν ἱματίων ἀπαθή διαμείναντα. Καί τινα δὲ Ἰουδαῖον ἀρχισυνάγωγον ἁλόντα σὺν δυσί μειρακίοις, ταραχής γενομένη, οἷάπερ αἴτιον, ἀπηνῶς ὁ ὑπατικός ηκίζετο, πολλών παρόντων τοῖς πραττομένοις. Πολλαῖς δὲ βασάνοις ἐξετασθείς, ἄλλο γε οἱ δὲν ἐπεβόα, ἀλλ᾽ ἢ, Ο Θεός Ει ἀκοίμητοι,

Chapter XXIVCaput XXIV

col. 69–70page 31 of 313
PG 147:69τοῦ ἁγίου Σεργίου, βοήθει μοι· ἅγιε Σέργιε, σὺ οἶδας.» Υποκρίνεσθαι δὲ τὸν Ἑβραῖον ταῦτα υἰόμενοι, πυρὶ κατεδίκαζον τὸ προῤῥηθὲν ἐπιλέγοντα. Εν μέσῳ δὲ τῷ περὶ δύο τινὲς ἔφιπποι φαιδράς ημφιεσμένοι στολὰς ἀναφανέντες, ἐπὶ πολλαῖς ὥραις ἀσινῆ τοῦ πυρός διετήρουν. Εἰσδραμὸν δὲ τὸ πλῆθος, ἀνάρπαστον ἦγε. Καὶ ὁ μὲν τοῦ λοιποῦ βαπτισθεὶς Σέργιος ὠνομάζετο· φωτισθεὶς δὲ καὶ τὸν νοῦν, τὸ περι τῆς οὐσίας ἀπεμπολήσας, ναὶν μέγιστον ἐπὶ τῆς πυρᾶς αὐτῷ τῷ μάρτυρι Σεργίῳ ἀνίστα· καὶ τὴν κεφαλὴν ἀποθρίξας, ἐν αὐτῷ τὸ λείπον τοῦ ζῆν ἤνυ:, μεγάλως εὐαρεστήσας Θεῷ. Επίσης δὲ αὐτῷ ἐποίει καὶ τὰ μειράκια, εἰς Σέργιον καὶ Βάκχον τάς κλή σεις ἀμείψαντα. Καὶ περὶ μὲν τούτων οὕτων. ΚΕΦΑΛ. ΚΑ'. Περὶ τῆς τιμίας ἐσθῆτος τῆς ὑπεραγίας θεοτόκου, ὡς ἐξ Ιεροσολύμων ἀνακομισθεῖσα ἐν τῷ τῶν Βλαχερνῶν στρογγύλῳ ἀπετέθη να. Ἐπὶ δὲ τῆς αὐτῆς ἡγεμονίας τοῦ Λέοντος καὶ ἡ τῆς παναγίου Μητρός τιμία ἐσθῆς εἰς τὴν Κων. σταντίνου εἰσήχθη τρόπῳ τοιῷδε. Ταύτην, ὡς ἔφη μεν, ἡ τοῦ Θεοῦ μήτηρ μεταχωροῦσα πρὸς τὸν Υἱὸν, Εβραΐδι γυναικὶ παρθένῳ οὔσῃ κατέλιπεν· ἡ δὴ ἐκ διαδοχῆς ἐς ἐκεῖνο καιροῦ ἄφθορος διαμεμενήκει, πολλὰ τῶν παραδόξων διαπραττομένη. Κανδίδου δὲ καὶ Γαλβίου τῶν αὐταδέλφων ἐν πατρικίοις κατειλεγμένων, τὴν εἰς Ἱεροσόλυμα στειλαμένων, ἐπεὶ πάντα περιερχόμενοι και κατασπαζόμενοι, καὶ ἐς τὰ τῆς Γαλιλαίας μέρη κατήντησαν, καὶ τὸν θησαν ρόν τουτονὶ εὑρηκότες παρά τινι Εβραίοι τηρούμενον, σπουδὴν ἐποιοῦντο τοῦτον ἀφεὶ ἐσθαι. Καὶ τὰ Ἱεροσόλυμα περιελθόντες, καὶ πάντα ἅγιον άσπα σάμενοι τόπων, σομόν τεκτηνάμενοι ἴσην τῷ τε μήκει καὶ πλάτει ᾗ ἡ θεία ἐσθῆς τῆς Θεομήτορος ἐναπέκειτο, ἐν τῷ ἐπανιέναι, ταύτην μὲν κενὴν οὗταν, ἐπὶ σχήματος ἔθεντο, τῷ συνήθει πέπλῳ ἐπικαλύ ψαντε;· ἐκείνην δὲ μετὰ τοῦ ἱεροῦ καὶ θείου ἐνδύμα τοῦ ὑφελόμενοι, οἱ ποδῶν εἶχον, εἰς τὴν Κωνσταντίνου ἀν τρέχον· καὶ ἐν τῷ προαστείῳ σφῶν ᾧ Βλαχέρναι ἦν όνομα, κατετίθεντο, τὸν θεῖον θησαυρὸν πειρώμενοι κρύπτειν. Ἐπεὶ δ᾽ ἀδυνάτοις έῴκεσαν ἐπιχει μεῖν, καὶ ἄκοντες βασιλεί κατεμήνυον. Ο δ' ἀρχή του πλησ εἰς ἡδονῆς, σφαιροειδή κατασκευάσας νεὼν Ενθα συνέβαινε κρύπτεσθαι, σεβασμίως τὴν θείαν. καὶ ἱερὰν σορὸν κατετίθετο, ἔνθα νῦν καὶ ἡ τιμία ἐσθῆς ἐστιν ἀσινης διατηρουμένη, ἀκαταγώνιστον φυλακτήριον τῇ πόλει ἑταςὶ διαμένουσα, νόσων παν των ἐλατειρα, νικῶτα τὴν τοῦ χρόνου φύσιν τῇ καινοτομία τῶν ἐπ' αὐτῇ πραττομένων. ᾿Αλλὰ Πουλχερία μὲν ἡ ἀπ διμος βασιλὶς τὸν μέγαν τῇ θειμή τ μ: νεὼν ἐπὶ Μα κιανού ανιστή, τα εντάρια σπαμ γανα ταύτης ἐκεῖσε καταθεμένη· Λέων δ' ὁ μέγας τὴν ἕτερον, τὴν τιμίαν ἐσθῆτα ταύτης περιφανώς αὐτῷ καταθέμενος. ΓΕΩΣ

Chapter XXVCaput XXV

col. 71–72page 32 of 313
PG 147:71ΚΕΦΑΛ. ΚΕ'. Περὶ τοῦ ναοῦ τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου τοῦ ἐν τῇ πηγῇ, ὅπως ἐφάνη πα; αδόξου θαύματος ἐπὶ Λέοντος γενομένου. Ο δ' αὐτὸ καὶ νεών ἕτερον ἐν χώρῳ ἐπιλεγομένη Πηγὴ ἀνετίθει τῇ Θεομήτορι· ἔνθα καὶ δάσος κυρ παρίττων ἀμφιλαφέ; ἦν, λειμὼν ἀπαλαῖς ταῖ ἀρούραις τεθηλώ; ἄνθεσι, παράδεισος ἐφορῶν τὰ ὡραῖα, πηγὴ ἀψοφητί βλύζουσα γαληνὸν τὸ ὕδωρ καὶ πότι μον· ἱεροπρεπῆ ἐπιεικώς πάντα. Ταῦτα δὲ ἄμφω τὰ ἱερὰ πρὸ τοῦ τῆς πόλεως τείχους ἀνίστη· τὸ μὲν ἐν Βλαχέρναις ἀρχομένῳ παρὰ τὴν τῆς θαλάσσης ᾐόνα, τὸ δὲ ἄγχιστά πη τῶν Χρυσῶν καλουμένων πυλῶν, ἄ; δὴ ἀμφὶ τὸ τοῦ ἐρύματος πέρας συμβαίνει είναι, ὅπως δὴ ἄμφω ακαταγών στα φυλακτήρια είεν τῇ πόλει. Διέχει δ' ὁ χῶρος οὗτος τῆς πόλεως ὡσεὶ στά διον ἔν, ὅση πέφυκεν ἀρετὴ γῆς κεκτημένος, ἐξ ἀρχαίου δ' ἀνειμένος τῇ Θεομήτρι. Καὶ ὁ τόπος τοῦ ἀέρος ἐν καλῷ κείμενος, δένδρεσι μὲν παντοίοις και τάχυτος, πλατάνων δὲ τὸ πλεῖστον εὐφυΐᾳ καὶ ἀνα δρομῇ κυπαρίττων ὡραῖζόμενος. Πία οὖν αὐτὸν εὐ θαλῆς καὶ μαλακή περιέτρεχεν, ἄνθη μὲν παντοῖα προβεβλημένη, ἀποχρῶσα μὲν ἐν στιβάδι, ἀρίστη δὲ καὶ βοσκήμασιν ἐφειμένη· πηγὴ δὲ ἀφθόνου καὶ διειδούς νάματος ἐξεπίτηδες ἀνατρέχουσα, παρείχε μὲν τῷ τόπῳ μετὰ ραστώνης ίσης τὸ χάριεν· εὐ πρόσωπον δὲ καὶ τὸν χῶρον ἅμα καθίστα. Οὐ μὴν δι ἀλλὰ καὶ θεία χάρις τῷ ὕδατι ἐπιῤῥεύσασα, ἐνεργές αὐτίκα ἐδείκνυ καὶ πρὸς γονάς θαυμάτων ἐρρωμενέστερον. Χρόνος ὁ μεταξύ συχνός διερους χώς, καὶ τῷ μὲν ὕδατι ἰλὺς κατὰ βραχὺ ἀθροισθεῖσα, τὴν πη γὴν ἀποκρύπτει, καὶ ἀρχὴν πρὸς ἀνάδοσιν ὕδατος δείκνυσιν· ἀλλὰ καὶ τὸ συνηρεφὲς τῶν δένδρων ἀνα φράξαν τὴν εἴσοδον, ὑπὸ συνεργῷ τῷ μέσῳ χρόνῳ λήθῃ τὰ τοῦ τόπου δίδωσι. Καὶ ἦν ὁ τόπος ἐλὺς δὴ καὶ μένη συνεστηκυῖα ἐπὶ νοτίδι βραχυτάτῃ γνωριζομένη. Λέων τοιγαροῦν οὑτοσὶ, πρινὴ Θεοῦ νεύσει τὸν βασίλειον κατακοσμῆσαι θρόνον, ἐς ἰδιώτας.. ταττόμενος, ἐκεῖ σέ πη διιών, ἀνδρὶ περιτυγχάνει πλανωμένῳ πηρῷ· καὶ τοῦτον τῆς πλάνης οἰκτείρας (ἦν δὲ ἄλλως ὁ ἀνὴρ ἀγαθὸς, καὶ τῷ συμπαθεί τῆς γνώμη; τὸν ἐν πᾶσι σώφρονα ταμάλιστα διαγράφων), τοῦτον λαβόμενος τῆς χειρὸς, ὅσα καὶ ὁ ὀφθαλμός ἐγίνετο τῷ πηρῷ, δι' ὁμαλῆς ἄγων, καὶ πᾶν εἴ τι σκῶλον καὶ λυποῦν ἐκ τραχύτητος διωθούμενος. Καὶ ὁ μὲν ἡγεῖτο, ὁ δ᾽ εἶπετο. Ως δὲ πολλὴν ὁδὸν ἦσαν ἐξηνυκότες, καὶ πλησίον τοῦ τέλματος γένοιντο,ἐτρύχετο μὲν ἐπὶ μᾶλλον 5 πηρὸς τῷ δίψει, καὶ κατα πίπτειν ἦν ἔτοιμο;, ἅτε τοῦ ὑγροῦ σύμπαντος έκτα κέντο; τούτῳ ὑπὸ σφοδροτάτῳ τῷ καύματι. Επέ κε το τοίνυν τῷ Λέοντι, καὶ συχνότερον αὐτὸν κατηνάγκαζεν ἰάσασθαι μὲν ἐκείνῳ τὸ δίψος, καὶ τὸν ἐκ τῆς ὁδοῦ κάματον βραχύ τι διαναπαῦσαι, ὑπὸ σκιάν τινα ἐφιζήσαντας· Θεοῦ δὲ ἦν ἄρα τοῦτο τῆς ἀρι του γνώσεως καὶ σοφίας, εὐμηχάνως ἅπαν καθισταμένης. Κακείνος οἴκτῳ τῷ πρὸς τὸν πένητα, τὸ βαθύ τῆς ὕλης ἀπανταχοῦ περιῄει, εἰ που φανίς τις ὕδα της ανεσκίρτα διερευνώμενος. Ως δὲ πολλὰ καμὼν ὑπέστρεφεν άπρακτος, ἀγωνιῶν ὅτι μὴ κάν τούτῳ τῷ

Chapter XXVICaput XXVI

col. 73–74page 33 of 313
PG 147:73πένητι συνετέλεσεν εἰς παραμυθίαν, φωνῆς ἀῤῥήτου παρὰ δόξαν φερομένης ὑψόθεν ἀκούει, Οὐ χρεών σε, Λέον, λεγούσης, ἀγωνιᾷν· ἐγγὺς γὰρ τὸ ὕδωρ ἰδού. Ὁ δὲ τῷ ξένῳ καταπλαγείς τῆς φωνῆς, ἀνεζήτει πάλιν τὴν τοῦ ὕδατος εὕρεσιν. Αλλ' ἀτεχνῶς καὶ οὗτος τυφλὸς ἦν, περιιών μὲν ἐκεῖνο, ἥκιστα δὲ ὁρῶν. Τό τε γὰρ τῆς ὕλης ἀπείργεν ἀμφιλαφές, καὶ τὸ τέλμα συνεστὼς ἐς βάθος μέγα, τὸν ἄνδρα πόρρω ἀπήλαυνεν. "Οθεν καὶ ἀχθομένῳ ἐῴκει, εἰ ταῦτα τῷ χειραγωγουμένῳ πάσχειν ἐξῆν. Ενθεν τῷ νῷ συμ βάλλων τὰ τῆς φωνῆς, καὶ τὸ ὕδωρ αὖθις ὅπου δις ρευνώμενος, πάλιν ἐν μεθέξει τῆς ἴσης φωνῆς γίνε ται, ἡδὺ τι καὶ ἀστεῖον ἄνωθεν ἐξηχούσης, τό τε όνο μα αὐτῷ προστιθείσης, καὶ τὸ μέλλον ὅσον οὔπω τῆς βασιλείας αὐτῷ ἐπισφραγιζούσης ἀξίωμα· καὶ, Λέον, φησὶν ούτωσί, βασιλεῦ, εἰσιὼν τὸ συνηρεφές τουτε καὶ κατάσκιον, κακ τοῦ θολεροῦ τοῦδε ὕδατος ὑδρευσάμενος, καὶ τοῦ ἰλυώδους τέλματος μετὰ χεῖρας λαβὼν, ἐπίχρισον μὲν τοὺς ὀφθαλμοὺς τῷ πηρῷ, καὶ τὸ δίψος ἀκέσασθαι προθυμήθητι. Ητις δέ εἰμι ἐκ πολλοῦ τὸν χῶρον κληρωσαμένη, καὶ ἐπὶ τούτῳ δὴ γαννυμένη, οὐ πολλοῦ δεήσῃ γνῶναι ἐκ τοῦ αὐτίκα. Σὺ δ' ἀλλ' ὡς ἂν καὶ τὰ πρὸς οἰκόν μοι εὐτρεπίσῃς ᾧ ἐπιμᾶλλον τὰς διατριβές ἔξω καὶ τοὺς περιπάτους ἡδίους ποιήσομαι· δι᾿ οὗ καὶ πᾶσιν αἰτουμένοις, καὶ τὸν τόπον πόθῳ καταλαμβάνουσιν ἀδιστάκτου πίστεως ἐπιμιγνυμένης, επαρκέσω πάντως· καὶ οὐ δέν ἐστιν ἔμοιγε ὁ ἀντιβλέψει τὸ παράπαν, καὶ μὴ θάττον εἴξει τῇ δυναστείᾳ· κἂν δαίμων εἴη, κἂν νό σος, ἰατρῶν ἐν δευτέρῳ γνῶσιν τιθεῖσα, κάν τι ἄλλο ( τέως σὺν λόγῳ αἰτούμενον. Πεισθεὶς οὖν αὐτίκα ὁ Λέων τῇ λαλιν, καὶ τοῦ πηλοῦ λαβόμενος καὶ τοῦ νάματος, ἐλιγωροῦντι καὶ τὸ πνεῦμα σβεννυμένῳ φαίνεται τῷ τυφλῷ· καὶ χρίει μὲν ἐκείνῳ τοὺς ὀφθαλμοὺς τῷ πηλῷ κατὰ τὸν ἐκ γενετῆς ἐκεῖνον τυφλόν· εἶτα καὶ τοῦ ὕδατος μετασχόντι, καὶ τοὺς οφθαλμού, ἀνατρίψαντι, (βαβαί τῶν σῶν μεγαλείων, Θεογεννήτρια 1) Σιλωάμ ἐκείνῳ τὸ θολερὸν τοῦ ὕδ τος καὶ ὁ πηλὸς γίνεται. Εὐθὺς γὰρ ὁρᾷ, καὶ τὴν χρόνιον ἀποτίθεται σκότον, παραδόξοις όμμασι τῷ ηλίῳ ἐνατενίζων, μᾶλλον δὲ τῇ ἰλύϊ καὶ τῷ πηλῷ. "Ωσπερ γὰρ ὁ ἥλιος πρῶτον διδοὺς τῇ ὄψει τὸ φῶς, πρῶτος καὶ παρὰ ταύτης ὁρᾶται, οὕτω νῦν φωτὸς χορηγός γενόμενος ὁ πηλός, πρῶτος ὁρᾶται τῷ ἀνα βλέψαντι. Καὶ τοῦτο δὴ τὸ παράδοξον· ὃ γὰρ ἐῤῥω μένη τῇ ὄψει ἐστὶ πολέμιον, τοῦτο νῦν τὴν ἕξιν ἀπο βαλλομένη σωτήριον γίνεται. ΚΕΦΑΛ. Κα'. Εκφρασις τοῦ θείου ναοῦ τῆς Πηγῆς, ὃν ὁ Λέων ἀνήγειρεν. Αλλ' ὁ Λέων μὲν ἐξ ὕστερον κατὰ τὴν τῆς Θεομή προς πρόβξησιν τῷ βασιλείῳ θρόνῳ ἐνιδρυσθείς, αὐτίκα τὴν εὐεργέτιν ἀμείβεται. Καὶ δὴ τὸν τόπον ἐκεῖνον τῆς ἰεύος ἀνακαθάρης, καὶ τῆς πηγῆς ἀνα στομώσας τὴν φλέβα, ἐς πολύ τι καὶ μέγα τι βάθους Ιων, ἐκκαθαίρει μὲν αὐτῆς ἅπαν νόθον καὶ περιττών περικύκλῳ δὲ ταύτην ἱκανῶς διαφράξας οικοδομία
col. 75–76page 34 of 313
PG 147:75στεριά, νεών τῇ Θεομήτορι ἀνιστᾷ, ἐπ' αὐτὴν δὴ ἀποφράττει, στόμιον ἱκανὸν ἀνεῖσα τοῖς βουλομένοις τὴν πηγὴν περιστήσας τὸν ὄροφον. Ο δέ ἐστιν οὐχ ἧττον ἐς γῆν βαθυνόμενος ἢ ὑπὲρ γῆν τὸ δρώμενον ἄνεισι μὲν γὰρ ἐξ αὐτῶν, οἶμαι, τῆς γῆς τῶν κρηπί των τὰ κτίσματα, ἐν τετραγώνῳ δῆθεν ξυγκείμενα, ἑτερομήκη δὲ τὴν θέσιν καθιστῶντα τῷ δόμῳ· ὡς συμβαίνειν τριτημόριόν που είναι τῷ μήκει τὸ εὖ ρος. 'Αλλ' ἀποίκιλο; μὲν ἡ οἰκονομία τοῖς τοίχοις, ἕως οὗ τῆς γῆς ὑπερκύψειαν· μικρὸν δ' ὑπερφανέντες τῆς γῆς, αὐτίκα ποικίλλοντας στοὺς γὰρ τέσσαρας διαγράφουσιν· ὧν αἱ μὲν δύο πρὸς ἀνίσχοντα καὶ δύοντά που τὸν ἥλιον κατὰ κενοῦ τοῦ ἀέρος μετα εωρίζονται· αἱ δ' ἐπὶ θάτερα τούτων τοῖς γειτνιῶσιν ένα περειδόμεναι τοίχοις συνεξυφαίνονται, καὶ τελευτήσασιν ἐπικάθηνται. Οἰκοδομία δέ τις ἐφύπερθεν τῶν ἁψίδων κύκλω περιτρέχει τον δήμον ἀνεσταλμένη κατά βραχύ· καὶ στοαῖς τισιν ἐπίσης διαλιπού σαις ἐρείδεται. Εἰ; ἀγωγὴν δὲ φώτων ἀποκεκλήρωται τὸ διάλειμμα· ἐξ ὧν καὶ φῶς ἄπειρον ἐπεισρεί τῇ πηγῇ· καὶ περιουσία αἴγλης ἐν μεγάλῳ καὶ πολ λῷ τῷ φωτὶ καταστράπτει τὸν χῶρον. Ἐπὶ τούτοις † θόλος μετεωρίζεται, όροφος ἐν σφαιροειδεῖ μεταρσίῳ ἡρέμα ἐς βάθος επικυρτούμενος, καὶ πασῶς αι ρόμενος εἰς μετέωρον. Κόσμου δὲ τοσοῦτον περίεστιν, ὡς εἰκάσαι τῷ οὐρανῷ περιλαμπομένῳ καὶ ἀνθοῦντι πυρί. Τοῦ γε μὴν ἀδύτου τὸ ἄνωθεν, καὶ τὸ ὑπὲρ αὐτὴν δὴ τὴν πηγὴν οἰκοδόμημα ἕτερον δια φράττει, ἐπιπέδῳ θάλῳ κοσμούμενον, ὡς ἂν ἀποπλη ροίη τῷ ἑτερομήκει τὸ κόσμιον. Καί τινα; δὲ βαθμίδας ἐναρμοσάμενος ὁ τεχνίτης κατά πέντε οἶμαι που καὶ εἴκοσι ἑκατέρωθεν, εὐμαρῆ τὴν κάθοδον ἐς αὐτ τὴν τὴν πηγὴν ὑπανέδειξεν ἐπὶ μαρμάροις συγκαταβαίνουσιν, ἐντιθεῖσί τι καὶ κόσμου καὶ χειραγωγοῦσι τοὺς κατιόντας, ἵνα μὴ ταῖς νοτίσι διολισθαί νωσιν. Ἡ μὲν οὖν ἐστιν ὑπτία· ἀτέρα δὲ καὶ τοῦ σχολιοῦ συμμετέχουσα. Χρυσῷ μὲν ἀκ ἐδήλῳ ἡ ὀροφή πᾶσα, μᾶλλον δὲ ἡ κεφαλὴ τῷ ναῷ κατακόρως ἐγκέ κρυπται, τῷ ὑέλῳ ἐπιπολάζοντι διαφαινομένῳ· καὶ αὐγὴ μαρμάρων & ὁ τοῖχος ἡμφίεται, ἀπανταχού περιαστράπτει τὸ τέμενος. 'Η δὲ πηγὴ σχεδόν κατά μέσον ἐστὶ τὸν χῶρον· μικρὸν γάρ τι τοῦ μέσον εξ ναι ἀναχωρεί, εὗρος ὀργυιών που δύο διακατέχουσα, ἀέννα, ψυχρά τε καὶ διειδή προβαλλομένη τὰ ῥεῖ θρα. Μαρμάρων δὲ οἰκοδομὴ ἐν τετραγώνῳ αὐτὴν ὑδρεύεσθαι. Τοῦ δ᾽ αὖ τετραγώνου ἐξ ἑκατέρωθεν ῖται ταῖς προειρημέναις βαθμίδες ἐγείρονται· αἱ μὲν εἰς ἥμισυ σφαίρας σχηματιζόμεναι, ἄλλοι δὲ καὶ πρὸς τὸ τετράγωνον ἀποτελευτῶσαι κατὰ ἐξ ἑκα τέρωθεν, ἐς τὸ ἄνωθεν της πηγής τους βουλομένους διαβιβάζουσαι. Καὶ μετρία δέ τις φιάλη πρὸ τοῦ στόματος ἕστηκε της πηγής βραχύ τι κοιλαινομένη, ὡς αὐτίκα μάλα τὴν ὑδρίαν ἐπιδεξομένη, ἐς ὀπάς τινα; διατετρημένη, ὡς ἂν τοῖς ἐκρέουσι χώραν χαρίζηται. Κοίλον δέ τι ἕτερον ἐπ' ἐδάφους αὐτὴν ὑπο δέχεται πρὸ τῆς ἐπιρροῆς τῆς πηγῆς· στενοχωρουμένῳ δὴ τῷ ὑγρῷ ἀπανταχοῦ παρέχον διέξοδον. Δίεισι δὲ ὁ ὀχετός, κατὰ μέσον τὸν δόμον τὸ ἄδυτον διαιρῶν, ἐμπεφραγμένος παντάπασιν. ὑπὲς δὲ δύο

Chapter XXVIICaput XXVII

col. 77–78page 35 of 313
PG 147:77ἀνοίγνυσιν· ἡ μὲν κυκλοτερεῖ λίθῳ ἐνηρμοσμένη κατὰ μέσον τὸν δόμον· ἡ δ' ἑτέρα γειτνιάζει πρὸς τὰ ἄδυτα ἑτερόμηκες περικειμένη τὸ ἔλυτρον· ἀφο οὗ καὶ τὸν ἱερὸν πηλὲν καὶ καθάρσιον δοιδυκοειδεί τινι πτύῳ ἀρύονται, οἷς ταῦτα ἐπιτέτραπται ὑπουργεῖν. Κέκραται δὲ καὶ τὸ ὕδωρ εἰς παράδοξον ἔνω σιν. Τοῦ τε γὰρ ψυχρὸν παντάπασιν εἶναι ἐνδεῖ, καὶ τοῦ χλιαρὸν εἶναι πάλιν ἀφίσταται· ὡς συμβαίνειν παντοῖν καὶ ὅσον γίνεσθαι τοῖς ἐθέλουσι κατὰ τὸ τῷ μάννα ᾀδόμενον. Ἔστι δὲ τὰ μάλιστα διειδές τε καὶ κούφον, ταῖς τοῦ πνεύματος αύραις ἱερῶς μετεωριζόμενον. Καὶ τὰ δὴ πάντων ὑπερεκκείμενον, ὅτι τῶν ἐναντίων εἶναι θεραπείαν τὸ ὕδωρ τοῦτο συμβαίνει. ἂν γὰρ ἡ τέχνη νοσημάτων ἀπεῖπε τὴν περὶ τὸ ψυχρὴν ἀσχολίαν, τούτων εὕροις ἂν ὡς θᾶττον τούτῳ τὴν ἴασιν. Τοιοῦτον μὲν οὖν ὁ Λέων τὸ τέμενος τῇ Θεομήτορι ἀνιστᾷ, Πηγὴν τὸν χῶρον κατονομάσας ἐξαίσιον οἷον ἰδόντι, κρεῖττον δὲ ἢ λέγειν. Καὶ τοῦτον τὸν τρόπον ἡ ἐν τῷ ὕδατι χάρις ἐξέλαμψεν. Ἐξ ὕστερον δὲ καί τινες ἄλλοι προσθήκαις οἰκοδομημάτων τὸν χῶρον ἐσέμνυναν, κάλλος περιεργότερον περιθέμενοι, καὶ ὡραιοτέραν τῷ τόπῳ ἐπαγαγόντες εὐπρέπειαν· καθὰ δῆτα καὶ Ἰουστινιανός ὕστερον τὸν μέγιστον καὶ περικαλλή δόμον ἀνήγειρε, τῆς εὐεργεσίας αὐτὴν ἀμειβόμενος. Ταύτης δὴ τῆς πηγῆς & διαφόρως ενήργησε θαύματα, ἡμεῖς ἐν ἰδίῳ συντάγματι διελάβομεν, ἀνδρῶν τινων φιλοθέων εἰς τοῦτο διερεθισάντων ἡμᾶς· ἐξ οὗ καὶ τὰ περὶ τῆς πηγῆς ὡδί μοι λελεγμένα ἀποτεμόντες, τῇ παρο ούσῃ συνετάξαμεν πραγματείς. Ἡμεῖς δ' ἀλλ᾽ ἐπὶ τὸ συνεχὲς τῆς ἱστορίας προίωμεν. ΚΕΦΑΛ. ΚΖ'. Ως Λέων χίλια καὶ ἑκατὸν πλοῖα κατὰ Γιζερί που έπεμπε, στρατηγὸν Βασιλίσκον τὸν τῆς γαμετῆς Βηρίνης ἀδελφὸν τοῦ στόλου χειροτονήσας· ὃς ὑποθήκαις Ασπαρος καὶ Ἀρδαβουρίου τὸν στόλον προὔδωκε τοῖς ἐχθροῖς. Καὶ ὡς ἀνηρέθη "Ασπαρ καὶ ᾿Αρδαβούριος διὰ Ζήνωνος τοῦ Ἰσαύρου· καὶ διὰ τοῦτο ἐπὶ τῇ θυγατρὶ Λέοντος τῇ ᾿Αριάδνη γαμβρός τοῦ βασιλέως καθίστατο. Γιζέριχος ὁ τῶν Οὐανδήλων βασιλεὺς τῶν ᾿Αφρων κατάρξας, ως μοι προλέλεκται, καὶ ἐπὶ μέγα δυνά με ως προελθών, μετὰ τὸ ἀποδιῶναι Μαρκιανόν, πλεί στα δεινὰ ἕδρα, τὴν Ῥωμαίων γῆν ἐπιών. Πλὴν γὰρ Καρθαγένης πασῶν τῶν πόλεων περιεῖλε τὰ τείχη. Οσα δὲ χρήματα καὶ ἀγροὶ τοῖς ἑσπερίοις Λίβυσι προσῆσαν, ἐκείνων ἀφελόμενος, τοῖς ὁμοφύλοις ἀπε χαρίζετο. Καὶ λίαν ἐξέτριβε τὸ ὑπήκοον, φόρους ἐπὶ φόροις τιθείς. Τῇ πολλῇ δὲ ταλαιπωρίᾳ ἐκπιεζόμενοι οι περίοικοι ἀπεδίδρασκον· οἷς ἀχθόμενος Λέων, ἐκ τῆς ὑπὸ χεῖρα πάσης πλοῖα χίλια καὶ ἑκατὸν ἀθροίσας, όπλων τε πληρώσας σὺν ἀξιομάχῳ στρατῷ, κατά τε Γιζέριχου καὶ τῶν Οὐανδήλων ἐκπέμπει. Εφ᾽ ᾧ στόλῳ χίλια διακόσια χρυσοῦ κεντηνάρια λόγος έχει δαπονῆσαι αὐτόν· τοὺς δ' ἐλῶντας τὰς ναῦς ὑπὲρ ἑπτὰ χιλιάδα; εἶναι. Καὶ στρατηγὸν δ᾽ αὐτοκράτορα ΧΧVΙ.
col. 79–80page 36 of 313
PG 147:79τῷ στόλῳ Βασιλίσκον ἐχειροτόνει τὸν τῆς σφετέρας Τι γαμετῆ; Βηρίνης κασίγνητον· ὅς δὴ ἀεὶ τῇ βασιλείᾳ ἐπιφθαλμίζων, Ασταρι καὶ 'Αρδαβουρίῳ ἐσπένδετο δι' ἐκείνων γὰρ ᾤετο ῥᾷστα κατα πράξασθαι τὸ βου λόμενον. Εἰς γὰρ τὴν ἀρχὴν προελθεῖν ἐκείνους την Αρείου δίξαν νοτοῦντας ἀδύνατον, τῶν Βυζαντίων, τὴν τοιαύτην θρησκείαν μάλα βδελυττομένων. Αλ λοις δὲ τὴν βασιλείαν παρασχεῖν ἐν ἑτοίμῳ εἶχον. Καθὰ δὴ καὶ Λέοντι, ὃν κουράτωρα σφῶν χρηματε ζοντα, ἀναιμωτί προήγαγον ἐπὶ τὴν ἀρχὴν· κἂν ἐκεῖνος ἄρχειν λαχών, τὸ ὑπ' ἐκείνων ἄρχεσθαι ἐν δεινῷ ἐποιεῖτο. Καὶ δὴ ταράττειν ᾑρημένοι τὴν Ἐκε κλησίαν, ἐν πολλοῖς τῶν ἀναγκαίων ἠναντιοῦντο κάν τοῖς πλείστοις οὐ καλῶς ἐκεῖνον πράττειν ἔλα γον· ἡτηθῆναι τε καὶ πρὸς Γιζερίχου. ἅτε δὴ μὴ ύγιαίνοντα περὶ τὴν θρησκείαν. Πολλῷ γὰρ εἶναι Γιζερίχου τὴν δόξαν φίλην Θεῷ τὰ Αρείου πρεσβεύουσαν, ἢ Λέοντος τῆς ἐν Νικαία καὶ Χαλκηδόνι πίστεως ὑπερισταμένου κακῶς ᾤοντο. Ἵνα δ' ἀληθῆ λέγειν δίξωσιν, ἐν ἀποῤῥήτῳ συγγενόμενοι Βασιλίσκῳ, τὸ τῆς βασιλείας σκήπτρον δώσειν καθυπισχνοῦντο, ἤπερ Γιζερίχῳ τῆς νίκης παραχωρήσωσιν. Επει δὲ ταῦτα συνέδοξεν, ὁ μὲν Βασιλίσκος δὲν παντὶ τῷ στόλῳ, εἰς τὴν Αφρων χώραν κατέπλευσεν· καὶ Γιζερίχῳ εἰς λόγους ἐλθὼν, κατὰ τὰς πρὸς Ασπαρα συνθήκας τὸν στόλον εὐθὺς προΰδωκε. Καὶ ὁ μὲν πῦρ. ἐνῆκεν ὕπνῳ ἐχομένων τῶν στρατιωτῶν, σφοδροῦ πνεύματος εἰς ὕψος τὴν φλόγα επαίροντος, καὶ ἄλ λην ἐξ ἄλλης ἐχομένως ἀμείβοντος· ἐπικείμενοι δὲ κοντοῖς οἱ Οὐάνδηλοι ὅσοις διαφυγεῖν τὸ πῦρ ἐξεγένετο, ἔκτεινον. Καὶ οὐδεμίαν τῶν τοσούτων νεῶν διασώσαι δυνατῶς ἔσχον. Μόλι; δὲ Βασιλίσκος διαρυ γὼν σὺν ὀλίγοις πάνυ καὶ ἀνὰ τὸ Βυζάντιον γεγονώς, τῇ μεγάλη Εκκλησία προσέφευγεν. Η δ' ἀδελφὴ καὶ Αὐγούστα Βηρίνα τοῦτον τοῦ κινδύνου ἐξήρπαζε, καὶ κατὰ τὴν Θρᾴκην εἴασε διατρίβειν ἀνὰ τὴν Πείρινθον. Λέων δὲ ὁ βασιλεὺς, Ασπαρα καὶ τὸν 'Αρδαβούριον μετερχόμενος, ὁμοῦ μὲν τῆς ἀτόπου δέξης ἐλάσαι, ἅμα δὲ καὶ ποῦσαι ἀεὶ κατὰ τῆς βασ σιλείας ἐπιβούλως φρονείν, 'Αριάδνην τὴν ἐκ Βηρίνης αὐτῷ οἱ γεγενημένην, τῷ παιδὶ τοῦ ᾿Ασπαρος πατρικίῳ τῷ ὑπάτῳ εἰς γάμον ἐδίδου. Οἱ δὲ καὶ μᾶλλον τῇ καθάπαξ μοχθηρία κεχρημένοι, οὐκ ἀνίες. σαν μὴ δόλου ἀεὶ συρράπτειν τῷ Λέοντι. Ο γνόντες Βυζάντιοι, κατ' αὐτῶν ἠρεθίζοντο· καὶ πολλὰ τῷ Ιπποδρόμῳ κατ' αὐτῶν ἀπέσκωπτον. Τὸν δῆμον ἐκεῖνοι τοιγαροῦν ὑφορώμενοι, τοῦ στρατοῦ παντὸς ἑπομένου διαπεράσαντες, εἰς τὸν ἐν Χαλκηδόνι ναν Εὐφημίας τῆς μάρτυρος καταφεύγουσιν. Ο δὲ βα σιλεὺς πατριάρχην πέμπων ἀπελογεῖτο, ἡ μὴν ἐκεί νοις τὰ πιστὰ φυλάξειν τοῦ τεμένους ἀποσχομένοις. Οἱ δ' ἀντέλεγον τῶν ὅρων οὐδαμῶς ἀφεστάναι, εἰ μὴ βασιλεὺ; αὐτὸς παραγένοιτο. Καὶ ἐξῄει μὲν ὁ Λέων, καὶ τοὺς ἄνδρας λόγου δίχα εἶχε πρὸς ἑαυτόν· καὶ τραπέζης αὐτοῖς ἐκοινώνει, καὶ τἆλλα πάντα δῆθεν ἐποίει, ἀμνηστίαν κακῶν ὑπισχνούμενος. Ετέρωθεν

Chapter XXVIIICaput XXVIII

col. 81–82page 37 of 313
PG 147:81δὲ Ζήνωνι τῷ Ἰσαύρῳ πιστοτάτῳ μάλιστά γε είναι δοκοῦντι ἐνεκελεύετο, παριοῦσιν ἐκείνοι; διὰ τοῦ βαλανείου ἐς τὰ ἀνάκτορα, αἰφνίδιον ἐπιστάντα τὰς κεφαλὰς αὐτοῖς ἀφαιρεῖσθαι. Ἐπεὶ δὲ εἰσιέναι ἔμελ λον, Ζήνων 'Αρδαβούριον πρῶτον ἀφῄρει τῆς κεφα λῆς· ὅπερ ὁ ᾿Ασπαρ ἰδῶν, ἀλγήσας καὶ μέγα ἀνακραγὼν, ἔφη· "Αξια πάσχει ὁ πολιὰς εἰς μάτην αὐτ χήσας, μηδαμῶς ἀκοῦσαί μου γενέσθαι πειθήνιος πολλάκις εἰπόντος, Φάγωμεν Λέοντα, πρὶν ἡμᾶς αὐτ τὸν ἀριστῆσαι. Ταῦτα λέγοντα τὸ ξίφος ἀφῃρεῖτο καὶ τοῦτον τὸ ζῆν. Τὸν δ᾽ ἕτερον ἐκείνου υἱὸν τὸν πα τρίκιον, τῆς θυγατρός διαζεύξας αὐτὸν ᾿Αριάδνης, ἐκεῖνον μὲν ὑπερόριον ἦγε· Ζήνωνι δὲ οἷα δὴ τοὺς ἐπιβούλους ἐκ μέσου ποιησαμένῳ ταύτην εἰς γυναῖκα ἐδίδου. Ζήνων δὲ οὗτος Αρικμήσ.ο; μὲν ἐκ σπαργάνων ὠνόμαστη· ἅμα δὲ τῷ γάμῳ τῆς βασιλίδος καὶ τούνομα μεταμφίεστο, τοῦτο κτησάμενος ἔκ τινος τῶν παρ' Ισαύροις ἐπὶ μέγα δόξης ἐλάσαντος οὕτω προσαγορευομένῳ. Τούτῳ δ' ἐκ τῆς εἰρημένης Λέον τος θυγατρός Λέων ὁ μικρὸς κληθείς ἐγεννήθη. ΚΕΦΑΛ. ΚΗ'. Περὶ Μαρτυρίου τοῦ ᾿Αντιοχείας, καὶ Πέτρου του Κταρέως, ὃς τῷ τρισαγίῳ ὕμνῳ τὸ, «Ο σταυ ρωθεὶς δι' ἡμᾶς,» προσέθετο· καὶ περὶ τῶν διαδόχων αὐτοῦ, Στεφάνου καὶ Καλανδίωνος καὶ περὶ ὧν ὁ Κναφεὺς τῇ Ἐκκλησίᾳ παρ έδωκε. Καὶ περὶ 'Ιουδεναλίου καὶ 'Αναστασίου καὶ Μαρτυρίου τῶν ἐπισκόπων Ιεροσολύμων. Ζήνων δὲ ἅμα τῷ νυμφίος βασιλεῖ γενέσθαι, εἰς τὴν Εω ἐστάλη ᾧ Πέτρος ὁ ἐπίκλην Κναφούς Ακολούθει, πρεσβύτερος ὢν τοῦ νεὼ τῆς ἁγίας μάρ τύπος Βάσσης ἐν τῇ Βιθυνῶν Χαλκηδόνι. Την Αν τεύχου δὲ σὺν ἐκείνῳ καταλαβών, καὶ τῷ θρόνῳ ταύτης ἐνηδυνθείς, πείθει Ζήνωνα ἀρῆξαί οἱ τῆς καθέδρας μεταλαχεῖν. Μαρτυρίου δὲ τηνικαῦτα ἐπι σκοποῦντος, ὃς μετὰ Μάξιμον τὸν ἐπὶ τῇ τετάρτη συνόδῳ τῆς προεδρίας ἠξιωμένον τοὺς οἴακας έχει μίζετο, καὶ ἐπὶ τὴν βασιλέως πόλιν χρείας καλούσης βραδύνοντος, Πέτρος θορύβους οὐκ ἐλαχίστους κατὰ τὴν ᾿Αντιόχου εκίνει, φύρων τὰ πλήθη καὶ ἀναχέων, καινά τινα κατὰ τῆς πίστεως εἰσηγούμενος· καὶ τὸ δὴ μέγιστον, ἀναθέματι καθυποβάλλων, καὶ ὅσοι μὴ Θεὸν σταυρωθῆναι καὶ παθεῖν οἴονται. Ἐπὶ μᾶλλον δὲ τὸ δόξαν κρατύνων, τῷ τρισ αγίῳ ὕμνῳ τὸ, Ο σταυρωθεὶς δι' ἡμᾶς, ἐς ὕστε τον προσετίθει. "Οπερ καὶ ἐς δεῦρο παρὰ τοῖς θεοπασχίταις ἐκράτησε. Καί τινας δὲ τῶν τῆ; Απολ λιναρίου μοίρας ἑταιρισάμενος, πολλὰ κατὰ Μαρ τυρίου τοῦ ἐπισκόπου διεσκευώρησεν, εἰς διάφορα σχίσματα τὸν λαὸν διαιρήσας. Μαρτύριος δ' ἐπ ανελθὼν καὶ τὸ πλῆθος εὑρὼν στασιάζον προς τε αὐτὸν καὶ τὴν ἀμφὶ τῷ Θ. ῷ δόξαν, καὶ Ζήνωνα τῷ Κναφεῖ τὰ μάλιστα συναιρόμενον, μετὰ πλείστην παραίνεσιν, ἐπεὶ μεταπείθειν οὐχ οἷός τε ἦν, δι μοσίᾳ τὸν λαὸν ἐκκλησιάσας, τὴν ἐπισκοπὴν παρη τείτο, παῤῥησίᾳ πάντων εἰπών Κλήρῳ ἀνυποτά καῳ, καὶ λαῷ ἀπειθεῖ, καὶ Ἐκκλησίᾳ ἐξξυπωμένῃ, ἀποτάττομα:, φυλάττων ἐμαυτῷ τὸ τῆς ἱερωσύνη; ει

Chapter XXIXCaput XXIX

col. 83–84page 38 of 313
PG 147:83ἀξίωμα. Ταῦτ᾽ εἰπόντος καὶ ἀναχωρήσαντο; Μαρ τυρίου, ὁ Καφεὺς τῷ τῆς ᾿Αντιόχου θρόνῳ ἐπιπηδᾷ, πολὺς κατὰ τῆς ἐν Χαλκηδόνι ῥέων συνόδου, καὶ πάντας τὴν τοῦ τρισαγίου προσθήκην λέγειν καταναγκάζων. "Α δῆτα ὁ εὐσεβέστατος Λέων μα θών, φυγαδείαν τοῦ Κναφέως εὐθὺς κατεδίκαζεν, Ο δὲ γνοὺς φυγῇ τὴν σωτηρίαν ἐπραγματεύετο, ἐν τῇ τῶν ᾿Ακοιμήτων μονῇ κρύφα την διατριβήν ἔχων. Τὸν δὲ Κναφέα Στέφανος διεδέχετο· ὃν Αν τιοχέων παῖδες, ἔτι προσκείμενοι τῷ Καφεῖ, και λάμοις ἴσα δόρασιν ὀξυνθεῖσι διαχειρίζονται, τῷ τὴν ᾿Αντιόχου παραῤῥέοντι προςρέψαντε; ποταμῷ, ὡς Ἰωάννης ὁ ῥήτωρ Ιστόρησε. Μετὰ δὲ Στέφανον Καλανδίων τῇ Κωνσταντίνου ἐπιδημῶν τοὺς τῆς ἐπισκοπῆς οἴακας ἐγχειρίζεται· ὃς ὑπὲρ τῆς τε τάρτης συνόδου πνέων, οὐδένα προσίετο, εἰ μὴ πρόσ τερον τὸν Κναφέα Πέτρον ὑποβάλοι τῷ ἀναθέματι, καὶ τὰ ἐσύστερα γενόμενα τῷ τυράννῳ Βασιλίσκω ἐγκύκλια. Καλανδίων δὲ τῷ Καφεῖ ἀντιπράττων, ταῖς ἐκείνου προσθήκαις προσετίθει τῷ τρισαγίς τὸ, Χριστέ Βασιλεῦ. Φασί γε μὴν τὸν Κναφέα Πέ τρον καὶ τέσσαρα ταῦτα κάλλιστα τῇ καθόλου Εκ κλησίᾳ ἐπινοῆσαι· τὴν τοῦ θείου μύρου κατασκευὴν ἐπὶ παντὸς τοῦ λαοῦ ἁγιάζεσθαι· τὴν ἐν τοῖς ἁγίοις Θεοφανίοις τῶν ὑδάτων ἐν ἑσπέρᾳ θείαν ἐπίκλυσιν· τό τε ἅγιον σύμβολον ἐν πάσῃ συνόδῳ παῤῥησίᾳ ἐξάδεσθαι, ἅπαξ πρότερον τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλη Παρασκευῇ μόνον λεγόμενον· καὶ ἐν πάσῃ εὐχῇ τὴν Θεοτόκον κατονομάζεσθαι, καὶ ταύτης τὴν θείαν κλῆσιν ἐπικαλεῖσθαι. Μικρὸν δὲ ὕστερον καὶ Ἰουβεναλίου ἐς βαθύτατον γῆρας ἐλάσαντος, τὸν τῶν Ἱεροσολύμων θρόνον Αναστάσιος έκλη ροῦτο· οὗ Μαρτύριος καθῆστο διάδοχος. ('Ακοιμήτων) ΧΧΙΧ. ΚΕΦΑΛ. ΚΘ'. ῾Ως ἐτελεύτησε Λέων ο μέγας, Λέοντα τὸν μια κρόν καταλείψας διάδοχον. Καὶ τούτου δὲ μετὰ μικρὸν τέλει χρησαμένου, Ζήνων ὁ πα τὴρ τὴν ἀρχὴν τοῦ υἱοῦ λαμβάνει, τοῦ παιδὸς τῷ πατρὶ τὸ διάδημα περιθέντος. Ο δὲ βασιλεὺς Λέων ὁ μέγας τὸν Ζήνωνος καὶ 'Αριάδνης τῆς θυγατρός παῖδα, τὸν μικρὸν Λέοντα, Καίσαρα πρότερον, εἶτα καὶ βασιλέα Ρωμαίων τῆς Θεοτόκου, μου ἀνηγόρευε χερσί τε ἰδίαις τὰ τῆς ἀρχῆς σύμβολα τούτῳ περιετίθει. Ζήνωνα γὰρ ἅτε περὶ τὴν θρη σκείαν διάφορον λογιζόμενος, ἀπηξίου βασιλέα χει ροτονεῖν. Επειτα νόσῳ περιπεσὼν ὁ Λέων, ἐν Βυ ζαντίῳ τὴν ἀρχὴν ἀποτίθεται, ἑπτακαίδεκα έτη ταύτην διηνυκώς μεθ᾽ ἐν Ζήνων τὸ ἁλουργὲς ἀμφιέννυται σχήμα, οἷά γε γαμβρῷ· καὶ Βηρίνης τῆς Λέοντος γυναικός συνεπιλαμβανομένης τῷ νηπίῳ Λέοντι, δ; τῷ πατρὶ Ζήνωνι τὰ τῆς ἀρχῆς περιε

Chapter XXXCaput XXX

col. 85–86page 39 of 313
PG 147:85τίθετο συμβολα. Τοῦ δὲ μικροῦ Λέοντος μετ' ἐνιαυ τὸν καὶ αὐτοῦ τὸν βίον ἀπολιπόντος, διαγέγονε μόνος ὁ Ζήνων τὴν Ῥωμαίων ἡγεμονίαν Ιθύνων οὐκ εὐτυχῶς. Οσα δὲ καὶ ἐπ' αὐτοῦ διεπράχθη, καὶ Στα έτερα επισυνέβη τῷ χρόνῳ, ἐφεξῆς δηλωθήσεται, τοῦ Κρείττονος ἐπινεύοντος. Περιέχει δὲ καὶ ἡ παροῦσα πεντεκαιδεκάτη μοι τῶν ἱστοριῶν χρόν νον ἐτῶν πέντε καὶ εἴκοσι· ὁπηνίκα κόσμου μὲν ἔτος 134', ἀπὸ δὲ τῆς θείας τοῦ Κυρίου γεννήσεως υπέ' ἐπεραίνετο. ΚΕΦΑΛ. Α'. Επιτομὴ τῶν ἐν τῇ ἁγίᾳ καὶ οἰκουμενική τε τάρτῃ συνόδῳ πραχθέντων, ἐν τῷ τέλει τοῦ παρόντος τόμου τεθεῖσα διὰ τὸ τῆς ἱστορίας ἀσύγχυτον. ΧΧΧ. Ετος μὲν κόσμου ἔκτον ἦν καὶ ἐξηκοστὸν πρὸς ἐννακοσιοστῷ καὶ πεντακισχιλιοστῷ· καὶ ἡ θεία καὶ ἱερὰ οἰκουμενική τετάρτη σύνοδος κατὰ τὴν Βιθυνῶν ἐπαρχίαν ἐν τῇ Χαλκηδονέων πόλει ἀθρο! ζεται κατὰ τὸν νεών Εὐφημίας τῆς μάρτυρος Λέοντος τοῦ τῆς πρεσβυτέρας Ρώμης τὸν τόπον ἐκπληρούντων Πασκασίνου καὶ Λουκεντίου ἐπισκόπων, καὶ Βονιφατίου πρεσβυτέρου, ᾿Ανατολίου δὲ τὴν Κωνσταντίνου ἐπισκοπὴν πρυτανεύοντος, Διος χόρου τε τὴν ᾿Αλεξάνδρου διέποντος, Μαξίμου τε αὖ τὴν ᾿Αντιόχου ἐπιστατοῦντος, καὶ Ἰουβεναλίου τὴν Ἱεροσολύμων, μετὰ τῶν ἀμφ' αὐτοὺς ἐπισκό των. Οἷς συνήσαν καὶ ὅσοι τῶν ἐν τέλει τῆς ὑπερ φερούς γερουσίας τὰ πρῶτα φέροντες. τῶν ἀπάν των καθεσθέντων, οἱ τὸν τόπον ἐπέχοντες Λέοντος εὐθὺς μὴ χρῆναι σφίσι συγκαθεδρον είναι Διόσκορον ἔλεγον. Τοῦτο γὰρ ἐπιτετράφθαι πρός Λέοντος· εἰ δ᾽ οὖν, εἰ βιασθείεν, αὐτοὺς ἔξω τοῦ συλλόγου γενέ σθαι. Τῆς δὲ γερουσίας ὅτου χάριν πυθομένης, ἐκεῖνοι, ὅτιπερ, ἔφασκον, ὑπὸ κρίσιν ὄντα, μὴ δεῖν εἶναι κριτοῦ περιβάλλεσθαι σχῆμα, ἐπιτροπῆς ἄνευ τοῦ τὴν Ῥώμην ἐθύνοντος. Τῶν εἰρημένων καὶ Διοσκόρου τῆς συγκλήτου κλίσει τὸν μέσον εἰληφότος χώρου, παρὴν Εὐσέβιος ὁ τοῦ Δορυλαίου· &ς δεήσεις τῇ βασιλείᾳ ἐδίδου περιωπῇ, ἐπὶ μέσης ἀναγνωσθῆναι δεόμενος, ταῦτα πρὸς λέξιν εἰπών Ἠδίκημας παρὰ Διοσκόρου· ἠδίκηται ἡ πίστις ἐφονεύθη Φλαβιανὸς ὁ ἐπίσκοπος· ἅμα ἐμοὶ ἀδίκως καθηρέθη παρ' αὐτοῦ. Ορίσατε τὰς ἐμὰς δεήσεις ἀναγνωσθῆναι. Ἐπεὶ δὲ τοῦτο συνεχωρεῖτο, ἡ δέησις ἀναγνώσεως έτυχε, τάδε κατὰ ῥῆμα διεξιού Παρά Ευσεβίου τοῦ ἐπισκόπου Δορυλαίου ποιουμένου τὸν λόγον ὑπέρ τε ἑαυτοῦ καὶ τῆς ὀρο θοδόξου πίστεως, καὶ ὑπὸ τοῦ ἐν ἁγίοις Φλαβιανοῦ τοῦ γενομένου ἐπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως. Σκοπός τῷ ὑμετέρῳ κράτει ἁπάντων μὲν τῶν ὑπη κίων προνοεῖν, καὶ χεῖρα ὀρέγειν ἅπασι τοῖς ἀδι κουμένοις, μάλιστα δὲ τοῖς ἐς ἱερωσύνην τελοῦσι. Κάν τούτῳ τὸ θεῖον θεραπεύοντες, παρ' οὗ τὸ βα σιλεύειν ὑμῖν καὶ κρατεῖν τῶν ὑφ' ἥλιον δεδώρηται. Ἐπεὶ οὖν πολλὰ καὶ δεινὰ παρὰ πᾶσαν ἀκολουθίαν
col. 87–88page 40 of 313
PG 147:87Διοσκόρου τοῦ εὐλαβεστάτου Επισκόπου τῆς ᾿Αλα ξανδρέων μεγαλοπόλεως, πρόσιμεν τῇ ὑμετέρα εὐσεβείᾳ τῶν δικαίων ἀξιοῦντες τυχεῖν. Τὰ δὲ τοῦ πράγματος ἐν τούτοις. Ἐπὶ τῆς ἔναγχος γενομένης συνόδου ἐν τῇ Ἐφεσίων μητροπόλει (ἣν δελός γε ἦν μή γενέσθαι, ἵνα μὴ κακῶν καὶ ταραχῆς τὴν οἰκουμένην ἐμπλήσῃ), ὁ χρηστὸς Διόσκορος παρ οὐδὲν θέμενος τὴν τοῦ δικαίου λόγου καὶ τὸν τοῦ Θεοῦ φόβου, ὁμόδοξος ὢν καὶ ὁμόφρων Εὐτυχούς τοῦ ματαιόφρονος καὶ αἱρετικοῦ· λανθάνων δὲ τοὺς πολλοὺς, κἂν ἐς ὕστερον ἑαυτὸν ἐφανέρωσεν, εὑρών καιρὸν, τὴν γεγενημένην παρ' ἐμοῦ κατὰ Εὐτυχους τοῦ ὁμοδόξου αὐτοῦ κατηγορίαν, καὶ τὴν ἐπ' αὐτῷ ἐξενεχθεῖσαν ψήφον παρὰ τοῦ τῆς ὁσίας λήξεως Φλαβιανοῦ ἐπισκόπου, πλῆθος ἀτάκτων όχλων συν αγαγών, καὶ δυναστείαν ἑαυτῷ διὰ χρημάτων που ρισάμενος, τὴν εὐσεβῆ θρησκείαν τῶν ὀρθοδόξων, τό γε ἧκον ἐς αὐτὸν, ἐλυμήνατο· καὶ τὴν κακι. δοξίαν Εὐτυχοῦς τοῦ μονάζοντος, ἥτις ἄνωθεν καὶ ἐξ ἀρχῆς παρὰ τῶν ἁγίων Πατέρων ἀπεκηρύχθη, ἐβεβαίωσεν. Ἐπεὶ οὖν οὐ μικρὰ τὰ τετολμημένα αὐτῷ κατά τε τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως καὶ καθ' ἡμῶν, δεόμεθα καὶ προσπίπτομεν τῷ ὑμετέρω κράτει, θεσπίσαι τὸν αὐτὸν εὐλαβέστατον Διόσκο ρον ἀπολογήσασθαι τοῖς παρ' ἡμῶν αὐτῷ ἐπαγομένοις· δηλαδὴ τῶν παρ' αὐτοῦ καθ᾿ ἡμῶν ὑπομνημάτων ἀναγινωσκομένων ὑπὸ τῆς ἁγίας συνόδου, δι' ὧν δυνάμεθα ἀποδεῖξαι αὐτὸν καὶ ἀλλότριον τῆς Α. ἡ ἐν Χριστῷ πίστις καὶ ἡμεῖς πεπόνθαμεν παρὰ ὀρθοδόξου πίστεως, καὶ αἵρεσιν ἀσεβείας πεπληρωμένην κρατύναντα, καὶ ἀδίκως ἡμᾶς καθελόντα, καὶ τὰ δεινὰ ἡμᾶς κατειργασμένον· θείων καὶ προσκυνουμένων ὑμῶν μανδάτων καταπεμπομένων τῇ ἀγᾳ καὶ οἰκουμενικῇ συνόδῳ τῶν θεοφιλεστά των ἐπισκόπων, ἐφ᾽ ᾧ τε ἡμῶν καὶ τοῦ προειρημένου Διοσκόρου δοκοῦσι, καὶ ἀνενεγκεῖν ἐς γνῶσιν τῆς ὑμετέρας εὐσεβείας πάντα τὰ πραττόμενα πρὸς τὸ παριστάμενον τῇ ἀθανάτῳ ὑμῶν κορυφῇ. Καὶ τούτου τυχόντες, ἀδιαλείπτους εὐχὰς ἀναπέμψομεν ὑπὲρ τοῦ αἰωνίου ὑμῶν κράτους, θειότατοι βασι λεῖς.» Κοινῆς τοίνυν γεγενημένης δεήσεως ἀπό τε Διοσ κόρου καὶ Εὐσεβίου, τὰ ἐν Ἐφέσῳ πεπραγμένα η εἰς μέσον ήγοντο καὶ ἀνεγινώσκοντο. Καί γε έδει χιν, κνυτο μὴ παρρησιασθῆναι τὴν Λέοντος ἐπιστολὴν, καίτοι γε πολλῶν προσκαλουμένων αὐτὴν καὶ ἅπαξ καὶ δίς. Ὁ δὲ Διόσκορος τὴν αἰτίαν ἀπαιτηθείς, είρη κε καὶ ἅπαξ καὶ δὶς διαλαλῆσαι τοῦτο γενέσθαι. Μάρτυρά τε ἐκάλει τόν τε Ιουβενάλιον τὸν Ἱερο σολύμων ἐπίσκοπον, καὶ Θαλάσσιον τῆς πρώτης τῶν Καππαδοκών Καισαρείας· μὴ γὰρ αὐτόν μόνον τῆς συνίδου, ἀλλὰ καὶ τούτους καταυθεντεῖν. Ο μὲν Ιουβενάλιος, καὶ δ θεῖον προηγήσατο γράμμα, διελάλει ἀναγνώσει δοθήναι, μηδένα δ' ἐς ὕστερον τῆς ἐπιστολῆς ἐν μνείᾳ γενέσθαι· θαλάσσιο; δ' ἔφη μὴ κωλῦσαι ταύτην ἀναγνωσθῆναι· ἀλλὰ μηδ' ἐς τόσον είναι παῤῥησίες ἐκεῖνον, ὡς καὶ μόνον ὁρίσαι
col. 89–90page 41 of 313
PG 147:89τὴν ἀνάγνωσιν προελθεῖν. Τῆς τῶν πεπραγμένων οὐ τοίνυν ἀναγνώσεως προβαινούσης, τῶν ἐπισκόπων τινὲς τινῶν ῥήσεων ἐπελάβοντο ὡς εἶεν πλασθεί σαι. Καὶ δὴ Στέφανος ὁ τῆς Ἐφέσου πρόεδρος ἠρωτᾶτο τίνες ἄρα τῶν ὑπογραφόντων συνεξελαμ βάνοντο· καὶ ἔλεγεν Ἰουλιανὸν ὕστερον ὑπογράψαι, ὅς Λεβίδου ἐπίσκοπος ἐχρημάτιζε, και Κρισπίνον τους δέ γε ὑπογράφοντας Διοσκέρι τοῦτο μὴ συγκ χωρήσαι γενέσθαι, ἀλλ᾽ ἐπιλαβέσθαι τῶν δακτύλων τῶν ὑπογραφέντων· ὡς καὶ εἰς κίνδυνον καταστῆναι τὰ πάντων αἴσχιστα. Ο δ' αὐτὸς Στέφανος ὑπέφερεν, ὡς ἐν μιᾷ καὶ τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ τῇ καθαιρέσει Φλαβιανοῦ ὑπεσημήνατο. Πρὸς οἷς ὁ ᾿Αριαραθείας ᾿Ακάκιος ἐπήγαγεν, ὡς ἀγράφῳ χάρτη πάντες ὑπέγραφον, πολλῆς βίας καὶ ἀνάγκης ἐπικειμένης, στρατιωτῶν σὺν φονικοῖς ὀργάνοις περιστοιχιζόν των ἡμᾶς. Πράξεως δ᾽ ἑτέρας αναγνωσθείσης, ὁ Κλαυδίου πόλεω; ἐπίσκοπος Θεόδωρος εἶπε μηδένα ταῦτα φθέγξασθαι. Τῆς δ᾽ ἐπὶ μέρους ἀναγνώσεως προϊούσης, ἐπειδή τι χωρίον περιείχεν Εὐτυχή διεξ ελθεῖν, καὶ τοὺς λέγοντας την σάρκα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐξ οὐρανοῦ κατεληλυθέναι, Ευσέβιον ἐδήλου τα γράμματα ἀντειπεῖν, ὡς εἰρή και μὲν τὸ ἐξ οὐρανῶν· τὸ δὲ πέθεν, προσέθηκεν. Επεῖξαι δὲ Διογένην Κυζίκου ἐπισκόπου, πόθεν οὖν εἶπε· καὶ μὴ συγχωρηθῆναι αὐτ τοὺς περαιτέρω ζητῆσα:. Εδήλου πρὸς τούτοις τὰ πεπραγμένα, ὡς εἰρήκει Βασίλειος Σελευκείας τῆς Ισαυρίας οὕτως· «Προσκυνῶ τὸν ἕνα Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ, τὸν μόνον Θεὸν Λόγον, μετὰ τὴν σάρκωσιν καὶ τὴν ἕνωσιν ἐν δύο φύσεσι γνωριζόμενον. ο Πρὸς ταῦτα τοὺς Αἰγυ πτίους μέγα και διάτορον ἐκβοῆσαι·. Τὸν ὁμέριστον μηδείς μεριζέτω· τὸν ἕνα Υἱόν, οὐ δεῖ λέγειν δύο. Αντιβοῆσαι δὲ τοὺς ἑῴους· «Ανάθεμα των μερίζοντι ἀνάθεμα τῷ διαιρούντι. Επάγει δὲ ἡ πρᾶξις τῆς διη γήσεω; τὸν Εὐτυχῆ ἐρωτηθῆναι, εἰ δύο φύσεις λέγει ἐν τῷ Χριστῷ. Ἐκεῖνον δὲ φάναι, ἐκ δύο μὲν φύσεων τὸν Χριστὸν εἰδέναι πρὸ τῆς ἑνώσεως· μετὰ δὲ τὴν Ένωσιν μίαν. Βασίλειον δ' επειπεῖν, ὡς «Εἰ μὴ μετὰ τὴν ἔνωσιν ἀχωρίστους καὶ ἀσυγχύτους λέγει τὰς δύο φύσεις, σύγχυσιν πάντως λέγει καὶ σύγκ πρασιν. Εἰ μέντοι προσθήσει σε σαρκωμένην καὶ ἐνανθρωπήσασιν καὶ νοήσει παραπλησίως Κυρίλλῳ τὴν σάρκωσιν καὶ τὴν ἐνανθρώπης.ν, τὰ αὐτὰ λέγειν αὐτοῖ;. "Αλλο μὲν γάρ τι εἶναι θεότητα τὴν ἐκ τοῦ Πατρός, ἄλλο δέ τι τὴν ἀνθρωπότητα τὴν ἐκ τῆς μητρός.» Ερωτηθέντων δὲ ὅτου χάριν τῇ καθαι ρέπει Φλαβιανοῦ ὑπέγραψαν, δηλοῦσι τὰ γράμματα βοῆσαι τοὺς ᾿Ανατολικούς Πάντε; ἡμάρτομεν, πάντες συγγνώμην αὐτοῦμεν.» Προϊοῦσα δὲ ἡ ἀνάγνωσις δηλοποιεῖ τοὺς ἐπισκό τους έρωτηθῆναι, τίνος χάριν συνελθεῖν τὸν Εὐσέβον βουληθέντα οὐκ εἴασαν. Πρὸς ἃ Διόσκορος ἀπεκρ! νατο, τὸν Ἐλπίδιον κομμονητόριον παρεισάγειν καὶ διαβεβαιοῦσθαι, τὴν βασιλέα Θεοδόσιον κελεῦσαι μὴ
col. 91–92page 42 of 313
PG 147:91Καισαρείας Θαλάσσιος ἔφη, τὴν ἐξουσίαν μὴ ἔχειν. “Ο δῆτα κατέγνωσαν οἱ ἄρχοντες· μηδὲ γὰρ ἀπολογίαν ταύτην είναι πίστεως προκειμένη;. Ἐπὶ δὴ τούτοις παριστάνουσιν αἱ πράξεις, μέμψασθαι τὸν Διόσκορον τα γινόμενα, επειπόντα· Νῦν ποῖοι και νόνες σώζονται, ὅτι εἰσῆλθε καὶ Θεοδώρητος; Απο κρίνασθαί τε τὴν σύγκλητον, κατήγορον εἶναι καὶ διὰ τοῦτο ἐλθεῖν. Εἰπεῖν δὲ Διόσκορον, ὡς ἐν τάξει ἐπισκόπου κάθηται· εἰπεῖν τε αὖθις τὴν σύγκλητον, ὡς καὶ Εὐσέβιο; καὶ Θεοδώρητος κατηγόρων τόπων ἐπέχουσιν, ὥσπερ καὶ Διόσκορος κατηγορουμένου τόπον κεκλήρωται. Καὶ δὴ πάσης πράξεως τῆς κατὰ τὴν δευτέραν σύνοδον ἐν Ἐφέσῳ, καὶ τῆς κατὰ παρρησιασθῆναι Εὐσέβιον. Τὰ ἴσα δὲ εἰπεῖν καὶ τὸν Ἱεροσολύμων Ἰουδενάλιον ή πράξις δηλοί. Ο δὲ Φλαβιανοῦ καὶ Εὐσεβίου ἀποφάσεως ἀνεγνωσμένων, τὴν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Βηρυτῶν, καὶ Βασί ἐπεὶ πρὸς τῇ ῥήσει ἐγένοντο ὅπου δὲ Μάριος ὁ Επίσκοπος ἔφη, «Οἱ τῆς ἀνατολῆς ἐπίσκοποι καὶ οἱ σὺν αὐτοῖς ἐξόησαν· Ανάθεμα Διοσκόρῳ· ταύτῃ τῇ ὥρᾳ Διόσκορον ὁ Χριστὸς καθείλε· Φλαβιανός παρὰ Διοσκόρου καθηρέθη. "Αγιε Κύριε, σὺ αὐτὸν ἐκδί. κησον. Ορθόδοξε βασιλεῦ, σὺ αὐτὸν ἐκδίκησον. Λέοντος πολλὰ τὰ ἔτη. Τοῦ πατριάρχου πολλὰ τὰ ἔτη. ο Επειτα καὶ τῶν ἄλλων ἀνεγνωσμένων, & δηλοῦσι καὶ τοὺς ἄλλους τῶν ἐπισκόπων τῇ Φλαβια τοῦ καθαιρέσει συναινέσαι καὶ Εὐσεβίου, οἱ ἐνδοξότατοι ἄρχοντες ταῦτα πρὸς λέξιν ἀνεἶπον· «Περὶ μὲν τῆς ὀρθοδόξου και καθολικῆς πίστεως τελειοτέρας συνίδου γενομένης τῇ ὑστεραίᾳ, ἀκριβεστέραν ἐξέτασιν δεῖν γενέσθαι συνορῶμεν· ἐπειδὴ δὲ Φλα διανὸς ὁ τῆς εὐσεβοῦς μνήμης, καὶ Εὐσέβιος ὁ τοῦ Δορυλαίου εὐλαβέστατο; ἐπίσκοπος, ἐκ τῆς τῶν πε πραγμένων καὶ διαγνωσθέντων ἐρεύνης, καὶ αὐτῆς τῆς φωνῆς τῶν γενομένων ἐξάρχων τῆς τότε συνίδου ὁμολογησάντων ἐσφάλθαι καὶ μέτὴν αὐτοὺς καθη ρηκέναι, οὐδὲν περὶ τὴν πίστιν σφαλέντες δείκνυνται, ἀδίκως δὲ καθαιρεθέντε; φαίνεται ἡμῖν κατὰ τὸ τῷ Θεῷ ἀρέσχον δίκαιον εἶναι, εἰ παρασταίη τῷ θειοτάτῳ καὶ εὐσεβεστάτῳ ἡμῶν δεσπότῃ τῶν αὐτῶν ἐπιτιμίων Διόσκορον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Αλεξανδρείας, καὶ Ἰουβενάλιον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Ἱεροσολύμων, καὶ θαλάσσιον τὴν εὐλα βέστατον ἐπίσκοπον Καισαρείας, καὶ Εὐσέβιον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον 'Αγκύρας, καὶ Εὐστάθιο λειον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Σελευκείας τῆς Ισαυρίας, τοὺς ἐξουσίαν ἐσχηκότας καὶ ἐξάρχοντας τῆς τότε συνόδου, ἐκπεσεῖν διὰ τῆς ἱερᾶς ταύ της συνόδου, κατὰ τοὺς κανένας, τοῦ ἐπισκοπικοῦ ἀξιώματος, πάντων τῶν παρακολουθησάντων τῇ θείς κορυφῇ γνωριζομένων. ο Ἐφ' οἷς οἱ ἐκ τῆς ἕω ἐπεβόησαν·. Αὕτη δικαία ή κρίσι;. ο Οἱ δὲ Ιλλυρι, ἐπεκραύγασαν ο Πάντες ἐσφάλημεν, συγ γνώμης πάντες ἀξιωθῶμεν.» Καὶ τῶν ἀνατολικῶν ἐπιβοησάντων, «Αὕτη δικαία ἡ κρίσις - Διόσκορον ὁ Χριστὸς καθεῖλε· τοὺς μάρτυρας ὁ Χριστὸς ἐξεδίκησεν, ὥσθ᾽ ἕκαστον τῶν ἐπισκόπων τὴν ἰδίαν
col. 93–94page 43 of 313
PG 147:93πίστιν ἐκθέσθαι· εἰδότα, ὡς ὁ θεοφιλέστατος βασι-: «; λεὺς, κατὰ τὴν ἔκθεσιν τῶν τι' καὶ ὀκτὼ καὶ τῶν ον Πατέρων, ἔτι δὲ καὶ κατὰ τὰς ἐπιστολὰς τῶν ἁγίων Πατέρων Γρηγορίου, Βασιλείου, Ιλαρίου, Αθα νασίου, Αμβροσίου, καὶ τὰς δύο Κυρίλλου, τὰς ἐν τῇ πρώτῃ ἐν Ἐφέσῳ συνόδῳ παρρησιασθείσας, πι στεύει, και γε τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον τῆς Ρωμαίων Ἐκκλησίας Λέοντα τὸν Εὐτυχῆ ἐπὶ τού τοις καθελείν.» Καὶ τῆς τοιαύτης δὲ συνελεύσεως πέρας λαβούσης, ἑτέρα πάλιν ἐγίνετο, μόνων τῶν ἁγιωτάτων ἐπισκόπων προκαθεσθέντων· οἷς ἑτέρους λιβέλλου; Εὐτέβιος & Δορυλαίου ἐπέδωκεν ὑπέρ τε ἑαυτοῦ καὶ Φλαβιανοῦ. Ἐν ᾧ καὶ μέμψιν Διοσκόρῳ ἐπῆγεν, ὡς ἐπίσης Εὐτυχεῖ θρησκεύοντι· οὗ χάριν καὶ τὴν ἱερωσύνην αὐτοὺς ἀφελέσθαι. Προσετίθει γε μὴν, ὡς καί τινα μὴ τηνικαῦτα εἰρημένα τοῖς ὑπομνήμασιν ἐνέσπειρε· καὶ ὡς ἀγράφῳ χάρτη ὑπέγραψαν. Κἀκ κοινῆς ἐδεῖτο ψήφου τῶν συνειλεγμένων, ἄκυρα καὶ ὡς μηδὲ γεγονότα λογίζεσθαι τὰ ἐν τῇ δευτέρᾳ συνόδῳ ἐν Ἐφέσῳ διαπεπραγμένα καὶ τὴν μὲν ἱερωσύνην αὐτοὺς ἔχειν, τὸ δὲ βέβηλου ἐκεῖνο δόγμα ἀναθεματισθῆναι. Μετὰ δὲ τὴν ἀνά γ ωσιν ἠξίου παρεῖναι καὶ τὸν ἀντίδικον. Καὶ διαλαλιᾶς γενομένης παραγενέθαι, Αέτιος ὁ τῶν νοτα ρίων πριμικήριος παρελθὼν εἶπεν, ὡς διέβη μὲν πρὸς Διόσκορον, ὥσπερ δῆτα καὶ πρὸς τοὺς ἄλλους, καὶ εἰρήκασι μὴ ἐλθεῖν δύνασθαι ὑπὸ τῶν φυλαττόν των· καὶ διελαλήθη ζητηθῆναι τὸν Διόσκορον πρὸ τοῦ συνεδρίου. Κακείνου μὴ εὑρεθέντος, Ανατόλιος ὁ τῆς νέας Ρώμης ἐπίσκοπος εἶπε· Δίκαιόν ἐστιν ἐκεῖνον παραγενέσθαι. Οὐ γενομένου, οἱ πεμφθέντες " ἐπανελθόντες εἶπον, ὡς εἴρηκε, Φυλάσσομαι ἐγώ. Εἰ δὲ συγχωρήσουσιν, ἥκω, καὶ ἕτοιμος εἰμι προς τὴν θείαν παραγενέσθαι σύνοδον. Προστέθεικε δὲ τουτο Ιμέριος· ὡς ἐκ Διοσκόρου ἐρχομένων, συναντᾷ Βοηθὸς αὐτοῖς καὶ τῷ μαγίστρῳ τῶν θείων ὀφφικίων. Καὶ σὺν ἐκείνῳ οἱ ἐπίσκοποι πρὸς Διόσκορον αὖθις ἦλθον, καὶ εἶπον ἐν σημείοις τινὰ ἔχειν ἐρεῖν αὐτῷ. ανπερ ἀναγνωσθέντων, δηλοί ταῦτα πρὸ; λέξιν εἰπεῖν τὸν Διόσκορον· «Συναγαγὼν ἐμαυτὸν, καὶ γνοὺς τὸ συμφέρον, τάδε ἀποκρίνομαι· Ἐπειδὴ ἐν τῇ πρὸ ταύτης συνόδῳ καθεζόμενοι οἱ μεγαλοπρεπέστατοι άρχοντες, ὥρισαν πολλὰ μετὰ πολλὰς ἑκάστῳ διαλαλιάς· νῦν δὲ εἰς δευτέραν καλοῦμαι σύνοδον εἰς τὴν τῶν προειρημένων ἀνασκευήν, πα ρακαλῶ τοὺς πρώην ἐν τῇ συνόλω παραγενομένους μεγαλοπρεπεστάτους ἄρχοντας, καὶ τὴν ἱερὰν σύγ κλητον καὶ νῦν παρεῖναι, ἵνα πάλιν τὰ αὐτὰ γυμνασθῇ.» Προς οὖν ταῦτα Ακάκιον ή πράξις δηλοῖ τοιάδε ἀπολογήσασθαι· Οὐχ οὕτως ἐκέλευσεν ἡ ἁγία και μεγάλη σύνοδος τὴν ὑμετέραν ἁγιότητα παρεῖναι, ὥστε ἀνασκευασθῆναι τὰ ἐπὶ τῶν μεγαλοπρε πεστάτων ἀρχόντων καὶ ἐπὶ τῆς ἱερᾶς συγκλήτου πραχθέντα· ἀλλ' ἡμᾶς ἀπέστειλεν ὥστε καταλαβεῖν σε τὸ συνέδριον, καὶ μὴ ἀπολειφθῆναι αὐτοῦ τὴν σὴν ὁσιότητα. Πρὸς ὃν ἀντεῖπε Διόσκορος, ὅτι Νῦν εἰρήκατέ μοι ὅτι λιβέλλους ἐπιδέδωκεν ὁ Εὐσέβιος. Εἰ τοίνυν τοῦτο, πάλιν δέομαι τὰ κατ' ἐμὲ τυχεῖν ἐξετάσεως ἐπὶ τῶν ἀρχόντων καὶ τῆς συγκλήτου.
col. 95–96page 44 of 313
PG 147:95/ Καὶ ἄλλων δή τινων τοιούτων κειμένων, αὖθις ἐστέλλοντο ἔ ἔχει καὶ μετεστέλλοντο τον Διόσκορον τοῖς πραττομένεις παρεῖναι. Οὗ γενομένου, ἐπανελθόντε; οἱ πεμφθέντες, τάδε εἰπεῖν ἐκεῖνον εἰρήκασιν· Ηδη φθάσας δεδήλωκα τῇ ὑμετέρᾳ θεοσεβείς ὅτι καὶ ἀ ῥωστία συνέχομαι, καὶ ἐξαιτῶ, ὥστε καὶ τοὺς μεγα λοπρεπεστάτους ἄρχοντας καὶ τὴν ἱερὰν σύγκλητον καὶ νῦν παρεῖνα: τῇ τῶν ἐξετασθησομένων κρίσει. Ἐπειδὴ δέ μοι τὰ τῆς ἀῤῥωστίας ἐπετάθη, τούτου χάριν τὴν ὑπέρθεσιν πεποίημαι. Δηλοῦσι δὲ τὰ ὑπομνήματα Κεκρόπιον εἰπεῖν προς Διόσκορον, μη δὲν εἰπεῖν πρότερον περὶ ἀσθενείας, καὶ ὀφειλὴν ἔχειν τὸ ἐφειμένον τοῖς κανόσι ποιεῖν. Πρὸς ἦν εἰπεῖν αὖθις Διόσκορον· "Απαξ εἶπον ὀφείλειν παρείναι τοὺς ἄρχοντας. Ρουφίνον δὲ τῶν Σαμοσάτων ἐπί σκοπον ἀντιφθέγξασαι, κανονικὴν εἶναι τῶν κεκινημένων τὴν σύνοδον· καὶ εἴ γε παραγένοιτο, & βού λεται διεξελθεῖν, ἐλευθέρως ἔχειν. Ερομένου δὲ Διοσκόρου εἰ πάρεστι τοῖς δρωμένοις καὶ Ἰουβενάλιος καὶ θαλάσσιος καὶ Εὐστάθιος, ἀποκρίνασθαι μηδὲν εἶναι πρὸς λόγον ἐκείνους. Πρὸς & Διόσκορον, Η πρᾶξις, φάναι, δηλοί, παρακαλέσαι τὸν φιλό χριστον βασιλέα, ὥστε καὶ τοὺς ἄρχοντας παρεῖναι, καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ τηνικαῦτα δικάταντας. Ιδιον γάρ τι πράγμα μὴ ἔχειν πρὸς τὸν Εὐσέβιον, ἀλλ' ἢ ἄρα περὶ ὧν καὶ ἄλλοι κατεψηφίσαντο. Πλείστα δ' ἐπιμεινάντων τῶν πεμφθέντων τούτου χάριν, ἀπέ φησεν ὁ Διόσκορος εἰπών· "Απαξ εἶπον ὅπερ εἶπον, καὶ περαιτέρω λέγειν οὐκ ἔχω. Εὐσέβιον δὲ πρὸς ταῦτα φάναι, πρὸς μόνον τὸν Διόσκορον τὴν δίκην ἔχειν, καὶ πρὸς μηδένα ἕτερον· καὶ ἠξίου καὶ ἐκ τρίτου κληθῆναι Διόσκορον. Καὶ ὑπολαβὼν 'Αέτιος ἔλεγε, τινὰς οὐ πάνυ πόρρω κληρικού; ἑαυτοὺς εἶναι λέγοντας μετὰ καὶ ἄλλων λαϊκῶν τῆς ᾿Αλεξάνδρου, λιβέλλους ἐπιδοῦναι κατὰ Διοσκέρου· νῦν δὲ πρὸ τοῦ συνεδρίου ἑστῶτας ἀναβουν. Και πρώτος Θεόδωρος διάκονος τῆς ἐν ᾿Αλεξανδρεία Εκκλησίας γενόμενος, λίβελλον ἐπιδέδωκεν· εἶτα καὶ διάκονος ἕτερος Ισχυρίων ὄνομα, καὶ ᾿Αθανάσιος πρεσβύτερος ἀδελφιδοῦς Κυρίλλου, πρὸς ἐπὶ τούτοις δὲ καὶ Σω φρόνιος δι᾽ ὧν βλάσφημόν τε ἐκεῖνον ἐδείκνυον, καὶ χρήματα βίᾳ ἀφελόμενον· καὶ περί τινων σωματικῶν διεξήεσαν. Καὶ ἐπὶ τούτοις καὶ τρίτη κλήσις Διοσκόρῳ ἐγίνετο ὥστε παρεῖναι. Καὶ ἐπανελθόντες οἱ τὸν λόγον διασωσάμενοι, ειρήκασι φάναι Διόσκου ρον, αὐτάρκως πρώην ἀπολογήσασθαι, καὶ νῦν μη δὲν ἔχειν πλέον ἐρεῖν. Τῶν δ' ἀπεσταλμένων ἐπιχει μένων, κἀκείνου τὰ ἴσα λέγοντος, Πασκασῖνος ἐπίσ σκοπος εἶπε· Καὶ ἐς τρίτον ἤδη κληθεὶς ὁ Διόσκορος οὐδαμῶς παρεγένετο, τῇ συνειδήσει ίσως βαλλόμενος. Καὶ τῶν ἐπισκόπων ἀνεπυνθάνετο, τίνος ἄξιος εἴη. Ἐκείνων δὲ τοῖς κανόσιν ὑποπεσεῖν εἰρηκότων, Προτέριος ἐπίσκοπος Σμύρνη; εἶπεν· "Οτε ἐφονεύθη Φλαβιανός, οὐδέν τι ἀκόλουθον ἐπ' αὐτῷ διεπράχθη. Οἱ τὸν τόπον ἐπέχοντες Λέοντος τοῦ τῆς πρεσβυτέρας Ῥώμη; ἐπισκόπου ταῦτ᾽ ἐπὶ λέξεως ἀπεφήναντο Δήλα γεγένηται τὰ τετολμημένα Διοσκόρῳ τῷ
col. 97–98page 45 of 313
PG 147:97γενομένῳ τῆς Αλεξανδρέων μεγαλοπόλεως ἐπισκόπῳ κατὰ τῆς τῶν κανόνων τάξεως καὶ τῆς ἐκκλησιαστικῆς καταστάσεως ἐκ τῶν ἤδη ἐξετασθέντων ἐν τῷ πρώτῳ συνεδρίῳ, καὶ ἀπὸ τῶν σήμερον πεπραγμένων. Οὗτος γὰρ, ἵνα τὰ πολλὰ παραλίπωμεν, Εὐα τυχῆ τὸν ὁμόδοξον αὐτοῦ καθαιρεθέντα κανονικῶς παρὰ τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου, τοῦ ἐν ἁγίοις φαμὲν Πατρὸς ἡμῶν καὶ ἀρχιεπισκόπου Φλαβιανοῦ, αὐθεντήσας ἀκανονίστως εἰς κοινωνίαν ἐδέξατο, πρινή συνεδρεῦσαι ἐν τῇ Εφεσίων μετὰ τῶν θεοφιλῶν ἐπισκόπων. Αλλ' ἐκείνοις μὲν ὁ ἀποστολικός θρόνος συγγνώμην ἀπένειμεν ἐπὶ τοῖς ἐκεῖσε μὴ κατὰ γνώ μην αὐτῷ πεπραγμένοις· οἳ καὶ διετέλεσαν μέχρι τοῦ παρόντος ἑπόμενοι τῷ ἁγιωτάτῳ ἀρχιεπισκόπῳ Λέοντι καὶ πάσῃ τῇ ἁγίᾳ καὶ οἰκουμενικῇ συνόδῳ. Οὗ δὴ χάριν καὶ ἐν τῇ αὐτοῦ κοινωνίᾳ αὐτοὺς ὁμο πίστους ἐδέξατο. Οὗτος δὲ καὶ μέχρι τοῦ παρόντος διέμεινε σεμνυνόμενος ἐπ' ἐκείνοις, ἐφ᾽ οἷς ἔδει στένειν, καὶ εἰς γῆν κεκυφέναι ὀφείλει. Πρὸς τού τοις δὲ οὐδὲ τὴν ἐπιστολὴν ἀναγνωσθῆναι συνεχώς ρησε τοῦ μακαριωτάτου πάππα Λέοντος, τὴν γρα φεῖσαν παρ' αὐτοῦ πρὸς τὸν μακαριώτατον Φλαβιανὸν, καὶ ταῦτα πολλάκις παρακληθείς ἀναγνῶναι ταύτην ὑπὸ τῶν κεκομικότων, καὶ μεθ᾽ ἔρχων ποιή σασθαι τὴν ἀνάγνωσιν ὑποσχόμενος· ἧς μὴ ἀναγνωσθείσης, σκανδάλων καὶ βλάβης αἱ ἀνὰ τὴν οἰκουμένην ἁγιώταται ἐπληρώθησαν Ἐκκλησίαι. Αλλ' όπως τοιούτων παρ' αὐτοῦ τολμηθέντων, ἐπισκοπούς μεν περὶ τῆς προτέρας αὐτοῦ ἀνοσίας πράξεως, φιλανθρωπίας τινὸς αὐτὸν ἀξιῶται, ὡς καὶ τοὺς – λοιποὺς θεοφιλεστάτους ἐπισκόπους, καίτοι μηδὲ τὴν αὐθεντίαν αὐτῶν παραπλησίως τῆς κρίσεως ἐσχηκότας. Ἐπειδὴ δὲ τοῖς δευτέραις τὴν προτέραν παρανομίαν ὑπερηκόντισεν, ἐτόλμησε δὲ καὶ ἀκοινωνησίαν ὑπαγορεῦσαι κατὰ τοῦ ἁγιωτάτου καὶ ὁσιωτάτου ἀρχιεπισκόπου τῆς μεγάλη; Ρώμης Λέοντος, πρὸς δὲ τούτοις καὶ λιβέλλων παρανομιών μεστῶν κατ' αὐτοῦ προτενεχθέντων τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλη συνόδῳ, καὶ ἅπαξ καὶ δὶς καὶ τρὶς διὰ Γεν φιλῶν ἐπισκόπων κανονικῶς κληθείς οὐχ ὑπήκουσεν, ὑπὸ τοῦ ἰδίου συνειδότος δηλονότι κεντούμενος, καὶ τοὺς παρὰ συνόδων διαφόρων ἐνθέσμως καθαιρεθέντας παρανόμως ἐδέξατο, αὐτὸς καθ' ἑαυτοῦ τὴν ψῆφον ἐξήνεγκε διαφόρως τοὺς ἐκκλησιαστικούς πατήσας θεσμούς. "Οθεν ὁ ἁγιώτατος καὶ μακαριώτατος ἀρε χ επίσκοπος τῆς μεγάλης καὶ πρεσβυτέρας Ρώμης Λέων δι᾿ ἡμῶν καὶ τῆς παρούσης συνόδου μετὰ τοῦ τρισμακαρίου καὶ πανευφήμου Πέτρου τοῦ ἀποστόλου, ὃς ἐστι πέτρα καὶ κρηπὶς τῆς καθολικῆς ἐκκλησίας, καὶ τῆς ὀρθοδόξου πίστεως θεμέλιος τυγχάνει, ἐγύμνωσεν αὐτὸν τοῦ τε ἐπισκοπικοῦ ἀξιώματος, καὶ πάσης Ιερατικῆς ἠλλωτρίωσεν ἐνεργείας. Τοιγαρούν ἡ ἁγία αὕτη καὶ μεγάλη σύνοδος τὰ δόξαντα τοῖς και νόσιν ἐπὶ τῷ μνημονευθέντι Διοσκόρῳ ψηφίσηται.
col. 99–100page 46 of 313
PG 147:99Τούτων δὲ πάντων χῶρος εἰληφότων παρά τε Αντο τολίου, καὶ Μαξίμου, καὶ τῶν λοιπῶν ἐπισκόπων, πλὴν ἐκείνων, ὅσοι σὺν Διοσκέρῳ καθηρέθησαν, ἀναφορὰ περὶ πάντων συνοδικὴ Μαρκιανῷ τῷ βασι λεῖ ἀπεστέλλετο. Επέμπετο δὲ καὶ ἡ καθαίρεσις Διοσκόρου ἔχουσα ἐπὶ λέξεως ὧδε· «Γίνωσκε σαυτὸν διὰ τὴν τῶν θείων κανόνων ὑπεροψίαν, καὶ διὰ τὴν ἀπείθειάν σου τὴν περὶ τὴν ἁγίαν ταύτην καὶ οἱ κουμενικὴν σύνοδον, ὑπὲρ ὧν πρὸς τοῖς ἄλλοις πλημμελήμασιν οἷς ἐάλως, καὶ τρίτον κληθεί; παρὰ τῆς ἁγίας ταύτης καὶ μεγάλης συνόδου κατὰ τοὺς θείου; κανόνας ἐπὶ τὸ ἀποκρίνασθαι, τοῖς ἐπαγομένοις οὐκ ἀπήντησας, μηνὶ Οκτωβρίῳ τῷ ἐνεστῶτι τρισκαιδεκάτῳ παρὰ τῆς ἁγίας καὶ οἰκουμενικῆς συνόδου καθῃρῆσθαι τῆς ἐπισκοπῆς, καὶ παντὸς ἐκκλησιαστικοῦ θεσμοῦ ὑπάρχειν ἀλλότριος.» Μετέπειτα τῶν περὶ τούτων γραφέντων καὶ πρὸς τοὺς κατὰ ᾿Αλεξάνδρειαν ἐπισκόπους προθέματος κατά Διοσκόρου γενομένου, πέρα; καὶ τὰ τῆς τοιαύτης ἐδέχετο συνε λεύσεως. Αὖθις τοίνυν συναλισθέντων, τὰ περὶ τῆς ὀρθῆς πίστεως ἠρευνῶντο· καὶ διεκρίνετο μήτι περ ραιτέρω τυποῦσθαι, ἅπαξ τῶν κατ' Ευτυχῆ πέρας δεξαμένων, καὶ παρὰ τοῦ ἐν Ῥώμῃ ἐπισκόπου δια τυπωθέντων· οἷς καὶ πάντες σιν ήνεσαν καὶ πάντων εἰπόντων τὰ αὐτὰ καὶ πάλιν λέγειν· ἐπειπόντων δὲ καὶ τῶν ἀρχόντων, ἕκαστον πατριάρχην ἐν ἢ δύο ἐπιλεξάμενον πρόσωπα τῆς κατ' αὐτὸν διοικήσεως εἰς μέσον ἥκειν, ὥσθ' ἑκάστου γνώμην φανεράν ἅπα σιν ἐγγενέσθαι, Φλωρέντιος ἐπίσκοπος Σάρδεων, τῶν ἐπισκόπων ἐνδεδωκότων, ἐφ᾽ ᾧ μετὰ σκέψεως ἐπὶ ταῦτα ἐλθεῖν, Κεκρόπιος ἐπίσκοπος Σεβαστοπά λεως ταῦτ' ἐπὶ λέξεως ἔφησεν: «Η πίστις καλῶς εἴρηται τῶν τριακοσίων δέκα καὶ ὀκτὼ ἁγίων Πατέ ρων· καὶ ἐβεβαιώθη πάλιν παρὰ τῶν ἁγίων Πατέ ρων, ᾿Αθανασίου, Κυρίλλου, Κελεστίνου, Ιλαρίου, Βασιλείου, Γρηγορίου, καὶ νῦν πάλιν διὰ τοῦ ἁγιω τάτου Λέοντος. 'Αξιοῦμεν καὶ τὰ τῶν ἁγίων Πατέρων τῶν τριακοσίων ιη', καὶ τὰ τοῦ ὁσιωτάτου Λέοντος ἀναγνωσθῆναι ο ὧν ἀνεγνωσμένων, ἡ πᾶσα σύνοδος τάδ' ἐπεκραύγασεν «Αὕτη ἡ πίστις τῶν ὀρθοδόξων· οὕτω πάντες πιστεύομεν· ὁ πάππας Λέων οὕτω πιστεύει· Κύριλλος οὕτως ἐπίστευσεν ὁ πάππας οὕτως ἡρμήνευσεν.» Ετέρας τοίνυν διαλαλιᾶς γε νομένης, ὥστ' ἀναγνώσεως τυχεῖν καὶ τὰ παρὰ τῶν Ο εν ἁγίων ἐκτεθειμένα, ἀνεγνώσθη καὶ ταῦτα· πρὸς & οἱ τῆς συνόδου αὖθις ἐβόησαν· «Αὕτη ἡ πάντων πίστις· αὕτη ἡ πίστις τῶν ὀρθοδόξων· οὕτω πάντες πιστεύομεν.» Τούτων εἰρημένων 'Αέτιος ὁ ἀρχι διάκονος παρελθὼν εἶπεν ἀνὰ χεῖρας ἔχειν τὴν πρὸς Νεστόριον ἐπιστολὴν Κυρίλλου τοῦ θεσπεσίου, ἣν οι ἐν Ἐφέσῳ ἀθροισθέντες οἰκείαις χερσὶν ἐκύρωσαν ἔτι δὲ φέρειν καὶ ἑτέραν ἐπιστολὴν αὐτοῦ Κυρίλλου
col. 101–102page 47 of 313
PG 147:101ΧΥ. πρὸς Ἰωάννην τὸν ᾿Αντιοχείας γραφεῖσαν, ἐπίσης τε καὶ ταύτην βεβαιωθεῖσαν· ὃς καὶ ἐζήτει ἀναγνώ στως ἀξιωθῆναι. Καὶ διπλαλιᾶς γενομένης, καὶ ἄμφω ἀναγνώσεως ἔτυχον, ὧν τῆς προτέρας αὐτοῖς ὀνό μασιν ἡ περιοχὴ ταῦτα ἐδήλου· «Τῷ εὐλαβεστάτῳ καὶ Θεοσεβεστάτῳ συλλειτουργῷ Νεστορίῳ Κύριλλος. Καταφλυαρούσιν, ὡς μανθάνω, τινὲς τῆς ἐμῆς ὑπο λήψεως ἐπὶ τῆς σῆς θεοσεβείας· καὶ τοῦτο συχνώς τὰς τῶν ἐν τέλει συνόδους καιροφυλαχτοῦντες μά λιστα, καὶ τάχα που καὶ τέρπειν οἰόμενοι τὴν σὴν ἀκοήν.» Καὶ μετ' ὀλίγα· «Εφη τοίνυν ἡ ἁγία καὶ μεγάλη σύνοδος αὐτὸν τὸν ἐκ Θεοῦ καὶ Πατρός μετὰ φύσιν γεννηθέντα Υἱὸν μονογενῆ, τὸν ἐκ Θεοῦ ἀλη Οινοῦ Θεὸν ἀληθινὸν, τὸ φῶς ἐκ τοῦ φωτὸς, δι' οὗ τὰ πάντα πεποίηκεν ὁ Πατήρ, κατελθεῖν, σαρκωθῆναι, ἐνανθρωπήσαι, παθεῖν, ἀναστῆναι τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ, ἀνελθεῖν εἰς οὐρανούς. Τούτοις καὶ ἡμᾶς ἔπεσθαι δεῖ καὶ τοῖς λόγοις καὶ τοῖς παραδείγμασιν, ἐννοοῦντας, τί τὸ σαρκωθῆναι καὶ ἐνανθρωπήσαι δηλοῖ τὸν Θεόν Λόγον. Οὐ γὰρ φαμεν ὅτι ἡ τοῦ Λόγου φύσις μεταποιηθεῖσα γέγονε σὰρξ, ἀλλ' οὐδὲ εἰς ὅλον ἄν θρωπον μεταβληθῆναι τὴν ἐκ ψυχῆς καὶ σώματος ἐκεῖνο δὲ μᾶλλον, ὅτι σάρκα έψυχωμένην, ψυχῇ λογικῇ ἐνώσας ὁ Λόγος ἑαυτῷ καθ᾿ ὑπόστασιν, ἀφράστως καὶ ἀπερινοήτως γέγονεν ἄνθρωπος, καὶ κεχρημάτικεν Υἱὸς ἀνθρώπου· οὐ κατὰ θέλη σιν μόνην ἡ εὐδοκίαν, ἀλλ' οὐδὲ ὡς ἐν προσλήψει προσώπου μόνου· καὶ ὅτι διάφοροι μὲν αἱ πρὸς ἐνότητα τὴν ἀληθινὴν συνενεχθεῖσαι φύσεις· εἷς δὲ ἐξ ἀμφοῖν Χριστὸς καὶ Υἱός· οὐχ ὡς τῆς τῶν φύσεων διαφορᾶς ἀνῃρημένης διὰ τὴν ἕνωσιν· ἀποτέλεσα τῶν δὲ μᾶλλον ἡμῖν τὸν ἕνα Κύριον καὶ Χριστὸν καὶ Υἱὸν ἐκ θεότητός τε καὶ ἀνθρωπότητος διὰ τῆς ἀφράστου καὶ ἀπορρήτου πρὸς ἐνότητα συνδρομής. Καὶ μεθ᾽ ἕτερα· «Ἐπειδὴ δὲ δι' ἡμᾶς καὶ τὴν ἡμε τέραν σωτηρίαν ἑνώσας ἑαυτῷ καθ᾿ ὑπόστασιν τὸ ἀνθρώπινον προῆλθεν ἐκ γυναικός, ταυτί λέγεται καὶ γεννηθῆναι σαρκικῶς. Οὐ γὰρ πρῶτον ἄνθρωπος ἐγεννήθη κοινῶς ἐκ τῆς ἁγίας Παρθένου, εἶθ' οὕτως καταπεφοίτηκεν ἐπ' αὐτὸν ὁ Λόγος· ἀλλ' ἐξ αὐτῆς τῆς μήτρας ἐνωθεὶς ὑπομεῖναι λέγεται γέννησιν σαρ κικὴν, ὡς τῆς ἰδίας σαρκὸς τὴν γέννησιν οἰκειούμενος. Οὕτω φαμὲν αὐτὸν παθεῖν καὶ ἀναστῆναι, οὐχ ὡς τοῦ Θεοῦ Λόγου παθόντος εἰς ἰδίαν φύσιν, ἢ πληγάς, ἢ διατρήσεις ἥλων, ἢ γοῦν τὰ ἕτερα τῶν τραυμάτων· ἀπαθὲς γὰρ τὸ θεῖον, ὅτι καὶ ἀσώμα των. Ἐπειδὴ δὲ τὸ γεγονὸς αὐτοῦ ἴδιον σῶμα πέπονθε ταῦτα πάλιν, αὐτὸς λέγεται παθεῖν ὑπὲρ ἡμῶν. Ην γὰρ ἀπαθὴς ἐν τῷ πάσχοντι σώματι.» Τῆς δ' αὖ ἑέρας ἐπιστολῆς τὰ μὲν πλεῖστα τῇ πρὸ ταύτης ἱστορίᾳ ἐμπεριείληπται· ἔστι δὲ καὶ ἐν αὐτῇ ῥῆσις τοιάδε· ἣν Ἰωάννης μὲν ὁ τῆς Ἀντιόχου έγραψεν, ἁπάσαις δὲ ψήφοις προσεδέξατο Κύριλλος, φάσκων Ομολογοῦμεν τὴν ἁγίαν Παρθένον Θεοτόκον, διὰ τὸ τὸν Θεὸν Λόγον σαρκωθῆναι ἐξ αὐτῆς, καὶ ἐναν θρωπῆσαι, καὶ ἐξ αὐτῆς τῆς συλλήψεω; ἐνῶσαι ἑαυτῷ τὸν ἐξ αὐτῆς ληφθέντα ναόν. Τὰς δὲ εὐαγγελικὰς καὶ ἀποστολικὰς ἐπὶ τοῦ Κυρίου φωνάς ίσμεν τοὺς θεοφόρους ἄνδρας, τοὺς μὲν κοινοποιοῦντας ὡς
col. 103–104page 48 of 313
PG 147:103ἐφ' ἑνὸς προσώπου, τοὺς δὲ διαιροῦντας ὡς ἐπὶ δύο θεοτόκον, φύσεων· καὶ τὰς μὲν θεοπρεπεῖς κατὰ τὴν θεότητα τοῦ Χριστοῦ, τὰς δὲ ταπεινὰς κατὰ τὴν ἀνθρωπότητα αὐτοῦ παραδιδόντας.» Οἷς ἐπήγαγε. Ταύταις ὑμῶν ταῖς ἱεροῖς ἐντυχόντες φωναῖς, οὗ μὲν καὶ ἑαυτοὺς φρονοῦντας εὑρίσκομεν· εἷς δὲ Κύριος, μία πίστις, εν βάπτισμα. Εδοξάσαμεν οὖν τὸν ὅλων σω τῆρα Θεὸν, ἀλλήλοις συγχαίροντες, ὅτι ταῖς θεοπνεύστοις Γραφαῖς, καὶ τῇ παραδίσει τῶν ἁγίων ἡμῶν Πα τέρων, συμβαίνουσαν ἔχουσι πίστιν αἵ τε παρ ἡμῖν καὶ παρ' ὑμῖν Ἐκκλησίαι.» Τούτων ἀνεγνωσμένων, τοιούτοις ρήμασιν οἱ τῆς συνόδου ἐβόησαν· «Πάντες οὕτω πιστεύομεν· ὁ πάππας Λέων οὕτω πιστεύει. Ανάθεμα τῷ μερίζοντι καὶ τῷ συγχέοντι. Αὕτη ἡ πίστις Λέοντος τοῦ ἀρχιεπισκόπου· Λέων οὕτως πιο στεύει· Λέων καὶ Ανατόλιο; οὕτω πιστεύουσι. Πάντες οὕτω πιστεύομεν· καὶ Κύριλλος οὕτω πιστεύει. Αίω νία ἡ μνήμη Κυρίλλου· καὶ αἱ ἐπιστολαί Κυρίλλου εἰσὶν οὗ φρονοῦμεν, οὗ ἐπιστεύσαμεν, οὗ πιστεύομεν. Λέων ὁ ἀρχιεπίσκοπος οὕτως φρονεῖ, οὗ πιστεύει, οὗ ἔγραψε. Διαλαλιᾶς δὲ γενομένης ὥστε καὶ τὴν Λέοντος ἀναγνωσθῆναι ἐπιστολὴν, εἰς Ελληνα γλῶσσ σαν μεταβληθείσα ἀνεγινώσκετο, ἥτις τοῖς πεπραγμένοις πρὸς λέξιν ἐμφέρεται ἧς μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν ἐπεβόησαν οἱ ἐπίσκοποι·. Αὕτη ἡ πίστις τῶν Πατέρων· αὕτη ἡ πίστις τῶν ἀποστόλων. Πάντες οὕτω πιστεύομεν· οἱ ὀρθόθοξοι οὕτω πιστεύομεν. Ανάθεμα τῷ μὴ οὕτω πιστεύοντι. Πέτρος διὰ Λέο τος ταῦτα ἐβόησεν· οἱ ἀπόστολοι οὕτως ἐδίδαξαν. Εὐσεβῶς καὶ ἀληθῶς Λέων ἐδίδαξε Κύριλλος οὕτως ἐδίδαξ: Λέων καὶ Κύριλλος ὁμοίως ἐδίδαξαν. Ανά θεμα τῷ μὴ οὕτω πιστεύοντι. Αὕτη ἡ ἀληθὴς πίστις" οἱ ὀρθόδοξοι οὕτω φρονοῦσιν. Αὕτη ἡ πίστις τῶν Πατέρων. Ταῦτα ἐν Ἐφέσῳ διὰ τί οὐκ ἀνεγνώσθη; Ταῦτα Διόσκορος ἔκρυψεν. Καὶ τοῦτο δὲ τοῖς πεπραγμένοις ἐμφέρεται· ὡς ἡνίκα τὸ μέρος τῆς ἐπιστολῆς Λέοντος ἀνεγνώσθη, τουτοί περιέχον· καὶ πρὸς τὸ χρεωστούμενον ἔφλημα τῆς ἡμετέρας φύσεως έκτι σθῆναι, ἡ θεία φύσις ήνώθη τῇ παθητῇ· ἵνα τοῦτο τὴ τὸ ταῖς ἡμετέραις ἰάσεσιν ὑπάρχον ἁρμόδιον, ὁ εἷς καὶ ὁ αὐτὸς ὢν μεσίτης Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων ἄνθρωπος Χριστὸς Ἰησοῦ;, καὶ ἀποθνήσκειν ἐκ τοῦ ἑνὸς δυνηθῇ, καὶ τελευταῖον ἐκ τοῦ ἑτέρου μὴ δυνηθῇ.» Πρὸς ἦν ῥῆσιν Λέοντος τῶν Ἰλλυριῶν ἀμφιβόλως εχόντων, ὡσαύτως δὲ καὶ τῶν Παλαιστινῶν ἐπισκέ πων, ὁ εἰρημένος Αέτιος ὁ ἀρχιδιάκονος τῆς ἁγιω τάτης Εκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως ἄλλην ῥῆσιν τοῦ ἁγίου Κυρίλλου παρήγε τάδε διεξιούσαν Ἐπειδὴ δὲ πάλιν τὸ ἴδιον αὐτοῦ σῶμα χάριτι Θεοῦ, καθά φησιν ὁ ἀπόστολος Παῦλος, ὑπὲρ παντὸς ἐγεύσατο θανάτου, λέγεται παθεῖν αὐτὸν τὸν ὑπὲρ ἡμῶν θάνατον· οὐχ ὡς εἰς πεῖραν ἐλθὼν θανάτου, τόγε ἧκον εἰς τὴν αὐτοῦ φύσιν· ἀποπληξία γὰρ τοῦτο λέγειν ἢ φρονεῖν· ἀλλ' ὅτι, καθάπερ ἔφην ἀρτίως, ἡ σὰρξ αὐ τοῦ ἐγεύσατο θανάτου.» Καὶ αὖθις πρὸς τὴν ῥῆσιν τῆς ἐπιστολῆς Λέοντος τὴν λέγουσαν· «Ενεργεῖ γὰρ ἑκατέρα μορφὴ μετὰ τῆς θατέρου κοινωνίας, ὅπερ ἴδιον ἔσχηκε· τοῦ μὲν Λόγου κατεργαζομένου τοῦθ' ὅπερ ἐστὶ τοῦ Λόγου, τοῦ δὲ σώματος ἐκτελοῦν
col. 105–106page 49 of 313
PG 147:105τος, ἵπερ ἐστὶ τοῦ σώματος Καὶ τὸ μὲν αὐτῷ δια λάμπει τοῖς θαύμασι, τὸ δὲ ταῖς ὕβρεσιν ὑποπέπτωκεν.» Τῶν δὲ Ἰλλυριῶν καὶ Παλαιστινῶν αὖθις ἀμφιβαλλόντων, ᾿Αέτιος ἄλλο Κυρίλλου κεφάλαιον & έγνω περιέχον οὕτως· «Αἱ μὲν ἄλλαι τῶν φωνῶν ὅτι μάλιστα θεοπρεπεῖς, αἱ δὲ οὕτω πάλιν ἀνθρωποπρεπεῖς· αἱ δὲ μέσην τινὰ τάξιν ἔχουσιν, ἐμφανί ζαντες τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ Θεὸν ὄντα καὶ ἄνθρωπον ἐμοῦ ἐν αὐτῷ.» Καὶ μετὰ ταῦτα πρὸς ἕτερον μέσ ρος τῆς ἐπιστολῆς Λέοντος ἀμφιβαλλόντων τῶν εἰρη μένων ἐπισκόπων ἔχον οὕτως· «Εἰ καὶ τὰ μάλιστα γὰρ ἐν τῷ Δεσπότῃ Ἰησοῦ Χριστῷ τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ ἀνθρώπου ἓν πρόσωπον, ὅμως ἔτερόν ἐστιν ἐκεῖνο ἐξ οὗ ἐν ἑκατέρῳ κοινόν ἐστι τὸ τῆς ὕβρεως· καὶ ἕτερον ἐξ οὗ κοινὸν τὸ τῆς δόξης καθέστηκεν. Εξ ἡμῶν μὲν γὰρ αὐτῷ ἡ ἐλάσσων τοῦ Πατρὸς ἀνθρωπότη;· ἐκ δὲ τοῦ Πατρὸς ἔστιν αὐτῷ ἡ μετὰ τοῦ Πατρὸς αὐτοῦ ἴση θεότης.» Θεοδώρητος ζυγοστατῶν ἔλεγε καὶ τῷ μακαρίῳ Κυρίλλῳ ἐπὶ λέξεως εἰρή σθαι οὕτως· ι Καὶ γενόμενον ἄνθρωπον καὶ μὴ με θέντα τὸ ἴδιον, μεμένηκεν ὅπερ ἦν· καὶ ἕτερον ἐν ἑτέρῳ τὸ κατοικοῦν· τουτέστιν ἡ θεία φύσις μετά τῶν ἀνθρώπων.. Εἶτα τῶν ὑψηλοτάτων ἀρχόντων πυθομένων εἰ ἔτι τις ἀμφισβητεί, πάντες εἶπον, μη δαμῶς ἀμφιβάλλειν. Ἐν τούτῳ δὲ Ἀττικὸς ἐπίσκοπος Νικοπόλεως ἐνδοῦναί οἱ ᾐτεῖτο, αταράχω δια νοίας λογισμῷ ἐν βραχέσιν ἡμέραις τὸ τῷ Θεῷ δοκοῦν καὶ τοῖς θείοις Πατράσι διατυπωθῆναι, Εζήτει δὲ λαβεῖν καὶ τὴν ἐπιστολὴν Κυρίλλου τὴν πρὸς Νεστόριον· ἐν ᾗ παρακελεύεται αὐτὸν, συνθέσθαι τοῖς δώδεκα αὐτοῦ κεφαλαίο:, οἷς καὶ οἱ λοιποί πάντες συνέθεντο· καὶ τῶν ἀρχόντων διαλαλησάν των, ἡμερῶν πέντε διωρίαν ἔδοντο, ὥστε συνελθεῖν ᾿Ανατολίῳ τῷ προέδρῳ τῆς Κωνσταντινουπόλεως, οἱ ἐπίσκοποι πάντες ἐπευφήμισαν ταῦτα εἰπόντα;" «Ἡμεῖς οὕτω πιστεύομεν πάντες οὕτω πιστεύομεν ὡς Λέων οὕτω πιστεύομεν. Ημῶν οὐδεὶς ἀμφιβάλλει. Ημεῖς πάντες υπεγράψαμεν.» Πρὸς ἃ ἐπὶ μή ματο; ταῦτα λελάληται· «Οὐκ ἀναγκαῖον πάντας ὑμᾶς συνελθεῖν. 'Αλλ' ἐπειδὴ ἀκόλουθόν ἐστι πιστωθῆναι τοὺς ἀμφιβάλλοντας, ὁ εὐλαβέστατος ἐπίσκοπος ᾿Ανατόλιος ἀπὸ τῶν ὑπογραψάντων ἐπιλέξηται ο; ἐὰν νομίσῃ πρὸς διδασκαλίαν τῶν ἀμφιβαλλόν των.» Οἷς ἐπήγαγον οἱ τῆς συνόδου οὕτως· «Δεό μεθα παρὰ τῶν Πατέρων τῇ συνόδῳ τὰς φωνὰς τῷ βασιλεῖ, τὰς ἱκεσίας τῶν ὀρθοδόξων πάντες ἡμάρ τομεν, πᾶσι συγχωρηθείη.» Οἱ δὲ τῆς Κωνσταντινουπόλεως Ἐκκλησίας ἐπεβόησαν· ο Ολίγοι κράζουσιν, οὐ λέγει ἡ σύνοδος.» Μεθ' οὓς οἱ τῆς ἕω εἶ που, ο Τὸν Αἰγύπτιον τῇ ἐξορία.» Οἱ δὲ Ἰλλυριοί ἐκραύγασαν· «Δεόμεθα, πάντας ἐλέησον.» Μεθ' οὓς οἱ ἀνατολικοί, «Τὸν Αἰγύπτιον τῇ ἐξορίᾳ. › Επίσης δὲ καὶ Ἰλλυριῶν λεγόντων, οἱ τῆς Κωνσταντίνου ἐκραύγασαν· «Τὸν Διόσκορον τῇ ἐξορία τὸν Αἰγύπτιον τῇ ἐξορία· τὸν αἱρετικὸν τῇ ἐξορίᾳ· Διόσκορον ὁ Χρι στις καθεῖλεν.» Οἱ δὲ Ἰλλυριοί, ο Πάντες ημάρτομεν, εἶπον, ο πᾶσι συγχώρησον, Διόσκορον τῇ συνέδῳ Διόσκορον ταῖς ἐκκλησίαις.» Καὶ ἄλλων δέ τινων
col. 107–108page 50 of 313
PG 147:107παραπλησίων γεγενημένων, καὶ τὰ τῆς τοιαύτης συνελεύσεως πέρας ἐλάμβανε. Ει Ει δεῖν γενέσθαι συνορῶμεν. Ἐπειδὴ δὲ Φλαβ ανὸς ὁ Τῇ δ' ἐφεξῆς συνελεύσει ἐπεὶ ἡ σύγκλητο; διελάλησε τοὺς ἤδη γενομένους τύπους αναγνωσθῆναι, παριών Κωνσταντίνος σεκρετάριος ἀπὸ σχέδους ἀνέ γνω ταῦτα ἐπὶ λέξεως ἔχοντα· ι Περὶ μὲν τῆς 600 δόξου καὶ καθολικῆς πίστεως συνόδου γενομένη; μετὰ μίαν, τελεωτέραν καὶ ἀκριβεστέραν ἐξέτασιν τῆς θείας μνήμης ἐπίσκοπος, καὶ Εὐσέβιος ὁ εὐλα βέστατος ἐπίσκοπος, ἐκ τῆς τῶν πεπραγμένων καὶ διεγνωσμένων ερεύνης, καὶ αὐτῆς τῆς φωνῆς τινῶν τῶν ἐξάρχων γενομένων τῆς τότε συνόδου, ὁμολογης σάντων ἐσφάλθαι καὶ μάτην αὐτοὺς καθῃρηκέναι, οὐδὲν περὶ τὴν πίστιν σφιλέντας, δείκνυνται ἀδί πως καθαιρεθέντες φαίνεται ἡμῖν κατὰ τὸ τῷ Θεῷ ἀρέσκον δίκαιον εἶναι, εἰ παρασταίη τῷ θειοτάτῳ καὶ εὐλαβεστάτῳ ἡμῶν δεσπότῃ τῶν αὐτῶν ἐπιτιμίων τυ χεῖν Διόσκορον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον ᾿Αλεξανδρείας, καὶ Ἰουβενάλιον τὸν εὐλαβέστατον ἐπισκόπου Ιεροσολύμων, καὶ Θαλάσσιον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Καισαρείας Καππαδοκίας, καὶ Εὐσέδιον τὴν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Αγκύρας, καὶ Εὐστά θιεν τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Βηρυτοῦ, καὶ Βασί λειον τὴν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Σελευκείας τῆς Ισαυρίας, οἱ τῆς τότε συνόδου ἐξῆρχον, κατὰ τοὺς ἱερούς κανόνας, τοῦ ἐπισκοπικοῦ ἀξιώματο; ἀλλο τρίους γενέσθαι, πάντων τῶν παρακολουθησάντων τῇ θείᾳ κορυφῇ γνωριζομένων.» Καὶ μετά τινας ἄλλας ἀναγνώσεις ηρωτήθησαν οἱ συνειλεγμένοι ἐπίσκοποι, εἰ τῇ πίστει τῶν τιη' Πατέρων καὶ τῶν ον συνάδει καὶ τὰ Λέοντος τοῦ πάππα συγγράμματα. Καὶ ἀπεκρίνατο Ανατόλιος ὁ τῆς Κωνσταντίνου πρόεδρος καὶ οἱ λοιποὶ, καὶ μάλιστα συνάδειν τὴν ἐπιστολὴν Λέοντος τοῖς εἰρημένοις θείοις 112 τράσι· καὶ αὐτίκα πάντες ἐκείνην ὑπεσημήναντο. Τούτων δ' οὕτω προβάντων, οἱ τῆς συνόδου πάντες ῃ ἐπεβόησαν· • Πάντες συντιθέμεθα, πάντες συναινοῦμεν, πάντες ὁμοίως πιστεύομεν, πάντες τὰ αὐτα φρονοῦμεν, πάντες οὕτω πιστεύομεν. Τους Πατέρας τῇ συνόδῳ, τοὺς ὑπογράψαντας τῇ συνόδῳ, πολλὰ τὰ ἔτη τοῦ βασιλέως· πολλὰ τὰ ἔτη τῆς Αὐγούστης. Τοὺς πατέρας τῇ συνόδῳ, του; ὁμοπίστους τῇ συν ίδῳ, πολλὰ τὰ ἔτη τοῦ βασιλέως· τούς ὁμόφρονα; τῇ συνόδῳ πολλὰ τὰ ἔτη τοῦ βασιλέως. Οι πάντες τῇ πίστει ὑπεγράψαμεν· ὡς ὁ Λέων οὕτω φρονοῦ μεν.» Καὶ εἰσηνέχθη διαλαλιὰ ἔχουσα ὧδε· ο 'Ανη νέγκαμεν τῷ θειοτάτῳ καὶ εὐσεβεστάτῳ ἡμῶν δε σπότῃ περὶ αὐτῶν· καὶ ἀναμένομεν τὴν ἀπόκρισιν τῆς αὐτοῦ εὐσεβείας. 'Η δὲ εὐλάβεια ἡ ὑμετέρα καὶ περὶ Διοσκόρου τοῦ παρ' ὑμῖν καθαιρεθέντος, ἀγνοούσης καὶ τῆς θειοτάτης κρυφῆς καὶ ἡμῶν,
col. 109–110page 51 of 313
PG 147:109καὶ περὶ αὐτῶν τῶν πέντε, ὑπὲρ ὧν τὴν παράκλησιν ποιεῖσθε, καὶ πάντων τῶν πεπραγμένων ἐν τῇ συνόδῳ δώσει λόγον τῷ Θεῷ.» Επευφήμησαν λέ γαντες· ο Διόσκορον ὁ Θεὸς καθεῖλε· Διόσκορος δι καίως καθηρέθη· Διόσκορον ὁ Χριστὸς καθεῖλε. Τῆς δ' ἀπὸ Μαρκιανοῦ ἀποκρίσεως ενεχθείσης, κάτ κείνοις ἐπιτρεπούσης τὰ τῶν καθῃρημένων ἐπισκόπων, ὡς διὰ τῶν ἀρχόντων ἐδηλώθη, ταῦτα ἡ σύνο οδος ἐπὶ λέξεως εἶπε·. Παρακαλοῦμεν αὐτοὺς εἰσελθεῖν, τοὺς ὁμοδόξους τῇ συνόδῳ, τοὺς ὁμόφρονας τῇ συνόδῳ, τοὺς ὑπογράψαντας τῇ ἐπιστολῇ Λέοντος τῇ συνόδῳ.» Ἐπὶ τούτοις αἱ δεδομέναι δε ήσεις ἐπισκόπων τῆς Αἰγυπτιακῆς διοικήσεως τῷ βατελεί Μαρκιανῷ ἀναγνώσεως ἔτυχον· αἱ πρὸς τοῖς ἄλλοις καὶ ταῦτα δὴ περιεῖχον • Φρονοῦμεν καθὼς καὶ οἱ τριακόσιοι δέκα καὶ ὀκτὼ ἐν Νικαίᾳ ἐξέθεντο, καὶ ὁ μακάριος Αθανάσιος, καὶ ὁ ἐν ἁγίοις Κύριλλος, ἀναθεματίζοντες πᾶσαν αἵρεσιν, τήν τε Αρείου καὶ Εὐνομίου, καὶ Μάνου καὶ Νεστορίου, καὶ τῶν λεγόντων ἐξ οὐρανοῦ τὴν σάρκα τοῦ Κυρίου ἡμῶν εἶναι, καὶ μὴ ἐκ τῆς ἁγίας Θεοτόκου καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας καθ' ομοιότητα πάντων ἡμῶν χωρίς ἁμαρτίας. • Πρὸς ἅπερ οἱ τῆς συνόδου ἔκραξαν λέ γοντες· «Τὸ δόγμα Εὐτυχοῦς, διὰ τί μὴ καὶ αὐτὸ καθυπέβαλον ἀναθέματι; Τῇ ἐπιστολῇ Λέοντος ὑπου γράψαι ὀφείλουσιν· ἀναθεματίζοντες Εὐτυχεῖ καὶ τοῖς δόγμασιν αὐτοῦ, σύνθωνται τῇ ἐπιστολῇ Λέον τος. Διαπαῖξαι ἡμᾶς βούλονται καὶ ἀπελθεῖν. ο Πρὸς ταῦτα οἱ Αἰγύπτιοι ἐπίσκοποι εἶπον· ι Πολλοί εἰσιν ἐν Αἰγύπτῳ ἐπίσκοποι· καὶ οὐκ ἐξὸν ἡμῖν τὸ τῶν ἀπολιμπανομένων ἀναδέξασθαι πρόσωπον.» Καὶ ἱκεσίαν τῇ συνόδω προσήγον, τὸν αὐτῶν ἀρχιεπίσκοπον περιμένειν, ὡς ἂν τῇ ἐκείνου γνώμῃ κατὰ τὸ συνοδικὸν ἔθος ἔψωνται. Εἰ γὰρ πρὸ τῆς τοῦ και Θηγεμόνος βουλῆς τι προαχθῶσι πρᾶξαι, ἐπιθεῖναι αὐτοῖς τοὺς τῆς ἐπαρχίας ἐπισκόπους. Πολλῆς δ' Έριδος μεταξὺ ἐκείνων καὶ τῆς συνόδου γεγενημένης, μόλις ἐνεδόθη αὐτοῖς ἕως οὗ ἐπίσκοπος ἐκείνοις προχειρισθείη. Εἶτα δεήσεις τινῶν μοναχῶν παρή γοντο· ὧν τὸ κεφάλαιον ἦν, μὴ ἐπάγειν ἀνάγκην αὐτοὺς χάρταις καθυπογράφειν τισί, μέχρις ἂν ἡ πᾶσα σύνοδος άθροισθείη, ἣν ἐθέσπιζε βασιλεὺς, καὶ τὰ τετυπωμένα καλῶς διαγνῷ. Ων ἀναγνωσθεισῶν, Διογένης ἐπίσκοπος Κυζίκου ἀνεῖπεν ἕνα εἶναι ἐκείνων Βαρσουμᾶν, αὐτὸν γὰρ κράξαι, Σφάξον, ὃς σφάξοι Φλαβιανόν· καὶ μὴ ὡς εἰκὸς εἰσόδου τυχεῖν μὴ ἐγκείμενος ταῖς δεήσεσιν· οἷς ἐπεβόησαν πάντες οἱ ἐπίσκοποι, ο Πᾶσαν Συρίαν Βαρσουμᾶς ἠφάνισεν επήγαγεν ἡμῖν χιλίους μονάζοντας, καὶ λόγου γε νομένου τοὺς συνεληλυθότας αναμεἶναι τὴν συνοδικήν διατύπωσιν, οἱ μοναχοί κατηξίωσαν τους συν τεθέντας τούτοις λιβέλλους ἀναγνωσθῆναι· ὧν μέρος ἦν, ὥστε Διόσκορον καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ ἐπισκόπους τῷ συνεδρίῳ παραβαλεῖν. Πρὸς δὲ ταῦτα πάντες οἱ ἐπίσκοποι ἐπεβόησαν· Ανάθεμα Διοσκόρψ. Διόσ κορον ὁ Χριστὸς καθείλε. Τούτους ἔξω βάλε. "Αρον Κάριν τῆς συνόδου· ἆρον βίαν τῆς συνόδου· ἆρον αἴσχος τῆς συνόδου, ο Πρὸς & οἱ μοναχοὶ ἀντιτείνοντες ἔκραξον· ο 'Αρον ὕβριν τῶν μοναστηρίων. ο Σφάξον,
col. 111–112page 52 of 313
PG 147:111διελαλήθη τους λοιποὺς τῶν λιβέλλων τυχεῖν ἀναγνώσεως· οἱ διεξήεσαν, με προσηκόντως τὴν καθαίρεσιν Διοσκόρῳ γενέσθαι· καὶ χρῆναι ζητήσεως πίστεως προκειμένης, καὶ αὐτὸν τοῦ συνεδρίου μετασχεῖν. Εἰ δ᾽ οὖν, τὰ ἱμάτια αὐτῶν ἀποτινάσσειν, διισταμένους τῆς κοινωνίας τῶν συνεληλυθότων ἐπισκόπων. Τούτων εἰρημένων, Αέτιος ὁ ἀρχιδιάκονος κανόνα ὑπανεγίνωσκε περὶ τῶν ἀφοριζόντων ἑαυ τούς· καὶ διενέξεως γενομένης μεταξύ τῶν ἐπισκό των καὶ μοναχῶν, τῶν μὲν ἀναθέματι καθυποβαλ λόντων Διόσκορον καὶ Εὐτυχή, τῶν δὲ παραχρονα μένων, διελαλήθη Φαύστου τας δεήσεις καὶ τῶν λοιπῶν μοναχῶν εἰς ἐπήκοον ἀναγνωσθῆναι· αἱ τοῦ βασιλέως ἐδέοντο, μή παραδοχῆς ἀξιοῦσθαι τοὺς μου ναχούς, οἱ τοῖς ὀρθοῖς τῶν δογμάτων ἐναντιοῦνται ὧν εἶ; Δωρόθεος καὶ ὀρθόδοξον τὸν Εὐτυχῆ κατω νόμασε, πρὸς ἐν παρουσίᾳ τῶν ἀρχόντων διάφορα δόγματα περὶ Εὐτυχοῦς ἐκινήθη. Τῶν ἴσων δὲ πάλιν ἐκ τῆς συνόλου ἐπιβληθέντων, Έπειτα πέμπτης συνελεύσεως γενομένης, οἱ ἄρ χοντες εἶπον δῆλα πᾶσι γενέσθαι τὰ ὑπὲρ τῆς πίσ στεως διατυπωθέντα. Καὶ παρών Ασκληπιάδης διάκονος τῆς Κωνσταντινουπόλεως εκκλησίας τὴν ὅρον ὑπανεγίνωσκεν· ὃν ἔδοξε μὴ ἐντάξαι τοῖ; ὑπο μνήμασι. Πρὸς ἐν τινὲς μὲν διηνέχθησαν, τινὲς δὲ καὶ ἐστοίχησαν. Εκβοήσεων δὲ διαφέρων γενομένων, εἶπον οἱ ἄρχοντες, ὅτι Διόσκορος έλεγε διά τοῦτο καθελεῖν τὴν Φλαβιανὸν, ἐπειδὴ δύο φύσεις εἶπεν εἶναι· τὸν δὲ ὄρον ἐκ δύο φύσεων ἔχειν. Πρὸς οὓς ᾿Ανατόλιος εἶπε, μὴ διὰ τὴν πίστιν Διόσκορον καθαιρεθῆναι, ἀλλὰ διὰ τὸ περιβαλεῖν ἀκοινωνησία τὸν Λέοντα· καὶ ὅτι τρὶς κληθεὶς οὐκ ἦλθε· και ἀπὸ τοῦ νῦν οἱ ἄρχοντες ἐκέλευσαν τὰ ἐν τῇ ἐπισ στολῇ Λέοντος τεθῆναι τῷ ὄρῳ. Αποφησάντων δὲ τῶν ἐπισκόπων καὶ εἰρηκότων, ἄλλον ὅρον μὴ γε νέσθαι· ἐντελῶς γὰρ ἐκεῖνον ἔχειν· ἀνηνέχθη τὰ περὶ τούτων τῷ βασιλεῖ. Ο δὲ ἔλεγεν ἓξ τῶν ἀνα τολικῶν ἀπολεγῆναι, τρεῖς τε ἀπὸ τῆς Ποντικής διοικήσεως, ἐπίσης τε καὶ ἀπὸ τῆς Ἀσιανῆς, τρεῖς τε ἀπὸ Θρᾴκης καὶ τῆς Ἰλλυρίδος ἴσους· παρεῖνα δὲ καὶ τοὺς τοποτηρητὰς Ρώμης καὶ ᾿Ανατόλιον εὓς ἅμα τῷ μαρτυρίῳ τῆς πανευφήμου Εὐφημίας συνελθόντας, τὰ περὶ τῆς πίστεως ὀρθῶς καταστήσασθαι· καὶ ἡ ἕκαστον τὴν ἑαυτοῦ δηλῶσαι πίστιν, ἢ εἰδέναι ὡς ἐν τῇ δύσει ἡ σύνοδος μεταβήσεται. ᾿Απαιτηθέντες δὲ εἰπεῖν εἰ Διοσκόρῳ ἀκολουθοῦσιν ἐκ δύο φύσεων λέγοντι, ἢ Λέοντι δύο φύσεις συν δραμεῖν ἐν Χριστῷ δογματίζοντι, ἐβόησαν Λέοντι πιστεύειν· τοὺς δὲ ἀντιλέγοντας Ευτυχιανιστας και λεῖσθαι. Εἰρηκότων τε τῶν ἀρχόντων προστεθήναι δύο φύσεις ἡνωμένας ἀτρέπτους, αμερίστους, καὶ ἀσυγχύτους ἐν τῷ Χρ: τῷ κατὰ Λέοντα, καὶ τοίνυν
col. 113–114page 53 of 313
PG 147:113τῶν ἀρχή των ἐπελθόντων ἐν τῷ μαρτυρίῳ τῆς ἁγίας Εὐφημίας ἅμα 'Ανατολίῳ καὶ τοῖς τοποτηρη ταῖς Λέοντος, συμπαρόντος Μαξίμου τε τοῦ ᾿Αντιοχείᾳ;, καὶ Ἰουβεναλίου Ἱεροσολύμων, καὶ θαλασσίου Καισαρείας Καπαδοκίας σὺν ἑτέροις, και ἐξελθόντων αὐτῶν, ἀνεγνώσθη ὁ τῆς συνόδου ὄρος, ἔχων οὕτω;" «Ο Κύριος ἡμῶν. καὶ Σωτήρ Ιη σοῦς Χριστός· ο καὶ τὰ λοιπὰ ἃ ἐν τῷ τῆς ἱστορίας ύφει ἐπεταξάμην· πάντων τε βοηθησάντων, «Αὕτη ἡ πίστις τῶν Πατέρων· οἱ μητροπολίται ἄρτι ὑπο γράψωσιν. Αὕτη ἡ πίστις τῶν ἀποστόλων· ταύτῃ πάντες στοιχούμεν· πάντες οὕτω φρονοῦμεν· ο διε λάλησαν οἱ ἄρχοντες· Τὰ τυπωθέντα διὰ τῶν Πατέ ρων, καὶ πᾶσιν ἀρέσαντα, ἀνενεχθήσεται τῇ θείᾳ κορυφή. Εκτῃ δὲ συνελεύσει Μαρκιανός παρεγένετο· καὶ δημηγορεί πρῶτα μὲν περὶ ὁμονοίας τῆς ὀρθοδόξου πίστεως ἐν τοῖς ἐπισκόποις· ἔπειτα δι' ᾿Αετίου τοῦ ἀρχιδιακόνου ὁ τῆς πίστεως ὄρος ἀνεγινώσκετο, τοῦ βασιλέως κελεύσαντος· καὶ πάντες ἐκείνῳ ὑπέγραφον. Πρώτα δ' ὁ βασιλεὺς, εἰ συναινέσει πάντων ὁ ὅρος ἐγράφη· πάντες δὲ δι' εὐφημῶν ἐβεβαίωσαν. Καὶ αὖθις ἐδημηγόρει ὁ βασιλεύς· καὶ πάντες ἐπει φήμισαν. Καὶ προτρέψαντος τοῦ βασιλέως, κανόνες ἐτέθησαν· καὶ τῇ πόλει Χαλκηδονέων μητροπολι τικὰ δίκαια ἐπεδόθη· ἔπειτα ἐκέλευε βασιλεὺς, τρεῖς ἢ τέσσαρας ἡμέρας περιμεῖναι τοὺς ἐπισκή πους· καὶ τούτων ἕκαστον κινῆται περὶ ὧν βούλεται· καὶ τὸ εἰκὸς γενέσθαι ἐπὶ παρουσίᾳ τῶν ἀρ χόντων. Καὶ ἡ συνέλευσις αὕτη ἐπεραιοῦτο· καὶ ἑτέρα δὲ γέγονε· καὶ κανόνες ἐτέθησαν ἕτεροι. Καὶ ἄλλης συνελεύσεως γενομένης, συνεκάθισαν Μάξιμος ὁ Ἀντιοχείας καὶ Ἰουβενάλιος ὁ Ἱεροσολύμων. Καὶ ἐδόκει τὴν μὲν Ἀντιοχείας ἔχειν τὰς δύο Φοίνικας καὶ ᾿Αραβίαν αὐτὴν, τὸν δὲ Ἱεροσολύμων τὰς τρεῖς Παλαιστίνα;. Καὶ ὑπὸ τῶν ἐπισκόπων καὶ τῶν ἀρχόντων ταῦτα ἐβεβαιώθη. Τῇ δὲ ἐννάτῃ συν ἐδῳ τὰ κατὰ τὸν Κύρου Θεοδώρητον ἐκινήθη· καὶ ἀναστὰς ἀνεθεμάτισε Νεστόριον εἰρηκώς· ο 'Ανά θεμα Νεστορίῳ καὶ τῷ μὴ λέγοντι Θεοτόκον τὴν ἁγίαν παρθένον Μαρίαν· καὶ τῷ εἰς δύο Υἱοὺς μερίζοντι τὸν ἕνα Υἱὸν τὸν μονογενή. Ἐγὼ δὲ καὶ τῷ ἔρῳ ὑπέγραψα, καὶ τῇ ἐπιστολῇ Λέοντος· κ καὶ ἀπὸ συναινέσεως πάντων τὸν οἰκεῖον ἀπολαμβάνει θρή νον. Εν ἄλλῃ δὲ συνελεύσει τὰ κατὰ τὸν Ιβαν τὸν ἐπίσκοπον Εδέσση; ἐθεωρήθη· καὶ ἀνεγνώσθη ἡ ἐκείνου ἐπιστολή· πρὸς ἢν Φώτιος ἐπίσκοπος Τύρου ἐδίκασε, καὶ Εὐστάθιος ἐπίσκοπος Βηρυτοῦ. Καὶ ἡ μὲν ψῆφος τῇ ἐξῆ; ἐταμιεύθη. Καὶ κατὰ τὴν ἑνὸς κάτην συνέλευσιν πλειόνων παρόντων ἐπισκόπων, τινὲς μὲν ἐψηφίσαντο μόνον ἱερέα εἶναι ἄλλοι δὲ καὶ ἐπίσκοπο: ἀντεῖπον, εἰρηκότες τοὺς ἐκείνου κατηγόρους έξω εἶναι· καὶ ἠξίουν αὐτοὺς ἐπελθεἶν καὶ ἀνεγνώσθη τὰ ἐπ' αὐτῷ πεπραγμένα. Τῶν δ' ἀρχόντων εἰπόντων τὰ ἐν Ἐφέσῳ πεπραγμένα περί *162 ανα νωσθήναι, ἀπεκρίναντο οἱ ἐπίσκοποι. Τὰ ἐν Ἐφέσῳ τὸ δεύτερον πεπραγ, ένα άκυρα εἶναι ἐκρίθη

Book XVILiber Sextus Decimus

col. 115–116page 54 of 313
Caput I
PG 147:115πλὴν τῆς χειροτονίας Μαξίμου τοῦ ᾿Αντιοχείας. Καὶ δέησιν περὶ τούτου βασιλεί προσήγον, ώστε θεσπίσει μηδὲν τῶν ἐν Ἐφέσῳ τὸ δεύτερον πραχθέντων κραττεῖν, εἰ μὴ τὴν πρώτην ἐκεῖσε γεγενημένην σύν οδον: ἧς ἡγήσατο ὁ ἁγιώτατος Κύριλλος ὁ τῆς Αλεξανδρείας ποιμήν. Καὶ τούτων εἰρημένων, και ας εδικαιώθη τὴν ἐπισκοπὴν ἔχειν. ὁ Καὶ κατὰ δωδεκάτην πρᾶξιν τὰ κατὰ Βασσιανὸν ἐκινήθη τὸν τῆς Ἐφέσου ἐπίσκοπον· καὶ ἐκρίθη ἀπωσθῆναι μὲν αὐτὸν, ἀντεισαχθῆναι δὲ Στέφανον. Καὶ δι᾿ ἑτέρας συνόδου ταῦτα ἐβεβαιώθη. τρισκαιδεκάτης δὲ πράξεως γενομένης, τὰ κατὰ τὸν Νικο μηδείας εζητήθη Ευνόμιον, καὶ τὸν Νικαίας Ανα στάσιον, φιλονεικίας περὶ τῶν ἰδίων ὅρων καὶ πό λεων γενομένης. Επεγένετο δὲ καὶ τεσσαρεσκαιδεκάτῃ πράξις· καὶ ἐξητάσθη τὰ κατὰ Βασσιανόν. Και τέλος πάντων δικαίωμα ή σύνοδος τῷ Κωνσταντινουπόλεως ἔδωκε θρόνῳ, κυροῦσα εὐθὺς μετὰ τὸν Ῥώμης ἐκεῖνον τετάχθαι. Καὶ ἐν τούτοις σύμπαν τέλος τὰ τῆς συνόδου ἐλάμβανεν. ΝΙΚΗΦΟΡΟΥ ΚΑΛΛΙΣΤΟΥ ΞΑΝΘΟΠΟΥΛΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΟΜΟΣ 14'. ΚΕΦΑΛ. Α'. Περὶ τῆς βασιλείας Ζήνωνος· καὶ ὅτι ἀνάγωγες καὶ ἐκδεδιῃτημένος ὢν τὸν βίον τὰ πολλὰ τῆς 'Ρωμαίων διέφθειρε γῆς. Τὰ μὲν δὴ κατὰ τὴν ἀρχὴν Μαρκιανοῦ καὶ Λέον τος τῶν εὐσεβῶν βασιλέων ταῖς ἐκκλησίαις συμ βάντα ὧδε ἔσχεν· ὁ δέ γε Ζήνων, ἐπεὶ τὴν βασι λείαν περιεβάλετο, οὐκ ᾤετο ἐπὶ τῶν ὅλων δὴ καθ. εστάναι, εἰ μὴ καὶ πάσαις ταῖς ἐπιούσαις τῶν ἡδι νῶν μετ' ἐξουσίας ἐπέλθοι. Καὶ ἐπὶ τόσον ἑαυτὸν ταύταις ἀνῆκεν ἐκ πρώτης ἀφετηρίες, ὡς μηδέν το

Chapter IICaput II

col. 117–118page 55 of 313
PG 147:117ἱκανὸν εἶναι τὴν ἐπὶ τὰ χειρω βοπὴν αὐτοῦ ἐπι σχεῖν· ἀλλ᾽ οὕτως ἐμπολιτεύσασθαι τοῖς αἰσχροῖς, ὡς καὶ τὸ κρύφα καὶ ἐν παραβύστῳ δρᾷν τὰ τοιαῦτα λογίζεσθαι χαμερπὲς οἷον καὶ ἀγεννές· τὸ δ᾽ ἀνα φανδὲν καὶ ὡς ἂν εἴποι τις ἐξ ἀπόπτου καὶ αἰσχύνης ἄνευ βασιλικὸν ὥσπερ καὶ αὐτοκράτορος ἄξιον, δου λοπρεπώς κρίνων καὶ λίαν ἐπικινδύνως. Ἐγὼ δ' ἂν φαίην οὐ γνωρίζεσθαι τὸν ὡς ἀληθῶς αὐτοκράτορα ἐξ ὧν ἑτέρων κρατεῖν πέφυκεν, ἀλλ᾽ ἐξ ὧν ἑαυτοῦ μᾶλ λον ἄρχειν τε καὶ δεσπόζειν, καὶ μή τι τῶν φαύλων ἑαυτῷ παρεισδύνον ἐᾷν· κἀντεῦθεν ἀνάλωτος τοῖς ἀτόποις τῶν ἔργων χρηματίζων, καὶ τῶν ἀκρατιῶν ὡς ποῤῥωτέρω γινόμενος, ἔμψυχον ὥσπερ ἄγαλμα τῶν ἀρετῶν κατασταίη, σύμπαν τὸ ὑπὸ χεῖρα πρός μίμησιν ἔλκων. Ο δὲ ταῖς ἡδοναῖς ἑαυτὸν ἐφιείς λανθάνειν δοκεῖ μοι τρίδουλος αίσχιστος, ἢ δορυά- 662 λωτος ταῖς κατὰ μικρὸν ἐπὶ τὰ χείρω ῥοπαῖς γινό μενος, καθαπερεί τις ἀχρεῖος δοῦλος συχνούς δεσπότας ἀμείβων· ᾧ δὴ καὶ ἀριθμὸν ὑπερβαίνουσαι τῶν ἡδονῶν αἱ δέσποιναι καθεστᾶσι, τῷ ἀλληλοδιαδόχω καὶ συνεχεί τῆς μοχθηρίας ήκιστα πρὸς τέλος ἀφιεῖσαι ἐλθεῖν, ἐταεὶ τῆς ἐν χερσὶν ἡδονῆς οὐχ ἐσταμένης, ὡσανεὶ δ᾽ ὑπέκκαυμα καὶ προοίμιον τῇ ἐφεξῆς γινομένης, καὶ ἀεὶ μνηστευομένης τὰ χεί ρονα. Καὶ τοῦτο δεήσει προβαίνειν, ἕως οὗ αὐτοκράτωρ τις ἀληθῶς γένηται· καὶ τὴν τῶν ποικίλων ἡδονῶν ὀχλοκράτειαν οὕτω ξενηλατήσοι, ὥστε του λοιποῦ βασιλεύειν, ἀλλὰ μή τυραννεῖσθαι ἐκείναις ἢ ταῖς κατὰ μικρὸν ὑποθήκαις τῷ λείῳ τῆς ἡδονῆς θελγόμενος, τρίβουλος ὥσπερ πονηρά δε ο σποίνῃ δουλεύει μέχρι τελευταίας ροπῆς, ἕως οὗ τοῖ; ἐν ᾅδου κολαστηρίοις συγγένηται. Τοιοῦτος ἐκ προοιμίων ὁ Ζήνων ταῖς τῆς ἀρχῆς ἐπιβάσεσιν, ἄρξ θα μός τις καὶ ἀνάγωγος καὶ τὸν βίον μάλιστα ἐκδ. διητημένος· ἔνθεν καὶ μὴ τῷ δεδωκότι τὸ σκήπτρον τά γε προσήκοντα τῶν ἔργων ἀποτιννύς, τὰ πολλὰ τῆς ἀρχῆς διέφθειρε. Τὸ γὰρ ὑπήκοον ἅπαν πρός τε ἀνίσχοντα καὶ δυόμενον ἥλιον κακῶς ἔπασχεν. Οἱ μὲν γὰρ ἐξ ᾿Αγαρ Μεσοποταμίαν ἠφάνιζον· θρά την δὲ ἄπειρόν τι πλῆθος Ούνων οἱ πρὶν Μασσαγέται οὔνομα εἶχον, τὸν Ἴστρον διαβάντες, κατέτρεχον ἀδεῶς, κατὰ πολλὴν τοῦ κωλύοντος ἐρημίαν. Οσα δὲ τούτοις κατελιμπάνετο, Ζήνωνι πρὸς βίαν ἀφή ρητο, οὐχ ἧττον ἢ οἱ βάρβαροι ἐπιόντι. Οὐ μόνον δὲ τι πόρρω, ἀλλά γε δὴ καὶ τὰ οἴκοι ἐκείνῳ ἐκπεπο λιμωτο ἡδινοῖς ἀτόποις ἐνδιατρίβοντι, ΚΕΦΑΛ. Β', Περὶ τῆς τυραννίδος Βασιλίσκου· καὶ ὡς ἀπη λάθη μὲν τῆς ἀρχῆς ὁ Ζήνων. Τιμόθεος δὲ ὁ Α' λουρος καὶ ὁ Κναφεὺς Πέτρος τοὺς ἰδίους ἀπολαβόντες θρόνους, κατὰ τῆς τετάρτης συνόδου ὡπλίζοντο. Αμέλει τοι καὶ βραχέος χρόνου παραῤῥυένος, ἐπανίσταται οἱ κατὰ Θράκην Βασιλίσκος ὁ τῆς βασι
col. 119–120page 56 of 313
PG 147:119και τι καὶ βασιλικὸν ἐννοήσας, ἀγεννὲς δ᾽ οἷον καὶ ὑψει μένον (δύσελπι γάρ τι πρᾶγμα ταῖς ἀληθείας † Ανοσιουργία, ἐκ τῆς περὶ τὰς ἡδονὰς ἥττης τεχ μηριοῦσα τὸ ἄνανδρον), καὶ τὸν τῆς Βηρίνης δόλον ὑποτοπήσας, προτροπάδην φεύγων ὑπὸ πολλῷ χει μῶνι, ἀνὰ τὴν Ἰσαύρων ήλαυνε χώραν, ἔχων Αριά διην ὕστερον, φυγοῦσαν τὴν μητέρα, καὶ εἴ τι ἄλλο εὔνουν αὐτῷ ἦν. Βασιλίσκος δ᾽ ὥσπερ λάφυρον ἀναιμωτὶ τὴν βασιλείαν παραλαβών, πρῶτον μὲν περιτίθησιν ἑαυτῷ τὸ διάδημα· Καίσαρα δ' ἔπειτα καὶ τὸν ἴδιον υἱὸν καθίστησι Μάρκον. Στρατὸν δ' ἀξιόμαχον εὐτρεπίσας, εἰς πολιορκίαν Ζήνωνος ἔπεμπεν ἀνὰ τὴν Ισαυρίας Σελεύκειαν· ἦτις πρό τερον εἰς φῶς ἀγαγοῦσα τοῦτον, καὶ φυγάδα κατέ κρυπτεν, Ιλλῳ καὶ Τροκούνδῳ τὴν κατὰ Ζήνωνος μάχην ἐπιτρέψας. Ἐπεὶ δὲ τὰ καθ᾿ ἑαυτὸν ὡς γι ἐκείνῳ δόξαν καλῶς κατεστήσατο, οὐ τοῖς νενομισμένοις ἐμμένειν ᾑρεῖτο· ἀλλ' εἰ μὴ ἀπ' ἐναντίας τῷ τε Ζήνωνι καὶ τοῖς πρὸ αὐτοῦ βασιλεύσασι διαγένοιτο, μηδὲ βασιλεύειν ᾤετο δεῖν. Ανηρέθιζε δὲ πρὸς τὰ τοιαῦτα μάλιστα ἡ γαμετὴ Ζηνωνὶ;, ἣν δὴ καὶ Αὐγοῦσταν ἀνεῖπε. Καὶ δὴ ἄμφω συνθέμενοι, κατὰ τῆς πίστεως παρετάσσοντο. Καὶ πρῶτα μὲν ἐκ πρεσβείας δῆθεν ἐνίων τῶν τῆς ᾿Αλεξάνδρου ἐκ τῆς ὑπερορίας ἀνάγει Τιμόθεον τὸν Αίλουρον ὄγ γα διον καὶ δέκατον ἔτος ἐκείνῃ διαγενόμενον, 'Ακα κίου τοῦ ὀρφανοτρόφου τηνικαῦτα μετὰ τὸν πολὺν Γεννάδιον τῆς Κωνσταντίνου ἐπισκοπὴν πρυτανεύο τος· ὃς δῆτα τὴν βασιλέω; πόλιν κατειληφώς, σοβαρῶς προῄει, στίφος ἀτάκτων περὶ αὐτὸν ἀθροίσας καὶ ὄνῳ ἐποχηθείς, λιτανεύων ἐπὶ τὴν ἐκκλησίαν ἐξ ἀ ακτόρων ᾔει. Πεσὼν δὲ ἔκ τινος συμβάντος τῷ ἦν, συνέθλα τὸν πόδα, καὶ ἔμπλεως αἰσχύνης ἀνέ στρεφε. Πρὸς τούτῳ καὶ τὸν Κναρία Πέτρον ἐκ τῆς τῶν ᾿Ακοιμήτων μονῆς μεταστέλλεται ἐκεῖσέπου κρυπτόμενον. Καὶ τῷ μὲν Αἰλούρῳ τὸν τῆς ᾿Αλεξάνδρου, τῷ Κναφεῖ δὲ τὸν τῆς ᾿Αντιόχου αὖθις θρόνον διένειμεν, ἐξελάσας ἐκεῖθεν Τιμόθεον των μετά Προτέριον, καὶ τὸν ἱερὸν Καλανδίωνα· οἱ εὐ θύς ἅμα τῷ τοὺς θρόνους κατασχεῖν, τὴν τετάρτην σύνοδον ὑπέβαλον ἀναθέματι, γενναίως μάλα καθο πλιζόμενοι. Πολλοῖς δὲ καὶ ἄλλοις παρρησίας Βασι λίσκος μετεδίδου, οὓς δὴ γνοίη ταῖς ἐκκλησιαστικα?ς οίδος Βηρίνης ἀδελφός. Ο δὲ μηδὲν ὅλως ἀνδρι ἀντιφέρεσθαι δόξαις ἀποχρώντως ἔχειν. Πρινὴ δὲ τοὺς οἰκείους θρόνους ἀπολαβεῖν τόν τε Τιμόθεον Αίλουρον, καὶ Πέτρον τὸν Κναφέα, ἔτι τῇ Κων σταντίνου ἐνδιατρίβοντες, ἔπειθον Βασιλίσκον προς τοὺς ἑκασταχοῦ ἱερέας ἐγκυκλίοις χρήσασθαι συ λαδοῖς, ὥστ' ἀναθέματι τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον, καὶ τὴν τόμον Λέοντος περιβαλεῖν. Ο δὲ ῥᾳδίως πεισθεὶ;, ἔγραφε τοιάδε

Chapter IIICaput III

col. 121–122page 57 of 313
PG 147:121ΚΕΦΑΛ. Γ. Τὰ κατὰ τῆς ἁγίας τετάρτης συνόδου γραφέντα τῷ Βασιλίσκῳ ἐγκύκλια γράμματα ἐξ ἐπιτροπῆς Τιμοθέου καὶ Πέτρου. Αὐτοκράτωρ Καίσαρ Βασιλίσκος, εὐσεβὴς, νικητὴς, τροπαιούχος, μέγιστος, ἀεισέβαστος, Αὔγουστος, καὶ Μάρκος ὁ ἐπιφανέστατος Καίσαρ, Τιμοθέω τῷ εὐλαβεστάτῳ καὶ θεοφιλεστάτῳ ἀρχιεπισκόπῳ τῆς ᾿Αλεξανδρέων μεγαλοπόλεως, καὶ πᾶσι τοῖς κατὰ τὴν ἕω καὶ ἑσπέραν ἱερεῦσι Θεοῦ. Ὁ πόσους μὲν ὑπὲρ τῆς ὀρθῆς καὶ ἀποστολικῆς πίστεως ἐθέσπισαν νόμους οἱ πρὸ ἡμῶν εὐσεβέστατοι βασιλεῖς, ὅσοι τὴν μακαρίαν καὶ ἀγήρω καὶ ζωοποιόν Τριάδα θεραπεύοντες ὀρθῶς διετέλεσαν, τούτους ὡς τῷ παντὶ κόσμῳ σωτηρίους ἀεί ποτε γεγονότας, οὐδένα χρόνον ἀργεῖν ἐθέλομεν· μᾶλλον δὲ ὡς οἰκείους ἑαυτῶν ἐκφωνούμεν νόμους. Ἡμεῖς δὲ πάσης τῆς περὶ τὰ ἀνθρώπινα πράγματα σπουδῆς τὴν εὐσέ βειαν προτιμήσαντες καὶ τὴν ὑπὲρ τοῦ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ζῆλον, τοῦ πεποιηκότος καὶ δεδοξακότος ἡμᾶς, ἔτι δὲ πιστεύοντες τὸν σύνδεσμον τῶν τοῦ Χριστοῦ ποιμνίων σωτηρίαν ἑαυ τῶν εἶναι, καὶ τοῦ ὑπηκόου παντὸς θεμέλιόν τε άλ ῥαγῆ καὶ ἀσάλευτον τεῖχος τῆς ἡμετέρας βασιλείας ἐντεῦθεν εἰκότως θείῳ διανοίας κινούμενοι ζήλῳ, καὶ ἀπαρχὴν τῆς ἡμετέρας βασιλείας τῷ θεῷ καὶ Σωτῆρι ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστῷ τὴν τῆς ἁγίας ἐκκλησίᾳ; ἔνωσιν προσκομίζοντες, θεσπίζομεν τὴν κρητ πίδα καὶ βεβαίωσιν τῆς ἀνθρωπίνης εὐζωΐας, του τέστι τὸ σύμβολον τῶν τιὴ ἁγίων Πατέρων, τῶν ἐν Νικαίᾳ πάλαι μετὰ τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐκκλησιασθέντων, εἰς ὁ ἡμεῖς τε καὶ πάντες οἱ πρὺ ἡμῶν πιστεύσαντες, ἐβαπτίσθημεν, τοῦτο μόνον πολιτεύει σθαι καὶ κρατεῖν ἐν πάσαις ταῖς ἁγιωτάταις τοῦ Θεοῦ ἐκκλησίαις τὸν ὀρθόδοξον λαόν, ὡς μόνον τῆς ἀπλανοῦς πίστεως κυρίως ὅρον, καὶ ἀρκοῦν καὶ εἰς ἀναίρεσιν μὲν καθόλου πάσης αἱρέσεως, ἔνωσιν δὲ ἄκραν τῶν ἁγίων τοῦ Θεοῦ ἐκκλησιῶν, ἐχόντων δη λαδὴ τὴν οἰκείαν ἰσχὺν, καὶ τῶν εἰς βεβαίωσιν αὐτ τοῦ τοῦ θείου συμβόλου πεπραγμένων ἔν τε τῇ βα σιλευεύσῃ πόλει ταύτῃ κατὰ τῶν βλασφημούντων εἰς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον παρὰ τῶν ρν' ἁγίων Πατέ ρων, ἔτι δὲ καὶ πάντων τῶν πεπραγμένων ἐν τῇ Εφεσίων μητροπόλει κατὰ τοῦ δυσσεβοῦς Νεστορίου, καὶ τῶν μετὰ ταῦτα τὰ ἐκείνου φρονησάντων. Τὰ δὲ διελόντα τὴν ἔνωσιν καὶ εὐταξίαν τῶν ἁγίων τοῦ Θεοῦ ἐκκλησιῶν καὶ εἰρήνην τὴν τοῦ κόσμου παντός· δηλαδὴ τὸν λεγόμενον τόμον Λέοντος, καὶ πάντα τὰ ἐν Χαλκηδόνι, ἐν ἔργῳ πίστεως, ἢ ἐκθέσει συμβόλου, ἢ ἑρμηνείας, ἢ διδασκαλίας, ἢ διαλέξεως εἰρημένα καὶ πεπραγμένα, καὶ εἰς καινοτομίαν τὴν κατά τοῦ μνημονευθέντος ἁγίου συμβόλου τῶν τη Αγίων Πατέρων· θεσπίζομεν ἐνταῦθά τε καὶ παν τ χοῦ καθ' ἑκάστην ἐκκλησίαν, παρὰ τῶν ἀπαντα χῦ ἁγιωτάτων ἐπισκόπων ἀναθεματίζεσθαι καὶ πυρὶ παραδίδοσθαι, παρ' οἷς ἂν ευρίσκηται· διὰ τὸ οὕτω διατεταχέναι παρά πάντων τῶν αἱρετικῶν
col. 123–124page 58 of 313
PG 147:123δογμάτων, καὶ τοὺς πρὸ ἡμῶν ἐν εὐσεβεῖ καὶ μαχα ρίᾳ τῇ λήξει γενομένους βασιλεῖς, Κωνσταντίνον καὶ Θεοδόσιον τὸν νέον· ἄχυρά τε οὕτως γινόμενα, πάνω τελῶς ἐκβάλλεσθαι τῆς μιᾶς καὶ μόνης καθολικῆς καὶ ἀποστολικῆς ὀρθοδόξου Εκκλησίας· ὡς μεταίροντα τὰ αἰώνια καὶ σωτήρια τῶν τριακοσίων τη ἁγίων Πατέρων ὅρια, καὶ τὰ τῶν μακαρίων Πατέ ρων τῶν ἁγίῳ Πνεύματι διαγορευσάντων καὶ τῶν κατὰ τὴν Ἐφεσίων. Ολως δὲ μὴ ἐξεῖναί ποτε μήτε ἱερέων μήτε λαϊκῶν τινι τῆς τοῦ ἁγίου συμβόλου θειοτάτης ἐκείνης νομοθεσίας ποιεῖσθαί τινα παρέχε βασιν· ἀναθεματίζεσθαι δὲ σὺν πάσαις ταῖς γεγε νημέναις ἐν Χαλκηδόνι καινοτομίαις κατὰ τοῦ θείου συμβόλου, καὶ τὴν αἵρεσιν τῶν μὴ ὁμολογούντων τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ τὸν μονογενῆ ἐκ Πνεύματος ἁγίου καὶ ἐκ τῆς ἁγίας Θεοτόκου καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας 666 κατὰ ἀλήθειαν σαρκωθέντα καὶ ἐνανθρωπήσαντα, ἀλλ᾽ ἢ ἐξ οὐρανοῦ ἢ κατὰ φαντασίαν καὶ δόκησιν τερατευμένους· πᾶσάν τε ἁπλῶς αἵρεσιν, καὶ εἴ τι ἕτερον ἐν οἴῳ δή ποτε καιρῷ καὶ τρόπῳ καὶ τόπῳ τῆς οἰκουμένη; ἁπάσης κατά διάνοιαν καὶ λέξιν ἐπὶ παραβάσει τοῦ θείου συμβόλου κεκαινοτόμηται. Ἐπειδὴ δὲ προνοίας βασιλικῆς ἴδιον μὴ τοῦ παρόντος χρόνου μόνου, ἀλλὰ καὶ τοῦ μέλλοντος τὴν ἀσφάλειαν ἐκ προορατικής διασκέψεως ἐπιδαψιλεύεσθαι τοῖς ὑπηκόοις, θεσπίζομεν τοὺς ἀπανταχοῦ ὁσιωτάτους ἐπισκόπους ἐμφανιζομένῳ τῷ θείῳ τούτ ἡμῶν ἐγκυκλίῳ γράμματι καθυπογράφειν, σαφῶς καταμηνύοντας, ὅτι δὴ μόνῳ τῷ θείῳ στοιχοῦσι συμβόλῳ τῶν τιήν ἁγίων Πατέρων, ὅπερ ἐπεσφρά γισαν οἱ ρν' ἅγιοι Πατέρες· ὡς ἔδοξεν ὁριστικῶ; καὶ τοῖς μετὰ ταῦτα συνελθοῦσι κατὰ τὴν Ἐφεσίων μητρόπολιν ὁσιωτάτοις Πατράσιν· ὅτι δεῖ μόνῳ τῷ ἁγίῳ συμβόλῳ τῶν τιη' ἁγίων Πατέρων στοιχεῖν εἰ; ὅμον πίστεως· ἀναθεματίζοντες ἅπαν τὸ γενόμενον ἐν Χαλκηδόνι τῶν ὀρθοδόξων λαῶν πρόσκομμα, καὶ Ολοτελῶς τῶν ἐκκλησιῶν ἐκβάλλοντες, ὡς παρεμποδὼν γενόμενον τῇ οἰκουμενικῇ καὶ ἡμετέρᾳ εὐ πραγία. Τοὺς δὲ μετὰ ταύτας ἡμῶν τὰς θείας συλ λαβάς, ἂς κατὰ Θεὸν ἐκπεφωνῆσθαι πιστεύομεν, τὴν ἐπιθυμητὴν πᾶσιν ἔνωσιν πραγματευομένας τῆς ἁγίας τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας, ἐπιχειροῦντάς ποτέ προφέρειν, ἢ ὅλως ὀνομάζειν ἐν διαλέξει, ἢ διδα σκαλία, ἢ ἐν συγγράμμασι, καθ᾽ οἷον δή ποτε καιρόν, ή τρόπον, ἢ τόπον ἢ ἐν Χαλκηδόνι γεγενημένην κατὰ τῆς πίστεως καινοτομίαν· τοὺς τοιούτους ὡς ταρ χῆς καὶ ἀκαταστασίας ταῖς ἁγίαις τοῦ Θεοῦ ἐκκλησ σίαις, καὶ τῷ ὑπηκόῳ παντὶ παραιτίους, Θεῷ τε καὶ τῇ ἡμετέρα σωτηρία πολεμίους, κελεύομεν, κατὰ τοὺς ἤδη πρὸ ἡμῶν θεσπίσαντας παρὰ τοῦ ἐν μακαρίᾳ καὶ θείᾳ τῇ λήξει γενομένου βασιλέως θες. δοσίου κατὰ τῆς τοιαύτης κακο οίας νόμους, τοὺς καὶ ὑποτεταγμένους τῷδε ἡμῶν τῷ θείῳ ἐγκυκλίῳ, εἰ μὲν ἐπίσκοποι ή κληρικοὶ εἶεν καθαιρεῖσθαι, εἰ δὲ μονάζοντες ἢ λαϊκοί, ἐξορίᾳ, καὶ δημεύσει παντοίς, καὶ τοῖς ἐσχάτοις ὑποπίπτειν ἐπιτιμίοις. Οὕτω γὰρ ἡ ἀεί ποτε παρὰ τῆς ἡμετέρας εὐσεβείας προσκυνουμένη ἁγία καὶ ὁμοούσιος, δημιουργός τε καὶ ζωοποιός τῶν ὅλων Τριάς, θεραπευθεῖσα καὶ νῦν.

Chapter IVCaput IV

col. 125–126page 59 of 313
PG 147:125ΧΕΙ. παρ' ἡμῶν, διὰ τῆς ἀναιρέσεως μὲν τῶν μνημονευθέντων ζιζανίων, βεβαιώσεως δὲ τῶν ὀρθῶν καὶ ἀποστολικῶν τοῦ ἁγίου συμβόλου παραδόσεων, ἵλεως καὶ εὐμενὴς γενομένη ταῖς τε ἡμετέραις ψυχαῖς 667 καὶ τῷ ὑπηκόῳ παντί, ἔσται διὰ παντὸς συνοικούσα ἡμῖν καὶ εἰρηνεύουσα τὰ ἀνθρώπινα. ο ΚΕΦΑΛ. Δ'. Περὶ τῶν ὑποσημηναμένων τοῖς ἐγκυκλίοις Βασιλίσκου· καὶ ἐπιστολὴ τῶν ἐν Ἀσίᾳ ἐπισκόπων, κατατρέχουσα τῆς ἁγίας τετάρτης συν όδου. Τούτοις τοῖς ἐγκυκλίοις οὐ μόνον Τιμόθεος καὶ Πέτρος οἱ εἰρημένοι συντίθενται, ἀλλὰ καὶ 'Ανα στάσιος ὁ μετὰ Ιουβενάλιον τὸν θρόνον τῶν Ἱερο σολύμων κατεσχηκώς βαστα ὑποσημαίνεται· καὶ πάμπολλοι ἕτεροι ἐκκλησιῶν πρόεδροι οὐχ ἧττον ή πεντακόσιοι· οἱ δὴ πάντες τόν τε Λέοντος τόμον, καὶ τὴν ἐν Χαλκηδόνι ἀπεκήρυξαν σύνοδον. Δεί. κνυσι τοῦτ᾽ ἀληθὲς ἡ παρὰ τῶν ἐν Ἀσίᾳ προέδρων ἐγγραφεῖσα δέησις Βασιλίσκῳ, τῇ Ἐφεσίων μητρο πέλει συνεληλυθότων, ταῦτα πρὸς λέξιν διεξιοῦσα Τοῖς κατὰ πάντα εὐσεβεστάτοις καὶ φιλοχρίστοις δεσπόταις ἡμῶν, Βασιλίσκῳ καὶ Μάρκῳ αἰωνίοις νικηταῖς, Αὐγούστοις.» Καὶ μετ' ὀλίγα·. Διὰ πάνω των ἐδείχθητε, πανευσεβέστατοι καὶ φιλόχριστοι βα σιλεῖς, μισουμένῃ καὶ πολεμουμένῃ τῇ πίστει δια φέρως συμπολεμούμενοι.» Καὶ μεθ᾿ ἕτερα· «Φο βερά τις εκδοχή κρίσεως, καὶ θείου πυρὸς ζῆλος, καὶ ἡ δικαία τῆς ὑμετέρας γαληνότητος κίνησις, τοὺς ἀντιδιατιθεμένους παραπίδας συμπλέξει, τοὺς τὸν Θεὸν τὸν δυνατὸν, καὶ τὴν ὑμετέραν τῇ πίστει κρατυνομένην βασιλείαν, ἀλαζονικῇ τιμωρία κατα τ ξεύειν ἐπιχειροῦντα;, καὶ τῆς ἡμετέρας βραχύτη. της πολυτρόπως μὴ φειδομένους, ἀλλ' ἀεὶ συκοφαντοῦντας καὶ καταψευδομένους ἡμῶν, καὶ ἀνάγκῃ τινὶ καὶ βίᾳ καθυπογραψάντων ἡμῶν ἐν τοῖς θείοις ὑμῶν καὶ ἀποστολικοῖς ἐγκυκλίοις· ἐν οἷς μετά πάσης χαρᾶς καὶ προθυμίας καθυπεγράψαμεν. Καὶ μετέπειτα· ο Μηδένα οὖν ἕτερα παρὰ τὰ θεῖα ὑμῶν ἐγκύκλια προβληθῆναι θελήσετε· εἰδότες ὅπερ ἔφημεν, ὅτι πᾶς ὁ κόσμος ανατραπήσεται πάλιν, καὶ μικρὰ εὑρεθήσεται τὰ παρὰ τῆς ἐν Χαλκηδόνι συν έξου γενόμενα κακά· άτινα καὶ τοὺς ἀναριθμή. τους εκείνους εἰργάσατο φόνους, καὶ τὰ αἵματα τῶν ὀρθοδόξων ἀδίκως καὶ παρανόμως ἐξέχεε.» Καὶ μετ' ἐλίγα. Διαμαρτυρόμεθα ἐνώπιον τοῦ Σωτῆρος ἡ τῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἐλευθέραν τὴν ὑμετέραν εὐω σέβειαν εἶναι. Δεόμεθα τῆς ἐπενεχθείσης αὐτοῖς εικαίας, καὶ κανονικῆς καὶ ἐκκλησιαστικῆς κατα κρίσεως καὶ καθαιρέσεως, και μάλιστα τῷ τὴν βα σιλεύουσαν οὐχ ὁσίως ἐπισκοπεῖν διὰ πολλὰ φωρα. θέντι. Η

Chapter V, VICaput V, VI

col. 127–128page 60 of 313
PG 147:127ΚΕΦΑΛ. Ε'. Περὶ τῶν τὰ Εὐτυχοῦς φρονούντων· οἷα Τιμο θέῳ διελέχθησαν· καὶ περὶ Παύλου τοῦ Εφέσ σου, καὶ τοῦ πατριαρχικού προνομίου αὐτῆς ὅπερ ἡ τετά, τη μὲν σύνοδος περιείλε, Τιμό θεος δὲ ὁ Λίλουρος τοῦτο αὖθις ταύτῃ ἐπανεσώσατο. Τῶν δ' ἐγκυκλίων γραμμάτων διαδοθέντων, ὡς Ζαχαρία: φησίν, οἱ τὰ Εὐτυχοῦς φανταζόμενοι, καὶ τὸν μονήση βίον μεταδιώκοντες, ὥσπερ τινὶ ἑρμαίῳ περιτυχόντες, τοῖς τ' ἐγκυκλίοις καὶ τῇ τιμῇ Τιμο θέου, δρομαίοι παρ' αὐτὸν ἀφικνούνται· καὶ ἐπεὶ ἐς λόγους Τιμοθέῳ ἧκον, καὶ ἤκουσαν ὁμοούσιον ἡμῖν εἶναι τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγου κατὰ τὴν σάρκα, καὶ οὖθις τῷ Πατρὶ ὁμοούσιον κατὰ τὴν θεότητα, ἐπὶ τὰ οἰκεῖα ἐχώρουν. Ο δ' αὐτὸς ἱστορεῖ καὶ τὴν Τι μόθεον τῆς πόλεως ἐξορμήσαντα ὡς ἐπὶ τὴν ᾿Αλεξάνδρου προσοκεῖλαι τῇ Ἐφεσίων, καὶ Παῦλον αὐτῇ ἐνθρονίσαι· δ; πρότερον μὲν ὑπὸ τῶν τῆς ἐπαρ χίας ἐπισκόπων τὴν χειροτονίαν εἰλήφει, ὥσπερ ἦν ἀρχαῖον αὐτῇ ἔθιμον· ἀπεώσθη δὲ τοῦ θρόνου. Απο δίδωσι δὲ καὶ ὅπερ εἶχεν ἡ Ἐφεσίων πόλις ἐκ πα λαιοῦ πατριαρχικὸν δίκαιον· περιεῖλε δὲ τοῦτο ἡ ἐν Χαλκηδόνι σύνοδος. Καὶ ταῦτα δράσας ὁ Αίλουρος. εἰς τὴν ᾿Αλεξάνδρου κατήρεν, ἐξ αὐτῆς πάντας πεί θων, τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον ἀναθεματίζειν, ὡς μοι καὶ πρότερον εἴρηται. Καὶ πολλοὶ μὲν ἐκείνῳ ἀνθίσταντο· ἀποπηδώσι δὲ καὶ τῆς κατ' αὐτὸν μολ ρας ἄλλοι τε πολλοὶ καὶ Θεόδοτος ἐκεῖνος, εἷς τῶν ὑπὸ Θεοδοσίου ἀνὰ τὴν Ἱππην κεχειροτονημένων, ἐμοούσιον &ς τὴν Ἱεροσολύμων λῃστρικῶς ἐπεπήδησεν, όπη νίκα Ιουβενάλιος πρὸς Βυζάντιον ἦλθεν. ΚΕΦΑΛ. Γ'. Ως 'Ακάκιος ὁ τῆς Κωνσταντίνου καὶ Δανιή ὁ Στυλίτης ἔπεισαν Βασιλίσκον αντεγκύκλια ὑπὲρ τῆς ἁγίας συνόδου γράψαι. Ἐπεὶ δὲ ταῦτα έδρασε Βασιλίσκος, ἐπέκειτο καὶ Ακακίῳ τὰ ἐγκύκλια δέξασθαι. Καὶ ἠνάγκαζε τὴν ἐν Χαλκηδόν: καὶ αὐτὸν ἀναθεματίζειν τῶν μεγά λων τριῶν θρόνων τοῦτο διαπραξαμένων. Τὸν δὲ λίαν περιπαθήσαντα ἑαυτὸν καὶ τὸν θρόνον καὶ τὸ θυσιαστήριον λόγος μελανοῖς ἀμφιέσαι πέπλοις ἔπειτα τὸν δῆμον καὶ τὸ μοναδικὸν τῆς βασιλευούσης ἀθροίσαντα, γενναίως πρὸς τὸν τύραννον ἀντι παρατάξασθαι· ὅτε καὶ Δανιὴλ ὁ μέγας ἀποβὰς τοῦ στύλου, συνεκκλησίαζεν Ακακίῳ. Βασιλίσκος δὲ τὴν κίνησιν δείσας τοῦ πλήθους τῆς πόλεως, ἀνεχώρει, ἐπειπὼν τῇ συγκλήτῳ μηδαμώς δι' όχλου Ακα κίῳ γενέσθαι· ἕτοιμον γὰρ εἶναι τὸ πλῆθος πρ ἐνιέναι τῇ πόλει. Δανιὴλ δὲ τὸ πλῆθος παραλαβών, καὶ ὅσον τοῦ μοναδικοῦ στίφος, παρὰ τὸν τύραννον ζει, καὶ παρρησία ὑπὲρ τῶν ὀρθῶν διελέχθη δογμάτων· ἐκεῖνον δὲ ὑπό το 'Ακακίου καὶ Δανιήλ βιαζόμενον, τὰ ἐγκύκλια ἐξαρνήσασθαι, καὶ διάτσα ξιν γράψαι, τὰ ἐκ συναρπαγή; γενόμενα παντάπασι διακελευομένην ἀργεῖν, καὶ ἀντεγκύκλια γρά ψαντα τῇ ὑφ' ἥλιον διαπέμπεσθαι, ἀντίφρονα τῶν

Chapter VII, VIIICaput VII, VIII

col. 129–130page 61 of 313
PG 147:129προτέρων ὑπὲρ τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου διεξιόντα. Αλλά Ζαχαρίας μὲν ὁ τὴν ὅλην πραγματείαν ἐμπι θως συγγραψάμενος παρήκε τῇ κατ' αὐτὸν ἱστορία τὰ ἀντεγκύκλια· ἐγὼ δέ που εὑρών, τῇ συγγραφῇ παραθήσομαι. Εχουσι δ' ἐπὶ λέξεως οὕτως ΚΕΦΑΛ. Ζ'. Αντεγκύκλια Βασιλίσκου. «Αὐτοκ άτορες Καίσαρες Βασιλίσκος καὶ Μάρκος. Τὴν ἄνωθεν καὶ ἐξ ἀρχῆς ἐν ταῖς καθολικαῖς ἐκε κλησίας κρατήσασαν ἀποστολικὴν καὶ ὀρθόδοξον πίστιν, καὶ μέχρι τῆς ἡμετέρας βασιλείας κρα τήσασαν, καὶ ἐπὶ τῆς ἡμετέρας δὲ βασιλείας κρα τοῦσαν, καὶ εἰς τὸ διηνεκὲς κρατεῖν ὀφείλουσαν, εἰς ἦν καὶ ἐβαπτίσθημεν καὶ πιστεύομεν, αὐτὴν μόνην ἄτρωτον καὶ ἀσάλευτον κρατεῖν, τὴν καὶ κρα τοῦσαν καὶ διηνεκώς πολιτεύεσθαι ἐν πάσαις ταῖς καθολικαῖς καὶ ἀποστολικαῖς ἐκκλησίαις τῶν ὀρθο δόξων θεσπίζομεν, καὶ μηδὲν ἕτερον ζητεῖσθαι. Διὰ τοῦτο γὰρ καὶ τὰ ἐπὶ τῆς ἡμετέρας βασιλείας γεγενημένα, εἴτε καὶ ἕτερα ἢ εἴ τι δηποτοῦν πί στεως ένεκεν, ἢ καταστάσεως ἐκκλησιαστικῆς, ἀρ γεῖν καὶ πεπαῦσθαι προστάττομεν, ἀναθεματίζο μένου Νεστορίου καὶ Εὐτυχοῦς καὶ πάσης ἑτέρας αἱρί σεως καὶ πάντων τῶν τὰ αὐτὰ φρονούντων. Καὶ περὶ ταύτης τῆς ὑποθέσεως μὴ σύνοδον γίνεσθαι ἢ ἑτέ ραν ζήτησιν· ἀλλὰ ταῦτα μένειν ἀῤῥαγῆ καὶ ἀσά λευτα. ᾿Αποδοθῆναι δὲ καὶ τὰς ἐπαρχίας τῷ ἁγιω τάτῳ καὶ εὐλαβεστάτῳ πατριάρχῃ καὶ ἀρχιεπισκόπῳ ᾿Ακακίῳ· ὧν τὴν χειροτονίαν είχεν ὁ θρόνος ταύτης τῆς βασιλίδος καὶ ἐνδόξου πόλεως· δηλαδὴ τῶν νῦν όντων θεοφιλεστάτων ἐπισκόπων μενόντων ἐπὶ τῶν οἰκείων θρόνων, μηδενὸς προκρίματος γενομένου μετὰ τὴν τούτων τελευτὴν τῷ δικαίῳ τῆς χειροτονίας τοῦ εὐαγοῦς θρόνου ταύτης τῆς βασιλίδος καὶ ἐνδόξου πόλεως. Τοῦτο δὴ τὸ θεῖον ἡμῶν θέσπισμα δύναμιν ἐπέχον θείας διατάξεως, οὐδενὶ ἀμφίβολον και έστηκεν.» Ταῦτα μὲν οὕτως ἐγένετο. ΚΕΦΑΛ. Η'. Ὡς Ζήνων αὖθις εἰς τὴν οἰκείαν ἐπανῆλθεν ἀρχὴν· Βασιλίσκος δὲ διεφθάρη. Ο δὲ Βασιλίσκος κατὰ τῆς πίστεως παραταξάμενος, μίσος παρὰ πάντων ἐκτήσατο· 8 μεμαθηκότες οἱ Ζήνωνα ἐπιτετραμμένοι πολιορκεῖν, πιστά οἱ φυλάξειν διομοσάμενοι, Ζήνωνι σπένδονται· καὶ τοῦτον λαβόντες ἐχώρουν ἀνὰ τὴν βασιλεύουσαν δώρα τὰ μὲν εἰληφότες, τὰ δ᾽ ὑπεσχημένοι λα εἶν. Φατί γε μὴν καὶ τὴν πρωτομάρτυρα καὶ που λαθλον Θέκλαν ὄψεσι μυστικαῖς ἐκφανεῖσαν, τὴν τῆς βασιλείας ἀποκατάστασιν αὖθις αὐτῷ βεβαιώσασθαι. Οὗ γενομένου, Ζήνων τῇ μάρτυρι αμειβό. μενος τῆς μηνύσεως, ἀνὰ τὴν Σελευκέων μητρόπου λιν τέμενος ἀνετίθει ἐξοχῇ μέγιστον, καὶ προύχον ἐν κάλλει, ὅ πολλῷ χρυσίῳ καὶ βασιλικοῖς κατεκόσμει τοῖς ἀναθήμασιν. Ο δὲ Βασιλίσκος την κίνη

Chapter IXCaput IX

col. 131–132page 62 of 313
PG 147:131σιν ἐκμαθὼν Ζήνωνος, τὸν ἀνεψιόν Αρμάτιον ἔπεμπε στρατηγὸν τῶν ἐν Θρᾴκη καθεστῶτα δυνά μεων, ἐκεῖνον ἐπὶ τὰ πρόσω ἰέναι κωλύσοντα, τρο κος φρικτοῖς τοῦτον ἀσφαλισάμενος μὴ σπείσασθαί ποτε Ζήνωνι. Ο δ' ἐν Νικαία συμβαλὼν ἐκείνῳ, ἐπὶ τόσον ἐκεῖνον κατέπληξεν, ὡς λογίσασθαι ἀντ νύτοι; δῆτα ἐπιχειρεῖν, εἰ μὴ δώροις υποφθείρας τοῦτο. Ζήνων καὶ ὑποσχέσεσιν, ὡς ἄρα τῇ Καισα ρικῇ ταινίᾳ τὸν ἐκείνου υἱὸν Βασιλίσκον κοσμήσοι, κατὰ τοῦ κρατοῦντος καὶ τοῦτον ἔσχεν, ἐν δευτέρι τὰ τῶν ὅρκων δὴ θέμενον. Ὁ μὲν οὖν Βασιλίσκος ταῦτα μαθών, εὐθὺς ὑπεχώρει· καὶ τὸν βασιλικόν στέφανον τῇ θείᾳ τραπέζῃ ἐνθέμενος, αὐτό; σὺν Ζηιωνίδι ἐπὶ τὸ βαπτιστήριον ἱκέτης προσέφευγε. Ζήνων δ' ἐξ αὐτῆς τῇ Βύζαντος προσδεχθείς, πρῶτον μὲν ἐπὶ τὸν μέγαν ᾔει νεών· ἔπειτα ἐχώρει σὺν πομπῇ μεγίστη πρὸς τὰ βασίλεια. Βασιλίσκος δὲ κ' μῆνας τὴν 'Ρωμαίων ἀρχὴν τυραννήσας, ἐπὶ τὴν Καππαδοκῶν ἐστέλλετο τεθνηξόμενος· καὶ ἐν τινι σταθμῷ 'Ακουσῷ λεγομένῳ σὺν γυναικὶ καὶ τέ κνοις δέχεται την σφαγήν. Ἱππικὸν δ᾽ εὐθὺς ποιήσας Ζήνων κατὰ τοὺς πρὸ βραχέος δοθέντας ὅρκους, τὸν μὲν Αρματίου υἱὸν Βασιλίσκον τῇ τοῦ Καίσαρος ἀξίᾳ τιο μα· ἐς ὕστερον δὲ λογισάμενος ὡς ᾿Αρμάτιος οὐδαμῶ; οἱ αὐτῷ τὰ πιστὰ φυλάξοι ὥσπερ οὐδὲ Βασιλίσκῳ. κελεύει τοῦτον σφαγῆναι· τὸν δ' ἐκείνον υἱὸν τὸν Καίσαρα ἱερέα ἐχειροτόνει. Πολλῷ δὲ ὕστερον οὗτος καὶ τὴν Κυζικηνῶν ἐκκλησίαν ἐποίμανε άριστα. ΚΕΦΑΛ. Θ. *Οτι οἱ τῆς Ασίας ἐπίσκοποι βιβλίον μετανοίας Ακακίῳ ἀπέστειλαν ἡμερούμενοι ἐκεῖνιν διά τὴν σύνοδον. Ζήνων δὲ ἅμα τῷ τῇ ἀρχῇ καταστῆναι, ἐγγραφὲν νόμον ἐτίθει, δς προτροπάδην ἀνήρει, ὅτα τῷ τυράννω Βασιλίσκῳ τοῖς ἐγκυκλίοις ἐνεωτερίσθη κατὰ τῆς πίστεως· δ οἱ τῆς ᾿Ασίας μαθόντες ἐπί σκοποι, βιβλία μετανοίας ἐπιπέμποντες ᾿Ακακίῳ τῷ τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἐπισκόπῳ, συγγνώμην στουν, παραιτούμενοι, ὡς οὐχ εκόντες, ἀλλ' ἀνάγκῃ πλείστῃ τοῖς ἐγκυκλίοις καθυπογράψαι ὅρκοις τε τοὺς λόγους κατησφαλίζοντο, ἢ μὴν οὕτως ἔχειν καὶ οὐχ ἑτέρω; καὶ τῇ ἐν Χαλκηδόνι συνό δῳ τίθεσθαι, καὶ κατ' ἐκείνην πιστεύειν καὶ νῦν καὶ πρότερον. Η δὲ τῶν ἐπισκόπων γραφή τούτοις τοῖς γράμμασι περιείληπτος ο Ακακίῳ τῷ ἁγιω τάτῳ καὶ ὁσιωτάτῳ πατριάρχη τῆς κατὰ τὴν βα σιλεύουσαν Κωνσταντινούπολιν νέαν 'Ρώμην ἁγιω τάτης Εκκλησίας. Καὶ μετ' ὀλίγα· «Εφθασεν ἐγ' ἡμᾶς πρεπόντως ποιῶν ὁ καὶ τὸν ἡμέτερον ἀναπλη

Chapter X, XICaput X, XI

col. 133–134page 63 of 313
PG 147:133ρώσων τόπον.» Καὶ μεθ᾽ ἕτερα·. Διὰ δὲ τῶν λι- > δέλλων γνωρίζομεν υπογεγραφηκέναι οὐ κατά πρόθεσιν, ἀλλ' ἐξ ἀνάγκης γράμμασι καὶ βήμασιν, ἀλλ' οὐ καρδίᾳ συνθέμενοι τούτοις. Ταῖς γὰρ ἡμῶν ἀπροσδέκτοι; πρεσβείαις σὺν ἐπινεύσει τοῦ κρείττονος καὶ παρειλήφαμεν παρὰ τῶν τῆς οἰκουμένης φωστήρων τριακοσίων δέκα καὶ ὀκτὼ καὶ τῶν ρι ἁγίων Πατέρων πιστεύομεν, πρὸς τούτοις καὶ τοῖς ἐν Χαλκηδόνι εὐσεβῶς καὶ ὀρθῶς τυπωθεῖσι παρὰ τῶν ἐν αὐτῇ συναχθέντων θείων Πατέρων.» Ταῦ τὰ μὲν οἱ ἐπίσκοποι. Εἶτ᾽ οὖν Ζαχαρίας ὁ ταῦτα ἐμπαθῶς συνταξάμενος, τούτοις ἔφθη συκοφαντής σας· εἴτε καὶ αὐτοὶ διεψεύσαντο, ὡς παρὰ γνώμην τῷ ἐγκυκλίῳ ὑπέγραψαν, καὶ ταῦτα Ακακίῳ γε γραφότες, οἷα μικρὸν ἄνωθεν διεξήλθομεν, ἀκρι σως συνορῖν οὐκ ἔχω. Καὶ τὰ μὲν ὧδέ πη ἔσχε. ΚΕΦΑΛ. Γ'. Ὡς ἀπήλασε Ζήνων τὸν Κναφέα Πέτρον τῆς ᾿Αντιόχου καὶ ἑτέρους· Καλανδίων δὲ τὸν θρόνον αὖθις ἐπέτρεπε. Καὶ περὶ τῆς ἀνακομιδῆς τοῦ λειψάνου τοῦ ἁγίου Ευσταθίου Αντιοχείας. Ζήνων δὲ τὸν μὲν Κναφές Πέτρον, ἅτε ὑπὸ Βασιλίσκου ανακληθέντα, τῆς Ἀντιόχου ἐξήλαυνε. Και ανδίων: δὲ τῷ μετά Στέφανον τὴν ἐπισκοπὴν ενεχείριζεν αὖθις. Καὶ Παῦλον δὲ τῆς Ἐφέσου ἐδίω κα· καὶ Νεστόριον τῆς Ταρσοῦ, καὶ Κῦρον ἀφίστα Ἱεραπόλεως Χαλκηδόνος τε Ρωμανὸν, καὶ Σιμο σάτων Ευσέβιον, Μοψουεστίας δὲ Ἰουλιανὸν, Παϋ λον Κωνσταντίνης, καὶ ᾿Ανδρέαν Θεοδοσιουπόλεως. Ὁ δὲ Καλανδίων οὐδένα προσίετο, εἰ μὴ πρότερον τον Πέτρον ἀναθεματίσοι, καὶ τὰ Βασιλίσκου εγχύσ χλια. Αίτησας δὲ Ζήνωνα καὶ τὸ λείψανον Ευσταθίου τοῦ θείου ἀπὸ Φιλίππων τῆς Μακεδόνων, ἔνθα ἐξάριστος τὸν βίον ἀπέλιπε, σὺν τιμῇ πολλῇ εἰς ᾿Αντιόχειαν ήγαγε, πρὸ ὀκτωκαίδεκα μιλίων πάση; σχεδόν προχυθείσης τῆς πόλεως, καὶ σὺν χαρᾷ πλείστῃ προσηκαμένης. Οἱ δὲ δι᾽ αὐτὸν εἰσέτι τῆς Εκκλησίας διακρινόμενοι, ἑκατὸν παρωχηκότων ἐνιαυτῶν, τῇ Ἐκκλησίᾳ ἡνώθησαν. ΚΕΦΑΛ. ΙΑ'. Ως μετὰ Τιμόθεον τὸν Αἰλουρον Πέτρος ὁ Μογγὸς γίνεται ἐν Ἀλεξανδρείᾳ· εἶτα πάλιν Τι μόθεος ὁ Σαλοφακίολος· εἶτα Ιωάννης ὁ Τα βεννησιώτης· καὶ μετὰ τοῦτον αὖθις ὁ Μογ γὺς Πέτρες, δεξάμενος τοὺς ἀπὸ Προτερίου, καὶ τῷ ἐνωτικῷ καθυπογράψας τοῦ Ζήνωνος. Πρὸς βουλῆς δ' ἦν Ζήνωνι καὶ Τιμόθεον τὸν Αἰ λουρον ἀπελάσαι τῆς ᾿Αλεξάνδρου. Γνοὺς δὲ εἰς βαθὺ γῆρας ἐληλακότα, καὶ ἤδη προς ταφήν διτα, τὸ βούλευμα διεκώλυσεν. Ο δὲ μετ᾿ οὐ πολὺ πρὸς τὰ τα κατωτέρω μετεχώρει δικαιωτήρια. Αλεξανδρες δ' ασθενείς χρησάμενοι, χειροτονοῦσι σφίσι ποιμένα, πολλῷ τῇ δυσσεβείς χείρονα τοῦ Αἰλούρου, Πέτρον ἕτερον, Μιγγὲν τὸ ἐπώνυμον· ἑνὸ; ω; φασι καὶ δύο ἐπισκόπων την χειροτονίαν τελέσαντος, καὶ

Chapter XIICaput XII

col. 135–136page 64 of 313
PG 147:135τούτων δ' ἐνδίκως τὴν ἱερωσύνην ἀφαιρεθέντων. Ο ενωτικόν, δὴ Ζήνων μαθών, τοὺς μὲν ψηφισαμένους θανάτου ζημία ἐτίμα· Τιμόθεον δὲ τὸν μετά Προτέριον, ᾧ Σακορακίολος τὸ ἐπίκλην, ὥσπερ ἔφημεν, ἐν Κα νόσῳ ποιούμενον τὰς διατριβάς, ἐπανάγει αὖθις τῷ θρόνῳ, ἐφ' ἡμέραις τριακονταέξ τοῦ Μογγοῦ Πέτρου τούτῳ διαγαγόντος. ᾿Αλλὰ Τιμόθεος οὕτω βασιλείοις γράμμασι τὸν οἰκεῖον θρόνον ἀπέλαβε. Μετ' οὐ που λὺ δὲ βουλὴν ἔνιο: ἐτίθεντο βασιλεῖ στείλαι πρέ τβιν, Ἰωάννην πρεσβύτερον την Ταβεννησιώτην, εἰς οἰκονόμου ἀποτεταγμένον τοῦ νεὼ τοῦ τιμίου Προ δρόμου καὶ Βαπτιστοῦ· ὡς ἂν εἴ γε συμβαίη τὴν στῶν ἐπίσκοπον ἐξ ἀνθρώπων γενέσθαι, ἐξὴν εἴη ᾿Αλεξανδρεῦσιν ὃν ἂν ἔλοιντο ψηφίσασθαι πρόεδρον. Εαυτῷ δὲ φωραθεὶς ὁ πρέσβις μνώμενος τὴν ἐπισ σκοπὴν, ὡς Ζαχαρίας φησίν, όρκους δοὺς βασιλεῖ, μή ποτ' ἐκεῖνον τὸν τῆς ᾿Αλεξάνδρου ἐγχειρισθῆναι θρόνον, ἀνέστρεψεν όπισθεν, τοῦ βασιλέως θεσπίσαντος, μετὰ τὸ ἀποβιῶναι Τιμόθεον πλὴν Ἰωάννου ἐκεῖνον τὴν καθέδραν κληρώσασθαι εν ἂν ὁ κλήρος καὶ τὸ πλῆθος ἐπιλέξηται. Μετ' οὐ πολὺ δὲ Τιμοθέου τὸ βιοῦν μεταλλάξαντος, Ἰωάν νης τὰς συνθήκας τῶν ὄρχων παρ' οὐδὲν λογισάμενος, χρήμασί τινας υποφθείρες, ὡς ὁ αὐτὸς Ζαχαρίας φησίν, εἰς τὴν τῆς ἐπισκοπῆς καθέδραν ἀνάγεται. Οὗ γενομένου, ἐκεῖνον μὲν ἀπελαθῆναι Ζήνων ἐκέλευεν, υποθήκαις δὲ ᾿Ακακίου καὶ πρὸς Αλεξανδρεῖς ἔγραψεν, ο δή 'Ενωτικόν κατωνόμασε θεσπίζων Πέτρῳ τῷ Μεγγῷ αὖθις ἀποδοθῆναι τὸν θρόνον, εἴπερ ἔλοιτο καθυποσημαίνειν τῷ γράμματι, καὶ τοὺς ἀπὸ τῆς μοίρας Προτερίου δέχεσθαι, καὶ μὴ τὴν τετάρτην εκτρέπεσθαι σύνο οδον. "Ην δὴ οἰκονομίαν γνώμῃ Ακακίου συν τεθειμένην, ὡς εἴρηται, Περγάμιος διεκόμιζεν, ἄρτι τῆς Αἰγυπτιακῆς διοικήσεως τὴν ὑπαρχον ἀξίαν ἐγχειρισθείς. Ο δὴ τῇ ᾿Αλεξάνδρου προτε σχηκώς, τὸν μὲν Ἰωάννην φυγάδα ἐς Ρώμην γενέσθαι ἐμάνθανε· Πέτρῳ δὲ τῷ Μογγῷ περιτυχὼν, πείθει μὲν τὸ ἐνωτικὸν Ζήνωνος δέχεσθαι, καὶ τοὺς τῆς Ἐκκλησίας διισαμένους. Καὶ τὸν μὲν τόμον εὐθὺς καθυπέργαφε· δημοτελοῦς δὲ πανηγύρεως ἀνὰ τὴν ᾿Αλεξάνδρου τελουμένης, ἐπεὶ καὶ πᾶσι τὸ ἐνωτικὸν Ζήνωνος εἰς ἀρέσκειαν ἦν, δέ χεται Πέτρος καὶ τοὺς ἀπὸ Προτερίου διισταμέ η νους. Μετρίαν δὲ προσφώνησιν τῷ λεᾧ ἀνειπών, δ ἐπ' ἐκκλησιάσει τοῦ δήμου συνέταξεν, ἔπειτα καὶ τὸ ἐνωτικὸν Ζήνωνος τῷ πλήθει ὑπανεγίνωσκε τάδε διαγορεύον ΚΕΦΑΛ. ΙΒ. Περὶ τοῦ λεγομένου ενωτικοῦ τοῦ βασιλέως Ζή νωνος· μήτε ἀποτρεπόμενον μήτε δεχόμενον τὴν ἐν Χαλκηδόνι ἁγίαν σύνοδον. Αὐτοκράτωρ Καίσαρ Ζήνων, εὐσεβής, νικητής. τροπαιούχος, μέγιστος, ἀεισέβαστος, Αύγουστος, τοῖς κατ' Αλεξάνδρειαν καὶ Αίγυπτον καὶ Λιβύην καὶ Πεντάπολιν εὐλαβεστάτοις ἐπισκόποις καὶ κληρικοίς καὶ μοναχοῖς καὶ λαϊκοῖς. Ἀρχὴν καὶ σύστασιν δύο ναμίν τε καὶ ὅπλον ἀκαταμάχητον τῆς ἡμετέρα; εἰδότες βασιλεία; τὴν μόνην ὀρθὴν καὶ ἀληθε η
col. 137–138page 65 of 313
PG 147:137πίστιν, ἥντινα διὰ τῆς θείας ἐπιφοιτήσεω; ἐξέθεντο μὲν οἱ ἐν Νικαίᾳ συναθροισθέντες τριακόσιοι δεκα οκτώ ἅγιοι Πατέρες, ἐβεβαίωσαν δὲ οἱ ἐν Κωνσταντινουπόλει ἑκατὸν καὶ πεντήκοντα ὁμοίω; ἅγιοι α τέρες συνελθόντες, νύκτωρ τε καὶ μεθημέραν πάσῃ προσευχῇ καὶ σπουδῇ καὶ νόμοις κεχρήμεθα πλη θυνθῆναι δι' αὐτῆς τὴν ἀπανταχόσε ἁγίαν τοῦ Θεοῦ καθολικὴν καὶ ἀποστολικὴν Ἐκκλησίαν, τὴν ἄφθαρ τον καὶ ἀτελεύτητον μητέρα τῶν ἡμετέρων σχή πρων· εἰρήνῃ τε καὶ τῇ περὶ Θεὸν ὁμονοίᾳ τοὺς εὐσεβεῖς λαοὺς διαμένοντας, εὐπροσδέκτους τὰς ὑπὲρ τῆς ἡμετέρας βασιλείας εκετείας προσφέρειν, σὺν τοῖς θεοφιλεστάτοις ἐπισκόποις, καὶ θεοσεβεστάτοις κληρικοῖς καὶ ἀρχιμανδρίταις καὶ μονάζουσι. Τοῦ γὰρ μεγάλου Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χρι στοῦ, τοῦ ἐκ τῆς ἁγίας Παρθένου καὶ Θεοτόκου Μα ρίας σαρκωθέντος καὶ τεχθέντος, τὴν ἐκ συμφωνίας δοξολογίαν καὶ λατρείαν ἡμῶν ἐπαινοῦντος καὶ ἑτοίμως δεχομένου, τὰ μὲν τῶν πολεμίων ἐκτριβήσεται καὶ ἐξαλειφθήσεται γένη· πάντες δὲ τὸν οἶο χεῖον ὑποκλινοῦσιν αὐχένα τῷ ἡμετέρῳ μετὰ Θεὸν κράτε:. Εἰρήνη δὲ καὶ τὰ ἐκ ταύτης ἀγαθὰ, αέρων τε εὐκρασία, καὶ καρπῶν εὐφορία, καὶ τὰ ἄλλα δὲ τὰ λυσιτελοῦντα τοῖς ἀνθρώποις φιλοτιμηθήσεται. Οὕτως οὖν τῆς ἀμωμήτου πίστεως ἡμᾶς τε καὶ τὰ Ρωμαϊκὰ περισωζούσης πράγματα, δεήσεις ἡμῖν προσεκομίσθησαν παρὰ θεοσεβῶν ἀρχιμανδριτών καὶ ἐρημιτῶν, καὶ ἑτέρων αἰδεσίμων ἀνδρῶν, μετὰ δακρύων ἱκετευόντων ἔνωσιν γενέσθαι ταῖς ἁγιωτά ταις ἐκκλησίαις, συναφθῆναί τε τὰ μέλη τοῖς μέλε σιν, ἅπερ ὁ μισόκαλος ἀπὸ πλείστων χρόνων χωρί σαι κατηπείχθη, γινώσκων ὡς εἰ ὁλοκλήρῳ τῷ τῆς Εκκλησίας σώματι πολεμψη, ηττηθήσεται. Σύμ βαίνει γὰρ ἐκ τούτου καὶ γενεὰς ἀναριθμήτους εἶναι, ὅσας ὁ χρόνος ἐν τοσούτοις ἔτεσι τῆς ζωῆς ὑπεξήγαγε· καὶ τὰς μὲν τοῦ λουτροῦ τῆς παλιγγενεσίας ἐστερημένος ἀπελθεῖν, τὰς δὲ τῆς θείας κοινωνίας μὴ μετασχούσας πρὸς τὴν τῶν ἀνθρώπων ἀπαραίτητον ἐκδημίαν ἀπαχθῆναι, φόνους τε τολμηθῆναι μυρίους, καὶ αἱμάτων πλήθει μὴ μόνον μολυνθῆναι τὴν γῆν, ἀλλὰ καὶ αὐτὸν τὸν ἀέρα. Ταῦτα τίς οὐκ ἂν εἰς τὸ ἀγαθὸν μετασκευασθῆναι προτεύξοιτο; Διά τοι τοῦτο γινώσκειν ὑμᾶς ἐσπουδάσαμεν, ὅτι καὶ ἡμεῖς καὶ αἱ πανταχοῦ ἐκκλησίαι, ἕτερον σύμ βολον ἢ μάθημα, ἢ ὅρον πίστεως, ἢ πίστιν, πλὴν τοῦ εἰρημένου ἁγίου συμβόλου τῶν τὴ ἁγίων Πατ τέρων, ὅπερ ἐβεβαίωσαν οἱ μνημονευθέντες ρν' ἅγιοι Πατέρες, οὔτε ἐσχήκαμεν, οὔτε ἔχομεν, οὔτε ἔξομεν, οὔτε ἔχοντας ἐπιστάμεθα· εἰ δὲ καὶ ἔχοι τις, ἀλλά τριον αὐτὸν ἡγούμεθα· τοῦτο γὰρ καὶ μόνον, ὡς ἔφαμεν, τὴν ἡμετέραν περισώζειν τεθαῤῥήκαμεν βασιλείαν. Καὶ πάντες δὲ οἱ λαοὶ τοῦ σωτηριώδους ἀξιούμενοι φωτίσματος, αὐτὸ καὶ μόνον παραλαμβάνοντες βαπτίζονται. ῇ καὶ ἐξηκολούθησαν οἱ ἅγιοι Πατέρες, οἱ ἐν τῇ Ἐφεσίων συνελθόντες· οἱ καὶ καθελόντες τὸν ἀσεβῆ Νεστόριον καὶ τοὺς τὰ ἐκείνου μετὰ ταῦτα φρονοῦντας. Οντινα καὶ ἡμεῖς Νεστόριον ἅμα Εὐτυχεῖ τἀναντία τοῖς εἰρημένοις φρονοῦντας ἀναθεματίζομεν· δεχόμενοι καὶ τὰ το κεφά
col. 139–140page 66 of 313
PG 147:139νομένου Κυρίλλου ἀρχιεπισκόπου τῆς ᾿Αλεξανδρέων ἁγίας καθολικῆς Ἐκκλησίας. Ομολογοῦμεν δὲ τὸν μονογενῆ Υἱὸν τοῦ Θεοῦ καὶ Θεὸν, τὸν κατὰ ἀλή θειαν ἐνανθρωπήσαντα, τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν, τὸν ὁμοούσιον τῷ Πατρὶ κατὰ τὴν θεότητα, καὶ ὁμοούσιον ἡμῖν τὸν αὐτὸν κατὰ τὴν ἀνθρωπότητα, κατελθόντα καὶ σαρκωθέντα ἐκ Πνεύματος ἁγίου καὶ Μαρίας τῆς Παρθένου καὶ Θεοτόκου, ένα τυγχάνειν καὶ οὐ δύο· ἑνὸς γὰρ εἶναί φαμεν τά τε θαύματα καὶ τὰ πάθη, ἅπερ εκουσίως ὑπέμεινε σαρκί. Τοὺς γὰρ διαιροῦντας, ἡ συγχέοντας, ἡ φα τασίαν εἰσάγοντας, οὐδὲ ὅλως δεχόμεθα· ἐπείπερ ἡ ἀναμάρτητος κατὰ ἀλήθειαν σάρκωσις ἐκ τῆς Θεο τόκου προσθήκην Υἱοῦ οὐ πεποίηκε· μεμένηκε γὰρ Τριὰς ἡ Τριάς, καὶ σαρκωθέντος τοῦ ἑνὸς τῆς Τριά δος Θεοῦ Λόγου. Εἰδότες οὖν ὡς οὔτε αἱ ἅγιαι πα ταχοῦ ὀρθόδοξο: τοῦ Θεοῦ ἐκκλησίαι, οὔτε οἱ τούτων προϊστάμενοι θεοφιλέστατοι ἱερεῖς, οὔτε ἡ ἡμετέρα βασιλεία ἑτέρου συμβόλου ἢ ὅρου πίστεως παρὰ τὸ εἰρημένον ἅγιον μάθημα ήνέσχοντο ἢ ἀνέχονται, ἡνώσαμεν ἑαυτοὺς μηδὲν ἐνδοιάζοντες. Ταῦτα δὲ γεγράφαμεν, οὐ καινίζοντες πίστιν, ἀλλ' ὑμᾶς πληροφοροῦντες. Πάντα δὲ τὸν ἕτερόν τι φρονήσαντα, ἢ φρονοῦντα, ἡ νῦν, ἢ πώποτε, ἢ ἐν Χαλκηδόνι, ἡ οἷα δή ποτε συνόδῳ, ἀναθεματίζομεν· ἐξαιρέτως δὲ τοὺς εἰδ ρημένους Νεστόριον καὶ Εὐτύχιον, καὶ τοὺς τὰ αὐτῶν φρονοῦντας. Συνάφθητε τοίνυν τῇ πνευματική μη τρὶ τῇ Ἐκκλησίᾳ, τῆς αὐτῆς ἡμῖν ἐν αὐτῇ θείας ἀπολαύοντες κοινωνίας, κατὰ τὸν εἰρημένον ἕνα καὶ μόνον ὅρον τῆς πίστεως τῶν τιη' ἁγίων Πατέρων. Ἡ γὰρ παναγία μήτηρ ὑμῶν ἡ Ἐκκλησία καὶ ὡς γνησίους ὑμᾶς υἱοὺς ἀπεκδέχεται περιπτύξασθαι, καὶ τῆς χρονίας καὶ γλυκείας ὑμῶν ἐπιθυμεῖ φωνῆς ἀκροάσασθαι. Ἐπείξατε οὖν ἑαυτούς· ταῦτα γὰρ ποιοῦντες, καὶ τὴν τοῦ Δεσπότου καὶ Σωτῆρος καὶ Θεοῦ ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ εὐμένειαν πρὸς ἑαυτοὺς ἐφελκύσεσθε, καὶ παρὰ τῆς ἡμετέρας βασιλείας ἐπαινεθήσεσθε. "Ων δὴ γραμμάτων ἀνεγνωσμένων οἱ τῆς ᾿Αλεξάνδρου πάντες ἥνωντο τῇ ἁγίᾳ καθολικῇ καὶ ἀποστολικῇ Ἐκκλησίᾳ, τὰ ἐν μέσῳ σκῶλά τε καὶ προσκόμματα διαλύοντες. λαια τὰ εἰρημένα παρὰ τοῦ τῆς ὁσίας μνήμης για

Chapter XIII, XIVCaput XIII, XIV

col. 141–142page 67 of 313
PG 147:141ΚΕΦΑΛ. Π'. Ως Καλανδίων ὑπερόριος γίνεται, Πέτρος δὲ ὁ Αναψεὺς τῷ τῆς ᾿Αντιόχου αὖ τις θρόνῳ ἐπι πηδᾷ· καὶ περὶ τοῦ παλιμβόλου ήθους Πέτρου τοῦ Μογγοῦ. Καλανδίων δὲ ὁ τῆς ᾿Αντιόχου πρόεδρος Ακακίῳ καὶ Ζήνωνι ἔγραφε, μοιχὸν τὸν Πέτρον ἀποκαλῶν διὰ τὰ γενόμενα· καὶ ὅτι καὶ ἐπὶ τῆς ᾿Αλεξάνδρου γενόμενος, ἀναθέματι τὴν ἁγίαν τετάρτην καθυπέβαλε σύνοδον. Ος διὰ ταῦτα πρόφασιν εἰληφώς ὡς τοῖς ἀποστάταις Ζήνωνος επαμύνοι αλλῳ καὶ Λεον τίῳ καὶ Παμπρεπεί τυραννιῶσιν, τὴν Οασιν οἰκεῖν κατακρίνεται. Καὶ Καλανδίων μὲν αὖθις τῆς ᾿Αντιόχου διὰ τοῦτο ἐκβάλλεται· ὁ δὲ ἀναφεύς Πέτρο; τέχνῃ τὰ πράγματα ὑπελθών, τῆς ἐφετῆς αὐτῷ και Ο δρας τῆς ᾿Αντιόχου πάλιν καταξιοῦται, τῷ ἑνω τικῷ Ζήνωνος πρότερον ὑποσημηνάμενος. Καὶ πρὸς Πέτρον δὲ τὸν Μογγὸν τῆς Ἀλεξάνδρου ἐπισκοποῦντα αμοιβαίοις συνοδικοῖς ἐχρήσατο γράμμασιν. Επίσης δὲ καὶ ὁ μετ' ᾿Αναστάσιον ὁ Ἱεροσολύμων Μαρτύριος τις κατ' ἔθος συνοδικὰς ἐκείνῳ ἐπιστολὰς ἔπεμψεν. Ηνωται δὲ τούτῳ καὶ ὁ τῆς Κωνσταντίνου τὸν θρό τον διέπων 'Ακάκιος. Οὐ πολλοῦ δὲ χρόνου διεῤῥνη κότος, τινὲς τῶν τῆς Πέτρου τοῦ Μογγοῦ προτέρας μοίρας οὕτως ἔχοντα βλέποντες, τῆς ἐκείνου κοινω νέας διέστησαν· ὡς ἐκεῖνον βιασθέντα, τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον ἐπ' ἐκκλησίας ἀναθεματίσαι, καὶ τὸ *ίψανον Τιμοθέου ἀνορύξαι. "Ο μαθὼν ᾿Ακάκιος, ὁ τῆς Κωνσταντίνου, ἐν δεινῷ ἐποιεῖτο, καὶ ἐν οὐ μετ τρίαις ἦν ταραχαῖς, ἐς τοσοῦτον, ὥστε καί τινας ἀνὰ τὴν ᾿Αλεξάνδρου ἐκπέμψαι εἴ γε ἀληθῆ τὰ λεγό μενα εἰσομένους. Οὓς ὁ Πέτρος εξακριβούμενος, ἐπληροφόρει μηδὲν τοιοῦτον διαπεπραχώς· καὶ τὰ πλήθη συνάγων, ὑπομνήματα έγραφεν, ὧν ἡ δύνα μες ἔγγραφος ἔκειτο, ὡς ἄρα εἴη Πέτρος τῶν ἤκου σμένων μηδέν τι διαπραξάμενος. Οὗτος δὲ ἄρα ταῖς ἀληθεία:ς κόθορνός τις ἢ Πρωτεὺς Φάριος ὢν, Ευ ριπές τε καὶ παλίμβολος, ἐν οὐδεμιᾷ καθίστατο γνώμῃ· ἀλλ' ἀεὶ πρὸς τὸ δόξαν μετεῤῥυθμίζετο τοῖς καιροῖς καὶ τοῖς πράγμασιν, νῦν μὲν τὴν ἐν Χαλκηδόνι προσιέμενος σύνοδον, νῦν δὲ ὥσπερ παλινῳδίαν ᾄδων, καὶ ψήφοις ἁπάσαις ἐκβάλλων ταύτην καὶ παραδιδοὺς ἀναθέματι. Ἐξ ὧν δ' ᾿Ακακίῳ τῷ τῆς Κωνσταντίνου γράφει προέδρῳ μόλις τὸν ἐκεί νου δόλον φωράσαντι, δῆλος γεννήσεται. Γράφει δ' ἐπὶ λέξεως οὕτως ΚΕΦΑΛ. ΙΔ'. Επιστολή Πέτρου τοῦ ᾿Αλεξανδρείας, Ακακίῳ σταλεῖσα τῷ ἐπισκόπῳ τῆς βασιλίδος τῶν πόλεων. Ὁ Θεὸς ὁ ὕψιστος τὴν σὴν ἁγιωσύνην ἀμείψεται, υπό τε πόνων καὶ καμάτων τοσούτων, ὧν πε μιώδους χρόνων ἐφύλαξας τὴν τῶν ἁγίων Πατέρων πίστιν, ἣν ἀκαταπαύστως κηρύττων ἐβεβαίωσας ἐν ᾗ καὶ τὸ σύμβολον κείμενον τῶν τιήν ἁγίων Πα τέρων εὑρόντες, ἀκολούθως ἐν ᾧ βαπτισθέντες ἐπι
col. 143–144page 68 of 313
PG 147:143στεύσαμεν καὶ πιστεύομεν. "Οπερ καὶ ἐβεβαίωσαν οἱ συνελθόντες ἐν Κωνσταντινουπόλει ἅγιοι Πατέρες ρν'. ᾿Ακαταπαύστως τοίνυν πάντας ὁδηγῶν, ἥνωσας τὴν ἁγίαν τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίαν, πείσας ἡμᾶς διὰ μεγίστων ὑποδειγμάτων, ὡς οὐδέν ἐστι παρὰ ταῦτα πεπραγμένον ἐν τῇ ἁγιωτάτῃ καὶ οἰκουμενικῇ συν όδῳ τῇ ἐν Χαλκηδόνι γενομένῃ, συμφωνούσῃ καὶ βεβαιούσῃ τὰ τοῖς ἐν Νικαίᾳ ἁγίοις Πατράσιν. Ού δὲν γὰρ εὑρόντες καινόν, αὐτοτελῶς συνεστήσαμεν καὶ πεπιστεύκαμεν. Μεμαθήκαμεν δέ, ώς τινες μου νάζοντες, φθονοῦντες τῇ ἡμῶν ἀδελφότητι, εἰς τὰς ὑμῶν ὁσίας ἀκοὰς εἰσήνεγκαν λοιδορίας τινάς, οὐκ εὐχερῶς μεταγούσας εἰς λύπην τὴν ὑμῶν ὁσιότητα. Καὶ πρῶτα μὲν, ὡς τὰ λείψανα τοῦ ἐν ἁγίοις ἡμῶν Πατρὸς τοῦ μακαρίου ἀρχιεπισκόπου Τιμοθέου μετα ηνέγκαμεν εἰς ἕτερον τόπον· ὅπερ πράγμα οὔτε Θεῷ οὔτε νόμοις πρέπον ἐστί· καὶ ἐπὶ τούτοις εἰς ἕτερον μετεπήδησαν ἀσύστατον καὶ προτέρου χεῖρον. Πῶς γὰρ ἀναθεματίζειν είχομεν τὴν ἐν Χαλκηδόνι ἁγίαν σύνοδον, ᾗ πιστεύσαντες ἐβεβαιώσαμεν; Οὐκ ἀγνοεῖτε δὲ, οὐδὲ λέληθε τὴν ὑμῶν θεοφιλίαν τῶν παρ' ἡμῖν λαῶν ὁ ζῆλος καὶ ἡ ἐλαφρία, καὶ τῶν νεωτερίζειν ἐθελόντων μοναζόντων· οἵτινες μελετ τήσαντες ἅμα τισὶν ἐθελοκάκοις τῆς Ἐκκλησίας ἀποσκιρτῆσαι τοὺς λαοὺς ἀποσπᾶν ἐπιχειροῦσι· καὶ διὰ τῶν ὑμετέρων εὐχῶν ἐσκεψάμεθα λόγον θερα πείας εχόμενον, μηδὲν βλάπτοντα τὴν ἁγίαν σύν δυν τὴν ἐν Χαλκηδόνι· εἰδότες οὐδὲν καινὸν ἔχειν αὐτῇ πεπραγμένον καὶ πρὸς πεισμοσύνην τῶν ἀκεραίων καὶ ἀπολογίαν τοὺς ἐπισυνελθόντας ἡμῖν, τοῦτο λέ γειν πεποιήκαμεν. Καὶ τοῦτο μὲν πολὺς γενόμενος, ταχέως εκώλυσα· γνωρίζω δὲ τῇ ὑμῶν ἁγιωσύνῃ, καὶ μέχρι καὶ νῦν οὐ παύονται οἱ τὰ ζιζάνια σπεί ροντες ἀεὶ μονάζοντες, όργανα ἑαυτοῖς ἐγκαταμία ξαντες τινῶν μοναστήρια ποτε μὴ οἰκησάντων, Καὶ περιέρχονται φήμας θρυλλοῦντες διαφόρους καθ ἡμῶν, καὶ κατὰ τῆς ἐκκλησιαστικῆς τοῦ Χριστοῦ εἰρήνης, καὶ μηδὲν ἡμᾶς συγχωροῦντες κανονικῶς καὶ πρεπόντως τῇ ἁγίᾳ τοῦ Θεοῦ καθολικῇ ἐκκλησίᾳ πράττειν, παρασκευάζοντες τοὺς παρ' ἡμῖν λαούς μᾶλλον ἄρχειν, ἡμῶν, ἤπερ πείθεσθαι ἡμῖν· καὶ θέλουσι ποιεῖν, ὅσα μὴ πρέπει Θεῷ. Πιστεύομεν δὲ ὡς ἡ ὑμῶν ἁγιωσύνη διδάξει πάντα τὸν θειότατον δεσπότην τῆς οἰκουμένης· καὶ παρασκευάσει, ὥστε τύπον αὐτοῖς παρασχεθῆναι παρὰ τῆς αὐτοῦ γαλη νότητος, τὰ δέοντα περὶ τῆς ἐκκλησιαστικῆς εἰρή νης πρεπούσης Θεῷ τε καὶ βασιλεῖ, ὥστε πάντας ἐν τούτοις κατευνάζειν. Ἀλλὰ τοιαῦτα μὲν ὁ κόθορνος Πέτρος δολίως Ακακίῳ ἐπέστελλεν, ἀσταθὴς τὴν γνώμην ὢν καὶ παλίμβολος.

Chapter XV. XVICaput XV. XVI

col. 145–146page 69 of 313
PG 147:145ΚΕΦΑΛ. ΙΕ'. Ο Ιωάννης Αλεξανδρείας ο Ταβεννησιώτης εἰς Ρώμην γενόμενος, πείθει Φήλικα τὸν Ρώμης Ακακίῳ τῷ τῆς Κωνσταντίνου σχε διάσει καθαίρεσιν. Ιωάννης δὲ ὁ τῆς ᾿Αλεξάνδρου ὁ Ταβεννησιώτης, οὗ καὶ ἀνόπιν μνείαν εποιησάμην, φεύγων τὴν πρεσβυτέραν κατελάμβανε 'Ρώμην, καὶ ἀνέσειεν ἐκτα ράσσων, τοῦ οἰκείου θρόνου λέγων διαπεσεῖν, ὡς τῶν Λέοντος δογμάτων ὑπερμαχῶν, καὶ τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου· ἄλλον δέ τινα ἐφ᾽ ἅπασι τού τοῖς ἀντίπαλον καταστῆναι. Δι' α ταραχθεὶς Σιμπλίκιος, ὁ Ρώμης ἐπίσκοπος μετὰ Λέοντα, πρὸς Ζήνωνα ἔγραφε, τὸ τῆς ἐκβολῆς παράλογον αἰτιώμενος. Ζήνων δὲ ἀνταπέστελλε, μηδ' ἄλλο τι ἀποῤ μιρῆναι του θρόνου φάσκων, ἢ ὅτι ἐπιορκίας εάλω ἐγκλήματι. Ἐπεὶ δὲ Φήλιξ Σιμπλίκιον διεδέχετο, οὐκ ἀνίει ὁ Ἰωάννης ἀεὶ ἐνοχλῶν περὶ τῶν Πέτρῳ γεγενημένων, καὶ ὅτιπερ Ακάκιος ὁ τῆς Κωνσταντίνου, οὖν πρότερον ὡς αἱρετικὸν ἐξετρέπετο, νῦν μάλα προσίεται. Καὶ συχνῶς ἐπιών, μόλις ἔπειθε Φήλικα, καθαίρεσιν ᾿Ακακίῳ σχεδιάσαι, ὅτιπερ κοινωνήσειε Πέτρῳ τῷ Μογγῷ. Ο μὴ κατὰ παράδοσιν γεγενημένον ἐκκλησιαστικὴν, καθώς Ζαχαρίᾳ ιστό ρηται, μοναχοί τινες ἐκ τῆς τῶν ᾿Ακοιμήτων μονῆς ᾿Ακακίῳ ἐπιδεδώκασιν. Ο δ' ᾿Ακάκιος οὐ προσ ήκατο. Εοικε δὲ Ζαχαρίας μηδὲν τῶν πεπραγμένων εἰδέναι, ἀκοὴν δὲ μόνην ἀφηγεῖσθαι ἠκρωτηριασμένην. Εγώ δ' ἀκριβῶς εἰδὼς διηγήσομαι. ΚΕΦΑΛ. ΙϚ'. Περὶ τῶν γενομένων μεταξύ Φήλικος καὶ Ζήνωνος διὰ τὸν Ἀκάκιον· καὶ περὶ Κυρίλλου ἡγουμένου μονῆς τῶν Ἀκοιμήτων. Καὶ ὡς καθηρέθησαν οἱ τῶν Ῥωμαίων πρέσβεις παρὰ τῆς ἐν Ρώμῃ συνόδου, καὶ ᾿Ακάκιος ὁ τῆς Κωνσταντίνου. Δέδωκε μὲν λιβέλλους ὁ Ιωάννης τῷ Φήλικι κατὰ Ακακίου, ὡς παρὰ λόγον κοινωνοίη τῷ Πέτρῳ, καὶ περί τινων ἄλλων μὴ κατὰ θεσμὸν Ἐκκλησίας ἐκεί νῳ γεγενημένων. Καὶ στέλλει Φήλιξ πρὸς Ζήνωνα Βιτάλιον καὶ Μισῆνον τοὺς ἐπισκόπους, διαταττόμενος, τὴν μὲν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον ἁπάσεις ψή φοις κρατεῖν, Πέτρον δὲ τῆς ᾿Αλεξάνδρου ἀπελαθῆναι, ὡς μὴ ὑγιῶς περὶ τὴν θρησκείαν ἔχοντα ἐς Ρώμην δὲ πεμφθῆναι Ακάκιον, ἀντιδικασόμενον Ιωάννῃ ὑπὲρ ὧν ἐνάγοι, ἢ ἀπολογησόμενον, ἢ τὰς ἀνηκούσης εὐθύνα; ὑφέξοντα. Πρινὴ δὲ Βιτάλιον καὶ Μισῆνον τοὺς ἐκ Ρώμης ήκοντας φθάσαι τὴν βασιλεύουσαν, ὁ τῆς τῶν ᾿Ακοιμήτων μονῆς προε στώς Κύριλλος πρὸς Φήλικα φθάνει στέλλων, τὸν πάππαν ἐπαιτιώμενος, τῇ τοσαύτῃ βραδυτήτι του σούτων περὶ τῶν τῆς Ἐκκλησίας θεσμῶν νεωτερισθέντων. Φήλιξ δὲ τὰ γράμματα Κυρίλλου δεξά μενος, τοῖς πρέσβεσιν έγραφε, μηδέν τι πρᾶξαι, πρὶν ἢ Κυρίλλῳ συγγένοιντο, καὶ τὸ ποιητέον παρ' αὐτοῦ διαγνῶσιν· ὑπομνήσεις σε άλλας προς Ζή
col. 147–148page 70 of 313
PG 147:147νωνα διεπέμπετο, ὑπέρ τε τῆς ἐν Χαλκηδόνι συν όδου διαγορευούσας, ἔτι δὲ καὶ περὶ τοῦ κατὰ τὴν Αφρικὴν διωγμοῦ, ἦν Ονώριχος ἔπραττε. Ναὶ μὴν καὶ πρὸς 'Ακάκιον ἔστελλεν, αιτιώτατον τῶν κατὰ τὴν Ἐκκλησίαν νεωτερισθέντων ἐκεῖνον εἶναι λέ γων. Πρὸς ἅπερ πάλιν ὁ Ζήνων τὰ ἴσα τοῖς πρό τερον ἀνταπέστελλεν· ὡς ἄρα ἐπικενῆς διαταράξοι τοῦτον ὁ Ἰωάννης, μηδαμή μηδαμῶς ἐπομοσάμενος διὰ τοῦ θρόνου παριέναι τῆς ᾿Αλεξάνδρου παρα Εἶναι δὲ τοὺς ὅρκους καὶ ἱεροσυλῆσαι τὸν θρόνον, καὶ ἄλλως τὰ πάνδεινα διαπράξασθαι. Ἀλλὰ καὶ τὸν Μογγὸν Πέτρον μή τινος ἄνευ βασάνου ἐπὶ τὸν θρόνον ἐλθεῖν· χερσὶ δ' οἰκείαις πρότερον υποση μηνάμενον, τὴν πίστιν τῶν ἐν Νικαίᾳ συνελθόντων Πατέρων δέχεσθαι· ᾗ καὶ ἡ ἐν Χαλκηδόνι σύνοδος κατ' ίχνος ἐπηκολούθησε, καὶ ταῦτ᾽ ἐπὶ ῥήματος γεγραφώς· «Οφείλεις ἀσφαλῶς ἔχειν καὶ τὴν ἡμε τέραν εὐσέβειαν τὸν προλεχθέντα ἁγιώτατον Πέτ τρον καὶ πάσας τὰς ἁγιωτάτας ἐκκλησίας δέχε σθαί τε καὶ σέβειν, καὶ τὴν ἐν Χαλκηδόνα ἁγίαν σύνοδον, ἥτις συνέστη τῇ πίστει τῇ ἐν τῇ Νικαέων συνόδῳ.» Τῇ δὲ τοιαύτῃ πράξει καὶ ἄλλαι ἐπιστολαὶ τοῦ προειρημένου Κυρίλλου ἐμφέρονται, καὶ άλλων τῆς βασιλίδος ἀρχιμανδριτῶν, ἔτι δὲ ἐπισκό των καὶ κληρικῶν τῆς Αἰγυπτιακῆς διοικήσεως πρὸς Φήλικα κατὰ Πέτρου πεμφθεῖσαι καὶ τῶν κοινωνούντων αὐτῷ οἷα αἱρετικῶν· καί τινες δὲ τῆς μονῆς τῶν ᾿Ακοιμήτων ἀφιγμένοι προς Φίλικα διήλεγξαν τοὺς περὶ Μισἦνον· ὡς μέχρι τῆς αὐτῶν ἀφίξεως ἐς Βυζάντιον κρύφα πως καὶ ἐν παραβύ στις Πέτρος τοῖς ἱεροῖς διπτύχοις ἐφέρετο· ἔκτοτε δὲ μέχρι τοῦ νῦν, καὶ ἀναφανδόν περιᾴδεται· ἀκανονίστως δὲ τοὺς περὶ Μ:σῆνον κοινωνῆσαι τοῖς περὶ Πέτρον τε καὶ ᾿Ακάκιον. Αἱ δὲ τῶν Αἰγυπτίων ἐπι στολαί, καὶ αὗται τὰ παραπλήσια ἔλεγον· καὶ ὅτι περ Ιωάννης μὲν ὀρθόδοξος ὤν, κατὰ κανόνας ἔσχε τὸν θρόνων· ὅ γε μὴν Πέτρος ὑπὸ δύο καὶ μόνων παραπλησίων αὐτῷ τὴν κακοδοξίαν κεχειροτόνητο, καὶ ὅτι περ μετὰ τὴν ἀναχώρησιν Ἰωάννου οὐδέν τι τῶν δεινῶν κατὰ τῶν ὀρθοδόξων ἐνέλιπε γίνεσθαι. Ταῦτα δὲ πάντα μαθεῖν τὸν ᾿Ακάκιον παρά τινων ἐς Βυζάντιον ἀφιγμένων· τὸν δὲ μήτοι γε ἐμποδὼν καταστῆναι δυνάμενον, ἀλλὰ καὶ ἐφ᾽ ἅπασι συνεργὸν καθεστάναι, καὶ σχεδόν πάντας βιάζειν ἐκείνῳ κοινωνεῖν. "Α δὴ ἐπὶ μᾶλλον αὐξῆσαι καὶ ἀληθῆ, εἶναι ἐκύρωσε Συμεώνης ἐκεῖνος ὁ ἐκ τῶν ᾿Ακοιμή των σταλείς Φήλικι· ἀναφανδόν γὰρ διήλεγξε τους περὶ Μισῆνον τοῖς αἱρετικοῖς κοινωνήσαντας. Οἷς παρόντων ἐκείνων, διαρρήδην τὸ Πέτρου ὄνομα τοῖς ἱεραῖς δέλτοις ἀνεκηρύχθη, μηδ' ὅσον ἐν σχήματι βάρος τι διασημηνάντων. Ταύτῃ τοι καὶ πολλοὺς τῶν ἁπλουστέρων καθυπαχθῆναι τοῖς αἱρετικοῖς λέγουσι τὸν Πέτρον ἤδη παραδοχῆς καὶ πρὸς τοῦ Ρώμης θρόνου ἀξιωθῆναι. Προσετίθει δὲ Συμεών νης, ὅτι καὶ διαφόρων γενομένων ζητήσεων, τους περὶ Μισῆνον μή τινι τῶν ὀρθοδόξων ἐντυχεῖν θε λῆσαι, ἢ ἀπόδοσιν ποιήσασθαι γράμματος, ή τι

Chapter XVIICaput XVII

col. 149–150page 71 of 313
PG 147:149τῶν κατὰ τῆς θρησκείας νεωτεριζομένων ἐξακρι Εώσαοθαι. Επεκύρου δὲ τὰς τῶν μοναχῶν φωνάς και τις πρεσβύτερος ἕτερος Σιλβανός, συνών Μισή νῳ καὶ Βιταλίῳ ἀνὰ τὴν βασιλεύουσαν. Καὶ 'Ακα. κίου δὲ παρήγετο ἐπιστολὴ πρὸς Σιμπλίκιον, διεξ ιοῦσα, ὡς πάλαι καθῄρηται Πέτρος, ὡς υἱὸς νυ κτὸς καθεστώς. Διὰ ταῦτα πάντα Μισηνός τε καὶ Βιτάλιος τῆς μὲν ἱερωσύνης ἐξέστησαν πορεωτέρω δὲ καὶ τῆς ἀχράντου κοινωνίας ἐγένοντο, κοινῇ πά σης τῆς κατὰ Ῥώμην συνόδου τάδε πρὸς λέξιν ἀπο ψηφισαμένης" • Πέτρον τὸν αἱρετικὸν, τὸν καὶ πά και τῇ ψήφῳ τῆς ἱερᾶς καθέδρας κατακριθέντα, ἀποκηρυχθέντα τε καὶ ἀναθεματισθέντα, ἡ 'Ρω μείων Εκκλησία οὐ δέχεται. (τινι εἰ καὶ μὴ ἄλλο τι ἀντετίθετο, τοῦτο ήρκεσεν ἂν, ὅτι ἀπὸ αἱρετικῶν χειροτονηθείς, τῶν ὀρθοδόξων ἡγεῖσθαι οὐκ ἠδύ νατο.» Τῇδ' ἀποφάσει καὶ τοῦτο δὴ περιείχετο ᾿Ακάκιον τὸν τῆς Κωνσταντινουπόλεως μεγίστης εὐθύνης ἄξιον τὸ πρᾶγμα ἀπέδειξε. Διότι πρὸς Σιμπλίκιον γράφων, καὶ αἱρετικὸν καλέσας τὸν Πέτρον, νῦν τῷ βασιλεῖ οὐ πεφανέρωσε· δέον εἴπερ Αγάπα τὸν Ζήνωνα τοῦτο πρᾶξαι. Ως ἔο:κεν οὖν, πόθῳ ἀγαπᾷ τὸν βασιλέα, οὐ τὴν πίστιν ἀγαπᾷ. ΚΕΦΑΛ. ΙΖ'. Περὶ τῆς γενομένης στάσεως ἐν 'Αλεξανδρεία διὰ τὸν Μογγὸν ἀναθεματίσαντα τὴν δ' σύνο οδον. "Ετι δὲ καὶ περὶ Φήλικος του 'Ρώμης, καὶ 'Ακακίου του Κωνσταντινουπόλεως. ΧΥΙΙ. Ο δ' 'Ακάκιος τὸ διεῤῥωγός σχίσμα συνάπτειν βουλόμενος, πρός τε τοὺς ἐν Αἰγύπτῳ ἐπισκόπους καὶ κληρικοὺς ἔγραφε καὶ πρὸς Πέτρον αὐτόν. Τοῦ δὲ κακοῦ ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ μᾶλλον ἀκμάζοντος, Πέτρος ενίους τῶν ἀρχιμανδριτῶν κοινωνεῖν αὐτῷ ἔπειθε, τὰ ἐν Χαλκηδόνι πραχθέντα καὶ τὸν Λέον τος τόμον περιβαλὼν ἀναθέματι, καὶ ὅσοι μὲν τὰ Διοσκόρου καὶ Τιμοθέου συγγράμματα δέχοιντο οὓς δὲ πείθειν ἥκιστα εἶχε, τῶν σφῶν μοναστηρίων ἐξήλαυνεν. "Α δὴ πάντα Ζήνων πρός τινος Νηφαλίου μεμαθηκώ; ἐκεῖθεν ήκοντος, ταραχθείς Κοσμάν τινα πέμπων υπασπιστήν οἱ καθεστηκότα, πολλὰ παρήνει πάντα κάλων κινεῖν ὥσθ᾽ ἑνοῦν τὸν λεὼν Πέτρῳ, τοῖς δ᾽ ἄλλως· ἔχουσι πολλὰς ἐπάγειν τὰς ἀπειλάς· ὃς τῇ σφετέρα τραχύτητι τοσοῦτον ἀπεῖχε συνάπτειν τὸ διεῤῥωγός, ὥστε καὶ διάστασιν μείζονα εἰργασμένος, κενὸς ἐς βασιλέα ἀνέτρεχε, τοῖς ἀπελαθεῖσι μόνοις ἰσχύσας ἀποδοῦναι τὰ κατα γώνια. Μετὰ δὲ τοῦτον ἕτερος πρὸς Ζήνωνος ἔσταλ του Αρσένιος ὄνομα, τῶν ἐν Αἰγύπτῳ στρατιωτικῶν καταλόγων τὴν ἡγεμονίαν ἐγχειρισθείς· ὃς σύναμα τῷ ῥηθέντι Νηφαλίῳ τὴν ᾿Αλεξάνδρειαν εἰσιών, τοὺς τῆς ἑνώσεως αὐτίκα λόγους εκίνει. Ἐπεὶ δὲ πείθειν ἥκιστα εἶχε, πολλοὺς ἐκείνων ἀνὰ τὸ Βυζάντιον ἔπεμπεν· οἳ Ζήνωνι πρὸς λόγους Μόντες, πολλὰ περὶ τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου διεξ ᾔεσαν. Οὐδὲν δὲ πρὸς ἔργον ἐξέβαινα Ζήνωνος καθάπαξ τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνολ

Chapter XVIIICaput XVIII

col. 151–152page 72 of 313
PG 147:151Ιστορεί γε μὴν ὁ Κίλιξ Βασίλειος, ὡς καὶ ῾Ακακίῳ Φήλιξ τὴν καθαίρεσιν ἐξαπέστειλεν. Εδόθη δὲ αὐτῷ πρὸς τῶν μοναχῶν τῆς Δίου μονῆς τῶν ἀδύτων ἐντός. Οἱ δὲ περὶ αὐτὸν διὰ ταύτην καὶ πολλοὺς μὲν τῶν εἰρημένων μοναχῶν ἀνεῖλον· οὓς δὲ καὶ τραυματίας ποιήσαντες ήλασαν· ἄλλους δὲ καὶ καθ είρξαν. Ακακίῳ δὲ τοσοῦτον τῆς καθαιρέσεως ἐμέλησεν, ὥστ' ἀναισθήτως διατεθεὶς, πρῶτος καὶ τὸ τοῦ πάππα μνημόσυνον τῶν ἱερῶν περιεῖλε διπτύχων. Οὕτω δ' ἔχων δεσμοῦ καὶ ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος, μετά βραχὺ τὴν κοινὴν ἅπασι πορείαν ἐστείλατο. ΧVΠΙ. ΚΕΦΑΛ. ΙΗ'. Περὶ Φλαντα τοῦ μετὰ 'Ακάκιον τὴν Κωνσταντίνου ἐπισκοπήσαντος, ὡς δέλῳ τὸν θρόνον ἥρπασε. Μετὰ δὲ τοῦτον Φλαυΐτας τὴν τῆς Κωνσταντίνου ἐπισκοπὴν διεδέχετο· ἀνὴρ πρεσβύτερος μὲν εἶναι δοκῶν, ἐπὶ τόσον δὲ τόλμης ἥκων καὶ πονηρίας εἰς τὸ ἀκρότατον, ὡς ἱκανόν γε εἶναι τὸ ῥηθησόμενον τεκμηριῶσαι τὸν ἄνθρωπον. Ζήνων γὰρ χάρτην ἄγραφον κατὰ τῆς ἁγίας ἐπαφῆκε τραπέζης· ἔγ γραφον δι' ἑτέρου χάρτου ποιούμενος πρὸς Θεὸν, ὥστ' ἀγγέλου χειρὶ ἀοράτως ἐγγράφεσθαι τούνομα, ὃν ἂν ἡ ἄνωθεν ψῆφος ἱεραρχεῖν ἐπιλέξηται τῆς Κωνσταντινουπόλεως Εκκλησίας. Διά τοι τοῦτο καὶ τεσσαρακονθήμερον νηστείαν ταῖς ἐκκλησίαις ἐθέσπιζε, καὶ πάντας εκίνει δεῖσθαι Θεοῦ, ἀναδεῖξαι τὸν αὐτῷ οἱ ἀρέσοντα. Ἐπεὶ δὲ ταῦτα Φλαυίτας ἀνέγνω, ἀδρῷ χρυσίῳ τὸν τῆς ἐκκλησίας διαφθείρας φρουρόν, ὃς ἦν τῶν τοῦ βασιλέως πρῶτος θα λαμηπόλων, τῷ ἀγράφῳ χάρτῃ τὸ ἐκείνου ὄνομα γραφήναι παρασκευάζει, καὶ τῷ σφραγιστήρι αὖθις τὸ βιβλίον ἐνσημανθῆναι. Ἐπεὶ δὲ τοῦτο ἐγένετο, καὶ ἡ τῆς νηστείας προθεσμία παρώχηκε, τῆς σφραγῖδος ἐπαρθείσης, αίφνης ανάρπαστος Φλαυ τὰς ἀπείρῳ δόξῃ περιῤῥεόμενος, ἅτε δὴ θεοπρόβλητός, ἐπὶ τὸν πατριαρχικὸν μετὰ σοβαρῶν τῶν ἁρμάτων ἀνέβαινε θρόνον. Αλλ' οὐκ ἐς πολὺ λαν θάνειν τὸ ἄγος παρῆκεν ἡ παντοδύναμος Πρόνοια ἀλλὰ θάττον τὸ παίγνιον καὶ τὴν σκηνικὴν δραματ τουργίαν ἐξήλεγχεν· ὁ γὰρ δυστυχής ἐκεῖνος οὐδ᾽ εἰς τετράμηνον διαρκέσας τῷ θρόνῳ, ἐξ ἀνθρώπων αἰφνιδίῳ μόρῳ ἡφάνιστο, μηδὲ τὸ ἥμισυ τῆς δωρο δοκίας δυνηθεὶς ἐρανίσασθαι. Οι γε μὴν δανεισταὶ τοῖς ἐκείνου κληρονόμοις επέκειντο, τὸ τῆτες είσα πραττόμενοι δάνειον. Οἱ δ' ἀποτίσαι μὴ ἔχοντες,

Chapter XIX, XXCaput XIX, XX

col. 153–154page 73 of 313
PG 147:153προσήεσαν Ζήνων, τῶν πικρῶν δανειστῶν ἀπαλ λάττειν δεόμενοι· καὶ τὴν πράξιν μυστικῶς ἐξε κάλυπτον, ἐκείνου βασάνῳ ταύτην γυμνάζοντος. Ἐν εκστάσει δὲ Ζήνων γενόμενος τῷ ἀκούσματι, καὶ συνεὶς ὡς οὐ Χριστός, Χρυσὸς δὲ μᾶλλον τῷ βιβλίῳ τὴν Φλαυΐταν ἐνέγραψε, κρίμα ταῖς ἀληθείαις καὶ δικαιοσύνην ἐποίει, τὸ τοῦ Ψαλμοῦ, καὶ τὸν μὲν εὐνοῦχον, ὡς τὴν θεϊκὴν δόξαν σφετερισάμενον, ὁπαχθῆναι ἐκέλευε, τὸ δὲ δάνειον τὴν ἐκείνου περιουσίαν ἀποτίσαι τοῖς δανεισταῖς. Τὴν δ᾽ ἐκκλησίαν τοῖς ἐπισκόποις ἀνῆκεν, ἐκλέγεσθαι καὶ ἐπισ ψηφίζειν ὃν ἄρ' αὐτοὶ δεξιὸν εἶναι δοκιμάσαιεν πρὸς τὴν ταύτης επιτροπήν. Καὶ εὐθὺς Ευφήμιος πρεσβύτερος τῆς ἐκκλησίας, ἀνὴρ λογιώτατος, καὶ ἐρθοδοξίας καὶ ἀρετῆς πάσης ἔμπλεως, ἐπὶ τῶν τῆς Εκκλησίας οἰάκων ἀνήγετο. ΚΕΦΑΛ. ΙΘ'. Περὶ τῶν συνοδικῶν γραμμάτων Φλαυίτα, Πέ τρου τε καὶ Φήλικος, καὶ Εὐφημίου τοῦ μετὰ Φλαντζας Ιεραρχήσαντος. β Ἔτι δ' ἀνηνεγμένος ἐπὶ τὸν θρόνον Φλαυΐτας συνοδικοῖς πρὸς τὸν ᾿Αλεξανδρείας Πέτρον ἐχρήσατο γράμμασιν. Αμειβόμενος δ' ὁ Πέτρος τοῖς ἴσοις, τὰ αὐτὰ περὶ τῶν ἐν Χαλκηδόνι πεπραγμένων διέξεισιν, ἀναθέματι ταῦτα καθυποβάλλων. Ἐπεὶ δ᾽ ἐν τῷ μετ ταξὺ Φλαυΐτας ἐκδημῶν ἦν, τέσσαρας μόνους μῆνας Ιεραρχήσας· Εὐφήμιος δ' ἐπὶ τῶν οἰάκων καθῆστο, καὶ τὰς πρὸς Φλαυΐταν συνοδικὰς Πέτρου εδέχετο, εὑρὼν τὰ ἐν Χαλκηδόνι ὑπὸ ἀνάθεμα ταῖς ἐπιστολαίς, λίαν διεταράχθη· καὶ τῆς πρὸς Πέτρον κοινωνίας διέστελλεν ἑαυτόν. Παρέθηκα δ' ἂν καὶ ἄμφω τα γράμματα Πέτρου τε καὶ Φλαυτα, εἰ μὴ τὸ τῆς γραφῆς ἀπείργε μακρόστιχον· καίπερ Φλαυΐτα Φήλικι γράφοντος, ὡς ἐκείνῳ μὲν κοινωνεῖ, Πέτρου δὲ τὴν κοινωνίαν ἐκτρέπεται. Επίσης δὲ καὶ πρὸς Πέτρον ἐποίει, ἐκείνου μὲν τὴν κοινωνίαν ἀποδεχόμενος, μὴ προσιέμενος δὲ Φήλικα. "Α δὴ καὶ δεξάμε νο; Φήλιξ παρά τινων εὐσεβῶν διακομισθέντα, τοὺς πρέσβεις Φλαυΐτα τῆς Ῥώμης ἀτίμως ἔλαυνεν. Ευφήμιος δ' οὐ μελήσας, ἅμα τῷ τὸν θρόνον ἐγχειρισθῆναι, χερσὶν ἰδίαις τὸ μὲν τοῦ Μογγοῦ ὄνομα τῶν ἱερῶν ἀπήλειφε δέλτων, τὴν δὲ Φήλικος κλῆσιν ἐνέταττε· καὶ οὕτως ἐπὶ τῶν ἱερῶν ἐκάθιζε θώκων, καὶ συνοδικὰ σχεδιάσας, ἐς Ῥώμην κατ' ἔθος Φήλικι ἔπεμπεν. Ο δὲ πάππας τὰ μὲν γραφέντα προσήκατο, καὶ ὡς ὀρθοδόξῳ προσετίθετο Εὐφημίῳ· οὐ μὴν καὶ ἐπισκοπικῆς κοινωνίας αὐτῷ μετεδίδου, ὅτι μὴ καὶ τὸ ὄνομα Ακακίου καὶ Φλαυΐτα τῶν ἱερῶν διπτύχων ἀπέλειψε. ΚΕΦΑΛ. Κ'. Ὡς τὸν Μογγὸν Πέτρον ᾿Αθανάσιος, τὸν δὲ Κνα νέα Παλλάδιος διεδέχετο· καὶ περὶ τῶν διαδόχων αὐτῶν. Μελλόντων δὲ Εὐφημίου καὶ Πέτρου πρὸς ἀλλήλους διαφέρεσθαι, καὶ συνόδους ἐφ' ἑαυτοὺς κατ' ἀλλήλων

Chapter XXICaput XXI

col. 155–156page 74 of 313
PG 147:155Ά ἕλκειν διὰ τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον, φθάνει Πέτρος ἐν 'Αλεξανδρείᾳ τὸ βιώσιμον ἀπειπών καὶ διάδοχος ἐκείνῳ τοῦ θρόνου καθίσταται ᾿Αθανάσιος ὁ ἐπί κλην Κηλήτης. Πολλὴν δ' οὗτος πεῖραν εἰσαγαγών ὥστε τὰ διεστῶτα μέλη συναγαγεῖν, οὐδὲν ἤνυσεν εἰς πολλὰς γὰρ καὶ διαφόρους ἀπεκρίθησαν δόξας. Οὐκ εἰς μακρὰν δὲ καὶ Πέτρος ὁ Ἀναφούς ἀνὰ τὴν Αντιόχου τέλει τοῦ βίου χρησάμενος, Παλλάδιον ἔσχε διάδοχον· ᾧ σύμψηφος ἐγεγόνει καὶ ὁ Δίκορος ᾿Αναστάσιος, ὁ κακῶς μετὰ Ζήνωνα τὴν Ῥωμαίων ἡγεμονεύσα;. Συνοδικὰ δὲ πέμπων καὶ ᾿Αθανάσιος πρὸς Παλλάδιον, τὰ παραπλήσια τῷ Μογγῷ, καὶ οὗτος περὶ τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου ἡγύρευε· τὰ ἴσα καὶ ὁ μετ' αὐτὸν Ἰωάννης τὸν τῆς ᾿Αλεξάνδρου θρόνον ἐπιστατῶν ἔλεγεν. ᾿Αλλὰ καὶ τοῦ ᾿Αντιοχείας Παλλαδίου θανόντος, καὶ Φλαβιανοῦ τὴν ἐπιτροπὴν ἐκείνου προσειληφότος, Σολομῶν τις Αντιοχείας πρεσβύτερος εἰς τὴν ᾿Αλεξάνδρου πρὸς Ιωάννην ἐπέμπετο, τὰ συνοδικά κομίζων, καὶ τὰς εἰωθυίας ἀμοιβαίας ἐπιστολὰς ἀπαιτῶν Ἰωάννου πρὸ; Φλα διανόν· αἳ καὶ αὐταὶ τὸν ἴσον κατὰ τῆς συνόδου διηγόρευον τρόπον. Τοῦτον δὲ τὸν Ἰωάννην Ιωάννης ἕτερος ἀνὰ τὴν ᾿Αλεξάνδρειαν διεδέχετο· περὶ ὧν μικρὸν ὕστερον ἐροῦμεν. Μέχρι γάρ τινος τῶν ᾿Αναστασίου χρόνων οὕτω τὰ τῶν Ἐκκλησιῶν προεχώρησεν Ευφήμιον γὰρ ἐκεῖνος ἀπήλασε. Ταῦτα δ οὕτω καθ' εἱρμὸν ἠναγκάσθημεν παραθεῖναι διὰ τὸ εἰς κατάληψιν πρόχειρον. Τὰ μὲν οὖν τῶν ἐκκλησιῶν οὕτω τηνικαῦτα ἐφέρετο· ἡμεῖς δ᾽ ἐφ᾽ ἕτερα τὸν λόγον ἀγάγωμεν. ΚΕΦΑΛ. ΚΑ'. Περὶ τῆς ἐπαναστάσεως Θευδερίχου του Σκύ θου, καὶ ὡς διεφθάρη. Θευδέριχος ὁ Σκύθης, ἐπὶ μέγα δυνάμεως προελθὼν, ἐπανίσταται Ζήνωνι· καὶ τὰς ἐν Θράκῃ δυνά μεις ἀθροίσας, ἔπεισι πάντα τὰ ἐν ποσὶ λείαν ποιούμενος, ἄχρι δὴ καὶ τοῦ κατὰ τὸν Εὔξεινον στόματος παραβραχὺ δ' ἂν καὶ τὴν βασίλειον εἶχε πόλιν, εἴ γε μὴ τῶν ἐπιτηδείων τινὲς ἐπίβουλα φρονήσαντες, ἀφαιρεῖσθαι αὐτῷ τὴν ζωὴν ἐπειρῶντο· οὓς δείσας, ἐς τοὐπίσω ἐχώρει. Καὶ χρόνου δ' οὐ πολλοῦ διαγενομένου, τὸν βίον μετήλλαττε τοιᾶσος ἡγησαμένης αἰτίας. Τὸ δόρυ αὐτῷ * διηγγελμένον κατ' ἔθος τι ἐπιχώριον, πρὸ τῆς ἐκείνου σκηνῆς ἀπῃώρητο δεῆσιν δὲ τὸ σῶμα γυμνάσαι, ἵππον ἐκέλευεν ἄγε σθαι. Οὐκ εἰωθὸς δ' ἔχων, γῆθεν τῷ ἵππῳ προσήλα το. Ο δ' ἄρτι ἐκ βοτάνης ἥκων, ἅτ᾽ ἀγελαῖος καὶ ὕβριν πνέων, μήπω περιβάδην τοῦ Θευδερίχου επι ναβάντος, τοὺς ἐμπροσθίους τοῖν ποδοῖν μετεώρου; εἶχε, τοῖς ὀπισθίοις μόνοις ἀκρεβατῶν. Διαφιλονεικών δ' ὁ Θευδέριχος, οὔτε χαλινῷ ἀναστέλλειν εἶχεν, ἵνα μὴ ἐμπέσοι αὐτῷ, καὶ τῆς ἕδρας οὐ πάνυ τι βεβαί ως ἐξείχετο, Οὕτω δ᾽ ἔνθεν κἀκεῖθεν σὺν τῷ ἱππῳ περιδονούμενος, οὐκ οἶδ' ὅπως τὴν αἰχμὴν διασείει παγία δ' ἐπ' αὐτὸν ἐνεχθεῖσα, βάλλει κατά πλευρά, ἐντεῦθεν δὲ κλινήρη γενόμενον, μετ' ὀλίγον σφακε

Chapter XXII, XXIIICaput XXII, XXIII

col. 157–158page 75 of 313
PG 147:157λισθέντων αὐτῷ τῶν ἔνδον τῷ τῆς αἰχμῆς τραύματι, & τὸ βιοῦν καταστρέψαι. ΚΕΦΑΛ. ΚΒ. Περὶ τῆς τυραννίδος Μαρκιανοῦ, Ανθεμίον παι δὺς τοῦ ἐν Ρώμῃ κρατήσαντος· καὶ ὡς λη φθεὶς, ἱερωσύνῃ τιμᾶται. Μετὰ τοῦτον Μαρκιανὸς τῷ Ζήνωνι ἐπανίσταται δ: παῖς μὲν ἦν Ανθεμίου, τοῦ ἐν Ῥώμῃ οὐ πρὸ πολλοῦ βεβασιλευκότος· κῆδος δ᾽ ἐπὶ θυγατρὶ Λεον τία τῷ πενθερῷ Ζήνωνος εἶχε τῷ βασιλεύσαντι Λέον τι. Προσήκειν γὰρ μᾶλλον ἑαυτῷ ᾤετο τὴν ἀρχὴν, τὴν νεωτέραν τῶν θυγατέρων Λέοντος γήμαντι, ἣν ἐκείνῳ Βηρίνα ἐπὶ τῆς ἀρχῆς ὄντι ἐγέννα· τὴν γὰρ ᾿Αριάδνην ιδιοπραγῶν ἔτι προῆγε· καὶ διὰ τοῦτο τυραννεῖν ἐπειρᾶτο. Ισχυρᾶς δὲ μάχης συρραγείσης περὶ τὰ ἀνάκτορα, φόνο; ἑκατέρωθεν ἐῤῥύη πολύς· ἡ νίκη δ' ὅμως ἐπὶ Μαρκιανὸν ἔβαινεν· καί γε ἂν τῶν τε σκήπτρων καὶ τῶν ἀνακτόρων ἐν κατο χῇ ἦν, εἰ μὴ ἀναβολῇ ἐχρήσατο τῇ ἐσαύριον. Οξυ πετῆς γὰρ ἀετὸς ὁ καιρὸς, καὶ ἁλώσεταί πως, τινὶ παρὰ πόδας ών· εἰ δ' ἀποδράσοι, ὑψοῦ ἐς ἀέρα βαίνει μετέωρος, ἐπαγγελῶν τοὺς διώκοντας, οὐδα μὴ αὐτοῖς ἐφικτὸς εἶναι ἐθέλων. ᾿Αμέλει τοι καὶ ὅσοι δὴ πλάσται καὶ γραφεῖς εἰκόνων εἰσὶ, κόμην μὲν ἐπὶ μετώπῳ καθιᾶσιν αὐτῷ, ἀνθρωπίνην περιπλάττοντες κεφαλήν· τὰ δ᾽ ὄπισθεν περὶ τὸν ἐγκέφαλον ἐν χρῷ ξυρῶσι, σοφῶς μάλα ὑπαινιττόμενοι, ὡς εἴ γ' ὀπισθόπους ὢν τύχοι, τῷ καθειμένῳ τῆς κόμης ἴσως ἁλώσεται· ἔμπροσθεν δὲ τὼ πόδε γενόμενος, κρατεῖσθαι ἥκιστα ῥᾴδιος παντάπασιν ἀποφεύγων μηδ' όθεν κρατηθείη παρέχων λαβὴν τῷ διώκοντι. “Ο δὴ τηνικαῦτα συνέπιπτε καὶ Μαρκιανῷ, τὸν μὲν προσήκοντα καιρὸν ἀναβαλλομένῳ τοῦ λοιποῦ δὲ τοῦτον μὴ δυνηθέντι πορίσασθαι. Τῇ γὰρ ἐπιούση πρὸς τῶν οἰκείων καταπροδοθείς, καὶ μόνος γενόμενος τῷ τῶν ἱερῶν ἀποστόλων τεμένει ικέτης ἦν. "Οθεν προς βίαν ἀφελκυσθεὶς, ἐς τὴν Καππαδοκῶν ἀπορρίπτεται· μικρὸν δ' ὅσον φωρᾶται τισι μονα χαῖς, φυγὴν ἑαυτῷ μνηστευόμενος· κἀκεῖθεν εἰς Ταρσόν τῆς Κιλικίας ἀχθεὶς, καὶ τὴν κόμην ἀποβαλὼν, ἱερωσύνῃ τιμᾶται. "Α δὴ μάλα κομψῶς Εὐ στάθιος ὁ ῥήτωρ ἱστέρησεν, δς καὶ τάδε συγγράφει. ΚΕΦΑΛ. ΚΓ'. Περὶ τυραννίδος "Ιλλου καὶ Λεοντίου· καὶ περὶ τῶν κτισμάτων 'Αμμιανού. Ως Ζήνων τῇ ἰδίᾳ πενθερᾷ Βερίνῃ ἐπιβουλὰς σιγράψεις πλείστας, τέλος δὲ καὶ πρὸς τὴν Κιλίκων ἐπείει ἐξόριστον· ὕστερον δὲ καὶ πρὸς τὸ Παπυρίου γενέσθαι φρούριον· ὁπηνίκα Ἰλλοῦς καὶ Λεόντιος Ετυράννησαν, περιθεμένης ἐκείνοις τὰ τῆς ἀρχῆς Ενθα δὴ καὶ τὸν βίον συνέβη ταύτην ἀπολιπεῖν. Λα μυρᾷ δὲ γλώττῃ καὶ τὰ κατὰ Ἑλλοῦν ἱστορεῖ ὁ Εὐα στάθιος· ὅπως τε τὴν ἐπιβουλήν Ζήνωνος διέδρα, καὶ ὡς τὸν πεμφθέντα αὐτὸν ἀνελεῖν, Ζήνων μᾶλλον ἀνεῖλε· ποινὴν τῆς ἀστοχίας, τὴν τῆς κεφαλῆς

Chapter XXIVCaput XXIV

col. 159–160page 76 of 313
PG 147:159πειρώμενος, τῶν Ἐῴων ἐξηγεῖσθαι δυνάμεων ἔτατ. τε τὸν Ἰλλοῦν. Ἐκεῖνος δὲ Λεοντίῳ φιλιωθείς σὺν Παμπρεπίῳ, τυραννεῖν ἐπέβαλον περὶ Ταρτὸν τῆς Κιλικίας. Ἐπὶ δὴ τούτοις, ὡς μηδὲν τῆς τυραννίδος ὀνάμενοι, Θευδερίχου του Γότθου κατ' αὐτῶν στρατῷ ἐπελθόντος μεγάλῳ, σὺν ἡμεδαπῇ καὶ ἀλ λοδαπή δυνάμει δειλαίως ἀνήρηνται· ἀξίαν ἀμη ὴν οἷς ἐκείνῳ τὴν τῆς βασιλείας ἐπάνοδον ἐχαρί. σαντο εύρηκότες. Καὶ τοῦτο δὲ τῷ συγγράμματα καταλέγει Εὐστάθιος· ὡς Θευδέριχος αισθόμενος τῆς κατ' ἐκείνου βουλῆς, δν υπατον ἀνηγόρευε καὶ στρατηγὸν Θράκης, ἐπὶ τὴν ἀρχαιοτέραν Ρώμην ἐχώρει· καὶ Οδόακρον μάχῃ κρατήσας, τή ενα περιέθετο, καὶ ῥῆγα ἑαυτὸν ἀνεῖπε. Πολλὰ δὲ καὶ τῶν Ἑσπερίων ἐθνῶν ἀμαχε! εχειρώσατο· καὶ Οὐανδήλους, Ρώμην τε αὖ την μεγάλην καὶ ἁπλῶς, εἰπεῖν, πᾶσαν τὴν ἑσπερίαν λῆξιν ὑφ' ἑαυτὸν ἐποιήσα ἡ ἀφαίρεσιν ὑποσχόντα· ἐν ἐπιτηδείῳ δὲ λανθάνειν Το εἰσὶ δὲ οἱ φασιν ὑποθήκαις Ζήνωνος ταῦτα τὸν Θευδέριχον καταπράξασθαι. Τηνικαῦτα δὲ καὶ Μαμμιανὸς, ἀνὴρ ἐξ ἐπιδιφρίων ἐπίσημος καὶ συγκλήτου βουλῆς μετασχών, κατὰ Δάφνην τὸ τῆς Ἀντιόχου προάστειον τὸ παρ' ἐκείνοις ἐγείραι ἀντίφορον· καὶ δύο δὲ βασιλείους στοὺς ἔνδον στῆσαι, εὐπρεπεῖς ἐσάγαν, λίθων τε πολυτελέσι χρόαις ὡραῖσμένας τετράπυλόν τε μέσον τῶν δύο βασιλείων στοών μετ γαλοπρεπῶς ἐγείραι, κίοσιν ἐξαισίοις καὶ τῇ ἐν χαλ και ὕλῃ μάλα κομψώς ήσκημένας, καὶ λίθῳ τῷ ἐκ Προικονήσου τούδαφος καὶ τἆλλα ημφιεσμένας. Ταῦτα μὲν περὶ τούτων. ΚΕΦΑΛ. ΚΑ'. Περὶ τῆς τελευτῆς Ζήνωνος καὶ ἀναγορεύσεως Αναστασίου τοῦ Δικόρου. Τῷ δὲ Ζήνωνι τοῦ τέλους ἐγγίζοντος, τῶν τινα τὸ μέλλον εἰδέναι νομιζομένων Μαυριανὸν ὄνομα διηρώτα, τίνι ἄρα μετ' αὐτὸν ἡ ἀρχὴ προσχωρήσο παῖδα γὰρ ἐξ ὀσφύος οὐκ ἔσχε· τὸν δὲ φάναι λέγε ται, τινὰ τῶν ἀπὸ Σιλεντιαρίων, οὐ τὴν ἀρχήν γε μόνον, ἀλλὰ καὶ τὴν γαμετὴν λήψεσθαι. Πελάγιον δὲ οἶηθεὶς τοῦτον εἶναι, ἄνδρα περίδοξόν τινα καὶ σου φία προήκοντα, ὑπῆγε τῷ ξίφει, καὶ ἄλλους δ' ἀνή ρει μηδὲν ἀδικήσαντας· ἐπιληψίᾳ δὲ συσχεθείς τῷ τοῦ πράγματος ἀνυποίστῳ, θνήσκει τὴν Πελα γίου προσηγορίαν ἀνὰ στόμα φέρων. Φασί γε μὴν ὡς τῇ γυναικὶ ᾿Αριάδνῃ διὰ μίσους ὧν, ταῖς ἐκ τῆς ἐπιληψίας περιωδυνίαις ληφθεὶ;, καὶ δόξαν παρεσχηκὼς ὡς ἤδη θάνοι, ἔτι ζῶν ὑπ' αὐτῆς τῷ τάφῳ περιεκλείσθη· ἄλλοι δὲ μέθῃ σχεθέντα καὶ ἀναισθήτως ἔχοντα, τῇ σορῷ καθειρχθῆναί φασιν· ἀναγής ψαντα δὲ κάτωθεν ἐκβοᾷν, ζωῆς μόνης, οὐ μὴν τῆς ἀρχῆς ἐφίεσθαι· καὶ ἐνόρκως αὐτῆς τῷ βουλομένῳ παραχωρεῖν. Τὸν δὴ τοιαῦτα λέγοντα οὐδεὶς ἦν οι κτείρων, Αριάδνης ἐπεχούσης τῆς γυναικός. Καὶ ὁ

Chapter XXVCaput XXV

col. 161–162page 77 of 313
PG 147:161μὲν τοῦτον ἀπεβίω τὸν τρόπον, ἑπτακαιδέκατον έτος τὴν βασιλείαν τυραννήσα; Ρωμαίων· οἷς καὶ οἱ Βασιλίσκου μήνες ηρίθμηνται. Τούτων δ' οὕτω γενο μένων, ἤλπισε μὲν Λογγίνος ὁ Ζήνωνος ἀδελφὸς, ἐς πολύ τι καὶ μέγα δυνάμεως ήχων, περιποιεῖν τὴν ἀρχὴν ἑαυτῷ· ἀλλ' ἐσφάλη παντάπασιν. Η γὰρ Αριάδνη σὺν τῇ συγκλήτῳ, Αναστασίῳ τῷ Δικόρῳ μήπω ἐς γερουσίαν τελέσαντι, τὸν τῆς βασιλείας περιτίθησι στέφανον, τῇ σχολῇ δὲ τῶν Σιλεντιαρίων κατειλεγμένῳ. Ο δ' Εὐστάθιος, οὗ πρώην ἐμνήσθη μεν, ἱστορεῖ μετὰ τὴν ἀνάῤῥησιν Διοκλητιανοῦ τοῦ τυ ράννου ἄχρι τέλους Ζήνωνος καὶ ἀναγορεύσεως Ανα στασίου, διελθεῖν ἔτη πρὸς τοῖς ἑπτὰ διακόσια· ἀφ' οὗ δ' Αὔγουστος μόναρχος ήρθη, δύο ἔτη καὶ τριά κοντα καὶ πεντακόσια πρὸς μησὶν ἑπτά· ἀπὸ δ᾽ ᾿Αλεξάνδρου τοῦ Μακεδόνος ἀρχῆς, ἑπτὰ μῆνας σὺν ουτὶν ἔτεσι τριάκοντά τε οκτακόσια· ἐκ δὲ τῆς 'Ρωμαίων καὶ 'Ρωμύλου βασιλείας, χίλια καὶ πεν τήκοντα πρὸς δυσί, πρὸς δὲ καὶ μῆνας ἑπτά· ἀπὸ δὲ ἁλώσεως Τροίας, ἓξ καὶ ἐγοήκοντα, εξακόσιά τε καὶ χίλια ἔτη πρὸς μησὶν ἑπτά· ἀπὸ δὲ τῆς θείας τοῦ Κυρίου σαρκώσεως, τετρακόσια μ' καὶ δύο· ἀπὸ δὲ 'Αδάμ, εἰ πδ'. ΚΕΦΑΛ. ΚΕ'. Περὶ τῆς τηνικαῦτα τῶν ἐκκλησιῶν καταστάσεως, ὅπως δόξης εἶχον περὶ τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου· καὶ περὶ τῆς ἐξορίας Εὐφημίου τοῦ Κωνσταντινουπόλεως. Ο δ' ᾿Αναστάσιος περιβαλλόμενος τὸ διάδημα, καὶ τὴν ᾿Αριάδνην ἑαυτῷ εἰσῳκίσατο, μήπω γυναικὶ ὁμιλήσας· Επίδαμνον δ' ἔχων πατρίδα (Δυρράχιον νῦν λέγεται), πρὸς τὸ κάλλιστον αὐτὸ καὶ ὀχυρώτε μον μετεσκεύασεν, ἄξια γέρα παρασχὼν αὐτῷ· καὶ πρῶτα μὲν Λο γῖνον τὸν μάγιστρον, τῶν δ' ἐν τῇ αὐλῇ τάξεων ἡγεῖτο, ἀνὰ τὴν Σελεύκειαν ἔπεμπεν Επειτα δὲ καὶ τὸ ἄλλο τῶν Ἰσαύρων γένος ἐξέβαλε, τοῦτο δῆθεν αίτησάντων· οἱ συνάμα Λογγίνῳ ἰόντες, τυραννίδι ἐπέθεντο, ὡς προϊόντες δηλώσομεν. Είρη ναῖος δέ τις θέλων εἶναι ὁ ᾿Αναστάσιος, παντάπασι μηδέν τι καινουργεῖν ᾑρεῖτο περὶ τὴν τῆς ἐκκλησίας κατάστασιν· καὶ πολλήν τινα περὶ τούτου ἐποιεῖτο σπουδήν, ὡς ἂν αἵ τε θεῖαι τοῦ Χριστοῦ Εκκλησίαι θορύβων καὶ τῆς ἐντεῦθεν ἐρεσχελίας εἶεν ἐκτός· ἐν βαθείᾳ τε γαλήνῃ καὶ τὸ ὑπήκοον και τασταίη, ἔριδος ἁπάσης καὶ φιλονεικίας ἐκποδών κατ' ἀμφότερα γενομένης. Καὶ τοίνυν ταῖς ἐκείνου ἡμέραις ἡ ἐν Χαλκηδόνι σύνοδος οὔτε εἰς προΰπτου ἀνεκηρύττετο, ἀλλ' οὐδ᾽ ἀποκήρυκτος ἦν· ὡς δ᾽ ἑκά στῳ τοῖς τῶν Ἐκκλησιῶν ἡγεμόσιν ἐδόκει τα ταύτης ἐφέρετο. Οἱ μὲν γὰρ καὶ λίαν ταύτης αντείχοντο γεννικώτερον ἀνθιστάμενοι· μήτοι γε λέξιν τῶν ἐκείνῃ ὁρισθέντων, ἀλλ᾽ οὐδὲ συλλαβήν, ἢ καν γράμμα, ή κόραι

Chapter XXVICaput XXVI

col. 163–164page 78 of 313
PG 147:163Παρνησία δὲ πολλῇ χρώμενοι ἀπεπήδων, μηδ' ἐν οἴκῳ κοινωνεῖν ᾑρημένοι τοῖς μὴ παραδεχομένοις τὰ ἐκείνῃ καλῶς ὁρισθέντα. Ησαν δὲ οἱ οὐ μονοναύτην οὐκ ἐδέχοντο, ἀλλὰ καὶ ἀναθέματι αὐτὴν ἀνα φανδόν περιέβαλον· οὐ μόνον δὲ ταύτην, ἀλλὰ καὶ τὸν τόμον Λέοντος. ᾿Αλλοι δὲ τῷ Ζήνωνος ἐνωτικῷ επίσης ἐνίσταντο· καὶ πρὸς ἀλλήλους διερρωγότε, τῷ τὸν μὲν δύο φύσεις, ἄλλον δὲ μίαν λέγειν ἐπὶ Χριστοῦ· καὶ τοὺς μὲν τοῖς γράμμασι παρακλέπτε σθαι, τοὺς δὲ καὶ εἰρηνεύειν αἱρεῖσθαι· καὶ ἐπὶ τό σον τὸ δεινὸν προχωρῆσαι, ὡς ἑκάστην Εκκλησίαν εἰς ἰδίαν μοῖραν ἀποκριθῆναι, καὶ μὴ συνέρχεσθαι ἀλλήλους τοὺς προεδρεύειν λαχόντας. Καὶ εἰς πολλὰ τμήματα τὸ διερρωγὸς ἦν, ἀνά τε τὴν Εω καὶ Εσπερίαν λέξιν καὶ Λιβύην αὐτήν. Οὔτε γὰρ ἡ "Εως τῇ Εσπέρα συμφωνεῖν ᾑρεῖτο, ἀλλ' οὐδὲ Λιβύη πά λιν ταύταις σπένδεσθαι ήθελε· τὸ δὲ δὴ πάντων ἀτοπώτατον, ὅτι περ οὐδὲ σφίσιν αὐτοῖς οἱ κατὰ τὴν Εω τῶν Ἐκκλησιῶν ἡγεμόνες εἰς κοινωνίαν συνής σαν, ἀλλ᾽ οὐδὲ οἱ κατὰ τὴν ῾Εσπέραν τοῖς Εσπε ρίοις· ἀλλ᾽ οὐδὲ μὴν οἱ τῆς Εὐρώπης ἢ Λιβύης προεδρεύειν λαχόντες, μήτοι γε δὴ τοῖς ὑπερ ρίοις. Τοιαύτη τις σύγχυσις καὶ σκοτόμαινα τὴν οἰκουμέν νην ἐπέδραμεν. Ο δ' Αναστάσιος, καίπερ προθέμενος εἰρηνικώτερον διάγειν, καὶ μή τι τῶν τῆς Ἐκ κλησίας μετακινεῖν, ὅμως τῷ ἐσάγαν παραφόρῳ τῶν νεωτεριζόντων ὑποσυρεὶς, ὅσους γνοίη παρὰ τὸ εἰω θὰς ἐρεσχελοῦντας, καὶ ἢ ἀναίδην τὴν ἁγίαν ἀπο κεραίαν μετακινεῖν, ἢ ἐναλλάττειν καταδεχόμενο. κηρύττοντας σύνοδον, ἢ ἀπηνέστερον ἀναθεματίζοντας, ἢ αὖθις ἐκείνην τόποις ἐν ἱεροῖς διαρρήδην και ρύττοντας, καὶ ἄμφω ἀπωθεῖτο τῶν θρόνων, καὶ ἀπανθρώπως ἐξήλαυνε. Καὶ δὴ πολλοῖς μὲν τούτῳ τῶν ἐπισκόπων ἐπίτιμον ἔθετο. Πρὸ δὲ πάντων ἐξώ θει τὸν τῆς Κωνσταντίνου Ευφήμιον· εἶτα καὶ τὴν μετ' αὐτὸν, Μακεδόνιον· ἔπειτα καὶ δ; μετ' ἐκεῖνον ἐγεγόνει, Τιμόθεον. ΚΕΦΑΛ. ΚΤ. Περὶ Μακεδονίου τοῦ ἐπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως· ὡς ἀπηλάθη καὶ οὗτος τοῦ θρόνου, καὶ ὡς τέλει τοῦ βίου ἐχρήσατο· καὶ περὶ τῶν τῆς ᾿Αλεξάνδρου ἀρχιερέων. ᾿Αλλὰ Πάτροκλος ἦν πρόφασις ἐκείνοις, τὸ κατὰ τὰς ἐκκλησίας οὕτω νεωτερίζειν· ἃ δ᾽ ἐν παραβύστω πλήττοντα ἦσαν τὸν ᾿Αναστάσιον, ἕτερα ἦν· τὸ τῆς εὐσεβείας μάλα περιφανές, καὶ ὅτι περ Ευφήμιος ᾿Αναστάσιον πρότερον τῆς Ἐκκλησίας ἀπήλασε, νότ μισιν παρασχόντα, ὡς εἴη τὰ Διοσκόρου νοτῶν, καὶ τάραχον κινεῖν ᾑρημένον, ἠπείλει τὰς τρίχας θερία ζειν, πρὸς Ζήνωνος εἰληφὼς τὴν ῥοπὴν, καὶ τὴν ἐκείνου καθέδραν ἀνέτρεπεν. "Αλλως τε καὶ ἡνίκ ᾿Αριάδνη τὸ ἀλουργὲς αὐτῷ σχῆμα περιβαλεῖν ἐμελ λεν, ὁ Εὐφήμιος τὸ ἱερᾶσθαι λαχών, γενναίων, ἀνθία στατο, μὴ ἂν ἄλλως αὐτῷ τὰ ἐξ ἔθους τελέσαι φά
col. 165–166page 79 of 313
PG 147:165σκων, άχρις οὗ ἐγγράφεις ὅρκοις καὶ δεινοῖς μάλα κατασφαλίσηται, ἢ μὴν ἀθιγῆ φυλάξαι τὴν πίστιν, καὶ μηδέν τι καινουργὸν εἰσάγειν πειρᾶσθαι τῇ Ἐκ κλησίᾳ ἐπὶ τῶν σκήπτρων γενόμενον· πρὸς δὲ καὶ τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον, προθέσει πάσῃ ψυχῆς, ταῖς λοιπαῖς συντάττειν τρισίν. Οἷς δῆτα συνθέμενον ἐγγράφως τὸν ᾿Αναστάσιον, ἔπειτα τὰ εἰωθότα καὶ ἐπ' αὐτῷ τὸν ἱερέα τελέσαι. Οὐ πολλῷ δ' ὕστε μὲν ἐπιβαλλόμενον, τὸν ἔγγραφον χάρτην αἰτεῖν. καὶ μὴ παρασχόμενον τὸν Εὐφήμιον, ὑπερόριον ἄγεσθαι· πολλὰς δ' ἐπιβουλὰς αὐτῷ καὶ θάνατον δή προσεπισκευάσαι· ὡς καί τινα τῶν συνόντων Εὐφη μίῳ Παῦλον όνομα, ὑπερωμίαν δὲ ἄλλως καὶ μέγι στον, τὸ φερόμενον κατ' ἐκείνου ξίφος εἰσδέξασθαι ἀλλὰ τὸν μὲν οὕτω, καὶ ἐπὶ τοιαύταις αἰτίαις, ὑπερ όριον ήγε, καίπερ τοῦ πλήθους πολλὰ δυσχεραίνοντος· Μακεδόνιον δὲ, ᾧ Ευφήμιος τὸν αὐτόγρα πτον τῆς ὁμολογίας χάρτην παρέθετο, ἅτε δὴ τῶν ἱερῶν κειμηλίων τὴν φυλακὴν ἐπιτετραμμένον, ὁ ᾿Αναστάσιος ἐπὶ τὴν ἱερὰν ἀνῆγε καθέδραν. Ταῦτα δ᾽ ἔπραττεν ὁ Εὐφήμιος, καὶ δι᾿ ἅπερ μοι εἴρηται,, καὶ ὅτι περ δόξαν Μανιχαϊκῆς αἱρέσεως υποθάλπειν τοῖς πολλοῖς ἐδόκει ὁ ᾿Αναστάσιος· ἅτε δὴ καὶ τῆς ἐκείνου μητρὸς τὰκείνων μάλα διαφερόντως ζηλούσης· ἧς ὁ ἀδελφὸς Κλέαρχος αὖθις, τὰ ᾿Αρείου ἐφω ρᾶτο πρεσβεύων. Διὸ καὶ Μανιχαίοις καὶ 'Αρειανοῖς χαίρειν ἐπῄει τῇ ἁλουργίδι ᾿Αναστασίου, μεταβολήν τινα ἔσεσθαι προσδοκῶσιν αὐτοῖς. Ὡς δ᾽ οὖν ὁ Μα κεδόνιος ἐπὶ τὸν θρόνον ἀνῄει, αὖθις καὶ τούτῳ πεί ραν προσῆγε τὴν οἰκείαν ὁμολογίαν λαβεῖν· ὕβριν γάρ οἱ ἐνόμιζεν, εἰ τὸ εἰρημένον τῷ βίῳ ἀπολειφθείη πρὸς ἔλεγχον. Εκείνου δὲ ἐπίσης Εὐφημίῳ μάλα γεννικῶς διαφέροντος, καὶ ἄντικρυς προδοσίαν πί στεως κρίνοντος τὴν τῆς ὁμολογίας ἀπόδοσιν, καὶ ἀντικαθισταμένου ρωμαλεώτερον, παντοῖος ἐγίνετο Αναστάσιος καὶ τοῦτον ἀπελάσαι τοῦ θρόνου· καὶ πάντα τυρεύων ἦν, ἀνῦσαι τὸ σπουδαζόμενον. Μὴ ἔχων δ᾽ ὅ τι καὶ δράσειε, σύλλογον ἀθροίσας αἱρε τικῶν, βίαν προσήγε καὶ τοῦτον τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον ἀποβάλλεσθαι. Αισθόμενα δὲ τὰ πλήθη συν έῤῥεον, Καιρός μαρτυρίου, διαρρήδην βοῶντα, μ. δεὶς τοῦ ποιμένος πόρρω γένοιτο. Ελοιδοροῦντο δὲ τῷ κρατοῦντι, Μανιχαίον καλοῦντες καὶ τοῦ κράτους ἀνάξιον. Ο δὲ δείσας, προτροπάδην φεύγειν ἕτοιμοςἦν· καὶ ἐζήτει τὸν Μακεδόνιον, ὃν πρότερον μή ποτε διώμνυτο κατιδεῖν. Μακεδόνιος δὲ πολλῇ παῤῥησία χρησάμενος διήλεγχεν 'Αναστάσιον, οἷα δὴ τῆς Ἐκ κλησίας πολέμιον. Ο δὲ τότε μὲν ἔστεργε καὶ ὑπέ κειτο, πραότερον ἑαυτὸν παρέχων· ἐς ὕστερον δὲ τῷ δυστρόπῳ τῆς γνώμης, κατηγόρους τε ἐμισθοῦτο καὶ παῖδες μειρακίσκοι, συκοφάνται στῶν αὐτῶν καὶ Μακεδονίου, παρήγοντο, αἰσχρουργίαν κατα εν δόμενοι. Ἐπεὶ δὲ ταῦτα ἐκ τοῦ σχεδόν διήλεγχε Μα κεδόνιος, άτερ τῶν ἀνδρείων ἑαυτὸν ἀποδείξας τῇ τοῦ χιτωνίου ἀναστολῇ, πρὸς ἕτερα μετεχώρει δολιότητος γέμοντα. Διὰ γὰρ Κέλλωρος, ὃς τῶν ἐν τῇ αὐλῇ τάξεων ἡγεμὼν καθειστήκει, χάρτῃ τὰς δύο μετ νας συνόδους ἐγγράψα;, δέχεσθαι ώμολόγει, παρεὶς τὴν τρίτην καὶ τὴν τετάρτην. "Ο δὴ καὶ μέμψιν οὐ
col. 167–168page 80 of 313
PG 147:167μετρίαν Μακεδονίῳ ἐπῆγε, καὶ ὅτι τῷ ἐνωτικῷ 695 τας. Ο; δὴ τοὺς νεώς εἰσιών, οὐ πρότερον τὰ ἐφει Ζήνωνος καθυπέγραψε· κἂν ἐς ὕστερον τῇ Δαλμά του μονῇ προσβαλών, προσφωνητικῷ λόγῳ τοῖς ζη λοῦσι τὰ εὐσεβῆ διαλύῃ τὸ πρόσκομμα διαρρήδην ὁμολογήσας τὴν ἁγίαν τετάρτην σύνοδον, καὶ τοὺς μὴ δεχομένους αἱρετικούς συνθέμενος ἔχειν. Λάθρα δὲ Κέλλωρα τὸν μάγιστρον καλέσας ὁ ᾿Αναστάσιος, τὸν Μακεδόνιον ἐξῆγε τοῦ θρόνου, καὶ εἰς Εὐχαῖτα περιώριζε. Πολλὴ δὲ λύπη τὴν σύγκλητον καὶ τὸ πλῆθος ἐλάμβανε τό τε γὰρ καθαρὸν τοῦ βίου διὰ θαύματος ἐποιοῦντο, καὶ τὸ τῶν δογμάτων ὀρθόν. *Αλλως τε καὶ ἀσκήσει καὶ ἱερωσύνῃ διέλαμπεν, ἅτε δὴ ὑπὸ Γενναδίου τραφείς τε ἅμα καὶ παιδευθεὶς, οὗ καὶ ἀδελφιδοῦς ἐτύγχανεν ὤν. Ο δὲ διωγμὸς τῶν τὰ ἐκείνου φρονούντων πολὺς ἦν, τῶν μὲν ἐξορίαις, τῶν δὲ φυγαῖς, τῶν δ' ἀπαγωγαῖς καὶ δημεύσεσι ταλαιπωρουμένων· οἱ δὲ διαδράντες, καὶ ἐς 'Ρώμην ἀπῄεταν. Ο δὲ βασιλεὺς ἐξ αὐτῆς τῶν ἐν Χαλκηδόνι πεπραγμένων τὴν χάρτην, ὃν Μακεδόνιος ἐξιών παρο ετίθει τῷ θυσιαστηρίῳ, Καλοποδίου τινὸς κλέψαντος καὶ ἀπαγαγόντος, διέρρηξε πυρὶ παραδεδωκώς. Απ γομένῳ δὲ Μακεδονίῳ τὴν καθαίρεσιν ἔπεμπεν· ὁ δ' ἠρώτα, εἰ οἱ καθαιρήσαντες τὴν ἐν Χαλκηδόνι προσίενται σύνοδον. Ὡς δ' ἀπέλεγον, ἐκεῖνος, Αλλ' εἰ 'Αρειανοὶ ἢ Μακεδονιανοὶ ἔπεμπόν μοι καθαίρεσιν, ἄρα δέχεσθαι εἶχον; Ὁ μὲν οὖν οὕτως εἰς Εὐχάϊτα ήγετο. Τῶν δ' Ούννων τῶν Κασπίων ἀποκινη θέντων πυλῶν, οἱ Σαβὴρ ἐκαλοῦντο, καὶ τὴν; Εω ληϊζομένων δείσας εἰς Γάγγραν μετεχώρει ὁ Μακε δόνιος. Ο γνούς ᾿Αναστάσιος, πέμψας ἀνεῖλε τὸν ὅσιον, καὶ τῷ νεᾧ Καλλινίκου προσετέθη τοῦ μάρ τυρος, μυρία θαύματα ἐκτελῶν· ἦν φασι καὶ νεκρίν κείμενον, ἑαυτὸν τῷ θείῳ τύπῳ τοῦ σταυροῦ τῇ 15 σφραγίσαι χειρί· ὀφθῆναι δὲ καὶ καθ᾽ ὕπνους Θε δώρῳ τινὶ εὐλαβῶς διαζῶντι· καὶ μετὰ σφοδρότητος εἰπεῖν ἐντείλασθαι ᾿Αναστασίῳ τῷ βασιλεῖ, ὡς Αρ ἐγώ, πρὸς τοὺς ἐμοὺς ἀφικνούμαι πατέρας, ὧν την πίστιν ἀκραιφνῶ; ἑτήρησα. Ἴσθι δ᾽ ὡς οὐ παύσομαι δεόμενος τοῦ Θεοῦ, ἕως οὗ καὶ αὐτὸς ὅσον οὔπω ἥξεις ἐμοὶ τῷ ἀδεκάστῳ συνδικασόμενος βήματι. ᾿Αναστάσιος δὲ μετὰ Μακεδόνιον τὴν Ἐκκλησίαν Τι μοθέῳ πρεσβυτέρῳ ταύτης καὶ σκευοφύλακι ἐνεχεία ριζεν· ὃς Κύλων καὶ Λιτροβούνης οὕτως ὠνόμαστο, διά τινα; ἐκείνου πράξεις τοῖς ὀνόματι προσηκού μένα ἐποίει, εἰ μὴ τὰς εἰκόνας Μακεδονίου κατέυπα, εἴ που τέως παρῆσαν. Ὁ δὲ δυσσεβέστατος βασιλεύς, διὰ ταῦτα καὶ τὸν τῆς ᾿Αντιόχου Φλαβιανὸν, καὶ τὸν Ἱεροσολύμων Ηλίαν δ; μετὰ Σαλούστιον ἐγεγόνει, ἔτι δὲ καὶ τὸν τῆς ᾿Αλεξάνδρου Ἰωάννην εἰς ὑπερορίαν ἀπέστελλε· ναὶ μὴν καὶ τὸν Ταβεννησιώτην Ἰωάννην, ὃς ἐν Ῥώμη μαθὼν ὡς ἄρ' ᾿Αναστάσιος ἐπὶ τῶν σκήπτρων κατέστη, ἧκε τὸν οἰκεῖον θρόνον ληψόμενος. Φίλῳ γὰρ ἐκείνῳ ἐχρῆτο ἐπὶ τὴν ᾿Αλεξάνδρου της διατριβές ἔχων· καὶ ναυαγίῳ περιπεσόντα τὸν ᾿Αναστάσιον, γυμνόν διεσώσατο, καὶ ὡς είκός θεραπείας ἠξίωσεν. Ο δ' ἀγνωμόνως διατεθεὶς, ἀντὶ φιλοτιμίας ὑπερορίαν αὐτοῦ κατεδίκαζεν,

Chapter XXVIICaput XXVII

col. 169–170page 81 of 313
PG 147:169'Ο δὲ φεύγων αὖθις τὴν πρεσβυτέραν κατελάμβανε ο Ῥώμην. ΚΕΦΑΛ. ΚΖ. Περὶ Ξενία τοῦ Ἱεραπόλεως, καὶ Φλαβιανοῦ τοῦ ᾿Αντιοχείας διήγησις. ΧΑΡΗ. Περὶ μέντοι τοῦ ᾿Αντιοχείας Φλαβιανοῦ τάδε ἱστή ρηται. "Ην τις Ξεναίης ὄνομα (Φιλόξενος δ' ἂν λέγοιτο Ελλάδι φωνῇ)· τὸ μὲν γένος Πέρσης, την δὲ τύχην δοῦλος, μάλα δὲ προσήκων ὑπηρέτης τῷ Σιτανῇ· ὃς ἐπὶ Καλανδίωνος τὴν δεσπότην φυγών, τῇ ᾿Εκκλησίᾳ προσῄει Θεοῦ, κληρικὸν ἑαυτὸν εἶναι διατεινόμενος, καίπερ μήπω τῆς τοῦ θείου λουτρού παλιγγενεσίας ἀξιωθείς. Ὁ μὲν οὖν Καλανδίκων, τοῦτον καὶ τὴν οἰκουροῦσαν τἀνδρὶ κακίαν ἔκ τινων συμβόλων καλῶς τεκμηράμενος, τῶν ἱερῶν περιβό των ἀπήλαυνεν. Ἐπεὶ δ' ἐκεῖνον ὁ Ἀναφείς διεδέχετο Πέτρος, οὐ μόνον τὴν Ξεναῖαν προσίετο, ἀλλὰ καὶ ἔτι ἀμύητον ὄντα τῆς γείτονος ἱερᾶς πόλεως πρόεδρον κατεστήσατο, μετονομάσας Φιλόξενον. Μα δὼν δ' ὁ Πέτρος ὡς ἀμνήτῳ γε δντι τὴν ἐπισκοπὴν ενεχείρισεν, εἰπεῖν λέγεται, ἀρκεῖν ἐκείνῳ τὴν χει μοτονίαν ἀντὶ βαπτίσματος. Καὶ πρῶτος πάντων Ξεναΐας οὗτος (ὢ τολμηρᾶς καὶ ψυχῆς καὶ γλωττης 1), μὴ δεῖν τὴν Χριστοῦ εἰκόνα καὶ τῶν αὐτῷ εὐηρεστηκότων προσκυνεῖν ἀπηρεύξατο. Οὗτος τοιγαρούν τὸ τῆς δυσσεβείας ἀνδράποδον σὺν πολλῷ ταράχῳ, πολλοὺς τοῦ πρώτου τῶν Σύρων ἔθνους ἐπαγόμενος, καὶ τοὺς ἐκ τῆς Κυνηγικῆς μονῆς οὐκ ἐλάχι τον στίφος, αθρόον εἰσπηδήσας τῇ πόλει μετὰ τῆς συνοίκου αὐτῷ ἀπρεπείας, βαν ὅτι πλείστην προσο εγε Φλαβιανῷ, τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον ἀναθεματίζειν· πρὸς δὲ καὶ τὸν τόμον τοῦ ἱεροῦ Λέοντος Φλαβιανοῦ δὲ διισχυριζομένου, καὶ τῶν μοναχῶν αὖθις ἐπικειμένων, μαθὸν τὸ πλῆθος ἐν δεινοῖς ὄντα τὸν σφῶν ἱερέα, εὐθὺς ὡς εἶχεν ἕκαστος διανίστατο καὶ τόσος ἐῤῥύη φόνος των μοναχῶν, ὡς τῷ πολλῷ πλήθει τάφον τὸν Ορόντην κληρώσασθαι, τῶν τ μάτων κηδευθέντων τοῖς κύμασι. Πρὸς δὲ τούτῳ καὶ ἕτερον ἄλλο συνέβαινεν ἥκιστα τοῦ προτέρου ἐνδέον. Τὸ γὰρ περὶ τὴν Κοίλην Συρίαν μοναδικών μάλα προσκείμενον τῷ Φλαβιανῷ, οἷς ἔν τινι χώρῳ ἐκείνοις ἀγχιθυροῦντι, Τιλμογνός δ' ἦν ὄνομα τῷ τόπῳ, τὴν ἀσκητικὴν ὁ Φλαβιανὸς ἐπολιτεύσατο βιοτήν· ἀθρόοι γνόντες τὴν ᾿Αντιόχου εἰσῄεσαν, ἀμύνειν παντί τρόπῳ τῷ Φλαβιανῷ ᾑρημένοι· κἀν ταῦθα δὲ, οὐ μεῖον γενέσθα: τὸ ἄλγος. Διά τε γούν Κύλων. ὁ θερμὸς εἰς συνουσίαν. πο

Chapter XXVIIICaput XXVIII

col. 171–172page 82 of 313
PG 147:171πέτραν τίν ἀπότομον οἰκεῖν διὰ βίου κατακριθείς, πρὸς τοῖς τέρματι Παλαιστίνης ᾐωρημένην. Ταῦτα μὲν αίτια, δι' ἃ οἱ τοσοῦτο: ἄνδρες, Μακεδόνιος και Φλαβιανός, τῶν οἰκείων θρόνων ἐλάθησαν· περὶ ὧν καὶ τὸ ἐν Παλαιστίνῃ μοναδικὸν πρὸς Ἀλκίτωνα γράφον, τάδε κ τὰ ῥῆμα διαση εἶ ταῦτα κἀκεῖνα τέχνη Φλαβιανός υπερόριος ηγετο, ΚΕΦΑΛ. ΚΗ. Οἷα τὸ ἐν Παλαιστίνῃ μοναδικὸν πρὸς Ἀλκί σωνα περὶ Μακεδονίου καὶ Φλαβιανοῦ τοῦ 'Αγ. τιοχείας ἔργα ε· καὶ περὶ τῆς τηνικαῦτα ἐκ κλησιαστικής συγχύσεως. Πέτρου δὲ κεκοιμημένου, πάλιν εἰς αὐτοὺς ἀπ σχίσθησαν ᾿Αλεξάνδρειά τε καὶ Αίγυπτος καὶ Λιβύη, καὶ καθ' ἑαυτὰς διετέλεσαν· καὶ ἡ λοιπὴ πᾶσα Ανα τολή, πάλιν καθ᾿ ἑαυτὴν, τῶν Δυτικῶν μὴ ἀνεχομένων ἄλλως αὐταῖς κοινωνεῖν, ἢ πρὸς τὸ ἀναθεματίζειν Νεστόριόν τε καὶ Εὐτυχῆ καὶ Διόσκορον προς τιθέναι δὲ καὶ Πέτρον τὸν Μογγὸν καὶ ᾿Ακάκιον. Ἐν τούτοις οὖν τῶν ἀνὰ τὴν οἰκουμένην αὐτῶν ἐκ κλησιῶν, οἱ γνήσιοι τῶν ἀπὸ Διοσκόρου και Ευτυ χοῦς εἰς πάντη ἐλάχιστον περιέστησαν τὸν ἀριθμόν. Καὶ μελλόντων ὅσον οὐδέπω ἐκλιπεῖν ἀπὸ τῆς γῆς ὥστε μὴ ὑπάρχειν αὐτούς, Ξεναΐας ὁ τοῦ Θεοῦ ξένος ἀληθῶς, οὐκ οἴδαμεν τίνι σκοπῷ ἢ ποίαν ἔχθραν πρὸς Φλαβιανὸν ἐκδικῶν, προφάσει δὲ τῆς πίστεως, ὡς οἱ πολλοὶ διηγοῦνται, κινεῖται μὲν πρὸς αὐτὸν, καὶ διαβάλλειν ἄρχεται ὡς Νεστοριανόν. Εκείνου δὲ σὺν τῷ φρονήματι καὶ Νεστόριον ἀναθεματίσαντος, μετέβαινε πάλιν ἐξ ἐκείνου ἐπὶ Διόσκορον, καὶ Θεὸ δω ρον, καὶ Θεοδώρητον καὶ αν, καὶ Κῦρον, καὶ Ἐλευ θέριον, καὶ Ἰωάννην, καὶ οὐκ ἴσμεν οὖστινας καὶ ὅθεν συλλεξάμενος· ὧν οἱ μὲν τὰ Νεστορίου ἀληθῶς ἐπρέσβευσαν, οἱ δὲ ὑπονοηθέντες ἀνεθεμάτισαν, καὶ ἐν τῇ κοινωνία τῆς Ἐκκλησίας κεκοίμηνται. Τούτους πάντας τὰ Νεστορίου φησὶ νοσήσαντα;, εἰ μὴ ἀνα θεματίσειας, τὰ Νεστορίου φρονεῖς, καν μυριάκις αὐτὸν μετὰ τοῦ φρονήματος ἀναθεματίζῃς. 'ἀνεκίνει δὲ διὰ γραμμάτων καὶ τοὺς ἀπὸ Διοσκόρου και Εὐτυχοῦς συνηγόρους· πείθων συνάρασθαι μὲν αὐτῷ κατὰ Φλαβιανοῦ· μὴ μέντοι ἀναθεματισμὸν ἀπαι τεῖν τῆς συνόδου, ἀλλὰ τῶν προειρημένων προσώπων. Τοῦ δὲ ἐπισκόπου Φλαβιανοῦ τούτοις ἐπιπολὺ ἀντιτείνοντος, ἑτέρων τε μετὰ Ξεναία συμπλεκομένων κατ᾿ αὐτοῦ, Ελευσίνου μὲν ἐπισκόπου τινὸς τῆς δευτέρας Καππαδοκίας, Νικίου δὲ Λαοδικείας τῆς Συρίας, καὶ ἄλλων ἄλλοθεν, ὧν τὰς αἰτίας τῆς πρὸς Φλαβιανὸν μικροψυχίας ἑτέρων ἀλλ' οὐχ ἡμῶν διηγήσασθαι. Τέλος διὰ τούτους νομίσας εἰρηνεύειν αὐτοὺς, εἶξεν αὐτοῦ τῇ φιλονεικία· καὶ ἐγγράφῳ τὰ πρόσωπα ἀναθεματίσας, ἀπέστειλε τῷ βασιλεῖ. Καὶ αὐτὸν γὰρ κατ' αὐτοῦ κεκινήκασιν ὡς τὰ Νεστορίου πρεσβεύοντος. Μηδὲ τούτοις οὖν ἀρκεσθεὶς ὁ Ξε ναΐας, τῆς συνόδου αὐτῆς πάλιν ἀναθεματισμὸν, καὶ τῶν δύο φύ εἰς ἐπὶ τοῦ Κυρίου εἰρηκότων καὶ τῆς

Chapter XXIXCaput XXIX

col. 173–174page 83 of 313
PG 147:173σαρκὸς καὶ τῆς θεότητος, ἀπῄτει την Φιοθανόν. Μὴ ὑπακούσαντος δὲ, ὥσπερ Νεστοριανοῦ πάλιν κατηγόρε:· πολλῶν δὲ ἐπὶ τούτων κεκινημένων, καὶ τοῦ πατριάρχου ἔκθεσιν περὶ πίστεως πεποιημένου, ἐν ᾗ προς καθαίρεσιν μὲν Νεστορίου και Εὐτυχοῦς τὴν σύνοδον δέχεσθαι ὡμολόγει· μὴ μέν ται εἰς ὅρον καὶ διδασκαλίαν πίστεως, πάλιν ὡς τὰ Νεστορίου ὑπούλως φρονοῦντος, ἐπελαμβάνοντο, εἰ μὴ καὶ τὸν ἀναθεματισμὸν αὐτῆς προσθείη τῆς συν όξου, καὶ τῶν δύο φύσεις ἐπὶ τοῦ Κυρίου είρηκό των σαρκὸς καὶ θεότητος. Προσεπάγονται δὲ πολλοῖς λόγων ὁπάταις καὶ τοὺς Ἰσαύρους· καὶ ποιήσαντες γραμματίου περὶ πίστεως, ἐν ᾧ τὴν σύνοδον μετὰ τῶν δύο φύσεις εἰρηκότων ἢ ἰδιότητας ἀναθεματίσαντες, Φλαβιανοῦ μὲν ἀφίστανται καὶ Μακεδονίου ἄλλοις δὲ σπένδονται υπογράψασι τῷ γραμματείῳ. Ἐν τούτοις καὶ τὸν Ἱεροσολύμων απήτουν ἔγγραφον περὶ πίστεως· ὅς ἐκθέμενος, ἀπέστειλε τῷ βα σιλεῖ, δι' αὐτῶν τῶν ἀπὸ Διοσκόρου, ὅπερ αὐτοὶ μὲν προφέρουσιν, ἀναθεματισμὸν περιέχον τῶν δύο φύσ σεις εἰρηκότων. Αὐτὸς δὲ ὁ Ἱεροσολύμων νενοθεύ είναι παρ' αὐτῶν διαβεβαιούμενος, ἄλλο προφέρει δίχα τοιούτου ἀναθεματισμοῦ. Καὶ οὐ θαῦμα· καὶ γαρ καὶ λόγους Ποτέρων νενοθεύκατ:· πολλοὺς δὲ Απολλιναρίου λόγους ᾿Αθανασίῳ καὶ Γρηγορίῳ τῷ Θαυματουργῷ, καὶ Ἰουλίῳ διὰ τῶν ἐπιγραφῶν ἀνα τεθείκασιν· οἷς μάλιστα τοὺς πολλοὺς πρὸς τὰς ἰδίας ἀσεβεία; σφετερίζονται. Απήτουν δὲ καὶ Μακεδόνιον ἔγγραφον περὶ πίστεως· ὃς καὶ ἐξέθετο την τῶν τὴν καὶ τῶν εν μόνην εἰδέναι πίστιν διαθε Καινούμενος· ἀναθεματίζων δὲ Νεστόριον καὶ Εὐτυ γῆ, καὶ τοὺς δύο υἱοὺς ἢ Χριστοὺς δογματίζονται, ἢ τὰς φύσεις διαιροῦντας· μήτε δὲ τῆς ἐν Ἐφέσῳ καθελούσης Νεστόριον μνησθείς, μήτε τῆς ἐν Χολα κ οίνι καθελούσης τὸν Εὐτυχῇ· ἐφ᾽ ᾧ ἀγανακτί σαντα τὰ περὶ τὴν Κωνσταντινούπολιν μοναστήρια ἀφίστανται τοῦ ἐπισκόπου Μακεδονίου. Ἐν τούτοις 699 ὅ τε Ξενείας και Διόσκορος πολλούς προσλαμβανόμενοι τῶν ἐπισκόπων ἀφόρητοι ἦσαν, κινοῦντες κατὰ τῶν μὴ ἀνεχομένων ἀναθεματίζειν· ὧν τους εἰς τέλος μὴ ὑπείκοντας ἐξορίᾳ υποβάλλεσθαι πολλοῖς μηχαναίς παρεσκεύαζον. Οὕτως οὖν καὶ Μακεδόνιον ἐξορίζουσι, καὶ Ἰωάννην τὴν Παλτου ἐπίσκοπον καὶ Φλαβιανόν. Ταῦτα μὲν δὴ ταύτῃ. ΚΕΦΑΛ. ΚΑ'. Ως μετὰ Φλαβιανόν Σευήρος ὁ δυσσεβὴς ἐπι βαίνει τῆς ᾿Αντιόχου, καὶ περὶ τῆς πολιτείας αὐτοῦ· καὶ ὡς ἀναθέματι ἐξ αὐτῆς τὴν ἐν Χαλκηδόνι περιέβαλλε σύνοδον. Τοῦ δὲ λαβιανοῦ τοῦτον ἀπελαθέντος τὸν τρόπον, Σανδρος ὁ δυσσεβής καὶ ἀκέφαλος ἐπὶ τὸν τῆς 'Αν τιοχείας άνεισι θρόνον, ἄλλος ἄντικρυς Ευτυχής οι ακέφαλος,

Chapter XXXCaput XXX

col. 175–176page 84 of 313
PG 147:175καὶ Διόσκορος τὴν ἀσέβειαν· ἐκ Σωζοπόλεως ὥρμητο, ἢ περὶ τὸ Πισίδων Εθνος ἐστίν. ᾿Ανὰ δὲ ομί τὴν Βηρυτίων σχολάτα; πόλιν, πρὸς τὸ δικανικώτερον μετεχώρει τῶν λόγων. Ασκήσας δὲ τοὺς Χριστιανῶν νόμους, εὐθὺ μεταβαλὼν ἐμυεῖτο· καὶ ἀνὰ τὸ τέμενος Λεοντίου τοῦ καλὸν μὲν ἀρτυρο λάμποντος γεγονώς, ὅς ἐπὶ τῆς παράλου τῶν Τ πολιτῶν Φοινίκης ιδρυται, τον μονήρη βίον μετήει, ἔν τινι φροντιστηρίῳ ἐν μεταιχμίῳ κειμένω Γάζη, καὶ τοῦ πολιχνίου 8 Μαιουμα δνομα ἐκληρώσατο ὅπου δὴ καὶ Πέτρος ὁ ὴρ 8; καὶ πρόεδρος της αὐτῆς πόλεως ἀνεδείχθη, σύναμα Τιμοθέω τῷ ΔΙ. λούρῳ πεφευγώς, διὰ τῶν ἴσων αγώνων ἐγένετο, λόγον οὐκ ἐλάχιστον περὶ αὐτοῦ τοῖς ἐψιγόνοις και ταλιπών. Αμέλει τοι πρῶτα μὲν Σευήρος Νηφαλία πρὸς λόγων ἅμιλλαν διαλεκτικῶς συνεπλάκη· ὃς καὶ αὐτὸς τῆς ἴσης δόξης ἐκείνῳ ἐτύγχανεν ὤν, τὴν μίαν φύσιν πρεσβεύων πρότερον· ὕστερον μέντοι καὶ αὐτὸς εἷς τῶν ὑπερμάχων τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνό δου καὶ τῶν τὰς δύο φύσεις ὁμολογούντων ἐγένετο. Καὶ δὴ θρασύτερον ἐκείνῳ διαλεχθεὶς ὁ Σευήρος, μετὰ τῶν σὺν αὐτῷ τοῦ οἰκείου φροντιστηρίου πρὸς Νηφαλίου ἐκβάλλεται, καὶ ἄλλων πλείστων παρα πλησίων μέντοι ἐκείνῳ τὰς δόξας. Ἐκεῖθεν δ' ἀπελαθεὶς, ἐπὶ τὴν βασιλίδα τῶν πόλεων άνεισι, δεησόμενος, αὐτῷ τε καὶ τοῖς ἀπελαθεῖσιν ἐπανασῶσαι τὰ φροντιστήρια· κἀντεῦθεν βασιλεῖ τε Αναστασίῳ καὶ τῇ γερουσία καθίσταται γνώριμος· καθάπερ τῷ τὸν βίον Σευήρου συγγράψαντι περιείληπται· ἱστορεῖ δὲ Ἰωάννης ὁ αὐτῷ διακρινόμενος, ὡς μέλλων χειροτονεῖσθαι Σευήρος, ὅρκον ἔγγραφον βασιλεῖ 'Ανα στασίῳ ἐδίδου, ὡς ᾗ δ᾿ ἂν ἡμέρᾳ τοῦ τῆς ᾿Αντιόχου θρόνου καταπολαύσοι, οὐδαμῶς τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου δι' ἀναθέματος ἅψηται. Αὐτὸς δ' ἐν αὐτῇ τῇ ἡμέρᾳ καθ' ἣν κεχειροτόνητο ὑπὸ τῶν αὐτοῦ σπουδαστῶν διερεθισθεὶς, ἐπ' ἄμβωνος ἀναβας, ἀναθέματι αὐτὴν καθυπέβαλλε· καὶ συνοδικὰς δὲ γράφων ἐπιστολὰς ῥητῶς οὕτως ἀναθέματι τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον περιέβαλε· περὶ οὗ τὰ εἰρημένα πρὸς ᾿Αλκίσωνα γράμματα καὶ ταῦτα διέξεισι ΚΕΦΑΛ. Λ'. Ἐκ τῶν πρὸς Ἀλκίσωνα γραμμάτων, ὁποῖα καὶ περὶ τοῦ δυσσεβοῦς Σευήρου διεξίασιν. «Τὰ μὲν συνοδικά Τιμοθέου τοῦ νῦν Κωνσταντινουπόλεως ἐδέχθη ἐνταῦθα ἐν Παλαιστίνῃ· ἡ δὲ και θαίρεσις Μακεδονίου καὶ Φλαβιανοῦ οὐκ ἐδέχθη, ἀλλ' οὐδὲ τὰ συνοδικά Σευήρου. ᾿Αλλὰ καὶ οἱ καμί σαντες ἐνταῦθα ταῦτα, ἀτιμασθέντες καὶ ὑβρισθέντες ἀξίως, ἔφυγον τῆς πόλεως, ἐπ᾿ αὐτοὺς τοῦ δήμου τε καὶ τῶν μοναχῶν κινηθέντων. Καὶ ἡ μὲν Παλαιστίνη ἐν τούτοις ἦν. Τῶν δ' ἐν ᾿Αντιοχείᾳ οἱ μὲν συναρπαγέντες υπήχθησαν, ἐξ ὧν ἐστι καὶ Μαρίνος ὁ Βηρυτοῦ ἐπίσκοπος· οἱ δὲ βίᾳ καὶ ἀνάγκῃ συνέθεντο τοῖς συνοδικοῖς Σευήρου, ἀναθεματισμέν ἔχουσιν ἅμα τῆς συνόδου καὶ τῶν λοιπῶν τῶν εἰρη κ των δύο φύσεις ἢ ἰδιότητας ἐπὶ τῆς σαρκὸς τοῦ Κυρίου καὶ τῆς θεότητος. Οἱ δὲ μετὰ τὰ ἐξ ἀνάγκης Μετά Σευήρου διακρινόμενο;, 1.

Chapter XXXICaput XXXI

col. 177–178page 85 of 313
PG 147:177συνθέσθαι μεταβαλλόμενοι ἀνεκαλέσαντη· ὧν εἰσιν οἱ ὑπὸ Απάμειαν ἐπίσκοποι· ἄλλοι δὲ καθόλου οὐκ ἡνέσχοντο συνθέσθαι· ὧν εἰσιν Ἰουλιανὸς ὁ Βόστρων, καὶ Ἐπιφάνιος ὁ Τύρου, καὶ ἄλλοι τινές, ὥς φασι, 701 τῶν ἐπισκόπων. Οἱ δὲ Ἰσαυροὶ νῦν ἀνανήψαντες, ἑαυτῶν μὲν καταγινώσκουσιν ἐπὶ τῇ προτέρᾳ ἐξα πάτῃ· Σευῆρον δὲ καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ ἀναθεματίζουσιν. Ετεροι δὲ τῶν περὶ Σευῆρον ἐπισκόπων καὶ κληρικῶν τὰς ἐκκλησίας ἀφέντες ἔφυγον· ὧν εἷς ἐστι καὶ ὁ Βόστρων Ἰουλιανὸς, καὶ Πέτρος δ' Δαμα σκοῦ ἐνταῦθα διάγοντες· ἀλλὰ καὶ Μαμᾶς· εἷς δὲ οὗτος τῶν δοξάντων δύο ἐξάρχων εἶναι τῶν Διοσκο ριανῶν· ὑφ' ὧν καὶ Σευήρος κατήχθη καταγνούς αὐ τῶν τῆς αὐθαδείας.» Καὶ μεθ᾿ ἕτερα· «Τὰ δὲ ἐνταῦθα μοναστήρια καὶ αὐτὰ τὰ Ἱεροσόλυμα ὁμονοοῦσι σὺν Θεῷ περὶ τὴν ὀρθὴν πίστιν, καὶ ἄλλαι δὲ πλεῖσται πόλεις μετὰ τῶν ἐπισκόπων, περὶ ὧν ἁπάντων καὶ ἡμῶν προσεύχου μὴ εἰσελθεῖν εἰς πειρασμὸν, δέ σποτα ἀγιώτατε και τιμιώτατε ἡμῶν Πάτερ. ΚΕΦΑΛ. ΛΑ. Περὶ τῆς καθαιρέσεως Σευήρου· οἷα ὁ Ἐπιφανὴς Εὐάγριος αὐταῖς λέξεσιν ἱστορεί. Οἷα δὲ καὶ Εὐάγριος ὁ Ἐπιφανής περὶ Σευήρου ἱστόρησεν, αὐταῖς λέξεσι παραθήσομαι γράφει δὲ ὧδε· «Ἐπειδὴ τοίνυν ταῦτα τὰ γράμματα λέγει τοὺς ὑπὸ ᾿Απάμειαν ἱερέας αποπηδήσαι Σευήρου, φέρε τι προσθῶμεν ὅπερ εἰς ἡμᾶς πατρόθεν διέβη, εἰ καὶ Ιστορία μέχρι νῦν οὐκ ἀνείληπται. Κοσμᾶς τὴν ἡμετέραν ἐπισκοπῶν Επιφάνειαν, ἢ τὸν Ορόντην σύνοικον ἔχει, καὶ Σευηριανός Αρέθουσαν τὴν ἀστυ γείτονα, πρὸς τὰ συνοδικά Σευήρου ταραχθέντες, καὶ τῆς ἐκείνου κοινωνίας ἑαυτοὺς ἀποῤῥήξαντες, βιβλίον καθαιρέσεως αὐτῷ διαπέμπονται, ἐσέτι την Αντιόχου ἐπισκοποῦντι· ἐγχειρίζουσι δὲ τὸ βιβλίον Αὐρηλιανῷ τῷ τῶν διακόνων πρώτῳ τῆς Ἐπιφα νέων· δ; ἐπειδὴ τὸν Σευήρον ἐδεδοίκει καὶ τὸν τῆς τοσαύτης ἐπισκοπῆς ὄγκον, ὅτε την Αντιόχου και τειλήφει, ἐσθῆτα γυναικείαν ἑαυτῷ περιθεὶς, προσ ῄει τῷ Σευήρῳ ἀκκιζόμενός τε καὶ θρυπτόμενος, καὶ διὰ πάντων σχηματιζόμενος τὸ εἶναι γυνή· καὶ τὸ κατὰ τῆς κεφαλῆς φάρος μέχρι τῶν στέρνων καθεὶς, ολοφυρόμενός τε καὶ μύχιον ποτνιώμενος Ικετηρία: τινός προσχήματι, προσιέντι τῷ Σευήρῳ τὴν καθαίρεσιν ἐπιδίδωσι· καὶ πάντας διαλαθὼν τοῦ ἑπομένου ἔξεισιν ὁμίλου, καὶ δρασμῷ τὴν σωτηρίαν ὠνεῖται, πρὶν τὸν Σευήρον τὰ ἐν τῷ βιβλίῳ κεί μενα γνώναι. "Ομως δ᾽ οὖν ὁ Σευῆρος καὶ τὸ β Ελίον δεξάμενος, καὶ τὰ ἐν αὐτῷ συνεὶς, τῷ οἰκείῳ προσεκαρτέρησε θρόνῳ μέχρι τῆς ᾿Αναστασίου τε λευτῆς. Ως δ' Ἀναστάσιος τὰ ἐπὶ Σευήρῳ γεγενημένα διέγνω (ἱστορητέον γὰρ τὴν πρᾶξιν φιλανθρώπως τῷ ᾿Αναστασίῳ διεσκευασμένην), προστάττει Ασιατικῷ, τῆς κατὰ τὴν Ασίαν ἐν Φοινίκῃ Λιβα νησίας ἐπιτετραμμένῳ ἀρχὴν, Κοσμᾶν καὶ Σουη ΕΧ

Chapter XXXIICaput XXXII

col. 179–180page 86 of 313
PG 147:179ρ:α όν τῶν εἰκείων ἐξεῖ άσαι θρόνων· διότι τῷ Σευήρῳ τῆς Εω κατειλήφει μέρη, πολλούς τε τῶν Κοσμᾶ καὶ Σευηριανοῦ δογμάτων ἀντεχομένου; εὗρι, μάλα τε γεννικῶς ἀντιποιουμένους τὰς σφῶν πόλεις· καὶ τῷ ᾿Αναστασίῳ ἀνήγαγεν, ἀναιμωτί μὴ δύνασθαι τούτους τῶν οἰκείων φυγαδεύειν Ὁρονῶν· ἐκεῖνον δ' αὖθις Ασιατικῷ γράψαι, μηδὲν βούλεσθαι παρελθεῖν, μηδ' ἂν εἰ μέγα τε καὶ ἀξιό λογον ᾖ, εἴπερ αίματος ῥανὶς ἐκχέοιτο.» Τὰ μὲν οὕτω προέβη οὐ πολλῷ ὕστερον. ΚΕΦΑΛ. ΛΕ. Περὶ 'Ηλία τοῦ Ἱεροσολύμων ἐπισκόπου, ὡς διὰ τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον διάφορος βασιλεί κατέστη· καὶ ὡς ὁ μέγας Σάββας ἐς βασιλέι πεμφθεὶς, τὸ μεταξὺ αὐτῶν διέλυε σκάνδαλον. Βασιλεὺς δὲ καὶ τὸν τῆς Παλαιστίνης τὸν θρόνον διέποντα, Ηλίαν τὸν Πασσαρίωνος, &ς Σαλούστιον διεδέξατο τὸν Μαρτυρίου διάδοχον, κοινωνεῖν τοῖς κατὰ τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου πείραν προσήγεν. ῾Ο δὲ δεινῆς στάσεως τοῖς τῶν ἐκκλησιῶν προεστῶσ γεγενημένης (οἱ γὰρ ἐκ Ρώμης Βυζαντίοις ἦσαν διαφερόμενοι, ὅτι τὸν ᾿Ακάκιον τοῖς ἱεροῖς δίπτυχοι; ἐνέγραφον Βυζάντιοι δὲ πάλιν Αλεξανδρεῦσιν ἀπεχθάνοντο, ὅτι τὴν κοινωνίαν Διοσκόρου προς ίντο, καὶ τὴν ἐν Χαλκηδόνι ἀνεθεμάτιζαν συνε δον· τοῦ δ᾽ αὖ Αντιοχείας Παλλαδίου πρὸς χάριν βασιλεῖ πράττοντος, καὶ τὴν μὲν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον ἐκτρεπομένου, τὰ δὲ τῶν ᾿Αλεξανδρέων ἀσπαζομένου συνῳδὲ τοῖς ᾿Αναστασίου τυγχάνοντα), ὁ 'Ηλίας τοιαύτη; συγχύσεως ἐπεχούσης, μόνῳ Εύ φημίῳ κοινωνεῖν ᾑρεῖτο. Ἐπεὶ δ' ἐκεῖνος διὰ τὸ ὀρο θόδοξον ὥσπερ εἴρηται ἀπηλαύνετο, Μακεδόνιος δὲ τὴν ἱεραρχίαν ἐλάμβανεν, 'Ηλίας συνθέσθαι μὲν τῇ ἐκβολῇ Εὐφημίου ἀκανονίστως γεγενημένη παντάπασιν ἀπηγόρευε Μακεδονίῳ δὲ, ἅτε τὸν ὑγια προ σβεύοντι λόγον, ἐς κοινωνίαν συνῆλθεν. Ἐπεὶ δὲ καὶ ὁ μετὰ Παλλάδιον τῆς Ἀντιόχου Φλαβιανό; Επίσης Ηλίᾳ καὶ Μακεδονίῳ ἐφρόνει τῷ ὑγιαίνοντι προσκείμενος δίγματι, οὐχ οἷός τε ἦν ὁ τὴν ἀσέ βειαν ἀνδρικώτατος τύραννος τὴν ὀργὴν κατέχειν, οὐδὲ τὴν τοσούτων ἀνδρῶν συμφων αν καθεκτῶ; φέρειν τῷ θυμῷ δ' ὑπερζέσας καὶ ἀγριάνας ἐς μάτ λιστα, Μακεδόνιον μὲν τὸν τῆς βασιλίδος ποιμένα, ἐπὶ συκοφαντίαις αἷς εἰρήκαμεν ἀτίμως τῆς Ἐκ κλησίας ἐκβάλλει, καὶ Τιμοθέῳ ἐγχειρίζει τὸν θρόνον. Ἐμελέτα δὲ καὶ Ἡλίᾳ καὶ Φλαβιανῷ φυγὴν ὑπερόροι θέσθαι. Τέως γε μὴν σπουδήν τό γε νῦν ἔχον ἔπραττε, Τιμοθέῳ τούτους ἐνοῦν. Οἱ δὲ Τιμοθέῳ μὲν και κυ νεῖν είλοντο, τῷ τῆς ὀρθοδοξίας λόγῳ συμβαί.ε., δικοῦντι· τήν γε μήν Μακεδονίαν ὑπερορίαν ἥκιστα εἶχαν φέρειν, δυναστείς μᾶλλον καὶ οὐ κατα 0 σμοὺς Εκκλησίας γεγενημένην ὥσπερ οὐδὲ τὴν πρό αὐτοῦ Εὐφημίου· δ δὴ καὶ εἰσάγαν κατ' αὐτῶν ἐκείνων τὸν βασιλέα ἐξέμηνε, καὶ πολὺν ταῖς ἐκ κλησίαις τὸν σάλον προξένησε, καὶ κατὰ Σιδῶνα σύνοδον Κύροιζεν ἑῴων καὶ Παλαιστινῶν ἐπισκόπων κατὰ τῶν θείων τούτων ἀνδρῶν· ἧς ἀρχηγεὶ καθί.

Chapter XXXIIICaput XXXIII

col. 181–182page 87 of 313
PG 147:181στα το ὅ τε Καισαρείας τῆς Παλαιστίνης Σωτήρ χες, καὶ ὁ Ἱεραπόλεως Ξεναΐας ὁ ταῖς ἀληθείαις ξέ νας Θεοῦ· οἱ πολλοί τινες ἦσαν κατὰ τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου ῥέοντες, καὶ τὰ Εὐτυχοῦς καὶ Διοσκό ρου ἀνὰ τὴν Κω κρατύνειν σπεύδοντες εἴπερ τινές. Ταῦτα μαθὼν Ηλίας ὁ τῶν Ἱεροσολύμων τὴν ἱεραρχίαν κεκληρωμένος, σπουδὴν ἐτίθει βασιλεῖ καταλο λάττεσθαι· καὶ διαλλακτής Σάββας ἐκεῖνος ὁ πο λὺς τὴν ἄσκησιν καὶ τὴν κατὰ Θεὸν φιλοσοφίαν ἐτύγχανε, τοιάδε παρὰ Ηλίᾳ ἐπιφερόμενος γράμ ματα· «Τοὺς οἰκιστὴς τῆς ἐρήμου καὶ Σάβδαν σὺν αὐτοῖς, τὸ τῆς ἐρήμου κεφάλαιον, τῷ σῷ κράτει πρέσβεις ὑπὲρ τῶν ἐκκλησιῶν προβαλλόμεθα. Σύ δὲ τὸν πόνον αὐτῶν αἰδεσθεὶς καὶ τοὺς κατὰ Θεὸν ἱδρῶτας, ὦ βασιλεῦ, στῆσον τὸν κατὰ τῶν ἐκκλησιῶν πόλεμον καὶ μηκέτι περαιτέρω προελθεῖν τὸ δεινὸν ἐάσῃς. Ο δε γὰρ ὅτι μέλει σοι τὰ φίλα πράττειν θεῷ τῷ χαρισαμένῳ σοι τὸ διάδημα.» Ο μὲν οὖν ὡς εἶχε τὸ οἰδαῖνον κατὰ τοῦ τῆς Παλαιστί. νης ἀρχιερέως, τῷ βασιλεῖ διέλυε γενναίως παραταξάμενος. Καὶ ἄπρακτος ἡ ἀμφὶ Σωτήριχον καὶ φιλόξενον ἐν Σιδῶνι σύνοδος κατὰ Ἡλίου καὶ Φλαβιανοῦ ἀνεδείκνυτο. Ες ὕστερον δὲ οὗτοι φθόνῳ διακαέντες, διέβαλον ἐς βασιλέα τοὺς ἄνδρας, ὡς εἶεν διαλοιδορούμενοι καὶ διαγελώντες δὴ τὰ ἐκείνου· καὶ δὴ τὴν κατὰ τῶν πατριαρχῶν ἐξουσίαν ειληφότες οι ἐναγεῖς, τί χρὴ καὶ λέγειν ὅσα καὶ ἔδρων δακρύων καὶ ὀδυρμῶν ἄξια; Τέως ἐπὶ μὲν Φλαβιανῷ ἐκεῖνα πράττουσιν, ὅσα δὴ καὶ ἀμυδρῶς ἄνωθεν διελάβο μεν· πρὸς δὴ τούτοις καὶ ἐξωθοῦσι τοῦ Θρόνου, Σευήρον τὸν δυσσεβῆ ἀντικαταστήσαντες· ὅ; ἐπεὶ τῆς Ἀντιόχου ἐπέβη, μυρία καὶ λόγον ἐκβαίνοντα τὰ δεινὰ τοῖς μὴ κοινωνεῖν αὐτῷ αἱρουμένοις ἐπῆγε. ΚΕΦΑΛ. ΑΓ. Περὶ τῆς παῤῥησίας τῶν ἁγίων καὶ μεγάλων ἀσκητῶν Σάββα καὶ Θεοδοσίου τοῦ κοινο βιάρχου, καὶ τῶν λοιπῶν ἐν Παλαιστίνη μου ναχῶν ὑπὲρ τῆς ἁγίας συνόδου. Τούτου τῆς πείρας καὶ ἅπαν μὲν τὸ ἐν Παλαιστίνῃ μοναδικών, μάλιστα δὲ οἱ καθηγεμόνες τού των πεπείρανται· ὅσοι δῆτα Εὐθυμίῳ τῷ μεγάλῳ ἦταν ἐς μαθητείαν τελέσαντες, ἄπειρα πλήθη καὶ σχεδὸν μὴ ἀριθμῷ ὑποπίπτονται ήκμαζε γὰρ ἐν Παλαιστίνη μάλιστα τότε τὰ μοναστήρια, ὑπὸ και θηγεμέσι τοῖς φωστῆρσι τῶν φωστήρων ἀγόμενα Εὐθύμιον φημι τὸν μέγαν καὶ Θεόκτιστον τον πολύν, Θεοδόσιόν τε τὸν τῶν κοινοβίων κατάρχοντα, καὶ Σαββαν τῆς ἐρήμου τὸν πολιστήν, ὧν τοὺς ἀγῶνας καὶ τὰ κατὰ Θεὸν σκάμματα, ᾑρούμην ἂν διελθεῖν, εἰ μή πως ἐκβαίνειν τοῦ προκειμένου ᾠόμην, ἰδίας μάλιστα δεόμενα συγγραφῆς, τῷ τε πλήθει και μεγέθει τῶν ἔργων. 'Αλλ' έκδηλα τέως τὰ ἐκείνων, καὶ ἁπάσαις γλώσσαις καὶ ἐκκλησίαις εἰσὶ περι θρύλλητα και γε συγγνώμη διὰ ταῦτα, μὴ καὶ τούτων εἰς πλάτος διαγορευομένων. Τέως γε μὴν Σάββαν καὶ Θεοδόσιον ἐδιάζοντα· ἡγούμενο: εἶν
col. 183–184page 88 of 313
PG 147:183ἤδη προσήγον, ὁ πολὺς τὴν ἀρετὴν Θεοδόσιος ἐπ' δκρίβαντος ἀναβες, οἷά τις στρατηγὸς καὶ καθηγεμὼν, περὶ αὐτὴν τὴν μοναδικήν φάλαγγα περιστέ σας, καὶ τῇ χειρὶ τῷ πλήθει σιγὴν σημήνας. τήν φωνὴν ἐπάρας εἰς μέγα, οὕτω τι βροντώδες ἀπό χησεν • Εἴ τις τὰς δ' λέγων συνόδους μὴ ἐπίσης τοῖς τέσσαρσιν Εὐαγγελίοις ἡγοῖτο, ἀνάθεμα.» Ταῦτ᾽ εἰπὼν, καὶ οἷά τις ἄγγελος καταπλήξας τὸ πλῆθος. σιγῇ πάντων ὁρώντων διὰ μέσου ἐχώρει, πάντων καταπληττομένων τοῦ ἀνδρὸς τὸ στρατήγημα· ἀφ' οὗ δὴ καὶ τὰς εἰρημένας ἁγίας συνόδους τοῖς ἱεροῖς διπτύχοις τάττειν ἐνομοθέτησαν· καὶ βασιλεῖ δὲ γράμματα πέμποντες, τὸν μέχρις αἵματος ἀγῶνα ὑπὲρ τούτων ἐμήνυον· μηδ' ἂν εἴτι καὶ γένηται, ού τούτους σχοῖεν, καὶ τὸ πᾶν ἀνῦσαι. Ως δὲ πεῖραν Ει δαμῶς ἐκστῆναι τῶν πατρικῶν διατεινόμενοι παρα Νέ δόσεων. Επειτα καὶ τὰς πέριξ διιόντες πόλεις, στά τινες ἀπαράμιλλοι στρατηγοί, τοῖς πᾶσι τὰ πάντα ἐγένοντο στηρίζοντες, ῥωννύντες, τὸ ῥᾴθυμον διεγείροντες, τὴν αἱρετικὴν μανίαν προφθάνοντες διδάσκοντες ὡς ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος εἴη μὲν αὐτὸς ὁμοῦ Θεὸς καὶ ἄνθρωπος· μία δὲ τούτου ὑπόστασις, είτουν πρόσωπον, φύσει τούτων ἑκάτερον ἔχουσα, την θεότητα δηλαδὴ καὶ τὴν ἀνθρωπότητα & δὴ καὶ τὴν ἐν Χαλκηδόνι κηρύττειν σύνοδον, τὰς ἐπ' ἀμφότερα τῶν αἱρετικῶν παρατροπής διαφεύγουσαν. Τὸ γὰρ ὁμολογεῖν ἐν πρόσωπον τὴν Νε σταρίου φρενοβλάβειαν ἀπωθεῖται· οἷς δὲ δύο φύλ σεις δοξάζει, τὴν Εὐτυχοῦς καὶ Διοσκόρου συναίνεσιν ἀποκρούεται. Οὐ γὰρ κατὰ Νεστόριον εἰς Υιοὺς δύο καὶ ὑποστάσεις ἴσας καὶ αὕτη τὸν ἕνα διεῖς Χριστόν· ἀλλ' οὐδ᾽ ἐπίσης Εὐτυχεῖ καὶ Διοσκέρι. πρὸς δὲ καὶ Σευήρῳ, εἰς μίαν φύσιν συγχέει τὴν θεότητα καὶ ἀνθρωπότητα τοῦ ἑνὸς Χριστοῦ. Φού γοντες γὰρ τούτων ἕκαστος πλέον ἢ ἔδει, ὁ μὲν τὴν διαίρεσιν, Διόσκορος δὲ τὴν συναίρεσιν· καὶ ὁ μὲν εἰς τὸ δύο λέγειν Υἱοὺς, ὁ δὲ εἰς τὸ μηδένα κυρίως ὁμολογεῖν, ἀθλίως ἐξέπεσον. Νεστόριος γὰρ τὴν σύγχυσιν δεδοικώς, σχέσει μόνον εἴτουν αὐθεντία την τῆς θεότητος ἔνωσιν ἔλεγε γενέσθαι τῇ ἀνθρωπότητι· ὡς συμβαίνειν μετὰ τῶν φύσεων καὶ δύο πρεσβεύειν Υἱοὺς, καὶ ὑποστάσεις διττάς· καὶ ἕνα μὲν Υἱὸν τὸν ἐκ τοῦ Πατρὸς ἰδικῶς γεννηθέντα, ἄλλον δὲ τὸν ἐκ τῆς Παρθένου, χάριτι μόνον τὸ τῆς σχέσει Ο υἱοθεσίας ἀξίωμα κληρωσάμενον. "Ο δέ γε δυστυ Η σχέσις ἐπὶ τῶν πρός τι λέγεται, οἷον πρὸς πατέρα υἱο;. κα της Εὐτυχής, πρὸς δὲ καὶ Διόσκορος, καὶ μὴν καὶ Σευήρος δ τούτοις παραζευχθεὶς ὕστερον, τὸ ἄτ που δῆθεν Νεστορίου θέλοντες διελέγχειν, κακ τὸ κακὸν ἰῶνται, εἰς ατοπωτέραν ανοήτως ἐκκλίναντες αἵρεσιν· μίαν τολμήσαντες φύσιν επονομάσα!, θεότητος λέγω καὶ ἀνθρωπότητος, τό γε εἰς αὐ τοὺς ἧκον, τὸ ἀπαθὲς τῆς θεότητος εἰς πάθος και τάγοντες. Εἰ γὰρ μίαν δοίημεν γενέσθαι τὰς ἐπὶ Χριστῷ συνδραμούσας φύσεις κατὰ τὸν ἐκείνων λῆρον, ὁ δὲ Θεὸς καὶ ἄνθρωπος, συμμετέχει πάντως θανάτου καὶ ἡ θεότης, 'Αλλ' ἐμφράξοι τούτοις τὸ στόμα Πέτρος ὁ κορυφαῖος των Χριστοῦ μαθητῶν,

Chapter XXXIVCaput XXXIV

col. 185–186page 89 of 313
PG 147:185Χριστοῦ παλόντος ὑπὲρ ἡμῶν σαρκὶ λέγων, οὐ προστιθείς γε μὴν καὶ θεότητι. Εἰ γὰρ καὶ ἡ Χρι τοῦ θεότης καθ᾽ ὑπόστασιν ἥνωτο τῇ σαρκί, ἀλλ οὔμενουν οὐδαμῶς κοινωνὸς αὐτῷ καὶ τοῦ πάθους ἐγίνετο· πῶς γὰρ, ἐπεὶ τὸ θεῖον παντάπασι πάθους παντὸς ἀνεπίδεκτον; Καί γε καλῶς κυροῦσα ἡ σύνοδος, θεσπίζει δύο φύσεις τὸν Χριστὸν εἶναι, ἀσυγχύτων, ἀτρέπτως, ἀναλλοιώτως ηνωμένας καὶ ἐν μιᾷ ὑποστάσει τοῦ Θεοῦ Λόγου τιμᾶσθαι τὸν αὐτὸν πρὸ αἰώνων ἐκ Πατρός γεννηθέντα κατά τὸν λόγον τῆς θεότητος· καὶ ἐπ' ἐσχάτων αὖθις των αὐτὴν νόμῳ καινοτέρω φύσεως ἀνθρωπίνης ἐκ τῆς ἁγίας γεννηθέντα Παρθένου· ὅμοιον τῷ Πατρὶ καὶ τῇ μητρὶ καθ' ἑκατέραν οὐσίαν· μονογενῆ κατὰ τὸν Πατέρα, καὶ πρωτότοκον κατὰ τὴν μητέρα οἷς πολλοὶ αὐτῷ διὰ τοῦ βαπτίσματος υἱοθετήθη σαν τῷ πατρί. Ταῦτα πανταχοῦ διιόντες ἐδίδασκον· εἷς ἐξαφθεὶς εἰς θυμὸν ὁ ἀνόσιος βασιλεύς, φει υγίαν αὐτῶν κατεδίκαζεν· ἕως οὗ ἐκείνῳ τὴν ἄφυκτον ἐξορίαν παρὰ πόδας ἡ ἄνωθεν ἐσχεδίαζε δί κη τὴν ἐκεῖθεν μετάστασιν δι' ἧς τῇ μὲν Ἐκκλησίᾳ ὁ σφοδρός ἐλώρα κλύδων, ἐκείνοις δὲ ἡ ἐξορία ελύετο, ἐν πὶ τὴν φίλην ἡσυχίαν ἐκ τῶν σκαμμάτων ἀναγομένο ς. ΚΕΦΑΛ. ΑΛ. Ετι περὶ ῾Ηλία καὶ Ἰωάννου τῶν πατριαρχών Ιεροσολύμων· καὶ ὡς ἐκ μεταμελείας συνθέμενος Ιωάννης τῷ ὀρθῷ δόγματι, καὶ ἀναθεματίσας τοὺς μὴ δεχομένους τὴν τετάρτην σύνοδον, εἰς κοινωνίαν τοῖς ἁγίοις Πατράσιν ἐδέχθη. ᾿Αλλὰ μή πω περὶ τούτων· πρινὴ γὰρ ταῦτα συμ Είναι, Σευήρος τῷ Ομόνῳ ἐκάθιζε, καὶ τυραννεῖν τὴν εὐσέβειαν ἐπειρᾶτο, τὰ πάνδεινα εργαζόμενος. Εστελλε δὲ καὶ Ηλίᾳ τῷ πατριάρχῃ τὰ κατ' ἔθος συνοδικά· ὧν ἥκιστα παραδεχθέντων, οἷς πολλῇ τῇ δυσσ. βείᾳ ἐκέχρηντο, ἀνῆπτεν αὖθις τὴν ὀργὴν τῷ κρατοῦντι· καὶ χεῖρα πολλὴν ἀνὰ τὰ Ἱεροσόλυμα ἔπεμπε τοῖς μὴ τὰ Σευήρου φρονεῖν ᾑρημένοις· καὶ τοῖς ἐκείνου συνοδικοῖς ὑπογράφειν, ἐξωθεῖν μὲν τῶν θρόνων καὶ βίαν εἰ δεήσοι ἐπάγειν. ὡς δὲ τὸ δεινὸν τῷ Ἡλίᾳ ἐπήρτητο τῆς εὐσεβείας οὕτω τυραννουμένης, οἱ θεσπέσιοι ἐκεῖνοι ἄνδρες τὸ μοναδικὸν αὖθις ἀθροίσαντες, ἐλαύνουσι μὲν ἀκόσμως τῆς ἐκκλησίας τοὺς τοῦ Σευήρου καὶ ἐκ βασιλέως πελ ἀπαθές παθητόν κα
col. 187–188page 90 of 313
PG 147:187φθέντας. Πολλοῦ δ᾽ ἔπειτα καὶ ἄλλου πλήθους συρ βεύσαντος, θαρρούντως ἐπ' ὄψεσιν ἐκείνων τοὺς τῷ Σευήρῳ κοινωνοῦντας ὑπέβαλον ἀναθέματι. Ἐπὶ δὴ τούτῳ τὴν τοσαύτην αἰσχύνην ἀποτρίψασθαι βουληθεὶς ὁ κρατῶν, Ολυμπίῳ τινὶ τὰς ἐν Παλαιστίνῃ παραδοὺς δυνάμεις, κατ' ἐκείνων ἐξέπεμπε δυναστεία βασιλικῇ, οὐ θεσμοῖς Ἐκκλησίας πρᾶξαι τὸ κελευόμενον. Ὁ δὲ ἅμα Ἱεροσολύμων ἐπέβη, τὸν μὲν θεῖον Ηλίαν κατασπάσας τοῦ θρόνου, ὑπερόριον Επεμπεν. Ἰωάννην δέ τινα τὸν Μαρκιανοῦ παιδα, κοινωνεῖν μὲν Σευήρ, συνθέμενον, τὴν δ᾽ ἐν Χαλ χηδόνι σύνοδον ἐκκηρύξαντα, τῷ θρόνῳ ἀντικαθίστη. “Ο δὴ μαθὼν Σάββας καὶ ὁ περὶ αὐτὸν ἱερὸς στρα τὸν, εἰστρέχει το στάδιον αὖθις. Καὶ 'Ολύμπιος μὲν ἀνεχώρει, ήδη πρὸς νοῦν τὸ πρᾶγμα βαλών· τῷ δὲ νέῳ πατριάρχῃ τῷ Ἰωάννῃ περιτυχών, έπειθε μη δαμῶ; Σευήρῳ εἰς κοινωνίαν ἥκειν, τῆς δ᾽ ἐν Χαλκηδόνι συνόδου καὶ μέχρις αἷματος διακινδυνεύειν. Ο δὴ καὶ ἐποίει τὴν τῶν Πατέρων εἰσήγησιν εὐλα βούμενος, τῶν πρὸς Ολύμπιον συνθηκῶν ἀλογήσας. Εφ᾽ οἷς ἀγανακτήσας ὁ βασιλεὺς, παραλύει μὲν Ολύμπιον τῆς ἀρχῆς· Παλαιστίνῃ δὲ δοῦκα χειροτονήσας Αναστάσιον ἔπεμπεν· ὃς ἐκεῖσε γενόμενος. καὶ τῷ βασιλεῖ πράττειν ἀλόγως θέλων τὰ πρὸς βουλῆς, μηδὲ ψιλοῦ λόγου τὸν Ἰωάννην μεταδούς, αὐτίκα δισμωτηρίῳ καθείργει βίαν ἐπάγων, τῆς μὲν ἐν Χαλκηδόνι συνόδου ὑπερορᾷν, τὴν δὲ Σευήρου κοινωνίαν ἀσπάζεσθαι. Ὁ δὲ λεληθότως Ζαχα ρίᾳ τῷ προέδρῳ Καισαρείας συγγεγονώς, ήκουε τέχνῃ τὰ πράγματα μετελθεῖν τοῦ καιροῦ κατεπείγοντος, καὶ ἐπαγγείλασθαι τῷ δουκί, πᾶν εἴ τι βου λομένῳ εἴη, πρόθυμος δρᾷν, εἰ τῆς φρουρᾶς μόνον ἀπαλλαγείη μετὰ δύο ἡλίων παραδρομήν· ἵνα μή τισι, φησί, δόξωμεν βίᾳ καὶ οὐ πειθεῖ τὸ τῷ βασιλεῖ δοκοῦν ἐκτελεῖν. Καὶ τοῦτο μὲν ἐγίνετο· καὶ ὁ πα τριάρχης ἀνθετο τῆς εἰρατής. Συγκαλέτα; δὲ τὸ πλῆ θος τῶν μοναχῶν τῷ τοῦ πρώτου τῶν διακόνων Στεφάνου νεῷ, ὡς ἂν τὸ τῶν αἱρετικῶν αυθαδες ἀναστείλῃ· καὶ ἄλλο δὲ οἶκοθεν κατὰ θέαν τῶν πε πραγμένων προσέβαλε. Παρῆν δὲ καὶ ὁ δούξ· ὡς ἂν ὑπὸ μάρτυρι ἐκείνῳ ἀποῤῥητος καὶ ἐκκήρυκτος ἡ σύνοδος γένηται. Καὶ δὴ ὁ Ἰωάννης ἄνεισιν ἐπ' ὀκρί σαντος, ἑκατέρωθεν ὑπανεχόμενος ἑκατέρα χειρ Σάββα καὶ Θεοδοσίου τῶν προβόλων τῆς πίστεως. Βραχύ δ' επισχών, ἐπεὶ καὶ τὸ πλῆθος ὑποψιθυρίζον ἤκουεν ὡς χρὴ τὸ μὴ ὑγιαῖνον τῆς πίστεως ἀναθεματίζεσθαι, θάρσους ὥσπερ πλησθείς, τοιάνδε τω νὴν ῥήγνυσιν· «Εἴ τις τὰ Εὐτυχοῦς φρονοίη και Νε στερίου, Σευήρου τε καὶ Σωτηρίχου τῆς Καισαρείας Καππαδοκίας, ἀνάθεμα. Καὶ εἴ τις μὴ τοῖς τῶν τεσ σάρων καὶ οἰκουμενικῶν συνόδων ἔποιτο δόγμασιν, ἀνάθεμα. Ο δὲ δοὺξ τὸ δράμα συνείς, δείσας τὴν τοῦ πλήθους ὁρμὴν, φεύγειν ηγάπα σωζόμενος. Οι γε μὴν Πατέρες εἰδότες ὡς ἀκούσας ταῦτα χαλεπανεῖ βασιλεὺς, ἐπιστολὴν παρρησίας γέμουσαν διαπέμπονται, ἐλέγχουσαν μὲν ἐκεῖνον, τοῦ δόγματος δὲ τὴν ἀκρίβειαν παριστάνουσαν· ἄτοπον εἶναι φάσκουσαν Ἱεροσολυμίτας ὄντας, ἀφ' οὗ τὸ δόγμα πηγήσαν ἔρρευσεν, όψιμαθεῖς νῦν τοῦ κρείττονος και

Chapter XXXVCaput XXXV

col. 189–190page 91 of 313
PG 147:189Θεστάναι. Εἰδέναι γε μὴν πίστιν, τὴν τῶν ἐν Νι. καία την ἐκδοθεῖσαν· ἀπρὶς δὲ καὶ τῶν ἄλλων τριῶν συνέδων ἔχεσθαι κατ᾽ ἴχνος ἑπομένων τῇ πρώτῃ· καὶ μηδ' ἂν εἴ τι καὶ γένηται, μεθεἶναι τὰ ἐκ πρώτης παραδοθέντα, ἀλλὰ καὶ μέχρις αἵματος ὑπὲρ τούτων εἴπερ δεήσειεν ἀντικαταστῆναι. Ο δὲ πατριάρχης Ἰωάννης σύναμα τοῖς ὁσίοις οὐκ ἐλάχιστον χρόνον ἐπιδιοὺς, Πέτρον ἐπίσημον ἄνδρα διάδοχον καὶ τῆς εὐσεβείας καὶ τοῦ θρόνου κεκλήρωται· φασί γε μήν Ηλίαν τῷ ᾿Αναστασίῳ τελευτῶν μέλλοντι τὴν τῆς ἐκδημίας ὥραν τῷ μακαρίτῃ Σάββᾳ διομιλουμένῳ καὶ πέρβωθεν προειπεῖν. Τὰ μὲν οὖν ἐν Παλαιστίνῃ συμβάντα τοῦτον εἶχε τὸν τρόπον. ΚΕΦΑΛ. ΛΕ. Περὶ Τιμοθέου τοῦ Κωνσταντινουπόλεως, καὶ Συμμάχου καὶ Λαυρεντίου τῶν 'Ρώμης ἐπι σκόπων· καὶ περὶ τῆς ἑορτῆς τῶν ἁγίων ἀπ στόλων Πέτρου και Παύλου. Ετι δὲ καὶ περὶ Θευδερίχου τοῦ Σκύθου, Δευτερίου τε καὶ Αλιμουνδάρου τοῦ Σαρακηνῶν φυλάρχου. Τιμόθεος δ' ὁ τῆς Κωνσταντίνου πρόεδρος διά φόρος Μακεδονίῳ τῷ πρὸ αὐτοῦ τὴν ἱερωσύνην διέ ποντι μάλα καθίστατο· κόθορνός τις καὶ αὐτὸς πρὸς τὸ δοκοῦν ῥᾶστα στρεφόμενος, ποτὲ μὲν τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον προσιέμενος, ἄλλοτε δὲ ὑποβάλο των τῷ ἀναθέματα. Οἷον γὰρ αὐτῷ περὶ τὴν τοῦ Στουδίου διεπράχθη μονήν διηγήσομαι. Ετελεύτα μὲν γὰρ ὁ τῆς μονῆς προεστώς θεράπων Τιμόθεος δὲ παρὴν ἄλλον προχειρίσων εἰς προστασίαν. 'Ο δὲ τὴν ἐπιτροπὴν τῆς ἀρχῆς μέλλων λαμβάνειν, διισχυρίζετο ἀπώματον ἔχειν ψῆφον προστασίας εἰσδέχεσθαι, ᾧ μὴ διὰ στοργῆς ἐστιν ἡ ἐν Χαλκηδόν: σύν οδος. Τιμόθεον δ' αποψηφισάμενον καὶ διαρρήδην τῷ ἀναθέματι παραπέμψαντα ὃς ἂν μὴ τὴν εἰρη μένην σύνοδον δέχοιτο· κατεδέχετο την χειροτονίαν ὁ προβληθείς. Ὁ δὲ τῶν αὐτοῦ διακόνων πρῶτος παρών, ὕβρεσι τὸν Τιμόθεον ἔβαλλεν, ὡς μὴ ἐφ' ἑνὸς ἱστάμενον, ἀλλὰ νῦν μὲν ἐπὶ τοῦτο, νῦν δ' ἐπ' ἐκεῖνο δίκην Ευρίπου μεταβαλλόμενον. Καὶ ἐς τὸν βασιλέα ἰων, κατεμήνυς τὴν ἐγχείρησιν. 'Ο δὲ μετάπεμπτον ποιησάμενος, χαλεπῶς τῷ ἱερεῖ δια τίθετο. Τὶν δὲ τὸ αἶσχος ἀποτριβόμενον, τουναντίον παρρησίᾳ ἐκήρυττεν, ἀνάθεμα φάσκων παντὶ ἀν θρώπῳ τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον δεχομένω. Επ' δὲ διαβολήν Μακεδονίου ὡς ἐκείνου δῆθεν μὴ τὸ τῶν τριακοσίων παραδεχομένου σύμβολον, τοῦτον μᾶλλον φασι καὶ οὐ τὸν Κναφέα Πέτρον· καὶ καθ᾿ ἑκάστην σύναξιν τοῦτο παρασκευάσαι λέγεσθαι, ἅπαξ τοῦ Στους πρότερον κατὰ τὴν Παρασκευὴν τοῦ ἁγίου πάθους μόνον ἐπ' ἐκκλησίας λεγόμενον, ᾗπέρ μοι Στούδιος ἀγλαὸν οἶκον ἐδείματο, καρπαλίμως δὲ Τῶν κάμεν εὕρατο μισθὸν ἑλὼν ὑπατὴ τὸν ῥάβδον.
col. 191–192page 92 of 313
PG 147:191προείρηται, όπηνίκα κατηχεῖν ἐχρῆν τὸν ἐπίσκοπον. Ει ο Σύμμαχος δὲ καὶ τὸ ἱερᾶσθαι ἐκεῖνον προσαφελόμε Τοσαῦτα καὶ περὶ Τιμόθεου. Πολλὴ δέ τις καὶ ἀνὰ τὴν πρεσβυτέραν Ῥώμην σύγχυσις τηνικαῦτα κεκίνητο, αἰτίαν σχοῦσα τοιάνδε. 'Ανήρ τις Φήστος τὴν κλήσιν τῆς ἐν Ῥώμη γερουσίας ἐπιπολὺ μετα σχών, διά τινα τῆς Ῥώμης συντέλειαν πρὸς τὴν νεωτέραν ήκει 'Ρώμην. Αναστασίῳ δὲ τῷ βασιλεῖ συνελθὼν, καὶ τὸ πρὸς βουλῆς ἐκπεράνας. ἔπειθ᾽ ἱκέτευε τῶν ἀποστόλων τὴν μνήμην Πέτρου και Παύλου αἰδοῖ πολλῇ καὶ σεβάσματι· ὥσπερ δῆτα κὰν 'Ρώμῃ γίνεται ἐκτελεῖν· ἀμελῶς καὶ ὡς ἄν τις εἴποι, ᾗ ἔτυχεν ἐπιτελουμένη τὸ πρότερον. κεχαρισμένα δ' ἐκείνῳ θέλων ποιεῖν Αναστάσιος, πειθήνιος ἦν· καὶ ἐτύπου πανδημεί περιφανῶς τὴν τῶν ἀποστόλων ἄγειν πανήγυριν· ἐξ ἐκείνου τε εἰς μέγα καὶ πολύ τι ἐπέδωκεν ἡ πανήγυρις, πρὸς τὸ φαι δρότερον αυξηθεῖσα. Ετι δὲ τῷ θρόνῳ διαπρέπων τῆς Βυζαντίδος ὁ Μακεδόνιος, διὰ τοῦ εἰρημένου Φήστου συνοδικὰ τῷ Ρώμης ἐπισκόπῳ ἔπεμπει ᾿Αναστασίῳ, ὥστ᾽ ἐπὶ μᾶλλον τὴν ἐν Χαλκηδόνι κρατύνειν σύνοδον. Γνοὺς δὲ τοῦτο ὁ βασιλεὺς Ἀνα στάσιος εἶργεν. Ὁ δὲ Φῆστος λάθρα μᾶλλον βασιλεῖ προσιών, ὑπετίθει ἱκανῶς ἔχειν, καὶ ᾿Αναστάσιον τον πρόεδρον 'Ρώμης πείθειν, τῷ Ζήνωνος ἐνωτικῷ συντίθεσθαι, καὶ αὐτόχειρα τούτῳ ὑποσημαίνειν. Ἐπεὶ δὲ τὴν Ῥώμην εἰσῄει, ἀποβεβιωκότα μὲν εὐ ρίσκει τὸν ᾿Αναστάσιον· διὸ σπουδὴν ἐποιεῖτο, σχή ματι τὸ ὑπεσχημένον καθυπογράφειν· καὶ δή τινα χρήμασιν ὑποφθείρας, παρὰ τὸ εἰωθὸς παρεσκευάσατο, Λαυρέντιον τινα Ῥωμαῖον ἐπὶ τὸν θρόνον ἀνάγειν· τὸ δέ γε πλῆθος ἕτερον ᾑρεῖτο ποιεῖν. Στάσεως οὖν γενομένης κατά ταυτόν δύο χειροτονοῦνται ἐπίσκοποι, καὶ τοῖς μὲν πλείοσι Σύμμαχος ἀπὸ διακόνων ἐκρίνετο θατέρῳ δὲ μέρει Λαυρέν τος ἐχειροτονεῖτο. Δι' ἅπερ οὐκ ἄνευ φόνων καὶ ἁρπαγῶν καὶ ἄλλων δεινῶν ὅσα δὴ τοῖς τούτοις φι λεῖ ἔπεσθαι, ἡ στάσις εκρίνετο ἐπὶ τρία έτη κρατήσασι. Ως καὶ τὸν ᾿Αγρον Θευδέριχον, τηνικαῦτα τῆς Ῥώμης κατάρχοντα, εἰ καὶ τὰ ᾿Αρείου ἐνόσει, σύνοδον ἐπισκόπων ἀθροῖσαι, καὶ Συμμάχῳ μὲν τὴν ἱερωσύνην κυρῶσαι, Λαυρέντιον δ' ἐξελάσας, ἐπί τινα πόλιν Νουκερίαν όνομα ἐνεθρόνιζεν. Αλλ' οὐ δαμῶς ἡσυχῆ μένειν Λαυρέντιος ἤθελε. Της δ' ἐπι σκοπῆς ἐφιέμενος, στασιάζειν τὸν δῆμον ἠρέθιζε. νος, ὑπερόριον ἦγε· καὶ οὕτως ἡ κατὰ Ῥώμην στά σις ηρέμε:. Περὶ δὲ Θευδερίχου καί τι τοιοῦτον ιστό. ρηται. Διάκονός τις τῇ ὑγιαινούσῃ πίστει στοιχῶν, περιμανῶς ἀγαπᾶτο τῷ ᾿Αφρῳ· καὶ παντὸς τοῦ ἤδοντος παρ' ἐκείνου ἀπήλαυε. Καὶ δὴ ὁ διάκονος τὰ κεχαρισμένα και φίλα δῆθεν ἐκείνῳ πράττειν ἐθέλων, τῆς ὁμοουσίου πίστεως ἑαυτὸν ἀποστήσας, τὰ ᾿Αρείου επρέσβευεν. "Ο δὴ γνοὺς ὁ Θευδέριχος τὸν οὕτω διαφερόντως ἐρώμενον ἀφεῖλε τῆς κερα
col. 193–194page 93 of 313
PG 147:1931.Β. ΧΙΙ. λῆς εἰπών· Εἰ τῷ Θεῷ τὴν πίστιν ἀκραιφνὴ οὐκ ἐφύλαξας, πῶς ἐξέσται σοι ἀνθρώπῳ φυλάξει συν είδησιν υγιαίνουσαν; Τηνικαῦτα δὲ καί τις τῶν ᾿Αρειανῶν ἐπίσκοπος, Δευτέριος ὄνομα, ἐν τῇ Κων σταντίνου βαπτίζων Βαρβαν τινὰ ὄνομα, οἷα δὴ αθετῶν τὴν τοῦ Κυρίου παράδοσιν, εἰπεῖν ἐπιτολ. μήσας παρὰ τὰ εἰωθὸς, Βαπτίζεται Βάρδας εἰ; τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς δι' Υἱοῦ ἐν ἁγίῳ Πνεύματι, αύ τίκα τὰ παρὰ τῇ κολυμβήθρα ὕδωρ ἀφανε; ἐγεγόνει. Βάρνας δ' ἐκεῖθεν διαφυγών, δήλον πᾶσι τὸ παράδοξον κατεστήσατο. Εσκωμασάντων δὲ την καῦτα καὶ τῶν Σκηνητῶν βαρβάρων περὶ τὴν μέσ την τῶν ποταμῶν· ληϊσαμένων δὲ καὶ ᾿Αρμενίαν, τήν τε ἑκατέραν Φοινίκην, ἐπελθόντων δὲ καὶ τοῖς Παλαιστινῶν ὅροις, 'Αλαμουνδάρου του φυλάρχου τῶν Σαρακηνῶν ἡγουμένου, πρὸς δὲ καὶ Ζαρέθα κακῶ; τε πεπονθότων ὑπὸ τῶν ἑκασταχοῦ στρατηγούντων Ρωμαίων, ὕστερον ήσυχίαν ἡγον, Ρω μαίοις σπεισάμενοι. Ο δ' 'Αλαμούνδαρος καὶ τὰ Χριστιανῶν πρεσβεύειν είλετο. Σευήρος δὲ τηνι καῦτα τὴν τῆς ᾿Αντιόχου προεδρίαν ἐπειλημμένος, δύο τῶν ὑπ' αὐτὸν ἔπεμπεν ἐπισκόπων, ἐφ᾽ ᾧ τῷ φυλάρχῳ τῆς σφετέρας μεταδίη λώθης. Θεὸς δὲ ἄρα προφθάνων ὑπὸ τῶν τὰ ὀρθὰ φρονούντων, καὶ τὴν ἐν Χαλκηδόνι δεχομένων σύνοδον, τὴν ἄνδρα παρε σκεύαζε μυεῖσθαι τὰ τελεώτερα, τῶν δ' ὑπὸ Σευήρου σταλέντων σπουδαζόντων μεταστρέφειν τὸν φύ λαρχον, καὶ τἀναντία τῶν ἀληθῶν δογμάτων πρεσ σβεύειν, θαυμάσιόν τι δράμα εἰς ἔλεγχον τῶν εἰρη μένων ἐμηχανᾶτο, ὡς ἄρα εἴη γράμματα δεδεγμένο;, Ἡ ἐμήνυον ότιπερ Μιχαὴλ ὁ ἀρχάγγελος ἄρτι τέλε τοῦ βίου ἐχρήσατο. Τῶν δ' ἐν ἀδυνάτοις εἶναι τοῦτο εἰπόντων, ὑπολαβὼν ὁ φύλαρχο; ἔφη· καὶ πῶς Θεὸς γυμνὸς σταυρὸν κατεδέξατο καθ' ἡμᾶς, εἰ μὴ δύο φύσεων ἦν Χριστὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὅτε μηδὲ ἄγγελος πάσχειν ἢ ἀποθνήσκειν πέφυκεν; Οἱ δὲ τὰ Σευήρου φρονούντες, αἰσχύνης ἔμπλεῳ, ἀσυντάκτως ἀνεχώρουν ἐκεῖθεν. Εν τούτοις μὲν δὴ τὰ κατὰ τὰς ἐκκλησίας πανταχοῦ τῆς γῆς καθειστήκει· ἕως οὗ ᾿Αναστάσιος ἐπὶ τῶν τῆς βασιλείας ἦν σκήπτρων· ὃν δῆτα οἷά περ τῇ ἐν Χαλκηδόνι συνόδῳ ἐναντία φρονοῦντα, τινὲς κρίναντες, τῶν ἱερῶν δεγράψαντο βίβλων. Εν δὲ Ἱεροσολύμοις, καὶ ἔτι τῷ ζῇν περιών, ὑποβλήθη τῷ ἀναθέματι. Οὐ πόῤῥω δ' ἂν λόγου μοι γένοιτο, καὶ ὅσα δῆτα διηγήσεως ἄξια ἐπ' αὐτοῦ πεπραγμένα 712 Ει ἔγνων, τῷ παρόντι συνάπτειν σπουδάσματι. τοῦ ἐμουσίου

Chapter XXXVICaput XXXVI

col. 195–196page 94 of 313
PG 147:195βιομler ΚΕΦΑΛ. ΑϚ'. Περὶ τῆς ἐπαναστάσεως Λογγίνου τοῦ Ἰσαύρου, καὶ τοῦ ἑτέρου Λογγίνου· καὶ περὶ τῆς βασι λείας τῶν Περσῶν Περ όζου, Βλάσου καὶ Κα Κάδου, ὡς 'Ρωμαίοις ἐσπείσαντο. Ομαιμος ἦν Ζήνων Λογγίνος ὄνομα· ὅς, ὥς με πρότερον εἴρηται, ὑπ' ᾿Αναστασίου την πατρίδα κατειληφώς, πλῆθος Ἰσαύρων ὡσεὶ δεκαπέντε χιλιάδας ἀθροίσας, ἔπεισιν ᾿Αναστασίῳ ἀναφανδὲν τὴν μάχην ἀράμενος. Συνείποντο δέ οἱ καὶ ἄλλοι μὲν πλεῖστοι· ἀλλὰ καὶ Κίνων ἐκεῖνος ὁ τῆς ἐν Απα μείᾳ τῆς ἐν Σύροις επαρχίας τὴν ἐπισκοπὴν εἰλη φώς. Ανταλλαξάμενος δὲ τὸ στρατεύειν τοῦ ἱερᾶ σθαι, Ἰσαύροις μαυρος ἐπεστράτευε, καὶ τέλος ἐπεὶ πρὸς ἀλλήλους ἐῤῥήγνυντο, τὸ μὲν τῶν Ἰσαύρων ἅπαν ἄρδην διέφθαρτο. Αἴ γε μὴν κεφαλαί Λογγίνου καὶ Θεοδώρου ἀνὰ τὴν Βύζαντος ἐκομία σθησαν· ἃς ἐπὶ μετεώρου κοντοῖς τισιν ἀναρτήσας ὁ βασιλεὺς, ἀνὰ τὰς Συκᾶ;, αἱ πέραν τοῦ Βυζαντίου εἰσί, τρυφὴν τοῖς τὴν Κωνσταντίνου οἰκοῦσιν ἀντ καν' οἷς πόλλ' ἅττα τῶν κακῶν πρὸς τῶν Ἰσαύρων παθεῖν ἐγένετο. Και Λογγίνος δ' ξενος ὁ Σελινούντιος ἐπονομαζόμενος, καί τις σὺν αὐτῷ Ινδη; ἐπι πολὺ τῇ τυραννίδι ἐκπαίξαντες, ζωγρίαι Αναστασίῳ πρὸς Ιωάννου τοῦ στρατηγοῦ ᾧ ἐπίκλην Κυρτός ἦν, στέλλονται· ὁ βασιλεύς τε καὶ Βυζάντιοι ἡδὺ θέαμα εἶχον· ἐπὶ θριάμβῳ πολυανθρώπῳ βαρείαις ἀλύσεσιν ἀνά τε τὴν ἱπποδρομίαν καὶ τὰς λεωφόρους τῶν τυράννων περιελκυσθέντων. Ἐκεῖθεν δε τοῖς βασιλείοις τῶν θησαυρῶν καὶ τὰ καλούμενα Ο Ισαυρικά· τοῦτο δὲ ἦν ἀν᾿ ἕκαστον ἔτος τοῖς βαρ βάροις χορηγούμενον χρυσίον, πεντακισχιλίας ἐς μνᾶς ποσαύμενον. Ναὶ μὴν καὶ βασιλεὺς τηνικαῦτα Περσών Περέζης, Νε θαλίταις Ούννοις ἐπιστρατεύσας, ἀκλεῶς ἀνέστρεφε στενοῖς γὰρ τόποις περι ληφθείς, οἷς ἐκείνοις ἐδίωκεν, ἐξαίφνης ἐπισυστρεμα μα τούτων ποιησαμένων, μέσον είχετο, φυλακαίς τῶν διεξόδων Ασφαλισμένων. Ἐν στε ῷ δὲ κομιδή καταστας Περόνης, εἰρηνεύειν ἐδεῖτο. Ὁ δὲ τῶν Νεφθαλιτῶν ἡγούμενος, οὐ πρότερον κατεδέχ το σπένδεσθαι, εἰ μὴ κύψας αὐτῷ τὴν προσκύνησιν δοίη, καὶ ἐγγύαις αὐτὸν ἀσφαλίσηται, ὅρκοις πληροφορῶν, μή ποτε κατὰ Νεφθαλιτῶν ἑλέσθαι στρα τεύειν. Ὁ δὲ τῷ καιρῷ βιαζόμενος, καὶ ἄκων δράν τὸ παράλογον ἠναγκάζετο· καὶ αἰσχύνης πλήρης ἀνέστρεφεν. Ες ὕστερον δὲ μὴ φέρων τὸ αἷσχετι το ραλύσας τοὺς ὅρκους, ἐπ' ἐκείνους ᾔει· καὶ σύ στρεμμα ποιησαμένων αὖθις ἐκείνων, τῇ παραβάσει τῶν ὅρκων διέφθαρτο. Οἱ δέ γε Πέρσαι Λαδάδῃ τ νεωτέρῳ ἐκείνου παιδὶ τὴν ἀρχὴν ἐγχειρίζουσιν χρώμενος ούτος, κοινὰς εἶναι τὰς γυναῖκα; πᾶσιν ἐνομοθέτει. Διόπερ Πέρσαι τοῦτον τῆς ἀρχῆς ἐκκήρυκτον ποιησάμενοι, αὐτὸν μὲν ὑπὸ φρουράν ἔθεντο· Βλάσον δὲ τὸν ἕτερον υἱὸν τοῦ Περόζου βασιλέα σφῶν ἀνηγόρευον. Καβάδῃ δὲ ἡ γαμετή, ὅσ' ἀνῆκεν ἐκείνῳ τῇ φρουρᾷ ἔπραττεν. Εὐπρόσωπος δ'
col. 197–198page 95 of 313
PG 147:197οὖσα, την φρούραρχον τοῦ κάλλους ἁλῶναι ἐποίει, καὶ τῷ ταύτης ἔρωτι δουλεύειν ὅ τι ἂν ἐκείνῃ φίλον εἴη αἱρεῖσα:. Ἡ δὲ σώφρων οὗτα καὶ φίλανδρος, τἀνδρὶ τὸν ἔρωτα ήγγελλε τοῦ φρουροῦ· ὁ δ᾽ ἐνδιδό και τῇ θελήσει παρηγγύα τοῦ ἐραστοῦ. Τοῦ δὲ μύ τους πραχθέντος, ἡ γυνὴ ἀδεέστερον ἐπὶ τὸν ἄνδρα εἰσῄει τὸ εἰκὸς ἐκείνῳ εἰς θεραπείαν ἀποπληροῦσα. Εταίρος δέ τις Καβάδῃ φίλος ἐς τὰ μάλιστα καθε στώς, διὰ τῆς γαμετῆς ἐμήνυεν, ἔν τινι χώρῳ π τους τε καὶ ἄνδρας ἐμπαρασκεύους ἔχειν· δι' ὧν εἰ γ' αἱρεῖτο ἀπ διδράσκειν, εὐχερές καθεστάναι, καὶ τὴν ἀρχὴν αὖθις ἀναλαμβάνειν. Ἐπεὶ δὲ νύξ ἐπιγέα νετο, ἔπειθε Καβάδης τῇ μὲν γυναικί, τὰ σφέτερα τῶν ἱματίων ἀναβάλλεσθαι, καὶ ἐπὶ τῆς εἰρκτῆς καθῆσθαι· ἐκεῖνον δὲ τὰ ἐκείνης αὖθις μεταμφιασάμενον, εὐφυῶς σοφιζόμενον τὸ εἶναι ἐκείνην, ἀναχωρεῖν. Καὶ τὸ μὲν εἰς τέλος ἦν· καὶ Καβάδης διὰ τοῦ Σέη, τοῦτο γὰρ ὁ ἑταῖρός οἱ ὠνόμαστο, ἐς Νεφθαλίτας ὡς τάχιστα διεσώζετο· ᾧ τόν τε στρατὸν καὶ τὴν θυγατέρα εἰ; γαμετὴν δούς, ἐπὶ Πέρσας στρα τεύειν ἐκέλευε, καὶ τῆς ἰδίας ἀντιποιεῖσθαι ἀρχῆς. ῾Ο δὲ εἰσβαλών Πέρσαις, ἐξαπιναίως πάνῳ οὐδενὶ τὴν ἀρχὴν ἀνελάμβανε· καὶ τὴν ἀδελφὸν Βλάσον συσχών, Εμφρουρον ἐποιεῖτο τάς κόρα; περιελών. Αγχίνους δὲ ὧν καὶ μάλα δραστήριος ο Καβάδης, ἀσφαλέστατα τῷ ἑξῆς διαγέγονε τὴν βασιλείαν κρατ τῶν· καὶ εἰς ἔτη ἕνδεκα τοῦ λοιποῦ τῇ ἀρχῇ διαρ κέσας, τὰ μὲν πρῶτα Ρωμαίοις ἐσπένδετο· ἐπεὶ δὲ δανείζεσθαι χρήματα παρ' 'Αναστασίου ᾐτεῖτο, απεκρίνατο γραμματεῖον ποιεῖν εἰ δανείζεσθαι βού λοιτο· εἰ δ' ἄλλως, οὐδ᾽ ἂν ἕνα παρέξειεν οβολόν. Διά το: τοῦτο Καβάδην τὰς σπονδὰς λύσαντα, κατὰ Ρωμαίων ὁρμῆσαι. Αστυ δέ τι μεταξύ Περσῶν καὶ Ἰνδῶν ἐτύγχανεν ὄν, ὄνομα ἦν Τζουνδαδάερ· ἐν ᾧ χρήματα πλείστα καὶ λίθους τῶν τιμαλφῶν καὶ δια φανῶν μαθὼν Καβάδης κρύπτεσθαι, πάντα κάλων ἐκίνει χειρώσασθαι. Εἴργετο δὲ δαίμοσιν ἐμποδὼν καθισταμένοις, οἱ ταῦτα φρουρεῖν ἔλαχον. Ἐπεὶ δὲ πᾶσαν τὴν σφετέραν μαγγανείαν κεκινηκώς οὐδὲν ἤνυεν, ἀπρὶξ τῶν δαιμονίων ἐχομένων τοῦ τόπου, διὰ τῶν Ἰουδαίων ἀπεπειρᾶτο· κἀκεῖθεν δὲ τοῦ σκοποῦ διημαρτηκώς, ἔγνω διὰ τῶν Χριστιανῶν ἐλθεῖν, δυναστείαν ειληφένα: σφᾶς κατὰ δαιμόνων ἀναγαθών· καὶ μετεστέλλετο τὴν παρὰ Πέρσαις Χριστιανῶν ἐπίσκοπον· ὅς ἐπὶ τοῦτο σύναξιν ὁμου; φύλων πεποιηκώς, καὶ μετασχὼν τῶν θείων, ἁγια σμάτων, μεταδούς τε τούτων καὶ τοῖς συνιοῦσι Χρ στιανοῖς, τῷ τοῦ σταυροῦ σημείῳ τοὺς ἐμφιλοχωροῦντας ήλαυνε δαίμονας· καὶ πόνων ἄνευ Καβάδη τὸ ἄστυ εὐθὺς παρεδίδου. Ο δῆτα καταπλαγείς ὁ Πέρσης, πρώτη καθέδρα τὸν τῶν Χριστιανῶν ἐτίμα ἐπίσκοπον, ἄχρι τότε Ἰουδαίων καὶ Μανιχαίων προηγουμένων· ἔνθεν τοι καὶ πᾶσι τοῖς χριστιανίζειν ἐθέλουσι τοῦ λοιποῦ ἄδειαν παρείχε· πρότερον κολάζων, ὡς καὶ πολλοὺς τῶν φωνητικῶν ἀφαιρεῖν ὀργάνων· οἱ καίπερ οὕτως ἔχοντες, καθαρώς δω μίλουν καθὰ καὶ πρότερον λέγοντες.

Chapter XXXVIICaput XXXVII

col. 199–200page 96 of 313
PG 147:199ΚΕΦΑΛ. ΛΖ'. Περὶ τῆς τῶν Περσῶν μάχης, καὶ Θεοδοσιουπόλεως καὶ Δάρας τῶν πολιχνίων· καὶ περὶ τῶν ἱερῶν λειψάνων Βαρθολομαίου καὶ Βαρνάβα τῶν ἀποστόλων. ᾿Αλλ' ἐσαὖθις Πέρσαι λύσαντες τὰς σπονδὰς, καὶ τὰ οἰκεῖα ὑπερπηδήσαντες ὅρια, τὰ μὲν πρῶτα περὶ Αρμενίαν ἐπιστρατεύουσι. Πολίχνιον δέ τι ελόντες Θεοδοσιούπολιν ὄνομα, ἐκεῖθεν Αμίδι τῇ πόλει προσβάλλουσι περί ποὺ τὴν μέσην κειμένῃ τῶν που ταμῶν· ἣν δῆτα καὶ ἐκπολιορκήσαντες εἷλον· ἀλλ᾽ αὖθις πολλοῖς χρήμασιν ᾿Αναστάσιος ήγειρεν. Εἰ δέ τις ὅπως τὰ τῆς πολιορκίας εἰς λεπτὸν προέβη, καὶ τὴν ἐφ' ἑκάστῳ βούλοιτο διειδέναι ἀκρίβειαν, Εύστα. θέῳ τῷ Σύρῳ τοῦτον ἐντυγχάνειν προτρέπομεν, δς κομψώς μάλα τὰ τοιαῦτα συνέταξε· καὶ μέχρι τοῦδε περατώσας τὴν ἱστορίαν, ἄχρι δωδεκάτου ἔτους τῆς Αναστασίου ἀρχῆς, μετὰ τῶν πλειόνων ἐγένετο. Επειτα βασιλεὺς χωρίον τε, Δάρας ὄνομα, περὶ τὴν μέσην δὲ καὶ τοῦτο τῶν ποταμῶν κείμενον, περὶ τὰ τέρματα τῆς Ῥωμαίων γῆς, μεταίχμιον ἡμῶν τε καὶ τῆς Περσῶν πολιτείας ὄν, καρτερῷ τειχίῳ περι θαλών; εἰς πόλιν εἶναι ἐποίει· διάφορά τε οἰκοδομήσας, νεώς τε καὶ οἴκους περιφανείς, βασιλείους τε στοὰς, καὶ δημόσια βαλανεῖα, καὶ ἄλλα οἷς τῶν πόλεων αἱ ἐπίσημοι γάννυνται. Ἐκ Δαρείου δὲ τὴν ἐπωνυμίαν ταύτην λόγος κληρώσασθαι, ὅτιπερ ἐκεῖσε τοῦτον ᾿Αλέξανδρος ὁ Φιλίππου πάμπαν κατής γωνίσατο. Ἐπεὶ δὲ κτίσας ἀπήρτησεν, ὄναρ ἐπι στὰς αὐτῷ Βαρθολομαῖος ὁ ἀπόστολος, ἐπιτετράφθαι οἱ πρὸς Θεοῦ τὴν τοῦ τείχους ἀσφάλειαν ἔχρα. Ὁ δὲ τὸ ὄναρ ἐπαληθίζων, τὸ ἐκείνου λείψανον ἐφευρών ἐκεῖσε κατέθετο. Ἐπὶ δὲ τῆς αὐτοῦ ἡγεμονίας καὶ τὸ λείψανον Βαρνάβα τοῦ ἀποστόλου εὑρέθη ἐν Κύ πρῳ ὑπὸ δένδρον 8 Κεράτιον λέγεται κείμενον· οὗ ἐπιστέρνιον τὸ θεῖον καὶ ἱερὸν Εὐαγγέλιον Ματ θαίου τοῦ εὐαγγελιστοῦ ἐτύγχανεν δν, χερσὶν ὁ κείαις τῷ Βαρνάβα γραφέν. Εκ ταύτης τοίνυν πρό φάσεως καὶ Κύπριοι τὸ καταρχάς περιγεγόνασιν αὐτοκέφαλον ἔχειν τὴν κατ' αὐτοὺς μητρόπολιν, καὶ μὴ τελεῖν ὑπὸ ᾿Αντιόχειαν ᾗ καὶ ὑπέκειτο πρότερον. Ἐκράτυνε δ' ἐπὶ μᾶλλον τοῦτο καὶ Ἰουστινια γῆς ὕστερον ἐπὶ δόξῃ τῆς γαμετής Θεοδώρας Κύ προς λαχούσης πατρίδα· καθὰ δὴ καὶ ἐπὶ τὴν Αγρ. δῶ τὴν ἑαυτοῦ πατρίδα ἐποίε:, ἣν δὴ καὶ πρώτην εκάλεσεν Ἰουστινιανήν. Τότε καὶ Ἴμμερες ἔθνος μάχιμον ὑπὸ Πέρσας τελοῦν πρὸς ταῖς ἐσχα τιαῖς τοῦ νότου ποιούμενον τὰς διατριβάς, τὰ Χρι στιανῶν ἑλόμενοι, ἐπίσκοπόν τε πέμψαντες ἔλαβον, καὶ ὅσα ἄλλα χρεών κτήσασθα: ἔσχον. Ελέγοντό γε μὴν μετὰ τῆς ἐκ τοῦ νότου βασιλίδος κατὰ θέαν Σολομῶντος οὗτοι ἐλθεῖν. Ἰουδαῖοι δὲ τὸ ἀνέκαθεν ὄντες, χρόνῳ πολλῷ ὕστερον ἐθνικοί διεγένοντο. Τότε δ' ἐπιμίκτως ἔχοντες, περικαῶς τὴν Χριστιανῶν θρησκείαν ήσπάσαντο.

Chapter XXXVIII, XXXIXCaput XXXVIII, XXXIX

col. 201–202page 97 of 313
PG 147:201Περὶ τῆς τυραννίδος Βιταλιανοῦ· καὶ περὶ τῶν Ούννων, οἱ τῶν Κασπίων πυλῶν ὥρμησαν καὶ περὶ τῆς νήσου Ρόδου. Καί τις δ' ἕτερος τῆς Θράκης ὁρμώμενος, Βιταλια νές ὄνομα, ἐπανίσταται τῷ ᾿Αναστασίῳ· ὃς τὰ τῶν Θρακών δηωσάμενος, ἀπ' Οδυσσοῦ καὶ ᾿Αγχιάλου ἀρξάμενος, τὴν βασίλειον πόλιν ἐλεῖν ἐπείγετο, ἀστάθμητόν τι πλῆθος Ούννων προσεπαγόμενος. Πεμφθεὶς δ' Υπάτιος στρατηγὸς τὰς ἐπὶ τὰ πρόσω τούτου ἀναστέλλειν ὁρμᾶς, ἥλω τούτῳ, ὑπὸ τῶν οἰκείων καταπροδοθείς. ᾿Αλλὰ λύτροις μεγάλοις βα σιλεὺς τοῦτον ὠνεῖτο. Κύριλλος δὲ τὴν στρατηγίαν ἐλάμβανεν· ἀγχωμάλου δὲ τῆς μάχης γεγενημένης, καὶ πολλὰς τὰς τροπὰς καὶ πάλιν διώξεις λαβούσης, τῇ ῥαστώνῃ τῶν ὑπ' αὐτὸν καίπερ τοῦ στρατηγοῦ τὸ πλέον ἐσχηκότος, ὅμως καὶ οὕτως ἥλω· καὶ οὕτως ὁ τύραννος ἄχρι καὶ τῶν Συκῶν τὴν ἔλασιν ἐποιεῖτο, δῃῶν πάντα καὶ ἀφανείᾳ παραδιδούς ἐπ' ἐλπίσι τε μεγάλαις ὤν, καὶ τὴν βασιλίδα τῶν πόλεων παραστήσεσθαι, καὶ τὴν ἀρχὴν εἰληφέναι οὗ δῆτα ἐσκηνημένου, Μαρίνος ὁ Σύρος εστέλλετο κατ' αὐτοῦ νηΐτη στρατῷ συμβαλεῖν αὐτῷ. "Αμφω οὖν τὸ στρατώ συνιόντε, ἀνεκώχευον έκπλους ποιούμενος· ἀκροβολισμοί τε μεταξύ τοῖν δυοῖν ἐγίνοντο. Καὶ δὴ περὶ τὰ καλούμενα βυθάρια ναυμαχίας καρτεράς συστάσης, ἀνακράτος πρύμναν κρουσάμενος, ἔφευγε Βιταλιανός, τὰ πολλὰ τῆς δυνάμεως διαφθείρας. Επίσης δὲ καὶ οἱ ἀμφ' αὐτὸν ἔφευγον οὕτως ὀξέως ὡς τῇ ἐπιούσῃ μηδένα τῶν πολεμίων μήτε περὶ τὴν πόλιν μήτε μὴν περὶ τὸ ἀνάπλουν ποσῶς εὑρεθῆναι. Βιταλιανὸν δ' ἐς 'Αγχίαλον βραχύ διατρίψαντα, ἔπειτα παυσάμενον τυραννεῖν, ἡσυχίαν ἄγειν ἐχόντα αἱρεῖσθαι. Καὶ ἄλλο δὲ γένος Οὐννικόν τὴν ῾Ρωμαίων ἐπέδραμε· περαιωσάμενον γὰρ τὰς Κασπίας πύλας, τὴν ἕω διῆλθεν· ἡ δὲ Ῥόδος ἀνὰ τὸν αὐτὸν χρόνον τρίτον ήδη σεισμῷ πέπονθεν ἐξαι σίῳ πάθος ταὐτὸ νυκτὸς ἐν τῷ ποῤῥωτάτῳ. ΚΕΦΑΛ. ΑΘ. Περὶ τοῦ Μακροῦ λεγομένου τείχους 8 Ἀναστάσιος ἔκτισεν ἀπὸ τοῦ Εὐξείνου Πόντου ἄχρι τῆς Θρακίας θαλάσσης. Εργον δέ τι μέγιστον καὶ περιφανές, μνήμης τε ἄξιον καὶ βασιλεῖ πρέπον διεπράξατο 'Αναστάσιο;, 8 Μακρὸν τείχος εκάλεσεν, ἐπὶ καλῷ τῆς Θράκης γεγενημένον· ὅπερ διέχει τῆς Κωνσταντίνου στα δίοις ὡς μάλιστα ογδοήκοντα καὶ διακοσίοις· ἐς ἑκατέραν δ' ἀποτελευτᾷ θάλατταν, ἐκτρέχον πορθμού δίκην ἐπὶ σταδίους εἴκοσι καὶ τετρακοσίους· καὶ τὴν πόλιν Χερρόνησον οὖσαν, νῆσον σχεδόν τι πεποιηκὸς· καὶ καθοδηγοῦν ῥᾷστα οἷς βούλησίς ἐστι διαπορθμεύεσθαι ἀπὸ τοῦ καλουμένου Στόματος Πόντου ἐς τὴν Προποντίδα, καὶ τὴν Θρακίαν θάλατο ταν. Εργόν τε τοὺς βαρβάρους, οἱ ἐκθέειν καὶ καταχεῖσθαι βούλονται, ἀπὸ τῶν ἄνωθεν τοῦ Εὐξείνου Πόντου μερῶν Κόχων τε, τῆς τε λίμνη: Μπιτ δος,
col. 203–204page 98 of 313
PG 147:203καὶ τῶν ὑπὲρ τὸν Καύκασον ἐς Εὐρώπην διακεχυ χρυσάργυρον, μένων. ΚΕΦΙΑ. Μ. Περὶ τοῦ θεομισοῦς καὶ αἰσχροῦ τέλους τοῦ χρυσαργύρου, ὁ βασιλικῶς ἐκ τῆς Ῥωμαίων πολιτείας περιεῖλεν ὁ ᾿Αναστάσιος. Λίαν δὲ καὶ ἄλλο ὑπερφυέστατον καὶ θεῖον κατε πράξατο ἔργον, τὸ ἐκ παλαιοῦ καλούμενον Χρυσά γυρον, τέλεον τῆς Ῥωμαίων πολιτείας ἐξαφανίσας δ κατὰ χρέος εἰπεῖν τῆς Θουκυδίδου γλώσσης ἢ μεγαληγορίας ἂν εἴη. Ἐγὼ δὲ λέξω οὐ λόγῳ περ ποιθὼς, τῇ δὲ πράξει πίσυνος· καὶ γὰρ τῇ τοσαύτῃ καὶ ὄγκῳ τοσούτῳ καὶ μεγαλοπρεπείᾳ σεμνυνομένη Ρωμαίων πολιτεία ἔκειτο τέλος ἐκ παλαιοῦ ἔκτούν τι καὶ λίαν ἐλεεινότατον, καὶ θεομισὲς καὶ μήτοι γε 'Ρωμαίων καὶ τῆς τοσαύτης ἐκκρίτου τούτων ἀρχῆς ἀνάξιον, ἀλλ' οὐδὲ βαρβάροις τοῖς αἰσχίστοις προσ εοικός. "Ο μέχρις αὐτοῦ οὐκ οἶδ' ὅπως τυχόν παρ οράσεως, αὐτὸς ἢ ἀνέσπασε πρόῤῥιζον, βασιλικώτατα τούτῳ ἀγωνισάμενος. “δὴ καὶ πολλοῖς μὲν καὶ ἄλλοι; ἀπαραίτητον ὥσπερ χρέο; ἐπέκειτο, ἐράνῳ ποριζομένοις τὸ ζῆν. Πρὸς δὲ καὶ ταῖς ὅθεν δή ποτε τοῖς ἐρημικωτέροις τῆς πόλεως καὶ κεκρυμμένοι; χωρίαις ἐν χαμαιτυπείοις ἐκδεδομέναις τῶν γυνα κῶν· ἐπ' ἐργαστήριά τε τὴν ὥραν ἀπεμπολούσαις τοῖς ἑταιρικόσι καὶ ὅθεν δή ποτε ἤκουσι τῶν ἀν δρῶν· ὡς συμβαίνειν μήτοι γε δή φύσιν, ἀλλὰ καὶ τὴν πολιτείαν ὑβρίζεσαι τὴν γὰρ δύσιν νόμῳ γε γενημένην, βοᾷν ἄντικρυς ἐπ' ἐξουσίαν ὅσα μὴ θέμι τὸν βουλόμενον ὁρᾷν· καὶ τὸν ἐναγῆ καὶ ἀνόσιον πόρον κατά τετραετηρίδα ἐπὶ τὴν πρώτην ἀνάγεσθαι τῶν ἀρχῶν, μέρος οὐ σμικρότατον δ.τα· οὐκ ἀφανῆ σε καθεστάναι τὴν ταύτην διέποντα τὴν ἀρ χήν. Περὶ οὗ μαθὼν Αναστάσιος καὶ οἰάπερ μύσος ἢ ἄγο, καινουργές τῇ πολιτείᾳ 'Ρωμαίων παρει φθαρέν, θεσπίσματι ἀνήσει τὴν πρᾶξιν, τὰ τῆς εἰσ πράξεως γραμματεία δαπάνην ποιήσας πυρί· ὥστ περ παντάπας: την πρᾶξιν ὁλοκαυτώσαι βουλόμενα; τῷ Θεῷ ὥστε μή τινι ἐσαὖθις τῶν μετ᾿ αὐτὸν ἐξὸν εἴη τὰ ἐκ παλαιοῦ ὀνείδη τῆς πολιτείας ἀνα νεοῦν. Τοῦτο δὲ ἐράσας, τὸν ἀσχάλλοντα ὑπεκρίνετο, πολλὴν ἑαυτῷ δῆθεν διεξιὼν ἀβουλίαν· καὶ τῷ κενοδοξεῖν ἐθέλειν τοσοῦτον πόρον ἐκ παλαιοῦ εὑρη μένον εἰκή κατακαύσας· μὴ ἐν νῷ θέμενος τους έπηρτημένους κινδύνους, καὶ τὰς δαπάνα; ὅσας δη τὸ στράτευμα χρήζει· ὑποκρύπτων δ' ἑαυτὸν, ἐπηγ γέλλετο τὸν εἰρημένον ούλεσθαι πάλιν πόρον καιν! ζειν· καὶ πρὸς τοὺς παρόντας τὸ μεταμέλεςθα ὑπεκρίνετο· μὴ ἔχειν δ' ὅπως τὴν σφετέραν ἁμαρτάδα ἐπανορθούν, τῶν ἐχόντων τὴν εἴσπραξιν τα την βιβλίων καταναλωθέντων ἀπροσέκτως πυρί. Εκείνων δ᾽ ἀπατωμένων καὶ μὴ προσποιήσει, ἀλη θείᾳ δὲ τῷ πόρῳ ἀνιωμένων διὰ τὸν ἐκεῖθεν τῆς ανοσιουργίας μισθὸν, καὶ τὸ ἄπορον προβεβλημένων τοῦ πράγματος· παρεκάλει δῆθεν ἀπανταχοῦ διιόν

Chapter XL XLICaput XL XLI

col. 205–206page 99 of 313
PG 147:205τας, τὰ ἴσα τῶν καυθέντων εἴ που περισώζοιντο ἔτι διερευνᾶσθαι ἐν τοῖς καθόλου πυκτίας τῶν εἰσφο μῶν· δαπάνας δ' ἐπιθεῖς, ἔπεμπεν ἀπανταχοῦ συλ λογὴν τῶν εὑρισκομένων ποιεῖσθαι· ὅπου δ' ἄν τις εὑρεθείη τοιοῦτος, παρ' αὐτὸν ἐσκομίζεσθαι· ὡς ἂν εἴη σκέψει καὶ ἀκριβείς πολλῇ τὴν ἔκθεσιν συντα γῆναι. Ἐπεὶ δὲ χρόνῳ ἱκανῷ οἱ ἀμφὶ τὰ τοιαῦτα πειφθέντες ἦχον ἐπιφερόμενοι ὅσα εὗρον, μάλα χαίρων ὁ Ἀναστάσιος διετέλει, τοῦ κατεσπουδασμένου τυχών· καὶ σοφιζόμενος αὖθις, όπως τε καὶ ὅπου καὶ παρὰ τίσιν εὕρηται· καὶ εἰ μὴ καὶ ἄλλω τοιοῦτόν τι ὑπολέλειπται, ἐκεῖνοι πολλὴν συνεισενεγκεῖν διισχυρίζοντο σπουδήν· καὶ ἐπώμνυον μη δένα ἕτερόν που χάρτην ὑπολελείφθαι διασπᾷν δυνά μενον τὸ πολίτευμα. Ὁ δὲ καὶ αὖθις λαμπρὰν ἐξ ἐκείνων ἀνάψας την φλόγα τῶν εἰσκομισθέντων χαρτῶν, τὴν ἐκεῖθεν σποδόν ὕδατι περικλύσας, ἔσπεισε τῷ ἀέρι· τέλεον ἀφανίζειν ᾑρημένος τὴν πρᾶ ξιν, ὥστε μηδὲ κόνιν μήτε τι ἄλλο λείψανον ἀπολειφθῆναι τῆς πράξεως, μηδὲ μετὰ τὴν καῦσιν, καν σκιῶδές τι γράμμα διαφανείη. "Ινα δὲ μὴ ἐπὶ τόσον τὸ πρᾶγμα ὀγκώσαντες δόξωμεν ήγνοηκέναι καὶ ὅσα ἐμπαθῶς οἱ ἀρχαιότεροι περὶ ταύτης τῆς πράξεως συνεγράψαντο, παραθήσομαι δὴ καὶ ταῦτα· δεικνύων; ἐξ ὧν διῆλθον, ὡς ἄρα ψευδῆ ὅσα περὶ ταύτης της ἀθεμίτου πράξεως ἱστορήκασι. ΚΕΦΑΛ. ΜΑ'. Απότασις πρὸς τὸν συγγραφέα Ζώσιμον· οια πρὸς τὸν ἐν βασιλεῦσιν ἀοίδιμον Κωνσταντί τον απέσκωψε βλασφημήσας. Ζώσιμος γὰρ ὁ τὴν Ἑλληνικὴν θρησκείαν μάλα πρεσβεύων, Κωνσταντίνῳ τῷ τῆς εὐσεβείας προ μάχῳ καὶ ἀρχηγῷ τῆς πίστεως βασιλεῖ μηνίσας, ὅτι περ ἐκ τῆς τῶν εἰδώλων λατρείας εἰς τὴν Χριστιανῶν μεταβάλλετο πίστιν, τὴν ἐκείνων βδελυρίαν καταλιπών, ἱστορεῖ βλασφημῶν, ὡς αὐτὸς ἐκεῖνος ὁ Κωνσταντίνος, πρῶτος τὴν τοῦ Χρυσαργύρου είσ πραξιν ἐπινοήσας, κατὰ τετραετηρίδα εἰσάγεσθαι τὸ τοιοῦτον αἴσχιστον τέλος ἐνομοθέτει. Οὐ τοῦτο δὲ μόνον τὸν εὐσεβῆ καὶ μεγαλόδωρον ἐβλασφήμησε βασιλέα, ἀλλὰ καὶ ἀλλ᾽ ἄττα ἀνύποιστα κατὰ πάσης τέχνης δρᾶσαι καὶ ἐπιστήμης· καὶ τὸν μὲν παῖδα [ Κρίσπον, φησὶν, ἀπανθρώπως ἀνεῖλε· Φαύσταν δὲ τὴν ἰδίαν γαμετὴν, βαλανείῳ ἄκρως ἐκπυρωθέντι ἀσφαλισάμενον, διαφθεῖραι· τοῦ δὲ τοσουτου ἄγους κάθαρσιν ἐκζητοῦντα παρὰ τῶν Ἑλλήνων ἱερέων καὶ μὴ εὑρίσκοντα, Αἰγυπτίῳ ἀνδρὶ ἐντυχεῖν ἐξ Ιβήρων ἥκοντι· ἀκούσαντα δὲ παρ' ἐκείνου ὡς ἡ τῶν Χρι στιανῶν πίστις ἁμαρτάνο; πάσης εἰσηγεῖται ἀνα Κατά πάσης ἐξευρεῖν τύχης, τοῦ χρυσαργύρου,

Chapter XLIICaput XLII

col. 207–208page 100 of 313
PG 147:207σιν ἀθετήσαντα τῶν εἰδώλων, ὡς ἐκεῖνός φησι, τὴν Χριστιανῶν θρησκείαν ελέσθαι. Αλλ' ὅτι ταῦτα ψευδῶς ιστόρησε διαβάλλειν τὴν μέγαν πε ρώμενος, ἐκ τοῦ ἐλέγχου κατάδηλον ἀποδείξω. ᾿Αλλὰ περὶ τοῦ Χρυσαργύρου πρωτόν σοι διαλέξου ρεσιν, μεταβαλεῖν εὐθύς· καὶ τὴν πατρῴαν νόμι μα.. ΚΕΦΑΛ. ΜΒ. Ανατροπὴ τῶν εἰρημένων Ζωσίμῳ διὰ τὸν ἰσαπόστολον Κωνσταντῖνον. Συφῇς, αλιτήριε, τῷ συγγράμματι, ὡς πόλιν ἄλλην ἴσην τῇ Ρώμῃ ἐγείραι βουλόμενος, πρῶτον μὲν ὡς ἐπιτήδειον οἰόμενος τὸν μεταξύ Τρφάδος καὶ Ἰλίου τόπον πρὸς τὸ δέξασθαι τὸν σκοπόν, θεμέλιά τε ἐπήγνυ, καὶ τὸ τεῖχος τῆς γῆς ἐξαίρων ἔπραττεν. Ως δ' ἐπιτηδειότερον τὸ Βυζάντιον εὗρε, μεταθέμενος τὴν σπουδήν, θᾶττον τείχεσι στεῤῥοῖς περιέβαλε, καὶ μεγάλοις πύργοις εὐρύνων εἰς μήκιστον· καὶ τοσούτῳ κάλλει στοῶν καὶ οἰκοδομημάτων ταύτην ἐφαίδρυνεν, ὡς τῆς Ρώμης κατ' οὐδὲν λείπεσθαι, τοσαύταις χάρισι τοῖς κατὰ μικρὸν ἔτεσιν αὐξηθεί ση. Ἱστορεῖς δ' ὡς καὶ σίτισιν τῇ πόλει δημοσίαν ἀπένειμε, καὶ πολύ τι χρυσοῦ τοῖς αὐτῷ οἱ ἑπομένοις ἐς κατασκευὴν ἰδίων οίκων ἀπεχαρίζετο. Επι ῥήματος δὲ καὶ ταῦτα προσγράφεις Κωνσταντίνου τελευτήσαντος, ἐς Κωνστάντιον τὸν αὐτοῦ παῖδα τὰ πράγματα περιελθεῖν, μετὰ θάνατον τοῖν αὐτοῦ ἀδελ φοῖν· καὶ ὡς Μαγνεντίου καὶ Βρεταννίωνος τυραννήσαντος, πειθοῖ τὸν Βρεταννίωνα μετῆλθε· καὶ ἀμφοῖν τοῖν στρατοπέδοιν ἁλισθέντοιν, πρῶτος ὁ Κωνστάντιος δημηγορήσας, τῆς τοῦ πατρὸς ἀνεμίμνησκε τοὺς στρατιώτας φιλοτιμίας· μεθ᾿ οὗ πολλοὺς πολέμους διεπόνησε, καὶ μεγίσταις ἐτιμήθησαν ταῖς δωρεαῖς· καὶ ὡς τούτων ἤκουσαν οἱ στρατιῶται, τὸν Βρεταννίωνα περιδυσάμενοι τὴν ἐσθῆτα, ἐν ἰδιώτου σχήματι Κωνσταντίν παρήγαγον. Ο δὲ μηδὲν που πεπονθώς, διεσώζετο πρὸς Κωνσταντίου. εν τοσαῦτ' ἐβλασφήμησας μετὰ τοῦ πατρός.» Τοίνυν ἐρήσομαί σε, πῶς ἂν ἀξιοῖς τὴν οὕτω φιλοτιμίᾳ καὶ μεγαλοδωρεᾷ χαίροντα, πάλιν τὸν αὐτὴν οὕτω σμι κρολόγον εἶναι καὶ φειδωλότατον, ὡς καὶ τοιοῦτον θεομισῆ πόρον καὶ ἐναγῇ τῇ 'Ρωμαίων καινουργῆσαι πολιτεία; Παντάπασι συνάγειν οὐ δύναμαι ἀποδείξω δέ σοι σαφέστατα, ὡς οὐδὲ τὸν υἱὸν Κρίσ σπον, ἀλλ' οὐδὲ τὴν γαμετήν Φαύσταν, ἀπηνῶς οὕτω διεχειρίσατο· οὐδ᾽ ἐπὶ τὰ ἡμέτερα ἦλθεν Αἰγυπτίῳ τινὶ συγγενόμενος, ἀφ' οὗ τῶν νενομισμένων τη θρησκεία μετέσχε. Καὶ δὴ ἄκουε Ευσεβίου τοῦ Παμ φίλου, ὃς τοῖς ἐκείνων χρόνοις συνήκμασε, και συν εγένετο πλείστον, ὁμιλίας καὶ φιλία; ἐκείνων εἰ; κόρον καταπολαύσας. Σὺ γὰρ δὴ μόλις ἀκοὴν γράφεις Ακρωτηριασμένην, μήτοι γε δὴ ἀλήθειαν· ἐπὶ πολὺ καθυστερίζων τοῦ χρόνου, ἐπὶ Ονωρίου καὶ Αρκα δίου γενόμενος, οἷς καὶ τὴν συγγραφὴν ἔστησας ἴσω; δὲ καὶ πολλῷ γενόμενος ὕστερον. Οἷα δ' Εὐσέ Γιος ὁ Κωνσταντίνῳ καὶ Κρίσπῳ συνακμάσας καὶ συγγενόμενος ἐν τῷ ὀγδόῳ τόμῳ τῆς συγγραφείσης

Chapter XLIIICaput XLIII

col. 209–210page 101 of 313
PG 147:209αὐτῷ ᾿Εκκλησιαστικῆς ἱστορίας περὶ αὐτῶν ἔγρα φεν, ἄκουε. «Χρόνου δὲ πλείστου μεταξύ γενομένου, βασιλεύς Κωνσταντῖνος τὸν πάντα βίον πραότατα καὶ τοῖς ὑπηκόοις εὐνοϊκώτατα, τῷ τε θείῳ λόγῳ προστ φιλέστατα διαθέμενος, παῖδα γνήσιον Κωνστάντιον αὐτοκράτορα σεβαστὸν ἀνθ' ἑαυτοῦ καταλιπών, κοι τῷ φύσεως νόμῳ τελευτᾷ τὸν βίον. Καὶ μεθ᾽ ἕτερα Τούτου παῖς Κωνστάντιος εὐθὺς ἀρχόμενος, βασιλεύς τελεώτατος καὶ σεβαστές πρὸς τῶν στρατοπέδων, καὶ ἔτι πολύ τούτων πρότερον πρὸς αὐτοῦ τοῦ παμβασιλέως Θεοῦ ἀναγορευθεὶς, ζηλωτὴν ἑαυτὸν τῆς πατρικῆς περὶ τὸν ἡμέτερον λόγον εὐσεβείας κατα εστήσατο.» Καὶ πρὸς τῷ τέλει δὲ τῆς αὐτῆς ἱστο ρίας καὶ ταῦτ' ἐπιλέγει·. Ὁ δὲ ἀρετῇ πάσῃ θεσσα βείας ἐμπρέπων μέγιστος νικητής Κωνσταντίνος η σὺν παιδὶ Κρίσπῳ βασιλεῖ θεοφιλεστάτῳ καὶ κατά πάντα τοῦ πατρὸς ὁμοίῳ, τὴν οἰκείαν Εαν ἀπε λάμβανεν.» Πῶς δ᾽ ἂν ὁ Εὐσέβιος οὕτω τὸν Κρίσπον ἐπῄνει, εἰ πρὸς τοῦ πατρὸς ἀνῄρητο; Πῶς δ᾽ ἀντι ρεθεὶς ὁ παῖς ἐπεδίω τῷ Κωνσταντίνῳ, ὅπου γε καὶ ὁ μετὰ Εὐσέβιον τὰ ἐκκλησιαστικά συγγραψάμενος Θεοδώρητος πρὸς τῷ τέρματι τοῦ βίου ἱστορεῖ Κων σταντῖνον ἐν Νικομηδείᾳ τῆς παλιγγενεσίας τυχεῖν ἀναβαλλόμενον ταύτης καταπολεῦσαι ἐν Ἰορδάνη τῷ ποταμῷ, αὐταῖς λέξεσιν οὕτω φάσκων· ι τριακοστὸν δὲ ἦν αὐτῷ τῆς βασιλείας ἔτος· ἐνιαυτοῦ δὲ καὶ ἄλλων μηνῶν διεληλυθότων ὀλίγων, ἐν Νικομηδείᾳ τῆς Βιθυνίας διάγων Αρρώστησε. Τὸ δὲ τῆς: « ἀνθρωπίνης βιοτῆς ἄδηλον ἐπιστάμενος, τὸ τοῦ θείου βαπτίσματος δῶρον ἐδέξατο. Ανεβάλλετο δὲ μέχρι τοῦδε τοῦ χρόνου, ἐν Ἰορδάνῃ ποταμῷ τούτου τυχεῖν Εμειρόμενος.» Ταῦτα μὲν καὶ Θεοδώρητος. Προς δή τούτοις, ὦ κατάρατε σὺ καὶ ἐξάγιστε καὶ μιαρὲ καὶ παμμίαρε και μιαρώτατε, φῂς, ὡς καὶ τὰ 'Ρω μαίων πράγματα, ἀφ᾽ οὗ τὰ Χριστιανῶν ήνθησε,» παντάπασι διέφθορε καὶ ἀπώλετο. Καὶ τοίνυν ἐμοὶ δικεῖς, ἢ μηδὲν ἀνεγνωκέναι τῶν ἱστορηθέντων, ἢ οὕτως ἐκὼν τυφλώττειν πρὸς τὴν ἀλήθειαν· μάλιστα γὰρ ἄν τις τοὐναντίον εὑρήσει τῇ Χριστιανῶν πίστει ἐς τὸ πολλαπλάσιον ἐπιδοῦναι καὶ Ῥωμαίοις τὰ πράγματα. ΚΕΦΑΛ. ΜΓ. Ελεγχος πρὸς τὸν αὐτὸν Ζώσιμον, ὡς τῇ ἐπι δημία μάλλον Χριστοῦ τὰ Ῥωμαίων πράγματα ἐπὶ τὸ κρεῖττον ἐπέδωκε. Σκοπείν σε τοίνυν χρεών, ὡς ἅμα τῇ ἐπιδημία τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἡ τῶν Μακε δόνων βασιλεία τέλεον ὑπὸ Ῥωμαίων καθήρηται. Η δ' Αλβανία, ἔτι δὲ καὶ Ἰβηρία, πρὸς δὲ καὶ Κόλχοι καὶ "Αραβες, Ρωμαίοις δουλεύειν ᾑροῦντο. Καίσαρ δὲ Γάϊος μετὰ τὴν τρίτην καὶ εἰκοστὴν καὶ ἑκατοστὴν Ολυμπιάδα Γάλλους Γερμανού; τε καὶ
col. 211–212page 102 of 313
PG 147:211Βρεταννούς ἀγῶσι μεγάλοις ὑπέζευξε, ζυγὸν δου λείας ἐπαγαγών· καὶ προσεποίησε τῇ Ῥωμαίωνἀρχῇ πρὸς αἷς εἶχεν ἑτέρας πόλεις πεντακοσίας οἰκουμένας, ὡς οἱ τὰ τοιαῦτα συγγραψάμενοι καθι στέρησαν. "Ος δὴ Γάϊος καὶ πρῶτος μόναρχος μετά τοὺς ὑπάτους ἀνηγορεύθη· ὡσανεί προοδοποιῶν ἐκ πολυθείας τὸ ὑπήκοον καὶ ἐχλοκρατείας ἐπὶ τὸ μό ναρχον σέβας διὰ τὴν ὅσον εὔπω ἐσομένην Χριστοῦ μοναρχίαν. Οὗ χάριν ἤ τε Ιουδαία πᾶσα καὶ τὰ περικύκλῳ πάντα τῇ Ῥωμαϊκῇ ἀρχῇ προσεγένετο καὶ ἐπὶ τόσον, ὡς καὶ πρώτην τότε απογραφὴν γε νέσθαι, ἐν ᾗ καὶ Χριστὸς ἀπογράφεται, τῆς περὶ τῆς Βηθλεὲμ προφητείας τὸ πέρας ἔκδηλον καθι στῶν, ὧδέ πως τῷ πολυδάκρυῒ Ἱερεμίᾳ περὶ αὐτῆς προφοιβάζοντα· Καὶ σὺ, Βηθλεὲμ γῆ Ἰούδα, οὐδα μῶς ἐλαχίστη εἶ ἐν τοῖς ἡγεμόσιν Ἰούδα· ἐκ κρίσιν. Φέρ: δέ, εἴ σοι δοκεῖ, τοιαῦτα λέγοντι, ἴδω σοῦ γάρ μοι ἐξελεύσεται ἡγούμενος, ὅστις ποι μανεῖ τὸν λαόν μου τὸν Ισραήλ. Μετὰ δὲ τὴν ἄῤῥητον γέννησιν Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν καὶ αὐτὴ Αίγυπτος ὑποκύπτει Ρωμαίοις, Αντωνίῳ καὶ Κλεοπάτρα, εἰς ἣν ἐσχάτην ἡ τῶν Πτολεμαίων ἀρχὴ κατήντησε, τέλεον καταγωνισθεῖσιν Αὐγούστῳ τῷ Καίσαρι· ἐφ' οὗ καὶ ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χρι στὸς ἐγεννήθη. Αντώνιον δὲ Κορνήλιος Γάλλος τῶν ἐν Αἰγύπτῳ χωρών διεδέχετο Αυγούστου πέμψαντος, πρῶτος μετὰ τοὺς Πτολεμαίους Αιγύπτου ἄρξας, ὡς καὶ τοῖ; ἱστορήσασι περὶ τούτων ἀνείληπται. Ὑπὸ δὲ Βεντιδίου Κουρβούλωνός τε καὶ Νέρωνος στρατηγοῦντος πότα Πέρσαι πεπόνθασιν; ἔτι δὲ καὶ ὑπὸ Σευήρου, Τραϊανοῦ τε καὶ Κάρου, Κασσίου το καὶ ὑδαινάθου τοῦ ἐκ Παλμυρίας, Απολλωνίου τε καὶ ἑτέρων; Οσάκις τε Σελεύκεια καὶ Κτησιφῶν ἥλω, Νίσιβίς τε ἐπ' ἀμφότερα στρεφομένη, 'Αρμε νία τε καὶ τὰ πλησιάζοντα ἔθνη 'Ρωμαίοις προτερ ῥύη, ὥσπερ καὶ σὺ ἱστορεῖς. Πῶς δ᾽ ἂν εἴποιμι καὶ ἃ συγγράφεις ἕτερα γεννικῶς καταπράξασθαι τὸν θειότατον Κωνσταντῖνον τῆς Ῥωμαίων ἡγησάμενον μετὰ τῆς ἡμετέρας θρησκείας; Πρὸς δὲ τούτοις, ὅσα τε καὶ οἷα πέπονθεν Ἰουλιανὸς, ὁ σὸς μάλιστα Θιασώτησ, καὶ τῶν αὐτῶν σοι ὀργίων μετεσχηκώς, ὁ μυρία καὶ ἀνύποιστα θραύματα τῇ Ῥωμαίων πολι τεία καταλελοιπώς; Εἰ δ' ἴσως περὶ τῶν προῤῥηθέν των τῇ τοῦ παντὸς τελευτῇ ἢ προοίμιον εἴληφεν, ἢ καὶ τὸ πέρας ἕξει, τοῦτο μεῖζον ἢ κατὰ τὴν σὴν μεν ὅπως οἱ τὰ Ἑλλήνων πρεσβεύσαντες βασιλεῖς, καὶ οἱ Χριστῷ βασιλεύσαντες, ὅπως ἕκαστοι τούτων τὸν βίον ἀπέθεντο ἢ τὴν ἀρχήν. Οὐ τοίνυν ὁ πρῶτος μόναρχος Γάϊος Ιούλιος Καίσαρ, δολίῳ φόνῳ κατ εργασθείς, τὸν βίον ἀπείπατο; Οὐ τὸν δεύτερον τὸν ἔκγονον Τιβερίου Γάϊον τῶν τινες στρατιωτῶν μαχαίραις διεχειρίσαντο; Τί δὲ καὶ Νέρων; Οὐ παρά τινος τῶν οἰκείων ἀνῄρηται; Γάλβας τε καὶ Οθων καὶ Οὐϊτέλλιος ἐπίσης πεπόνθασιν, οἱ τρεῖς δέκα μήνας πρὸς τῷ ἑνὶ βασιλεύσαντες; Τόν γε μήν Τίτον οὐ Δομετιανὸς ἀνεῖλεν ἀδελφὸς τυγχάνων δ γνησιώτατος; Τί δ' ἐκεῖνος πάλιν; οὐκ ἐλεεινῶ;

Chapter XLIVCaput XLIV

col. 213–214page 103 of 313
PG 147:213πρὸς τοῦ Στεφάνου τὸν βίον κατέστρεψεν; Ὁ δὲ Κόμμοδος φαίης ἂν ὡς οὐχ ὑπὸ Ναρκίσσου διέ φθαρτο; Ο δὲ Περτίναξ, ὁ δὲ Ἰουλιανὸς οὐ τῶν ἴσων μετέσχον; Ὁ δὲ Σευήρου ᾿Αντωνίνος οὐχὶ τὸν ἀδελφὴν διεχρήσατο Γέταν; Τὰ ἴσα δὲ καὶ αὐτὸς ἐπεπόνθει ὑπὸ Μαρτιαλίου; Ο δὲ Μακρῖνος οὐ περὶ Βυζάντιον ὥσπερ ἀνδράποδον ἀχθεὶς ὑπὸ τοῦ ἰδιου ἀνηρέθη στρατεύματος; Ο δ' ἐξ Ἐμέσης Αυρήλιος Αντωνίνος συναμα τῇ μητρὶ κατεσφάγη; Τα πα ραπλήσια δὲ καὶ ὁ μετ᾿ ἐκεῖνον ᾿Αλέξανδρος τῶν ἴσων δραμάτων ἔτυχε μετὰ τῆς μητρός Μαμμαίας. Τί δ' ἂν λέγοιμι περὶ Μαξιμίνου, ὃς τοῖς σφετέροις ὰ τρίβη στρατεύμασιν; ἢ Γορδιανού, ταῖς βουλεῖς Φιλίππου τὸ κοινὸν καταγώγιον ὑπελθόντος; Σὺ δ' εντόρει τὰ κατὰ Φίλιππόν τε καὶ Δέκιον, ὡς ὑπὸ των πολεμίων ἐφθάρησαν· ἔτι δὲ τὰ κατὰ Γάλλον καὶ Βολοσσιανὸν, ὡς ὑπὸ τῶν οἰκείων δυνάμεων τοῦ β:οῦν ἀπηλλάγησαν. Ο δ' Αίμυλιανὸς οὐ τοῖς ἴσοις περιηνέχθη; Ουαλεριανὸς δὲ οὐχὶ Πέρσαις ληφθείς αἰχμάλωτος περιήγετο; Γαληνός δὲ δόλῳ φονευθείς, καὶ ὁ μετ' αὐτὸν Καρίνος σφαγείς, Διοκλητιανῷ καὶ Μαξιμιανῷ τὴν ἀρχὴν καταλέλοιπεν· οὓς αὐτὸς συν άρχειν ἑαυτῷ εἴλετο. Ἐξ ὧν ὅ τε Μαξιμιανὸς ὁ Ερκούλλιος, Μαξέντιός τε παῖς ἐκείνου, καὶ Λικί .ιο; πάντων ἔσχατος, αισχίστῳ μόρῳ τοῦ βίου ἐξέ στησαν. Αφ' οὗ δὲ ὁ τῆς Χριστοῦ ποίμνης ἡγεμόνευσα; Κωνσταντῖνος ὁ ἀοίδιμος βασιλεὺς ἦρξε, καὶ τὴν αὐτῷ ἐπώνυμον μεγαλοπρεπῶς ἀνεγείρας πόλιν Χριστῷ καὶ τῇ ἐκείνου μητρὶ ἀνέθετο, σκόπει δὴ εἴ τι; τῶν ἐν αὐτῇ τοῦ βασιλείου γέρως μετειληχό των ἄχρι τοῦδ: ἢ πρὸς τῶν οἰκείων ἢ καὶ ἀλλοτρίων διέφθαρτο ἢ ὅλως τυραγνίς πλέον ἔσχε τῆς ἐννό μου ἀρχῆς, πλὴν Ἰουλιανοῦ τοῦ σοῦ ἱεροφάντου και Ούτου καὶ κανηφόρου καὶ βασιλέως, καὶ τοῦ σοῦ Ουάλεντος. Πείθομαι γάρ σοι ἀρίστως διεξιόντι ὅσα κακὰ Χριστιανοίς κατειργάσατο, δι' & καὶ ἄμφω τὴν ἐξίαν ἔδοσαν δίκην. Περὶ γὰρ ἑτέρου οὐδ᾽ αὐτὸς σὲ οἶμαι ἐρεῖς. Ἐγὼ δὲ προσθήσω καὶ Βασιλίσκον Ζή νωνι ἀντικαταστάντα· παρ' οὗ μή μόνον τὴν τυραν είδα, ἀλλὰ καὶ τὸν βίον δειλαίως ἀπέλιπε. Ταῦτ᾽ εἰ καὶ πάρεργά τῳ ἴσω; δόξει τῆς ἐκκλησιαστικῆς συγγραφῆς, ἐμοὶ δὲ ἄρα καὶ πάνυ τοι χρειώδη καὶ συστατικὰ πρὸς τὸ προκείμενον εἶναι δοκεῖ· οἷς Εθελοκακοῦντες οἱ τῶν Ἑλλήνων συγγραφείς, οὐ πρὸς ἀλήθειαν, δυσμεναίνοντες δὲ τῇ Χριστιανῶν Θρησκεία καθιστορούσιν. Ἡμεῖς δὲ ἐπὶ τὸ λοιπὸν τῆς ἱστορίας Αναστασίου βαδίσωμεν. ΚΕΦΑΛ. ΜΔ'. Περὶ τῆς χρυσοτελείας ἦν δ᾽ Αναστάσιος ἐπενόησε, λύμην ἐντεῦθεν πολλὴν ἐργασάμενος. Τὰ μὲν δὴ τοῦ χρυσαργύρου τοῦτον τὸν τρόπον περιείλεν ὁ ᾿Αναστάσιος, καὶ βασιλικῶς ἐκεῖνο και χρυσάργυρον,

Chapter XLVCaput XLV

col. 215–216page 104 of 313
PG 147:215τώρθωσεν. "Ανάξια δὲ πάλιν ἔπραττεν, οἷς τήν χρυ χρυσοπέλειαν σοτέλειαν ἐπενόει· τὴν στρατιωτικήν δαπάνην ἀπεμπολήσας κατὰ τῶν συντελῶν εἰς τὸ βαρύτατον. Τῶν δὲ βουλευτηρίων φόρων τὴν εἴσπραξιν περιείλε, τοὺς καλουμένους βίνδικας ἀνὰ ἑκάστην πόλιν προ βεβλημένος, Μαρίνου, ὥς φασιν, εἰσηγήσει τοῦ Σύ ρου, τὴν κορυφαίαν διέποντος τῶν ἀρχῶν, ὑπαρχον τῆς αὐλῆς τὴν τοιαύτην ἐξουσίαν οἱ πάλαι ὠνόμαζον ὅθεν οἵ τε φέροι καταπολὺ διεῤῥύησαν, καὶ τὰ τῶν πόλεων ἄνθη διέρρευσαν. Τὸ γὰρ ἀρχαῖον ὅσοι τῶν εὖ γεγονότων καὶ εὐπατρίδαι ἦσαν, ἐν ταῖς τῶν πόλ λεων λευχώμασιν ἐνεγράφοντο, ἑκάστης πόλεως τοὺς ἐν τοῖς βουλευτηρίοις ἀντὶ συγκλήτου τινὸς ἐκείνους ὥσπερ ἐχούσης καὶ ὁριζομένης. ΚΕΦΑΛ. ΜΕ. Οτι Αναστασίου βουληθέντος προσθεῖναι τῷ τρισαγίῳ τὸν • Ο σταυρωθεὶς δι' ἡμᾶς, στάσις τῷ δήμῳ ἐγένετο, ὡς καὶ αὐτὸν ἐκεῖνον δείσαντα, τὴν ἀρχὴν ἀποτίθεσθαι· καὶ ὡς μετὰ μικρὸν ἐτελεύτα τὸν βίον. Τὸ πάντων δ' ἔσχατον καὶ τελευταῖον αὐτῷ τῶν κακῶν διεπράχθη, ὅτιπερ ἐν τῇ Κωνσταντίνου τὴν προσθήκην καὶ αὐτὸν ἐν τῷ τρισαγίῳ ᾑρημένου ποιήσασθαι τὸ, Ο σταυρωθεὶς δι' ἡμᾶς, στάσις μεγίστη ἀνερ:πίσθη, ὡσανεὶ τῆς Χριστιανῶν θρη σκείας ἀνατρεπομένης. Προστάτης μὲν οὖν τοῦ τοι ούτου δίγματος Πέτρος ὁ Κναφεὺς ἐγεγόνει, ὡς εἴρηται. Σευήρος δὲ Μακεδόνιον τὸν πρὸ μικρού Ιεράρχην τῆς Κωνσταντίνου ἱστορεῖ γεγενῆσθαι, καὶ τὸν ὑπ' αὐτὸν κλῆρον, πρὸς Σωτήριχον γράφων οὔπω μὲν τεταγμένος ἐν ἐπισκόποις, ἔτι δὲ τοῖς ἀνακτόροις ἐνδιαιτώμενος κατ' ἐκεῖνο καιροῦ, ὁπη νίκα τοῦ κατ' αὐτὸν ἀπηλάθη μοναστηρίου σὺν τοῖς εἰρημένοις. Συνάγεται δ' οὖν τῶν τοιῶνδε καὶ ἄλλων χάριν διαβολῶν τὸν Μακεδόνιον ἐκβεβλῆσθαι τοῦ θρόνου. "Οτι δὲ ψεύδεται μάτην καταφερόμενος τοῦ ἀνδρὸς, παρὰ πόδας δείξει τὰ εἰρημένα. Ἐπεὶ γὰρ εἰς διαφορὰν καθίστατο βασιλεῖ, πολλὰς ἐπινοίας κατ' ἐκείνου ἐτύρευεν. Οθεν καὶ τοὺς ἐκείνου άφι σταμένους σὺν ὄχλῳ ἐκέλευεν ἀθροισθέντας ἐν τῷ ναῷ τοῦ ᾿Αρχαγγέλου, τὸν τρισάγιον ὕμνον μετὰ της προσθήκης ψάλλειν. Τῇ δ' ἐπιούσῃ Κυριακῇ τὰ ὅμοια καὶ ἐν τῇ Μεγάλῃ ἐκκλησίᾳ ἐποίουν, καὶ βά κλα ἐπιφερόμενοι. Ο δὲ λαὸς ζήλῳ διαθερμανθείς " αἰσχρῶ; ἐκείνους τῆς ἐκκλησίας ἀπήλαυνον. ἀπαρακαλύπτως δ᾽ ἔπειτα ὁ κρατῶν καὶ μοναχούς τῶν ἀπεῤῥηγμένων καὶ ἄρχοντας ἀναίδην ἀσέμνοις ὕδρεσι βάλλειν ἔπειθε τὸν ἐπίσκοπον· ὧν εἷς καὶ Ἰουλιανὸς ὁ ᾿Αλικαρνασοῦ τῆς Καρίας ἐπίσκοπος ἦν, καὶ Σευήρος ὁ μοναχὸς, οἱ καὶ τῆς πίστεως καὶ αὐτῶν γεγενημένοι πολέμιοι. Πῶς οὖν δν τυραννεί καὶ ὑβρίζειν καὶ διὰ τῆς προσθήκης Αβούλοντο, ἐκείνου φαίημεν εἶναι ταύτην, καὶ ἀρχηγὸν τῆς τα αύτης συγχύσεως τῇ Ἐκκλησίᾳ γενέσθαι δεξόμεθα;
col. 217–218page 105 of 313
PG 147:217Τοῦ δὲ βασιλέως την προσθήκην ταύτην θεἶναι παρ ῥησίᾳ θελήσαντος, ὁ δῆμος ἀκαθέκτως εἶχε, σφα δάζων τὰ ἔσχατα· καὶ πολλοὶ μὲν τῶν ἐν τέλει ἐν χρῷ κινδύνου ἐγένοντο, πολλοὶ δὲ τῶν ἐπισήμων το πων πυρὸς ἐγένοντο παρανάλωμα. Ανὰ δὲ τοὺς οίκους Μαρίνου τοῦ Σύρου χωρίτην ευρόντες τινὰ τὸν μονήρη διαζῶντα βίον, τὴν κεφαλὴν ἀφείλοντο, λέγοντες ὡς ἐκείνου ταῖς εἰσηγήσεσι τὴν τοιαύτην προσθήκην γενέσθαι. Καί τιν: κοντῷ ταύτην μετεωρίσαντες, δημοσίᾳ ἀνέκραγον σφόδρα διατωθά ζοντες, ὡς οὗτος ἄρα εἴη τῆς Τριάδος ἐχθρός. Επί τόσον δὲ τὰ τῆς στάσεως εἰς μέγα ἤρθη, πᾶσαν τέχνην ἐν δευτέρω τιθείσης, ὡς καὶ αὐτὸν τὸν κρα τοῦντα ἐν δεινῷ ποιούμενον τὸ πραχθὲν, ἄνευ τοῦ συνήθους στεφάνου κατὰ τὸν Ιππόδρομον παριένα ἐπικηρύξαι τε τῷ δήμῳ διὰ τῶν κηρύκων, ἐν ἑτοίμῳ ἔχειν καὶ τῆς βασιλείας ἐξίστασθαι· εἰδέναι μέν τοι, μὴ ἐφικτόν γε ὂν πάντας ἐπὶ τὴν τοιαύτην ἀναβαί νιν ἀρχὴν, μηδαμώς πλείστων ἀνεχομένην. Εἰς δ' ἐσεῖται πάντως, ὃς μετ' αὐτὸν ἐπὶ τῶν οἰάκων τῆς ἡγεμονίας ἀρθείς, αὐτὴν διακυβερνήσειεν. "Α δή πυθόμενος ὁ τῆς Κωνσταντίνου λεως, ἀθρόον ὥσπερἐκ τινος (είας ροπῆς μετατίθεντο καὶ ἱκέτης αὖθις καθίστατο βασιλεί, περ:θέσθαι τὸν στέφανον· ὑπισχνούμενος διαλύειν την στάσιν, καὶ τοῦ λοιποῦ ἡσυχάζειν αἱρεῖσθαι. Επ' ἐλάχιστον δὲ τοῦ λοιποῦ βιώσα; χρόνον ὁ ᾿Αναστάσιος, ἐπὶ τὴν ἑτέραν μεθ ίστατο βιοτήν· ἑπτὰ καὶ εἴκοσι πρὸ; μησὶ τρισὶ καὶ ἴσαι; ἡμέραις ἀθλίως καὶ ἐπ' ὀλέθρῳ τῆς ἰδίας ψυχῆς τὴν τῶν Ῥωμαίων ἀρχὴν διακυβερνήσας. Περιέχει δὲ καὶ ἡ παροῦσα ἐκκαιδεκάτη μοι τῶν ἱστοριῶν χρόνον ἐτῶν τεσσάρων καὶ τεσσαράκοντα συν μησὶ τρισίν· ὁπηνίκα κόσμου μὲν ἔτος ἐξακισχιλιοστὸν τῆ, ἀπὸ δὲ τῆς θείας τοῦ Κυρίου γεννήσεως πεντακοσιοστὸν εἰκοστὸν ἔνατον ἐπε φαίνετο.

Book XVIILiber Decimus Septimus

col. 219–220page 106 of 313
Caput I
PG 147:219ΝΙΚΗΦΟΡΟΥ ΚΑΛΛΙΣΤΟΥ ΤΟΥ ΞΑΝΘΟΠΟΥΛΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΟΜΟΣ ΙΖ'. ΚΕΦΑΛ. Α'. Περὶ τῆς Ἰουστίνου τοῦ πρώτου βασιλείας· καὶ ὡς ἀνεῖλεν 'Αμάντιον τὸν εὐνοῦχον, Θεόκρι τόν τε καὶ Βιταλιανόν. Οσα μὲν οὖν καὶ ἐπὶ Ζήνωνος καὶ ᾿Αναστασίου ταῖς ἐκκλησίαις συνέβη, τοῦτον ἔσχε τον τρόπον. Αναστασίου δὲ πρὸς τὰ κατώτατα μετακεχωρηκότος δικαιωτήρια, Πανέμου μηνός ἐνάτῃ (λέγοιτο δ' ἂν ὁ μὴν οὗτος παρὰ Ρωμαίοις Ιούλιος), Ιουστίν νος Θράκην αὐχήσας πατρίδα, τῇ ἁλουργῷ ἀμπερή νῃ ἐχρήσατο· ἡγεμὼν τῶν ἐν τῇ αὐλῇ τάξεων ων, ὑπὸ τῶν τοῦ βασιλέως σωματοφυλάκων, ὧν ἐξηγεῖτο, παρ' ἐλπίδα πᾶσαν ἀναῤῥηθείς. Πολλοί γὰρ ἦσαν τηνικαῦτα πλούτῳ τε καὶ δυνάμει καὶ τῇ συγγενεία ᾿Αναστασίου ἐπὶ μέγα προελθόντες δόξη;· καὶ τὴν τοσαύτην ἀρχὴν περιθέσθαι, καὶ δυνάμενοι, καὶ και τὰ τὸ ἐφ᾽ ἅπασι συγκεχωρήκὸς ἐφελκόμενοι. Ην δὲ σὺν ἄλλοις καὶ ὁ τῶν βασιλικῶν θαλαμηπόλων προ εστηκώς 'Αμάντιος, ἐπὶ μέγα δυνάμεως ήχων· καὶ ἐπεὶ ἐκείνῳ οὐ θεμιτὸν ἦν τῶν ἀνδρείων ἐστερημένῳ εἰς τὴν τοσαύτην ἀρχὴν παρελθεῖν, ἄνδρα τινά Θεόκριτον ᾧ φίλῳ διαφερόντως ἐχρῆτο, τὸν τὴν βα σιλείας στέφανον ἀναδήσασθαι ἐπειρᾶτο· καὶ τὴν Ἰουστῖνον τοῦτον μεταστειλάμενος, χρήμασι μεγά λοις ἀποπειρᾶσθαι ἐκέλευεν, ὅσοι δὴ ἐπιτηδείως εἶ χον, οἷοί τε ἦσαν Θεοκρίτῳ τὴν ἁλουργίδα περιποιεῖν. Ο δὲ ἑαυτῷ μνώμενος τὴν ἀρχὴν, τὸν δῆμον εὐθὺς τοῖς χρήμασιν ὑπαγαγών, καὶ τὴν τῶν καλουμένων ἐξκουβιτρων εὔνοιαν τῷ χρυσίῳ ἐξωνησάμενος, τὴν ἀλουργίδα περιθέμενος, πρῶτα μὲν ᾿Αμάντιον καὶ Θεόκριτον ἐξῆγε τοῦ ζῆν· ἔπειτα δὲ καὶ ἄλλους, ὅσους ᾤετο ἱκανούς γε είναι σχήμα βα σιλείας περιποιεῖν ἑαυτοῖς. Βιταλιανὸν δὲ ἂς ἐπὶ

Chapter IICaput II

col. 221–222page 107 of 313
PG 147:221Αναστασίου τυραννίδι ἐπέθετο κατά την Θράκην διάγοντα, σὺν πολλῇ τιμῇ ἀνὰ τὴν βασίλειον ἄγει πόλιν· δείσας μὲν αὐτοῦ τὴν δύναμιν, καὶ τὸ περὶ μάχας τε καὶ πολέμια ἔμπειρον, τήν τε παρὰ πᾶσι διαθέουσαν φήμην· καὶ μάλιστα ἔτιπερ ἀεὶ ἔρως ἦν ἐκείνῳ ἐντετηκώς τῇ ἀρχῇ. Καλῶς δὲ διαγνούς, Δ; οὐκ ἄλλως εκείνου περιγένοιτο, εἰ μὴ φίλος προσποιήσαιτο εἶναι, καὶ προσωπεῖον ἀνεξέλεγκτον ἑαυτῷ περιθείη, στρατηγὸν εὐθὺς τοῦτον τῶν μεγί στων ἐχειροτόνει ταγμάτων - Πρατσέντα ἡ Ρωμα! ων ταῦτα ὀνομάζει φωνή· οσημέραι δὲ πειθοῖ καὶ ἐξαπάτῃ μείζονι χρώμενος, καὶ ἐς τὸ τῶν ὑπάτων τάγμα προήγε. Τούτου δὲ τοῦ ὕψους ἠξιωμένος, ἐπεὶ παριέναι διὰ τῶν βασιλείων ἔδει, ἔν τινι μεσαυλίῳ θύρα δόλῳ ἀνῄρηται· ἀξίαν εἶμαι ποινὴν δεδυ κως, εἷς δὴ πρότερον κατὰ τῆς Ῥωμαίων ἀρχῆς αιθαδώς παραινήσεις. Ταῦτα μὲν οὖν μετ' ὀλίγου ἐγένετο. ΚΕΦΑΛ. Β'. Τνες τὸ τηνικα τα τῇ ἱερωσύνῃ των υπερτάτων θρόνων ἦσαν διάδοχοι· καὶ περὶ Σευήρου, Παύλου καὶ Εὐφρασίου τῶν τῆς Ἀντιοχείας ἐπισκόπων. Τῶν δ' ἐκκλησιῶν τηνικαῦτα ἡγεῖτο, τῆς μὲν Τώμης Ορμίσδα; μετὰ Λαυρέντιον· μετὰ δ᾽ ἐκεῖ νον Σύμμαχος· τὸν δ' Ορμίσδαν ᾿Αγαπητός· δν Αγάθων ὁ ἱερὸς διεδέχετο. Τῆς δὲ Βυζαντίδος μετὰ τὴν Μακεδόνιον ὁ Τιμόθεος· μεθ᾿ ὃν Ιωάννης ὁ Καππαδόκης κληροῦται τὸν θρόνον· τὸν δ᾽ ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ Διόσκορος ὁ μετὰ Ἰωάννην· ἐν Ἱεροσολύμοις μετὰ Ἰωάννην, ὃς Ηλίᾳ διάδοχος ἦν, Πέτρος ἔτι καθίστατο. 'Ανὰ δὲ τὴν ᾿Αντιόχου μετὰ Φλαβια νὰν Σευήρος τον θρόνον τυραννών διετέλει, πολύς κατὰ τῆς ἐν Χαλκηδόνι ῥέων συνόδου • ἂν οὕτως ἔχοντα, καὶ ἐφ᾽ ἑκάστης ὡς εἰπεῖν ἀναθέματι τὴν ἁγίαν περιβάλλοντα σύνοδον καὶ μάλιστα ἐν τοῖς καλουμέναις ἐνθρονιστικαῖς εἴτουν συνοδικαῖς τού του ἐπιστολαίς, ἃς τοῖς ἑκασταχοῦ πατριάρχαις ἔπεμπε. Μόνος δὲ Ἰωάννης ὁ μετὰ τὸν πρότερον Ιωάννην κατὰ τὴν 'Α΄ εξάνδρου ταύτας ἐδέχετο, 4 δεκερός τε οὗ καὶ Τιμόθεος· δι' ὧν καὶ πολλή κατὰ τῆς ἐκκλησίας ἐρεσχελία εἰσέῤῥει, τῶν λαῶν εἰς μυρίας διακρινομένων δόξας. Ο πιστότατος ἐκέλευε βασιλεὺς ἀνὰ τὸ πρῶτον τῆς ἀρχῆς ἔτος τὸν Σευῆρον ἀξίας ποινὰς τῆς γλωσσαλγία; εἰσο πράττεσθαι, καὶ τὴν γλῶσσαν κατὰ βάθος ἐκτέμνεσθαι. Εἰρηναῖος δ' ἐπεστάτε: τῇ πράξει, ὥσπερ ἄρα διατεθρύλληται, δ; τῶν κατὰ τὴν ᾿Αντιόχου στρα τιωτικῶν ἡγεῖτο ταγμάτων. Ο δὴ καὶ γράμματι Σευήρος ἀληθὲς εἶναι πιστοῦται· ὡς ἄρα Εἰρηναῖς αὐτῷ τῆς ταραχῆς χάριν τὴν ποινὴν ἐχειρίζετο. Ἐνίοις γὰρ τῶν αὐτῷ φίλων κατὰ τὴν ᾿Αντιόχου γράφων, τόν τε τῆς φυγῆς αὐτοῦ διεξέρχεται τρόπον, μυρίοις βάλλων τὸν Εἰρηναῖον τοῖς σκώμμασιν· οἷς αὐτῷ ἀκριβῆ περιετίθει τὴν φυλακὴν· ὥστε μὴ τῆς Αντιόχου διαδράσας ἀποχωρήσοι. Εγνων δ' ἔγωγέ

Chapter IIICaput III

col. 223–224page 108 of 313
PG 147:223τινας ίστοροῦντας, ὡς ἄρα Βιταλιανός τὴν ποινήν προϋξένει Σευήρῳ, βασιλεῖ τὴν ἐκείνου γλῶσσαν αἰτήσας, ἔτι τὰ πρῶτα παρὰ Ἰουστίνῳ φέρων, οἷς πολλάκις ἐκεῖνον γράφων σκώμμασι περιέβαλεν. ᾿Αλλὰ φεύγει τὸν θρόνον Γορπιαίῳ μηνί· καλοῖτο δ' ἂν οὗτος παρὰ Ρωμαίοις Σεπτέμβριος. Εκείνου δ' ἐκποδὼν γενομένου, Παῦλος τὸν τῆς ᾿Αντιόχου ἄνει σε θρόνον, ἐπίσης ἐκείνῳ κατὰ τῆς τετάρτης συνό δεν κρύφα λυττῶν. Τέως δ' οὖν τηνικαῦτα διαρρήδην ταύτην ἀνακηρύξας· μετὰ δὲ μικρὸν, ἑκὼν ἑαυτὸν ταῖς ἐκκλησίαις ἀπαγαγών, τὴν κοινὴν όδοι πορίαν ἐστέλλετο τὸ βιοῦν ἐκμετρήσας. Καὶ μετ' αὐτὸν ἐξ Ἱεροσολύμων ήχων Ευφράσιος, τὴν τῆς Αντιόχου ἱερωσύνην ἐλάμβανεν. ΚΕΦΑΛ. Γ'. Ως αὖθις ἡ Ἀντιόχου ὑπὸ σεισμῶν πέπονθε συνεχώσθη δὲ τοῖς πτώμασι καὶ Ευφράσιος ὁ ἐπίσκοπος καὶ Εὐφραίμιος ἐγεγόνει καὶ περὶ ἄλλων πόλεων κακῶς παθουσῶν τοῖς σεισμοῖς. Οπηνίκα πολλοί τε ἐμοῦ καὶ πυκνοὶ ἐμπρησμοί κατὰ τὴν ᾿Αντιόχου ἐγένοντο, ὁδηγοί τινες ὥσπερ τῶν ἐσομένων κλόνων καὶ προοίμια καταβεβλημένοι τῶν καταληψομένων ταύτην δεινῶν. Καὶ γὰρ χρόνου διελθόντος οὐ πάνυ πολλοῦ, ἔτος ἕβδομον ἦν Ἰουστίνῳ ἐν τῇ ἀρχῇ, τῷ δεκάτῳ μηνί, ἀνὰ τὸν Ἀρτεμί στον μήνα, Μάϊον ἔθος 'Ρωμαίοις καλεῖν, ἐνάτῃ καὶ εἰκάδι αὐτοῦ, κατ' αὐτὸ τῆς μεσημβρίας τὸ σταθερώτατον, σύναμα βρασμῷ καὶ σεισμὸς ἐξαίσιος προσβαλών τῇ πόλει, πᾶσαν άρδην συντρίψαντες, ἀκαλλῆ καὶ ἄμορφον ἐπεδείκνυντο, πᾶν εἴ τι ταύτης ἐξαίρετον εἰς γῆν καταρρίψαντες. Ἐφείπετο δ' ἐκεί νοις καὶ κεραυνὸς ὥσπερ τὸ πάθος διανειμάμενος. Τὸ μὲν γὰρ τῆς πόλεως ἐκεῖνοι κατέρριψαν· εἰ δέ τι ἐκείνοις λαθόν παρώφθη, ἐπιὸν τὸ πῦρ ἀμφενέ μετο, τέφραν καὶ κόνιν παρὰ δόξαν ποιῶν. Ἀλλ᾿ ὅπως μὲν καὶ ὁπόσα ἡ πόλις πέπονθε, πόσοι τε οἶκοι καὶ στοαὶ δημόσιαι, καὶ ἄλλα τῶν περιφανῶν αὐτῇ ἔργων πάρεργον τῷ πυρί τε ἅμα καὶ τῷ σεισμῷ γεγόνασιν· ἔτι δὲ καὶ ὅσα παράδοξα καὶ λόγου κρείτα τω τοῖς τοιούτοις συμπτώμασι θεόθεν ἐγένετο, Ιωάννης ὁ ῥήτωρ περιπαθῶς ἄγαν καὶ κεχαρισμένῳ λόγῳ διέξεισιν ἐν τούτῳ καὶ τὸ σύγγραμμα πε ρατῶν. Τοῖς δὲ πολλοῖς δεινοῖς καὶ Εὐφράσιος ὁ επίσκοπος τοῖς πτώμασι συγχωσθείς, διεφθάρη ἵνα μήτις τῶν ἐπιτηδείων καταλειφθείη πρόνοιαν ταύτης ποιούμενος. "Η γε μὴν θεία καὶ πάντων Έφορος πρόνοια, ή φιλανθρωπίας ἐλαίῳ τὰ ξίφη της τιμωρίας θήγουσα, καὶ πρὸ τῶν πληγῶν τὰ φάρμακα πλάττουσα, καὶ παρ' αὐτὴν ὡς εἰπεῖν τὴν ἀπόγνωσιν εὐθέως ἀνοίγουσα τὴν χρηστότητα, τον τῶν ἑῴων ταγμάτων τὴν ἐπιτροπὴν ἐκ βασιλέως ἐγχειρισθέντα Εφραίμιον διανέστησε· καὶ φροντίδα πᾶσαν ὑπὲρ τῆς πόλεως ἐπεδείξατο, ὥστε τῶν ὅσα προσήκε, παραλελείφθαι μηδέν. "Ον Αντιοχέων παῖδες τῆς τοσαύτης κηδεμονίας ἀγάμενοι, στον ἱερέα ψηφίζονται. Ὁ δὲ τὸν θρόνον ἐλάμβανεν,

Chapter IVCaput IV

col. 225–226page 109 of 313
PG 147:225ὥσπερ τινὰ ἀμοιβὴν καὶ γέρας τῆς τοσαύτης προ νοίας εἰληφὼς ἐκ Θεοῦ. Μετὰ δὲ μῆνας αὖθις τριάν κοντα ὑπὸ σεισμών πάλιν πάσχει τὰ χαλεπώτατα ὅτε δὴ καὶ τῆς ἀνηκούσης πρὸς Ιουστινιανού τυχού σε προνοίας, καὶ Θεούπολις ὠνόμασται. Εκαστος γὰρ τῶν οἰκητόρων τὴν Χριστοῦ κλήσιν πρὸ τῶν θυρῶν γράφων, οὕτω τὸν τῆς γῆς ἀπέτρεπε κλόνον Θεοῦ τινι τῶν εὐλαβῶν οὕτω χρήσαντος γράφειν πρὸ τῶν θυρῶν, Χριστὶς μεθ' ἡμῶν· στῆτε. Ἔτι δὲ Ἰουστίνου τῇ ἀρχῇ διαπρέποντος, καὶ Ἐπίδαμνος (Δυρράχιον νῦν ὀνομάζεται) πλεῖστα ὑπὸ ἀγρίων σεισμῶν πέπονθε· καὶ Κόρινθος ἢ ἀνὰ τὴν γῆν τῆς Ελλάδος ίδρυται. Τὰ ἴσα δὲ καὶ ᾿Ανάζαρος ἐπεπόνθει, ἢ τοῦ δευτέρου τῶν Κιλίκων ἔθνους ἡγεῖται &ς Ἰουστίνος μεγάλοις ἀνεκτήσατο χρήμασιν. Επί δὲ τῆς αὐτῆς ἡγεμονίας καὶ ἡ τῶν Εδεσσηνῶν εὐ δαίμων πόλις τῆς Ὀπροηνῶν ἐπαρχίας, μεγίστη τε ἅμα καὶ πολυάνθρωπος, τῷ παραῤῥέοντι ποταμῷ Σκέρτῳ ὑπερφυώς κατακλύσθη· καὶ ἐπὶ τόσον, ὡς καὶ πολλὰ τῶν οἰκοδομημάτων συνεφελκύσαι, καὶ πλῆθος ἄπειρον ἀνθρώπων παρασύραι καὶ ἐγκολπώσασθαι· οὓς τὸ ὕδωρ ἁρπάσαν, θᾶττον ᾤχετο ἀπιόν ὥς τι; χείμαῤῥος διὰ μέσου ῥέων τῆς πόλεως. Λω φήσαντος δὲ τοῦ δεινοῦ, πλάξ ἐκ μαρμάρου εφαίνετο Ιερογλυφικοῖς γράμμασι τάδε δηλοῦσα· ο Σκίρτος σκιρτήσει κακά σκιρτήματα πολίταις. ο Ωφθη δὲ και γυνή τις κατ' ἐκεῖνο καιροῦ γιγαντογενής, ὑπὲρ μέτρον πάντα ἄνθρωπον ὑπερέχουσα· ἀνάλογον δὲ τῷ ὕψει καὶ τὸ πλάτος ἐκέκτητο. Ο δὲ βασιλεὺς τοῖς κατὰ τὴν ᾿Αντιόχου δεινοῖς καὶ τοῖς ἄλλοις πε μιαλγής γεγονώς, περιελὼν τῆς κεφαλῆς τὸ διάδημα, πορφυρᾶν χλαμύδα περιεβάλετο, καὶ ἐν πένθει ἦν. Καὶ πᾶσα δ᾽ ἡ πόλις πενθίρης ἦν, μέλανα ἡμφιεσμένη τοῖς ἐπὶ συμβᾶσι δεινοί;. 'Ο δὲ βασιλεὺς οὐ μόνον Αντιόχειαν, ἀλλὰ καὶ τὴν Ἔδεσσι νῶν καὶ Ανάξαρβον βασιλικῶς ἀνεκτήσατο. Ἡ δὲ Ανάξαρβος καὶ Ἔδεσσα οὕτως ἐκ βάθρων καὶ μεγαλοπρεπῶς ἠγέρθησαν ὡς ἑκατέρας καὶ τῇ τοῦ βασιλέως προσ ηγορία κατακοσμηθῆναι. Ἐπεὶ δὲ τῆς τοιαύτης ἐπεμνήσθημεν συμφορᾶς κατὰ τῆς πόλεως Ἀντιόχου, ἄγε δὴ καὶ ἄλλα ἄξια λόγου τηνικαῦτα γενόμενα τῇ παρούσῃ ἱστορίᾳ ἐντάξωμεν, ἃ δὴ ἐκ τῶν ἱστορησάντων ἀνελεξάμεθα. ΚΕΦΑΛ. Δ'. Περὶ τοῦ ἁγίου Ζωσιμᾶ τοῦ θαυματουργοῦ, καὶ Ἰωάννου τοῦ Χοζεβίτου. "Ην τις κατ' ἐκεῖνο καιροῦ Ζωσιμᾶς ὄνομα, ἐκ τῆς παραλίου λεγομένης Φοινίκης ορμώμενος πα τρίδα Σίδην κεκληρωμένος, οὐκ ἔλαττον ἢ στα δίους εἴκοσι τῆς Τυρίων ἀπῳκισμένην, ἄθλοις μετ γάλεις τὴν κατὰ Θεὸν μετιών βιοτήν. Οὗτος τοίνυν νηστεία μακρά, καὶ τοῖς ἄλλοις, οἷς Θεὸν εἰκὸς ηδεσθαι, τοῦτον ενστερνισάμενος, οὐ μόνον ἀπαθεία;
col. 227–228page 110 of 313
PG 147:227εἰς τὸ ἀκρότατον ήλασεν, ἀλλὰ καὶ τὸ τὰ μέλλοντα ὡς ἐνιστάμενα διορᾷν γέρας πρὸς Θεοῦ ἔσχε, και τινι δ' ἐν Καισαρείᾳ συνὴν ἀνδρὶ διασήμῳ· Κα σαρείᾳ τῇ τοῦ τῶν Παλαιστινῶν ἔθνους ἡγουμένῃ Αρκεσίλαος ἦν οὗτοι, λόγοις μάλα εὖ ἔχων, ἀξιώ μασί τε καὶ ἄλλοις, ὅσα βίον ἀνδρὸς οἶδε σεμνύνειν, προύχων, καὶ τῶν εὐπατριδῶν ὁ διαφανέστατος. Ηνίκα τοίνυν ή Αντιόχου πάσχειν ἐκ σεισμών ἔμελλε δακρύων ὑποπλησθεὶς καὶ βύθιον ἀνοιμώξας, πυρεῖόν ποθεν εἰς χεῖρας λαβὼν, καὶ πανταχοῦ περιών, ἐθυμία τὸν χῶρον· εἶτα ἐπικαταρρίπτει τῇ γῇ ἑαυτὸν, λιταῖς τὸν Θεὸν Πλεούμενος. παρόντος δὲ τοῦ ᾿Αρκεσιλάου, καὶ τί ἂν εἴη τὸ ἐνοχλούν πυθομένου, ἐκεῖνον ἀναφανδόν φάναι, αἰσθέσθαι τὴν ᾿Αντιόχου νῦν πτῶμα ἐξαίσιον πίπτουσαν, καὶ τὸν ψέφον τὰ ὦτα περιβομβῆσαι· ἐκπλαγέντα δ' ἐκεῖνον τῷ παραδόξῳ τῶν ἠκουσμένων σὺν τοῖς παρατυχοῦσιν, ἀναγράψαι τὴν ὥραν· καὶ ἐς ὕστερον κατ' αὐτήν γε εκείνην εὑρεῖν τῶν μεγίστων πειραθεί. σαν δεινῶν, καθὰ Ζωσιμᾶς προεφοίβασε. Πολλὰ δὲ καὶ ἄλλα τῶν παραδόξων τοῦτον δρᾶσαι φασιν καταλέγειν οὐ τοῦ παρόντος καιροῦ ὑπὲρ ἀριθμὸν διτα· ἐν δ᾽ οὖν ὅμως ἡ δύο πειράσομαι διελθεῖ.. Κατ' ἐκεῖνο καιροῦ συνεκμάζων ἦν τῷ μεγάλῳ τούτῳ καί τις ἀνὴρ Ιωάννης τὴν κλήσιν, οὐ παρα πολὺ ὁ δέων τὴν ἀρετὴν, ἐν τῇ Λαύρᾳ, ἢ τοῦ Χου ζικα ἐπώνυμος ἦν· κεῖται δὲ αὕτη πρὸς τῇ χαράδρα τῷ ἀρχτῴῳ μέρει τῆς λεωφόρου, ἢ τοὺς ἐξ Μέρα σολύμων έχοντας ἐπὶ τὴν Ἱεριχουντίων πόλιν κατάγει. Οὗτος καὶ τὴν εἰρημένην μοι πόλιν τῆς κατὰ Παλαιστίνην Καισαρείας πάλαι ποτ' ἐπισκυ πήσας, τότε τὸν μονήρη καὶ ἄσκευον μετῄει βίο.. Τηνικαῦτα δ' οὖν ὁ Χοζεβίτης τὴν τοῦ εἰρημένου Αρκεσιλάου γυναῖκα μαθών κερκίδι θάτερον ἀπο βαλέσθαι τοῖν ὀφθαλμοῖν, τάχος ὅσον ᾔει την γυναῖκα ἐπισκεψόμενος. Ἐπεὶ γοῦν ἐθεᾶτο ἐκπε σοῦσαν μὲν τὴν κόρην, δίκην δὲ ρεύματος διορ φυέντα τὸν ὀθαλμὲν, ἑνὶ τῶν ἀκολουθούντων ἐπ. ταττε σπόγγον ὡς τάχιστα ένεγκεῖν· καὶ τὸ διαμ φυὲν συναγαγόντα, κατὰ χώραν εἰσαγαγεῖν, τεία μῶνί τε καὶ τὸν σπόγγον ὡς γε δυνατὸν ἀναδήσαι. Απῆν δὲ τοῦ οἴκου ὁ ᾿Αρκεσίλαος· συνήν γὰρ Ζω σιμᾷ κατὰ τὸ φροντιστήριον ὁμιλῶν, ὃ δὴ ἐπὶ τῆς Σιδηνῶν καλουμένης έκειτο κώμης· διεἶχε δὲ τῆς Καισαρείας ὡσεὶ σταδίου; φ'. Διομιλουμένῳ δὲ τῷ Ζωσιμά παρήσαν οἶκοθεν δρομαίοι τῶν τινες οίκε τῶν τὸ συμβάν τῇ γυναικὶ διαγγέλλοντες. Ως οὖν αίφνης τὸ δεινόν ήκηκόει, διωλύγιον ἀνεκώκυστ καὶ τὰς τρίχας τίλλων, εἰς ἀέρα ἐλίκμα, καὶ ἀκάθεκτος ἦν. ὡς δὲ Ζωσιμᾶς τὸ αἴτιον τῆς ταραχές ἀνεμάνθανε διηγουμένου 'Αρκεσιλάου, συχνὰ δια κοπτομένου ταῖς οιμωγαῖς, εὐθὺς ἐκεῖνον εἴτω ἐλεεινῶς ἔχοντα διαφεῖς, ἐπί τι δωμάτιον ἔτρεχεν, ὅπου δὴ εἰωνὸς ἦν ἐκείνῳ ᾗ θέμις Θεῷ καταμενα; προσομιλεῖν. Επ' ὀλίγον δ' ἐκεῖθεν ἐξιών, χαίρων ὥσπερ καὶ ἀγαλλόμενος μειδιῶντι καὶ κεχαρισμένῳ προσώπῳ, "Απιθι, πρὸς Ἀρκεσίλαον ἔλεγεν, ἄπιθι ἡ χάρις τῷ Χοζεβίτῃ δέδοται· καὶ τὸ μὲν σὲν γύ ναιον ἐν παντελεῖ ὑγιείᾳ· μηδαμώς λυμήνασθαι

Chapter VCaput V

col. 229–230page 111 of 313
PG 147:229δυνηθέντος τοῦ πάθους τῇ παρουσίᾳ τοῦ Χοζεβίτου. *Ο δὴ καὶ ψευδὲς ἦν· ἐπίσης καὶ ἀμφοτέρων ἐφ' ἑνὶ πράγματι παράδοξα ειργασμένων. Ξένην δέ φασι τὸν Ἰωάννην τοῦτον ἀνῦσαι τὴν βιοτήν, ὥστε καὶ κοχλιώδη τινὰ ὑπόμονον κατὰ γῆς διορύξαι κἀκεῖσε τὸν πολὺν ἐκτρεπόμενον ὄχλον, την ήσυ γίαν ἀσπάζεσθαι. Περὶ δὲ Ζωσιμᾶ καὶ τοῦτο ἱστό ρηται· ἀπιόντι γάρ ποτε τῷ ὁσίῳ ἐπὶ τὴν Καισάρειαν, καί τι ὀνάριον ἐπισυρομένῳ, ᾧ τινα τῶν ἐπισ; τηδείων ἐπήγετο, ἐπιστὰς αἴφνης λέων, τὸν ὄνον ἁρπάσας ᾤχετο. Κατόπιν δὲ καὶ ὁ γέρων ἀνὰ τὴν ὕλην ἐδίωκε σχολαίῳ ποδί· ὁ δὲ λέων ἕως οὗ φθά σεις Ζωσιμᾶς τῇ ὀνείᾳ θοίνῃ διακορὴς γεγονώς, ἤδη πρὸς ἀπαλλαγὴν ἕτοιμος ἦν. Ηοὺ δέ τι καὶ σεσηρὸς τῷ λέοντι ἐνιδών Ζωσιμᾶς, 'Αλλ' ἐμοί, φη σὶν, ὦ ἑταῖρε, οὐ δύναμις πρόσεστι τὰ ἐπισεσαγμένα τῷ ὄνῳ φέρειν ἐπ᾽ ὤμων, ἐπὶ πόρξω τε ἀφιγμένῳ τοῦ χρόνου, καὶ ἐνδείᾳ ἐκτετηγμένῳ. Υπελθε τοίνυν τὴν ἐφεστρίδα· καὶ τὸ ἀξίωμα τῆς φύσεω; παρωσάμενος, παρὰ τὰ νενομισμένα πράττε θεσμα, εἴ γ' ἐμοῦ ἀπαλλάττεσθαι βούλει και θηρίον αὖθις είναι. Ὁ δὲ ὥσπερ τὸ καθάπαξ εἶναι λέων ἀποβαλών, ἠρέμα υποτρέχει τὴν Ζωσιμᾶν, καὶ τῷ 738 οὐραίῳ ὑπέσαινε, καὶ τὸ κατὰ πᾶν εἴκειν τῷ γέ μοντι δῆλος ἦν. Ζωσιμᾶς δ' ἐκείνῳ τὸν φόρτον ἀνα θεὶς ἐπωμάδιον, ἄχρι δὴ καὶ εἰς τὴν Καίσαρος ἤγαγεν· ἐμφαίνων ὡς πάντα πειθήνια τῷ ἀνθρώπῳ καθίσταται, ᾑρημένῳ κατὰ Θεὸν ζῆν, καὶ ἀπλανείς τοὺς δεδομένους ἄνωθεν χαρακτῆρας διατηροῦντι καθάπερ πάλαι τῷ γενάρχῃ ᾿Αδάμ. ΚΕΦΑΛ. Ε'. Περὶ τοῦ ἄλλου ἁγίου Ζωσιμᾶ, καὶ τῆς Αἰγη ο πτίας Μαρίας καὶ Θεοδώρας τῆς ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ. Καὶ ἕτερος δὲ Ζωσιμάς τηνικαῦτα διέπρεπεν, οὐ τὸν μόναυλον μετιών βίον, ἀλλ' ἔν τινι τῶν κατὰ Παλαιστίνην μοναστηρίων τὸν κοινοβιακὸν ἄθλον ἀνύων· ὅν φασι καὶ τῇ Αἰγυπτίᾳ τὰ μυστικά τελέ σα: ἱερωσύνῃ συζῶντα Αἰγυπτίαν ἐκείνην, ἣν του σοῦτον τῇ τῆς σαρκὸς ἡδονῇ καθηδυπαθῆσαι τὰ πρῶτα φασὶν, ὡς μηδὲν ἐλλελοιπέναι τῆς σαρκικῆς ὕβρεως άπρακτον, ἐς τόσον δ' ὑπερβολῆς ἐλάσαι κακὸν, ὡς μηδὲ λόγῳ παριστἂν ἔχειν δύνασθαι· ἐπὶ τόσον δ᾽ αὖθις ἀναβῆναι καλοῦ, ὡς ἑκάτερον παρ' ἑκατέρῳ ἔχειν γνωρίζεσθαι. Ἀλλ' ὅπως μὲν ἐξ Αἰγύπτου γεγεννημένη οἴῳ βίῳ ἐχρήσατο, πολλούς τῷ τῆς ἀκολασία; ἀπείρῳ ἀνδραποδίσασα· καὶ ὡς ἐπὶ προσκυνήσει τοῦ θείου ξύλου ἰοῦσα δυναστεία θείᾳ ἐλαύνετο· καὶ ὡς ἐκεῖθεν ἀπάρασα καὶ τὸ ῥεῖ θρον Ἰορδάνου διέβη, καὶ πρὸς τὴν ἐσωτέραν ἔρημον ἧκε, μηδενὶ ἀνθρώπων προσομειν ήσασα, εἰ μὴ μόνῳ δὴ τούτῳ τῷ Ζωσιμᾷ, ἄσιτος καὶ ῥακίων ἐκτός ἔτι το όπως Ζωσιμά τουτων προσωμίλησε, μετέωρος τῇ εὐ χῇ γενομένη· καὶ ὡς τὸν βίον κατέληξε, καὶ τῆς

Chapter VICaput VI

col. 231–232page 112 of 313
PG 147:231αὐτῇ ἐσχεδίαστα, βίον λιποῦτα τοῖς μετανοεῖν ἐθέλουσι δεξιώτατον Σωφρονίῳ τῷ τῶν Ἱεροσολύμων τὸν θρόνον πάλαι κοσμή αντι καταλείψ μεν, προσηκόντως τὸν βίον τῆς ἰσίας καὶ Ζωσιμᾶ ἱστορήσαντι. Ἐμοὶ γὰρ οὐ θέμις τούτοις ἐνδιατρίβειν πρὸς ἕτερα τὴν σπουδήν προθεμένῳ· ναὶ μὴν καὶ ἡ θαυμαστή γυναικῶν Θεοδώρα μικρὸν ἄνωθεν ἐγνωρίζετο· ἣν κατὰ τὸ τῆς Ἀλεξανδρείας ἔνατον γενικῶς τὸν τῆς ἀσκήσεως άθλον μάλα διενεγκεῖν λόγος. Εξαπάτη γάρ τινι εἰς μοιχείαν κλαπεῖτα, ἐπεὶ ἔγνω Θεῷ προσε κ ούσασα, πλοῦτον ἐκεῖνον καὶ τὸ τοῦ γένους ἐπίσημον δεύτερα θεμένη τῆς ἐντολῆς, ἐν ἀνδρῴῳ σχήματι τὰ γυναικῶν ὑποκρύπτουσα, έλαθε βιώσασα ὑπὲρ φύσιν· καὶ ἐπὶ τόσον συγκαλύψαι τὸ δράμα, ὡς καὶ δίκην ὑποσχεῖν, ὡς ἄρα εἴη καὶ πατὴρ παιδι; γεγο νώς, καὶ τοσοῦτον τὰ τῆς συκοφαντίας ἐπικρατῆσαι, ὡς καὶ τοῦ παιδίου οἷάπερ οἰκείου ἀντιλαβέσθαι τῆς μάνδρας ἀπελαθεῖσαν, ἐκθρέψαι τε βίᾳ τὸ νήσ πιον, καὶ εἰς τέλειον άνδρα προαγαγεῖν, ἐνὸν μικρά τινα παραδείξασαν ἀπαλλάττεσθαι· ἡ δὲ ἀλλὰ μέχριτέλους διέμεινε σπεύδουσα τὸ λαθεῖν. Μεγίστων ε τῶν χαρισμάτων ἀξιωθεῖσα, ὡς καὶ θηρίοις ἐπιτιμᾶν, καὶ ἀλλ᾽ ἄ τα δεομένης ὑπακούειν Θεὸν, πρὸς ἐκεῖνον δὴ καὶ μεθίσταται τὰ γέρα ληψομένη τῶν πόνων. "Α δὴ παρέδε ξεν ὁ πρύτανις τῶν ἀγαθῶν τῷ τῆς μονῆς προεστῶτι, ἀναδόν τινα ὑπερφυᾶ καί τινα κατοικίαν πολὺ τὸ λαμπρὸν ἐπιδεδειγμένην· δι' ἧς ὑπὸ περιφανεῖ τῇ δορυφορία ή Θεοδώρα προήγετο. θείας κοινωνίας ήξίωται, ἐρυγῇ τὸ λέοντος τάφος ΚΕΦΑΛ. Γ'. Περὶ τῶν κατὰ τὴν Νεγρὰν πόλιν γεγενημένων, καὶ τοῦ ἁγίου μάρτυρος Αρέθα. Ἐν δὲ τῷ τότε καὶ ᾿Αρέθας ὁ μάρτυς τὸν ὑπὲρ Χριστοῦ ἀγῶνα διήνεγκε, κατά πόλιν λεγομένην Νεγράν, ἧς ἐκεῖνος ἡγεῖτο, ὅλης ἐκ προγόνων ἀνα κειμένη; Θεῷ· κεῖται δὲ αὕτη περί του τὰ ὅρια τῆς εὐδαίμονος Αραβίας· ἣν δὴ καλῶς ἔχουσαν καὶ τὰ φίλα θεῷ πράττουσαν, ὁ τοῦ γένους πολέμιος ἥκιστα ενεγκών, ἄγριον κατ' ἐκείνης ανερείπιζε κλύ δωνα. Καὶ γάρ τινα ὑποδὺς Ἰουδαῖον, Μωσήν μὲν ἐπαυχοῦντα πατέρα και νομοθέτην δῆθεν, ταῖς ἀλη θείαις δὲ πόρρω καὶ νόμων, καὶ τῶν θεσμῶν τῆς φύσεως πάμπαν ἀλλότριον· τῆς ἐγγειτόνων δὲ χώ ρας τῶν ῾Ομηριτῶν τυραννοῦντα, κατὰ τῆς εἰρημία νης ἐπανίστησι πόλεως. Καὶ ἐπειδὴ πᾶσαν πεῖραν ταύτῃ προσαγαγὼν ἄπρακτος ἦν, καὶ τῷ τῶν τειχῶν ὄγκῳ, καὶ ταῖς τῶν ἔνδον στρατηγικαῖς ἐμπειρίαις ἀποκρουομένων τὸν τύραννον, ἐπὶ τὸ ἀρχαῖον τοῦ παν τρὸς αὐτοῦ ἔπλῶν τὸ ψεῦδος ἐχώρει· καὶ φιλίας πρόσω ωπον ὑποδύς σπένδεται· καὶ θέας χάριν μετ' αλβα γων ἠξίου ἔνδον γενέσθαι, τὸν πατρῷν θεὸν ἐπου μνύμενος, μηδέν τι κακὸν ἐννοῆσαι ἢ διαπράξασθαι. Οἱ δὲ πείθονται· καὶ ἐπεὶ ἔνδον ἐγεγόνει τειχῶν, αὐ
col. 233–234page 113 of 313
PG 147:233τίκα τὸ προσωπεῖον καὶ τὴν σκηνὴν ἀποθέμενος, ἐμόσε τοῖς Χριστοῦ προβάτοις ὁ λύκος ἐχώρει. Καὶ ἐπεὶ μεταπείθειν ἐπιχειρῶν ἀποσχέσθαι Χριστοῦ, τοῦ σκοποῦ διημάρτανε, τοὺς μὲν ξίφει, τοὺς δὲ πυρὶ καὶ ἄλλαις βασάνοις, ὁλοκαύτωμα τὴν πόλιν πᾶσαν προσῆγε θεῷ· ἐν οἷς Αρέθας ὁ γενναιότατος τὸν μαρτυρικὸν ἀνεδήσατο στέφανον. ᾿Ανδρίζεται δ' ἐνταῦθα καὶ ἄλλος παῖς μιᾶς τῶν ὑπὸ πυρὰν ἀπα γομένων γυναικῶν. Τοῦτον γὰρ νήπιον ὄντα παρα κατέχων ὁ τύραννος, ἀποσπᾷν ἐπειρᾶτο, σαίνων καὶ πᾶν εἴ τι θέλγον νηπίου ψυχήν προϊέμενος. Τὸ δὲ τὴν μητέρα ἐρῶν, πρὸς αὐτὴν ἐκτρέχει κατὰ τοῦ μηρού τὸν τύραννον ἐνδακόν· καὶ οὕτω σὺν τῇ μητρὶ θῦμα εὐῶδες κεκαλλιέρηται τῷ Θεῷ. Ἀλλ᾿ ἡ μὲν πόλις οὕτω καὶ πυρὶ καὶ ξίφει ἀνήχθη Θεῷ· ὅλη καλὴ καὶ οἷά περ ἄμωμος νύμφη τῷ ἀθανάτῳ συνήφθη νυμφίῳ. Οὐ μὴν δ' οὕτως ἐπίως μάλα τὸ αἷμα ἐκείνων προσηκάμενος ὁ τῶν ὅλων Θεός, ἠνέσχετο μὴ καὶ δίκην ἀξίαν λαβεῖν τῆς ἀνοσίου δραματουργίας. Αλλ' ὁ μὲν Δουναὰν, τὴν πόλιν ἑλών, ἔλαβε καὶ ἄκων ἐκείνην παραπέμψας τῇ ἀθανάτῳ ζωῇ· ἑαυτὸν δὲ καὶ τῆς προσκαίρου μετ' αἰσχύνης ἀπαλλάξας, καὶ τοῖς ἀθα νάτοις κολαστηρίοις παραπέμψας αθλίως. Ἐπεὶ γὰρ Ἰουστῖνος ταῦτα πύθοιτο, ὅσα τε ὁ Ομηρίτης κατά τῆς πόλεως ετεχνάσατο, καὶ ὅσα κατὰ τῶν ἁγίων ᾤχετο δράσας, σφόδρα χαλεπήνας τοῖς πεπραγμένοις, θυμοῦ πίμπλαται· καὶ Ελεσβαὰν τῷ τῶν Αἰθιόπων ἡγουμένῳ τὰ Χριστιανῶν μάλα πρεσβεύοντι γράφει, πρὸς ἔνδικον ζῆλον διερεθίζων τοῦ ἐπιόρκου καὶ δυσ σεβοῦς, ὡς ἂν ἁπάσῃ τέχνῃ καὶ στρατηγίᾳ βασιλεί πρεπούσῃ, ἐκτρίψῃ μὲν ἐκεῖνον, ποινὴν δὲ ἀξίαν λήψαιτο τῶν Χριστοῦ θρεμμάτων. Ὁ δὲ καὶ οἴκοθεν ὁρμῆς ἔχων τῷ διὰ Χριστὸν ἔρωτι, καὶ συμμαχίαν δ' οὐκ ἐλαχίστην ἐκ βασιλέως λαβὼν, τῶν ἀνὰ τὴν “Κω καὶ Αἴγυπτον στρατιωτικών ταγμάτων, καὶ τῇ σταυρική πανοπλία θωρακισθείς, ἔπεισι τῷ Εβραίω καὶ δὴ καὶ πεζῷ καὶ νηΐτῃ στρατῷ προσβαλὼν αὐτῷ (παράλιον γὰρ ἐκείνῳ τὸ πλεῖστον τῆς ὑπηκίου ἐτύγχανεν δν), γενναίως μάλα ἐκείνῳ συμῥήγνυται καὶ δυναστεία κρείττονι καθυπερτερήσας, ζωγρίαν μὲν ἐκεῖνον καὶ πολλοὺς τῶν κατὰ γένος οἱ προσηκόν των εἷλε· καὶ ἔργον μαχαίρας ἅπαντας ποιησάμενος, ἔτι δὲ καὶ τὰς πόλεις καὶ τὴν χώραν ἅπασαν ἀνάστατον ἐργασάμενον καὶ εἰς τέλος πολιορκήσας, κλέος ἀείμνηστον ὁ ἀοίδιμος ἐκληρώσατο. Καὶ δὴ οὕτω συνιδὼν σύμμαχον ἐσχηκὼς τὸν τῶν ὅλων Θεὸν Ελεσβαἐν ὁ μακάριος, ὡς πανωλεθρίᾳ ὑπαγαγεῖν τὸν τῷ σταυρῷ ἀντικαθιστάμενον Ἰουδαῖον, Ισόρρο τον μὲν, ἔφησε, παμβασιλεῦ, οὐκ ἂν ἔχοιμί σου ἀποδοῦναι τῆς τοσαύτης ἕνεκα συμμαχίας· ἡ δέ μοι πρόσεστι βασιλεία, τὸ πᾶσί γε δοκοῦν ἀξιέραστον, σὴν χάριν, σήμερον ἀποτίθεμαι.» Καὶ ἅμα τῷ λό γῳ τὴν ἁλουργίδα καὶ τὸ διάδημα ἀποθέμενος, προσ ῄει τῷ ἱερῷ· καὶ τὰς τρίχας περιελών, καὶ τὸ τρα χὺ τῶν μοναχῶν τριβώνιον ὑπούς, στενῷ τινι κελ λίῳ ἀπρόσιτον διὰ βίου ἑαυτὸν ἐποίει καθείρξας, ἄρτῳ μόνῳ καί τισι λαχάνοις εἰς σίτισιν χρώμενος. Κἀκεῖσε ὁσίως τὸν τῇδε βίον λιπών, πρὸς τὴν ἀγήρω καὶ μακαρίαν, μετέβαινε βιοτήν. Αλλ' ἵνα μὴ τοιαῦ

Chapter VIICaput VII

col. 235–236page 114 of 313
PG 147:235Σ τα πάμπολλα ἐκδιηγουμένῳ ἐπιπολὺ μήκους ἐκβαίη μοι τὸ προκείμενον, ἐπὶ τὸ τῆς ἱστορίας αὖθις ἐπάνω ειμι συνεχές. ΚΕΦΑΛ. Ζ. Ως ὁ μέγας Ιουστινιανὲς τὴν βασιλείαν παρ λαβών, τῆς ἐν Χαλκηδόνι ὑπε ίστατο πιο στεως· Θεοδώρα δὲ ἡ γαμετὴ τοῖς τὴν μίαν ούσει δοξάζουσι μᾶλλον προσέκειτο. Ετο; μὲν ὄγδοον Ἰουστῖνος ἦγεν ἐν τῇ ἀρχῇ πρὸς μησὶν ἐννέα καὶ ἡμέραις τρισίν. Βαθύτατα δὲ ἤδη γηράσκων, καὶ οὐχ ἱκανὸς ὢν ἔτι πρὸς τὴν τῶν κοι νῶν ἐξαρκεῖν προστασίας, άλλως τε καὶ νόσῳ τινὶ χαλεπῇ βαρυνόμενος, Ἰουστινιανὸν τὸν ἀδελφιδοῦν συμβασιλεύειν αἱρεῖται, πατρίκιον ὄντα καὶ ὕπατον καὶ στρατηγόν. Καὶ δὴ ὡς ἔθος τυχών αναρρήσεως τῇ πρώτῃ τοῦ Ξαν ικοῦ μηνός ὃς Απρίλλιος κέ κληται, τὸν θεῖον ἔσχε κατὰ τὴν πρώτην αὖθις τοῦ Λώου εἶ ουν Αὐγούστου μηνός, τὴν τελείαν ὑπελθόν τα ἡμέραν, τέσταρας μήνας τούτῳ συμβασιλεύσας τὰ ὅλα δὲ τῇ αὐτοκρατορικῇ ἀρχῇ ἔτη ἐννέα ἐκεῖνον πρὸς μησὶ τρισὶ διανύσαντα. Υποζωσάμενος δὲ τὴν ὅλην ἀρχὴν μόνες Ἰουστινιανός, καὶ τῆς ἐν Χαλκτ δίνι συνόδου κελεύσματιν Ἰουστίνου ἁπανταχοῦ ταῖς ἐκκλησίαις κρατυνομένης, ὥσπερ μοι διηγουμένῳ τοῖς ἔμπροσθεν εἴρηται, ἐπὶ τὰ τῆς ἐκκλησιαστικῆς καταστάσεως Εν τισιν επαρχίαις ανωμάλως εἶχε καὶ περιεδονεῖτο. Μάλιστα δὲ τὸ δεινὸν, ἀνά τε τὴν βασ σιλεύουσαν καὶ τὴν ᾿Αλεξάνδρου ἐπεχωρίαζεν, οὐκ ἀδεῶς μέν το: καὶ ἐν ταύταις περιθρυλλούμενον. Την μὲν οὖν ἐπισκοπὴν τῆς βασιλευούσης μετὰ τὴν Ἐπιφάνιον, ἐπὶ ις' ἔτεσι τῆς Ἐκκλησίας προστά τα, δς τὸν ἀπὸ σχολαστικῶν διεδέξατο Ιωάννην, ἐφ' ἑνὶ ἔτει ἱερατεύσαντα, Ανθιμος ὁ ἀπὸ Τραπεζοῦντος μετατεθεὶς, ἀκλεῶς ἐπρυτάνεις· τῆς δὲ 'Ἀλεξάνδρου μετὰ τὸν εἰρημένον Διόσκορον, Θεοδόσιος ἐξη γείτο· ἄμφω δὲ Ανθεμός τε καὶ Θεολόπιος τὴν μίαν φύσιν ἐδοξαζέτην ἐπὶ Χριστοῦ καὶ μετὰ τὴν ἕνωσιν. 'Αλλ' ὁ μὲν Ἰουστινιανός μάλα γενικῶς τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου ἀντείχετο, καὶ τοῖς ἐκτεθειμένοις ταύτῃ λίαν προσέκειτο. 'Η δὲ γαμετὴ Θεοδώρα τῶν μίαν ὁμολογούντων φύσιν ἀντεποιείτο, οἰομένη τοῦτο μᾶλλον ἀληθείας ἐχόμενον. Καὶ γὰρ ὁπηνίκα περὶ πίστεως συμβαίη γίνεσθαι τὴν διαφοράν, οὐ μόνον πατέρες πρὺς παῖδες καὶ ἔμπαλιν, ἀλλὰ καὶ γυνή πρὸς τὸν ἴδιον γαμέτην, καὶ ἀνὴρ πρὸς τὴν γαμετὴν διαστασιάζουσιν. Ἰουστινιανὸς δὲ καὶ Θεοδώρα οὐκ οἶδ' ὅπως εἴτε κατ' οἰκονομίαν τὰς δόξας διείλοντο ὡς ἂν ὁ μὲν τῶν δύο φύσεις λεγόντων ἐπὶ Χριστού καὶ μετὰ τὴν ἕνωσιν ὑπερασπίζοι, ἡ δὲ τῶν μίαν πρε:βευόντων φύσιν. Ὅμως πρὸς ἀλλήλους ἐφαίνοντα

Chapter VIIICaput VIII

col. 237–238page 115 of 313
PG 147:237μηδαμῶς ἐνδιδόντες, ὁ μὲν τοῖς ἐν Χαλκηδόν: δρ σθεῖσι γενναίως μάλα προσμένων καὶ τούτων ἀντι ποιούμενος, ἡ δὲ τοῖς ἐναντίοις μάλιστα προσκειμένη, τῶν μίαν φύσιν δοξαζόντων πολλήν πρόνοιαν ἐποιεῖτο, μηδὲ τῶν ἡμεδαπῶν ἀμελοῦσα· τέως γε μὴν ἐκείνου; μεγάλοι; χρήματι, ἤγαλλε συναιρομένη τὰ μάλιστα, ΚΕΦΑΛ. Ι. Ως μετεκλήθη Σενῆρος αὖθις· καὶ περὶ τῶν ἐπιστολῶν αὐτοῦ· καὶ ὡς ᾿Ανθίμῳ τῆς ἰδίας λύμης μετέδωκε· καὶ ὅπως ἐν πάσαις ταῖς ἐκκλησίαις ἡ τετάρτη σύνοδος ἐκηρύττετο. "Η δὴ οὕτως ἔχουσα γνώμης καὶ πολλήν τινα ἐπάγουσα πεῖραν Ἰουστινιανῷ, πείθει μόλις καὶ μετάπεμπτον ἐποίει Σευήρον κατὰ τὴν Βύζαντος. Ἐμφέρονται τοίνυν αἵ τε Σευήρου εἰσέτι ἐπιστολαί πρός τε τὴν βασίλισσαν Θεοδώραν καὶ Ἰουστινιανόν δι' ὧν δείκνυται, ὡς τὰ μὲν πρῶτα τὴν μὲν πρὸς ἐκείνους ὁδὸν ἐν ἀναβολαῖς ἐποιεῖτο· μεθ᾽ ὅ τὸν τῆς ᾿Αντιόχου καταλέλοιπε θρόνον. 'Αλλ' ὕστερον ἧκε καὶ γέγραφεν ὡς, ἐπεὶ τὴν βασιλίδα καταλάβοι τῶν πόλεων, ἐπίσης φρονοῦντα καὶ "Ανθιμον εύ ρίσκει, καὶ τῆς παραπλησίας ἐκείνῳ εἶναι περὶ τὸ Θεῖον νομίσεως· καὶ πείθει κἀκεῖνον τὸν θρόνον ἀπολιπεῖν. Γράφει δὲ ταῦτα πρὸς Θεοδόσιον τὸν τῆς ᾿Αλεξάνδρου· ἐν οἷς καὶ βρενθυόμενος φαίνεται, ὡς πείσεις τὸν εἰρημένον Ἄνθιμον, τὰ τοιαῦτα ἐναγῇ δόγματα τῆς τε προσκαίρου δόξης καὶ τῆς υπερτάτης καθέδρας προκρῖναι. Ἀλλὰ καὶ ᾿Ανθία μου επιστολαὶ περὶ τούτων ἐμφέρονται, καὶ Θεοδοσίου αὖθις πρός τε Σευήρον καὶ ᾿Ανθιμον ἂς δὴ καὶ παρήκα, ὡς ἂν μὴ πολύ τι στίφος τῶν τοιούτων τῷ παρόντι βιβλίῳ ἐπεισκυκλήσω. Όμως ὡς μὴ σύμφωνοι βασιλεῖ καθεστώτες, ἀλλ' ἀπεναντίας τοῖς ἐκείνου ἰόντες κελεύσμασι, καὶ μὴ τὴν ἐν Χαλκηδόνι ἀποδεχόμενοι σύνοδον, καὶ ἄμφω "Ανθεμός τε καὶ Θεοδόσιος τῶν ἰδίων θρόνων ἠλάθησαν. Τὸν μὲν οὖν τῆς ᾿Αλεξάνδρου Ζοίλος διαδέχεται· τὸν δὲ τῆς βασιλίδος, Μηνᾶς· καὶ συνέβαινεν ἐν ἀπάσαις δὴ τηνικαῦτα ταῖς ἐκκλησίαις τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον διαρρήδην κηρύττεσθαι, καὶ μηδένα ταύτην τολμᾷν ἀναθέματι περιβάλλειν ἢ διαβάλλειν· τοὺς δὲ μὴ οὕτως ἔχοντας, πάντα τρόπον συνελαύνεσθαι ὥστ' εἰς συγκατάθεσιν ιέναι καὶ τὰ αὐτῆς ἀναγκάζεσθαι στέργειν. Εξήνεγκε δὲ καὶ νόμων Ἰουστινιανὸς, ἐν ᾧ τόν τε Σευήρον σὺν ἄλλοις ἀναθεματίζει, καὶ τοὺς ἐκείνῳ προσκειμένους, καὶ τὴν ὀθνείαν δόξαν πρεσβεύοντας, καὶ ὑποτίθησιν ἀγρίαις κολάσεσιν ὡς ἐντεῦθεν πάντας δέει έλαυνομένους, καὶ τὰς ἑκασταχοῦ ἐκκλησίας τὸ ἓν φρονῆσαι· καὶ μηδέν τι τοῦ λοιποῦ σχίσμα ταῖς ἐκκλησίαις ἀπολειφθῆναι, ἀλλὰ πρὸς ἀλλήλους συμβῆναι τοὺς τῆς ἑκάστης διοικήσεως πατριάρχας, καὶ τοὺς κατὰ μέρος ἐπι σκόπους τοῖς ἐξάρχοις ἕπεσθαι, καὶ ἀναφανδὸν ἐπὶ πᾶσαν τῆς οἰκουμένης Εκκλησίαν, τέσσαρας μονας

Chapter IXCaput IX

col. 239–240page 116 of 313
PG 147:2394 συνόδους κηρύττεσθαι πρώτην, τὴν ἐν Νικαίᾳ τῶν τριακοσίων δέκα καὶ ὀκτώ· δευτέραν, τὴν ἐν Κων-. σταντινουπόλει τρίτην, τὴν ἐν Ἐφέσῳ τὸ πρότερον· καὶ τὴν ἐν Χαλκηδόνι τετάρτην. Γέγονε δὲ καὶ πέμπτη Ἰουστινιανοῦ βασιλέως θεσπίσματι, περ ἧς τῷ προσήκοντι καιρῷ διαλήψομαι. ΚΕΦΑΛ. Θ'. Περὶ τῶν γεγενημένων συνόδων κατὰ ᾿Ανθίμου, Πέτρου, Σευρου καὶ Ζωόρα, καὶ ὡς ἡ ἁγία τετάρτη σύνοδος ἀπανταχοῦ ἐκυρώθη, καὶ περὶ τῶν 'Ρώμης ἐπισκόπων, Αγαπητού, ᾿Αγάθων νος καὶ Ἰωάννου, ὅπως ἐς Βυζάντιον ἧκον. Εἰδέναι μέντοι χρεών, ὡς τὸν εἰρημένον "Ανθ μον μετὰ τὸν Ἐπιφάνιον γεγονότα, καὶ τῷ μὲν φαινομένῳ τὴν ἁγίαν τετάρτην σύνοδον προσιέμε γον, ταῖς δὲ ἀληθείαις βδελυσσόμενον καὶ ἀποκτ ρύσσοντα· ἐπεὶ ἀναδέξασθαι ταύτην ἠνάγκαστο, καὶ ἀναθέματι καθυποβάλλειν οὓς ἐκείνη ἀπώσατο, διατρίβων δὲ ἦν ἄλλας ἐπ' ἄλλαις αἰτίαις συμπλάτο των συνέβη δὲ Ἀγαπητὸν τὸν τῆς πρεσβυτέρας Ρώμης Ιεράρχην, ἐπιδημῆσαι τῇ Κωνσταντίνου ὃς Ανθιμον ἀναψηλαφήσας, πολλῶν ἐπιδεδομένων λιβέλλων, παρά τε τῶν τῆς πόλεως ἀρχιμανδριτῶν καὶ ἑτέρων, μηδὲ θέας ἐκεῖνον καταξιώσας, καθεῖλεν· εὖ τήν ψήφον καὶ τὰ ἐν Παλαιστίνη έστερξαν μοναστήρια, καὶ Πέτρος ὁ τῶν Ἱεροσολύμων, καὶ οἱ λοιποὶ τῶν Ἐκκλησιῶν ἡγεμόνες ἂν δήτ' "Ἄνθιμον μετὰ τὴν Ἀγαπητοῦ ἀποβίωσιν, ἐν τῇ Κων. σταντίνου ἡ σύνοδος, ἀλλὰ μὲν καὶ Αγάθων ὁ μετ' ἐκεῖνον τῆς Ῥωμαίων ἡγησάμενος Εκκλησίας ἔτι ζῶν, μετανοίας βιβλίον ἐπιδοῦναι παρηγγυώντο, ή μὴν τὰ κατ' ἐκείνου ειρημένα ψευδή διελέγχειν, καὶ αὖθις ἐπὶ τὴν προτέραν ἐπισκοπὴν τῶν Τραπεζουντίων χωρεῖν. Εκείνου δὲ κρυπτομένου, ἡ σύνοδος καὶ δὶς καὶ τρὶς ἐπεκήρυττε φανῆναι τὸν Ανθιμον καὶ ἀπολογεῖσθαι· καὶ τὰ ἐν μέσῳ προσιστάμενα λύοντα, τὸν πρότερον τῆς ἐπισκοπῆς 06 νον λαμβάνειν Τραπεζουντίων. Ἐπεὶ δὲ δέει κρυ πτόμενο; ἀφανὴς ἦν, τὴν κατ' ἐκείνου ἀπόφασιν ἡ σύνοδος ἐξενεγκοῦσα, πάσης ἱερωσύνης ἀπήλασε. Μετὰ δὲ "Ανθιμον Μηνᾶς τὸν θρόνον κατέσχεν, ὡς εἴρηται, ᾿Αγάθωνο; τοῦ πάππα τὰς χεῖρας ἐπι θέντος αὐτῷ· 8 μή ποτε γέγονεν. Ἔτι δὲ ᾿Αγάθω νος περιόντος, καὶ σύνοδος ἑτέρα ἐν Κωνταντινου πόλει ἀθροίζεται τοπική, ἡγουμένου ᾿Αγάθωνος καὶ Μηνᾶ· ἐν ᾗ δὴ τὰ κατὰ Σευῆρον τὸν ᾿Αντιοχεία; καὶ Πέτρον τὸν ᾿Απαμείας τῆς Συρίας, καὶ Ζωδ ραν μοναχὸν τὸν Σύρον ἀνεκινήθη τῶν κατὰ Πα λαιστίνην καὶ ἐν Κωνσταντινουπόλει μοναστηρίων καὶ τῆς δευτέρας Συριακῆς ἐπαρχίας τους κατ' αὐ τῶν λιβέλλους ἐπιδεδωκότων. Καὶ ἐπεὶ ἐφωράθησαν ἀθέσμοις ἐνειλημμένοι πράγμασι, καὶ τὸ μέγι στον τὴν ἐν Χαλκηδόνι ἀναθεματίζοντες σύνοδον, ἀναβαπτισμούς τε καὶ ἕτερα ἀῤῥητουργίας μεστὰ διαπεπραγμένοι, καὶ τὴν μίαν φύσιν μάλα πρε σβεύοντες, αὐτοί τε καὶ ὅσοι τοῦ ἴσου ἐκείνοις ἦσαν Αι

Chapter XCaput X

col. 241–242page 117 of 313
PG 147:241φρονήματος, ἐξώσθησάν τε καὶ ἀπερείφησαν νό μου δοθέντος, μηδὲ τὰ Σευήρῳ γεγραμμένα ποσῶς ἐμφανίζεσθαι· ὅπου δ᾽ ἂν εὑρίσκοιτο, πυρὶ δίδοσθαι εἰ δ᾽ οὖν, ἀλλ' ἐς κεφαλὴν τιμωρεῖσθαι τὸν παραφυλάττειν αἱρούμενον. Τοῦτο δὲ καὶ Ορμίσδας ὁ πρὸ Αγα πητοῦ καὶ ᾿Αγάθωνος σύνοδον ἐν 'Ρώμῃ ποιήσας ἀπό φηνεν οὗ καὶ ἐπιστολαὶ τοῖς πεπραγμένοι; ἐμφέρονται. Πρὸς τούτοις ἡ σύνοδος καὶ τὰς ἁγίας τέσσαρας εἰκουμενικές συνόδους θεσπίζει ἀπανταχοῦ τῆς οἰ κουμένης κηρύττεσθαι· τόν τε θεῖον Λέοντα, καὶ τὸν ἐκείνου τόμον, ἔτι δὲ καὶ Εὐφήμιον καὶ Μακεδόνιον τοὺς τῆς Κωνσταντίνου ἀρχιερεῖς καὶ Φλαβιανὸν τὸν τῆς ᾿Αντιόχου, επανόδου τυχεῖν, καὶ τῆς τῶν ἱερῶν δέλτων εὐμοιρῆσαι ἀναγραφῆς, ὡς ὑπὲρ τῆς ἀληθείας ἀγωνισαμένους" πάντων τῶν κατ' εκείνων γενομένων ἀφανείς παραδιδομένων· & καὶ οἱ τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν ἔφοροι Εστερξάν τε καὶ ἐβεβαίωσαν. Τὰ μὲν οὖν κατὰ τὴν βασιλέως πόλιν γενό μενα, κατά τε ᾿Ανθίμου, Σευήρου, Πέτρου καὶ Ζωόρα πρὸ τῆς ἁγίας καὶ μεγάλης οικουμενικῆς πέμπτης συνόδου ὧδε ἐγένετο. Εὐφημίου δὲ πρό τερον τὴν ἱερατείαν διέποντος, καὶ Ἰωάννης ὁ πάππας τῇ Κωνσταντίνου ἐπιδημεί, Θευδερίχου του τῆς Ρώμης κατάρχοντος, πρέσβυν ἐς Ιουστίνου τὸν ἱερέα πέμψαντος. Τῆς γὰρ Ἀρειανῶν θρη σκείας ἀντιποιούμενος, πρεσβείαν ὑπὲρ αὐτῶν ἐποίει, ὥστε μὴ βιάζεσθαι τῆς σφῶν δόξης ἀφίστασθαι ἠπείλει γὰρ ἦν μὴ τοῦτο δρᾷν ἔλοιτο Ἰουστῖνος, ἐπίσης καὶ αὐτὸν τοῖς κατὰ τὴν Ιταλίαν τὴν ἐν Νικαίᾳ θρησκεύουσι σύνοδον πράττειν. προτραπεὶς δὲ Ἰωάννης ἐπ᾽ ἴσῳ θρόνῳ, συνεδριάσαι τῷ τῆς Κωνσταντίνου προέδρῳ, οὐ πρότερον ανέσχετο τὸ πρεσβεῖον τοῦ ἀποστολικού θρόνου παραλιπεῖν, ἕως οὗ τοῦ Εὐφημίου προϋκαθίσε· καὶ πᾶσι μὲν ὁ Ἰωάννης τῆς κοινωνίας μετέδωσα· μόνῃ δὲ τῷ τῆς Αλεξάνδρου Τιμοθέῳ οὐχ είλετο κοινωνεῖν. Ταῦτα μὲν οὗ ως. ΚΕΦΑΛ. Ι. Περὶ τῶν συγγραμμάτων Προκοπίου τοῦ Καισαρέως, ὅσα περὶ τῆς Περσικῆς ἱστορεῖ μάχης καὶ περὶ τῆς Νίκα λεγομένης τῷ δήμῳ τῆς Κωνσταντινουπόλεως στάσεως. Οὐκ ἄκαιρον δ' ἂν εἴη καὶ ἃ ἕτερα λόγου άξια Ιουστινιανῷ βασιλεῖ διεπράχθη, καὶ οὐκ ἄμοιρα Ο πάντη ἐκκλησιαστικῆς ἐνεργείας, τῇ παρούσῃ ἐστου ρίχ διαλαβεῖν, καὶ ὡς ἑνὸν συνυφάναι. "Α δὴ Προ κοπίῳ τῷ Καισαρεί κομψῶς μάλα καὶ λογίως ἐγράφη ἐν ταῖς κατ' αὐτὸν ἱστορικαῖς συγγραφεῖς. Τέσσαρα δ᾽ αὐτῷ βιβλία ἀρχαιότητι φράσεως ἐχόμενα συνε τέθη· ὧν τὸ μὲν ὠνόμασε Περσικά· ἐν τμήμασι δὲ τέσσαρσι διαιρεῖται τὸ σύγγραμμα· τὸ δὲ Γοτθικά επίσης καὶ αὐτὸ διαιρούμενον.Ταῦτα δὲ ἅπερ αὐτὸς Ἰουστινιανός πολέμια έργα άπανταχοῦ τῆς Ρω Νίκα,
col. 243–244page 118 of 313
PG 147:243μαίων κατώρθωσε γῆς καὶ Βελισσάριος, ἀναγρά Ει φουσι· τὸ δὲ κτίσματα προσεπέγραψεν· ὅσα δῆτα Ἰουστινιανὸς ᾠκοδόμησε, μάλα γενναίως ἐκφράζων νεώς τε καὶ βασιλείους οίκους, ἄστιά τε καὶ πόλεις, γεφύρας τε καὶ ἄλλα ἐς κοινὴν χρῆσιν ἐξευρημένα. Τὸ δὲ τέταρτον αντίῤῥησίς ἐστιν, ὧν πρὸς Ἰουστινιανήν εἴρηκε δι' ἐπαίνου ποιῶν, καὶ ὡς ἄν τις παλινῳδία τῶν αὐτῷ μὴ καλῶς εἰρημένων. Γράφει το νυν τὰ κατὰ Βελισσάριον, ᾧ καὶ παρείπετο κἀν τοῖς πολέμοις διακονούμενος· καὶ πρῶτα μὲν διηγεῖται, ὡς Καβάδῃ τῷ Περσῶν βασιλεῖ Χοσρόης τῷ τῶν ἄλλων αὐτοῦ υἱέων νεωτέρῳ ὄντι περιθεῖναι τὴν ἀρ χήν βουληθεὶς, ἐς θετὸν υἱὸν τῷ Ῥωμαίων βασιλεί ἐκεῖνον γενέσθαι διενοεῖτο, ὡς ἐν τῷ ἀσφαλεῖ αὐτῷ ἡ ἀρχὴ διαγένοιτο. ὡς δὲ τοῦ σκοποῦ διημάρτανε, Πρόκλου κωλύοντος, ὃς διὰ τιμῆς ὢν Ἰουστινιανῷ Κοιαίστωρος έτιμᾶτο ἀξίᾳ, ἐς μείζον τὴν ἔχθραν κατὰ 'Ρωμαίων ἠρέθισε· καὶ τὸν μεταξύ Ρωμαίων τε καὶ Περσῶν πόλεμον ὑπὸ Βελισσαρίῳ στρατηγῷ άριστα καὶ κεκομψευμένως διέξεισι· καὶ πρῶτον ν. κῆσαί φησι Πέρσας, περί τε τὸ Δάρας ἄστυ τε καὶ τὴν Νίσιβιν, σὺν Ερμογένες διακοσμοῦντι τὸ στρά τευμα. Οἷς συνυφαίνει καὶ τὰ ἐπ᾿ ᾿Αρμενία τούτοις γενόμενα τρόπαια· ὅσα τε Αλαμούνδαρος τῶν Σκη νητῶν βαρβάρων ἡγούμενος, Ρωμαίοις ἐπελθὼν ἔπραττε· Τιμόστρατον ζωγρήσα; τὸν ἀδελφὸν Ρου φίνου, σὺν ἑτέροις πλείστοις τῶν ἑπομένων· καὶ ἐς ὕστερον χρήμασι μεγάλοις ἀπέδοτο. Λίαν δὲ περι παθῶς ἀναγράφει τοῦ αὐτοῦ ᾿Αλαμουντάρου καὶ 'Αζαρέθου τὴν κατὰ τῆς Ῥωμαίων γῆς ἔφοδον ὅπως πρὸς βίαν τῶν ὑπ' ἐκεῖνον στρατιωτῶν εἰς τὴν οἰκείαν επανερχομένων, ἐπὶ ταῖς τοῦ Εὐφράτου προσβαλών ὄχθαις ὁ Βελισσάριος συνεῤῥάγη· καὶ μή προσμείναντες τῇ Βελισσαρίου βουλῇ οἱ περὶ αὐτὸν διεφθάρησαν, ἡμερῶν τοῦ Πάσχα ἐνισταμένων. Καὶ ὡς Ρουφίνος καὶ Ἑρμογένης τὴν καλουμένην απέραντον πρὸς Πέρσας εἰρήνην ἔπραττον· καὶ μετὰ τοῦτο, τὴν ἐν Βυζαντίῳ γενομένην στάσιν τῶν δήμων ἢ ἐπίκλησιν ἔσχε τὸ Νίκα· σύνθημα δεδεικότων τῶν πολεμίων τοῦτο τῇ συμπλοκῇ, ὥστ᾽ ἐν τεῦθεν τὸν σύμμαχον τὴν ἐς ἀλλήλους γνῶσιν που ρίζεσθαι· ὁπηνίκα Υπάτιος καὶ Πομπήϊος πρὸς γέ νας βασιλεῖ ᾿Αναστασίῳ προσήκοντες, βιασαμένων τῶν δήμων, εἰς τυραννίδα ήρθησαν· οἱ τῶν δήμων ὕστερον ἡσσηθέντων Ναρσοῦ καὶ Βελισσαρίου ταῖς στρατηγίαις, καὶ οὗτοι τὰς κεφαλὰς ἀπέθεντο κε λεύοντος Ἰουστινιανοῦ. Λέγει δ' οὖν ὁ Προκόπιος τῷ τηνικαῦτα πόνῳ, τριάκοντα χιλιάδας του δήμου πεσεῖν. Τούτους φησὶ μίσει τῷ πρὸς Ἰουστινιανὸν ἐμπρῆσαι καὶ τὸ πρὸν τέμενος τῆς τοῦ Θεοῦ Σοφίας ἐπίμηκες δν· ὅ Κωνσταντίνος πάλαι ἐκ βάθρων εγεί ρας, ἀνετίθει Θεῷ· διὸ τοῦ Θεοῦ παραχωροῦντος ἐκείνοις διαπράξασθαι τὸ ἀσέβημα, ἅτε οἶμαι εἰδό τος οἷον ἔσεσθαι ἔμελλεν, Ιουστινιανός μετὰ τὴν νίκην τ' μὲν εἰς ἄμυναν ἐκείνοις, τὸ δὲ δι' ἐκείνους

Chapter XICaput XI

col. 245–246page 119 of 313
PG 147:245ἀρίον πεσόντας Θεὸν ἱλεούμενος, ἐς οἶν νῦν ὁρᾶται προήγαγεν ἐξ αὐτῶν ἐγείρας κρηπίδων. ΚΕΦΑΛ. ΙΑ'. Τὰ κατὰ Βανδίλους· καὶ περὶ Ονωρίχου καὶ τῶν τότε μαρτυρησάντων· καὶ Καβαώνου τοῦ Μαυ ρουσίου ὅσα ὑπὲρ ἡμῶν ἔπραξεν. Ο δ' αὐτὸς Προκόπιος καὶ τὰ κατὰ Βανδίλους γενόμενα Βελισσαρίῳ εὐτυῶς λίαν διέρχεται, ἄξια μνήμῃ σώζεσθαι. Ἐπὶ γὰρ Αρκαδίου καὶ Ονωρίου, ὡς εἴρηται, Οὐάνδιλοι μετὰ τοῦ σφῶν ῥηγός Γογγι δίσκλου τὴν Σπανῶν χώραν καταλαβόντες, ἐκεῖθεν δ' ἐς Λιβύην τὴν πρὸς Ἑσπέραν ἐλθόντες, ἐν και τασχέσει ταύτης ἐγένοντο. Γογγιδίσκλου δὲ τέλει χρησαμένου τοῦ βίου, Γάνθαρος καὶ Γιζέριχος οἱ παῖδες τὴν ἀρχὴν διεδέχοντο. θατέρου δὲ τοῦ Γόν θαρι τελευτήσαντος, εἰς μόνον Γιζέριχον ἡ πᾶσα τῶν Οὐανδίλων μετέβαινε βασιλεία· δς τὴν Καρτάγεναν τῶν Ἀφρῶν προκαθημένην πόλιν βασίλειον ποιησάμενος, ἔπειτα καὶ 'Ρώμην εξ εν ἔτη ἐννέα πρὸς τριάκοντα ἡγησάμενος. Καταλιμπάνει τ τιδα Ονώριχον, ὃς τῆς Ἀρείου θρησκείας ἀντι πούμενος, ἀπανθρώπω; τοὺς ἐν Λιβύη Χριστιανοὺς ἐκολάσατο, οἱ τῆς ἐν Νικαίς γεννικῶς ὑπερ! σαντο, βιαζόμενος τὰ Αρείου πρεσβεύειν· οἷς μὴ ἐθέλουσι πείθεσθαι, μυρίας ἐπῆγε κολάσεις, πυρὶ καὶ ὕδατι καὶ ἄλλαι; πικροτάται; ἰδέαις θανάτων τοῦ ζῆν ἀπαλλάττων. Ησαν δὲ ὧν καὶ τὰς γλώσσας περιεῖλε μαχαίρᾳ, οὓς φησι καὶ Προκόπιος ἀνὰ τὴν βασιλέως πόλιν ήκοντας κατιδεῖν, καὶ διομιλούμενος ἐντυχεῖν ἐκείνοις, ἴσα τοῖς μηδὲν πεπονθότι δια φθεγγομένοις. Τῶν αἱ μὲν γλῶσσαι κεκαρμέναι καὶ κάτωθεν τοῦ φάρυγγος ἦταν ἡ γε μὴν φωνὴ οξ τως εὐσήμως προΐετο έναρθρος, ὡς θαῦμα καινὸν τοῖς τε ὁρῶσι καὶ ἀκούουσιν εἶναι. ἂν δὴ καὶ Ἰου στῖνος ἔν τινι τῶν διατάξεων μνείαν ποιεῖται· τούς των, φησὶν ὁ Προκόπιος, καὶ δύο πολλῷ ἔπειτα ὕστερον ὀλίσθῳ περιπεσόντες, καὶ γυναιξὶν ἐμιλή. σαντες, τὸ λέγειν πάμπαν ἀφῄρηνται· τῆς μαρτυρικῆς χάριτος μηκέτι περιμένειν, ἀλλ' ἀφίστασθαι θελησάσης τῇ ἐκτροπῇ. Διηγεῖται δέ τι καὶ ἕτερον ὀξιάγαστον ὁ Θεὸς κατ' ἐκεῖνο καιροῦ ἔπραττεν, ἐν ἀνδράσιν οὐδαμῶς μὲν τὰ ἡμέτερα θρησκεύειν εἰ δίσιν, ὅσιά γε μὴν ὁρᾷν κατ' ἐκεῖνο ᾑρημένοις και ροῦ. Ἱστορεῖ γάρ τινα Καβαώνην ἡγούμενον Μαυ ρουσίων τῶν ἀμφὶ Τρίπολιν· οὗτος τοιγαροῦν Και Επώνης (τοῖς ἐκείνου δὲ χρήσομαι βήμασιν ἀστείως μάλα διηγουμένου), ἐπειδὴ ἐς αὐτὸν στρατεύεσθαι Βανδίλους ἐπύθετο, τοιάδε εποίει. Πρῶτα μὲν τοῖς ὑπηκόοις ἐπήγγελλεν, ἀδικίας τε πάσης και βρώσεως εἰς τρυφὴν ἀγούσης, καὶ πάντων μάλιστα γυναικών ξυνουσίας ἀπέχεσθαι· χαρακώματά τε δύο πηξάμενος, ἐν θατέρῳ μὲν αὐτὸς σὺν πᾶσιν ἐστρατοπεδεύσατο τοῖς ἀνδράσιν· ἐν μὲν δὴ τῷ ἑτέρῳ τὰς γυναῖκας καθείρξει θάνατον δὲ τὴν ζημίαν ἠπείλησεν έτε
col. 247–248page 120 of 313
PG 147:247Μετὰ δὲ πέμψας εις Καρχηδόνα κατασκόπους ἐπέσ ταττε τάδε. Επειδαν οἱ Βανδίλοι ἐπὶ τὴν στρατείαν βαδίζοντες ἐς τινα νεὼν ὑβρίσωσιν ἐν οἱ Χριστιανοί σέβονται, αὐτοὺς μὲν ἐφορᾷν τὰ γινόμενα· ἐὰν δὲ οἱ Βανδίλοι τὸ χωρίον ἀμείψωσι, πάντα ποιεῖν τά ναντία εἰς τὸ ἱερὸν, ἐξ οὗ δ' ἂν ἐκεῖνοι βαδίσαντες οἴχωνται. Επειπεῖν δὲ αὐτὸν καὶ τοῦτό φασιν, ὡς ἀγνεοῖ μὲν τὸν Θεὸν ἄν οἱ Χριστιανοί σέβονται εἰκὸς δὲ αὐτόν φησιν, εἴ περ ισχυρός ἐστιν, ὡς λέ γεται, τίσασθαι μὲν τοὺς ὑβρίζοντας, ἀμύναι δὲ τοῖς θεραπεύουσιν. Οἱ μὲν οὖν κατάσκοποι ἐς Καρχηδόνα ἐλθόντες ἐσχόλαζον, τὴν παρασκευὴν τῶν Βαν δίλων θεώμενοι. Ἐπειδὴ δὲ τὸ στράτευμα τὴν Τρί πολιν ᾔεσαν, σχήματα περιβεβλημένοι ταπεινὰ εἶ σθαι, εἴ τις ἐπὶ τὸ τῶν γυναικῶν χαράκωμα τον ποντο. Οἱ δὲ Βανδίλοι ὡς ἡμέρᾳ τῇ πρώτῃ ηὐλίσαντο ἐς τοὺς νεως τῶν Χριστιανῶν, τούς τε ἵππους τά τε ἄλλα ζῶα επαγαγόντες, ύβρεώς τε οὐδεμιᾶς ἀπε λείποντο, καὶ αὐτοὶ ἀκολασίᾳ τῇ σφετέρᾳ ἐχρήσαντο. Τούς τε ἱερεῖς οὓς λάβοιεν, ἐῤῥάπιζόν τε, καὶ ξαί νοντες κατὰ τοῦ νώτου πολλὰς, ὑπηρετεῖν σφίσιν ἠνάγκαζον. Ἐπειδὴ δὲ τάχιστα ἐνθένδε ἀπηλλάγησαν, ἐποίουν οἱ τοῦ Καβαώνου κατάσκοποι, ὅσα αὐτ τοῖς ἐπετέτακτο. Τά τε γὰρ ἱερὰ καθῄρουν αὐτίκα τήν τε κόπρον καὶ εἴ τι ἄλλο οὐχ ὁσίως ἐπέκειτο σὺν ἐπιμελείᾳ ἀφελόμενοι, καλῶς διετίθεντο τά τε λύχνα ἔκαιον ἅπαντα, καὶ τοὺς ἱερέας αἰδοῖ τῇ πολλῇ προσεκύνησαν, καὶ τῇ ἄλλῃ φιλοφροσύνῃ ἡσπάσαντο ἀργύριά τε τοῖς πτωχοίς δόντες, οἱ ἀμφὶ τὰ ἱερὰ ταῦτα ἐκάθηντο. Οὕτω δὲ τῇ Βανδήλων στρατιᾷ εἰ ποντο· καὶ ἀπὸ τούτου κατὰ τὴν ὁδὸν σύμπασαν οἱ Βανδίλοι κατὰ ταῦτα ἡμάρτανον, καὶ οἱ κατά σκοποι ἐθεράπευον. Ἐπειδὴ δὲ ἀγχοῦ ἔσεσθαι ἔμελ λον, προτερήσαντες οἱ κατάσκοποι, ἀγγέλλουσι τῷ Καβαώνῃ ὅσα Βανδίλοις τε καὶ σφίσιν ἐς τὰ Χρι στιανῶν ἱερὰ εἴργαστο, καὶ ἐγγύς που οἱ πολέμιοι εἶεν· ὁ δὲ ἀκούσας, ἐς τὴν ξυμβολήν καθίστατο. Οι μὲν οὖν πολλοί, ὥς φησι, Βανδίλων διεφθάρησαν εἰσὶ δὲ οὗ καὶ ὑπὸ τοῖς πολεμίοις ἐγένοντο· ὀλίγοι τε κομιδῇ ἐκ τοῦ στρατοῦ τούτου ἐπ' οἴκου ἀπεκρ μίσθησαν. Ταῦτα μὲν Τρασαμούνδῳ παθεῖν τῷ Βαν δίλῳ ὑπὸ Μαυρουσίων ἐγένετο· οὐ πολλῷ δὲ ὕστερον ἐτελεύτα τὸν βίον, ἑπτὰ καὶ εἴκοσιν ἐνιαυτοῖς τοῦ Βανδίλων Εθνους ἡγεμονεύσας. Πρὸ δὲ τούτου, Γούνα δαμος Ονωρίχου παῖς, ἔκγονος δὲ Γιζερίχου· ὧν ὁ μὲν δώδεκα ἔτη, ὀκτὼ δὲ Ονώριχος ήρξε Τρασαμοῦνδος δὲ ἀνὴρ εἴδους εὖ ἔχων καὶ μεγαλόψυχος, πρὸς Θευδέριχον έπεμπε βασιλέα τῶν Γότθων, Ἀμαλασοῦνθαν ἀδελφὴν αὐτοῦ πρὸς γάμον λαβεῖν. 'Ο δὲ δίδωσι καὶ χιλίου; Γότθων ὑπασπιστάς, καὶ ἑτέρα; πέντε χιλιάδας δορυφόρων τάξιν πληροῦντας. Τού του δὲ τελευτήσαντος, Ιλδέριχος ὁ Ονωρίχου τοῦ Γιζερίχου παιδός, ἐβασίλευσεν, ἀνὴρ πρᾶος καὶ

Chapter XIICaput XII

col. 249–250page 121 of 313
PG 147:249Χριστιανοῖς ἥκιστα χαλεπός, οὐδαμῶς δὲ καὶ πρὸς μάχας ῥᾳδίως ἐρεθιζόμενος. Προσήκων δέ τις ἐκείνῳ γένει Γελίμερ όνομα ἐπιθέμενος τυραννιοι, Ἰλδέριχον τῆς ἀρχῆς ἐξιστᾷ, ἔτη ἑπτὰ βασιλεύσαντα. Δει νὸς δ᾽ ἐπιθέσθαι πράγμασιν ῶν, τὸ τῶν Γότθων γένος διέφθειρεν. ΚΕΦΑΛ. ΙΒ'. Ως Βελισσάριος Βανδίλους νικήσας, θρίαμβον μέγιστον ἐν τῇ Κωνσταντίνου κατῆγε· καὶ περὶ τοῦ ἁγίου μάρτυρος Κυπριανοῦ· καὶ περὶ τοῦ Μαυρουσίων γένους ὅθεν ἦν. λ Καὶ τοίνυν Ἰουστινιανός, φειδοῖ τῶν ἐκεῖσε κακῶς πασχόντων Χριστιανῶν, στρατιάν ἤγειρεν· ὑποθήκαις δ' Ιωάννου, ὃς ὕπαρχος καθίστατο τῆς αὐλῆ, ἀπετρέπετο τοῦ βουλεύματος. Οναρ δ' ἐπιστάν αὐτῷ, διεκελεύετο μὴ πρὸς τὴν ἐγχείρησιν ἀπὸ εκνεῖν· τὸ γὰρ Χριστιανοῖς ἀμύνειν ὑπὸ χεῖρα το Βανδίλων ποιήσειν ἔλεγε. Φρονήματος δ᾽ ἐντεῦθεν ὑποπλησθεὶς, ἀμφὶ θερινάς τροπάς, Βελισσάριον ἔπεμπε, τὸν κατὰ Καρχηδόνος πόλεμον αὐτῷ ἐγχειρίσας. Ες ἀκτὴν δὲ τῆς στρατηγίδης προσσχούσης νεών, ἢ πρὸ τῶν βασιλείων ἐστὶ, τοῦ τῆς πόλεως Ιερέω; Επιφανίου τὴν ἀνήκουσαν προειπόντος εὐ χήν, καί τινας τῶν στρατιωτῶν ἄρτι βαπτίσαντος, καὶ τῇ στρατηγίδι ἐπιβιβάσαντος. Ηγγέλλετο δὲ τῷ βασιλεῖ καὶ τὰ κατὰ τὸν μάρτυρα Κυπριανὸν, οὐ του μόνον, ἀλλὰ καὶ μνήμης ἄξια· περὶ ὧν καὶ τάδε πρὸς λέξιν λέγει Προκόπιος Κυπριανὸν ἅγιον άνδρα μάλιστα πάντων Καρχηδόνιοι σέβονται· καὶ αὐτῷ νεών τινα λόγου πολλοῦ ἄξιον ίδρυσάμενοι πρλ τῆς πόλεως περὶ τὴν τῆς θαλάσσης ηϊόνα τά τε ἄλλα ἐξοσιοῦνται, καὶ ἄγουσιν ἐνιαύσιον ἑορτήν, ἣν δή Κυπριανὰ καλοῦσι· καὶ ἀπ' αὐτοῦ τὸν χειμῶνα οἱ ναῦται, οὗ ἐγὼ ἀρτίως εμνήσθην, ὁμωνύμως τῇ πανηγύρει προσαγορεύειν ειώθασιν· ἐπεὶ ἐς τὸν καιρὸν ἐπισκήπτειν φιλεῖ, ἐφ' οὗ ταύτην οι Λίβυες ἄγειν ἐσαεὶ τὴν ἑορτὴν νενομίκασι. Τοῦτον οἱ Βανδίλοι τὸν νεών, υνωρίχου βασιλεύοντος, τοὺς Χρι στιανούς βιασάμενοι ἀφείλοντο· ἔνθεν δὲ σὺν πολλῇ ἀτιμίς τοὺς ἱερέας ἐξελάσαντες, καὶ τὸ λοιπὸν, ἅτε προσήκοντα Αρειανοῖς ἐπηνώρθουν. Ασχάλλουσι δὲ διὰ ταῦτα καὶ διαπονουμένοις τοῖς Λίβυσι, πολλάκις φασὶ τὸν Κυπριανὸν ὄναρ ἐπισκήψαντα φάναι, ἀμφ' αὐτῶν μεριμνᾷν τους Χριστιανούς ἥκιστα εἶναι αὐτὸν γὰρ προϊόντος τοῦ χρόνου, τιμωρὸν ἔσεσθαι, καὶ καταντῆσαι τὴν πρόῥησιν ἐς τοὺς Βελισσαρίου χρόνους, Καρχηδόνος ὑπὸ Βελισσαρίῳ στρατηγῷ Ρωμαίων κατηκόου γενομένης μετὰ πέμπτον καὶ ἐννενηκοστὸν ἔτος τῆς ἀφαιρέσεως· Βανδίλων μὲν παντάπασιν ἐκπολεμηθέντων, καὶ τῆς ᾿Αρειανῶν δόξης τελέως ἐκ τῆς Λιβύων γῆς ἀπεληλαμένη; Χριστιανῶν δὲ τοὺς οἰκείους νεὼς ἀπειληφότων κατά τὴν Κυπριανοῦ τοῦ μάρτυρος πρόῤῥησιν. Πρὸς τὴ τούτοις καὶ ταῦτα ἐστόρησεν· Τοὺς Βανδίλους και
col. 251–252page 122 of 313
PG 147:251τατροπωσάμενος Βελισσάριος, ἔπειτα ἐς Βυζάντιον ἄνεισι, τά τε λάφυρα καὶ τὸ τῶν ἀνδραπόδων ἐπα γόμενος πλῆθος· σὺν οἷς καὶ Γελίμερ ὁ τούτων ἦν ἀρχηγός· καὶ θρίαμβος μὲν αὐτῷ κατὰ τὸν ἱππό δρομον ἐτελεῖτο· ἐν ᾧ γε πολλὰ μὲν καὶ ἄλλα εἰσῆγε θαύματος άξια, καὶ κειμήλια δὲ παμπόλλων χρημά των τιμώμενα, * Γιζέριχον ἔφαμεν ἱστορήσαντες ἐκ Ρώμης συλῆσαι, τῶν ἀνακτόρων ἔνδον γενόμενον· ἐπηνίκα Εὐδοξία ἡ Βαλεντινιανού γαμετή, δς τὴν τῆς Ἑσπέρας διεἶπεν ἀρχὴν, ὑπὸ Μαξίμῳ τῷ τυράννῳ τόν τε ἄνδρα φόνῳ ἀποβαλλομένη, καὶ ἐ; τὴν σωφροσύνην περιΰβρισθεῖσα, μετεστείλατο τὸν Γιζέριχον, εἰσιτητήν οἱ γενέσθαι καὶ τὴν ἐς Ρώμην εἴσοδον ἐγγυησαμένη· ὅτε δὴ καὶ τὴν Ῥώμην ἀνα λώσας πυρί, τὴν Εὐδοξίαν συναμα ταῖς τρισί Ου γατράσιν ἐς Βανδίλους ἀπήγαγεν. Τότε δή, τότε σὺν τοῖς ἄλλοις ἐξαισίοις τῆς πόλεως, καὶ ὅσα ὁ Οὐεσπασιανοῦ υἱς Τίτος, ἐξανδραποδισάμενος τὰ Ἱεροσόλυμα, εἰς Ρώμην ἤγαγεν ἀναθήματα, & Σολομῶν ὁ πάλαι Θεὸν ἑξοσιούμενος ανετίθει, ἔσχε λαβών. "Απερ ἅπαντα Ἰουστιανός, διαφερόντως Χριστὸν τὸν Θεὸν ἡμῶν γεραίρων, εἰς Ἱεροσόλυμα πάλιν ἀ νέπεμπεν, ὅπου δὴ καὶ πρότερον ἀνετέθησαν· φησὶ δὲ τότε Γελίμερα ο Προκόπιος κατὰ γῆς ἐῤῥιμμένον, ἐπὶ τὸν ἱππόδρομον τοῦ βασιλέως προκαθημένου, καὶ τὰ δρώμενα θεωμένου, τῇ πατρίᾳ γλώσσῃ τὸ Σολομώντειον ἐκεῖνο εἰπεῖν· Ματαιότης ματαιοτήτων, τὰ πάντα ματαιότης. Καὶ ἕτερον δέ φησιν ὁ Προ κόπιος, ὃ μή τις ἄλλος τῶν τὰ ἀρχαῖα συγγεγραφότων ἱστόρησε, πᾶσαν ὑπερβολὴν τεραστίου ἐκε βαῖνον. Λέγει τοίνυν ὡς οἱ Μαυρούσιοι το Λιβύων τῶν πρὸς ἑσπέραν ἔθνος, πάλαι ποτὲ τῆς Παλαι. στίνης ἀπαναστάντες, ἐς τὰ προσέσπερα της Λιβύης κατώκησαν· τούτους δ' εἶναι, οὓς Γεργεσαίους ὁ ἱερὸς λόγος φησί, καὶ Ιεβουσαίους, καὶ τὰ λοιπὰ τῶν ἐθνῶν, ὅσα δὴ ὁ τοῦ Ναυῆ Ἰησοῦς καταπολεμήσας, ἐποίει ἀνάστατα· καὶ πιστοῦται τὸν λόγον ἀληθῆ τὰ μάλα τυγχάνειν, ἐξ ἀρχαίου τινὸς ἐπι γράμματος, δ δὴ καὶ αὐτὸς ἐκεῖνος ἀνεγνωκέναι φησί, Φοινίκων συγκείμενον γράμμασιν· ἄγχιστα δὲ κρήνης εἶναι τοῦτό τινος, ἔνθα δὴ καὶ δύο στην λαι ἐγείρονται λίθου πεποιημέναι λευκοῦ, τάδε γλύμμασι γραμμάτων τοῖς ἐκεῖσε δὴ φοιτῶσι διασα φοῦσαι· «Ἡμεῖς ἐσμεν οἱ φυγόντες ἀπὸ προσώπου Ἰησοῦ τοῦ λῃστοῦ υἱοῦ Ναυῆ.» Καὶ περὶ μὲν τού των ὧδε διέξεισι. Τῆς δὲ Λιβύης οὕτω Ῥωμαίοις ὑπὸ χεῖρα γεγενημένης, φόροι ἐπέτειοι ὥσπερ καὶ πρώην εἰσήγοντο. Φασὶ δὲ Ἰουστινιανὸν ἀνὰ τ' Αι Εύων ἔθνος πεντήκοντα και ἑκατὸν ἄστη περιποιήσασθαι· τὰ μὲν μηδαμῶς ὄντα, τὰ δὲ καὶ τῷ χρόνῳ διαῤῥυέντα, πρὸς τὸ μεγαλοπρεπέστερον καινισά μενον· ἐς ὑπερβολήν τε καλλωπίσαι, ἰδίαις τε ἅμα καὶ δημοσίαις καταγωγαίς, τειχών τε περιβόλοις, καὶ ἄλλαις ποικίλαις οἰκοδομαῖς, δι' ὧν πόλεις τε διαφαίνονται, καὶ τὸ Θεῖον μάλα ἱλάσκεται· εἶτα γωγαῖς τε ὑδάτων, χρείαν τε ἅμα καὶ κάλλος ἀπο πληρούντων τῇ πόλει· τῶν μὲν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς
col. 253–254page 123 of 313
PG 147:253εἰσαχθέντων μὴ πρότερον ὄντων, τῶν δὲ ὄντων μὲν καὶ διαῤῥυέντων, τότε δὲ πρὸς τὴν ἀρχαίαν τάξιν ἐπαναχθέντων. ΚΕΦΑΛ. ΙΓ. Περὶ τῶν ἐν Ἰταλία Βελισσαρίῳ καὶ Ναρσῇ δια πεπραγμένων· καὶ περὶ τῆς διαφόρου ἁλώ σεως Ρώμης καὶ Σιλβερίου καὶ Βιγιλλίου τῶν ἐπισκόπων. Ετι δὲ καὶ περὶ τῶν τότε Χρι στιανισάντων ἐθνῶν, καὶ τῆς Ναρσοῦ τοῦ στρατηγοῦ στρατηγίας τε ὁμοῦ καὶ θεοφιλίας. δ' οὖν καὶ κατὰ τὴν Ἰταλίαν ἐπράχθη, καὶ ταῦτα διέλθω, Προκοπίου καὶ ταῦτα καθιστορήσαν τος. Ἐπεὶ γὰρ Ονώριχος, ὡς ἐν τοῖς ἔμπροσθεν δεδιήγηται, Ῥώμην ἐλών, Οδόακρον τὸν ἐκεῖ τυραννοῦντα +φάνιζεν, ἡγησάμενός τε τῶν Ῥωμαίων τὸν βίον ἀπέλιπεν • Αμαλασούνθα, ἡ σύζυγος ἐκε!. νου, τοῦ κοινοῦ παιδὸς 'Ασταλαρίχου τὴν ἐπιτροπὴν μετῄει. Αρρενωπὸν δ᾽ ἔχουσα φρόνημα, τὰ τῆς ἀρχῆς διῳκεῖτο· καὶ τῶν πραγμάτων οὕτω πρόσ νοιαν ποιουμένη, Ἰουστινιανὸν πρώτη ἐς τὸν κατά τῶν Γότθων ἀνηρέθισε πόλεμον. Καὶ γὰρ ἐπιβοι λῆς κατ' αὐτῆς γεγονυίας, πρέσβεις βασιλεῖ ἔπεμ πεν. ᾿Αλλὰ καὶ τοῦ παιδὸς Ανταλαρίχου ἔτι ἐν ἀπαλῇ τῇ ἡλικία θανόντος, Θευδάτος Θευδερίχω προσήκων γένει, τὴν τῆς Ἑσπέρας ἀρχὴν περιβάλλεται· ὅς ἐπειδὴ Βελισσάριον βασιλεὺς πρὸς Ἑσπέ ραν ἔπεμπε, τῆς ἀρχῆς παραχωρῶν ἑωρᾶτο, περί λόγους μᾶλλον ἔχων σχολήν, ἥκιστα δὲ περὶ τὰ που λέμια έμπειρος ῶν· Οὐἱττίγιδος τῶν κατὰ τὴν Εσπέραν δυνάμεων ἡγησαμένου. Ὡς δὲ τῆς Ιτα λῶν ἐπέβη ὁ Βελισσάριος, ὁ μὲν Ουίττιγις την Ρώ μην καταλιπών, ᾤχετο. Ο δὲ τῇ Ῥύμῃ προσεγγίσας, παρὰ τῶν ἔνδοθεν εἰσεδέχθη, ὅλας τὰς θύρας, πρὸς δὲ καὶ τὰς καρδίας αὐτῷ διαπετασάντων Ρω μαίων· μάλιστα δὲ Σιλβερίου τοῦ τὸν θρόνον αὐτῆς πρυτανεύοντος, εἰσηγησαμένου τὴν πρᾶξιν, πέμ ψαντος Φειδόλιον ὃς πάρεδρος Ασταλαρίχῳ ἐγένετο. Καὶ μάχης ἄνευ ἡ Ῥώμη αὖθις ὑπὸ Ῥωμαίους ἐγένετο, ἑξήκοντα έτεσιν ὕστερον, ἐνάτῃ Απελλαίου μηνός, ὃς πρὸς Ῥωμαίων Δεκέμβριος ὀνομάζεται, ἔτει ἐνδεκάτῳ τῆς ἀρχῆς Ἰουστινιανοῦ. Καὶ τοῦτο δὲ Προκόπιος ἀνεγράψατο· ὡς τῶν Γότθων ἔπειτα τὴν Ῥώμην πολιορκούντων, ὑποψίαν σχὼν ἐς Σιλβέριον τὸν τῆς πόλεως ἱερέα, τοῦτον μὲν εἰς Ἑλλάδα μετῴκιζεν, ἀρχιερέα δὲ Βιγίλλιον τῷ θρόνῳ καθί στη. Ἱστορεῖ δ' ὁ αὐτὸς Προκόπιος, ὑπ' ἐκεῖνον τὸν χρόνον, ὡς Έρουλοι διαβάντες τὸν Ίστρον, ὁπηνίκα ἐπὶ τῶν ο!άκων τῆς ἀρχῆς ἦν 'Αναστάσιος, ἐ; ὕστε ρον δὲ Ἰουστινιανοῦ φιλοτίμως ἐκείνοις διατεθέντος, καὶ μεγάλοις χρήμασιν ἐκμειλιξαμένου, ἀθρόν πρὸς τὰ Χριστιανῶν μετεβάλλοντο ἤθη, καὶ τὴν δίαιταν ἡμερώτερον ἔσχεν. Πρὸς τούτοις τὴν ἐκ Ρώμης ἄνοδον Βελισσαρίου ἐς Βυζάντιον ἀναγράφει· καὶ ὡς τὸν Ουίττιγιν οἷα τι ἀνδράποδον μετὰ τῶν ἐκ Ρώμης λαφύρων ἀνήγαγεν. Οπως το Τώ

Chapter XIIICaput XIII

col. 255–256page 124 of 313
PG 147:255ὑπ' Γότθοις αὖθις ἐγεγόνει ἡ Ῥώμη ἔπειτα καὶ ὡς δὶς ἐς Ἰταλίαν γενόμενος Βελισσάριος, τὴν Ρώτ μην αὖθις αἱρεῖ· καὶ ὡς τοῦ Περσικού πολέμου ἀνά, τὴν Εω συνισταμένου, μετεστέλλετο ἐκεῖθεν πρὸς βασιλέως ὁ Βελισσάριος. Ιστορεῖ δὲ καὶ 'Ἀβασγοὺς τηνικαῦτα τὰ Χριστιανῶν ἑλέσθαι, καὶ πρὸς τὸ ἡμερώτερον την δίαιταν μεθαρμόσασθαι· καί τινα δ' εὐνοῦχον, Εὐφρατῶν ὄνομα, ἐκ τοῦ γένους ἐκείνων σφίσι διαπέμψαι· ἀπαγορεύοντα μηδένα τοῦ λοιποῦ τῆς ἀῤῥενωπίας στερείσθαι, σιδήρου καταδικάζοντος. Καὶ γὰρ οἱ πλεῖστοι τῶν ἐν τοῖς βασιλικοῖς διαπονουμένων κοιτῶσιν, οὓς εὐνούχους θέμις καλεῖν, ἐκ τοῦ ἔθνους τούτου καθεστῶτε; τίλας τὴν τῆς Ῥώμης ἀρχὴν περιέθετο· καὶ ὡς η ἦσαν. Τότε δὲ καὶ Ἰουστινιανὸς ἱερὸν τῇ Θεοτόκῳ ἐν τῇ ᾿Αβασγῶν δειμάμενος, κάλλει τε καὶ μεγέθει εξέχον, ἱερέας τε καὶ τἆλλα τῆς θρησκείας καλῶς κατεστήσατο· ἐξ οὗ συνέβη κἀκείνοις ἐς ἀκρίβειαν τὰ τῶν Χριστιανῶν δόγματα ἐξασκήσαι. Γράφει δὲ καὶ ὡς οἱ τὸν Τάναϊν προσοικοῦντες (Τάναϊν δὲ καὶ λοῦσιν οἱ ἐπιχώριοι τὴν ἐκ τῆς μεγάλης λίμνης Μαιώτιδος ὄχρι δὴ ἐπὶ τὴν Εὔξεινον πόντον ἐς ταυ ναὸν διήκουσαν ἐκβολήν)· πέμψαντες Ιουστινιανὸν δυσωποῦσιν, ἐπίσκοπον σφίσιν ἐκπέμψαι· καὶ εὐθὺς τὸν Ἰουστινιανὸν ἐπιτελῆ τὴν δέησιν ἐξεργάσασθαι, καὶ ἱερέα ἡδέως αὐτοῖς ἐπιπέμψαι. Μάλα δὲ κομ ψς καὶ τοῦτο ὁ αὐτὸς ἀναγράφεται ὡς Γότθων τῶν ἐκ τῆς Μαιώτιδος περιοίκων, εκδρομαὶ πλεῖ σται ἀνὰ τὴν Θράκην ἐγένοντο, Ιουστινιανού διέποντος τὴν ἀρχὴν· σεισμούς τε ἀγρίους ἀνὰ τὴν Ἑλ λάδα γενέσθαι· εἰς ἔσχατον δὲ τήν τε Βοιωτίαν καὶ Αχαΐαν καὶ τὰ ἀνὰ τὸν Κρισσαῖον κόλπον διασεισθῆναι. Χωρία τε πλεῖστα ἥκιστ' ἀριθμῷ ὑποκεῖσθαι δυνάμενα, καὶ πόλεις ὡσαύτως πρηνεῖς εἰς ἔδαφος ἐνεχθῆναι· βυθισθῆναι τε πολλαχόσε τὴν γῆν, καὶ ἐνιαχοῦ μὲν συνελθεῖν πάλιν τὰ χάσματα ἔστι δ' ὅπου καὶ οὕτως ἐς χάος ἄπειρον ἄχρι τοῦ δεῦρο διαμεμενήκασιν· οἷόν τι καὶ περὶ τὴν τῆς Κιλικίας Πομπηϊούπολιν συνέβη. Διασχούσης γὰρ τῆς γῆς καὶ αὐτανδρον τὴν πόλιν καταπιούσης, φωνὴ κάτωθεν ἐξηχεῖτο, τῶν ἀνθρώπων ἱκετευόντων τους ὑπολειφθέντας, ἀπαλλάττειν τῆς συμφοράς. διηγεῖται καὶ ὡς Ναρσῆς ὁ εὐνοῦχος εἰς τὴν Ἰταλῶν εἰσ έβαλε χώραν, στρατηγὸς πρὸς Ἰουστινιανοῦ χειροτονηθεὶς· καὶ ὡς κατηγωνίσατο Τώτιλαν, εἶτα δὲ καὶ Τείαν· καὶ ὡς Ρώμη τὸ πέμπτον ἤδη ἑάλω. Φασὶ τοίνυν οἱ συγγενόμενοι τῷ Ναρσῇ, οὕτω του Θείου ἐξέχεσθαι, καὶ ταῖς ἄλλαι; εὐσεβείαις ἐξοσιοῦσθαι, καὶ τὴν Παρθένον καὶ Θεοτόκον οὕτω γεραίρειν, ὡς καὶ ἀναφανδὴν ἐκείνην διαφαινομένην ἔτε πολεμεῖν δέοι παρακελεύεσθαι, καὶ μὴ προχείρως ἐπιβάλλειν ταῖς μάχαις, πρὶν ἐκεῖθεν τὸν καιρὸν διαγνοίη. Πολλὰ δὲ μέγιστα καὶ ἄλλα τῷ Ναρσῇ διε πράχθη, Βουσελίνον καὶ Σιλδούανδον καταπολεμήσαντι· καὶ τὰ μέχρις Ὠκεανοῦ τῇ Ῥωμαίων ὑπήκοα

Chapter XIVCaput XIV

col. 257–258page 125 of 313
PG 147:257ποιησαμένῳ ἀρχῇ. "Α δὴ μάλιστα ὁ μετὰ Προκόπιον ᾿Αγαθίας ὁ μήτωρ ἱστόρησε. ΚΕΦΑΛ. ΙΔ'. Ως Χοσρόης. φθόνῳ διατακεὶς, τὰς σπονδὰς λύσας τῇ 'Ρωμαίων ἔπεισι· καὶ περὶ τῆς ἁλώ σεως Αντιοχείας καὶ τῶν ἄλλων. Τῇ δὲ ἱστορία Προκοπίου καὶ τάδε ἐμφέρεται, ὡς Χοτρίης διαγνούς τά τε ἐν Λιβύῃ καὶ Ἰταλίᾳ συν ενεχθέντα τῇ Ῥωμαίων στρατηγία, πρὸς φθόνον ἐξαίσιον ἤρθη· καὶ προφάσεις κατὰ Ῥωμαίων συμ πλάττων, παρασπονδῆσθαι ἔλεγε, καὶ τὴν συγκειμένην εἰρήνην λύεσθαι· καὶ τὰ μὲν πρῶτα Ιουστι νιανών, πρέσβεις διαπεμψάμενον ἐς Χοσρόην, δηλοῦν, ὡς μὴ αἰτίαν τινὰ παρασχόμενον τὴν εἰς ἀπέραν τον γενομένην εἰρήνην διαλύειν, μηδέ τινα λύμην τοῖς συμφωνηθείσιν ἐπαγαγεῖν· καὶ ἔτει ἐπὶ τοῖς ἀμφιλόγοις ἐξέτασιν, καὶ τρόπῳ τινὶ φιλικῷ τὰ ἐν μέσῳ ἐζήτει διατεθῆναι· τὸν δὲ λίαν ἀχθόμενον τῷ ἔνδοθεν ὑποσμύχοντι φθόνῳ, πρὸς μηδὲν εὔλογον ἀποκρίνασθαι· ἀθροίσαντα δὲ τὴν ὑπ' αὐτὸν στρα τιὰν πλείστην οὖσαν, τῇ Ῥωμαίων εἰσβαλεῖν, τρίτῳ ἐπὶ δεκάτῳ ἔτει Ἰουστινιανοῦ τὴν Ῥωμαίων ἀρχὴν διεθύνοντος. Συγγράφει τοίνυν, ὅπως ὁ Χοσρόης Σοῦρον τὴν πόλιν πρὸς Εὐφράτην κειμένην πολιορκήσας εἷλεν, ἕτερα μὲν συνθέμενος, ἕτερα δὲ πεπραχὼς· ἀνοσίως διατεθεὶς, ὡς ἀλογήσας μάλιστα τὰς συνθήκες, καὶ δόλῳ μᾶλλον ἢ νόμῳ πολέμου ταύτην ἑλών· καὶ ὅπως τήν τε Βέῤῥοιαν ἐποίει πυρί καυστον· καὶ ὡς ἐκεῖθεν εἰς Αντιόχειαν ήκεν, Εὐτ φραιμίου τῷ θρόνῳ ταύτης εμπρέποντος· καταλελοιπότος δὲ τὴν ἐκκλησίαν, μηδενὸς αὐτῷ τῶν κατὰ σκοπὴν προϊόντος· ὅς τὴν ἐκκλησίαν, καὶ τὰ ἀμφ' αὐτὴν πάντα περισῶσαι λέγεται, κατακοσμήσας τοῖς ἱεροῖς ἀναθήμασιν, ἵνα λύτρα ταύτῃ γένηται. Περιπαθῶς δ᾽ ἄγαν καὶ τῆς ᾿Αντιόχου την άλω σιν ἀναγράφεται πρὸς Χοσρόου γεγενημένην· καὶ ὡς πάντα διέφθειρε κτείνων καὶ διαπυρπολών. Επειτα καὶ ὅπως ἐς τὴν ἀστυγείτονα Σελεύκειαν ἧκεν, ἔν τε τῷ προαστείῳ τῆς Δάφνης. Καὶ ὡς κατὰ τὴν ᾿Απαμέων ἐγένετο, Θωμᾶ τηνικαῦτα ἐπισκοποῦντος, λόγοις καὶ ἔργοις μάλα διαφανοῦς δν δή φησι σύναμα Χοσρόῃ τὴν τῶν ἵππων ἅμιλλαν ἐν τῷ Ιπποδρόμῳ σοφῶς ὑποστήναι παρὰ τὸ νενο μισμένων θεάσασθαι· ὡς ἐπίπαν θεραπεύειν ἐκεῖνον καὶ ἐξημεροῦν ᾑρημένον. Ον ἀστείως μάλα Χοσρόης ἤρετο, εἴ γε ἡγεῖτο αὐτὸν ἀνὰ τὴν οἰκείαν πόλιν οὕτω θεάσασθαι· τὸν δ᾽ ἀλήθειαν τοῦ παντὸς τιμῶν τα, φάναι λέγεται, ὡς οὐχ ἡδέως ὁρψη ἐκεῖνον· 8 καὶ διὰ πολλοῦ τὴν Χοσρόην ποιησάμενον τῆς ἀλη θείας, τὸν ἱερέα ὑπερφυῶς ἄγασθαι.

Chapter XV, XVICaput XV, XVI

col. 259–260page 126 of 313
PG 147:259ΚΕΦΑΛ. ΙΕ'. Περὶ τοῦ ἐν ᾿Απαμείᾳ γενομένου θαύματος τῷ ζωηφόρῳ τοῦ σταυροῦ ξύλῳ. Ενταῦθα δὲ τοῦ λόγου γενόμενος, καί τι ἕτερον διηγήσασθαι βούλομαι, προσῆκον μάλιστα τῇ παρο ούσῃ μοι ἱστορίᾳ. Ἐπεὶ γὰρ οἱ τῆς ᾿Απαμέων οἰκή τορε; τὴν σφῶν πόλιν ἤδη πυρπολεῖσθαι διέγνωσαν, τὸν εἰρημένον Θωμᾶν ἱκέτευον παρὰ τὸ εἰωθὸς, τὸ ζωοποιὸν τοῦ σταυροῦ ξύλου ἐξενεγκεῖν καὶ εἰς μέσους προθεῖναι· ὡς ἄν γε τελευταῖον ἴδοιέν τε καὶ κατασπάσαιντο, τὴν μόνην τῶν ἀνθρώπων σω τηρίαν, καὶ οἷον ἐφόδιον λαβεῖν τὴν ἐκείνου προσκύνησιν, μεταχωρεῖν μέλλοντας πρὸς τὴν ἀμείνονα βιοτήν. Υπήκους δὲ ὁ Θωμᾶς καὶ προῆγε τὸ ζωο ποιὸν ξύλον, ῥητὰς ἐπαγγειλάμενος τῆς προθέσεως τὰς ἡμέρας, ὡς ἂν εἴη καὶ τοῖς ἀστυγείτοσιν ἀθροισθῆναι, καὶ τὴν τῆς σωτηρίας θεραπείαν τρυγήσαι. Ἐπεὶ δὲ συνέρρευσαν ἅπαντες, ὅλαις χερσὶν ὁ θω μᾶς τὸ τῆς κατάρας ἐξαλειπτήριον ξύλον εἰς ύψος ἡρκώς, περιενόστει τὸ θεῖον ἀνάκτορον· ὅπερ είωθε γίνεσθαι ταῖς κυρίαις ἡμέραις τῶν προσκυνήσεων. Τῷ δὲ Θωμᾷ μεθισταμένῳ, μέγα τι χρήμα πυρός σελαγίζον ἑωρᾶτο ἑπόμενον· οὐ κατακαῖον μέν τοι, ὡς δοκεῖν τὸν τόπον ἔνθα μεθίστατο πίμπρασθαι οὐχ ἅπαξ δὲ τοῦτο, οὐδὲ δίς, ἀλλὰ καὶ πολλάκις γενέσθαι, πάντα τὸν χῶρον τοῦ ἱερέως περιόντος καὶ αὖθις καὶ πολλάκις τοῦτο καθικετεύοντος τοῦ ἀθροισθέντος πλήθους τὸν ἱερέα ποιεῖν, ἵν᾿ ἐξῇ πολ λάκις καὶ τῆς θείας αίγλης μεταλαμβάνειν· ὁ δὲ καὶ τὴν ἐσομένην ᾿Απαμεῦσι σωτηρίαν προφητεύον ἦν. Τοῦτο δὴ τὸ θαῦμα καὶ εἰκὼν ἀνὰ τὸν τῶν ἀνα κτόρων ὄροφον ἐτέθη πᾶσι τὸ ξένον προκαταγγέλ λουσα· ἥτις δὴ ἄχρι καὶ 'Αρδααμάνου καὶ τῆς Περ σῶν ἐφόδου διεσώζετο. Οπηνίκα δὲ ἥ τε πόλις όλη καὶ ἡ ἐκκλησία κακῶς πέπονθε, καὶ ἡ εἰκὼν τοῦ πυρὸς μετέσχε. Ταῦτα μὲν οὕτω προέβη. Ἐν δευ τέρῳ δὲ τὰς σπονδὰς θέμενος ὁ Χοσρόης, καὶ τότε τὰ ὅμοια πέπραχε, τῷ μὲν ἀσταθεῖ καὶ ἀβεβαίῳ αὐτοῦ τρόπῳ συμβαίνοντα, ἀνδρὶ δὲ λογικῷ, μήτοι γε δὴ βασιλεῖ οὐδαμῶς πρέποντα ΚΕΦΑΛ. 14'. Περὶ τοῦ κατὰ τὴν Ἐδέσσαν παραδόξως γεγ νημένου παρὰ τῆς ἀχειροποιήτου εἰκόνος του Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ἔτι ὁ εἰρημένος ἱστορεῖ Προκόπιος, ὅσα δὴ καὶ τοῖς πάλαι ἱστόρηται περὶ τῆς εἰκόνος Χριστοῦ, ἡ τις Αὐγάρῳ τῷ τοπάρχῃ Εδέσσης ἐστάλη· καὶ ὡς ὁ Χοσρόης τὰ περὶ αὐτῆς θρυλλούμενα ἀπελέγχειν ὡς εἶεν ψευδῆ βουλόμενος, ὡς οὐκ ἄν ποτ' Ἔδεσσα ὑπ' ἀλλοφύλοις γένηται· ὅπερ ἐν μὲν τοῖς Αὐγάρῳ σταλεῖσιν οὐκ ἔγκειται· ὡς ἔστι μαθεῖν ἐξ ὧν Εύ σέβιος ὁ Παμφίλου ἱστόρησεν, αὐτὴν ἐκείνην τὴν ἐπιστολὴν ἀναγνούς, καὶ ὡς ἔσχε τῷ συγγράμματι παραθείς· ὥσπερ δὴ καὶ ἡμεῖς ἐν τῇ δευτέρᾳ τῶν συγγραφῶν ἱστορήσαμεν. Παρὰ μέν τοι τοῖς πιο
col. 261–262page 127 of 313
PG 147:261στον οὕτω καὶ ᾄδεται καὶ πιστεύεται. "Εδειξε δὲ καὶ τὸ ἔργον τὴν τῆς πίστεως προέβησιν, ὡς μάλιστα ἀληθῆς εἴη καὶ σύμφωνος. Ο μὲν γὰρ ἔπεισι ῥαγ λαῖος τῇ πόλει καὶ πάντα πράξας σχεδόν σὺν μυ ρίαις ἐφόδοις, καὶ χοῦν τοσοῦτον προσαμησάμενος, ὡς καὶ τὸ τῆς πόλεως ὑπεραναβήνα: τεῖχος· καὶ ἄλλας μυρίας μηχανας ράψας, πρακτος μετ' απ σχύνης ἀνέστρεφεν. Οἷα δ' ἐκείνῳ κατὰ τῆς πόλεω; ἐπικεχείρηται, ὡς οἷόν τε διηγήσομαι. Ξύλων πολύ τι χρῆμα καὶ ἄλλην ὅσηπερ εὔπρηστος ταῖς ἀμφ' αὐτὸν δυνάμεσιν, ἐκέλευε πάντ' ἀρεμένους, ἐπισωρεύειν τῇ πόλει. Ἐπεὶ δὲ θᾶττον ἢ λόγος τὸ ἔργον η ύετο, καὶ κύκλῳ τὴν ὕλην περιετίθει, ἔπειτα χοῦν ἐπεσώρευε, καὶ ἀντιμέτωπος ᾔει τῇ πόλει κατα βραχύ δ' ἐποικοδομῶν τοῖ; τε ξύλοις καὶ χώμασι, προσῄει ταύτῃ· καὶ ἐς τόσον αὐτὴν ὑπερήλατο, ὡς τὰ βέλη καὶ ἐξ ὑπερδεξίων ῥίπτειν κατὰ τῶν ὑπερασπιζόντων τῆς πόλεως. Ως γοῦν οἱ ἔνδον πολιορκούμενοι τὸ χῶμα τεθέαντο ὥσπερ τι ὄρος βαδίζον ἐπὶ τὴν πόλιν· ἐπίδοξοι τε καὶ οἱ πολέμιοι ἦσαν ὅσον οὔπω πεζῇ ἐκ τῶν ὑπερῴων εἰστρέχειν τὴν πόλιν, ἐμηχανῶντο ἡλίου τὸ πρωϊνὸν ἀνατέλλοντος, καταντικρύ τοῦ χώματος διώρυγα μέγαν γενέσθαι ἀγέστα πρὸς Ῥωμαίων κατονομάζεται· ἔπειτα πῦρ ἐπαρεῖναι· ὡς ἂν τῶν ξύλων τῇ φλογὶ τηκομένων, ῥεῦσαι τὸν χοῦν παρασκευάσῃ τῇ γῇ. Καὶ τὸ μὲν ἔργον τέλος εἶχεν· ἐμβαλόντες δὲ τὸ πῦρ σκοποῦ διημάρτανον, μὴ τοῦ πυρὸς διέξοδον ἔχοντος· ὅθεν ἐχρῆν ἐκεῖνο ἀέρος ἐπειλημμένον, τῆς ὕλης παρα δράξασθαι ὡς εἰκός. Ως γοῦν ἐς παντελῆ ἀμηχανίαν κατέστησιν, καὶ ἐν ἀπορία ἦταν ἐσχάτῃ, εἰς τελευταίαν ἄγκυραν, ἐπὶ τὴν θεότευκτον εἰκόνα ἐχώρουν ἣν εὐδεμία χεὶρ ἀνθρώπου εἰργάσατο, Χριστὸς δὲ αὐτὸς ὁ Θεὸς Αὐγάρῳ πέπομφεν, ἰδεῖν ἐκεῖνον μάλα ποθοῦντι· καὶ ἔπεμπεν ὀθόνῃ τὴν ἔψον ἀπομοξάμενος. Αὐτὴν τοιγαροῦν τὴν εἰκόνα κατά τὴν διώρυγα ἀγαγόντες, καὶ ὕδατι περικλύσαντες, κατὰ τῆς πυρᾶς ἀφῆκαν· καὶ αὐτίκα τῆς θείας δυ νάμεως ἀοράτως τῇ πίστει τῶν δρασάντων ἐπιφοιτησάσης, ῥᾳδίως μάλα τὸ πρὶν ἄπορον αὐτοῖς ἐξηνύετο. Καὶ γὰρ αὐτίκα τοῦ πυρὸς μετεῖχον τὰ ξύλα καὶ ἐς ὅσον τάχος ἀπανθρακωθέντα, ταῖς ὑπερκειμένοις εὐθὺς τοῦ πυρὸς μετεδίδοσαν, ἀμφινεμομέ του πάντα καὶ κατεσθίοντος. Ἐπεὶ δὲ οἱ πολιορκούσ μενοι ὑπὲρ τῶν χωμάτων τὸν καπνὸν ἀναθρώσκοντα εθεώρουν, τοιάδε προσεσοφίζοντο, κεράμι' ἅττα συλλέξαντες, καὶ θείου τε ἅμα καὶ πίσσης καὶ ἄλ λων, ὅσα ὕλης εὐκαταπρήστου εἰσὶν ἐμπλησάμενοι, κατὰ τῆς διώρυγος απεσφενδονῶντο· ἅπερ καπνὸν ἀνιέντα, τοῦ πυρὸς τῇ ῥύμῃ τῆς βολῆς ἀνημμένου, τὸν ἐκ τῶν χωμάτων ἀναῤῥέοντα καπνὸν λανθάνειν ὡς ἐκεῖθεν εἴη παρεσκευάζοντο· καὶ γὰρ ἐκ τῶν λαγονίδων φοντο πάντε; τὸν καπνὸν ἀναθρώσκειν. Μετὰ δὲ τρίτην ἡμέραν τὰ ἐν μέσῳ δαπανήσαν τὸ πῦρ, τὰς ἐκείνου γλωσσίδας ἀνεδίδου τῇ γῇ· καὶ τοῖς ἐπὶ τῶν χωμάτων καθεστηκόσι Περσῶν συνιέναι ἐπῄει, οὗ δὴ κακοῦ καθεστήκασι. Χοσρόης δὲ ὥσπερ τῇ θείᾳ δυνάμει αντίρροπα ὁρᾶν οιόμενος δεῖν, τὸ παραῤῥέον ὕδωρ τῇ πόλει κατά της πυρᾶς ἠφίει,

Chapter XVIICaput XVII

col. 263–264page 128 of 313
PG 147:263ἀνήπτετο τοὺς ὁλκούς δεδεγμένη τοῦ ὕδατος, ὥς πέρ τι θεῖον ἢ ἔλαιον, ή τι ἄλλο τῶν ἐξάπτειν ὕλην ἐπιτηδείων· καὶ εἰς ὕψος ἀνέτρεχεν ἕως οὗ τὸ πᾶν τοῦ χώματο; κατὰ τὴν ἀγέσταν χωρήσαν, αὐτὴν ἀπετέφρωσεν. Ἔργοις δ' οὖν ὁ Χοσρόης ἀπεγνωκώς, καὶ τὴν ἐγκειμένην τῇ πόλει δύναμιν ἐννοήσας, αἰσχύνης πλήρης ἐπὶ τὰ σφέτερα ήθη πάλιν που ρευτό; ἧκε, μεταμέλῳ χρώμενος, τῷ διακένῳ τῶν κόπων οἷς χεῖρας οὕτω Θεῷ ἀνταίρειν βεβούλευτο. Τοῦτο μὲν δὴ τοιοῦτον. Λέξω δὲ καὶ 8 κατὰ τὴν Σεργιούπολιν ἄλλοτε Χοσρόῃ ἐγένετο· ὅτι γε καὶ τῶν μάλα ἀξιολόγων ἐστὶ τὸ ἔργον, καὶ μνήμῃ προσε ήκει ἐσπεὶ διασώζεσθαι. σβεννύειν ταύτην πειρώμενος· ἡ δ᾽ ἐπὶ μᾶλλον ΚΕΦΑΛ. ΙΖ'. Περὶ τοῦ τιμίου σταυροῦ δν Ιουστινιανὸς ἐν Σεργιουπόλει ἀνέθετο· καὶ περὶ τοῦ γεγονός τος ἐκεῖσε παραδόξου θαύματος. Ἐφίσταται καὶ ταύτῃ ζυγὸν δουλείας ἐπιθεῖναι σπουδάζων. Ἐπεὶ γοῦν τῷ τείχει προσέβαλε, καὶ πολιορκεῖν ἐπειρᾶτο, τὰ περὶ σωτηρίας τῆς πόλεως ὅπως σωθείη, παρ' ἑκατέροις τοῖς τε πολιορκοῦσι καὶ πολιορκουμένοις διελαλεῖτο. Τέλος συνέβαινον πρὸς ἀλλήλους, ὥστε τὰ θεία κειμήλια λύτρα ταύτῃ γενέσθαι· οἷς συγκατείλεκτο καὶ σταυρὸς ὑπὸ Ἰου στινιανοῦ καὶ Θεοδώρας. πεμφθείς. Ως δ' οὖν παρά τοῦ τῆς πόλεως ἱερέως καὶ τῶν σὺν αὐτῷ πεμφθένο των ἐς Χοσρόην ἅπαντα διεσώζετο, ἐκεῖνος ἀνεπυνθάνετο, εἰ μὴ καὶ ἕτερα ὑπελείφθη τῇ πόλει. Παρ ὼν δέ τις τῶν ἀληθίζεσθαι ειωθότων, Χοσρόη ἐπήγγελλε, καὶ ἕτερα εἶναι εὐαρίθμητα λίαν πρὸς τῶν πολιτῶν ἐναποκρυβέντα, μηδὲν δέ τι χρυσοῦ ἢ ἀργύρου ἀπολελείφθαι· ἄλλης δὲ ὕλης προὐργιαιτέρας Θεῷ ἀνειμένης, τὰ τοῦ μάρτυρος ὀστέα Σεργίου περιφρουρούσης· εἶναι δ' ἐκείνην σορὶν ἐπιμήκη ἀργύρου πεποιημένην. ὡς δὲ ταῦτ᾽ ἀνηκόει Χοσ ρόης, εὐθὺς τὸν ὅλον ἐπαφῆκε στρατὸν τὴν πόλιν πορθεῖν. Εξαπίνης δ᾽ ἀσπὶς μυρία ὑπερφανεῖσα της πόλεως ὦπτο, ταύτης ὑπερμαχεῖν διεσκευασμένη, πανταχοῦ τὸν περίβολον διαθέουσα. Ως δὲ ταῦθ' οἱ πεμφθέντες τεθέαντο, εὐθὺς πρὸς Χοσρόην ὑπ' στρέφον, τό τε πλῆθος τῶν ὑπερασπιζόντων τῆς πόλεως τεθηπότες, καὶ τὴν ἀφόπλισιν διηγούμενοι. Ως δὲ περιεργαζόμενος ὁ Χοσρόης εγνώριζε κομιδή βραχεῖς ἐναπομεῖναι τῇ πόλει ἐξώρους τε καὶ ἀπ ρους, τῆς σφιγώσης ηλικίας ἐκποδὼν γενομένης, ἀνελάμβανεν ὑπερτέρας δυνάμεως εἶναι τὸ ἔργον, καὶ μᾶλλον τοῦ μάρτυρος. Δείσας δὲ καὶ τὴν Χρι στιανῶν πίστιν ἐπὶ μέγα ἀγάμενος, εὐθὺς τὴν που λιορκίαν λύσας, πρὸς τὰ οἰκεῖα μετεχώρησεν όρια. Λόγος δ' ἔχει τουτονι Χοσρόην τέλει τοῦ βίου χρώ μενον, μυηθῆναι τε τὰ ἡμέτερα, καὶ τοῦ θείου ἠξιώσθαι λουτροῦ. Ναὶ μὴν καὶ τὰ τῆς ἐπισκηψάσης νίσου τηνικαῦτα ὡς ἑνὸν διηγήσομαι, ἥτις δὴ καὶ τὸ σύμπαν ὡς εἰπεῖν τῆς οἰκουμένης ἐπενεμήθη ὅπερ ἄν ποτ' ἦλθεν εἰς ἀκοὴν, δεύτερον καὶ πεντ τηκοστὸν ἔτος ἐπιούσης τὴν γῆν.

Chapter XVIIICaput XVIII

col. 265–266page 129 of 313
PG 147:265ΚΕΦΑΛ. ΙΙΙ. Περὶ τοῦ γεγονότος τηνικαῦτα περιφανοῦς λει μοῦ· καὶ τῆς ἐπικυψάσης νόσου ἐπὶ ἔτη δύο το καὶ πεντήκοντα. Μετὰ γὰρ ἔτη δυο τῆς ᾿Αντιόχου Πέρσαις ἁλούσης, πάθος λοιμώδες ἐνέπιπτε, κατά τι μὲν τῷ ὑπὸ Θουκυδίδου εἰρημένῳ παραπλήσιον, διαλλάττον δὲ πολλῷ καὶ ἐπί τισιν· δ ἐξ Αἰθιόπων μὲν τὴν ἀρχὴν ἔσχε, πᾶσαν δὲ σχεδὸν τὴν οἰκουμένην διέδραμε, βαδίζον ὥσπερ καὶ μεταβαῖνον ηρέμα, ὡς μηδένα τῶν τότε ὄντων ἀπείρατον καταλείψαι. Καί τινες μὲν τῶν πόλεων ἐπὶ τόσον κατεσχέθησαν τῷ νοσή ματι, ἕως οὗ κεναὶ τῶν οἰκητόρων ἐγένοντο. Εστι δ᾽ ἂς ἐπιπολαίως ἁψάμενον, θάττον μετῆλθεν. Οὐ μὴν κατά τινα περίοδον ώρισμένην ἐπέσκηπτε· καὶ ἐπισκήψαν αὖθις, οὐχ ὁμοίως ἐπεχώρει, ἀλλ' ἔν τισι μὲν τῶν τόπων ἐν ἀρχαῖς τοῦ χειμῶνος εἰπιὸν, ἐπε πόλευεν· ἐν ἄλλοις δὲ, ἦρος ὄντος, καὶ ἔν τισι, θέ ρους ἐπισταμένου· ἔστι δ' ὅπου καὶ μετοπώρου προϊόντος. Καί τισι μὲν πόλεσι μέρους ἤ πτετο, τοῦ λοιποῦ δ' ἀπηλλάττετο, καὶ ἦν ἰδεῖν ἐν νοσούσῃ πό λει οἰκίας διαφθειρομένας παντάπασιν· ἔστι δ' οὗ μία, ἢ δύο διαφθαρείσας τῶν οἰκιῶν, τὸ λεῖπον ἀθιγὲς διαμείναν. Ησαν δ' οἱ ἐς τὸ ἀκριβὲς κατειλήφεσαν, ὡς αἴπερ τῶν οἰκιῶν ἀπαθεῖς τὸ νῦν διαμεμενήκεσαν, ἐς τὸ ἐπιὸν ἐκεῖναι μόναι τοῦ δεινοῦ μετεῖχον. "Ο δὲ ξενίζον ἐκείνῳ ἦν ὁρᾷν, τοῦτ᾽ ἦν, ἔτιπερ εἶχε συνέβαινεν οικήτοράς τινας τῶν πόλεων αἷς τὸ πάθος ἐπῆλθεν ἑτέρωθι διατρίβειν, ἐκεῖνοι μόνοι τῷ πάθει ἡλίσκοντο, οἱ ἐκ τῶν παθητῶν πό λεων ταῖς ἀπαθέσιν ἦταν συνδιαιτώμενοι. ἐπέσκηπτε δὲ τὸ πάθος μάλιστα ταῖς περιόδοις τῶν κύκλων, ἂς ἐπινεμήσεις καλοῦμεν. Πανωλεθρία δὲ σχεδόν συνέβαινε τοῖς ἀνθρώποι; ἐν τῷ δευτέρῳ ἔτει τῆς πεντεκαιδεκαετηρίδος του κύκλου. Διαφέροις δὲ πεντεκαιδεκαετηρίδος, 763 νοσήματι τὸ πάθος συνεκροτεῖτο. Ενίοις μὲν γὰρ τῆς κεφαλῆς ἤρχετο, ὀφθαλμοὺς ὑφαίμους, οἰδαῖνον δὲ καὶ τὸ πρόσωπον καθιστῶν· ἔπειτα τῷ λαιμῷ ἐπισκήπτων, τοῦ ζῆν ἀπήλλαττεν ἄλλοις δὲ ῥύσις γαστρὸς ἐπεγίνετο, τισὶ δ᾽ ἐπανίσταντο καὶ βουβώνες, ἐξαίσιοί τε πυρετοι· καὶ διήμεροι καὶ τριήμεροι ἔθνη σκον· ὥσπερ μηδὲν πεπονθόσι, φρονήσεως καὶ ὑγιείας ἐν τῷ καθεστῶτι μένοντες. Αλλοι δὲ καὶ παράφοροι γινόμενοι, τὸ ζῆν ἀπελέγοντο· ἀνέθρωσκον δὲ καὶ ἄνθρακες· καὶ τοὺς ἀνθρώπου; θᾶττον εκκαίοντες ἐπιφάνιζαν. Ησαν δὲ οἱ καὶ ἅπαξ καὶ δὶς ἀλόντες καὶ διαδράντες, ἔπειτα ὥσπερ ἐξ ὑποστροφῆς κρα τηθέντες ἀπώλλυντο· αἱ δὲ μεταλήψεις διάφοροι, και λόγον ἐκβαίνουσαι σύμπαντα. Οἷς μὲν γὰρ φθορά εἶπετο, μόνη συνοικίᾳ καὶ τῷ συνδιαιτᾶσθαι· ἄλλοι δὲ κακ μόνης ἀφῆς ἐτρύγων τὸν θάνατον. Ησαν οι καὶ μόνον εἴσω παρακύψαντες τῆς οἰκίας, ἄλλοι δὲ καὶ κατ' ἀγοράν. Εἰσὶ δὲ οἱ καὶ διέδρασαν τὸν κίν Συνον νοσουσῶν πόλεων ἀπαλλαγέντες, μεταδόντες τῆς νόσου τοῖς μὴ νοσήσασιν. "Αλλοι δὲ καθάπαξ οὐδὲ τῷ πάθει ἐάλωσαν, καίπερ πολλοῖς νοσούσι συνδαιτηθέντες· καὶ οὐ νοσούντων μόνον, ἀλλὰ καὶ Ο

Chapter XIXCaput XIX

col. 267–268page 130 of 313
PG 147:267Αψάμενοι. Πολλοὶ γὰρ ἦσαν καὶ σπουδὴν ποιούμεν τὸ θανεῖν, διὰ τὴν τῶν παίδων ἢ οἰκιῶν συμβᾶσαν πανωλεθρίαν, καὶ διὰ τοῦτο τοῖς νοσοῦσιν ἐπιμιγνύμενοι, ὡτανεὶ ἀνταγωνιζόμενοι τῷ πάθει, ὅμως μέντοι πρὸς τὴν σφετέραν βουλὴν τὴν ἀπόβασιν ἥκιστα ἔσχον. Καὶ ἐπὶ πεντήκοντα καὶ δύο ἔτη τὸ πάθος ἐπενεμήθη, ως μοι λέλεκται· τὰ πρώην πάντα δεύτερα θέμενον. Θαυμάζει δὲ Φιλόστρατος τὸν κατ᾿ ἐκεῖνον γεγονότα λοιμόν, ὅτι περ πεντεκαίδεκα έτη ἐπεχωρίασεν· ἐγὼ δ᾽ ἐπὶ τὰ συνεχῆ τῆς ἱστορία; ἐπάνειμι, ὅσα λείποντα τῶν Ἰουστινιανοῦ χρόνων αναπληρώτων. πολλῶν ἐκ τῆς τοιαύτης τετελευτηκότων νόσων ΧΙΧ. Επινέμησις, τι. Πάντα κεν ἔστα τε γαῖαν ἐπινεμέει τε καὶ ἔρπει. ΚΕΦΑΛ. ΙΘ'. Περὶ τῆς φιλοχρηματίας καὶ ἀπληστίας Ἰουστινιανοῦ, οἷα ὁ συγγραφεύς Εὐάγριος ἱστορεῖ. Οἷα δὲ περὶ αὐτοῦ φησιν ὁ Εὐάγριος, παραθήκο μαι, ἵνα μὴ αὐτὸς ἐγὼ δόξω τοῦ τοσούτου κατατρέχειν δὴ βασιλέως· φησὶ γὰρ αὐταῖς λέξεσιν οὕτως Ἰουστινιανὸς ἦν μὲν χρημάτων ἄπληστος, καὶ τῶν ἀλλοτρίων οὕτως ἐκτόπως εραστής, ὡς καὶ τὸ ὑπήκοον ἅπαν χρυσίου πιπράσκειν. Τοῖς τε ἀρχὰς ἐπιτροπεύουσι, τοῖς τε τοὺς φόρους ἐκλέγουσι· καὶ τοῖς ὅσοι ἀπ᾿ οὐδεμιᾶς αἰτίας ῥάπτειν ἐπιβουλάς τοῖς ἀνθρώποις ἐθέλουσι· πολλοὺς δὲ καὶ ἀναρίθμους τῶν τὰ πολλὰ κεκτημένων, προφάσεις ἀπροφασίστους ἐπιχρώσας, τὰς οὐσίας ἁπάσας ἐζημίωσεν. Ην δὲ καὶ γυνὴ ἑταιριζομένη εποφθαλμιῶτά τω ὁμιλίαν τινὰ ἢ μίξιν ἀνέπλασεν, εὐθὺς ἅπαντα φροῦδα τὰ τῶν νόμων καθίστατο. Καὶ τὸν Ἰουστι για εν προσεταιρισαμένη τοῦ ἀτόπου κέρδους, ὅλον τὸν πλοῦτον τοῦ συκοφαντηθέντος οἴκοι μετεσκευάσατο καὶ ἀφειδὴς δὲ χρημάτων ὑπῆρχεν, ὥστε καὶ πολλοὺς ἁγίους καὶ ἑκασταχοῦ νεὼς ἀναστῆσαι, ἄλλους τε ἐναγεῖς οἴκους ἐς ἐπιμέλειαν ἀνδρῶν τε γυναικῶν ἐξώρων τε καὶ ἀώρων, καὶ τῶν ὑπὸ νοση μάτων ποικίλων ἐνοχλουμένων συντάξεις τε μεγά λας ἀποκληρώσαι, ὅθεν δέοι ταῦτα γίνεσθαι· πρᾶξα! τε μυρία εὐσεβῆ καὶ Θεῷ ἀρέσκοντα· εἴπερ ἐξ οἰκείων δρῷεν οἱ τούτων ἐργάται, καὶ καθαρὰς τὰς σφῶν πράξεις καρποφοροιεν.» Καὶ ταῦτα μὲν ὁ Ευάγριος.

Chapter XXCaput XX

col. 269–270page 131 of 313
PG 147:269ΚΕΦΑΛ. Κ'. Εκφρασις τοῦ μεγάλου τεμένους τῆς τοῦ Θεοῦ λόγου Σοφίας· ὅπερ Ἰουστινιανὸς Θεὸν δια φερόντως τιμῶν ἀνιδρύσατο. Ὁ δὲ Ἰουστινιανός πολλοὺς μὲν νεὼς ἀπανταχοῦ τῆς οἰκουμένης ἀνέστησεν εἰς κάλλος ἐξησκημένους, μάλιστα δ' ἐν Κωνσταντινουπόλει περιφανεῖς ἐδομέ σατο εἰς κάλλος ἅμα καὶ μέγεθος προϊόντας. Έδει ματο δὲ, μέγα τι χρῆμα καὶ ἀπαράβλητον μηδὲ πώποτε ἱστορηθέν, τον μέγαν τῆς τοῦ Θεοῦ Λόγου Σοφίας νεών, μέγιστόν τε λίαν καὶ εὐπρεπέστατον, και λόγου δύναμιν ὑπερβαίνοντα. Εγώ δ' ὡς οἷόν τε πειράσομαι τοῦτο ἐπιδραμεῖν καὶ διαγράψαι λόγῳ τὸ τέμενος.

Chapter XXICaput XXI

col. 271–272page 132 of 313
PG 147:271ΚΕΦΑΛ. ΚΑ'. Περὶ τῆς ἐν τῷ κυανέῳ χρώματι τοῦ βασιλέως μανίας μᾶλλον ἢ χιλίας. Καλὰ μὲν δὴ καὶ καλῶν κάλλιστα ταῦτα Ἰουστινιανῷ βασιλεῖ εἰργασται. "Εν δέ τι προσῆν αὐτῷ πᾶσαν θηριώδη γνώμην ἐκβαῖνον· εἶτε δὲ ἁμαρτ τίᾳ, εἴτε δὴ καὶ δειλίᾳ φύσεως, λέγειν οὐκ ἔχω ἐκ τῆς Νίκα λεγομένης στάσεως τὴν ἀρχὴν εἰλη φός· ὑπερφυῶ; γὰρ ἐδόκει θατέρῳ τῶν τοῦ δέ μου μερῶν, τῷ Κυανέῳ φημί, προσκεῖσθαι· καὶ ἐπὶ τόσον, ὡς καὶ φόνους ἐν ἡμέρᾳ καὶ ἐν μέσῃ τῇ πόλει ὁρῶντας τῶν δι' ἐναντίας, μὴ μόνον κωλύ σθαι καὶ ποινὴν τῆς ἀδικίας ἐκτίνειν, ἀλλὰ καὶ γε μῶν ἀξιοῦσθαι· ὡς ἐντεῦθεν καὶ εἰς ἔργον προβήνα ἀνδροφονεῖν. Εθάῤῥουν δὲ καὶ τοῖς οἴκοι; ἐπιένα, καὶ ἠρέμα τα προσόντα ἐκείνοις των κειμηλίων ληΐ ζεσθαι, καὶ χρυσίῳ αὖθις ἐκείνους τὰς σωτηρίας ὠνεῖσθαι. "Ην δέ που καί τις τῶν ἐπ' ἐξουσίας μήτοι γε κολάζειν, εἴργειν δὲ μόνον ἐδοκίμαζε, περὶ τὰ καίρια τῆς ζωῆς ἐκινδύνευεν· ὅθεν καί τις τῶν τὴν Έψαν ἐπιτετραμμένων ἀρχὴν, ἐπεὶ τινὰς περὶ τὰ εἰρημένα νεωτερίζοντας συσχὼν νεύροις τὸν ἀπό λαστον ἐσωφρόνιζε τρόπον, ἀτίμῳ πομπῇ αὐτὸς

Chapter XXIICaput XXII

col. 273–274page 133 of 313
PG 147:273ΣΤΑ ἐκεῖνος νεύροις ᾐκίσθη κατὰ μέσην τὴν πόλιν περι ενεχθείς. Καί τις δ' ἕτερος, Καλλίνικος ὄνομα, την τῶν Κιλίκων ἡγεμονίαν ἐπιτροπεύων, δύο τινὰς τῶν ἀνδροφόνων τούτων ὅτιπερ εκολάσατο διαχρήσασθαι τοῦτον ἐπιχειροῦντας, Παῦλος δὲ καὶ Φαυστίνος ἦσαν ἐκείνος αἱ κλήσεις, πρὸς τοῦ βασιλέως ἀνε σκολόπιστο, ποινὴν ὑπὲρ ὀρθῆς συνέσεως καὶ τῶν νόμων ταύτην καταβαλών. Ταῦτ᾽ ἄρα οἱ θατέρου μέρους τὰ οἰκεῖα πεφευγότες, καὶ παρὰ μηδενός τῶν ἁπάντων ἀναδοχῆς ἀξιούμενοι, ἀλλ' ὡς τινα ἄγη τε καὶ μιάσματα τῆς πόλεως ἐλαυνόμενοι, λω ποδυτοῦντες ἦσαν· καὶ τοῖς ὁδοιπόροις εφήδρευον μιαιφονοῦντες, ὡς μηδὲν ἀπεῖναι τῶν δεινῶν ὁ μὴ ἐπράττετο, κάντεῦθεν θανάτους καὶ λεηλασίας καὶ τὰ λοιπὰ τῶν ἀτόπων ἐσημέραι παῤῥησιάζεσθαι. Πολλάκις δὲ μεταχωρῶν καὶ πρὸς θάτερα, καὶ αὐ τοὺς θανάτῳ ὑπῆγε, τοῖς νόμοις ἐφιείς, οὓς πρότερον ἀνόσια πράττειν ἀνῆκεν ἀπανταχοῦ, καὶ ἴσα βαρβάροις τὰ πάνδεινα ἐνεργεῖν· ἀλλὰ τὸ μὲν περὶ τούτων ἐς λεπτὸν λέγειν κρεῖττον οἶμαι καὶ λόγου καὶ χρόνου. Απόχρη γε μὴν καὶ ταῦτα τεκμηριώ. σαι καὶ τὰ λείποντα τῆς ἀρχῆς. ΚΕΦΑΛ. ΚΒ'. Περὶ Βαρσανουφίου τοῦ ἀσκητοῦ, καὶ ᾿Ιωάννου, καὶ Συμεὼν τοῦ διὰ Χριστὸν Σαλοῦ. Ἐπὶ δὲ τῆς τούτου ἡγεμονίας καὶ θεοφιλεῖς ἄνδρες ἐφάνησαν πολλαχοῦ τῆς γῆς διαλάμψαντες τῷ τε βίῳ " καὶ τοῖς παρ' αὐτῶν ὑπερφυῶς εἰργασμένοις τῶν παραδόξων· ὧν εἷς ἦν καὶ Βαρσανούφιος, γένος Αἰ γύπτιος· ἐν σαρκὶ δὲ τὴν ἄσαρκον μετῆλθε ζωήν, περὶ τὸν νομόν Γάζης φροντιστηρίῳ τινί· ἂν καὶ πολλὰ τῶν παραδόξων θαυματουργῆσαι φασίν. Επι στεύετο δέ, ὡς ζῶν οἰκίσκῳ τινὶ ἑαυτὸν καθείρξε, πεντήκοντα δὲ καὶ πρὸς ἐτῶν διεληλυθότων, οὔτε τινὶ ὀρθῆναι, μήτε μὴν τῶν τινὸς ἐπιγείων μετειληφέναι. Οἷς δὴ καὶ θρυλλουμένοις σφόδρα διαπιστών Σαλούστιος ὁ τῶν Ἱεροσολύμων πρόεδρος; ἐπειδὴ διορύττειν ἐκέλευε τὸν οἰκίσκον, ὅπου δὴ συνέδω: ε τὸν ἄνθρωπον τοῦ Θεοῦ κατοικεῖν, πῦρ ἐκεῖθεν ἐκπηδῆσαν ποθεν, παραβραχὺ πάντας ἐπίμπρα, εἰ μὴ δρασμῷ τὴν σωτηρίαν ἐπραγματεύοντο. Καί τις δ' ἕτερος ἀνὴρ Συμεώνης όνομα, κατὰ τὴν Ἔμεσαν, ξένην τινὰ καὶ ἀληθῆ πολιτείαν μετῄει· μεστὸς γὰρ ὢν σοφίας πάσης καὶ χάριτος, παράφορον ἑαυτὸν ἐποίει· τὴν κενὴν δόξαν, ὡς ἀδοξίαν ταῖς ἀληθείαις οὖσαν, ἀποδυσάμενος. Ούτος τοίνυν ὁ ὅσιος τὰ πολλὰ καθ᾿ ἑαυτὸν διαιτώμενος ἦν, λανθάνων παντάπασι καὶ μή τινι διδοὺς πάροδον διαγνώναι, πότε ἢ πῶς τὸ θεῖον ἐλάσκεται· ἢ πότε καὶ τίσι σιτίοις πρέσει σιν ἢ ἀπέχεται. Πολλάκις δὲ ἀγοράζων ἀνὰ τὰς πλα τείας, ἐκτετράφθαι τοῦ καθεστηκότος έῴκει, καὶ μηδέν τι συνεστώτος τοῦ ἔχειν, ή τι φρενήρες καὶ ἀγχινοία προσήκον. Καπηλείοις δ' ἀτάκτως ἐπιπηδῶν, τῶν παρευρημένων σιτίων ἐνεφορεῖτο ὅτε πει
col. 275–276page 134 of 313
PG 147:275νῴη. Εἰ δέ που τις ἐννοήσας ἢ προσκύνησιν ἡ τιμὴν τινα προσήγε, θυμῷ πολλῷ καὶ τάχει τῶν τόπων ἀφίστατο· ὑπειδόμενος μή τι φωραθείη, 8 λανθάνειν ἐπεχείρει, κατάδηλον τὴν οἰκείαν ποιῶν ἀρετήν. Τὰ μὲν οὖν ἐκτὸς καὶ ἀγοραῖα τῷ Συμεῶνι τοιαῦτά γε ἦσαν. Ήταν δέ τινες αὐτῷ καὶ συνήθεις· οἷς καὶ παρενέβαλλε τὴν σκηνὴν λύων καὶ τὴν ὑπόκρισιν. Ενὶ γοῦν ἐκείνων θεραπαινίς ἦν, ἡ δὲ πρός τινος ἀκολάστως ἐκπορνευθεῖσα, ἐπεὶ ὁ τοῦ τόκου ἐνέστη καιρός, πρὸς τῶν δεσποτῶν ἠναγκάζετο τὸν τοῦ ἄγους πατέρα διερμηνεύειν. Ἡ δὲ τὴν Συμεώνη ν διέβαλλε σκοτίως αὐτῇ συμπλακῆναι, καὶ ἐξ ἐκείνου κυοφορεῖν· καὶ διώμνυτο. ἢ μὴν οὕτως ἔχειν διισχυ ριζομένη, καὶ εἴ γε δέος, καὶ εἰς ὄψιν διελέγχειν αὐτόν. ὡς δ᾽ εἰς ὦτα ἧκε τοῦτο τῷ Συμεῶν, συν ετίθει καὶ αὐτὸς δῆθεν· σάρκα γὰρ φορεῖν καὶ τὸν ὅλισθον ἐπιφέρεσθαι ἔλεγεν. Ἐπεὶ δὲ παρὰ πᾶσι διεθρυλλεῖτο καὶ αἰσχύνης ἔμπλεως ἦν ὥς γε ἐδόκει, δῆθεν σοφιζόμενος ὑπέστελλεν ἑαυτὸν, καὶ τὴν αἰδὼ πρόσχημα επετίθει. Ως δ' οὖν ἡ κυρία ἧκεν ἡμέρα τοῦ τοκετοῦ, καὶ ἐπὶ τῶν ειωθότων ἡ γυνή καθῆστο σκιμπόδων, ἡ μὲν ὠδί; σφοδρότερον κατερρήγνυτο, ἀνάποιστον τὴν ἀλγηδόνα ἐργαζομένη, ἐς ἔσχατον κινδύνου περιιστῶσα τὴν ἄνθρωπον. Οὐ μὴν ἡ τόκος προέκοπτεν, ἀλλ' ἐξεπίτηδες ἀφιγμένον τὸν Συμεώνην, ἱκέτευον εὔχεσθαι. Ο δὲ ἀνεῖπεν ἐμφανῶς, μὴ πρότερον τὸ κυοφορούμενον τὸν ἥλιον προσειπεῖν, πρινὴ τὸν σκότιον πατέρα τὸ γύναιον παραδείξειες, υπερ ἐπειδὴ τὸ γύναιον ὡμολόγει, καὶ τὸν ἀληθι νὰν ἀνεῖπε πατέρα, εὐθὺς τὸ βρέφος ἐξέθαγε της γαστρός, τῆς ἀληθείας ὥσπερ ἐκεῖνο μαιευσαμένης. Καὶ ἄλλοτε δὲ Συμεώνης οὗτος εἰς τι δωμάτιον εἰσιὼν γυναικὸς ἀκολάστου, καὶ τὰς θύρας ἐγκλει σάμενος, μόνος μόνῃ ἐγχρονίζων παρείλκε τὴν ὥραν Έπειτα διαπετάσας τὰς θύρας, φεύγων ἀπῄει, παν ταχοῦ περιθέων τὴν ὄψιν, μή πού τις δῆθεν αὐτὸν ἐρῴη. Οὕτω δὲ ὁράτα;, ὑπόνοιαν παρείχεν οὐκ ἀγα θήν· ὥστε καὶ τοὺς ἰδόντας ἀγαγέσθαι τὴν ἄνθρωπον, καὶ εἰς λεπὸν ἀκριβοῦσθαι, τί τε βούλεσθαι τὴν ἐκείνου εἰσέλευσιν παρ' αὐτῇ, καὶ τὴν ἐπὶ τόσον δὴ τοῦ χρόνου τριβήν. 'Η δὲ διώμνυτο, ἐς τρίτης ἡμέραν μηδενὸς ἀπογεύσασθαι πλὴν ὕδατος, ἐνδείᾳ τῶν ἀναγκαίων· τὸν δὲ μαθόντα, σἶτά τε καὶ οἴνου μέρος κομίσαι· εἶτ᾽ ἐγκλεισάμενον τὴν θύραν, τρά πεζαν παραθεῖναι, καὶ δειπνῆσαι κελεῦσαι, καὶ τῆς θοίνης ἐμπλήσασθαι· τὰ δὲ λείψανα πάλιν λαβεῖν καὶ οἴχεσθαι. Καὶ κλόνου δὲ γῆς μεγίστου κατασείειν μέλλοντος τὰ ἐκεῖσε μέρη, όπηνίκα ή τε Βηρυτίων, Βιβλίων τε καὶ Τριπολιτῶν πόλεις, τῶν ἄλλων μᾶλ λον πεπόνθασιν, ἱμάντα τῇ χειρὶ περιάγων, τους πλείστους τῶν κιόνων παίων ἀνὰ τὴν ἀγορὰν, Στῆτε, ἐπέλεγεν· ἔχετε γὰρ ὅσον ούπω ὀρχήσασθαι. Ὡς οὖν τοῦ ἀνδρὸς οὐδὲν πάρεργον διεκρίνετο, οἱ παρευρεθέντες εἰς νοῦν ἔλαβον, τίνας τῶν κιόνων οὐχ ἔτυψε παριών· οἱ δὴ τοῦ σεισμοῦ ραγδαίως επεισο πεσόντος καταπεπτώκατι, πάρεργον ἐκείνου γεγε νημένοι. Πολλὰ δὲ καὶ ἕτερα αὐτῷ μνήμης ἄξια δι πράχθη, ἅπερ ἰδίῳ συγγράμματι ἐν ἑτέροις διέλαβον.

Chapter XXIII, XXIVCaput XXIII, XXIV

col. 277–278page 135 of 313
PG 147:277ΚΕΦΑΛ. ΚΓ'. Περὶ Θωμᾶ καὶ αὐτοῦ τὸν ἔξηχον μετιόντος βίον. Ανὰ δὲ τὴν Κοίλην Συρίαν καί τις ἕτερος τὸν ἴσον βίον διαθλεύων ἐτύγχανε, Θωμᾶς ὄνομα· ὃς ἐπὶ τῆς ᾿Αντιόχου γενόμενος, τὴν ἐτήσιον τροφὴν κοι μιούμενος, τῆς κατ' αὐτὸν μονῆς (ἐκ γὰρ τῆς ἐκεῖσε ἐκκλησίας ετέτακτο) ἥτε. Τοῦτον τοίνυν ᾿Αναστά σιος ὁ τὰ τῆς ἐκκλησίας οἰκονομῶν, ἐπεὶ συχνῶς Ενώχνει, κατὰ κόρρης ἔπαιε τῇ χειρί. Ἐν δεινῷ δὲ ποιουμένων τῶν ἀμφ' αὐτὸν, εἶπεν, οὔτε Θωμᾶν τοῦ λοιποῦ τὸ τῆς ἐκκλησίας λήψεσθαι, οὔτε δώσειν τὸν ᾿Αναστάσιον· ἐπιτελῆ δὲ καὶ ἄμφω γενέσθαι κατά τὴν πρόῤῥησιν. Ὁ μὲν γὰρ ᾿Αναστάσιος τῇ ἐφεξῆς ἡμέρᾳ τὸν βίον κατέστρεψεν. Θωμᾶς δ' ὑποστρέφων, καὶ πρὸς τὴν Δάφνην γενόμενος, ἐν τῷ τῶν νοσούντων καταγωγίῳ, πρὸς τὴν ἀμείνω λῆξιν ἐχώ ρει. Καὶ τὸν ἐκείνου νεκρὸν οἱ ἐκεῖσε δὴ τῷ ἐπηλύδων πολυανδρίῳ κατέθεντο· εἶτα καὶ ἄλλον καὶ αὖ θες ἕτερον ἐπ' ἐκείνῳ. Ἐπεὶ δὲ Θεοῦ τὸν οἰκεῖον τιμῶντος θεράποντα ὕπερθεν ὁ ἐκείνου νεκρὸς ἐγί νετο, τῶν ἐπιτιθεμένων τοῦ σώματος θείᾳ τινὶ δυ ναστείᾳ ἀποκρουομένων ὡς ποῤῥωτέρω, οἱ τὸ θαῦμα κατιδόντες, Εφραιμίῳ τῷ ἐπισκόπῳ ἀνήγγελλον τὸ πραττόμενον. Ὁ δὲ διαγνοὺς ὅπερ καὶ ἀληθὲς ἦν, δημοτελῆ καὶ ἀγέρωχον κηρύξας πομπήν, τὸν νε κρὸν ἀνὰ τὴν ᾿Αντιόχου περιφανώς διεκόμιζε, καὶ ἐν τῷ κοιμητηρίῳ δόξῃ πολλῇ κατετίθετο· ἀπελάσας καὶ τὴν ἐπιδημήσασαν τηνικαῦτα λοιμώδη νό σον τῇ μεταθέσει. Τούτου δὴ τοῦ Θωμᾶ καὶ ἐτήσιον μνήμην παῖδες Αντιοχέων ἦγον, μεγαλοπρεπώς ἑορτάζοντες. ΚΕΦΑΛ. ΚΑ'. Ὡς καὶ ὁ μέγας Σάββας καὶ Θεοδόσιος ὁ κοινο βιάρχης ἐπὶ Ἰουστινιανοῦ τέλει τοῦ βίου ἐχρήσαντο. Ἰουστινιανοῦ δ᾽ ἔτι τὴν αὐτοκράτορα διοικοῦντος ἀρχὴν, καὶ Σάββας ἐκεῖνος ὁ μέγας καὶ ὁ πολὺς Θεοδόσιος, οἱ τῆς ἐρήμου καθηγεμόνες, ἔτι περιῆσαν τῷ βίῳ. ᾿Αλλὰ προλαβὼν μὲν ὁ Θεοδόσιος διέ αινε πρός Θεόν. Σάββας δὲ τηνικαῦτα ἐννενηκοστὸν παρελαύνων ἐνιαυτὸν, πρὸς τοῦ τῆς Αἰλίας προέ δρου αὖθις πρέσβυς ἐς Ἰουστινιανὸν ἄνεισιν, ἐν ἀμυδρῷ γήρες σαλεύων. Σαμαρείς γὰρ Ιουλιανόν τινα σφίσι βασιλέα ἐπικηρύξαντες, πλεῖστα κατὰ Χριστιανῶν ἐξυβρίζουσιν, ἐκκλησίας λεηλατούντες καὶ πυρὶ νέμοντες· καὶ τοὺς εὐσεβεῖν ᾑρημένους μετὰ πολλὴν καὶ ἄφατον τιμωρίαν μαχαίρας ἔργον ποιούμενοι, κώμας τε κατατρέχοντες, καὶ τὰς τῶν ἁγίων θήκας ἀναῤῥηγνύντες καὶ παραδιδόντες πυρί ὰ καὶ μάλιστα περὶ Νεάπολιν ἔπραττον μαχαίρα μὲν τὸν ἐπίσκοπον ἀνελόντες, τῶν δὲ πρεσβυτέρων κατασχόντες τινάς, ἔπειτα εἰς μέρη τε καὶ μέλη διελόμενοι, σύναμα μαρτύρων τισὶ λειψάνοις ἀπε

Chapter XXVCaput XXV

col. 279–280page 136 of 313
PG 147:279τηγάνιζον, ουδεμιάς τόλμης ή ύβρεως κατά Χρι στιανῶν φεισάμενοι. "Α δὴ γνούς Ἰουστινιανός, χειρὶ πολλή συμβαλὼν ἐκείνοις, ἄλλους τε πολλούς ἀναιρεῖ καὶ Ἰουλιανὸν αὐτόν. Συλληφθεὶς δὲ καί τις Σιλουανὸς ἐν Σκυθοπολει, πυρὶ παραδίδοται· καὶ πικρὰν οὕτων καταστροφὴν τοῦ βίου ὑφίσταται, ἀνὴρ πλείστα κατά Χριστιανῶν πεπαρνηκώς, καὶ τῇ θεία δίκῃ ἐνταῦθα ταμιευθείς, ἵν᾿ ἀρκοῦσαν οὕτως ἀποτίσῃ καὶ τιμωρίαν· ὥσπερ δὴ καὶ ὁ θεῖος Σάς. σας ἐκείνῳ προήγγειλεν. αλλού τριος δέ τις ἀξίαν, Αρσένιος τούνομα, ἀκόλουθος ὢν τῷ προειρημένα, τῇ Κωνσταντίνου γενόμενος, ψευδὴ κατὰ τῶν Παλαιστινῶν ἔῤῥαπτεν, ὡς εἶεν τῷ τυράν ῳ πολλά συμβαλλόμενοι· δι᾽ οὔς Σάββας, ὡς εἴρηται, προ σβεύσων αὖθις ἐπὶ τὴν Κωνσταντίνου ἐφοίτα· οἷα δέ τινι ἀγγέλῳ καὶ τῆς ἄνω Ἱερουσαλὴμ πολίτη οὐρανόθεν ήκοντι, περιφανῆ ἐποίει τὴν προπομπήν ὁ κρατῶν· πᾶν ὅσον τῆς πόλεως ἐπιφανὲς ἦν καὶ αὐτὸν Ἐπιφάνιον τὸν πατριάρχην εἰς ἀπαντὴν ἐκείνου προπέμψας. Ἐπεὶ δὲ πόρρωθεν προσιόντα καὶ βασιλεὺς ἀνεγίνωσκεν, ἑώρα τινα στέφανα, Εξαλλον τῇ ἐκείνου ἐπικείμενον κορυφῇ· δ δὴ καὶ Αναστάσιος πάλαι τεθέατο, ἡνίκα πρὸς αὐτὸν ἐπε φοίτα. Υπαντήσας οὖν καὶ εὐλογίας ἀξιωθείς, ἡδέως ἐκείνῳ συνῆν, πᾶν ὅ τι βουλομένῳ ἦν, εὐχερέστατα διαλύσας. Ἐκεῖθεν δ' ὑποστρέψας, καὶ αὐτὸς πρὸς τὴν ἀγήρω καὶ ἀνώλεθρον διέβαινε β:ο τὴν, ἐπάξια των πόνων τὰ γέρα ληψόμενος. ΚΕΦΑΛ. ΚΕ'. Περὶ τοῦ γεγονότος θαύματος ἐπὶ τῷ τοῦ Ἑ βραίου παιδὶ παρὰ τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου. Τοῦ δὲ τῆς βασιλίδος ἐπισκόπου Ανθίμου του θρόνου κατασπασθέντος, ὡς εἴρηται, Μηνᾶ τε ἀντ᾿ αὐτοῦ πρὸς 'Αγάθωνος τοῦ πάππα ἐπιλεγέντος καὶ χειροτονηθέντος, θαῦμά τι γέγονεν ἐν τῇ Κωνσταντίνου λόγου πολλοῦ ἄξιον· δ δὴ ὥς γ᾽ ἐνὸν διηγήσομαι. Εθος κεκράτηκεν ἐκ πολλοῦ τῇ βασιλίδι τῶν πόλεων, ὡς ἐπειδὰν πολύ τι τῶν μερίδων τοῦ ἀχράντου καὶ θείου σώματος τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐναπολειφθείη, μεταστέλλεσθαι τοὺς ἱερέας, παῖδας ἀφθόρους ἐκ τῶν ἐς χαμαιδιδασκάλου φοιτώντων, καὶ ταύτας νήστεις ἐσθίειν. Ο δὴ καὶ ἐμοὶ πολλάκις νεωτέρω κομιδή γε ὄντι ἐπισυνέβη γενέσθαι, μάλιστα θείοις τεμένεσι διατρίβειν ἐκ νέου πεποιημένῳ σπουδήν. Τοιοῦτόν τι καὶ τότε Μηνᾶ πατριαρχοῦντος συνέ βαινε. Συνηλίσθη τοίνυν τοῖ; ᾑρημένοις ἐπὶ τούτῳ παισὶ, καί τι παιδίον Εβραίου τὴν δόξαν ἀνδρὸς, ἐξ θέλων περιζομένου τὸ ζῇν· ὃ ἐπεὶ πολύ τι τῆς ὥρας ἀναλῶσαν ἐπ' οἴκου ἐγένετο, τὴν τῆς βραδυτῆτος αἰτίαν ἐξακριβουμένοις τοῖς γονεῦσιν ἀνήγγελλεν, ὡς εἴη τοῖς ἄλλοις παισὶν ἀνὰ τὸ θεῖον τέμενος τῶν θείων μερίδων ἀποταγόν. Ὁ δὲ πατὴρ τῷ καινῷ τοῦ ἀκούσματος εἰς θυμὸν ἀναφθείς, τὴν κάμινον

Chapter XXVICaput XXVI

col. 281–282page 137 of 313
PG 147:281ὑπανάψας, ἔνθα τὴν ύαλον ἐμόρφου, τῷ τῶν ἀν θράχων πνιγεί λαβὼν ἀκοντίζει τὸν παῖδα· μηνίσας τῷ πεπραγμένῳ, κἂν μηδὲν εἰδὼς ὁ παῖς ἔπραττεν. Ἐπεὶ δὲ τὸν παῖδα ἡ μήτηρ ἀναζητοῦσε βραδύνοντα οὐδαμοῦ εὕρισκε, πανταχοῦ περιῄει τὴν πόλ λιν, δεινὸν ολοφυρομένη καὶ ἐπικωκύουσα τῷ παιδί καὶ δὴ μετὰ τρίτην ἡμέραν παρὰ τὸ τοῦ ἀνδρὸς ἐργαστήριον γενομένη, θρήνοις ὑπερφυέσι σπαράττουσα ἑαυτὴν, ἐκάλει τὸν παῖδα διωλύγιον ἐπιστές νουσα. Ὁ δὲ παῖς τῆς μητρικῆς ᾐσθημένος βοῆς, ἐκ τοῦ πνιγέος τὴν ἀπόκρισιν ἐποιεῖτο· ἡ δ᾽ εὐθὺς τὰς θύρας συντρίψασα, παράδοξον οἷον ἑώρα τὸν παῖδα ἐπὶ μέσοις καθεστώτα τοῖς ἄνθραξι, μηδὲ τρίχα τῆς φλογὸς λυμήνασθαι δυνηθείσης. Ἐπεὶ δὲ καὶ τὴν αἰτίαν ἡρωτᾶτο πῶς ἀπαθής διαμεμενήκει, γυναῖκα τινὰ τῶν ἐπιφανῶν ἔλεγε πορφυρᾶν ἀναδε βλημένην στολήν, παρ' αὐτῷ συχνά φοιτώσαν, ὕδωρ ἐγχεῖν, καὶ τούτῳ τὸ πλησιάζον τῆς φλογός κατευνάζειν, καὶ σἶτα παρέχειν ἡνίκα πεινῴη. Ω; δὲ ταῦτα Ἰουστινιανός ἔγνω, τὸν μὲν παῖδι σὺν τῇ μητρὶ τῷ θείῳ τῆς παλιγγενεσίας προσῆγε λουτρῷ, καὶ ἀπεκλήρου Θεῷ· τὸν δέ γε ὑελουργὸν μὴ ἀνα σχόμενον τὰ Χριστιανῶν ἑλέσθαι, ἐν συχῇ οἷα παιδοφόνον ἀνεσκολόπιζεν. ᾿Αλλὰ ταῦτα μὲν τῇδε προς έδη. Ἡμεῖς δ᾽ αὖθις ἐπὶ τὸ προκείμενον τὴν τοῦ λόγου ῥύμην ἀγάγωμεν. ΚΕΦΑΛ. Κα'. Περὶ τῶν προεδρευόντων τηνικαῦτα τῶν μεγά λων πόλεων· καὶ περὶ τῆς διαφορᾶς Μηνᾶ τε καὶ Βιγιλλίου τοῦ Ρώμης. Κατὰ δὲ τοῦτον τὸν χρόνον, τῆς μὲν Ρώμης ἡγεῖτο Βιγίλλιος διαδεξάμενος τὸν Σιλβέριον, ὃς τὸν ᾿Αγάθωνα. Τὴν δὲ Κωνσταντίνου διεἶπεν Εὐτύχιος διαδεξάμενος κατὰ τὴν σύνοδον τὸν Μηνᾶν, 8; "Ανα Οι μον· Ἐπιφάνιος δ' ἐκείνου προῆν. Ἐπὶ δὲ τὸν τῆς Αλεξάνδρου θρόνον μετὰ Θεοδόσιον ἐκβληθέντα, ὡς εἴρηται, ἔτι περιήν ὁ Ζωΐίο;· οὗ μετὰ μικρὸν τοῖς αὐτὸν ἡγησαμένοις προστεθέντος, Απολλινάριος τὴν καθέδραν ἐλάμβανεν· ἀνὰ δὲ τὴν ᾿Αντιόχου μετά Εφραίμιον Δομνίνος ἀνῄει τὸν θρόνον. Ἐν δὲ ροσολύμοις μετὰ Μαρτύριον, καὶ Σαλούστιον, καὶ Ηλίαν τὸν περιώνυμον, Ιωάννης διεῖπε τὸν θρόνον μεθ᾽ ἐν Πέτρος ὁ θαυμαστὸς, καὶ αὖ μετὰ τοῦτον Μακάριος, μήπω βασιλέως προσηκαμένου τὴν προ εδρίαν· διὸ καὶ τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἠλάθη καθέ δρας· ἐλέγετο γὰρ εἴπερ τις τὰ Ωριγένους δόγματα μάλα πρεσβεύειν. Οὗ ἐξεληλαμένου, Ευστόχιος ἐπὶ τὴν ἱερὰν καθέδραν ἀνήγετο. Εἰδέναι μέντοι χρεών, ὡς ὁ πάππας Βιγίλλιος τῆς 'Ρώμης ὑπὸ Γότθων αυ θες αλεύσης, φεύγων τὴν Κωνσταντίνου κατέλαβε. Λαμπράς δ' ὑπὸ βασιλέως τυχὼν τῆς εἰσόδου, ἐνοῦν ὑπισχνείτο τὴν Ἐκκλησίαν, ὥστε καὶ τὰ προσιστάμενα τῇ πίστει τρία κεφάλαια ποιῆσαι ὑπὸ ἀνά θεμα λες τοσοῦτον δ' ἐπήρθη φρονήματος, ὡς καὶ

Chapter XXVIICaput XXVII

col. 283–284page 138 of 313
PG 147:283δὲ καὶ Μηνᾶς ἐκείνῳ ἐποίει. Περιοργή; δὲ τοῖς τοι ούτοις γενόμενος Ἰουστινιανός, ἔπεμπε συλλαβέσθαι αὐτόν· ὁ δὲ δείσας, ὑπὸ τὸ Σεργίου τοῦ μάρ τυρος θυσιαστήριον ἀπεδίδρασκε· καὶ τοῖς ἱεροῖς καλάμοις περιπλακείς, οὐ πρότερον ἐκεῖθεν ἑλκόμενος ἕξεισιν, ἕως οὗ ἐκείνους κατέστρεψεν· ἦν γὰρ μέγας καὶ ὑπερπληθὴς τὴν πλάσιν τοῦ σώμα τος. Ε; ὕστερον δὲ μεταμέλῳ χρησάμενος Ἰουστινιανὸς, μέσης οἱ γενομένης τῆς βασιλίδος Θεοδώρας, δέχεται τὸν Βιγίλλιον· ὁ δὲ αὖθις προσίεται τὸν Μηνᾶν· ὁπηνίκα καὶ τὰ ἐγκαίνια τοῦ νεὼ τῶν ἁγίων Αποστόλων ἐγένετο τῇ εἰκοστῇ ἐνάτῃ Ιου νίου μηνός, ἐν ὀχήματι χρυσῷ Μηνᾶ τὰ θεῖα τῶν ἀποστόλων λείψανα περιαγαγόντος. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Μηνᾶς μὲν τὸν βίον λιπών μετεχώρεῖ· Εὐτύ χιος δ', ὡς εἴρηται, ἀντ' αὐτοῦ τὸν θρόνον ἀνέβαινε, μοναχὸς ὢν καὶ πρεσβύτερος καὶ τοῖς λόγοις τοῦ Αμασείας διακονούμενος. Μηνᾶν ἀκοινωνησίᾳ δοῦνα: τεττάρων μηνῶν, επίσης ΚΕΦΑΛ. ΚΖ'. Περὶ τῆς ἁγίας καὶ μεγάλης πέμπτης οἰκουμενικῆς συνόδου. Καὶ τοίνυν τῆς μὲν πρεσβυτέρας Ρώμης τὸν θρόνον πρυτανεύοντος Βιγιλλίου τῆς δὲ νεωτέρας τὰ μὲν πρῶτα Μηνᾶ, ἔπειτα δὲ Εὐτυχίου τῆς δὲ Ἀλε ξάνδρου Απολλιναρίου· Δομνίνου δὲ τῆς ᾿Αντιοχέων, καὶ τῆς Ἱεροσολύμων Ευστοχίου· συνόντος τούτοις και Γρηγορίου τοῦ ᾿Ακραγαντίνου, ἀνδρὸς βίῳ καὶ λόγῳ καὶ δόγμασιν ἀληθείας πάντας σχεδὸν ὑπερλάμποντος ὁ βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς τὴν ἁγίαν πέμπτην οἰκουμενικὴν ήθροισε σύνοδον, τοὺς ἀπανταχοῦ ἡγεμόνας μεταπτειλάμενος τῶν ἐκκλησιῶν, τοιάσδε ἡγησαμένης αἰτίας. Ο Ιεροσολύμων Εὐστόγιος, τῶν τὰ Ωριγένους φρονούντων ἐν Παλαιστίνῃ πολλῶν ἀκμαζόντων, ἐπὶ μᾶλλον δὲ κατακρατούντων ἐν τῇ ἐκεῖσε νέα καλουμένῃ Λαύρᾳ σπουδὴν ἐποιεῖτο ἀπελαύ γειν τούτους ἐκεῖθεν· καὶ δὴ τὴν εἰρημένην νέαν καταλαβὼν μάνδραν, ἐξώθει ὥσπερ ἄγη τῆς ἐκκλησίας κοινά. Οι δ' ἀπανταχοῦ σποράδες γενόμενοι, πολλούς προσεταιριζόμενοι, ἀρήγειν σφίσιν ἐδέοντα καὶ πολλοὶ μὲν οἱ συμμαχοῦντες ἦσαν ἐκείνοις μάλιστα δὲ τούτων ὑπερήσπιζε Θεόδωρος ὁ ἐπίκλην Ο Ασκιδᾶς, ἐπίσκοπος μὲν τῆς ἐν Καππαδοκίᾳ προ καθημένης πόλεως Καισαρείας καθεστηκώς, Ιου στινιανῷ δὲ βασιλεῖ πάρεδρος, φίλος τέ οἱ δοκῶν και πιστότατος, καὶ ἐπιτηδείω; ἔχων τὰ θυμήρη πράττειν ἐκείνῳ. Δονοῦντος οὖν ἐκείνου ὡς ἐνὸν τὰ ἀνάκτορα, ἀσέβειαν καὶ ἀθεμιτουργίας ἁπάση; ἐπέκεινα καλοῦντος τὰ Εὐστοχίῳ κατὰ τὴν Παλαιστίνην γενόμενα, ἀνὰ τὴν βασιλέως στέλλονται πόλ λιν Ρούφος ἡγούμενος τῆς τοῦ μεγάλου Θεοδοσίου μονῆς, καὶ Κόνων τῆς τοῦ μεγάλου Σάββα προεστη χώ;· ἀρχηγὼ καὶ ἄμφω τῆς ἐρήμου ἔκ τε τῶν φροντιστηρίων ὧν ἡγοῦντο, καὶ τῆς οἰκείας μάλι στα ἀρετῆς. Καὶ ἄλλοι δὲ σὺν αὐτοῖς ἧκον, οὐ παραπολὺ τῆς δόξης λειπόμενοι· οἱ δὴ κατὰ ταυτὸν γενόμενοι, τὰ κατὰ τὸν ὠριγένην, Δίδυμόν τε καὶ
col. 285–286page 139 of 313
PG 147:285Εὐάγριον, ἐν πρώτοις ἐκίνουν· ὡς ἄρα εἶεν Ελλή των δόξας τοῖς ὀρθοῖς τῆς Ἐκκλησίας δόγμασι πα ρασπείραντες, καὶ δέον ἐκ μέσου τούτους γενέσθαι. 'Ο δὲ ᾿Ασκιδᾶς μεθέλκων ἑτέρωθι, τὰ κατὰ τὸν Μου ψουεστίας ἐπῆγε Θεόδωρον, τά τε κατὰ Θεοδώρητον καὶ αν τὴν Ἐδέσσης ἐπίσκοπον· Θεοῦ τὰ πάντα πανσόφω, οικονομοῦντος, ἵν' ἐκεῖθεν καὶ ἐντεῦθεν τὰ καινοφανὴ καὶ βέβηλα τῶν δογμάτων μακρὰν ἐλαθείη. Καὶ δὴ πρώτης κινήσεως γενομένης, ἀνε Σητεῖτο εἰ τέως δέοι τους τετελευτηκότας αναθέσ ματι περιβαλεῖν. Εὐτύχιος δὲ τηνικαῦτα παρών, ἰδμων εἰς ἄχριν τῆς θείας Γραφῆς, περιόντος ἔτι Μηνᾶ. οὐ τῶν ἐπισήμων τις ὤν, ταῖς γὰρ ἀποκρίσεσιν, ὡς γε εἴρηται, τοῦ ἐπισκόπου Αμασείας διηκονεῖτο, διαρρήδην οὕτωσὶ ἀπεφήνατο, οὐκ ἐν φο νήματι μόνον, ἀλλὰ καὶ ἐν καταφρονήματι τους ἀλισθέντας εωρακώς, μηδὲ βουλῆς τοῦτο δεῖσθαι ότι γε καὶ ὁ βασιλεὺς Ἰωσίας οὐ τοὺς ζῶντας ἱερέας τῶν δαιμόνων πάλαι κατέσφαξεν, ἀλλὰ καὶ τῶν πρὸ πολλοῦ τεθνηκότων τάς θήκας ἀνώρυξεν ὅπερ εἰρημένον καλῶς ἐδόκει πᾶσι λελέχθαι· ὡς ἐντεῦθεν καὶ Ἰουστινιανὸν ἀγάμενον τὸν ἄνδρα, ἐς τὸν τῆς βασιλίδος ἀναβιβάσαι θρόνον τηνικαῦτα Μηνᾶ τελευτα σαντος. Ο μὲν οὖν Βιγίλλιος, καίπερ ἐγγράφως δούς, συνεδρεύειν οὐχ είλετο, ἀλλὰ μετὰ τὴν σύνοδον, ὡς μοι βηθήσεται, ἐξιὼν καὶ ἐπὶ τὴν Ῥώμην Ιων, θανάτῳ ἐνεδίῳ τὴν πρὸς ἐκείνην ἄφι ξιν διεκόπτετο. Τῆς συνόδου δὲ ηθροισμένης, Ἰου στινιανὸς ἐπύθετο, τί ἂν λέγοιεν περὶ ὧν εἰσάγει Θεόδωρος κατὰ τοῦ Μοψουεστίας Θεοδώρου καὶ θεσ δωρήτου, καὶ τῶν λόγων οὓς κατὰ τῶν δώδεκα και φαλαίων τοῦ ἁγίου Κυρίλλου συνέταξεν· ἔτι δὲ καὶ τῆς λεγομένης α ἐπιστολῆς πρὸς Μάριν σταλείση; τὸν Πέρσην, Καὶ δὴ πολλῶν ῥήσεων Θεοδώρου καὶ Θεοδωρήτου αναγνωσθεισῶν, καὶ ἐμφανῶς ἀποδεδειγμένου ὡς οὐ νῦν, ἀλλὰ καὶ ἔκπαλαι Θεόδωρος ἐκκήρυχτος ἐγεγόνει, καὶ τῶν ἱερῶν απηλείφη δέλ των, καὶ ὡς χρεών εἴη καὶ μετὰ θάνατον τοὺ; αἱρετικοὺς κατακρίνεσθαι, τὸν μὲν Θεόδωρον εξαυ τῆς ἀναθέματι περιέβαλλον· ἔτι δὲ καὶ τὰ εἰρη μένα Θεοδωρήτῳ κατὰ τῶν δυοκαίδεκα κεφαλαίων Κυρίλλου τοῦ θεσπεσίου καὶ τῆς ὀρθῆς πίστεως πρὸς δὲ καὶ τὴν α ἐπιστολὴν, ταῦτα πρὸς λέξιν ἀποφηνάμενοι· ι Τοῦ μεγάλου Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ κατὰ τὴν ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις παρα βολήν...» Καὶ μεθ᾿ ἕτερα· «Κατακρίνομεν δὲ καὶ ἀναθεματίζομεν πρὸς τοῖς ἄλλοις ἅπασιν αἱρετικοῖς τοῖς κατακριθεῖσι καὶ ἀναθεματισθεῖσι παρὰ τῶν εἰρημένων ἁγίων τεσσάρων συνόδων, καὶ ἀπὸ τῆς ἁγίας καθολικῆς καὶ ἀποστολικής Εκκλησίας, καὶ Θεόδωρον τὸν λεγόμενον ἐπίσκοπον Μοψουεστίας, καὶ τὰ ἀσεβῆ αὐτοῦ συγγράμματα· καὶ τὰ ἀσεβῶς συγγραφέντα παρὰ Θεοδωρήτου κατά τε τῆς ὀρθῆς πίστεως καὶ τῶν ιβ' κεφαλαίων τοῦ ἐν ἁγίοις Κυ μίλλου, καὶ τῆς ἐν Ἐφέσῳ ἁγίας πρώτης συνόδου καὶ ὅσα ὑπὸ συνηγορίας Θεοδώρου καὶ Νεστορίου αὐτῷ συγγέγραπται. Καὶ πρὸς τούτοις ἀναθεμα Ει
Page scan enlarged

Notebook

Full View