Nicephori Gregorae Historiae Byzantinae

Nicephorus Gregoras

Diplomatic text · TLG-E clean (diplomatic Greek; primary witness) + khazarzar (second witness) — Historia Romana Bks I-XXIV; OCR Page view underneath — PG column chips mark the printed columns.

« first ‹ prevPage 2 of 4next ›last »

PG 148:597ἃ δὴ πάντα πυλῶν εἴσω γενόμενος εὐθὺς ἀπέῤῥιψε καὶ κατάδηλος πᾶσιν ἐγεγόνει βασιλεὺς ὤν· καὶ εὐθὺς δραμόντες μικροῦ πᾶσα ἡ πόλις ἐκείνη προσεκύνουν τε αὐτὸν καὶ ἠσπάζοντο καὶ εὐφήμοις ἐδεξιοῦντο φωναῖς. ἦσαν δὲ καὶ βραχεῖς τινες πάνυ αὐτόν τε μισοῦντες καὶ τῷ γηραιῷ καθαρῶς προσκείμενοι βασιλεῖ· οἳ καὶ δραμόντες τὴν ἀκρόπολιν ἐχειρώσαντό τε καὶ ἠσφαλίσαντο, κἀκεῖθεν εὐρώστως ἠμύνοντο πολιορκοῦντας τόν τε βασιλέα καὶ ὅσοι περὶ αὐτὸν ἠθροίσθησαν θιασῶται τῆς στάσεως· καὶ πολλοὺς ἐτίτρωσκον βάλλοντες λίθοις καὶ βέλεσιν, ὥστε καὶ πολλὰ τῶν ἐκεῖθεν βελῶν καὶ περὶ τὴν τοῦ βασιλέως ἐνεπάγη ἀσπίδα. τῇ δ’ ὑστεραίᾳ φρυγάνων ἀθροίσαντες πλῆθος οἱ περὶ τὸν βασιλέα τὰς πύλας ὑφῆψαν τῆς ἀκροπόλεως καὶ οὕτως αὐτὴν παρεστήσαντο. (Δ.) Ἄρας δ’ ἐκεῖθεν ὁ βασιλεὺς προῄει ἐπὶ τὸ ἄστυ Σεῤῥῶν, ᾧ τὸ συμμαχικὸν ἦν τῶν Τριβαλλῶν, οἷς δὴ καὶ διὰ σπουδῆς ἦν τὸ πρῶτον ὅπλα κατὰ τοῦ βασιλέως ἄρασθαι.

(A. c. 1282 ad 1528] BYZANTINE HISTORIE LIB. IX. [IXP. ANDRONIC. SEN.] θεομηνές τι:, ἵνα τὸ κατ' αὐτοὺς συγχυθείη πράγ. Λ crearent: cum, inquam, illi Thessalonicam inter et Serrbas in eo forent, imperator Thessalonicam clanculum ingressus est, summæ potestatis insignibus habitu privato superinduto celatis: quein, ubi intra urbis portas fuit, statim abjecit, et omnibus verus imperator patuit, concursuque facto a tota fere ea civitate adoratus et salutatus et faustis acclamationibus acceptus est. Erant tamen perpauci, qui cum cum odissent et seniori imperatori vere studerent, arcem propere occuparunt et munierunt; unde eos, a quibus obsidebantur, imperatorem dico et factiosorum “turbam, quæ eum stipabat, fortiter propulsabant, ac plurimos saxis et missilibus telis vulnerabant; quoretu multa imperatoris scuto infixa sunt. At postride ii, qui imperatorem sequebantur, magno sarmentorum cumulo circumposito, portis exustis arcem ceperunt. ματα, καὶ σφῶν αὐτῶν αὐτοὶ πρόξενοι γένοιντο ἀπιωλείες· τούτων τοίνυν ἀσχολίαν ἀγόντων τοιαύτην μεταξύ του Θεσσαλονίκης και Σεῤῥῶν ἔλαβεν ὁ βασιλεὺς εἰσιὼν ἐς Θεσσαλονίκην, ἐνδύμασιν ἰδιωτι τοῖς πάντα τὰ βασιλικά περικαλύπτων γνωρίσματα· 18η πάντα πυλῶν εἴσω γενόμενος εὐθὺς ἀπέρριψε καὶ κατάδηλος πᾶσιν ἐγεγόνει βασιλεὺς ὤν· καὶ εὐθὺς δραμόντες μικροῦ πᾶσα ἡ πόλις ἐκείνη προς εκύνουν τε αὐτὸν καὶ ἡσπάζοντο καὶ εὐφήμοις ἐδεξιοῦν το φωναίς. [Ρ. 951] 'Ησαν δὲ καὶ βραχεῖς τινες πάνυ αὐτόν τε μισοῦντες καὶ τῷ γηραιῷ καθαρώς προσ κείμενοι βασιλεῖ· οἱ καὶ δραμόντες τὴν ἀκρόπολιν εχειρώσαντό τε καὶ ἡσφαλίσαντο, κἀκεῖθεν εὐρώ. στους ημύνοντο πολιορκούντας τόν τε βασιλέα καὶ ὅπως περὶ αὐτὸν ἠθροίσθησαν θιασῶται τῆς στάσεως· καὶ πολλοὺς ἐτίτρωσκον βάλλοντες λίθοις καὶ βέλεσιν, ὥστε καὶ πολλὰ τῶν ἐκεῖθεν βελῶν καὶ περὶ τὴν τοῦ βασιλέως ἐνεπάγη ἀσπίδα. Τῇ δ' ὑστεραίᾳ φρυγάνων ἀθροίσαντες πλῆθος καὶ περὶ τὴν βασιλέα τὰς πύλας ὑφῆψαν τῆς ἀκροπόλεως καὶ οὕτως αὐτὴν παρεστήσαντο. Δ'. Αρας δ' ἐκεῖθεν ὁ βασιλεὺς προῄει ἐπὶ τὸ ἄστυ Σεβῥῶν, ᾧ τὸ συμμαχικὸν ἦν τῶν Τριβαλλών, οἷς δὴ καὶ διὰ σπουδῆς ἦν τὸ πρῶτον όπλα κατὰ τοῦ βασιλίως ἄρασθαι. Ἐπεὶ δὲ τὸν μὲν δεσπότην Δημήτριον καὶ τοὺς ἄλλους, τόν τε πρωτοβεστιάριον καὶ τὴν 'Ασάν, ξὺν οὐδενὶ κόσμο διασκεδασθέντας εἶδον, τοὺς δ' ἐπομένους αὐτοῖς στρατιώτας αὐτομολήσαντας ἐς τὸ τοῦ βασιλέως στρατόπεδον, ὑπόσπονδον καὶ αὐτοὶ τῷ βασιλεῖ τὸ ἄστυ παρέδοσαν ἀπιόντες οἴκαδε. Επεί γε μὴν ὁ βασιλεὺς οὕτω τὴν τύχην χώρα τὴν δεξιὰν ἄφθονόν τε καὶ μειδιῶσαν αὐτῷ προτείνουσαν, ἤδη μεθ' ὅλης εὐθυμίας και ἡδονῆς ἐς τὰ πρόσω προυχώρει μεστὸς ἀγαθῶν Ελπίδων. Καὶ ἵνα μὴ διατρίβωμεν, ὀλίγων ἐντὸς ἡμερῶν ἅπαντα διελθὼν τὰ ἐκεῖ παρὰ τὴν Μακεδο νίαν πολίχνια βαστά τε καὶ ἀπονητὶ παρεστήσατο, καὶ σύν τε αὐτοῖς τάς τε γυναίκας καὶ τὰ τέκνα και τα χρήματα ξυνειλήφει τοῦ τε δεσπότου καὶ τοῦ πρωτοβεστιαρίου καὶ τοῦ Ἀτὰν καὶ ὅσοι τῶν ἄλλως εχόντων συγκλητικῶν ἐκείνοις ἐκεῖσε συνδιατρίβοντες ἦσαν. IV. Inde digressus imperator að urbem Serrhas perrexit, ubi Triballorum auxilia erant, qui primo quoque tempore arma adversus eum movere cupiebant. Sed cum Demetrium despotam et reliquos, protovestiarium et Asanem, turpiter dissipatos cernerent, milites vero, qui eos sequebantur, in imperatoris castra transfugisse; compositione facta et ipsi oppidum imperatori dediderunt domumquo abierunt. Is autem, cum fortunam 411 sibi arridentem et obvias quasi manus benigne porrigentem cerneret, cum gaudio et lætitia pergebat ulterius bona spe plenus, et (ne longum faciamus) intra paucos dies omnibus Macedonia oppidulis peragratis facillimeque et sine labore in potesta tem suam redactis despotă, Asanis et protovestiarií, nec non senatorum omnium, qui cam illis erant, conjuges, liberos et pecuniam simul cepit. CAPUT V. Senior belli pertesus; inita cum Bulgaro societate animum erigit. Cralana filia, ab ariolis decepta, cumdem vana spe implet. Logotheta de se admodum anxius. Somnio terretur. Suis rebus consulit. Secedit in paLatium. Præfecti urbium Macedonicarum capti a juniore in carcerem conjiciuntur. Demetrii despota fuga. Protovestiarii exilus miserabilis. Asam Prosiacum occupat. Ad Cralem se recipit. Basilicus Nicephorus castellum Melenici munit ac tuetur, juniori nou dediturus, nisi post mortem senioris. Junior ejus fidem ut remuneratus sit. Philippi Macedonis apophthegma. Pugna ad Munropotamum. Senioris copiæ vincuntur. Junior Bulgaros antevertere ac Byzantium ire properal. Tria Urbis pericula. Classis Veneta, Genuensibus Galatæis infensa. Ponti (auces obsidet. Plurimas naves onerarias intercipit. Uude fames Byzantii. Venetorum æquitas ac moderatio. Auxilium ab iis juniori denegatum. Bulgaricus exercitus, alterum Urbis periculum. Junior Urbem ingredi frustra conatur. Senior ab co exorari non potest. Dux Bulgarorum, juniori reconciliutus, copias suas domum reducit. (Ρ. 252] Δ'. Ὁ δὲ γηραιός βασιλεὺς ἀπολωλεκώς καὶ τὰς ἐκεῖθεν ἐλπίδας καὶ εἰς ἀμηχανίαν ἐσχάτην ἐμπεπτωκώ:, ἐβούλετο ήδη πέμπειν πρεσβείαν προς τὸν ἔγγονον περὶ σπονδῶν καὶ εἰρήνης, πρὶν ἐκ Μακεδονίας αὐτὸν ἀναλύσαι. Αλλ' εὐθὺς ἑτέρα τις ἐλπὶς, ὡς μὴ ὠφελεν, επεισφρήσασα καὶ ταύτην εξέκρουσε τὴν βουλήν. Μιχάηλος γὰρ ὁ τῶν I. At senior imperator, cum illa quoque spe excidisset, jam legatos ad nepotem missurus crat de fœdere et pace, priusquam ille Macedonia excederet. Sed statim alia spes (quod utinam non accidisset) interposita consilium illud evertit. Michael enim Bulgarorum princeps, spe magnorum cuolumentorum elatus, clam seniori imperatori nunVariorum nolw. Cantacuz. lib. Ι, cap. 56, 57, 58. DI CANG.

Chapter IIICaput III

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

ἐπεὶ δὲ τὸν μὲν δεσπότην Δημήτριον καὶ τοὺς ἄλλους, τόν τε πρωτοβεστιάριον καὶ τὸν Ἀσὰν, ξὺν οὐδενὶ κόσμῳ διασκεδασθέντας εἶδον, τοὺς δ’ ἑπομένους αὐτοῖς στρατιώτας αὐτομολήσαντας ἐς τὸ τοῦ βασιλέως στρατόπεδον, ὑπόσπονδον καὶ αὐτοὶ τῷ βασιλεῖ τὸ ἄστυ παρέδοσαν ἀπιόντες οἴκαδε. ἐπεί γε μὴν ὁ βασιλεὺς οὕτω τὴν τύχην ἑώρα τὴν δεξιὰν ἄφθονόν τε καὶ μειδιῶσαν αὐτῷ προτείνουσαν, ἤδη μεθ’ ὅλης εὐθυμίας καὶ ἡδονῆς ἐς τὰ πρόσω προὐχώρει μεστὸς ἀγαθῶν ἐλπίδων. καὶ ἵνα μὴ διατρίβωμεν, ὀλίγων ἐντὸς ἡμερῶν ἅπαντα διελθὼν τὰ ἐκεῖ παρὰ τὴν Μακεδονίαν πολίχνια ῥᾷστά τε καὶ ἀπονητὶ παρεστήσατο καὶ σύν γε αὐτοῖς τάς τε γυναῖκας καὶ τὰ τέκνα καὶ τὰ χρήματα ξυνειλήφει τοῦ τε δεσπότου καὶ τοῦ πρωτοβεστιαρίου καὶ τοῦ Ἀσὰν καὶ ὅσοι τῶν ἄλλως ἐχόντων συγκλητικῶν ἐκείνοις ἐκεῖσε συνδιατρίβοντες ἦσαν. ε. Ὁ δὲ γηραιὸς βασιλεὺς ἀπολωλεκὼς καὶ τὰς ἐκεῖθεν ἐλπίδας καὶ εἰς ἀμηχανίαν ἐσχάτην ἐμπεπτωκὼς ἐβούλετο ἤδη πέμπειν πρεσβείαν πρὸς τὸν ἔγγονον περὶ σπονδῶν καὶ εἰρήνης, πρὶν ἐκ Μακεδονίας αὐτὸν ἀναλῦσαι. ἀλλ’ εὐθὺς ἑτέρα τις ἐλπὶς, ὡς μὴ ὤφελεν, ἐπεισφρήσασα καὶ ταύτην ἐξέκρουσε τὴν βουλήν.

(A. c. 1282 ad 1528] BYZANTINE HISTORIE LIB. IX. [IXP. ANDRONIC. SEN.] θεομηνές τι:, ἵνα τὸ κατ' αὐτοὺς συγχυθείη πράγ. Λ crearent: cum, inquam, illi Thessalonicam inter et Serrbas in eo forent, imperator Thessalonicam clanculum ingressus est, summæ potestatis insignibus habitu privato superinduto celatis: quein, ubi intra urbis portas fuit, statim abjecit, et omnibus verus imperator patuit, concursuque facto a tota fere ea civitate adoratus et salutatus et faustis acclamationibus acceptus est. Erant tamen perpauci, qui cum cum odissent et seniori imperatori vere studerent, arcem propere occuparunt et munierunt; unde eos, a quibus obsidebantur, imperatorem dico et factiosorum “turbam, quæ eum stipabat, fortiter propulsabant, ac plurimos saxis et missilibus telis vulnerabant; quoretu multa imperatoris scuto infixa sunt. At postride ii, qui imperatorem sequebantur, magno sarmentorum cumulo circumposito, portis exustis arcem ceperunt. ματα, καὶ σφῶν αὐτῶν αὐτοὶ πρόξενοι γένοιντο ἀπιωλείες· τούτων τοίνυν ἀσχολίαν ἀγόντων τοιαύτην μεταξύ του Θεσσαλονίκης και Σεῤῥῶν ἔλαβεν ὁ βασιλεὺς εἰσιὼν ἐς Θεσσαλονίκην, ἐνδύμασιν ἰδιωτι τοῖς πάντα τὰ βασιλικά περικαλύπτων γνωρίσματα· 18η πάντα πυλῶν εἴσω γενόμενος εὐθὺς ἀπέρριψε καὶ κατάδηλος πᾶσιν ἐγεγόνει βασιλεὺς ὤν· καὶ εὐθὺς δραμόντες μικροῦ πᾶσα ἡ πόλις ἐκείνη προς εκύνουν τε αὐτὸν καὶ ἡσπάζοντο καὶ εὐφήμοις ἐδεξιοῦν το φωναίς. [Ρ. 951] 'Ησαν δὲ καὶ βραχεῖς τινες πάνυ αὐτόν τε μισοῦντες καὶ τῷ γηραιῷ καθαρώς προσ κείμενοι βασιλεῖ· οἱ καὶ δραμόντες τὴν ἀκρόπολιν εχειρώσαντό τε καὶ ἡσφαλίσαντο, κἀκεῖθεν εὐρώ. στους ημύνοντο πολιορκούντας τόν τε βασιλέα καὶ ὅπως περὶ αὐτὸν ἠθροίσθησαν θιασῶται τῆς στάσεως· καὶ πολλοὺς ἐτίτρωσκον βάλλοντες λίθοις καὶ βέλεσιν, ὥστε καὶ πολλὰ τῶν ἐκεῖθεν βελῶν καὶ περὶ τὴν τοῦ βασιλέως ἐνεπάγη ἀσπίδα. Τῇ δ' ὑστεραίᾳ φρυγάνων ἀθροίσαντες πλῆθος καὶ περὶ τὴν βασιλέα τὰς πύλας ὑφῆψαν τῆς ἀκροπόλεως καὶ οὕτως αὐτὴν παρεστήσαντο. Δ'. Αρας δ' ἐκεῖθεν ὁ βασιλεὺς προῄει ἐπὶ τὸ ἄστυ Σεβῥῶν, ᾧ τὸ συμμαχικὸν ἦν τῶν Τριβαλλών, οἷς δὴ καὶ διὰ σπουδῆς ἦν τὸ πρῶτον όπλα κατὰ τοῦ βασιλίως ἄρασθαι. Ἐπεὶ δὲ τὸν μὲν δεσπότην Δημήτριον καὶ τοὺς ἄλλους, τόν τε πρωτοβεστιάριον καὶ τὴν 'Ασάν, ξὺν οὐδενὶ κόσμο διασκεδασθέντας εἶδον, τοὺς δ' ἐπομένους αὐτοῖς στρατιώτας αὐτομολήσαντας ἐς τὸ τοῦ βασιλέως στρατόπεδον, ὑπόσπονδον καὶ αὐτοὶ τῷ βασιλεῖ τὸ ἄστυ παρέδοσαν ἀπιόντες οἴκαδε. Επεί γε μὴν ὁ βασιλεὺς οὕτω τὴν τύχην χώρα τὴν δεξιὰν ἄφθονόν τε καὶ μειδιῶσαν αὐτῷ προτείνουσαν, ἤδη μεθ' ὅλης εὐθυμίας και ἡδονῆς ἐς τὰ πρόσω προυχώρει μεστὸς ἀγαθῶν Ελπίδων. Καὶ ἵνα μὴ διατρίβωμεν, ὀλίγων ἐντὸς ἡμερῶν ἅπαντα διελθὼν τὰ ἐκεῖ παρὰ τὴν Μακεδο νίαν πολίχνια βαστά τε καὶ ἀπονητὶ παρεστήσατο, καὶ σύν τε αὐτοῖς τάς τε γυναίκας καὶ τὰ τέκνα και τα χρήματα ξυνειλήφει τοῦ τε δεσπότου καὶ τοῦ πρωτοβεστιαρίου καὶ τοῦ Ἀτὰν καὶ ὅσοι τῶν ἄλλως εχόντων συγκλητικῶν ἐκείνοις ἐκεῖσε συνδιατρίβοντες ἦσαν. IV. Inde digressus imperator að urbem Serrhas perrexit, ubi Triballorum auxilia erant, qui primo quoque tempore arma adversus eum movere cupiebant. Sed cum Demetrium despotam et reliquos, protovestiarium et Asanem, turpiter dissipatos cernerent, milites vero, qui eos sequebantur, in imperatoris castra transfugisse; compositione facta et ipsi oppidum imperatori dediderunt domumquo abierunt. Is autem, cum fortunam 411 sibi arridentem et obvias quasi manus benigne porrigentem cerneret, cum gaudio et lætitia pergebat ulterius bona spe plenus, et (ne longum faciamus) intra paucos dies omnibus Macedonia oppidulis peragratis facillimeque et sine labore in potesta tem suam redactis despotă, Asanis et protovestiarií, nec non senatorum omnium, qui cam illis erant, conjuges, liberos et pecuniam simul cepit. CAPUT V. Senior belli pertesus; inita cum Bulgaro societate animum erigit. Cralana filia, ab ariolis decepta, cumdem vana spe implet. Logotheta de se admodum anxius. Somnio terretur. Suis rebus consulit. Secedit in paLatium. Præfecti urbium Macedonicarum capti a juniore in carcerem conjiciuntur. Demetrii despota fuga. Protovestiarii exilus miserabilis. Asam Prosiacum occupat. Ad Cralem se recipit. Basilicus Nicephorus castellum Melenici munit ac tuetur, juniori nou dediturus, nisi post mortem senioris. Junior ejus fidem ut remuneratus sit. Philippi Macedonis apophthegma. Pugna ad Munropotamum. Senioris copiæ vincuntur. Junior Bulgaros antevertere ac Byzantium ire properal. Tria Urbis pericula. Classis Veneta, Genuensibus Galatæis infensa. Ponti (auces obsidet. Plurimas naves onerarias intercipit. Uude fames Byzantii. Venetorum æquitas ac moderatio. Auxilium ab iis juniori denegatum. Bulgaricus exercitus, alterum Urbis periculum. Junior Urbem ingredi frustra conatur. Senior ab co exorari non potest. Dux Bulgarorum, juniori reconciliutus, copias suas domum reducit. (Ρ. 252] Δ'. Ὁ δὲ γηραιός βασιλεὺς ἀπολωλεκώς καὶ τὰς ἐκεῖθεν ἐλπίδας καὶ εἰς ἀμηχανίαν ἐσχάτην ἐμπεπτωκώ:, ἐβούλετο ήδη πέμπειν πρεσβείαν προς τὸν ἔγγονον περὶ σπονδῶν καὶ εἰρήνης, πρὶν ἐκ Μακεδονίας αὐτὸν ἀναλύσαι. Αλλ' εὐθὺς ἑτέρα τις ἐλπὶς, ὡς μὴ ὠφελεν, επεισφρήσασα καὶ ταύτην εξέκρουσε τὴν βουλήν. Μιχάηλος γὰρ ὁ τῶν I. At senior imperator, cum illa quoque spe excidisset, jam legatos ad nepotem missurus crat de fœdere et pace, priusquam ille Macedonia excederet. Sed statim alia spes (quod utinam non accidisset) interposita consilium illud evertit. Michael enim Bulgarorum princeps, spe magnorum cuolumentorum elatus, clam seniori imperatori nunVariorum nolw. Cantacuz. lib. Ι, cap. 56, 57, 58. DI CANG.

PG 148:599Μιχάηλος γὰρ ὁ τῶν Βουλγάρων ἄρχων λημμάτων ἐλπίδι μεγάλων ἑαυτὸν ἐπάρας διεμηνύσατο λάθρα τῷ γηραιῷ βασιλεῖ, εἰ βούλοιτο, συμμαχῆσαι αὐτῷ κατὰ τοῦ ἐγγόνου. ὁ δὲ βασιλεὺς, ὥσπερ ἐκ μεγάλου ναυαγίου καὶ κλύδωνος ἀπροσδοκήτως λιμένι περιτυχὼν, ἀπρὶξ ἐπελάβετο τούτου. καὶ ἑξῆς διεπρεσβεύοντο πρὸς ἀλλήλους περὶ τοῦ ποιητέου καὶ περὶ ἐπαγγελιῶν καὶ συνθηκῶν, μηδενὸς ἐπιγινώσκοντος τὰ βουλεύματα, πλὴν δυοῖν ἢ τριῶν τῶν πάνυ πιστοτάτων καὶ τῆς Κραλαίνης, ἣ διηνεκῶς τὸν πατέρα καὶ βασιλέα ἀγαθῶν ἐνεπίμπλα ἐλπίδων, ὧν αὐτὴν οἱ ψευδομάντεις καὶ ἐγγαστρίμυθοι ἐνεπίμπλασαν. (Β.) Ὁ μέντοι μέγας λογοθέτης ὁ Μετοχίτης ὁρῶν στρεφομένην ἀνωμάλως τὴν τύχην κατὰ τοῦ γηραιοῦ βασιλέως καὶ κατορχουμένην οὕτω τὰ πράγματα ἐδεδίει περὶ ἑαυτῷ μάλιστα πάντων αὐτὸς, ἅτε καὶ μάλιστα πάντων αὐτὸς κοινωνῶν τῷ βασιλεῖ ῥητῶν καὶ ἀποῤῥήτων καὶ γνώμης καὶ πράξεως πάσης. διὸ καὶ σύννους τις ἦν καὶ ἐμμέριμνος ἀεὶ καὶ τῶν μελλόντων πλήρης, οὐ μάλα τοι δεξιὸν τὸ μέλλον σκοπούμενος ἐπιόν.

599 [A. M. 6791 AD 6836] liavit, se, si vellet, opem ei contra nepotem latu- Βουλγάρων ἄρχων λημμάτων ἐλπίδι μεγάλων αν rum. At imperator, velut e magna tempestate et τὸν ἐπάρας διεμηνύτατο λάθρα τῷ γηραιῷ βασιλεῖ, naufragio portum insperato adeptus, mordicus εἰ βούλοιτο, συμμαχῆσαι αὐτῷ κατὰ τοῦ ἐγγόνου. spem illam tenuit. Deinde legati ultro citroque Ο δὲ βασιλεὺς, ὥσπερ ἐκ μεγάλου ναυαγίου καὶ missi quid agendum sit deliberant: item de pro- κλύδωνος ἀπροσδοκήτως λιμένι περιτυχών, ἀπριξ missis et pactionibus agunt, omnibus interim ho. ἐπελάβετο τούτου. Καὶ ἐξῆς διαπρεσβεύοντο πρὸς rum consiliorum ignaris, duobus aut tribus intimis ἀλλήλους περὶ τοῦ ποιητέου καὶ περὶ ἐπαγγελιών et Craluna exceptis: quæ subinde patrem bona καὶ συνθηκῶν, μηδενὸς ἐπιγινώσκοντος τὰ βουλεύ spe implebat, quam vani vates, et qui vocem in ματα, πλὴν δυοῖν ἢ τριῶν τῶν πάνυ πιστοτάτων καὶ ventre habent, ei faciebant. τῆς Κραλαίνης, ἡ διηνεκῶς τὸν πατέρα καὶ βασιλέα ἀγαθῶν ἐνεπίμπλα ἐλπίδων, ὧν αὐτὴν οἱ ψευδομέν τεις καὶ ἐγγαστρίμυθος ενεπίμπλασαν. 11. Magnus autem logotheta Metochites, 412 Β'. Ο μέντοι μέγας λογοθέτης & Μετοχίτης ὁρῶν postquam seniorem imperatorem et rempublicam στρεφομένην ἀνωμάλως τὴν τύχην κατὰ τοῦ γηραιού vidit fortuna iniqua ac proterva conflictari, om- βασιλέως καὶ κατορχουμένην οὕτω τὰ πράγματα nium maxime sibi tinult: quippe quicum ille om- έδεδίει περὶ ἑαυτῷ μάλιστα πάντων αὐτὸς, ὅτε καὶ nia dicenda facendaque communicaret et sine quo μάλιστα πάντων αὐτὸς κοινωνῶν τῷ βασιλεῖ ῥητῶν xibil decerneret aut ageret. Quare tristis et sollicitus καὶ ἀποῤῥήτων καὶ γνώμης καὶ πράξεως πάσης. semper erat et futurorum plenus, quorum exitum Διὸ καὶ σύννους τις ἦν καὶ ἐμμέριμνος ἀεὶ καὶ τῶν sibi parum felicem fore prævidebat. Quadam igitur μελλόντων πλήρης, οὐ μάλα του δεξιὸν τὸ μέλλον nocte novam ignoti hominis formam videre visus est σκοπούμενος ἐπιόν. Εν μια γοῦν τῶν νυχτῶν ἔδη. sibi jacenti nstantem, prædoni et agresti latroni per- ξεν ἀλλόκοτόν τινα θεάσασθαι ἄνθρωπον ἐπιπάντα similem, qui manus sibi injiceret, et de cervicali οἱ κειμένῳ, ἀτεχνῶς λωποδύτῃ τινὶ καὶ ἀγρίῳ ληclaves cubiculi eripere vellet, in quo supellex et στῇ ἐοικότα τὴν χεῖρά τε ἐμβαλόντα, ἀφελέσθαι τοῦ gemmæ repositæ erant et quidquid opum habebat. προσκεφαλαίου τὰς τοῦ θαλάμου κλείδας. (Ρ. 253] ἐν Sommo autem vi excusso lolus adbuc trepidans ᾧ τά τε έπιπλα καὶ οἱ πολυτελεῖς ἔκειντο λίθοι και quanquain expergefactus inclamavit famulos, ut ὅσα τῶν χρημάτων αὐτῷ περίην. Τὸν δὲ βία εν prædonem persequerentur, ne una cum pecunia ὕπνον ἀποτινάξασθαι καὶ θορύβου μεστὸν ἐγερθέντα effugeret. Ignorabat enim visa illa somnium esse, βουν καὶ τοῖς θεράπουσιν εγκελεύεσθαι διώκειν τὸν non rem veram. Qui cum statim surrexissent et λωποδύτην, μή φθάσῃ διαδρὰς μετὰ τῶν χρημάτων. fores clausas reperissent, et affirmassent, imagi- Ἐλελήθει γὰρ αὐτὸν ἐνύπνιον εἶναι τὰ φαντασθέντα nationem esse e diurnis cogitationibus ortam, ille καὶ οὐκ ἀλήθειαν. Τῶν δὴ θεραπόντων διανιστάντων vis ad se ipsum reversus ardentissimum suspirium εὐθὺς καὶ τὰς θύρας κεκλεισμένας εὑρόντων καὶ ex imo traxit, ac non tam diurnaram curarum διαβεβαιωσάντων φαντασίαν εἶναι τὸ πρᾶγμα καὶ imaginem, quam præsagium eversionis familiæ μεθημερινῶν φροντίδων βλάστημα, μόλις εἰς ἑαυ suæ, visionem illam esse judicavit. Quare cum τὸν ἐλθὼν θερμότατόν τινα στεναγμὲν ἐκ βάθους diluxisset, plerasque opes e suis ædibus tanquam ἀνέπεμψε, καὶ οὐ τοσοῦτον μεθημερινῶν φροντίδων desperatis jam translatas inter amicos fidissimosdam βλάστημα τὸ φανθὲν ἔκρινεν, ὅσον μαντείαν τινά distribuit custodiendas. Uxore vero et ancillis domi καὶ προαναφώνησιν τοῦ μέλλοντος καταλήψεσθαι τὸν relictis ipse in palatio commorari 413 ac residere οἰκεῖον οἶκον ἀφανισμοῦ. Ὅθεν ἡμέρας γενομένης ex eo capit; unde nec foras egrcdiebatur, seditio- τὰ πλείω τῶν χρημάτων ἀφελόμενος τῆς οἰκίας, Στε nem populi contra se elfervescentem pertinescens. ἀπεγνωσμένης ήδη, διεμέρισέ τε καὶ τῶν φίλων τοῖς πιστοτάτοις λάθρα ἐδεδώκει φυλάττειν αὐτῷ. Ὁ δὲ τὴν γυναῖκα καὶ τὰς θεραπαινίδας περὶ τὴν οἶκον ἀφεὶς αὐτὸς περὶ τὰ βασίλεια ἀπρόῖτον τοῦ λοιποῦ τὴν διατριβὴν καὶ καταμονὴν ἐποιεῖτο, δεν διὼς τὴν τοῦ δήμου στάσιν φλεγμαίνουσαν κατ' αὐτοῦ. III. Cæterum qui a seniore imperatore urbibus et provinciis Macedoniæ præpositi antea fuerant, una cum uxoribus et liberis (ut ante difimus) capti sunt, et partim Thessalonicam, partim Didymotichum missi, omnes earum urbium carceres impleverunt. Demetrius vero despota, uxore et liberis relictis, qui a persequentibus capti sunt, fuga ad Serviæ Cralem elapsus. Protovestiarius autem Andronicus, ad tempus et ipse despotam secutus, non potuit perpetuo parasiti more aliena quadra vivere, ut ille. Sed quantas modo opes, jumenta, possessiones, gloriam cum omni spe subito amisisset secum reputans, et illa etiam de uxore suspicatus probra. quibus captivæ mulieres allici ab hostibus Γ΄. Οι μέντοι παρὰ τοῦ γηραιοῦ βασιλέως προα ποσταλέντες εἰς τὴν τῶν κατὰ Μακεδονίαν χωρών καὶ πόλεων διοίκησιν ἐάλωσαν ἅμα γυναιξί τε καλ τέκνοις, ὡς ἔφθημεν εἰρηκότες, καὶ διαμερισθέντες ὅσα περὶ Θεσσαλονίκην καὶ Διδυμότειχον δεσμωτή για πάντα μεστά ἑαυτῶν πεποιήκεσαν. Ὁ δὲ γε δεσπότης Δημήτριος φυγάς ᾤχετο ἀπιών παρὰ τὸν Κράλην Σερβίας, γυναῖκα καὶ παῖδας καταλιπών διώκουσιν. Ο δὲ πρωτοβεστιάριος Ανδρόνικος μέσ χρι τινὸς ἐπόμενο; καὶ αὐτὸς τῷ δεσπότῃ εὐκ ἐδι νήθη μέχρι τέλους καθάπερ τις παράσιτος ἐς άλλο τρίαν ἀποβλέπειν τράπεζαν, ὥσπερ ἐκεῖνος. 'Αλλ' αναλογισάμενος, ὅσον ἐξαπίνης ἀτήρητας πλούτον καὶ κτήνη καὶ κτήματα καὶ δόξαν μετά πασῶν τῶν

ἐν μιᾷ γοῦν τῶν νυκτῶν ἔδοξεν ἀλλόκοτόν τινα θεάσασθαι ἄνθρωπον ἐπιστάντα οἱ κειμένῳ, ἀτεχνῶς λωποδύτῃ τινὶ καὶ ἀγρίῳ λῃστῇ ἐοικότα τὴν χεῖρά τε ἐμβαλόντα, ἀφελέσθαι τοῦ προσκεφαλαίου τὰς τοῦ θαλάμου κλεῖδας, ἐν ᾧ τά τε ἔπιπλα καὶ οἱ πολυτελεῖς ἔκειντο λίθοι καὶ ὅσα τῶν χρημάτων αὐτῷ περιῆν. τὸν δὲ βίᾳ τὸν ὕπνον ἀποτινάξασθαι καὶ θορύβου μεστὸν ἐγερθέντα βοᾷν καὶ τοῖς θεράπουσιν ἐγκελεύεσθαι διώκειν τὸν λωποδύτην, μὴ φθάσῃ διαδρὰς μετὰ τῶν χρημάτων. ἐλελήθει γὰρ αὐτὸν ἐνύπνιον εἶναι τὰ φαντασθέντα καὶ οὐκ ἀλήθειαν. τῶν δὴ θεραπόντων διανιστάντων εὐθὺς καὶ τὰς θύρας κεκλεισμένας εὑρόντων καὶ διαβεβαιωσάντων φαντασίαν εἶναι τὸ πρᾶγμα καὶ μεθημερινῶν φροντίδων βλάστημα, μόλις εἰς ἑαυτὸν ἐλθὼν θερμότατόν τινα στεναγμὸν ἐκ βάθους ἀνέπεμψε καὶ οὐ τοσοῦτον μεθημερινῶν φροντίδων βλάστημα τὸ φανθὲν ἔκρινεν, ὅσον μαντείαν τινὰ καὶ προαναφώνησιν τοῦ μέλλοντος καταλήψεσθαι τὸν οἰκεῖον οἶκον ἀφανισμοῦ. ὅθεν ἡμέρας γενομένης τὰ πλείω τῶν χρημάτων ἀφελόμενος τῆς οἰκίας, ἅτε ἀπεγνωσμένης ἤδη, διεμέρισέ τε καὶ τῶν φίλων τοῖς πιστοτάτοις λάθρα ἐδεδώκει φυλάττειν αὐτῷ.

599 [A. M. 6791 AD 6836] liavit, se, si vellet, opem ei contra nepotem latu- Βουλγάρων ἄρχων λημμάτων ἐλπίδι μεγάλων αν rum. At imperator, velut e magna tempestate et τὸν ἐπάρας διεμηνύτατο λάθρα τῷ γηραιῷ βασιλεῖ, naufragio portum insperato adeptus, mordicus εἰ βούλοιτο, συμμαχῆσαι αὐτῷ κατὰ τοῦ ἐγγόνου. spem illam tenuit. Deinde legati ultro citroque Ο δὲ βασιλεὺς, ὥσπερ ἐκ μεγάλου ναυαγίου καὶ missi quid agendum sit deliberant: item de pro- κλύδωνος ἀπροσδοκήτως λιμένι περιτυχών, ἀπριξ missis et pactionibus agunt, omnibus interim ho. ἐπελάβετο τούτου. Καὶ ἐξῆς διαπρεσβεύοντο πρὸς rum consiliorum ignaris, duobus aut tribus intimis ἀλλήλους περὶ τοῦ ποιητέου καὶ περὶ ἐπαγγελιών et Craluna exceptis: quæ subinde patrem bona καὶ συνθηκῶν, μηδενὸς ἐπιγινώσκοντος τὰ βουλεύ spe implebat, quam vani vates, et qui vocem in ματα, πλὴν δυοῖν ἢ τριῶν τῶν πάνυ πιστοτάτων καὶ ventre habent, ei faciebant. τῆς Κραλαίνης, ἡ διηνεκῶς τὸν πατέρα καὶ βασιλέα ἀγαθῶν ἐνεπίμπλα ἐλπίδων, ὧν αὐτὴν οἱ ψευδομέν τεις καὶ ἐγγαστρίμυθος ενεπίμπλασαν. 11. Magnus autem logotheta Metochites, 412 Β'. Ο μέντοι μέγας λογοθέτης & Μετοχίτης ὁρῶν postquam seniorem imperatorem et rempublicam στρεφομένην ἀνωμάλως τὴν τύχην κατὰ τοῦ γηραιού vidit fortuna iniqua ac proterva conflictari, om- βασιλέως καὶ κατορχουμένην οὕτω τὰ πράγματα nium maxime sibi tinult: quippe quicum ille om- έδεδίει περὶ ἑαυτῷ μάλιστα πάντων αὐτὸς, ὅτε καὶ nia dicenda facendaque communicaret et sine quo μάλιστα πάντων αὐτὸς κοινωνῶν τῷ βασιλεῖ ῥητῶν xibil decerneret aut ageret. Quare tristis et sollicitus καὶ ἀποῤῥήτων καὶ γνώμης καὶ πράξεως πάσης. semper erat et futurorum plenus, quorum exitum Διὸ καὶ σύννους τις ἦν καὶ ἐμμέριμνος ἀεὶ καὶ τῶν sibi parum felicem fore prævidebat. Quadam igitur μελλόντων πλήρης, οὐ μάλα του δεξιὸν τὸ μέλλον nocte novam ignoti hominis formam videre visus est σκοπούμενος ἐπιόν. Εν μια γοῦν τῶν νυχτῶν ἔδη. sibi jacenti nstantem, prædoni et agresti latroni per- ξεν ἀλλόκοτόν τινα θεάσασθαι ἄνθρωπον ἐπιπάντα similem, qui manus sibi injiceret, et de cervicali οἱ κειμένῳ, ἀτεχνῶς λωποδύτῃ τινὶ καὶ ἀγρίῳ ληclaves cubiculi eripere vellet, in quo supellex et στῇ ἐοικότα τὴν χεῖρά τε ἐμβαλόντα, ἀφελέσθαι τοῦ gemmæ repositæ erant et quidquid opum habebat. προσκεφαλαίου τὰς τοῦ θαλάμου κλείδας. (Ρ. 253] ἐν Sommo autem vi excusso lolus adbuc trepidans ᾧ τά τε έπιπλα καὶ οἱ πολυτελεῖς ἔκειντο λίθοι και quanquain expergefactus inclamavit famulos, ut ὅσα τῶν χρημάτων αὐτῷ περίην. Τὸν δὲ βία εν prædonem persequerentur, ne una cum pecunia ὕπνον ἀποτινάξασθαι καὶ θορύβου μεστὸν ἐγερθέντα effugeret. Ignorabat enim visa illa somnium esse, βουν καὶ τοῖς θεράπουσιν εγκελεύεσθαι διώκειν τὸν non rem veram. Qui cum statim surrexissent et λωποδύτην, μή φθάσῃ διαδρὰς μετὰ τῶν χρημάτων. fores clausas reperissent, et affirmassent, imagi- Ἐλελήθει γὰρ αὐτὸν ἐνύπνιον εἶναι τὰ φαντασθέντα nationem esse e diurnis cogitationibus ortam, ille καὶ οὐκ ἀλήθειαν. Τῶν δὴ θεραπόντων διανιστάντων vis ad se ipsum reversus ardentissimum suspirium εὐθὺς καὶ τὰς θύρας κεκλεισμένας εὑρόντων καὶ ex imo traxit, ac non tam diurnaram curarum διαβεβαιωσάντων φαντασίαν εἶναι τὸ πρᾶγμα καὶ imaginem, quam præsagium eversionis familiæ μεθημερινῶν φροντίδων βλάστημα, μόλις εἰς ἑαυ suæ, visionem illam esse judicavit. Quare cum τὸν ἐλθὼν θερμότατόν τινα στεναγμὲν ἐκ βάθους diluxisset, plerasque opes e suis ædibus tanquam ἀνέπεμψε, καὶ οὐ τοσοῦτον μεθημερινῶν φροντίδων desperatis jam translatas inter amicos fidissimosdam βλάστημα τὸ φανθὲν ἔκρινεν, ὅσον μαντείαν τινά distribuit custodiendas. Uxore vero et ancillis domi καὶ προαναφώνησιν τοῦ μέλλοντος καταλήψεσθαι τὸν relictis ipse in palatio commorari 413 ac residere οἰκεῖον οἶκον ἀφανισμοῦ. Ὅθεν ἡμέρας γενομένης ex eo capit; unde nec foras egrcdiebatur, seditio- τὰ πλείω τῶν χρημάτων ἀφελόμενος τῆς οἰκίας, Στε nem populi contra se elfervescentem pertinescens. ἀπεγνωσμένης ήδη, διεμέρισέ τε καὶ τῶν φίλων τοῖς πιστοτάτοις λάθρα ἐδεδώκει φυλάττειν αὐτῷ. Ὁ δὲ τὴν γυναῖκα καὶ τὰς θεραπαινίδας περὶ τὴν οἶκον ἀφεὶς αὐτὸς περὶ τὰ βασίλεια ἀπρόῖτον τοῦ λοιποῦ τὴν διατριβὴν καὶ καταμονὴν ἐποιεῖτο, δεν διὼς τὴν τοῦ δήμου στάσιν φλεγμαίνουσαν κατ' αὐτοῦ. III. Cæterum qui a seniore imperatore urbibus et provinciis Macedoniæ præpositi antea fuerant, una cum uxoribus et liberis (ut ante difimus) capti sunt, et partim Thessalonicam, partim Didymotichum missi, omnes earum urbium carceres impleverunt. Demetrius vero despota, uxore et liberis relictis, qui a persequentibus capti sunt, fuga ad Serviæ Cralem elapsus. Protovestiarius autem Andronicus, ad tempus et ipse despotam secutus, non potuit perpetuo parasiti more aliena quadra vivere, ut ille. Sed quantas modo opes, jumenta, possessiones, gloriam cum omni spe subito amisisset secum reputans, et illa etiam de uxore suspicatus probra. quibus captivæ mulieres allici ab hostibus Γ΄. Οι μέντοι παρὰ τοῦ γηραιοῦ βασιλέως προα ποσταλέντες εἰς τὴν τῶν κατὰ Μακεδονίαν χωρών καὶ πόλεων διοίκησιν ἐάλωσαν ἅμα γυναιξί τε καλ τέκνοις, ὡς ἔφθημεν εἰρηκότες, καὶ διαμερισθέντες ὅσα περὶ Θεσσαλονίκην καὶ Διδυμότειχον δεσμωτή για πάντα μεστά ἑαυτῶν πεποιήκεσαν. Ὁ δὲ γε δεσπότης Δημήτριος φυγάς ᾤχετο ἀπιών παρὰ τὸν Κράλην Σερβίας, γυναῖκα καὶ παῖδας καταλιπών διώκουσιν. Ο δὲ πρωτοβεστιάριος Ανδρόνικος μέσ χρι τινὸς ἐπόμενο; καὶ αὐτὸς τῷ δεσπότῃ εὐκ ἐδι νήθη μέχρι τέλους καθάπερ τις παράσιτος ἐς άλλο τρίαν ἀποβλέπειν τράπεζαν, ὥσπερ ἐκεῖνος. 'Αλλ' αναλογισάμενος, ὅσον ἐξαπίνης ἀτήρητας πλούτον καὶ κτήνη καὶ κτήματα καὶ δόξαν μετά πασῶν τῶν

ὁ δὲ τὴν γυναῖκα καὶ τὰς θεραπαινίδας περὶ τὸν οἶκον ἀφεὶς αὐτὸς περὶ τὰ βασίλεια ἀπρόϊτον τοῦ λοιποῦ τὴν διατριβὴν καὶ καταμονὴν ἐποιεῖτο, δεδιὼς τὴν τοῦ δήμου στάσιν φλεγμαίνουσαν κατ’ αὐτοῦ. (Γ.) Οἱ μέντοι παρὰ τοῦ γηραιοῦ βασιλέως προαποσταλέντες εἰς τὴν τῶν κατὰ Μακεδονίαν χωρῶν καὶ πόλεων διοίκησιν ἑάλωσαν ἅμα γυναιξί τε καὶ τέκνοις, ὡς ἔφθημεν εἰρηκότες, καὶ διαμερισθέντες ὅσα περὶ Θεσσαλονίκην καὶ Διδυμότειχον δεσμωτήρια πάντα μεστὰ ἑαυτῶν πεποιήκεσαν. ὁ δέ γε δεσπότης Δημήτριος φυγὰς ᾤχετο ἀπιὼν παρὰ τὸν Κράλην Σερβίας, γυναῖκα καὶ παῖδας καταλιπὼν διώκουσιν. ὁ δὲ πρωτοβεστιάριος Ἀνδρόνικος μέχρι τινὸς ἑπόμενος καὶ αὐτὸς τῷ δεσπότῃ οὐκ ἐδυνήθη μέχρι τέλους καθάπερ τις παράσιτος ἐς ἀλλοτρίαν ἀποβλέπειν τράπεζαν ὥσπερ ἐκεῖνος. ἀλλ’ ἀναλογισάμενος, ὅσον ἐξαπίνης ἀφῄρηται πλοῦτον καὶ κτήνη καὶ κτήματα καὶ δόξαν μετὰ πασῶν τῶν ἐλπίδων, ὑποπτεύσας δὲ καὶ περὶ τῆς γυναικὸς ὅσα αἱ παρὰ τῶν ἐχθρῶν ἁλισκόμεναι πάσχουσιν ἄσεμνα, ἐς ἀπογνώσεως καὶ ἀμετρήτου λύπης βυθοὺς ἑαυτὸν ἐδεδώκει· καὶ οὕτως ἐν βραχεῖ τὸ ζῇν πικρῶς ἐξεμέτρησεν ἐν τόποις ἀλλοτρίοις καὶ ἐρημίαις πλανώμενος.

599 [A. M. 6791 AD 6836] liavit, se, si vellet, opem ei contra nepotem latu- Βουλγάρων ἄρχων λημμάτων ἐλπίδι μεγάλων αν rum. At imperator, velut e magna tempestate et τὸν ἐπάρας διεμηνύτατο λάθρα τῷ γηραιῷ βασιλεῖ, naufragio portum insperato adeptus, mordicus εἰ βούλοιτο, συμμαχῆσαι αὐτῷ κατὰ τοῦ ἐγγόνου. spem illam tenuit. Deinde legati ultro citroque Ο δὲ βασιλεὺς, ὥσπερ ἐκ μεγάλου ναυαγίου καὶ missi quid agendum sit deliberant: item de pro- κλύδωνος ἀπροσδοκήτως λιμένι περιτυχών, ἀπριξ missis et pactionibus agunt, omnibus interim ho. ἐπελάβετο τούτου. Καὶ ἐξῆς διαπρεσβεύοντο πρὸς rum consiliorum ignaris, duobus aut tribus intimis ἀλλήλους περὶ τοῦ ποιητέου καὶ περὶ ἐπαγγελιών et Craluna exceptis: quæ subinde patrem bona καὶ συνθηκῶν, μηδενὸς ἐπιγινώσκοντος τὰ βουλεύ spe implebat, quam vani vates, et qui vocem in ματα, πλὴν δυοῖν ἢ τριῶν τῶν πάνυ πιστοτάτων καὶ ventre habent, ei faciebant. τῆς Κραλαίνης, ἡ διηνεκῶς τὸν πατέρα καὶ βασιλέα ἀγαθῶν ἐνεπίμπλα ἐλπίδων, ὧν αὐτὴν οἱ ψευδομέν τεις καὶ ἐγγαστρίμυθος ενεπίμπλασαν. 11. Magnus autem logotheta Metochites, 412 Β'. Ο μέντοι μέγας λογοθέτης & Μετοχίτης ὁρῶν postquam seniorem imperatorem et rempublicam στρεφομένην ἀνωμάλως τὴν τύχην κατὰ τοῦ γηραιού vidit fortuna iniqua ac proterva conflictari, om- βασιλέως καὶ κατορχουμένην οὕτω τὰ πράγματα nium maxime sibi tinult: quippe quicum ille om- έδεδίει περὶ ἑαυτῷ μάλιστα πάντων αὐτὸς, ὅτε καὶ nia dicenda facendaque communicaret et sine quo μάλιστα πάντων αὐτὸς κοινωνῶν τῷ βασιλεῖ ῥητῶν xibil decerneret aut ageret. Quare tristis et sollicitus καὶ ἀποῤῥήτων καὶ γνώμης καὶ πράξεως πάσης. semper erat et futurorum plenus, quorum exitum Διὸ καὶ σύννους τις ἦν καὶ ἐμμέριμνος ἀεὶ καὶ τῶν sibi parum felicem fore prævidebat. Quadam igitur μελλόντων πλήρης, οὐ μάλα του δεξιὸν τὸ μέλλον nocte novam ignoti hominis formam videre visus est σκοπούμενος ἐπιόν. Εν μια γοῦν τῶν νυχτῶν ἔδη. sibi jacenti nstantem, prædoni et agresti latroni per- ξεν ἀλλόκοτόν τινα θεάσασθαι ἄνθρωπον ἐπιπάντα similem, qui manus sibi injiceret, et de cervicali οἱ κειμένῳ, ἀτεχνῶς λωποδύτῃ τινὶ καὶ ἀγρίῳ ληclaves cubiculi eripere vellet, in quo supellex et στῇ ἐοικότα τὴν χεῖρά τε ἐμβαλόντα, ἀφελέσθαι τοῦ gemmæ repositæ erant et quidquid opum habebat. προσκεφαλαίου τὰς τοῦ θαλάμου κλείδας. (Ρ. 253] ἐν Sommo autem vi excusso lolus adbuc trepidans ᾧ τά τε έπιπλα καὶ οἱ πολυτελεῖς ἔκειντο λίθοι και quanquain expergefactus inclamavit famulos, ut ὅσα τῶν χρημάτων αὐτῷ περίην. Τὸν δὲ βία εν prædonem persequerentur, ne una cum pecunia ὕπνον ἀποτινάξασθαι καὶ θορύβου μεστὸν ἐγερθέντα effugeret. Ignorabat enim visa illa somnium esse, βουν καὶ τοῖς θεράπουσιν εγκελεύεσθαι διώκειν τὸν non rem veram. Qui cum statim surrexissent et λωποδύτην, μή φθάσῃ διαδρὰς μετὰ τῶν χρημάτων. fores clausas reperissent, et affirmassent, imagi- Ἐλελήθει γὰρ αὐτὸν ἐνύπνιον εἶναι τὰ φαντασθέντα nationem esse e diurnis cogitationibus ortam, ille καὶ οὐκ ἀλήθειαν. Τῶν δὴ θεραπόντων διανιστάντων vis ad se ipsum reversus ardentissimum suspirium εὐθὺς καὶ τὰς θύρας κεκλεισμένας εὑρόντων καὶ ex imo traxit, ac non tam diurnaram curarum διαβεβαιωσάντων φαντασίαν εἶναι τὸ πρᾶγμα καὶ imaginem, quam præsagium eversionis familiæ μεθημερινῶν φροντίδων βλάστημα, μόλις εἰς ἑαυ suæ, visionem illam esse judicavit. Quare cum τὸν ἐλθὼν θερμότατόν τινα στεναγμὲν ἐκ βάθους diluxisset, plerasque opes e suis ædibus tanquam ἀνέπεμψε, καὶ οὐ τοσοῦτον μεθημερινῶν φροντίδων desperatis jam translatas inter amicos fidissimosdam βλάστημα τὸ φανθὲν ἔκρινεν, ὅσον μαντείαν τινά distribuit custodiendas. Uxore vero et ancillis domi καὶ προαναφώνησιν τοῦ μέλλοντος καταλήψεσθαι τὸν relictis ipse in palatio commorari 413 ac residere οἰκεῖον οἶκον ἀφανισμοῦ. Ὅθεν ἡμέρας γενομένης ex eo capit; unde nec foras egrcdiebatur, seditio- τὰ πλείω τῶν χρημάτων ἀφελόμενος τῆς οἰκίας, Στε nem populi contra se elfervescentem pertinescens. ἀπεγνωσμένης ήδη, διεμέρισέ τε καὶ τῶν φίλων τοῖς πιστοτάτοις λάθρα ἐδεδώκει φυλάττειν αὐτῷ. Ὁ δὲ τὴν γυναῖκα καὶ τὰς θεραπαινίδας περὶ τὴν οἶκον ἀφεὶς αὐτὸς περὶ τὰ βασίλεια ἀπρόῖτον τοῦ λοιποῦ τὴν διατριβὴν καὶ καταμονὴν ἐποιεῖτο, δεν διὼς τὴν τοῦ δήμου στάσιν φλεγμαίνουσαν κατ' αὐτοῦ. III. Cæterum qui a seniore imperatore urbibus et provinciis Macedoniæ præpositi antea fuerant, una cum uxoribus et liberis (ut ante difimus) capti sunt, et partim Thessalonicam, partim Didymotichum missi, omnes earum urbium carceres impleverunt. Demetrius vero despota, uxore et liberis relictis, qui a persequentibus capti sunt, fuga ad Serviæ Cralem elapsus. Protovestiarius autem Andronicus, ad tempus et ipse despotam secutus, non potuit perpetuo parasiti more aliena quadra vivere, ut ille. Sed quantas modo opes, jumenta, possessiones, gloriam cum omni spe subito amisisset secum reputans, et illa etiam de uxore suspicatus probra. quibus captivæ mulieres allici ab hostibus Γ΄. Οι μέντοι παρὰ τοῦ γηραιοῦ βασιλέως προα ποσταλέντες εἰς τὴν τῶν κατὰ Μακεδονίαν χωρών καὶ πόλεων διοίκησιν ἐάλωσαν ἅμα γυναιξί τε καλ τέκνοις, ὡς ἔφθημεν εἰρηκότες, καὶ διαμερισθέντες ὅσα περὶ Θεσσαλονίκην καὶ Διδυμότειχον δεσμωτή για πάντα μεστά ἑαυτῶν πεποιήκεσαν. Ὁ δὲ γε δεσπότης Δημήτριος φυγάς ᾤχετο ἀπιών παρὰ τὸν Κράλην Σερβίας, γυναῖκα καὶ παῖδας καταλιπών διώκουσιν. Ο δὲ πρωτοβεστιάριος Ανδρόνικος μέσ χρι τινὸς ἐπόμενο; καὶ αὐτὸς τῷ δεσπότῃ εὐκ ἐδι νήθη μέχρι τέλους καθάπερ τις παράσιτος ἐς άλλο τρίαν ἀποβλέπειν τράπεζαν, ὥσπερ ἐκεῖνος. 'Αλλ' αναλογισάμενος, ὅσον ἐξαπίνης ἀτήρητας πλούτον καὶ κτήνη καὶ κτήματα καὶ δόξαν μετά πασῶν τῶν

Chapter IVCaput IV

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

PG 148:601ὁ δὲ Ἀσὰν Μιχαὴλ σπεύσας εἰσῆλθεν ἐς τὸ τοῦ Προσιάκου πολίχνιον· καὶ τοὺς οἰκήτορας ἐκεῖθεν ἐκβεβληκὼς εἰς ἑαυτοῦ τοῦτο σωτήριον οἰκητήριον εἶχεν ἀσφαλισάμενος. μετὰ δὲ βραχὺ προδοσίαν αἰσθόμενος ἑαυτοῦ μεταπέμπεται παρὰ τοῦ Κράλη Σερβίας φρουρὰν, ᾗ τὸ πολίχνιον παραδοὺς ᾤχετο παρὰ τὸν Κράλην καὶ αὐτὸς ἀπιών. (Δ.) Ἔτυχε δὲ τηνικαῦτα τὸ τοῦ Μελενίκου φρούριον καὶ ὁπόση τούτῳ περίοικος διοικῶν καὶ ἐπιτροπεύων ὁ Βασιλικὸς Νικηφόρος. οὗτος τῶν εὖ μὲν γεγονότων ἦν, ἐδόκει δὲ τοῖς ἥκιστα κρίνειν εἰδόσιν ὀρθῶς τόν τε τρόπον εἶναι ἁπλοῦς καὶ πρακτικῆς ἐς τὰ μάλιστα ἄπειρος. ἀλλὰ τοῦτον ὁ χρόνος ἔδειξε τῶν τότε πάντων ὡς ἀληθῶς συνετώτερον. οἱ μὲν γὰρ ἀπογνώσει δόντες ἑαυτοὺς ἀγνοίᾳ τοῦ συμφέροντος πικρῶς τὸν βίον ἀπήλλαξαν· οἱ δὲ ἑάλωσαν ἄκοντες καὶ μυρία πεπόνθασι τὰ δεινά· οἱ δ’ ἑκόντες προὔδοσαν ἑαυτούς.

601 [a. c. 1282 ad 1328] BYZANTINÆ HISTORIÆ LIB. IX. [IMP. ANDRONIC. "SEN.] 602 ἐλπίδων, ὑποπτεύσας δὲ καὶ περὶ τῆς γυναικὸς ὅσα solent, desperationi et immenso morori totum se οἱ παρὰ τῶν ἐχθρῶν ἁλισκόμεναι πάσχουσιν άπε dedidit; atque ita post paulo in locis alienis et μια, ἐς ἀπογνώσεως καὶ ἀμετρήτου λύπης βυθούς desertis oberrans acerba morte vitam finiit. At ἑαυτὸν ἐδεδώκει· καὶ οὕτως ἐν βραχεῖ τὸ ζῆν πικρῶς Michael Asan, Prosiaci oppidulo festinanter occuἐξεμέτρησεν ἐν τόποις ἀλλοτρίοις καὶ ἐρημίαις πλα pato ejectisque oppidanis firmato, tutum ibi receνώμενο;. 'Ο δὲ 'Ασάν Μιχαήλ σπεύσας εἰσῆλθεν ἐς plum habuit. Idem non longo post veritus proditioτὴ τοῦ Προσιάκου πολίχνιον· καὶ τοὺς οἰκήτορας nem a Serviæ Crale præsidium arcessit: cui ἐκεῖθεν ἐκβεβληκώς εἰς ἑαυτοῦ τοῦτο σωτήριον οι- oppidulo commisso et ipse ad Cralem abiit. κητήριον εἶχεν ἀσφαλισάμενος. Μετὰ δὲ βραχὺ προδοσίαν αἰσθόμενος ἑαυτοῦ μεταπέμπεται παρὰ τοῦ Κράλη Σερβίας φρουράν, ᾗ τὸ πολίχνιον παραδούς ᾤχετο παρὰ τὸν Κράλην καὶ αὐτὸς ἀπιών. Δ'. Ετυχε δὲ τηνικαῦτα τὸ τοῦ Μελενίκου φρού ριον καὶ ὁπόση τούτῳ περίοικος διοικῶν καὶ ἐπιτροτεύων ὁ Βασιλικὸς Νικηφόρος Οὗτος τῶν εὖ μὲν γεγονότων ἦν, ἐδόκει δὲ τοῖς ἥκιστα κρί νειν εἰδόσιν ὀρθῶς τόν τε τρόπον εἶναι ἁπλοῦς καὶ πρακτικῆς ἐς τὰ μάλιστα ἄπειρος. 'Αλλὰ τοῦτον ὁ χρόνος ἔδειξε τῶν τότε πάντων ὡς ἀληθῶς συνετών τερον. Οἱ μὲν γὰρ ἀπογνώσει δόντες ἑαυτοὺς ἀγνοίᾳ τοῦ συμφέροντος πικρῶς τὸν βίον ἀπήλλαξαν, [Ρ. 954] οἱ δὲ ἐάλωσαν ἄχοντες καὶ μυρία πεπόνθασι τὰ δεινά· οἱ δ' εκόντες προϋδοσαν ἑαυτούς. Οὗτος δὲ μόνος Θεῷ τὰ πείσματα τῶν ἐλπίδων ἀναψάμενος πρὸς τοσοῦτον πραγμάτων κλύδωνα ἑαυτὸν ἀντέστησε, μέχρι τε λευταίες ἀναπνοῆς τοῦ γηραιού βασιλέως τὴν πρὸς αὐτὸν ἀκίβδηλον γνώμην καὶ πίστιν τηρήσας, καὶ μήτε πρὸς τὰς τοῦ νέου βασιλέως λαμπράς και μετ γέλας ὑποσχέσεις ἐνδούς, μήτ' αὖ πρὸς τὰς πα λαμναιοτάτας ἀπειλὰς καὶ περιστρατοπεδεύσεις αύτ τοῦ δείσας ὅλως· ἀλλὰ τὸ φρούριον ἐκεῖνο στεῤῥῶς ἀσφαλισάμενος ἐκάθητο, λῆρον μακρὸν ἅπαντα τὰ τοιαῦτα ἡγούμενος, ἕως ήκηκόει τὴν τοῦ γηραιοῦ βασιλέως ἀπαλλαγήν. Μέχρι γὰρ τούτου δικαίαν ἡγεῖτο τὴν ἔνστασιν· τὸ δ' ἑξῆς ἄδικόν τε καὶ πρόσεσιν οὐδὲν εύλογον ἔχουσαν. Διὸ καὶ σπονδὰς πρὸς τὸν νέον εὐθὺς ποιησάμενος βασιλέα καὶ λαμπρὸς τὰς ἀμοιβάς παρ' αὐτοῦ δεξάμενος ἐδεδώκει τὸ φρούριον καὶ λοιπὸν βουλήσει τοῦ βασιλέως αὐτὸς αὖθις ἦν ὁ διακῶν καὶ ἐπιτροπεύων αὐτό, γέρας καὶ τοῦτο λα βὼν καὶ ἀντίδοσιν τῆς πρὸς τὸν δεσπότην ἐκεῖνον πίστεως και στοργῆς. Ἐπεὶ καὶ συνετοίς πολεμίοις αἰέσιμος ἀνδρὸς ἀρετή. Καὶ γὰρ Δημοσθένην τὸν Ἀττικὸν ἐν τοῖς μάλιστα πολεμίοις έντα Φίλιππος εμακάριζε, λέγων·. Εἰ μέν τις 'Αθηναῖος ὢν ἐν Αθήναις φάσκει τῆς πατρίδος ἐμὲ προτιμάν, τοῦτον ἀργυρίου μὲν πριαίμην ἂν, φιλίας δ' οὐκ ἄν· εἰ δέ τις ὑπὲρ τῆς πατρίδος ἐμὲ μισεί, τούτῳ προσπολεμῶ μὲν, ὡς ἀκροπόλει καὶ τείχει, νεωρίως καὶ τάφρῳ· θαυμάζω δὲ τῆς ἀρετῆς καὶ μακαρίζω τὴν πόλιν τοῦ κτήματος. ο 'Αλλὰ ταῦτα μὲν ὕστερον. Νῦν δ' ἐπανιτέον ὅθεν ἐπὶ ταῦτα ἐξέβημεν. Ε'. Εαρος γὰρ ἀρχομένου κατὰ τὴν ἔκτην δηλα τὴ τῆς ἁγίας Τεσσαρακοστῆς ἑβδομάδα συνεκρίR IV. Tuin autem Melenici castello et circumjacentibus locis præerat Nicephorus Basilicus. Erat is nobilis quidem genere, 414 sed perverso quorumdam judicio, simplicis ingenii vir, et rerum gerendarum omnino rudis esse credebatur. Atqui eumdem cateris omnibus re ipsa prudentiorem esse tempus ipsum declaravit. Nam alii partim ex desperatione et consilii inopia acerbam mortem oppetierunt; partim inviti capti et infinita mala perpessi sunt, partim ultro se ipsos prodiderunt. llic vero solus spe in Deum collocata tante rerum perturbationi se opposuit, et ad extremum usque senioris imperatoris spiritum sincerum animum et tidem ipsi præstitit. Neque enim junioris imperatoris vel præclaris magnificisque pollicitationibus cessit, vel sævissimas minas et obsidiones pertimuit.· Sed castellum illud sibi commissum optime muniit, in eoque contemptis rebus illis omnibus sedit, donec senioris imperatoris obitum audivisset. Nimirum eo usque contentionem æquam judicavit, ultra vero iniquam et ratione minime probabili subnixam. Quapropter statim pactione cuin juniore imperatore farla ab eoque magnifcis præmiis donatus castellum dedidit; ac deinde ejusdem principis voluntate illi ipsi castello præfuit, eam quoque fidei erga dominum suum et charitatis mercedem ac remunerationem consecutus. Nam viri prudentes etiam ejus, cujus bostes sunt, virtutem reverentur. Itaque Demosthenem Atheniensem, quanquam acerrimum inimicum, Philippus beatum judicabat, cum diceret: Si quis Atheniensis, 415 Athevis degens, patriæ me præferre non recusat, eum ego argento emerim, amicitia vero mea non item. Si quis autem propter patriam ▷ me odit, eum ego quidem ut arcem et murum et navale et fossam oppugno; sed tamen virtutein ejus admiror, et urbem propter earn possessionen fortunatam judico., Sed hæc postea. Nunc co redeundum est, unde digressi sumus. V. Initio veris, sexta videlicet hebdomade sancte Quadragesima, prælium commiserunt utriusque Variorum nota. Dubium utrum Βασιλικός hoc loco sit nomen proprium, an dignitatis. Vide Ducangii Glossarium med. Gracil. in v. Βασιλικοί. Item ejusdem Glossar. med. Latin. in Basilicus. Βοιτιν. Wolfius legit έχει. et ad eam lectionem ac commodavit interpretationem suami. Boivin, Wolfius legebat, ἀλλὰ τὸ φρούριον ἐκεῖνο Σέρβας ἀσφαλισάμενος, et interpretabatur, sed ca stellum Serrhas sibi commissum muniit: id quoit plane absurdum erat,cum de Serrharum deditione paulo ante facta constaret ex ipsius Gregoræ verbis, capite superiori, sect. 4. BOIVIN. Wolfius legebat, ἑβδομάδος, vertebatque, serto die sanctæ hebdomadis Quadragesima. Legendum

οὗτος δὲ μόνος θεῷ τὰ πείσματα τῶν ἐλπίδων ἀναψάμενος πρὸς τοσοῦτον πραγμάτων κλύδωνα ἑαυτὸν ἀντέστησε, μέχρι τελευταίας ἀναπνοῆς τοῦ γηραιοῦ βασιλέως τὴν πρὸς αὐτὸν ἀκίβδηλον γνώμην καὶ πίστιν τηρήσας, καὶ μήτε πρὸς τὰς τοῦ νέου βασιλέως λαμπρὰς καὶ μεγάλας ὑποσχέσεις ἐνδοὺς, μήτ’ αὖ πρὸς τὰς παλαμναιοτάτας ἀπειλὰς καὶ περιστρατοπεδεύσεις αὐτοῦ δείσας ὅλως· ἀλλὰ τὸ φρούριον ἐκεῖνο στεῤῥῶς ἀσφαλισάμενος ἐκάθητο, λῆρον μακρὸν ἅπαντα τὰ τοιαῦτα ἡγούμενος, ἕως ἠκηκόει τὴν τοῦ γηραιοῦ βασιλέως ἀπαλλαγήν. μέχρι γὰρ τούτου δικαίαν ἡγεῖτο τὴν ἔνστασιν· τὸ δ’ ἑξῆς ἄδικόν τε καὶ πρόφασιν οὐδὲν εὔλογον ἔχουσαν. διὸ καὶ σπονδὰς πρὸς τὸν νέον εὐθὺς ποιησάμενος βασιλέα καὶ λαμπρὰς τὰς ἀμοιβὰς παρ’ αὐτοῦ δεξάμενος ἐδεδώκει τὸ φρούριον· καὶ λοιπὸν βουλήσει τοῦ βασιλέως αὐτὸς αὖθις ἦν ὁ διοικῶν καὶ ἐπιτροπεύων αὐτὸ, γέρας καὶ τοῦτο λαβὼν καὶ ἀντίδοσιν τῆς πρὸς τὸν δεσπότην ἐκεῖνον πίστεως καὶ στοργῆς. ἐπεὶ καὶ συνετοῖς πολεμίοις αἰδέσιμος ἀνδρὸς ἀρετή. καὶ γὰρ Δημοσθένην τὸν Ἀττικὸν ἐν τοῖς μάλιστα πολεμίοις ὄντα Φίλιππος ἐμακάριζε, λέγων·

601 [a. c. 1282 ad 1328] BYZANTINÆ HISTORIÆ LIB. IX. [IMP. ANDRONIC. "SEN.] 602 ἐλπίδων, ὑποπτεύσας δὲ καὶ περὶ τῆς γυναικὸς ὅσα solent, desperationi et immenso morori totum se οἱ παρὰ τῶν ἐχθρῶν ἁλισκόμεναι πάσχουσιν άπε dedidit; atque ita post paulo in locis alienis et μια, ἐς ἀπογνώσεως καὶ ἀμετρήτου λύπης βυθούς desertis oberrans acerba morte vitam finiit. At ἑαυτὸν ἐδεδώκει· καὶ οὕτως ἐν βραχεῖ τὸ ζῆν πικρῶς Michael Asan, Prosiaci oppidulo festinanter occuἐξεμέτρησεν ἐν τόποις ἀλλοτρίοις καὶ ἐρημίαις πλα pato ejectisque oppidanis firmato, tutum ibi receνώμενο;. 'Ο δὲ 'Ασάν Μιχαήλ σπεύσας εἰσῆλθεν ἐς plum habuit. Idem non longo post veritus proditioτὴ τοῦ Προσιάκου πολίχνιον· καὶ τοὺς οἰκήτορας nem a Serviæ Crale præsidium arcessit: cui ἐκεῖθεν ἐκβεβληκώς εἰς ἑαυτοῦ τοῦτο σωτήριον οι- oppidulo commisso et ipse ad Cralem abiit. κητήριον εἶχεν ἀσφαλισάμενος. Μετὰ δὲ βραχὺ προδοσίαν αἰσθόμενος ἑαυτοῦ μεταπέμπεται παρὰ τοῦ Κράλη Σερβίας φρουράν, ᾗ τὸ πολίχνιον παραδούς ᾤχετο παρὰ τὸν Κράλην καὶ αὐτὸς ἀπιών. Δ'. Ετυχε δὲ τηνικαῦτα τὸ τοῦ Μελενίκου φρού ριον καὶ ὁπόση τούτῳ περίοικος διοικῶν καὶ ἐπιτροτεύων ὁ Βασιλικὸς Νικηφόρος Οὗτος τῶν εὖ μὲν γεγονότων ἦν, ἐδόκει δὲ τοῖς ἥκιστα κρί νειν εἰδόσιν ὀρθῶς τόν τε τρόπον εἶναι ἁπλοῦς καὶ πρακτικῆς ἐς τὰ μάλιστα ἄπειρος. 'Αλλὰ τοῦτον ὁ χρόνος ἔδειξε τῶν τότε πάντων ὡς ἀληθῶς συνετών τερον. Οἱ μὲν γὰρ ἀπογνώσει δόντες ἑαυτοὺς ἀγνοίᾳ τοῦ συμφέροντος πικρῶς τὸν βίον ἀπήλλαξαν, [Ρ. 954] οἱ δὲ ἐάλωσαν ἄχοντες καὶ μυρία πεπόνθασι τὰ δεινά· οἱ δ' εκόντες προϋδοσαν ἑαυτούς. Οὗτος δὲ μόνος Θεῷ τὰ πείσματα τῶν ἐλπίδων ἀναψάμενος πρὸς τοσοῦτον πραγμάτων κλύδωνα ἑαυτὸν ἀντέστησε, μέχρι τε λευταίες ἀναπνοῆς τοῦ γηραιού βασιλέως τὴν πρὸς αὐτὸν ἀκίβδηλον γνώμην καὶ πίστιν τηρήσας, καὶ μήτε πρὸς τὰς τοῦ νέου βασιλέως λαμπράς και μετ γέλας ὑποσχέσεις ἐνδούς, μήτ' αὖ πρὸς τὰς πα λαμναιοτάτας ἀπειλὰς καὶ περιστρατοπεδεύσεις αύτ τοῦ δείσας ὅλως· ἀλλὰ τὸ φρούριον ἐκεῖνο στεῤῥῶς ἀσφαλισάμενος ἐκάθητο, λῆρον μακρὸν ἅπαντα τὰ τοιαῦτα ἡγούμενος, ἕως ήκηκόει τὴν τοῦ γηραιοῦ βασιλέως ἀπαλλαγήν. Μέχρι γὰρ τούτου δικαίαν ἡγεῖτο τὴν ἔνστασιν· τὸ δ' ἑξῆς ἄδικόν τε καὶ πρόσεσιν οὐδὲν εύλογον ἔχουσαν. Διὸ καὶ σπονδὰς πρὸς τὸν νέον εὐθὺς ποιησάμενος βασιλέα καὶ λαμπρὸς τὰς ἀμοιβάς παρ' αὐτοῦ δεξάμενος ἐδεδώκει τὸ φρούριον καὶ λοιπὸν βουλήσει τοῦ βασιλέως αὐτὸς αὖθις ἦν ὁ διακῶν καὶ ἐπιτροπεύων αὐτό, γέρας καὶ τοῦτο λα βὼν καὶ ἀντίδοσιν τῆς πρὸς τὸν δεσπότην ἐκεῖνον πίστεως και στοργῆς. Ἐπεὶ καὶ συνετοίς πολεμίοις αἰέσιμος ἀνδρὸς ἀρετή. Καὶ γὰρ Δημοσθένην τὸν Ἀττικὸν ἐν τοῖς μάλιστα πολεμίοις έντα Φίλιππος εμακάριζε, λέγων·. Εἰ μέν τις 'Αθηναῖος ὢν ἐν Αθήναις φάσκει τῆς πατρίδος ἐμὲ προτιμάν, τοῦτον ἀργυρίου μὲν πριαίμην ἂν, φιλίας δ' οὐκ ἄν· εἰ δέ τις ὑπὲρ τῆς πατρίδος ἐμὲ μισεί, τούτῳ προσπολεμῶ μὲν, ὡς ἀκροπόλει καὶ τείχει, νεωρίως καὶ τάφρῳ· θαυμάζω δὲ τῆς ἀρετῆς καὶ μακαρίζω τὴν πόλιν τοῦ κτήματος. ο 'Αλλὰ ταῦτα μὲν ὕστερον. Νῦν δ' ἐπανιτέον ὅθεν ἐπὶ ταῦτα ἐξέβημεν. Ε'. Εαρος γὰρ ἀρχομένου κατὰ τὴν ἔκτην δηλα τὴ τῆς ἁγίας Τεσσαρακοστῆς ἑβδομάδα συνεκρίR IV. Tuin autem Melenici castello et circumjacentibus locis præerat Nicephorus Basilicus. Erat is nobilis quidem genere, 414 sed perverso quorumdam judicio, simplicis ingenii vir, et rerum gerendarum omnino rudis esse credebatur. Atqui eumdem cateris omnibus re ipsa prudentiorem esse tempus ipsum declaravit. Nam alii partim ex desperatione et consilii inopia acerbam mortem oppetierunt; partim inviti capti et infinita mala perpessi sunt, partim ultro se ipsos prodiderunt. llic vero solus spe in Deum collocata tante rerum perturbationi se opposuit, et ad extremum usque senioris imperatoris spiritum sincerum animum et tidem ipsi præstitit. Neque enim junioris imperatoris vel præclaris magnificisque pollicitationibus cessit, vel sævissimas minas et obsidiones pertimuit.· Sed castellum illud sibi commissum optime muniit, in eoque contemptis rebus illis omnibus sedit, donec senioris imperatoris obitum audivisset. Nimirum eo usque contentionem æquam judicavit, ultra vero iniquam et ratione minime probabili subnixam. Quapropter statim pactione cuin juniore imperatore farla ab eoque magnifcis præmiis donatus castellum dedidit; ac deinde ejusdem principis voluntate illi ipsi castello præfuit, eam quoque fidei erga dominum suum et charitatis mercedem ac remunerationem consecutus. Nam viri prudentes etiam ejus, cujus bostes sunt, virtutem reverentur. Itaque Demosthenem Atheniensem, quanquam acerrimum inimicum, Philippus beatum judicabat, cum diceret: Si quis Atheniensis, 415 Athevis degens, patriæ me præferre non recusat, eum ego argento emerim, amicitia vero mea non item. Si quis autem propter patriam ▷ me odit, eum ego quidem ut arcem et murum et navale et fossam oppugno; sed tamen virtutein ejus admiror, et urbem propter earn possessionen fortunatam judico., Sed hæc postea. Nunc co redeundum est, unde digressi sumus. V. Initio veris, sexta videlicet hebdomade sancte Quadragesima, prælium commiserunt utriusque Variorum nota. Dubium utrum Βασιλικός hoc loco sit nomen proprium, an dignitatis. Vide Ducangii Glossarium med. Gracil. in v. Βασιλικοί. Item ejusdem Glossar. med. Latin. in Basilicus. Βοιτιν. Wolfius legit έχει. et ad eam lectionem ac commodavit interpretationem suami. Boivin, Wolfius legebat, ἀλλὰ τὸ φρούριον ἐκεῖνο Σέρβας ἀσφαλισάμενος, et interpretabatur, sed ca stellum Serrhas sibi commissum muniit: id quoit plane absurdum erat,cum de Serrharum deditione paulo ante facta constaret ex ipsius Gregoræ verbis, capite superiori, sect. 4. BOIVIN. Wolfius legebat, ἑβδομάδος, vertebatque, serto die sanctæ hebdomadis Quadragesima. Legendum

εἰ μέν τις Ἀθηναῖος ὢν ἐν Ἀθήναις φάσκει τῆς πατρίδος ἐμὲ προτιμᾷν, τοῦτον ἀργυρίου μὲν πριαίμην ἂν, φιλίας δ’ οὐκ ἄν· εἰ δέ τις ὑπὲρ τῆς πατρίδος ἐμὲ μισεῖ, τούτῳ προσπολεμῶ μὲν, ὡς ἀκροπόλει καὶ τείχει, νεωρίοις καὶ τάφρῳ· θαυμάζω δὲ τῆς ἀρετῆς καὶ μακαρίζω τὴν πόλιν τοῦ κτήματος. ἀλλὰ ταῦτα μὲν ὕστερον. νῦν δ’ ἐπανιτέον ὅθεν ἐπὶ ταῦτα ἐξέβημεν. (Ε.) Ἔαρος γὰρ ἀρχομένου κατὰ τὴν ἕκτην δηλαδὴ τῆς ἁγίας τεσσαρακοστῆς ἑβδομάδα συνεκρότησε πόλεμον τὰ ἀμφοῖν τοῖν βασιλέοιν στρατεύματα ἀγχοῦ τοῦ Μαυροποτάμου. ἐστρατήγει δὲ τούτων μὲν Κωνσταντῖνος ὁ Ἀσὰν, ἐκείνων δ’ ὁ πρωτοστράτωρ. εἰλήφεσαν τοίνυν κἀνταῦθα τὸ κράτος οἱ ἐναντίοι. τῶν δ’ ἡμετέρων πεπτώκασι μὲν ἐν τῷ πολέμῳ οὐ πλείους τῶν δέκα στρατιωτῶν· ἑάλωσαν δὲ τῶν ταξιάρχων οἱ πλείους μετὰ τοῦ στρατηγοῦντος Ἀσάν. οἱ δ’ ἕτεροι γυμνωθέντες δυστυχῶς τὴν ἐπὶ τὸ Βυζάντιον ἐπανῄεσαν.

601 [a. c. 1282 ad 1328] BYZANTINÆ HISTORIÆ LIB. IX. [IMP. ANDRONIC. "SEN.] 602 ἐλπίδων, ὑποπτεύσας δὲ καὶ περὶ τῆς γυναικὸς ὅσα solent, desperationi et immenso morori totum se οἱ παρὰ τῶν ἐχθρῶν ἁλισκόμεναι πάσχουσιν άπε dedidit; atque ita post paulo in locis alienis et μια, ἐς ἀπογνώσεως καὶ ἀμετρήτου λύπης βυθούς desertis oberrans acerba morte vitam finiit. At ἑαυτὸν ἐδεδώκει· καὶ οὕτως ἐν βραχεῖ τὸ ζῆν πικρῶς Michael Asan, Prosiaci oppidulo festinanter occuἐξεμέτρησεν ἐν τόποις ἀλλοτρίοις καὶ ἐρημίαις πλα pato ejectisque oppidanis firmato, tutum ibi receνώμενο;. 'Ο δὲ 'Ασάν Μιχαήλ σπεύσας εἰσῆλθεν ἐς plum habuit. Idem non longo post veritus proditioτὴ τοῦ Προσιάκου πολίχνιον· καὶ τοὺς οἰκήτορας nem a Serviæ Crale præsidium arcessit: cui ἐκεῖθεν ἐκβεβληκώς εἰς ἑαυτοῦ τοῦτο σωτήριον οι- oppidulo commisso et ipse ad Cralem abiit. κητήριον εἶχεν ἀσφαλισάμενος. Μετὰ δὲ βραχὺ προδοσίαν αἰσθόμενος ἑαυτοῦ μεταπέμπεται παρὰ τοῦ Κράλη Σερβίας φρουράν, ᾗ τὸ πολίχνιον παραδούς ᾤχετο παρὰ τὸν Κράλην καὶ αὐτὸς ἀπιών. Δ'. Ετυχε δὲ τηνικαῦτα τὸ τοῦ Μελενίκου φρού ριον καὶ ὁπόση τούτῳ περίοικος διοικῶν καὶ ἐπιτροτεύων ὁ Βασιλικὸς Νικηφόρος Οὗτος τῶν εὖ μὲν γεγονότων ἦν, ἐδόκει δὲ τοῖς ἥκιστα κρί νειν εἰδόσιν ὀρθῶς τόν τε τρόπον εἶναι ἁπλοῦς καὶ πρακτικῆς ἐς τὰ μάλιστα ἄπειρος. 'Αλλὰ τοῦτον ὁ χρόνος ἔδειξε τῶν τότε πάντων ὡς ἀληθῶς συνετών τερον. Οἱ μὲν γὰρ ἀπογνώσει δόντες ἑαυτοὺς ἀγνοίᾳ τοῦ συμφέροντος πικρῶς τὸν βίον ἀπήλλαξαν, [Ρ. 954] οἱ δὲ ἐάλωσαν ἄχοντες καὶ μυρία πεπόνθασι τὰ δεινά· οἱ δ' εκόντες προϋδοσαν ἑαυτούς. Οὗτος δὲ μόνος Θεῷ τὰ πείσματα τῶν ἐλπίδων ἀναψάμενος πρὸς τοσοῦτον πραγμάτων κλύδωνα ἑαυτὸν ἀντέστησε, μέχρι τε λευταίες ἀναπνοῆς τοῦ γηραιού βασιλέως τὴν πρὸς αὐτὸν ἀκίβδηλον γνώμην καὶ πίστιν τηρήσας, καὶ μήτε πρὸς τὰς τοῦ νέου βασιλέως λαμπράς και μετ γέλας ὑποσχέσεις ἐνδούς, μήτ' αὖ πρὸς τὰς πα λαμναιοτάτας ἀπειλὰς καὶ περιστρατοπεδεύσεις αύτ τοῦ δείσας ὅλως· ἀλλὰ τὸ φρούριον ἐκεῖνο στεῤῥῶς ἀσφαλισάμενος ἐκάθητο, λῆρον μακρὸν ἅπαντα τὰ τοιαῦτα ἡγούμενος, ἕως ήκηκόει τὴν τοῦ γηραιοῦ βασιλέως ἀπαλλαγήν. Μέχρι γὰρ τούτου δικαίαν ἡγεῖτο τὴν ἔνστασιν· τὸ δ' ἑξῆς ἄδικόν τε καὶ πρόσεσιν οὐδὲν εύλογον ἔχουσαν. Διὸ καὶ σπονδὰς πρὸς τὸν νέον εὐθὺς ποιησάμενος βασιλέα καὶ λαμπρὸς τὰς ἀμοιβάς παρ' αὐτοῦ δεξάμενος ἐδεδώκει τὸ φρούριον καὶ λοιπὸν βουλήσει τοῦ βασιλέως αὐτὸς αὖθις ἦν ὁ διακῶν καὶ ἐπιτροπεύων αὐτό, γέρας καὶ τοῦτο λα βὼν καὶ ἀντίδοσιν τῆς πρὸς τὸν δεσπότην ἐκεῖνον πίστεως και στοργῆς. Ἐπεὶ καὶ συνετοίς πολεμίοις αἰέσιμος ἀνδρὸς ἀρετή. Καὶ γὰρ Δημοσθένην τὸν Ἀττικὸν ἐν τοῖς μάλιστα πολεμίοις έντα Φίλιππος εμακάριζε, λέγων·. Εἰ μέν τις 'Αθηναῖος ὢν ἐν Αθήναις φάσκει τῆς πατρίδος ἐμὲ προτιμάν, τοῦτον ἀργυρίου μὲν πριαίμην ἂν, φιλίας δ' οὐκ ἄν· εἰ δέ τις ὑπὲρ τῆς πατρίδος ἐμὲ μισεί, τούτῳ προσπολεμῶ μὲν, ὡς ἀκροπόλει καὶ τείχει, νεωρίως καὶ τάφρῳ· θαυμάζω δὲ τῆς ἀρετῆς καὶ μακαρίζω τὴν πόλιν τοῦ κτήματος. ο 'Αλλὰ ταῦτα μὲν ὕστερον. Νῦν δ' ἐπανιτέον ὅθεν ἐπὶ ταῦτα ἐξέβημεν. Ε'. Εαρος γὰρ ἀρχομένου κατὰ τὴν ἔκτην δηλα τὴ τῆς ἁγίας Τεσσαρακοστῆς ἑβδομάδα συνεκρίR IV. Tuin autem Melenici castello et circumjacentibus locis præerat Nicephorus Basilicus. Erat is nobilis quidem genere, 414 sed perverso quorumdam judicio, simplicis ingenii vir, et rerum gerendarum omnino rudis esse credebatur. Atqui eumdem cateris omnibus re ipsa prudentiorem esse tempus ipsum declaravit. Nam alii partim ex desperatione et consilii inopia acerbam mortem oppetierunt; partim inviti capti et infinita mala perpessi sunt, partim ultro se ipsos prodiderunt. llic vero solus spe in Deum collocata tante rerum perturbationi se opposuit, et ad extremum usque senioris imperatoris spiritum sincerum animum et tidem ipsi præstitit. Neque enim junioris imperatoris vel præclaris magnificisque pollicitationibus cessit, vel sævissimas minas et obsidiones pertimuit.· Sed castellum illud sibi commissum optime muniit, in eoque contemptis rebus illis omnibus sedit, donec senioris imperatoris obitum audivisset. Nimirum eo usque contentionem æquam judicavit, ultra vero iniquam et ratione minime probabili subnixam. Quapropter statim pactione cuin juniore imperatore farla ab eoque magnifcis præmiis donatus castellum dedidit; ac deinde ejusdem principis voluntate illi ipsi castello præfuit, eam quoque fidei erga dominum suum et charitatis mercedem ac remunerationem consecutus. Nam viri prudentes etiam ejus, cujus bostes sunt, virtutem reverentur. Itaque Demosthenem Atheniensem, quanquam acerrimum inimicum, Philippus beatum judicabat, cum diceret: Si quis Atheniensis, 415 Athevis degens, patriæ me præferre non recusat, eum ego argento emerim, amicitia vero mea non item. Si quis autem propter patriam ▷ me odit, eum ego quidem ut arcem et murum et navale et fossam oppugno; sed tamen virtutein ejus admiror, et urbem propter earn possessionen fortunatam judico., Sed hæc postea. Nunc co redeundum est, unde digressi sumus. V. Initio veris, sexta videlicet hebdomade sancte Quadragesima, prælium commiserunt utriusque Variorum nota. Dubium utrum Βασιλικός hoc loco sit nomen proprium, an dignitatis. Vide Ducangii Glossarium med. Gracil. in v. Βασιλικοί. Item ejusdem Glossar. med. Latin. in Basilicus. Βοιτιν. Wolfius legit έχει. et ad eam lectionem ac commodavit interpretationem suami. Boivin, Wolfius legebat, ἀλλὰ τὸ φρούριον ἐκεῖνο Σέρβας ἀσφαλισάμενος, et interpretabatur, sed ca stellum Serrhas sibi commissum muniit: id quoit plane absurdum erat,cum de Serrharum deditione paulo ante facta constaret ex ipsius Gregoræ verbis, capite superiori, sect. 4. BOIVIN. Wolfius legebat, ἑβδομάδος, vertebatque, serto die sanctæ hebdomadis Quadragesima. Legendum

PG 148:603ἰδὼν δὲ ὁ νέος βασιλεὺς κατὰ ῥοῦν τοῖς αὐτοῦ κινήμασιν ἑπομένην τὴν τύχην, τὰ κατὰ Μακεδονίαν καὶ Θρᾴκην πάντα καταστησάμενος ὡς αὐτῷ γε ἦν βουλομένῳ ἐπὶ τὸ Βυζάντιον μεσοῦντος ἔαρος ἔσπευδε καὶ αὐτὸς, μὴ φθάσαντες ἐντὸς ὁ τῶν Βουλγάρων στρατὸς εἰσπηδήσωσιν, ἔπειτα μήτε στρατὸν ἀνάλογον ἔχουσαν εὑρηκότες τὴν βασιλεύουσαν καὶ ἄλλως πεπονηκυῖαν ἰδόντες ἐκ τοῦ λιμοῦ, ὃν ὁ τῶν Βενετικῶν τηνικαῦτα στόλος προὐξένησε, κατασφάξωσι τόν τε βασιλέα καὶ πᾶσαν εἰπεῖν ἡλικίαν καὶ μίαν ἀρχὴν καταστήσωσι τῷ σφῶν αὐτῶν ἀρχηγῷ τὴν ἀπὸ Βυζαντίου μέχρι τοῦ Ἴστρου· ἢ εἰ μὴ τοῦτό γε δυνηθεῖεν, ἀλλ’ οὖν τό γε δεύτερον δύναμιν αἰφνίδιον τῷ γηραιῷ βασιλεῖ παρασχόντες ἄβατον αὐτῷ δὴ τῷ νέῳ τοῦ λοιποῦ τὴν ἐπὶ τὸ Βυζάντιον καταστήσωσι, κἀνταῦθα περὶ τὸ τῆς σπουδῆς ἁπάσης συμπέρασμα τὸ σκάφος αὐτῷ τῆς τύχης ἀνατραπείη, πάσας τὰς τῶν δρόμων ἐκείνων ἐλπίδας ὑποβρυχίους πεποιηκός. ἔτυχε τοίνυν τρεῖς ἐν ταὐτῷ κινδύνους ἡ ταλαίπωρος αὕτη μεγαλόπολις θεασαμένη τότε, οὓς κατὰ μέρος λέξοντες ἥκομεν.

[A. M. 6791 AD 6836] 60% imperatoris exercitus ad Mauropotamum, hinc Λ τησε πόλεμον τὰ ἀμφοῖν τοῖν βασιλέουν στρατεύο Constantino Asane, inde protostratore duce. Atque illic quoque adversarii vicerunt. nostris autem in acie ceciderunt milites non amplius decem. Tribuni plerique una cum duce Asane capti. Cæteri spoliati Byzantium infeliciter pervenerunt. Junior igitur imperator, fortunam videns cogatibus suis obsecundantem, rebus per omnem Macedoniam et Thraciam suo arbitratu ordinatis medio vere Byzantium et ipse properat, ne Bulgaricus exercitus prior in Urbem introrumpal; tum eamdem nec justo exercitu munitam, et fame practerea, quam illo ipso tempore Veneta classis attulerat, laborantem nactus, imperatorem cum omni ætate mactet, unumque et continuum imperium suo duci a Byzantio usque ad Istrum elicial; aut si id non possit, saltem seniori imperatori novis viribus derepente additis, juniori ipsi 416 deinceps aditum Byzantii intercludat; ut cum omnium votorum finem pene jam adeptus fuerit, naufragium facial, ac post tot demum cursus spes suas omnes ita submersas abjiciat. Accidit itaque, ut infelix isth:rc ubium princeps tria simul pericula experiretur, quæ singulatim exponemus. ματα ἀγχοῦ τοῦ Μαυροποτάμου Εστρατήγει δὲ τούτων μὲν Κωνσταντῖνος ὁ ᾿Ασάν, ἐκείνων δ' ὁ πρωτοστράτωρ. Ειλήφεσαν τοίνυν κανταῦθα τὸ κράτ τος οἱ ἐναντίοι. Τῶν δ' ἡμετέρων πεπτώκασι μὲν ἐν τῷ πολέμῳ οὐ πλείους τῶν δέκα στρατιωτῶν· ἐξλωσαν δὲ τῶν ταξιάρχων οι πλείους μετὰ τοῦ στρα τηγοῦντος Ασάν. Οι δ' έτεροι γυμνωθέντες δυστυ χῶς τὴν ἐπὶ τὸ Βυζάντιον ἐπανῄεσαν. Ἰδὼν δὲ ὁ νέος βασιλεὺς κατὰ ροῦν τοῖς αὐτοῦ κινήμασιν ἐπομένην την τύχην, τὰ κατὰ Μακεδονίαν καὶ Θράκην πάντε καταστησάμενος ὡς αὐτῷ γε ἦν βουλομένῳ ἐπὶ τὸ Βυζάντιον μεσοῦντος Βαρος ἔσπευδε καὶ αὐτὸς, μὴ φθάσαντες ἐντὸς ὁ τῶν Βουλγάρων στρατός είσπτ δήσωσιν, ἔπειτα μήτε στρατὸν ἀνάλογον ἔχουσαν εὑρηκότες τὴν βασιλεύουσαν καὶ ἄλλως πεπονηκυίαν ἰδόντες ἐκ τοῦ λιμοῦ, ἦν ὁ τῶν Βενετικών τηνικαύτα στόλος προξένησε, [Ρ. 255] κατασφάξωσι τόν τε βασιλέα καὶ πᾶσαν εἰπεῖν ἡλικίαν καὶ μίαν ἀρχὴν καταστήσωσι τῷ σφῶν αὐτῶν ἀρχηγῷ τὴν ἀπὸ Βυ ζαντίου μέχρι τοῦ Ἴστρου· ἢ εἰ μὴ τοῦτό γε δυ νηθείεν, ἀλλ᾽ οὖν τό γε δεύτερον δύναμιν αἰφνίδιον τῷ γηραιῷ βασιλεῖ παρασχόντες ἄβατον αὐτῷ δὴ τῷ νέῳ τοῦ λοιποῦ τὴν ἐπὶ τὸ Βυζάντιον καταστήσων, κανταῦθα περὶ τὸ τῆς σπουδῆς ἁπάσης συμπέρασμα το σκάφος αὐτῷ τῆς τύχης ανατραπείη, πάσας τάς τῶν δρόμων ἐκείνων ἐλπίδας ὑποβρυχίους πεποιηκός. Ετυχε τοίνυν τρεῖς ἐν ταυτῷ κινδύνους ή ταλαίπωρος αὕτη μεγαλόπολις θεασαμένη τότε, οὓς κατὰ μέρος λέξοντες ήκομεν. VI. Quadraginta longæ naves a Venetis splendide armatæ contra Genuenses, qui Galatæ habitabant, missæ sunt; propterea quod il pecuniam, quam Genuenses piratæ in medio infero mari ab oneraria Venetorum nave per vim abstulissent, bona gratia restituere recusabant. Ac duæ quidem et triginta in sinum Ceratinum qui Byzantio prætenditur invectæ frontes obverterunt, Genuensibus Galatæis obsidionem minitantes, si pecuniæ restitutionem differrent. Octo reliquæ progressæ ulterius fretum, quod est ante Hierum, custodiebant, quod Ponti collum appellant. Ubi quatuor rotundas naves ad solven fum paratas nactæ ceperunt, easque copiis ¡:mpositis contra Genuenses onerarias, quæ e Ponto remeabant, armarunt. Intra paucos igitur dies tot Romanas et Latinas onerarias captas videres, ut totum pone fretum iis compleretur. Caplebant enim una etiam Romanas naves, no multi Genuensium in cas recepti clauculum evaderent. Ita facium, ut frumentatione interclusa fames Byzantios non parva vexaret. Nam ea obsidio dies 417 quasteciau duravit, quibus prælium factum non est. Neque enim Γ. Νέες μακραί τετταράκοντα παρά Βίντ κῶν ὀπλισθεῖσαι λαμπρῶς τὸν ἐκπλουν κατὰ τῶν ἐν τοῖς Γαλάτου Γεννουίτῶν ἐποιήσαντο, μὴ βουλομέ νων μεθ' ησυχίας ἀποδιδόναι τα χρήματα, όσα παρά φορτίδος νεὼς αὐτῶν πειραταὶ Γεννουίται περὶ μια σε που τὰ πελάγη τῆς κάτω θαλάσσης βιαίως ἀφει λοντο. Καὶ ἐλθοῦσαι αἱ μὲν δύο καὶ τριάκοντα ἐπί· πλευσάν τε ἐς τὸ πρὸ Βυζαντίου Κέρα, καὶ ἔστησαν ἑαυτὰς μετωπηλὸν ἐς ἐπαγγελίαν πολιορκίας τῶν ἐν τοῖς Γαλάτου Γεννουϊτικῶν, εἰ ἀναβάλοιντο τὴν τῶν χρημάτων απόδοσιν· αἱ δ᾽ ὀκτὼ παρεφύλαττον ἀνιοῦσαι τὸν πρὸ τοῦ Ἱεροῦ πορθμόν δν δὴ τοῦ Πόντου καλοῦσιν αὐχένα. Ενθα στρογγύλας τέττα ρας ναύς εὑρηκότες πρὸς ἔκπλουν ἑτοίμου; ἐκράτησάν τε καὶ δύναμιν αὐταῖς ἐνεβίβασαν καὶ κατά τῶν ἐκ τοῦ Πόντου καταγομένων Γεννουϊτικῶν ὀλκή - δων καὶ ταύτας οπλίσαντες ἔστησαν. Ην οὖν ἡμε ρῶν ὀλίγων ἰδεῖν τοσαύτα; ὁλκάδας αλούσας Το η Variorum εβδομάδα, et vertendum, sexta videlicet hebdomade sancia Quadragesima. Greci Quadragesimam, ut nos, in septem hebdomadas dividebant, quarum ultima non ἁγία, sed μεγάλη dicebatur. Ville Glossar. wed. Græcit. in v. ἑβδομά. Nos hebdondemn sanctam vocainus. Sexta εβδομάς inilal κυριακή πέμπτῃ τῶν ἁγίων νηστειών, qua: est nobis Dominica Passionis. Bοίνικ. Quem Cantacuzenus Μέλανα ποταμόν dictum ait Mistor. lib. 1, cap. 18. lluc pertinet id quod μαϊκὰς ὁμοῦ καὶ Λατινικές, ὡς πεπληρώσθαι του των πάντα μικρού τον πορθμόν. Πλίσκοντο γάρ σφισιν ἐμοῦ καὶ Ῥωμαίων ὁλκάδες, μὴ λάθωσι δι' αὐτῶν παρεγγυέντε; καὶ Λατίνων συχνοί. Καὶ συνέ notæ. legitur cod. Reg. 1990, fol. 70, τ. '11 λεγομένη νῦν Αργυρολίμνη, Γυρολίμνη γράφετε;· καὶ τὸ Μαυρο πόταμον, μέλας ποταμός. Βουτίνα. Sabellicus decad. II, Rerum Venet. lib. 1, pag. 325; Petius Justinian. lib. is Rerum cad. sub init. Ducang. Fretum, quod est ante flierum. De utroque Hiero, quorum alterum fuit Jovis Urii, alterum Serapidis, fuse Gyllius lib. 1, cap. 2, de Bosporo Thracio. Boiris.

(2.) Νῆες μακραὶ τετταράκοντα παρὰ Βενετικῶν ὁπλισθεῖσαι λαμπρῶς τὸν ἔκπλουν κατὰ τῶν ἐν τοῖς Γαλάτου Γεννουϊτῶν ἐποιήσαντο, μὴ βουλομένων μεθ’ ἡσυχίας ἀποδιδόναι τὰ χρήματα, ὅσα παρὰ φορτίδος νεὼς αὐτῶν πειραταὶ Γεννουῖ̈ται περὶ μέσα που τὰ πελάγη τῆς κάτω θαλάσσης βιαίως ἀφείλοντο. καὶ ἐλθοῦσαι αἱ μὲν δύο καὶ τριάκοντα ἐσέπλευσάν τε ἐς τὸ πρὸ Βυζαντίου Κέρας καὶ ἔστησαν ἑαυτὰς μετωπηδὸν ἐς ἐπαγγελίαν πολιορκίας τῶν ἐν τοῖς Γαλάτου Γεννουϊτικῶν, εἰ ἀναβάλοιντο τὴν τῶν χρημάτων ἀπόδοσιν· αἱ δ’ ὀκτὼ παρεφύλαττον ἀνιοῦσαι τὸν πρὸ τοῦ Ἱεροῦ πορθμὸν, ὃν δὴ τοῦ Πόντου καλοῦσιν αὐχένα. ἔνθα στρογγύλας τέτταρας ναῦς εὑρηκότες πρὸς ἔκπλουν ἑτοίμους ἐκράτησάν τε καὶ δύναμιν αὐταῖς ἐνεβίβασαν καὶ κατὰ τῶν ἐκ τοῦ Πόντου καταγομένων Γεννουϊτικῶν ὁλκάδων καὶ ταύτας ὁπλίσαντες ἔστησαν. ἦν οὖν ἡμερῶν ὀλίγων ἰδεῖν τοσαύτας ὁλκάδας ἁλούσας Ῥωμαϊκὰς ὁμοῦ καὶ Λατινικὰς, ὡς πεπληρῶσθαι τούτων πάντα μικροῦ τὸν πορθμόν. ἡλίσκοντο γάρ σφισιν ὁμοῦ καὶ Ῥωμαίων ὁλκάδες, μὴ λάθωσι δι’ αὐτῶν παραῤῥυέντες καὶ Λατίνων συχνοί.

[A. M. 6791 AD 6836] 60% imperatoris exercitus ad Mauropotamum, hinc Λ τησε πόλεμον τὰ ἀμφοῖν τοῖν βασιλέουν στρατεύο Constantino Asane, inde protostratore duce. Atque illic quoque adversarii vicerunt. nostris autem in acie ceciderunt milites non amplius decem. Tribuni plerique una cum duce Asane capti. Cæteri spoliati Byzantium infeliciter pervenerunt. Junior igitur imperator, fortunam videns cogatibus suis obsecundantem, rebus per omnem Macedoniam et Thraciam suo arbitratu ordinatis medio vere Byzantium et ipse properat, ne Bulgaricus exercitus prior in Urbem introrumpal; tum eamdem nec justo exercitu munitam, et fame practerea, quam illo ipso tempore Veneta classis attulerat, laborantem nactus, imperatorem cum omni ætate mactet, unumque et continuum imperium suo duci a Byzantio usque ad Istrum elicial; aut si id non possit, saltem seniori imperatori novis viribus derepente additis, juniori ipsi 416 deinceps aditum Byzantii intercludat; ut cum omnium votorum finem pene jam adeptus fuerit, naufragium facial, ac post tot demum cursus spes suas omnes ita submersas abjiciat. Accidit itaque, ut infelix isth:rc ubium princeps tria simul pericula experiretur, quæ singulatim exponemus. ματα ἀγχοῦ τοῦ Μαυροποτάμου Εστρατήγει δὲ τούτων μὲν Κωνσταντῖνος ὁ ᾿Ασάν, ἐκείνων δ' ὁ πρωτοστράτωρ. Ειλήφεσαν τοίνυν κανταῦθα τὸ κράτ τος οἱ ἐναντίοι. Τῶν δ' ἡμετέρων πεπτώκασι μὲν ἐν τῷ πολέμῳ οὐ πλείους τῶν δέκα στρατιωτῶν· ἐξλωσαν δὲ τῶν ταξιάρχων οι πλείους μετὰ τοῦ στρα τηγοῦντος Ασάν. Οι δ' έτεροι γυμνωθέντες δυστυ χῶς τὴν ἐπὶ τὸ Βυζάντιον ἐπανῄεσαν. Ἰδὼν δὲ ὁ νέος βασιλεὺς κατὰ ροῦν τοῖς αὐτοῦ κινήμασιν ἐπομένην την τύχην, τὰ κατὰ Μακεδονίαν καὶ Θράκην πάντε καταστησάμενος ὡς αὐτῷ γε ἦν βουλομένῳ ἐπὶ τὸ Βυζάντιον μεσοῦντος Βαρος ἔσπευδε καὶ αὐτὸς, μὴ φθάσαντες ἐντὸς ὁ τῶν Βουλγάρων στρατός είσπτ δήσωσιν, ἔπειτα μήτε στρατὸν ἀνάλογον ἔχουσαν εὑρηκότες τὴν βασιλεύουσαν καὶ ἄλλως πεπονηκυίαν ἰδόντες ἐκ τοῦ λιμοῦ, ἦν ὁ τῶν Βενετικών τηνικαύτα στόλος προξένησε, [Ρ. 255] κατασφάξωσι τόν τε βασιλέα καὶ πᾶσαν εἰπεῖν ἡλικίαν καὶ μίαν ἀρχὴν καταστήσωσι τῷ σφῶν αὐτῶν ἀρχηγῷ τὴν ἀπὸ Βυ ζαντίου μέχρι τοῦ Ἴστρου· ἢ εἰ μὴ τοῦτό γε δυ νηθείεν, ἀλλ᾽ οὖν τό γε δεύτερον δύναμιν αἰφνίδιον τῷ γηραιῷ βασιλεῖ παρασχόντες ἄβατον αὐτῷ δὴ τῷ νέῳ τοῦ λοιποῦ τὴν ἐπὶ τὸ Βυζάντιον καταστήσων, κανταῦθα περὶ τὸ τῆς σπουδῆς ἁπάσης συμπέρασμα το σκάφος αὐτῷ τῆς τύχης ανατραπείη, πάσας τάς τῶν δρόμων ἐκείνων ἐλπίδας ὑποβρυχίους πεποιηκός. Ετυχε τοίνυν τρεῖς ἐν ταυτῷ κινδύνους ή ταλαίπωρος αὕτη μεγαλόπολις θεασαμένη τότε, οὓς κατὰ μέρος λέξοντες ήκομεν. VI. Quadraginta longæ naves a Venetis splendide armatæ contra Genuenses, qui Galatæ habitabant, missæ sunt; propterea quod il pecuniam, quam Genuenses piratæ in medio infero mari ab oneraria Venetorum nave per vim abstulissent, bona gratia restituere recusabant. Ac duæ quidem et triginta in sinum Ceratinum qui Byzantio prætenditur invectæ frontes obverterunt, Genuensibus Galatæis obsidionem minitantes, si pecuniæ restitutionem differrent. Octo reliquæ progressæ ulterius fretum, quod est ante Hierum, custodiebant, quod Ponti collum appellant. Ubi quatuor rotundas naves ad solven fum paratas nactæ ceperunt, easque copiis ¡:mpositis contra Genuenses onerarias, quæ e Ponto remeabant, armarunt. Intra paucos igitur dies tot Romanas et Latinas onerarias captas videres, ut totum pone fretum iis compleretur. Caplebant enim una etiam Romanas naves, no multi Genuensium in cas recepti clauculum evaderent. Ita facium, ut frumentatione interclusa fames Byzantios non parva vexaret. Nam ea obsidio dies 417 quasteciau duravit, quibus prælium factum non est. Neque enim Γ. Νέες μακραί τετταράκοντα παρά Βίντ κῶν ὀπλισθεῖσαι λαμπρῶς τὸν ἐκπλουν κατὰ τῶν ἐν τοῖς Γαλάτου Γεννουίτῶν ἐποιήσαντο, μὴ βουλομέ νων μεθ' ησυχίας ἀποδιδόναι τα χρήματα, όσα παρά φορτίδος νεὼς αὐτῶν πειραταὶ Γεννουίται περὶ μια σε που τὰ πελάγη τῆς κάτω θαλάσσης βιαίως ἀφει λοντο. Καὶ ἐλθοῦσαι αἱ μὲν δύο καὶ τριάκοντα ἐπί· πλευσάν τε ἐς τὸ πρὸ Βυζαντίου Κέρα, καὶ ἔστησαν ἑαυτὰς μετωπηλὸν ἐς ἐπαγγελίαν πολιορκίας τῶν ἐν τοῖς Γαλάτου Γεννουϊτικῶν, εἰ ἀναβάλοιντο τὴν τῶν χρημάτων απόδοσιν· αἱ δ᾽ ὀκτὼ παρεφύλαττον ἀνιοῦσαι τὸν πρὸ τοῦ Ἱεροῦ πορθμόν δν δὴ τοῦ Πόντου καλοῦσιν αὐχένα. Ενθα στρογγύλας τέττα ρας ναύς εὑρηκότες πρὸς ἔκπλουν ἑτοίμου; ἐκράτησάν τε καὶ δύναμιν αὐταῖς ἐνεβίβασαν καὶ κατά τῶν ἐκ τοῦ Πόντου καταγομένων Γεννουϊτικῶν ὀλκή - δων καὶ ταύτας οπλίσαντες ἔστησαν. Ην οὖν ἡμε ρῶν ὀλίγων ἰδεῖν τοσαύτα; ὁλκάδας αλούσας Το η Variorum εβδομάδα, et vertendum, sexta videlicet hebdomade sancia Quadragesima. Greci Quadragesimam, ut nos, in septem hebdomadas dividebant, quarum ultima non ἁγία, sed μεγάλη dicebatur. Ville Glossar. wed. Græcit. in v. ἑβδομά. Nos hebdondemn sanctam vocainus. Sexta εβδομάς inilal κυριακή πέμπτῃ τῶν ἁγίων νηστειών, qua: est nobis Dominica Passionis. Bοίνικ. Quem Cantacuzenus Μέλανα ποταμόν dictum ait Mistor. lib. 1, cap. 18. lluc pertinet id quod μαϊκὰς ὁμοῦ καὶ Λατινικές, ὡς πεπληρώσθαι του των πάντα μικρού τον πορθμόν. Πλίσκοντο γάρ σφισιν ἐμοῦ καὶ Ῥωμαίων ὁλκάδες, μὴ λάθωσι δι' αὐτῶν παρεγγυέντε; καὶ Λατίνων συχνοί. Καὶ συνέ notæ. legitur cod. Reg. 1990, fol. 70, τ. '11 λεγομένη νῦν Αργυρολίμνη, Γυρολίμνη γράφετε;· καὶ τὸ Μαυρο πόταμον, μέλας ποταμός. Βουτίνα. Sabellicus decad. II, Rerum Venet. lib. 1, pag. 325; Petius Justinian. lib. is Rerum cad. sub init. Ducang. Fretum, quod est ante flierum. De utroque Hiero, quorum alterum fuit Jovis Urii, alterum Serapidis, fuse Gyllius lib. 1, cap. 2, de Bosporo Thracio. Boiris.

Chapter VCaput V

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

PG 148:605καὶ συνέβαινεν οὕτω τῆς σιτοπομπίας ἀποκλεισθείσης λιμὸν τοῖς Βυζαντίοις ἐγγίνεσθαι οὐ μικρόν. διήρκεσε γὰρ τὸ τῆς τοιαύτης πολιορκίας ἄχρι πεντεκαίδεκα ἡμερῶν, ἐν αἷς πόλεμος μὲν οὐκ ἐγίγνετο. οὐ γὰρ ἀπελέγοντο τὴν τῶν ζητουμένων χρημάτων οἱ Γεννουῖ̈ται ἀπόδοσιν· ἀλλ’ ὑπισχνοῦντο μὲν, ὑπερετίθεντο δέ· τοῖς δὲ Βενετικοῖς ἥκιστα τῶν δυνατῶν ἦν ὅλως ἐπανιέναι κενούς. ἦσάν γε μὴν οὐδένες, οὓς οὐ μάλα ἐξέπληξεν ἡ τῶν Βενετικῶν εὐταξία καὶ ἡ μετὰ δικαιοσύνης μεγαλοπρέπεια. οὐδὲ γὰρ ἠξίωσε τῶν πάντων ἐκείνων οὐδεὶς ἐξελθὼν ἀφελέσθαι τι τῶν ἁπάντων ἄνευ τιμῆς ἀργυρίου, καὶ ταῦτα τοσούτου παμπληθοῦς τε καὶ σύρφακος ὄχλου συνόντος. ἀλλ’ ἦσαν ἅπαντες πρὸς τὴν τῶν ἀρχόντων ἐξουσίαν ἑπόμενοι, καθάπερ ποιμέσι τὰ ποίμνια. καὶ ἦσαν ἀνὰ πάσας ἐκείνας τὰς ἡμέρας ἱστάμενοι ἐπὶ τῶν νεῶν, μηδαμῶς ἐνδιδόντες πρὸς τὴν ἀκμὴν ἐκείνην τῆς τοῦ ἡλίου φλογός. τὰ δὲ τῶν Ῥωμαίων ἀκάτια κατὰ πλῆθος περιεκύκλουν αὐτοὺς, πᾶν ὅ,τι χρειῶδες ἐτύγχανέ σφισιν ἀφθόνως κομίζοντα καὶ ἀντιλαμβάνοντα πλείονα ἢ ἐχρῆν τὸν μισθόν. ἀλλ’ οὐδὲ τῶν ἁλισκομένων ἐκείνων νεῶν ἁπασῶν τοῦ πληρώματος ἐλυμήναντο τὸ παράπαν οὐδέν.

bant; sed cum pollicerentur, differebant. Veneti autem nullo modo vacui abire poterant. Cæterum nemo erat, cui non admirationi esset Venetorum disciplina militaris et cum æquitate magnificentia. Nemo enim omnium illorum quidquam cuiquam adimere nisi pecunia data sustinuit, idque cum tanta et promiscua turba cum els esset. Enimvero parebant omnes magistratibus suis, ut pastoribus oves, et omnes dies illos in navibus stabant, solis ardori, qui tunc vehementissimus erat, minime cedentes. Romanarum vero navicularum magna multitudo circumiens abunde eis. quidquid crat opus afferebant, et ab iis vicissim majus, quam quod debebatur, pretium accipiebant. Sed neque iis rebus, quibus capta ille naves plena erant, ullum omnino detrimentum attulerunt. Erant autem plenæ aliæ frumento et hordeo, aliæ salsamentis, quot et qualia Copaides et Marotides paludos. et Tanais Quvius, suppeditant. Sed ea prorsus illæsa religiose conservarunt, donec recepto debito omnia restituerunt. Ac unum quidem hoc periculum urbi tunc supervenit. Gravius autem fuisset, si arcana consilia successum habuissent. Foris quippe imperator missa ad eos legatione pecuniam ipsis promiserat, si occulti sibi ad urbem capiendam adjutores essent. Id vero factum non est, 418 sive repudiata a Venetis legatione tali, sive quod eam rem haud facilem esse cernerent, cum continentibus præsidiis mœnia et portæ Byzantiorum munita essent. [A. c. 1282 AD 1328] BYZANTINE HISTORIE LIB. IX. [IMP. ANDRONIC. SEN.} βαινεν οὕτω τῆς σιτοπομπίας αποκλεισθείσης λιμόν postulatam pecuniam reddere Genuenses recusaεῖς Βυζαντίοις ἐγγίνεσθαι οὐ μικρόν. Διήρκεσε γὰρ τὸ τῆς τοιαύτης πολιορκίας ἄχρι πεντεκαίδεκα ημε ρῶν, ἐν οἷς πόλεμος μὲν οὐκ ἐγίγνετο. Οὐ γὰρ ἀπελέγοντο τὴν τῶν ζητουμένων χρημάτων οἱ Γεννουί ται ἀπόδοσιν· ἀλλ' ὑπισχνοῦντο μὲν, ὑπερετίθεντο δέ· τοῖς δὲ Βενετικοῖς ἥκιστα τῶν δυνατῶν ἦν ὅλως ἐπανιέντι κενούς. "Ησάν γε μὴν οὐδένες, οὓς οὐ μάλα ἐξέπληξεν ἡ τῶν Βενετικῶν εὐταξία καὶ ἡ μετά δικαιοσύνης μεγαλοπρέπεια. Οὐδὲ γὰρ ἠξίωσε τῶν πάντων ἐκείνων οὐδεὶς ἐξελθὼν ἀφελέσθαι τι τῶν ἁπάντων ἄνευ τιμῆς ἀργυρίου, καὶ ταῦτα τοσούτου παμπληθοῦς τε καὶ σύρφακος όχλου συνόντος. Αλλ' ἦσαν ἅπαντες πρὸς τὴν τῶν ἀρχόντων ἐξουοίαν επόμενοι, καθάπερ ποιμέσι τὰ ποίμνια. Καὶ ἦταν ἀνὰ πάσας ἐκείνας τὰς ἡμέρας ἱστάμενοι ἐπὶ τῶν νεῶν, μηδαμῶς ἐνδιδόντες πρὸς τὴν ἀκμὴν ἐκεί την τῆς τοῦ ἡλίου φλογός. Τὰ δὲ τῶν Ῥωμαίων εκάτια κατὰ πλῆθος περιεκύκλουν αὐτοὺς, [P. 256] τῶν ὅ τι χρειώδες ἐτύγχανε σφισιν ἀφθόνως κομί ζοντα καὶ ἀντιλαμβάνονται πλείονα ἢ ἐχρῆν τὸν μισθόν. Αλλ' οὐδὲ τῶν ἀλισκομένων ἐκείνων νεῶν ἀπισῶν τοῦ πληρώματος ελυμήναντο τὸ παράπαν οὐδέν. Ην γὰρ τῶν μὲν πλήρωμα σίτος καὶ κριθή, τῶν δ' όξων ταρίχη, οπότε γεωργούς: λίμναι Κω. παίδες τε καὶ Μαιώτιδες καὶ ποταμοί Τανάϊδες ἀλλὰ διετήρησαν ἐς τὰκριβὲς ἀλώβητα, ἕως ἀπολα βέντες τὸ χρέος ἀπέδοσαν ἅπαντα. Εν μὲν δὴ τοῦτο δεινὸν ἐπέστη τότε τῇ πόλει. Δεινότερον δ' ἂν ἦν, εἰ καὶ εἰς πέρας προύβαινον τὰ λαθραία βουλεύματα. Ο γὰρ βασιλεὺς ἔξωθεν πρεσβείαν πρὸς αὐτοὺς κρύφα ἀπεστάλκει χρήματα υπισχνούμενος, εἰ συνεργοί συνεσκιασμένοι γένοιντο οἱ πρὸς τὴν τῆς πό λεως Ελωσιν. Τοῦτο μὲν οὖν οὐκ ἐγεγόνει, εἴτε μὴ δεξαμένων τῶν Βενετικῶν τὴν τοιαύτην πρεσβείαν, εἴτε οὐ βάδιον εἶναι τοῦτο συννενοηκότων διὰ τὸ συνεχέσι φρουροίς πεπυργωμένον εἶναι τὸ τεῖχος ἅπαν ὁμοῦ καὶ τὰς πύλας τῶν Βυζαντίων. Ζ'. Δεύτερον δὲ τῶν περιστάντων τότε τῇ πόλει δεινῶν, τρισχιλίους ἱππέας κατὰ τὰ ξυγκείμενα δ τῶν Βουλγάρων ἀπολεξάμενος ἀρχηγός συμμαχήδοντας ἀποστέλλει τῷ βασιλεῖ κατὰ τοῦ νέου βασιλέως· οἷς δὴ προστεταγμένον ἦν, ὡς ἐθρυλλήθη παρ᾽ ὧντινωνοῦν, εἰ ἀδείας ἐπιτύχοιεν προσηκούσης, νεωτερισμόν τινα διαπράξασθαι περὶ τὸ Βυζάντιον. Αλλ' ἐληλυθόσιν οὐ συγκεχώρηταί σφισιν ἐντὸς γενέσθαι πυλῶν, πλὴν ἢ μόνῳ τῷ σφῶν στρατηγῷ. Διὸ καὶ παρεκκλίναντες ἐστρατοπεδεύκασι περὶ τότ του σταδίους ἀπέχοντα τῆς βασιλευούσης πέντε καὶ εννενήκοντα. Β. Αλλά μια ἡμέρᾳ πρότερον έξιππασάμενος ὁ νέος βασιλεὺς μετ' ὀλίγων πάνυ τινῶν ἧκεν ἐξ ἀφανοῦς ἀθρόως εἰσπηδήσων ἐς τὸ Βυζάντιον. Αἰσθομέ νων δὲ τῶν πυλωρῶν ἀπεκλείσθη, ὡς ἐντεῦθεν ἀναγκασθέντα δεῖσθαι τοῦ βασιλέως καὶ πάππου θερμῶς, καὶ ὑπισχνείσθαι πρὸς ἀπαν ὑπείξειν τὸ προσταττόμενον, ὡς εἷς τῶν ἀργυρωνήτων, πρίν τι γενέσθαι τῶν ἀπυκτῶν θατέρῳ δυοῖν, οὕτω κορυVariorum nec omnia Gregoras plurali numero, insoheater et poetica aulacia: quanquam et nos vulgo dicimus, les Palus-Meotides. Capais, palus Baotia VII. Alterum urbis periculum fuit, cum Bulgarorum princeps seniori contra juniorem tria milia delectorum equitum subsidio ex pacto misisset, quibus mandatumn, nescio quibus auctoribus, ferebatur, ut data opportunitate res novas in urbe molirentur. Sed ii cum advenissent, intra urbis portas non admissi sunt, quas ingredi nemini nisi corum duci permissum est. Quamobrem inde declinarunt, ac circa locum stadiis quinque et nonaginta ab urbe distanteţa castra posuerunt. VIII. Pridie vero ejus diei junior imperator equitando progressus cum paucissimis hominibus ex occulto advenerat, subito impetu in urbem irrupturus. Sed animadverso ejus conatu a custodibus exclusus fuerat. Quæ res cum subegerat, ut vehementer avum imperatorem oraret, ac ipsi polliceretur, se quidquid is jussisset dicto audientem fore perinde ac mancipium, potius quam ut notæ. est. Nomen dedit urbs Κώπαι, cujus meminerunt Homerus, Strabo, Stephanus et alii. Βοινιν.

ἦν γὰρ τῶν μὲν πλήρωμα σῖτος καὶ κριθὴ, τῶν δὲ ὄψων ταρίχη, ὁπόσα γεωργοῦσι λίμναι Κωπαί̈δες τε καὶ Μαιώτιδες καὶ ποταμοὶ Τανάϊδες. ἀλλὰ διετήρησαν ἐς τἀκριβὲς ἀλώβητα, ἕως ἀπολαβόντες τὸ χρέος ἀπέδοσαν ἅπαντα. ἓν μὲν δὴ τοῦτο δεινὸν ἐπέστη τότε τῇ πόλει. δεινότερον δ’ ἂν ἦν, εἰ καὶ εἰς πέρας προὔβαινον τὰ λαθραῖα βουλεύματα. ὁ γὰρ βασιλεὺς ἔξωθεν πρεσβείαν πρὸς αὐτοὺς κρύφα ἀπεστάλκει χρήματα ὑπισχνούμενος, εἰ συνεργοὶ συνεσκιασμένοι γένοιντό οἱ πρὸς τὴν τῆς πόλεως ἅλωσιν. τοῦτο μὲν οὖν οὐκ ἐγεγόνει, εἴτε μὴ δεξαμένων τῶν Βενετικῶν τὴν τοιαύτην πρεσβείαν, εἴτε οὐ ῥᾴδιον εἶναι τοῦτο συννενοηκότων διὰ τὸ συνεχέσι φρουροῖς πεπυργωμένον εἶναι τὸ τεῖχος ἅπαν ὁμοῦ καὶ τὰς πύλας τῶν Βυζαντίων. (Ζ.) Δεύτερον δὲ τῶν περιστάντων τότε τῇ πόλει δεινῶν, τρισχιλίους ἱππέας κατὰ τὰ ξυγκείμενα ὁ τῶν Βουλγάρων ἀπολεξάμενος ἀρχηγὸς συμμαχήσοντας ἀποστέλλει τῷ βασιλεῖ κατὰ τοῦ νέου βασιλέως· οἷς δὴ προστεταγμένον ἦν, ὡς ἐθρυλλήθη παρ’ ὡντινωνοῦν, εἰ ἀδείας ἐπιτύχοιεν προσηκούσης, νεωτερισμόν τινα διαπράξασθαι περὶ τὸ Βυζάντιον.

bant; sed cum pollicerentur, differebant. Veneti autem nullo modo vacui abire poterant. Cæterum nemo erat, cui non admirationi esset Venetorum disciplina militaris et cum æquitate magnificentia. Nemo enim omnium illorum quidquam cuiquam adimere nisi pecunia data sustinuit, idque cum tanta et promiscua turba cum els esset. Enimvero parebant omnes magistratibus suis, ut pastoribus oves, et omnes dies illos in navibus stabant, solis ardori, qui tunc vehementissimus erat, minime cedentes. Romanarum vero navicularum magna multitudo circumiens abunde eis. quidquid crat opus afferebant, et ab iis vicissim majus, quam quod debebatur, pretium accipiebant. Sed neque iis rebus, quibus capta ille naves plena erant, ullum omnino detrimentum attulerunt. Erant autem plenæ aliæ frumento et hordeo, aliæ salsamentis, quot et qualia Copaides et Marotides paludos. et Tanais Quvius, suppeditant. Sed ea prorsus illæsa religiose conservarunt, donec recepto debito omnia restituerunt. Ac unum quidem hoc periculum urbi tunc supervenit. Gravius autem fuisset, si arcana consilia successum habuissent. Foris quippe imperator missa ad eos legatione pecuniam ipsis promiserat, si occulti sibi ad urbem capiendam adjutores essent. Id vero factum non est, 418 sive repudiata a Venetis legatione tali, sive quod eam rem haud facilem esse cernerent, cum continentibus præsidiis mœnia et portæ Byzantiorum munita essent. [A. c. 1282 AD 1328] BYZANTINE HISTORIE LIB. IX. [IMP. ANDRONIC. SEN.} βαινεν οὕτω τῆς σιτοπομπίας αποκλεισθείσης λιμόν postulatam pecuniam reddere Genuenses recusaεῖς Βυζαντίοις ἐγγίνεσθαι οὐ μικρόν. Διήρκεσε γὰρ τὸ τῆς τοιαύτης πολιορκίας ἄχρι πεντεκαίδεκα ημε ρῶν, ἐν οἷς πόλεμος μὲν οὐκ ἐγίγνετο. Οὐ γὰρ ἀπελέγοντο τὴν τῶν ζητουμένων χρημάτων οἱ Γεννουί ται ἀπόδοσιν· ἀλλ' ὑπισχνοῦντο μὲν, ὑπερετίθεντο δέ· τοῖς δὲ Βενετικοῖς ἥκιστα τῶν δυνατῶν ἦν ὅλως ἐπανιέντι κενούς. "Ησάν γε μὴν οὐδένες, οὓς οὐ μάλα ἐξέπληξεν ἡ τῶν Βενετικῶν εὐταξία καὶ ἡ μετά δικαιοσύνης μεγαλοπρέπεια. Οὐδὲ γὰρ ἠξίωσε τῶν πάντων ἐκείνων οὐδεὶς ἐξελθὼν ἀφελέσθαι τι τῶν ἁπάντων ἄνευ τιμῆς ἀργυρίου, καὶ ταῦτα τοσούτου παμπληθοῦς τε καὶ σύρφακος όχλου συνόντος. Αλλ' ἦσαν ἅπαντες πρὸς τὴν τῶν ἀρχόντων ἐξουοίαν επόμενοι, καθάπερ ποιμέσι τὰ ποίμνια. Καὶ ἦταν ἀνὰ πάσας ἐκείνας τὰς ἡμέρας ἱστάμενοι ἐπὶ τῶν νεῶν, μηδαμῶς ἐνδιδόντες πρὸς τὴν ἀκμὴν ἐκεί την τῆς τοῦ ἡλίου φλογός. Τὰ δὲ τῶν Ῥωμαίων εκάτια κατὰ πλῆθος περιεκύκλουν αὐτοὺς, [P. 256] τῶν ὅ τι χρειώδες ἐτύγχανε σφισιν ἀφθόνως κομί ζοντα καὶ ἀντιλαμβάνονται πλείονα ἢ ἐχρῆν τὸν μισθόν. Αλλ' οὐδὲ τῶν ἀλισκομένων ἐκείνων νεῶν ἀπισῶν τοῦ πληρώματος ελυμήναντο τὸ παράπαν οὐδέν. Ην γὰρ τῶν μὲν πλήρωμα σίτος καὶ κριθή, τῶν δ' όξων ταρίχη, οπότε γεωργούς: λίμναι Κω. παίδες τε καὶ Μαιώτιδες καὶ ποταμοί Τανάϊδες ἀλλὰ διετήρησαν ἐς τὰκριβὲς ἀλώβητα, ἕως ἀπολα βέντες τὸ χρέος ἀπέδοσαν ἅπαντα. Εν μὲν δὴ τοῦτο δεινὸν ἐπέστη τότε τῇ πόλει. Δεινότερον δ' ἂν ἦν, εἰ καὶ εἰς πέρας προύβαινον τὰ λαθραία βουλεύματα. Ο γὰρ βασιλεὺς ἔξωθεν πρεσβείαν πρὸς αὐτοὺς κρύφα ἀπεστάλκει χρήματα υπισχνούμενος, εἰ συνεργοί συνεσκιασμένοι γένοιντο οἱ πρὸς τὴν τῆς πό λεως Ελωσιν. Τοῦτο μὲν οὖν οὐκ ἐγεγόνει, εἴτε μὴ δεξαμένων τῶν Βενετικῶν τὴν τοιαύτην πρεσβείαν, εἴτε οὐ βάδιον εἶναι τοῦτο συννενοηκότων διὰ τὸ συνεχέσι φρουροίς πεπυργωμένον εἶναι τὸ τεῖχος ἅπαν ὁμοῦ καὶ τὰς πύλας τῶν Βυζαντίων. Ζ'. Δεύτερον δὲ τῶν περιστάντων τότε τῇ πόλει δεινῶν, τρισχιλίους ἱππέας κατὰ τὰ ξυγκείμενα δ τῶν Βουλγάρων ἀπολεξάμενος ἀρχηγός συμμαχήδοντας ἀποστέλλει τῷ βασιλεῖ κατὰ τοῦ νέου βασιλέως· οἷς δὴ προστεταγμένον ἦν, ὡς ἐθρυλλήθη παρ᾽ ὧντινωνοῦν, εἰ ἀδείας ἐπιτύχοιεν προσηκούσης, νεωτερισμόν τινα διαπράξασθαι περὶ τὸ Βυζάντιον. Αλλ' ἐληλυθόσιν οὐ συγκεχώρηταί σφισιν ἐντὸς γενέσθαι πυλῶν, πλὴν ἢ μόνῳ τῷ σφῶν στρατηγῷ. Διὸ καὶ παρεκκλίναντες ἐστρατοπεδεύκασι περὶ τότ του σταδίους ἀπέχοντα τῆς βασιλευούσης πέντε καὶ εννενήκοντα. Β. Αλλά μια ἡμέρᾳ πρότερον έξιππασάμενος ὁ νέος βασιλεὺς μετ' ὀλίγων πάνυ τινῶν ἧκεν ἐξ ἀφανοῦς ἀθρόως εἰσπηδήσων ἐς τὸ Βυζάντιον. Αἰσθομέ νων δὲ τῶν πυλωρῶν ἀπεκλείσθη, ὡς ἐντεῦθεν ἀναγκασθέντα δεῖσθαι τοῦ βασιλέως καὶ πάππου θερμῶς, καὶ ὑπισχνείσθαι πρὸς ἀπαν ὑπείξειν τὸ προσταττόμενον, ὡς εἷς τῶν ἀργυρωνήτων, πρίν τι γενέσθαι τῶν ἀπυκτῶν θατέρῳ δυοῖν, οὕτω κορυVariorum nec omnia Gregoras plurali numero, insoheater et poetica aulacia: quanquam et nos vulgo dicimus, les Palus-Meotides. Capais, palus Baotia VII. Alterum urbis periculum fuit, cum Bulgarorum princeps seniori contra juniorem tria milia delectorum equitum subsidio ex pacto misisset, quibus mandatumn, nescio quibus auctoribus, ferebatur, ut data opportunitate res novas in urbe molirentur. Sed ii cum advenissent, intra urbis portas non admissi sunt, quas ingredi nemini nisi corum duci permissum est. Quamobrem inde declinarunt, ac circa locum stadiis quinque et nonaginta ab urbe distanteţa castra posuerunt. VIII. Pridie vero ejus diei junior imperator equitando progressus cum paucissimis hominibus ex occulto advenerat, subito impetu in urbem irrupturus. Sed animadverso ejus conatu a custodibus exclusus fuerat. Quæ res cum subegerat, ut vehementer avum imperatorem oraret, ac ipsi polliceretur, se quidquid is jussisset dicto audientem fore perinde ac mancipium, potius quam ut notæ. est. Nomen dedit urbs Κώπαι, cujus meminerunt Homerus, Strabo, Stephanus et alii. Βοινιν.

ἀλλ’ ἐληλυθόσιν οὐ συγκεχώρηταί σφισιν ἐντὸς γενέσθαι πυλῶν, πλὴν ἢ μόνῳ τῷ σφῶν στρατηγῷ. διὸ καὶ παρεκκλίναντες ἐστρατοπεδεύκασι περὶ τόπον σταδίους ἀπέχοντα τῆς βασιλευούσης πέντε καὶ ἐννενήκοντα. (Η.) Ἀλλὰ μιᾷ ἡμέρᾳ πρότερον ἐξιππασάμενος ὁ νέος βασιλεὺς μετ’ ὀλίγων πάνυ τινῶν ἧκεν ἐξ ἀφανοῦς ἀθρόως εἰσπηδήσων ἐς τὸ Βυζάντιον. αἰσθομένων δὲ τῶν πυλωρῶν ἀπεκλείσθη, ὡς ἐντεῦθεν ἀναγκασθέντα δεῖσθαι τοῦ βασιλέως καὶ πάππου θερμῶς καὶ ὑπισχνεῖσθαι πρὸς ἅπαν ὑπείξειν τὸ προσταττόμενον, ὡς εἷς τῶν ἀργυρωνήτων, πρίν τι γενέσθαι τῶν ἀπευκτῶν θατέρῳ δυοῖν, οὕτω κορυφωθείσης τῆς μεταξὺ μάχης. ἀλλ’ αἱ τῶν Βουλγάρων ἐλπίδες κουφίζουσαι τὴν τοῦ γηραιοῦ βασιλέως ἔτι ψυχὴν οὐκ εἴων συνθέσθαι ταῖς ἐκείνου δεήσεσιν. ἔπειτα οὐδὲ πιστεύειν εἶχεν αὐτῷ καθαρῶς ἐκ πολλῶν τῶν προειληφότων. τούτων μὲν δὴ τριῶν περιστάντων τότε κινδύνων τῇ πόλει οὐδεὶς τοῦ σκοπουμένου τετύχηκε τέλους. (Θ.) Ὅ γε μὴν βασιλεὺς ὁ νέος ἄρας ἐντεῦθεν ἀπῄει, σφοδρῶς ἀνιώμενος πρὸς τὴν ἀωρίαν τῶν βουλευμάτων, καὶ τὴν οὕτω συμβᾶσαν τῶν πραγμάτων ἐμέμφετο περιπέτειαν καὶ οἷον εἰπεῖν ἀπεγνωκότι ἐῴκει·

bant; sed cum pollicerentur, differebant. Veneti autem nullo modo vacui abire poterant. Cæterum nemo erat, cui non admirationi esset Venetorum disciplina militaris et cum æquitate magnificentia. Nemo enim omnium illorum quidquam cuiquam adimere nisi pecunia data sustinuit, idque cum tanta et promiscua turba cum els esset. Enimvero parebant omnes magistratibus suis, ut pastoribus oves, et omnes dies illos in navibus stabant, solis ardori, qui tunc vehementissimus erat, minime cedentes. Romanarum vero navicularum magna multitudo circumiens abunde eis. quidquid crat opus afferebant, et ab iis vicissim majus, quam quod debebatur, pretium accipiebant. Sed neque iis rebus, quibus capta ille naves plena erant, ullum omnino detrimentum attulerunt. Erant autem plenæ aliæ frumento et hordeo, aliæ salsamentis, quot et qualia Copaides et Marotides paludos. et Tanais Quvius, suppeditant. Sed ea prorsus illæsa religiose conservarunt, donec recepto debito omnia restituerunt. Ac unum quidem hoc periculum urbi tunc supervenit. Gravius autem fuisset, si arcana consilia successum habuissent. Foris quippe imperator missa ad eos legatione pecuniam ipsis promiserat, si occulti sibi ad urbem capiendam adjutores essent. Id vero factum non est, 418 sive repudiata a Venetis legatione tali, sive quod eam rem haud facilem esse cernerent, cum continentibus præsidiis mœnia et portæ Byzantiorum munita essent. [A. c. 1282 AD 1328] BYZANTINE HISTORIE LIB. IX. [IMP. ANDRONIC. SEN.} βαινεν οὕτω τῆς σιτοπομπίας αποκλεισθείσης λιμόν postulatam pecuniam reddere Genuenses recusaεῖς Βυζαντίοις ἐγγίνεσθαι οὐ μικρόν. Διήρκεσε γὰρ τὸ τῆς τοιαύτης πολιορκίας ἄχρι πεντεκαίδεκα ημε ρῶν, ἐν οἷς πόλεμος μὲν οὐκ ἐγίγνετο. Οὐ γὰρ ἀπελέγοντο τὴν τῶν ζητουμένων χρημάτων οἱ Γεννουί ται ἀπόδοσιν· ἀλλ' ὑπισχνοῦντο μὲν, ὑπερετίθεντο δέ· τοῖς δὲ Βενετικοῖς ἥκιστα τῶν δυνατῶν ἦν ὅλως ἐπανιέντι κενούς. "Ησάν γε μὴν οὐδένες, οὓς οὐ μάλα ἐξέπληξεν ἡ τῶν Βενετικῶν εὐταξία καὶ ἡ μετά δικαιοσύνης μεγαλοπρέπεια. Οὐδὲ γὰρ ἠξίωσε τῶν πάντων ἐκείνων οὐδεὶς ἐξελθὼν ἀφελέσθαι τι τῶν ἁπάντων ἄνευ τιμῆς ἀργυρίου, καὶ ταῦτα τοσούτου παμπληθοῦς τε καὶ σύρφακος όχλου συνόντος. Αλλ' ἦσαν ἅπαντες πρὸς τὴν τῶν ἀρχόντων ἐξουοίαν επόμενοι, καθάπερ ποιμέσι τὰ ποίμνια. Καὶ ἦταν ἀνὰ πάσας ἐκείνας τὰς ἡμέρας ἱστάμενοι ἐπὶ τῶν νεῶν, μηδαμῶς ἐνδιδόντες πρὸς τὴν ἀκμὴν ἐκεί την τῆς τοῦ ἡλίου φλογός. Τὰ δὲ τῶν Ῥωμαίων εκάτια κατὰ πλῆθος περιεκύκλουν αὐτοὺς, [P. 256] τῶν ὅ τι χρειώδες ἐτύγχανε σφισιν ἀφθόνως κομί ζοντα καὶ ἀντιλαμβάνονται πλείονα ἢ ἐχρῆν τὸν μισθόν. Αλλ' οὐδὲ τῶν ἀλισκομένων ἐκείνων νεῶν ἀπισῶν τοῦ πληρώματος ελυμήναντο τὸ παράπαν οὐδέν. Ην γὰρ τῶν μὲν πλήρωμα σίτος καὶ κριθή, τῶν δ' όξων ταρίχη, οπότε γεωργούς: λίμναι Κω. παίδες τε καὶ Μαιώτιδες καὶ ποταμοί Τανάϊδες ἀλλὰ διετήρησαν ἐς τὰκριβὲς ἀλώβητα, ἕως ἀπολα βέντες τὸ χρέος ἀπέδοσαν ἅπαντα. Εν μὲν δὴ τοῦτο δεινὸν ἐπέστη τότε τῇ πόλει. Δεινότερον δ' ἂν ἦν, εἰ καὶ εἰς πέρας προύβαινον τὰ λαθραία βουλεύματα. Ο γὰρ βασιλεὺς ἔξωθεν πρεσβείαν πρὸς αὐτοὺς κρύφα ἀπεστάλκει χρήματα υπισχνούμενος, εἰ συνεργοί συνεσκιασμένοι γένοιντο οἱ πρὸς τὴν τῆς πό λεως Ελωσιν. Τοῦτο μὲν οὖν οὐκ ἐγεγόνει, εἴτε μὴ δεξαμένων τῶν Βενετικῶν τὴν τοιαύτην πρεσβείαν, εἴτε οὐ βάδιον εἶναι τοῦτο συννενοηκότων διὰ τὸ συνεχέσι φρουροίς πεπυργωμένον εἶναι τὸ τεῖχος ἅπαν ὁμοῦ καὶ τὰς πύλας τῶν Βυζαντίων. Ζ'. Δεύτερον δὲ τῶν περιστάντων τότε τῇ πόλει δεινῶν, τρισχιλίους ἱππέας κατὰ τὰ ξυγκείμενα δ τῶν Βουλγάρων ἀπολεξάμενος ἀρχηγός συμμαχήδοντας ἀποστέλλει τῷ βασιλεῖ κατὰ τοῦ νέου βασιλέως· οἷς δὴ προστεταγμένον ἦν, ὡς ἐθρυλλήθη παρ᾽ ὧντινωνοῦν, εἰ ἀδείας ἐπιτύχοιεν προσηκούσης, νεωτερισμόν τινα διαπράξασθαι περὶ τὸ Βυζάντιον. Αλλ' ἐληλυθόσιν οὐ συγκεχώρηταί σφισιν ἐντὸς γενέσθαι πυλῶν, πλὴν ἢ μόνῳ τῷ σφῶν στρατηγῷ. Διὸ καὶ παρεκκλίναντες ἐστρατοπεδεύκασι περὶ τότ του σταδίους ἀπέχοντα τῆς βασιλευούσης πέντε καὶ εννενήκοντα. Β. Αλλά μια ἡμέρᾳ πρότερον έξιππασάμενος ὁ νέος βασιλεὺς μετ' ὀλίγων πάνυ τινῶν ἧκεν ἐξ ἀφανοῦς ἀθρόως εἰσπηδήσων ἐς τὸ Βυζάντιον. Αἰσθομέ νων δὲ τῶν πυλωρῶν ἀπεκλείσθη, ὡς ἐντεῦθεν ἀναγκασθέντα δεῖσθαι τοῦ βασιλέως καὶ πάππου θερμῶς, καὶ ὑπισχνείσθαι πρὸς ἀπαν ὑπείξειν τὸ προσταττόμενον, ὡς εἷς τῶν ἀργυρωνήτων, πρίν τι γενέσθαι τῶν ἀπυκτῶν θατέρῳ δυοῖν, οὕτω κορυVariorum nec omnia Gregoras plurali numero, insoheater et poetica aulacia: quanquam et nos vulgo dicimus, les Palus-Meotides. Capais, palus Baotia VII. Alterum urbis periculum fuit, cum Bulgarorum princeps seniori contra juniorem tria milia delectorum equitum subsidio ex pacto misisset, quibus mandatumn, nescio quibus auctoribus, ferebatur, ut data opportunitate res novas in urbe molirentur. Sed ii cum advenissent, intra urbis portas non admissi sunt, quas ingredi nemini nisi corum duci permissum est. Quamobrem inde declinarunt, ac circa locum stadiis quinque et nonaginta ab urbe distanteţa castra posuerunt. VIII. Pridie vero ejus diei junior imperator equitando progressus cum paucissimis hominibus ex occulto advenerat, subito impetu in urbem irrupturus. Sed animadverso ejus conatu a custodibus exclusus fuerat. Quæ res cum subegerat, ut vehementer avum imperatorem oraret, ac ipsi polliceretur, se quidquid is jussisset dicto audientem fore perinde ac mancipium, potius quam ut notæ. est. Nomen dedit urbs Κώπαι, cujus meminerunt Homerus, Strabo, Stephanus et alii. Βοινιν.

PG 148:607καὶ προελθὼν κατέλυσε παρὰ χωρίῳ τινὶ Λόγους ἐπικεκλημένῳ. ἐκεῖθεν διαπρεσβεύεται πρὸς τὸν στρατηγὸν τῶν Βουλγάρων, ἀγχοῦ που στρατοπεδεύοντα· καὶ δῶρα τὰ μὲν ἤδη πέπομφε, τὰ δὲ ὑπισχνεῖται, εἰ λαβὼν τὸν οἰκεῖον στρατὸν ἐπὶ τὰ οἴκοι ἀναχωροίη. καὶ συνθέμενον πρὸς εὐωχίαν καλεῖ μετὰ τῶν αὐτοῦ ταξιάρχων· καὶ τῇ ὑστεραίᾳ ψυχαῖς ἡδομέναις οἴκαδε προὔπεμψε. 2. Τούτων οὕτως ἐχόντων αὐτομολοῦσι πρὸς βασιλέα τὸν νέον περὶ τὸ δηλωθὲν χωρίον στρατοπεδεύοντα δύο τινὲς τῶν τοῦ τείχους τῆς βασιλευούσης φρουρῶν, ὄνομα Κάμαρίς τε καὶ Καστελλάνος, τεκτονικήν τινα μετιόντες τὴν τέχνην· οἳ καὶ ἀπολαβόντες τὸν βασιλέα μηδενὸς ἄλλου συνόντος πλὴν τοῦ μεγάλου δομεστίκου Καντακουζηνοῦ διαλέγονται περὶ προδοσίας καὶ ἀπαιτοῦσιν ἐγγράφους ὑποσχέσεις χρημάτων ὁμοῦ καὶ κτημάτων ἀφθόνων. ἃ δὴ πάντα λαβόντες ῥᾳδίως καὶ διδάξαντες τὴν ὥραν καὶ τὸν τρόπον αὐτοὶ μὲν ἐπανῆκον ἐς τὴν ὑστεραίαν δέει τοῦ μὴ ἐς ὑποψίας ἐμπεπτωκέναι τοῖς ἐκ γειτόνων. ὁ δὲ βασιλεὺς τέτταρας περιμείνας ἡμέρας ἐκεῖ κλίμακα διὰ μηρίνθου κατεσκευάκει, ὁποίας καὶ περὶ τὸν ἱστὸν αἱ μέγισται αἰωροῦσιν ὁλκάδες.

[A. M. 6791 AD 6836] alterutri aliquid gravius accideret, cum eo discri- φωθείσης της μεταξύ μάχης. Αλλ' αἱ τῶν Βουλγά minis ventum esset. Sed Bulgarica spes, senioris animum adhuc erigens, precibus ejus nullum relinquebat locum. Deinde plane illi fidem habere ob illa multa, quæ præcesserant, non poterat. Tres igitur hæ calamitates urbi tunc minitatæ sunt; nec ulla tamen ad exitum est perducta. 419 IX. Enimvero junior imperator irrita consilia sua gravissime dolens, et illum, qui tunc inciderat, rerum eventum ægre ferens, quasi desperanti similis 'nde discessit; atque ultra progressus ad locum quemdam divertit, cui Logus nomen est. Inde ad Bulgarorum ducem, qui castra in propinquo habebat, legatos mittit; ac dona eidem partim jam nunc perferri curat, partim in futurum promittit, si copias suas domum reducat. Assensum að epulas invitat cum tribunis, eosque postridie lætos domum versus abeuntes prosequitur. ρων ἐλπίδες κουφίζουσαι τὴν τοῦ γηραιοῦ βασιλέω; ὅτι ψυχὴν οὐκ εἴων συνθέσθαι ταῖς ἐκείνου δεήσεσιν. Έπειτα οὐδὲ πιστεύειν εἶχεν αὐτῷ καθαρῶς ἐκ πολλῶν τῶν προειληφότων. Τούτων μὲν δὴ τριῶν πει ριστάντων τότε κινδύνων τῇ πόλει οὐδεὶς τοῦ σκοπου μένου τετύχηκε τέλους. Θ'. Ο γε μὴν βασιλεὺς ὁ νέος ἄρας ἐντεῦθεν ἀπῄει, σφοδρώς ανιώμενος πρὸς τὴν ἀωρίαν τῶν βουλευμάτων, καὶ τὴν οὕτω συμβάσαν τῶν πραγμάτ των εμέμφετο περιπέτειαν καὶ οἷον εἰπεῖν ἀπεγνω κότι ἐῴκει· καὶ προελθὼν κατέλυσε παρὰ χωρίῳ τινὶ Λόγους ἐπικεκλημένῳ. Ἐκεῖθεν διαπρεσβεύεται πρὸς τὸν στρατηγὸν τῶν Βουλγάρων, ἀγχοῦ που στρατ τοπεδεύοντα· [Ρ. 257] καὶ δῶρα τὰ μὲν ἤδη πέπομφα τὰ δὲ ὑπισχνείται, εἰ λαβὼν τὸν οἰκεῖον στρατὸν ἐπὶ τὰ οἴκοι ἀναχωροίη. Καὶ συνθέμενον πρὸς εὐωχίαν καλεῖ μετὰ τῶν αὐτοῦ ταξιάρχων· καὶ τῇ ὑστεραίᾳ ψυχαῖς ἡδομέναις οίκαδε προπεμψε. CAPUT VI. Duo Urbis custodes cum juniore agunt de proditione. Aliis custodibus astu circumventis illum noctu intromittunt. Senior bis pramonitus cavendum censet. Magnus logotheta providentiam ejus non probat. Imperator valde anxius. Nepotis adventu cognito ad imaginem Dei Matris confugit. Nepos injuriam avo fieri velal. Snos, ue victoria abulantur, admonet. Avi supplicatio miserabilis. Humanitas nepolis. Patriarcha triumphans reducitur. Triumphi pompa immodesta. Opulentissimæ ædes diripiuntur: in primis domus logothetæ. Ejus bona omnia aut expilata, aut in fiscum redacta Ipse maledictis vexatus. Civiles discordia ‘unioris imperatoris prudentia compressæ. Gregoras seniori addictus. Calamitatis particeps. 1. Quæ cum ita se haberent, duo custodes mœ- ■ium urbis ad juniorem imperatorem, in eo quem diximus loco castra babentem, transfugiunt, nomine alter Camaris, alter Castellanus, fabrilem quamdam Δ'. Τούτων οὕτως ἐχόντων αὐτομολούσι προς βεσιλέα τὴν νέον περὶ τὸ δηλωθέν χωρίον στρατοπι • δεύοντα δύο τινὲς τῶν τοῦ τείχους τῆς βασιλευούσης φρουρών, όνομα Καμαρίς τε καὶ Καστελλάνοι, τ artem exercentes: qui seducto imperatore, omni- - κτονικήν τινα μετιόντες τὴν τέχνην· οἱ καὶ ἀποία tus arbitris remotis, Cantacuzeno magno domestico excepto, de proditione verba faciunt et scriptas Follicitationes pecuniarum ac possessionum amplaram exigunt. Quibus facile impetratis, et hora et ratione rei gerendæ indicata, ipsi quidem veriti, ne vicinis suspecti essent, postridie redeunt. Imperator vero quatuor dies ibi cunctatus scalas e funibus confecit, quales sunt ere quæ in maximis onerariis circa malum suspenduntur. Cum destinata nox adesset, proditores vesperi multum vinum mercati vicinis excubitoribus merum bibendum dederunt, ut 420 somno gravissimo omues op. pressi, respiratione excepta, nihil differrent a mortuis. Media nocte adsunt qui scalas ad mœnia apportent, quas mnos fune demieso attraxerunt proditores, ac per eas subrecios octodecim armatos introduxerunt; qui deinde, cum in urbem descendissent, portam quæ Romani dicitur facile demoliti sunt, ut imperator cum exercitu, prohibento memine, ingrederetur. 11. Sed illud pene me præteriit. Post solis occasum, Byzantii portis clausis, quidam e proximis δόντες τὸν βασιλέα μηδενός άλλου συνόντος πλην τοῦ μεγάλου δομεστίκου Καντακουζηνού, διαλέγονται περὶ προδοσίας καὶ ἀπαιτοῦσιν ἐγγράφους υποσχέ σεις χρημάτων όμοῦ καὶ κτημάτων ἀφθόνων. "Α δ πάντα λαβόντες ῥᾳδίως καὶ διδάξαντες τὴν ὥραν καὶ τὸν τρόπον αὐτοὶ μὲν ἐπανῆκον ἐς τὴν ὑστεραίαν δέει τοῦ μὴ ἐς ὑποψίας εμπεπτωκέναι τοῖς ἐκ γειτόνων. Ο δὲ βασιλεύς τέτταρας περιμείνας ἡμέρας ἐκεῖ κλίμακα διὰ μηρίνθου κατεσκευάκει, οποίες καὶ περὶ τὴν ἱστὸν οἱ μέγισται αἰωροῦσιν ολκάδες. Τῆς δὲ κυρίας ἐληλυθυίας νυκτὸς οἱ μὲν προδόται ὤνιον εἰληφότες ἐξ ἑσπέρας οἶνον πολύν άκρατον πιο νειν παρείχον τοῖς γείτοσι τῶν φρουρῶν, ὡς ἐντεῦθεν εἰς ὕπνον τραπέσθαι πάντας βαθύτατον καὶ μηδέν πλὴν τοῦ ἀναπνεῖν ἀπεοικέναι νεκρῶν. Περὶ δὲ μέσ σας νύχτας ήκουσιν οἱ τὴν κλίμακα φέροντες παρά τὸ τεῖχος· ἦν εὐθὺς ἀνεμήσαντο σχοίνον χαλάσαντε; ἄνωθεν οι προδόται, δι' ἧς καὶ ἀνήγαγον τῶν ἔξωθεν όπλιτῶν ὀκτωκαίδεκα· οἷς καταβεβηκόσιν ἐκμοχλεύ και βαδίως τὴν τοῦ Ῥωμανοῦ καλουμένην ξυμ βέβηκε πύλην, καὶ λοιπὸν ἀκωλύτως στρατός είπε χώρει ξύν γε τῷ βασιλεῖ. Β'. 'Αλλ' ἐκεῖνο μικρού με παρέδραμε. Δύντος γὰρ ήδη τοῦ ἡλίου καὶ τῶν Βυζαντίων πυλῶν κλεισθεισών Variorum notæ. Capta urbs ab Andronico juniore anno mundi juxta Græcos 6835 'Christi 1328). Indict. 11, Maii 19. Cantacuzen. lib. 1, cap. 9. DUCANG.

τῆς δὲ κυρίας ἐληλυθυίας νυκτὸς οἱ μὲν προδόται ὤνιον εἰληφότες ἐξ ἑσπέρας οἶνον πολὺν ἄκρατον πίνειν παρεῖχον τοῖς γείτοσι τῶν φρουρῶν, ὡς ἐντεῦθεν εἰς ὕπνον τραπέσθαι πάντας βαθύτατον καὶ μηδὲν πλὴν τοῦ ἀναπνεῖν ἀπεοικέναι νεκρῶν. περὶ δὲ μέσας νύκτας ἥκουσιν οἱ τὴν κλίμακα φέροντες παρὰ τὸ τεῖχος· ἣν εὐθὺς ἀνιμήσαντο σχοῖνον χαλάσαντες ἄνωθεν οἱ προδόται, δι’ ἧς καὶ ἀνήγαγον τῶν ἔξωθεν ὁπλιτῶν ὀκτωκαίδεκα· οἷς καταβεβηκόσιν ἐκμοχλεῦσαι ῥᾳδίως τὴν τοῦ Ῥωμανοῦ καλουμένην ξυμβέβηκε πύλην, καὶ λοιπὸν ἀκωλύτως στρατὸς εἰσεχώρει ξύν γε τῷ βασιλεῖ. (Β.) Ἀλλ’ ἐκεῖνο μικροῦ με παρέδραμε. δύντος γὰρ ἤδη τοῦ ἡλίου καὶ τῶν Βυζαντίων πυλῶν κλεισθεισῶν ἧκέ τις καὶ τῶν ἔγγιστα χωρίων τῷ δρόμῳ ἀσθμαίνων· καὶ κρούσας τὰς παρὰ τῇ Γυρολίμνῃ πύλας ἐκπληκτικώτερον ἐκάλει τινὰ τῶν ἔνδον· καὶ ἐλθόντι ἑωρακέναι ἔφασκε πρὸ βραχέος πολλούς τινας τῶν τοῦ νέου βασιλέως σπουδῇ προσελαύνοντας πρὸς τὰ περὶ τὸν Ῥωμανὸν τείχη τῆς πόλεως. ὅπερ ἀκουσθὲν τῷ βασιλεῖ φόβον ἐνέβαλε πλεῖστον καὶ θόρυβον ἐνεποίησε λογισμῶν.

[A. M. 6791 AD 6836] alterutri aliquid gravius accideret, cum eo discri- φωθείσης της μεταξύ μάχης. Αλλ' αἱ τῶν Βουλγά minis ventum esset. Sed Bulgarica spes, senioris animum adhuc erigens, precibus ejus nullum relinquebat locum. Deinde plane illi fidem habere ob illa multa, quæ præcesserant, non poterat. Tres igitur hæ calamitates urbi tunc minitatæ sunt; nec ulla tamen ad exitum est perducta. 419 IX. Enimvero junior imperator irrita consilia sua gravissime dolens, et illum, qui tunc inciderat, rerum eventum ægre ferens, quasi desperanti similis 'nde discessit; atque ultra progressus ad locum quemdam divertit, cui Logus nomen est. Inde ad Bulgarorum ducem, qui castra in propinquo habebat, legatos mittit; ac dona eidem partim jam nunc perferri curat, partim in futurum promittit, si copias suas domum reducat. Assensum að epulas invitat cum tribunis, eosque postridie lætos domum versus abeuntes prosequitur. ρων ἐλπίδες κουφίζουσαι τὴν τοῦ γηραιοῦ βασιλέω; ὅτι ψυχὴν οὐκ εἴων συνθέσθαι ταῖς ἐκείνου δεήσεσιν. Έπειτα οὐδὲ πιστεύειν εἶχεν αὐτῷ καθαρῶς ἐκ πολλῶν τῶν προειληφότων. Τούτων μὲν δὴ τριῶν πει ριστάντων τότε κινδύνων τῇ πόλει οὐδεὶς τοῦ σκοπου μένου τετύχηκε τέλους. Θ'. Ο γε μὴν βασιλεὺς ὁ νέος ἄρας ἐντεῦθεν ἀπῄει, σφοδρώς ανιώμενος πρὸς τὴν ἀωρίαν τῶν βουλευμάτων, καὶ τὴν οὕτω συμβάσαν τῶν πραγμάτ των εμέμφετο περιπέτειαν καὶ οἷον εἰπεῖν ἀπεγνω κότι ἐῴκει· καὶ προελθὼν κατέλυσε παρὰ χωρίῳ τινὶ Λόγους ἐπικεκλημένῳ. Ἐκεῖθεν διαπρεσβεύεται πρὸς τὸν στρατηγὸν τῶν Βουλγάρων, ἀγχοῦ που στρατ τοπεδεύοντα· [Ρ. 257] καὶ δῶρα τὰ μὲν ἤδη πέπομφα τὰ δὲ ὑπισχνείται, εἰ λαβὼν τὸν οἰκεῖον στρατὸν ἐπὶ τὰ οἴκοι ἀναχωροίη. Καὶ συνθέμενον πρὸς εὐωχίαν καλεῖ μετὰ τῶν αὐτοῦ ταξιάρχων· καὶ τῇ ὑστεραίᾳ ψυχαῖς ἡδομέναις οίκαδε προπεμψε. CAPUT VI. Duo Urbis custodes cum juniore agunt de proditione. Aliis custodibus astu circumventis illum noctu intromittunt. Senior bis pramonitus cavendum censet. Magnus logotheta providentiam ejus non probat. Imperator valde anxius. Nepotis adventu cognito ad imaginem Dei Matris confugit. Nepos injuriam avo fieri velal. Snos, ue victoria abulantur, admonet. Avi supplicatio miserabilis. Humanitas nepolis. Patriarcha triumphans reducitur. Triumphi pompa immodesta. Opulentissimæ ædes diripiuntur: in primis domus logothetæ. Ejus bona omnia aut expilata, aut in fiscum redacta Ipse maledictis vexatus. Civiles discordia ‘unioris imperatoris prudentia compressæ. Gregoras seniori addictus. Calamitatis particeps. 1. Quæ cum ita se haberent, duo custodes mœ- ■ium urbis ad juniorem imperatorem, in eo quem diximus loco castra babentem, transfugiunt, nomine alter Camaris, alter Castellanus, fabrilem quamdam Δ'. Τούτων οὕτως ἐχόντων αὐτομολούσι προς βεσιλέα τὴν νέον περὶ τὸ δηλωθέν χωρίον στρατοπι • δεύοντα δύο τινὲς τῶν τοῦ τείχους τῆς βασιλευούσης φρουρών, όνομα Καμαρίς τε καὶ Καστελλάνοι, τ artem exercentes: qui seducto imperatore, omni- - κτονικήν τινα μετιόντες τὴν τέχνην· οἱ καὶ ἀποία tus arbitris remotis, Cantacuzeno magno domestico excepto, de proditione verba faciunt et scriptas Follicitationes pecuniarum ac possessionum amplaram exigunt. Quibus facile impetratis, et hora et ratione rei gerendæ indicata, ipsi quidem veriti, ne vicinis suspecti essent, postridie redeunt. Imperator vero quatuor dies ibi cunctatus scalas e funibus confecit, quales sunt ere quæ in maximis onerariis circa malum suspenduntur. Cum destinata nox adesset, proditores vesperi multum vinum mercati vicinis excubitoribus merum bibendum dederunt, ut 420 somno gravissimo omues op. pressi, respiratione excepta, nihil differrent a mortuis. Media nocte adsunt qui scalas ad mœnia apportent, quas mnos fune demieso attraxerunt proditores, ac per eas subrecios octodecim armatos introduxerunt; qui deinde, cum in urbem descendissent, portam quæ Romani dicitur facile demoliti sunt, ut imperator cum exercitu, prohibento memine, ingrederetur. 11. Sed illud pene me præteriit. Post solis occasum, Byzantii portis clausis, quidam e proximis δόντες τὸν βασιλέα μηδενός άλλου συνόντος πλην τοῦ μεγάλου δομεστίκου Καντακουζηνού, διαλέγονται περὶ προδοσίας καὶ ἀπαιτοῦσιν ἐγγράφους υποσχέ σεις χρημάτων όμοῦ καὶ κτημάτων ἀφθόνων. "Α δ πάντα λαβόντες ῥᾳδίως καὶ διδάξαντες τὴν ὥραν καὶ τὸν τρόπον αὐτοὶ μὲν ἐπανῆκον ἐς τὴν ὑστεραίαν δέει τοῦ μὴ ἐς ὑποψίας εμπεπτωκέναι τοῖς ἐκ γειτόνων. Ο δὲ βασιλεύς τέτταρας περιμείνας ἡμέρας ἐκεῖ κλίμακα διὰ μηρίνθου κατεσκευάκει, οποίες καὶ περὶ τὴν ἱστὸν οἱ μέγισται αἰωροῦσιν ολκάδες. Τῆς δὲ κυρίας ἐληλυθυίας νυκτὸς οἱ μὲν προδόται ὤνιον εἰληφότες ἐξ ἑσπέρας οἶνον πολύν άκρατον πιο νειν παρείχον τοῖς γείτοσι τῶν φρουρῶν, ὡς ἐντεῦθεν εἰς ὕπνον τραπέσθαι πάντας βαθύτατον καὶ μηδέν πλὴν τοῦ ἀναπνεῖν ἀπεοικέναι νεκρῶν. Περὶ δὲ μέσ σας νύχτας ήκουσιν οἱ τὴν κλίμακα φέροντες παρά τὸ τεῖχος· ἦν εὐθὺς ἀνεμήσαντο σχοίνον χαλάσαντε; ἄνωθεν οι προδόται, δι' ἧς καὶ ἀνήγαγον τῶν ἔξωθεν όπλιτῶν ὀκτωκαίδεκα· οἷς καταβεβηκόσιν ἐκμοχλεύ και βαδίως τὴν τοῦ Ῥωμανοῦ καλουμένην ξυμ βέβηκε πύλην, καὶ λοιπὸν ἀκωλύτως στρατός είπε χώρει ξύν γε τῷ βασιλεῖ. Β'. 'Αλλ' ἐκεῖνο μικρού με παρέδραμε. Δύντος γὰρ ήδη τοῦ ἡλίου καὶ τῶν Βυζαντίων πυλῶν κλεισθεισών Variorum notæ. Capta urbs ab Andronico juniore anno mundi juxta Græcos 6835 'Christi 1328). Indict. 11, Maii 19. Cantacuzen. lib. 1, cap. 9. DUCANG.

καὶ ἔδοξεν ἀνοίξαντι συχνοὺς τῶν στρατιωτῶν ἐξαποστεῖλαι, φύλακας περιπόλους τοῦ χερσαίου γενησομένους τείχους ἀπὸ θαλάττης ἄχρι θαλάττης. ἀλλ’ ὁ μέγας ἐμποδὼν γεγένηται λογοθέτης, ἀνάξιον εἶναι φήσας μεγαλοπρεπέσι φρονήμασιν, ἐνδιδόναι πρὸς οὕτω σμικροπρεπεῖς ἀκοὰς καὶ φήμας ἀγεννεῖς. [ἢ γὰρ μὴ εἶναι τὸ λαληθὲν ἀληθὲς, ἢ μωρὰν εἶναι τὴν ἐπιχείρησιν, τοσούτοις ὅπλοις τῶν τε πυλῶν ὁμοῦ καὶ τῶν τειχῶν πεφραγμένων. ταὐτὸν γὰρ πείσονται, εἰ τῇ εἰσόδῳ νῦν ἐπιχειρεῖν ἐθελήσαιεν οἱ πολέμιοι, ὁποῖον καὶ οἱ πρὸς κέντρα λακτίζοντες. ταυτὶ δ’ ἔφασκεν οὗτος, εἴτε διὰ τὸ ἀδαὴς στρατιωτικῶν εἶναι πραγμάτων, εἴτε τοῦ θεοῦ σφήλαντος τὴν τούτου διάνοιαν, ἵνα καὶ πέρας ἡ κυρωθεῖσα ἄνωθεν ψῆφος σχοίη κατὰ τοῦ γηραιοῦ βασιλέως καὶ τῶν τούτου πραγμάτων. (Γ.) Οὔπω τὸ τρίτον τῆς νυκτὸς παρεῤῥύη καὶ συχνοὶ παρὰ τὰς πύλας αὖθις τῆς Γυρολίμνης ἧκον ἀγροῖκοί τινες ἐκ τῶν προαστείων τῆς Βυζαντίδος καὶ πολὺν ἐδήλουν τοῖς φύλαξιν ἀθροίζεσθαι ὅμιλον ἔξωθεν παρὰ τὰς πύλας τοῦ Ῥωμανοῦ. ὅπερ αὖθις εἰς τὰς βασιλικὰς ἀκοὰς ἀνενηνεγμένον εἰς φόβον καὶ θόρυβον ἤγαγε πλείονα·

[A. M. 6791 AD 6836] alterutri aliquid gravius accideret, cum eo discri- φωθείσης της μεταξύ μάχης. Αλλ' αἱ τῶν Βουλγά minis ventum esset. Sed Bulgarica spes, senioris animum adhuc erigens, precibus ejus nullum relinquebat locum. Deinde plane illi fidem habere ob illa multa, quæ præcesserant, non poterat. Tres igitur hæ calamitates urbi tunc minitatæ sunt; nec ulla tamen ad exitum est perducta. 419 IX. Enimvero junior imperator irrita consilia sua gravissime dolens, et illum, qui tunc inciderat, rerum eventum ægre ferens, quasi desperanti similis 'nde discessit; atque ultra progressus ad locum quemdam divertit, cui Logus nomen est. Inde ad Bulgarorum ducem, qui castra in propinquo habebat, legatos mittit; ac dona eidem partim jam nunc perferri curat, partim in futurum promittit, si copias suas domum reducat. Assensum að epulas invitat cum tribunis, eosque postridie lætos domum versus abeuntes prosequitur. ρων ἐλπίδες κουφίζουσαι τὴν τοῦ γηραιοῦ βασιλέω; ὅτι ψυχὴν οὐκ εἴων συνθέσθαι ταῖς ἐκείνου δεήσεσιν. Έπειτα οὐδὲ πιστεύειν εἶχεν αὐτῷ καθαρῶς ἐκ πολλῶν τῶν προειληφότων. Τούτων μὲν δὴ τριῶν πει ριστάντων τότε κινδύνων τῇ πόλει οὐδεὶς τοῦ σκοπου μένου τετύχηκε τέλους. Θ'. Ο γε μὴν βασιλεὺς ὁ νέος ἄρας ἐντεῦθεν ἀπῄει, σφοδρώς ανιώμενος πρὸς τὴν ἀωρίαν τῶν βουλευμάτων, καὶ τὴν οὕτω συμβάσαν τῶν πραγμάτ των εμέμφετο περιπέτειαν καὶ οἷον εἰπεῖν ἀπεγνω κότι ἐῴκει· καὶ προελθὼν κατέλυσε παρὰ χωρίῳ τινὶ Λόγους ἐπικεκλημένῳ. Ἐκεῖθεν διαπρεσβεύεται πρὸς τὸν στρατηγὸν τῶν Βουλγάρων, ἀγχοῦ που στρατ τοπεδεύοντα· [Ρ. 257] καὶ δῶρα τὰ μὲν ἤδη πέπομφα τὰ δὲ ὑπισχνείται, εἰ λαβὼν τὸν οἰκεῖον στρατὸν ἐπὶ τὰ οἴκοι ἀναχωροίη. Καὶ συνθέμενον πρὸς εὐωχίαν καλεῖ μετὰ τῶν αὐτοῦ ταξιάρχων· καὶ τῇ ὑστεραίᾳ ψυχαῖς ἡδομέναις οίκαδε προπεμψε. CAPUT VI. Duo Urbis custodes cum juniore agunt de proditione. Aliis custodibus astu circumventis illum noctu intromittunt. Senior bis pramonitus cavendum censet. Magnus logotheta providentiam ejus non probat. Imperator valde anxius. Nepotis adventu cognito ad imaginem Dei Matris confugit. Nepos injuriam avo fieri velal. Snos, ue victoria abulantur, admonet. Avi supplicatio miserabilis. Humanitas nepolis. Patriarcha triumphans reducitur. Triumphi pompa immodesta. Opulentissimæ ædes diripiuntur: in primis domus logothetæ. Ejus bona omnia aut expilata, aut in fiscum redacta Ipse maledictis vexatus. Civiles discordia ‘unioris imperatoris prudentia compressæ. Gregoras seniori addictus. Calamitatis particeps. 1. Quæ cum ita se haberent, duo custodes mœ- ■ium urbis ad juniorem imperatorem, in eo quem diximus loco castra babentem, transfugiunt, nomine alter Camaris, alter Castellanus, fabrilem quamdam Δ'. Τούτων οὕτως ἐχόντων αὐτομολούσι προς βεσιλέα τὴν νέον περὶ τὸ δηλωθέν χωρίον στρατοπι • δεύοντα δύο τινὲς τῶν τοῦ τείχους τῆς βασιλευούσης φρουρών, όνομα Καμαρίς τε καὶ Καστελλάνοι, τ artem exercentes: qui seducto imperatore, omni- - κτονικήν τινα μετιόντες τὴν τέχνην· οἱ καὶ ἀποία tus arbitris remotis, Cantacuzeno magno domestico excepto, de proditione verba faciunt et scriptas Follicitationes pecuniarum ac possessionum amplaram exigunt. Quibus facile impetratis, et hora et ratione rei gerendæ indicata, ipsi quidem veriti, ne vicinis suspecti essent, postridie redeunt. Imperator vero quatuor dies ibi cunctatus scalas e funibus confecit, quales sunt ere quæ in maximis onerariis circa malum suspenduntur. Cum destinata nox adesset, proditores vesperi multum vinum mercati vicinis excubitoribus merum bibendum dederunt, ut 420 somno gravissimo omues op. pressi, respiratione excepta, nihil differrent a mortuis. Media nocte adsunt qui scalas ad mœnia apportent, quas mnos fune demieso attraxerunt proditores, ac per eas subrecios octodecim armatos introduxerunt; qui deinde, cum in urbem descendissent, portam quæ Romani dicitur facile demoliti sunt, ut imperator cum exercitu, prohibento memine, ingrederetur. 11. Sed illud pene me præteriit. Post solis occasum, Byzantii portis clausis, quidam e proximis δόντες τὸν βασιλέα μηδενός άλλου συνόντος πλην τοῦ μεγάλου δομεστίκου Καντακουζηνού, διαλέγονται περὶ προδοσίας καὶ ἀπαιτοῦσιν ἐγγράφους υποσχέ σεις χρημάτων όμοῦ καὶ κτημάτων ἀφθόνων. "Α δ πάντα λαβόντες ῥᾳδίως καὶ διδάξαντες τὴν ὥραν καὶ τὸν τρόπον αὐτοὶ μὲν ἐπανῆκον ἐς τὴν ὑστεραίαν δέει τοῦ μὴ ἐς ὑποψίας εμπεπτωκέναι τοῖς ἐκ γειτόνων. Ο δὲ βασιλεύς τέτταρας περιμείνας ἡμέρας ἐκεῖ κλίμακα διὰ μηρίνθου κατεσκευάκει, οποίες καὶ περὶ τὴν ἱστὸν οἱ μέγισται αἰωροῦσιν ολκάδες. Τῆς δὲ κυρίας ἐληλυθυίας νυκτὸς οἱ μὲν προδόται ὤνιον εἰληφότες ἐξ ἑσπέρας οἶνον πολύν άκρατον πιο νειν παρείχον τοῖς γείτοσι τῶν φρουρῶν, ὡς ἐντεῦθεν εἰς ὕπνον τραπέσθαι πάντας βαθύτατον καὶ μηδέν πλὴν τοῦ ἀναπνεῖν ἀπεοικέναι νεκρῶν. Περὶ δὲ μέσ σας νύχτας ήκουσιν οἱ τὴν κλίμακα φέροντες παρά τὸ τεῖχος· ἦν εὐθὺς ἀνεμήσαντο σχοίνον χαλάσαντε; ἄνωθεν οι προδόται, δι' ἧς καὶ ἀνήγαγον τῶν ἔξωθεν όπλιτῶν ὀκτωκαίδεκα· οἷς καταβεβηκόσιν ἐκμοχλεύ και βαδίως τὴν τοῦ Ῥωμανοῦ καλουμένην ξυμ βέβηκε πύλην, καὶ λοιπὸν ἀκωλύτως στρατός είπε χώρει ξύν γε τῷ βασιλεῖ. Β'. 'Αλλ' ἐκεῖνο μικρού με παρέδραμε. Δύντος γὰρ ήδη τοῦ ἡλίου καὶ τῶν Βυζαντίων πυλῶν κλεισθεισών Variorum notæ. Capta urbs ab Andronico juniore anno mundi juxta Græcos 6835 'Christi 1328). Indict. 11, Maii 19. Cantacuzen. lib. 1, cap. 9. DUCANG.

PG 148:609καὶ τραχυτέρᾳ χρησάμενος τῇ φωνῇ πρὸς τὸν μέγαν ἔφασκε λογοθέτην· ἔοικας, ἄνθρωπε, σιδήρου φύσιν εἰληφέναι. διὰ γὰρ τοῦτο καὶ ἀδεῶς ἔχεις τῶν λογισμῶν καὶ οὐκ ἐπαισθάνῃ τῶν περιστοιχιζόντων ἡμᾶς ἄρτι κινδύνων. ἢ οὐχ ὁρᾷς, ὡς οὐκ ἐᾷ με τὸ πρᾶγμα καθῆσθαι, μηδὲ καταδαρθάνειν· ἀλλ’ ὥσπερ τις ἰσχυρὸς πάταγος ὁ τοῦ ἐγγόνου μου θόρυβος κροτεῖ μου τὰς ἀκοὰς καὶ συγχεῖ μου τὴν διάνοιαν καὶ δεινῶν μοι πέλαγος ἔῤῥωγε, τάς γε φρένας τινάττων συχνὰ καὶ κυκῶν καὶ βυθίζων μου τὴν καρδίαν; ὅδ’ ἄντικρυς Μακκαβαῖος ἦν, τοῖς προτέροις ἐμμένων δόγμασι καὶ περιφρονῶν τὰ λεγόμενα, καθάπερ τις προβλὴς θαλάττιος· ὥστε καὶ ἀναστὰς ἀπῄει καθευδήσων, ἔργῳ δεικνὺς ὡς μάταιος ὄχλος καὶ οὐδὲν ἰσχυρὸν τὰ πρὸς πολεμίων ἔξωθεν δρώμενα. (Δ.) Ὁ δὲ βασιλεὺς μόνος ἀπολειφθεὶς καὶ οὐκ ἔχων πλὴν τῶν οἰκειακῶν μειρακίσκων ἕτερον, ᾧ κοινωνήσει τοῦ πάθους, ἐπὶ τῆς βασιλικῆς καὶ αὐτὸς ἑαυτὸν κατέκλινε κλίνης, μηδὲν τῶν ἱματίων ἐκδύς·

609 [a. c. 1262 ad 1328] BYZANTINÆ BISTORIE LIB. IX. [IMP. ANDRONIC. SEN.) 610 ἦκέ τις καὶ τῶν ἔγγιστα χωρίων τῷ δρόμῳ ἀσθμαί- agris anhelans accurrit, et Gyrolimnæ porta veheνων· καὶ κρούσας τὰς παρὰ τῇ Γυρολίμνῃ πύλας Εκπληκτικώτερον ἐκάλει τινὰ τῶν ἔνδον· καὶ ἐλθόντι έωρακέναι ἔφασκε [Ρ. 258] προ βραχέος πολλούς τινας τῶν τοῦ νέου βασιλέως σπουδή προσελαύνον. τας πρὸς τὰ περὶ τὴν Ῥωμανὸν τείχη τῆς πό λεως. Ὅπερ ἀκουσθέν τῷ βασιλεῖ φόβον ενέβαλε πλεῖστον καὶ θόρυβον ενεποίησε λογισμῶν. Καὶ ξεν ἀνοίξαντι συχνούς τῶν στρατιωτῶν ἐξαποστεῖλαι, φύλακας περιπόλους τοῦ χερσαίου γενησομένους τείχους ἀπὸ θαλάττης ἄχρι θαλάττης. Αλλ' ὁ μέγας ἐμποδὼν γεγένηται λογοθέτης, ἀνάξιον εἶναι φήσας μεγαλοπρεπέσι φρονήμασιν ἐνδιδόναι πρὸς οὕτω αμικροπρεπεῖς ἀκοὰς καὶ φήμας ἀγεννείς. "Η γὰρ μὴ εἶναι τὸ λαληθὲν ἀληθὲς, ή μωρὰν εἶναι τὴν επιχείρησιν, τοσούτοις όπλοις τῶν τε πυλῶν ὁμοῦ καὶ τῶν τειχῶν πεφραγμένων. Ταυτὸν γὰρ πείσονται, εἰ τῇ εἰσόδῳ νῦν ἐπιχειρεῖν ἐθελήσαιεν οἱ πολέ μεσι, ὁποῖον καὶ οἱ πρὸς κέντρα λακτίζοντες. Ταυτί δ' ἔφασκεν οὗτος, εἶτε διὰ τὸ ἀδαὴς στρατιωτικών εἶναι πραγμάτων, εἴτε τοῦ Θεοῦ σφήλαντος τὴν τού· την διάνοιαν, ἵνα καὶ πέρας ἡ κυρωθεῖσα ἄνωθεν μέρος σχοίη κατὰ τοῦ γηραιοῦ βασιλέως καὶ τῶν αού τον πραγμάτων. mentius pulsata aliquem eorum qui intus erant evocare cœpit, et ei qui venisset dixit, vidisse se paulo ante ex junioris imperatoris exercitu con plures, qui ad urbis moenia Romani porte vicina cum festinatione progrederentur. Quæ res audita terrorem imperatori maximum incussit ac ejus ar.imum variis cogitationibus perturbavit. Unde visum ipsi, porta aperta, quam plurimos milites emittere, qui terrestria mcenia a mari usque ad mare custodiendo circumirent. Sed magnus logo - theta impediit, indignum esse magno animo inquieus, uam levi rumore et ignobili fama conmoveri: aut enim falsum esse nuntium, aut stultum esse conatum tam paucorum, cum et mœnia et portæ tot armis septæ sint. Idem enim hostibus, si ii nunc ingredi conentur, usu venturum, quod contra stimulum calcitrantibus. Hæc vero dicebat vel ut rei militaris 421 ignarus, vel quia Deus ipse mentem ejus subverterat, ut sententia contra seniorem imperatorem et contra res ejus divinitus` lata tandem rata esset. III. Nondum tertia parte noctis elapsa denuo complures rustici e suburbiis Byzantii ad Gyrolitane portam adsunt et custodibas indicaut, magnam hominum multitudinem foris ad Romani portaša convenire. Quod rursus ad imperatoris aures perlatum ejus nctum ac trepidationem auxit. Itaque asperiore voce logothetam iucrepans:. Videris, inquit, homo ferreus esse factus, qui adco securus sis, nec pericula quæ nos circumstant sentias. Nonne vides rem ejusmodi esse, ut me nec sedere nec dormire patiatur? Nepotis enim tumultus aures meas tanquam vebemens aliquis fragor personat meumque perturbal animum, et exuudant in me quidam veluti terrorum ductus, qui et mcntem subinde concutiunt et cor agitatuin demersumque obruunt. Verum ille Machabæus erat, atque in priore sententia permanens nuntios illos uti rupes narina contemnebat. Proinde surrexit cubitum iturus, ut re ipsa ostenderet iuanem esse hostiuin laborem, ac nullam vim habitura ea quæ illi for's Γ. Ούπω το τρίτον τῆς νυκτός παρεμβύη, και συχνοί παρὰ τὰς πύλας αὖθις τῆς Γυρολίμνης ήκον ἀγροῦχοί τινες ἐκ τῶν προαστείων τῆς Βυζαντίδος καὶ πολὺν ἐδήλουν τοῖς φύλαξιν ἀθροίζεσθαι όμιλον ἔξωθεν παρὰ τὰς πύλας τοῦ Ῥωμανοῦ. "Οπερ αὖθις εἰς τὰς βασιλικὰς ἀκοὰς ἀνενηνεγμένον εἰς φόβον καὶ θόρυβον ἤγαγε πλείονα· καὶ τραχυτέρα χρησάμενος τῇ φωνῇ πρὸς τὸν μέγαν ἔφασκε λογοθέτην· • Τόκες, άνθρωπε, σιδήρου φύσιν ειληφέναι. Δια γὰρ τοῦτο καὶ ἀδεῶς ἔχεις τῶν λογισμῶν καὶ οὐκ ἐπαισθάνῃ τῶν περιστοιχιζόντων ἡμᾶς ἄρτι κινδύ νων. Ἡ οὐχ ὁρᾷς, ὡς οὐκ ἐξ με τὸ πρᾶγμα καθή εθαι, μηδὲ καταδαρθάνειν; Αλλ' ὥσπερ τις ισχυρός πάταγος ὁ τοῦ ἐγγόνου μου θόρυβος κροτεί μου τάς ἀκοὰς καὶ συγχεῖ μου τὴν διάνοιαν καὶ δεινῶν μοι πέλαγος ἔρωγε, τάς γε φρένας τινάττων συχνὰ καὶ κυκῶν καὶ βυθίζων μου τὴν καρδίαν,» Οδ' ἄντικρυς Μακκαβαῖος ἦν, τοῖς προτέροις ἐμμένων δόγμασι καὶ περιφρονῶν τὰ λεγόμενα, καθάπερ τις προβλής θαλάττιο;· ὥστε καὶ ἀναστὰς ἀπῄει καθευδήσων, ἔργῳ δεικνὺς ὡς μάταιος ὄχλος καὶ οὐδὲν ἰσχυρὸν τὰ agerent. προς πολεμίων ἔξωθεν δρώμενα. Δ΄. Ο δὲ βασιλεὺς μόνο; ἀπολειφθεὶς καὶ οὐκ ἔχων πλὴν τῶν οἰκειακῶν μειρακίσκων ἕτερον, ᾧ κοινω νήσει τοῦ πάθους, ἐπὶ τῆς βασιλικῆς καὶ αὐτὸς ἐλυ τὸν κατέκλινε κλίνης, μηδὲν τῶν ἱματίων ἐκδύς· ἀλλ' ἅμα τούτοις καὶ ὅλην ἐνδεδυμένος σαφῆ τὴν ἀπόγνωσιν έκειτο μεμερισμένος πικροῖς καὶ ἀλλοπο αλλήλοις λογισμοῖς τὴν ψυχὴν καὶ ὅλον τὸ σῶμα περιστρεφόμενος τῇδε κἀκεῖσε συχνά, ὥσπερ ἂν εἰ IV. At imperator solus relictus, nec quemquam habens, quicum dolorem suum communicaret præter domesticos adolescentulos, in suum lectulum et ipse incubuit. in quo nulla veste exula, sed extrema insuper desperatione induta, animo crebris 422 et diversis cogitationibus æstuante jacebat: totuin corpus huc atque illuc subinde revolvens, non aliter quam si prunæ lecto. subjectæ essent. Interim Variorum note. Ad Romanam portam. Wolfius pro, ad urbis wania, Romani portæ vicina. Sic idem paulo supra, τὴν τοῦ Ῥωμανοῦ πύλην interpretabatur Romanam portam, pro Romani portam; quæ sic dicta est a S. Romani æde vicina. Vide Constantinop. Christ, lib. 1, sect. 15, n. 9. Βοινιν.

PG 148:611ἀλλ’ ἅμα τούτοις καὶ ὅλην ἐνδεδυμένος σαφῆ τὴν ἀπόγνωσιν ἔκειτο μεμερισμένος πικροῖς καὶ ἀλλεπαλλήλοις λογισμοῖς τὴν ψυχὴν καὶ ὅλον τὸ σῶμα περιστρεφόμενος τῇδε κἀκεῖσε συχνὰ, ὥσπερ ἂν εἰ κρατῆρας εἶχε πυρὸς ὑφάπτοντας κάτωθεν τὴν κλίνην. τούτων οὕτως ἐχόντων πολὺς ἠκούσθη θόρυβος ἔξω περὶ τὰ βασίλεια καὶ τὰς βασιλείους πύλας, τὴν τοῦ νέου βασιλέως περιηχῶν εἴσοδον, καὶ κρότος ὅπλων μάλα πολύς· ἦσαν γὰρ οἱ συνεισελθόντες τῷ βασιλεῖ στρατιῶται πλείους ὀκτακοσίων· καὶ ἅμα πανταχόθεν εὐφημίαι καὶ γλῶσσαι τὸν νέον ἀνακηρύττουσαι βασιλέα. αἰσθόμενος δ’ ὁ γηραιὸς βασιλεὺς τοῦ θορύβου καὶ τῆς βοῆς ἐξανέστη τῆς κλίνης, ἐκπλήξει πολλῇ συνεχόμενος· καὶ μὴ ἔχων οὐδένα τὸν βοηθήσοντα, μήτε στρατιώτην, μήτε στρατηγόν· πλὴν γὰρ τῶν θαλαμηπόλων μειρακίσκων ἐρημία πολλὴ τὰ βασίλεια εἶχε· καταφεύγει πρὸς τὴν θείαν εἰκόνα τῆς ὑπεράγνου θεομήτορος τῆς Ὁδηγητρίας. συχνῶν γὰρ ἡμερῶν ἐκομίσθη πρὸς τὰ βασίλεια πρότερον καὶ ἦν αὐτῷ παραμύθιον ἀσφαλές.

[A. M. 6794 AD 6836] magnus circa palatium et ad palatii fores tumultus κρατήρας είχε πυρὸς ὑφάπτοντας κάτωθεν την κλί auditur, junioris imperatoris ingressum nuntians, et plausus armorum magnus. Erant enim milites amplius octingentis cum imperatore ingressi. Simul etiam undique faustis acclamationibus junior imperator salutabatur. Senior vero, tumultu et clamore audito, de lecto surrexit perturbatissimus; et cum neminem haberet, a quo adjuvaretur, neque ducem, neque militem (palatium enim cubiculi ministris adolescentibus exceptis desertum prorsus erat), að sacram imaginem Dei Genitricis lødegetriae confugit, ante multos dies in palatium translatam, quæ ei Grmo solatio erat. Ad hanc, inquam, confugit, et humi prostratus cum dolore et lacrymis ardenter obtestatur, ne periclitantem et sicariorum ensibus expositum deserat. Exaudivit preces ejus et festinum tulit auxilium quæ quidvis potest castissima Dei Genitrix. νην. Τούτων οὕτως ἐχόντων πολύς ηκούσθη θόρυβος ἔξω περὶ τὰ βασίλεια καὶ τὰς βασιλείους πύλας, την τοῦ νέου βασιλέως περιηγῶν εἴσοδον, καὶ κράτος όπλων μάλα πολύς· [Ρ. 259] ἦταν γὰρ οἱ συνεισελθόντες τῷ βασιλεῖ στρατιῶται πλείους οκτακοσίων· καὶ ἅμα πανταχόθεν εὐφημίαι καὶ γλῶσσα: τὸν νέον ἀνακηρύττουσαι βασιλές. Αἰσθόμενος δ' ο γηραιός βιο - λεὺς τοῦ θορύβου καὶ τῆς βοῆς, ἐξανέστη τῆς κλίνη;, ἐκπλήξει πολλῇ συνεχόμενος· καὶ μὴ ἔχων οὐδένα τον βοηθήσοντα, μήτε στρατιώτην, μήτε στρατηγόν πλὴν γὰρ τῶν θαλαμηπόλων μειρακίσκων ἐρημία πολλὴ τὰ βασίλεια είχε - καταφεύγει πρὸς τὴν θείαν εἰκόνα της υπεράγνου Θεομήτορος τῆς Οδηγη τρίας. Συχνῶν γὰρ ἡμερῶν ἐκομίσθη πρὸς τὰ βασίλεια πρότερον καὶ ἦν αὐτῷ παραμύθιον ἀσφαλές. Προς ταύτην τοίνυν καταφυγών και περιχυθείς τι δαφος μάλα περιαλγής τε καὶ ἔνδακρυς ἐδεῖτο τὴν ψυχὴν παραπέμψει. Ναὶ μὴν καὶ ἐπήκους θερμῶς, μὴ περειδεῖν κινδυνεύοντα μια φονίας ξίφεσι ἐγένετο τῆς δεήσεως αὐτοῦ καὶ ταχίστην ἐχαρίσατο τὴν ἐπικουρίαν ἡ πάνθ' όσα βούλεται δυναμένη πάνω αγνος Θεοτόκος, V. Nam dum ille in palatio Deiparam ad hunc modum deprecatur, junior imperator foris omnibus ducibus et tribunis suis convocatis graviter edicit, nearum imperatorem vel manu violenta interficiant, vel ullo coutumelioso dictu incessant, nec quemquain prorsus omnium: e flanc enim, inquit, victoriam Deus nobis 423 dedit, non ipsi paravimus. Dei voluntas movet omnia, et omnia ei famulantur, stella, aer, mare, terra, homines, fulmina, ignei steriliturbines, pestilentiæ, terr.e motus, inībres, tales, et alia consimilia, partim ad felicitatem, par tim ad infelicitatem ac potius castigationem, Nobis igitur hodiernæ castigationis ministris et exsecutoribus victorias et tropæa largitur. Fortassis autem cras aliis contra nos utetur: et quales nos in cos fuerimus, qui in manus nobis castigandi traduntur, tales utique et illi, quibus trademur, in nos futuri sunt. Quare si nos neque cognatio neque cjusdem gentis necessitudo ad clementiam et misericordiam adducit, nostri ipsorum saltem respectu humanitate uti nunc satius est, ne ipsi graviorèin Dei indignationem experiamur.» Vl. Interea quidam e palatio egressus Juniori imperatori portam aperit et ab avo hunc nuntium affert: • Quoniam hodie Deus, mi fili, sceptrum ia peratorium mihi ademptuin tibi donavit, unum hoc leneficium a te pelo pro multis quae ab ipso ortu tuo in te contuli (omitto enim hoc rerum mcarum statu, me tibi ipsius nativitatis et progressionis in vitam, post Deum, auctorem fuisse), dona mili vitam mcam; parce paterno capiti; nec violento ferro eum sanguinem hauri, a quo tu vitæ fontem Ε΄. Τοιαύτας γὰρ ἔνδον τῶν βασιλείων αὐτοῦ τὰς δεήσεις τῇ Θεοτόκῳ προσφέροντος, ο νέος ἔξωθεν βασιλεὺς συγκαλέσας πάντας τοὺς περὶ αὐτὸν στρα τηγοὺς καὶ ταξιάρχους παρεκελεύετο μάλα σφοδρώς, μήτε χεῖρα φονεύτριαν, μήτε γλώσσαν ὑδρίστρια ἐπενεγκεῖν μήτε τῷ πάππιρ καὶ βασιλεῖ, μήτε μηδενὶ τῶν ἁπάντων ἑτέρῳ. «Οὐ γὰρ ἡμεῖς, ο φησίν, • ἀλλ' ὁ Θεός ἡμῖν τὰ τοιαῦτα παρέσχετο τρόπαια. Καὶ Θεοῦ μὲν βούλησις πάντα κινεί· ὑπηρετεῖ τὰ πάντα, ἀστέρες, μὴρ, θάλασσα, γῆ, ἄνθρωποι, κα ραυνοί, πρηστήρες, λοιμοί, σεισμοί, ύετο! ραγδαίοι, καρπῶν ἀφορίαι, καὶ ὅσα τούτοις ἐπόμενα, τὰ μὲν πρὸς εὐδαιμονίαν, τὰ δὲ πρὸς κακοδαιμονίαν, ἢ μᾶλο λον πρὸς παίδευσιν καὶ σωφρονισμόν. Υπηρέτεις δὴ οὖν ἡμῖν καὶ κολασταῖς τῆς παρούσης χρώμενος παιδεύσεως δίδωσι νίκας καὶ τρόπαια ταῖς ἡμῶν ἐ ξιοῖς. Χρήσεται δ' ίσως άλλοις αύριον καθ' ἡμῶν καὶ ὁποῖοι καί ἡμεῖς ἐσόμεθα τοῖς ἐς τὰς ἡμῶν χεῖ ρας παραδοθεῖσιν εἰς παίδεῃσιν, τοιοῦτοι πάντως ἔσονται καὶ ἡμῖν, οἷς ἡμεῖς παραδοθησόμεθα, αστε εἰ μὴ δι' ἔλεον καὶ οἶκτον συγγενικῶν τε καὶ ὁμοι φύλων αιμάτων, διὰ γοῦν πρόνοιαν ἡμῶν αὐτῶν κ λανθρωπία νυνὶ χρήσασθαι βέλτιον, μὴ βαρυτέρας Ο αὐτοὶ πειραθώμεν θεομηνίας. Ο Γ. Εν τούτοις ἐλθών τις ἐκ τῶν βασιλείων ἀνεῳξέ τε τας πύλας τῷ νέῳ βασιλεί, καὶ ἀγγελία; σὐτῷ ταύτας κομίζει παρὰ τοῦ πάππου· ε Επειδή τήμερον ὁ Θεὸς ἀφελὼν ἐμοῦ τὸ βασίλειον, υἱέ μου, σκηπτρών σοι τούτ' ἐχαρίσατο, μίαν ταύτην αἰτῶ παρὰ σοῦ χάριν ἀντὶ πολλῶν, ὧν ἐξ αὐτῆς σοι γενέσεως ἐξεδώκειν αὐτό; (ἐῷ γὰρ λέγειν ἐν ταῖς παρ ο σαι; τύχαις ων, ὅτι καὶ τῆς γενέσεως αὐτῆς καὶ τῆς ἐς βίον προόδου μετά γε Θεὸν αὐτό; και κατέστιν αἴτιος)· [Ι. 260] χάριταί μοι τὴν ἐμαυτοῦ ζωήν· φεῖ Variorum no!æ. Quæ tum in palatio asservabatur. Vide Constantinopolim Christ. lib. IV, pag. 91. DucaNG. Non satis scio, an cum humi prostratum adorasse imaginem dicat, an pulvere conspersis-a caput: an iwan imaginis partem kumi jacentesa esse amplexum. Wolfies.

PG 148:614πρὸς ταύτην τοίνυν καταφυγὼν καὶ περιχυθεὶς τοὔδαφος μάλα περιαλγής τε καὶ ἔνδακρυς ἐδεῖτο θερμῶς, μὴ περιϊδεῖν κινδυνεύοντα μιαιφονίας ξίφεσι τὴν ψυχὴν παραπέμψαι. ναὶ μὴν καὶ ἐπήκοος ἐγένετο τῆς δεήσεως αὐτοῦ καὶ ταχίστην ἐχαρίσατο τὴν ἐπικουρίαν ἡ πάνθ’ ὅσα βούλεται δυναμένη πάναγνος θεοτόκος. (Ε.) Τοιαύτας γὰρ ἔνδον τῶν βασιλείων αὐτοῦ τὰς δεήσεις τῇ θεοτόκῳ προσφέροντος, ὁ νέος ἔξωθεν βασιλεὺς συγκαλέσας πάντας τοὺς περὶ αὐτὸν στρατηγοὺς καὶ ταξιάρχους παρεκελεύετο μάλα σφοδρῶς, μήτε χεῖρα φονεύτριαν, μήτε γλῶσσαν ὑβρίστριαν ἐπενεγκεῖν μήτε τῷ πάππῳ καὶ βασιλεῖ, μήτε μηδενὶ τῶν ἁπάντων ἑτέρῳ. οὐ γὰρ ἡμεῖς, φησὶν, ἀλλ’ ὁ θεὸς ἡμῖν τὰ τοιαῦτα παρέσχετο τρόπαια. καὶ θεοῦ μὲν βούλησις πάντα κινεῖ· ὑπηρετεῖ δὲ πάντα, ἀστέρες, ἀὴρ, θάλασσα, γῆ, ἄνθρωποι, κεραυνοὶ, πρηστῆρες, λοιμοὶ, σεισμοὶ, ὑετοὶ ῥαγδαῖοι, καρπῶν ἀφορίαι, καὶ ὅσα τούτοις ἑπόμενα, τὰ μὲν πρὸς εὐδαιμονίαν, τὰ δὲ πρὸς κακοδαιμονίαν, ἢ μᾶλλον πρὸς παίδευσιν καὶ σωφρονισμόν. ὑπηρέταις δὴ οὖν ἡμῖν καὶ κολασταῖς τῆς παρούσης χρώμενος παιδεύσεως δίδωσι νίκας καὶ τρόπαια ταῖς ἡμῶν δεξιαῖς.

PG 148:616χρήσεται δ’ ἴσως ἄλλοις αὔριον καθ’ ἡμῶν· καὶ ὁποῖοι καὶ ἡμεῖς ἐσόμεθα τοῖς ἐς τὰς ἡμῶν χεῖρας παραδοθεῖσιν εἰς παίδευσιν, τοιοῦτοι πάντως ἔσονται καὶ ἡμῖν, οἷς ἡμεῖς παραδοθησόμεθα. ὥστε εἰ μὴ δι’ ἔλεον καὶ οἶκτον συγγενικῶν τε καὶ ὁμοφύλων αἱμάτων, διὰ γοῦν πρόνοιαν ἡμῶν αὐτῶν φιλανθρωπίᾳ νυνὶ χρήσασθαι βέλτιον, μὴ βαρυτέρας αὐτοὶ πειραθῶμεν θεομηνίας. (2.) Ἐν τούτοις ἐλθών τις ἐκ τῶν βασιλείων ἀνέῳξέ τε τὰς πύλας τῷ νέῳ βασιλεῖ καὶ ἀγγελίας αὐτῷ ταύτας κομίζει παρὰ τοῦ πάππου· ἐπειδὴ τήμερον ὁ θεὸς ἀφελὼν ἐμοῦ τὸ βασίλειον, υἱέ μου, σκῆπτρον σοὶ τοῦτ’ ἐχαρίσατο, μίαν ταύτην αἰτῶ παρὰ σοῦ χάριν ἀντὶ πολλῶν, ὧν ἐξ αὐτῆς σοι γενέσεως ἐδεδώκειν αὐτός (ἐῶ γὰρ λέγειν ἐν ταῖς παρούσαις τύχαις ὢν, ὅτι καὶ τῆς γενέσεως αὐτῆς καὶ τῆς ἐς βίον προόδου μετά γε θεὸν αὐτός σοι κατέστην αἴτιος)· χάρισαί μοι τὴν ἐμαυτοῦ ζωήν· φεῖσαι πατρικῆς κεφαλῆς· μὴ βίαιον ἐπενέγκῃς αἵματι σίδηρον, ἀφ’ οὗ σὺ τὰς πηγὰς ἐδέξω τοῦ ζῇν. ἄνθρωπος μὲν ἐπόπτης ἐστὶν οὐρανοῦ τε καὶ γῆς· τῶν δ’ ἀνθρωπίνων πράξεων ἐπόπται γῆ τε καὶ οὐρανός.

μὴ δὴ οὖν ἐθελήσῃς ἀθεμίτων ἔργων καὶ οἵων οὐδείς πω τετόλμηκεν ἐξ αἰῶνος ἐπόπτας λαβεῖν γῆν τε καὶ οὐρανόν. εἰ δ’ ἀδελφικὸν αἷμα κατὰ τοῦ Κάϊν ἐβόα πάλαι πρὸς κύριον, πῶς οὐ πατρικὸν αἷμα βοήσει πρὸς κύριον καὶ γῇ τε καὶ ἡλίῳ καὶ ἀστράσι τὸ τοσοῦτον ἀναγγελεῖ τόλμημα καὶ διατραγῳδήσει πρὸς ἅπαντας βασιλέας ἐθνῶν; αἰδέσθητι γῆρας ἐλεεινὸν ἐμοὶ μὲν βίου τελευτὴν οὐκ εἰς μακρὰν ὑπισχνούμενον, σοὶ δὲ φροντίδων μακρῶν ἀνάπαυσιν. αἰδέσθητι χεῖρας, αἵ σε πολλάκις ἐν σπαργάνοις ὄντα καὶ γάλαξιν ἠγκαλίσαντο. αἰδέσθητι χείλη πολλάκις μετὰ θερμοῦ σε τοῦ φίλτρου φιλήσαντα καὶ δευτέραν προσειπόντα ψυχήν. κάλαμον ἐῤῥιμμένον ὑπὸ τῆς τύχης οἴκτειρον καὶ μὴ καὶ αὐτὸς ἐθελήσῃς δευτέραν ἐπενεγκεῖν συντριβήν. μὴ ταῖς παρούσαις ἄνθρωπος ὢν πίστευε τύχαις· ἀλλ’ ὅρα τὸ τῶν πραγμάτων ἀβέβαιον καὶ ἀστάθμητον ἀρξάμενος ἐξ ἐμοῦ. ὅρα μακροῦ βίου τέλος.

Chapter VICaput VI

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

θαύμασον, πῶς μία δὴ νὺξ αὕτη με βασιλέα παρειληφυῖα πολυετῆ βασιλευόμενον οἴχεται καταλιμπάνουσα. τούτοις τοῖς λόγοις μαλακισθεὶς ὁ νέος Ἀνδρόνικος μικροῦ καὶ δακρύων ἥττων γενόμενος εἴσεισι τὰ βασίλεια, πολλὴν ὑπὲρ σωτηρίας τοῦ πάππου ποιούμενος πρόνοιαν. καὶ πρῶτα μὲν τῇ σεβασμίᾳ τῆς θεομήτορος εἰκόνι τὴν προσήκουσαν ἀποδοὺς προσκύνησιν, ἔπειτα τὸν πάππον ταύτης ἐχόμενον ἀπολαβὼν ἠσπάσατό τε περιπτυξάμενος καὶ λόγοις ἀνεκτήσατο μειλιχίοις. (Ζ.) Ἐκεῖθεν ἄπεισιν εἰς τὴν τῶν Μαγγάνων μονὴν, ἔνθα φθάσας ὁ λόγος ἐδήλωσεν ἐν ἀδέσμῳ φυλακῇ τὸν πατριάρχην Ἠσαί̈αν καθῆσθαι. τοῦτον οὖν ἄρας ἐκεῖθεν καὶ ἐφ’ ἓν τῶν βασιλικῶν ὀχημάτων ἀναβιβάσας, ὡς εἶχε τῶν ἐρυθροβαφῶν κοσμημάτων, τῷ πατριαρχικῷ φέρων ἀποδίδωσι θρόνῳ· οὐκ ἐπισκόπων τινῶν οὐδὲ πρεσβυτέρων προοδευόντων καὶ ἑπομένων, ἀλλ’ αὐλητῶν καὶ αὐλητρίδων καὶ ὀρχηστῶν καὶ ὀρχηστρίδων σὺν ᾠδαῖς χαρμοσύνοις τὴν πομπὴν ποιουμένων ἐκείνην.

ὧν μία τις, ἡ μάλιστα τῶν ἄλλων αὐλητρίδων δοκιμωτάτη, ἵππου ἐν ἀνδρικῷ τῷ σχήματι ἐπιβαίνουσα τοῖς στρατευομένοις εἵπετο μὲν καὶ πρότερον, εἵπετο δὲ καὶ νῦν προπομπεύουσά τε τῷ πατριάρχῃ καὶ ταῖς συνήθεσι καὶ πορνικαῖς φλυαρίαις τόν τε πατριάρχην, καὶ ὅσοι τότε παρῆσαν, εἰς γέλωτας ἀσήμους ῥᾷστα παρασύρουσα. (Η.) Ἦν δ’ ἕωθεν ἐς ἑσπέραν ἰδεῖν τὴν ἡμέραν ἐκείνην κενωθέντα τὸν ὄλβον ἅπαντα τῶν οἴκων τῶν λαμπροτάτων καὶ λείψανα τὴν ταχίστην καταστάντας αὐτοὺς ἐρειπίων καὶ δημοτικὸν ἄθυρμα· καὶ μάλιστα πάντων τὴν τοῦ μεγάλου λογοθέτου λαμπροτάτην οἰκίαν, καὶ ὅσα τῶν χρημάτων ἔν τε τῇ οἰκίᾳ ἐταμιεύοντο, καὶ ὅσα φθάσας τισὶ τῶν φίλων παρέθετο. τῶν γραμματείων γὰρ εὑρεθέντων, ἃ τοὺς εἰληφότας φίλους ἐδήλου, λαφύρων μερὶς ἐγεγένηντο πάντα καὶ οὐδὲν τῶν ἁπάντων αὐτῷ παρελείφθη· ἀλλὰ τὰ μὲν εἰς τὸ βασιλικὸν εἰσενήνεκται πρυτανεῖον, τὰ δὲ δημοτῶν διενείμαντο χεῖρες· καὶ γέγονε πένης εὐθὺς ὁμοῦ τοῖς παισὶν ὁ πάντων μετὰ βασιλέα εὐδαιμονέστατος πᾶσι δοκῶν. ἀκράτου γὰρ τῆς εὐδαιμονίας ἐν πολλοῖς ἀπολελαυκὼς τοῖς ἡλίοις ὅλον ἐκπέπωκεν ἄκρατον ἡμέρᾳ μιᾷ τὸν τῆς λύπης κρατῆρα.

καὶ ἦν ἀκούειν τῶν μεμψιμοίρων λεγόντων τά τε ἄλλα καὶ ὡς πενήτων ἦν αἵματά τε καὶ δάκρυα τὰ τοιαῦτα χρήματα, συνεισφερόμενά τε καὶ χορηγούμενα παρ’ οἷς ἐπετέτραπτο πόλεών τε καὶ χωρῶν διοίκησις Ῥωμαϊκῶν· ἵν’ ἐκείνων μὲν ἀπηνῶς χρωμένων τοῖς ταλαιπώροις Ῥωμαίοις, οἷά τισιν ὠνητοῖς ἀνδραπόδοις, αὐτὸς ἐπιτειχίζῃ τούτοις τὴν ἐς βασιλέα καταφυγὴν καὶ μένῃ τὸ μέγα τοῦτο δεινὸν ἀνεκδίκητον πανταχόθεν· ὅθεν ὁ τῆς δίκης ὀφθαλμὸς οὐκ εἰς τέλος κεκοίμηται, ἀλλὰ διανέστη καὶ τὴν προσήκουσαν ὀψὲ καὶ μόλις ἐπήνεγκε κόλασιν. ταῦτα παρὰ πολλῶν ᾀδόμενα πικροτέραν ἐποίουν τὴν τοῦ ἀνδρὸς συμφοράν. (Θ.) Πῶς δ’ ἄν τις ἐξαριθμοίη τὴν τότε πρὸς ἀλλήλους ἐπανάστασιν πάντων Ῥωμαίων, καὶ μάλιστά γε τῶν Βυζαντίων; ἡ γὰρ τῶν δυοῖν βασιλέων διαφορὰ διαφόρους ὡς τὸ εἰκὸς καὶ τοὺς ὑπηκόους ποιήσασα κατ’ ἀλλήλων ἐξέμηνε· τέκνα κατὰ γονέων, φημὶ, καὶ γονέας κατὰ τέκνων, ἀδελφοὺς κατ’ ἀδελφῶν καὶ κατὰ γειτόνων γείτονας· τὸ δὲ μεῖζον, ἐπισκόπους καὶ πρεσβυτέρους κατ’ ἐπισκόπων καὶ πρεσβυτέρων καὶ μοναχοὺς κατὰ μοναχῶν.

καὶ εἰ μὴ βασιλεὺς φιλανθρώπου γνώμης τυχὼν ἐς ὑπερβολὴν τῶν τε στρατιωτῶν καὶ τοῦ δήμου τὴν φορὰν ἀνεχαίτισε, τάχ’ ἂν Μυσῶν λείαν εἰργάζοντο τά τε ἱερὰ καὶ τῶν Βυζαντίων τοὺς οἴκους· τάχα δ’ ἂν καὶ φόνος ἠγείρετο πλεῖστος, δίκην βουλομένων παρ’ ἀλλήλων τῶν πλείστων λαμβάνειν, εἴ τίς τινι κατὰ τὰς μάχας ἐκείνας ἐμπεπαρῴνηκεν. εἰ γὰρ ἐγὼ, φησὶν ὁ βασιλεὺς, τοῖς γλῶσσάν τε βακχεύουσαν καὶ ξίφος ἐπίβουλον ἄρασι κατ’ ἐμοῦ πᾶσαν αἰτίαν ἀφῆκα, πολλῷ μᾶλλον ὑμᾶς τοῦτο ποιεῖν χρὴ πρὸς τοὺς συνδούλους· τοῦτο μὲν καὶ ὡς τὴν μίμησιν ἀναφέρειν ὀφείλοντας εἰς ἐμέ· τοῦτο δὲ καὶ ὡς εἰδότας οὐχ ὅμοιον ὂν τὸ τῆς ἐκβάσεως τέλος ὑπηκόου τε φονευθέντος καὶ βασιλέως. (Ι.) Εἰ δὲ καὶ ἡμεῖς τῷ γηραιῷ κατὰ τὸ εἰκὸς προσκείμενοι βασιλεῖ ῥοθίοις τισὶν ἐνετύχομεν τοῦ χειμῶνος ἐκείνου, καινὸν οὐδέν. οὔτε γὰρ δίκαιον ἦν, ἡμᾶς μηδεμιᾷ προσκεῖσθαι μερίδι, τοῦ Σόλωνος τοῦτο προτρέποντος· καὶ πρός γε τῶν εἰκότων αὖ, τοῦ ποιμένος παταχθέντος δεινὰ παθεῖν κατὰ τὸ ἀνάλογον ἅπαν τὸ ποίμνιον. ζ.

Ἦν μέντοι τετάρτη καὶ εἰκοστὴ τοῦ μαί̈ου μηνὸς ἡ ἡμέρα ἐκείνη τῆς ἑνδεκάτης ἰνδικτιῶνος, ἐν ᾗ ταῦτα πάντα τετέλεσται. περὶ οὖν δείλην ὀψίαν τῆς ἡμέρας ἐκείνης ἐπανιόντι τῷ βασιλεῖ πρὸς τὰ βασίλεια ὑπαντήσας ὁ χρηματίσας πατριάρχης Νίφων ἤρετο ὅ,τι βούλοιτο πράττειν ἐπὶ τῷ πάππῳ; τοῦ δὲ φιλάνθρωπα φήσαντος καὶ βασιλικὰ ἐδυσχέρανέ τε τὰ μέγιστα καὶ ἐμέμφετο. ἦν γὰρ οὗτος καὶ πρὸς ἅπαντας μὲν τοὺς εὖ πράττοντας τὴν γνώμην διάστροφος καὶ φθόνου μεστός· ἰδίᾳ δ’ ἐς τὰ μάλιστα ἦν μῖσος ὑποκαθήμενον τρέφων ἐκ πολλοῦ κατὰ τοῦ γηραιοῦ βασιλέως, ὅτι μὴ ἐπεκούρησε τούτῳ, ὅτε τὰς δίκας τῆς τε ἱεροσυλίας καὶ τῶν ἄλλων ἀτοπημάτων ἐπ’ αὐτοφώρῳ ἑαλωκὼς τῶν πατριαρχικῶν ἐκπέπτωκε θρόνων. ὅθεν πρῶτον δι’ ἓν μὲν δὴ τοῦτο, καὶ δεύτερον, ὅτι καὶ τοὺς πατριαρχικοὺς αὖθις ὠνειροπόλει θρόνους καὶ ἐβούλετο τοῦτον ἐκ μέσου πεποιηκὼς ἀκώλυτον εὑρεῖν τὴν τῆς δόξης ἀνάβασιν, φησὶ πρὸς τὸν βασιλέα· εἰ βούλει, φησὶ, βασιλεύειν ἀφόβως, μὴ δῷς ἑτέρῳ τὴν δόξαν σου·

PG 148:617ἀλλὰ πάντα τοῦ πάππου τὰ τῆς βασιλείας ἀφελόμενος σύμβολα τρίχινον ῥάκος ἀνάγκασον ὑπελθεῖν, κἄπειτα ἢ πρὸς εἱρκτὴν, ἢ πρὸς ὑπερορίαν παράπεμψον. ἔφεσις γὰρ τῷ μοχθηρῷ τούτῳ Νίφωνι ζέουσα, μὴ αὐτὸν μόνον χρηματίσαντα λέγεσθαι πατριάρχην, ἀλλὰ κἀκεῖνον χρηματίσαντα βασιλέα. φάρμακον γάρ τι τοῦτο τῆς αὐτοῦ βασκανίας ἐνόμιζεν οὐκ ἐνθυμούμενος ὅλως ὁ μάταιος, ὅτι φαῦλον καὶ ἀφανῆ τυγχάνοντα ἄνθρωπον ἀνειληφὼς ἐκεῖνος καὶ τιμὰς ἐκ τιμῶν ἀεὶ χαριζόμενος ἐπὶ μέγιστον ὕψωσε δόξης τε καὶ πλούτου καὶ περιφανείας. (Β.) Ἀλλὰ τούτοις αὐτοῦ γε τοῖς λόγοις καὶ τῶν περὶ τὸν βασιλέα τινὲς συμβήσαντες ἔπεισαν ἀποθεῖναι τὴν περὶ τὸν πάππον φιλάνθρωπον γνώμην· καὶ εἰ μὴ τελέως, ἀλλ’ οὖν ἀμφιῤῥεπῆ πεποιήκασι καὶ βουλομένῳ συμμεριστὴν ἑαυτῷ τῆς βασιλείας καταστῆσαι τὸν πάππον, ἐμπόδιον οὗτοι κατέστησαν.

617 [4. c. 13:8 an 1511] BYZANTINE HISTORIE LIB IX. [IMP. ANRONIC JEN | ji νας, ἐν ᾗ ταῦτα πάντα τετέλεσται. Περὶ οὖν δείλην sunt. Eo ipso de sub vesperam imperatori in 1.- ἁγίαν τῆς ἡμέρας ἐκείνης επανιόντι τῷ βασιλεῖ πρὸς tium redeunti obviam factus Niphon, qui patriarτὰ βασίλεια ὑπαντήσας ὁ χρηματίσας πατριάρχης cha fuerat, rogat, quo pacto tractaturus esset avum? Νίφων ήρετο ὅ τι βούλοιτο πράττειν ἐπὶ τῷ πάππι; Ilio respondente, humaniter et ut imperatorein Τοῦ δὲ φιλάνθρωπα φήσαντος καὶ βασιλικὰ ἐδυσχέ- duceret, gravissime tulit eumque reprehendit. Erat ρανέ τε τὰ μέγιστα καὶ ἐμέμφετο. Ην γὰρ οὗτος enim hic cuin erga eos omnes, quibus fortuna faκαὶ πρὸς ἅπαντας μὲν τοὺς εὖ πράττοντας την γνώ- vebat, perverso animo et insidentia plenus, tumn μην διάστροφος καὶ φθόνου μεστός· ἰδίᾳ δ' ἐς τὰ privatim ac præcipue in seniorem imperatorem μάλιστα ἦν μίσος υποκαθήμενον τρέφων ἐκ πολλοῦ odium obscurum et inveteratum animo alebat; quod κατὰ τοῦ γηραιοῦ βασιλέως, ὅτι μὴ ἐπικούρησε is nullam sibi opem tulisset, cum sacrilegii cateroτούτῳ, ὅτε τάς δίκας τῆς τε ιεροσυλίας καὶ τῶν ἄλ rumque criminum reus manifesto deprehensus atλων ἀτοπημάτων ἐπ' αὐτοφώρῳ ἑαλωκώς τῶν παρ que condemnatus patriarchico solio exciderat, Itaτριαρχικῶν ἐκπέπτωκε θρόνων. "Οθεν πρῶτον δι' ἓν que ob eam primum causam, deinde et quia μὲν δὴ τοῦτο, καὶ δεύτερον, ὅτι καὶ τοὺς πατριαρ patriarchatum denuo somniabat', volebatque ad χικούς αὖθις ώνειροπόλει θρόνους καὶ ἐβούλετο του eam dignitatem aditum sibi facilem illo sublato reτον ἐκ μέσου πεποιηκὼς ἀκώλυτον εὑρεῖν τὴν τῆς perire, imperatorem sic alloquitur: e Si citra meδόξης ἀνάβασιν, φησὶ πρὸς τὸν βασιλέα· «Εἰ βούλει, ο tuni 428 imperare studes, ne dato honorem fuum φησί, ο βασιλεύειν ἀφόβως, μὴ δῶς ἑτέρῳ τὴν δόξαν alteri; sed omnibus imperii insignibus avo ablatis σου ἀλλὰ πάντα τοῦ πάππου τὰ τῆς βασιλείας ἀφε- ciliciumn injicito, et vel in carcerem conjicito. vel λάμενος σύμβολα τρίχινον ῥάκος ἀνάγκασον ὑπελθεῖν, relegato.» id enim nefarius ille Nipho cupide πέπειτα ἢ πρὸς εἰρατὴν, ἢ πρὸς ὑπερορίαν παράπεμ- agebat, ut non ipse solum pridem patriarcha, sed ψω. Εφεσις γὰρ τῷ μοχθηρῷ τούτῳ Νίφωνι ζέουσα, et Andronicus pridem imperator diceretur. Hoc μὴ αὐτὸν μόνον χρηματίσαντα λέγεσθαι πατριάρχην, enim invidentiæ suæ remedium statuchat homo vaἀλλὰ κἀκεῖνον χρηματίσαντα βασιλέα. Φάρμακον γάρ nus, haud reputans, se vilem adhuc et obscurum τι τοῦτο τῆς αὐτοῦ βασκανίας ἐνόμιζεν οὐκ ἐνθυμού ab illo susceptum et honoribus subinde auctum ad μενος ὅλως ὁ μάταιος, ὅτι φαῦλον καὶ ἀφανῆ τυγχά- summum denique splendoris, opum et dignitatis νοντα άνθρωπον ἀνειληφὼς ἐκεῖνος καὶ τιμὰς ἐκ τι- gradum ab eodcin fuisse evectum. μῶν ἀεὶ χαριζόμενος ἐπὶ μέγιστον ύψωσε δόξης τε καὶ πλούτου καὶ περιφανείας. Β. Ἀλλὰ τούτοις αὐτοῦ γε τοῖς λόγοις καὶ τῶν περὶ II. His autem cjus verbis alii quoque nonnulli τὸν βασιλέα τινὲς συμβήσαντες ἔπεισαν ἀποθεῖναι proceres suffragali imperatori persuaserunt, ut be τὴν περὶ τὸν πάππον φιλάνθρωπο, [P. 263] γνώμην καὶ εἰ μὴ τελέως, ἀλλ᾽ οὖν ἀμφιβ επῆ πεποιήκασι καὶ βουλομένῳ συμμεριστὴν ἑαυτῷ τῆς βασιλείας καταστῆσαι τὸν πάππον, ἐμπόδιον οὗτοι κατέστησαν. Οθεν μετὰ πλεῖστα σκέμματα κεκύρωται, περικείσθαι μὲν τὸν πάππον τὰ βασιλικά σύμβολα, καθῆσθαι δ' ἐν τοῖς τῶν βασιλείων θαλάμοις ἀπροϊτόν τε καὶ ἄπρακτον, ἔχοντα πρὸς διατροφὴν ἑαυτοῦ τε καὶ ὅσοι ἐναπολείφθησαν αὐτῷ μειρακίσκοι τὴν ἐπέτειον πρόσο δον τῆς ἁλιευτικῆς, ἡ πρὸ τοῦ Βυζαντίου τελείται, δέκα Variorum arbis ab eo poni hinc patet, quod ait, ἡ ἡμέρα Εκείνη, ἐν ᾗ ταῦτα πάντα τετέλεσται, dies quo haec omnia gesta sunt, nempe ea omnia quæ toto capite superiori narravit. Superest itaque ut inquiramus, uter in die assignando erraverit, Gregorasne, an Cantacuzenus. Ipsa Cantacuzeni verba afferam. 'Eπoλέμησαν δὲ (loquitur de utroque Andronico) ἐν ἑνὶ μηνι καὶ ἔτεσιν ἕξ, ἀρξαμένων ἀπὸ τοῦ ἐννάτου καὶ εἰκοστοῦ ἔτους ἐπὶ τοῖς ἐκτακοσίοις καὶ ἐξακισχιλίαις ἐν τετάρτῃ Ινδικτιῶν, ἐννεακαιδεκάτην άγοντος Απριλλίου, ἄχρι τοῦ πέμπτου καὶ τριακοστοῦ ἔτους, ἐπὶ τοῖς οὐ καὶ χ' ἐν πρώτῃ ἐπὶ δέκα Ἰνδικτιῶν, Μαΐου ἐννάτῃ ἐπι δέκα, il est, ut fere vertit Ponta - nus, Belligerarunt annos sex, mensem unum, incipicules nimiruin anno ab orbe condito vicesimo nono supra sex millia et octingentos, indictione quarta, decimo nuno Aprilis die, et ud aunum quintum et tricesinum supra mille octingentos, indictionem undecinam, et decimum nonum diem Maii producentes. Chronologia hæc tota fere vitiosa est. Belligerarunt, ¡uquil, annos sex; imo, annos septem (vide Gregor. PATROL. GR. CXLVIII nignam erga avum mentem exueret, et eum si non omnino perverterunt, dubium certe ac vacillantem edfecere. Volenti quippe avum imperii socium admittere ji obstiterunt. Unde post plurimas delibe - rationes decretum, ut avus imperii quidem insignia gestaret, sed in palatii thalamis sederet otiosus, nec in publicum prodiret, et ad suum ipsius victum, ncc non adolescentum, qui cum eo reinanserant, haberet annuum reditum piscationis ¡qui ante Byzantium penditur (erat autem illo tempore fere decies nola. lib. x, cap. 3), siquidem anni totidem emuxerunt Da mense Aprili indictionis quarte ad mensein Maium indictionis undecime. Deinde initium beli ponit, Aprilis die 19, quod a Gregora, list. lib. vur. cap. 6, sect. 4, ponitur April's die 20. Tum ait bellum productum esse ad annum quintum et¿tricesinum, quod ipse dixit productum esse usque ad Indictionem undecimam, quæ incidit in annum tri - cesimum sextum. Idem, ut summan annorum mundi compleat, addit w' xal;', errore manifesto, pro w' xa! 5', seu 6800. Denique diem assignat, eum quem supra diximus, nempe diem Maii 19, pro quo Gregoras diem posuit ejusdem mensis 24. Indicet nune æquus lector, utri potior fides habenda sit. Αpad me certe Cautczemus hoc loco nullam meretur, cujus chranologia (si tamen ea ejus esse existimandă est) tot habet vitia in verbis tam paucis. Bovin. Seu αρχοντόπουλα, de quibus supra lib. vult, pag. 181. Β. DUCANG.

PG 148:619ὅθεν μετὰ πλεῖστα σκέμματα κεκύρωται, περικεῖσθαι μὲν τὸν πάππον τὰ βασιλικὰ σύμβολα, καθῆσθαι δ’ ἐν τοῖς τῶν βασιλείων θαλάμοις ἀπρόϊτόν τε καὶ ἄπρακτον, ἔχοντα πρὸς διατροφὴν ἑαυτοῦ τε καὶ ὅσοι ἐναπελείφθησαν αὐτῷ μειρακίσκοι τὴν ἐπέτειον πρόσοδον τῆς ἁλιευτικῆς, ἣ πρὸ τοῦ Βυζαντίου τελεῖται, δέκα χιλιάδων τέως ἔγγιστα οὖσαν· τὸν δὲ μέγαν λογοθέτην τὸν Μετοχίτην ὑπερόριον πέμψαι ἐς Διδυμότειχον. (Γ.) Ἠσαί̈ας δ’ ὁ πατριάρχης καταβληθέντα θεασάμενος τοσούτων ἐτῶν βασιλέα καὶ οἷον εἰπεῖν κατειρχθέντα οὐκ ἐκάμφθη τὰ σπλάγχνα, ἀλλ’ ὑπερήσθη καὶ φωνὴν ἀφῆκεν ἐλέγχουσαν τήν τε σκληρότητα καὶ τὴν ἄνοιαν, ἢ μᾶλλον ἀπόνοιαν αὐτοῦ. εὐφρανθήσεται γὰρ, φησὶ, δίκαιος, ὅταν ἴδῃ ἐκδίκησιν· δίκαιον μὲν ἑαυτὸν ὀνομάζων, ἐκδίκησιν δὲ τὴν τοῦ βασιλέως καθαίρεσιν. ἔπειτα πρὸς ἄμυναν ἔβλεψε καὶ καταδρομὴν τῶν ἐπισκόπων καὶ πρεσβυτέρων· καὶ τοὺς μὲν ἀργεῖν τῆς ἱερωσύνης ἐκέλευσεν ἐπὶ ῥητοῖς ἔτεσι, τοὺς δὲ μέχρι τελευτῆς. ἔστι δ’ οἷς καὶ μετριώτερον ἐπήνεγκε τὸ ἐπιτίμιον· ἁπλῶς δ’ εἰπεῖν, οὐδένα τῶν τῷ γηραιῷ βασιλεῖ συμφρονούντων εἴασεν ἀτιμώρητον.

[4. Μ. 6836 An 6849] r.lle aureorum) magnus vero logotheta Didymnoti- χιλιάδων τέως ἔγγιστα οὖσαν τὸν δὲ μέγαν λογοθέτην chum relegaretur. τὸν Μετοχίτην ὑπερόριον πέμψαι ἐς Διδυμότειχον. Γ. Ησαΐας δ' ὁ πατριάρχης καταβληθέντα θεασά μενος τοσούτων ἐτῶν βασιλέα καὶ οἷον εἰπεῖν κατε:ρ χθέντα οὐκ εκάμφθη τὰ σπλάγχνα, ἀλλ' ὑπερήσθη καὶ φωνὴν ἀφῆκεν ελέγχουσαν τήν τε σκληρότητα καὶ τὴν ἄνοιαν, ἢ μᾶλλον ἀπόνοιαν αὐτοῦ. Εύφραν θήσεται γάρ, φησί, ο δίκαιος, ὅταν ἴδῃ ἐκδίκησιν· ο δίκαιον μὲν ἑαυτὸν ὀνομάζων, ἐκδίκησιν δὲ τὴν τοῦ βασιλέως καθαίρεσιν. Έπειτα πρὸς ἄμυναν ἔβλεψε καὶ καταδρομὴν τῶν ἐπισκόπων καὶ πρεσβυτέρων καὶ τοὺς μὲν ἀργεῖν τῆς ἱερωσύνης ἐκέλευσεν ἐπὶ ῥητοῖς ἔτεσι, τοὺς δὲ μέχρι τελευτῆς. Ἔστι δ' oἷς καὶ μετριώτερον ἐπήνεγκε τὸ ἐπιτίμιον· ἁπλῶς δ' εἰπεῖν, οὐδένα τῶν τῷ γηραιῷ βασιλεί συμφρονούν των είασεν ἀτιμώρητον. III. Porro Isaias patriarcha tot annorum imperatorem solio deturbatum et velut conjectum in carcerem videns non indoluit, sed exsultavit, el vo‐ cem emisit duritiæ suæ et amentiæ ac potius insaniae testem: Lalabitur, 429 inquit, justus, cum viderit ultionem; se ipsum quidem justum, imperatoris vero abdicationem ultionem vocans. Deinde ad vindictam et ad persequendos episcopos ac presbyteros sese convertit, eorumque aliis sacerdotalis muneris administratione ad certos annos interdixit, aliis usque ad obitum. Fuere ctiam, quos lenius multarit. Sed, ut paucis absolvam, neminem eorum qui seniori imperatori favissent impunitum dimisit. IV. In his et Joannes, qui nieus ab infantia post Deum curator fuerat, matris meæ frater, provecia ætate in sua metropoli vitam cum morte commutat. Quem neque senium, neque pedum plaga adducere potuit, ut de juvenili et vehementi austerioris vitæ exercitatione quidquam ad obitum usque remitteret. Erat autem ejus metropolis. Ileracea Pontica. Sed et hunc primum populus Heracleoticus vidit; patrein bonum et Deo plenum, non agrestem virum et temerarium doctorem et linguam e suggesto insanam et importunam exsertanteni, quæ et auditorum aures sauciaret, et magnum ineptumque tumultum excitaret, nunquam vero ad utilia se conferret: sed et lingua et auribus et animo ab adolescentia probe institutum et omni doctrina tum sacra tumn profana imbutum, ut et moribus et eloquentia salis ad auditores suos regendos instructus esset, et ad eas regulas præscribendas, quæ morum ele. gantiam forment, et vires prævalidas temperent, el animorum impetus 430 moderentur, et omnnem immodestum motum coerceant. Quantus autem et qualis fuerit hie vir in omni genere virtutum, ex vita ejus a nobis conscripta cuivis particulatim cognoscere licet. Δ'. Εν τούτοις καὶ Ἰωάννης, ὁ ἐμός μετά γε θεόν κηδεμὼν ἀπὸ βρέφους φανείς, ο πρδς μητρός θείο; ἐμοὶ, εἰς βαθὺ γῆρας ἐληλαχώς καταλύει τὸν βίον ἐν τῇ λαχούση μητροπόλει, μηδέν μήθ' ὑπὸ γήρως, μήθ' ὑπὸ τῆς πληγῆς τῶν ποδῶν τυραννηθείς καθυφείναι βραχὺ τῆς ἡλικιώτιδος καὶ μεγάλης ἀσκήσεις μέχρι τελευτῆς αὐτῆς. Ην δ' ἡ λαχούσα τοῦτον μητρόπολις ἡ κατὰ Πόντον Ηράκλεια. Ὃν δὴ καὶ πρῶτον εἶδε δή μος Ηρακλειώτης πατέρα χρηστὸν καὶ Θεοῦ μεστόν, οὐκ ἀγρότην ἄνδρα καὶ διδάσκαλον αὐτοιχία διον καὶ γλῶτταν ἐν οὐ καιρῷ προτείνοντα βακχεύου σαν ἀπὸ δίφρου καὶ κόπτουσαν μὲν τὰς ἐπὶ τοῦ βήμ ματος ἀκοὰς καὶ πολὺν ἐπαντλοῦσαν τὸν ἄλογον θέ ρυβον, πρὸς δέ τι χρήσιμον οὐδαμὴ ἀπαντῶσαν· ἀλλ' ἐξ ἔτι νέου γλῶσσαν καὶ ἀκοὴν καὶ διάνοιαν παιδευ θέντα καλώς πάσῃ παιδείᾳ τῶν τε τοῦ Πνεύματος λόγων καὶ ὅσοι τῶν θύραθεν· ὡς ἔχειν ἀρκούντως ἤδη καὶ βίῳ καὶ λόγῳ τοῖς ὑπηκόοις διδόναι θεσμούς καὶ κανόνας, οπόσοι κοσμοῦσιν εὐτραπελίαν ἠθῶν καὶ ῥυθμίζουσι παλάμης κράτος καὶ θυμὸν μετριά ζειν παρασκευάζουσι καὶ ἀκόλαστον ἅπαν ταλαν τεύουσι κίνημα. Εξεστι δὲ τοῖς βουλομένοις ακούειν κατά μέρος ὁποῖος καὶ ὅπως τὴν ἅπασαν ἀρετὴν ὁ ἀνὴρ ἐξ οὗπερ ἡμεῖς αὐτῷ συγγεγράφαμεν βίου. CAPUT VIII. Michael Bulgarus bellum Andronico juniori infert. Legatis ad se missis quid responderit. Uštrinque se ad pugnam parant. Imperatrix pho timet. Eum cum Michaele genero reconciliat. Melochies easul sirungurie doloribus cruciatur. Senior utroque oculo captus omnibus ludibrio est. Synadeni inkumanitas. Solus Cantacuzenus fortuna moderate alitur. Ejus elogium. Αpophthegma. Syrgiannes, fide variis modis sancila, e carcere educitur. Annonæ copia apud Byzamios. Viil Sed priusquam triginta dies elaberentur, cum audisset imperator Michielem Bulgarorum principem fuitinas Romanorum urbes et provincias incursare, statimque Didymotichum et Adrianopolin usque, Scytharum ad Istrum habitantium non parva • Peal: LN11, 10. P. 264] Δ'. Ἀλλὰ γὰρ οὔπω τριάκοντα παρήλθει ημέραι καὶ ἀκούσα; ὁ βασιλεὺς, ὡς ὁ τῶν Βουλγάρων ἄρχων Μιχάηλος ἐξιών κατατρέχει τὰς ἀστυγείτονας πόλεις και χώρας Ρωμαίων, μέλλει δ' αὐτίκα προχωρήσειν ἄχρι και Διδυμοτείχου καὶ 'Αδριανουτ Variorum notæ. Quæ voces, uti loquimur, suspendere a divins, si militant. Vide Gloss. med. Græcit. in αργία. Vale Cantacuz. lit. u, cap. 2. DUCANG. Quem primum populus lleracleoticus patrem boum it Deo plenum vidit. Ita interpreta.atur WalBus. Sed illud, primum, quorsum pertinet? Mallem, qucm et jam anle (i.! est, priusquam esset episcopus) vidit populus Heracleoticus, etc. Veriorem tamen existimo eat interpretationem, quz Πρώτον digi.i tatis ecclesiasticæ nomen esse statuit. Vide Glossar. med. Graeci. in v. Πρῶτος. Βοιια. Cantacuzen. lib. n, cap. 5. Ειας.

(Δ.) Ἐν τούτοις καὶ Ἰωάννης, ὁ ἐμὸς μετά γε θεὸν κηδεμὼν ἀπὸ βρέφους φανεὶς, ὁ πρὸς μητρὸς θεῖος ἐμοὶ, εἰς βαθὺ γῆρας ἐληλακὼς καταλύει τὸν βίον ἐν τῇ λαχούσῃ μητροπόλει, μηδὲν μήθ’ ὑπὸ γήρως, μήθ’ ὑπὸ τῆς πληγῆς τῶν ποδῶν τυραννηθεὶς καθυφεῖναι βραχὺ τῆς ἡλικιώτιδος καὶ μεγάλης ἀσκήσεως μέχρι τελευτῆς αὐτῆς. ἦν δ’ ἡ λαχοῦσα τοῦτον μητρόπολις ἡ κατὰ Πόντον Ἡράκλεια. ὃν δὴ καὶ πρῶτον εἶδε δῆμος Ἡρακλειώτης, πατέρα χρηστὸν καὶ θεοῦ μεστὸν, οὐκ ἀγρότην ἄνδρα καὶ διδάσκαλον αὐτοσχέδιον καὶ γλῶτταν ἐν οὐ καιρῷ προτείνοντα βακχεύουσαν ἀπὸ δίφρου καὶ κόπτουσαν μὲν τὰς ἐπὶ τοῦ βήματος ἀκοὰς καὶ πολὺν ἐπαντλοῦσαν τὸν ἄλογον θόρυβον, πρὸς δέ τι χρήσιμον οὐδαμῆ ἀπαντῶσαν· ἀλλ’ ἐξ ἔτι νέου γλῶσσαν καὶ ἀκοὴν καὶ διάνοιαν παιδευθέντα καλῶς πάσῃ παιδείᾳ τῶν τε τοῦ πνεύματος λόγων καὶ ὅσοι τῶν θύραθεν· ὡς ἔχειν ἀρκούντως ἤδη καὶ βίῳ καὶ λόγῳ τοῖς ὑπηκόοις διδόναι θεσμοὺς καὶ κανόνας, ὁπόσοι κοσμοῦσιν εὐτραπελίαν ἠθῶν καὶ ῥυθμίζουσι παλάμης κράτος καὶ θυμὸν μετριάζειν παρασκευάζουσι καὶ ἀκόλαστον ἅπαν ταλαντεύουσι κίνημα.

[4. Μ. 6836 An 6849] r.lle aureorum) magnus vero logotheta Didymnoti- χιλιάδων τέως ἔγγιστα οὖσαν τὸν δὲ μέγαν λογοθέτην chum relegaretur. τὸν Μετοχίτην ὑπερόριον πέμψαι ἐς Διδυμότειχον. Γ. Ησαΐας δ' ὁ πατριάρχης καταβληθέντα θεασά μενος τοσούτων ἐτῶν βασιλέα καὶ οἷον εἰπεῖν κατε:ρ χθέντα οὐκ εκάμφθη τὰ σπλάγχνα, ἀλλ' ὑπερήσθη καὶ φωνὴν ἀφῆκεν ελέγχουσαν τήν τε σκληρότητα καὶ τὴν ἄνοιαν, ἢ μᾶλλον ἀπόνοιαν αὐτοῦ. Εύφραν θήσεται γάρ, φησί, ο δίκαιος, ὅταν ἴδῃ ἐκδίκησιν· ο δίκαιον μὲν ἑαυτὸν ὀνομάζων, ἐκδίκησιν δὲ τὴν τοῦ βασιλέως καθαίρεσιν. Έπειτα πρὸς ἄμυναν ἔβλεψε καὶ καταδρομὴν τῶν ἐπισκόπων καὶ πρεσβυτέρων καὶ τοὺς μὲν ἀργεῖν τῆς ἱερωσύνης ἐκέλευσεν ἐπὶ ῥητοῖς ἔτεσι, τοὺς δὲ μέχρι τελευτῆς. Ἔστι δ' oἷς καὶ μετριώτερον ἐπήνεγκε τὸ ἐπιτίμιον· ἁπλῶς δ' εἰπεῖν, οὐδένα τῶν τῷ γηραιῷ βασιλεί συμφρονούν των είασεν ἀτιμώρητον. III. Porro Isaias patriarcha tot annorum imperatorem solio deturbatum et velut conjectum in carcerem videns non indoluit, sed exsultavit, el vo‐ cem emisit duritiæ suæ et amentiæ ac potius insaniae testem: Lalabitur, 429 inquit, justus, cum viderit ultionem; se ipsum quidem justum, imperatoris vero abdicationem ultionem vocans. Deinde ad vindictam et ad persequendos episcopos ac presbyteros sese convertit, eorumque aliis sacerdotalis muneris administratione ad certos annos interdixit, aliis usque ad obitum. Fuere ctiam, quos lenius multarit. Sed, ut paucis absolvam, neminem eorum qui seniori imperatori favissent impunitum dimisit. IV. In his et Joannes, qui nieus ab infantia post Deum curator fuerat, matris meæ frater, provecia ætate in sua metropoli vitam cum morte commutat. Quem neque senium, neque pedum plaga adducere potuit, ut de juvenili et vehementi austerioris vitæ exercitatione quidquam ad obitum usque remitteret. Erat autem ejus metropolis. Ileracea Pontica. Sed et hunc primum populus Heracleoticus vidit; patrein bonum et Deo plenum, non agrestem virum et temerarium doctorem et linguam e suggesto insanam et importunam exsertanteni, quæ et auditorum aures sauciaret, et magnum ineptumque tumultum excitaret, nunquam vero ad utilia se conferret: sed et lingua et auribus et animo ab adolescentia probe institutum et omni doctrina tum sacra tumn profana imbutum, ut et moribus et eloquentia salis ad auditores suos regendos instructus esset, et ad eas regulas præscribendas, quæ morum ele. gantiam forment, et vires prævalidas temperent, el animorum impetus 430 moderentur, et omnnem immodestum motum coerceant. Quantus autem et qualis fuerit hie vir in omni genere virtutum, ex vita ejus a nobis conscripta cuivis particulatim cognoscere licet. Δ'. Εν τούτοις καὶ Ἰωάννης, ὁ ἐμός μετά γε θεόν κηδεμὼν ἀπὸ βρέφους φανείς, ο πρδς μητρός θείο; ἐμοὶ, εἰς βαθὺ γῆρας ἐληλαχώς καταλύει τὸν βίον ἐν τῇ λαχούση μητροπόλει, μηδέν μήθ' ὑπὸ γήρως, μήθ' ὑπὸ τῆς πληγῆς τῶν ποδῶν τυραννηθείς καθυφείναι βραχὺ τῆς ἡλικιώτιδος καὶ μεγάλης ἀσκήσεις μέχρι τελευτῆς αὐτῆς. Ην δ' ἡ λαχούσα τοῦτον μητρόπολις ἡ κατὰ Πόντον Ηράκλεια. Ὃν δὴ καὶ πρῶτον εἶδε δή μος Ηρακλειώτης πατέρα χρηστὸν καὶ Θεοῦ μεστόν, οὐκ ἀγρότην ἄνδρα καὶ διδάσκαλον αὐτοιχία διον καὶ γλῶτταν ἐν οὐ καιρῷ προτείνοντα βακχεύου σαν ἀπὸ δίφρου καὶ κόπτουσαν μὲν τὰς ἐπὶ τοῦ βήμ ματος ἀκοὰς καὶ πολὺν ἐπαντλοῦσαν τὸν ἄλογον θέ ρυβον, πρὸς δέ τι χρήσιμον οὐδαμὴ ἀπαντῶσαν· ἀλλ' ἐξ ἔτι νέου γλῶσσαν καὶ ἀκοὴν καὶ διάνοιαν παιδευ θέντα καλώς πάσῃ παιδείᾳ τῶν τε τοῦ Πνεύματος λόγων καὶ ὅσοι τῶν θύραθεν· ὡς ἔχειν ἀρκούντως ἤδη καὶ βίῳ καὶ λόγῳ τοῖς ὑπηκόοις διδόναι θεσμούς καὶ κανόνας, οπόσοι κοσμοῦσιν εὐτραπελίαν ἠθῶν καὶ ῥυθμίζουσι παλάμης κράτος καὶ θυμὸν μετριά ζειν παρασκευάζουσι καὶ ἀκόλαστον ἅπαν ταλαν τεύουσι κίνημα. Εξεστι δὲ τοῖς βουλομένοις ακούειν κατά μέρος ὁποῖος καὶ ὅπως τὴν ἅπασαν ἀρετὴν ὁ ἀνὴρ ἐξ οὗπερ ἡμεῖς αὐτῷ συγγεγράφαμεν βίου. CAPUT VIII. Michael Bulgarus bellum Andronico juniori infert. Legatis ad se missis quid responderit. Uštrinque se ad pugnam parant. Imperatrix pho timet. Eum cum Michaele genero reconciliat. Melochies easul sirungurie doloribus cruciatur. Senior utroque oculo captus omnibus ludibrio est. Synadeni inkumanitas. Solus Cantacuzenus fortuna moderate alitur. Ejus elogium. Αpophthegma. Syrgiannes, fide variis modis sancila, e carcere educitur. Annonæ copia apud Byzamios. Viil Sed priusquam triginta dies elaberentur, cum audisset imperator Michielem Bulgarorum principem fuitinas Romanorum urbes et provincias incursare, statimque Didymotichum et Adrianopolin usque, Scytharum ad Istrum habitantium non parva • Peal: LN11, 10. P. 264] Δ'. Ἀλλὰ γὰρ οὔπω τριάκοντα παρήλθει ημέραι καὶ ἀκούσα; ὁ βασιλεὺς, ὡς ὁ τῶν Βουλγάρων ἄρχων Μιχάηλος ἐξιών κατατρέχει τὰς ἀστυγείτονας πόλεις και χώρας Ρωμαίων, μέλλει δ' αὐτίκα προχωρήσειν ἄχρι και Διδυμοτείχου καὶ 'Αδριανουτ Variorum notæ. Quæ voces, uti loquimur, suspendere a divins, si militant. Vide Gloss. med. Græcit. in αργία. Vale Cantacuz. lit. u, cap. 2. DUCANG. Quem primum populus lleracleoticus patrem boum it Deo plenum vidit. Ita interpreta.atur WalBus. Sed illud, primum, quorsum pertinet? Mallem, qucm et jam anle (i.! est, priusquam esset episcopus) vidit populus Heracleoticus, etc. Veriorem tamen existimo eat interpretationem, quz Πρώτον digi.i tatis ecclesiasticæ nomen esse statuit. Vide Glossar. med. Graeci. in v. Πρῶτος. Βοιια. Cantacuzen. lib. n, cap. 5. Ειας.

ἔξεστι δὲ τοῖς βουλομένοις ἀκούειν κατὰ μέρος ὁποῖος καὶ ὅσος τὴν ἅπασαν ἀρετὴν ὁ ἀνὴρ ἐξ οὗπερ ἡμεῖς αὐτῷ συγγεγράφαμεν βίου. η. Ἀλλὰ γὰρ οὔπω τριάκοντα παρῆλθον ἡμέραι καὶ ἀκούσας ὁ βασιλεὺς, ὡς ὁ τῶν Βουλγάρων ἄρχων Μιχάηλος ἐξιὼν κατατρέχει τὰς ἀστυγείτονας πόλεις καὶ χώρας Ῥωμαίων, μέλλει δ’ αὐτίκα προχωρήσειν ἄχρι καὶ Διδυμοτείχου καὶ Ἀδριανουπόλεως, μισθοφορικὸν ἐπαγόμενος οὐκ ὀλίγον ἐκ τῶν παρὰ τὸν Ἴστρον οἰκούντων Σκυθῶν, ἔξεισι τὴν ταχίστην καὶ φθάνει πρὸς Ἀδριανούπολιν· κἀκεῖθεν πέμψας πρέσβεις ἐζήτει μαθεῖν τὴν τοῦ παρασπονδῆσαι αἰτίαν· καὶ ἤκουσεν ἐκεῖθεν, ὡς ἥκιστα ἦν σοι τῶν δυνατῶν εἰσελθεῖν ἐς Βυζάντιον καὶ τὴν αὐτοκρατορικὴν ἀρχὴν περιζώσασθαι, εἰ σύμμαχος αὐτὸς ἐβουλόμην τῷ πάππῳ γίνεσθαι τῷ σῷ, χρήματά τε καὶ χώραν ὅμορον ἐπαγγελλομένῳ μοι δώσειν· ἃ πάντα νῦν ἐζημίωμαι σοῦ γε εἵνεκα καὶ τῶν σῶν ἐπαγγελιῶν.

[4. Μ. 6836 An 6849] r.lle aureorum) magnus vero logotheta Didymnoti- χιλιάδων τέως ἔγγιστα οὖσαν τὸν δὲ μέγαν λογοθέτην chum relegaretur. τὸν Μετοχίτην ὑπερόριον πέμψαι ἐς Διδυμότειχον. Γ. Ησαΐας δ' ὁ πατριάρχης καταβληθέντα θεασά μενος τοσούτων ἐτῶν βασιλέα καὶ οἷον εἰπεῖν κατε:ρ χθέντα οὐκ εκάμφθη τὰ σπλάγχνα, ἀλλ' ὑπερήσθη καὶ φωνὴν ἀφῆκεν ελέγχουσαν τήν τε σκληρότητα καὶ τὴν ἄνοιαν, ἢ μᾶλλον ἀπόνοιαν αὐτοῦ. Εύφραν θήσεται γάρ, φησί, ο δίκαιος, ὅταν ἴδῃ ἐκδίκησιν· ο δίκαιον μὲν ἑαυτὸν ὀνομάζων, ἐκδίκησιν δὲ τὴν τοῦ βασιλέως καθαίρεσιν. Έπειτα πρὸς ἄμυναν ἔβλεψε καὶ καταδρομὴν τῶν ἐπισκόπων καὶ πρεσβυτέρων καὶ τοὺς μὲν ἀργεῖν τῆς ἱερωσύνης ἐκέλευσεν ἐπὶ ῥητοῖς ἔτεσι, τοὺς δὲ μέχρι τελευτῆς. Ἔστι δ' oἷς καὶ μετριώτερον ἐπήνεγκε τὸ ἐπιτίμιον· ἁπλῶς δ' εἰπεῖν, οὐδένα τῶν τῷ γηραιῷ βασιλεί συμφρονούν των είασεν ἀτιμώρητον. III. Porro Isaias patriarcha tot annorum imperatorem solio deturbatum et velut conjectum in carcerem videns non indoluit, sed exsultavit, el vo‐ cem emisit duritiæ suæ et amentiæ ac potius insaniae testem: Lalabitur, 429 inquit, justus, cum viderit ultionem; se ipsum quidem justum, imperatoris vero abdicationem ultionem vocans. Deinde ad vindictam et ad persequendos episcopos ac presbyteros sese convertit, eorumque aliis sacerdotalis muneris administratione ad certos annos interdixit, aliis usque ad obitum. Fuere ctiam, quos lenius multarit. Sed, ut paucis absolvam, neminem eorum qui seniori imperatori favissent impunitum dimisit. IV. In his et Joannes, qui nieus ab infantia post Deum curator fuerat, matris meæ frater, provecia ætate in sua metropoli vitam cum morte commutat. Quem neque senium, neque pedum plaga adducere potuit, ut de juvenili et vehementi austerioris vitæ exercitatione quidquam ad obitum usque remitteret. Erat autem ejus metropolis. Ileracea Pontica. Sed et hunc primum populus Heracleoticus vidit; patrein bonum et Deo plenum, non agrestem virum et temerarium doctorem et linguam e suggesto insanam et importunam exsertanteni, quæ et auditorum aures sauciaret, et magnum ineptumque tumultum excitaret, nunquam vero ad utilia se conferret: sed et lingua et auribus et animo ab adolescentia probe institutum et omni doctrina tum sacra tumn profana imbutum, ut et moribus et eloquentia salis ad auditores suos regendos instructus esset, et ad eas regulas præscribendas, quæ morum ele. gantiam forment, et vires prævalidas temperent, el animorum impetus 430 moderentur, et omnnem immodestum motum coerceant. Quantus autem et qualis fuerit hie vir in omni genere virtutum, ex vita ejus a nobis conscripta cuivis particulatim cognoscere licet. Δ'. Εν τούτοις καὶ Ἰωάννης, ὁ ἐμός μετά γε θεόν κηδεμὼν ἀπὸ βρέφους φανείς, ο πρδς μητρός θείο; ἐμοὶ, εἰς βαθὺ γῆρας ἐληλαχώς καταλύει τὸν βίον ἐν τῇ λαχούση μητροπόλει, μηδέν μήθ' ὑπὸ γήρως, μήθ' ὑπὸ τῆς πληγῆς τῶν ποδῶν τυραννηθείς καθυφείναι βραχὺ τῆς ἡλικιώτιδος καὶ μεγάλης ἀσκήσεις μέχρι τελευτῆς αὐτῆς. Ην δ' ἡ λαχούσα τοῦτον μητρόπολις ἡ κατὰ Πόντον Ηράκλεια. Ὃν δὴ καὶ πρῶτον εἶδε δή μος Ηρακλειώτης πατέρα χρηστὸν καὶ Θεοῦ μεστόν, οὐκ ἀγρότην ἄνδρα καὶ διδάσκαλον αὐτοιχία διον καὶ γλῶτταν ἐν οὐ καιρῷ προτείνοντα βακχεύου σαν ἀπὸ δίφρου καὶ κόπτουσαν μὲν τὰς ἐπὶ τοῦ βήμ ματος ἀκοὰς καὶ πολὺν ἐπαντλοῦσαν τὸν ἄλογον θέ ρυβον, πρὸς δέ τι χρήσιμον οὐδαμὴ ἀπαντῶσαν· ἀλλ' ἐξ ἔτι νέου γλῶσσαν καὶ ἀκοὴν καὶ διάνοιαν παιδευ θέντα καλώς πάσῃ παιδείᾳ τῶν τε τοῦ Πνεύματος λόγων καὶ ὅσοι τῶν θύραθεν· ὡς ἔχειν ἀρκούντως ἤδη καὶ βίῳ καὶ λόγῳ τοῖς ὑπηκόοις διδόναι θεσμούς καὶ κανόνας, οπόσοι κοσμοῦσιν εὐτραπελίαν ἠθῶν καὶ ῥυθμίζουσι παλάμης κράτος καὶ θυμὸν μετριά ζειν παρασκευάζουσι καὶ ἀκόλαστον ἅπαν ταλαν τεύουσι κίνημα. Εξεστι δὲ τοῖς βουλομένοις ακούειν κατά μέρος ὁποῖος καὶ ὅπως τὴν ἅπασαν ἀρετὴν ὁ ἀνὴρ ἐξ οὗπερ ἡμεῖς αὐτῷ συγγεγράφαμεν βίου. CAPUT VIII. Michael Bulgarus bellum Andronico juniori infert. Legatis ad se missis quid responderit. Uštrinque se ad pugnam parant. Imperatrix pho timet. Eum cum Michaele genero reconciliat. Melochies easul sirungurie doloribus cruciatur. Senior utroque oculo captus omnibus ludibrio est. Synadeni inkumanitas. Solus Cantacuzenus fortuna moderate alitur. Ejus elogium. Αpophthegma. Syrgiannes, fide variis modis sancila, e carcere educitur. Annonæ copia apud Byzamios. Viil Sed priusquam triginta dies elaberentur, cum audisset imperator Michielem Bulgarorum principem fuitinas Romanorum urbes et provincias incursare, statimque Didymotichum et Adrianopolin usque, Scytharum ad Istrum habitantium non parva • Peal: LN11, 10. P. 264] Δ'. Ἀλλὰ γὰρ οὔπω τριάκοντα παρήλθει ημέραι καὶ ἀκούσα; ὁ βασιλεὺς, ὡς ὁ τῶν Βουλγάρων ἄρχων Μιχάηλος ἐξιών κατατρέχει τὰς ἀστυγείτονας πόλεις και χώρας Ρωμαίων, μέλλει δ' αὐτίκα προχωρήσειν ἄχρι και Διδυμοτείχου καὶ 'Αδριανουτ Variorum notæ. Quæ voces, uti loquimur, suspendere a divins, si militant. Vide Gloss. med. Græcit. in αργία. Vale Cantacuz. lit. u, cap. 2. DUCANG. Quem primum populus lleracleoticus patrem boum it Deo plenum vidit. Ita interpreta.atur WalBus. Sed illud, primum, quorsum pertinet? Mallem, qucm et jam anle (i.! est, priusquam esset episcopus) vidit populus Heracleoticus, etc. Veriorem tamen existimo eat interpretationem, quz Πρώτον digi.i tatis ecclesiasticæ nomen esse statuit. Vide Glossar. med. Graeci. in v. Πρῶτος. Βοιια. Cantacuzen. lib. n, cap. 5. Ειας.

PG 148:621οἶσθα γὰρ, ὡς πολλῶν με τῶν ἐπαγγελιῶν ἐμπέπληκας καὶ πολλῷ μειζόνων ἢ ὁ πάππος ὁ σὸς, οὐ μόνον τοῦ μὴ συμμαχεῖν ἐκείνῳ γε εἵνεκα, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ ἐπὶ τῇ σῇ ἀδελφῇ κῆδος καὶ τὴν συγγένειαν. ὁ δὲ βασιλεὺς δειλίας αἰτίαν ἐκφεύγειν ἐθέλων, καίτοι μὴ ἀντίπαλα κεκτημένος στρατεύματα, μηδὲ ἀξιόμαχα πρὸς τὴν τῶν ἐχθρῶν δύναμιν, ὅμως πολέμῳ τὴν τῶν πραγμάτων κρίσιν ἐπιτρέπειν ἔγνωκε δεῖν. τόλμῃ γὰρ φυσικῇ μᾶλλον ἢ λογισμοῖς τε καὶ σκέμμασιν ἐκέχρητο πρὸς ἅπαντα τὰ συμπίπτοντα. ὅθεν πολλή τις ἐγίγνετο σπουδὴ καὶ παρασκευὴ τῶν ἑκατέρωθεν στρατοπέδων· καὶ ἦν ἐν κινδύνοις καὶ φόβοις πολλοῖς τὰ Ῥωμαίων πράγματα. δείσασα δ’ ἡ μήτηρ καὶ δέσποινα περὶ τῷ υἱῷ διαπρεσβεύεται πρὸς ἀμφοτέρους περὶ τῶν ἐν ἀλλήλοις σπονδῶν· καὶ γίνεται διαλλακτὴς ἀμφοτέρων, ἅτε μήτηρ ἀμφοτέρων τυγχάνουσα καὶ τὸ θαῤῥεῖν ἐντεῦθεν μακρὸν κεκτημένη τὴν ἐπιτίμησιν ὁποίαν ἐθέλοι καθ’ ἑκατέρων ἐπενεγκεῖν. οὕτω μὲν οὖν τῶν σπονδῶν γενομένων χρήματα πλεῖστα δεξάμενος ὁ Μιχάηλος ἀνεχώρησεν οἴκαδε.

[A. c. 1238 AD 1541] ΒΥΖΑΝΤΙΝΕ HISTORIE LIB. IX. [+MP. ANDRONIC, JUN.] λεως μισθοφορικὸν ἐπαγόμενος οὐκ ὀλίγον ἐκ τῶν παρὰ τὸν Ίστρον οἰκούντων Σκυθῶν, ἔξεισι τὴν τα χίστην καὶ φθάνει πρὸς Ἀδριανούπολιν· κἀκεῖθεν πέμψας πρέσβεις ἐζήτει μαθεῖν τὴν τοῦ παρασπον δῆσαι αἰτίαν· καὶ ἤκουσεν ἐκεῖθεν, ὡς ο "Ηκιστα ἦν σαι τῶν δυνατῶν εἰσελθεῖν ἐς Βυζάντιον καὶ τὴν αὐτ τοκρατορικὴν ἀρχὴν περιζώσασθαι, εἰ σύμμαχος αυ τὰς ἐβουλόμην τῷ πάππων γίνεσθαι τῷ σῷ, χρήματά τε καὶ χώραν ὅμορον ἐπαγγελλομένῳ μοι δώσειν· 2 πάντα νῦν ἐζημίωμαι τοῦ γε εἵνεκα καὶ τῶν σῶν επαγγελιών. Οἶσθα γάρ, ώς πολλῶν με τῶν ἐπαγγε λιῶν ἐμπέπληκα; καὶ πολλῷ μειζόνων ἢ ὁ πάππο; ὁ σ);, οὐ μόνον τοῦ μὴ συμμαχεῖν ἐκείνῳ γε είνεκα, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ ἐπὶ τῇ σῇ ἀδελφῇ κήδος καὶ τὴν συγγένειαν.» 'Ο δὲ βασιλεὺς δειλίας αἰτίαν ἐκφεύγειν ἐθέλων, καίτοι μὴ ἀντίπαλα κεκτημένος στρατεύ- experiendam esse duxit. Naturalem enim audacian ματα, μηδὲ ἀξιόμαχα πρὸς τὴν τῶν ἐχθρῶν δύναμιν, όμως πολέμῳ τὴν τῶν πραγμάτων κρίσιν ἐπιτρέπειν ἔγνωκε δεῖν. Τόλμη γὰρ φυσικῇ μᾶλλον ἢ λογισμοῖς τι καὶ σκέμμασιν ἐπέχρητο πρὸ; ἅπαντα τὰ συμ πίπτοντα. Οθεν πολλή τις εγίγνετο σπουδὴ καὶ παρ ρασκευὴ τῶν ἑκατέρωθεν στρατοπέδων· καὶ ἦν ἐν πικάνοι; καὶ φόβοις πολλοῖς τὰ Ῥωμαίων πράγ ματα. Δείσασα δ' ἡ μήτηρ καὶ δέσποινα περὶ τῷ υἱῷ διαπρεσβεύεται πρὸς ἀμφοτέρους περὶ τῶν ἐν ἀλλήλοις σπονδῶν· καὶ γίνεται διαλλακτὴς ἀμφο τέμων, ἅτε μήτηρ ἀμφοτέρων τυγχάνουσα καὶ τὸ θαῤῥεῖν ἐντεῦθεν μακρὸν κεκτημένη τὴν ἐπιτίμησιν ὁποῖαν ἐθέλοι καθ᾿ ἑκατέρων ἐπενεγκεῖν. Οὕτω μὲν οὖν τῶν σπουδῶν γενομένων χρήματα πλείστα δεξά μενος ὁ Μιχάηλος ἀνεχώρησεν οίκαδε. Amanu mercede conducta, progressurum esse; ipse Adrianopolin profectus quam celerrime legatos ad illum mittit et rupti fœderis causam quærit. Cui ad hunc modum ille respondit: «Tu nullo pacto Byzantium ingredi et rerum potiri potuisses, si ego avo tuo opein ferre voluissem, et pecuniam et finitimam provinciam mihi pollicito: quibus nunc tua et tuarum promissionum causa omnino fraudatus sum. Quantis enim promissis me oneraris ipse nosti, iisque longo majoribus quam avus tuus, non tantum ut me eum adjuvarem, sed et propter sororis tuæ matrimonium et unclam teeum affinitatem.» At imperator ad cavendam ignavia suspicionem, quanquam non paribus copiis nec ad propulsandas hostium vires idoneis instructus, tamen Martis aleam Β. Ο μέντοι μέγας λογοθέτης ὁ Μετοχίτης ἐς τὴν ὑπερορίαν ξύν οὐδενὶ κόσμῳ ἀπαγόμενο; τῷ τῆς στραγ γουρίας νοσήματι κάτοχος ἐγεγόνει· [P.265] δ καὶ μᾶλ λον ἐπίεζε τοῦτον, ἢ πάνθ' ὅσα ἐπεπόνθει, εἱρκτὴν λέγω καὶ δόξης ἔκπτωσιν καὶ χρημάτων ἀφαίρεσιν καὶ φαύλων ἀνθρώπων ἐλέγχους καὶ λοιδορίας. Γ. 'Ο δὲ τοῦ βασιλέως πάππος δριμυτέραν τὴν ἕξιν τοῦ σώματος ἐκ τῆς λύπης κτησάμενος τέω; μὲν τοῖν ὀφθαλμοῖν τὸν ἕτερον ἐζημίωτα, τῆς ὀπτικῆς αὐτῆς μαρανθείσης. Οὐ πολλῷ δ' ὕστερον καὶ τὴν ἑτέραν τῶν άψεων προσεζημίωται καὶ διέμεινεν οὕτως ἐξῆς νυκτί τε δουλεύων διηνεκεῖ καὶ τὸ τῆς θείας φάναι Γραφῆς, τὸ πόμα ἑαυτοῦ μετὰ κλαυθμοῦ κιρνῶν καὶ ἄρτον ὀδύνης ἐσθίων. Εὼ γὰρ λέγειν τοὺς ἐμπαιγμούς καὶ τὰς ἀσέμνους λοιδορίας τῶν φυλάκων ὁμοῦ καὶ τῶν οἰκετῶν, ὁποίας καὶ ὅσας αὐτοῦ καταχέοντες ἦταν. Ἐὼ δ' αὖ καὶ ὅπως ἄδεια δέδοται πάσαις ταῖς πλυνούσαις εἰσιένα: οπότε βούλοιντο πλύνειν ὧντινων βούλονται τὰ ἱμάτια παρὰ τὸ ῥέον ὕδωρ διὰ τῆς τοῦ παλατίου αὐλῆ;· καὶ ὅπως τοῖς ἐκ γειτόνων ἀλόγοις ζώοις καταπάτημα γέγονε τὰ βασίλεια καὶ νομή, δίνοις λέγω καὶ ἵπποις καὶ βουσὶ καὶ ὄρνισι κατοικι δίκες. Καὶ εἴ τι δὲ τοιοῦτον ἕτερον εἰς ἐμπαιγμόν καὶ περιφρόνησιν τοῦ γηραιοῦ βασιλέως ἦν, πάντ' * Psal, cs, 10; cxxvi, 2. magis, quam rationem aut consilium sequebatur, 431 quidquid accidisset. Quare niagno studio exercitus utrinque se parabant; Romanum autem res publica in magno periculo et metu versabatur. Mater vero eademque imperatrix filio timens ad utrumque de pacificatione legatos mittit eosque reconciliat, quippe amborum mater. Unde etiam utriusque objurgandi auctoritatem usurpare nou dubitabat. Sic pace facta Michael maxima pecunia accepta domum rediit. Variorum Maria, seu Xene Armeniæ regis Leonis II filia, qua hic μήτηρ ἀμφοτέρων dicitur, scilicet Andronici Juuioris imp. et Michaelis Asanis Bulgariæ fl. Caterum magnus logotheta Melocbites, cum in exsilium indigno more ac modo abduceretur, in stranguriam inciderat; que molestior ei fuit, quam cætera omnia quæ perpessus fuerat, carcere inquam, jactura dignitatis, opum ereptione, viliun hominum obtrectatione et convicio. III. Imperatoris vero avus, corrupto ex doloris acerbitate corporis habitu, unius oculi usum amisit, ejus videlicet lumine sensim exstincto nee muito post alterum etiam, et deinceps in perpetu. nocte vixit: ac, ut sacræ Litter: loquuntur, potumi suum cum detu miscuit, et panem doloris comedit ‘. Omitto enim illusiones et fæda convicia, quibas ot custodes eum et famuli lacessebaut. Milto etiam, omnibus lotricibus datam licentiam ingrediendi palatium quandocunque vellent, ad lavandas quorumlibet vestes in aqua, quæ per palatii aulam fuebat; et ut a vicinorum bestiis 432 palatium conculcatum et depastum sit, asinis, inquam, equis, bobus et domesticis volucribus. Denique si quid aliud hujusmodi erat, quod ad illum illudendum pertineret, id omne protostrator et ipse faciebat, et aliis ut facerent auctor erat, cum is co tempore curator et administrator urbi præcesset. vol. regis, cujus socrus crat. Michael enim Mariam Pakæologinam Andronici sororem uxorein duxerat. Vide stemma Palæologorum in Famil. Byzant. DucANG.

Chapter VIICaput VII

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

[A. M. 6791 AD 6836] dixi, imperatoris sententia magis valuit quam no stra. Sed de his quidem satis hactenus. CAPUT XIV. Junior Andronicus coronatur. Senior equo dejectus; sinistrum omen. Panhypersebastus Cralis socer. Generi armis adjutus revellat. Oblata Cæsaris dignitate contentus arma ponit. Moritur. Legatio de ejus uxore Byzantium reducenda. Gregoras legatus cum aliis missus. Que sibi el sociis suis in itinere occiderint, narrat. Scythica incursionis fama. De Strymone fluvio, ut eum legati trajecerint. Errores, pericula et alii casus. De Strummitza oppidulo. Pascha ab oppidanis ritu barburo celebratum. Scopiorum situs. De Axio flumine. Cæsarissa a legatis convenitur. Ejus mulieris mæror et habitus miserabilis. Crules audita legatione, Casarissam dimittit. Abeuntem prosequitur, non satis splendide. Burbarorum mores nolari. Caesarissa Thessalonicanı abit, ut viro justa persolvat. Gregoras, accepiss ab ea mandatis, Byzantium revertitur. 1. Post hæc Byzantium profectus imperator iv Nonas Februarii octava indictione coronatus est. Accidit autem, ut utroque imperatore ea de causa in magnum Sanctæ Sophiæ templum abeunte senior lapso equo in limosam quamdam paludem ex aqua pluvia collectam concideret in via: qui casus non bonum ei qui cecidisset omen esse visus est judicio prudentiorum. II. Sequendi anno Panypersebasti filia Crali Servia nuptura abiit. Paulo post et mater, ejus visendæ gratia, eodem sese contulit. Quam mox et pauypersebastus secutus est, nolens imperatori diutius obnoxius esse, 374 sed sibi ipsi vindicare imperium, quod nimirum hæreditario jure ad se pertineret. Relicta igitur Thessalonica cura et administratione et ipse ad Cralem generum suum abiit, a quo ad exsequendia destinata adjuraretur. Ab eo igitur susceptus et una cum eo egressus orn1en regionem usque ad Strymonem et Serrhas @ populatur. Quamobrem senior imperator majorum malorum mein legatos ad eum misit. ei Casareæ dignitatis insignia deferenda ei simul curavit. Qus ille Scopiis, quod exiguum oppidumn est, accepta gestavit, seque deinceps quieturum esse promisit neque quidquam amplius petiturum. Sed jam Thessalonicam rediturus gravissimo morbo affectus intra paucos dies illic decessit. Cæsarissa vero uxor ejus cum consuetudinem filiae et generi desiderans, tum Romanos reverita, propter illa quæ maritus ejus fecerat, inde abire noluit. Qua re pater ejus coactus imperatori auctor fuit mittendæ ad Cralem legationis tumn de cateris Romani imperii rebus ordinandis, tum de Cæsarissa cogenda, ut domum rediret. Variorum nolm. Pro tis legitur in cod. Vat. In his desinit dis sertatio seu epistola ad Josephum. Exstat in dem Codice Vaticano ejusdem argumenti disertatio, cujus iutium, Vide Lalicem Operum Gregorae initio hujus omnis. Loires. Auno Christi 1325, Feuruani 2. Dogang. Joannes Palaologus, Metochitæ gener. Vide Hist. Cantucuz. lib. 1, cap. 45. Boivin,

[A. c. 1282 ad 1328] BYZANTINÆ HISTORIÆ LIB. VIII. [P. III. Atque ipse quoque tunc legatus ad Cralem ivi cum alios comitaturus, tum Cæsarissæ ipsius fratrem, ob eas scilicet causas, quas supra diximus. In eo autem itinere non paucas experti sumus difficultates, cum Scythic incursionis fama Thraciam pervagaretur ac perterreret et 375 homines ex agris in castella se reciperent, desertis aedibus, in quibus nos vesperi diversari et corpora fessa de via recreare oportebat. Ac ea quæ ad Strymonem usque nobis acciderunt, mitto. Ibi autem gravius aliquid nobis accidit; eorum nempe omnium, quæ dolorem et risum in hominum animis consociant, maxime dignum auditu. Temeritate enim nostra, quæ Democriti splenem postulet, in id periculum devenimus, quo vel Heracliti lacrymæ exbauriantur. Norunt omnes, Strymonem fnvium et peditibus et equitibus esse impervium: propterea quod maximus est omnium fluviorum, qui Macedoniam ac Thraciam mediain secantes in Hellespontum et Ægæum mare exonerant. Oritur enim e superimpendentibus maximis montibus, qui a Ponto Euxino exorsi continentibus jugis usque ad lonium mare porriguntur, ac meridiem et Austrum versus Thraciam et Macedoniam, versus septentrionem Mysorum terras et Istrum fluvium terminant: qui et ipse maximus inter eos qui Scythiam perfluunt quinque ostiis in Euxinum pontum irrumpit. Hunc igitur Strymonem, talibus fontibus ortum et adeo vorticosum, unica eaque exigua etiam terni cum ipsis jumentis, magnam diei partem consumpsimus. Nostrum enim et jumentorum numerus bis septuaginta excedebat. Et jam sol 376 meridiem pretergressus ad occasum et al vespertinum horizontem vergebat. Cumque ibi subsistere et diversari deberemus, ultra per imprudentiam perreximus, sperantes, nos opportuna diversoria statim inventuros, priusquam stadiorum quiúdecim iter conficeremus. Sed ea spes frustrata nos est. Nam prædonum continentes incursiones locum illum paulo ante vastuin et descrtum celerrime effecerant. Proinde velut errones quidam rebus nostris Deo incertæque spei commissis navicula trajiciendo nunc singuli, atque interdum bamur. Deinde nox supervenit. Nam sol occiderat et viæ omnes umbra involvebantur. Quin et luna aberat. Modo enim alterum suum circa terram ecceutricum prætergressa quadratoque radio solem Faerat Gregoras Caesarissæ præceptor et fratris ejus. Vide cap. 5, sect. 7,˝ hujus libri. BOIVIN. Exstat in codice Vaticano 1086, fol. 441, epistola ad Andronicum Zaridam, in qua Gregoras qua sibi in via acciderint narrat. Vide Indicem Epistolarum Gregora initio hujus volum. Initium Ita accepi ex RP. D. Bernardo Montefalconio. Eam ipsam epi stolam puto hue translatam esse ab auctore, cui sua ipsius scrinia compilare pulchrum fuit. BOIVIN. Homerus Odyss. 388. DUCANG. Astronomicz eruditionis intempestiva ostenfatio. Sic infra lib. xn, cap. 13, secl. 6, etc. BOIVIN.

(Β.) Ὁ μέντοι μέγας λογοθέτης ὁ Μετοχίτης ἐς τὴν ὑπερορίαν ξὺν οὐδενὶ κόσμῳ ἀπαγόμενος τῷ τῆς στραγγουρίας νοσήματι κάτοχος ἐγεγόνει· ὃ καὶ μᾶλλον ἐπίεζε τοῦτον, ἢ πάνθ’ ὅσα ἐπεπόνθει, εἱρκτὴν λέγω καὶ δόξης ἔκπτωσιν καὶ χρημάτων ἀφαίρεσιν καὶ φαύλων ἀνθρώπων ἐλέγχους καὶ λοιδορίας. (Γ.) Ὁ δὲ τοῦ βασιλέως πάππος δριμυτέραν τὴν ἕξιν τοῦ σώματος ἐκ τῆς λύπης κτησάμενος τέως μὲν τοῖν ὀφθαλμοῖν τὸν ἕτερον ἐζημίωται, τῆς ὀπτικῆς αὐγῆς μαρανθείσης. οὐ πολλῷ δ’ ὕστερον καὶ τὴν ἑτέραν τῶν ὄψεων προσεζημίωται καὶ διέμεινεν οὕτως ἑξῆς νυκτί τε δουλεύων διηνεκεῖ καὶ, τὸ τῆς θείας φάναι γραφῆς, τὸ πόμα ἑαυτοῦ μετὰ κλαυθμοῦ κιρνῶν καὶ ἄρτον ὀδύνης ἐσθίων. ἐῶ γὰρ λέγειν τοὺς ἐμπαιγμοὺς καὶ τὰς ἀσέμνους λοιδορίας τῶν φυλάκων ὁμοῦ καὶ τῶν οἰκετῶν, ὁποίας καὶ ὅσας αὐτοῦ καταχέοντες ἦσαν. ἐῶ δ’ αὖ καὶ ὅπως ἄδεια δέδοται πάσαις ταῖς πλυνούσαις εἰσιέναι ὁπότε βούλοιντο πλύνειν ὧντινων βούλονται τὰ ἱμάτια παρὰ τὸ ῥέον ὕδωρ διὰ τῆς τοῦ παλατίου αὐλῆς· καὶ ὅπως τοῖς ἐκ γειτόνων ἀλόγοις ζώοις καταπάτημα γέγονε τὰ βασίλεια καὶ νομὴ, ὄνοις λέγω καὶ ἵπποις καὶ βουσὶ καὶ ὄρνισι κατοικιδίοις.

[A. c. 1238 AD 1541] ΒΥΖΑΝΤΙΝΕ HISTORIE LIB. IX. [+MP. ANDRONIC, JUN.] λεως μισθοφορικὸν ἐπαγόμενος οὐκ ὀλίγον ἐκ τῶν παρὰ τὸν Ίστρον οἰκούντων Σκυθῶν, ἔξεισι τὴν τα χίστην καὶ φθάνει πρὸς Ἀδριανούπολιν· κἀκεῖθεν πέμψας πρέσβεις ἐζήτει μαθεῖν τὴν τοῦ παρασπον δῆσαι αἰτίαν· καὶ ἤκουσεν ἐκεῖθεν, ὡς ο "Ηκιστα ἦν σαι τῶν δυνατῶν εἰσελθεῖν ἐς Βυζάντιον καὶ τὴν αὐτ τοκρατορικὴν ἀρχὴν περιζώσασθαι, εἰ σύμμαχος αυ τὰς ἐβουλόμην τῷ πάππων γίνεσθαι τῷ σῷ, χρήματά τε καὶ χώραν ὅμορον ἐπαγγελλομένῳ μοι δώσειν· 2 πάντα νῦν ἐζημίωμαι τοῦ γε εἵνεκα καὶ τῶν σῶν επαγγελιών. Οἶσθα γάρ, ώς πολλῶν με τῶν ἐπαγγε λιῶν ἐμπέπληκα; καὶ πολλῷ μειζόνων ἢ ὁ πάππο; ὁ σ);, οὐ μόνον τοῦ μὴ συμμαχεῖν ἐκείνῳ γε είνεκα, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ ἐπὶ τῇ σῇ ἀδελφῇ κήδος καὶ τὴν συγγένειαν.» 'Ο δὲ βασιλεὺς δειλίας αἰτίαν ἐκφεύγειν ἐθέλων, καίτοι μὴ ἀντίπαλα κεκτημένος στρατεύ- experiendam esse duxit. Naturalem enim audacian ματα, μηδὲ ἀξιόμαχα πρὸς τὴν τῶν ἐχθρῶν δύναμιν, όμως πολέμῳ τὴν τῶν πραγμάτων κρίσιν ἐπιτρέπειν ἔγνωκε δεῖν. Τόλμη γὰρ φυσικῇ μᾶλλον ἢ λογισμοῖς τι καὶ σκέμμασιν ἐπέχρητο πρὸ; ἅπαντα τὰ συμ πίπτοντα. Οθεν πολλή τις εγίγνετο σπουδὴ καὶ παρ ρασκευὴ τῶν ἑκατέρωθεν στρατοπέδων· καὶ ἦν ἐν πικάνοι; καὶ φόβοις πολλοῖς τὰ Ῥωμαίων πράγ ματα. Δείσασα δ' ἡ μήτηρ καὶ δέσποινα περὶ τῷ υἱῷ διαπρεσβεύεται πρὸς ἀμφοτέρους περὶ τῶν ἐν ἀλλήλοις σπονδῶν· καὶ γίνεται διαλλακτὴς ἀμφο τέμων, ἅτε μήτηρ ἀμφοτέρων τυγχάνουσα καὶ τὸ θαῤῥεῖν ἐντεῦθεν μακρὸν κεκτημένη τὴν ἐπιτίμησιν ὁποῖαν ἐθέλοι καθ᾿ ἑκατέρων ἐπενεγκεῖν. Οὕτω μὲν οὖν τῶν σπουδῶν γενομένων χρήματα πλείστα δεξά μενος ὁ Μιχάηλος ἀνεχώρησεν οίκαδε. Amanu mercede conducta, progressurum esse; ipse Adrianopolin profectus quam celerrime legatos ad illum mittit et rupti fœderis causam quærit. Cui ad hunc modum ille respondit: «Tu nullo pacto Byzantium ingredi et rerum potiri potuisses, si ego avo tuo opein ferre voluissem, et pecuniam et finitimam provinciam mihi pollicito: quibus nunc tua et tuarum promissionum causa omnino fraudatus sum. Quantis enim promissis me oneraris ipse nosti, iisque longo majoribus quam avus tuus, non tantum ut me eum adjuvarem, sed et propter sororis tuæ matrimonium et unclam teeum affinitatem.» At imperator ad cavendam ignavia suspicionem, quanquam non paribus copiis nec ad propulsandas hostium vires idoneis instructus, tamen Martis aleam Β. Ο μέντοι μέγας λογοθέτης ὁ Μετοχίτης ἐς τὴν ὑπερορίαν ξύν οὐδενὶ κόσμῳ ἀπαγόμενο; τῷ τῆς στραγ γουρίας νοσήματι κάτοχος ἐγεγόνει· [P.265] δ καὶ μᾶλ λον ἐπίεζε τοῦτον, ἢ πάνθ' ὅσα ἐπεπόνθει, εἱρκτὴν λέγω καὶ δόξης ἔκπτωσιν καὶ χρημάτων ἀφαίρεσιν καὶ φαύλων ἀνθρώπων ἐλέγχους καὶ λοιδορίας. Γ. 'Ο δὲ τοῦ βασιλέως πάππος δριμυτέραν τὴν ἕξιν τοῦ σώματος ἐκ τῆς λύπης κτησάμενος τέω; μὲν τοῖν ὀφθαλμοῖν τὸν ἕτερον ἐζημίωτα, τῆς ὀπτικῆς αὐτῆς μαρανθείσης. Οὐ πολλῷ δ' ὕστερον καὶ τὴν ἑτέραν τῶν άψεων προσεζημίωται καὶ διέμεινεν οὕτως ἐξῆς νυκτί τε δουλεύων διηνεκεῖ καὶ τὸ τῆς θείας φάναι Γραφῆς, τὸ πόμα ἑαυτοῦ μετὰ κλαυθμοῦ κιρνῶν καὶ ἄρτον ὀδύνης ἐσθίων. Εὼ γὰρ λέγειν τοὺς ἐμπαιγμούς καὶ τὰς ἀσέμνους λοιδορίας τῶν φυλάκων ὁμοῦ καὶ τῶν οἰκετῶν, ὁποίας καὶ ὅσας αὐτοῦ καταχέοντες ἦταν. Ἐὼ δ' αὖ καὶ ὅπως ἄδεια δέδοται πάσαις ταῖς πλυνούσαις εἰσιένα: οπότε βούλοιντο πλύνειν ὧντινων βούλονται τὰ ἱμάτια παρὰ τὸ ῥέον ὕδωρ διὰ τῆς τοῦ παλατίου αὐλῆ;· καὶ ὅπως τοῖς ἐκ γειτόνων ἀλόγοις ζώοις καταπάτημα γέγονε τὰ βασίλεια καὶ νομή, δίνοις λέγω καὶ ἵπποις καὶ βουσὶ καὶ ὄρνισι κατοικι δίκες. Καὶ εἴ τι δὲ τοιοῦτον ἕτερον εἰς ἐμπαιγμόν καὶ περιφρόνησιν τοῦ γηραιοῦ βασιλέως ἦν, πάντ' * Psal, cs, 10; cxxvi, 2. magis, quam rationem aut consilium sequebatur, 431 quidquid accidisset. Quare niagno studio exercitus utrinque se parabant; Romanum autem res publica in magno periculo et metu versabatur. Mater vero eademque imperatrix filio timens ad utrumque de pacificatione legatos mittit eosque reconciliat, quippe amborum mater. Unde etiam utriusque objurgandi auctoritatem usurpare nou dubitabat. Sic pace facta Michael maxima pecunia accepta domum rediit. Variorum Maria, seu Xene Armeniæ regis Leonis II filia, qua hic μήτηρ ἀμφοτέρων dicitur, scilicet Andronici Juuioris imp. et Michaelis Asanis Bulgariæ fl. Caterum magnus logotheta Melocbites, cum in exsilium indigno more ac modo abduceretur, in stranguriam inciderat; que molestior ei fuit, quam cætera omnia quæ perpessus fuerat, carcere inquam, jactura dignitatis, opum ereptione, viliun hominum obtrectatione et convicio. III. Imperatoris vero avus, corrupto ex doloris acerbitate corporis habitu, unius oculi usum amisit, ejus videlicet lumine sensim exstincto nee muito post alterum etiam, et deinceps in perpetu. nocte vixit: ac, ut sacræ Litter: loquuntur, potumi suum cum detu miscuit, et panem doloris comedit ‘. Omitto enim illusiones et fæda convicia, quibas ot custodes eum et famuli lacessebaut. Milto etiam, omnibus lotricibus datam licentiam ingrediendi palatium quandocunque vellent, ad lavandas quorumlibet vestes in aqua, quæ per palatii aulam fuebat; et ut a vicinorum bestiis 432 palatium conculcatum et depastum sit, asinis, inquam, equis, bobus et domesticis volucribus. Denique si quid aliud hujusmodi erat, quod ad illum illudendum pertineret, id omne protostrator et ipse faciebat, et aliis ut facerent auctor erat, cum is co tempore curator et administrator urbi præcesset. vol. regis, cujus socrus crat. Michael enim Mariam Pakæologinam Andronici sororem uxorein duxerat. Vide stemma Palæologorum in Famil. Byzant. DucANG.

PG 148:623καὶ εἴ τι δὲ τοιοῦτον ἕτερον εἰς ἐμπαιγμὸν καὶ περιφρόνησιν τοῦ γηραιοῦ βασιλέως ἦν, πάντ’ οὐκ ἠμέλει πράττων καὶ συνεργῶν ὁ πρωτοστράτωρ, τῶν ἐν Βυζαντίῳ πραγμάτων ἐπίτροπος ὢν καὶ διοικητὴς τηνικαῦτα. (Δ.) Μόνος ὁ μέγας δομέστικος ὁ Καντακουζηνὸς ἄχραντον διετήρησε λοιδορίας καὶ γνώμην καὶ γλῶσσαν καὶ ἦθος πρός τε τὸν βασιλέα καὶ ὅσοι τῆς προσούσης ἐξέπεσον δόξης. οἱ δ’ ἄλλοι καθάπερ ἄκρατον πεπωκότες τὴν τοῦ καιροῦ περιπέτειαν μεθυούσῃ γνώμῃ πρὸς τὰς ἐνεστώσας τύχας ἐχρήσαντο. συνέσει γὰρ οὗτος αὐτοφυεῖ καὶ βαθείᾳ φρενῶν αὔλακι κοσμούμενος ὁ ἀνὴρ ἐς τοὺς τῶν παλαιῶν ἀνδρῶν ἀγαθοὺς χαρακτῆρας ἐκείνους ἀνῆγεν ἑαυτὸν κατά τε μεγαλοπρέπειαν τρόπων καὶ δεξιᾶς ἀφθονίαν. καὶ νῦν γὰρ εὐτυχῶς τῶν πραγμάτων ἐλθόντων αὐτῷ ὁ δὲ οὐκ ἐνετρύφησε τῇ τύχῃ, οὐδ’ ὑπὲρ τὸ μέτρον ἦρε τὴν ὀφρὺν, ἀφειδήσας ἴσως ἐς τὸ φιλότιμον τοῦ φρονήματος· ἀλλ’ ἔμεινε τῆς σωφροσύνης τῶν ὅρων ἐντὸς ἀκλινής.

623 (A. M. 6856 AD 6849] οὐχ ἡμέλει πράττων καὶ συνεργῶν ὁ πρωτοστράτων (ύ), τῶν ἐν Βυζαντίῳ πραγμάτων επίτροπος ὧν καὶ διοικητής τηνικαῦτα. IV. Solus Cantacuzenus magnus domesticus ani- ▲ mum et linguam et nores, tum erga imperatorem, tum erga alios, qui dignitatibus exciderant, ab omni convicio temperavit et incontaminatos servavit. Cæteri vero, illa temporum conversione velut multo mero ebrii, insolenter fortuna abusi sunt. llle contra, naturali prudentia et magno ingenio ornatus, se ad præclara illa veterum exempla componebat, qui et moribus magnifici et manu liberales fuissent. Et cum tunc res ei feliciter successissent, fortuna corruptus non lasciviit, neque immodice supercilium arrexit nimia videlicet ambitione abreptus; sed intra modestiæ limites immotus mansit: • Nunc me, inquit, sobrium esse oportet, cum alii non ebrii esse non possunt.» Prosperi enim successus, veluti palestra quædam, humanas mentes certo indicio explorant, et cos qui vecordes sunt 1; m insolentes reddunt, quam cordatum quemque constantiæ, moderationis et gravitatis laudibus cumulant. V. His temporibus Syrgiannes carcere educitur, scripto prius jurejurando dato et atrocissima quæque sibi imprecatus, si quid contra imperatorem 433 moliretur: hac ctiam lege sibi dicta, si quovis modo apud integros judices mendacii convinceretur, non solum ut diris illis esset obnoxius, verum etiam ut capite plecteretur. VI. Ceterum hoc et sequenti anno, seditione Romauorum sedata, cum et a præliis et ab excursionibus mutuis cessatum esset, tantam frumenti copiam Byzantii viderunt, quaula nec apud majores illorum longo ante tempore exstiterat, Δ'. Μένος ὁ μέγας δομέστικος ὁ Καντακουζηνή: ἄχραντον διετήρησε λοιδορίας καὶ γνώμην καὶ γλῶσ σαν καὶ ἦθος πρός τε τὸν βασιλέα καὶ ὅσοι τῆς προσούσης ἐξέπεσον δόξης. Οἱ δ' ἄλλοι καθάπερ ἄκρατον πεπωκότες τὴν τοῦ καιροῦ περιπέτειαν μεθυούσῃ γνώμῃ πρὸς εἰς ἐνεστώσες τύχες ἐχρήσ σαντο. Συνέσει γὰρ οὗτος αὐτοφυεῖ καὶ βαθεία φρέ νῶν αὔλακι κοσμούμενος ὁ ἀνὴρ ἐς τοὺς τῶν παλαιῶν ἀνδρῶν ἀγαθοὺς χαρακτῆρας εκείνους ἀνῆγεν ἑαυ τὸν κατά τε μεγαλοπρέπειαν τρόπων καὶ δεξιάς ἀφθονίαν. Καὶ νῦν γὰρ εὐτυχῶς τῶν πραγμάτων (λο θόντων αὐτῷ ὁ δὲ οὐκ ἐνετρύφησε τῇ τύχη, οὐδ' ὑπὲρ τὸ μέτρον ἦρα τὴν ὀφρύν, ἀφειδήσας ἴσως ἐς τὸ φιλότιμον τοῦ φρονήματος· ἀλλ' ἔμεινε της σωφρο σύνης τῶν ὅρων ἐντὸς ἀκλινής. «Καὶ νῦν ἐμοὶ νίφειν» (έλεγε) ο χρεών, ὅτι τοὺς ἄλλους μεθύειν ἀνάγκη. • Στάδιον γάρ, ὡς εἰπεῖν, καθορᾶται καὶ βάσανος ἀκριβῆς ταῖς ἀνθρωπίναις ψυχαῖς, ὁπόσα κατὰ χρόνον εὐτυχήματα φύεται, παρὰ τοσοῦτον ἐς ὕβρεως ὄγκον ὑψοῦντα τοὺς ἄφρονας, παρ' ὅσον τους εὖ φρονοῦσι βεβηκυίας γνώμης βεβηκότα φέρει τρο γῶντα πολλαχόθεν τὸν ἔπαινον. Ε΄. Εν τούτοις ἐξάγεται καὶ ὁ Συργιάννης τῆς εἱρατῆς όρκους εγγράφους πρότερον δοὺς καὶ έπαρασάμενος ἑαυτῷ τὰ φρικωδέστατα, εἰ μελετήσ σειέ τι κατὰ τοῦ βασιλέως· εἰ δ' ὅπως πολ' αλοίη ψευδόμενος ὑπὸ κριταῖς ἀπροσωπολήπτοις, μετὰ τοῦ κληρονόμον εἶναι τῶν φρικωδεστάτων ἐκείνων ἀρῶν καὶ κεφαλικὴν ὑφίστασθαι τιμωρίαν. [Ρ. 266] Γ'. 'Αλλὰ γὰρ ἐν τούτῳ τῷ ἔτει καὶ ἅμα τῷ ἐφεξῆς, ηρεμησάσης τῆς τῶν Ῥωμαίων στάσεως καὶ τῶν ἐπ' ἀλλήλους πολέμων καὶ ἐκδρομών πεπειμένων, τοσαύτην εὐθηνίαν ἐθεάσαντο σίτου Βυζάν τιοι, ὁπόσην οὐδὲ τούτων οι πρόγονοι πάλαι πολύν ἤδη τὸν χρόνον. CAPUT IX. Turci, duce Orchane, Nicæam obsident. Imperator in Asiam transit. Quales ejus milites fuerint. Orchanes ei occurrit. Romani apud Philocrenen castra ponunt. Velitationes. Pugna. Romani ceduntur. Imperatoria vulnus. Orchanes, relictis equitibus trecentis, recedit. Imperator l'hilocrenen ingreditur. Romanorum CONsternatio. Praeceps ac turpis fuga. Equites trecenti partim castra diripiunt, partim instant fugientibus. 1perator Byzantium redit. Deum offensum putat: quibusnam delictis? Patriarcha populum absolvit: nun item episcopos, neque sacerdotes, nisi quosdam tantum. Viri quatuor selecti jure dicundo præficiuntur. Annui reditus iis assignati. Cassis imperatoria. Martinus Chii rector. Ejus insulæ præfecturam ut adeptus sit. Multis rebus gestis clarus, ideoque suspectus. Ab imperatore capitur et Bysantium vinctus mittitur, 1. Sed cum id modo tempus venisset, quo veris manus terram arborum comis ornantes camΑ'. "Αρτι δὲ τῆς ὥρας ἐπιστάσης, ἐν ᾗ φυτηκομού σαι καὶ ζωγραφοῦσαι τὴν γῆν αἱ τοῦ ἦρος χεῖρες τῇ ποικίλῃ τῆς χλόης βαφῇ πλείστην ταῖς τῶν ἀνθρώ πων ὄψεσι τὴν τέρψιν χαρίζονται, ετοίμους ὁ βασι λεὺς τὰς τῶν Ῥωμαίων δυνάμεις είναι παρεκελεύ σατο. Βούλεσθαι γὰρ αὐτὸν διαθῆναι πρὸς τὴν Ασίαν καὶ πόλεμον ἄρασθαι κατά υγχάνου τοῦ τῆς Βιθυνίας ηγεμονεύοντος, τά τε άλλα καὶ ότι Νέα και αν την προκαθημένην Βιθυνίας πόλιν κινέννεύει χειρώσασθαι, διπλῷ πολέμῳ πολιορκών, λιμ Variorum notæ. demque variis herbarum et furum coloribus pingentes amœnissimum oculis hominum spectaculum prgbent, imperator copias Romanorum præsto esse jussit. Etenim velle se trajicere in Asiam, et Orchani, Bithynia: principi, bellum inferre, cum aliis de causis, tum quod periculum esset, ne is Nicram, primarian Bithynia urbem, bello duplici, fane nempe et exercitu, oppugnatam subigeret. Syuadenus. DEGANG. Cantacuzen, lib. i, cap. 4. Dugang. Cantacuzen lb. n, cap. 6, 7, 8. Dugang. Idem cap 21, 26. Decase.

καὶ νῦν ἐμοὶ νήφειν (ἔλεγε) χρεὼν, ὅτε τοὺς ἄλλους μεθύειν ἀνάγκη. στάδιον γὰρ, ὡς εἰπεῖν, καθορᾶται καὶ βάσανος ἀκριβὴς ταῖς ἀνθρωπίναις ψυχαῖς, ὁπόσα κατὰ χρόνον εὐτυχήματα φύεται, παρὰ τοσοῦτον ἐς ὕβρεως ὄγκον ὑψοῦντα τοὺς ἄφρονας, παρ’ ὅσον τοῖς εὖ φρονοῦσι βεβηκυίας γνώμης βεβηκότα φέρει τρυγῶντα πολλαχόθεν τὸν ἔπαινον. (Ε.) Ἐν τούτοις ἐξάγεται καὶ ὁ Συργιάννης τῆς εἱρκτῆς, ὅρκους ἐγγράφους πρότερον δοὺς καὶ ἐπαρασάμενος ἑαυτῷ τὰ φρικωδέστατα, εἰ μελετήσειέ τι κατὰ τοῦ βασιλέως· εἰ δ’ ὅπως ποθ’ ἁλοίη ψευδόμενος ὑπὸ κριταῖς ἀπροσωπολήπτοις, μετὰ τοῦ κληρονόμον εἶναι τῶν φρικωδεστάτων ἐκείνων ἀρῶν καὶ κεφαλικὴν ὑφίστασθαι τιμωρίαν. (2.) Ἀλλὰ γὰρ ἐν τούτῳ τῷ ἔτει καὶ ἅμα τῷ ἐφεξῆς, ἠρεμησάσης τῆς τῶν Ῥωμαίων στάσεως καὶ τῶν ἐπ’ ἀλλήλους πολέμων καὶ ἐκδρομῶν πεπαυμένων, τοσαύτην εὐθηνίαν ἐθεάσαντο σίτου Βυζάντιοι, ὁπόσην οὐδὲ τούτων οἱ πρόγονοι πάλαι πολὺν ἤδη τὸν χρόνον. θ.

623 (A. M. 6856 AD 6849] οὐχ ἡμέλει πράττων καὶ συνεργῶν ὁ πρωτοστράτων (ύ), τῶν ἐν Βυζαντίῳ πραγμάτων επίτροπος ὧν καὶ διοικητής τηνικαῦτα. IV. Solus Cantacuzenus magnus domesticus ani- ▲ mum et linguam et nores, tum erga imperatorem, tum erga alios, qui dignitatibus exciderant, ab omni convicio temperavit et incontaminatos servavit. Cæteri vero, illa temporum conversione velut multo mero ebrii, insolenter fortuna abusi sunt. llle contra, naturali prudentia et magno ingenio ornatus, se ad præclara illa veterum exempla componebat, qui et moribus magnifici et manu liberales fuissent. Et cum tunc res ei feliciter successissent, fortuna corruptus non lasciviit, neque immodice supercilium arrexit nimia videlicet ambitione abreptus; sed intra modestiæ limites immotus mansit: • Nunc me, inquit, sobrium esse oportet, cum alii non ebrii esse non possunt.» Prosperi enim successus, veluti palestra quædam, humanas mentes certo indicio explorant, et cos qui vecordes sunt 1; m insolentes reddunt, quam cordatum quemque constantiæ, moderationis et gravitatis laudibus cumulant. V. His temporibus Syrgiannes carcere educitur, scripto prius jurejurando dato et atrocissima quæque sibi imprecatus, si quid contra imperatorem 433 moliretur: hac ctiam lege sibi dicta, si quovis modo apud integros judices mendacii convinceretur, non solum ut diris illis esset obnoxius, verum etiam ut capite plecteretur. VI. Ceterum hoc et sequenti anno, seditione Romauorum sedata, cum et a præliis et ab excursionibus mutuis cessatum esset, tantam frumenti copiam Byzantii viderunt, quaula nec apud majores illorum longo ante tempore exstiterat, Δ'. Μένος ὁ μέγας δομέστικος ὁ Καντακουζηνή: ἄχραντον διετήρησε λοιδορίας καὶ γνώμην καὶ γλῶσ σαν καὶ ἦθος πρός τε τὸν βασιλέα καὶ ὅσοι τῆς προσούσης ἐξέπεσον δόξης. Οἱ δ' ἄλλοι καθάπερ ἄκρατον πεπωκότες τὴν τοῦ καιροῦ περιπέτειαν μεθυούσῃ γνώμῃ πρὸς εἰς ἐνεστώσες τύχες ἐχρήσ σαντο. Συνέσει γὰρ οὗτος αὐτοφυεῖ καὶ βαθεία φρέ νῶν αὔλακι κοσμούμενος ὁ ἀνὴρ ἐς τοὺς τῶν παλαιῶν ἀνδρῶν ἀγαθοὺς χαρακτῆρας εκείνους ἀνῆγεν ἑαυ τὸν κατά τε μεγαλοπρέπειαν τρόπων καὶ δεξιάς ἀφθονίαν. Καὶ νῦν γὰρ εὐτυχῶς τῶν πραγμάτων (λο θόντων αὐτῷ ὁ δὲ οὐκ ἐνετρύφησε τῇ τύχη, οὐδ' ὑπὲρ τὸ μέτρον ἦρα τὴν ὀφρύν, ἀφειδήσας ἴσως ἐς τὸ φιλότιμον τοῦ φρονήματος· ἀλλ' ἔμεινε της σωφρο σύνης τῶν ὅρων ἐντὸς ἀκλινής. «Καὶ νῦν ἐμοὶ νίφειν» (έλεγε) ο χρεών, ὅτι τοὺς ἄλλους μεθύειν ἀνάγκη. • Στάδιον γάρ, ὡς εἰπεῖν, καθορᾶται καὶ βάσανος ἀκριβῆς ταῖς ἀνθρωπίναις ψυχαῖς, ὁπόσα κατὰ χρόνον εὐτυχήματα φύεται, παρὰ τοσοῦτον ἐς ὕβρεως ὄγκον ὑψοῦντα τοὺς ἄφρονας, παρ' ὅσον τους εὖ φρονοῦσι βεβηκυίας γνώμης βεβηκότα φέρει τρο γῶντα πολλαχόθεν τὸν ἔπαινον. Ε΄. Εν τούτοις ἐξάγεται καὶ ὁ Συργιάννης τῆς εἱρατῆς όρκους εγγράφους πρότερον δοὺς καὶ έπαρασάμενος ἑαυτῷ τὰ φρικωδέστατα, εἰ μελετήσ σειέ τι κατὰ τοῦ βασιλέως· εἰ δ' ὅπως πολ' αλοίη ψευδόμενος ὑπὸ κριταῖς ἀπροσωπολήπτοις, μετὰ τοῦ κληρονόμον εἶναι τῶν φρικωδεστάτων ἐκείνων ἀρῶν καὶ κεφαλικὴν ὑφίστασθαι τιμωρίαν. [Ρ. 266] Γ'. 'Αλλὰ γὰρ ἐν τούτῳ τῷ ἔτει καὶ ἅμα τῷ ἐφεξῆς, ηρεμησάσης τῆς τῶν Ῥωμαίων στάσεως καὶ τῶν ἐπ' ἀλλήλους πολέμων καὶ ἐκδρομών πεπειμένων, τοσαύτην εὐθηνίαν ἐθεάσαντο σίτου Βυζάν τιοι, ὁπόσην οὐδὲ τούτων οι πρόγονοι πάλαι πολύν ἤδη τὸν χρόνον. CAPUT IX. Turci, duce Orchane, Nicæam obsident. Imperator in Asiam transit. Quales ejus milites fuerint. Orchanes ei occurrit. Romani apud Philocrenen castra ponunt. Velitationes. Pugna. Romani ceduntur. Imperatoria vulnus. Orchanes, relictis equitibus trecentis, recedit. Imperator l'hilocrenen ingreditur. Romanorum CONsternatio. Praeceps ac turpis fuga. Equites trecenti partim castra diripiunt, partim instant fugientibus. 1perator Byzantium redit. Deum offensum putat: quibusnam delictis? Patriarcha populum absolvit: nun item episcopos, neque sacerdotes, nisi quosdam tantum. Viri quatuor selecti jure dicundo præficiuntur. Annui reditus iis assignati. Cassis imperatoria. Martinus Chii rector. Ejus insulæ præfecturam ut adeptus sit. Multis rebus gestis clarus, ideoque suspectus. Ab imperatore capitur et Bysantium vinctus mittitur, 1. Sed cum id modo tempus venisset, quo veris manus terram arborum comis ornantes camΑ'. "Αρτι δὲ τῆς ὥρας ἐπιστάσης, ἐν ᾗ φυτηκομού σαι καὶ ζωγραφοῦσαι τὴν γῆν αἱ τοῦ ἦρος χεῖρες τῇ ποικίλῃ τῆς χλόης βαφῇ πλείστην ταῖς τῶν ἀνθρώ πων ὄψεσι τὴν τέρψιν χαρίζονται, ετοίμους ὁ βασι λεὺς τὰς τῶν Ῥωμαίων δυνάμεις είναι παρεκελεύ σατο. Βούλεσθαι γὰρ αὐτὸν διαθῆναι πρὸς τὴν Ασίαν καὶ πόλεμον ἄρασθαι κατά υγχάνου τοῦ τῆς Βιθυνίας ηγεμονεύοντος, τά τε άλλα καὶ ότι Νέα και αν την προκαθημένην Βιθυνίας πόλιν κινέννεύει χειρώσασθαι, διπλῷ πολέμῳ πολιορκών, λιμ Variorum notæ. demque variis herbarum et furum coloribus pingentes amœnissimum oculis hominum spectaculum prgbent, imperator copias Romanorum præsto esse jussit. Etenim velle se trajicere in Asiam, et Orchani, Bithynia: principi, bellum inferre, cum aliis de causis, tum quod periculum esset, ne is Nicram, primarian Bithynia urbem, bello duplici, fane nempe et exercitu, oppugnatam subigeret. Syuadenus. DEGANG. Cantacuzen, lib. i, cap. 4. Dugang. Cantacuzen lb. n, cap. 6, 7, 8. Dugang. Idem cap 21, 26. Decase.

Ἄρτι δὲ τῆς ὥρας ἐπιστάσης, ἐν ᾗ φυτηκομοῦσαι καὶ ζωγραφοῦσαι τὴν γῆν αἱ τοῦ ἦρος χεῖρες τῇ ποικίλῃ τῆς χλόης βαφῇ πλείστην ταῖς τῶν ἀνθρώπων ὄψεσι τὴν τέρψιν χαρίζονται, ἑτοίμους ὁ βασιλεὺς τὰς τῶν Ῥωμαίων δυνάμεις εἶναι παρεκελεύσατο. βούλεσθαι γὰρ αὐτὸν διαβῆναι πρὸς τὴν Ἀσίαν καὶ πόλεμον ἄρασθαι κατὰ Ὀρχάνου, τοῦ τῆς Βιθυνίας ἡγεμονεύοντος, τά,τε ἄλλα καὶ ὅτι Νίκαιαν τὴν προκαθημένην Βιθυνίας πόλιν κινδυνεύει χειρώσασθαι, διπλῷ πολέμῳ πολιορκῶν, λιμῷ καὶ στρατῷ. λήγοντος μὲν οὖν ἤδη τοῦ ἦρος ὁ στρατὸς διαπεραιούμενος τὸν πρὸ τοῦ Βυζαντίου πορθμὸν διέβαινεν ἐς Ἀσίαν ἅμα τῷ βασιλεῖ, δισχίλιοι μὲν τοῦ στρατοῦ τὸ ἀπόλεκτον ὄντες· τὸ δὲ πλεῖστον ἀγοραῖοί τινες καὶ βάναυσοι καὶ δῆλοι ὄντες κιβδηλεύσειν τὴν μάχην. ἐπεφέροντο γὰρ καὶ τὰ τῆς δειλίας τεκμήρια, ἀκάτιά φημι καὶ ἐφόλκια πλεῖστά τε καὶ οἷον εἰπεῖν ἰσάριθμα τοῖς ἑαυτῶν σώμασιν, ἵνα φυγῆς γενομένης ἑτοίμως ἔχωσι πρὸς αὐτήν. περὶ γὰρ διώξεως καὶ νίκης οὐδὲν αὐτοῖς οὐδαμῆ μεμελέτηται. ὁ δὲ τῆς Βιθυνίας ἀρχηγὸς τῶν Τούρκων τοὺς τὰ πολέμια ἐμπειροτέρους ἐκλέξας τὰ στενὰ τῶν ὁδῶν ἐπεπόμφει φυλάττειν.

623 (A. M. 6856 AD 6849] οὐχ ἡμέλει πράττων καὶ συνεργῶν ὁ πρωτοστράτων (ύ), τῶν ἐν Βυζαντίῳ πραγμάτων επίτροπος ὧν καὶ διοικητής τηνικαῦτα. IV. Solus Cantacuzenus magnus domesticus ani- ▲ mum et linguam et nores, tum erga imperatorem, tum erga alios, qui dignitatibus exciderant, ab omni convicio temperavit et incontaminatos servavit. Cæteri vero, illa temporum conversione velut multo mero ebrii, insolenter fortuna abusi sunt. llle contra, naturali prudentia et magno ingenio ornatus, se ad præclara illa veterum exempla componebat, qui et moribus magnifici et manu liberales fuissent. Et cum tunc res ei feliciter successissent, fortuna corruptus non lasciviit, neque immodice supercilium arrexit nimia videlicet ambitione abreptus; sed intra modestiæ limites immotus mansit: • Nunc me, inquit, sobrium esse oportet, cum alii non ebrii esse non possunt.» Prosperi enim successus, veluti palestra quædam, humanas mentes certo indicio explorant, et cos qui vecordes sunt 1; m insolentes reddunt, quam cordatum quemque constantiæ, moderationis et gravitatis laudibus cumulant. V. His temporibus Syrgiannes carcere educitur, scripto prius jurejurando dato et atrocissima quæque sibi imprecatus, si quid contra imperatorem 433 moliretur: hac ctiam lege sibi dicta, si quovis modo apud integros judices mendacii convinceretur, non solum ut diris illis esset obnoxius, verum etiam ut capite plecteretur. VI. Ceterum hoc et sequenti anno, seditione Romauorum sedata, cum et a præliis et ab excursionibus mutuis cessatum esset, tantam frumenti copiam Byzantii viderunt, quaula nec apud majores illorum longo ante tempore exstiterat, Δ'. Μένος ὁ μέγας δομέστικος ὁ Καντακουζηνή: ἄχραντον διετήρησε λοιδορίας καὶ γνώμην καὶ γλῶσ σαν καὶ ἦθος πρός τε τὸν βασιλέα καὶ ὅσοι τῆς προσούσης ἐξέπεσον δόξης. Οἱ δ' ἄλλοι καθάπερ ἄκρατον πεπωκότες τὴν τοῦ καιροῦ περιπέτειαν μεθυούσῃ γνώμῃ πρὸς εἰς ἐνεστώσες τύχες ἐχρήσ σαντο. Συνέσει γὰρ οὗτος αὐτοφυεῖ καὶ βαθεία φρέ νῶν αὔλακι κοσμούμενος ὁ ἀνὴρ ἐς τοὺς τῶν παλαιῶν ἀνδρῶν ἀγαθοὺς χαρακτῆρας εκείνους ἀνῆγεν ἑαυ τὸν κατά τε μεγαλοπρέπειαν τρόπων καὶ δεξιάς ἀφθονίαν. Καὶ νῦν γὰρ εὐτυχῶς τῶν πραγμάτων (λο θόντων αὐτῷ ὁ δὲ οὐκ ἐνετρύφησε τῇ τύχη, οὐδ' ὑπὲρ τὸ μέτρον ἦρα τὴν ὀφρύν, ἀφειδήσας ἴσως ἐς τὸ φιλότιμον τοῦ φρονήματος· ἀλλ' ἔμεινε της σωφρο σύνης τῶν ὅρων ἐντὸς ἀκλινής. «Καὶ νῦν ἐμοὶ νίφειν» (έλεγε) ο χρεών, ὅτι τοὺς ἄλλους μεθύειν ἀνάγκη. • Στάδιον γάρ, ὡς εἰπεῖν, καθορᾶται καὶ βάσανος ἀκριβῆς ταῖς ἀνθρωπίναις ψυχαῖς, ὁπόσα κατὰ χρόνον εὐτυχήματα φύεται, παρὰ τοσοῦτον ἐς ὕβρεως ὄγκον ὑψοῦντα τοὺς ἄφρονας, παρ' ὅσον τους εὖ φρονοῦσι βεβηκυίας γνώμης βεβηκότα φέρει τρο γῶντα πολλαχόθεν τὸν ἔπαινον. Ε΄. Εν τούτοις ἐξάγεται καὶ ὁ Συργιάννης τῆς εἱρατῆς όρκους εγγράφους πρότερον δοὺς καὶ έπαρασάμενος ἑαυτῷ τὰ φρικωδέστατα, εἰ μελετήσ σειέ τι κατὰ τοῦ βασιλέως· εἰ δ' ὅπως πολ' αλοίη ψευδόμενος ὑπὸ κριταῖς ἀπροσωπολήπτοις, μετὰ τοῦ κληρονόμον εἶναι τῶν φρικωδεστάτων ἐκείνων ἀρῶν καὶ κεφαλικὴν ὑφίστασθαι τιμωρίαν. [Ρ. 266] Γ'. 'Αλλὰ γὰρ ἐν τούτῳ τῷ ἔτει καὶ ἅμα τῷ ἐφεξῆς, ηρεμησάσης τῆς τῶν Ῥωμαίων στάσεως καὶ τῶν ἐπ' ἀλλήλους πολέμων καὶ ἐκδρομών πεπειμένων, τοσαύτην εὐθηνίαν ἐθεάσαντο σίτου Βυζάν τιοι, ὁπόσην οὐδὲ τούτων οι πρόγονοι πάλαι πολύν ἤδη τὸν χρόνον. CAPUT IX. Turci, duce Orchane, Nicæam obsident. Imperator in Asiam transit. Quales ejus milites fuerint. Orchanes ei occurrit. Romani apud Philocrenen castra ponunt. Velitationes. Pugna. Romani ceduntur. Imperatoria vulnus. Orchanes, relictis equitibus trecentis, recedit. Imperator l'hilocrenen ingreditur. Romanorum CONsternatio. Praeceps ac turpis fuga. Equites trecenti partim castra diripiunt, partim instant fugientibus. 1perator Byzantium redit. Deum offensum putat: quibusnam delictis? Patriarcha populum absolvit: nun item episcopos, neque sacerdotes, nisi quosdam tantum. Viri quatuor selecti jure dicundo præficiuntur. Annui reditus iis assignati. Cassis imperatoria. Martinus Chii rector. Ejus insulæ præfecturam ut adeptus sit. Multis rebus gestis clarus, ideoque suspectus. Ab imperatore capitur et Bysantium vinctus mittitur, 1. Sed cum id modo tempus venisset, quo veris manus terram arborum comis ornantes camΑ'. "Αρτι δὲ τῆς ὥρας ἐπιστάσης, ἐν ᾗ φυτηκομού σαι καὶ ζωγραφοῦσαι τὴν γῆν αἱ τοῦ ἦρος χεῖρες τῇ ποικίλῃ τῆς χλόης βαφῇ πλείστην ταῖς τῶν ἀνθρώ πων ὄψεσι τὴν τέρψιν χαρίζονται, ετοίμους ὁ βασι λεὺς τὰς τῶν Ῥωμαίων δυνάμεις είναι παρεκελεύ σατο. Βούλεσθαι γὰρ αὐτὸν διαθῆναι πρὸς τὴν Ασίαν καὶ πόλεμον ἄρασθαι κατά υγχάνου τοῦ τῆς Βιθυνίας ηγεμονεύοντος, τά τε άλλα καὶ ότι Νέα και αν την προκαθημένην Βιθυνίας πόλιν κινέννεύει χειρώσασθαι, διπλῷ πολέμῳ πολιορκών, λιμ Variorum notæ. demque variis herbarum et furum coloribus pingentes amœnissimum oculis hominum spectaculum prgbent, imperator copias Romanorum præsto esse jussit. Etenim velle se trajicere in Asiam, et Orchani, Bithynia: principi, bellum inferre, cum aliis de causis, tum quod periculum esset, ne is Nicram, primarian Bithynia urbem, bello duplici, fane nempe et exercitu, oppugnatam subigeret. Syuadenus. DEGANG. Cantacuzen, lib. i, cap. 4. Dugang. Cantacuzen lb. n, cap. 6, 7, 8. Dugang. Idem cap 21, 26. Decase.

αὐτὸς δ’ ὀκτακισχιλίους ὁπλίτας λαβὼν ἔξεισι τὸν βασιλέα ἐκδεξόμενος. ὅθεν βασιλεῖ τριταίῳ μετὰ τὴν ἐς Ἀσίαν διάβασιν περί τι πολίχνιον γενομένῳ παράλιον, Φιλοκρήνην οὑτωσί πως ὠνομασμένον, ἐπεὶ ἐμεμαθήκει τὰς πέριξ δυσχωρίας διειληφότα παρακαθῆσθαι μετὰ τοῦ βαρβαρικοῦ στρατοπέδου τὸν Ὄρχανον, ἐνταῦθα καὶ αὐτῷ πήξασθαι τὸ στρατόπεδον καὶ διανυκτερεῦσαι ξυνεβεβήκει. (Β.) Ἐπεὶ δ’ ἅμα ἡλίῳ τῶν βαρβάρων ἐνίους ἑώρα τῶν πέριξ ὀρῶν παρακατιόντας, πρῶτα μὲν ψιλοὺς, ἔπειτα δ’ ὁπλίτας, καὶ μάλιστα ἄλλους ἱππέας, ὁπλισάμενος καὶ αὐτὸς ἤλαυνεν ἐπ’ αὐτούς. πρῶτα μὲν οὖν ἀκροβολισμοὶ παρὰ τῶν βαρβαρικῶν ἐγίγνοντο τοξοτῶν πόῤῥωθεν ἱσταμένων καὶ οὐ μάλα ἐθελόντων τέως προσιέναι. ὅπερ οὐ νόμιμον ὁ βασιλεὺς εἶναι λογισάμενος τοῖς βαρβάροις, ἀλλὰ δειλίαν, θάρσος τε ἀνελάμβανε καὶ παρεξιέναι κατ’ ὀλίγους καὶ ἐξιππάζεσθαι τὰς τάξεις ἐκέλευεν. ὅπερ οὐκ εἰς καλὸν ἀποβήσεσθαι πέρας ἔνιοι τῶν περὶ αὐτὸν ἐμπειροτέρων φάσκοντες οὐκ ἠδυνήθησαν ἐπισχεῖν.

623 (A. M. 6856 AD 6849] οὐχ ἡμέλει πράττων καὶ συνεργῶν ὁ πρωτοστράτων (ύ), τῶν ἐν Βυζαντίῳ πραγμάτων επίτροπος ὧν καὶ διοικητής τηνικαῦτα. IV. Solus Cantacuzenus magnus domesticus ani- ▲ mum et linguam et nores, tum erga imperatorem, tum erga alios, qui dignitatibus exciderant, ab omni convicio temperavit et incontaminatos servavit. Cæteri vero, illa temporum conversione velut multo mero ebrii, insolenter fortuna abusi sunt. llle contra, naturali prudentia et magno ingenio ornatus, se ad præclara illa veterum exempla componebat, qui et moribus magnifici et manu liberales fuissent. Et cum tunc res ei feliciter successissent, fortuna corruptus non lasciviit, neque immodice supercilium arrexit nimia videlicet ambitione abreptus; sed intra modestiæ limites immotus mansit: • Nunc me, inquit, sobrium esse oportet, cum alii non ebrii esse non possunt.» Prosperi enim successus, veluti palestra quædam, humanas mentes certo indicio explorant, et cos qui vecordes sunt 1; m insolentes reddunt, quam cordatum quemque constantiæ, moderationis et gravitatis laudibus cumulant. V. His temporibus Syrgiannes carcere educitur, scripto prius jurejurando dato et atrocissima quæque sibi imprecatus, si quid contra imperatorem 433 moliretur: hac ctiam lege sibi dicta, si quovis modo apud integros judices mendacii convinceretur, non solum ut diris illis esset obnoxius, verum etiam ut capite plecteretur. VI. Ceterum hoc et sequenti anno, seditione Romauorum sedata, cum et a præliis et ab excursionibus mutuis cessatum esset, tantam frumenti copiam Byzantii viderunt, quaula nec apud majores illorum longo ante tempore exstiterat, Δ'. Μένος ὁ μέγας δομέστικος ὁ Καντακουζηνή: ἄχραντον διετήρησε λοιδορίας καὶ γνώμην καὶ γλῶσ σαν καὶ ἦθος πρός τε τὸν βασιλέα καὶ ὅσοι τῆς προσούσης ἐξέπεσον δόξης. Οἱ δ' ἄλλοι καθάπερ ἄκρατον πεπωκότες τὴν τοῦ καιροῦ περιπέτειαν μεθυούσῃ γνώμῃ πρὸς εἰς ἐνεστώσες τύχες ἐχρήσ σαντο. Συνέσει γὰρ οὗτος αὐτοφυεῖ καὶ βαθεία φρέ νῶν αὔλακι κοσμούμενος ὁ ἀνὴρ ἐς τοὺς τῶν παλαιῶν ἀνδρῶν ἀγαθοὺς χαρακτῆρας εκείνους ἀνῆγεν ἑαυ τὸν κατά τε μεγαλοπρέπειαν τρόπων καὶ δεξιάς ἀφθονίαν. Καὶ νῦν γὰρ εὐτυχῶς τῶν πραγμάτων (λο θόντων αὐτῷ ὁ δὲ οὐκ ἐνετρύφησε τῇ τύχη, οὐδ' ὑπὲρ τὸ μέτρον ἦρα τὴν ὀφρύν, ἀφειδήσας ἴσως ἐς τὸ φιλότιμον τοῦ φρονήματος· ἀλλ' ἔμεινε της σωφρο σύνης τῶν ὅρων ἐντὸς ἀκλινής. «Καὶ νῦν ἐμοὶ νίφειν» (έλεγε) ο χρεών, ὅτι τοὺς ἄλλους μεθύειν ἀνάγκη. • Στάδιον γάρ, ὡς εἰπεῖν, καθορᾶται καὶ βάσανος ἀκριβῆς ταῖς ἀνθρωπίναις ψυχαῖς, ὁπόσα κατὰ χρόνον εὐτυχήματα φύεται, παρὰ τοσοῦτον ἐς ὕβρεως ὄγκον ὑψοῦντα τοὺς ἄφρονας, παρ' ὅσον τους εὖ φρονοῦσι βεβηκυίας γνώμης βεβηκότα φέρει τρο γῶντα πολλαχόθεν τὸν ἔπαινον. Ε΄. Εν τούτοις ἐξάγεται καὶ ὁ Συργιάννης τῆς εἱρατῆς όρκους εγγράφους πρότερον δοὺς καὶ έπαρασάμενος ἑαυτῷ τὰ φρικωδέστατα, εἰ μελετήσ σειέ τι κατὰ τοῦ βασιλέως· εἰ δ' ὅπως πολ' αλοίη ψευδόμενος ὑπὸ κριταῖς ἀπροσωπολήπτοις, μετὰ τοῦ κληρονόμον εἶναι τῶν φρικωδεστάτων ἐκείνων ἀρῶν καὶ κεφαλικὴν ὑφίστασθαι τιμωρίαν. [Ρ. 266] Γ'. 'Αλλὰ γὰρ ἐν τούτῳ τῷ ἔτει καὶ ἅμα τῷ ἐφεξῆς, ηρεμησάσης τῆς τῶν Ῥωμαίων στάσεως καὶ τῶν ἐπ' ἀλλήλους πολέμων καὶ ἐκδρομών πεπειμένων, τοσαύτην εὐθηνίαν ἐθεάσαντο σίτου Βυζάν τιοι, ὁπόσην οὐδὲ τούτων οι πρόγονοι πάλαι πολύν ἤδη τὸν χρόνον. CAPUT IX. Turci, duce Orchane, Nicæam obsident. Imperator in Asiam transit. Quales ejus milites fuerint. Orchanes ei occurrit. Romani apud Philocrenen castra ponunt. Velitationes. Pugna. Romani ceduntur. Imperatoria vulnus. Orchanes, relictis equitibus trecentis, recedit. Imperator l'hilocrenen ingreditur. Romanorum CONsternatio. Praeceps ac turpis fuga. Equites trecenti partim castra diripiunt, partim instant fugientibus. 1perator Byzantium redit. Deum offensum putat: quibusnam delictis? Patriarcha populum absolvit: nun item episcopos, neque sacerdotes, nisi quosdam tantum. Viri quatuor selecti jure dicundo præficiuntur. Annui reditus iis assignati. Cassis imperatoria. Martinus Chii rector. Ejus insulæ præfecturam ut adeptus sit. Multis rebus gestis clarus, ideoque suspectus. Ab imperatore capitur et Bysantium vinctus mittitur, 1. Sed cum id modo tempus venisset, quo veris manus terram arborum comis ornantes camΑ'. "Αρτι δὲ τῆς ὥρας ἐπιστάσης, ἐν ᾗ φυτηκομού σαι καὶ ζωγραφοῦσαι τὴν γῆν αἱ τοῦ ἦρος χεῖρες τῇ ποικίλῃ τῆς χλόης βαφῇ πλείστην ταῖς τῶν ἀνθρώ πων ὄψεσι τὴν τέρψιν χαρίζονται, ετοίμους ὁ βασι λεὺς τὰς τῶν Ῥωμαίων δυνάμεις είναι παρεκελεύ σατο. Βούλεσθαι γὰρ αὐτὸν διαθῆναι πρὸς τὴν Ασίαν καὶ πόλεμον ἄρασθαι κατά υγχάνου τοῦ τῆς Βιθυνίας ηγεμονεύοντος, τά τε άλλα καὶ ότι Νέα και αν την προκαθημένην Βιθυνίας πόλιν κινέννεύει χειρώσασθαι, διπλῷ πολέμῳ πολιορκών, λιμ Variorum notæ. demque variis herbarum et furum coloribus pingentes amœnissimum oculis hominum spectaculum prgbent, imperator copias Romanorum præsto esse jussit. Etenim velle se trajicere in Asiam, et Orchani, Bithynia: principi, bellum inferre, cum aliis de causis, tum quod periculum esset, ne is Nicram, primarian Bithynia urbem, bello duplici, fane nempe et exercitu, oppugnatam subigeret. Syuadenus. DEGANG. Cantacuzen, lib. i, cap. 4. Dugang. Cantacuzen lb. n, cap. 6, 7, 8. Dugang. Idem cap 21, 26. Decase.

Chapter VIIICaput VIII

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

PG 148:625ἐπεὶ δ’ οὕτω κενεμβατούσης τῆς μάχης παρῄει τὸν μεσημβρινὸν ὁ ἥλιος, ὁπότε δὴ μάλιστα κατὰ γῆς αὐτὸς ἀκμαιοτέραν καταπέμπει τὴν φλόγα, θεασάμενος ἄνωθεν ἐκ τῆς ἀκρωρείας ἀπαγορεύοντας ἤδη Ῥωμαίους ἔκ τε τοῦ καύματος ἔκ τε τῶν συνεχῶν δρόμων καὶ περιδρομῶν, ὁ Ὄρχανος κάτεισι καὶ αὐτὸς, οὐκ εὐαρίθμητον ἐπαγόμενος στράτευμα. καὶ περιστάντες σὺν ἀσήμῳ τῇ κραυγῇ οἱ μὲν συχνοῖς τοῖς βέλεσιν ἔβαλλον, οἱ δὲ τοῖς ξίφεσι κατὰ στόμα προσυπαντῶντες ἔπαιον. οἱ δὲ Ῥωμαῖοι τὴν πρώτην ἐκείνων ἔφοδον γενναίως ὑπενεγκόντες εὐρώστως ἠμύνοντο μέχρι πολλοῦ καὶ πλείστους ἐτίτρωσκόν τε καὶ ἔσφαττον. ἔπειτα τὴν νύκτα βλέποντες οὐκ εἰς μακρὰν ἐπιοῦσαν καὶ δεινὸν ἡγησάμενοι τὸ ἐν πολεμίᾳ νυκτομαχεῖν, ἐπὶ πόδα ἀνεχώρουν ἐπειγόμενοι παρὰ τὸ οἰκεῖον στρατόπεδον. ὅτε καὶ μάλιστα σφοδρότερον ἐπιτιθέντες οἱ βάρβαροι οὐκ ὀλίγον εἰργάζοντο φόνον τῆς τε ἵππου καὶ αὐτῶν, ἕως ἡ νὺξ ἐπελθοῦσα τὴν μάχην διέλυσε. τέτρωται δ’ ἐν τούτοις καὶ ὁ βασιλεὺς ἅτερον τοῖν ποδοῖν ἐλαφρῷ τινι βέλει καὶ οὐ μάλα καιρίῳ. (Γ.) Ἐν ταύτῃ δὲ τῇ νυκτὶ γίνεταί τι θέαμα ἐλεεινὸν καὶ προφανής τις θεομηνία.

(A. c. 1328 ad 1341] BYZANTINE HISTORLE LIB. IX. [IMP. ANDRONIC. jun.ļ 626 καὶ στρατῷ. Λήγοντος μὲν οὖν ἤδη τοῦ ἦρος ὁ στρα- Vere igitur jam exeunte, trajecto Byzantio fre της διαπεραιούμενος τὸν πρὸ τοῦ Βυζαντίου πορθ μὲν διέβαινεν ἐ; Ασίαν ἅμα τῷ βασιλεῖ, δισχίλιοι μὲν τοῦ στρατοῦ τὸ ἀπόλεκτον ὄντες· τὸ δὲ πλεῖστον αγοραίοι τινες καὶ βάναυσοι καὶ δῆλοι ὄντες κιβδη· λεύσειν τὴν μάχην. Επεφέροντο γὰρ καὶ τὰ τῆς δειλίας τεκμήρια, ἀκάτιά φημι καὶ ἐφόλκια πλεῖστά σε καὶ οἷον εἰπεῖν ἐσάριθμα τοῖς ἑαυτῶν σώμασιν, Ένα φυγῆς γενομένης ετοίμως ἔχωσι πρὸς αὐτήν. Περὶ γὰρ διώξεως καὶ νίκης οὐδὲν αὐτοῖς οὐδαμή μεμελέτηται. Ο δὲ τῆς Βιθυνίας ἀρχηγὸς τῶν Τούρκων τοὺς τὰ πολέμια ἐμπειροτέρους ἐκλέξας τὰ στενὰ τῶν ὁδῶν ἐπεπόμφε: φυλάττειν. Αὐτός δ' ἐκτααισχιλίους οπλίτας λαβὼν ἔξεισι τὸν βασιλέα έκδεξί μενος. "Οθεν βασιλεῖ τριταίῳ μετὰ τὴν ἐς Ασίαν διάβασιν περί τι πολίχνιον γενομένῳ παράλιον, λοκρήνην ούτωσί πως ώνομασμένον, ἐπεὶ ἐμεμαθήκει τὰς πέριξ δυσχωρίας διειληφότα παρακαθήσθαι μετά τοῦ βαρβαρικοῦ στρατοπέδου [1.267] τὸν Ορχατην (2', ἐνταῦθα καὶ αὐτῷ πήξασθαι τὸ στρατόπε δν καὶ διανυκτερεύσαι ξυνεβεβήκει. exercitus una cum imperatore in Asiam transiit; milites quidem selecti bis millę; reliqua autem ac maxima turba homines circumforanei atque opitices, quos facile cerneres pugnam velut adulteraLuros esse. Advehebant enim secum ignavie argamienta, lembos et naviculas plurimas et fere tot, quot erant homines, ut ad fugam, si opus foret, parati essent; de persequendo et superando hoste nihil prorsus cogitantes. 434 Billyniæ vero princeps Turcos rei militaris peritissimos delegerat et ad custodiendas viarum angustias miserat. Ipse autem, octo millibus armatorum acceptis, imperatori occursurus exit. Quicum tertio die, ex quo Asiam ingressus fuerat, ad oppidulum maritimum, cui Philocrene nomen est, pervenisset, ac didicisset Orchanem, angustiis circumcirca occupatis, cum barbarico exercitu in proximo consedisse, ipse quoque castris ibi positis pernoctavit. II. Cum autem Barbaros nonnullos, orto statim sole, e circumjacentibus montibus descendere videret, levis primum, deinde et gravis armaturæ milites, atque in primis equites; ipse etiam arma cepit et ad eos contendit. Ac primum sagittarii Barbarorum eminus tela in nostros conjecerunt, nec propius accedere voluerunt. Id quod impérator Barbaris familiare esse non cogitavit, sod timeΓ. Ἐπεὶ δ' ἅμα ἡλίῳ τῶν βαρβάρων ενίους ἑώρα τῶν πέριξ ὁρῶν παρακατιόντας, πρῶτα μὲν ψιλούς, Έπειτα δ' ὁπλίτας καὶ μάλιστα ἄλλους ἱππέας, ἐπλισάμενος καὶ αὐτὸς ἤλαυνεν ἐπ' αὐτούς. Πρῶτα μὲν οὖν ἀκροβολισμοί παρὰ τῶν βαρβαρικῶν ἐγίγνοντο τοξοτών πόρρωθεν ἱσταμένων καὶ οὐ μάλα ἐθελόντων τέως προσιέναι. Όπερ οὐ νόμιμον ὁ βαειλεύς είναι λογισάμενος τοῖς βαρβάροις, ἀλλὰ δειλίαν, θάρσος τε ἀνελάμβανε καὶ παρεξιέναι κατ' c ris argumentum credidit. Itaque fiducia sumpta Αίγους καὶ ἐξιππάζεσθαι τὰς τάξεις ἐκέλευεν. Ὅπερ οὐκ εἰς καλὸν ἀποδήσεσθαι πέρας ένιοι τῶν περὶ αὐτ τὴν ἐμπειροτέρων φάσκοντες οὐκ ἠδυνήθησαν ἐπι· σχεῖν. Ἐπεὶ δ' οὕτω κενεμβατούσης τῆς μάχης παρῄει των μετημβρινὸν ὁ ἥλιος, ὁπότε δὴ μάλιστα κατὰ γῆς αὐτὸς ἀκμαιοτέραν καταπέμπει την φλόγα, θεασάμε μενος ἄνωθεν ἐκ τῆς ἀκρωρείας ἀπαγορεύοντας ήδη Ρωμαίους εκ τε τοῦ καύματο; ἔκ τε τῶν συνεχῶν δρόμων καὶ περιδρομών, ο Ορχανος κάτεισι καὶ αὐ τός, οὐκ εὐαρίθμητον επαγόμενος στράτευμα. Καὶ περιστάντες σὺν ἀσήμῳ τῇ κραυγῇ οἱ μὲν συχνοῖς τοῖς βέλεσιν ἔβαλλον, οἱ δὲ τοῖς ξίφεσι κατά στόμα προσ υπαντώντες ἔπαιον. Οἱ δὲ Ῥωμαῖοι τὴν πρώτην ἐκείνων έφοδον γενναίως υπενεγκόντες εὐρώστως ἡμύνοντο μέχρι πολλοῦ καὶ πλείστους τίτρωσκόν τε καὶ ἔσφαττον. Έπειτα τὴν νύχτα βλέποντες οὐκ εἰς μακράν ἐπιοῦσαν καὶ δεινὸν ἡγησάμενοι τὸ ἐν πολεμία νυκτομαχείν, ἐπὶ πόδι ἀνεχώρουν επειγόμενοι παρὰ τὸ οἰκεῖον στρατόπεδον. Οτε καὶ μάλιστα αγοδρότερον επιτιθέντες οἱ βάρβαροι οὐκ ὀλίγον εἰργάζοντο φίνον τῆς τε ἵππου καὶ αὐτῶν, ἕως ἡ νύξ ἐπελθοῦσα τὴν μάχην διέλυσε. Τέτρωται δ' ἐν τού paucos subinde equites evagari et excurrere extr ordines jussit. Quod non feliciter casurum esse cum aliqui ex iis quos circa se habebat, iique cæteris peritiores, afirmarent, impetum tamen ejus reprim mere non potuerunt. Dum autem bæc tumultoria pugua ultra meridiem producitur, quo tempore gravissimus solis astus est; Orchanes e vertice montis Romanos et æstu et continuis cursibus et circumcursationibus jam defatigatos esse conspicatus descendit et ipse cum exercitu non facile numerabili. 435 Qui confuso clamore edito undique irruentes partim sagittis crebris nostres petunt, partim cominus gladiis rem gerunt. Romani vero, primo illorum impetu fortiter excepto, longo tempore strenue se defenderunt, plurimis hostium et vulneratis et occisis. Deinde cum noctem instare viderent, et hostili in solo per tenebras pugnare periculosum judicarent, pedem in castra sua properantes retulerunt. Quamobrem Turci vehementius instantes nullos et equus et homines occiderunt, donec noctis interventu prelium est diremptum. Inter cæteros autem ips Variorum nota. Meminit istius loci etiam Cantacuzen. d. cap. 8. DUCANG. Chalcocondlyles habet Ορχάνην, prima declLaline. Wouras. Wollius ita construcbat, &πλισάμενος, πρώτα μὲν ψιλούς, ἔπειτα δ' ὁπλίτας, vertebatque, et ipse primum nudos, deinde armatos... in armis esse jussit. Construendum, ἐπεὶ δ᾽ ἑώρα πολεμίων ενίους. πρῶτα μὲν ψιλούς, ἔπ. δ' ὁπλ. vertendumque ita ui edidimus. Borvix.

PG 148:627ἐπεὶ γὰρ ὁ βάρβαρος ἐτεθαυμάκει θεασάμενος τῶν Ῥωμαίων τήν τε ὅπλισιν καὶ τὴν ἀνδρικὴν ἔνστασιν, ἐνόμισεν οὐ μέχρι τούτου στῆναι θελήσειν αὐτοὺς, ἀλλὰ καὶ ἐς τὰ πρόσω χωρεῖν ἐς τὴν ὑστεραίαν. ὅθεν τριακοσίους ἐκεῖ καταλελοιπὼς ἱππέας θεωρίας εἵνεκα, αὐτὸς τὴν ὅλην ἀναλαβὼν στρατιὰν ἤλαυνεν ἐς τὰ πρόσω, σπεύδων προκαταλαβεῖν τὰ τῶν ὁδῶν καιριώτερα. ἐκεῖνος μὲν οὖν οὕτως ᾤχετο ἀπιών· ὁ δὲ βασιλεὺς ἐς τὸ τῆς Φιλοκρήνης εἰσῄει πολίχνιον θεραπείας εἵνεκα τοῦ ποδός. ὅπερ ὁ στρατὸς θεασάμενοι τῶν Ῥωμαίων καὶ ἥκιστα καθαρῶς τὴν αἰτίαν μεμαθηκότες φεύγειν ἐνόμισαν ὑπὸ δειλίας αὐτόν. μέλλειν γὰρ ἐπικείσεσθαι τούτοις νυκτὸς τὸν Ὄρχανον μετὰ μάλα πολλοῦ τοῦ στρατοῦ καὶ μηδένα ζῶντα Ῥωμαίων καταλιπεῖν, τὸν ἐς τὴν ὑστεραίαν θεάσασθαι ἥλιον. ὅθεν ὅσοι μὲν ἀκάτια ἐπεφέροντο, ᾤχοντο φεύγοντες γυμνοὶ δι’ αὐτῶν. οἱ δὲ σπεύδοντες πρὸ τῶν πυλῶν τοῦ πολιχνίου κατεπατήθησαν ὑπ’ ἀλλήλων οἱ πλείους καὶ ἀπεπνίγησαν· ἄλλοι δ’ ἀλλήλων ἐξαρτώμενοι δίκην σειρᾶς, οἱ μὲν διὰ τῶν ἐπάλξεων εἰσεπήδων, οἱ δὲ ἀποσπώμενοι πρὸς τῶν ὄπισθεν ἐφελκομένων ἀνετρέποντό τε καὶ ἔθνησκον πίπτοντες.

[4. Ν. 6856 AD 6849] cliam imperator levi quodam et minime lethali τοις καὶ ὁ βασιλεὺς ἕτερον τοῖν ποδοῖν ἐλαφρῷ τιν zagittæ ictu alterum pedein vulneratus est. βέλει καὶ οὐ μάλα καιρίῳ. Γ'. Ἐν ταύτῃ δὲ τῇ νυκτὶ γίνεται τι θέαμα έλεεινὰν καὶ προφανής τις θεομηνία. Ἐπεὶ γὰρ ὁ βάρο βαρος ετεθαυμάσει θεασάμενος τῶν Ῥωμαίων τήν τε όπλισιν καὶ τὴν ἀνδρικήν ἔνστασιν, ενόμισεν οὐ μέχρι τούτου στήναι θελήσειν αὐτοὺς, ἀλλὰ καὶ ἐς τὰ πρόσω χωρεῖν ἐς τὴν ὑστεραίαν. Ὅθεν τριακοσίους ἐκεῖ καταλελοιπὼς ἱππέας θεωρίας ει. νεκα, αὐτὸς τὴν ὅλην ἀναλαβὼν στρατιὰν ήλαυνεν ἐς τὰ πρόσω, σπεύδων προκαταλαβεῖν τὰ τῶν ὁδῶν χαιριώτερα. Ἐκεῖνος μὲν οὖν οὕτως ᾤχετο ἀπιών· ὁ δὲ βασιλεὺς ἐς τὸ τῆς Φιλοκρήνης εἰσῄει πολίχνιον θεραπείας είνεκα του ποδός. Ὅπερ ὁ στρατὲς θεα σάμενοι τῶν Ῥωμαίων καὶ ἥκιστα καθαρῶς τὴν αἰτίαν μεμαθηκότες φεύγειν ἐνόμισαν ὑπὸ δειλίας αὐτόν. Μέλλειν γὰρ ἐπικείσεσθαι τούτοις νυκτὸς τὴν "Ο χανον μετὰ μάλα πολλοῦ τοῦ στρατοῦ καὶ μηδένα ζῶντα Ρωμαίων [Ρ. 268] καταλιπεῖν, τὸν ἐς τὴν ὑστεραίαν θεάσασθαι ἥλιον. "Οθεν ἔσος μὲν ἀκάτια ἐπεφέροντο, ᾤχοντα φεύγοντες γυμνοὶ δι' αὐτῶν. Οἱ δὲ σπεύδοντες πρὸ τῶν πυλῶν τοῦ πολιχνίου κετεπατήθησαν ὑπ' ἀλλήλων οἱ πλείους καὶ ἀπεπνίγη σαν· ἄλλοι δ' ἀλλήλων εξαρτώμενοι δίκην σειρά, οἱ μὲν διὰ τῶν ἐπάλξεων εἰσεπήδων, οἱ δὲ ἀποσπών μενοι πρὸς τῶν ὄπισθεν ἐφελκομένων ἀνετρέποντο τε καὶ ἔθνησκον πίπτοντες. Ησαν δ' οἱ καὶ ὑπὸ μέσ νης δειλίας ἀπέψυξαν ἱστάμενοι. "Αρτι δὲ καὶ ὁ ἥλιος ὑπερβὰς τὸν ἐρίζοντα ἡρμήνευσε τοῖς τρια κοσίοις ἐκείνοις βαρβάροις τὴν ἄπιστον ἐκείνην συμ φορὰν τοῦ Ῥωμαϊκοῦ στρατοῦ· καὶ προσελάσαντε; καὶ θεασάμενοι προκείμενα παρὰ τὸ στρατόπεδον ἵππου; καὶ ὅπλα καὶ σκηνὰς ἀνδρῶν κενές, προς III. Ea nocte spectaculum miserabile et evidens fræ divinæ signum exstitit. Nam Barbarus, qui Romanorum armaturam et virilem in pugnando constantiam viderat et admiratus fuerat, eos non quieturos, sed postridie longius progressuros ratus, trecentis equitibus speculandi gratia ibi relictis, ipse cum omni exercitu perrexit ulterius ad op - portunas vias occupandas. Atque ita quidem ille discessit. Imperator vero oppidulum Philocrenen ingressus est curandi vulneris gratia. Quod Romani milites cum animadvertissent, nec causain satis certo scirent, eum præ inetu fugere putarun'. Noctu enim Orchanem cum magno exercitu affore, neque quemquam Romanorum salvum evasurum 436 ac solemn postridie intuiturum. ltaque qui naviculas secum attulerant, nudi; in ipsis fugicbant. Alii festinantes ante portas oppiduli sese mutuo plerique conculcabant el suffocabant. Alij catenæ instar cx se invicem nexi ac suspensi partim in propugnacula evadebant, partim a sequentibus detracti et eversi casu moriebantur. Erant etiam qui solo timore exanimati stantes exspirarent. Mane vero statim sole orto trecenti illi Bar. bari incredibilem eam Romanorum cladem conspicatt progrediuntur, et cum in castris equos, arma, vacua hominibus tentoria, imperatorios item equos cum rubris sellis et imperatorium tabernaculum viderent, ducenti ex iis his omnibus abreptis abeunt. Reliqui centum propius accessere, et eos qui neque in naviculas neque in oppidulum confugerant frequentibus telis confixerunt. δὲ τούτοις καὶ τοὺς βασιλικούς ἵππους μετὰ τῶν ἐρυθρῶν ἐφεστρίδων καὶ τὴν βασιλικήν σκηνήν, ἅπαντα λαβόντες οἱ διακόσιοι ἀπῄεσαν. Οἱ δ' ἑκατὸν ἐγγὺς γενόμενοι πολλοῖς κατέπειρον βέλεσιν, ὅσοι μή ἔφθησαν μήτ' ἐς ἀκάτια, μήτ' ἐς τὸ πολίχνιον ἑαυτοὺς ἐμβαλόντες. IV. Imperator vero his visis cum nihil agere Δ'. Ταῦτα θεασάμενος καὶ ὁ βασιλεὺς καὶ μὴ posset nec ullam tempus opportunitatem praeberet, ἔχων ὅ τι καὶ δράσεις, τῆς περιστάσεως οὐδὲν οὐconscensa et ipse navi Byzantium rediit. Cæterum δαμή χορηγούσης εὐμήχανον, ἐς πλοῖον ἐμβὲς καὶ ille anceps haesitabat et secum tacite ambigebat, αὐτὸς ἐπανῇει πρὸς τὸ Βυζάντιον. Διηπόρει δ' οὖν quam ob causam Deo irato Romanus exercitus, ὅμως καθ᾿ ἑαυτὸν γνωσιμαχῶν καὶ ζητῶν τὴν τῆς cum nemo ex losiibus persequeretur, temporis θεομηνίας αἰτίαν, δι' ἦν τὸ τῶν Ρωμαίων στρατό momento ita esset profligatus. Tandem post mul- πεδον οὕτως ἐν ἀκαρεῖ διέφθαρται, μηδενὸς τῶν tas dubitationes cum ala plurina, tum id quod πολεμίων διώκοντος. Συνῆκε δ' ὀψὲ καὶ πλεῖστα μὲν gravissimum erat animadvertit, publicæ disciplinæ ἕτερα, καιριώτερον δ' εἶναι τὸ τῶν πολιτικών πραγ perturbationem dico et perversum morem judicio- μάτων ἀστάθμητον καὶ τὸ περὶ τὰς δίκας νόσημα : qui quidem morbus late diffusus et ipso πολύχουν ὂν καὶ δυσίατον διὰ τὴν ἐκ τοῦ χρόνου temporis lapsu inveteratus magna:n confusionem προσγενομένην ἔξιν αὐτῷ καὶ πολλὴν ἐπάγον τῷ ac 437 multum detrimenti reipublicae alferebat. κοινῷ τῶν πραγμάτων τὴν σύγχυσιν καὶ ζημίαν. Etenim morbi, qui ex malo aliquo corporis babitu Ωσπερ γὰρ τὰ ἔκ τινος καχεξίας σωματικῆς ἐπι oriuntur, paucos invadunt, nec publice vagantur. συμβαίνοντα νοσήματα τοῖς ἀνθρώποις σπανία, όπο Aere autem infecto omnes, qui eumdem et corn- συμβαίνει καὶ οὐκ ἐς τὸ κοινὴν τὴν διάβασιν ἴσχει, munem aerem participant, ipsius etiam morbi τοῦ δ' ἀέρος νοσήσαντος ἀνάγκη κοινωνεῖν τοῦ νοσή participes fieri necesse est. Eamdem autem ille ματος ἅπαντας, ὅσοι τοῦ αὐτοῦ κοινῇ μετειλήφασιν rationem esse aiebat privatorum omnium delicto αέρος, οὕτως ἔχειν ἔφασκε τὰ μερικά πάντ' ἀδική rum, si cum iniquis judiciis conferrentur. ματα πρὸς τὸ περὶ τὰς κρίσεις γινόμενοι. rum V. Proinde non multis post diebus Isaiam patriarcham convenit: ac primum ei conatur persuadere, ut iram adversus episcopos deponat et Ε΄. Ὅθεν μετ' οὐ πολλὰς τὰς ἡμέρας έπεισαν ἐς τὸν πατριάρχην Ησαΐαν· καὶ πρῶτα μὲν πείθειν τοῦτον ἀποθέσθαι ἐπιχειρεῖ τὸν προς τους ἐπίσης.

ἦσαν δ’ οἳ καὶ ὑπὸ μόνης δειλίας ἀπέψυξαν ἱστάμενοι. ἄρτι δὲ καὶ ὁ ἥλιος ὑπερβὰς τὸν ὁρίζοντα ἡρμήνευσε τοῖς τριακοσίοις ἐκείνοις βαρβάροις τὴν ἄπιστον ἐκείνην συμφορὰν τοῦ Ῥωμαϊκοῦ στρατοῦ· καὶ προσελάσαντες καὶ θεασάμενοι προκείμενα παρὰ τὸ στρατόπεδον ἵππους καὶ ὅπλα καὶ σκηνὰς ἀνδρῶν κενὰς, πρὸς δὲ τούτοις καὶ τοὺς βασιλικοὺς ἵππους μετὰ τῶν ἐρυθρῶν ἐφεστρίδων καὶ τὴν βασιλικὴν σκηνὴν, ἅπαντα λαβόντες οἱ διακόσιοι ἀπῄεσαν. οἱ δ’ ἑκατὸν ἐγγὺς γενόμενοι πολλοῖς κατέπειρον βέλεσιν, ὅσοι μὴ ἔφθησαν μήτ’ ἐς ἀκάτια, μήτ’ ἐς τὸ πολίχνιον ἑαυτοὺς ἐμβαλόντες. (Δ.) Ταῦτα θεασάμενος καὶ ὁ βασιλεὺς καὶ μὴ ἔχων ὅ,τι καὶ δράσειε, τῆς περιστάσεως οὐδὲν οὐδαμῆ χορηγούσης εὐμήχανον, ἐς πλοῖον ἐμβὰς καὶ αὐτὸς ἐπανῄει πρὸς τὸ Βυζάντιον. διηπόρει δ’ οὖν ὅμως καθ’ ἑαυτὸν γνωσιμαχῶν καὶ ζητῶν τὴν τῆς θεομηνίας αἰτίαν, δι’ ἣν τὸ τῶν Ῥωμαίων στρατόπεδον οὕτως ἐν ἀκαρεῖ διέφθαρται, μηδενὸς τῶν πολεμίων διώκοντος.

[4. Ν. 6856 AD 6849] cliam imperator levi quodam et minime lethali τοις καὶ ὁ βασιλεὺς ἕτερον τοῖν ποδοῖν ἐλαφρῷ τιν zagittæ ictu alterum pedein vulneratus est. βέλει καὶ οὐ μάλα καιρίῳ. Γ'. Ἐν ταύτῃ δὲ τῇ νυκτὶ γίνεται τι θέαμα έλεεινὰν καὶ προφανής τις θεομηνία. Ἐπεὶ γὰρ ὁ βάρο βαρος ετεθαυμάσει θεασάμενος τῶν Ῥωμαίων τήν τε όπλισιν καὶ τὴν ἀνδρικήν ἔνστασιν, ενόμισεν οὐ μέχρι τούτου στήναι θελήσειν αὐτοὺς, ἀλλὰ καὶ ἐς τὰ πρόσω χωρεῖν ἐς τὴν ὑστεραίαν. Ὅθεν τριακοσίους ἐκεῖ καταλελοιπὼς ἱππέας θεωρίας ει. νεκα, αὐτὸς τὴν ὅλην ἀναλαβὼν στρατιὰν ήλαυνεν ἐς τὰ πρόσω, σπεύδων προκαταλαβεῖν τὰ τῶν ὁδῶν χαιριώτερα. Ἐκεῖνος μὲν οὖν οὕτως ᾤχετο ἀπιών· ὁ δὲ βασιλεὺς ἐς τὸ τῆς Φιλοκρήνης εἰσῄει πολίχνιον θεραπείας είνεκα του ποδός. Ὅπερ ὁ στρατὲς θεα σάμενοι τῶν Ῥωμαίων καὶ ἥκιστα καθαρῶς τὴν αἰτίαν μεμαθηκότες φεύγειν ἐνόμισαν ὑπὸ δειλίας αὐτόν. Μέλλειν γὰρ ἐπικείσεσθαι τούτοις νυκτὸς τὴν "Ο χανον μετὰ μάλα πολλοῦ τοῦ στρατοῦ καὶ μηδένα ζῶντα Ρωμαίων [Ρ. 268] καταλιπεῖν, τὸν ἐς τὴν ὑστεραίαν θεάσασθαι ἥλιον. "Οθεν ἔσος μὲν ἀκάτια ἐπεφέροντο, ᾤχοντα φεύγοντες γυμνοὶ δι' αὐτῶν. Οἱ δὲ σπεύδοντες πρὸ τῶν πυλῶν τοῦ πολιχνίου κετεπατήθησαν ὑπ' ἀλλήλων οἱ πλείους καὶ ἀπεπνίγη σαν· ἄλλοι δ' ἀλλήλων εξαρτώμενοι δίκην σειρά, οἱ μὲν διὰ τῶν ἐπάλξεων εἰσεπήδων, οἱ δὲ ἀποσπών μενοι πρὸς τῶν ὄπισθεν ἐφελκομένων ἀνετρέποντο τε καὶ ἔθνησκον πίπτοντες. Ησαν δ' οἱ καὶ ὑπὸ μέσ νης δειλίας ἀπέψυξαν ἱστάμενοι. "Αρτι δὲ καὶ ὁ ἥλιος ὑπερβὰς τὸν ἐρίζοντα ἡρμήνευσε τοῖς τρια κοσίοις ἐκείνοις βαρβάροις τὴν ἄπιστον ἐκείνην συμ φορὰν τοῦ Ῥωμαϊκοῦ στρατοῦ· καὶ προσελάσαντε; καὶ θεασάμενοι προκείμενα παρὰ τὸ στρατόπεδον ἵππου; καὶ ὅπλα καὶ σκηνὰς ἀνδρῶν κενές, προς III. Ea nocte spectaculum miserabile et evidens fræ divinæ signum exstitit. Nam Barbarus, qui Romanorum armaturam et virilem in pugnando constantiam viderat et admiratus fuerat, eos non quieturos, sed postridie longius progressuros ratus, trecentis equitibus speculandi gratia ibi relictis, ipse cum omni exercitu perrexit ulterius ad op - portunas vias occupandas. Atque ita quidem ille discessit. Imperator vero oppidulum Philocrenen ingressus est curandi vulneris gratia. Quod Romani milites cum animadvertissent, nec causain satis certo scirent, eum præ inetu fugere putarun'. Noctu enim Orchanem cum magno exercitu affore, neque quemquam Romanorum salvum evasurum 436 ac solemn postridie intuiturum. ltaque qui naviculas secum attulerant, nudi; in ipsis fugicbant. Alii festinantes ante portas oppiduli sese mutuo plerique conculcabant el suffocabant. Alij catenæ instar cx se invicem nexi ac suspensi partim in propugnacula evadebant, partim a sequentibus detracti et eversi casu moriebantur. Erant etiam qui solo timore exanimati stantes exspirarent. Mane vero statim sole orto trecenti illi Bar. bari incredibilem eam Romanorum cladem conspicatt progrediuntur, et cum in castris equos, arma, vacua hominibus tentoria, imperatorios item equos cum rubris sellis et imperatorium tabernaculum viderent, ducenti ex iis his omnibus abreptis abeunt. Reliqui centum propius accessere, et eos qui neque in naviculas neque in oppidulum confugerant frequentibus telis confixerunt. δὲ τούτοις καὶ τοὺς βασιλικούς ἵππους μετὰ τῶν ἐρυθρῶν ἐφεστρίδων καὶ τὴν βασιλικήν σκηνήν, ἅπαντα λαβόντες οἱ διακόσιοι ἀπῄεσαν. Οἱ δ' ἑκατὸν ἐγγὺς γενόμενοι πολλοῖς κατέπειρον βέλεσιν, ὅσοι μή ἔφθησαν μήτ' ἐς ἀκάτια, μήτ' ἐς τὸ πολίχνιον ἑαυτοὺς ἐμβαλόντες. IV. Imperator vero his visis cum nihil agere Δ'. Ταῦτα θεασάμενος καὶ ὁ βασιλεὺς καὶ μὴ posset nec ullam tempus opportunitatem praeberet, ἔχων ὅ τι καὶ δράσεις, τῆς περιστάσεως οὐδὲν οὐconscensa et ipse navi Byzantium rediit. Cæterum δαμή χορηγούσης εὐμήχανον, ἐς πλοῖον ἐμβὲς καὶ ille anceps haesitabat et secum tacite ambigebat, αὐτὸς ἐπανῇει πρὸς τὸ Βυζάντιον. Διηπόρει δ' οὖν quam ob causam Deo irato Romanus exercitus, ὅμως καθ᾿ ἑαυτὸν γνωσιμαχῶν καὶ ζητῶν τὴν τῆς cum nemo ex losiibus persequeretur, temporis θεομηνίας αἰτίαν, δι' ἦν τὸ τῶν Ρωμαίων στρατό momento ita esset profligatus. Tandem post mul- πεδον οὕτως ἐν ἀκαρεῖ διέφθαρται, μηδενὸς τῶν tas dubitationes cum ala plurina, tum id quod πολεμίων διώκοντος. Συνῆκε δ' ὀψὲ καὶ πλεῖστα μὲν gravissimum erat animadvertit, publicæ disciplinæ ἕτερα, καιριώτερον δ' εἶναι τὸ τῶν πολιτικών πραγ perturbationem dico et perversum morem judicio- μάτων ἀστάθμητον καὶ τὸ περὶ τὰς δίκας νόσημα : qui quidem morbus late diffusus et ipso πολύχουν ὂν καὶ δυσίατον διὰ τὴν ἐκ τοῦ χρόνου temporis lapsu inveteratus magna:n confusionem προσγενομένην ἔξιν αὐτῷ καὶ πολλὴν ἐπάγον τῷ ac 437 multum detrimenti reipublicae alferebat. κοινῷ τῶν πραγμάτων τὴν σύγχυσιν καὶ ζημίαν. Etenim morbi, qui ex malo aliquo corporis babitu Ωσπερ γὰρ τὰ ἔκ τινος καχεξίας σωματικῆς ἐπι oriuntur, paucos invadunt, nec publice vagantur. συμβαίνοντα νοσήματα τοῖς ἀνθρώποις σπανία, όπο Aere autem infecto omnes, qui eumdem et corn- συμβαίνει καὶ οὐκ ἐς τὸ κοινὴν τὴν διάβασιν ἴσχει, munem aerem participant, ipsius etiam morbi τοῦ δ' ἀέρος νοσήσαντος ἀνάγκη κοινωνεῖν τοῦ νοσή participes fieri necesse est. Eamdem autem ille ματος ἅπαντας, ὅσοι τοῦ αὐτοῦ κοινῇ μετειλήφασιν rationem esse aiebat privatorum omnium delicto αέρος, οὕτως ἔχειν ἔφασκε τὰ μερικά πάντ' ἀδική rum, si cum iniquis judiciis conferrentur. ματα πρὸς τὸ περὶ τὰς κρίσεις γινόμενοι. rum V. Proinde non multis post diebus Isaiam patriarcham convenit: ac primum ei conatur persuadere, ut iram adversus episcopos deponat et Ε΄. Ὅθεν μετ' οὐ πολλὰς τὰς ἡμέρας έπεισαν ἐς τὸν πατριάρχην Ησαΐαν· καὶ πρῶτα μὲν πείθειν τοῦτον ἀποθέσθαι ἐπιχειρεῖ τὸν προς τους ἐπίσης.

συνῆκε δ’ ὀψὲ καὶ πλεῖστα μὲν ἕτερα, καιριώτερον δ’ εἶναι τὸ τῶν πολιτικῶν πραγμάτων ἀστάθμητον καὶ τὸ περὶ τὰς δίκας νόσημα πολύχουν ὂν καὶ δυσίατον διὰ τὴν ἐκ τοῦ χρόνου προσγενομένην ἕξιν αὐτῷ καὶ πολλὴν ἐπάγον τῷ κοινῷ τῶν πραγμάτων τὴν σύγχυσιν καὶ ζημίαν. ὥσπερ γὰρ τὰ ἔκ τινος καχεξίας σωματικῆς ἐπισυμβαίνοντα νοσήματα τοῖς ἀνθρώποις σπανίοις ἐπισυμβαίνει καὶ οὐκ ἐς τὸ κοινὸν τὴν διάβασιν ἴσχει, τοῦ δ’ ἀέρος νοσήσαντος ἀνάγκη κοινωνεῖν τοῦ νοσήματος ἅπαντας, ὅσοι τοῦ αὐτοῦ κοινῇ μετειλήφασιν ἀέρος, οὕτως ἔχειν ἔφασκε τὰ μερικὰ πάντ’ ἀδικήματα πρὸς τὸ περὶ τὰς κρίσεις γινόμενον. (Ε.) Ὅθεν μετ’ οὐ πολλὰς τὰς ἡμέρας ἄπεισιν ἐς τὸν πατριάρχην Ἠσαί̈αν· καὶ πρῶτα μὲν πείθειν τοῦτον ἀποθέσθαι ἐπιχειρεῖ τὸν πρὸς τοὺς ἐπισκόπους κότον καὶ λῦσαι τὸν ἀφορισμὸν τῷ λαῷ. μηδὲ γὰρ εἶναί φησι τῶν εἰκότων, αὐτοῦ συγχωροῦντος ἅπασιν ἅπαντα, πρὸς ὃν καὶ τὰ κοινὰ φανερῶς ἀφεώρων πταίσματα, ἐκεῖνον πατριάρχην ὄντα καὶ τῆς εἰρήνης ἅμα διδάσκαλον εἶναι ὀφείλοντα, ἔπειτα ὑποκαθημένην τρέφειν ὀργὴν κατ’ ἀνθρώπων ἐν πολλοῖς δυομένοις ἡλίοις, μηδ’ ἐφ’ ἑνὸς συγχωρούμενον.

[4. Ν. 6856 AD 6849] cliam imperator levi quodam et minime lethali τοις καὶ ὁ βασιλεὺς ἕτερον τοῖν ποδοῖν ἐλαφρῷ τιν zagittæ ictu alterum pedein vulneratus est. βέλει καὶ οὐ μάλα καιρίῳ. Γ'. Ἐν ταύτῃ δὲ τῇ νυκτὶ γίνεται τι θέαμα έλεεινὰν καὶ προφανής τις θεομηνία. Ἐπεὶ γὰρ ὁ βάρο βαρος ετεθαυμάσει θεασάμενος τῶν Ῥωμαίων τήν τε όπλισιν καὶ τὴν ἀνδρικήν ἔνστασιν, ενόμισεν οὐ μέχρι τούτου στήναι θελήσειν αὐτοὺς, ἀλλὰ καὶ ἐς τὰ πρόσω χωρεῖν ἐς τὴν ὑστεραίαν. Ὅθεν τριακοσίους ἐκεῖ καταλελοιπὼς ἱππέας θεωρίας ει. νεκα, αὐτὸς τὴν ὅλην ἀναλαβὼν στρατιὰν ήλαυνεν ἐς τὰ πρόσω, σπεύδων προκαταλαβεῖν τὰ τῶν ὁδῶν χαιριώτερα. Ἐκεῖνος μὲν οὖν οὕτως ᾤχετο ἀπιών· ὁ δὲ βασιλεὺς ἐς τὸ τῆς Φιλοκρήνης εἰσῄει πολίχνιον θεραπείας είνεκα του ποδός. Ὅπερ ὁ στρατὲς θεα σάμενοι τῶν Ῥωμαίων καὶ ἥκιστα καθαρῶς τὴν αἰτίαν μεμαθηκότες φεύγειν ἐνόμισαν ὑπὸ δειλίας αὐτόν. Μέλλειν γὰρ ἐπικείσεσθαι τούτοις νυκτὸς τὴν "Ο χανον μετὰ μάλα πολλοῦ τοῦ στρατοῦ καὶ μηδένα ζῶντα Ρωμαίων [Ρ. 268] καταλιπεῖν, τὸν ἐς τὴν ὑστεραίαν θεάσασθαι ἥλιον. "Οθεν ἔσος μὲν ἀκάτια ἐπεφέροντο, ᾤχοντα φεύγοντες γυμνοὶ δι' αὐτῶν. Οἱ δὲ σπεύδοντες πρὸ τῶν πυλῶν τοῦ πολιχνίου κετεπατήθησαν ὑπ' ἀλλήλων οἱ πλείους καὶ ἀπεπνίγη σαν· ἄλλοι δ' ἀλλήλων εξαρτώμενοι δίκην σειρά, οἱ μὲν διὰ τῶν ἐπάλξεων εἰσεπήδων, οἱ δὲ ἀποσπών μενοι πρὸς τῶν ὄπισθεν ἐφελκομένων ἀνετρέποντο τε καὶ ἔθνησκον πίπτοντες. Ησαν δ' οἱ καὶ ὑπὸ μέσ νης δειλίας ἀπέψυξαν ἱστάμενοι. "Αρτι δὲ καὶ ὁ ἥλιος ὑπερβὰς τὸν ἐρίζοντα ἡρμήνευσε τοῖς τρια κοσίοις ἐκείνοις βαρβάροις τὴν ἄπιστον ἐκείνην συμ φορὰν τοῦ Ῥωμαϊκοῦ στρατοῦ· καὶ προσελάσαντε; καὶ θεασάμενοι προκείμενα παρὰ τὸ στρατόπεδον ἵππου; καὶ ὅπλα καὶ σκηνὰς ἀνδρῶν κενές, προς III. Ea nocte spectaculum miserabile et evidens fræ divinæ signum exstitit. Nam Barbarus, qui Romanorum armaturam et virilem in pugnando constantiam viderat et admiratus fuerat, eos non quieturos, sed postridie longius progressuros ratus, trecentis equitibus speculandi gratia ibi relictis, ipse cum omni exercitu perrexit ulterius ad op - portunas vias occupandas. Atque ita quidem ille discessit. Imperator vero oppidulum Philocrenen ingressus est curandi vulneris gratia. Quod Romani milites cum animadvertissent, nec causain satis certo scirent, eum præ inetu fugere putarun'. Noctu enim Orchanem cum magno exercitu affore, neque quemquam Romanorum salvum evasurum 436 ac solemn postridie intuiturum. ltaque qui naviculas secum attulerant, nudi; in ipsis fugicbant. Alii festinantes ante portas oppiduli sese mutuo plerique conculcabant el suffocabant. Alij catenæ instar cx se invicem nexi ac suspensi partim in propugnacula evadebant, partim a sequentibus detracti et eversi casu moriebantur. Erant etiam qui solo timore exanimati stantes exspirarent. Mane vero statim sole orto trecenti illi Bar. bari incredibilem eam Romanorum cladem conspicatt progrediuntur, et cum in castris equos, arma, vacua hominibus tentoria, imperatorios item equos cum rubris sellis et imperatorium tabernaculum viderent, ducenti ex iis his omnibus abreptis abeunt. Reliqui centum propius accessere, et eos qui neque in naviculas neque in oppidulum confugerant frequentibus telis confixerunt. δὲ τούτοις καὶ τοὺς βασιλικούς ἵππους μετὰ τῶν ἐρυθρῶν ἐφεστρίδων καὶ τὴν βασιλικήν σκηνήν, ἅπαντα λαβόντες οἱ διακόσιοι ἀπῄεσαν. Οἱ δ' ἑκατὸν ἐγγὺς γενόμενοι πολλοῖς κατέπειρον βέλεσιν, ὅσοι μή ἔφθησαν μήτ' ἐς ἀκάτια, μήτ' ἐς τὸ πολίχνιον ἑαυτοὺς ἐμβαλόντες. IV. Imperator vero his visis cum nihil agere Δ'. Ταῦτα θεασάμενος καὶ ὁ βασιλεὺς καὶ μὴ posset nec ullam tempus opportunitatem praeberet, ἔχων ὅ τι καὶ δράσεις, τῆς περιστάσεως οὐδὲν οὐconscensa et ipse navi Byzantium rediit. Cæterum δαμή χορηγούσης εὐμήχανον, ἐς πλοῖον ἐμβὲς καὶ ille anceps haesitabat et secum tacite ambigebat, αὐτὸς ἐπανῇει πρὸς τὸ Βυζάντιον. Διηπόρει δ' οὖν quam ob causam Deo irato Romanus exercitus, ὅμως καθ᾿ ἑαυτὸν γνωσιμαχῶν καὶ ζητῶν τὴν τῆς cum nemo ex losiibus persequeretur, temporis θεομηνίας αἰτίαν, δι' ἦν τὸ τῶν Ρωμαίων στρατό momento ita esset profligatus. Tandem post mul- πεδον οὕτως ἐν ἀκαρεῖ διέφθαρται, μηδενὸς τῶν tas dubitationes cum ala plurina, tum id quod πολεμίων διώκοντος. Συνῆκε δ' ὀψὲ καὶ πλεῖστα μὲν gravissimum erat animadvertit, publicæ disciplinæ ἕτερα, καιριώτερον δ' εἶναι τὸ τῶν πολιτικών πραγ perturbationem dico et perversum morem judicio- μάτων ἀστάθμητον καὶ τὸ περὶ τὰς δίκας νόσημα : qui quidem morbus late diffusus et ipso πολύχουν ὂν καὶ δυσίατον διὰ τὴν ἐκ τοῦ χρόνου temporis lapsu inveteratus magna:n confusionem προσγενομένην ἔξιν αὐτῷ καὶ πολλὴν ἐπάγον τῷ ac 437 multum detrimenti reipublicae alferebat. κοινῷ τῶν πραγμάτων τὴν σύγχυσιν καὶ ζημίαν. Etenim morbi, qui ex malo aliquo corporis babitu Ωσπερ γὰρ τὰ ἔκ τινος καχεξίας σωματικῆς ἐπι oriuntur, paucos invadunt, nec publice vagantur. συμβαίνοντα νοσήματα τοῖς ἀνθρώποις σπανία, όπο Aere autem infecto omnes, qui eumdem et corn- συμβαίνει καὶ οὐκ ἐς τὸ κοινὴν τὴν διάβασιν ἴσχει, munem aerem participant, ipsius etiam morbi τοῦ δ' ἀέρος νοσήσαντος ἀνάγκη κοινωνεῖν τοῦ νοσή participes fieri necesse est. Eamdem autem ille ματος ἅπαντας, ὅσοι τοῦ αὐτοῦ κοινῇ μετειλήφασιν rationem esse aiebat privatorum omnium delicto αέρος, οὕτως ἔχειν ἔφασκε τὰ μερικά πάντ' ἀδική rum, si cum iniquis judiciis conferrentur. ματα πρὸς τὸ περὶ τὰς κρίσεις γινόμενοι. rum V. Proinde non multis post diebus Isaiam patriarcham convenit: ac primum ei conatur persuadere, ut iram adversus episcopos deponat et Ε΄. Ὅθεν μετ' οὐ πολλὰς τὰς ἡμέρας έπεισαν ἐς τὸν πατριάρχην Ησαΐαν· καὶ πρῶτα μὲν πείθειν τοῦτον ἀποθέσθαι ἐπιχειρεῖ τὸν προς τους ἐπίσης.

Chapter XCaput X

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

PG 148:637εἰ δὲ μοναχὸν Ἀντώνιον, ὁμολογία τοῦτ’ ἂν νομισθείη τοῖς τὰ ἡμέτερα κακουργοῦσιν, ὅτι μὴ βιαίως, ἀλλ’ ἑκὼν προελόμενος τὸ μοναχικὸν περιεθέμην σχῆμα αὐτός. (Η.) Ταῦτα καὶ πλείω τούτων διεξελθὼν ἐπ’ αὐτῶν μηδὲν δ’ ὧν ἐζήτουν ἐκεῖνοι μαθεῖν ἀποκρινάμενος ἐξέπεμψεν. αὐτὸς δ’ ἐπὶ τῆς κλίνης καθεσθεὶς, ἐπίστρεψον, φησὶ, ψυχή μου, εἰς τὴν ἀνάπαυσίν σου, ὅτι κύριος εὐηργέτησέ σε, μηδὲν τοῦ λοιποῦ λύπης ἄξιον ἐξειπὼν οὐδὲν τῶν ἁπάντων, εἴτε περιουσίᾳ συνέσεως χαλινώσας τὴν γλῶτταν, εἴτε διὰ τὸ ὑπερβάλλον τῆς λύπης οὐ μάλα ἑκὼν ἀδακρυτὶ παραδραμὼν τὴν συμφορὰν, ὥσπερ ἀμηχανίᾳ καὶ νάρκῃ τῆς ψυχῆς πεδηθείσης, πρὶν τὸ περὶ τὸν ἐγκέφαλον ἀθροισθὲν ὑγρὸν εἰς δακρύων φορὰν ἐκτακῆναι. ἰδοὺ γὰρ καὶ ἥλιος, ὅπη μετρίας ἀφίησι τὰς ἀκτῖνας, πολλὰ τὰ πνεύματα καὶ τὰς ὑγρότητας ἐκεῖθεν ἀνέλκει· ὅπη δ’ ὑπερβαλλούσας, ὁ δὲ φθάνει κατηναλωκὼς σφᾶς, πρίν τι ἐκεῖθεν ἀνιμήσασθαι. παραπλησίως δ’ οὖν καὶ ὅσα τῶν ἐν ψυχῇ γινομένων παθῶν μετριώτερά πως ἡμῖν ξυνεῖναι ἐθέλοι, ταῦτα καὶ λόγον ἔχειν ἑρμηνέα τῆς ἐν καρδίᾳ φλογὸς οὐ μάλα τοι ἀπαναίνεται.

[4. C. 1328 AD 1381 BYZANTINE HISTORIE LIB. IX. [IMP. ANDRONIC. SUN.] [P. 273] άνθρωπον ἐν ἰδιωτεία καταγηράσαντα καὶ ἡ benefererim. Nunc autem, cum et ipse in calami μήθ' ἱερωσύνης τυχόντα, μήτ' ἐμφανείας τινός. Εω λέγειν ὅσας ἐξῆς ὑπὲρ αὐτοῦ προτεινα βοηθείας καὶ χάριτας. Καὶ νῦν ὀφείλων μοι βοηθεῖν καὶ αὐτὰς πράττοντι δυστυχῶς ὁ δὲ συνεργεῖ τοῖς κολάζουσι, βιαιότερος αὐτὸς ἐμοὶ καθιστάμενος δήμιος εἶτά με ἐρωτᾷ, ὅπως αὐτὸς ἐπ' ἐκκλησίας ἄρτι μνη μονεύεσθαι βούλομαι, καὶ πλάττεται λύπην καὶ ἄγνοιαν τῶν κατ᾿ ἐμοῦ τελεσθέντων, ἔμοιον ποιῶν τῷ Αἰγυπτίῳ κροκοδείλῳ ἐν βόσκει τὰ Νείλου να κατα τοῦ τὴν Αἴγυπτον ἄρδοντος. Οπόταν γὰρ κἀκεῖνος ἀποπνίξῃ τῶν ἅμα αὐτῷ τὴν δίαιταν ἐκεῖ ποιουμένων ζώων ἔν, ἔπειτα καθίσας ἐπὶ τὸν ἐκείνου νεκρὸν θερμὰ καταχεῖ τῆς αὐτοῦ κεφαλῆς δάκρυα. Εγώ δ' οὐκ ἔχω ὅ τι ἂν ἀποκριναίμην πρὸς τὰ ούτωσ: πιο πλασμένως μοι προτεινόμενα. Εἰ μὲν γὰρ ὡς βασι. λέα φαίην, οὐκ ἂν φθάνοιμι φονευόμενος ὑπὸ τῶν διὰ τοῦτό με δέσμιον ἐχόντων· εἰ δὲ μοναχὸν ᾿Αντώνιον, ὁμολογία τοῦτ᾽ ἂν νομισθείη τοῖς τὰ ἡμέτερα κακουργοῦσιν, ὅτι μὴ βιαίως, ἀλλ᾽ ἑκὼν προελόμενος τὸ μοναχικόν περιεθέμην σχῆμα αὐτός. Η. Ταῦτα καὶ πλείω τούτων διεξελθὼν ἐπ' αὐτῶν μηδὲν δ' ὧν ἐζήτουν ἐκεῖνοι μαθεῖν ἀποκρινάμενος ἐξέπεμψεν. Αὐτὸς δ᾽ ἐπὶ τῆς κλίνης καθεσθεὶς, • Επίστρεψον, ο φησί, η ψυχή μου, εἰς τὴν ἀνάπαυσίν σου, ὅτι Κύριος εὐηργέτησά σε, ο μηδὲν τοῦ λοιποῦ λύπης ἄξιον ἐξειπὼν οὐδὲν τῶν ἁπάντων, είτε περιουσία συνέσεως χαλινώσας τὴν γλώτταν, εἴτε διὰ τὸ ὑπερβάλλον τῆς λύπης οὐ μάλα ἑκὼν ἀδακρυτί παραδραμὼν τὴν συμφοράν, ὥσπερ ἀμη χανίᾳ καὶ νάρκῃ τῆς ψυχῆς πεδηθεί της, πρὶν τὸ περὶ τῶν ἐγκέφαλον άθροισθὲν ὑγρὴν εἰς δακρύων φορέ Εκτακῆναι. Ἰδοὺ γὰρ καὶ ἥλιος, ὅπη μετρίας ἀφίησι τὰς ἀκεῖνας, πολλὰ τὰ πνεύματα καὶ τὰς υγρότητας ἐκεῖθεν ἀνέλκει· δπη δ' ὑπερβαλλούσας, ὁ δε φθάνει κατηναλωκώς σφᾶς, πρίν τι ἐκεῖθεν ἀν μήσασθαι. Παραπλησίως δ' οὖν καὶ ὅτα τῶν ἐν ψυχή γινομένων παθών μετριώτερά πως ἡμῖν ξυν εἶναι ἐθέλοι, ταῦτα καὶ λόγον ἔχειν ἑρμηνέα τῆς ἐν καρδίᾳ φλογὸς οὐ μάλα του ἀπαναίνεται. Οσα δ' ἀφειδοίεν τοῦ πλεονεκτούσαις χρῆσθαι ταῖς ἐξεσι, ταῦτ᾽ ἴδοι τις ἂν ἐξιστῶντα μέν πως καὶ τὴν ψυχὴν, δυοῖν δὲ πείθοντα θάτερον, εἰ καὶ μηδέτερον ὡς είχε;· ἡ γὰρ πάντα λέγειν μᾶλλον ἢ 3 δεῖ, ἢ μηδὲν μᾶλλον ἢ ἃ δεῖ. Ἵνα δὲ πρὸς τὴν τοῦ παρόντος λό του βεβαίωσιν καὶ παλαιοτέρῳ τινὶ διηγήματι χρή σωμαι· ὁπότε γὰρ Καμβύσου τοῦ Πέρσυ στρατεύ σαντος ἐκ Σούσων ἐπ' Αίγυπτον, ἐπεὶ μετὰ τῆς ἀρχῆς καὶ ὁ τῶν Αἰγυπτίων εάλω βασιλεὺς, ἀγομένων ἐπὶ θάνατον ξὺν οὐδενὶ κόσμῳ τῶν υἱέων οὐδὲ βραχύ τι αὐτὸς βλέπων έφθέγξατο, ἀλλὰ σιωπή κύψας ἔπειτα μένον ἑώρα τοῦδαφος· τῶν δὲ γνωρίμων ἕνα ίδων, το πρότερον μὲν [Ρ. 274] πλούτῳ πολλῷ καὶ δόξῃ χρησάμενος ἦν Ισταμένης Αιγύπτου, νῦν δὲ πάνυ διαῤῥωγυίαν ἐσθῆτα περικείμενος προσαιτῶν περιῄει, εἴ τι; ἄρτον ὀλίγον παράσχοι· ὁ δὲ τὴν αὐτὸς ἑαυτοῦ κεφαλήν ήδη πατάξα; καὶ βυθιόν τι στενάξας ένα μαστὶ τὸν ἑταῖρον ἐκάλει, μονονού της δάκουσι • Psal. CXIV. tate 444 sublevare me deberet, tortoribus meis operam navat, quovis alio carnifice erga me crudelior. Tum me interrogat, quomodo in Ecclesia mentionem mei fieri velim, dolorem et ignorantiam rerum mearum simulans. In quo non aliter facit quam Ægyptius crocodilus, quem Nili ſlumina Ægyptum irrigantia educant: qui cum aliquod secum illic degentium animalium interfecerit, cadaveri illius insidet, et caput ejus calidis lacrymis perfundit. Εgo vero ad quaestionem, mihi ita siπιαlate propositam, quid respondeam non reperio. Nam si ine imperatorem nuncupandum dixero, δίπtim occidar ab iis qui ea de causa me in vinculis tenent. Sin monachum Antonium, confessio ca esse existimabitur ab iis qui res nostras fraude pervertunt, quasi non coactus, sed ultro ac volens monasticum habitum in lucrim. ο sta- VIII. Hæc et plura cum iis elocutus, nullo ad ea que regabant responso dato, cos dimisit. Tum in lecto cousidens: • Revertere, inquit, anima mea, in requiem tuam, quia Dominus benefecit tibi '. Nec ullum prorsus verbum deinde protulit, quo dolorem testaretur: sive is singulari quadam prudentia linguam suam frenaverit; sive ob magnitu dinem doloris vel invitus calamitatem suam indefletam preterierit, inerti stupore et quodam veluti torpore anima astricta, priusquam collecti in cerebro humores in lacrymas resolverentur. Nam et sol, si quo moderatos 445 radios emittit, ventos inde et humores multos attrahit: si supra modum acres, eadem illa consumit, priusquam attrabat, Eodem modo et animorum affectus, si apud nos moderati exsistant, flammam corde conceptam verbis declarare non recusant. Qui vero medum exce dunt, ii animum quasi de gradu tumultuantem de- - jiciunt, ac duorum alterum solent suadere, etsi neutrum videntur efficere, ut aut quidvis potius dicas quam quod oportet, aut nibil plus quam quod oportet. Ad hanc sententiam confirmandam, ut. aliquid e memoria vetustatis repetam, cum Cambyses Persa Susis profectus Ægyptum belló petiisset, rex Ægyptiorum una cum regno captus, filios suos sine ulla clementia ad necem trahi videns, ne verbum quidem loquebatur, sed tacitus, prono capite, oculos in terram deligebat. At cum unum vidisset ex familiaribus suis, qui Ægypto incolum. opibus et splendore fortunæ floruerat, tunc autem faceris pannis obsitus oberrabat mendicans, si forte frustum panis ab aliquo acciperet, tum ille capite sito percusso cum alto suspirio sodalem illum nominatim inclamavit, verba quasi lacrymis imbnens. Deinde causam rogatus a Cambyse, cur propter filios neque illacrymassel, neque dixisset quidcuam, amicum antem deflevisset et allocutus essci, ν

ὅσα δ’ ἀφειδοῖεν τοῦ πλεονεκτούσαις χρῆσθαι ταῖς ἕξεσι, ταῦτ’ ἴδοι τις ἂν ἐξιστῶντα μέν πως καὶ τὴν ψυχὴν, δυοῖν δὲ πείθοντα θάτερον, εἰ καὶ μηδέτερον ὡς εἰκός· ἢ γὰρ πάντα λέγειν μᾶλλον ἢ ἃ δεῖ, ἢ μηδὲν μᾶλλον ἢ ἃ δεῖ. ἵνα δὲ πρὸς τὴν τοῦ παρόντος λόγου βεβαίωσιν καὶ παλαιοτέρῳ τινὶ διηγήματι χρήσωμαι· ὁπότε γὰρ Καμβύσου τοῦ Πέρσου στρατεύσαντος ἐκ Σούσων ἐπ’ Αἴγυπτον, ἐπεὶ μετὰ τῆς ἀρχῆς καὶ ὁ τῶν Αἰγυπτίων ἑάλω βασιλεὺς, ἀγομένων ἐπὶ θάνατον ξὺν οὐδενὶ κόσμῳ τῶν υἱέων οὐδὲ βραχύ τι αὐτὸς βλέπων ἐφθέγξατο, ἀλλὰ σιωπῇ κύψας ἔπειτα μόνον ἑώρα τοὔδαφος· τῶν δὲ γνωρίμων ἕνα ἰδὼν, ὃς πρότερον μὲν πλούτῳ πολλῷ καὶ δόξῃ χρησάμενος ἦν ἱσταμένης Αἰγύπτου, νῦν δὲ πάνυ διεῤῥωγυῖαν ἐσθῆτα περικείμενος προσαιτῶν περιῄει, εἴ τις ἄρτον ὀλίγον παράσχοι· ὁ δὲ τὴν αὐτὸς ἑαυτοῦ κεφαλὴν ἤδη πατάξας καὶ βύθιόν τι στενάξας ὀνομαστὶ τὸν ἑταῖρον ἐκάλει, μονονοὺ τοῖς δάκρυσι βρέχων τοὺς λόγους.

[4. C. 1328 AD 1381 BYZANTINE HISTORIE LIB. IX. [IMP. ANDRONIC. SUN.] [P. 273] άνθρωπον ἐν ἰδιωτεία καταγηράσαντα καὶ ἡ benefererim. Nunc autem, cum et ipse in calami μήθ' ἱερωσύνης τυχόντα, μήτ' ἐμφανείας τινός. Εω λέγειν ὅσας ἐξῆς ὑπὲρ αὐτοῦ προτεινα βοηθείας καὶ χάριτας. Καὶ νῦν ὀφείλων μοι βοηθεῖν καὶ αὐτὰς πράττοντι δυστυχῶς ὁ δὲ συνεργεῖ τοῖς κολάζουσι, βιαιότερος αὐτὸς ἐμοὶ καθιστάμενος δήμιος εἶτά με ἐρωτᾷ, ὅπως αὐτὸς ἐπ' ἐκκλησίας ἄρτι μνη μονεύεσθαι βούλομαι, καὶ πλάττεται λύπην καὶ ἄγνοιαν τῶν κατ᾿ ἐμοῦ τελεσθέντων, ἔμοιον ποιῶν τῷ Αἰγυπτίῳ κροκοδείλῳ ἐν βόσκει τὰ Νείλου να κατα τοῦ τὴν Αἴγυπτον ἄρδοντος. Οπόταν γὰρ κἀκεῖνος ἀποπνίξῃ τῶν ἅμα αὐτῷ τὴν δίαιταν ἐκεῖ ποιουμένων ζώων ἔν, ἔπειτα καθίσας ἐπὶ τὸν ἐκείνου νεκρὸν θερμὰ καταχεῖ τῆς αὐτοῦ κεφαλῆς δάκρυα. Εγώ δ' οὐκ ἔχω ὅ τι ἂν ἀποκριναίμην πρὸς τὰ ούτωσ: πιο πλασμένως μοι προτεινόμενα. Εἰ μὲν γὰρ ὡς βασι. λέα φαίην, οὐκ ἂν φθάνοιμι φονευόμενος ὑπὸ τῶν διὰ τοῦτό με δέσμιον ἐχόντων· εἰ δὲ μοναχὸν ᾿Αντώνιον, ὁμολογία τοῦτ᾽ ἂν νομισθείη τοῖς τὰ ἡμέτερα κακουργοῦσιν, ὅτι μὴ βιαίως, ἀλλ᾽ ἑκὼν προελόμενος τὸ μοναχικόν περιεθέμην σχῆμα αὐτός. Η. Ταῦτα καὶ πλείω τούτων διεξελθὼν ἐπ' αὐτῶν μηδὲν δ' ὧν ἐζήτουν ἐκεῖνοι μαθεῖν ἀποκρινάμενος ἐξέπεμψεν. Αὐτὸς δ᾽ ἐπὶ τῆς κλίνης καθεσθεὶς, • Επίστρεψον, ο φησί, η ψυχή μου, εἰς τὴν ἀνάπαυσίν σου, ὅτι Κύριος εὐηργέτησά σε, ο μηδὲν τοῦ λοιποῦ λύπης ἄξιον ἐξειπὼν οὐδὲν τῶν ἁπάντων, είτε περιουσία συνέσεως χαλινώσας τὴν γλώτταν, εἴτε διὰ τὸ ὑπερβάλλον τῆς λύπης οὐ μάλα ἑκὼν ἀδακρυτί παραδραμὼν τὴν συμφοράν, ὥσπερ ἀμη χανίᾳ καὶ νάρκῃ τῆς ψυχῆς πεδηθεί της, πρὶν τὸ περὶ τῶν ἐγκέφαλον άθροισθὲν ὑγρὴν εἰς δακρύων φορέ Εκτακῆναι. Ἰδοὺ γὰρ καὶ ἥλιος, ὅπη μετρίας ἀφίησι τὰς ἀκεῖνας, πολλὰ τὰ πνεύματα καὶ τὰς υγρότητας ἐκεῖθεν ἀνέλκει· δπη δ' ὑπερβαλλούσας, ὁ δε φθάνει κατηναλωκώς σφᾶς, πρίν τι ἐκεῖθεν ἀν μήσασθαι. Παραπλησίως δ' οὖν καὶ ὅτα τῶν ἐν ψυχή γινομένων παθών μετριώτερά πως ἡμῖν ξυν εἶναι ἐθέλοι, ταῦτα καὶ λόγον ἔχειν ἑρμηνέα τῆς ἐν καρδίᾳ φλογὸς οὐ μάλα του ἀπαναίνεται. Οσα δ' ἀφειδοίεν τοῦ πλεονεκτούσαις χρῆσθαι ταῖς ἐξεσι, ταῦτ᾽ ἴδοι τις ἂν ἐξιστῶντα μέν πως καὶ τὴν ψυχὴν, δυοῖν δὲ πείθοντα θάτερον, εἰ καὶ μηδέτερον ὡς είχε;· ἡ γὰρ πάντα λέγειν μᾶλλον ἢ 3 δεῖ, ἢ μηδὲν μᾶλλον ἢ ἃ δεῖ. Ἵνα δὲ πρὸς τὴν τοῦ παρόντος λό του βεβαίωσιν καὶ παλαιοτέρῳ τινὶ διηγήματι χρή σωμαι· ὁπότε γὰρ Καμβύσου τοῦ Πέρσυ στρατεύ σαντος ἐκ Σούσων ἐπ' Αίγυπτον, ἐπεὶ μετὰ τῆς ἀρχῆς καὶ ὁ τῶν Αἰγυπτίων εάλω βασιλεὺς, ἀγομένων ἐπὶ θάνατον ξὺν οὐδενὶ κόσμῳ τῶν υἱέων οὐδὲ βραχύ τι αὐτὸς βλέπων έφθέγξατο, ἀλλὰ σιωπή κύψας ἔπειτα μένον ἑώρα τοῦδαφος· τῶν δὲ γνωρίμων ἕνα ίδων, το πρότερον μὲν [Ρ. 274] πλούτῳ πολλῷ καὶ δόξῃ χρησάμενος ἦν Ισταμένης Αιγύπτου, νῦν δὲ πάνυ διαῤῥωγυίαν ἐσθῆτα περικείμενος προσαιτῶν περιῄει, εἴ τι; ἄρτον ὀλίγον παράσχοι· ὁ δὲ τὴν αὐτὸς ἑαυτοῦ κεφαλήν ήδη πατάξα; καὶ βυθιόν τι στενάξας ένα μαστὶ τὸν ἑταῖρον ἐκάλει, μονονού της δάκουσι • Psal. CXIV. tate 444 sublevare me deberet, tortoribus meis operam navat, quovis alio carnifice erga me crudelior. Tum me interrogat, quomodo in Ecclesia mentionem mei fieri velim, dolorem et ignorantiam rerum mearum simulans. In quo non aliter facit quam Ægyptius crocodilus, quem Nili ſlumina Ægyptum irrigantia educant: qui cum aliquod secum illic degentium animalium interfecerit, cadaveri illius insidet, et caput ejus calidis lacrymis perfundit. Εgo vero ad quaestionem, mihi ita siπιαlate propositam, quid respondeam non reperio. Nam si ine imperatorem nuncupandum dixero, δίπtim occidar ab iis qui ea de causa me in vinculis tenent. Sin monachum Antonium, confessio ca esse existimabitur ab iis qui res nostras fraude pervertunt, quasi non coactus, sed ultro ac volens monasticum habitum in lucrim. ο sta- VIII. Hæc et plura cum iis elocutus, nullo ad ea que regabant responso dato, cos dimisit. Tum in lecto cousidens: • Revertere, inquit, anima mea, in requiem tuam, quia Dominus benefecit tibi '. Nec ullum prorsus verbum deinde protulit, quo dolorem testaretur: sive is singulari quadam prudentia linguam suam frenaverit; sive ob magnitu dinem doloris vel invitus calamitatem suam indefletam preterierit, inerti stupore et quodam veluti torpore anima astricta, priusquam collecti in cerebro humores in lacrymas resolverentur. Nam et sol, si quo moderatos 445 radios emittit, ventos inde et humores multos attrahit: si supra modum acres, eadem illa consumit, priusquam attrabat, Eodem modo et animorum affectus, si apud nos moderati exsistant, flammam corde conceptam verbis declarare non recusant. Qui vero medum exce dunt, ii animum quasi de gradu tumultuantem de- - jiciunt, ac duorum alterum solent suadere, etsi neutrum videntur efficere, ut aut quidvis potius dicas quam quod oportet, aut nibil plus quam quod oportet. Ad hanc sententiam confirmandam, ut. aliquid e memoria vetustatis repetam, cum Cambyses Persa Susis profectus Ægyptum belló petiisset, rex Ægyptiorum una cum regno captus, filios suos sine ulla clementia ad necem trahi videns, ne verbum quidem loquebatur, sed tacitus, prono capite, oculos in terram deligebat. At cum unum vidisset ex familiaribus suis, qui Ægypto incolum. opibus et splendore fortunæ floruerat, tunc autem faceris pannis obsitus oberrabat mendicans, si forte frustum panis ab aliquo acciperet, tum ille capite sito percusso cum alto suspirio sodalem illum nominatim inclamavit, verba quasi lacrymis imbnens. Deinde causam rogatus a Cambyse, cur propter filios neque illacrymassel, neque dixisset quidcuam, amicum antem deflevisset et allocutus essci, ν

PG 148:639ἐπεὶ δὲ καὶ τὴν αἰτίαν ὁ Καμβύσης ἤρετο, ὅπως ἐπὶ μὲν τοῖς υἱέσι μὴ δακρύσας μηδὲ φθεγξάμενος μηδὲν ὁ δὲ τὸν ἑταῖρον ἐδάκρυσε καὶ προσείρηκε, φάναι λέγεται, καὶ σφόδρα μεῖζον εἶναι ἢ ὥστε καὶ δακρῦσαι τὸ τῶν υἱέων πάθος· τὸ δὲ τοῦ ἑταίρου μὴ τοσοῦτον ὂν καὶ δακρύειν λοιπὸν δίκαιον, ὃς μεγάλης ἐκπεπτωκὼς δόξης ἐς τοσαύτην δυςτυχίαν ἐπὶ γήραος ἀφίκετο οὐδῷ. (Θ.) Τοῖς μέντοι περὶ τὸν πατριάρχην κεκύρωται, μνημονεύεσθαι πρὸ τοῦ ἐγγόνου καὶ βασιλέως αὐτὸν, εὐσεβέστατον καὶ φιλόχριστον βασιλέα Ἀντώνιον μοναχόν. οὔπω τέτταρες ἐκεῖθεν ἡμέραι παρῆλθον καὶ ἀκούων τὸν δῆμον ὁ πρωτοστράτωρ διαψιθυρίζοντα ἐν οἴκοις, ἐν ἀγοραῖς, ἐν πύλαις, καὶ πανταχῆ περὶ τοῦ γηραιοῦ βασιλέως, ὡς ἄδικα ἐπεπόνθει καὶ βασιλεὺς ἦν καὶ ἔσται τελευτήσαντος τοῦ ἐγγόνου καὶ οὐχ ἕτερος τῶν ἁπάντων· οὐ γὰρ ἂν τοῦτο νόμος εἴη μοναδικὸς, ἄκοντας καὶ τυραννουμένους ὑπέρχεσθαι τὸ μοναδικὸν σχῆμα· δεινὰ ἐπὶ δεινοῖς ἐμελέτησεν αὖθις. καὶ πέμψας ὅρκον ἀπῄτησεν ἔγγραφον ἐξ αὐτοῦ διαβεβαιούμενον, μηδέποτε μήτε ζητῆσαι βασίλειον κράτος, μήτε μὴν διδόμενον δέξασθαι, μήτ’ ἄλλον τινὰ προβαλέσθαι.

639 {a. m. 6836 ad 6844] respondisse fertur. id quod blii paterentur, majus βρέχων τους λόγους. Ἐπεὶ δὲ καὶ τὴν αἰτίαν ὁ Καμ esse quain ut flendum foret: 446 amici vero calamitatein, utpote non tantain, debere deplorari, cui magna dignitate dejecto in extremo senectutis limine tantum infortunium accidisset. βύσης ἤρετο, όπω: ἐπὶ μὲν τοῖς υἱέσι μὴ δακρύσα; μηδὲ φθεγξάμενο; μηδέν, ὁ δὲ τὸν ἑταῖρον ἐδάκρυσε καὶ προσείρηκε, φάναι λέγεται, και σφόδρα μείζον εἶναι ἡ ὥστε καὶ δακρύσαι τὸ τῶν υἱέων πάθο; τὸ δὲ τοῦ ἑταίρου μὴ τοσοῦτον ἂν καὶ δακρύειν λοιπὸν δίκαιον, δ; μεγάλης εκπεπτωκώς δόξης ἐς τοσαύτην δυστυχίαν ἐπὶ γήραος ἀφίκετο αὐτῷ. IX. Cæterum patriarcha decrevit, ut ante imperatorem nepotem senior commemoraretur, hae formula: ‹ Religiosissimus et Christianissimus imperator Antonius monachus. › Sed priusquam inde quatuor dies elaberentur, protostrator cu:n audiret populum per donos, per fora, in portis et ubique mussitare, cum seniore imperatore inique agi, qui et fuisset imperator, et defuncto nepote futurus esset, quolibet alio excluso (neque enim legem esse monasticam, invitos et vi tyrannica subactos cucullum induere), injurias injuriis cumulando iterum sævire statuit. Itaque ad seniorem misit, qui scriptum jusjurandum ab eo exigerent, quo promitteret, se imperatoriam potestatem nunquam quæsitaruın; imo nec oblatam accepturum; neque alium ullum ab eo promotum iri. c Sin minus, hac ipsa die, inquit, de capite tuo actum est. Simul jub. 1 peregrinos illos, satellites eum denuo circumgistere. Ille autem rursus vitæ suæ timens id quoque invitus præstitit: et quia cæcus erat, alio manum manu ducente, crucis sacrosanctæ duo signa apposuit, rubrum quidem supra, infra vero nigrum. X. Hoc tempore in finibus Persarum occulta turris reperta est, innumeris fere millibus numinorum auri purissimi plena. Quorum non paucos, 447 inde ad se transmissos, Latini mercatores quovis terrarum exportarunt. Horum singulos multi cives Bvzantii ternis vulgaribus aureis redeperurl. Θ'. Τοῖς μέντοι περὶ τὸν πατριάρχην κεκύρωται, μνημονεύεσθαι πρὸ τοῦ ἐγγόνου καὶ βασιλέως αὐτόν, · εὐσεβέστατον καὶ φιλόχριστον βασιλέα 'Αν τώνιον μοναχόν.» Ούπω τέτταρες ἐκεῖθεν ἡμέ και παρῆλθον καὶ ἀκούων τὸν δῆμον ὁ πρωτοστρά τωρ διαψιθυρίζοντα ἐν οἴκοις, ἐν ἀγορεῖς, ἐν πύλαις, καὶ πανταχή περὶ τοῦ γηραιοῦ βασιλέως, ὡς ἄδικα ἐπεπόνθει καὶ βασιλεὺς ἦν καὶ ἔσται τελευτήσαντος τοῦ ἐγγόνου καὶ οὐχ ἕτερος τῶν ἁπάντων· οὐ γὰρ ἂν τοῦτο νόμος εἴη μοναδικός, ἄκοντας καὶ τυραν νουμένους ὑπέρχεσθαι τὸ μοναδικόν σχήμα δεινά ἐπὶ δεινοῖς ἐμελέτησεν αὖθις. Καὶ πέμψας όρκον ἀπῄτησεν ἔγγραψον ἐξ αὐτοῦ διαβεβαιούμενον, μηδέποτε μήτε ζητῆσαι βασίλειον κράτος, μήτε μὴν διδόμενον δέξασθαι μήτ' άλλον τινὰ προβαλέσθαι. • Εἰ δ᾽ οὖν, ἐπὶ ξυροῦ σοι, ο φησί, «τὸ αἷμα τήμερον ίσταται. ο Καὶ ἅμα τοὺς ἀλλοφύλους ἐκείν νους ὁπλίτας αὐτῷ περιέστησεν αὖθις. Ο δ' αὖθις δείσας περὶ τῇ ζωῇ ἄκων καὶ τοῦτ' ἐπεπράχει· κα: ἐπεὶ τυφλὸν εἶναι τοῦτον εἰρήκειμεν, ὑφ' ἑτέρου λοιπὸν τὴν χεῖρα χειραγωγούμενος ἄνω μὲν ἐρυθρόν προἴθηκε τὸν τοῦ θείου σταυροῦ τύπου, κάτω δὲ μέλανα· καὶ οὕτω συνεχωρήθη τὸ ζῆν. Γ. Ἐν δὲ τούτῳ τῷ χρόνῳ εὕρηται παρὰ τὴν τῶν Περσῶν γῆν πύργος τις εγκεκαλυμμένος, νομισμά των μεστός καθαρωτάτου χρυσίου μυριάδες οὐ ῥᾳδίως ἀριθμηταί. ἂν οὐκ ὀλίγα διαδεξάμενοι οἱ τῶν Λατίνων ἔμποροι διέσπειραν πανταχῆ γῆς καὶ θαλάτ της, εἰδότε; χρειώδη τυγχάνοντα διὰ τὴν τοῦ χρυσοῦ καθαρότητα· ὧν ἕκαστον πολλοῖς τῶν Βυζαντ τίων ώνιον ἐγεγόνει τριῶν νομισμάτων πολιτικ χών. . CAPUT XI. Vanæ prædictiones ex Italia et Colchide Byzantium afferuntur. Gregoras, amic's instantibus, eas rejellondas suscipit. Epistola, quam de ea re ad auicum scripsit. [Ρ. 275] Δ'. Εν τούτῳ τῷ χρόνῳ γραφαί παρά τε Ἰταλῶν καὶ ἔτι οπόσοι Κολχίδα Περσῶν ἀποσπάδες οἰκοῦσιν ἤκουσιν ἐς Βυζάντιον, ἐφρύος τε καὶκορύζης μακρᾶς οὖσαι μεστοὶ καὶ προρρήσεων ὅσαι μετρακιώδεις καὶ ἀγεννεῖς καὶ οἴας αὐλητρίδες καὶ ὀρχηστρία δες ἐς χαμαιτυπεία προπίνουσι χαριζόμενοι τοῖς ἐκεῖσε κωμάζουσιν. Εἴπερ γάρ τι τῶν ἁπάντων ἕτερον καὶ 1. Per illud tempus litteræ ab Italis et Colchidis habita.oribus, iis videlicet qui ortum a Persis ducunt, Byzantium afferuntur, supercilio et stolido fastu plenæ, nec non prædictionibus puerilibus et ineptis, quales tibicina et saltatricul: in prostibulis propinant suis amatoribus. Nam si qua alia res, inscitia certe omnium efficacissima est ad quidvis persuadendum hominibus vanis ct superciliosis, ἐὸ τῆς ἀμαθίας δ' ἔμοιγε ἐς τὸ πείθειν τους και το Variorum Epitheton vulgo datum monachis. DucANG. In Wolliana editione deerat νος βασιλές. Eam nos ex codice Regio restituimus. Boivin. Ζητήσαι ει δέξασθαι. Aoristi pro futuris. Sir supra lib. vn, cap. 6, sect. 1. Βοινιά. Id est, Alio manum regente, crucis sacrosanctæ dzo signa, rubrum quidem supra, infra vero nigrum anyosuit, jussus scilicet oblato instrumento subscrino!æ. bere: non, ut interpretabatur Woltios, alio manaducente, supra rubram crucem, inferne uigrum yestans, vivere situs est. BoivIN. Εστερον πρότερον. Gregoras egit supra dε rebus gestis anno Christi 1330. Predictiones autem, de quibus agit hoe capite, Byzantinı əllatır sunt anno 1529 Certe epistola, qua illas refutavit, data est aute annum 1550 BorvIN,

εἰ δ’ οὖν, ἐπὶ ξυροῦ σοι, φησὶ, τὸ αἷμα τήμερον ἵσταται. καὶ ἅμα τοὺς ἀλλοφύλους ἐκείνους ὁπλίτας αὐτῷ περιέστησεν αὖθις. ὁ δ’ αὖθις δείσας περὶ τῇ ζωῇ ἄκων καὶ τοῦτ’ ἐπεπράχει· καὶ ἐπεὶ τυφλὸν εἶναι τοῦτον εἰρήκειμεν, ὑφ’ ἑτέρου λοιπὸν τὴν χεῖρα χειραγωγούμενος ἄνω μὲν ἐρυθρὸν προὔθηκε τὸν τοῦ θείου σταυροῦ τύπον, κάτω δὲ μέλανα· καὶ οὕτω συνεχωρήθη τὸ ζῇν. (Ι.) Ἐν δὲ τούτῳ τῷ χρόνῳ εὕρηται παρὰ τὴν τῶν Περσῶν γῆν πύργος τις ἐγκεκαλυμμένος, νομισμάτων μεστὸς καθαρωτάτου χρυσίου μυριάδες οὐ ῥᾳδίως ἀριθμηταί. ὧν οὐκ ὀλίγα διαδεξάμενοι οἱ τῶν Λατίνων ἔμποροι διέσπειραν πανταχῆ γῆς καὶ θαλάττης, εἰδότες χρειώδη τυγχάνοντα διὰ τὴν τοῦ χρυσοῦ καθαρότητα· ὧν ἕκαστον πολλοῖς τῶν Βυζαντίων ὤνιον ἐγεγόνει τριῶν νομισμάτων πολιτικῶν. ια. Ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ γραφαὶ παρά τε Ἰταλῶν καὶ ἔτι ὁπόσοι Κολχίδα Περσῶν ἀποσπάδες οἰκοῦσιν ἥκουσιν ἐς Βυζάντιον, ὀφρύος τε καὶ κορύζης μακρᾶς οὖσαι μεσταὶ καὶ προῤῥήσεων ὅσαι μειρακιώδεις καὶ ἀγεννεῖς καὶ οἵας αὐλητρίδες καὶ ὀρχηστρίδες ἐς χαμαιτυπεῖα προπίνουσι χαριζόμεναι τοῖς ἐκεῖσε κωμάζουσιν.

639 {a. m. 6836 ad 6844] respondisse fertur. id quod blii paterentur, majus βρέχων τους λόγους. Ἐπεὶ δὲ καὶ τὴν αἰτίαν ὁ Καμ esse quain ut flendum foret: 446 amici vero calamitatein, utpote non tantain, debere deplorari, cui magna dignitate dejecto in extremo senectutis limine tantum infortunium accidisset. βύσης ἤρετο, όπω: ἐπὶ μὲν τοῖς υἱέσι μὴ δακρύσα; μηδὲ φθεγξάμενο; μηδέν, ὁ δὲ τὸν ἑταῖρον ἐδάκρυσε καὶ προσείρηκε, φάναι λέγεται, και σφόδρα μείζον εἶναι ἡ ὥστε καὶ δακρύσαι τὸ τῶν υἱέων πάθο; τὸ δὲ τοῦ ἑταίρου μὴ τοσοῦτον ἂν καὶ δακρύειν λοιπὸν δίκαιον, δ; μεγάλης εκπεπτωκώς δόξης ἐς τοσαύτην δυστυχίαν ἐπὶ γήραος ἀφίκετο αὐτῷ. IX. Cæterum patriarcha decrevit, ut ante imperatorem nepotem senior commemoraretur, hae formula: ‹ Religiosissimus et Christianissimus imperator Antonius monachus. › Sed priusquam inde quatuor dies elaberentur, protostrator cu:n audiret populum per donos, per fora, in portis et ubique mussitare, cum seniore imperatore inique agi, qui et fuisset imperator, et defuncto nepote futurus esset, quolibet alio excluso (neque enim legem esse monasticam, invitos et vi tyrannica subactos cucullum induere), injurias injuriis cumulando iterum sævire statuit. Itaque ad seniorem misit, qui scriptum jusjurandum ab eo exigerent, quo promitteret, se imperatoriam potestatem nunquam quæsitaruın; imo nec oblatam accepturum; neque alium ullum ab eo promotum iri. c Sin minus, hac ipsa die, inquit, de capite tuo actum est. Simul jub. 1 peregrinos illos, satellites eum denuo circumgistere. Ille autem rursus vitæ suæ timens id quoque invitus præstitit: et quia cæcus erat, alio manum manu ducente, crucis sacrosanctæ duo signa apposuit, rubrum quidem supra, infra vero nigrum. X. Hoc tempore in finibus Persarum occulta turris reperta est, innumeris fere millibus numinorum auri purissimi plena. Quorum non paucos, 447 inde ad se transmissos, Latini mercatores quovis terrarum exportarunt. Horum singulos multi cives Bvzantii ternis vulgaribus aureis redeperurl. Θ'. Τοῖς μέντοι περὶ τὸν πατριάρχην κεκύρωται, μνημονεύεσθαι πρὸ τοῦ ἐγγόνου καὶ βασιλέως αὐτόν, · εὐσεβέστατον καὶ φιλόχριστον βασιλέα 'Αν τώνιον μοναχόν.» Ούπω τέτταρες ἐκεῖθεν ἡμέ και παρῆλθον καὶ ἀκούων τὸν δῆμον ὁ πρωτοστρά τωρ διαψιθυρίζοντα ἐν οἴκοις, ἐν ἀγορεῖς, ἐν πύλαις, καὶ πανταχή περὶ τοῦ γηραιοῦ βασιλέως, ὡς ἄδικα ἐπεπόνθει καὶ βασιλεὺς ἦν καὶ ἔσται τελευτήσαντος τοῦ ἐγγόνου καὶ οὐχ ἕτερος τῶν ἁπάντων· οὐ γὰρ ἂν τοῦτο νόμος εἴη μοναδικός, ἄκοντας καὶ τυραν νουμένους ὑπέρχεσθαι τὸ μοναδικόν σχήμα δεινά ἐπὶ δεινοῖς ἐμελέτησεν αὖθις. Καὶ πέμψας όρκον ἀπῄτησεν ἔγγραψον ἐξ αὐτοῦ διαβεβαιούμενον, μηδέποτε μήτε ζητῆσαι βασίλειον κράτος, μήτε μὴν διδόμενον δέξασθαι μήτ' άλλον τινὰ προβαλέσθαι. • Εἰ δ᾽ οὖν, ἐπὶ ξυροῦ σοι, ο φησί, «τὸ αἷμα τήμερον ίσταται. ο Καὶ ἅμα τοὺς ἀλλοφύλους ἐκείν νους ὁπλίτας αὐτῷ περιέστησεν αὖθις. Ο δ' αὖθις δείσας περὶ τῇ ζωῇ ἄκων καὶ τοῦτ' ἐπεπράχει· κα: ἐπεὶ τυφλὸν εἶναι τοῦτον εἰρήκειμεν, ὑφ' ἑτέρου λοιπὸν τὴν χεῖρα χειραγωγούμενος ἄνω μὲν ἐρυθρόν προἴθηκε τὸν τοῦ θείου σταυροῦ τύπου, κάτω δὲ μέλανα· καὶ οὕτω συνεχωρήθη τὸ ζῆν. Γ. Ἐν δὲ τούτῳ τῷ χρόνῳ εὕρηται παρὰ τὴν τῶν Περσῶν γῆν πύργος τις εγκεκαλυμμένος, νομισμά των μεστός καθαρωτάτου χρυσίου μυριάδες οὐ ῥᾳδίως ἀριθμηταί. ἂν οὐκ ὀλίγα διαδεξάμενοι οἱ τῶν Λατίνων ἔμποροι διέσπειραν πανταχῆ γῆς καὶ θαλάτ της, εἰδότε; χρειώδη τυγχάνοντα διὰ τὴν τοῦ χρυσοῦ καθαρότητα· ὧν ἕκαστον πολλοῖς τῶν Βυζαντ τίων ώνιον ἐγεγόνει τριῶν νομισμάτων πολιτικ χών. . CAPUT XI. Vanæ prædictiones ex Italia et Colchide Byzantium afferuntur. Gregoras, amic's instantibus, eas rejellondas suscipit. Epistola, quam de ea re ad auicum scripsit. [Ρ. 275] Δ'. Εν τούτῳ τῷ χρόνῳ γραφαί παρά τε Ἰταλῶν καὶ ἔτι οπόσοι Κολχίδα Περσῶν ἀποσπάδες οἰκοῦσιν ἤκουσιν ἐς Βυζάντιον, ἐφρύος τε καὶκορύζης μακρᾶς οὖσαι μεστοὶ καὶ προρρήσεων ὅσαι μετρακιώδεις καὶ ἀγεννεῖς καὶ οἴας αὐλητρίδες καὶ ὀρχηστρία δες ἐς χαμαιτυπεία προπίνουσι χαριζόμενοι τοῖς ἐκεῖσε κωμάζουσιν. Εἴπερ γάρ τι τῶν ἁπάντων ἕτερον καὶ 1. Per illud tempus litteræ ab Italis et Colchidis habita.oribus, iis videlicet qui ortum a Persis ducunt, Byzantium afferuntur, supercilio et stolido fastu plenæ, nec non prædictionibus puerilibus et ineptis, quales tibicina et saltatricul: in prostibulis propinant suis amatoribus. Nam si qua alia res, inscitia certe omnium efficacissima est ad quidvis persuadendum hominibus vanis ct superciliosis, ἐὸ τῆς ἀμαθίας δ' ἔμοιγε ἐς τὸ πείθειν τους και το Variorum Epitheton vulgo datum monachis. DucANG. In Wolliana editione deerat νος βασιλές. Eam nos ex codice Regio restituimus. Boivin. Ζητήσαι ει δέξασθαι. Aoristi pro futuris. Sir supra lib. vn, cap. 6, sect. 1. Βοινιά. Id est, Alio manum regente, crucis sacrosanctæ dzo signa, rubrum quidem supra, infra vero nigrum anyosuit, jussus scilicet oblato instrumento subscrino!æ. bere: non, ut interpretabatur Woltios, alio manaducente, supra rubram crucem, inferne uigrum yestans, vivere situs est. BoivIN. Εστερον πρότερον. Gregoras egit supra dε rebus gestis anno Christi 1330. Predictiones autem, de quibus agit hoe capite, Byzantinı əllatır sunt anno 1529 Certe epistola, qua illas refutavit, data est aute annum 1550 BorvIN,

εἴπερ γάρ τι τῶν ἁπάντων ἕτερον καὶ τὸ τῆς ἀμαθίας δ’ ἔμοιγε ἐς τὸ πείθειν τοὺς κουφοτέρους καὶ κατωφρυωμένους δραστικώτατον ἔδοξε καὶ ἀνυσιμώτατον, προπέτειαν ἀπερίσκεπτον ὑφηγούμενον καὶ πρόχειρον ἐς ἅπαν καθ’ ἅπαντα χρόνον, εἴ τί που τοῖς κούφοις αὐτῶν λογισμοῖς ἐπιφύεται. πρὸς μὲν δὴ ταύτας ἀντιλέγειν καὶ ἀπελέγχειν οἱ πλεῖστοι τῶν φίλων προὐτρέποντό με· οὐκ οἶδα, εἴτ’ ἐμὲ βασανίζειν ἐθέλοντες, ὥσπερ τοὺς ἁμιλλητηρίους τῶν ἵππων ἐν διαφόροις πεδίοις ἐλαύνοντες οἱ δρόμων Ὀλυμπικῶν ἀθληταὶ, εἴθ’ ἑαυτοῖς μέρος ἐντεῦθεν ἡδονῆς ἐκπορίζοντες. οὐδενὶ γὰρ ἑτέρῳ τῶν πάντων οὕτως ἕπεται ἥδεσθαι τὴν ψυχὴν, ὡς ὅσα καὶ οἷα τῶν κατ’ ἔφεσίν ἐστιν ὁρᾷν καὶ ἀκούειν. παραπλήσιον γάρ ἐστιν, ὥσπερ ἂν εἴ τις διψῶσι μὲν τῶν ἡδίστων πιεῖν ἐδεδώκει ὑδάτων, φλεγομένοις δ’ ὥρᾳ θέρους ζέφυρον ἐμηχανήσατο ἀναψύξεως.

639 {a. m. 6836 ad 6844] respondisse fertur. id quod blii paterentur, majus βρέχων τους λόγους. Ἐπεὶ δὲ καὶ τὴν αἰτίαν ὁ Καμ esse quain ut flendum foret: 446 amici vero calamitatein, utpote non tantain, debere deplorari, cui magna dignitate dejecto in extremo senectutis limine tantum infortunium accidisset. βύσης ἤρετο, όπω: ἐπὶ μὲν τοῖς υἱέσι μὴ δακρύσα; μηδὲ φθεγξάμενο; μηδέν, ὁ δὲ τὸν ἑταῖρον ἐδάκρυσε καὶ προσείρηκε, φάναι λέγεται, και σφόδρα μείζον εἶναι ἡ ὥστε καὶ δακρύσαι τὸ τῶν υἱέων πάθο; τὸ δὲ τοῦ ἑταίρου μὴ τοσοῦτον ἂν καὶ δακρύειν λοιπὸν δίκαιον, δ; μεγάλης εκπεπτωκώς δόξης ἐς τοσαύτην δυστυχίαν ἐπὶ γήραος ἀφίκετο αὐτῷ. IX. Cæterum patriarcha decrevit, ut ante imperatorem nepotem senior commemoraretur, hae formula: ‹ Religiosissimus et Christianissimus imperator Antonius monachus. › Sed priusquam inde quatuor dies elaberentur, protostrator cu:n audiret populum per donos, per fora, in portis et ubique mussitare, cum seniore imperatore inique agi, qui et fuisset imperator, et defuncto nepote futurus esset, quolibet alio excluso (neque enim legem esse monasticam, invitos et vi tyrannica subactos cucullum induere), injurias injuriis cumulando iterum sævire statuit. Itaque ad seniorem misit, qui scriptum jusjurandum ab eo exigerent, quo promitteret, se imperatoriam potestatem nunquam quæsitaruın; imo nec oblatam accepturum; neque alium ullum ab eo promotum iri. c Sin minus, hac ipsa die, inquit, de capite tuo actum est. Simul jub. 1 peregrinos illos, satellites eum denuo circumgistere. Ille autem rursus vitæ suæ timens id quoque invitus præstitit: et quia cæcus erat, alio manum manu ducente, crucis sacrosanctæ duo signa apposuit, rubrum quidem supra, infra vero nigrum. X. Hoc tempore in finibus Persarum occulta turris reperta est, innumeris fere millibus numinorum auri purissimi plena. Quorum non paucos, 447 inde ad se transmissos, Latini mercatores quovis terrarum exportarunt. Horum singulos multi cives Bvzantii ternis vulgaribus aureis redeperurl. Θ'. Τοῖς μέντοι περὶ τὸν πατριάρχην κεκύρωται, μνημονεύεσθαι πρὸ τοῦ ἐγγόνου καὶ βασιλέως αὐτόν, · εὐσεβέστατον καὶ φιλόχριστον βασιλέα 'Αν τώνιον μοναχόν.» Ούπω τέτταρες ἐκεῖθεν ἡμέ και παρῆλθον καὶ ἀκούων τὸν δῆμον ὁ πρωτοστρά τωρ διαψιθυρίζοντα ἐν οἴκοις, ἐν ἀγορεῖς, ἐν πύλαις, καὶ πανταχή περὶ τοῦ γηραιοῦ βασιλέως, ὡς ἄδικα ἐπεπόνθει καὶ βασιλεὺς ἦν καὶ ἔσται τελευτήσαντος τοῦ ἐγγόνου καὶ οὐχ ἕτερος τῶν ἁπάντων· οὐ γὰρ ἂν τοῦτο νόμος εἴη μοναδικός, ἄκοντας καὶ τυραν νουμένους ὑπέρχεσθαι τὸ μοναδικόν σχήμα δεινά ἐπὶ δεινοῖς ἐμελέτησεν αὖθις. Καὶ πέμψας όρκον ἀπῄτησεν ἔγγραψον ἐξ αὐτοῦ διαβεβαιούμενον, μηδέποτε μήτε ζητῆσαι βασίλειον κράτος, μήτε μὴν διδόμενον δέξασθαι μήτ' άλλον τινὰ προβαλέσθαι. • Εἰ δ᾽ οὖν, ἐπὶ ξυροῦ σοι, ο φησί, «τὸ αἷμα τήμερον ίσταται. ο Καὶ ἅμα τοὺς ἀλλοφύλους ἐκείν νους ὁπλίτας αὐτῷ περιέστησεν αὖθις. Ο δ' αὖθις δείσας περὶ τῇ ζωῇ ἄκων καὶ τοῦτ' ἐπεπράχει· κα: ἐπεὶ τυφλὸν εἶναι τοῦτον εἰρήκειμεν, ὑφ' ἑτέρου λοιπὸν τὴν χεῖρα χειραγωγούμενος ἄνω μὲν ἐρυθρόν προἴθηκε τὸν τοῦ θείου σταυροῦ τύπου, κάτω δὲ μέλανα· καὶ οὕτω συνεχωρήθη τὸ ζῆν. Γ. Ἐν δὲ τούτῳ τῷ χρόνῳ εὕρηται παρὰ τὴν τῶν Περσῶν γῆν πύργος τις εγκεκαλυμμένος, νομισμά των μεστός καθαρωτάτου χρυσίου μυριάδες οὐ ῥᾳδίως ἀριθμηταί. ἂν οὐκ ὀλίγα διαδεξάμενοι οἱ τῶν Λατίνων ἔμποροι διέσπειραν πανταχῆ γῆς καὶ θαλάτ της, εἰδότε; χρειώδη τυγχάνοντα διὰ τὴν τοῦ χρυσοῦ καθαρότητα· ὧν ἕκαστον πολλοῖς τῶν Βυζαντ τίων ώνιον ἐγεγόνει τριῶν νομισμάτων πολιτικ χών. . CAPUT XI. Vanæ prædictiones ex Italia et Colchide Byzantium afferuntur. Gregoras, amic's instantibus, eas rejellondas suscipit. Epistola, quam de ea re ad auicum scripsit. [Ρ. 275] Δ'. Εν τούτῳ τῷ χρόνῳ γραφαί παρά τε Ἰταλῶν καὶ ἔτι οπόσοι Κολχίδα Περσῶν ἀποσπάδες οἰκοῦσιν ἤκουσιν ἐς Βυζάντιον, ἐφρύος τε καὶκορύζης μακρᾶς οὖσαι μεστοὶ καὶ προρρήσεων ὅσαι μετρακιώδεις καὶ ἀγεννεῖς καὶ οἴας αὐλητρίδες καὶ ὀρχηστρία δες ἐς χαμαιτυπεία προπίνουσι χαριζόμενοι τοῖς ἐκεῖσε κωμάζουσιν. Εἴπερ γάρ τι τῶν ἁπάντων ἕτερον καὶ 1. Per illud tempus litteræ ab Italis et Colchidis habita.oribus, iis videlicet qui ortum a Persis ducunt, Byzantium afferuntur, supercilio et stolido fastu plenæ, nec non prædictionibus puerilibus et ineptis, quales tibicina et saltatricul: in prostibulis propinant suis amatoribus. Nam si qua alia res, inscitia certe omnium efficacissima est ad quidvis persuadendum hominibus vanis ct superciliosis, ἐὸ τῆς ἀμαθίας δ' ἔμοιγε ἐς τὸ πείθειν τους και το Variorum Epitheton vulgo datum monachis. DucANG. In Wolliana editione deerat νος βασιλές. Eam nos ex codice Regio restituimus. Boivin. Ζητήσαι ει δέξασθαι. Aoristi pro futuris. Sir supra lib. vn, cap. 6, sect. 1. Βοινιά. Id est, Alio manum regente, crucis sacrosanctæ dzo signa, rubrum quidem supra, infra vero nigrum anyosuit, jussus scilicet oblato instrumento subscrino!æ. bere: non, ut interpretabatur Woltios, alio manaducente, supra rubram crucem, inferne uigrum yestans, vivere situs est. BoivIN. Εστερον πρότερον. Gregoras egit supra dε rebus gestis anno Christi 1330. Predictiones autem, de quibus agit hoe capite, Byzantinı əllatır sunt anno 1529 Certe epistola, qua illas refutavit, data est aute annum 1550 BorvIN,

PG 148:641ἐφίεται δὲ πάντως ἄλλος ἄλλου κατὰ τὴν τοῦ ἐν αὐτῷ κριτικοῦ τῆς ψυχῆς ἕκαστος δύναμιν, καθάπερ αἰτίας τινὸς καὶ ῥίζης ὑποκειμένης τῆς ἐκεῖθεν κινουμένης ὁρμῆς καὶ ἀναλόγως χειραγωγούσης ἐς τὰς προθέσεις τάσδε ἢ τάσδε τοῦ βίου, ὁποίας πολλὰς καὶ ποικίλας γῆ τε αὕτη καὶ οὐρανὸς ἐκεῖνος προί̈σχεται. τὴν μὲν οὖν αἵρεσιν τῆς τούτων ἐφέσεως ταυτησὶ εἰ μὴ καθάπαξ ἅπαντες, ἀλλ’ οὖν οἱ πλείους δέξαιντ’ ἂν οἶμαι· τήν γε μὴν ἀωρίαν αὐτῆς καὶ τὸ λίχνον, ταύτην δ’ οὐ πάνυ τοι ἔγωγε. πάντα μὲν γὰρ ἐρευνᾷν ἕν τι τῶν ἁρμοζόντων εἶναι, οὐκ ἄν ποτ’ αὐτὸς ἑκών γε εἶναι ἀπαγορεύσαιμι· ἐν δ’ ἅπαντι καιρῷ καὶ χρόνῳ καὶ παντὶ τῷ βουλομένῳ, τοῦτο δὲ καὶ μάλα τοι σφόδρα αὐτός. οὔτε γὰρ παντὶ καιρῷ τὸ καίριον ἔνεστιν, οὔτ’ αὖ παντὶ τῷ βουλομένῳ προσήκει πανταχῆ τὸ βούλεσθαι· ἀλλ’ ἔστι καὶ καιρὸς ἀκαιρίας γέμων καὶ βούλησις ἀβουλίας πολλάκις μεστή. ἀλλ’ οὖν ἐπειδὴ ταῦτα συγχωρητέα ὅπως ποτὲ ἔδοξεν εἶναι ἡμῖν, ἅπαξ τὰ βάρη τῶν τοιούτων ὁποῖά γε εἴη προσίεσθαι προθεμένοις καὶ χαρίζεσθαί σφισιν ὁπόσον τὸ ἐφικτὸν ἐπεφύκει, οὔτ’ ἀκοὴν αὐτοῖς οὔτε γλῶτταν ἀπεκλείσαμεν·

GLL [Α. 1528 Ab 1541] ΒΥΖΑΝΤΙΝ.Ε HISTORIE LIB. IX. [1MP. ANDRONIC JUN. ρως καὶ κατωφρυωμένους δραστικώτατον έδοξε καὶ quæ al inconsultatn eos temeritatem impellit et ad ανυσιμώτατον, προπέτειαν απερίσκεπτον ὑφηγού- quidvis sine consilio suscipiendum incitat, queμενον καὶ πρόχειρον ἐς ἅπαν καθ' ἅπαντα χρόνον, cunque levibus eorum animis cogitatio oboriatur. εἴ τί που τοῖς κούροις αὐτῶν λογισμοῖς ἐπιφύεται. Ad eas coarguendas et refulaudas plurimi ex antiΠρὸς μὲν δὴ ταύτας ἀντιλέγειν καὶ ἀπελέγχειν οἱ cis me hortati sunt: qua mente nescio; sive, ut πλεῖστοι τῶν φίλων προτρέποντό με· οὐκ οἶδα, curriculi Olympici athletæ equos ad certamen deεἶτ᾽ ἐμὲ βασανίζειν ἐθέλοντες, ὥσπερ τοὺς ἁμιλλη stinatos variis in campis solent agilare, ita etiam τηρίους τῶν ἵππων ἐν διαφόροις πεδίοις ἐλαύνοντες hi vires micas periclitari voluerint; sive aliquid οἱ δρόμων Ολυμπικῶν ἀθληταί, εἴθ' ἑαυτοῖς μέρος inde voluptatis sibi ipsis captaverint. Nulla enim ἐντεῦθεν ἡδονῆς ἐκπορίζοντες. Οὐδεν! γὰρ ἑτέρῳ τῶν res est, quæ animum ita delectet, ut videre et anπάντων οὕτως ἔπεται ήδεσθαι τὴν ψυχήν, ὡς ὅσα dire ea omnia, quorum desiderio tenearis. Perinde καὶ οἷα τῶν κατ' ἔφεσίν ἐστιν ὁρᾷν καὶ ἀκούειν. " quippe est, ac si quis sitientibus suavissimam Παραπλήσιον γὰρ ἐστιν, ὥσπερ ἂν εἴ τις διψῶσι aquam offerat, et statis calore torridis frigidum μὲν τῶν ἠδίστων πιεῖν ἐδεδώκει ὑδάτων, φλεγομέ- zephyrum aliqua arte subministres. Desiderat au νοις δ' ώρα θέρους ζέφυρον έμηχανήσατο αναψύξεως. tem alius aliud, pro sui quisque judicii captu: ex Ἐφίεται δὲ πάντως ἄλλος ἄλλου κατὰ τὴν τοῦ ἐν quo judicio tanquam causa et radice 448 oritur αὐτῷ κριτικοῦ τῆς ψυχῆς ἕκαστος δύναμιν, καθάπερ appetitio, et unde quasi manu ducimur ad alia atαἰτίας τινὸς καὶ ῥίζης υποκειμένης τῆς ἐκεῖθεν κι que alia rerum studia, qualia multa, eaque diversa, νουμένης ὁρμῆς καὶ ἀναλόγως χειραγωγούσης ἐς cœlum et terra suggerunt. Porro ipsam rationem τὰς προθέσεις τάσδε ἢ τάσδε τοῦ βίου, ὁποίας πολ hujusce amicorum meorum desideri, si non omλες και ποικίλας γῆ τε αὕτη καὶ οὐρανὸς ἐκεῖνος nes prorsus, plerique certe probaverint. Mili autπροΐσχεται. Τὴν μὲν οὖν αἵρεσιν τῆς τούτων ἐφέ- tem tum alieno tempore tain vehemens desiderium σεω; ταυτησὶ εἰ μὴ καθάπαξ ἅπαντες, ἀλλ᾽ οὖν οἱ minime probatur. Nam ut omnia inquiri pulchrum πλείους δέξαιντ᾽ ἂν οἶμαι· τήν γε μὴν ἀωρίαν αὐτῆς esse nunquam ego inficias iverim, ita quovis loco καὶ τὸ λίχνον, ταύτην δ' οὐ πάνυ τοι έγωγε. Πάντα ac te:npore aut quolibet volente pulchrum id esse μὲν γὰρ ἐρευνᾶν ἔν τι τῶν ἁρμοζόντων εἶναι, οὐκ plane negaverim. Neque enim quodvis tempus opἄν ποτ' αὐτὸς ἑκών γε εἶναι ἀπαγορεύσαιμι· ἐν δ' portunitatem habet, neque quemlibet quidvis velle ἅπαντι καιρῷ καὶ χρόνῳ καὶ παντὶ τῷ βουλομένῳ, decet. Nempe et tempus aliquod est minime ten'- τοῦτο δὲ καὶ μάλα τοι σφόδρα αὐτός. Οὔτε γὰρ pestivum, et voluntas sape plena est imprudentir. παντὶ καιρῷ τὸ καίριον ἔνεστιν, οὔτ' αὖ παντὶ τῷ Sed tamen cum hoc amicis dandum esse prorsus βουλομένῳ προσήκει πανταχῆ τὸ βούλεσθαι· ἀλλ' videretur, ut hujus oneris molestia qualicunque ἔστι καὶ καιρὸς ἀκαιρίας γέμων καὶ βούλησις ἀδου- suscepta pro virili ipsis gratificaremur, neque auλίας πολλάκις μεστή. Αλλ' οὖν ἐπειδὴ ταῦτα συγ- res illis nostras occlusimus, neque linguam deneχωρητέα όπως ποτὲ ἔδοξεν εἶναι ἡμῖν, ἅπαξ τὰ βάρη gavimus: sed aliqua corum, quæ scripta erant, τῶν τοιούτων ὁποτά γε εἴη προσίεσθαι προθεμένοι; καὶ parce et moderate refutavimus. In quo nemo opχαρίζεσθαί σφισιν ὁπόσον τὸ ἐφικτὸν ἐπεφύκει, οὔτ' portunitatis ac prudentiae studiosus sectator, neque ἀκοὴν αὐτοῖς οὔτε γλῶτταν ἀπεκλείσαμεν·[Ρ.270] quisquam credo, qui audiverit, nos reprehensurus ἀλλὰ μετρίοις ἐλέγχοις ἔστιν ὁ τῶν γραφομένων est. Ac cætera quidem illo scripto comprehensa Αμειψάμεθα. Καὶ ὁπόσους τό τε καίριον ἐς τὸ τῆς silentio præterivimus, eo quod in plerisque vana ασφαλείας μουσεῖον ἐπαιδαγώγησε, καὶ πᾶς τις οἶμαι et importuna temeritas insolenter exsultare videreακηκοώς οὐκ ἂν ἡμῖν μέμψαιτο. Καὶ τὰ μὲν ἄλλα tur. Quæ vero in epistolæ formam redacta amico τῶν γραφομένων ἀπόῤῥητα κεῖσθαι παρήκαμεν τέως, cnidam diximus, ne honesti silentii nostri causam ἀκαιρίας ὡς τὰ πολλά, κατοχουμένης αὐτῶν πάνυ esse ignorantiam importuni obtrectatores 4,49 exio τι φορτικῆς καὶ ματαίας· ἃ δ᾽ ὡς ἐν ἐπιστολῆς stimarent, ea nunc historiæ illustrandæ causa, si σχήματα πρὸς ἕνα τῶν φίλων εἰρήκειμεν, ἵνα μὴ τὸ qui forte cognita sibi velint, legenda proponeinus. τῆς εὐσχήμονος ἡμῶν σιωπῆς ὑπόληψιν ἀπορίας ὑπόθοιτο τοῖς ἀφειδεστέροις τῶν ὑβριστῶν, ταῦτα καὶ νῦν τοῖς ἐντυγχάνειν ἐθέλουσιν ἱστορίας ἕνεκα παραθήσομεν. Β. «Οπόσα γὰρ ο ἔφην, «τῶν λεγομένων νῦν ἡγεμόνα προβάλλεται καὶ τούτῳ τὴν πρέπουσαν αὐτονομίαν σαφῶς ἐπιτρέπει, ταῦτα καὶ νοῦν πάνω τως ἐπίπτην ἐφέλκεται καὶ γλῶσσαν ἀναμένει σὺν ἐπιστήμη δικάζουσαν. Οσα δ' ἁρμονίας ἁπάσης παραιτησάμενα νόμους ὅρων ἐπιστημονικῶν ὑπερό. ριον καὶ φυγάδα τείνουσι πόδα, ταῦτ᾽ οὔτε νοῦν επόπτην οἶδεν έφέλκεσθαι καὶ πάντα λόγον ἑρμηνέα Variorum Exstat her epist:la in coilice Vaticano 1083 es inscribitur, τῷ Με παγωμένη, περὶ τῶν ἐλθουσών 11. Quæcunque, inquam, verba sic dicuntur, ut mentem ducem sibi proponant eique legitimam auctoritatem omnino tribuant, cadem etiam ocuJos mentis ad se alliciunt et linguam sapienter judicantem merito exspectant. Quæ autem omnis harmoniæ legibus repudiatis veræ cognitionis liuites quasi fugitivo pede transiliunt, ea nec mentis oculos sciunt allicere, et orationem quam:cunque notæ. αὐτῷ τερατολογικῶν, τῶν μὲν ἄνωθεν ἐκ Τραπεζοῦν της, τῶν δὲ κατωθεν ἐξ Ιταλίας. Βοινιν.

ἀλλὰ μετρίοις ἐλέγχοις ἔστιν ἃ τῶν γραφομένων ἠμειψάμεθα. καὶ ὁπόσους τό,τε καίριον ἐς τὸ τῆς ἀσφαλείας μουσεῖον ἐπαιδαγώγησε, καὶ πᾶς τις οἶμαι ἀκηκοὼς οὐκ ἂν ἡμῖν μέμψαιτο. καὶ τὰ μὲν ἄλλα τῶν γραφομένων ἀπόῤῥητα κεῖσθαι παρήκαμεν τέως, ἀκαιρίας ὡς τὰ πολλὰ κατορχουμένης αὐτῶν πάνυ τοι φορτικῆς καὶ ματαίας· ἃ δ’ ὡς ἐν ἐπιστολῆς σχήματι πρὸς ἕνα τῶν φίλων εἰρήκειμεν, ἵνα μὴ τὸ τῆς εὐσχήμονος ἡμῶν σιωπῆς ὑπόληψιν ἀπορίας ὑπόθοιτο τοῖς ἀφειδεστέροις τῶν ὑβριστῶν, ταῦτα καὶ νῦν τοῖς ἐντυγχάνειν ἐθέλουσιν ἱστορίας ἕνεκα παραθήσομεν. (Β.) Ὁπόσα γὰρ, ἔφην, τῶν λεγομένων νοῦν ἡγεμόνα προβάλλεται καὶ τούτῳ τὴν πρέπουσαν αὐτονομίαν σαφῶς ἐπιτρέπει, ταῦτα καὶ νοῦν πάντως ἐπόπτην ἐφέλκεται καὶ γλῶσσαν ἀναμένει σὺν ἐπιστήμῃ δικάζουσαν. ὅσα δ’ ἁρμονίας ἁπάσης παραιτησάμενα νόμους ὅρων ἐπιστημονικῶν ὑπερόριον καὶ φυγάδα τείνουσι πόδα, ταῦτ’ οὔτε νοῦν ἐπόπτην οἶδεν ἐφέλκεσθαι καὶ πάντα λόγον ἑρμηνέα μάλα σφοδρῶς ἀποσείεται, φύσεως ὄντα σαφῶς ἀῤῥωστήματα καὶ λύρας ὥσπερ ῥαγείσης πλημμελῆ τινα κρούσματα.

GLL [Α. 1528 Ab 1541] ΒΥΖΑΝΤΙΝ.Ε HISTORIE LIB. IX. [1MP. ANDRONIC JUN. ρως καὶ κατωφρυωμένους δραστικώτατον έδοξε καὶ quæ al inconsultatn eos temeritatem impellit et ad ανυσιμώτατον, προπέτειαν απερίσκεπτον ὑφηγού- quidvis sine consilio suscipiendum incitat, queμενον καὶ πρόχειρον ἐς ἅπαν καθ' ἅπαντα χρόνον, cunque levibus eorum animis cogitatio oboriatur. εἴ τί που τοῖς κούροις αὐτῶν λογισμοῖς ἐπιφύεται. Ad eas coarguendas et refulaudas plurimi ex antiΠρὸς μὲν δὴ ταύτας ἀντιλέγειν καὶ ἀπελέγχειν οἱ cis me hortati sunt: qua mente nescio; sive, ut πλεῖστοι τῶν φίλων προτρέποντό με· οὐκ οἶδα, curriculi Olympici athletæ equos ad certamen deεἶτ᾽ ἐμὲ βασανίζειν ἐθέλοντες, ὥσπερ τοὺς ἁμιλλη stinatos variis in campis solent agilare, ita etiam τηρίους τῶν ἵππων ἐν διαφόροις πεδίοις ἐλαύνοντες hi vires micas periclitari voluerint; sive aliquid οἱ δρόμων Ολυμπικῶν ἀθληταί, εἴθ' ἑαυτοῖς μέρος inde voluptatis sibi ipsis captaverint. Nulla enim ἐντεῦθεν ἡδονῆς ἐκπορίζοντες. Οὐδεν! γὰρ ἑτέρῳ τῶν res est, quæ animum ita delectet, ut videre et anπάντων οὕτως ἔπεται ήδεσθαι τὴν ψυχήν, ὡς ὅσα dire ea omnia, quorum desiderio tenearis. Perinde καὶ οἷα τῶν κατ' ἔφεσίν ἐστιν ὁρᾷν καὶ ἀκούειν. " quippe est, ac si quis sitientibus suavissimam Παραπλήσιον γὰρ ἐστιν, ὥσπερ ἂν εἴ τις διψῶσι aquam offerat, et statis calore torridis frigidum μὲν τῶν ἠδίστων πιεῖν ἐδεδώκει ὑδάτων, φλεγομέ- zephyrum aliqua arte subministres. Desiderat au νοις δ' ώρα θέρους ζέφυρον έμηχανήσατο αναψύξεως. tem alius aliud, pro sui quisque judicii captu: ex Ἐφίεται δὲ πάντως ἄλλος ἄλλου κατὰ τὴν τοῦ ἐν quo judicio tanquam causa et radice 448 oritur αὐτῷ κριτικοῦ τῆς ψυχῆς ἕκαστος δύναμιν, καθάπερ appetitio, et unde quasi manu ducimur ad alia atαἰτίας τινὸς καὶ ῥίζης υποκειμένης τῆς ἐκεῖθεν κι que alia rerum studia, qualia multa, eaque diversa, νουμένης ὁρμῆς καὶ ἀναλόγως χειραγωγούσης ἐς cœlum et terra suggerunt. Porro ipsam rationem τὰς προθέσεις τάσδε ἢ τάσδε τοῦ βίου, ὁποίας πολ hujusce amicorum meorum desideri, si non omλες και ποικίλας γῆ τε αὕτη καὶ οὐρανὸς ἐκεῖνος nes prorsus, plerique certe probaverint. Mili autπροΐσχεται. Τὴν μὲν οὖν αἵρεσιν τῆς τούτων ἐφέ- tem tum alieno tempore tain vehemens desiderium σεω; ταυτησὶ εἰ μὴ καθάπαξ ἅπαντες, ἀλλ᾽ οὖν οἱ minime probatur. Nam ut omnia inquiri pulchrum πλείους δέξαιντ᾽ ἂν οἶμαι· τήν γε μὴν ἀωρίαν αὐτῆς esse nunquam ego inficias iverim, ita quovis loco καὶ τὸ λίχνον, ταύτην δ' οὐ πάνυ τοι έγωγε. Πάντα ac te:npore aut quolibet volente pulchrum id esse μὲν γὰρ ἐρευνᾶν ἔν τι τῶν ἁρμοζόντων εἶναι, οὐκ plane negaverim. Neque enim quodvis tempus opἄν ποτ' αὐτὸς ἑκών γε εἶναι ἀπαγορεύσαιμι· ἐν δ' portunitatem habet, neque quemlibet quidvis velle ἅπαντι καιρῷ καὶ χρόνῳ καὶ παντὶ τῷ βουλομένῳ, decet. Nempe et tempus aliquod est minime ten'- τοῦτο δὲ καὶ μάλα τοι σφόδρα αὐτός. Οὔτε γὰρ pestivum, et voluntas sape plena est imprudentir. παντὶ καιρῷ τὸ καίριον ἔνεστιν, οὔτ' αὖ παντὶ τῷ Sed tamen cum hoc amicis dandum esse prorsus βουλομένῳ προσήκει πανταχῆ τὸ βούλεσθαι· ἀλλ' videretur, ut hujus oneris molestia qualicunque ἔστι καὶ καιρὸς ἀκαιρίας γέμων καὶ βούλησις ἀδου- suscepta pro virili ipsis gratificaremur, neque auλίας πολλάκις μεστή. Αλλ' οὖν ἐπειδὴ ταῦτα συγ- res illis nostras occlusimus, neque linguam deneχωρητέα όπως ποτὲ ἔδοξεν εἶναι ἡμῖν, ἅπαξ τὰ βάρη gavimus: sed aliqua corum, quæ scripta erant, τῶν τοιούτων ὁποτά γε εἴη προσίεσθαι προθεμένοι; καὶ parce et moderate refutavimus. In quo nemo opχαρίζεσθαί σφισιν ὁπόσον τὸ ἐφικτὸν ἐπεφύκει, οὔτ' portunitatis ac prudentiae studiosus sectator, neque ἀκοὴν αὐτοῖς οὔτε γλῶτταν ἀπεκλείσαμεν·[Ρ.270] quisquam credo, qui audiverit, nos reprehensurus ἀλλὰ μετρίοις ἐλέγχοις ἔστιν ὁ τῶν γραφομένων est. Ac cætera quidem illo scripto comprehensa Αμειψάμεθα. Καὶ ὁπόσους τό τε καίριον ἐς τὸ τῆς silentio præterivimus, eo quod in plerisque vana ασφαλείας μουσεῖον ἐπαιδαγώγησε, καὶ πᾶς τις οἶμαι et importuna temeritas insolenter exsultare videreακηκοώς οὐκ ἂν ἡμῖν μέμψαιτο. Καὶ τὰ μὲν ἄλλα tur. Quæ vero in epistolæ formam redacta amico τῶν γραφομένων ἀπόῤῥητα κεῖσθαι παρήκαμεν τέως, cnidam diximus, ne honesti silentii nostri causam ἀκαιρίας ὡς τὰ πολλά, κατοχουμένης αὐτῶν πάνυ esse ignorantiam importuni obtrectatores 4,49 exio τι φορτικῆς καὶ ματαίας· ἃ δ᾽ ὡς ἐν ἐπιστολῆς stimarent, ea nunc historiæ illustrandæ causa, si σχήματα πρὸς ἕνα τῶν φίλων εἰρήκειμεν, ἵνα μὴ τὸ qui forte cognita sibi velint, legenda proponeinus. τῆς εὐσχήμονος ἡμῶν σιωπῆς ὑπόληψιν ἀπορίας ὑπόθοιτο τοῖς ἀφειδεστέροις τῶν ὑβριστῶν, ταῦτα καὶ νῦν τοῖς ἐντυγχάνειν ἐθέλουσιν ἱστορίας ἕνεκα παραθήσομεν. Β. «Οπόσα γὰρ ο ἔφην, «τῶν λεγομένων νῦν ἡγεμόνα προβάλλεται καὶ τούτῳ τὴν πρέπουσαν αὐτονομίαν σαφῶς ἐπιτρέπει, ταῦτα καὶ νοῦν πάνω τως ἐπίπτην ἐφέλκεται καὶ γλῶσσαν ἀναμένει σὺν ἐπιστήμη δικάζουσαν. Οσα δ' ἁρμονίας ἁπάσης παραιτησάμενα νόμους ὅρων ἐπιστημονικῶν ὑπερό. ριον καὶ φυγάδα τείνουσι πόδα, ταῦτ᾽ οὔτε νοῦν επόπτην οἶδεν έφέλκεσθαι καὶ πάντα λόγον ἑρμηνέα Variorum Exstat her epist:la in coilice Vaticano 1083 es inscribitur, τῷ Με παγωμένη, περὶ τῶν ἐλθουσών 11. Quæcunque, inquam, verba sic dicuntur, ut mentem ducem sibi proponant eique legitimam auctoritatem omnino tribuant, cadem etiam ocuJos mentis ad se alliciunt et linguam sapienter judicantem merito exspectant. Quæ autem omnis harmoniæ legibus repudiatis veræ cognitionis liuites quasi fugitivo pede transiliunt, ea nec mentis oculos sciunt allicere, et orationem quam:cunque notæ. αὐτῷ τερατολογικῶν, τῶν μὲν ἄνωθεν ἐκ Τραπεζοῦν της, τῶν δὲ κατωθεν ἐξ Ιταλίας. Βοινιν.

PG 148:643ὥστ’ ἔπεισί μοι σφόδρα θαυμάζειν, ὦ φίλων ἄριστε, πῶς οὕτω κἀμὲ ξυνωθεῖς καλινδεῖσθαι τὸν φίλον περὶ τὰ φαῦλα καὶ γλῶτταν παρέχεσθαι τουτουσὶ τοὺς σαφεῖς ἐξελέγχουσαν λήρους, ὁπόσοι τῶν Ἐπιζεφυρίων βαράθρων συχνὸν ἀναῤῥήγνυνται, καθάπερ τινὲς τῶν Ἡφαίστου κρατήρων αὐτόματοι ῥύακες· καὶ ἔτι ὁπόσοι τῷ πλήθει νιφάδεσσι χειμερίῃσιν ἐοικότες τῆς ἀνωτέρας ἠπείρου κατίασιν. ἀδικοίημεν γὰρ ἂν, νὴ τὸν φίλιον, τούς τε τῆς ἐπιστήμης κανόνας τούτοις προσάγοντες καὶ ἡμᾶς αὐτούς. τὸ γὰρ ὁπωσοῦν ἑαυτὸν ἑκών γε εἶναι διεφθορόσι διδόναι τρόποις καὶ λόγοις οὐκ ἀποχωρεῖ κακίας, οὐδ’ ἀνασοβεῖ τὰ δίκτυα τοῦ ψόγου, ἀλλὰ καθάπερ συγγενῆ κηλῖδα χλεύην ἐπίφθονον ἐπισύρεται. τίνα γὰρ ἀμαθίας Καύκασον οὐχ ὑπερβαίνουσιν, ὁπόσους οἱ μὲν κάτωθεν ὡς ποῤῥωτάτω τῆς ἀληθείας χαλκεύειν εἰώθεσαν ὄγκους ῥημάτων, οἱ δ’ ἄνωθεν ἀγεννεῖς τινας καὶ μειρακιώδεις κροτοῦσι θορύβους, καὶ ταῦτα τὴν Περσῶν καὶ Χαλδαίων μετιέναι φάσκοντες ἐπιστήμην;

[Α. Μ. 6356 AD 6849] [INF. ANDRONIC. 405.) interpretem acerrime repellunt, cum non aliud μάλα σφοδρώς αποσείεται, φύσεως ὄντα σαφῶς ἀξ sint, nisi quidam natura morbi et veluti ruptæ lyre alsoni strepitus. Quamobrem, amicorum optime, vehementer nirari mihi subit, quo pacto me amicum ad futilia ista compellas, et linguam ad augas hasce evidentes refutandas accommodare cogas, tum eas, quæ ex Epizephyriis barathris frequenter crumpunt, veluti Vulcaniorum craterum rivi sponte inanantes, tum illas, quæ numero et copia bibernis nivibus pares e superiore contimente (id est ex Colchide) descendunt. Quippe et scientiæ regulis medius ßdius et nobis ipsis faceremus injuriam, si eas regulas illis adhiberemus. Nanı semet ipsum ultro corruptis tradere moribus et sermonibus, non abest a malitia, mec reprehensione vacat, sed veluti cognatam maculam reprehensionem invidiosam secum trahit. Quem enim sammam inscitiæ gradum non superant sive illæ verborum insolentiæ, quas inferioris tractus incoζωστήματα καὶ λύρας ὥσπερ βαγείσης πλημμελή τινα κρούσματα. Ωστ' ἔπεισί μοι σφόδρα θαυμά ζειν, ὦ φίλων άριστε, πῶς οὕτω κ μὲ ξυνωθείς και λινδεῖσθαι τὸν φίλον περὶ τὰ φαῦλα καὶ γλώτταν πιο ρέχεσθαι τουτουσὶ τοὺς σαφεῖς ἐξελέγχουσαν λήρους, ὁπόσοι τῶν Ἐπιζεφυρίων βαράθρων συχνὸν ἀναρξή γνυνται, καθάπερ τινὲς τῶν Ηφαίστου κρατήρων αυτόματοι ρύακες· καὶ ἔτι ὁπόσοι τῷ πλήθει νιφάδεσ σι χειμερίησιν εοικότες τῆς ἀνωτέρας ηπείρου και τίασιν. Αδικοίημεν γὰρ ἂν, νὴ τὸν φίλιον, τούς τε τῆς ἐπιστήμης κανόνας τούτοις προσάγοντες καὶ ἡμᾶς αὐτούς. Τὸ γὰρ ὁπωσοῦν ἑαυτὸν ἐκών γε εἶναι διε φθορόσι διδέναι τρόποις καὶ λόγοις οὐκ ἀποχωρεῖ κακίας, οὐδ᾽ ἀνασοδεῖ τὰ δίκτυα του λόγου, αλλά καθάπερ συγγενή κηλίδα χλεύην ἐπίφθονον ἐπισύρε ται. Τίνα γὰρ ἀμαθίας Καύκασον οὐχ ὑπερβαίνω. σιν, ἐπόσου; οἱ μὲν κάτωθεν ὡς πορρωτάτων τῆς ἀληθείας χαλκεύειν ειώθεσαν όγκους βημάτων, οι δ᾽ ἄνωθεν ἀγεννεῖς τινας καὶ μειρακιώδεις προτούσι θορύβους, καὶ ταῦτα τὴν Περσῶν καὶ Χαλδαίων με τιέναι φάσκοντες επιστήμην; Εἰ γὰρ ἐ; ταύτα Χαλδαίοις καὶ Πέρσαις ή πᾶσα περιίσταται μέθοδος καὶ οὐρανὸς διὰ τοῦτ' ἐς τὴν αἰθέρος σφαίραν εξ καὶ τεταγμένως περιφέρει τοὺς ἀστέρων δρόμους, ὡς λημμάτων μὲν φοράν ἦρος ἀρχομένου γραμματ τεῦσι προφαίνειν, νοσήματα δ' αὖ γέρουσι φθίνον τος (Ρ. 277] ήδη τοῦ θέρους, χάριεν ἄν, νὴ τοὺς λόγους, δόξεις τοῖς διασύρειν ποθοῦσι τὸ τῆς ἐπιστή μης χρηστὸν καὶ τοῖς τε ἐξ ἀμάξη; λοιδορούσιν ἐπι χρώσα πρόφασις ἐς ὕβρεις καὶ ἐπόσοι προς ταῖς σκηναῖς ἄφθονα δραματουργοῦσι τὰ σκέμματα. Εγώ δὲ λίαν ἡδέως κἀκεῖνο θαυμάσαιμι ἄν, δει μὴ καὶ περὶ δρυῶν προτεθέσπισται τοῖς ἀνδράσιν, ὡς πολύ λά; ἐξανθήσει τὸ γένος βαλάνους καὶ ὡς ἄκανθα τὴν έφαπτομένην ἀμύξει παλάμην· καὶ εἰ τέκοι γαλῆ, μήτηρ ἔσται τοῦ τεχθησομένου· καὶ θέρους μὲν Έσται καῦμα, χειμῶνος δὲ ψύχος, καὶ ὅσα τῶν πάνυ προδήλων, εἰ μή γε δὴ βουσιν, ἀλλ' οὖν ἀνθρώποις ἅπασιν ἐστιν. Ἵνα δὲ μήτε σὺ τῶν λυπουμένων εἴη, μήτε τὸ σεμνὸν τῆς ἐπιστήμης ἐς τοιαύτα; ἐσχατιάς κατενηνεγμένον ὑβρίζοιτο, φέρε μέσην βαδίσαντες βραχέα ἄττα των μεσημβρινών του των λήρων ἐξελέξωμεν, ἢ μᾶλλον, εἰπεῖν, τῶν γηίνων πλανήτων καὶ τὰ πλεῖστα τῆς ἄνω λήξεως καταψευδομένων, ὡς ἂν ἄρδην ἐκ τοῦ κρασπέδου το ύφασμα λύοιτο πᾶν, καθάπερ ὁ τῆς Πηνελόπης ἐκεῖνος ἱστός. 'Ανέμων ἐκεῖνοι προλέγουσιν έπεσθαι κίνησιν, ὑφ' ὧν ἐς φθορὰν τὰ τῶν ἀνθρώπων λυθή σονται σώματα. Ηδέως ἂν οὖν ἔγωγε τὰς αἰτίας ἐροίμην τῆς τῶν ἀνθρώπων λύσεως. Εἰ μὲν γὰρ ἄλλο τι ή φορά τις μέρες καὶ διαίρεσις ὁ ἄνεμος ἦν, εἶχεν ἄν τινα λόγον ἴσως ὁ λόγος. Ὅτι μὲν γὰρ ἄλλο τι παρὰ τὸν αέρα τυγχάνοντα δέεισιν αὐτὸν, ἢ διάδι, σωματική τέμνοντα φέρεται δι' αὐτοῦ, καθάπερ λίθος καὶ είδη, ος και όσα σκληροτέρας ή κατά Variorum notae. a veritate remotissimas fabricare consueverunt; ive 450 illi ignavi puerilesque strepitus, quos superioris regionis habitatores cient; idque. cum Persarum et Chaldæorum scientiam profiteantur? Nam si Chald:vorum et Persarum omnis inethodus co redit, et cœlum propter hoc per ætheris sphæram bene et composite stellarum cursus circum - fert, ut veris initio lueri accessionem scribis apportent, senibus vero sub exitum æstatis morbos, Jacetum hercle id eis videbitur, qui utilitatem artis deprimere verbis cupiunt; eritque hæc opportuna illudendi occasio iis, qui de plaustro conviciantur, nec non iis qui fabulas in scena agunt. Ego vero illud etiam cum risu miror, quod noh prædixerint, quercus multas glandes laturas, et sentes contreciantium manus puncturos esse; et mustelam, si pepererit, matrem fore sui fetus: a-state æstum, hieme frigus fore, cæteraque perspicua omnibus, si non bobus, at hominibus certe quidem. Sed ne molestia tute ipse afliciaris, et disciplinæ gravitas in tales sordes demersa ludibrio sit, age media incedentes via pauca meridianorum istorum nebulonum, ac potius terrestrium planetarum, qui ætheriam provinciam plurimis mendaciis infamant, coarguamus, ut a fimbria totum contextum solvatur, et ut illa Penelopes I la relevatur. Ventos aiunt con.motum iri, unde humana corpora corrumpenda sint. Ego vero corruptionis ejus causas scire velin. Nam si quid alet quam impetus aeris ac divisio ventus 451 esset, rationis fortassis aliquid ca haberet oratio. Quae enim aliquid aliud sunt quam arr cumque permeant, ea vel corporeo transitu illum secant et permeant, ut lapis et ferrum et alite res, quar naJura sua aere duriores sunt; vel qualitatis snæ distributione; id quod faciunt ea que fluxa et aeris naturæ plane cognata sunt, ut odores, coloο occasuin et meridiem sita, si Byzantium species. Hom. 11., 111 222. Rovιν. Calabros credo intelligit. Nam Calabria iuter BOIVIN.

εἰ γὰρ ἐς τοῦτο Χαλδαίοις καὶ Πέρσαις ἡ πᾶσα περιί̈- σταται μέθοδος καὶ οὐρανὸς διὰ τοῦτ’ ἐς τὴν αἰθέρος σφαῖραν εὖ καὶ τεταγμένως περιφέρει τοὺς ἀστέρων δρόμους, ὡς λημμάτων μὲν φορὰν ἦρος ἀρχομένου γραμματεῦσι προφαίνειν, νοσήματα δ’ αὖ γέρουσι φθίνοντος ἤδη τοῦ θέρους, χάριεν ἂν, νὴ τοὺς λόγους, δόξειε τοῖς διασύρειν ποθοῦσι τὸ τῆς ἐπιστήμης χρηστὸν καὶ τοῖς τε ἐξ ἁμάξης λοιδοροῦσιν ἀποχρῶσα πρόφασις ἐς ὕβρεις καὶ ὁπόσοι πρὸς ταῖς σκηναῖς ἄφθονα δραματουργοῦσι τὰ σκέμματα. ἐγὼ δὲ λίαν ἡδέως κἀκεῖνο θαυμάσαιμι ἂν, ὅτι μὴ καὶ περὶ δρυῶν προτεθέσπισται τοῖς ἀνδράσιν, ὡς πολλὰς ἐξανθήσει τὸ γένος βαλάνους καὶ ὡς ἄκανθα τὴν ἐφαπτομένην ἀμύξει παλάμην· καὶ εἰ τέκοι γαλῆ, μήτηρ ἔσται τοῦ τεχθησομένου· καὶ θέρους μὲν ἔσται καῦμα, χειμῶνος δὲ ψύχος, καὶ ὅσα τῶν πάνυ προδήλων, εἰ μή γε δὴ βουσὶν, ἀλλ’ οὖν ἀνθρώποις ἅπασίν ἐστιν.

[Α. Μ. 6356 AD 6849] [INF. ANDRONIC. 405.) interpretem acerrime repellunt, cum non aliud μάλα σφοδρώς αποσείεται, φύσεως ὄντα σαφῶς ἀξ sint, nisi quidam natura morbi et veluti ruptæ lyre alsoni strepitus. Quamobrem, amicorum optime, vehementer nirari mihi subit, quo pacto me amicum ad futilia ista compellas, et linguam ad augas hasce evidentes refutandas accommodare cogas, tum eas, quæ ex Epizephyriis barathris frequenter crumpunt, veluti Vulcaniorum craterum rivi sponte inanantes, tum illas, quæ numero et copia bibernis nivibus pares e superiore contimente (id est ex Colchide) descendunt. Quippe et scientiæ regulis medius ßdius et nobis ipsis faceremus injuriam, si eas regulas illis adhiberemus. Nanı semet ipsum ultro corruptis tradere moribus et sermonibus, non abest a malitia, mec reprehensione vacat, sed veluti cognatam maculam reprehensionem invidiosam secum trahit. Quem enim sammam inscitiæ gradum non superant sive illæ verborum insolentiæ, quas inferioris tractus incoζωστήματα καὶ λύρας ὥσπερ βαγείσης πλημμελή τινα κρούσματα. Ωστ' ἔπεισί μοι σφόδρα θαυμά ζειν, ὦ φίλων άριστε, πῶς οὕτω κ μὲ ξυνωθείς και λινδεῖσθαι τὸν φίλον περὶ τὰ φαῦλα καὶ γλώτταν πιο ρέχεσθαι τουτουσὶ τοὺς σαφεῖς ἐξελέγχουσαν λήρους, ὁπόσοι τῶν Ἐπιζεφυρίων βαράθρων συχνὸν ἀναρξή γνυνται, καθάπερ τινὲς τῶν Ηφαίστου κρατήρων αυτόματοι ρύακες· καὶ ἔτι ὁπόσοι τῷ πλήθει νιφάδεσ σι χειμερίησιν εοικότες τῆς ἀνωτέρας ηπείρου και τίασιν. Αδικοίημεν γὰρ ἂν, νὴ τὸν φίλιον, τούς τε τῆς ἐπιστήμης κανόνας τούτοις προσάγοντες καὶ ἡμᾶς αὐτούς. Τὸ γὰρ ὁπωσοῦν ἑαυτὸν ἐκών γε εἶναι διε φθορόσι διδέναι τρόποις καὶ λόγοις οὐκ ἀποχωρεῖ κακίας, οὐδ᾽ ἀνασοδεῖ τὰ δίκτυα του λόγου, αλλά καθάπερ συγγενή κηλίδα χλεύην ἐπίφθονον ἐπισύρε ται. Τίνα γὰρ ἀμαθίας Καύκασον οὐχ ὑπερβαίνω. σιν, ἐπόσου; οἱ μὲν κάτωθεν ὡς πορρωτάτων τῆς ἀληθείας χαλκεύειν ειώθεσαν όγκους βημάτων, οι δ᾽ ἄνωθεν ἀγεννεῖς τινας καὶ μειρακιώδεις προτούσι θορύβους, καὶ ταῦτα τὴν Περσῶν καὶ Χαλδαίων με τιέναι φάσκοντες επιστήμην; Εἰ γὰρ ἐ; ταύτα Χαλδαίοις καὶ Πέρσαις ή πᾶσα περιίσταται μέθοδος καὶ οὐρανὸς διὰ τοῦτ' ἐς τὴν αἰθέρος σφαίραν εξ καὶ τεταγμένως περιφέρει τοὺς ἀστέρων δρόμους, ὡς λημμάτων μὲν φοράν ἦρος ἀρχομένου γραμματ τεῦσι προφαίνειν, νοσήματα δ' αὖ γέρουσι φθίνον τος (Ρ. 277] ήδη τοῦ θέρους, χάριεν ἄν, νὴ τοὺς λόγους, δόξεις τοῖς διασύρειν ποθοῦσι τὸ τῆς ἐπιστή μης χρηστὸν καὶ τοῖς τε ἐξ ἀμάξη; λοιδορούσιν ἐπι χρώσα πρόφασις ἐς ὕβρεις καὶ ἐπόσοι προς ταῖς σκηναῖς ἄφθονα δραματουργοῦσι τὰ σκέμματα. Εγώ δὲ λίαν ἡδέως κἀκεῖνο θαυμάσαιμι ἄν, δει μὴ καὶ περὶ δρυῶν προτεθέσπισται τοῖς ἀνδράσιν, ὡς πολύ λά; ἐξανθήσει τὸ γένος βαλάνους καὶ ὡς ἄκανθα τὴν έφαπτομένην ἀμύξει παλάμην· καὶ εἰ τέκοι γαλῆ, μήτηρ ἔσται τοῦ τεχθησομένου· καὶ θέρους μὲν Έσται καῦμα, χειμῶνος δὲ ψύχος, καὶ ὅσα τῶν πάνυ προδήλων, εἰ μή γε δὴ βουσιν, ἀλλ' οὖν ἀνθρώποις ἅπασιν ἐστιν. Ἵνα δὲ μήτε σὺ τῶν λυπουμένων εἴη, μήτε τὸ σεμνὸν τῆς ἐπιστήμης ἐς τοιαύτα; ἐσχατιάς κατενηνεγμένον ὑβρίζοιτο, φέρε μέσην βαδίσαντες βραχέα ἄττα των μεσημβρινών του των λήρων ἐξελέξωμεν, ἢ μᾶλλον, εἰπεῖν, τῶν γηίνων πλανήτων καὶ τὰ πλεῖστα τῆς ἄνω λήξεως καταψευδομένων, ὡς ἂν ἄρδην ἐκ τοῦ κρασπέδου το ύφασμα λύοιτο πᾶν, καθάπερ ὁ τῆς Πηνελόπης ἐκεῖνος ἱστός. 'Ανέμων ἐκεῖνοι προλέγουσιν έπεσθαι κίνησιν, ὑφ' ὧν ἐς φθορὰν τὰ τῶν ἀνθρώπων λυθή σονται σώματα. Ηδέως ἂν οὖν ἔγωγε τὰς αἰτίας ἐροίμην τῆς τῶν ἀνθρώπων λύσεως. Εἰ μὲν γὰρ ἄλλο τι ή φορά τις μέρες καὶ διαίρεσις ὁ ἄνεμος ἦν, εἶχεν ἄν τινα λόγον ἴσως ὁ λόγος. Ὅτι μὲν γὰρ ἄλλο τι παρὰ τὸν αέρα τυγχάνοντα δέεισιν αὐτὸν, ἢ διάδι, σωματική τέμνοντα φέρεται δι' αὐτοῦ, καθάπερ λίθος καὶ είδη, ος και όσα σκληροτέρας ή κατά Variorum notae. a veritate remotissimas fabricare consueverunt; ive 450 illi ignavi puerilesque strepitus, quos superioris regionis habitatores cient; idque. cum Persarum et Chaldæorum scientiam profiteantur? Nam si Chald:vorum et Persarum omnis inethodus co redit, et cœlum propter hoc per ætheris sphæram bene et composite stellarum cursus circum - fert, ut veris initio lueri accessionem scribis apportent, senibus vero sub exitum æstatis morbos, Jacetum hercle id eis videbitur, qui utilitatem artis deprimere verbis cupiunt; eritque hæc opportuna illudendi occasio iis, qui de plaustro conviciantur, nec non iis qui fabulas in scena agunt. Ego vero illud etiam cum risu miror, quod noh prædixerint, quercus multas glandes laturas, et sentes contreciantium manus puncturos esse; et mustelam, si pepererit, matrem fore sui fetus: a-state æstum, hieme frigus fore, cæteraque perspicua omnibus, si non bobus, at hominibus certe quidem. Sed ne molestia tute ipse afliciaris, et disciplinæ gravitas in tales sordes demersa ludibrio sit, age media incedentes via pauca meridianorum istorum nebulonum, ac potius terrestrium planetarum, qui ætheriam provinciam plurimis mendaciis infamant, coarguamus, ut a fimbria totum contextum solvatur, et ut illa Penelopes I la relevatur. Ventos aiunt con.motum iri, unde humana corpora corrumpenda sint. Ego vero corruptionis ejus causas scire velin. Nam si quid alet quam impetus aeris ac divisio ventus 451 esset, rationis fortassis aliquid ca haberet oratio. Quae enim aliquid aliud sunt quam arr cumque permeant, ea vel corporeo transitu illum secant et permeant, ut lapis et ferrum et alite res, quar naJura sua aere duriores sunt; vel qualitatis snæ distributione; id quod faciunt ea que fluxa et aeris naturæ plane cognata sunt, ut odores, coloο occasuin et meridiem sita, si Byzantium species. Hom. 11., 111 222. Rovιν. Calabros credo intelligit. Nam Calabria iuter BOIVIN.

Chapter XICaput XI

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

ἵνα δὲ μήτε σὺ τῶν λυπουμένων εἴης, μήτε τὸ σεμνὸν τῆς ἐπιστήμης ἐς τοιαύτας ἐσχατιὰς κατενηνεγμένον ὑβρίζοιτο, φέρε μέσην βαδίσαντες βραχέα ἄττα τῶν μεσημβρινῶν τουτωνὶ λήρων ἐξελέγξωμεν, ἢ μᾶλλον, εἰπεῖν, τῶν γηί̈νων πλανήτων καὶ τὰ πλεῖστα τῆς ἄνω λήξεως καταψευδομένων, ὡς ἂν ἄρδην ἐκ τοῦ κρασπέδου τὸ ὕφασμα λύοιτο πᾶν, καθάπερ ὁ τῆς Πηνελόπης ἐκεῖνος ἱστός. ἀνέμων ἐκεῖνοι προλέγουσιν ἔσεσθαι κίνησιν, ὑφ’ ὧν ἐς φθορὰν τὰ τῶν ἀνθρώπων λυθήσονται σώματα. ἡδέως ἂν οὖν ἔγωγε τὰς αἰτίας ἐροίμην τῆς τῶν ἀνθρώπων λύσεως. εἰ μὲν γὰρ ἄλλο τι ἢ φορά τις ἀέρος καὶ διαίρεσις ὁ ἄνεμος ἦν, εἶχεν ἄν τινα λόγον ἴσως ὁ λόγος. ὅσα μὲν γὰρ ἄλλο τι παρὰ τὸν ἀέρα τυγχάνοντα δίεισιν αὐτὸν, ἢ διόδῳ σωματικῇ τέμνοντα φέρεται δι’ αὐτοῦ, καθάπερ λίθος καὶ σίδηρος καὶ ὅσα σκληροτέρας ἢ κατὰ τὸν ἀέρα φύσεως ἔλαχεν, ἢ διαδόσει ποιότητος, ὅσα δηλαδὴ χεομένην καὶ τῷ ἀέρι πάνυ τοι προσφυῶς ἀνακιρναμένην ἔσχεν αὐτὴν, ὥσπερ ὀσμαὶ καὶ χρώματα καὶ σκηπτοὶ καὶ πρηστῆρες.

[Α. Μ. 6356 AD 6849] [INF. ANDRONIC. 405.) interpretem acerrime repellunt, cum non aliud μάλα σφοδρώς αποσείεται, φύσεως ὄντα σαφῶς ἀξ sint, nisi quidam natura morbi et veluti ruptæ lyre alsoni strepitus. Quamobrem, amicorum optime, vehementer nirari mihi subit, quo pacto me amicum ad futilia ista compellas, et linguam ad augas hasce evidentes refutandas accommodare cogas, tum eas, quæ ex Epizephyriis barathris frequenter crumpunt, veluti Vulcaniorum craterum rivi sponte inanantes, tum illas, quæ numero et copia bibernis nivibus pares e superiore contimente (id est ex Colchide) descendunt. Quippe et scientiæ regulis medius ßdius et nobis ipsis faceremus injuriam, si eas regulas illis adhiberemus. Nanı semet ipsum ultro corruptis tradere moribus et sermonibus, non abest a malitia, mec reprehensione vacat, sed veluti cognatam maculam reprehensionem invidiosam secum trahit. Quem enim sammam inscitiæ gradum non superant sive illæ verborum insolentiæ, quas inferioris tractus incoζωστήματα καὶ λύρας ὥσπερ βαγείσης πλημμελή τινα κρούσματα. Ωστ' ἔπεισί μοι σφόδρα θαυμά ζειν, ὦ φίλων άριστε, πῶς οὕτω κ μὲ ξυνωθείς και λινδεῖσθαι τὸν φίλον περὶ τὰ φαῦλα καὶ γλώτταν πιο ρέχεσθαι τουτουσὶ τοὺς σαφεῖς ἐξελέγχουσαν λήρους, ὁπόσοι τῶν Ἐπιζεφυρίων βαράθρων συχνὸν ἀναρξή γνυνται, καθάπερ τινὲς τῶν Ηφαίστου κρατήρων αυτόματοι ρύακες· καὶ ἔτι ὁπόσοι τῷ πλήθει νιφάδεσ σι χειμερίησιν εοικότες τῆς ἀνωτέρας ηπείρου και τίασιν. Αδικοίημεν γὰρ ἂν, νὴ τὸν φίλιον, τούς τε τῆς ἐπιστήμης κανόνας τούτοις προσάγοντες καὶ ἡμᾶς αὐτούς. Τὸ γὰρ ὁπωσοῦν ἑαυτὸν ἐκών γε εἶναι διε φθορόσι διδέναι τρόποις καὶ λόγοις οὐκ ἀποχωρεῖ κακίας, οὐδ᾽ ἀνασοδεῖ τὰ δίκτυα του λόγου, αλλά καθάπερ συγγενή κηλίδα χλεύην ἐπίφθονον ἐπισύρε ται. Τίνα γὰρ ἀμαθίας Καύκασον οὐχ ὑπερβαίνω. σιν, ἐπόσου; οἱ μὲν κάτωθεν ὡς πορρωτάτων τῆς ἀληθείας χαλκεύειν ειώθεσαν όγκους βημάτων, οι δ᾽ ἄνωθεν ἀγεννεῖς τινας καὶ μειρακιώδεις προτούσι θορύβους, καὶ ταῦτα τὴν Περσῶν καὶ Χαλδαίων με τιέναι φάσκοντες επιστήμην; Εἰ γὰρ ἐ; ταύτα Χαλδαίοις καὶ Πέρσαις ή πᾶσα περιίσταται μέθοδος καὶ οὐρανὸς διὰ τοῦτ' ἐς τὴν αἰθέρος σφαίραν εξ καὶ τεταγμένως περιφέρει τοὺς ἀστέρων δρόμους, ὡς λημμάτων μὲν φοράν ἦρος ἀρχομένου γραμματ τεῦσι προφαίνειν, νοσήματα δ' αὖ γέρουσι φθίνον τος (Ρ. 277] ήδη τοῦ θέρους, χάριεν ἄν, νὴ τοὺς λόγους, δόξεις τοῖς διασύρειν ποθοῦσι τὸ τῆς ἐπιστή μης χρηστὸν καὶ τοῖς τε ἐξ ἀμάξη; λοιδορούσιν ἐπι χρώσα πρόφασις ἐς ὕβρεις καὶ ἐπόσοι προς ταῖς σκηναῖς ἄφθονα δραματουργοῦσι τὰ σκέμματα. Εγώ δὲ λίαν ἡδέως κἀκεῖνο θαυμάσαιμι ἄν, δει μὴ καὶ περὶ δρυῶν προτεθέσπισται τοῖς ἀνδράσιν, ὡς πολύ λά; ἐξανθήσει τὸ γένος βαλάνους καὶ ὡς ἄκανθα τὴν έφαπτομένην ἀμύξει παλάμην· καὶ εἰ τέκοι γαλῆ, μήτηρ ἔσται τοῦ τεχθησομένου· καὶ θέρους μὲν Έσται καῦμα, χειμῶνος δὲ ψύχος, καὶ ὅσα τῶν πάνυ προδήλων, εἰ μή γε δὴ βουσιν, ἀλλ' οὖν ἀνθρώποις ἅπασιν ἐστιν. Ἵνα δὲ μήτε σὺ τῶν λυπουμένων εἴη, μήτε τὸ σεμνὸν τῆς ἐπιστήμης ἐς τοιαύτα; ἐσχατιάς κατενηνεγμένον ὑβρίζοιτο, φέρε μέσην βαδίσαντες βραχέα ἄττα των μεσημβρινών του των λήρων ἐξελέξωμεν, ἢ μᾶλλον, εἰπεῖν, τῶν γηίνων πλανήτων καὶ τὰ πλεῖστα τῆς ἄνω λήξεως καταψευδομένων, ὡς ἂν ἄρδην ἐκ τοῦ κρασπέδου το ύφασμα λύοιτο πᾶν, καθάπερ ὁ τῆς Πηνελόπης ἐκεῖνος ἱστός. 'Ανέμων ἐκεῖνοι προλέγουσιν έπεσθαι κίνησιν, ὑφ' ὧν ἐς φθορὰν τὰ τῶν ἀνθρώπων λυθή σονται σώματα. Ηδέως ἂν οὖν ἔγωγε τὰς αἰτίας ἐροίμην τῆς τῶν ἀνθρώπων λύσεως. Εἰ μὲν γὰρ ἄλλο τι ή φορά τις μέρες καὶ διαίρεσις ὁ ἄνεμος ἦν, εἶχεν ἄν τινα λόγον ἴσως ὁ λόγος. Ὅτι μὲν γὰρ ἄλλο τι παρὰ τὸν αέρα τυγχάνοντα δέεισιν αὐτὸν, ἢ διάδι, σωματική τέμνοντα φέρεται δι' αὐτοῦ, καθάπερ λίθος καὶ είδη, ος και όσα σκληροτέρας ή κατά Variorum notae. a veritate remotissimas fabricare consueverunt; ive 450 illi ignavi puerilesque strepitus, quos superioris regionis habitatores cient; idque. cum Persarum et Chaldæorum scientiam profiteantur? Nam si Chald:vorum et Persarum omnis inethodus co redit, et cœlum propter hoc per ætheris sphæram bene et composite stellarum cursus circum - fert, ut veris initio lueri accessionem scribis apportent, senibus vero sub exitum æstatis morbos, Jacetum hercle id eis videbitur, qui utilitatem artis deprimere verbis cupiunt; eritque hæc opportuna illudendi occasio iis, qui de plaustro conviciantur, nec non iis qui fabulas in scena agunt. Ego vero illud etiam cum risu miror, quod noh prædixerint, quercus multas glandes laturas, et sentes contreciantium manus puncturos esse; et mustelam, si pepererit, matrem fore sui fetus: a-state æstum, hieme frigus fore, cæteraque perspicua omnibus, si non bobus, at hominibus certe quidem. Sed ne molestia tute ipse afliciaris, et disciplinæ gravitas in tales sordes demersa ludibrio sit, age media incedentes via pauca meridianorum istorum nebulonum, ac potius terrestrium planetarum, qui ætheriam provinciam plurimis mendaciis infamant, coarguamus, ut a fimbria totum contextum solvatur, et ut illa Penelopes I la relevatur. Ventos aiunt con.motum iri, unde humana corpora corrumpenda sint. Ego vero corruptionis ejus causas scire velin. Nam si quid alet quam impetus aeris ac divisio ventus 451 esset, rationis fortassis aliquid ca haberet oratio. Quae enim aliquid aliud sunt quam arr cumque permeant, ea vel corporeo transitu illum secant et permeant, ut lapis et ferrum et alite res, quar naJura sua aere duriores sunt; vel qualitatis snæ distributione; id quod faciunt ea que fluxa et aeris naturæ plane cognata sunt, ut odores, coloο occasuin et meridiem sita, si Byzantium species. Hom. 11., 111 222. Rovιν. Calabros credo intelligit. Nam Calabria iuter BOIVIN.

PG 148:645καὶ μέντοι καὶ ἄνεμος εἰ καθ’ ὁντιναοῦν τουτωνὶ τρόπον ἢ διαιρῶν δηλαδὴ τὸν ἀέρα καὶ τὸν ἐκείνου τόπον μεταλαμβάνων διῄει, ἢ τούτῳ διαδόσει ποιότητος σφαλερᾶς ἀνεκιρνᾶτο, πᾶσαν γένεσιν ἐκ τοῦ παραχρῆμα φθορὰ προφανὴς διεδέχετο ἄν. νῦν δὲ τοὐναντίον εὐκρασίας ἡμᾶς ἁπάσης ἐμπιπλῶντα βλέπομεν τοῦτον αἰεί. οὐδὲν γὰρ ἕτερον ἄνεμος ἢ στεῤῥοτέρα φορὰ καὶ χύσις ἀέρος, ὃς ἀεὶ πλούσιος μὲν ἡμῖν περικέχυται, αὐτοῦ δ’ ἀπολαύομεν καθόσον ἐφικτὸν ἑκάστῳ, κἂν πάνυ τοι πλεῖστος ἕπηται. ἐκεῖνό γε μὴν καὶ μαντείας ἴσως δεῖται, καὶ οὐκ ἔχω ὅ,τι φῶ. πόλεων γὰρ καὶ δένδρων καὶ ὀρῶν φασιν ἐξ ἀνέμων πάντων ὁμοῦ κινηθέντων καταστροφὰς καὶ μεταβάσεις. πῶς γὰρ καὶ πῆ περιχωρήσει καὶ μεταστήσεταί τι τούτων, περικυκλούντων, ὥς φασιν, οὑτωσὶ τῶν ἀνέμων ἐκ διαμέτρου; ἑνὸς μὲν γὰρ ξυνωθήσαντος ἀνέμου καὶ ξὺν βίᾳ κλονήσαντος ἀνατετράφθαι οἰκίαν ἔσθ’ ὅτε ἢ δένδρον ἐπὶ θάτερα μέρη, καινὸν οὐκ ἂν εἴη, ἀλλ’ ὡς τὰ πολλὰ τῶν ὅρων τῆς συνηθείας ἐντός. πολλῶν δ’ ἀντιπνεόντων ὁμοῦ; σχολῇ γ’ ἂν καταστραφείη τι τῶν ἁπάντων.

(A. c. 1328 AD 1541] BYZANTINE HISTORIE LIB. IX. [IMP. ANDRONIC. JUN.] res, fulmina, incensi turbings. Quod si et ventus aliquo horum niodorum vel aeremu dividendo et ejus locum occupando transiret, vel eidem distri butione qualitatis lubricæ commisceretur, statim omnem generationem manifestus interitus exciperet. Nunc contra omni nos temperie compleri vi“ demus ab eo semper. Neque enim aliud est ven tus, quam fortior impetus et quasi diffusio aeris, qui nos semper copiose circumfundit; eoque nos fruimur, quatenus est unicuique concessum, quamvis copiosissime nos sequatur. Illud vero fortassis etiam vaticinationem desiderat, neque ego habeo quid statuam. Dicunt iidem urbes et arbores et πιontes, ventis simul omnibus concitatis, eversum atque translatum iri. Quomodo ea videlicet et quonam translata transibunt, cum venti omnes, ita ut hi dicunt, ex opposito spirantes ea circumdaturi sunt? Nam venti quidem unius impulsu et violento impetu ever domum, aut arborem ruere, novi nihil fuerit, nec a consuetudine abhorreat. Sed ubi 459 plurimi simul ex adverso spirarint, non utique quidquam omnium prosterneut. Nam cum unius impressionem alterius contraria impressio frangat et reprimat, ex ista pari utrinque violentia in medio inconcussum et stabile permanebit id, cui vis infertur. Præterea ventos ex adverso simul moveri, nec Aristoteles secundum naturain esse concedit, nec temporis diuturnitas verum esse ostendit. Cæterum illud pene me præteriit, quod Martis et Saturni in uno signo congressum pugnas τὸν ἀέρα φύσεω; ἔλαχεν, ἢ διαδώσει ποιότητος, ὅτα δηλαδή χεομένην καὶ τῷ ἀέρι πάνυ τοι προσφυώς ἀνακιρναμένην ἔσχεν αὐτὴν, ὥσπερ ὅσμοὶ καὶ χρώ. ματα καὶ σκηπτοί και πρηστήρες. Καὶ μέντοι καὶ ἄνεμος εἰ καθ᾿ ὄντιναοῦν τουτωνὶ τρόπον ἢ διαιρῶν δηλαδὴ τὸν ἀέρα καὶ τὸν ἐκείνου τόπον μεταλαμβά νων διῄει, ἢ τούτῳ διαδόσει ποιότητος σφαλερᾶς ἀνεκιρνάτο, πᾶσαν γένεσιν ἐκ τοῦ παραχρῆμα φθορά προφανής διεδέχετο ἄν. Νῦν δὲ τοὐναντίον εὐκρα σίας ἡμᾶς ἀπάσης ἐμπιπλῶντα βλέπομεν τοῦτον all. Οὐδὲν γὰρ ἕτερον ἄνεμο; Η στεῤῥοτέρα φορά καὶ χύσις αέρος, ὃς ἀεὶ πλούσιος μὲν ἡμῖν περι κέχυται, αὐτοῦ δ' ἀπολαύομεν καθόσον ἐφιχτὸν ἐκάστην, πάν πάνυ τοι πλείστος έπηται. Εκείνό γε μὴν καὶ μαντείας ἴσως δεῖται, καὶ οὐκ ἔχω δ τι φῶ. Πόλεων γὰρ καὶ δένδρων καὶ ὁρῶν φασιν ἐξ ἀνέμειν πάντων ὁμοῦ κινηθέντων καταστροφὰς καὶ μετα βάσεις. Πῶς γὰρ καὶ πῆ περιχωρήσει καὶ μεταστής σεταί τι τούτων, περικυκλούντων, ως φασιν, ούτωσι τῶν ἀνέμων ἐκ διαμέτρου; Ἑνὸς μὲν γὰρ ξυνωθής σαντος ἀνέμου και ξὺν βίᾳ κλονήσαντος ανατετράφθαι οἰκίαν ἔσθ' ὅτε ἢ δένδρον ἐπὶ θάτερα μέρη, κεινὸν οὐκ ἂν εἴη, ἀλλ' ὡς τὰ πολλὰ τῶν δρων τῆς συνηθείας εντός. [Ρ. 978] Πολλῶν δ' ἀντιπνεόντων ὁμοῦ, σχολῇ γ' ἂν καταστραφείη τι τῶν ἁπάντων. Την γὰρ τοῦ ἑνὸς ἀντώθησιν ἡ θατέρου εξεναντίας ἀντίστα τις θραύουσα καὶ ἀναχαιτίζουσα ἀκλόνητον τὸ παι ράπαν ἐξ ἀντιπεριστάσεως ίστασθαι παρασκευάσει τι βιαζόμενον. Αλλοις τε καὶ ὁμοῦ τοὺς κατὰ διά μετρον ἀνέμους κινεῖσθαι, οὔτ᾽ Ἀριστοτέλης φύσιν ἔχειν δίδωσιν, οὔθ᾽ ὁ πολὺς ἔφηνε χρόνο;. 'Αλλ' ἐκεῖνο μικρού με παρέδραμε. Τὴν γὰρ τοῦ Κρόνου καὶ ᾿Αρεος ὑφ' ἑνὶ ζωδίῳ συνέλευσιν αἰτίαν τῆς τῶν ἀνέμων τίθενται μάχης καὶ πρό γε τούτων ἡλιακήν τινα έκλειψιν. Εἰ οὖν ταῦτα φανείη ψεῦδος περιφα -Ες, ηγούμενα όντα τῶν ἐφεξῆς, ψευδή πάντως μετά τοῦ μείζονος προσθήκης φανείεν ἂν καὶ τὰ τούτοις επόμενα· ὥσπερ ἂν εἴ τις τὴν ρίζαν τοῦ δένδρου τιμών συναφεῖλεν εὐθὺς καὶ τὴν τῶν ἀκροδρύων ψυχήν. Οὐ γὰρ μόνον ἐν τοῖς παροῦσι καιροῖς οὐκ εἰσὶν ὑπὸ ζώδιον ἐν Κρόνος καὶ ᾿Αρης, ἀλλ' οὐδὲ δυῖν συνεχῶς ἐξελιττομένων ενιαυτῶν οὐκ ἄν πω συνέλθοιεν ἄν. Αρης γὰρ ἐκ πολλοῦ περὶ τὴν τοῦ Λέοντος πεντεκαιδεκάτην μοίραν τὸν Κρίνον καταλελοιπὼς ἤδη καὶ ἐς τὰς τοῦ Σκορπίου χηλα, διαθαίνει, Ηλιακήν γε μὴν ἔκλειψιν οὔτε τὸ παρὸν ἅπαν θέρος, οὔτε τὸ ἐφεξῆ; μετὰ τοῦτο φθινός πωρον έξεται, κἂν πάντες ἄνθρωποι, καν πάντες φάσκωσιν ὄρνιθες. Εσται δέ σοι τούτων διδάσκαλος σ τε χρόνος καὶ ἡ αἴσθησις πρὸς ἀκριβῆ τὴν ἀλή θειαν. Οὐδὲν γὰρ οὕτω; εἰς ἐπιστήμης ἀπόδειξιν αναντίρρητον έτερον, ὡς ἐμπειρία καὶ αἴσθησις. • Αίσθησις μὲν γάρ, ο φησίν, ο ἐμπειρίαν ποιεί, ή δὲ ἐμπειρία τὰς ἀρχὰς δίδωσι τῇ ἐπιστήμη. ο Ωσπερ οὖν σίτου σπαρέντος εἰς γῆν ἐνδέχεται στάχυν ἔσιventorum causam statuunt, et ante has defectionem quamdam solis. Quæ cum principia sint, ex quibus catera consequuntur, si falsa esse palue= rit, magis utique falsa erunt ea omnnia, quæ inde colliguntur: sicut succisa radice arboris summi elium cacuminis anima interit. Atqui hoc tempore Saturnus et Mars non solum in uno signo 10:1 sunt, sed nec annis quidem continuis duobus evolutis simul congredi poesunt. Etenim Mars, Satur no jampridem in decima quinta Leonis parte re-. licto, in Scorpii chelas jam transit. Solis vero defectionem nec tota hæc æstas, nec secuturus autumnus sentiet: etsi omnes homines, omnes aves id affirmarint. Cujus tibi rei magister et tempus et sensus erit ad veritatem penitus intelligendam. Nihil enim est, cui ad scientia demonstrationen minus refragari liceat, quam sensui et experien tig. Sensus quippe, inquit Philosophus, espe rientiam gignit; experientia vero principia supp ditat scientiæ.» Sicut igitur frumento in terram sato spica nasci potest, 453 sine semente vero me germen quidem exspectari debet: ita et in hae re; si erit defectus solis, zi Saturnus et Mars congressuri sunt, dicere furtasse illi queant, fure turbines et eversiones urbium et moutium a radiciVariorum nolæ. Æstas anni 1550 solis defectionem habuit die Junii 16, de qua infra cap. 12, sect. 2. Item autumnus anni 1331, Nov. dic 50., ut infra quoque dicetur cap. ult. Itaque hæc videntur scripta fuisse auno 1329. Βοινιν.

τὴν γὰρ τοῦ ἑνὸς ἀντώθησιν ἡ θατέρου ἐξεναντίας ἀντίστασις θραύουσα καὶ ἀναχαιτίζουσα ἀκλόνητον τὸ παράπαν ἐξ ἀντιπεριστάσεως ἵστασθαι παρασκευάσει τὸ βιαζόμενον. ἄλλως τε καὶ ὁμοῦ τοὺς κατὰ διάμετρον ἀνέμους κινεῖσθαι, οὔτ’ Ἀριστοτέλης φύσιν ἔχειν δίδωσιν, οὔθ’ ὁ πολὺς ἔφηνε χρόνος. ἀλλ’ ἐκεῖνο μικροῦ με παρέδραμε. τὴν γὰρ τοῦ Κρόνου καὶ Ἄρεως ὑφ’ ἑνὶ ζωδίῳ συνέλευσιν αἰτίαν τῆς τῶν ἀνέμων τίθενται μάχης καὶ πρό γε τούτων ἡλιακήν τινα ἔκλειψιν. εἰ οὖν ταῦτα φανείη ψεῦδος περιφανὲς, ἡγούμενα ὄντα τῶν ἐφεξῆς, ψευδῆ πάντως μετὰ τοῦ μείζονος προσθήκης φανεῖεν ἂν καὶ τὰ τούτοις ἑπόμενα· ὥσπερ ἂν εἴ τις τὴν ῥίζαν τοῦ δένδρου τεμὼν συναφεῖλεν εὐθὺς καὶ τὴν τῶν ἀκροδρύων ψυχήν. οὐ γὰρ μόνον ἐν τοῖς παροῦσι καιροῖς οὐκ εἰσὶν ὑπὸ ζώδιον ἓν Κρόνος καὶ Ἄρης, ἀλλ’ οὐδὲ δυοῖν συνεχῶς ἐξελιττομένων ἐνιαυτῶν οὐκ ἄν πω συνέλθοιεν ἄν. Ἄρης γὰρ ἐκ πολλοῦ περὶ τὴν τοῦ λέοντος πεντεκαιδεκάτην μοῖραν τὸν Κρόνον καταλελοιπὼς ἤδη καὶ ἐς τὰς τοῦ σκορπίου χηλὰς διαβαίνει.

(A. c. 1328 AD 1541] BYZANTINE HISTORIE LIB. IX. [IMP. ANDRONIC. JUN.] res, fulmina, incensi turbings. Quod si et ventus aliquo horum niodorum vel aeremu dividendo et ejus locum occupando transiret, vel eidem distri butione qualitatis lubricæ commisceretur, statim omnem generationem manifestus interitus exciperet. Nunc contra omni nos temperie compleri vi“ demus ab eo semper. Neque enim aliud est ven tus, quam fortior impetus et quasi diffusio aeris, qui nos semper copiose circumfundit; eoque nos fruimur, quatenus est unicuique concessum, quamvis copiosissime nos sequatur. Illud vero fortassis etiam vaticinationem desiderat, neque ego habeo quid statuam. Dicunt iidem urbes et arbores et πιontes, ventis simul omnibus concitatis, eversum atque translatum iri. Quomodo ea videlicet et quonam translata transibunt, cum venti omnes, ita ut hi dicunt, ex opposito spirantes ea circumdaturi sunt? Nam venti quidem unius impulsu et violento impetu ever domum, aut arborem ruere, novi nihil fuerit, nec a consuetudine abhorreat. Sed ubi 459 plurimi simul ex adverso spirarint, non utique quidquam omnium prosterneut. Nam cum unius impressionem alterius contraria impressio frangat et reprimat, ex ista pari utrinque violentia in medio inconcussum et stabile permanebit id, cui vis infertur. Præterea ventos ex adverso simul moveri, nec Aristoteles secundum naturain esse concedit, nec temporis diuturnitas verum esse ostendit. Cæterum illud pene me præteriit, quod Martis et Saturni in uno signo congressum pugnas τὸν ἀέρα φύσεω; ἔλαχεν, ἢ διαδώσει ποιότητος, ὅτα δηλαδή χεομένην καὶ τῷ ἀέρι πάνυ τοι προσφυώς ἀνακιρναμένην ἔσχεν αὐτὴν, ὥσπερ ὅσμοὶ καὶ χρώ. ματα καὶ σκηπτοί και πρηστήρες. Καὶ μέντοι καὶ ἄνεμος εἰ καθ᾿ ὄντιναοῦν τουτωνὶ τρόπον ἢ διαιρῶν δηλαδὴ τὸν ἀέρα καὶ τὸν ἐκείνου τόπον μεταλαμβά νων διῄει, ἢ τούτῳ διαδόσει ποιότητος σφαλερᾶς ἀνεκιρνάτο, πᾶσαν γένεσιν ἐκ τοῦ παραχρῆμα φθορά προφανής διεδέχετο ἄν. Νῦν δὲ τοὐναντίον εὐκρα σίας ἡμᾶς ἀπάσης ἐμπιπλῶντα βλέπομεν τοῦτον all. Οὐδὲν γὰρ ἕτερον ἄνεμο; Η στεῤῥοτέρα φορά καὶ χύσις αέρος, ὃς ἀεὶ πλούσιος μὲν ἡμῖν περι κέχυται, αὐτοῦ δ' ἀπολαύομεν καθόσον ἐφιχτὸν ἐκάστην, πάν πάνυ τοι πλείστος έπηται. Εκείνό γε μὴν καὶ μαντείας ἴσως δεῖται, καὶ οὐκ ἔχω δ τι φῶ. Πόλεων γὰρ καὶ δένδρων καὶ ὁρῶν φασιν ἐξ ἀνέμειν πάντων ὁμοῦ κινηθέντων καταστροφὰς καὶ μετα βάσεις. Πῶς γὰρ καὶ πῆ περιχωρήσει καὶ μεταστής σεταί τι τούτων, περικυκλούντων, ως φασιν, ούτωσι τῶν ἀνέμων ἐκ διαμέτρου; Ἑνὸς μὲν γὰρ ξυνωθής σαντος ἀνέμου και ξὺν βίᾳ κλονήσαντος ανατετράφθαι οἰκίαν ἔσθ' ὅτε ἢ δένδρον ἐπὶ θάτερα μέρη, κεινὸν οὐκ ἂν εἴη, ἀλλ' ὡς τὰ πολλὰ τῶν δρων τῆς συνηθείας εντός. [Ρ. 978] Πολλῶν δ' ἀντιπνεόντων ὁμοῦ, σχολῇ γ' ἂν καταστραφείη τι τῶν ἁπάντων. Την γὰρ τοῦ ἑνὸς ἀντώθησιν ἡ θατέρου εξεναντίας ἀντίστα τις θραύουσα καὶ ἀναχαιτίζουσα ἀκλόνητον τὸ παι ράπαν ἐξ ἀντιπεριστάσεως ίστασθαι παρασκευάσει τι βιαζόμενον. Αλλοις τε καὶ ὁμοῦ τοὺς κατὰ διά μετρον ἀνέμους κινεῖσθαι, οὔτ᾽ Ἀριστοτέλης φύσιν ἔχειν δίδωσιν, οὔθ᾽ ὁ πολὺς ἔφηνε χρόνο;. 'Αλλ' ἐκεῖνο μικρού με παρέδραμε. Τὴν γὰρ τοῦ Κρόνου καὶ ᾿Αρεος ὑφ' ἑνὶ ζωδίῳ συνέλευσιν αἰτίαν τῆς τῶν ἀνέμων τίθενται μάχης καὶ πρό γε τούτων ἡλιακήν τινα έκλειψιν. Εἰ οὖν ταῦτα φανείη ψεῦδος περιφα -Ες, ηγούμενα όντα τῶν ἐφεξῆς, ψευδή πάντως μετά τοῦ μείζονος προσθήκης φανείεν ἂν καὶ τὰ τούτοις επόμενα· ὥσπερ ἂν εἴ τις τὴν ρίζαν τοῦ δένδρου τιμών συναφεῖλεν εὐθὺς καὶ τὴν τῶν ἀκροδρύων ψυχήν. Οὐ γὰρ μόνον ἐν τοῖς παροῦσι καιροῖς οὐκ εἰσὶν ὑπὸ ζώδιον ἐν Κρόνος καὶ ᾿Αρης, ἀλλ' οὐδὲ δυῖν συνεχῶς ἐξελιττομένων ενιαυτῶν οὐκ ἄν πω συνέλθοιεν ἄν. Αρης γὰρ ἐκ πολλοῦ περὶ τὴν τοῦ Λέοντος πεντεκαιδεκάτην μοίραν τὸν Κρίνον καταλελοιπὼς ἤδη καὶ ἐς τὰς τοῦ Σκορπίου χηλα, διαθαίνει, Ηλιακήν γε μὴν ἔκλειψιν οὔτε τὸ παρὸν ἅπαν θέρος, οὔτε τὸ ἐφεξῆ; μετὰ τοῦτο φθινός πωρον έξεται, κἂν πάντες ἄνθρωποι, καν πάντες φάσκωσιν ὄρνιθες. Εσται δέ σοι τούτων διδάσκαλος σ τε χρόνος καὶ ἡ αἴσθησις πρὸς ἀκριβῆ τὴν ἀλή θειαν. Οὐδὲν γὰρ οὕτω; εἰς ἐπιστήμης ἀπόδειξιν αναντίρρητον έτερον, ὡς ἐμπειρία καὶ αἴσθησις. • Αίσθησις μὲν γάρ, ο φησίν, ο ἐμπειρίαν ποιεί, ή δὲ ἐμπειρία τὰς ἀρχὰς δίδωσι τῇ ἐπιστήμη. ο Ωσπερ οὖν σίτου σπαρέντος εἰς γῆν ἐνδέχεται στάχυν ἔσιventorum causam statuunt, et ante has defectionem quamdam solis. Quæ cum principia sint, ex quibus catera consequuntur, si falsa esse palue= rit, magis utique falsa erunt ea omnnia, quæ inde colliguntur: sicut succisa radice arboris summi elium cacuminis anima interit. Atqui hoc tempore Saturnus et Mars non solum in uno signo 10:1 sunt, sed nec annis quidem continuis duobus evolutis simul congredi poesunt. Etenim Mars, Satur no jampridem in decima quinta Leonis parte re-. licto, in Scorpii chelas jam transit. Solis vero defectionem nec tota hæc æstas, nec secuturus autumnus sentiet: etsi omnes homines, omnes aves id affirmarint. Cujus tibi rei magister et tempus et sensus erit ad veritatem penitus intelligendam. Nihil enim est, cui ad scientia demonstrationen minus refragari liceat, quam sensui et experien tig. Sensus quippe, inquit Philosophus, espe rientiam gignit; experientia vero principia supp ditat scientiæ.» Sicut igitur frumento in terram sato spica nasci potest, 453 sine semente vero me germen quidem exspectari debet: ita et in hae re; si erit defectus solis, zi Saturnus et Mars congressuri sunt, dicere furtasse illi queant, fure turbines et eversiones urbium et moutium a radiciVariorum nolæ. Æstas anni 1550 solis defectionem habuit die Junii 16, de qua infra cap. 12, sect. 2. Item autumnus anni 1331, Nov. dic 50., ut infra quoque dicetur cap. ult. Itaque hæc videntur scripta fuisse auno 1329. Βοινιν.

ἡλιακήν γε μὴν ἔκλειψιν οὔτε τὸ παρὸν ἅπαν θέρος, οὔτε τὸ ἐφεξῆς μετὰ τοῦτο φθινόπωρον ὄψεται, κἂν πάντες ἄνθρωποι, κἂν πάντες φάσκωσιν ὄρνιθες. ἔσται δέ σοι τούτων διδάσκαλος ὅ,τε χρόνος καὶ ἡ αἴσθησις πρὸς ἀκριβῆ τὴν ἀλήθειαν. οὐδὲν γὰρ οὕτως εἰς ἐπιστήμης ἀπόδειξιν ἀναντίῤῥητον ἕτερον, ὡς ἐμπειρία καὶ αἴσθησις. αἴσθησις μὲν γὰρ, φησὶν, ἐμπειρίαν ποιεῖ, ἡ δὲ ἐμπειρία τὰς ἀρχὰς δίδωσι τῇ ἐπιστήμῃ. ὥσπερ οὖν σίτου σπαρέντος εἰς γῆν ἐνδέχεται στάχυν ἔσεσθαι, σπόρου δ’ οὐκ ὄντος οὐδὲ βλάστην ἐκδέχεσθαι χρή· οὕτω κἀν τούτοις. εἰ ἔσται ἔκλειψις ἡλίου καὶ συνδρομὴ Κρόνου καὶ Ἄρεως, φαῖεν ἂν ἴσως καὶ ἀνέμων ἔσεσθαι κυκεῶνας καὶ πόλεων καταστροφὰς καὶ ἀναμοχλεύσεις ὀρῶν· εἰ δ’ ἐκεῖνα οὐκ ἔσται, ἐξ ἀνάγκης ἕπεται καὶ κατὰ χώραν ἵστασθαι πᾶν ὄρος καὶ πόλιν ἅπασαν. ἴσμεν γὰρ, ὡς τούτων ἀναιρουμένων, ὅσα γε ἕνεκά του γίνεται καὶ αἴτια νομίζεται τῶν ἑξῆς, συναναιρεῖται πάντως ὁμοῦ τά τε αἰτιατὰ καὶ ὧν ἕνεκα ἐκεῖνα γίγνεσθαι ἔμελλεν. ἐκκεκύλισται δὲ τούτοις ὁ λόγος ἐς τόδε τῆς ἀτοπίας παρὰ τὸ νομίζειν τό,τε αἴτιον ὡς μὴ αἴτιον καὶ αὖ τὸ μὴ αἴτιον ὡς αἴτιον.

(A. c. 1328 AD 1541] BYZANTINE HISTORIE LIB. IX. [IMP. ANDRONIC. JUN.] res, fulmina, incensi turbings. Quod si et ventus aliquo horum niodorum vel aeremu dividendo et ejus locum occupando transiret, vel eidem distri butione qualitatis lubricæ commisceretur, statim omnem generationem manifestus interitus exciperet. Nunc contra omni nos temperie compleri vi“ demus ab eo semper. Neque enim aliud est ven tus, quam fortior impetus et quasi diffusio aeris, qui nos semper copiose circumfundit; eoque nos fruimur, quatenus est unicuique concessum, quamvis copiosissime nos sequatur. Illud vero fortassis etiam vaticinationem desiderat, neque ego habeo quid statuam. Dicunt iidem urbes et arbores et πιontes, ventis simul omnibus concitatis, eversum atque translatum iri. Quomodo ea videlicet et quonam translata transibunt, cum venti omnes, ita ut hi dicunt, ex opposito spirantes ea circumdaturi sunt? Nam venti quidem unius impulsu et violento impetu ever domum, aut arborem ruere, novi nihil fuerit, nec a consuetudine abhorreat. Sed ubi 459 plurimi simul ex adverso spirarint, non utique quidquam omnium prosterneut. Nam cum unius impressionem alterius contraria impressio frangat et reprimat, ex ista pari utrinque violentia in medio inconcussum et stabile permanebit id, cui vis infertur. Præterea ventos ex adverso simul moveri, nec Aristoteles secundum naturain esse concedit, nec temporis diuturnitas verum esse ostendit. Cæterum illud pene me præteriit, quod Martis et Saturni in uno signo congressum pugnas τὸν ἀέρα φύσεω; ἔλαχεν, ἢ διαδώσει ποιότητος, ὅτα δηλαδή χεομένην καὶ τῷ ἀέρι πάνυ τοι προσφυώς ἀνακιρναμένην ἔσχεν αὐτὴν, ὥσπερ ὅσμοὶ καὶ χρώ. ματα καὶ σκηπτοί και πρηστήρες. Καὶ μέντοι καὶ ἄνεμος εἰ καθ᾿ ὄντιναοῦν τουτωνὶ τρόπον ἢ διαιρῶν δηλαδὴ τὸν ἀέρα καὶ τὸν ἐκείνου τόπον μεταλαμβά νων διῄει, ἢ τούτῳ διαδόσει ποιότητος σφαλερᾶς ἀνεκιρνάτο, πᾶσαν γένεσιν ἐκ τοῦ παραχρῆμα φθορά προφανής διεδέχετο ἄν. Νῦν δὲ τοὐναντίον εὐκρα σίας ἡμᾶς ἀπάσης ἐμπιπλῶντα βλέπομεν τοῦτον all. Οὐδὲν γὰρ ἕτερον ἄνεμο; Η στεῤῥοτέρα φορά καὶ χύσις αέρος, ὃς ἀεὶ πλούσιος μὲν ἡμῖν περι κέχυται, αὐτοῦ δ' ἀπολαύομεν καθόσον ἐφιχτὸν ἐκάστην, πάν πάνυ τοι πλείστος έπηται. Εκείνό γε μὴν καὶ μαντείας ἴσως δεῖται, καὶ οὐκ ἔχω δ τι φῶ. Πόλεων γὰρ καὶ δένδρων καὶ ὁρῶν φασιν ἐξ ἀνέμειν πάντων ὁμοῦ κινηθέντων καταστροφὰς καὶ μετα βάσεις. Πῶς γὰρ καὶ πῆ περιχωρήσει καὶ μεταστής σεταί τι τούτων, περικυκλούντων, ως φασιν, ούτωσι τῶν ἀνέμων ἐκ διαμέτρου; Ἑνὸς μὲν γὰρ ξυνωθής σαντος ἀνέμου και ξὺν βίᾳ κλονήσαντος ανατετράφθαι οἰκίαν ἔσθ' ὅτε ἢ δένδρον ἐπὶ θάτερα μέρη, κεινὸν οὐκ ἂν εἴη, ἀλλ' ὡς τὰ πολλὰ τῶν δρων τῆς συνηθείας εντός. [Ρ. 978] Πολλῶν δ' ἀντιπνεόντων ὁμοῦ, σχολῇ γ' ἂν καταστραφείη τι τῶν ἁπάντων. Την γὰρ τοῦ ἑνὸς ἀντώθησιν ἡ θατέρου εξεναντίας ἀντίστα τις θραύουσα καὶ ἀναχαιτίζουσα ἀκλόνητον τὸ παι ράπαν ἐξ ἀντιπεριστάσεως ίστασθαι παρασκευάσει τι βιαζόμενον. Αλλοις τε καὶ ὁμοῦ τοὺς κατὰ διά μετρον ἀνέμους κινεῖσθαι, οὔτ᾽ Ἀριστοτέλης φύσιν ἔχειν δίδωσιν, οὔθ᾽ ὁ πολὺς ἔφηνε χρόνο;. 'Αλλ' ἐκεῖνο μικρού με παρέδραμε. Τὴν γὰρ τοῦ Κρόνου καὶ ᾿Αρεος ὑφ' ἑνὶ ζωδίῳ συνέλευσιν αἰτίαν τῆς τῶν ἀνέμων τίθενται μάχης καὶ πρό γε τούτων ἡλιακήν τινα έκλειψιν. Εἰ οὖν ταῦτα φανείη ψεῦδος περιφα -Ες, ηγούμενα όντα τῶν ἐφεξῆς, ψευδή πάντως μετά τοῦ μείζονος προσθήκης φανείεν ἂν καὶ τὰ τούτοις επόμενα· ὥσπερ ἂν εἴ τις τὴν ρίζαν τοῦ δένδρου τιμών συναφεῖλεν εὐθὺς καὶ τὴν τῶν ἀκροδρύων ψυχήν. Οὐ γὰρ μόνον ἐν τοῖς παροῦσι καιροῖς οὐκ εἰσὶν ὑπὸ ζώδιον ἐν Κρόνος καὶ ᾿Αρης, ἀλλ' οὐδὲ δυῖν συνεχῶς ἐξελιττομένων ενιαυτῶν οὐκ ἄν πω συνέλθοιεν ἄν. Αρης γὰρ ἐκ πολλοῦ περὶ τὴν τοῦ Λέοντος πεντεκαιδεκάτην μοίραν τὸν Κρίνον καταλελοιπὼς ἤδη καὶ ἐς τὰς τοῦ Σκορπίου χηλα, διαθαίνει, Ηλιακήν γε μὴν ἔκλειψιν οὔτε τὸ παρὸν ἅπαν θέρος, οὔτε τὸ ἐφεξῆ; μετὰ τοῦτο φθινός πωρον έξεται, κἂν πάντες ἄνθρωποι, καν πάντες φάσκωσιν ὄρνιθες. Εσται δέ σοι τούτων διδάσκαλος σ τε χρόνος καὶ ἡ αἴσθησις πρὸς ἀκριβῆ τὴν ἀλή θειαν. Οὐδὲν γὰρ οὕτω; εἰς ἐπιστήμης ἀπόδειξιν αναντίρρητον έτερον, ὡς ἐμπειρία καὶ αἴσθησις. • Αίσθησις μὲν γάρ, ο φησίν, ο ἐμπειρίαν ποιεί, ή δὲ ἐμπειρία τὰς ἀρχὰς δίδωσι τῇ ἐπιστήμη. ο Ωσπερ οὖν σίτου σπαρέντος εἰς γῆν ἐνδέχεται στάχυν ἔσιventorum causam statuunt, et ante has defectionem quamdam solis. Quæ cum principia sint, ex quibus catera consequuntur, si falsa esse palue= rit, magis utique falsa erunt ea omnnia, quæ inde colliguntur: sicut succisa radice arboris summi elium cacuminis anima interit. Atqui hoc tempore Saturnus et Mars non solum in uno signo 10:1 sunt, sed nec annis quidem continuis duobus evolutis simul congredi poesunt. Etenim Mars, Satur no jampridem in decima quinta Leonis parte re-. licto, in Scorpii chelas jam transit. Solis vero defectionem nec tota hæc æstas, nec secuturus autumnus sentiet: etsi omnes homines, omnes aves id affirmarint. Cujus tibi rei magister et tempus et sensus erit ad veritatem penitus intelligendam. Nihil enim est, cui ad scientia demonstrationen minus refragari liceat, quam sensui et experien tig. Sensus quippe, inquit Philosophus, espe rientiam gignit; experientia vero principia supp ditat scientiæ.» Sicut igitur frumento in terram sato spica nasci potest, 453 sine semente vero me germen quidem exspectari debet: ita et in hae re; si erit defectus solis, zi Saturnus et Mars congressuri sunt, dicere furtasse illi queant, fure turbines et eversiones urbium et moutium a radiciVariorum nolæ. Æstas anni 1550 solis defectionem habuit die Junii 16, de qua infra cap. 12, sect. 2. Item autumnus anni 1331, Nov. dic 50., ut infra quoque dicetur cap. ult. Itaque hæc videntur scripta fuisse auno 1329. Βοινιν.

τὰ γὰρ τῶν ἀστέρων ἄλλοτ’ ἄλλως ἔχοντα σχήματα καὶ ἄλλοτ’ ἄλλως ἐχούσας τὰς ἐκβάσεις προφαίνει· τὰς μὲν γὰρ ἐκ τοῦ σύνεγγυς, τὰς δὲ μεθ’ ἱκανὸν τὸν χρόνον. οἱ δ’ οὔτε τοῦθ’ ἱκανοὶ ξυνιέναι ἐγένοντο καὶ ἄλλα ἀντ’ ἄλλων ᾐτιάσαντο, ὁδὸν τοῦ προσήκοντος πόῤῥω βαδίσαντες· ὥσπερ ἂν εἴ τις, ὅτι Θεμιστοκλέους ἐκ Μεγάρων Ἀθήναζε κατιόντος ὑετὸς κατεῤῥάγη, αἴτιον εὐθὺς τοῦ συμπτώματος ἡγοῖτο Θεμιστοκλέα· ἢ πάλιν Κροῖσον, ὅτ’ αὐτοῦ διαπεραιουμένου τὸν Ἅλυν ἥλιος ὑπερέβαλε τὸν ὁρίζοντα. καὶ γὰρ Θεμιστοκλέους ἀπόντος φύσις ὑετοὺς καταῤῥήγνυσθαι· καὶ ἀπαλλάξαντος τοῦ Λυδοῦ διηνεκῶς τὸν ὁρίζοντα μετὰ πᾶσαν ἥλιος ὑπερβάλλει τὴν νύκτα. ἦν ἕτερα μυρία πρὸς ἔλεγχον, ἀλλὰ μήκους ἕνεκα καὶ κόρου σιωπῶμεν. τὸ μὲν γὰρ καλῶς ἐν καλαῖς ὑποθέσεσι λέγοντας εὐδοκιμεῖν, κἂν εἰς μῆκος ὁ λόγος ὁδεύῃ, ἀλλ’ οὖν ἐπαίνων οὐκ ἐκπέπτωκε· τὸ δ’ ἐν ἀτόποις καὶ κιβδήλοις, τοῦτο δὲ καὶ τῶν ἐπαίνων πάμπαν ἐξεκεχωρήκει καὶ μυκτῆρος κατατρέχοντος οὐ σφόδρα ἀπαλλάττει.

(A. c. 1328 AD 1541] BYZANTINE HISTORIE LIB. IX. [IMP. ANDRONIC. JUN.] res, fulmina, incensi turbings. Quod si et ventus aliquo horum niodorum vel aeremu dividendo et ejus locum occupando transiret, vel eidem distri butione qualitatis lubricæ commisceretur, statim omnem generationem manifestus interitus exciperet. Nunc contra omni nos temperie compleri vi“ demus ab eo semper. Neque enim aliud est ven tus, quam fortior impetus et quasi diffusio aeris, qui nos semper copiose circumfundit; eoque nos fruimur, quatenus est unicuique concessum, quamvis copiosissime nos sequatur. Illud vero fortassis etiam vaticinationem desiderat, neque ego habeo quid statuam. Dicunt iidem urbes et arbores et πιontes, ventis simul omnibus concitatis, eversum atque translatum iri. Quomodo ea videlicet et quonam translata transibunt, cum venti omnes, ita ut hi dicunt, ex opposito spirantes ea circumdaturi sunt? Nam venti quidem unius impulsu et violento impetu ever domum, aut arborem ruere, novi nihil fuerit, nec a consuetudine abhorreat. Sed ubi 459 plurimi simul ex adverso spirarint, non utique quidquam omnium prosterneut. Nam cum unius impressionem alterius contraria impressio frangat et reprimat, ex ista pari utrinque violentia in medio inconcussum et stabile permanebit id, cui vis infertur. Præterea ventos ex adverso simul moveri, nec Aristoteles secundum naturain esse concedit, nec temporis diuturnitas verum esse ostendit. Cæterum illud pene me præteriit, quod Martis et Saturni in uno signo congressum pugnas τὸν ἀέρα φύσεω; ἔλαχεν, ἢ διαδώσει ποιότητος, ὅτα δηλαδή χεομένην καὶ τῷ ἀέρι πάνυ τοι προσφυώς ἀνακιρναμένην ἔσχεν αὐτὴν, ὥσπερ ὅσμοὶ καὶ χρώ. ματα καὶ σκηπτοί και πρηστήρες. Καὶ μέντοι καὶ ἄνεμος εἰ καθ᾿ ὄντιναοῦν τουτωνὶ τρόπον ἢ διαιρῶν δηλαδὴ τὸν ἀέρα καὶ τὸν ἐκείνου τόπον μεταλαμβά νων διῄει, ἢ τούτῳ διαδόσει ποιότητος σφαλερᾶς ἀνεκιρνάτο, πᾶσαν γένεσιν ἐκ τοῦ παραχρῆμα φθορά προφανής διεδέχετο ἄν. Νῦν δὲ τοὐναντίον εὐκρα σίας ἡμᾶς ἀπάσης ἐμπιπλῶντα βλέπομεν τοῦτον all. Οὐδὲν γὰρ ἕτερον ἄνεμο; Η στεῤῥοτέρα φορά καὶ χύσις αέρος, ὃς ἀεὶ πλούσιος μὲν ἡμῖν περι κέχυται, αὐτοῦ δ' ἀπολαύομεν καθόσον ἐφιχτὸν ἐκάστην, πάν πάνυ τοι πλείστος έπηται. Εκείνό γε μὴν καὶ μαντείας ἴσως δεῖται, καὶ οὐκ ἔχω δ τι φῶ. Πόλεων γὰρ καὶ δένδρων καὶ ὁρῶν φασιν ἐξ ἀνέμειν πάντων ὁμοῦ κινηθέντων καταστροφὰς καὶ μετα βάσεις. Πῶς γὰρ καὶ πῆ περιχωρήσει καὶ μεταστής σεταί τι τούτων, περικυκλούντων, ως φασιν, ούτωσι τῶν ἀνέμων ἐκ διαμέτρου; Ἑνὸς μὲν γὰρ ξυνωθής σαντος ἀνέμου και ξὺν βίᾳ κλονήσαντος ανατετράφθαι οἰκίαν ἔσθ' ὅτε ἢ δένδρον ἐπὶ θάτερα μέρη, κεινὸν οὐκ ἂν εἴη, ἀλλ' ὡς τὰ πολλὰ τῶν δρων τῆς συνηθείας εντός. [Ρ. 978] Πολλῶν δ' ἀντιπνεόντων ὁμοῦ, σχολῇ γ' ἂν καταστραφείη τι τῶν ἁπάντων. Την γὰρ τοῦ ἑνὸς ἀντώθησιν ἡ θατέρου εξεναντίας ἀντίστα τις θραύουσα καὶ ἀναχαιτίζουσα ἀκλόνητον τὸ παι ράπαν ἐξ ἀντιπεριστάσεως ίστασθαι παρασκευάσει τι βιαζόμενον. Αλλοις τε καὶ ὁμοῦ τοὺς κατὰ διά μετρον ἀνέμους κινεῖσθαι, οὔτ᾽ Ἀριστοτέλης φύσιν ἔχειν δίδωσιν, οὔθ᾽ ὁ πολὺς ἔφηνε χρόνο;. 'Αλλ' ἐκεῖνο μικρού με παρέδραμε. Τὴν γὰρ τοῦ Κρόνου καὶ ᾿Αρεος ὑφ' ἑνὶ ζωδίῳ συνέλευσιν αἰτίαν τῆς τῶν ἀνέμων τίθενται μάχης καὶ πρό γε τούτων ἡλιακήν τινα έκλειψιν. Εἰ οὖν ταῦτα φανείη ψεῦδος περιφα -Ες, ηγούμενα όντα τῶν ἐφεξῆς, ψευδή πάντως μετά τοῦ μείζονος προσθήκης φανείεν ἂν καὶ τὰ τούτοις επόμενα· ὥσπερ ἂν εἴ τις τὴν ρίζαν τοῦ δένδρου τιμών συναφεῖλεν εὐθὺς καὶ τὴν τῶν ἀκροδρύων ψυχήν. Οὐ γὰρ μόνον ἐν τοῖς παροῦσι καιροῖς οὐκ εἰσὶν ὑπὸ ζώδιον ἐν Κρόνος καὶ ᾿Αρης, ἀλλ' οὐδὲ δυῖν συνεχῶς ἐξελιττομένων ενιαυτῶν οὐκ ἄν πω συνέλθοιεν ἄν. Αρης γὰρ ἐκ πολλοῦ περὶ τὴν τοῦ Λέοντος πεντεκαιδεκάτην μοίραν τὸν Κρίνον καταλελοιπὼς ἤδη καὶ ἐς τὰς τοῦ Σκορπίου χηλα, διαθαίνει, Ηλιακήν γε μὴν ἔκλειψιν οὔτε τὸ παρὸν ἅπαν θέρος, οὔτε τὸ ἐφεξῆ; μετὰ τοῦτο φθινός πωρον έξεται, κἂν πάντες ἄνθρωποι, καν πάντες φάσκωσιν ὄρνιθες. Εσται δέ σοι τούτων διδάσκαλος σ τε χρόνος καὶ ἡ αἴσθησις πρὸς ἀκριβῆ τὴν ἀλή θειαν. Οὐδὲν γὰρ οὕτω; εἰς ἐπιστήμης ἀπόδειξιν αναντίρρητον έτερον, ὡς ἐμπειρία καὶ αἴσθησις. • Αίσθησις μὲν γάρ, ο φησίν, ο ἐμπειρίαν ποιεί, ή δὲ ἐμπειρία τὰς ἀρχὰς δίδωσι τῇ ἐπιστήμη. ο Ωσπερ οὖν σίτου σπαρέντος εἰς γῆν ἐνδέχεται στάχυν ἔσιventorum causam statuunt, et ante has defectionem quamdam solis. Quæ cum principia sint, ex quibus catera consequuntur, si falsa esse palue= rit, magis utique falsa erunt ea omnnia, quæ inde colliguntur: sicut succisa radice arboris summi elium cacuminis anima interit. Atqui hoc tempore Saturnus et Mars non solum in uno signo 10:1 sunt, sed nec annis quidem continuis duobus evolutis simul congredi poesunt. Etenim Mars, Satur no jampridem in decima quinta Leonis parte re-. licto, in Scorpii chelas jam transit. Solis vero defectionem nec tota hæc æstas, nec secuturus autumnus sentiet: etsi omnes homines, omnes aves id affirmarint. Cujus tibi rei magister et tempus et sensus erit ad veritatem penitus intelligendam. Nihil enim est, cui ad scientia demonstrationen minus refragari liceat, quam sensui et experien tig. Sensus quippe, inquit Philosophus, espe rientiam gignit; experientia vero principia supp ditat scientiæ.» Sicut igitur frumento in terram sato spica nasci potest, 453 sine semente vero me germen quidem exspectari debet: ita et in hae re; si erit defectus solis, zi Saturnus et Mars congressuri sunt, dicere furtasse illi queant, fure turbines et eversiones urbium et moutium a radiciVariorum nolæ. Æstas anni 1550 solis defectionem habuit die Junii 16, de qua infra cap. 12, sect. 2. Item autumnus anni 1331, Nov. dic 50., ut infra quoque dicetur cap. ult. Itaque hæc videntur scripta fuisse auno 1329. Βοινιν.

PG 148:647λέγεται γὰρ καὶ Φίλιππος ἀποσκῶψαι πρὸς τὸν παῖδα Ἀλέξανδρον, ὅτι δεξιῶς τε καὶ ἐμμελῶς ἐκιθάρισεν, αἰσχρὸν εἶναι φήσας ἐν τοῖς φαύλοις ἐπιδείκνυσθαι φιλοτίμως τὸν εὐγενῆ. ιβ. Τοῦ δ’ ἐπιγενομένου ἦρος ἐπειδήπερ ὁ Κράλης Σερβίας δῆλος ἦν οὐκ ἠρεμήσων, εἰ μὴ ἐπεξέλθοι Μιχάηλον τῆς ἐς τὴν ἀδελφὴν ὕβρεως καὶ ἀδικίας, ὅτι γυναῖκα νόμιμον οὖσαν αὐτῷ καὶ παῖδας τεκοῦσαν αὐτῷ τῆς ἀρχῆς διαδόχους διωσάμενος αὐτὴν ἐπ’ οὐδεμιᾷ προφάσει τὴν τοῦ βασιλέως ἠγάγετο ἀδελφήν· διαπρεσβεύεται πρὸς τὸν βασιλέα Μιχάηλος, ξυνωθῶν αὐτὸν διὰ τῆς τῶν Ῥωμαίων ἰόντα χώρας εἰσβάλλειν εἰς τὴν τῶν Τριβαλλῶν γῆν. μέλλειν γὰρ καὶ αὐτὸν ἐκστρατεύειν κατ’ ἐκείνου μετὰ βαρείας δυνάμεως, ὡς ἂν μὴ ἔχων ὅπως ἀρκέσειε πρὸς τὰς ἑκατέρωθεν μάχας ἀσθενέστερος γένηται, πολλὴν ἀποβεβληκὼς ἑκατέρωθεν χώραν ἑαυτοῦ. καὶ δὴ παρεσκευάζοντο πρὸς ἐκστρατείαν ἄχρι φθίνοντος ἔαρος.

617 [1. 3. GSG AD 6849] [IMP. ANDRONIC, sus.] bus evulsiones. Sin illa non crunt, necessario se- σθαι, σπόρου δ' οὐκ ὄντος οὐδὲ βλάστην ἐκι έχεσθαι quitur, omnem montem, omnem urbem suo loco χρή· οὕτω κἂν τούτοις. Εἰ ἔσται ἔκλειψις ηλίου καὶ mansuram esse. Neque enim ignoramus, sublato συνδρομή Κρόνου καὶ ᾿Αρεος, φαίεν ἂν ἴσως καὶ eo quod propter aliquid fit quodque alterius causa ἀνέμων ἔσεσθαι κυκεώνας καὶ πόλεων καταστροφές est, ipsos quoque et effectus et eas res, quarum καὶ ἀναμοχλεύσεις ὁρῶν· εἰ δ' ἐκεῖνα οὐκ ἔσται, causa illud futurum erat, necessario simul tolli, ἐξ ἀνάγκης Σπεται καὶ κατὰ χώραν ἔστασθαι παν In hanc autem absurditatem isti devoluti sunt, ὄρος καὶ πόλιν ἅπασαν. Ισμεν γάρ, ὡς τούτων ἀναι quod eam quæ causa est causam non putarunt, et ρουμένων, ὅσα γε ένεκά του γίνεται καὶ αἴτια νομί quæ causa non est, causam putarunt. Nimirum ζεται τῶν ἑξῆς, συναναιρείται πάντως ἐμοῦ τά τε astrorum alii alias aspectus eventus etiam alias αἰτιατὰ καὶ ὧν ἕνεκα γίγνεσθαι ἔμελλεν. Εκκεκύalios præsignificant, partim brevi, partim longiore λισται δὲ τούτοις ὁ λόγος ἐς τόδε τῆς ἀτοπίας παρά post intervallo exstituros. Isti vero ne hoc quidem τὸ νομίζειν τό τε αἴτιον ὡς μὴ αἴτιον καὶ αἱ τὸ μὴ intelligere potuerunt et alienas causas attulerunt, αἴτιον ὡς αἴτιον. Τὰ γὰρ τῶν ἀστέρων ἄλλοτ' άλλως multum a via aberrantes: non secus ac si quis, ἔχονται σχήματα καὶ ἄλλοτ' ἄλλως ἐχούσας τὰς quia Themistocle Megaris Athenas eunte pluit, ἐκβάσεις προφαίνει· τὰς μὲν γὰρ ἐκ τοῦ σύνεγγυς, casum eum Themistocli imputet: aut Crœso, quod τὰς δὲ μεθ᾽ ἱκανὸν τὸν χρόνον. Οἱ δ' οὔτε τοῦθ' Ικα· cum is Halyn transiret, sol eo tempore supra ho- ναὶ ξυνιέναι ἐγένοντο καὶ ἄλλα ἀντ᾽ ἄλλων φτιάσαντο, rizontem ascenderat. Namque etiam Themistocle ἐξὸν τοῦ προσήκοντος πόρρω βαδίσαντες· ὥσπερ ἂν absente natura fert, ut imbres effundantur; atque εἴ τις, ὅτι Θεμιστοκλέους ἐκ Μεγάρων [Ι. 279] 'Αθή ex quo Lydus discessit, sol post quamlibet noctem ναζε κατιόντος υετός κατερράγη, αἴτιον εὐθὺς τοῦ pergit nihilominus supra horizontem ascendere. συμπτώματος ἡγοῖτο Θεμιστοκλέα· ἢ πάλιν Κροῖ Erant alia sexcenta, quilus illos convinceremus, σον, ὅτ' αὐτοῦ διαπεραιουμένου τὸν ᾿Αλυν ἥλιος quæ ob prolixitatis fastidium omittemus. Nan pul- ὑπερέβαλε τὸν ὁρίζοντα. Καὶ γὰρ Θεμιστοκλέως chrum argumentum pulchre tractare, quantumvis ἀπόντος φύσις υετούς καταρρήγνυσθαι· καὶ ἀπαι prolixe 454 id fat, laude sua non caret. In nugis λάξαντος τοῦ Λυδοῦ διηνεκῶς τὸν ὁρίζοντα μετά vero et rebus absurdis idem facere, nec laudis πᾶσαν ἥλιος ὑπερβάλλει τὴν νύχτα. "Ην έτερα μυ quidquam habet et parum abest a ridiculo. Itaque μία πρὸς ἔλεγχον, ἀλλὰ μήκους ἕνεκα καὶ κύρου fertur Philippus Alexandrum filium derisisse, quod σιωπῶμεν. Τὸ μὲν γὰρ καλῶς ἐν καλαῖς ὑποθέσεσι cithara belle et modulate caneret; quoniam turpe λέγοντας εὐδοκιμεῖν, κἂν εἰς μῆκος ὁ λόγος ἐξεύειν aiebat esse, generosum hominem ingenium vilibus ἀλλ᾽ οὖν ἐπαίνων οὐκ ἐκπέπτωκε· τὸ δ' ἐν ἀτύποις in rebus ostentare. › Ο καὶ κιβδήλοις, τοῦτο δὲ καὶ τῶν ἐπαίνων κάμπιν εξεκεχωρήκει καὶ μυκτήρος κατατρέχοντος οὐ σφόδρα ἀπαλλάττει. Λέγεται γὰρ καὶ Φίλιππος ἀποσπώ ψαι πρὸς τὸν παῖδα 'Αλέξανδρον, ὅτι δεξιῶς τε καὶ ἐμμελῶς ἐκαθάρισεν, αἰσχρὸν εἶναι φήσας ἐν τοῖ; φαύλοις ἐπιδείκνυσθαι φιλοτίμως τὸν εὐγενῆ.» CAPUT XII. Michael Bulgarus cur bellum Crali intulerit. Imperator in belli societatem ascitus. In Pelagonia castramelatur. Solis defectus. Bulgarus Triballorum agros vastat. Crales cum eo confligit. Gallorum equitum virinte adjutus eumdens rincit et capit. Michael ex vulneribus moritur. Imperator nulla re gesta Byzantium redit. Fortuna inconstantia. Cralis uxores duæ. Filus ex prima susceptus rebellat. Potitur principatu. Ipse Crales a factiosis in carcere suffocatus. 1. Insecuto vere, cum Serviæ Cralem appareret non quieturami, nisi Michaelein ob injuriam et contumeliam sorori factam ultus esset; quod is cam legitimam conjugem, ex qua et liberos regni hæredes futuros susceperat, nulla de causa repudiasset, ac sororem imperatoris duxisset: Michael legatos ad imperatoren mittit eumque hortatur, ut per Romanas provincias transiens in Triballorum terram impressionem faciat. Nam et se magnis cum copiis arma eidem infesta illaturom, ut duoLaus bellis sustinendis impar multis utrinque agris amissis debilior exsisteret. Proinde ad expeditionew sub veris usque exitum sese parant. Α΄. Τοῦ δ᾽ ἐπιγενομένου ἦρος ἐπειδήπερ ὁ Κράλης Σερβίας δῆλος ἦν οὐκ ἠρεμήσων, εἰ μὴ ἐπεξέλθο: Μιχάηλον τῆς ἐς τὴν ἀδελφὴν ὕβρεως καὶ ἀδικίας, ὅτι γυναίκα νόμιμον ούσαν αὐτῷ καὶ παι δας τεκοῦσαν αὐτῷ τῆς ἀρχῆς διαδόχους διωσάμενος I' αὐτὴν ἐπ' οὐδεμια προφάσει τὴν τοῦ βασιλέως Αγάγετο ἀδελφήν διαπρεσβεύεται πρὸς τὸν βασιλέα Μιχάηλος, ξυνωθῶν αὐτὸν διὰ τῆς τῶν Ῥωμαίων Ιόντα χώρας εἰσβάλλειν εἰς τὴν τῶν Τριβαλλών γῆν. Μέλλειν γὰρ καὶ αὐτὸν ἐκστρατεύειν κατ' ἐκείνου μετά βαρείας δυνάμεως, ὡς ἂν μὴ ἔχων ὅπως ἀρ κίσεις πρὸς τὰς ἑκατέρωθεν μάχας ἀσθενέστερος γένηται, πολλὴν ἀποβεβληκώς ἑκατέρ Δεν χώραν ἑαυτοῦ. Καὶ δὴ παρεσκευάζοντο πρὸς ἐκστρατείαν ἄχρι φθίνοντος έαρος. II. Cæterum æstate incipiente imperator, cui adVarioru:: (24 Cantacuzen. lib. 11, cap. 21, 95. DucaNG. Β. θέρους δ' ηδη, ἱσταμένου ὁ μὲν βασιλεὺς ἔπει· now.

PG 148:649(Β.) Θέρους δ’ ἤδη ἱσταμένου ὁ μὲν βασιλεὺς ἐπειδὴ μὴ ἀξιόλογον εἶχε στρατὸν πρὸς τὴν τοῦ Κράλη δύναμιν, ἐστρατοπεδεύσατο παρελθὼν παρὰ πεδίον τι τῆς Πελαγόνων χώρας, ὅπη καὶ ὅμορα ἦσαν Ῥωμαίοις ὑπείκοντα πολίχνια, καραδοκῶν ἐκεῖθεν τὴν ἑτέρωθεν τοῦ Μιχαήλου στεῤῥοτέραν κατὰ τῶν Τριβαλλῶν ἔφοδον ὅπη χωρήσειεν ἀκούσεσθαι πρότερον· κἄπειθ’ ὅ,τι γνοίη καὶ αὐτὸς διαπράξεσθαι. ὅτε δὴ καὶ ἡλίου γεγενῆσθαι ἐπισκότησιν ἐξεγένετο περὶ τὴν δωδεκάτην ὥραν τῆς ἑκκαιδεκάτης τοῦ Ἰουλίου ἡμέρας, οὐ μεῖον τῶν ια δακτύλων, εἴ τις παρὰ τὸν διὰ Βυζαντίου παράλληλον ποιοῖτο τὴν οἴκησιν, τετάρτην καὶ εἰκοστὴν τοῦ καρκίνου τηνικαῦτα μοῖραν ἀμείβοντος τοῦ ἡλίου καὶ τὴν μὲν ἀρχὴν τῆς ἐπισκοτήσεως ἀπὸ μέσου δεικνύντος ἰάπυγος καὶ θρασκίου, τὸ δὲ τέλος ἀπ’ ἀρχομένου ἔγγιστα ἀπηλιώτου. (Γ.) Ὁ μέντοι Μιχάηλος πλεῖστον ἀγείρας στρατὸν, δώδεκα μὲν χιλιάδας ἐκ τῆς οἰκείας χώρας, τρεῖς δ’ ἑτέρας Σκυθῶν μισθοφόρων, ἐσβάλλει διὰ τῶν ἀρκτικωτάτων Αἵμου τοῦ ὄρους ἐς τὴν τῶν Τριβαλλῶν χώραν, ἔνθα δὴ μάλιστα καὶ ποταμοῦ τοῦ Στρυμόνος εἰσὶν αἱ πηγαί.

649 [A. c. 1328 AD 1341] BYZANTINE HISTORIE LIB. IX. [IMP. ANDRONIC. JUNJ 650 τὴ μὴ ἀξιόλογον εἶχε στρατὸν πρὸς τὴν τοῦ Κράλη versus Cralis vires copiae non satis magnae erant, δύναμιν, ἐστρατοπεδεύσατο παρελθὼν παρὰ πεδίου τι in planitie quadam regionis Pelagonum castrameτης Πελαγόνων χώρας, όπη καὶ όμορα ἦσαν Ῥωμαίοις tatur, cui finitima erant oppidula, quæ Romanis ὑπείκοντα πολίχνια, καραδοκῶν ἐκεῖθεν τὴν ἑτέρων parebant; atque ibi præstolatur, donec audiat, θεν τοῦ Μιχαήλου στεῤῥοτέραν κατὰ τῶν Τριβαλλών quorsum ex altera parte evaserit Michaelis in Tri- [Ρ. 290] έφοδον όπη χωρήσειεν ἀκούσεσθαι πρότερον, ballos firmior impressio, ut ipse deinde quod e re κάπειθ' ὅ τι γνοίη καὶ αὐτὸς διαπράξεσθαι. Ὅτε δὴ visum fuerit exsequatur. Tunc autem circa 455 καὶ ἡλίου γεγενῆσθαι ἐπισκόπησιν ἐξεγένετο περι boram duodecimam, die Julii decima sexta, solis την ενδεκάτην ὥραν τῆς ἐκκαιδεκάτης τοῦ Ἰουλίου obscuratio facta est non minor undecim digitis, ἡμέρας, οὐ μεῖον τῶν ια' δακτύλων, εἴ τις παρὰ τὸν observata nempe ab eo, qui in parallelo per Byδιὰ Βυζαντίου παράλληλον ποιοίτη τὴν οἰκησιν, τε zantium ducto habitaret: quo tempore sol parlem τάρτην καὶ εἰκοστὴν τοῦ Καρκίνου τηνικαῦτα μοίραν Cancri vicesimam quartam pertrausibat. Ejus porru ἀμείβοντος τοῦ ἡλίου καὶ τὴν μὲν ἀρχὴν τῆς eclipseos observanda initium a medio Japyge et επισκοτήσεως ἀπὸ μέσου δεικνύντος ιάπυγος καὶ Thrascia, finis ab initio fere Subsolani fuit. θρασπίου, τὸ δὲ τέλος ἀπ᾿ ἀρχομένου έγγιστα ἀπη λιώτου. Γ. Ο μέντοι Μιχάηλος πλεῖστον ἀγείρας στρατόν, δώδεκα μὲν χιλιάδας ἐκ τῆς οἰκεία; χώρας, τρεῖς δ' ἑτέρας Σκυθῶν μισθοφόρων, ἐσβάλλει διὰ τῶν ἀρχτι. πωτάτων Αίμου τοῦ ὄρους ἐς τὴν τῶν Τριβαλλῶν χώραν, ἔνθα δὴ μάλιστα καὶ ποταμοῦ τοῦ Στρυμόνας εἰσὶν αἱ πηγαί. Τέτταρας μὲν οὖν ἡμέρας διηνυ τώ; ἐπὶ τῆς πολεμίας ἐδῄου καὶ ἔπειρε τὴν γῆν ἐλεῶς καὶ ἐδενδροτίμει τοὺς ἀγροὺς καὶ κακῶς ἐποίες τὴν χώραν, οὔπω μηδενὸς ἐκεῖθεν ὅπλα ἀν ταίροντος. Τῇ πέμπτῃ δ' ἅμα ἡλίῳ ἐπιφαίνεται καὶ • Κράλης Σερβίας, χείρα βαρείαν ἐπαγόμενος και ίπλα τη λαμπρότητι τὰς τῶν ὁρώντων ἀποκρύπτοντα ὄψεις. Ἐπεὶ δ' εκάτερα τὰ στρατεύματα παρετάξαντο καὶ τὰ σημεία ήρθη, ο Κράλης τὰς ἑαυτοῦ τάξεις ἐῤῥωμένως παρακελευσάμενος μάχεσθαι, ὁ δ' ἐπὶ τὴν τοῦ Μιχαήλου σημείαν εκτρέχει, ἔχων περὶ αὐτὸν χιλίους ἱππέας Κελτούς μεγέθει το σώ ματος καὶ ῥώμης περιουσίᾳ καὶ ὅπλων εμπειρία που λεμικών κράτιστα ήσκημένους τε καὶ ἐσκευασμέ ναυς. Καὶ ταύτην ξὺν οὐ πολλῷ πόνῳ καθηρηκώς ἕδραμεν ἐπὶ τὴν τοῦ Μιχαήλου παράταξιν· καὶ συμ πατήσας τὸ πολὺ τοῦ περὶ αὐτὸν στρατεύματος καὶ καταβαλών ζώντα χειροῦται καὶ τετραυματισμένον καὶ τὸν Μιχάηλον. Τὸ δὲ Βουλγαρικόν ἄλλο στρά τευμα τὸ μὲν πλεῖον ἐκεῖ κατεκόπη, τὸ δὲ περισ λειφθὲν γεγυμνωμέναις σαρξὶν ἐς τὰ οἶκοι ἐγώ ρουν. Ο μέντοι Μιχάηλος τρεῖς ἡλίους τὸ ἐξ ἐκείνου τεθέαται ζῶν καὶ μάλα μόλις τὴν συμφορὰν ἐπιγι νώσκειν δυνάμενος, τῷ δὲ τετάρτῳ μετήλλαξε, μὴ que re gesta neque cladle accepta. δυναμένου τοῦ σώματος πλέον ἐξαρκέσαι πρὸς τὸ καίριον τῶν τραυμάτων. Ο δὲ βασιλεύς μαθὼν τὸ πραχθὲν τὴν ταχίστην ἐς Βυζάντιον ἐπανῄει, μηδὲν μήτε δεδρακώς μήτε πεπονθώς. III. Michael vero ingenti coacto exercitu (nam indigenarum millia duodecim, Scytharum mercenariorum tria millia erant), per septentrionalen montis Hæmi partem in Triballorum ditionem impetum facit, ibi fere ubi Strymonis fluvii fontes sunt. Quatuor igitur continuis diebus in hostico traductis agros impune ferro et flamma vastat, arbores exscindit, tota denique regione grassatur, nemine interim arma adversus eum movent:. Quinto demum una cum solis ortu Crales Serviæ se osteudit, magnis secum copiis adductis, quæ splendore armorum oculos intuentium perstringebaut. Cum autem utraque acies in procincti staret, et signa sublata essent, Crales suos ad fortiter pugnamlum cohortatus, ipse ad Michaelis vexillum cum mille Gallis equitibus magnitudine. corporum et rohore insignibus et in re bellica exercitatissimis excurrit, eoque citra magnum laborem revulso ad Michaelis aginen properat: et magna ejus militum parte prostrata et conculcata vivum et saucium Michaelem capit. Reliquus Bulgarorum exercitus majori ex parte ibi casus 456 est. Qui superstites fuere, nudis corporibus domuni redierunt. Michael autem tres ex eo dies vivus solenı aspexit, sic affectus, ut vix cladem suam intelligeret; quarto die cxspiravit, cum ejus corpus lethalibus vulneribus ferendis impar fuisset. At imperator cognita re Byzantium rediit, nulla neΔ'. Ἐπεὶ δ', ὡς πολλάκις εἰρήκειμεν, οὐδὲν τῶν ἐν βίῳ εὐτυχημάτων ἀκήρατον ἐς τέλος διαπερά τὴν αιώνα, οὐδὲ βασκανίας ἐκτὸς, οὐδ᾽ ἐνταῦθα ἐπέλεπε τὸ χρεών· ἀλλ' ἀντέπνευσε καὶ τοῖς τοῦ Κράλη λαμπροῖς εὐτυχήμασι χειμων χαλεπός τε και φρι, κωδέστατος, δς πάντα ἐπέκλυσε καὶ κατέχωσεν αὐτῷ τὰ τοῦ βίου τερπνὰ καὶ αὐτό γε τὸ ζῆν προσαφῄρη Variorum Nostra zlate. 16 Julii sol tertium gradum 1, non autem 26 tenet. Quare videant οἱ ἀστρολόγοι και χρονολόγοι, an intra 200 annos 9 PATRI L. GR. CXLVIII IV. Sed cum, ut saepe diximus, nulla sit perpetuo sincera et incorrupta invidiæque expers ullius mortalium felicitas, nec tum quoque fatalis ca necessitas defecit. Nam illustribus Cralis successibus tempestas gravis et supra modum horrenda refavit, quæ omnia illi vitæ gaudia inundavit et demersit, et ipsam ei vitam eripuit. Res autcm ita se habet notæ. graðnum discrimen conflari potuerit; atque, ipsine erreut, an errarint Byzaniui. Wolfius.

τέτταρας μὲν οὖν ἡμέρας διηνυκὼς ἐπὶ τῆς πολεμίας ἐδῄου καὶ ἔκειρε τὴν γῆν ἀδεῶς καὶ ἐδενδροτόμει τοὺς ἀγροὺς καὶ κακῶς ἐποίει τὴν χώραν, οὔπω μηδενὸς ἐκεῖθεν ὅπλα ἀνταίροντος. τῇ πέμπτῃ δ’ ἅμα ἡλίῳ ἐπιφαίνεται καὶ ὁ Κράλης Σερβίας, χεῖρα βαρεῖαν ἐπαγόμενος καὶ ὅπλα τῇ λαμπρότητι τὰς τῶν ὁρώντων ἀποκρύπτοντα ὄψεις. ἐπεὶ δ’ ἑκάτερα τὰ στρατεύματα παρετάξαντο καὶ τὰ σημεῖα ἤρθη, ὁ Κράλης τὰς ἑαυτοῦ τάξεις ἐῤῥωμένως παρακελευσάμενος μάχεσθαι, ὁ δ’ ἐπὶ τὴν τοῦ Μιχαήλου σημαίαν ἐκτρέχει, ἔχων περὶ αὐτὸν χιλίους ἱππέας Κελτοὺς μεγέθει τε σώματος καὶ ῥώμης περιουσίᾳ καὶ ὅπλων ἐμπειρίᾳ πολεμικῶν κράτιστα ἠσκημένους τε καὶ ἐσκευασμένους. καὶ ταύτην ξὺν οὐ πολλῷ πόνῳ καθῃρηκὼς ἔδραμεν ἐπὶ τὴν τοῦ Μιχαήλου παράταξιν· καὶ συμπατήσας τὸ πολὺ τοῦ περὶ αὐτὸν στρατεύματος καὶ καταβαλὼν ζῶντα χειροῦται καὶ τετραυματισμένον καὶ τὸν Μιχάηλον. τὸ δὲ Βουλγαρικὸν ἄλλο στράτευμα τὸ μὲν πλεῖον ἐκεῖ κατεκόπη, τὸ δὲ περιλειφθὲν γεγυμνωμέναις σαρξὶν ἐς τὰ οἴκοι ἐχώρουν.

649 [A. c. 1328 AD 1341] BYZANTINE HISTORIE LIB. IX. [IMP. ANDRONIC. JUNJ 650 τὴ μὴ ἀξιόλογον εἶχε στρατὸν πρὸς τὴν τοῦ Κράλη versus Cralis vires copiae non satis magnae erant, δύναμιν, ἐστρατοπεδεύσατο παρελθὼν παρὰ πεδίου τι in planitie quadam regionis Pelagonum castrameτης Πελαγόνων χώρας, όπη καὶ όμορα ἦσαν Ῥωμαίοις tatur, cui finitima erant oppidula, quæ Romanis ὑπείκοντα πολίχνια, καραδοκῶν ἐκεῖθεν τὴν ἑτέρων parebant; atque ibi præstolatur, donec audiat, θεν τοῦ Μιχαήλου στεῤῥοτέραν κατὰ τῶν Τριβαλλών quorsum ex altera parte evaserit Michaelis in Tri- [Ρ. 290] έφοδον όπη χωρήσειεν ἀκούσεσθαι πρότερον, ballos firmior impressio, ut ipse deinde quod e re κάπειθ' ὅ τι γνοίη καὶ αὐτὸς διαπράξεσθαι. Ὅτε δὴ visum fuerit exsequatur. Tunc autem circa 455 καὶ ἡλίου γεγενῆσθαι ἐπισκόπησιν ἐξεγένετο περι boram duodecimam, die Julii decima sexta, solis την ενδεκάτην ὥραν τῆς ἐκκαιδεκάτης τοῦ Ἰουλίου obscuratio facta est non minor undecim digitis, ἡμέρας, οὐ μεῖον τῶν ια' δακτύλων, εἴ τις παρὰ τὸν observata nempe ab eo, qui in parallelo per Byδιὰ Βυζαντίου παράλληλον ποιοίτη τὴν οἰκησιν, τε zantium ducto habitaret: quo tempore sol parlem τάρτην καὶ εἰκοστὴν τοῦ Καρκίνου τηνικαῦτα μοίραν Cancri vicesimam quartam pertrausibat. Ejus porru ἀμείβοντος τοῦ ἡλίου καὶ τὴν μὲν ἀρχὴν τῆς eclipseos observanda initium a medio Japyge et επισκοτήσεως ἀπὸ μέσου δεικνύντος ιάπυγος καὶ Thrascia, finis ab initio fere Subsolani fuit. θρασπίου, τὸ δὲ τέλος ἀπ᾿ ἀρχομένου έγγιστα ἀπη λιώτου. Γ. Ο μέντοι Μιχάηλος πλεῖστον ἀγείρας στρατόν, δώδεκα μὲν χιλιάδας ἐκ τῆς οἰκεία; χώρας, τρεῖς δ' ἑτέρας Σκυθῶν μισθοφόρων, ἐσβάλλει διὰ τῶν ἀρχτι. πωτάτων Αίμου τοῦ ὄρους ἐς τὴν τῶν Τριβαλλῶν χώραν, ἔνθα δὴ μάλιστα καὶ ποταμοῦ τοῦ Στρυμόνας εἰσὶν αἱ πηγαί. Τέτταρας μὲν οὖν ἡμέρας διηνυ τώ; ἐπὶ τῆς πολεμίας ἐδῄου καὶ ἔπειρε τὴν γῆν ἐλεῶς καὶ ἐδενδροτίμει τοὺς ἀγροὺς καὶ κακῶς ἐποίες τὴν χώραν, οὔπω μηδενὸς ἐκεῖθεν ὅπλα ἀν ταίροντος. Τῇ πέμπτῃ δ' ἅμα ἡλίῳ ἐπιφαίνεται καὶ • Κράλης Σερβίας, χείρα βαρείαν ἐπαγόμενος και ίπλα τη λαμπρότητι τὰς τῶν ὁρώντων ἀποκρύπτοντα ὄψεις. Ἐπεὶ δ' εκάτερα τὰ στρατεύματα παρετάξαντο καὶ τὰ σημεία ήρθη, ο Κράλης τὰς ἑαυτοῦ τάξεις ἐῤῥωμένως παρακελευσάμενος μάχεσθαι, ὁ δ' ἐπὶ τὴν τοῦ Μιχαήλου σημείαν εκτρέχει, ἔχων περὶ αὐτὸν χιλίους ἱππέας Κελτούς μεγέθει το σώ ματος καὶ ῥώμης περιουσίᾳ καὶ ὅπλων εμπειρία που λεμικών κράτιστα ήσκημένους τε καὶ ἐσκευασμέ ναυς. Καὶ ταύτην ξὺν οὐ πολλῷ πόνῳ καθηρηκώς ἕδραμεν ἐπὶ τὴν τοῦ Μιχαήλου παράταξιν· καὶ συμ πατήσας τὸ πολὺ τοῦ περὶ αὐτὸν στρατεύματος καὶ καταβαλών ζώντα χειροῦται καὶ τετραυματισμένον καὶ τὸν Μιχάηλον. Τὸ δὲ Βουλγαρικόν ἄλλο στρά τευμα τὸ μὲν πλεῖον ἐκεῖ κατεκόπη, τὸ δὲ περισ λειφθὲν γεγυμνωμέναις σαρξὶν ἐς τὰ οἶκοι ἐγώ ρουν. Ο μέντοι Μιχάηλος τρεῖς ἡλίους τὸ ἐξ ἐκείνου τεθέαται ζῶν καὶ μάλα μόλις τὴν συμφορὰν ἐπιγι νώσκειν δυνάμενος, τῷ δὲ τετάρτῳ μετήλλαξε, μὴ que re gesta neque cladle accepta. δυναμένου τοῦ σώματος πλέον ἐξαρκέσαι πρὸς τὸ καίριον τῶν τραυμάτων. Ο δὲ βασιλεύς μαθὼν τὸ πραχθὲν τὴν ταχίστην ἐς Βυζάντιον ἐπανῄει, μηδὲν μήτε δεδρακώς μήτε πεπονθώς. III. Michael vero ingenti coacto exercitu (nam indigenarum millia duodecim, Scytharum mercenariorum tria millia erant), per septentrionalen montis Hæmi partem in Triballorum ditionem impetum facit, ibi fere ubi Strymonis fluvii fontes sunt. Quatuor igitur continuis diebus in hostico traductis agros impune ferro et flamma vastat, arbores exscindit, tota denique regione grassatur, nemine interim arma adversus eum movent:. Quinto demum una cum solis ortu Crales Serviæ se osteudit, magnis secum copiis adductis, quæ splendore armorum oculos intuentium perstringebaut. Cum autem utraque acies in procincti staret, et signa sublata essent, Crales suos ad fortiter pugnamlum cohortatus, ipse ad Michaelis vexillum cum mille Gallis equitibus magnitudine. corporum et rohore insignibus et in re bellica exercitatissimis excurrit, eoque citra magnum laborem revulso ad Michaelis aginen properat: et magna ejus militum parte prostrata et conculcata vivum et saucium Michaelem capit. Reliquus Bulgarorum exercitus majori ex parte ibi casus 456 est. Qui superstites fuere, nudis corporibus domuni redierunt. Michael autem tres ex eo dies vivus solenı aspexit, sic affectus, ut vix cladem suam intelligeret; quarto die cxspiravit, cum ejus corpus lethalibus vulneribus ferendis impar fuisset. At imperator cognita re Byzantium rediit, nulla neΔ'. Ἐπεὶ δ', ὡς πολλάκις εἰρήκειμεν, οὐδὲν τῶν ἐν βίῳ εὐτυχημάτων ἀκήρατον ἐς τέλος διαπερά τὴν αιώνα, οὐδὲ βασκανίας ἐκτὸς, οὐδ᾽ ἐνταῦθα ἐπέλεπε τὸ χρεών· ἀλλ' ἀντέπνευσε καὶ τοῖς τοῦ Κράλη λαμπροῖς εὐτυχήμασι χειμων χαλεπός τε και φρι, κωδέστατος, δς πάντα ἐπέκλυσε καὶ κατέχωσεν αὐτῷ τὰ τοῦ βίου τερπνὰ καὶ αὐτό γε τὸ ζῆν προσαφῄρη Variorum Nostra zlate. 16 Julii sol tertium gradum 1, non autem 26 tenet. Quare videant οἱ ἀστρολόγοι και χρονολόγοι, an intra 200 annos 9 PATRI L. GR. CXLVIII IV. Sed cum, ut saepe diximus, nulla sit perpetuo sincera et incorrupta invidiæque expers ullius mortalium felicitas, nec tum quoque fatalis ca necessitas defecit. Nam illustribus Cralis successibus tempestas gravis et supra modum horrenda refavit, quæ omnia illi vitæ gaudia inundavit et demersit, et ipsam ei vitam eripuit. Res autcm ita se habet notæ. graðnum discrimen conflari potuerit; atque, ipsine erreut, an errarint Byzaniui. Wolfius.

PG 148:651ὁ μέντοι Μιχάηλος τρεῖς ἡλίους τὸ ἐξ ἐκείνου τεθέαται ζῶν καὶ μάλα μόλις τὴν συμφορὰν ἐπιγινώσκειν δυνάμενος, τῷ δὲ τετάρτῳ μετήλλαξε, μὴ δυναμένου τοῦ σώματος πλέον ἐξαρκέσαι πρὸς τὸ καίριον τῶν τραυμάτων. ὁ δὲ βασιλεὺς μαθὼν τὸ πραχθὲν τὴν ταχίστην ἐς Βυζάντιον ἐπανῄει, μηδὲν μήτε δεδρακὼς μήτε πεπονθώς. (Δ.) Ἐπεὶ δ’, ὡς πολλάκις εἰρήκειμεν, οὐδὲν τῶν ἐν βίῳ εὐτυχημάτων ἀκήρατον ἐς τέλος διαπερᾷ τὸν αἰῶνα, οὐδὲ βασκανίας ἐκτὸς, οὐδ’ ἐνταῦθα ἐπέλιπε τὸ χρεών· ἀλλ’ ἀντέπνευσε καὶ τοῖς τοῦ Κράλη λαμπροῖς εὐτυχήμασι χειμὼν χαλεπός τε καὶ φρικωδέστατος, ὃς πάντα ἐπέκλυσε καὶ κατέχωσεν αὐτῷ τὰ τοῦ βίου τερπνὰ καὶ αὐτό γε τὸ ζῇν προσαφῄρηκεν. ἔχει δὲ οὕτως. ἦν αὐτῷ παῖς δεύτερον τηνικαῦτα καὶ εἰκοστὸν παραλλάττων ἔτος, ὃν ἐξ ἑτέρας γεγέννηκε γυναικὸς καὶ ἐς διαδοχὴν ἀνῆγε τῆς ἀρχῆς μάλα ἐπιμελῶς.

[A. M. 6836 AD 6849] [IMP. ANDRONIC. sux.] 652 Erat ei filius annum tum alterum et vissimum & κεν. Εχει δὲ οὕτως. Πν αὐτῷ παῖς δεύτερον της agens, ex alia uxore natus, quem'ad principatus saccessionem diligenter educabat. Sed cum Cæsaris fitiam annos natam duodecim ipse quinquagenarius duxisset, et priusquam filio despondisset uxorem, liberos ex illa suscepisset: in suspicionem et metum filius ejus impulsus est, cujusmodi probabile est ab æqualibus luxurianti adolescentis anloro ingeri, Itaque defectionem et rebelliouem contra patrem molitur. Quem cum proceres, duces et tribuni aliique imperium patris ob diuturnitatem temporis fastidientes sic affectum viderent, singuli privatim adeunt; defectionis consilia animo 457 volventem inflammant; post dies non multos ad se recipiunt; hostem patri suscitant, et summa potestate ipsi delata, Serviæ Cralemn declarant. Cum autem ἢ compluribus diebus paulatim omnis flos exercitus ad eum confluxisset, patrem etiam vinctum sine nullo negotio ad eum perducunt, ac mox in carcerem conjiciunt, invito fortassis et graviter ferenic filio sed tamen tacente et furori populi adversari non audente. Verebatur enim, ne in se ipsum nec opinantem gravius aliquid consuleretur. Post paucos dies patrem quidem in vinculis suffocant, suavibus illis successibus in acerbum interitum versis; filio autem principatum firinant atque stabiliunt. Mox statim una cum eo egressi Romanam provinciam usque ad Strymonem et Amphipolio, capta etiam Strummitza et aliis oppidulis, subigunt. νικαῦτα καὶ εἰκοστὸν παραλλάττων ἔτος, ὃν ἐξ ἑτέρας γεγέννηκε γυναικὸς καὶ ἐς διαδοχὴν ἀνῆγε τῆς ἀρχῆς μάλα ἐπιμελῶς. [Ρ.981] Ἐπεὶ δ' αὐτὸς μὲν τῇ τοῦ Και σαρος θυγατρί συνεζύγη. πεντηκοντούτης ἀνὴρ κύρῃ δωδέκατον ἀγούσῃ τὸν χρόνον, καὶ πρὶν τῷ παιδι γυναῖκα ἀγαγέσθαι, παιδοποιεῖν ἤρξατο μετὰ τῆς τοῦ Καίσαρος θυγατρός, ἐς ὑποψίας καὶ φόβους ὁ παῖς ἐξε. νήνεκται, ὁποίους ὑποσπείρειν εἰκὸς τοὺς ἡλικιώτας ἐς τὴν σφριγώσαν τούτου ψυχήν· καὶ ἀποστασίαν λοιπὸν ἐμελέτα καὶ ἐπανάστασιν κατὰ τοῦ πατρός. Ον οὕτως ἔχοντα βλέποντες οἱ ἐκεῖ μεγιστάνες καὶ στρατηγοί και ταξίαρχοι, καὶ ὅσοι χώρον ειλήφεσαν τῆς ἀρχῆς τοῦ πατρὸς διὰ τὸν χρόνον, λάθρα τούτῳ προσήεσαν ἕκαστοι καὶ τοὺς τῆς ἀποστασίας ἐξεπύρσευον αὐτῷ λογισμούς· καὶ μετ᾿ οὐ πολλὰς τὰς ἡμέ ρας ἀπολαβόντες αὐτὸν ἐξεπολέμωσάν τε κατά τοῦ πατρὸς καὶ Κράλην Σερβίας αὐτοκράτορα ἀνηγή ρευσαν. Ἐπεὶ δὲ συχνῶν ἡμερῶν κατ' ὀλίγου; ἅπαν τες αὐτῷ προσεββύησαν τοῦ στρατοῦ τὸ ἀπόλεκτον, προσελάσαντες δέσμιον ἀπονητὶ καὶ τὸν πατέρα προσ ἤνεγκαν τῷ υἱῷ· κἀκεῖθεν ἐς εἱρκτὴν ἀπήνεγκαν, ἄχυντος μὲν ἴσως καὶ ἀσχάλλοντος τοῦ υἱές, σιωπών τας δ᾽ οὖν ὅμως καὶ ἀντιλέγειν οὐ δυναμένου τῇ τοῦ πλήρους ὁρμῇ. Εδεδίει γαρ, μήπου τι καὶ αὐτὸς καὶ θοι τῶν ἀδοκήτων. Οὐ πολλαὶ παρῆλθον ἡμέραι, και κεῖνον μὲν ἐν δεσμοῖς ἀπέπνιξαν, πικρὸν αὐτῷ τοῦ βίου τὸ πέρας ἐπενεγκόντες ἀντὶ τῶν ἡδέων ἐκείνων εὐτυχημάτων· τῷ δὲ υἱῷ τὴν ἀρχὴν ήδη βεβαιοτέραν καὶ ἀσφαλῆ κατεστήσαντο καὶ ἅμα αὐτῷ ἐξελάσαν τες εὐθὺς ᾠκειώσαντο τὴν Ῥωμαίων χώραν ἄχρι Στρυμένος καὶ ᾿Αμφιπόλεως· ὅτε δὴ καὶ Στρούμμιτζαν είλον ξύν γε ἄλλοις πολιχνίοις. CAPUT XIII. Bulgaris per interregnum dissidentibus, imperator Mesembriam et alia oppida invadit. Alexander, Bulgarie principarum adepius, Romanorum fines vastal. Urbes amissas recipit. Turci Nicæam capiunt. Imagines, libros el sucrus reliquias vendunt Byzantiis. Maritimam Bithyniæ oram occupant. Tributarios omnibus modis vexant. Chora monasterium a quo conditum; a quibus instauratum. Metochite ab exsilio reversi domicilium. Ilujus ædes ut dirutæ sint. De evulso pavimento. Adempta libertas alloquendi seniorem. 1. Proximo anno, cum audisset imperator Jgaricum imperium et a priore Michaelis uxore et a cognatis ejusdem Michaelis divelli (nam imperatoris soror agre fuga salutem quæsierat), in ea mullorum contentione de principatu occupando, justis copiis delectis, oppidula Hæmio vicina invasit, et fere omnia citra negotium cepit, habitatoribus ultro sese ad eum conferentibus. Inter cætera vero etiam urbs munita et frequens, nomine Mesembria, ad mare sita, leditioncin fecit. In qua cum imperator 458 fere cum militibus versaretur, statimn gravis esse cæpit, tum quia urbem res necessariæ ob illos deficiebant, tum quia pecuniæ consumptæ Δ΄. Ἐς δὲ τούπιὸν ἔτος ἀκούων ὁ βασιλεὺς διασπωμένην τὴν τῶν Βουλγάρων ἀρχὴν ὑπό το τῆς προτέρας τοῦ Μιχαήλου γυναικὸς ὑπό τε τῶν τοῦ Μιχαήλου συγγενών (ἡ γὰρ τοῦ βασιλέως ἀδελφὴ μόλις ἐκεῖθεν φυγοῦσα τὸ ζῆν ἐπορίσατο), πολλῶν οὖν ἐκεῖ μαχομένων καὶ ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς ἀντιποιουμένων, στρατὸν ἀπολέξας ὁ βασιλεὺς έκα νὸν ἐπέθετο τοῖς περὶ τὴν Αἷμον πολιχνίοις καὶ εἷλε μικροῦ πάντα ἀπονητί, τῶν οικητόρων προσερ ρυηκότων εκόντων. Μεθ᾽ ὧν προσερούη και παραθαλασσία πόλις οχυρά τε καὶ πολυάνθρωπος καλου μένη Μεσημβρία. [P. 283] Εν η διατρίβων ὁ βασιλεὺς ὡς τὰ πολλὰ μετὰ τοῦ στρατοῦ φορτικός έδοξε Variorum notæ. Inde incipiebat caput, περὶ τῆς ἐπιβουλίας του Κράλη παρα τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, de insidiis quas Crali filius suus fecit, non, quas Crates filiis suis perit, ut legebatur in Wolliana editione. Boivi. Maria Palæologina Joannis Palæologi Ceșaris filia, et Michaelis Paleologi imperatoris neptis. Vidie Famil. Byzant, et serieui regum Servise u. 49. ELANG. Cantacuz. lib. 11, cap. 26, 27. Vide seriem regum Serviæ in Famil. Byzant, n. 47 es 48. Dugang. ὡς δὲ τούπιὸν ἔτος proximo anno, scilicet pασί Michaelis Bulgari cladem: anno autem non Christ, sed mundi, eoque Byzantino, qui inibat mense Septembri. is annus (uit mundi 6839, Christi 1530 exiens. BoiVIN.

ἐπεὶ δ’ αὐτὸς μὲν τῇ τοῦ Καίσαρος θυγατρὶ συνεζύγη, πεντηκοντούτης ἀνὴρ κόρῃ δωδέκατον ἀγούσῃ τὸν χρόνον, καὶ πρὶν τῷ παιδὶ γυναῖκα ἀγαγέσθαι, παιδοποιεῖν ἤρξατο μετὰ τῆς τοῦ Καίσαρος θυγατρὸς, ἐς ὑποψίας καὶ φόβους ὁ παῖς ἐξενήνεκται, ὁποίους ὑποσπείρειν εἰκὸς τοὺς ἡλικιώτας ἐς τὴν σφριγῶσαν τούτου ψυχήν· καὶ ἀποστασίαν λοιπὸν ἐμελέτα καὶ ἐπανάστασιν κατὰ τοῦ πατρός. ὃν οὕτως ἔχοντα βλέποντες οἱ ἐκεῖ μεγιστᾶνες καὶ στρατηγοὶ καὶ ταξίαρχοι, καὶ ὅσοι κόρον εἰλήφεσαν τῆς ἀρχῆς τοῦ πατρὸς διὰ τὸν χρόνον, λάθρα τούτῳ προσῄεσαν ἕκαστοι καὶ τοὺς τῆς ἀποστασίας ἐξεπύρσευον αὐτῷ λογισμούς· καὶ μετ’ οὐ πολλὰς τὰς ἡμέρας ἀπολαβόντες αὐτὸν ἐξεπολέμωσάν τε κατὰ τοῦ πατρὸς καὶ Κράλην Σερβίας αὐτοκράτορα ἀνηγόρευσαν. ἐπεὶ δὲ συχνῶν ἡμερῶν κατ’ ὀλίγους ἅπαντες αὐτῷ προσεῤῥύησαν τοῦ στρατοῦ τὸ ἀπόλεκτον, προσελάσαντες δέσμιον ἀπονητὶ καὶ τὸν πατέρα προσήνεγκαν τῷ υἱῷ· κἀκεῖθεν ἐς εἱρκτὴν ἀπήνεγκαν, ἄκοντος μὲν ἴσως καὶ ἀσχάλλοντος τοῦ υἱέως, σιωπῶντος δ’ οὖν ὅμως καὶ ἀντιλέγειν οὐ δυναμένου τῇ τοῦ πλήθους ὁρμῇ. ἐδεδίει γὰρ, μήπου τι καὶ αὐτὸς πάθοι τῶν ἀδοκήτων.

[A. M. 6836 AD 6849] [IMP. ANDRONIC. sux.] 652 Erat ei filius annum tum alterum et vissimum & κεν. Εχει δὲ οὕτως. Πν αὐτῷ παῖς δεύτερον της agens, ex alia uxore natus, quem'ad principatus saccessionem diligenter educabat. Sed cum Cæsaris fitiam annos natam duodecim ipse quinquagenarius duxisset, et priusquam filio despondisset uxorem, liberos ex illa suscepisset: in suspicionem et metum filius ejus impulsus est, cujusmodi probabile est ab æqualibus luxurianti adolescentis anloro ingeri, Itaque defectionem et rebelliouem contra patrem molitur. Quem cum proceres, duces et tribuni aliique imperium patris ob diuturnitatem temporis fastidientes sic affectum viderent, singuli privatim adeunt; defectionis consilia animo 457 volventem inflammant; post dies non multos ad se recipiunt; hostem patri suscitant, et summa potestate ipsi delata, Serviæ Cralemn declarant. Cum autem ἢ compluribus diebus paulatim omnis flos exercitus ad eum confluxisset, patrem etiam vinctum sine nullo negotio ad eum perducunt, ac mox in carcerem conjiciunt, invito fortassis et graviter ferenic filio sed tamen tacente et furori populi adversari non audente. Verebatur enim, ne in se ipsum nec opinantem gravius aliquid consuleretur. Post paucos dies patrem quidem in vinculis suffocant, suavibus illis successibus in acerbum interitum versis; filio autem principatum firinant atque stabiliunt. Mox statim una cum eo egressi Romanam provinciam usque ad Strymonem et Amphipolio, capta etiam Strummitza et aliis oppidulis, subigunt. νικαῦτα καὶ εἰκοστὸν παραλλάττων ἔτος, ὃν ἐξ ἑτέρας γεγέννηκε γυναικὸς καὶ ἐς διαδοχὴν ἀνῆγε τῆς ἀρχῆς μάλα ἐπιμελῶς. [Ρ.981] Ἐπεὶ δ' αὐτὸς μὲν τῇ τοῦ Και σαρος θυγατρί συνεζύγη. πεντηκοντούτης ἀνὴρ κύρῃ δωδέκατον ἀγούσῃ τὸν χρόνον, καὶ πρὶν τῷ παιδι γυναῖκα ἀγαγέσθαι, παιδοποιεῖν ἤρξατο μετὰ τῆς τοῦ Καίσαρος θυγατρός, ἐς ὑποψίας καὶ φόβους ὁ παῖς ἐξε. νήνεκται, ὁποίους ὑποσπείρειν εἰκὸς τοὺς ἡλικιώτας ἐς τὴν σφριγώσαν τούτου ψυχήν· καὶ ἀποστασίαν λοιπὸν ἐμελέτα καὶ ἐπανάστασιν κατὰ τοῦ πατρός. Ον οὕτως ἔχοντα βλέποντες οἱ ἐκεῖ μεγιστάνες καὶ στρατηγοί και ταξίαρχοι, καὶ ὅσοι χώρον ειλήφεσαν τῆς ἀρχῆς τοῦ πατρὸς διὰ τὸν χρόνον, λάθρα τούτῳ προσήεσαν ἕκαστοι καὶ τοὺς τῆς ἀποστασίας ἐξεπύρσευον αὐτῷ λογισμούς· καὶ μετ᾿ οὐ πολλὰς τὰς ἡμέ ρας ἀπολαβόντες αὐτὸν ἐξεπολέμωσάν τε κατά τοῦ πατρὸς καὶ Κράλην Σερβίας αὐτοκράτορα ἀνηγή ρευσαν. Ἐπεὶ δὲ συχνῶν ἡμερῶν κατ' ὀλίγου; ἅπαν τες αὐτῷ προσεββύησαν τοῦ στρατοῦ τὸ ἀπόλεκτον, προσελάσαντες δέσμιον ἀπονητὶ καὶ τὸν πατέρα προσ ἤνεγκαν τῷ υἱῷ· κἀκεῖθεν ἐς εἱρκτὴν ἀπήνεγκαν, ἄχυντος μὲν ἴσως καὶ ἀσχάλλοντος τοῦ υἱές, σιωπών τας δ᾽ οὖν ὅμως καὶ ἀντιλέγειν οὐ δυναμένου τῇ τοῦ πλήρους ὁρμῇ. Εδεδίει γαρ, μήπου τι καὶ αὐτὸς καὶ θοι τῶν ἀδοκήτων. Οὐ πολλαὶ παρῆλθον ἡμέραι, και κεῖνον μὲν ἐν δεσμοῖς ἀπέπνιξαν, πικρὸν αὐτῷ τοῦ βίου τὸ πέρας ἐπενεγκόντες ἀντὶ τῶν ἡδέων ἐκείνων εὐτυχημάτων· τῷ δὲ υἱῷ τὴν ἀρχὴν ήδη βεβαιοτέραν καὶ ἀσφαλῆ κατεστήσαντο καὶ ἅμα αὐτῷ ἐξελάσαν τες εὐθὺς ᾠκειώσαντο τὴν Ῥωμαίων χώραν ἄχρι Στρυμένος καὶ ᾿Αμφιπόλεως· ὅτε δὴ καὶ Στρούμμιτζαν είλον ξύν γε ἄλλοις πολιχνίοις. CAPUT XIII. Bulgaris per interregnum dissidentibus, imperator Mesembriam et alia oppida invadit. Alexander, Bulgarie principarum adepius, Romanorum fines vastal. Urbes amissas recipit. Turci Nicæam capiunt. Imagines, libros el sucrus reliquias vendunt Byzantiis. Maritimam Bithyniæ oram occupant. Tributarios omnibus modis vexant. Chora monasterium a quo conditum; a quibus instauratum. Metochite ab exsilio reversi domicilium. Ilujus ædes ut dirutæ sint. De evulso pavimento. Adempta libertas alloquendi seniorem. 1. Proximo anno, cum audisset imperator Jgaricum imperium et a priore Michaelis uxore et a cognatis ejusdem Michaelis divelli (nam imperatoris soror agre fuga salutem quæsierat), in ea mullorum contentione de principatu occupando, justis copiis delectis, oppidula Hæmio vicina invasit, et fere omnia citra negotium cepit, habitatoribus ultro sese ad eum conferentibus. Inter cætera vero etiam urbs munita et frequens, nomine Mesembria, ad mare sita, leditioncin fecit. In qua cum imperator 458 fere cum militibus versaretur, statimn gravis esse cæpit, tum quia urbem res necessariæ ob illos deficiebant, tum quia pecuniæ consumptæ Δ΄. Ἐς δὲ τούπιὸν ἔτος ἀκούων ὁ βασιλεὺς διασπωμένην τὴν τῶν Βουλγάρων ἀρχὴν ὑπό το τῆς προτέρας τοῦ Μιχαήλου γυναικὸς ὑπό τε τῶν τοῦ Μιχαήλου συγγενών (ἡ γὰρ τοῦ βασιλέως ἀδελφὴ μόλις ἐκεῖθεν φυγοῦσα τὸ ζῆν ἐπορίσατο), πολλῶν οὖν ἐκεῖ μαχομένων καὶ ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς ἀντιποιουμένων, στρατὸν ἀπολέξας ὁ βασιλεὺς έκα νὸν ἐπέθετο τοῖς περὶ τὴν Αἷμον πολιχνίοις καὶ εἷλε μικροῦ πάντα ἀπονητί, τῶν οικητόρων προσερ ρυηκότων εκόντων. Μεθ᾽ ὧν προσερούη και παραθαλασσία πόλις οχυρά τε καὶ πολυάνθρωπος καλου μένη Μεσημβρία. [P. 283] Εν η διατρίβων ὁ βασιλεὺς ὡς τὰ πολλὰ μετὰ τοῦ στρατοῦ φορτικός έδοξε Variorum notæ. Inde incipiebat caput, περὶ τῆς ἐπιβουλίας του Κράλη παρα τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, de insidiis quas Crali filius suus fecit, non, quas Crates filiis suis perit, ut legebatur in Wolliana editione. Boivi. Maria Palæologina Joannis Palæologi Ceșaris filia, et Michaelis Paleologi imperatoris neptis. Vidie Famil. Byzant, et serieui regum Servise u. 49. ELANG. Cantacuz. lib. 11, cap. 26, 27. Vide seriem regum Serviæ in Famil. Byzant, n. 47 es 48. Dugang. ὡς δὲ τούπιὸν ἔτος proximo anno, scilicet pασί Michaelis Bulgari cladem: anno autem non Christ, sed mundi, eoque Byzantino, qui inibat mense Septembri. is annus (uit mundi 6839, Christi 1530 exiens. BoiVIN.

Chapter XIICaput XII

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

οὐ πολλαὶ παρῆλθον ἡμέραι κἀκεῖνον μὲν ἐν δεσμοῖς ἀπέπνιξαν, πικρὸν αὐτῷ τοῦ βίου τὸ πέρας ἐπενεγκόντες ἀντὶ τῶν ἡδέων ἐκείνων εὐτυχημάτων· τῷ δὲ υἱῷ τὴν ἀρχὴν ἤδη βεβαιοτέραν καὶ ἀσφαλῆ κατεστήσαντο καὶ ἅμα αὐτῷ ἐξελάσαντες εὐθὺς ᾠκειώσαντο τὴν Ῥωμαίων χώραν ἄχρι Στρυμόνος καὶ Ἀμφιπόλεως· ὅτε δὴ καὶ Στρούμμιτζαν εἷλον ξύν γε ἄλλοις πολιχνίοις. ιγ. Ἐς δὲ τοὐπιὸν ἔτος ἀκούων ὁ βασιλεὺς διασπωμένην τὴν τῶν Βουλγάρων ἀρχὴν ὑπό τε τῆς προτέρας τοῦ Μιχαήλου γυναικὸς ὑπό τε τῶν τοῦ Μιχαήλου συγγενῶν (ἡ γὰρ τοῦ βασιλέως ἀδελφὴ μόλις ἐκεῖθεν φυγοῦσα τὸ ζῇν ἐπορίσατο), πολλῶν οὖν ἐκεῖ μαχομένων καὶ ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς ἀντιποιουμένων, στρατὸν ἀπολέξας ὁ βασιλεὺς ἱκανὸν ἐπέθετο τοῖς περὶ τὸν Αἷμον πολιχνίοις καὶ εἷλε μικροῦ πάντα ἀπονητὶ, τῶν οἰκητόρων προσεῤῥυηκότων ἑκόντων. μεθ’ ὧν προσεῤῥύη καὶ παραθαλασσία πόλις ὀχυρά τε καὶ πολυάνθρωπος καλουμένη Μεσημβρία. ἐν ᾗ διατρίβων ὁ βασιλεὺς ὡς τὰ πολλὰ μετὰ τοῦ στρατοῦ φορτικὸς ἔδοξε τὴν ταχίστην διά τε τὴν γενομένην δι’ αὐτοὺς ἐπίλειψιν τῶν χρειωδῶν καὶ διὰ τὴν τῶν προσόδων φθοράν.

[A. M. 6836 AD 6849] [IMP. ANDRONIC. sux.] 652 Erat ei filius annum tum alterum et vissimum & κεν. Εχει δὲ οὕτως. Πν αὐτῷ παῖς δεύτερον της agens, ex alia uxore natus, quem'ad principatus saccessionem diligenter educabat. Sed cum Cæsaris fitiam annos natam duodecim ipse quinquagenarius duxisset, et priusquam filio despondisset uxorem, liberos ex illa suscepisset: in suspicionem et metum filius ejus impulsus est, cujusmodi probabile est ab æqualibus luxurianti adolescentis anloro ingeri, Itaque defectionem et rebelliouem contra patrem molitur. Quem cum proceres, duces et tribuni aliique imperium patris ob diuturnitatem temporis fastidientes sic affectum viderent, singuli privatim adeunt; defectionis consilia animo 457 volventem inflammant; post dies non multos ad se recipiunt; hostem patri suscitant, et summa potestate ipsi delata, Serviæ Cralemn declarant. Cum autem ἢ compluribus diebus paulatim omnis flos exercitus ad eum confluxisset, patrem etiam vinctum sine nullo negotio ad eum perducunt, ac mox in carcerem conjiciunt, invito fortassis et graviter ferenic filio sed tamen tacente et furori populi adversari non audente. Verebatur enim, ne in se ipsum nec opinantem gravius aliquid consuleretur. Post paucos dies patrem quidem in vinculis suffocant, suavibus illis successibus in acerbum interitum versis; filio autem principatum firinant atque stabiliunt. Mox statim una cum eo egressi Romanam provinciam usque ad Strymonem et Amphipolio, capta etiam Strummitza et aliis oppidulis, subigunt. νικαῦτα καὶ εἰκοστὸν παραλλάττων ἔτος, ὃν ἐξ ἑτέρας γεγέννηκε γυναικὸς καὶ ἐς διαδοχὴν ἀνῆγε τῆς ἀρχῆς μάλα ἐπιμελῶς. [Ρ.981] Ἐπεὶ δ' αὐτὸς μὲν τῇ τοῦ Και σαρος θυγατρί συνεζύγη. πεντηκοντούτης ἀνὴρ κύρῃ δωδέκατον ἀγούσῃ τὸν χρόνον, καὶ πρὶν τῷ παιδι γυναῖκα ἀγαγέσθαι, παιδοποιεῖν ἤρξατο μετὰ τῆς τοῦ Καίσαρος θυγατρός, ἐς ὑποψίας καὶ φόβους ὁ παῖς ἐξε. νήνεκται, ὁποίους ὑποσπείρειν εἰκὸς τοὺς ἡλικιώτας ἐς τὴν σφριγώσαν τούτου ψυχήν· καὶ ἀποστασίαν λοιπὸν ἐμελέτα καὶ ἐπανάστασιν κατὰ τοῦ πατρός. Ον οὕτως ἔχοντα βλέποντες οἱ ἐκεῖ μεγιστάνες καὶ στρατηγοί και ταξίαρχοι, καὶ ὅσοι χώρον ειλήφεσαν τῆς ἀρχῆς τοῦ πατρὸς διὰ τὸν χρόνον, λάθρα τούτῳ προσήεσαν ἕκαστοι καὶ τοὺς τῆς ἀποστασίας ἐξεπύρσευον αὐτῷ λογισμούς· καὶ μετ᾿ οὐ πολλὰς τὰς ἡμέ ρας ἀπολαβόντες αὐτὸν ἐξεπολέμωσάν τε κατά τοῦ πατρὸς καὶ Κράλην Σερβίας αὐτοκράτορα ἀνηγή ρευσαν. Ἐπεὶ δὲ συχνῶν ἡμερῶν κατ' ὀλίγου; ἅπαν τες αὐτῷ προσεββύησαν τοῦ στρατοῦ τὸ ἀπόλεκτον, προσελάσαντες δέσμιον ἀπονητὶ καὶ τὸν πατέρα προσ ἤνεγκαν τῷ υἱῷ· κἀκεῖθεν ἐς εἱρκτὴν ἀπήνεγκαν, ἄχυντος μὲν ἴσως καὶ ἀσχάλλοντος τοῦ υἱές, σιωπών τας δ᾽ οὖν ὅμως καὶ ἀντιλέγειν οὐ δυναμένου τῇ τοῦ πλήρους ὁρμῇ. Εδεδίει γαρ, μήπου τι καὶ αὐτὸς καὶ θοι τῶν ἀδοκήτων. Οὐ πολλαὶ παρῆλθον ἡμέραι, και κεῖνον μὲν ἐν δεσμοῖς ἀπέπνιξαν, πικρὸν αὐτῷ τοῦ βίου τὸ πέρας ἐπενεγκόντες ἀντὶ τῶν ἡδέων ἐκείνων εὐτυχημάτων· τῷ δὲ υἱῷ τὴν ἀρχὴν ήδη βεβαιοτέραν καὶ ἀσφαλῆ κατεστήσαντο καὶ ἅμα αὐτῷ ἐξελάσαν τες εὐθὺς ᾠκειώσαντο τὴν Ῥωμαίων χώραν ἄχρι Στρυμένος καὶ ᾿Αμφιπόλεως· ὅτε δὴ καὶ Στρούμμιτζαν είλον ξύν γε ἄλλοις πολιχνίοις. CAPUT XIII. Bulgaris per interregnum dissidentibus, imperator Mesembriam et alia oppida invadit. Alexander, Bulgarie principarum adepius, Romanorum fines vastal. Urbes amissas recipit. Turci Nicæam capiunt. Imagines, libros el sucrus reliquias vendunt Byzantiis. Maritimam Bithyniæ oram occupant. Tributarios omnibus modis vexant. Chora monasterium a quo conditum; a quibus instauratum. Metochite ab exsilio reversi domicilium. Ilujus ædes ut dirutæ sint. De evulso pavimento. Adempta libertas alloquendi seniorem. 1. Proximo anno, cum audisset imperator Jgaricum imperium et a priore Michaelis uxore et a cognatis ejusdem Michaelis divelli (nam imperatoris soror agre fuga salutem quæsierat), in ea mullorum contentione de principatu occupando, justis copiis delectis, oppidula Hæmio vicina invasit, et fere omnia citra negotium cepit, habitatoribus ultro sese ad eum conferentibus. Inter cætera vero etiam urbs munita et frequens, nomine Mesembria, ad mare sita, leditioncin fecit. In qua cum imperator 458 fere cum militibus versaretur, statimn gravis esse cæpit, tum quia urbem res necessariæ ob illos deficiebant, tum quia pecuniæ consumptæ Δ΄. Ἐς δὲ τούπιὸν ἔτος ἀκούων ὁ βασιλεὺς διασπωμένην τὴν τῶν Βουλγάρων ἀρχὴν ὑπό το τῆς προτέρας τοῦ Μιχαήλου γυναικὸς ὑπό τε τῶν τοῦ Μιχαήλου συγγενών (ἡ γὰρ τοῦ βασιλέως ἀδελφὴ μόλις ἐκεῖθεν φυγοῦσα τὸ ζῆν ἐπορίσατο), πολλῶν οὖν ἐκεῖ μαχομένων καὶ ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς ἀντιποιουμένων, στρατὸν ἀπολέξας ὁ βασιλεὺς έκα νὸν ἐπέθετο τοῖς περὶ τὴν Αἷμον πολιχνίοις καὶ εἷλε μικροῦ πάντα ἀπονητί, τῶν οικητόρων προσερ ρυηκότων εκόντων. Μεθ᾽ ὧν προσερούη και παραθαλασσία πόλις οχυρά τε καὶ πολυάνθρωπος καλου μένη Μεσημβρία. [P. 283] Εν η διατρίβων ὁ βασιλεὺς ὡς τὰ πολλὰ μετὰ τοῦ στρατοῦ φορτικός έδοξε Variorum notæ. Inde incipiebat caput, περὶ τῆς ἐπιβουλίας του Κράλη παρα τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, de insidiis quas Crali filius suus fecit, non, quas Crates filiis suis perit, ut legebatur in Wolliana editione. Boivi. Maria Palæologina Joannis Palæologi Ceșaris filia, et Michaelis Paleologi imperatoris neptis. Vidie Famil. Byzant, et serieui regum Servise u. 49. ELANG. Cantacuz. lib. 11, cap. 26, 27. Vide seriem regum Serviæ in Famil. Byzant, n. 47 es 48. Dugang. ὡς δὲ τούπιὸν ἔτος proximo anno, scilicet pασί Michaelis Bulgari cladem: anno autem non Christ, sed mundi, eoque Byzantino, qui inibat mense Septembri. is annus (uit mundi 6839, Christi 1530 exiens. BoiVIN.

ἐπεί γε μὴν μετὰ πολλοὺς τοὺς περὶ τῆς ἀρχῆς ἀγῶνας τὴν νικῶσαν Ἀλέξανδρος εἰλήφει ὁ τοῦ Μιχαήλου ἀδελφιδοῦς, καὶ τῆς ἡγεμονίας τὸ κράτος βεβαίως περιεζώσατο, τὸν Βουλγαρικὸν συλλέξας στρατὸν, προσεταιρισάμενος δὲ καὶ μισθοφορικὸν ἐκ Σκυθῶν οὐκ ὀλίγον ἐς τὴν ὅμορον ἐσέβαλε χώραν Ῥωμαίων καὶ ἤλασεν ἄχρις Ὀρεστιάδος· καὶ πλείστην μὲν λείαν ξυνηθροικὼς, πολλὰ δὲ καὶ τῶν περὶ τὸν Αἷμον πολιχνίων καθ’ ὁμολογίαν παραστησάμενος καὶ ἐς τὰ τῶν Βουλγάρων ἤθη πάλιν ἐπανεστράφθαι πεποιηκὼς ἐπανῆκε χαίρων οἴκαδε μετὰ πολλῶν τῶν λαφύρων. (Β.) Ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ καὶ Νίκαιαν εἷλον οἱ βάρβαροι, τὸ μέγα καὶ περιβόητον ἄστυ, λιμῷ καὶ στρατῷ πολιορκηθεῖσαν μακρῷ· καὶ πολλὰς τῶν ἐκεῖσε θείων εἰκόνων καὶ βίβλων ἐς Βυζάντιον κομίσαντες, καὶ ἁγίων γυναικῶν λείψανα δύο, χρήμασιν ἠλλάξαντο. ἀδεῶς δὲ ἤδη τὰς οἰκήσεις ἐν τοῖς παραλίοις τῆς Βιθυνίας οἱ βάρβαροι ποιήσαντες βαρυτάτους ἐπέθηκαν φόρους τοῖς ἐναπολειφθεῖσι βραχέσι πολιχνίοις, δι’ οὓς τέως οὐκ αὔτανδρα πρὸς ὄλεθρον ἤλασαν παντελῆ, μάλα ῥᾳδίως δυνάμενοι καὶ ἐν βραχυτάτῳ χρόνῳ τοῦτο τελεῖν.

[A. M. 6836 AD 6849] [IMP. ANDRONIC. sux.] 652 Erat ei filius annum tum alterum et vissimum & κεν. Εχει δὲ οὕτως. Πν αὐτῷ παῖς δεύτερον της agens, ex alia uxore natus, quem'ad principatus saccessionem diligenter educabat. Sed cum Cæsaris fitiam annos natam duodecim ipse quinquagenarius duxisset, et priusquam filio despondisset uxorem, liberos ex illa suscepisset: in suspicionem et metum filius ejus impulsus est, cujusmodi probabile est ab æqualibus luxurianti adolescentis anloro ingeri, Itaque defectionem et rebelliouem contra patrem molitur. Quem cum proceres, duces et tribuni aliique imperium patris ob diuturnitatem temporis fastidientes sic affectum viderent, singuli privatim adeunt; defectionis consilia animo 457 volventem inflammant; post dies non multos ad se recipiunt; hostem patri suscitant, et summa potestate ipsi delata, Serviæ Cralemn declarant. Cum autem ἢ compluribus diebus paulatim omnis flos exercitus ad eum confluxisset, patrem etiam vinctum sine nullo negotio ad eum perducunt, ac mox in carcerem conjiciunt, invito fortassis et graviter ferenic filio sed tamen tacente et furori populi adversari non audente. Verebatur enim, ne in se ipsum nec opinantem gravius aliquid consuleretur. Post paucos dies patrem quidem in vinculis suffocant, suavibus illis successibus in acerbum interitum versis; filio autem principatum firinant atque stabiliunt. Mox statim una cum eo egressi Romanam provinciam usque ad Strymonem et Amphipolio, capta etiam Strummitza et aliis oppidulis, subigunt. νικαῦτα καὶ εἰκοστὸν παραλλάττων ἔτος, ὃν ἐξ ἑτέρας γεγέννηκε γυναικὸς καὶ ἐς διαδοχὴν ἀνῆγε τῆς ἀρχῆς μάλα ἐπιμελῶς. [Ρ.981] Ἐπεὶ δ' αὐτὸς μὲν τῇ τοῦ Και σαρος θυγατρί συνεζύγη. πεντηκοντούτης ἀνὴρ κύρῃ δωδέκατον ἀγούσῃ τὸν χρόνον, καὶ πρὶν τῷ παιδι γυναῖκα ἀγαγέσθαι, παιδοποιεῖν ἤρξατο μετὰ τῆς τοῦ Καίσαρος θυγατρός, ἐς ὑποψίας καὶ φόβους ὁ παῖς ἐξε. νήνεκται, ὁποίους ὑποσπείρειν εἰκὸς τοὺς ἡλικιώτας ἐς τὴν σφριγώσαν τούτου ψυχήν· καὶ ἀποστασίαν λοιπὸν ἐμελέτα καὶ ἐπανάστασιν κατὰ τοῦ πατρός. Ον οὕτως ἔχοντα βλέποντες οἱ ἐκεῖ μεγιστάνες καὶ στρατηγοί και ταξίαρχοι, καὶ ὅσοι χώρον ειλήφεσαν τῆς ἀρχῆς τοῦ πατρὸς διὰ τὸν χρόνον, λάθρα τούτῳ προσήεσαν ἕκαστοι καὶ τοὺς τῆς ἀποστασίας ἐξεπύρσευον αὐτῷ λογισμούς· καὶ μετ᾿ οὐ πολλὰς τὰς ἡμέ ρας ἀπολαβόντες αὐτὸν ἐξεπολέμωσάν τε κατά τοῦ πατρὸς καὶ Κράλην Σερβίας αὐτοκράτορα ἀνηγή ρευσαν. Ἐπεὶ δὲ συχνῶν ἡμερῶν κατ' ὀλίγου; ἅπαν τες αὐτῷ προσεββύησαν τοῦ στρατοῦ τὸ ἀπόλεκτον, προσελάσαντες δέσμιον ἀπονητὶ καὶ τὸν πατέρα προσ ἤνεγκαν τῷ υἱῷ· κἀκεῖθεν ἐς εἱρκτὴν ἀπήνεγκαν, ἄχυντος μὲν ἴσως καὶ ἀσχάλλοντος τοῦ υἱές, σιωπών τας δ᾽ οὖν ὅμως καὶ ἀντιλέγειν οὐ δυναμένου τῇ τοῦ πλήρους ὁρμῇ. Εδεδίει γαρ, μήπου τι καὶ αὐτὸς καὶ θοι τῶν ἀδοκήτων. Οὐ πολλαὶ παρῆλθον ἡμέραι, και κεῖνον μὲν ἐν δεσμοῖς ἀπέπνιξαν, πικρὸν αὐτῷ τοῦ βίου τὸ πέρας ἐπενεγκόντες ἀντὶ τῶν ἡδέων ἐκείνων εὐτυχημάτων· τῷ δὲ υἱῷ τὴν ἀρχὴν ήδη βεβαιοτέραν καὶ ἀσφαλῆ κατεστήσαντο καὶ ἅμα αὐτῷ ἐξελάσαν τες εὐθὺς ᾠκειώσαντο τὴν Ῥωμαίων χώραν ἄχρι Στρυμένος καὶ ᾿Αμφιπόλεως· ὅτε δὴ καὶ Στρούμμιτζαν είλον ξύν γε ἄλλοις πολιχνίοις. CAPUT XIII. Bulgaris per interregnum dissidentibus, imperator Mesembriam et alia oppida invadit. Alexander, Bulgarie principarum adepius, Romanorum fines vastal. Urbes amissas recipit. Turci Nicæam capiunt. Imagines, libros el sucrus reliquias vendunt Byzantiis. Maritimam Bithyniæ oram occupant. Tributarios omnibus modis vexant. Chora monasterium a quo conditum; a quibus instauratum. Metochite ab exsilio reversi domicilium. Ilujus ædes ut dirutæ sint. De evulso pavimento. Adempta libertas alloquendi seniorem. 1. Proximo anno, cum audisset imperator Jgaricum imperium et a priore Michaelis uxore et a cognatis ejusdem Michaelis divelli (nam imperatoris soror agre fuga salutem quæsierat), in ea mullorum contentione de principatu occupando, justis copiis delectis, oppidula Hæmio vicina invasit, et fere omnia citra negotium cepit, habitatoribus ultro sese ad eum conferentibus. Inter cætera vero etiam urbs munita et frequens, nomine Mesembria, ad mare sita, leditioncin fecit. In qua cum imperator 458 fere cum militibus versaretur, statimn gravis esse cæpit, tum quia urbem res necessariæ ob illos deficiebant, tum quia pecuniæ consumptæ Δ΄. Ἐς δὲ τούπιὸν ἔτος ἀκούων ὁ βασιλεὺς διασπωμένην τὴν τῶν Βουλγάρων ἀρχὴν ὑπό το τῆς προτέρας τοῦ Μιχαήλου γυναικὸς ὑπό τε τῶν τοῦ Μιχαήλου συγγενών (ἡ γὰρ τοῦ βασιλέως ἀδελφὴ μόλις ἐκεῖθεν φυγοῦσα τὸ ζῆν ἐπορίσατο), πολλῶν οὖν ἐκεῖ μαχομένων καὶ ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς ἀντιποιουμένων, στρατὸν ἀπολέξας ὁ βασιλεὺς έκα νὸν ἐπέθετο τοῖς περὶ τὴν Αἷμον πολιχνίοις καὶ εἷλε μικροῦ πάντα ἀπονητί, τῶν οικητόρων προσερ ρυηκότων εκόντων. Μεθ᾽ ὧν προσερούη και παραθαλασσία πόλις οχυρά τε καὶ πολυάνθρωπος καλου μένη Μεσημβρία. [P. 283] Εν η διατρίβων ὁ βασιλεὺς ὡς τὰ πολλὰ μετὰ τοῦ στρατοῦ φορτικός έδοξε Variorum notæ. Inde incipiebat caput, περὶ τῆς ἐπιβουλίας του Κράλη παρα τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, de insidiis quas Crali filius suus fecit, non, quas Crates filiis suis perit, ut legebatur in Wolliana editione. Boivi. Maria Palæologina Joannis Palæologi Ceșaris filia, et Michaelis Paleologi imperatoris neptis. Vidie Famil. Byzant, et serieui regum Servise u. 49. ELANG. Cantacuz. lib. 11, cap. 26, 27. Vide seriem regum Serviæ in Famil. Byzant, n. 47 es 48. Dugang. ὡς δὲ τούπιὸν ἔτος proximo anno, scilicet pασί Michaelis Bulgari cladem: anno autem non Christ, sed mundi, eoque Byzantino, qui inibat mense Septembri. is annus (uit mundi 6839, Christi 1530 exiens. BoiVIN.

PG 148:653οὐκ ἐπιλείπουσι δ’ ὅμως συχνὰς ποιούμενοι τὰς ἐφόδους καὶ ζωγροῦντες τῶν ταλαιπώρων τοὺς πλείους ἔκ τε γῆς καὶ θαλάττης ἀεί. (Γ.) Ὁ μέντοι μέγας λογοθέτης ὁ Μετοχίτης ἐλθὼν ἐκ τῆς ἐξορίας οὐ παρὰ τῇ οἰκίᾳ κατέλυσε· πάλαι γὰρ, ὡς εἰρήκειμεν, εἰσελθόντος τοῦ βασιλέως ἐν Βυζαντίῳ αὕτη διέφθαρται καὶ τελέως ἠρήμωται πρὸς τῶν δημοτῶν· κατέλυσε δ’ ἀπέναντι καὶ πλησίον παρὰ τῇ ἱερᾷ δηλαδὴ μονῇ τῆς Χώρας, ἣν πολλοῖς αὐτὸς ἀναλώμασιν ἀνεκαίνισε πρότερον, τοῖς ὀδοῦσι τοῦ χρόνου δεινῶς κοπτομένην ἰδών. ἐδομήθη γὰρ αὕτη τὸ ἀρχαῖον πρὸς τοῦ βασιλέως Ἰουστινιανοῦ ἐπιμήκης τὸ σχῆμα. εἶτα τοῦ χρόνου ταύτην μέχρι κρηπίδων συντρίψαντος ἄλλον ἐκ βάθρων ἀνήγειρε νεὼν, εἰς ὃ καὶ νῦν ὁρᾶται σχήματος, ἡ τοῦ βασιλέως Ἀλεξίου τοῦ Κομνηνοῦ πενθερά. τοῦ δὲ χρόνου πάλιν φθορὰν ἀπειλοῦντος οὗτος ἁβροτέρᾳ χρησάμενος δεξιᾷ, πλὴν τοῦ μεσαιτάτου νεὼ, πάντα καλῶς ἐπεσκεύασεν. ὅθεν καὶ πάντων εἰς τέλος ἀπολωλότων ἤδη τἀνδρὶ τῶν ἔξω πραγμάτων σωτήριος αὕτη λιμὴν ἐν καιρῷ περιστάσεως ὤφθη ψυχῆς ὁμοῦ καὶ σώματος. πρὸς μὲν οὖν τὴν ἱερὰν ἀποβλέπων μονὴν τὸ λοιπὸν ἡδονὴν ἀπόῤῥητον παρείχετο τῇ ψυχῇ·

[4. c. 1398 AD 4344] ΒΥΖΑΝTINE HISTORIE LIB. IX. ad [IMP. ANDRONIC. jun.] tiones ad Alexandrum Michaelis consobrinum summa rerum delata esset, is firmato principatu exercitum Bulgɔoricum cogit, et Scytharum non parva manu mercede conducta in finitimam Romanorum provinciam irrumpit: tum ad Orestiadem usque progressus, maxima præda parta ac plerisque ad Hemum oppidulis deditione captis et ad instituta Bulgarorum reductis, lætus cum magnis spoliis domum redit. τὴν ταχίστην διά τε τὴν γενομένην δι' αὐτοὺς ἐπί- peribant. Sed cum post multas de regno concertaλειψιν τῶν χρειωδῶν, καὶ διὰ τὴν τῶν προσόδων φθοράν. Επε! γε μὴν μετὰ πολλοὺς τοὺς περὶ τῆς ἀρχῆς ἀγώνας τὴν νικῶσαν 'Αλέξανδρος εἰλήγει ὁ του Μιχαήλου ἀδελφιδούς, καὶ τῆς ἡγεμονίας τὸ κράτος βεβαίως περιεζώσατο, τον Βουλγαρικών συλλέξας στρατών, προσεταιρισάμενος δὲ καὶ μισόςφορικὴν ἐκ Σκυθῶν οὐκ ὀλίγον ἐς τὴν ὅμορον ἐσέτας χώραν Ῥωμαίων καὶ ἤλασεν ἄχρις Όρε οτι άδος· καὶ πλείστην μὲν λείαν ξυνηροικώς, πολλὰ ὲ καὶ τῶν περὶ τὸν Αἷμον πολιχνίων καθ' ομολογίαν παραστησάμενος καὶ ἐς τὰ τῶν Βουλ γάρων ἤθη πάλιν ἐπανεστράφθαι πεποιηκὼς ἐπανῆκε χαίρων οίκαδε μετά πολλῶν τῶν λαφύρων. Γ'. Ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ καὶ Νίκαιαν είλον οι βάρβαροι, τὸ μέγα καὶ περιβόητον ἄστυ, λιμῷ καὶ στρατῷ πολιορκηθεῖσαν μακρῷ· καὶ πολλὰς τῶν ἐκεῖσε θείων εἰκόνων καὶ βίβλων ἐς Βυζάντιον κομίσαντες, καὶ ἁγίων γυναικών λείψανα δύο χρήμασιν ἠλλάξαντο. 'Αδεῶς δὲ ἤδη τὰς οἰκήσει: ἐν τοῖς παραλίας τῆς Βιθυνίας οἱ βάρβαροι ποιήσαντες βαρυτάτους ἐπέθηκαν φόρους τοῖς εναπολειφθείσι βραχέσι πολιχνίοις, δι' οὓς τέως οὐκ αύτανδρα πρὸς ἔλεθρον ήλασαν παντελή, μάλα βαδίως δυνάμενοι καὶ ἐν βραχυτάτῳ χρόνῳ τοῦτο τελεῖν. Οὐκ ἐπιλείπουσι δ' ὅμως συχνάς ποιούμενοι τας ἐφόδους καὶ ζωγροῦντες τῶν ταλαιπώρων τους πλείους ἔκ τε γῆς καὶ θαλάττης ἀεί. Γ. Ο μέντοι μέγας λογοθέτης ὁ Μετοχίτης ἐλθὼν ἐκ τῆς ἐξορίας οὐ παρὰ τῇ οἰκίᾳ κατέ λυσε· πάλαι γὰρ, ὡς εἰρήκειμεν, εἰσελθόντος τοῦ βασιλέως ἐν Βυζαντίῳ αὕτη διέφθαρται καὶ τελέως κρέμεται πρὸς τῶν δημοτῶν· κατέλυσε δ' ἀπέναντι ( καὶ πλησίον παρὰ τῇ ἱερᾷ δηλαδὴ μονῇ τῆς Χώρας, ἦν πολλοῖς αὐτὸς ἀναλώμασιν ἀνεκαίνισε πρότερον, τοῖς ὁδοῖσι τοῦ χρόνου δεινῶς κοπτομένην ιδών. Ἐδομήθη γὰρ αὕτη τὸ ἀρχαῖον πρὸς τοῦ βασιλέως Ιουστινιανοῦ ἐπιμήκης τὸ σχῆμα. Εἶτα τοῦ χρόνου ταύτην μέχρι κρηπίδων συντρίψαντος ἄλλον ἐκ βάθρων ἀνήγειρε νεών, εἰς δ καὶ νῦν ὁρᾶτα: σχήματος, ἢ τοῦ βασιλέως Αλεξίου τοῦ Κομνηνού πενθερά Τοῦ δὲ χρόνου πάλιν φθορὰν ἀπει λεῦντος οὗτος ἀδροτέρα χρησάμενος δεξιᾷ, πλήν του μεσαιτάτου νεώ, πάντα καλῶς ἐπεσκεύασεν. Οθεν καὶ πάντων εἰ; τέλος ἀπολωλότων ἤδη τἀνδρὶ II. Sub hoc tempus etiam Nicæam, magnam illam et celebrem urbem, diuturna fame et obsidione oppressam Barbari ceperunt; ac multas inde imagines sacras multosque codices una cum duaruin sanctarum mulierum reliquiis Byzantium, advectos vendiderunt. Jam vero impune in maritima Bithyniæ ora sedibus delectis gravia tributa reliquis oppidulis imposuerunt. Quae quoniam ipsis pendebantur, idcirco non prorsus una cum habitatoribus illa oppida deleverunt, cum facile possent, et brevissimo quidem tempore. Nec tamen crebris incursionibus vexare et mari terraque plerosque ex illis miseris capere desistunt. III. Magnus autem logotheta Metochites ab exsilio reversus non domi suæ divertit, quæ (ut jam diximus) 459 imperatore urbem ingresso pridem erat diruta et vastata prorsus a populo: sed e regione et in proxiπιο, nempe in Chore monasterio, quod ipse antea dentibus avi label..ctatum magnis sumptibus instaurabat. Exstructum enim initio fuerat a Justiniano imperatore forma oblonga. Deiude, cum vetustate usque ad fundamenta concidisset, aliud templumı, ea qua nunc forma cernitur, Alexii imperatoris socrus condiderat. Sed cum rursus temporis injaria ruinam minitaretur, hic medio templo excepto omnia liberali manu probe instauravit. Itaque cum omnium fortunarum naufragium fecisset, saiutaris hic ci et corporis et animi portus in necessitate exstitit. Cum igitur sacrum monasterium intueretur, arcana voluptate animus ejus deliniebatur: cum Variorum nolæ. sive Regiae loco habuisse pag. 195. DucasG. Ut Nicæa capta fuerit ab Orchane sultano, cæam, Orchanum ipsum diu hanc urbem Port anno scilicet Mabumietano 734, Christi 1333, narrat Leunclavius, lib. iv Hist. Musulman, tum ex Annalibus Turcicis, tum ex Laonico, tum aliis scriptoribus pag. 180, 181, 190. 111a autem, ut et Nicoine- «lia ab Urcliane pariter capta, tum Græcis parebat, ut patet ex Gregora, lib. x, capr 9, et Cantacuz. Hıb. 11, cap. 24, 26, quod ignorasse videtur Leunlavius, qui nescio quem regulum Nicææ præfuisse ait. Utriusque porro urbis frustra tentatú obsidionis, non vero captæ, meminit ibidem Cantacuzenus: contra vero Phranz. lib. 1, cap. 27. Ducang. Nica martyrium passas S. Antoninam 12 Junii et S. Theodotam cum tribus filis suia 28 Juki, habent Meuæa an Islas intelligat Gregoras, incertow manet. Ducang. llinc scribit Leunclavius post captam NiDialog. Φλωρέντιος, seu Περὶ σοφίας, codl. Reg. 3984, fol. 245, ν. Μητρόδωρος μὲν ἐκεῖνος μίτα illic vocatur Melochiles) 6 περιττές την σοφίαν, ὦ φίλε Κριτόβουλε, ἐπειδὴ τὰ τῆς ἡγεμονίας ἐς Ηρα Κλείδας (il est al Andronicum juniorem) μεταχε κύβευται, δεδήμευται μὲν τὴν οὐσίαν, πάνυ του πλείστην οὖσαν· αὐτὸς δ' ἐπὶ δυοῖν ἐξοστρακίζεται τοῖν ἐνιαυτοῖν. Επειτα ἐπανελθὼν οἴκαδε, κρὸν ἐπιβιούς, ἐτελεύτησε, νόσοις βαρείαις τὸ σῶμα δαπανηθείς. Itaque Metochites in exsilium missus. domum rediit post biennium, ammo seilicet 1330. Βοινικ. καὶ Vide Constantinopolim Christ. lib. iv, sect. 15, n. 5, ubi de Chor.e nonasterio et illius conditeri bus ac instauratoribus multa. Ducasc.

PG 148:656πρὸς δ’ αὖ τὴν ἐρήμωσιν τῆς οἰκίας, κατήφειαν τοῖς ὀφθαλμοῖς ἐτρύγα μακρὰν καὶ πλήθουσαν εἶχεν αὖθις τὴν ψυχὴν πυρὸς καὶ φλογὸς, ἣν ἐκπυρσεύουσι τοιαῦται βαρυθυμίαι καὶ συμφοραί. καὶ μέντοι καὶ τὸ τῆς τύχης πρὸς τιμωρίας ἀκόρεστον ἀναλογιζόμενος ἐξεπλήττετο, πῶς οὐδὲ τοὔδαφος τῆς λαμπρᾶς ἐκείνης οἰκίας ἐς τὸν ἐνόντα κόσμον ἀφείθη· ἀλλ’ ὃ μήπω πρότερον ἐξ αἰῶνος ἐφ’ ἑτέρου ἐπινενόηται, νῦν ἐπὶ τοῦδε καὶ πέπρακται. ἐκσπασθὲν γὰρ ἅπαν ἐπέμφθη δῶρον τῷ τῶν δυτικῶν Σκυθῶν ἄρχοντι, λαμπρότητός τινος ἕνεκα τοῦ τῆς οἰκίας ἐδάφους ἐκείνου ζητήσαντι. ἐκωλύετο δὲ πρὸς τῶν τὴν ἡγεμονίαν διοικούντων, μηδ’ ὅλως μήτε δι’ ὄψεως, μήτε διὰ γλώττης ἐκδήμου τῷ γηραιῷ προσομιλεῖν βασιλεῖ. καὶ ἦν οὐ μικρὰ καὶ τοῦτο λύπης προσθήκη τἀνδρί. ιδ. Καιρὸς δὲ ἤδη καὶ περὶ τῆς τοῦ γηραιοῦ βασιλέως διεξελθεῖν τελευτῆς, ἣν θεοσημεῖαι πολλαὶ προεμήνυσαν· αἳ ἦσαν τοιαίδε. ἐπισκότησις πρῶτον ἡλιακὴ, τοσαύτας ἡμέρας προειληφυῖα τὴν αὐτοῦ τελευτὴν, ὅσα καὶ αὐτὸς ἦν ἔτη τὰ πάντα βεβιωκώς. ταύτην τὴν ἡλιακὴν ἐπισκότησιν ἔκλειψις διεδέξατο σεληνιακή·

Chapter XIIICaput XIII

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

PG 148:658καὶ ταύτην αὖθις σεισμὸς γῆς ἐν ἑσπέρᾳ, ᾗ τὴν μνήμην ἐτέλουν ἐκ χρονικῆς περιόδου Χριστιανοὶ τοῦ ὁμωνύμου αὐτῷ Ἀντωνίου. κατ’ αὐτὴν μέν γε τὴν τοῦ φεβρουαρίου δωδεκάτην ἡμέραν, ἣν ἡ τῆς ἀπροσδοκήτου τελευτῆς ἐκείνου διαδέχεσθαι ἔμελλεν ἑσπέρα, βιαίου πεπνευκότος ἐκ τῶν βαράθρων τῆς μεσημβρίας ἀνέμου, ἠγρίωται μὲν τὰ θαλάττης κύματα τοσοῦτον, ὥστε τοὺς ὅρους ὑπερβάντα πολλὰ μέρη τῶν ἑῴων καὶ παραλίων τοῦ Βυζαντίου τειχῶν καθῃρηκέναι, πολλὰς δὲ καὶ τῶν ἐν ἐκείνῳ τῷ μέρει πυλῶν ἐκμοχλεῦσαι καὶ εἰσδραμόντα δίκην τινῶν πολεμίων πολλὰ τῶν ἔνδον οἰκημάτων κατακλύσαι. (Β.) Τηνικαῦτα μέντοι πεπτώκασι καὶ πολλοὶ τῶν ἐπὶ τοὺς νεὼς ἱδρυμένων ἐκ σιδήρου σταυρῶν, ὑπενεγκεῖν οὐ δυνάμενοι τὴν τοῦ πνεύματος βίαν. πέπτωκε δὲ καὶ ὁ πρὸ τοῦ νεὼ τῶν τεσσαράκοντα μαρτύρων ἱστάμενος πάλαι κίων, ὃς ὑπό τινος μὲν καυτηρίας τεθραυσμένον εἶχε τὸ πρὸς τῇ βάσει μέρος· ὃ καὶ τοῖς παριοῦσιν ὑπόνοιαν παρεῖχεν αὐτίκα ἀνατραπήσεσθαι καὶ φόβον ἐντεῦθεν οὐ μάλα παράλογον. ὥστε παριόντα ποτὲ καὶ τὸν βασιλέα τοῦτον ἐκώλυόν τινες τῶν περὶ αὐτὸν μὴ πλησίον ἰέναι δεδιότες ἴσως τὸν κίνδυνον.

ὁ δὲ πρὸς τὴν σφῶν εἰρωνευσάμενος δειλίαν καὶ τοιόνδε τινὰ λόγον οὑτωσί πως ἐπελθόντα τῇ γλώττῃ τότε προήνεγκεν· εἴθε συμπαρατείνοιτό μοι τὸ ζῇν τῇ τοῦδε τοῦ κίονος στάσει. ὃ δὴ καὶ κατὰ τὴν πρόῤῥησιν νῦν ἀποβὰν θαυμάζειν ἐπῄει τοῖς μεμνημένοις. (Γ.) Τοῦ δ’ ἡλίου πρὸς ἑσπέραν ἤδη ἐπειγομένου ἀπῄειν κἀγὼ πρὸς τὸν βασιλέα κατὰ τὸ εἰωθός. εἰωθὸς γάρ μοι πορεύεσθαι πρὸς αὐτὸν παραμυθίας ἕνεκα κατὰ περίοδον τριῶν που ἢ τεττάρων ἡμερῶν. ἀπιὼν μὲν οὖν καὶ νῦν αὖθις κατὰ τὸ εἰωθὸς πρὸς αὐτὸν καὶ παρακαθίσας τῆς συνήθους ἀπήλαυον ὁμιλίας. συνήθεια δ’ ἦν αὐτῷ, ἐλλογίμῳ τινὶ πρὸς ἡμᾶς καὶ σπουδαιοτέρᾳ χρῆσθαι τῇ ὁμιλίᾳ μετά τινος ἀστειότητος καὶ χάριτος. παρῆν δὲ καὶ αὐτοῦ θυγάτηρ Σιμωνὶς ἡ Κράλαινα καί τινες ἕτεροι τῶν ὁμοίαν ἐμοὶ τρεφόντων γνώμην καὶ τρόπου διάθεσιν πρός τε τὸν βασιλέα καὶ τὴν αὐτοῦ θυγατέρα τὴν Κράλαιναν καὶ τὴν ἴσην ἐχόντων ἐμοὶ πρὸς αὐτοὺς οἰκειότητα. παρετάθη δὲ τὰ τῆς ὁμιλίας ἐκείνης ἡμῖν ἄχρι μέσων νυκτῶν καὶ πρός γε ἔτι μέχρι πρώτης ἀλεκτοροφωνίας, μηδενὸς ἐκφανέντος συμβόλου νοσήματος οὑτινοσοῦν.

(Δ.) Ἔπειτα ἡμῖν μὲν, ἄπιτε χαίροντες, ἔφησε, τὰ δὲ τῆς νῦν ὁμιλίας λείψανα ἐς τὴν ὑστεραίαν πάντα λελέξεται. ὁ δὲ τροφῆς αὐτῷ κομισθείσης ἐδεδειπνήκει. ἦν δὲ τὰ τῆς τροφῆς ὀστρακόδερμα πάντα διὰ τὰ τῶν νηστίμων ἐκείνων ἡμερῶν νόμιμα· ἐφ’ οἷς δέον ἀκρατοποσίᾳ χρήσασθαι, δυναμένῃ γηραιὸν τονῶσαι στόμαχον πρὸς κατεργασίαν τῆς σκληροτέρας ἐκείνης τροφῆς· ὁ δὲ ψυχροποσίᾳ ἐχρήσατο. ἔθος γὰρ αὐτῷ ἦν, ὁπότε αἴσθοιτο θερμοτέρας τῆς ἕξεως τῶν οἰκείων φλεβῶν γινομένης, ἀμέτρῳ χρῆσθαι ψυχροποσίᾳ, ὑπὲρ τοῦ μὴ ἠναγκάσθαι ποτὲ τῶν φλεβῶν μηδεμίαν τεμεῖν. τοιαύτῃ τοίνυν διαίτῃ καὶ νῦν χρησάμενος δυσφορεῖν εὐθὺς ἤρξατο καὶ πάνυ πονήρως ἔχειν τοῦ στομάχου καὶ τῆς καρδίας. ἐπεὶ δὲ καὶ τῶν ἀναπνευστικῶν ὀργάνων ἐμφραττομένων ἤδη καὶ στενοχωρουμένων ᾐσθάνετο καὶ ὅσον αὐτίκα τεθνηξόμενον ἔβλεπεν ἑαυτὸν καὶ διὰ τὴν ἀωρίαν οὐχ εὕρισκεν οὐδένα, ὃς αὐτῷ μεταδοίη τῶν θείων μυστηρίων, κεκλεισμένων ἁπασῶν τῶν περὶ τὰ βασίλεια πυλῶν, ἀναστὰς ηὐχαρίστησέ τε τῷ θεῷ καὶ ὑπὲρ σωτηρίας τῆς αὐτοῦ ψυχῆς ηὔξατο σὺν πλουσίοις τοῖς δάκρυσι καὶ γονυκλισίαις πολλαῖς.

εἶτα ἐγκόλπιον φέρων τὴν τῆς θεομήτορος θείαν εἰκόνα ἐς τὸ στόμα ἐνέβαλεν ἀντὶ τῶν θείων μυστηρίων καὶ καθίσας ἐπὶ τῆς κλίνης εὐθὺς ἀπήλλαξεν, οὔπω τῆς νυκτὸς ἐκείνης ληξάσης. κλίνην δ’ ἐνταῦθα νοητέον οὐ τὴν συνήθη καὶ ἐν τῷ φανερῷ κειμένην, ἀλλὰ τὴν πάνυ τοι ἐνδοτάτην καὶ παρὰ πλευρὰν τοῦ οὐρηδόχου κειμένην οἰκίσκου. ἀφ’ οὗ γὰρ ἤρξατο δυσφορεῖν καὶ στενοχωρεῖσθαι τὰ ἔνδον, συχνάκις καὶ κατὰ μόριον ὥρας ἐς τὸν τοιοῦτον εἰσῄει οἰκίσκον χρείας ἀναγκαίας εἵνεκα τῆς γαστρός. τὸ δ’ οὖν τελευταῖον μὴ δυνηθεὶς ἐς τὴν συνήθη καὶ φανερὰν ἑαυτὸν ἀνασώσασθαι κλίνην, νάρκῃ πεδηθέντων τῶν νεύρων τε καὶ ἁρμονιῶν ἤδη τοῦ σώματος, ἐς τὴν εἰρημένην καθίσας ἀπήλλαξεν. (Ε.) Ἐντεῦθεν δὲ καὶ ἡμῖν ἐξεγένετο ῥᾴδιον ἤδη ξυνιέναι τὴν τοῦ χρησμοῦ λύσιν, ἄδηλον οὖσαν τὸ πρότερον ἅπασιν. εὕρηται γὰρ ἐκ πολλοῦ βίβλος τῷ βασιλεῖ, ἣν ὁ γεγραφὼς ἄδηλος ἦν τὸ παράπαν γράμματά τε αἰνιγματώδη καὶ ἀμυδρά τινα δι’ εἰκόνων γνωρίσματα φέρουσα τῶν μελλόντων ἀεὶ βασιλεύειν. ἐν ᾗ τὰ μὲν τῆς γνώμης καὶ περινοίας τοῦ τοιούτου βασιλέως γνωρίσματα ξύν τε ἄλλοις καὶ ἡ τῆς ἀλώπεκος ἐδείκνυ εἰκών·

PG 148:659τῆς δὲ τελευτῆς, ἐν τοιούτῳ κειμένη τόπῳ καθέδρα καὶ δύο παριστάμενα μελανειμονοῦντα μειράκια, ἀπερικαλύπτους ἔχοντα πάντη τὰς σφῶν αὐτῶν κεφαλάς. τὸ οὖν μελανειμονεῖν καὶ τὸ ἀσκεπεῖς εἶναι καὶ τὸ δύο τὰ μειράκια φανῆναι ἐδήλου τῷ βασιλεῖ τὸ τοῦ μέλανος ῥάκους ἔνδυμα καὶ τὴν στέρησιν τῆς βασιλικῆς καλύπτρας καὶ τὴν ἐπὶ τούτοις διετίαν. δύο γὰρ ἔτη συνέζησε τοῖς τοιούτοις ῥάκεσιν. καὶ οἶμαί γε μὴ διαμαρτάνειν ἐμὲ τῆς προσηκούσης λύσεως, τοιαῦτα περὶ τοῦ χρησμοῦ διεξιόντα. (2.) Ἅμα δ’ ἡλίῳ τὸν ἐκείνου νεκρὸν ἐς τὴν μονὴν τοῦ Λιβὸς ἐπικεκλημένην ἀπήνεγκαν, ἣν ἡ μήτηρ αὐτοῦ Θεοδώρα ἡ δέσποινα ἀνεκαίνισεν. ἔνθα δὴ καὶ τὸ πένθος κατ’ ἔθος ἐπὶ ἐννέα ἡμέρας τετέλεσται. α. Τῇ μέντοι δευτέρᾳ τοῦ πένθους ἡμέρᾳ προτραπεὶς ἔγωγε ὑπὸ τῆς θυγατρὸς τοῦ βασιλέως τῆς Κραλαίνης, ἅτε τοῦ πένθους προεξαρχούσης, ᾆσαί τινα θρῆνον ἀπὸ γλώττης αὐτοσχεδίως προσήκοντα τῷ καιρῷ, ἐπὶ τῇ τοῦ πλήθους ἀθροίσει παρελθὼν ἔλεξα τοιάδε.

659 [A. M. 6836 AD 6849] [IMP. ANDRONIC. UN.] 660 drante all requisita nature co se conferebat. Po- 4 λαξεν οὔπω τῆς νυκτός [P. 285] ἐκείνης ληξά stremo autem, cum ad solitum et apertum lectum pervenire non 463 posset, nervis et compagibus corporis jam obtorpescentibus, in eo quem diximus decessit. σης. Κλίνην δ' ἐνταῦθα νοητέον οὐ τὴν συνήθη καὶ ἐν τῷ φανερῷ κειμένην, ἀλλὰ τὴν πάνυ τοι ἐνδοτάτην καὶ παρὰ πλευρὰν τοῦ οὐροδόχου κειμένην οικίσκου. Αφ' οὗ γὰρ ἤρξατο δυσφορείν καὶ στενοχωρεῖσθαι τοιοῦτον εἰσῄει οἰκίσκον χρείας αναγκαίας είνεκα τὴν συνήθη καὶ φανερὸν ἑαυτὸν ἀνασώσασθαι τὰ ἔνδον, συχνάκις καὶ κατὰ μόριον ὥρας ἐς τὸν τῆς γαστρός. Τὸ δ᾽ οὖν τελευταῖον μὴ δυνηθεὶς ἐς κλίνην, νάρκῃ πεδηθέντων τῶν νεύρων τε καὶ ἁρμονιῶν ἤδη τοῦ σώματος, ἐς τὴν εἰρημένην καθίσας ἀπήλλαξεν. V. Ex eo nos quoque oraculum, prius omnibus obscurum, facile intelleximus. Multo enim antea repererat imperator librum, cujus auctor omnino crat incertus, in quo perplexis litteris et obscuris imaginibus indicia continebantur corum oniniuın, qui unquam imperio potituri essent. Ibidem autem animi et prudentiæ signum huic imperatori, præter cartera, altributa erat vulpes; obitum vero desigua. bant tali in loco posita sella et duo nigro vestitu astantes adolescentuli, apertis omnino capitibus. Niger autem vestitus et aperta capita et duo tantum adolescentuli imperatori monasticum cucullum significarunt et imperatorii diadematis amissionem et biennium ex eo transigendum. In eo enim habitu annos duos exegit; et in hac oraculi explicatione me non falli arbitror. Ε. Εντεῦθεν δὲ καὶ ἡμῖν ἐξεγένετο βάδιον ήδη ξυνιέναι τὴν τοῦ χρησμοῦ λύσιν, ἄδηλον οὖσαν τὸ πρότερον ἅπασιν. Ευρήται γὰρ ἐκ πολλοῦ βίβλος τῷ βασιλεῖ, ἦν ὁ γεγραφώς ἄδηλος ἦν τὸ παράπαν γράμματά τε αἰνιγματώδη καὶ ἀμυδρά τινα δι' εἰ. κόνων γνωρίσματα φέρουσα τῶν μελλόντων ἀεὶ β2σιλεύειν. Ἐν ᾖ τὰ μὲν τῆς γνώμης καὶ περινοίας τοῦ τοιούτου βασιλέως γνωρίσματα ξύν τε ἄλλοι; καὶ ἡ τῆς ἀλώπεκος ἐδείκνυ εἰκών· τῆς δὲ τελει τῆς, ἐν τοιούτῳ κειμένη τόπῳ καθέδρα καὶ δύο παι ριστάμενα μελανειμονοῦντα μειράκια, ἀπερικαλύ στους ἔχοντα πάντη τὰς σφῶν αὐτῶν κεφαλάς. Το οὖν μελανειμονεῖν καὶ τὸ ἀσκεπεῖς εἶναι καὶ τὸ δύο τὰ μειράκια φανῆναι ἐδήλου τῷ βασιλεῖ τὸ τοῦ μέσ λανος μάχους ένδυμα καὶ τὴν στέρησιν τῆς βασι λικῆς καλύπτρας, καὶ τὴν ἐπὶ τούτοις διετίαν. Δύο γὰρ ἔτη συνέζησε τοῖς τοιούτοις φάκεσιν. Καὶ οἶμαι γε μὴ διαμαρτάνειν ἐμὲ τῆς προσηκούσης λύσεως, τοιαῦτα περὶ τοῦ χρησμού διεξιόντα. VI. Sole orto cadaver ejus in Libis monasterium est perlatum, quod mater ejus domina Theodora renovarat. Ubi de more exsequiæ ejus per novem dies celebratæ sunt. Γ. Αμα δ' ηλίῳ τὸν ἐκείνου νεκρὸν ἐς τὴν με νὴν τοῦ Λιβός ἐπικεκλημένην ἀπήνεγκαν, ἐν ἡ μήτηρ αὐτοῦ Θεοδώρα ἡ δέσποινα ἀνεκαίνισεν. Εν θα δὴ καὶ τὸ πένθος κατ' ἔθος ἐπὶ ἐννέα ημέ ρας τετέλεσται. Variorum nota. 13 Februarii, circa horam 12 noctis, ut præfert ascripta muta Codici Cantacus. lib. ut, cap. 28, anno Chr. 1332, indict. 15. Ducang. Vide notata ad lib. vui, p. 188 C. DUCANG. De quo monasterio egimus in Constantinopoli Christ. lib. vi, sect. 2, u. 26. DUCANG. Ubi de more exsequia ejus, etc. Verterat Wol. fus, ubi de more quotannis, etc., quasi non solum κατ᾽ ἔθος, sed et κατ' έτος, logisset. Βοινικ. Vide Glossar. med. Græcit. in Εννατα. DUCANG.

Chapter XIVCaput XIV

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

PG 148:661(Β.) Τὸ μὲν τῆς συμφορᾶς μέγεθος, ὦ παρόντες, σιωπᾷν ἡμᾶς ἀναγκάζει καὶ ὥσπερ νενεκρωμένα φέρειν καὶ γλῶτταν καὶ ἀκοὴν καὶ διάνοιαν, τῆς ζωτικῆς τοῦ ἡμετέρου ἡλίου ἀκτῖνος σβεσθείσης καὶ ὑπὸ γῆν καταδύσης. ἀλλ’ ἡ θορυβοῦσα καὶ καταπλήττουσα τὴν οἰκουμένην μεγάλη τῆς λύπης βροντὴ μάλα ἄτοπον αὖθις ἐνταῦθα τὴν σιωπὴν ἀπελέγχει. ποῦ γὰρ εἰκὸς, οὐρανοὺς μὲν βοᾷν ἄνωθεν τῶν θρήνων τὸ μέγεθος, ὅτι τοὺς ἑαυτῶν ἔσβεσαν ὀφθαλμοὺς ἥλιον καὶ σελήνην, γῆν δὲ κάτωθεν ὡς ὁρᾶτε σειομένην καὶ θάλασσαν καταιγίζουσαν ἐναργῶς ἀπαγγέλλειν, παγκόσμιον εἶναι τὴν τῆς συμφορᾶς αἴσθησιν, ἡμᾶς δὲ σιωπῇ τὴν τοσαύτην ἀνέχεσθαι φέρειν ζημίαν; ἀλλ’, ὦ γῆς ἥλιε, ποῦ γῆς ἔδυς, καταλιπὼν ἡμᾶς τῷ παγετῷ νεκροῦσθαι τῶν συμφορῶν; ὦ κοινὴ τῶν Ῥωμαίων ψυχὴ, ποῖ ποτε ἤρθης; φεῦ τῆς δρεπάνης τοῦ χρόνου, οἵαν τῆς οἰκουμένης ἀπηνῶς ἐξεθέρισε κεφαλὴν, οἷον τῶν πόλεων ἐξώρυξεν ὀφθαλμόν; ὢ τίς τῶν κοινῶν πραγμάτων ἔσβεσε τὴν μεγάλην λαμπάδα; ὢ τίς τὸν τοῦ καλοῦ παντὸς εὐεργέτην ἐξαίφνης ἡμᾶς ἀπεστέρησεν; ἐκεῖνος ἦν ὁ τῆς βασιλικῆς εὐταξίας θεμέλιος· ἀλλὰ νῦν κεῖται βραχεῖ καλυπτόμενος λίθῳ.

(A. c. 1328 ad 1541] BYZANTINÆ HISTORIÆ LIB. X. [IMP. ANDRONIC. JUN.] ΛΟΓΟΣ Ι'. LIBER DECIMUS. CAPUT PRIMUM. Cralena, defuncti βlia, luctui praest. Gregoras, ea hortante, ad canendam lamentationem prodit. Fa nebris lamentatio. Auditores ut ca oratione commoti sint. Principis mortui atas. Forma. Mores. Ejusdem in summa inopia liberalitas duobus exemplis declarata. Æs alienum post ejus mortem repertum. Annus mundi. Elas nepolis. [Ρ.286] Α'. Τῇ μέντοι δευτέρα τοῦ πένθους ημέρα προτραπείς ἔγωγε ὑπὸ τῆς θυγατρὸς τοῦ βασιλέως τῆς Κραλαΐνης, ἅτε τοῦ πένθους προεξαρχούσης, ασαί τινα θρήνον ἀπὸ γλώττης αυτοσχεδίως προσ ήκοντα τῷ καιρῷ, ἐπὶ τῇ τοῦ πλήθους ἀθροίσει παρελθὼν ἔλεξα τοιάδε· Β. «Τὸ μὲν τῆς συμφοράς μέγεθος, ὦ παρόντες, σιωπὴν ἡμᾶς ἀναγκάζει καὶ ὥσπερ νενεκρωμένα φέρειν καὶ γλώτταν καὶ ἀκοὴν καὶ διάνοιαν, τῆς ζωτικῆς τοῦ ἡμετέρου ηλίου ἀκτῖνος σβεσθείσης καὶ ὑπὸ γῆν καταδύσης. 'Αλλ' ή θορυβοῦσα καὶ και ταπλήττουσα τὴν οἰκουμένην μεγάλη τῆς λύπης βροντή μάλα άτοπον αὖθις ἐνταῦθα τὴν σιωπὴν ἀπελέγχει. Ποῦ γὰρ εἰκὸς, οὐρανοὺς μὲν βοᾷν ἄνω δεν τῶν θρήνων τὸ μέγεθος, ὅτι τοὺς ἑαυτῶν ἔσβεσαν ὀφθαλμούς ἥλιον καὶ σελήνην, γῆν δὲ κάτωδεν ὡς ἐρᾶτε σειομένην καὶ θάλασσαν καταιγίζου σαν εναργώς ἀπαγγέλλειν, παγκόσμιον εἶναι τὴν της συμφοράς αἴσθησιν, ἡμᾶς δὲ σιωπῇ τὴν τοσαύ στην ανέχεσαι φέρειν ζημίαν; Αλλ', ώ γῆς Κλιε, που γῆς ἔδυς, καταλιπὼν ἡμᾶς τῷ παγετῷ νεκρούσθαι τῶν συμφορῶν; ὦ κοινὴ τῶν Ῥωμαίων ψυχή, του τοῖς ἤρθης; Φεῦ τῆς δρεπάνης του χρόνου, οἷαν τῆς οἰκουμένης ἀπηνῶς ἐξεθέρισε κεφαλήν, οἷον τῶν πόλεων ἐξώρυξεν οφθαλμόν; ὢ τίς τῶν κοινῶν πραγμάτων έσβεσε τὴν μεγάλην λαμπάδα; ὦ εἰς τὸν τοῦ καλοῦ παντὸς εὐεργέτην ἐξαίφνης ἡμᾶς ἀπεστέρησεν; Ἐκεῖνος ἦν ὁ τῆς βασιλικῆς σύν ταξίας θεμέλιος· ἀλλὰ νῦν κεῖται βραχεί καλυπτή μενος λίθῳ. Ο οἷον πικρίας ἀνέφλεξε κάμινον ταῖς ἀπάντων καρδίαις. Ἐκεῖνος ἦν ὁ νύκτας ὅλας ἐγ 465 I. Altero die luctus, cum me imperatoris filia Craliena (nam ea luctui praeerat) hortata esset, ut n.eniam aliquam ex tempore canerem, in medium prodii et cœtu frequente ejusmodi orationem habui: II. ‹ Magnitudo quidem casus hujus tacere nos cogit et quasi emortua circumferre linguam, 466 aures, cogitationem, vitali solis nostri radio exstincto et terra oppresso. Magnum autem illud perturbans et percellens orbem terrarum inœroris tonitru silentium hoc loco magnæ absurditatis arguit. Qui enim convenit, cum cali superne magnitudinem luctus proclament, cum sua lumina solem et lunam exstinxerint, terra vero inferne (ut videtis) qualiatur, et mare fluctibus inhorruerit, ac evidenter hæc omnia nuntiarint, bujus calamitatis sensum ad universum mundum pertinere, nos tantam jacturam silentio dissimulare? At tu, o terræ sol, in qua terra occidisti, relictis nobis, ut glacie calamitatum exanimemur? O communis Romanorum anima, quo tandem ablata es? Heu falcem temporis, quale orbis terrarum caput crudeliter demessuit? qualem urbium oculum elodit? O quis reipublicae magnam facem exstinxit? O quis viro de omni pulchra et honesta arte bene merito subito nos spoliavit? Ille imperatoriæ disciplinæ fundamentum fuit; nune vero exiguo saxo contectus jacet. Heu qualem cordibus omnium acerbitatis caminum incendit? Hle fuit, qui totas noctes pervigil excubaret, ne quil respublica Romana caperet detrimenti; nunc vero Variorum notas. line discimus tempus quo eæ orationes lunebres haberi solebant, statim scilicet oost exactum novendiale. DuCANG.

PG 148:663ὢ οἵαν πικρίας ἀνέφλεξε κάμινον ταῖς ἁπάντων καρδίαις. ἐκεῖνος ἦν ὁ νύκτας ὅλας ἐγρηγορώς τε καὶ ἄγρυπνος διαμένων, ὡς μὴ τῶν Ῥωμαϊκῶν πραγμάτων κλαπῇ τὸ συμφέρον· ἀλλὰ νῦν ἐν τάφῳ τὸν μακρὸν ὕπνον ὑπνώττει. ἐκεῖνος ἦν ἡ εὔστροφος καὶ μέλιτος γέμουσα γλῶσσα, τὸ πάσης καὶ παντοίας φρονήσεως ὄργανον· ἀλλὰ κεῖται νῦν τὴν μακρὰν σιωπὴν σιωπῶν. ὢ δεινῆς ἀγγελίας, ἣ ταχέως διερχομένη γῆν ὁμοίως καὶ θάλασσαν τὰς ἁπάντων πλήττει ψυχὰς ξίφους παντὸς χαλεπώτερον. ἐκεῖνος ἦν τὸ μέγα τῆς οἰκουμένης κλέος καὶ τὸ τῆς παιδεύσεως κράτιστον ἀρχέτυπον· ἀλλὰ νῦν βραχεῖα κόνις τοῦ ἐκείνου καταχορεύει σώματος. ἐκεῖνος ἦν τὸ γλυκὺ τῶν ἐν γῇ γλωσσῶν ἁπασῶν διήγημά τε καὶ περιλάλημα· ἀλλὰ νῦν ὁ πικρὸς ἐκείνου κατετυράννησε θάνατος. ἀλλ’ ὢ πόθεν ἐξαίφνης ἡμῖν τὸ τοσοῦτον ἀνεῤῥάγη τῶν συμφορῶν πέλαγος, θαλάσσης ἁπάσης ὑπάρχον πικρότερον; πόθεν ἡμῖν ἐπιόντες οἱ τοσοῦτοι τῶν δεινῶν χειμῶνες καὶ κλύδωνες τοὺς ἡμῶν ἐτάραξαν λογισμοὺς καὶ πρὸς τὴν τῶν ἀναισθήτων φύσιν ἐπείγεσθαι συνωθοῦσι; τίς ὁ τοσοῦτος κλόνος καὶ βρασμὸς τῶν ἀνθρώπων;

(1. 2. 6838 an 6849] in sepulcro longum illum somnum arguta et plena mellis lingua, illud omnis prudentiæ iuštrumentum; nunc autein jacet diuturno illo silentio oppressus, fleu dirum nuntium, qui celeriter terras simul et maria perambulans omnium 467 animos quovis cuse gravius sauciat. Ille fuit magna {lla orbis terrarum gloria ct eruditionis præstantissimum exemplar; nunc autem pulvis exiguus illinus corpori insultat, Ille fuit suɔvis illa omnium linguaruın narratio et commemoratio; nunc autem acerba illum mors violenter oppressit. At o, unde subito nobis tantum erupit calamitatum pelagus, mari quovis amarius? Unde tantæ malorum tenpestates et fluctus excitati animos nostros perturbarunt ac stupore perculerunt? Quis tantus tuinultus et fremitus hominum? Numquid horribilium fulminum, e cœlo multorum simul erumpentium, ictus aliquis percussit homines intolerabilis, atque alios humi prostravit, alios semianimes oberrantes reliquit? Fuit, proh dolor, et contra nos miseros plaga in hoc tempus reservata, multis fulminibus atheriis gravior, imperatoris inquam obitus. Nune oportebat omnes homines, magni tonitrus vocem miutuatos, symphoniam quamdam toto orbe resonantem et publicum luctum maximum instituere, ut calamitas, ita uti decet, declararetur. Nunc oporte bat magnitudine et pulchritudine præstantes stellas uno in loco congressas depingere et firmissione exsculpere imperatoris nostri pulcherrima insignia: ut quemadmodum Dei gloriam enarrant culi, ita et bujus decora explicantes 468 in omnibus suis revo- [137. ANDRONIC. sex.] dormit. Ille fuit ρηγορώς τε καὶ ἄγρυπνος διαμένων, ὡς μὴ τῶν Ρωμαϊκῶν πραγμάτων κλαπῇ τὸ συμφέρον· ἀλλὰ νῦν ἐν τάφῳ τὸν μακρὸν ὕπνον ὑπνώττει. Ἐκεῖνος ἦν ή εύστροφος καὶ μέλιτος (P.287) γέμουσα γλώσσα, τὸ πάσης καὶ παντοίας φρονήσεως ὄργανον· ἀλλὰ κεῖται νῦν τὴν μακρὶν σιωπὴν σιωπών. Ο δεινῆς ἀγγελίας, Η ταχέως διερχομένη γῆν ὁμοίως καὶ θάλασσαν τάς ἁπάντων πλήττει ψυχὰς ξίφους παντός χαλεπώτερον. Εκεῖνος ἦν τὸ μέγα τῆς οἰκουμένης κλέος και τὸ τῆς παιδεύσεως κράτιστον ἀρχέτυπον· ἀλλὰ νῦν βραχεία κόνι; τοῦ ἐκείνου καταχορεύει σώματος. Ἐκεῖνος ἦν τὸ γλυκὺ τῶν ἐν γῇ γλωσσῶν ἀπαν διήγημα τε καὶ περιλάλημα· ἀλλὰ νῦν ὁ πικρές ἐκείνου κατετυράννησε θάνατος. Αλλ᾽ ὦ πόθεν ἐξω αίφνης ἡμῖν τὸ τοσοῦτον ἀνεράγη των συμφορ πέλαγος, θαλάσσης ἁπάσης υπάρχον πικρότερον; πόθεν ἡμῖν ἐπιόντες οἱ τοσοῦτοι τῶν δεινῶν χειρῶν νες καὶ κλύδωνες τοὺς ἡμῶν ἀτάραξαν λογισμού; καὶ πρὸς τὴν τῶν ἀναισθήτων φύσιν ἐπείεσθαι συν ωθοῦσι; Τίς ὁ τοσοῦτος κλόνος καὶ βρασμό; τῶν ἀνθρώπων; Μὴ κεραυνῶν ἐξαισίων οὐρανό εν ποίο τῶν ὁμοῦ συῤῥαγέντων πληγή τις ενέσκηψε τοῖς ἀν θρώποις ἀφόρητος καὶ τοὺς μὲν εἰς γῆν κατηνεγκε, τοὺς δ' ἡμιθνῆτας κατέλιπε φέρεσθαι; "Ην ἄρα καὶ καθ᾿ ἡμῶν, ὡς ἔοικε, τῶν δυστήνων πληγή ταμε ενομένη τῷ χρόνῳ, πολλῶν κεραυνῶν αἰθερίων ἀνα τάξιος, τὴν τοῦ βασιλέως φημὶ συμφοράν. Νυν και πάντα; ἀνθρώπους, βροντῆς μεγάλης ανειληφότες ἐνταῦθα φωνὴν, συμφωνίαν τινὰ πεποιηκέναι παγια κόσμιον καὶ κοινὴν ἀνεγείραι μέγιστον θρήνον, ἵν' ἀρκοῦσαν τὴν ἐνδειξιν οὕτω τὸ πάθος ίσως προσλά 6ῃ. Νῦν ἔδει τους μεγέθει καὶ κάλλει διαπρε πεῖς τῶν ἀστέρων ἐφ' ἐν συνδραμόντας διαγράψει καὶ ἀσφαλέστατα εγχαράξαι τῶν τοῦ βασιλέως ἡμῶν γνωρισμάτων τα κάλλιστα, ἵν' ὥσπερ τὴν τοῦ Θεοῦ διηγοῦνται δίξαν οἱ οὐρανοί, οὕτω καὶ τὸ τοῦ του διατρανοῦντε; εἶεν μνημόσυνον ἐν πᾶσι τοῖς αὐτῶν ἐξελιγμοῖς ἀεὶ καὶ περιφανέστατον αὐτοκρε τορίας ἀρχέτυπον τοῦτον προβάλλοιντο τοῖς ἑξῆς. Ἐκεῖνος γὰρ ἦν ἡ τῆς βασιλείας εὐθύτης καὶ στάθ μη· ἐκεῖνος ἦν ἡ τῆς ἱερωσύνης αἰδὼς καὶ σεμνότῆς καὶ ὁ τῆς Ἐκκλησίας φαιδρότητος λύχνος· ἀλλά νῦν τῷ τοῦ τάφου μοδίῳ συγκρύπτεται. Ἐκεῖνος εν ὁ καθάπερ ὁλκάδι μεγάλην σαλευομένην τὴν Βα κλησίαν στηρίξας καὶ τοὺς ταύτης εἰς γαλήνην τρέ ψας χειμῶνος καὶ ἀεὶ τῶν ταύτης - δογμάτων ἱστά μενος πύργος ἀκλόνητος· ἀλλὰ νῦν ἐς ᾄδου πυθμέ νας φεῦ κατενήνεκται. Ἐκεῖνος ἦν ὁ τοῦ ἔθους και νών, ἡ τοῦ ἀνθρωπίνου είδους ευκοσμία· οὗ καὶ ἡ σιωπὴ πολλῷ βελτίων ὑπῆρχε τῶν ἄλλων λαλούν των παραίνεσις. "Η γάρ τοι φύσις εὐθὺς βασιλικόν τε καὶ μεγαλοπρεπεία; μιστὸν τὸ εἶδος ἀρχῆθεν ἐνα ήρμοσε, κάλλει τε καὶ ἐμβριθείς τῇ προσηκεύση ταύτην κεράσασα καὶ οἰονεί τινα στήλην κατεσκευακυῖα αἰδοῦς καὶ σεμνότητος· οἷς ἅπασιν ἐπέπρε πέ τε καὶ ἐπεκόσμει τό τε ἱλαρὸν καὶ τὸ εὐμενές, Variorum notæ. lutionibus posteria semper illustrissimum imperatoriæ majestatis exemplar proponerent. Ille enim fuit imperii norina et amussis. Ille fuit sacerdotii reverentia et dignitas et splendidissima Ecclesia Jucerna, nunc vero sub modio tegitur. Ille fuit, qui Ecclesiam velutin magna tempestate Ductuantem Brmaret, et tempestatem serenitate commutaret, el velut immota turris dogmatum cjus consisteret; sed nunc, heu dolor, humi concidit. Ille fuit regula morum et humanæ forme ornatus; cujus etiam silentium utilior erat admonitio, quam aliorum verbosæ præceptiones. Natura enim a primo ortu regia et plena dignitatis eum forma ornarat, gravitite et pulchritudine temperata et veluti statua proposita pudoris et majestatis, quæ omnia bilaritas et placabilitas gratiarum plena et venustatis adornabat; munc autem haec omnia telluris recessus sibi vindicarunt. O iniqquanı calamitatum tyrannidem! 0 profundam noctem, quæ nostros obtexit oculos, nec quo eamus videre sinit! O quæ ventorum procellæ, velut ex uno antro erumpentes, auimos nostros hostiliter perturbant et radicitus evellere conantur! O quis tot bonorum paradi sum noctu vastavit! O quot lamentationes, suspiria, cjulatus e terris in celos, veluti fumυς Sic supra lib. viu, cap. 9. sect. 2. Boivin,

μὴ κεραυνῶν ἐξαισίων οὐρανόθεν πολλῶν ὁμοῦ συῤῥαγέντων πληγή τις ἐνέσκηψε τοῖς ἀνθρώποις ἀφόρητος καὶ τοὺς μὲν εἰς γῆν κατήνεγκε, τοὺς δ’ ἡμιθνῆτας κατέλιπε φέρεσθαι; ἦν ἄρα καὶ καθ’ ἡμῶν, ὡς ἔοικε, τῶν δυστήνων πληγὴ ταμιευομένη τῷ χρόνῳ, πολλῶν κεραυνῶν αἰθερίων ἀντάξιος, τὴν τοῦ βασιλέως φημὶ συμφοράν. νῦν ἔδει πάντας ἀνθρώπους, βροντῆς μεγάλης ἀνειληφότας ἐνταῦθα φωνὴν, συμφωνίαν τινὰ πεποιηκέναι παγκόσμιον καὶ κοινὸν ἀνεγεῖραι μέγιστον θρῆνον, ἵν’ ἀρκοῦσαν τὴν ἔνδειξιν οὕτω τὸ πάθος ἴσως προσλάβῃ. νῦν ἔδει τοὺς μεγέθει καὶ κάλλει διαπρεπεῖς τῶν ἀστέρων ἐφ’ ἓν συνδραμόντας διαγράψαι καὶ ἀσφαλέστατα ἐγχαράξαι τῶν τοῦ βασιλέως ἡμῶν γνωρισμάτων τὰ κάλλιστα, ἵν’ ὥσπερ τὴν τοῦ θεοῦ διηγοῦνται δόξαν οἱ οὐρανοὶ, οὕτω καὶ τὸ τούτου διατρανοῦντες εἶεν μνημόσυνον ἐν πᾶσι τοῖς αὐτῶν ἐξελιγμοῖς ἀεὶ καὶ περιφανέστατον αὐτοκρατορίας ἀρχέτυπον τοῦτον προβάλλοιντο τοῖς ἑξῆς. ἐκεῖνος γὰρ ἦν ἡ τῆς βασιλείας εὐθύτης καὶ στάθμη· ἐκεῖνος ἦν ἡ τῆς ἱερωσύνης αἰδὼς καὶ σεμνότης καὶ ὁ τῆς ἐκκλησίας φαιδρότατος λύχνος· ἀλλὰ νῦν τῷ τοῦ τάφου μοδίῳ συγκρύπτεται.

(1. 2. 6838 an 6849] in sepulcro longum illum somnum arguta et plena mellis lingua, illud omnis prudentiæ iuštrumentum; nunc autein jacet diuturno illo silentio oppressus, fleu dirum nuntium, qui celeriter terras simul et maria perambulans omnium 467 animos quovis cuse gravius sauciat. Ille fuit magna {lla orbis terrarum gloria ct eruditionis præstantissimum exemplar; nunc autem pulvis exiguus illinus corpori insultat, Ille fuit suɔvis illa omnium linguaruın narratio et commemoratio; nunc autem acerba illum mors violenter oppressit. At o, unde subito nobis tantum erupit calamitatum pelagus, mari quovis amarius? Unde tantæ malorum tenpestates et fluctus excitati animos nostros perturbarunt ac stupore perculerunt? Quis tantus tuinultus et fremitus hominum? Numquid horribilium fulminum, e cœlo multorum simul erumpentium, ictus aliquis percussit homines intolerabilis, atque alios humi prostravit, alios semianimes oberrantes reliquit? Fuit, proh dolor, et contra nos miseros plaga in hoc tempus reservata, multis fulminibus atheriis gravior, imperatoris inquam obitus. Nune oportebat omnes homines, magni tonitrus vocem miutuatos, symphoniam quamdam toto orbe resonantem et publicum luctum maximum instituere, ut calamitas, ita uti decet, declararetur. Nunc oporte bat magnitudine et pulchritudine præstantes stellas uno in loco congressas depingere et firmissione exsculpere imperatoris nostri pulcherrima insignia: ut quemadmodum Dei gloriam enarrant culi, ita et bujus decora explicantes 468 in omnibus suis revo- [137. ANDRONIC. sex.] dormit. Ille fuit ρηγορώς τε καὶ ἄγρυπνος διαμένων, ὡς μὴ τῶν Ρωμαϊκῶν πραγμάτων κλαπῇ τὸ συμφέρον· ἀλλὰ νῦν ἐν τάφῳ τὸν μακρὸν ὕπνον ὑπνώττει. Ἐκεῖνος ἦν ή εύστροφος καὶ μέλιτος (P.287) γέμουσα γλώσσα, τὸ πάσης καὶ παντοίας φρονήσεως ὄργανον· ἀλλὰ κεῖται νῦν τὴν μακρὶν σιωπὴν σιωπών. Ο δεινῆς ἀγγελίας, Η ταχέως διερχομένη γῆν ὁμοίως καὶ θάλασσαν τάς ἁπάντων πλήττει ψυχὰς ξίφους παντός χαλεπώτερον. Εκεῖνος ἦν τὸ μέγα τῆς οἰκουμένης κλέος και τὸ τῆς παιδεύσεως κράτιστον ἀρχέτυπον· ἀλλὰ νῦν βραχεία κόνι; τοῦ ἐκείνου καταχορεύει σώματος. Ἐκεῖνος ἦν τὸ γλυκὺ τῶν ἐν γῇ γλωσσῶν ἀπαν διήγημα τε καὶ περιλάλημα· ἀλλὰ νῦν ὁ πικρές ἐκείνου κατετυράννησε θάνατος. Αλλ᾽ ὦ πόθεν ἐξω αίφνης ἡμῖν τὸ τοσοῦτον ἀνεράγη των συμφορ πέλαγος, θαλάσσης ἁπάσης υπάρχον πικρότερον; πόθεν ἡμῖν ἐπιόντες οἱ τοσοῦτοι τῶν δεινῶν χειρῶν νες καὶ κλύδωνες τοὺς ἡμῶν ἀτάραξαν λογισμού; καὶ πρὸς τὴν τῶν ἀναισθήτων φύσιν ἐπείεσθαι συν ωθοῦσι; Τίς ὁ τοσοῦτος κλόνος καὶ βρασμό; τῶν ἀνθρώπων; Μὴ κεραυνῶν ἐξαισίων οὐρανό εν ποίο τῶν ὁμοῦ συῤῥαγέντων πληγή τις ενέσκηψε τοῖς ἀν θρώποις ἀφόρητος καὶ τοὺς μὲν εἰς γῆν κατηνεγκε, τοὺς δ' ἡμιθνῆτας κατέλιπε φέρεσθαι; "Ην ἄρα καὶ καθ᾿ ἡμῶν, ὡς ἔοικε, τῶν δυστήνων πληγή ταμε ενομένη τῷ χρόνῳ, πολλῶν κεραυνῶν αἰθερίων ἀνα τάξιος, τὴν τοῦ βασιλέως φημὶ συμφοράν. Νυν και πάντα; ἀνθρώπους, βροντῆς μεγάλης ανειληφότες ἐνταῦθα φωνὴν, συμφωνίαν τινὰ πεποιηκέναι παγια κόσμιον καὶ κοινὴν ἀνεγείραι μέγιστον θρήνον, ἵν' ἀρκοῦσαν τὴν ἐνδειξιν οὕτω τὸ πάθος ίσως προσλά 6ῃ. Νῦν ἔδει τους μεγέθει καὶ κάλλει διαπρε πεῖς τῶν ἀστέρων ἐφ' ἐν συνδραμόντας διαγράψει καὶ ἀσφαλέστατα εγχαράξαι τῶν τοῦ βασιλέως ἡμῶν γνωρισμάτων τα κάλλιστα, ἵν' ὥσπερ τὴν τοῦ Θεοῦ διηγοῦνται δίξαν οἱ οὐρανοί, οὕτω καὶ τὸ τοῦ του διατρανοῦντε; εἶεν μνημόσυνον ἐν πᾶσι τοῖς αὐτῶν ἐξελιγμοῖς ἀεὶ καὶ περιφανέστατον αὐτοκρε τορίας ἀρχέτυπον τοῦτον προβάλλοιντο τοῖς ἑξῆς. Ἐκεῖνος γὰρ ἦν ἡ τῆς βασιλείας εὐθύτης καὶ στάθ μη· ἐκεῖνος ἦν ἡ τῆς ἱερωσύνης αἰδὼς καὶ σεμνότῆς καὶ ὁ τῆς Ἐκκλησίας φαιδρότητος λύχνος· ἀλλά νῦν τῷ τοῦ τάφου μοδίῳ συγκρύπτεται. Ἐκεῖνος εν ὁ καθάπερ ὁλκάδι μεγάλην σαλευομένην τὴν Βα κλησίαν στηρίξας καὶ τοὺς ταύτης εἰς γαλήνην τρέ ψας χειμῶνος καὶ ἀεὶ τῶν ταύτης - δογμάτων ἱστά μενος πύργος ἀκλόνητος· ἀλλὰ νῦν ἐς ᾄδου πυθμέ νας φεῦ κατενήνεκται. Ἐκεῖνος ἦν ὁ τοῦ ἔθους και νών, ἡ τοῦ ἀνθρωπίνου είδους ευκοσμία· οὗ καὶ ἡ σιωπὴ πολλῷ βελτίων ὑπῆρχε τῶν ἄλλων λαλούν των παραίνεσις. "Η γάρ τοι φύσις εὐθὺς βασιλικόν τε καὶ μεγαλοπρεπεία; μιστὸν τὸ εἶδος ἀρχῆθεν ἐνα ήρμοσε, κάλλει τε καὶ ἐμβριθείς τῇ προσηκεύση ταύτην κεράσασα καὶ οἰονεί τινα στήλην κατεσκευακυῖα αἰδοῦς καὶ σεμνότητος· οἷς ἅπασιν ἐπέπρε πέ τε καὶ ἐπεκόσμει τό τε ἱλαρὸν καὶ τὸ εὐμενές, Variorum notæ. lutionibus posteria semper illustrissimum imperatoriæ majestatis exemplar proponerent. Ille enim fuit imperii norina et amussis. Ille fuit sacerdotii reverentia et dignitas et splendidissima Ecclesia Jucerna, nunc vero sub modio tegitur. Ille fuit, qui Ecclesiam velutin magna tempestate Ductuantem Brmaret, et tempestatem serenitate commutaret, el velut immota turris dogmatum cjus consisteret; sed nunc, heu dolor, humi concidit. Ille fuit regula morum et humanæ forme ornatus; cujus etiam silentium utilior erat admonitio, quam aliorum verbosæ præceptiones. Natura enim a primo ortu regia et plena dignitatis eum forma ornarat, gravitite et pulchritudine temperata et veluti statua proposita pudoris et majestatis, quæ omnia bilaritas et placabilitas gratiarum plena et venustatis adornabat; munc autem haec omnia telluris recessus sibi vindicarunt. O iniqquanı calamitatum tyrannidem! 0 profundam noctem, quæ nostros obtexit oculos, nec quo eamus videre sinit! O quæ ventorum procellæ, velut ex uno antro erumpentes, auimos nostros hostiliter perturbant et radicitus evellere conantur! O quis tot bonorum paradi sum noctu vastavit! O quot lamentationes, suspiria, cjulatus e terris in celos, veluti fumυς Sic supra lib. viu, cap. 9. sect. 2. Boivin,

ἐκεῖνος ἦν ὁ καθάπερ ὁλκάδα μεγάλην σαλευομένην τὴν ἐκκλησίαν στηρίξας καὶ τοὺς ταύτης εἰς γαλήνην τρέψας χειμῶνας καὶ ἀεὶ τῶν ταύτης δογμάτων ἱστάμενος πύργος ἀκλόνητος· ἀλλὰ νῦν ἐς ᾅδου πυθμένας φεῦ κατενήνεκται. ἐκεῖνος ἦν ὁ τοῦ ἤθους κανὼν, ἡ τοῦ ἀνθρωπίνου εἴδους εὐκοσμία· οὗ καὶ ἡ σιωπὴ πολλῷ βελτίων ὑπῆρχε τῶν ἄλλων λαλούντων παραίνεσις. ἡ γάρ τοι φύσις εὐθὺς βασιλικόν τε καὶ μεγαλοπρεπείας μεστὸν τὸ εἶδος ἀρχῆθεν ἐνήρμοσε, κάλλει τε καὶ ἐμβριθείᾳ τῇ προσηκούσῃ ταύτην κεράσασα καὶ οἱονεί τινα στήλην κατεσκευακυῖα. αἰδοῦς καὶ σεμνότητος· οἷς ἅπασιν ἐπέπρεπέ τε καὶ ἐπεκόσμει τό,τε ἱλαρὸν καὶ τὸ εὐμενὲς, ὅλον χαρίτων γέμον καὶ, ἵν’ εἴπω, ὅλον μεστὸν ἀνθέων ἠρινῶν· ἀλλὰ νῦν κόλποι γῆς σὺν ἀκοσμίᾳ πικρῶς ἐμερίσαντο. ἀλλ’ ὢ τῆς ἀδίκου ταύτης τῶν συμφορῶν τυραννίδος· ὢ βαθείας νυκτὸς, ἣ τοὺς ἡμῶν ὀφθαλμοὺς συσκιάζουσα ὅπη πλανώμεθα βλέπειν οὐ συγχωρεῖ. ὢ πόθεν οἱ τοσοῦτοι καταῤῥαγέντες τῶν δεινῶν ἀπαρκτίαι καὶ νότοι, καθάπερ ἐξ ὁρμητηρίου κοινοῦ, τὰς ἡμῶν δυσμενῶς συγκυκῶσι ψυχὰς καὶ ῥιζόθεν ἐπείγονται ἀνασπᾷν.

(1. 2. 6838 an 6849] in sepulcro longum illum somnum arguta et plena mellis lingua, illud omnis prudentiæ iuštrumentum; nunc autein jacet diuturno illo silentio oppressus, fleu dirum nuntium, qui celeriter terras simul et maria perambulans omnium 467 animos quovis cuse gravius sauciat. Ille fuit magna {lla orbis terrarum gloria ct eruditionis præstantissimum exemplar; nunc autem pulvis exiguus illinus corpori insultat, Ille fuit suɔvis illa omnium linguaruın narratio et commemoratio; nunc autem acerba illum mors violenter oppressit. At o, unde subito nobis tantum erupit calamitatum pelagus, mari quovis amarius? Unde tantæ malorum tenpestates et fluctus excitati animos nostros perturbarunt ac stupore perculerunt? Quis tantus tuinultus et fremitus hominum? Numquid horribilium fulminum, e cœlo multorum simul erumpentium, ictus aliquis percussit homines intolerabilis, atque alios humi prostravit, alios semianimes oberrantes reliquit? Fuit, proh dolor, et contra nos miseros plaga in hoc tempus reservata, multis fulminibus atheriis gravior, imperatoris inquam obitus. Nune oportebat omnes homines, magni tonitrus vocem miutuatos, symphoniam quamdam toto orbe resonantem et publicum luctum maximum instituere, ut calamitas, ita uti decet, declararetur. Nunc oporte bat magnitudine et pulchritudine præstantes stellas uno in loco congressas depingere et firmissione exsculpere imperatoris nostri pulcherrima insignia: ut quemadmodum Dei gloriam enarrant culi, ita et bujus decora explicantes 468 in omnibus suis revo- [137. ANDRONIC. sex.] dormit. Ille fuit ρηγορώς τε καὶ ἄγρυπνος διαμένων, ὡς μὴ τῶν Ρωμαϊκῶν πραγμάτων κλαπῇ τὸ συμφέρον· ἀλλὰ νῦν ἐν τάφῳ τὸν μακρὸν ὕπνον ὑπνώττει. Ἐκεῖνος ἦν ή εύστροφος καὶ μέλιτος (P.287) γέμουσα γλώσσα, τὸ πάσης καὶ παντοίας φρονήσεως ὄργανον· ἀλλὰ κεῖται νῦν τὴν μακρὶν σιωπὴν σιωπών. Ο δεινῆς ἀγγελίας, Η ταχέως διερχομένη γῆν ὁμοίως καὶ θάλασσαν τάς ἁπάντων πλήττει ψυχὰς ξίφους παντός χαλεπώτερον. Εκεῖνος ἦν τὸ μέγα τῆς οἰκουμένης κλέος και τὸ τῆς παιδεύσεως κράτιστον ἀρχέτυπον· ἀλλὰ νῦν βραχεία κόνι; τοῦ ἐκείνου καταχορεύει σώματος. Ἐκεῖνος ἦν τὸ γλυκὺ τῶν ἐν γῇ γλωσσῶν ἀπαν διήγημα τε καὶ περιλάλημα· ἀλλὰ νῦν ὁ πικρές ἐκείνου κατετυράννησε θάνατος. Αλλ᾽ ὦ πόθεν ἐξω αίφνης ἡμῖν τὸ τοσοῦτον ἀνεράγη των συμφορ πέλαγος, θαλάσσης ἁπάσης υπάρχον πικρότερον; πόθεν ἡμῖν ἐπιόντες οἱ τοσοῦτοι τῶν δεινῶν χειρῶν νες καὶ κλύδωνες τοὺς ἡμῶν ἀτάραξαν λογισμού; καὶ πρὸς τὴν τῶν ἀναισθήτων φύσιν ἐπείεσθαι συν ωθοῦσι; Τίς ὁ τοσοῦτος κλόνος καὶ βρασμό; τῶν ἀνθρώπων; Μὴ κεραυνῶν ἐξαισίων οὐρανό εν ποίο τῶν ὁμοῦ συῤῥαγέντων πληγή τις ενέσκηψε τοῖς ἀν θρώποις ἀφόρητος καὶ τοὺς μὲν εἰς γῆν κατηνεγκε, τοὺς δ' ἡμιθνῆτας κατέλιπε φέρεσθαι; "Ην ἄρα καὶ καθ᾿ ἡμῶν, ὡς ἔοικε, τῶν δυστήνων πληγή ταμε ενομένη τῷ χρόνῳ, πολλῶν κεραυνῶν αἰθερίων ἀνα τάξιος, τὴν τοῦ βασιλέως φημὶ συμφοράν. Νυν και πάντα; ἀνθρώπους, βροντῆς μεγάλης ανειληφότες ἐνταῦθα φωνὴν, συμφωνίαν τινὰ πεποιηκέναι παγια κόσμιον καὶ κοινὴν ἀνεγείραι μέγιστον θρήνον, ἵν' ἀρκοῦσαν τὴν ἐνδειξιν οὕτω τὸ πάθος ίσως προσλά 6ῃ. Νῦν ἔδει τους μεγέθει καὶ κάλλει διαπρε πεῖς τῶν ἀστέρων ἐφ' ἐν συνδραμόντας διαγράψει καὶ ἀσφαλέστατα εγχαράξαι τῶν τοῦ βασιλέως ἡμῶν γνωρισμάτων τα κάλλιστα, ἵν' ὥσπερ τὴν τοῦ Θεοῦ διηγοῦνται δίξαν οἱ οὐρανοί, οὕτω καὶ τὸ τοῦ του διατρανοῦντε; εἶεν μνημόσυνον ἐν πᾶσι τοῖς αὐτῶν ἐξελιγμοῖς ἀεὶ καὶ περιφανέστατον αὐτοκρε τορίας ἀρχέτυπον τοῦτον προβάλλοιντο τοῖς ἑξῆς. Ἐκεῖνος γὰρ ἦν ἡ τῆς βασιλείας εὐθύτης καὶ στάθ μη· ἐκεῖνος ἦν ἡ τῆς ἱερωσύνης αἰδὼς καὶ σεμνότῆς καὶ ὁ τῆς Ἐκκλησίας φαιδρότητος λύχνος· ἀλλά νῦν τῷ τοῦ τάφου μοδίῳ συγκρύπτεται. Ἐκεῖνος εν ὁ καθάπερ ὁλκάδι μεγάλην σαλευομένην τὴν Βα κλησίαν στηρίξας καὶ τοὺς ταύτης εἰς γαλήνην τρέ ψας χειμῶνος καὶ ἀεὶ τῶν ταύτης - δογμάτων ἱστά μενος πύργος ἀκλόνητος· ἀλλὰ νῦν ἐς ᾄδου πυθμέ νας φεῦ κατενήνεκται. Ἐκεῖνος ἦν ὁ τοῦ ἔθους και νών, ἡ τοῦ ἀνθρωπίνου είδους ευκοσμία· οὗ καὶ ἡ σιωπὴ πολλῷ βελτίων ὑπῆρχε τῶν ἄλλων λαλούν των παραίνεσις. "Η γάρ τοι φύσις εὐθὺς βασιλικόν τε καὶ μεγαλοπρεπεία; μιστὸν τὸ εἶδος ἀρχῆθεν ἐνα ήρμοσε, κάλλει τε καὶ ἐμβριθείς τῇ προσηκεύση ταύτην κεράσασα καὶ οἰονεί τινα στήλην κατεσκευακυῖα αἰδοῦς καὶ σεμνότητος· οἷς ἅπασιν ἐπέπρε πέ τε καὶ ἐπεκόσμει τό τε ἱλαρὸν καὶ τὸ εὐμενές, Variorum notæ. lutionibus posteria semper illustrissimum imperatoriæ majestatis exemplar proponerent. Ille enim fuit imperii norina et amussis. Ille fuit sacerdotii reverentia et dignitas et splendidissima Ecclesia Jucerna, nunc vero sub modio tegitur. Ille fuit, qui Ecclesiam velutin magna tempestate Ductuantem Brmaret, et tempestatem serenitate commutaret, el velut immota turris dogmatum cjus consisteret; sed nunc, heu dolor, humi concidit. Ille fuit regula morum et humanæ forme ornatus; cujus etiam silentium utilior erat admonitio, quam aliorum verbosæ præceptiones. Natura enim a primo ortu regia et plena dignitatis eum forma ornarat, gravitite et pulchritudine temperata et veluti statua proposita pudoris et majestatis, quæ omnia bilaritas et placabilitas gratiarum plena et venustatis adornabat; munc autem haec omnia telluris recessus sibi vindicarunt. O iniqquanı calamitatum tyrannidem! 0 profundam noctem, quæ nostros obtexit oculos, nec quo eamus videre sinit! O quæ ventorum procellæ, velut ex uno antro erumpentes, auimos nostros hostiliter perturbant et radicitus evellere conantur! O quis tot bonorum paradi sum noctu vastavit! O quot lamentationes, suspiria, cjulatus e terris in celos, veluti fumυς Sic supra lib. viu, cap. 9. sect. 2. Boivin,

PG 148:665ὢ τίς τῶν τοσούτων καλῶν τὸν λειμῶνα τὸν εὐανθῆ λάθρα καὶ νυκτὸς ἐπελθὼν ἐξέτεμε; τίς τὸν πάσης ψυχῆς ναυαγούσης λιμένα κατέχωσεν; ὢ πόσοι κλαυθμοὶ καὶ στεναγμοὶ καὶ κραυγαὶ πρὸς αἰθέρα σήμερον ἐκ τῆς γῆς ἀνατρέχουσι, καθάπερ καπνὸς ἐκ μεγάλου πυρὸς τῆς καρδίας ἑκάστων ἀναῤῥηγνύμενοι; ὢ πόσοι τὰς τοῦ Νείλου πηγὰς προθυμοῦνται ζητεῖν εἰς δακρύων φορὰν, ὡς ἂν οὑτωσί πως δυνηθεῖεν ἐξισῶσαι τοὺς θρήνους τῷ κατασχόντι τὴν οἰκουμένην πάθει; ὦ τὰ πολυειδῆ τῶν ἁπάντων ὀνόματα κτησάμενος μόνος αὐτὸς, βασιλεῦ. οἱ μὲν γάρ σε πατέρα καλοῦσι κοινόν· οἱ δὲ κηδεμόνα τε καὶ προστάτην καὶ ὀρφανίας ἐπίκουρον· οἱ δὲ λιμένα σωτήριον καὶ στεῤῥὸν προμηθέα· οἱ δὲ γυμναστήν τινα καὶ διδάσκαλον πάσης ἰδέας καλοῦ καὶ παγκόσμιον δικαστὴν τῶν ἐν κόσμῳ παντοίων πραγμάτων. σκώληξ τὴν φύσιν τῶν ξύλων πολλάκις διέφθειρεν· ἡμῶν δὲ φθείρει νῦν τὰς καρδίας πικρότερον ὁ τοῦ βασιλέως ἔμμονος λογισμός. τὰς ἀμπέλους καὶ τὰ λήϊα πολλάκις ἐλυμήναντο χάλαζαι καὶ ἄνθρακες οὐρανίου πυρός· ἡμᾶς δὲ πλέον ἡ τοῦ βασιλέως ἐλυμήνατο στέρησις. κῆπος ἐκεῖνος ἦν παντοίοις βρίθων καρποῖς καὶ ὥσπερ ἔαρος ὥραν ἄγων ἀεί·

[a. c. 1528 ad 15111 [IMP. ANDRONIC. sox.) 666 BYZANTINE HISTORIE LIB. X. δεν χαρίτων γέμον καὶ ἵν' είπω, ὅλον μεστὴν ἀν- Ae n'agno cordis incendio, tendunt! O quot sunl, θέων Αρινῶν· ἀλλὰ νῦν κόλποι γῆς σὺν ἀκοσμίᾳ πιο πρῶς ἐμερίσαντο. [Ρ. 288 'Αλλ' ὦ τῆς ἀδίκου ταύτης τῶν συμφορών τυραννίδος· ὦ βαθείας νυκτός, ἡ τους ἡμῶν ὀφθαλμοὺς συσκιάζουσα όπη πλανώμεθα βλέ πειν οὐ συγχωρεί. Ο πόλεν οἱ τοσοῦτο: καταρρα γέντες τῶν δεινῶν ἀπαρκτίσι καὶ νότοι, καθάπερ ἐξ Ερμητηρίου κοινοῦ, τὰς ἡμῶν δυσμενώς συγκυκῶσι ψυχὰς καὶ ῥιζῆθεν ἐπείγονται ἀνασπᾷν; Ο τίς τῶν τοσούτων καλῶν τὸν λειμῶνα τὴν εὐανθῆ λάθρα καὶ νυχτός ἐπελθὼν ἐξέτεμε; Τίς τὸν πάσης ψυχῆς ναυτ γεύσης λιμένα κατέχωσεν; ὦ πόσοι κλαυθμοὶ καὶ στεναγμοί καὶ κραυγα! προς αἰθέρα σήμερον ἐκ τῆς γῆς ἀνατρέχουσι, καθάπερ καπως ἐκ μεγάλου πο ρὸς τῆς καρδίας εκάστων ἀναρξηγνύμενοι; δ πή σαι τὰς τοῦ Νείλου πηγὰς προθυμούνται ζητεῖν εἰς δακρύων φοράν, ὡς ἂν οὕτωσί πως δυνηθείεν έξι σώσει τους θρήνους τῷ κατασχόντι τὴν οἰκουμένην πάθει; ὦ τὰ πολυειδὴ τῶν ἁπάντων ονόματα κττ.- Σάμενος μόνος αὐτός, βασιλεῦ. Οἱ μὲν γάρ σε πα εέρα καλοῦσι κοινόν· οἱ δὲ κηδεμόνα τε και πριβ τίτην καὶ ὀρφανίας ἐπίκουρον· οἱ δὲ λιμένα σω τήριον καὶ στερρόν προμηθέα· οἱ δὲ γυμναστήν τινα καὶ διδάσκαλον πάσης ιδέας καλού και παγκό σμιων δικαστὴν τῶν ἐν κόσμῳ παντοίων πραγμάτων. Σκώληξ τὴν φύσιν τῶν ξύλων πολλάκις διέφθειρεν ἡμῶν δὲ φθείρει νῦν τὰς καρδίας πικρότερον ὁ τοῦ βασιλέως ἔμμονας λογισμός. Τὰς ἀμπέλους καὶ τὰ λεία πολλάκις λυμήναντο χάλαζαι καὶ ἄνθρακες εὐρανίου πυρό;· ἡμᾶς δὲ πλέον ἡ τοῦ βασιλέως ελυμήνατο στέρησις. Κήπος ἐκεῖνος ἦν παντοίοις βρίσ των καρποῖς καὶ ὥσπερ έαρος ὥραν ἄγων ἀεὶ. 'Αλλά νῦν αὐτὸν ἱμάρανεν, φεῦ τοῦ πάθους, αἱ τοῦ θανά του φλόγες. Ο πολλῶν πόλεων οἰκιστά, κατά το Ασίαν φημὶ καὶ Εὐρώπην, οὐκ ὀκνήσω δ' εἰπεῖν καὶ ταυτησὶ τῆς βασιλίδος τῶν πόλεων, ἣν πάλαι μὲν Κωνσταντίνος ὁ μέγας ἐκεῖνος καὶ σοί γε ὁμότροπης έστησε, σὺ δ᾽ ἐπὶ γόνυ κλιθείσαν ανώρθωσας. Πᾶσα μὲν γὰρ ἡ τῆς προτέρας ἐκείνης οἰκοδομής κ λλονὴ καὶ τερπνότης δουλείας άλλαξαμένη ζυγόν ἐτεθνήκει καὶ ἀπεῤῥύη· καὶ γενέσθαι τὸν βασιλι τὰν ἐξεγένετο θρόνον Λατίνων ληστών καταγώγιον καὶ βεβήλων ἐστίαν. ᾿Αλλὰ δεύτερος αὐτὸς καταστάς απιστὴς, βασιλεῦ, ἐκ μέσου πεποίηκας τά τε τῆς Εκκλησίας εὐθὺς καὶ τῶν δογμάτων ἐγκλήματα καὶ φερομένην ἐστήριξας ταύτην ἐς ἅπαν τὸ κράτιστον· τείχεσι δὲ καὶ να ἷς καὶ οἰκίαι; ἐς τὸ πρὶν ἀνενεγτας κάλλος αὐτήν. Ὁ τοῦ μεγάλου τοῦδε Ιερού χρέους, δ πάντες οἱ ἐφεξῆς σου ἐφείλου σιν εὐσεβεῖς, καθάπερ εὐεργέτη κοινῷ καὶ ἀρχηγό τῆς ὀρθῆς ἡμῶν πίστεως. Ο πῶς ὁ τοῦ παντὸς ἄξιο; ὡς ἄνθος παρῆλθες ἀγροῦ; ὦ πῶς ἐπὶ σοὶ καὶ τὰ στοιχεία θρηνοῦσι, βασιλεῦ, καὶ δέος μὴ ἡμᾶς κατακλύζωσιν; Ὁ πῶς ἐπὶ τῷ σῷ πάθε: καὶ τείχη πιο πτουσι πόλεων καὶ κίονες κριζοῦνται πάλαι πολύν ήδη τὸν χρόνον βεβ. εω ἱστάμενοι; [Ρ.289] Αϊλά δότε μοι δὲν τὸν μέγαν ἡμῶν θησαυρών κατέχονταν κιβωτόν, * Psal. xxix, 6. και 469 qui ipsos Nili fontes ad fundendas lacrymas exoptant, ut fetum magnitudini casus, que terrarum orbis oppressus est, æquare possent! O qui varios omnium titulos solus meruisti, imperator! Nam alii communem te parentem voçant; alii curatorem et patronum et orbitatis adjutorem; ali¡ portum salutarem, et fortem providumɔque; alti præ. ceptorem et magistrum omnis boni, et toti murdo communem omnis generis negotiorum arbitrum et judicem.Vermis sæpe lignorum naturam erodit; nostra vero corda nunc acerbins lædit perpetua imperatoris cogitatio. Vitibus et segetibus sapo nocuerunt grandines et cœlestis ignis ardores; nobis imperator ademptus plus nocuit. Hortus ille fuit omnis generis fructibus refertas et perpetno vernans; sed nunc æstu mortis emarcnit. O multarum urbium in Europa et Asia conditor: non zutem dubitabo dicere, etiam hujus imperatricis urbis, quam olim Constantines Magnus et moribus tibi similis condidit, tu vero in genua prolapsam erexisti. Omnis enim pristinæ illius structuræ clogantia et oruatus, in servitutis jugum commutatus, obierat atque conciderat; coque res redierat, ui regium tuum solium Latinorum prædonum esset diversorium et profanorum hominum domicilium. Sed tu alter illius conditor exstitisti. Ecclesiæ et dogmatum crimina sustulisti, eamque ruinam mi nitantem 470 probe constabilisti: mænibus, templis, edibus pristinam ejus pulchritudinen renovasti. O magnum et sacrum debitum, quo universos fideles, quotquot deinde exstituri sunt, tibi obstrictus labes; tibi, inquam, de omnitas bene merito, et veræ fidei nostræ summo assertori! Hen! quomodo, cui par nihil dici potest, ut fos agri præteristi! En ipsa elementa te lugent, ac periculum est, ne nos obruant. En ob tuum ubi tum etiam urbium mænia concidunt, et columna evertuntur, quæ multis sæculis firm steterunt. Sed date mihi meam arcam, quæ continet magnum nostrum thesaurum, ut videam, quomodo lacrymarum rivis innatare queat. Quas euim mortales on)- nes ubertim profundunt lacrymas, facile illam, ul arcam Noæ aquarum illa abundantia, sustinebunt. Enimvero illa eos quos vebebat e diluvio eripiebat; hæc contra nos in mille diluviorum tempestates conjecit. Ο horrendum casum, o insolitam vesperam illam, quæ contrarium mihi Davidici illius carminis ostendit: ‹ Nam ad vesperumi, inquit ille, mibi demorata est kætitia et ad matutimum detus '.» Pape, qualis inæc est et quam absurda inversio, quæ mihi quovis absinthio amiariorem craterem temperavit? O noctem illam inclementen, ut in clementissimum et humanissi - mum 471 infesta et inhumana fuit, omni benevolentia et verecundia repudiata! () maxime bonorum thesaure imperator, cur nos te desiderantes

ἀλλὰ νῦν αὐτὸν ἐμάραναν, φεῦ τοῦ πάθους, αἱ τοῦ θανάτου φλόγες. ὦ πολλῶν πόλεων οἰκιστὰ, κατά τε Ἀσίαν φημὶ καὶ Εὐρώπην· οὐκ ὀκνήσω δ’ εἰπεῖν καὶ ταυτησὶ τῆς βασιλίδος τῶν πόλεων, ἣν πάλαι μὲν Κωνσταντῖνος ὁ μέγας ἐκεῖνος καὶ σοί γε ὁμότροπος ἔστησε, σὺ δ’ ἐπὶ γόνυ κλιθεῖσαν ἀνώρθωσας. πᾶσα μὲν γὰρ ἡ τῆς προτέρας ἐκείνης οἰκοδομῆς καλλονὴ καὶ τερπνότης δουλείας ἀλλαξαμένη ζυγὸν ἐτεθνήκει καὶ ἀπεῤῥύη· καὶ γενέσθαι τὸν βασιλικὸν ἐξεγένετο θρόνον Λατίνων λῃστῶν καταγώγιον καὶ βεβήλων ἑστίαν. ἀλλὰ δεύτερος αὐτὸς καταστὰς οἰκιστὴς, βασιλεῦ, ἐκ μέσου πεποίηκας τά τε τῆς ἐκκλησίας εὐθὺς καὶ τῶν δογμάτων ἐγκλήματα καὶ φερομένην ἐστήριξας ταύτην ἐς ἅπαν τὸ κράτιστον· τείχεσι δὲ καὶ ναοῖς καὶ οἰκίαις ἐς τὸ πρὶν ἀνήνεγκας κάλλος αὐτήν. ὢ τοῦ μεγάλου τοῦδε καὶ ἱεροῦ χρέους, ὃ πάντες οἱ ἐφεξῆς σοι ὀφείλουσιν εὐσεβεῖς, καθάπερ εὐεργέτῃ κοινῷ καὶ ἀρχηγῷ τῆς ὀρθῆς ἡμῶν πίστεως. ὢ πῶς ὁ τοῦ παντὸς ἄξιος ὡς ἄνθος παρῆλθες ἀγροῦ; ὢ πῶς ἐπὶ σοὶ καὶ τὰ στοιχεῖα θρηνοῦσι, βασιλεῦ, καὶ δέος μὴ ἡμᾶς κατακλύσωσιν;

[a. c. 1528 ad 15111 [IMP. ANDRONIC. sox.) 666 BYZANTINE HISTORIE LIB. X. δεν χαρίτων γέμον καὶ ἵν' είπω, ὅλον μεστὴν ἀν- Ae n'agno cordis incendio, tendunt! O quot sunl, θέων Αρινῶν· ἀλλὰ νῦν κόλποι γῆς σὺν ἀκοσμίᾳ πιο πρῶς ἐμερίσαντο. [Ρ. 288 'Αλλ' ὦ τῆς ἀδίκου ταύτης τῶν συμφορών τυραννίδος· ὦ βαθείας νυκτός, ἡ τους ἡμῶν ὀφθαλμοὺς συσκιάζουσα όπη πλανώμεθα βλέ πειν οὐ συγχωρεί. Ο πόλεν οἱ τοσοῦτο: καταρρα γέντες τῶν δεινῶν ἀπαρκτίσι καὶ νότοι, καθάπερ ἐξ Ερμητηρίου κοινοῦ, τὰς ἡμῶν δυσμενώς συγκυκῶσι ψυχὰς καὶ ῥιζῆθεν ἐπείγονται ἀνασπᾷν; Ο τίς τῶν τοσούτων καλῶν τὸν λειμῶνα τὴν εὐανθῆ λάθρα καὶ νυχτός ἐπελθὼν ἐξέτεμε; Τίς τὸν πάσης ψυχῆς ναυτ γεύσης λιμένα κατέχωσεν; ὦ πόσοι κλαυθμοὶ καὶ στεναγμοί καὶ κραυγα! προς αἰθέρα σήμερον ἐκ τῆς γῆς ἀνατρέχουσι, καθάπερ καπως ἐκ μεγάλου πο ρὸς τῆς καρδίας εκάστων ἀναρξηγνύμενοι; δ πή σαι τὰς τοῦ Νείλου πηγὰς προθυμούνται ζητεῖν εἰς δακρύων φοράν, ὡς ἂν οὕτωσί πως δυνηθείεν έξι σώσει τους θρήνους τῷ κατασχόντι τὴν οἰκουμένην πάθει; ὦ τὰ πολυειδὴ τῶν ἁπάντων ονόματα κττ.- Σάμενος μόνος αὐτός, βασιλεῦ. Οἱ μὲν γάρ σε πα εέρα καλοῦσι κοινόν· οἱ δὲ κηδεμόνα τε και πριβ τίτην καὶ ὀρφανίας ἐπίκουρον· οἱ δὲ λιμένα σω τήριον καὶ στερρόν προμηθέα· οἱ δὲ γυμναστήν τινα καὶ διδάσκαλον πάσης ιδέας καλού και παγκό σμιων δικαστὴν τῶν ἐν κόσμῳ παντοίων πραγμάτων. Σκώληξ τὴν φύσιν τῶν ξύλων πολλάκις διέφθειρεν ἡμῶν δὲ φθείρει νῦν τὰς καρδίας πικρότερον ὁ τοῦ βασιλέως ἔμμονας λογισμός. Τὰς ἀμπέλους καὶ τὰ λεία πολλάκις λυμήναντο χάλαζαι καὶ ἄνθρακες εὐρανίου πυρό;· ἡμᾶς δὲ πλέον ἡ τοῦ βασιλέως ελυμήνατο στέρησις. Κήπος ἐκεῖνος ἦν παντοίοις βρίσ των καρποῖς καὶ ὥσπερ έαρος ὥραν ἄγων ἀεὶ. 'Αλλά νῦν αὐτὸν ἱμάρανεν, φεῦ τοῦ πάθους, αἱ τοῦ θανά του φλόγες. Ο πολλῶν πόλεων οἰκιστά, κατά το Ασίαν φημὶ καὶ Εὐρώπην, οὐκ ὀκνήσω δ' εἰπεῖν καὶ ταυτησὶ τῆς βασιλίδος τῶν πόλεων, ἣν πάλαι μὲν Κωνσταντίνος ὁ μέγας ἐκεῖνος καὶ σοί γε ὁμότροπης έστησε, σὺ δ᾽ ἐπὶ γόνυ κλιθείσαν ανώρθωσας. Πᾶσα μὲν γὰρ ἡ τῆς προτέρας ἐκείνης οἰκοδομής κ λλονὴ καὶ τερπνότης δουλείας άλλαξαμένη ζυγόν ἐτεθνήκει καὶ ἀπεῤῥύη· καὶ γενέσθαι τὸν βασιλι τὰν ἐξεγένετο θρόνον Λατίνων ληστών καταγώγιον καὶ βεβήλων ἐστίαν. ᾿Αλλὰ δεύτερος αὐτὸς καταστάς απιστὴς, βασιλεῦ, ἐκ μέσου πεποίηκας τά τε τῆς Εκκλησίας εὐθὺς καὶ τῶν δογμάτων ἐγκλήματα καὶ φερομένην ἐστήριξας ταύτην ἐς ἅπαν τὸ κράτιστον· τείχεσι δὲ καὶ να ἷς καὶ οἰκίαι; ἐς τὸ πρὶν ἀνενεγτας κάλλος αὐτήν. Ὁ τοῦ μεγάλου τοῦδε Ιερού χρέους, δ πάντες οἱ ἐφεξῆς σου ἐφείλου σιν εὐσεβεῖς, καθάπερ εὐεργέτη κοινῷ καὶ ἀρχηγό τῆς ὀρθῆς ἡμῶν πίστεως. Ο πῶς ὁ τοῦ παντὸς ἄξιο; ὡς ἄνθος παρῆλθες ἀγροῦ; ὦ πῶς ἐπὶ σοὶ καὶ τὰ στοιχεία θρηνοῦσι, βασιλεῦ, καὶ δέος μὴ ἡμᾶς κατακλύζωσιν; Ὁ πῶς ἐπὶ τῷ σῷ πάθε: καὶ τείχη πιο πτουσι πόλεων καὶ κίονες κριζοῦνται πάλαι πολύν ήδη τὸν χρόνον βεβ. εω ἱστάμενοι; [Ρ.289] Αϊλά δότε μοι δὲν τὸν μέγαν ἡμῶν θησαυρών κατέχονταν κιβωτόν, * Psal. xxix, 6. και 469 qui ipsos Nili fontes ad fundendas lacrymas exoptant, ut fetum magnitudini casus, que terrarum orbis oppressus est, æquare possent! O qui varios omnium titulos solus meruisti, imperator! Nam alii communem te parentem voçant; alii curatorem et patronum et orbitatis adjutorem; ali¡ portum salutarem, et fortem providumɔque; alti præ. ceptorem et magistrum omnis boni, et toti murdo communem omnis generis negotiorum arbitrum et judicem.Vermis sæpe lignorum naturam erodit; nostra vero corda nunc acerbins lædit perpetua imperatoris cogitatio. Vitibus et segetibus sapo nocuerunt grandines et cœlestis ignis ardores; nobis imperator ademptus plus nocuit. Hortus ille fuit omnis generis fructibus refertas et perpetno vernans; sed nunc æstu mortis emarcnit. O multarum urbium in Europa et Asia conditor: non zutem dubitabo dicere, etiam hujus imperatricis urbis, quam olim Constantines Magnus et moribus tibi similis condidit, tu vero in genua prolapsam erexisti. Omnis enim pristinæ illius structuræ clogantia et oruatus, in servitutis jugum commutatus, obierat atque conciderat; coque res redierat, ui regium tuum solium Latinorum prædonum esset diversorium et profanorum hominum domicilium. Sed tu alter illius conditor exstitisti. Ecclesiæ et dogmatum crimina sustulisti, eamque ruinam mi nitantem 470 probe constabilisti: mænibus, templis, edibus pristinam ejus pulchritudinen renovasti. O magnum et sacrum debitum, quo universos fideles, quotquot deinde exstituri sunt, tibi obstrictus labes; tibi, inquam, de omnitas bene merito, et veræ fidei nostræ summo assertori! Hen! quomodo, cui par nihil dici potest, ut fos agri præteristi! En ipsa elementa te lugent, ac periculum est, ne nos obruant. En ob tuum ubi tum etiam urbium mænia concidunt, et columna evertuntur, quæ multis sæculis firm steterunt. Sed date mihi meam arcam, quæ continet magnum nostrum thesaurum, ut videam, quomodo lacrymarum rivis innatare queat. Quas euim mortales on)- nes ubertim profundunt lacrymas, facile illam, ul arcam Noæ aquarum illa abundantia, sustinebunt. Enimvero illa eos quos vebebat e diluvio eripiebat; hæc contra nos in mille diluviorum tempestates conjecit. Ο horrendum casum, o insolitam vesperam illam, quæ contrarium mihi Davidici illius carminis ostendit: ‹ Nam ad vesperumi, inquit ille, mibi demorata est kætitia et ad matutimum detus '.» Pape, qualis inæc est et quam absurda inversio, quæ mihi quovis absinthio amiariorem craterem temperavit? O noctem illam inclementen, ut in clementissimum et humanissi - mum 471 infesta et inhumana fuit, omni benevolentia et verecundia repudiata! () maxime bonorum thesaure imperator, cur nos te desiderantes

PG 148:667ὢ πῶς ἐπὶ τῷ σῷ πάθει καὶ τείχη πίπτουσι πόλεων καὶ κίονες ἐκριζοῦνται πάλαι πολὺν ἤδη τὸν χρόνον βεβαίως ἱστάμενοι; ἀλλὰ δότε μοι τὴν τὸν μέγαν ἡμῶν θησαυρὸν κατέχουσαν κιβωτὸν, ἵνα θεάσωμαι, πῶς ὑπερπλέειν τὰ πολλὰ τῶν δακρύων δύναται ῥεύματα. ἀρκέσουσι γὰρ οἶμαι ταύτην ἀνέχειν ἃ πάντες ἄνθρωποι νῦν κρουνηδὸν προχέουσι δάκρυα, καθάπερ τὴν τοῦ Νῶε κιβωτὸν τῶν ὑδάτων ἐκεῖνα τὰ πλούσια ῥεύματα. ἀλλ’ ἐκείνη μὲν ἐκ τῶν κατακλυσμῶν οὓς ἔφερεν, ἔσωζεν· αὕτη δὲ τοὐναντίον εἰς μυρίων κατακλυσμῶν ἡμᾶς συνήλασε κλύδωνας. ὢ φρικτοῦ συναντήματος· ὢ ξένης ἑσπέρας ἐκείνης, ἣ τἀναντία μοι τῆς Δαβιδικῆς ἔδειξεν ᾠδῆς. τὸ ἑσπέρας γάρ μοι ηὐλίσατο ἀγαλλίασις καὶ εἰς τὸ πρωὶ̈ κλαυθμός. βαβαὶ τῆς ἐναλλαγῆς ταυτησὶ τῆς ἀτόπου, ἥ μοι παντὸς ἀψινθίου πικρότερον ἐκέρασε τὸν κρατῆρα. ὢ νυκτὸς ἐκείνης ἀσυμπαθοῦς, πῶς ἐς τὸν σφόδρα συμπαθῆ καὶ φιλάνθρωπον ἐκεῖνον ἄνθρωπον δυσμενὴς καὶ ἀφιλάνθρωπος ἔδοξε, πᾶσαν εὔνοιαν καὶ αἰδῶ κατόπιν ὥσπερ ἐς ἀβύσσους καὶ ῥεύματα ποταμῶν ἀποῤῥίψασα; ὦ μέγιστε θησαυρὲ τῶν καλῶν, βασιλεῦ, ἵνα τί τοὺς ποθοῦντας ὡς μισοῦντας κατέλιπες;

€87 [A. N. 6836 ad 68491 n! aspernantes deseruisti? Omnibus enim tua lona, ἵνα θεάσωμαι, πῶς ὑπερπλέειν τὰ πολλὰ τῶν 82ut horrea publica. patuerunt. Per te enim et nobiles nobiliores facti sunt, et cœtus sacerdotum venerabilior, et collegium sapientumn sapientius, et urbium mœnia firmiora. Denique omnes te moderatore ipsi nos ipsos superavimus. At o immensam et inexplicabilem malorum implexionem! Interit mundi regimer, interit urbium ornatus, interit rhetorum et philosophorum gymnasium, quod omnem Academiam, omne Lyceum vincit, omnem Stoam Atticam. O quis dabit capitibus nostris aquam et fontes lacrymarum oculis nostris, ut nova mala Hierosolymitanis graviora deploremus? Date mihi Orphei in tragicis lamentationibus facultatem, ut inanimes eliam naturas ad mali conmiserationemn unovean. Date mihi eos, qui ad fumina Babylonis olim Sionem ex animo deplorarunt, ut nostros etiam dolores ill¡ pro ¦dignitate lugeant, quos nobis imperatoris obitas altulit. Heu, ut noster sol nos despexit, et præter omnem exspectationem decepit, et pro matutino ortu matutinuɛn occasum subiit! 0 cur iis,qui in acerbitate sunt, datur lumen; et iis vita, qui doloribus coufictantur? Mori optabilius est, quam conti· nenter panem doloris edere et calicem juctus potare. Nam illum quidem divinum et immortale 472 regnum justa remuneratione excepit; nos vero pupilli relicti suspirare miserabiliter et lacrymare nunquam desinemus, dum illius adempti memoriam in animis nostris circumferemus. Necesse autem est orationis lucm facere. Ounein G enim orationem lamentationes de imperatoris morte excedunt. > κρύων δύναται ρεύματα. Αρκέσουσι γὰρ οἶμαι ταύ την ανέχειν & πάντες άνθρωποι νῦν κρουνηδόν προχέουσι δάκρυα, καθάπερ τὴν τοῦ Νὼς κιβωτὸν τῶν ὑδάτων ἐκεῖνα τὰ πλούσια ρεύματα. 'Αλλ' ἐκείνη μὲν ἐκ τῶν κατακλυσμῶν οὓς ἔφερεν, ἔσυιζεν· αὕτη δὲ τοὐναντίον εἰς μυρίων κατακλυσμῶν ἡμᾶς συνήλασε κλύδωνας. Ο φρικτού συναντήματος· ὦ ξένης ἑσπέρας ἐκείνης, ή τἀναντία μοι τῆς Δαβιδικῆς ἔδει ξεν ᾠδῆς·. Τὸ ἑσπέρας γάρ μοι ηυλίσατο ἀγαλλίασις καὶ εἰς τὸ πρωί κλαυθμός, ο Βαβαὶ τῆς ἐναλλαγῆς ταυτησὶ τῆς ἀτόπου, ή μοι παντός αψινθίου πικρότερον εκέρασε τὸν κρατήρα. Ο νυκτὸς ἐκείνης ἀσυμπαθούς, πῶς ἐς τὸν σφόδρα συμπαθῆ καὶ φι λάνθρωπον ἐκεῖνον ἄνθρωπον δυσμενής καὶ ἀφιλάνθρωπος έδοξε, πᾶσαν εὔνοιαν καὶ αἰδὼ κατόπιν ὡς περ ἐς ἀβύσσους καὶ ρεύματα ποταμῶν ἀπορρίψα σα; "Ο μέγιστε θησαυρὶ τῶν καλῶν, βασιλεῦ, ἵνα τί τοὺς ποθοῦνται ὡς μισοῦντας κατέλιπες; πάντες γὰρ ὡς ἐκ κοινοῦ πρυτανείου τῶν σῶν ἀπολελαυκα σιν ἀγαθῶν. Διὰ τοῦ γὰρ καὶ οἱ εὐγενεῖς εὐγενέστε ροι καθεστήκασι καὶ ὁ τῶν ἱερέων δήμος σεμνότε ρος καὶ ὁ τῶν σοφῶν κατάλογος σοφώτερος καὶ τὰ τείχη τῶν πόλεων ισχυρότερα καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν ἅπαντες διὰ σοῦ βελτίους γεγόναμεν ἑαυτῶν. Αλλ ὢ τῆς ἀμετρό του καὶ ἀνεικάστου πλοκῆς τῶν δεινῶν. Οἴχεται ἡ τοῦ κόσμου πολιτεία· οἴχεται ὁ τῶν πό λεων κόσμος· οἴχεται τὸ τῶν ῥητόρων καὶ φιλοσό φων γυμνάσιον τὸ πᾶσαν ὑπερβαίνον 'Ακαδημίαν καὶ Λύκειον καὶ Στον Αττικήν. Ὁ τίς δώσει ταῖς ἡμῶν κεφαλαῖς ὕδωρ και πηγὰς δακρύων τοῖς ἡμῶν ὀφθαλμοῖς, ἵνα τὰ μείζω τῶν τῆς Ἱερουσα λήμ νέα θρηνήσωμεν πάθη. Δότε μοι τὴν Ορφέα; ἐν τραγῳδίαις δύναμιν ἵνα καὶ τὰς ἀψύχους φύσεις κινήσω πρὸς οἶκτον τοῦ πάθους. Δίτε μπι τους ν ποταμούς Βαβυλῶνος ἐκ βάθους καρδίας πάλαι θρηνήσαντας την Σιών, ἵνα καὶ τὰς ἡμετέρας δούνες ἀξίως ἐκεῖναι πενθήσωσιν, &ς ὁ τοῦ βασιλέως ἡμῖν ἐπήνεγκε θάνατος. Ὁ πώς παρέβλεψεν ἡμᾶς ὁ ἡμέτερος ἥλιος καὶ παρὰ πᾶν τὸ εἰκὸς ἀπεπλάνησε καὶ ἀντὶ τῆς ἔψας ἀνατολῆς ἑῴαν τὴν δύσιν πεποίηται. Ο ἵνα τί δέδοται τοῖς ἐν πικρία φῶς, ζωὴ δὲ ταῖς ἐν ἰδύναις ψυχαῖς; θανεῖν αἱρετώτερον, 4 διηνεκώς ἄρτον ἐδύνης ἐσθίειν καὶ πόμα πίνειν κλαυθμοῦ. Ἀλλ᾽ ἐκεῖνον μὲν, ὦ παρόντες, ἀμειβομένη δικαίως ἡ θεία καὶ ἀκήρατος διεδέξατο βασιλεία· ἡμεῖς δ᾽ ὀρφανοί καταλελειμμένοι τὸ μὲν στένειν ἐλεεινῶς καὶ δακρύειν οὐδέποτ' ἂν εἶμα: παυταίμεθα, ἕως ἂν ἐν ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν τὴν τῆς ἐκείνου στερήσεως περιφέρω μεν μνήμην· παύεσθαι δ' ἀνάγκη τοῦ λέγειν. Πάντα γὰρ λόγον οἱ τοῦ βασιλέως ὑπερβαίνουσι θρήνοι» M. llæc cum ego recitassem, Netus simul omnium et lamentatio maxima et varia est exorta, quæ pene dixerim ad calos penetrare potuisset. Omnes quippe eum ut påtrom et requirebant et lugebaut. Temporis enim diuturnitas rei presentis fortasse fastidium parit: magnan: tamen familiarium avimis affectionem imprimit, qua fit, ut ipsa re subdata non evanescat simul rei memoria, sed quam diutissime mancat, ac velut quodam vere 1 Jerem. ix, 1. * Job 11, 20. [Ρ. 290] Γ. Ταῦτα διεξιόντος μου θρήνος ὁμοῦ παρὰ πάντων καὶ ὀλοφυρμὸς ἡγείρετο μέγιστος καὶ πολυειδής και, οἷον εἰπεῖν, ἄχρις αιθερίων ἀγίδων φθάνειν δυνάμενος. Πάντες γὰρ ὡς πατέρα τοῦτον ἐπόθουν τε καὶ ἐπένθουν. Ο γὰρ μακρός χρόνος κα ρον μὲν ἴσως, ὡς ἄν τις φαίη, ποιεῖ παρόντος τοῦ πράγματος· πολλὴν δ' ὅμως ἐνητι καὶ τὴν σχέσιν ταῖς τῶν χρωμένων ψυχαῖς, ὡς καὶ ἀπιόντος του πράγματος μὴ συναπαίρειν τὴν μνήμην, ἀλλὰ παραVariorum notæ. In tragicis lamentationibus, non in trayœdis, Nam Orpheum tragœdias scripsisse, nemo hactenus dixit, quod sci um: ac longo post Orpheum tem:pore flornit is qui Ignotum tragicæ genus invenisse Camœnæ Dicitur, et planstris rexisse poemala Thespis. Borvix. Για οἱ τῆς τοῦ βασιλέως τελευτῆς Ορ. Sic infra cap. 2, secl. 2 τὴν τοῦ βασιλέως τελευτής συμ φοράν, μιν τὴν τῆς τοῦ βασιλέως τελευτής συμφ. BOIVIN.

Book X · Chapter ILiber Decimus · Caput I

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

humanas vero actiones cœlum et terra intuentur. 424 Ne velis igitur nefandi facinoris, quale ab omni ævo xemo unquam ausus est, inspectores habere caelos et terra:n. Quod si fraternus sanguis olim ad Dominum contra Cainum clamabat, quanto magis paternus sanguis ad Dominum clamabit, et terræ et soli et astris tantum facinus annuntiabit et apud o'mnes gentium reges detestabitur? Reverere sencctam misericordia plenam, quæ mihi quidem vitæ Guem proximo tempore, tibi autem magnarum solli citudinem cessationem pollicetur. Reverere manus, quæ te sæpe in cunis et in sinu natricis amplexæ sunt. Reverere labia, quæ te sæpe summa charitate deosculata suut et alteram animam appellarunt. Calami a fortuna profecti miserere, nec tu eum denuo conterere velis. Ne tu, cum homo sis, præsenti fortuna confdas; sed rerum inconstantiam et varietatem a me ipso exorsus considerato. Respice longæ vitæ fnem. Admirare, ut una nos, qua me multorum annorum imperatoreın accepit, alieno imperio subjectum relinquat.» His verbis junior Andronicus delinitus vis etiam a lacrymis temperans palatium ingreditur et de salute avi curam diligentem suscipit. Ac primum venerabilem Dei Gcnitricis imaginem ea qua par est adoratione impertit; deinde avum illi inhærentem abductuin salutat, amplectitur et blandis verbis recreat. 613 [4. 1983 10 1598] MIISTORIE LIB. IX. IMP. ANDRONIC. SEN.] 614 accepisti. Homo quidem caelum et terram intuetur C. VII. Inde in Manganorum monasterium abit, ubi patriarcham Isaiam in custodia vinculis libera sedere diximus. Quem inde abductum et uni ex imperatoriis curribus impositum, 425 ornamenta, ita ut erant, rubra præferenti, in patriarchicum solium restituit, nullis episcopis aut presbyteris sequenti bus aut antecedentibus; sed tibicinibus et tibicinis. saltatoribus et saltatricibus comitantibus, ac latis canticis eum prosequentibus. Quarum quidem tibi cinarum una probatissima habitu virili equitabat; et milites, ut secuta antea fuerat, ita tunc quoque scquebatur; patriarcham vero ipsum antecedebat, quem solitis et meretriciis nugis, ut et cæteros qui aderant, ad illiberalem risum facile provocabat. VIII. Eo die a mane ad vesperam omnes opes domorum splendidissimarum exhauriri et ipsas domos ita statim dirui ac vulgi ludibrium esse cerneres, ut vix rudera superessent: in primis magni logothelæ ades magnificentissimas, in quibus quidquid opum repositum erat, direptum est; item quidquid ille apud quosdam amnicos deposuerat. Litteris enim repertis, quibus perscriptum erat quid quisque amicus accepisset, omnia preda fucrunt; nec onprædæ nium rerum quidquam ei est relictum: sed alia in Gseum relata, alia manibus vulgi distracta, Ita snVariorum notæ. Deiparæ Ilodegetriæ, ut supra (col. 481). Ducang.

πάντες γὰρ ὡς ἐκ κοινοῦ πρυτανείου τῶν σῶν ἀπολελαύκασιν ἀγαθῶν. διὰ σοῦ γὰρ καὶ οἱ εὐγενεῖς εὐγενέστεροι καθεστήκασι καὶ ὁ τῶν ἱερέων δῆμος σεμνότερος καὶ ὁ τῶν σοφῶν κατάλογος σοφώτερος καὶ τὰ τείχη τῶν πόλεων ἰσχυρότερα καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν ἅπαντες διὰ σοῦ βελτίους γεγόναμεν ἑαυτῶν. ἀλλ’ ὢ τῆς ἀμετρήτου καὶ ἀνεικάστου πλοκῆς τῶν δεινῶν. οἴχεται ἡ τοῦ κόσμου πολιτεία· οἴχεται ὁ τῶν πόλεων κόσμος· οἴχεται τὸ τῶν ῥητόρων καὶ φιλοσόφων γυμνάσιον τὸ πᾶσαν ὑπερβαῖνον Ἀκαδημίαν καὶ Λύκειον καὶ Στοὰν Ἀττικήν. ὢ τίς δώσει ταῖς ἡμῶν κεφαλαῖς ὕδωρ καὶ πηγὰς δακρύων τοῖς ἡμῶν ὀφθαλμοῖς, ἵνα τὰ μείζω τῶν τῆς Ἱερουσαλὴμ νέα θρηνήσωμεν πάθη. δότε μοι τὴν Ὀρφέως ἐν τραγῳδίαις δύναμιν, ἵνα καὶ τὰς ἀψύχους φύσεις κινήσω πρὸς οἶκτον τοῦ πάθους. δότε μοι τοὺς ἐν ποταμοῖς Βαβυλῶνος ἐκ βάθους καρδίας πάλαι θρηνήσαντας τὴν Σιὼν, ἵνα καὶ τὰς ἡμετέρας ὀδύνας ἀξίως ἐκεῖνοι πενθήσωσιν, ἃς ὁ τοῦ βασιλέως ἡμῖν ἐπήνεγκε θάνατος. ὢ πῶς παρέβλεψεν ἡμᾶς ὁ ἡμέτερος ἥλιος καὶ παρὰ πᾶν τὸ εἰκὸς ἀπεπλάνησε καὶ ἀντὶ τῆς ἑῴας ἀνατολῆς ἑῴαν τὴν δύσιν πεποίηται.

€87 [A. N. 6836 ad 68491 n! aspernantes deseruisti? Omnibus enim tua lona, ἵνα θεάσωμαι, πῶς ὑπερπλέειν τὰ πολλὰ τῶν 82ut horrea publica. patuerunt. Per te enim et nobiles nobiliores facti sunt, et cœtus sacerdotum venerabilior, et collegium sapientumn sapientius, et urbium mœnia firmiora. Denique omnes te moderatore ipsi nos ipsos superavimus. At o immensam et inexplicabilem malorum implexionem! Interit mundi regimer, interit urbium ornatus, interit rhetorum et philosophorum gymnasium, quod omnem Academiam, omne Lyceum vincit, omnem Stoam Atticam. O quis dabit capitibus nostris aquam et fontes lacrymarum oculis nostris, ut nova mala Hierosolymitanis graviora deploremus? Date mihi Orphei in tragicis lamentationibus facultatem, ut inanimes eliam naturas ad mali conmiserationemn unovean. Date mihi eos, qui ad fumina Babylonis olim Sionem ex animo deplorarunt, ut nostros etiam dolores ill¡ pro ¦dignitate lugeant, quos nobis imperatoris obitas altulit. Heu, ut noster sol nos despexit, et præter omnem exspectationem decepit, et pro matutino ortu matutinuɛn occasum subiit! 0 cur iis,qui in acerbitate sunt, datur lumen; et iis vita, qui doloribus coufictantur? Mori optabilius est, quam conti· nenter panem doloris edere et calicem juctus potare. Nam illum quidem divinum et immortale 472 regnum justa remuneratione excepit; nos vero pupilli relicti suspirare miserabiliter et lacrymare nunquam desinemus, dum illius adempti memoriam in animis nostris circumferemus. Necesse autem est orationis lucm facere. Ounein G enim orationem lamentationes de imperatoris morte excedunt. > κρύων δύναται ρεύματα. Αρκέσουσι γὰρ οἶμαι ταύ την ανέχειν & πάντες άνθρωποι νῦν κρουνηδόν προχέουσι δάκρυα, καθάπερ τὴν τοῦ Νὼς κιβωτὸν τῶν ὑδάτων ἐκεῖνα τὰ πλούσια ρεύματα. 'Αλλ' ἐκείνη μὲν ἐκ τῶν κατακλυσμῶν οὓς ἔφερεν, ἔσυιζεν· αὕτη δὲ τοὐναντίον εἰς μυρίων κατακλυσμῶν ἡμᾶς συνήλασε κλύδωνας. Ο φρικτού συναντήματος· ὦ ξένης ἑσπέρας ἐκείνης, ή τἀναντία μοι τῆς Δαβιδικῆς ἔδει ξεν ᾠδῆς·. Τὸ ἑσπέρας γάρ μοι ηυλίσατο ἀγαλλίασις καὶ εἰς τὸ πρωί κλαυθμός, ο Βαβαὶ τῆς ἐναλλαγῆς ταυτησὶ τῆς ἀτόπου, ή μοι παντός αψινθίου πικρότερον εκέρασε τὸν κρατήρα. Ο νυκτὸς ἐκείνης ἀσυμπαθούς, πῶς ἐς τὸν σφόδρα συμπαθῆ καὶ φι λάνθρωπον ἐκεῖνον ἄνθρωπον δυσμενής καὶ ἀφιλάνθρωπος έδοξε, πᾶσαν εὔνοιαν καὶ αἰδὼ κατόπιν ὡς περ ἐς ἀβύσσους καὶ ρεύματα ποταμῶν ἀπορρίψα σα; "Ο μέγιστε θησαυρὶ τῶν καλῶν, βασιλεῦ, ἵνα τί τοὺς ποθοῦνται ὡς μισοῦντας κατέλιπες; πάντες γὰρ ὡς ἐκ κοινοῦ πρυτανείου τῶν σῶν ἀπολελαυκα σιν ἀγαθῶν. Διὰ τοῦ γὰρ καὶ οἱ εὐγενεῖς εὐγενέστε ροι καθεστήκασι καὶ ὁ τῶν ἱερέων δήμος σεμνότε ρος καὶ ὁ τῶν σοφῶν κατάλογος σοφώτερος καὶ τὰ τείχη τῶν πόλεων ισχυρότερα καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν ἅπαντες διὰ σοῦ βελτίους γεγόναμεν ἑαυτῶν. Αλλ ὢ τῆς ἀμετρό του καὶ ἀνεικάστου πλοκῆς τῶν δεινῶν. Οἴχεται ἡ τοῦ κόσμου πολιτεία· οἴχεται ὁ τῶν πό λεων κόσμος· οἴχεται τὸ τῶν ῥητόρων καὶ φιλοσό φων γυμνάσιον τὸ πᾶσαν ὑπερβαίνον 'Ακαδημίαν καὶ Λύκειον καὶ Στον Αττικήν. Ὁ τίς δώσει ταῖς ἡμῶν κεφαλαῖς ὕδωρ και πηγὰς δακρύων τοῖς ἡμῶν ὀφθαλμοῖς, ἵνα τὰ μείζω τῶν τῆς Ἱερουσα λήμ νέα θρηνήσωμεν πάθη. Δότε μοι τὴν Ορφέα; ἐν τραγῳδίαις δύναμιν ἵνα καὶ τὰς ἀψύχους φύσεις κινήσω πρὸς οἶκτον τοῦ πάθους. Δίτε μπι τους ν ποταμούς Βαβυλῶνος ἐκ βάθους καρδίας πάλαι θρηνήσαντας την Σιών, ἵνα καὶ τὰς ἡμετέρας δούνες ἀξίως ἐκεῖναι πενθήσωσιν, &ς ὁ τοῦ βασιλέως ἡμῖν ἐπήνεγκε θάνατος. Ὁ πώς παρέβλεψεν ἡμᾶς ὁ ἡμέτερος ἥλιος καὶ παρὰ πᾶν τὸ εἰκὸς ἀπεπλάνησε καὶ ἀντὶ τῆς ἔψας ἀνατολῆς ἑῴαν τὴν δύσιν πεποίηται. Ο ἵνα τί δέδοται τοῖς ἐν πικρία φῶς, ζωὴ δὲ ταῖς ἐν ἰδύναις ψυχαῖς; θανεῖν αἱρετώτερον, 4 διηνεκώς ἄρτον ἐδύνης ἐσθίειν καὶ πόμα πίνειν κλαυθμοῦ. Ἀλλ᾽ ἐκεῖνον μὲν, ὦ παρόντες, ἀμειβομένη δικαίως ἡ θεία καὶ ἀκήρατος διεδέξατο βασιλεία· ἡμεῖς δ᾽ ὀρφανοί καταλελειμμένοι τὸ μὲν στένειν ἐλεεινῶς καὶ δακρύειν οὐδέποτ' ἂν εἶμα: παυταίμεθα, ἕως ἂν ἐν ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν τὴν τῆς ἐκείνου στερήσεως περιφέρω μεν μνήμην· παύεσθαι δ' ἀνάγκη τοῦ λέγειν. Πάντα γὰρ λόγον οἱ τοῦ βασιλέως ὑπερβαίνουσι θρήνοι» M. llæc cum ego recitassem, Netus simul omnium et lamentatio maxima et varia est exorta, quæ pene dixerim ad calos penetrare potuisset. Omnes quippe eum ut påtrom et requirebant et lugebaut. Temporis enim diuturnitas rei presentis fortasse fastidium parit: magnan: tamen familiarium avimis affectionem imprimit, qua fit, ut ipsa re subdata non evanescat simul rei memoria, sed quam diutissime mancat, ac velut quodam vere 1 Jerem. ix, 1. * Job 11, 20. [Ρ. 290] Γ. Ταῦτα διεξιόντος μου θρήνος ὁμοῦ παρὰ πάντων καὶ ὀλοφυρμὸς ἡγείρετο μέγιστος καὶ πολυειδής και, οἷον εἰπεῖν, ἄχρις αιθερίων ἀγίδων φθάνειν δυνάμενος. Πάντες γὰρ ὡς πατέρα τοῦτον ἐπόθουν τε καὶ ἐπένθουν. Ο γὰρ μακρός χρόνος κα ρον μὲν ἴσως, ὡς ἄν τις φαίη, ποιεῖ παρόντος τοῦ πράγματος· πολλὴν δ' ὅμως ἐνητι καὶ τὴν σχέσιν ταῖς τῶν χρωμένων ψυχαῖς, ὡς καὶ ἀπιόντος του πράγματος μὴ συναπαίρειν τὴν μνήμην, ἀλλὰ παραVariorum notæ. In tragicis lamentationibus, non in trayœdis, Nam Orpheum tragœdias scripsisse, nemo hactenus dixit, quod sci um: ac longo post Orpheum tem:pore flornit is qui Ignotum tragicæ genus invenisse Camœnæ Dicitur, et planstris rexisse poemala Thespis. Borvix. Για οἱ τῆς τοῦ βασιλέως τελευτῆς Ορ. Sic infra cap. 2, secl. 2 τὴν τοῦ βασιλέως τελευτής συμ φοράν, μιν τὴν τῆς τοῦ βασιλέως τελευτής συμφ. BOIVIN.

PG 148:670ὢ ἵνα τί δέδοται τοῖς ἐν πικρίᾳ φῶς, ζωὴ δὲ ταῖς ἐν ὀδύναις ψυχαῖς; θανεῖν αἱρετώτερον, ἢ διηνεκῶς ἄρτον ὀδύνης ἐσθίειν καὶ πόμα πίνειν κλαυθμοῦ. ἀλλ’ ἐκεῖνον μὲν, ὦ παρόντες, ἀμειβομένη δικαίως ἡ θεία καὶ ἀκήρατος διεδέξατο βασιλεία· ἡμεῖς δ’ ὀρφανοὶ καταλελειμμένοι τὸ μὲν στένειν ἐλεεινῶς καὶ δακρύειν οὐδέποτ’ ἂν οἶμαι παυσαίμεθα, ἕως ἂν ἐν ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν τὴν τῆς ἐκείνου στερήσεως περιφέρωμεν μνήμην· παύεσθαι δ’ ἀνάγκη τοῦ λέγειν. πάντα γὰρ λόγον οἱ τοῦ βασιλέως ὑπερβαίνουσι θρῆνοι. (Γ.) Ταῦτα διεξιόντος μου θρῆνος ὁμοῦ παρὰ πάντων καὶ ὀλοφυρμὸς ἠγείρετο μέγιστος καὶ πολυειδὴς καὶ, οἷον εἰπεῖν, ἄχρις αἰθερίων ἁψίδων φθάνειν δυνάμενος. πάντες γὰρ ὡς πατέρα τοῦτον ἐπόθουν τε καὶ ἐπένθουν. ὁ γὰρ μακρὸς χρόνος κόρον μὲν ἴσως, ὡς ἄν τις φαίη, ποιεῖ παρόντος τοῦ πράγματος· πολλὴν δ’ ὅμως ἐνίησι καὶ τὴν σχέσιν ταῖς τῶν χρωμένων ψυχαῖς, ὡς καὶ ἀπιόντος τοῦ πράγματος μὴ συναπαίρειν τὴν μνήμην, ἀλλὰ παραμένειν ἐπὶ πολὺ ταῖς τῶν λειπομένων ἀνθοῦσαν ψυχαῖς, ὥσπερ ἐν ἠρινῇ καταστάσει, τῆς τέως δυσμενοῦς κηλῖδος φύσιν ἐχούσης διαδιδράσκειν ὡς τὰ πολλά.

PG 148:672(Δ.) Τέταρτον μὲν δὴ καὶ ἑβδομηκοστὸν ἔτος ἀπὸ γενέσεως αὐτῷ τελευτῶντι ἠνύετο, πεντηκοστὸν δ’ ἀφ’ οὗ τὰ σκῆπτρα τῆς αὐτοκρατορίας ἐδέξατο. ἦν δὲ τὴν ἡλικίαν εὐμήκης, τὸ εἶδος εὐπρεπὴς καὶ λίαν αἰδέσιμος καὶ ὥσπερ ἐκ φύσεως ἔχων τὸ ἡγεμονικόν τε καὶ φοβερόν· οὐκ ἄκρατόν γε μὴν, ἀλλ’ ὥσπερ τῷ ἀέρι κιρνάμενον τὸ τῆς ἡλιακῆς ἀκτῖνος φῶς χρῶμα γίνεται τούτῳ καὶ ὥσπερ μέλιτι γλυκύτης αὐτοφυὴς γίνεται ποιότης· οὕτω δὴ καὶ πραότης ἀποίητος μετά τινος θελγούσης χάριτος τοῖς ἤθεσιν αὐτοῦ κιρνωμένη χρῶμά τε ἅμα καὶ αὐτοχάλκευτος αὐτῷ ποιότης ἐφαίνετο. πολλὴν μὲν γὰρ ἐπὶ τοῦ προσώπου τὴν εὐφροσύνην ἡ φύσις ἐκένωσε, πολλὴν δ’ ἐπὶ τοῖς ὀφθαλμοῖς τὴν γαλήνην, λαμπρὰν δ’ ἐπὶ τῇ γλώττῃ τὴν τῆς ἠχοῦς ἁρμονίαν. τῷ δὲ ἤθει παντὶ τὸ ἱλαρὸν καὶ σεμνὸν ἐφαπλώσασα τερπνόν τι καὶ ἔνθεον παρεσκεύαζεν ἐπιπρέπειν. ἃ πάντα μάλα σαφεῖς τῶν σιωπώντων ἠθῶν τῆς ἐκείνου ψυχῆς ἐγίγνοντο ἄγγελοι. (Ε.) Ἵνα γὰρ τοὺς τρόπους τῆς γνώμης, ὁποῖος ἐκεῖνος, παραστήσω, ἑνὸς ἢ καὶ δυοῖν τῶν ἐκείνου μνησθήσομαι.

μικρὸν πρὸ τῆς τελευτῆς ἐν πενίᾳ καὶ τῇ τῶν ἀναγκαίων ἐνδείᾳ διάγων ἐπεὶ μὴ ἐδύνατο καθάπαξ τὴν τοῦ ψύχους φέρειν ἀκμὴν (χειμῶνος γὰρ τηνικαῦτα τὸ ἀκμαιότατον ἦν), σκέπην ἐπέταξεν αὐτῷ γενέσθαι νυκτερινὴν ἐξ ἀλωπεκῆς. πάσης οὖν τῆς αὐτοῦ περιουσίας ἀριθμηθείσης τριῶν νομισμάτων οὐχ εὕρηται πλέον οὐδέν. ὅθεν τούτων μόνων ἐξ ἀνάγκης ὤνιον γενέσθαι, ὃ τῆς ψυχρότητος μεμελέτηται παραμύθιον. μετεώρου δὴ τῆς μελέτης οὔσης, προσελθών τις τῶν πάλαι οἰκειακῶν τὸν τῆς ἐνούσης πενίας ἐξετραγῴδει κίνδυνον βιαίως ἐπιτιθέμενον καὶ πρὸς θάνατον ὁλοσχερῶς συνωθοῦντα. τούτῳ καμφθεὶς ἐδεδώκει τὰ τρία ἐκεῖνα νομίσματα, συμφορῶν ἀλλοτρίων τὸν ἑαυτοῦ προελόμενος θάνατον, ὅσον τὸ ἐπ’ αὐτόν. ἓν μὲν δὴ τοῦτο τῆς αὐτοῦ συμπαθοῦς γνώμης τεκμήριον. δεύτερον δέ· ἐπεὶ γὰρ ἰατρῶν μὲν παῖδες αὐτῷ τὴν πολυήμερον ψυχροποσίαν ἀπηγόρευον, ὁ δ’ οὐ προσίετο τὴν οἰνοποσίαν, μέσην βαδίσας νομίσματος ἑνὸς μόλις ἐκ δανείου κἀκείνου παρευρεθέντος ὤνιον ἔσχε μέρος τι τῶν ἐξ Αἰγύπτου καὶ Ἀραβίας κομιζομένων γλυκέων ὑγρῶν, ἵνα γε τούτῳ κουφίζῃ τὸ τῆς ψυχροποσίας ἄκρατον.

ἀλλὰ πρὶν γεύσασθαι τούτου, πρόσεισιν αὖθις ἕτερός τις τῶν πάλαι οἰκειακῶν, μακροῦ νοσήματος βραχύ τι ζητῶν παραμύθιον. ὁ δὲ μὴ ἔχων οὐδὲν, ὅτῳ τὸν ἄνθρωπον παραμυθήσαιτο, δοθῆναι προσέταξε καὶ τούτῳ τὸ τῆς ἑαυτοῦ ἀσθενείας εἵνεκα παρασκευασθὲν ἐκεῖνο φάρμακον. τοσοῦτον αὐτῷ τῆς συμπαθείας περιῆν καὶ ῥᾷστα πρὸς τοὺς κακῶς ἔχοντας κάμπτεσθαι. (2.) Ἀλλὰ καὶ τελευτήσαντι χρέος μὲν εὕρηται, νόμισμα δ’ οὐδὲν οὐδαμῆ. ἀλλ’ οὗτος μὲν τοιοῦτον ἔλαχε τέλος. ἔτος δὲ τότ’ ἐνειστήκει τῆς τοῦ κόσμου γενέσεως ἑξακισχιλιοστὸν ὀκτακοσιοστὸν τεσσαρακοστόν. τηνικαῦτα δὲ καὶ τῷ νέῳ βασιλεῖ Ἀνδρονίκῳ ἕκτον καὶ τριακοστὸν ἠνύετο ἔτος ἀπὸ γενέσεως. β. Ἐκεῖθεν ἡμέραι τριάκοντα μεταξὺ παρεῤῥύησαν καὶ ὁ μέγας τετελεύτηκε λογοθέτης ὁ Μετοχίτης, τρισὶ μεγίστοις δεινοῖς κυριευθεὶς τό,τε σῶμα καὶ τὴν ψυχήν. ἐπιέζετο μὲν γὰρ ἐκ πολλοῦ τῷ τῆς στραγγουρίας νοσήματι. κρατηθέντων δ’ ἤδη καὶ τῶν υἱέων εἰς δεσμωτήριον κραταιότερον εἰργάσατο καὶ ἐντεῦθεν λύπη τὸ τοῦ πάθους δριμύ.

ἐκ τοῦ σύνεγγυς δὲ καὶ ὁ τοῦ βασιλέως ἐπελθὼν θάνατος καὶ βεβαίαν ἤδη κομίσας αὐτῷ τὴν τῶν ὅλων ἀπόγνωσιν ἀνίσχυρον ἐς τέλος τὴν φύσιν πεποίηκε, χαλάσας τοὺς τόνους τῶν καιριωτέρων ὀργάνων καὶ τὰς ζωτικὰς παραλύσας δυνάμεις. ὅθεν τὸ μοναδικὸν ὑπελθὼν σχῆμα μετήλλαξεν. ἐπεὶ δὲ μέρος κἀγὼ τῶν ἐκεῖνον θρηνούντων θερμῶς, ὡς εἰκὸς, ἐγιγνόμην, παρελθὼν μονῳδίαν διῆλθον τοιάνδε. (Β.) Ἐμοὶ δὲ, ὦ παρόντες, ταὐτόν τι συνέβη παθεῖν, ὥσπερ ἂν εἴ τις ναῦς ἐξαίφνης ἐναντίοις ἐντετυχηκυῖα τοῖς πνεύμασιν ἐπὶ πρύμναν ἐκινδύνευσε καταδῦναι· ἔπειτα πρὶν ἢ δυνηθῆναι στῆναι καλῶς, ἕτερον ἐπιδραμὸν ἐκ πλευρᾶς κλυδώνιον ὑποβρύχιον ἠνάγκασε ταύτην γενέσθαι. πρὶν γὰρ τὴν προτέραν καὶ μεγίστην ἐκείνην τοῦ βασιλέως ἀποτινάξασθαι συμφορὰν, ἑτέρα μοι σήμερον αὕτη ἐπιδραμοῦσα, καθάπερ ἐπὶ κλύδωνι κλύδων κἀπὶ χειμῶνι χειμὼν, δεινῶς κατεβάπτισε καὶ πρὸς ἀβύσσους πυθμένας φεῦ κατήνεγκε συμφορῶν. ὢ πῶς οὐκ εὐθὺς ἀπέπτης, ψυχὴ, ἀλλ’ ἔτι τῷ δυστήνῳ τούτῳ παρέμεινας σώματι; ὢ πῶς οὐχ ὑπὸ τῶν ἀλγεινῶν διεῤῥάγη μοι τὸ σῶμα, ἀλλ’ ἀντέχειν ἔτι δύναται πρὸς τοσαύτας κυμάτων ἐπαγωγάς;

ὢ δυστυχής μοι γλῶττα, οἵας σοι τὰς μονῳδίας ὁ χρόνος ἐταμιεύσατο; φεῦ τῆς τῶν δεινῶν συνεχείας· βαβαὶ τῆς ἐναλλαγῆς τῶν πραγμάτων. οὓς γὰρ ἀεὶ κατὰ τῶν συμφορῶν προβόλους εἴχομεν ἀῤῥαγεῖς καὶ λαμπροὺς παρηγόρους, οὗτοι στρατεύματα συμφορῶν ἐφ’ ἡμᾶς ὁπλίζουσι σήμερον. ἡμεῖς δὲ καρτεροῦμεν ἔτι καὶ μονῳδεῖν ἀνεχόμεθα. ποῦ σοφῶν συναυλίαι καὶ λογίων ἅμιλλαι καὶ σεμνὰ παλαίσματα; ποῦ ῥητόρων πανηγύρεις καὶ κρότοι καὶ θέατρα πολλῷ τῶν Παναθηναίων ἐκείνων λαμπρότερα; φροῦδα τὰ πάντα, κόνις ἅπαντα. ὦ κάκιστε χρόνε, πῶς ἐκ μέσης ἠνέσχου τῆς οἰκουμένης τὴν τῆς σοφίας μητρόπολιν ἐξελεῖν ἀπηνῶς; πῶς τὴν τῶν λόγων καθεῖλες ἐπιβουλεύσας ἀκρόπολιν; πῶς οὕτω νεανιεύῃ καθ’ ἡμῶν συνεχῶς, μήτε τινὰ οἶκτον λαμβάνων, μήτε κορεννύμενος ὑπὸ τῆς τρυφῆς τῶν δεινῶν; χθὲς ἀφεῖλες ἡμῶν τὸν μέγιστον βασιλέα· σήμερον τὸν δεξιὸν ὑπηρέτην, τὸν Νέστορα τὸν βουληφόρον, τὸν μόνον τοσούτῳ βασιλεῖ δυνάμενον ἐξαρκεῖν. χθὲς τὸν τῶν Χαρίτων θάλαμον· σήμερον τὰ τῶν Χαρίτων προπύλαια· χθὲς τὸ ἔαρ τῶν ἀγαθῶν· σήμερον τὴν τὸ τοιοῦτον ἔαρ ἀγγέλλουσαν χελιδόνα· χθὲς τὸν μέγαν καὶ ἀπαράμιλλον νοῦν·

PG 148:673σήμερον τοῦ τοιούτου νοῦ τὸν ἐναρμόνιον κήρυκα· χθὲς τῆς χρυσῆς καὶ μεγάλης γλώττης τοὺς λόγους· σήμερον τὴν Ἀκαδημίαν καὶ τὸν Περίπατον καὶ τὴν Στοὰν ἐκείνης τῆς γλώττης κἀκείνων τῶν λόγων· χθὲς τὰς Μούσας· σήμερον τὸ ζῶν καὶ κινούμενον μουσεῖον· χθὲς τῆς εὐσεβείας καὶ τῶν δογμάτων τὸν κράτιστον πρόβολον· σήμερον τὴν δογματικὴν πανοπλίαν· χθὲς τὸν τῆς ἱερωσύνης κανόνα τε καὶ τὴν στάθμην· σήμερον τὴν ἱερὰν ὁπλοθήκην. ἀλλ’ ὦ πόσοι κλαυθμοὶ καὶ στεναγμοὶ συνεληλυθότες εἰς ἓν ἐξισωθῆναι δυνηθεῖεν ἂν τοῖς νῦν κατασχοῦσιν ἡμᾶς πάθεσιν; οἶμαι γὰρ, οἶμαι, ἂν θάλασσα μὲν ἅπασα μεταβάλῃ πρὸς φύσιν δακρύων, ποταμοὶ δ’ αὖ, ὁπόσοι τὴν γῆν περικλύζουσι, πρὸς δακρύων τραπῶσι φορὰν, οὐδ’ οὕτως ἂν ἱκανῶς δειχθείη τὸ μέγεθος ὅσον τῶν νῦν συμφορῶν. ἐκεῖνος ἦν ὁ τῆς ἡγεμονικῆς τῶν Ῥωμαίων ὁλκάδος ἄριστος κυβερνήτης· οὗτος ὁ τὴν Ἑλίκην καὶ τὸν πόλον διασκοπούμενος ἄριστα. ἐκεῖνος ὁ τὰς αἰθρίας καὶ τὰ νέφη τῶν πόλεων καὶ τοὺς ἐκεῖθεν χειμῶνας προβλέπων· οὗτος ὁ τὰ ἱστία καὶ τοὺς κάλως καὶ τὰ πρυμνήσια διατιθέμενος εὖ. ἐκεῖνος ὁ τῆς φρονήσεως πρύτανις·

(A. c. 1338 AD 1348] BYZANTINE HISTORIA LIB. X. linguam meam, ad hujusmodi lamentationes regervatam! Heu malorum cumulum: hen mutationem rerum Quos enim firmos quasi obices contra maJoruın insultus habebamus et illustria solatia, ii hodie contra nos calamitatum cohortes educunt. Nos vero adhuc subsistimus et lamentari non desistimus? Ubi est familiaritas sapientium? ubi doclorum certamina et honesta velitationes? ubi Oratorem coetus, applausus, theatra, multo Panathenæis illis splendidiora? Evanserunt omnia; in pulverem abierunt omnia. Ο tempus iniquissimum ( O ! itane e medio terrarum orbe sapientiæ metropolia tollere crudeliter haud dubitasti? itane per insidias eloquentis arcem evertisi? Cur tam continenter insultas 476 nobis sine ulla misericordia et satietate malorum? Meri maximum nobis imperatorem abstulisti; bodie solertissimum illius ministrum, Nestorem consiliarium, eum qui solus tanto Imperatori satis fuit. Heri Gratiarem thalamum, hodie Gratiarum vestibulum. Heri ver bonorum; hodie nuntiam ejus birundinem. Neri magnam et incomparabilem mentem; hedle mentis illius argutum præconem. Heri aures et magnae illius lingua sermones; hodie Academiam et Peripatum et Steam illius linguæ et illorum sermonum. Heri Musas; hodie vivum et motu præditum Museum. Heri pietatis et dagmatum £rmissimum munimentum; hudie dogmaticam pauspliam. Heri sacerdotii reguam et amussim; hodie sacrum armamentarium. Sed quæ tandem lamenta, quæ suspiria in unum CONjuncta malis nostris æquari queant? Arbiter, ar bitror enim, si mare totum in lacrymarum nal raw conversum, et omnes flavii, qui ter am irrigant, in lacrymarum abundantiam mulcntur, ac sic quidem magnitudinem calamitatum, quibus nunc oppressi sumus, satis ostendi posse. lile pri: - cipalis Romanorum navigii optimus fuit gubernator; bic Helices et poli diligentissimus inspector. Ille serenitates et nubila urbium et imminentes inde tempestates prospexit; hic vela, funes, rudeutes probe direxit. Ille prudentiæ penu; hic dexter i'- lias promus 477 cundus fuit. Sed utrumque nunc mors celeriter arreptum, infestus ille miles (proh σήνην τούτῳ παρέμεινας σώματι; ὢ πῶς οὐχ ὑπὸ fluctuum violentia resistere potent? Ο infelicemn τῶν ἀλγεινῶν διερράγη μοι τὸ σῶμα, ἀλλ' ἀντέχειν ἔτι δύναται πρὸς τοσαύτας κυμάτων επαγωγάς; Θ δυστυχής μου Ρ. 292] γλῶττα, εἴας σοι τὰς μον τίας ο χρόνος ἑταμιεύσατο; Φεῦ τῆς τῶν δεινών συνεχείας - βαβπὶ τῆς ἐναλλαγῆς τῶν πραγμάτων. Οὓς γὰρ ἀεὶ κατὰ τῶν συμφορῶν προβόλους είχομεν ἀῤῥαγεῖς καὶ λαμπρούς παρηγόρους, οὗτοι στρατ τεύματα συμφορῶν ἐφ' ἡμᾶς ὁπλίζουσι σήμερον. Ἡμεῖς δὲ καρτερούμεν ἔτι καὶ μονωδείν ανεχόμεθα. Που σοφῶν συναυλίας καὶ λογίων ἅμιλλας καὶ σεμνά παλαίσματα; τοῦ ῥητόρων πανηγύρεις καὶ κρότοι καὶ θέατρα πολλῷ τῶν Παναθηναίων ἐκείνων λαμ πρότερα; φρούλα τὰ πάντα, κόνις άπαντα. 'Ο κάτ πιατε χρόνε, πῶς ἐκ μέσης ἠνέσχου τῆς οἰκουμέτης τὴν τῆς σοφίας μητρόπολιν ἐξελεῖν ἀπηνός; πῶς τὴν τῶν λόγων καθείλες επιβουλεύσεις ἀκροπου λιν; πῶς οὕτω νεανιεύῃ καθ' ἡμῶν συνεχῶς, μήτε τινὰ εἴστον λαμβάνων, μήτε πορεννύμενος ὑπὸ τῆς τροφῆς τῶν δεινῶν; Εθὲς ἀφεῖλες ἡμῶν τὸν μέγιστον βασιλέα· σήμερον τὸν δεξιὸν ὑπηρέτην, τὸν Λέστερα τον βουληφόρον, τὸν μόνον τοσούτῳ βασι ἐεῖ δυνάμενον ἐξαρκεῖν. χθὲς τὸν τῶν Χαρίτων θέσ λαον· σήμερον τὰ τῶν Χαρίτων προπύλαια· χθες τὸ ἔαρ τῶν ἀγαθῶν· σήμερον τὴν τὸ τοιοῦτον ἔὰρ ἀγω γέλασσεν χελιδόνα· χθὲς τὸν μέγαν καὶ ἀπαράμελλον νοῦν: σήμερον τοῦ τοιούτου νοῦ τὸν ἐναρμό τον κήρυκα χθὲς τῆς χρυσῆς καὶ μεγάλης γλώτο της τοὺς λόγους· σήμερον τὴν ᾿Ακαδημίαν καὶ τὸν Περίπατον καὶ τὴν Στοάν ἐκείνης της γλώττης κάτ κείνων τῶν λόγων· χθὲς τὰς Μούσας· σήμερον τὸ ζῶν καὶ κινούμενον μουσεῖον· χθὲς τῆς εὐσεβείας καὶ τῶν δογμάτων τὸν κράτιστον πρόβολον· σήμεριν τὴν δογματικὴν πανοπλίαν· χθὲς τὸν τῆς ἱερω σύνης κανόνα τε καὶ τὴν στάθμην· σήμερον τὴν ἱερὰν ἐπλοθήκην. Ἀλλ᾽ ᾧ πόσοι κλαυθμοὶ καὶ στι ναγμοί συνεληλυθότες εἰς ἐν ἐξισωθῆναι δυνηθείεν ἐν τοῖς νῦν κατασχοῦσιν ἡμᾶς πάθεσιν; οἶμαι γὰρ, οἶμαι, ἂν θάλασσα μὲν ἄπατα μεταβάλῃ πρὸς φύσιν δακρύων, ποταμοὶ δ' αὖ, ὁπότοι τὴν γῆν περικλίζουσι, πρὸς δακρύων τραπῶσι φοράν, οὐδ' οὕτως ἂν ἱκανῶς δειχθείη τὸ μέγεθος ὅσον τῶν νῦν συμφο ρῶν. Ἐκεῖνος ἦν ὁ τῆς ἡγεμονικῆς τῶν Ῥωμαίων Ολκάδος άριστος κυβερνήτης οὗτος ὁ τὴν Ελίκην καὶ τὸν πόλον διασκοπούμενος άριστα. Ἐκεῖνος ὁ p dolor) in terram et pulverem depressit. Ο quomodo τὰς αἰθρίας καὶ τὰ νέφη τῶν πόλεων καὶ τοὺς ἐκεῖδεν χειμώνας προβλέπων· οὗτος ὁ τὰ Αυτές καὶ τοὺς κάλως καὶ τὰ πρυμνήσια διατιθέμενος εὖ. Ἐκεῖνος ὁ τῆς φρονήσεως πρύτανις· οὗτος ὁ τῆς φρονήσεως ἐκείνου διανομείς δεξιός. 'Αλλ' ἄμφω νῦν ὁ θάνατος ἐξέως ἐπιδραμών, ὁ δυσμενής όπλίτης, φεῦ τοῦ πάν θου;, εἰς γῆν καὶ κόνιν κατέχωσεν. Ἡ πῶς οὐ γῆν μόνον, ἀλλ᾽ ἤδη καὶ αὐτοὺς οὐρανοὺς καὶ ἀστέρα; ὄξεως τὰ νῦν περιέδραμε πάθη καὶ αὐτῆς τῆς ἄνω τέρας εψάμενα λήξει;; Αλλά δεύρο δή μοι πᾶς δ τῶν λειπομένων σορών χωρίς, είπερ [P. 295] τινὲς λείπονται, θρηνήσατε τὴν πηγὴν τοῦ λόγου φραγεί. σαν. Θρηνήσατε σιγώσεν τὴν πάνυ τοι έμμελῶς ἀτσπίζουσαν πρότερον γλώσσαν καὶ τὸ γλυκό νέκταρ non terram tantum, sed jam ipsos etiam cœlos e: stellas celeriter hæc mala percurrerunt et superiorein provinciam etiam invaserunt? Age vero prodi mihi huc omnis reliquus doctorum cœtus, si qui supersunt. Deplorate fontem eloquentiæ obturatum), Lugete Atticam illam linguam, non ita pridem suavissime locutam, et dulce illud nectar prorsus huni effusum. Lugete os illud, quod paulo aut: nell s vobis favus fuit, nunc vero a mortis fucis est perditum. Lugete eum, qui Romanoruin gloriam sua sapientia magis auxit, quam olim Atheniensium Socrates et Flatones. Lugete universe eruieres 32pientis, paulo momento in terram clusos. Α: ο qui e medio terrarum orize Musarum auripit de

PG 148:677οὗτος ὁ τῆς φρονήσεως ἐκείνου διανομεὺς δεξιός. ἀλλ’ ἄμφω νῦν ὁ θάνατος ὀξέως ἐπιδραμὼν, ὁ δυσμενὴς ὁπλίτης, φεῦ τοῦ πάθους, εἰς γῆν καὶ κόνιν κατέχωσεν. ὢ πῶς οὐ γῆν μόνον, ἀλλ’ ἤδη καὶ αὐτοὺς οὐρανοὺς καὶ ἀστέρας ὀξέως τὰ νῦν περιέδραμε πάθη καὶ αὐτῆς τῆς ἀνωτέρας ἁψάμενα λήξεως; ἀλλὰ δεῦρο δή μοι πᾶς ὁ τῶν λειπομένων σοφῶν χορὸς, εἴπερ τινὲς λείπονται, θρηνήσατε τὴν πηγὴν τοῦ λόγου φραγεῖσαν. θρηνήσατε σιγῶσαν τὴν πάνυ τοι ἐμμελῶς ἀττικίζουσαν πρότερον γλῶσσαν καὶ τὸ γλυκὺ νέκταρ ἐκείνης ἀθρόως εἰς γῆν καταῤῥεῦσαν. θρηνήσατε στόμα ἐκεῖνο, ὃ χθὲς μὲν καὶ πρότερον οἱονεί τι σίμβλον κατεφαίνετο μέλιτος, νῦν δὲ θανάτου κηφῆνες διέφθειραν. θρηνήσατε τὸν τὸ Ῥωμαίων κλέος τῇ σοφίᾳ σεμνύνοντα πλέον, ἢ τὸ τῶν Ἀθηναίων πάλαι Σωκράτεις καὶ Πλάτωνες. θρηνήσατε τοὺς τῆς σοφίας κρατῆρας ἁπάσης ἐν βραχεῖ κενωθέντας εἰς γῆν. ἀλλ’ ὢ τίς ἐκ μέσης τῆς οἰκουμένης τὸν τῶν Μουσῶν ἀφήρπασεν Ἑλικῶνα; τίς τὸν τῆς σοφίας κατέχωσεν Ὄλυμπον; τίς τὸν λύχνον ἔσβεσε τὸν φωτίζοντα τοὺς ἡμῶν τῆς ψυχῆς ὀφθαλμοὺς καὶ καλῶς ἡμῶν τὸ τοῦ νοῦ διανοίγοντα βλέφαρον;

[A. C. 1328 AD 1344] BYZANTINE HISTORIE LIB. X. ad τάφω σιγά; ὦ πῶς νεκρὸς ὢν αὐτὸς (φεῦ τῆς ἐμῆς & discerpuut. Quoties ego illum intuitus universum συμφορές) κινούμενόν τε καὶ ζῶν ἐμοὶ παραπέμπει τὸ πάθος, ὅλην τὴν ἡμέραν τὴν ἐμὴν κατατέμνον καρδίαν ξίφους παντὸς χαλεπώτερον, μᾶλλον δὲ καὶ νύχτας όλας, εἰ χρὴ τὸ μεῖζον εἰπεῖν; Ημέρας μὲν γὰρ καὶ τῶν ἐντυγχανόντων ὁμιλίαι υχναὶ καὶ κάλο λος οὐρανοῦ καὶ γῆς καὶ τῶν ἐν τούτοις κτισμάτων ἴπως ἀφέλκουσί τε τοῦ πάθους καὶ ἀποσπῶσιν ἐπὶ βραχὺ τὸν ἡμέτερον νοῦν· νυκτὸς δὲ σχολῆς γενι μένης ἤδη κατά πολλὴν τοῦ κωλύσοντος ἐρημίαν αξ πάσει τῶν συμφορῶν ἀλγηδόνες άθρόαι δραμοῦσαι καὶ τὴν ἐμὴν μετὰ τῆς μνήμης καρδίαν συνειληφυῖαι, καθάπερ τινὲς κύνες ἄγριοι σῶμα πεπτωκός, ἔνθεν κἀκεῖθεν πικρῶς περιέλκουσι, φεῦ! καὶ συμπήγονσιν. Ο πῶς πολλάκις ἐς αὐτὸν ἔγωγε ἀποδών σοφίας ἀπάσης ἐπιδημίαν ἐς ἀνθρώπους αὐτὸν εἶναι ἐνάμεσα, ψυχὴν καὶ σῶμα προτειληφυία; καὶ συν διαιτωμένης ἀνθρώποις, ἵνα σοφούς ἀκροατάς συνετίσῃ καὶ τὰ τῆς ἐπιστήμης καταστορέση ναυάγια; ὢ πῶς μετεμψύχωσίν τινα δοξάζειν καὶ αὐτὸς κεν κινδύνευσα ἐπ᾿ ἐκείνῳ γενέσθαι καὶ πάντων ἐμοῦ τὰς ψυχὰς, Ομήρου καὶ Πλάτωνος καὶ Πτολεμαίου, καὶ ἔσω: βητορεύουσαν πεπλουτήκασι γλῶσσαν, ἐν ἐνὶ τῷ τούτου σώματι συνδραμεῖν καὶ διατρίβειν αξο θες ἐν βίς, καθάπερ ολκάδι μυριοφόρω χρωμένους αὐτῷ; ᾿Αλλὰ νῦν ὁ τοσοῦτος καὶ τηλικούτος, φεῦ τῆς ἐμῆς συμφοράς! ᾤχετο ἀπιὼν εἰς τάφον καὶ κόνιν, πολύν τὸν τῆς λύπης ἀνάψας πυρσον κατὰ τῆς ἐμῆς κερδίας. Οὐ γὰρ ἡδύνατο ζὴν ἄνευ ψυχῆς καὶ πνοῆς. Ψυχὴ δὲ πάντως αὐτοῦ καὶ πνοή, καὶ πᾶν εἴ τι ζωογονεῖν ἐπεφύκει, οὐχ ἕτερον ἦν τῶν ἁπάντων αὐτῷ, ἢ βασιλεὺς ὁ θεῖος ἐκεῖνος καὶ ὑπὲρ ἄνθρωπον ἄνθρωπος, ὃς καὶ ζῶν ἔτι ἐξαίρειν ἠπείγετο πολλῷ τῶν ἄλλων αὐτὸν, δεικνὺς ἐναργώς, ὡς τούτῳ βααιλεῖ τοσοῦτον εἶναι καὶ τὸν ὑπηρέτην χρεών· τῷ φρονιμωτάτῳ δηλαδὴ τῶν ἔσο: τὴν γῆν διενείμαντο ἄνθρωποι τὸν πάσῃ σοφίᾳ πάντων ἐπέκεινα χρώμενον. Καὶ νῦν δ' αὖ τῶν ἐντεῦθεν ἀπαλλαγεῖς εὐκ ἔκρινε δεῖν ἀπηρτῆσθα: τοῦτον ἐπὶ τοσοῦτον αὐτοῦ καὶ μέντοι ταχέως προσκαλεσάμενος [Γ. 295] τα χέως καὶ προσειλήφει. Εἰ μὲν δὴ οὖν ἀπελθόντος ἐκείνου ζὴν οὗτος οὐκ ἠδύνατο, καθάπερ σῶμα ψυχῆς ἀπεργωγός, βασαὶ τῆς συμπνοίας τε καὶ τῆς μίξεως, ἦν εἰς ἄρότατόν τινα τὸν δεσμὸν ἡ μακρὰ συνήρμοσε σχέσις. Εἰ δὲ καλέσαντες ἐκείνον ἔδραμε, παραχρήμα maceriis et sæpibus fraude renotis eas pecudibus βίψας τὸ σῶμα, βαθαὶ τῆς ἀγάπης καὶ τῆς στοργής, ἣν προσηκόντως ἔσχε πρὸς τὸν δεσπότην. Ηρακλής μέντοι ἐκεῖνος, εἰ δὴ τὰ ὄντα εἰρήκασιν οἱ τῶν μύτ των ἐνταῦθα πατέρες, πᾶσαν δ' έδραμε τὴν ὑφ᾽ ἥλιον, sapientiam mortales iuvisisse cogitavi, et animo corporeque assumptis hominum consuetudine esse usam, ut sapientes auditores sapientia augeret et scientiæ naufragia sedaret! Parum certe abfuit, quin et ipse animos in alia migrare corpora statuerem, et omnium simul animos Honieri, 480 Platonis et Ptolemai ac præstantium oratorum in unius hujus concurrisse corpore, atque in vita versalos esse, eoque tanquam maximo navigio ingeniorum suorum usos. At tune tantus et tam præstans ille vir, heu calamitatem sepulcrum et pulverem subiit, magna doloris flamma incensa in meo peclore. Vivere etenim sine anima et spiritu utique non potuit. Animus vero ejus et spiritus, et si quod est quod vitam conferre queat, nihil omnium fuit aliud, quam imperator divinus ille, et homine superior homo; qui et vivens illum longe super alios omnes evehere conatus evidenter ostendit, tanto imperatori tanto etiam ministro esse atendum; prudentissimo nimirum terram incolentium omniuın hominum, eo qui omni sapientia omnes superaret. Nunc vero ille rebus humanis relictis non diu a se remotum esse hunc oportere censuit, sed celeriter arcessitum secum conjunxit. Quod si ergo illo digresso vivere hic non potuit, veluti corpus ab animo divulsunt: papæ, qualis illa fuit conspiratio atque conjunctio, quam indissolubili vinculo diuturnus usus conglutinavit! Quod si ab illo arcessitus statim abjecto corpore accurrit: o amorem el charitatem singularem, qua, ut decuit, dominum est prosecutus! Hercules ille quidem, siquidem hoc vere dixerunt fabularum patres, terrarum or bem peragravit, ut is suorum certaminum testis essel. Hi vero cum intra limiles manerent, sola optima fama etiam 481 Herculanas columnas stperarunt; et quidquid sol intuetur, in se converte runt. Nunc vero e rebus humanis discesserunt, cum se prius in mortalitati consecrassent suique memoriam perpetuo in posterorum animis victurain reliquissent. Nobis antem, talibus et tantis presidiis ac munitionibus destitutis, que ullius boni spes relinquitur? Idem enim et nobis verori nune subit, quod vitibus et plantis novellis, si quis patere sinat. Enim vero dictum est a me, auditores, prorsus infra viri dignitatem; at non fortasse infra cæterorum affectum. Nam dignitas facundiam ipsius, aliorum affectus meum animum requirebat. ὡς ἂν μάρτυρα τῶν οἰκείων ἅπασαν κτήσηται ἄθλιων· οὗτοι δ' ἐντὸς ὅρων μένοντες μόνῃ τῇ βελτίστῃ φήμῃ καὶ τὰς Ηρακλείους διέδησαν στήλας καὶ βαστα πᾶσαν ἀνηρτήσαντο τὴν ὑφ' ἥλιον. ᾿Αλλὰ νῦν ἐξ ἀνο θρώπων ἀπῆλθον, ἀθανατίσαντες πρότερον ἑαυτοὺς καὶ μνήμην καταλιπόντες ζώσαν διηνεκῶς ἐν τοῖς τῶν ἐπιγινομένων ἀνθρώπων ψυχαίς. Ἡμῖν δὲ τοιούτων και τοσούτων προβόλων και στηριγμάτων αὐτωσὶ στερηθείσι τίς ἐλπὶς λείπεται τἀγαθοῦ; Ταυτόν γάρ τι καὶ ἡμῖν νῦν ἔπεται δεδιέναι, ὅπερ πελος καὶ φυτά νεογνά, ἐπειδάν τις ἐπιβούλως τοὺς κύκλῳ περιβόλους τε καὶ φραγμούς καθελών μηλό- (στον καταστήσῃ τὸν χώρον. Ἀλλὰ γὰρ εἴρηται καμοὶ τῆς μὲν ἀξίας, ὦ παρόντες, πάντως ἔλαττον· τῆς δὲ τῶν ἄλλων προθυμίας ἴπως οὐκ ἔλαττον. Η μὲν γὰρ ἀξία τῆς ἐκείνου γλώττης ἐδεῖτο· ἡ δὲ προθυμία γνώμης τῆς ἐμαυτοῦ.» Γ'. Τούτων οὕτω λεγομένων πολὺς πρὸς τῶν συγ lil. Quæ cum ad hunc modum dicerentur, magnus

PG 148:679τίς τὴν τέχνην τῶν τεχνῶν καὶ τὴν τῶν ἐπιστημῶν ἐπιστήμην διέφθειρε; τίς τὸν οὐράνιον ἄνθρωπον εἰς ᾅδου πυθμένας κατήνεγκε; πάλαι γε μὴν ἡ Ἑλλὰς τὴν τῶν λόγων ἑστίαν ἐθρήνησε τὰς Ἀθήνας, ὁπότ’ ἐπιβούλως δραμὼν καθεῖλεν αὐτὰς ὁ Λακεδαιμόνιος Λύσανδρος. ἡμεῖς δ’ οὐδ’ ἀξίως θρηνεῖν ἔχομεν σήμερον ὅλας Ἑλλάδας αὐταῖς Ἀθήναις συγκαταδύσας. πάντα γὰρ εἷς ἀνὴρ οὗτος ἦν. ὦ Μοῦσαι καὶ λόγοι καὶ ἀρεταὶ καὶ πᾶσα παιδεία, πῶς τὰ κρῖνα ταχέως οὑτωσί πως ἐμιμήσασθε τοῦ ἀγροῦ, ὀξέως μὲν πρὸς ὕψος καὶ κάλλος ἀρθέντα, ὀξύτερον δ’ αὖ καταδύντα πρὸς μαρασμὸν καὶ φθοράν; τὸ γὰρ θεῖον ὑμῶν ἀνάκτορον, τὸ μέγα καὶ περιβόητον ὑμῶν ἐνδιαίτημα ὑπὸ γῆν καὶ φθορὰν νῦν κατελθὼν καὶ τὸ ὑμέτερον συγκατέχωσε κάλλος. οὗτος ἦν ὁ πάντας ὑπερφωνήσας φιλοσόφους καὶ ῥήτορας, ὁπόσους ὁ μακρὸς ὕμνησε χρόνος· ἀλλ’ οἴμοι κεῖται νῦν ἐν κόνει καὶ χώμασιν ἄφωνος. οὗτος ἦν ὁ τῷ νῷ καὶ τῇ γλώττῃ διαμετρῶν οὐρανὸν καὶ ἀστέρας βέλτιον ἢ κατὰ πάντα κανόνα καὶ στάθμην ἀνθρώπων· ἀλλὰ νῦν βραχὺς αὐτὸν διεμέτρησε λίθος.

¡A. m. 6836 ad 6849] N'CEPHORI GREGOR.B [IMP. ANDRONIC. SUN.] cognatorum ejus luctus est exortus. Fuit ille vir γενῶν ἐγίνετο θρήνος. Εἶναι δὲ τὸν ἄνδρα συνέβαινε animo quidem bonus atque in primis temperans; corpore autem robusto, cujus staturam oinnem velut ad amussim natura a capite ad calcem usque direxerat, nec non singula membra et partes. Ornabatur praeterea hilari vultu, in quo ipsius risus suavitatem gravitas quædam temperabat; moribua placidis et humanis. Honorem vero ex eloquentia magis quam ex ulla re alia expetebat. Quam ad rem ingenii celeritate ac fœcunditate incitabatur. Ardentissimo autem religionis studio et pietate plane similis erat defuncto imperatori. τὰ ἐς ψυχὴν ἀγαθὲν μὲν καὶ σώφρονα ἐν τοῖς μάτ λιστα· ἐῤῥωμένον δὲ τὸ σῶμα καὶ πάντα σύμμετρα κεκτημένον, ὥσπερ ἀπὸ κανόνι καὶ στάθμη της φύσ σεως τελεσιουργησάσης αὐτῷ τήν τε ἡλικίαν ἐμοῦ πᾶσαν καὶ αὖ καθ' έκαστα τῶν μελῶν καὶ μερῶν· ἐπιπρέπειν δ' αὐτῷ καὶ ἱλαρότητα δήτως μετά τινος σεμνοῦ μειδιάματος καὶ ἦθος γαληνὸν καὶ εὐπρώ· στον· φιλότιμον δ᾽ εἶναι τὰ ἐς λόγους μᾶλλον ἢ πάντα χρήματα· ἐχορήγει γὰρ αὐτῷ πολλὴν τὴν ὁρμὴν καὶ ἡ τῆς διανοίας ὀξύτης καὶ τὸ τῶν νοη μάτων γόνιμον· τὴν δὲ πρὸς τὰ θεῖα διάπυρον εὐλα βειαν καὶ εὐσέβειαν ὁμότροπον εἶναι καθάπαξ τῷ τελευτήσαντι βασιλεί. CAPUT UI. Joannes Palæologus nascitur. Andronicus pater, ea re audita, lætus Didymotichum rediit. Vestem mutat. Ludos celebrat. Duo certumina: Justa et Torneamentum; utrumque periculosum. Imperator utrique & immiscet, senioribus frustra reclamantibus. Ludorum missio. 482 1. Sequente æstate imperatoris conjux Anna domina, qua Didymotichi prægnans agebat, decimo octavo die Junii filium Joannem imperatorem peperit. Quo imperator audito celerrime Didymotichum rediit: et latitia exsultans, lugubri veste quam propter avi mortem gerebat deposita, splendidiorem sumpsit. Deinde duo etiam certamina celebravit, Olympicorum ludorum similitadinem quamdam servantia: quæ cum antea quoque sæpius edidisset, nunc tamen majore apparatu exornavit. Hi ludi a Latinis clim sunt excogitati exercendi corporis gratia, cum a re bellica vacabant. Γ. Θέρους δ' ἐπιγενομένου ἔγκυος ἐν Διδυ μοτείχῳ διάγωσε ἢ τοῦ βασιλέως σύζυγος 'Αννα ή δέσποινα υἱὸν κατὰ τὴν 1η Ιουνίου γεγέννηκεν. Ιωά νην τὸν βασιλέα. Ο δὴ πυθόμενος ὁ βασιλεὺς τὴν ταχίστην αὖθις ἐπανῆκεν ἐς Διδυμότειχον· καὶ πιο ριχαρής Ρ. 296] γενόμενος ήμειψεν ἐς τὸ λαμπρό τερον τὰ ἐνδύματα, ἃ διὰ τὴν τοῦ πάππου τελευτήν τέως ἐνεδέδυτη. Εἶτα καὶ ἀγῶνας ἐξετέλεσε δύο, μίμησίν τινα τῶν Ολυμπιακῶν ἀποσώζοντας, οὓς καὶ πρότερον μὲν πολλάκις ἐτέλει, νῦν δὲ φιλσι μύτερον· οἱ δὴ τοῖς Λατίνοις πάλαι ἐπινενόηνται γυμνασίας ἕνεκα σώματος, οπότε σχολὴν ἄγοιεν τῶν πολεμικών. Β'. Τούτων ὁ μὲν εἰς μονομαχία; Ενδειξιν έχει και κιντζούτρα παρά Λατίνοις καλεῖται. Μερίζον καὶ γὰρ κατὰ φυλὰς καὶ δήμους και φρατρίας· ἔπειτα ὁπλίζουσιν ἀφ' ἑκατέρου μέρου; Ένα καὶ ἕνα τῶν βου λομένων τινὰς καὶ πάντη καταρράκτους καθιστώσιν. Επειτα δόρυ λαβόντες ἑκάτερος ἐν τρισὶν βελίσκοι ἐσκευασμένα τὸ ἄκρον ἐπιπηδώσιν ἀλλήλοις καὶ ἀπαντῶσιν εὑρώσεως καὶ ὠθούσιν ἀλλήλους τους δέρασι μετὰ πάνυ γενναίας τῆς ὁρμῆς· καὶ ὁ τοῦ ἵππου καταβαλὼν τὴν ἀντίπαλον στεφανίτης ανατο ρεύεται. Κλήρῳ γοῦν καὶ 4 βασιλεὺς τὴν τοιαύτην λαγχάνει μονομαχίαν, ὥστε καὶ παρὰ μικρὸν ἦλθε πολλάκις πληγῆναι και ρίαν. Διὸ καὶ παραινούμενες ὑπὸ τῶν γηραιοτέρων απέχεσθαι τῶν τοιούτων ερ γων· ἀνοίκειαν γὰρ εἶναι πάντη βασιλεῖ πρὸς τῶν δούλων παίεσθαι, καὶ ταῦθ' οὕτως ἀνυποστόλως, II. Eorum unus duelli speciem præ se ferens Justa apud Latines dicitur. Dividuntur secundum tribas, municipia, curias. Deinde ex utraque parte armantur singuli contra singulos, qui volunt, et ab omni parte armis leguntur. Deinde uterque sumpto bastili, cujus exiremum tribus cuspidibus arınatur, in se invicem irruunt et valido impetu concurrunt, et alii alios bastis quam fortissime impellunt. Qui adversarium equo dejecerit, victor proclamatur. Istud singulare certamen ipsi etiam imperatori sortito obtigit: et parum abfuit, quin sæpe lethalem ictum acciperet. Unde cum a senioribus moneretur, ut hujusmodi rebus abstineret (nec enim decere imperatorem a servis pulsari, idque non simulate, imo cum aliquo periculo), non paruit: 483 sed illis repulsis, ut qui degeneris sibi netus auctores essent æqualibus suis καὶ κίνδυνος έπεται· οὐκ ἐπείθετο, ἀλλὰ τοῖς ἡλι militibus magis est obsecutus. κιώταις τῶν στρατιωτών μάλλον βραβεύουν τὴν τῆς βουλήσεως ψῆφον τούτους ἀπήλαυνε, δειλίαν ἀγεννῆ ταῖς αὐτῶν καταψηφιζόμενος παραινέσεσιν. Variorum notæ. Cantacuzenus lib. ult. cap. 2, scribit Joannem, cum pater obiit (an. scilicet 1556", Junii 25) novennem fuisse, proinde natuni anuo 1337. Laonius duodennem fuisse ait. Ducang. Videtur legendum καὶ ἐξούστρα. De hac utraque apud Latinos usitata decursionis acinonumach:æ ludicræ specie dissertationes duas edidimus ad Joinvillæ Historiam, 6, 7, ubi Gregoræ et "¡mo 1311, Junii 15, el nails amo 1332. Boivin, cæterorum scriptorum Græcorum co spectantes locos multis expendimus, maxime pag. 168. Ducang. Καὶ ντούστρα παρά Λατίνοις καλείται. 1 cod. Regius. At in Wolfiana editione legebatur Κινζούστρα, νος, ut mihi videtur, facta es Gallico qui joustera? Vidė et notas Ducangiì ad hunc locum. Βοίνια.

οὗτος ἦν ἡ τῶν μεγάλων οὐρανοῦ καὶ γῆς ὁριζόντων καὶ παραλλήλων ἀρίστη διόπτρα, οὗτος ὁ κράτιστος καὶ αὐτοφυὴς ὡροσκόπος· ἀλλὰ νῦν αὐτὸν καὶ πρὸ τῆς ὥρας, φεῦ τοῦ δεινοῦ, βραχὺς ὁρίζων τῆς γῆς περιείληφεν. οὗτος ἦν ὁ πολλὴν ἐνδειξάμενος πρόνοιαν τῶν ἑξῆς ἐλλογίμων Ἑλλήνων, ὡς μὴ διακινδυνεύοιεν περὶ τὰς κρίσεις τῶν πάλαι σοφῶν· οὗτος ὁ ῥᾳδίαν τὴν τῆς ἀστροθεάμονος ἐπιστήμης σοφίαν πεποιηκώς· οὗτος ὁ τῆς Ἀριστοτελικῆς γλώττης τὰς λαβυρίνθους ἁπλώσας· ἀλλὰ νῦν αἱ ζωφώδεις τοῦ τάφου λαβύρινθοι πικρῶς περὶ αὐτὸν φεῦ ἐξελίςσονται. οὗτος ὁ τῆς ἀρίστης αἰδοῦς καὶ τῆς σωφροσύνης κανών· ἀλλὰ νῦν αὐτὸν ὁ θάνατος ἀναιδῶς ἐξέτεμε δραμών. ὢ πῶς ὁ παρὼν οὗτος χρόνος ἐν βραχεῖ πάντας ἀθρόον τοὺς πάλαι χρόνους τοῖς θρήνοις νενίκηκε; πολλοὺς γὰρ ἀμείψας ἡλίους τοσαύτην ζημίαν καθ’ ὅλης τῆς ἀνθρωπίνης ἐπενεγκεῖν φύσεως μέχρι νῦν οὐ δεδύνηται· νῦν δ’ ἐφ’ ἡμῶν ῥᾷστα δεδύνηται. χθὲς μὲν γὰρ τὰ πρῶτα καὶ μέγιστα τῶν καλῶν ἐλθὼν ἀφείλετο· τὰ δὲ λειπόμενα σήμερον ἐπανελθὼν προσαφείλετο. χθὲς τὸν τῆς γῆς ἥλιον γῆς πυθμέσιν ἀπέκρυψε· νῦν δὲ καὶ τὸν ἑωσφόρον ὁμοῦ συναπέκρυψε.

¡A. m. 6836 ad 6849] N'CEPHORI GREGOR.B [IMP. ANDRONIC. SUN.] cognatorum ejus luctus est exortus. Fuit ille vir γενῶν ἐγίνετο θρήνος. Εἶναι δὲ τὸν ἄνδρα συνέβαινε animo quidem bonus atque in primis temperans; corpore autem robusto, cujus staturam oinnem velut ad amussim natura a capite ad calcem usque direxerat, nec non singula membra et partes. Ornabatur praeterea hilari vultu, in quo ipsius risus suavitatem gravitas quædam temperabat; moribua placidis et humanis. Honorem vero ex eloquentia magis quam ex ulla re alia expetebat. Quam ad rem ingenii celeritate ac fœcunditate incitabatur. Ardentissimo autem religionis studio et pietate plane similis erat defuncto imperatori. τὰ ἐς ψυχὴν ἀγαθὲν μὲν καὶ σώφρονα ἐν τοῖς μάτ λιστα· ἐῤῥωμένον δὲ τὸ σῶμα καὶ πάντα σύμμετρα κεκτημένον, ὥσπερ ἀπὸ κανόνι καὶ στάθμη της φύσ σεως τελεσιουργησάσης αὐτῷ τήν τε ἡλικίαν ἐμοῦ πᾶσαν καὶ αὖ καθ' έκαστα τῶν μελῶν καὶ μερῶν· ἐπιπρέπειν δ' αὐτῷ καὶ ἱλαρότητα δήτως μετά τινος σεμνοῦ μειδιάματος καὶ ἦθος γαληνὸν καὶ εὐπρώ· στον· φιλότιμον δ᾽ εἶναι τὰ ἐς λόγους μᾶλλον ἢ πάντα χρήματα· ἐχορήγει γὰρ αὐτῷ πολλὴν τὴν ὁρμὴν καὶ ἡ τῆς διανοίας ὀξύτης καὶ τὸ τῶν νοη μάτων γόνιμον· τὴν δὲ πρὸς τὰ θεῖα διάπυρον εὐλα βειαν καὶ εὐσέβειαν ὁμότροπον εἶναι καθάπαξ τῷ τελευτήσαντι βασιλεί. CAPUT UI. Joannes Palæologus nascitur. Andronicus pater, ea re audita, lætus Didymotichum rediit. Vestem mutat. Ludos celebrat. Duo certumina: Justa et Torneamentum; utrumque periculosum. Imperator utrique & immiscet, senioribus frustra reclamantibus. Ludorum missio. 482 1. Sequente æstate imperatoris conjux Anna domina, qua Didymotichi prægnans agebat, decimo octavo die Junii filium Joannem imperatorem peperit. Quo imperator audito celerrime Didymotichum rediit: et latitia exsultans, lugubri veste quam propter avi mortem gerebat deposita, splendidiorem sumpsit. Deinde duo etiam certamina celebravit, Olympicorum ludorum similitadinem quamdam servantia: quæ cum antea quoque sæpius edidisset, nunc tamen majore apparatu exornavit. Hi ludi a Latinis clim sunt excogitati exercendi corporis gratia, cum a re bellica vacabant. Γ. Θέρους δ' ἐπιγενομένου ἔγκυος ἐν Διδυ μοτείχῳ διάγωσε ἢ τοῦ βασιλέως σύζυγος 'Αννα ή δέσποινα υἱὸν κατὰ τὴν 1η Ιουνίου γεγέννηκεν. Ιωά νην τὸν βασιλέα. Ο δὴ πυθόμενος ὁ βασιλεὺς τὴν ταχίστην αὖθις ἐπανῆκεν ἐς Διδυμότειχον· καὶ πιο ριχαρής Ρ. 296] γενόμενος ήμειψεν ἐς τὸ λαμπρό τερον τὰ ἐνδύματα, ἃ διὰ τὴν τοῦ πάππου τελευτήν τέως ἐνεδέδυτη. Εἶτα καὶ ἀγῶνας ἐξετέλεσε δύο, μίμησίν τινα τῶν Ολυμπιακῶν ἀποσώζοντας, οὓς καὶ πρότερον μὲν πολλάκις ἐτέλει, νῦν δὲ φιλσι μύτερον· οἱ δὴ τοῖς Λατίνοις πάλαι ἐπινενόηνται γυμνασίας ἕνεκα σώματος, οπότε σχολὴν ἄγοιεν τῶν πολεμικών. Β'. Τούτων ὁ μὲν εἰς μονομαχία; Ενδειξιν έχει και κιντζούτρα παρά Λατίνοις καλεῖται. Μερίζον καὶ γὰρ κατὰ φυλὰς καὶ δήμους και φρατρίας· ἔπειτα ὁπλίζουσιν ἀφ' ἑκατέρου μέρου; Ένα καὶ ἕνα τῶν βου λομένων τινὰς καὶ πάντη καταρράκτους καθιστώσιν. Επειτα δόρυ λαβόντες ἑκάτερος ἐν τρισὶν βελίσκοι ἐσκευασμένα τὸ ἄκρον ἐπιπηδώσιν ἀλλήλοις καὶ ἀπαντῶσιν εὑρώσεως καὶ ὠθούσιν ἀλλήλους τους δέρασι μετὰ πάνυ γενναίας τῆς ὁρμῆς· καὶ ὁ τοῦ ἵππου καταβαλὼν τὴν ἀντίπαλον στεφανίτης ανατο ρεύεται. Κλήρῳ γοῦν καὶ 4 βασιλεὺς τὴν τοιαύτην λαγχάνει μονομαχίαν, ὥστε καὶ παρὰ μικρὸν ἦλθε πολλάκις πληγῆναι και ρίαν. Διὸ καὶ παραινούμενες ὑπὸ τῶν γηραιοτέρων απέχεσθαι τῶν τοιούτων ερ γων· ἀνοίκειαν γὰρ εἶναι πάντη βασιλεῖ πρὸς τῶν δούλων παίεσθαι, καὶ ταῦθ' οὕτως ἀνυποστόλως, II. Eorum unus duelli speciem præ se ferens Justa apud Latines dicitur. Dividuntur secundum tribas, municipia, curias. Deinde ex utraque parte armantur singuli contra singulos, qui volunt, et ab omni parte armis leguntur. Deinde uterque sumpto bastili, cujus exiremum tribus cuspidibus arınatur, in se invicem irruunt et valido impetu concurrunt, et alii alios bastis quam fortissime impellunt. Qui adversarium equo dejecerit, victor proclamatur. Istud singulare certamen ipsi etiam imperatori sortito obtigit: et parum abfuit, quin sæpe lethalem ictum acciperet. Unde cum a senioribus moneretur, ut hujusmodi rebus abstineret (nec enim decere imperatorem a servis pulsari, idque non simulate, imo cum aliquo periculo), non paruit: 483 sed illis repulsis, ut qui degeneris sibi netus auctores essent æqualibus suis καὶ κίνδυνος έπεται· οὐκ ἐπείθετο, ἀλλὰ τοῖς ἡλι militibus magis est obsecutus. κιώταις τῶν στρατιωτών μάλλον βραβεύουν τὴν τῆς βουλήσεως ψῆφον τούτους ἀπήλαυνε, δειλίαν ἀγεννῆ ταῖς αὐτῶν καταψηφιζόμενος παραινέσεσιν. Variorum notæ. Cantacuzenus lib. ult. cap. 2, scribit Joannem, cum pater obiit (an. scilicet 1556", Junii 25) novennem fuisse, proinde natuni anuo 1337. Laonius duodennem fuisse ait. Ducang. Videtur legendum καὶ ἐξούστρα. De hac utraque apud Latinos usitata decursionis acinonumach:æ ludicræ specie dissertationes duas edidimus ad Joinvillæ Historiam, 6, 7, ubi Gregoræ et "¡mo 1311, Junii 15, el nails amo 1332. Boivin, cæterorum scriptorum Græcorum co spectantes locos multis expendimus, maxime pag. 168. Ducang. Καὶ ντούστρα παρά Λατίνοις καλείται. 1 cod. Regius. At in Wolfiana editione legebatur Κινζούστρα, νος, ut mihi videtur, facta es Gallico qui joustera? Vidė et notas Ducangiì ad hunc locum. Βοίνια.

Chapter IICaput II

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

615 [A. M. 6791 ad 6836] bito una cum liberis ad egestatem redactus est qui post imperatorem omnium felicissimus habebatur; et cui per multos annos mera quadam prospe ritate frui contigerat, is uno die totum ac merum tristitiæ pocu!um hausit. Ibi homines querulos 426 dicere audires cum alia, tum opes illas pauperum esse sanguinem et lacrymas, contributas videlicet et suppeditatas ei ab iis quibus Romanarum provinciarum et urbium administratio commissa fuisset, ut cum illi Romanos crudeliter pro ære emptis mancipiis tractarent, ipse miseris confugium ad imperatorem obstrueret, quo magna illa facinora ab omni parte manerent impunita. Itaque vindicte oculum non perpetuo dormitasse, sed experrectum sero ac vix tandem debitas illi penas irrogasse. Que cum vulgo cantarentur, calamitatem ejus acerbiorem faciebant. IX. Quis vero enumeret seditiones illas, quibus tunc Romani omnes atque in primis Byzantii inter se laborarunt? Nam duobus imperatoribus dissidentibus etiam subditi ut fit dissidebant: ut furore quodam liberi contra parentes, parentes contra liberos, fratres contra fratres, vicini contra vicinos, et quod majus est, episcopi contra episcopos, presbyteri contra presbyteros, monachi contra monachos sævirent. Quod ni imperator humanissimo ingenio præditus et militum et plebis impetum repressisset, fortassis illi templa et domos Byzantiorum praedam Mysorum effecissent: fortassis etiam cedes plurimis patrate essent, cum multi a se invicem pœnas expetere vellent, si quis alteri in dissidio illo contumeliose insultasset. ‹ Nam si ego, inquit imperator, iis qui vel petulanti lingua, vel ense insidioso contra me usi sunt, crimen 427 omne remisi, malto magis vobis id erga conservos vestros est faciendum; partim quia exemplum meum imitari debetis, partim quod non ignoratis, haud eumdem esse exitum ejus credis, qua imperator, ac ejus, qua home privatus interfectus sit. X. Quod si et nos, seniori imperatori merito addieti, tempestatis illius fluctus aliquot sustinuimus, nihil est novi. Neque enim æquum erat, nos neutri parti studere, ut Solon monuit. Przterea consenta. neum est, ipso pastore percusso universum gregem pro rata parte mala perpeti. [P. CAPUT VII. Niphon seniori cur infensus. Ejus male tractanai auctor. Invidus. Ingratus. Andronicus senior sulu imperii insignia retinet. Annuus reditus ei assignatus. Logotheta Didymotichum relegatur. Isaias pelrioroka seniori insultat. Episcopis et sacerdotibus pœnas irrogat. Joannes, Heracleæ metropolitanus, Gregoræ avunculus, moritur. Ejus elogium. De eodem plura in ejus vita, quam Gregoras scriptam a se testatur. 1. Fuit ille dies quartus et vicesimus mensis Maji undecimæ indictionis, quo hæc omnia gesta Proinde die 5 ab urbe capta, Ducang. Cantacuzenus urbem ait a juniore Andronico ocenpatam die Maii 19, Gregoras die ejusdem mensis 24. Cave enim credas, id quod Dueangius cro-lidit, Gregoram hoc loco voluisse assignare divm quintum ab urbe capta. Imo diem ipsum capiz

χθὲς τὴν μουσικὴν ἀνεῖλεν ἁρμονίαν· σήμερον τὴν μαγάδα καὶ τὰς νευράς. ὦ πῶς ὁ σιγῶντας τοὺς οὐρανοὺς εὑρηκὼς ἐκ πολλοῦ, ἔπειτα τὴν τοῦ θεοῦ διηγεῖσθαι δόξαν αὐτὸς παρεσκευακὼς, νῦν ἐν τάφῳ σιγᾷ; ὢ πῶς νεκρὸς ὢν αὐτὸς (φεῦ τῆς ἐμῆς συμφορᾶς) κινούμενόν τε καὶ ζῶν ἐμοὶ παραπέμπει τὸ πάθος, ὅλην τὴν ἡμέραν τὴν ἐμὴν κατατέμνον καρδίαν ξίφους παντὸς χαλεπώτερον, μᾶλλον δὲ καὶ νύκτας ὅλας, εἰ χρὴ τὸ μεῖζον εἰπεῖν; ἡμέρας μὲν γὰρ καὶ τῶν ἐντυγχανόντων ὁμιλίαι συχναὶ καὶ κάλλος οὐρανοῦ καὶ γῆς καὶ τῶν ἐν τούτοις κτισμάτων ἴσως ἀφέλκουσί τε τοῦ πάθους καὶ ἀποσπῶσιν ἐπὶ βραχὺ τὸν ἡμέτερον νοῦν· νυκτὸς δὲ σχολῆς γενομένης ἤδη κατὰ πολλὴν τοῦ κωλύσοντος ἐρημίαν αἱ πᾶσαι τῶν συμφορῶν ἀλγηδόνες ἀθρόαι δραμοῦσαι καὶ τὴν ἐμὴν μετὰ τῆς μνήμης καρδίαν συνειληφυῖαι, καθάπερ τινὲς κύνες ἄγριοι σῶμα πεπτωκὸς, ἔνθεν κἀκεῖθεν πικρῶς περιέλκουσι, φεῦ, καὶ συμπνίγουσιν. ὢ πῶς πολλάκις ἐς αὐτὸν ἔγωγε ἀπιδὼν σοφίας ἁπάσης ἐπιδημίαν ἐς ἀνθρώπους αὐτὸν εἶναι ἐνόμισα, ψυχὴν καὶ σῶμα προσειληφυίας καὶ συνδιαιτωμένης ἀνθρώποις, ἵνα σοφοὺς ἀκροατὰς συνετίσῃ καὶ τὰ τῆς ἐπιστήμης καταστορέσῃ ναυάγια;

¡A. m. 6836 ad 6849] N'CEPHORI GREGOR.B [IMP. ANDRONIC. SUN.] cognatorum ejus luctus est exortus. Fuit ille vir γενῶν ἐγίνετο θρήνος. Εἶναι δὲ τὸν ἄνδρα συνέβαινε animo quidem bonus atque in primis temperans; corpore autem robusto, cujus staturam oinnem velut ad amussim natura a capite ad calcem usque direxerat, nec non singula membra et partes. Ornabatur praeterea hilari vultu, in quo ipsius risus suavitatem gravitas quædam temperabat; moribua placidis et humanis. Honorem vero ex eloquentia magis quam ex ulla re alia expetebat. Quam ad rem ingenii celeritate ac fœcunditate incitabatur. Ardentissimo autem religionis studio et pietate plane similis erat defuncto imperatori. τὰ ἐς ψυχὴν ἀγαθὲν μὲν καὶ σώφρονα ἐν τοῖς μάτ λιστα· ἐῤῥωμένον δὲ τὸ σῶμα καὶ πάντα σύμμετρα κεκτημένον, ὥσπερ ἀπὸ κανόνι καὶ στάθμη της φύσ σεως τελεσιουργησάσης αὐτῷ τήν τε ἡλικίαν ἐμοῦ πᾶσαν καὶ αὖ καθ' έκαστα τῶν μελῶν καὶ μερῶν· ἐπιπρέπειν δ' αὐτῷ καὶ ἱλαρότητα δήτως μετά τινος σεμνοῦ μειδιάματος καὶ ἦθος γαληνὸν καὶ εὐπρώ· στον· φιλότιμον δ᾽ εἶναι τὰ ἐς λόγους μᾶλλον ἢ πάντα χρήματα· ἐχορήγει γὰρ αὐτῷ πολλὴν τὴν ὁρμὴν καὶ ἡ τῆς διανοίας ὀξύτης καὶ τὸ τῶν νοη μάτων γόνιμον· τὴν δὲ πρὸς τὰ θεῖα διάπυρον εὐλα βειαν καὶ εὐσέβειαν ὁμότροπον εἶναι καθάπαξ τῷ τελευτήσαντι βασιλεί. CAPUT UI. Joannes Palæologus nascitur. Andronicus pater, ea re audita, lætus Didymotichum rediit. Vestem mutat. Ludos celebrat. Duo certumina: Justa et Torneamentum; utrumque periculosum. Imperator utrique & immiscet, senioribus frustra reclamantibus. Ludorum missio. 482 1. Sequente æstate imperatoris conjux Anna domina, qua Didymotichi prægnans agebat, decimo octavo die Junii filium Joannem imperatorem peperit. Quo imperator audito celerrime Didymotichum rediit: et latitia exsultans, lugubri veste quam propter avi mortem gerebat deposita, splendidiorem sumpsit. Deinde duo etiam certamina celebravit, Olympicorum ludorum similitadinem quamdam servantia: quæ cum antea quoque sæpius edidisset, nunc tamen majore apparatu exornavit. Hi ludi a Latinis clim sunt excogitati exercendi corporis gratia, cum a re bellica vacabant. Γ. Θέρους δ' ἐπιγενομένου ἔγκυος ἐν Διδυ μοτείχῳ διάγωσε ἢ τοῦ βασιλέως σύζυγος 'Αννα ή δέσποινα υἱὸν κατὰ τὴν 1η Ιουνίου γεγέννηκεν. Ιωά νην τὸν βασιλέα. Ο δὴ πυθόμενος ὁ βασιλεὺς τὴν ταχίστην αὖθις ἐπανῆκεν ἐς Διδυμότειχον· καὶ πιο ριχαρής Ρ. 296] γενόμενος ήμειψεν ἐς τὸ λαμπρό τερον τὰ ἐνδύματα, ἃ διὰ τὴν τοῦ πάππου τελευτήν τέως ἐνεδέδυτη. Εἶτα καὶ ἀγῶνας ἐξετέλεσε δύο, μίμησίν τινα τῶν Ολυμπιακῶν ἀποσώζοντας, οὓς καὶ πρότερον μὲν πολλάκις ἐτέλει, νῦν δὲ φιλσι μύτερον· οἱ δὴ τοῖς Λατίνοις πάλαι ἐπινενόηνται γυμνασίας ἕνεκα σώματος, οπότε σχολὴν ἄγοιεν τῶν πολεμικών. Β'. Τούτων ὁ μὲν εἰς μονομαχία; Ενδειξιν έχει και κιντζούτρα παρά Λατίνοις καλεῖται. Μερίζον καὶ γὰρ κατὰ φυλὰς καὶ δήμους και φρατρίας· ἔπειτα ὁπλίζουσιν ἀφ' ἑκατέρου μέρου; Ένα καὶ ἕνα τῶν βου λομένων τινὰς καὶ πάντη καταρράκτους καθιστώσιν. Επειτα δόρυ λαβόντες ἑκάτερος ἐν τρισὶν βελίσκοι ἐσκευασμένα τὸ ἄκρον ἐπιπηδώσιν ἀλλήλοις καὶ ἀπαντῶσιν εὑρώσεως καὶ ὠθούσιν ἀλλήλους τους δέρασι μετὰ πάνυ γενναίας τῆς ὁρμῆς· καὶ ὁ τοῦ ἵππου καταβαλὼν τὴν ἀντίπαλον στεφανίτης ανατο ρεύεται. Κλήρῳ γοῦν καὶ 4 βασιλεὺς τὴν τοιαύτην λαγχάνει μονομαχίαν, ὥστε καὶ παρὰ μικρὸν ἦλθε πολλάκις πληγῆναι και ρίαν. Διὸ καὶ παραινούμενες ὑπὸ τῶν γηραιοτέρων απέχεσθαι τῶν τοιούτων ερ γων· ἀνοίκειαν γὰρ εἶναι πάντη βασιλεῖ πρὸς τῶν δούλων παίεσθαι, καὶ ταῦθ' οὕτως ἀνυποστόλως, II. Eorum unus duelli speciem præ se ferens Justa apud Latines dicitur. Dividuntur secundum tribas, municipia, curias. Deinde ex utraque parte armantur singuli contra singulos, qui volunt, et ab omni parte armis leguntur. Deinde uterque sumpto bastili, cujus exiremum tribus cuspidibus arınatur, in se invicem irruunt et valido impetu concurrunt, et alii alios bastis quam fortissime impellunt. Qui adversarium equo dejecerit, victor proclamatur. Istud singulare certamen ipsi etiam imperatori sortito obtigit: et parum abfuit, quin sæpe lethalem ictum acciperet. Unde cum a senioribus moneretur, ut hujusmodi rebus abstineret (nec enim decere imperatorem a servis pulsari, idque non simulate, imo cum aliquo periculo), non paruit: 483 sed illis repulsis, ut qui degeneris sibi netus auctores essent æqualibus suis καὶ κίνδυνος έπεται· οὐκ ἐπείθετο, ἀλλὰ τοῖς ἡλι militibus magis est obsecutus. κιώταις τῶν στρατιωτών μάλλον βραβεύουν τὴν τῆς βουλήσεως ψῆφον τούτους ἀπήλαυνε, δειλίαν ἀγεννῆ ταῖς αὐτῶν καταψηφιζόμενος παραινέσεσιν. Variorum notæ. Cantacuzenus lib. ult. cap. 2, scribit Joannem, cum pater obiit (an. scilicet 1556", Junii 25) novennem fuisse, proinde natuni anuo 1337. Laonius duodennem fuisse ait. Ducang. Videtur legendum καὶ ἐξούστρα. De hac utraque apud Latinos usitata decursionis acinonumach:æ ludicræ specie dissertationes duas edidimus ad Joinvillæ Historiam, 6, 7, ubi Gregoræ et "¡mo 1311, Junii 15, el nails amo 1332. Boivin, cæterorum scriptorum Græcorum co spectantes locos multis expendimus, maxime pag. 168. Ducang. Καὶ ντούστρα παρά Λατίνοις καλείται. 1 cod. Regius. At in Wolfiana editione legebatur Κινζούστρα, νος, ut mihi videtur, facta es Gallico qui joustera? Vidė et notas Ducangiì ad hunc locum. Βοίνια.

ὢ πῶς μετεμψύχωσίν τινα δοξάζειν καὶ αὐτὸς κεκινδύνευκα ἐπ’ ἐκείνῳ γενέσθαι καὶ πάντων ὁμοῦ τὰς ψυχὰς, Ὁμήρου καὶ Πλάτωνος καὶ Πτολεμαίου, καὶ ὅσοι ῥητορεύουσαν πεπλουτήκασι γλῶσσαν, ἐν ἑνὶ τῷ τούτου σώματι συνδραμεῖν καὶ διατρίβειν αὖθις ἐν βίῳ, καθάπερ ὁλκάδι μυριοφόρῳ χρωμένους αὐτῷ; ἀλλὰ νῦν ὁ τοσοῦτος καὶ τηλικοῦτος, φεῦ τῆς ἐμῆς συμφορᾶς, ᾤχετο ἀπιὼν εἰς τάφον καὶ κόνιν, πολὺν τὸν τῆς λύπης ἀνάψας πυρσὸν κατὰ τῆς ἐμῆς καρδίας. οὐ γὰρ ἠδύνατο ζῇν ἄνευ ψυχῆς καὶ πνοῆς. ψυχὴ δὲ πάντως αὐτοῦ καὶ πνοὴ, καὶ πᾶν εἴ τι ζωογονεῖν ἐπεφύκει, οὐχ ἕτερον ἦν τῶν ἁπάντων αὐτῷ, ἢ βασιλεὺς ὁ θεῖος ἐκεῖνος καὶ ὑπὲρ ἄνθρωπον ἄνθρωπος, ὃς καὶ ζῶν ἔτι ἐξαίρειν ἠπείγετο πολλῷ τῶν ἄλλων αὐτὸν, δεικνὺς ἐναργῶς, ὡς τοσούτῳ βασιλεῖ τοσοῦτον εἶναι καὶ τὸν ὑπηρέτην χρεών· τῷ φρονιμωτάτῳ δηλαδὴ τῶν ὅσοι τὴν γῆν διενείμαντο ἄνθρωποι τὸν πάσῃ σοφίᾳ πάντων ἐπέκεινα χρώμενον. καὶ νῦν δ’ αὖ τῶν ἐντεῦθεν ἀπαλλαγεὶς οὐκ ἔκρινε δεῖν ἀπηρτῆσθαι τοῦτον ἐπὶ τοσοῦτον αὐτοῦ· καὶ μέντοι ταχέως προσκαλεσάμενος ταχέως καὶ προσειλήφει.

¡A. m. 6836 ad 6849] N'CEPHORI GREGOR.B [IMP. ANDRONIC. SUN.] cognatorum ejus luctus est exortus. Fuit ille vir γενῶν ἐγίνετο θρήνος. Εἶναι δὲ τὸν ἄνδρα συνέβαινε animo quidem bonus atque in primis temperans; corpore autem robusto, cujus staturam oinnem velut ad amussim natura a capite ad calcem usque direxerat, nec non singula membra et partes. Ornabatur praeterea hilari vultu, in quo ipsius risus suavitatem gravitas quædam temperabat; moribua placidis et humanis. Honorem vero ex eloquentia magis quam ex ulla re alia expetebat. Quam ad rem ingenii celeritate ac fœcunditate incitabatur. Ardentissimo autem religionis studio et pietate plane similis erat defuncto imperatori. τὰ ἐς ψυχὴν ἀγαθὲν μὲν καὶ σώφρονα ἐν τοῖς μάτ λιστα· ἐῤῥωμένον δὲ τὸ σῶμα καὶ πάντα σύμμετρα κεκτημένον, ὥσπερ ἀπὸ κανόνι καὶ στάθμη της φύσ σεως τελεσιουργησάσης αὐτῷ τήν τε ἡλικίαν ἐμοῦ πᾶσαν καὶ αὖ καθ' έκαστα τῶν μελῶν καὶ μερῶν· ἐπιπρέπειν δ' αὐτῷ καὶ ἱλαρότητα δήτως μετά τινος σεμνοῦ μειδιάματος καὶ ἦθος γαληνὸν καὶ εὐπρώ· στον· φιλότιμον δ᾽ εἶναι τὰ ἐς λόγους μᾶλλον ἢ πάντα χρήματα· ἐχορήγει γὰρ αὐτῷ πολλὴν τὴν ὁρμὴν καὶ ἡ τῆς διανοίας ὀξύτης καὶ τὸ τῶν νοη μάτων γόνιμον· τὴν δὲ πρὸς τὰ θεῖα διάπυρον εὐλα βειαν καὶ εὐσέβειαν ὁμότροπον εἶναι καθάπαξ τῷ τελευτήσαντι βασιλεί. CAPUT UI. Joannes Palæologus nascitur. Andronicus pater, ea re audita, lætus Didymotichum rediit. Vestem mutat. Ludos celebrat. Duo certumina: Justa et Torneamentum; utrumque periculosum. Imperator utrique & immiscet, senioribus frustra reclamantibus. Ludorum missio. 482 1. Sequente æstate imperatoris conjux Anna domina, qua Didymotichi prægnans agebat, decimo octavo die Junii filium Joannem imperatorem peperit. Quo imperator audito celerrime Didymotichum rediit: et latitia exsultans, lugubri veste quam propter avi mortem gerebat deposita, splendidiorem sumpsit. Deinde duo etiam certamina celebravit, Olympicorum ludorum similitadinem quamdam servantia: quæ cum antea quoque sæpius edidisset, nunc tamen majore apparatu exornavit. Hi ludi a Latinis clim sunt excogitati exercendi corporis gratia, cum a re bellica vacabant. Γ. Θέρους δ' ἐπιγενομένου ἔγκυος ἐν Διδυ μοτείχῳ διάγωσε ἢ τοῦ βασιλέως σύζυγος 'Αννα ή δέσποινα υἱὸν κατὰ τὴν 1η Ιουνίου γεγέννηκεν. Ιωά νην τὸν βασιλέα. Ο δὴ πυθόμενος ὁ βασιλεὺς τὴν ταχίστην αὖθις ἐπανῆκεν ἐς Διδυμότειχον· καὶ πιο ριχαρής Ρ. 296] γενόμενος ήμειψεν ἐς τὸ λαμπρό τερον τὰ ἐνδύματα, ἃ διὰ τὴν τοῦ πάππου τελευτήν τέως ἐνεδέδυτη. Εἶτα καὶ ἀγῶνας ἐξετέλεσε δύο, μίμησίν τινα τῶν Ολυμπιακῶν ἀποσώζοντας, οὓς καὶ πρότερον μὲν πολλάκις ἐτέλει, νῦν δὲ φιλσι μύτερον· οἱ δὴ τοῖς Λατίνοις πάλαι ἐπινενόηνται γυμνασίας ἕνεκα σώματος, οπότε σχολὴν ἄγοιεν τῶν πολεμικών. Β'. Τούτων ὁ μὲν εἰς μονομαχία; Ενδειξιν έχει και κιντζούτρα παρά Λατίνοις καλεῖται. Μερίζον καὶ γὰρ κατὰ φυλὰς καὶ δήμους και φρατρίας· ἔπειτα ὁπλίζουσιν ἀφ' ἑκατέρου μέρου; Ένα καὶ ἕνα τῶν βου λομένων τινὰς καὶ πάντη καταρράκτους καθιστώσιν. Επειτα δόρυ λαβόντες ἑκάτερος ἐν τρισὶν βελίσκοι ἐσκευασμένα τὸ ἄκρον ἐπιπηδώσιν ἀλλήλοις καὶ ἀπαντῶσιν εὑρώσεως καὶ ὠθούσιν ἀλλήλους τους δέρασι μετὰ πάνυ γενναίας τῆς ὁρμῆς· καὶ ὁ τοῦ ἵππου καταβαλὼν τὴν ἀντίπαλον στεφανίτης ανατο ρεύεται. Κλήρῳ γοῦν καὶ 4 βασιλεὺς τὴν τοιαύτην λαγχάνει μονομαχίαν, ὥστε καὶ παρὰ μικρὸν ἦλθε πολλάκις πληγῆναι και ρίαν. Διὸ καὶ παραινούμενες ὑπὸ τῶν γηραιοτέρων απέχεσθαι τῶν τοιούτων ερ γων· ἀνοίκειαν γὰρ εἶναι πάντη βασιλεῖ πρὸς τῶν δούλων παίεσθαι, καὶ ταῦθ' οὕτως ἀνυποστόλως, II. Eorum unus duelli speciem præ se ferens Justa apud Latines dicitur. Dividuntur secundum tribas, municipia, curias. Deinde ex utraque parte armantur singuli contra singulos, qui volunt, et ab omni parte armis leguntur. Deinde uterque sumpto bastili, cujus exiremum tribus cuspidibus arınatur, in se invicem irruunt et valido impetu concurrunt, et alii alios bastis quam fortissime impellunt. Qui adversarium equo dejecerit, victor proclamatur. Istud singulare certamen ipsi etiam imperatori sortito obtigit: et parum abfuit, quin sæpe lethalem ictum acciperet. Unde cum a senioribus moneretur, ut hujusmodi rebus abstineret (nec enim decere imperatorem a servis pulsari, idque non simulate, imo cum aliquo periculo), non paruit: 483 sed illis repulsis, ut qui degeneris sibi netus auctores essent æqualibus suis καὶ κίνδυνος έπεται· οὐκ ἐπείθετο, ἀλλὰ τοῖς ἡλι militibus magis est obsecutus. κιώταις τῶν στρατιωτών μάλλον βραβεύουν τὴν τῆς βουλήσεως ψῆφον τούτους ἀπήλαυνε, δειλίαν ἀγεννῆ ταῖς αὐτῶν καταψηφιζόμενος παραινέσεσιν. Variorum notæ. Cantacuzenus lib. ult. cap. 2, scribit Joannem, cum pater obiit (an. scilicet 1556", Junii 25) novennem fuisse, proinde natuni anuo 1337. Laonius duodennem fuisse ait. Ducang. Videtur legendum καὶ ἐξούστρα. De hac utraque apud Latinos usitata decursionis acinonumach:æ ludicræ specie dissertationes duas edidimus ad Joinvillæ Historiam, 6, 7, ubi Gregoræ et "¡mo 1311, Junii 15, el nails amo 1332. Boivin, cæterorum scriptorum Græcorum co spectantes locos multis expendimus, maxime pag. 168. Ducang. Καὶ ντούστρα παρά Λατίνοις καλείται. 1 cod. Regius. At in Wolfiana editione legebatur Κινζούστρα, νος, ut mihi videtur, facta es Gallico qui joustera? Vidė et notas Ducangiì ad hunc locum. Βοίνια.

εἰ μὲν δὴ οὖν ἀπελθόντος ἐκείνου ζῇν οὗτος οὐκ ἠδύνατο, καθάπερ σῶμα ψυχῆς ἀπεῤῥωγὸς, βαβαὶ τῆς συμπνοίας τε καὶ τῆς μίξεως, ἣν εἰς ἄῤῥηκτόν τινα τὸν δεσμὸν ἡ μακρὰ συνήρμοσε σχέσις. εἰ δὲ καλέσαντος ἐκείνου ἔδραμε, παραχρῆμα ῥίψας τὸ σῶμα, βαβαὶ τῆς ἀγάπης καὶ τῆς στοργῆς, ἣν προσηκόντως ἔσχε πρὸς τὸν δεσπότην. Ἡρακλῆς μέντοι ἐκεῖνος, εἰ δὴ τὰ ὄντα εἰρήκασιν οἱ τῶν μύθων ἐνταῦθα πατέρες, πᾶσαν διέδραμε τὴν ὑφ’ ἥλιον, ὡς ἂν μάρτυρα τῶν οἰκείων ἅπασαν κτήσηται ἄθλων· οὗτοι δ’ ἐντὸς ὅρων μένοντες μόνῃ τῇ βελτίστῃ φήμῃ καὶ τὰς Ἡρακλείους διέβησαν στήλας καὶ ῥᾷστα πᾶσαν ἀνηρτήσαντο τὴν ὑφ’ ἥλιον. ἀλλὰ νῦν ἐξ ἀνθρώπων ἀπῆλθον, ἀθανατίσαντες πρότερον ἑαυτοὺς καὶ μνήμην καταλιπόντες ζῶσαν διηνεκῶς ἐν ταῖς τῶν ἐπιγινομένων ἀνθρώπων ψυχαῖς. ἡμῖν δὲ τοιούτων καὶ τοσούτων προβόλων καὶ στηριγμάτων οὑτωσὶ στερηθεῖσι τίς ἐλπὶς λείπεται τἀγαθοῦ; ταὐτὸν γάρ τι καὶ ἡμῖν νῦν ἕπεται δεδιέναι, ὅπερ ἄμπελοι καὶ φυτὰ νεογνὰ, ἐπειδάν τις ἐπιβούλως τοὺς κύκλῳ περιβόλους τε καὶ φραγμοὺς καθελὼν μηλόβοτον καταστήσῃ τὸν χῶρον. ἀλλὰ γὰρ εἴρηται κἀμοὶ τῆς μὲν ἀξίας, ὦ παρόντες, πάντως ἔλαττον·

¡A. m. 6836 ad 6849] N'CEPHORI GREGOR.B [IMP. ANDRONIC. SUN.] cognatorum ejus luctus est exortus. Fuit ille vir γενῶν ἐγίνετο θρήνος. Εἶναι δὲ τὸν ἄνδρα συνέβαινε animo quidem bonus atque in primis temperans; corpore autem robusto, cujus staturam oinnem velut ad amussim natura a capite ad calcem usque direxerat, nec non singula membra et partes. Ornabatur praeterea hilari vultu, in quo ipsius risus suavitatem gravitas quædam temperabat; moribua placidis et humanis. Honorem vero ex eloquentia magis quam ex ulla re alia expetebat. Quam ad rem ingenii celeritate ac fœcunditate incitabatur. Ardentissimo autem religionis studio et pietate plane similis erat defuncto imperatori. τὰ ἐς ψυχὴν ἀγαθὲν μὲν καὶ σώφρονα ἐν τοῖς μάτ λιστα· ἐῤῥωμένον δὲ τὸ σῶμα καὶ πάντα σύμμετρα κεκτημένον, ὥσπερ ἀπὸ κανόνι καὶ στάθμη της φύσ σεως τελεσιουργησάσης αὐτῷ τήν τε ἡλικίαν ἐμοῦ πᾶσαν καὶ αὖ καθ' έκαστα τῶν μελῶν καὶ μερῶν· ἐπιπρέπειν δ' αὐτῷ καὶ ἱλαρότητα δήτως μετά τινος σεμνοῦ μειδιάματος καὶ ἦθος γαληνὸν καὶ εὐπρώ· στον· φιλότιμον δ᾽ εἶναι τὰ ἐς λόγους μᾶλλον ἢ πάντα χρήματα· ἐχορήγει γὰρ αὐτῷ πολλὴν τὴν ὁρμὴν καὶ ἡ τῆς διανοίας ὀξύτης καὶ τὸ τῶν νοη μάτων γόνιμον· τὴν δὲ πρὸς τὰ θεῖα διάπυρον εὐλα βειαν καὶ εὐσέβειαν ὁμότροπον εἶναι καθάπαξ τῷ τελευτήσαντι βασιλεί. CAPUT UI. Joannes Palæologus nascitur. Andronicus pater, ea re audita, lætus Didymotichum rediit. Vestem mutat. Ludos celebrat. Duo certumina: Justa et Torneamentum; utrumque periculosum. Imperator utrique & immiscet, senioribus frustra reclamantibus. Ludorum missio. 482 1. Sequente æstate imperatoris conjux Anna domina, qua Didymotichi prægnans agebat, decimo octavo die Junii filium Joannem imperatorem peperit. Quo imperator audito celerrime Didymotichum rediit: et latitia exsultans, lugubri veste quam propter avi mortem gerebat deposita, splendidiorem sumpsit. Deinde duo etiam certamina celebravit, Olympicorum ludorum similitadinem quamdam servantia: quæ cum antea quoque sæpius edidisset, nunc tamen majore apparatu exornavit. Hi ludi a Latinis clim sunt excogitati exercendi corporis gratia, cum a re bellica vacabant. Γ. Θέρους δ' ἐπιγενομένου ἔγκυος ἐν Διδυ μοτείχῳ διάγωσε ἢ τοῦ βασιλέως σύζυγος 'Αννα ή δέσποινα υἱὸν κατὰ τὴν 1η Ιουνίου γεγέννηκεν. Ιωά νην τὸν βασιλέα. Ο δὴ πυθόμενος ὁ βασιλεὺς τὴν ταχίστην αὖθις ἐπανῆκεν ἐς Διδυμότειχον· καὶ πιο ριχαρής Ρ. 296] γενόμενος ήμειψεν ἐς τὸ λαμπρό τερον τὰ ἐνδύματα, ἃ διὰ τὴν τοῦ πάππου τελευτήν τέως ἐνεδέδυτη. Εἶτα καὶ ἀγῶνας ἐξετέλεσε δύο, μίμησίν τινα τῶν Ολυμπιακῶν ἀποσώζοντας, οὓς καὶ πρότερον μὲν πολλάκις ἐτέλει, νῦν δὲ φιλσι μύτερον· οἱ δὴ τοῖς Λατίνοις πάλαι ἐπινενόηνται γυμνασίας ἕνεκα σώματος, οπότε σχολὴν ἄγοιεν τῶν πολεμικών. Β'. Τούτων ὁ μὲν εἰς μονομαχία; Ενδειξιν έχει και κιντζούτρα παρά Λατίνοις καλεῖται. Μερίζον καὶ γὰρ κατὰ φυλὰς καὶ δήμους και φρατρίας· ἔπειτα ὁπλίζουσιν ἀφ' ἑκατέρου μέρου; Ένα καὶ ἕνα τῶν βου λομένων τινὰς καὶ πάντη καταρράκτους καθιστώσιν. Επειτα δόρυ λαβόντες ἑκάτερος ἐν τρισὶν βελίσκοι ἐσκευασμένα τὸ ἄκρον ἐπιπηδώσιν ἀλλήλοις καὶ ἀπαντῶσιν εὑρώσεως καὶ ὠθούσιν ἀλλήλους τους δέρασι μετὰ πάνυ γενναίας τῆς ὁρμῆς· καὶ ὁ τοῦ ἵππου καταβαλὼν τὴν ἀντίπαλον στεφανίτης ανατο ρεύεται. Κλήρῳ γοῦν καὶ 4 βασιλεὺς τὴν τοιαύτην λαγχάνει μονομαχίαν, ὥστε καὶ παρὰ μικρὸν ἦλθε πολλάκις πληγῆναι και ρίαν. Διὸ καὶ παραινούμενες ὑπὸ τῶν γηραιοτέρων απέχεσθαι τῶν τοιούτων ερ γων· ἀνοίκειαν γὰρ εἶναι πάντη βασιλεῖ πρὸς τῶν δούλων παίεσθαι, καὶ ταῦθ' οὕτως ἀνυποστόλως, II. Eorum unus duelli speciem præ se ferens Justa apud Latines dicitur. Dividuntur secundum tribas, municipia, curias. Deinde ex utraque parte armantur singuli contra singulos, qui volunt, et ab omni parte armis leguntur. Deinde uterque sumpto bastili, cujus exiremum tribus cuspidibus arınatur, in se invicem irruunt et valido impetu concurrunt, et alii alios bastis quam fortissime impellunt. Qui adversarium equo dejecerit, victor proclamatur. Istud singulare certamen ipsi etiam imperatori sortito obtigit: et parum abfuit, quin sæpe lethalem ictum acciperet. Unde cum a senioribus moneretur, ut hujusmodi rebus abstineret (nec enim decere imperatorem a servis pulsari, idque non simulate, imo cum aliquo periculo), non paruit: 483 sed illis repulsis, ut qui degeneris sibi netus auctores essent æqualibus suis καὶ κίνδυνος έπεται· οὐκ ἐπείθετο, ἀλλὰ τοῖς ἡλι militibus magis est obsecutus. κιώταις τῶν στρατιωτών μάλλον βραβεύουν τὴν τῆς βουλήσεως ψῆφον τούτους ἀπήλαυνε, δειλίαν ἀγεννῆ ταῖς αὐτῶν καταψηφιζόμενος παραινέσεσιν. Variorum notæ. Cantacuzenus lib. ult. cap. 2, scribit Joannem, cum pater obiit (an. scilicet 1556", Junii 25) novennem fuisse, proinde natuni anuo 1337. Laonius duodennem fuisse ait. Ducang. Videtur legendum καὶ ἐξούστρα. De hac utraque apud Latinos usitata decursionis acinonumach:æ ludicræ specie dissertationes duas edidimus ad Joinvillæ Historiam, 6, 7, ubi Gregoræ et "¡mo 1311, Junii 15, el nails amo 1332. Boivin, cæterorum scriptorum Græcorum co spectantes locos multis expendimus, maxime pag. 168. Ducang. Καὶ ντούστρα παρά Λατίνοις καλείται. 1 cod. Regius. At in Wolfiana editione legebatur Κινζούστρα, νος, ut mihi videtur, facta es Gallico qui joustera? Vidė et notas Ducangiì ad hunc locum. Βοίνια.

τῆς δὲ τῶν ἄλλων προθυμίας ἴσως οὐκ ἔλαττον. ἡ μὲν γὰρ ἀξία τῆς ἐκείνου γλώττης ἐδεῖτο· ἡ δὲ προθυμία γνώμης τῆς ἐμαυτοῦ. (Γ.) Τούτων οὕτω λεγομένων πολὺς πρὸς τῶν συγγενῶν ἐγίνετο θρῆνος. εἶναι δὲ τὸν ἄνδρα συνέβαινε τὰ ἐς ψυχὴν ἀγαθὸν μὲν καὶ σώφρονα ἐν τοῖς μάλιστα· ἐῤῥωμένον δὲ τὸ σῶμα καὶ πάντα σύμμετρα κεκτημένον, ὥσπερ ὑπὸ κανόνι καὶ στάθμῃ τῆς φύσεως τελεσιουργησάσης αὐτῷ τήν τε ἡλικίαν ὁμοῦ πᾶσαν καὶ αὖ καθ’ ἕκαστα τῶν μελῶν καὶ μερῶν· ἐπιπρέπειν δ’ αὐτῷ καὶ ἱλαρότητα ὄψεως μετά τινος σεμνοῦ μειδιάματος καὶ ἦθος γαληνὸν καὶ εὐπρόσιτον· φιλότιμον δ’ εἶναι τὰ ἐς λόγους μᾶλλον ἢ πάντα χρήματα· ἐχορήγει γὰρ αὐτῷ πολλὴν τὴν ὁρμὴν καὶ ἡ τῆς διανοίας ὀξύτης καὶ τὸ τῶν νοημάτων γόνιμον· τὴν δὲ πρὸς τὰ θεῖα διάπυρον εὐλάβειαν καὶ εὐσέβειαν ὁμότροπον εἶναι καθάπαξ τῷ τελευτήσαντι βασιλεῖ. γ. Θέρους δ’ ἐπιγενομένου ἔγκυος ἐν Διδυμοτείχῳ διάγουσα ἡ τοῦ βασιλέως σύζυγος Ἄννα ἡ δέσποινα υἱὸν κατὰ τὴν ιη Ἰουνίου γεγέννηκεν, Ἰωάννην τὸν βασιλέα. ὃ δὴ πυθόμενος ὁ βασιλεὺς τὴν ταχίστην αὖθις ἐπανῆκεν ἐς Διδυμότειχον·

¡A. m. 6836 ad 6849] N'CEPHORI GREGOR.B [IMP. ANDRONIC. SUN.] cognatorum ejus luctus est exortus. Fuit ille vir γενῶν ἐγίνετο θρήνος. Εἶναι δὲ τὸν ἄνδρα συνέβαινε animo quidem bonus atque in primis temperans; corpore autem robusto, cujus staturam oinnem velut ad amussim natura a capite ad calcem usque direxerat, nec non singula membra et partes. Ornabatur praeterea hilari vultu, in quo ipsius risus suavitatem gravitas quædam temperabat; moribua placidis et humanis. Honorem vero ex eloquentia magis quam ex ulla re alia expetebat. Quam ad rem ingenii celeritate ac fœcunditate incitabatur. Ardentissimo autem religionis studio et pietate plane similis erat defuncto imperatori. τὰ ἐς ψυχὴν ἀγαθὲν μὲν καὶ σώφρονα ἐν τοῖς μάτ λιστα· ἐῤῥωμένον δὲ τὸ σῶμα καὶ πάντα σύμμετρα κεκτημένον, ὥσπερ ἀπὸ κανόνι καὶ στάθμη της φύσ σεως τελεσιουργησάσης αὐτῷ τήν τε ἡλικίαν ἐμοῦ πᾶσαν καὶ αὖ καθ' έκαστα τῶν μελῶν καὶ μερῶν· ἐπιπρέπειν δ' αὐτῷ καὶ ἱλαρότητα δήτως μετά τινος σεμνοῦ μειδιάματος καὶ ἦθος γαληνὸν καὶ εὐπρώ· στον· φιλότιμον δ᾽ εἶναι τὰ ἐς λόγους μᾶλλον ἢ πάντα χρήματα· ἐχορήγει γὰρ αὐτῷ πολλὴν τὴν ὁρμὴν καὶ ἡ τῆς διανοίας ὀξύτης καὶ τὸ τῶν νοη μάτων γόνιμον· τὴν δὲ πρὸς τὰ θεῖα διάπυρον εὐλα βειαν καὶ εὐσέβειαν ὁμότροπον εἶναι καθάπαξ τῷ τελευτήσαντι βασιλεί. CAPUT UI. Joannes Palæologus nascitur. Andronicus pater, ea re audita, lætus Didymotichum rediit. Vestem mutat. Ludos celebrat. Duo certumina: Justa et Torneamentum; utrumque periculosum. Imperator utrique & immiscet, senioribus frustra reclamantibus. Ludorum missio. 482 1. Sequente æstate imperatoris conjux Anna domina, qua Didymotichi prægnans agebat, decimo octavo die Junii filium Joannem imperatorem peperit. Quo imperator audito celerrime Didymotichum rediit: et latitia exsultans, lugubri veste quam propter avi mortem gerebat deposita, splendidiorem sumpsit. Deinde duo etiam certamina celebravit, Olympicorum ludorum similitadinem quamdam servantia: quæ cum antea quoque sæpius edidisset, nunc tamen majore apparatu exornavit. Hi ludi a Latinis clim sunt excogitati exercendi corporis gratia, cum a re bellica vacabant. Γ. Θέρους δ' ἐπιγενομένου ἔγκυος ἐν Διδυ μοτείχῳ διάγωσε ἢ τοῦ βασιλέως σύζυγος 'Αννα ή δέσποινα υἱὸν κατὰ τὴν 1η Ιουνίου γεγέννηκεν. Ιωά νην τὸν βασιλέα. Ο δὴ πυθόμενος ὁ βασιλεὺς τὴν ταχίστην αὖθις ἐπανῆκεν ἐς Διδυμότειχον· καὶ πιο ριχαρής Ρ. 296] γενόμενος ήμειψεν ἐς τὸ λαμπρό τερον τὰ ἐνδύματα, ἃ διὰ τὴν τοῦ πάππου τελευτήν τέως ἐνεδέδυτη. Εἶτα καὶ ἀγῶνας ἐξετέλεσε δύο, μίμησίν τινα τῶν Ολυμπιακῶν ἀποσώζοντας, οὓς καὶ πρότερον μὲν πολλάκις ἐτέλει, νῦν δὲ φιλσι μύτερον· οἱ δὴ τοῖς Λατίνοις πάλαι ἐπινενόηνται γυμνασίας ἕνεκα σώματος, οπότε σχολὴν ἄγοιεν τῶν πολεμικών. Β'. Τούτων ὁ μὲν εἰς μονομαχία; Ενδειξιν έχει και κιντζούτρα παρά Λατίνοις καλεῖται. Μερίζον καὶ γὰρ κατὰ φυλὰς καὶ δήμους και φρατρίας· ἔπειτα ὁπλίζουσιν ἀφ' ἑκατέρου μέρου; Ένα καὶ ἕνα τῶν βου λομένων τινὰς καὶ πάντη καταρράκτους καθιστώσιν. Επειτα δόρυ λαβόντες ἑκάτερος ἐν τρισὶν βελίσκοι ἐσκευασμένα τὸ ἄκρον ἐπιπηδώσιν ἀλλήλοις καὶ ἀπαντῶσιν εὑρώσεως καὶ ὠθούσιν ἀλλήλους τους δέρασι μετὰ πάνυ γενναίας τῆς ὁρμῆς· καὶ ὁ τοῦ ἵππου καταβαλὼν τὴν ἀντίπαλον στεφανίτης ανατο ρεύεται. Κλήρῳ γοῦν καὶ 4 βασιλεὺς τὴν τοιαύτην λαγχάνει μονομαχίαν, ὥστε καὶ παρὰ μικρὸν ἦλθε πολλάκις πληγῆναι και ρίαν. Διὸ καὶ παραινούμενες ὑπὸ τῶν γηραιοτέρων απέχεσθαι τῶν τοιούτων ερ γων· ἀνοίκειαν γὰρ εἶναι πάντη βασιλεῖ πρὸς τῶν δούλων παίεσθαι, καὶ ταῦθ' οὕτως ἀνυποστόλως, II. Eorum unus duelli speciem præ se ferens Justa apud Latines dicitur. Dividuntur secundum tribas, municipia, curias. Deinde ex utraque parte armantur singuli contra singulos, qui volunt, et ab omni parte armis leguntur. Deinde uterque sumpto bastili, cujus exiremum tribus cuspidibus arınatur, in se invicem irruunt et valido impetu concurrunt, et alii alios bastis quam fortissime impellunt. Qui adversarium equo dejecerit, victor proclamatur. Istud singulare certamen ipsi etiam imperatori sortito obtigit: et parum abfuit, quin sæpe lethalem ictum acciperet. Unde cum a senioribus moneretur, ut hujusmodi rebus abstineret (nec enim decere imperatorem a servis pulsari, idque non simulate, imo cum aliquo periculo), non paruit: 483 sed illis repulsis, ut qui degeneris sibi netus auctores essent æqualibus suis καὶ κίνδυνος έπεται· οὐκ ἐπείθετο, ἀλλὰ τοῖς ἡλι militibus magis est obsecutus. κιώταις τῶν στρατιωτών μάλλον βραβεύουν τὴν τῆς βουλήσεως ψῆφον τούτους ἀπήλαυνε, δειλίαν ἀγεννῆ ταῖς αὐτῶν καταψηφιζόμενος παραινέσεσιν. Variorum notæ. Cantacuzenus lib. ult. cap. 2, scribit Joannem, cum pater obiit (an. scilicet 1556", Junii 25) novennem fuisse, proinde natuni anuo 1337. Laonius duodennem fuisse ait. Ducang. Videtur legendum καὶ ἐξούστρα. De hac utraque apud Latinos usitata decursionis acinonumach:æ ludicræ specie dissertationes duas edidimus ad Joinvillæ Historiam, 6, 7, ubi Gregoræ et "¡mo 1311, Junii 15, el nails amo 1332. Boivin, cæterorum scriptorum Græcorum co spectantes locos multis expendimus, maxime pag. 168. Ducang. Καὶ ντούστρα παρά Λατίνοις καλείται. 1 cod. Regius. At in Wolfiana editione legebatur Κινζούστρα, νος, ut mihi videtur, facta es Gallico qui joustera? Vidė et notas Ducangiì ad hunc locum. Βοίνια.

καὶ περιχαρὴς γενόμενος ἤμειψεν ἐς τὸ λαμπρότερον τὰ ἐνδύματα, ἃ διὰ τὴν τοῦ πάππου τελευτὴν τέως ἐνεδέδυτο. εἶτα καὶ ἀγῶνας ἐξετέλεσε δύο, μίμησίν τινα τῶν Ὀλυμπιακῶν ἀποσώζοντας, οὓς καὶ πρότερον μὲν πολλάκις ἐτέλει, νῦν δὲ φιλοτιμότερον· οἳ δὴ τοῖς Λατίνοις πάλαι ἐπινενόηνται γυμνασίας ἕνεκα σώματος, ὁπότε σχολὴν ἄγοιεν τῶν πολεμικῶν. (Β.) Τούτων ὁ μὲν εἷς μονομαχίας ἔνδειξιν ἔχει καὶ ντζούστρα παρὰ Λατίνοις καλεῖται. μερίζονται γὰρ κατὰ φυλὰς καὶ δήμους καὶ φρατρίας· ἔπειτα ὁπλίζουσιν ἀφ’ ἑκατέρου μέρους ἕνα καὶ ἕνα τῶν βουλομένων τινὰς καὶ πάντη καταφράκτους καθιστῶσιν. ἔπειτα δόρυ λαβόντες ἑκάτερος ἐν τρισὶν ὀβελίσκοις ἐσκευασμένα τὸ ἄκρον ἐπιπηδῶσιν ἀλλήλοις καὶ ἀπαντῶσιν εὐρώστως καὶ ὠθοῦσιν ἀλλήλους τοῖς δόρασι μετὰ πάνυ γενναίας τῆς ὁρμῆς· καὶ ὁ τοῦ ἵππου καταβαλὼν τὸν ἀντίπαλον στεφανίτης ἀναγορεύεται. κλήρῳ γοῦν καὶ ὁ βασιλεὺς τὴν τοιαύτην λαγχάνει μονομαχίαν, ὥστε καὶ παρὰ μικρὸν ἦλθε πολλάκις πληγῆναι καιρίαν. διὸ καὶ παραινούμενος ὑπὸ τῶν γηραιοτέρων ἀπέχεσθαι τῶν τοιούτων ἔργων·

¡A. m. 6836 ad 6849] N'CEPHORI GREGOR.B [IMP. ANDRONIC. SUN.] cognatorum ejus luctus est exortus. Fuit ille vir γενῶν ἐγίνετο θρήνος. Εἶναι δὲ τὸν ἄνδρα συνέβαινε animo quidem bonus atque in primis temperans; corpore autem robusto, cujus staturam oinnem velut ad amussim natura a capite ad calcem usque direxerat, nec non singula membra et partes. Ornabatur praeterea hilari vultu, in quo ipsius risus suavitatem gravitas quædam temperabat; moribua placidis et humanis. Honorem vero ex eloquentia magis quam ex ulla re alia expetebat. Quam ad rem ingenii celeritate ac fœcunditate incitabatur. Ardentissimo autem religionis studio et pietate plane similis erat defuncto imperatori. τὰ ἐς ψυχὴν ἀγαθὲν μὲν καὶ σώφρονα ἐν τοῖς μάτ λιστα· ἐῤῥωμένον δὲ τὸ σῶμα καὶ πάντα σύμμετρα κεκτημένον, ὥσπερ ἀπὸ κανόνι καὶ στάθμη της φύσ σεως τελεσιουργησάσης αὐτῷ τήν τε ἡλικίαν ἐμοῦ πᾶσαν καὶ αὖ καθ' έκαστα τῶν μελῶν καὶ μερῶν· ἐπιπρέπειν δ' αὐτῷ καὶ ἱλαρότητα δήτως μετά τινος σεμνοῦ μειδιάματος καὶ ἦθος γαληνὸν καὶ εὐπρώ· στον· φιλότιμον δ᾽ εἶναι τὰ ἐς λόγους μᾶλλον ἢ πάντα χρήματα· ἐχορήγει γὰρ αὐτῷ πολλὴν τὴν ὁρμὴν καὶ ἡ τῆς διανοίας ὀξύτης καὶ τὸ τῶν νοη μάτων γόνιμον· τὴν δὲ πρὸς τὰ θεῖα διάπυρον εὐλα βειαν καὶ εὐσέβειαν ὁμότροπον εἶναι καθάπαξ τῷ τελευτήσαντι βασιλεί. CAPUT UI. Joannes Palæologus nascitur. Andronicus pater, ea re audita, lætus Didymotichum rediit. Vestem mutat. Ludos celebrat. Duo certumina: Justa et Torneamentum; utrumque periculosum. Imperator utrique & immiscet, senioribus frustra reclamantibus. Ludorum missio. 482 1. Sequente æstate imperatoris conjux Anna domina, qua Didymotichi prægnans agebat, decimo octavo die Junii filium Joannem imperatorem peperit. Quo imperator audito celerrime Didymotichum rediit: et latitia exsultans, lugubri veste quam propter avi mortem gerebat deposita, splendidiorem sumpsit. Deinde duo etiam certamina celebravit, Olympicorum ludorum similitadinem quamdam servantia: quæ cum antea quoque sæpius edidisset, nunc tamen majore apparatu exornavit. Hi ludi a Latinis clim sunt excogitati exercendi corporis gratia, cum a re bellica vacabant. Γ. Θέρους δ' ἐπιγενομένου ἔγκυος ἐν Διδυ μοτείχῳ διάγωσε ἢ τοῦ βασιλέως σύζυγος 'Αννα ή δέσποινα υἱὸν κατὰ τὴν 1η Ιουνίου γεγέννηκεν. Ιωά νην τὸν βασιλέα. Ο δὴ πυθόμενος ὁ βασιλεὺς τὴν ταχίστην αὖθις ἐπανῆκεν ἐς Διδυμότειχον· καὶ πιο ριχαρής Ρ. 296] γενόμενος ήμειψεν ἐς τὸ λαμπρό τερον τὰ ἐνδύματα, ἃ διὰ τὴν τοῦ πάππου τελευτήν τέως ἐνεδέδυτη. Εἶτα καὶ ἀγῶνας ἐξετέλεσε δύο, μίμησίν τινα τῶν Ολυμπιακῶν ἀποσώζοντας, οὓς καὶ πρότερον μὲν πολλάκις ἐτέλει, νῦν δὲ φιλσι μύτερον· οἱ δὴ τοῖς Λατίνοις πάλαι ἐπινενόηνται γυμνασίας ἕνεκα σώματος, οπότε σχολὴν ἄγοιεν τῶν πολεμικών. Β'. Τούτων ὁ μὲν εἰς μονομαχία; Ενδειξιν έχει και κιντζούτρα παρά Λατίνοις καλεῖται. Μερίζον καὶ γὰρ κατὰ φυλὰς καὶ δήμους και φρατρίας· ἔπειτα ὁπλίζουσιν ἀφ' ἑκατέρου μέρου; Ένα καὶ ἕνα τῶν βου λομένων τινὰς καὶ πάντη καταρράκτους καθιστώσιν. Επειτα δόρυ λαβόντες ἑκάτερος ἐν τρισὶν βελίσκοι ἐσκευασμένα τὸ ἄκρον ἐπιπηδώσιν ἀλλήλοις καὶ ἀπαντῶσιν εὑρώσεως καὶ ὠθούσιν ἀλλήλους τους δέρασι μετὰ πάνυ γενναίας τῆς ὁρμῆς· καὶ ὁ τοῦ ἵππου καταβαλὼν τὴν ἀντίπαλον στεφανίτης ανατο ρεύεται. Κλήρῳ γοῦν καὶ 4 βασιλεὺς τὴν τοιαύτην λαγχάνει μονομαχίαν, ὥστε καὶ παρὰ μικρὸν ἦλθε πολλάκις πληγῆναι και ρίαν. Διὸ καὶ παραινούμενες ὑπὸ τῶν γηραιοτέρων απέχεσθαι τῶν τοιούτων ερ γων· ἀνοίκειαν γὰρ εἶναι πάντη βασιλεῖ πρὸς τῶν δούλων παίεσθαι, καὶ ταῦθ' οὕτως ἀνυποστόλως, II. Eorum unus duelli speciem præ se ferens Justa apud Latines dicitur. Dividuntur secundum tribas, municipia, curias. Deinde ex utraque parte armantur singuli contra singulos, qui volunt, et ab omni parte armis leguntur. Deinde uterque sumpto bastili, cujus exiremum tribus cuspidibus arınatur, in se invicem irruunt et valido impetu concurrunt, et alii alios bastis quam fortissime impellunt. Qui adversarium equo dejecerit, victor proclamatur. Istud singulare certamen ipsi etiam imperatori sortito obtigit: et parum abfuit, quin sæpe lethalem ictum acciperet. Unde cum a senioribus moneretur, ut hujusmodi rebus abstineret (nec enim decere imperatorem a servis pulsari, idque non simulate, imo cum aliquo periculo), non paruit: 483 sed illis repulsis, ut qui degeneris sibi netus auctores essent æqualibus suis καὶ κίνδυνος έπεται· οὐκ ἐπείθετο, ἀλλὰ τοῖς ἡλι militibus magis est obsecutus. κιώταις τῶν στρατιωτών μάλλον βραβεύουν τὴν τῆς βουλήσεως ψῆφον τούτους ἀπήλαυνε, δειλίαν ἀγεννῆ ταῖς αὐτῶν καταψηφιζόμενος παραινέσεσιν. Variorum notæ. Cantacuzenus lib. ult. cap. 2, scribit Joannem, cum pater obiit (an. scilicet 1556", Junii 25) novennem fuisse, proinde natuni anuo 1337. Laonius duodennem fuisse ait. Ducang. Videtur legendum καὶ ἐξούστρα. De hac utraque apud Latinos usitata decursionis acinonumach:æ ludicræ specie dissertationes duas edidimus ad Joinvillæ Historiam, 6, 7, ubi Gregoræ et "¡mo 1311, Junii 15, el nails amo 1332. Boivin, cæterorum scriptorum Græcorum co spectantes locos multis expendimus, maxime pag. 168. Ducang. Καὶ ντούστρα παρά Λατίνοις καλείται. 1 cod. Regius. At in Wolfiana editione legebatur Κινζούστρα, νος, ut mihi videtur, facta es Gallico qui joustera? Vidė et notas Ducangiì ad hunc locum. Βοίνια.

ἀνοίκειον γὰρ εἶναι πάντη βασιλεῖ πρὸς τῶν δούλων παίεσθαι, καὶ ταῦθ’ οὕτως ἀνυποστόλως, ᾧ καὶ κίνδυνος ἕπεται· οὐκ ἐπείθετο, ἀλλὰ τοῖς ἡλικιώταις τῶν στρατιωτῶν μᾶλλον βραβεύων τὴν τῆς βουλήσεως ψῆφον τούτους ἀπήλαυνε, δειλίαν ἀγεννῆ ταῖς αὐτῶν καταψηφιζόμενος παραινέσεσιν. (Γ.) Ὁ δ’ ἕτερος τῶν ἀγώνων τορνεμὲν προσαγορεύεται. ἔχει δὲ οὕτως. μερίζονται κἀνταῦθα κατὰ φυλὰς καὶ δήμους καὶ φρατρίας καὶ ὁπλίζονται πάντες ὁμοῦ. καὶ ἀρχαιρεσιῶν γιγνομένων κλήρῳ λαγχάνουσι τὴν ἡγεμονίαν δύο τινὲς ἐξ αὐτῶν, ἑκατέρου μέρους ἑκάτερος. τούτου τοίνυν οὕτω μὲν πρότερον, νῦν δὲ συνεχῶς τελουμένου συναρίθμιος γίνεται καὶ ὁ βασιλεὺς τοῖς ὑφ’ ἡγεμόνι τεταγμένοις, οἱῳδήτινι στρατιώτῃ· καὶ συῤῥηγνυμένων κατ’ ἴσον ἀριθμὸν ἀμφοτέρων τῶν τάξεων μετὰ ῥοπάλων στεῤῥῶν παίει τε καὶ ὁ βασιλεὺς καὶ παίεται ἀφειδῶς. ἐπεὶ καὶ τὸν τρώσαντα, ἢ καὶ ἀποκτείναντα, συμβὰν οὑτωσί πως, κἀν τοῖς ἀγῶσιν ἀμφοτέροις, ἀνέγκλητον εἶναί σφισι νόμιμον ἦν.

¡A. m. 6836 ad 6849] N'CEPHORI GREGOR.B [IMP. ANDRONIC. SUN.] cognatorum ejus luctus est exortus. Fuit ille vir γενῶν ἐγίνετο θρήνος. Εἶναι δὲ τὸν ἄνδρα συνέβαινε animo quidem bonus atque in primis temperans; corpore autem robusto, cujus staturam oinnem velut ad amussim natura a capite ad calcem usque direxerat, nec non singula membra et partes. Ornabatur praeterea hilari vultu, in quo ipsius risus suavitatem gravitas quædam temperabat; moribua placidis et humanis. Honorem vero ex eloquentia magis quam ex ulla re alia expetebat. Quam ad rem ingenii celeritate ac fœcunditate incitabatur. Ardentissimo autem religionis studio et pietate plane similis erat defuncto imperatori. τὰ ἐς ψυχὴν ἀγαθὲν μὲν καὶ σώφρονα ἐν τοῖς μάτ λιστα· ἐῤῥωμένον δὲ τὸ σῶμα καὶ πάντα σύμμετρα κεκτημένον, ὥσπερ ἀπὸ κανόνι καὶ στάθμη της φύσ σεως τελεσιουργησάσης αὐτῷ τήν τε ἡλικίαν ἐμοῦ πᾶσαν καὶ αὖ καθ' έκαστα τῶν μελῶν καὶ μερῶν· ἐπιπρέπειν δ' αὐτῷ καὶ ἱλαρότητα δήτως μετά τινος σεμνοῦ μειδιάματος καὶ ἦθος γαληνὸν καὶ εὐπρώ· στον· φιλότιμον δ᾽ εἶναι τὰ ἐς λόγους μᾶλλον ἢ πάντα χρήματα· ἐχορήγει γὰρ αὐτῷ πολλὴν τὴν ὁρμὴν καὶ ἡ τῆς διανοίας ὀξύτης καὶ τὸ τῶν νοη μάτων γόνιμον· τὴν δὲ πρὸς τὰ θεῖα διάπυρον εὐλα βειαν καὶ εὐσέβειαν ὁμότροπον εἶναι καθάπαξ τῷ τελευτήσαντι βασιλεί. CAPUT UI. Joannes Palæologus nascitur. Andronicus pater, ea re audita, lætus Didymotichum rediit. Vestem mutat. Ludos celebrat. Duo certumina: Justa et Torneamentum; utrumque periculosum. Imperator utrique & immiscet, senioribus frustra reclamantibus. Ludorum missio. 482 1. Sequente æstate imperatoris conjux Anna domina, qua Didymotichi prægnans agebat, decimo octavo die Junii filium Joannem imperatorem peperit. Quo imperator audito celerrime Didymotichum rediit: et latitia exsultans, lugubri veste quam propter avi mortem gerebat deposita, splendidiorem sumpsit. Deinde duo etiam certamina celebravit, Olympicorum ludorum similitadinem quamdam servantia: quæ cum antea quoque sæpius edidisset, nunc tamen majore apparatu exornavit. Hi ludi a Latinis clim sunt excogitati exercendi corporis gratia, cum a re bellica vacabant. Γ. Θέρους δ' ἐπιγενομένου ἔγκυος ἐν Διδυ μοτείχῳ διάγωσε ἢ τοῦ βασιλέως σύζυγος 'Αννα ή δέσποινα υἱὸν κατὰ τὴν 1η Ιουνίου γεγέννηκεν. Ιωά νην τὸν βασιλέα. Ο δὴ πυθόμενος ὁ βασιλεὺς τὴν ταχίστην αὖθις ἐπανῆκεν ἐς Διδυμότειχον· καὶ πιο ριχαρής Ρ. 296] γενόμενος ήμειψεν ἐς τὸ λαμπρό τερον τὰ ἐνδύματα, ἃ διὰ τὴν τοῦ πάππου τελευτήν τέως ἐνεδέδυτη. Εἶτα καὶ ἀγῶνας ἐξετέλεσε δύο, μίμησίν τινα τῶν Ολυμπιακῶν ἀποσώζοντας, οὓς καὶ πρότερον μὲν πολλάκις ἐτέλει, νῦν δὲ φιλσι μύτερον· οἱ δὴ τοῖς Λατίνοις πάλαι ἐπινενόηνται γυμνασίας ἕνεκα σώματος, οπότε σχολὴν ἄγοιεν τῶν πολεμικών. Β'. Τούτων ὁ μὲν εἰς μονομαχία; Ενδειξιν έχει και κιντζούτρα παρά Λατίνοις καλεῖται. Μερίζον καὶ γὰρ κατὰ φυλὰς καὶ δήμους και φρατρίας· ἔπειτα ὁπλίζουσιν ἀφ' ἑκατέρου μέρου; Ένα καὶ ἕνα τῶν βου λομένων τινὰς καὶ πάντη καταρράκτους καθιστώσιν. Επειτα δόρυ λαβόντες ἑκάτερος ἐν τρισὶν βελίσκοι ἐσκευασμένα τὸ ἄκρον ἐπιπηδώσιν ἀλλήλοις καὶ ἀπαντῶσιν εὑρώσεως καὶ ὠθούσιν ἀλλήλους τους δέρασι μετὰ πάνυ γενναίας τῆς ὁρμῆς· καὶ ὁ τοῦ ἵππου καταβαλὼν τὴν ἀντίπαλον στεφανίτης ανατο ρεύεται. Κλήρῳ γοῦν καὶ 4 βασιλεὺς τὴν τοιαύτην λαγχάνει μονομαχίαν, ὥστε καὶ παρὰ μικρὸν ἦλθε πολλάκις πληγῆναι και ρίαν. Διὸ καὶ παραινούμενες ὑπὸ τῶν γηραιοτέρων απέχεσθαι τῶν τοιούτων ερ γων· ἀνοίκειαν γὰρ εἶναι πάντη βασιλεῖ πρὸς τῶν δούλων παίεσθαι, καὶ ταῦθ' οὕτως ἀνυποστόλως, II. Eorum unus duelli speciem præ se ferens Justa apud Latines dicitur. Dividuntur secundum tribas, municipia, curias. Deinde ex utraque parte armantur singuli contra singulos, qui volunt, et ab omni parte armis leguntur. Deinde uterque sumpto bastili, cujus exiremum tribus cuspidibus arınatur, in se invicem irruunt et valido impetu concurrunt, et alii alios bastis quam fortissime impellunt. Qui adversarium equo dejecerit, victor proclamatur. Istud singulare certamen ipsi etiam imperatori sortito obtigit: et parum abfuit, quin sæpe lethalem ictum acciperet. Unde cum a senioribus moneretur, ut hujusmodi rebus abstineret (nec enim decere imperatorem a servis pulsari, idque non simulate, imo cum aliquo periculo), non paruit: 483 sed illis repulsis, ut qui degeneris sibi netus auctores essent æqualibus suis καὶ κίνδυνος έπεται· οὐκ ἐπείθετο, ἀλλὰ τοῖς ἡλι militibus magis est obsecutus. κιώταις τῶν στρατιωτών μάλλον βραβεύουν τὴν τῆς βουλήσεως ψῆφον τούτους ἀπήλαυνε, δειλίαν ἀγεννῆ ταῖς αὐτῶν καταψηφιζόμενος παραινέσεσιν. Variorum notæ. Cantacuzenus lib. ult. cap. 2, scribit Joannem, cum pater obiit (an. scilicet 1556", Junii 25) novennem fuisse, proinde natuni anuo 1337. Laonius duodennem fuisse ait. Ducang. Videtur legendum καὶ ἐξούστρα. De hac utraque apud Latinos usitata decursionis acinonumach:æ ludicræ specie dissertationes duas edidimus ad Joinvillæ Historiam, 6, 7, ubi Gregoræ et "¡mo 1311, Junii 15, el nails amo 1332. Boivin, cæterorum scriptorum Græcorum co spectantes locos multis expendimus, maxime pag. 168. Ducang. Καὶ ντούστρα παρά Λατίνοις καλείται. 1 cod. Regius. At in Wolfiana editione legebatur Κινζούστρα, νος, ut mihi videtur, facta es Gallico qui joustera? Vidė et notas Ducangiì ad hunc locum. Βοίνια.

PG 148:681μετὰ δὲ τὴν τοῦ ἀγῶνος τούτου διάλυσιν ἀπολαμβάνοντες ἑκάτερα τὰ μέρη τὸν σφῶν αὐτῶν ἡγεμόνα, μεθ’ ὧν καὶ ὁ βασιλεὺς τὴν τῶν ὑποτεταγμένων τάξιν οὐκ ἀπολιμπάνων τυγχάνει, ἄγουσι προπομπεύοντες εὐρύθμως καὶ κατὰ συζυγίαν ἐκ διαστήματος, ἄχρις οὗ συμπέπτωκε καταλύειν ἑκάτερον· ἔνθα προπίνων ἐκεῖνος ἅπασιν οἴνου κρατῆρα καὶ δεξιὰν ἑκάστῳ προτείνων οἴκαδε ἀπαλλάττεσθαι πάντας κελεύει. δ. Τούτων τοίνυν ἐν Διδυμοτείχῳ καὶ νῦν τελεσθέντων, ἀναλαβὼν ὁ βασιλεὺς ἱκανὴν στρατιὰν ἀκήρυκτόν τινα καὶ αἰφνίδιον ἐξάγει πόλεμον κατὰ Βουλγάρων, πρὶν ἐκείνους αἰσθέσθαι, βουλόμενος αὖθις σφετερίσασθαι τὰ περὶ τὸν Αἷμον φρούρια, ὅσα πρὸ βραχέος Ἀλεξάνδρῳ προσκεχωρήκει. ἐμβαλὼν οὖν ἐς τὴν πολεμίαν ἐδῄου καὶ ἔκαε τὴν χώραν, μηδὲ τῶν ἀσταχύων φειδόμενος ἐν ἅλωνι τυγχανόντων· ἐπιπορευόμενος δὲ καὶ τὰ φρούρια, καὶ ἀπειλῶν περιστρατοπεδεύσεις καὶ πολιορκίας, παρεστήσατο καθ’ ὁμολογίαν καὶ τούτων ἔστιν ἃ, ὑποσπόνδων ἀπιόντων τῶν ἐν φρουρᾷ τεταγμένων παρ’ Ἀλεξάνδρῳ.

[a. c. 1528 ad 1511] BYZANTINE HISTORIE LIB. X. {IMP. ANDRONIC, JUN…] III. Alterum certamen Torneamentum appella” tur. Ita autem se habet. Dividuntur et hic secundum tribus, municipia, et curias, et simul omncs armantur. Deinde habitis comitiis duo ex iis duces sorte diliguntur, suæ quisque parti præfuturus. In co̟certamine, quod et antea usurpatum fuerat, nunc autem quotidie celebratur, imperator ipse ex corum numero fuit, qui duci, hoc est militi, qualiscunque is foret, obtemperarent. Cum igitur utrinque acies pari numero congrederentur, imperator robustis clavis et feriebat et sine reverentia feriebatur. Ea enim certaminis lex est, ut qui alterum vulnerarit aut fortasse occiderit, indemnis sit. Post certaminis hujus finem utraque pars, atque inter cæteros imperator ipse inferiorem locum non desereus, ducem suum rite et composite præcedentes, bini intervallis divisi, in suum diversorium deducunt. Ubi ille cuique vini craterem propinans et dextram porrigens omnes domum redire jubet. Γ. Ο δ' ἕτερος τῶν ἀγώνων τορνεμέν προςαγορεύεται. Έχει δὲ οὕτως. Μερίζονται κανταύθα κατὰ φυλὰς καὶ δήμους και φρατρίας, καὶ ὁπλίζονται πάντες ὁμοῦ. Καὶ ἀρχαιρεσιών γιγνομένων κλήρω λαγχάνουσι τὴν ἡγεμονίαν δύο τινὲς ἐξ αὐτῶν, ἑκατέ ρου μέρους ἑκάτερος. Τούτου τοίνυν οὕτω μὲν πρό τερον, νῦν δὲ συνεχώς τελουμένου συναρίθμιος γίνεται καὶ ὁ βασιλεὺς [P. 297] τοῖ; ὑφ' ἡγεμόνι πεταγμένοις, οἰφιδήτινι στρατιώτῃ καὶ συῤῥηγνυμέτων κατ' ἴσον ἀριθμὸν ἀμφοτέρων τῶν τάξεων μετά ροπάλων στερεών παίει τε καὶ ὁ βασιλεὺς καὶ παίεται ἀφειδῶς. Ἐπεὶ καὶ τὸν τρώσαντα, ἢ καὶ ἀποκτείναντα, συμβαν ούτωσί πως, κάν τοῖς ἀγῶσιν ἀμφοτέροις, ἀνέγκλητον εἶναι σφισι νόμιμον ἦν. Μετὰ δὲ τὴν τοῦ ἀγῶνος τούτου διάλυσιν ἀπολμ βάνοντες ἑκάτερα τὰ μέρη τὸν σφῶν αὐτῶν ἡγεμόνα, μεθ' ὧν καὶ ὁ βασιλεὺς τὴν τῶν ὑποτεταγμένων τάξιν οὐκ ἀπολιμπάνων τυγχάνει, ἄγουσι προπομ πεύοντε; εὐρύθμω; καὶ κατὰ συζυγίαν ἐκ διαστή ματος, ἄχρις οὗ συμπέπτωκε καταλύειν ἑκάτερον· Ενθα προπίνων ἐκεῖνος ἅπασιν οἶνου κρατήρα καὶ δεξιὰν ἑκάστῳ προτείνων, οίκαδε ἀπαλλάττεσθαι πάντας κελεύει. CAPUT IV. Imperator bellum infert Alexandro. Bulgarorum agros vastat. Castella aliqua recuperat. Alexander pacem per legatos petit. Non impetrat. Quot castella in monte Hamo ab Andronico seniore exstructa aut munita fuerint. Alexandri copiæ et improvisus adventus. Romanæ vires Bulgaricis impares. Acies utrinque instruuntur. Imperator suos horlatur ad puguam. Cruentum prælium. Cantacuzenus et Protosebastus quantum virtute præstiterint. Equi mira constantia. Romani effuse fugiunt. In castellum proximum vi irrumpunt. Laborant omni parte. Præsidia Romana Mesembrie et alibi exterminantur. Cuin Alexandro ●ffenso nulla spes pacis componendæ. Imperator consilii inops spem in Deo collocat, stimulante tamen conscientia. Alexander misericordia motus pacem ei ultro concedit. Benigna admonitione castigatum dimitris. Δ΄. Τούτων τοίνυν ἐν Διδυμοτείχῳ καὶ νῦν τελεσθέντων, ἀναλαβὼν ὁ βασιλεὺς ἱκανὴν στρατιὰν ἀκήρυχτόν τινα καὶ αἰφνίδιον ἐξάγει πόλεμον κατὰ Βουλγάρων, πρὶν ἐκείνους αἰσθέσθαι, βουλόμενος αὖθις σφετερίσασθαι τὰ περὶ τὴν Αἴμον φρούρια, έσα προ βραχέος ᾿Αλεξάνδρῳ προσκεχωρήκει. Εμε βαλών οὖν ἐς τὴν πολεμίαν ἐδῄου καὶ ἔκπε τὴν χώ ραν, μηδὲ τῶν ἀσταχύων φειδόμενος ἐν ἅλωνι τυγ χενόντων· ἐπιπορευόμενος δὲ καὶ τὰ φρούρια, καὶ ἀπειλῶν περιστρατοπεδεύσεις καὶ πολιορκίας, παρ εστήσατο καθ' ομολογίαν καὶ τούτων ἔστιν &, υποσπόντων απιόντων τῶν ἐν φρουρᾷ τεταγμένων παρ' Αλεξάνδρῳ. Β. Ταῦτα πυθόμενος Αλέξανδρος καὶ περιαλγής 1. His nunc quoque Didymotichi peractis, inperator cum justis copiis bellum Bulgaris prius infert quam indicit, cum ii haud præ-sensissent, ut castella juxta Hæmum recuperaret, quæ paulo ante ad Alexandrum se contulerant. 484 Igitur impressione in hostilem terram facta ferro et igni agros vastat, ne desectæ quidem segeti et in horrea comportatæ parcens. Castella item obeundo, et obsidiones ac oppugnationes minitaudo, in deditionem nonnulla accepit, ex quibus præsidia Alexandri, compositione facta, discesserunt. II. Quibus Alexander auditis dolore affectus Variorum notæ. Τόρνε. Expressit Gallicum Tournoi. Du- apud Gregoram, τούτου τοίνυν οὔπω μὲν πρότερον, CANG. Ο δ' ἕτερος τῶν ἀγώνων Τορνεμέν. 1 alem codex Regius, non Τέρνα μέν, ut legebat Wolfus. Faria etiam hac vox ex Gallico vocabulo Tornement, vel Tournoiement, quod et Torneamen et Torneamentum ab infimæ Latinitatis scriptoribus dici solet. Cantacuzenus, list. lib. Ι, cap. 47, vocat Τερνεμέντα. ΒοινιΝ. Testis est Cantacuzenus eos ludos non fuisse in usu apud Byzantinos, antequam Andronicus jnnior uxorem duxisset Anuam Sabaudam. Εκ μέν· το Σπβωΐε:, inquit, οὐκ ἐλίγει τῶν εὐπατριῶν εἰς τὴν Ῥωμαίων αφικνούμενοι... τὴν λεγομένην Τρού στρίαν· καὶ τὰ Τερνεμέντα αὐτο: πρώτοι ἐδίδαξαν Ρωμαίων,, ούπω πρότερον περὶ τῶν τοιούτων εἰδ. τὰς οὐδέν. Uncle suspicor legendum esse hoc loco PATROL GR. CXLVIII νῦν δὲ συνεχῶς τελουμένου, id est, hoc itaque certamen nunquam superiori Flate, at nunc quotidie celebrari solitum. Nec obstat quod idem Gregoras supra (hoc cap. sect. 1) dixerit, saepius jam antea eosdem ludos fuisse ab Andronico editos. Nam illud, sapius jum antea, non pertinet ad superiora sacnia, sed et ipsius Gregorae:tatem. Οὔπω in οὕτω mutatum passini in codicibus manuscriptis occurrit. Vide lib. xvu, intra cap. 2, sect. 1. Boivis. Vide camidem dissertation. 7, pag. 169, 170. DUCANG. De hoc suscepto bello adversus Alexandrum Bulgarorum regem ab Andronico Juniore, et pace inita, agit Cantacuzenus, lib. u, cap. 26, 27. Για CANG

PG 148:683(Β.) Ταῦτα πυθόμενος Ἀλέξανδρος καὶ περιαλγὴς γενόμενος διαπρεσβεύεται πρὸς τὸν βασιλέα περὶ εἰρήνης, οὐκ ἄξιον εἶναι λέγων Χριστιανοῖς ἀπηνῶς οὑτωσὶ κατ’ ἀλλήλων ἐπιέναι, ἐνὸν ὁμοδοξεῖν ἀλλήλοις τὰ πρὸς εἰρήνην καὶ ὁμοῦ κατὰ τῶν ἀσεβῶν ἀντιπαρατάττεσθαι, πολεμίων ὄντων ἀμφοῖν. ὁ δὲ βασιλεὺς δίκαιον εἶναι φήσας ὑπείκειν Ῥωμαίοις τὰ πάλαι παρὰ Ῥωμαίων ἀνοικοδομηθέντα φρούρια τοὺς πρέσβεις ἀπράκτους ἀπέπεμψε. πλείονα γὰρ ἢ πεντεκαίδεκα φρούρια παρὰ τὰς ἀκρότητας καὶ ἀποτομὰς τοῦ Αἵμου ὁ πάππος αὐτοῦ καὶ βασιλεὺς Ἀνδρόνικος, τὰ μὲν ἐκ βάθρων ἀνήγειρε, τὰ δ’ ἐπῳκοδόμησε διὰ τοῦ τότε ἐπιτροπεύοντος Θρᾴκην Γλαβᾶ τοῦ πρωτοστράτορος, ἵν’ εἶεν κώλυμα καὶ διάφραγμα τῆς συνεχοῦς τῶν Σκυθῶν διαβάσεως. (Γ.) Ταῦθ’ οὕτω λεχθέντα καθ’ ἡσυχίαν Ἀλέξανδρος ἥκιστα φέρειν δυνάμενος τὰς αὐτοῦ συναθροίζει δυνάμεις εὐθὺς ἐς ὀκτακισχιλίους τὸν ἀριθμόν. μεταπέμπεται δὲ καὶ δισχιλίους ἐκ Σκυθῶν μισθοφόρους. ἄρας οὖν ἐκ Τερνόβου πεμπταῖος ἀφίκετο καὶ κατεστρατοπέδευσεν ἀγχοῦ τοῦ φρουρίου τοῦ ἐπιλεγομένου Ῥουσοκάστρου. ἐκεῖ γὰρ εἶναι καὶ τὸν βασιλέα ἐπύθετο.

683 {a. m. 6836 ad 6843] legatos de pace ad imperatorem mittit. Indignum γενόμενος διαπρεσβεύεται πρὸς τὸν βασιλέα περί enim esse Christianis, adeo crudeliter contra sese grassari, cum pax et concordia inter ipsos constitui possit et belli acies in impios utriusque inimicos converti. Ad hæc imperator respondet, æquum esse, ut Romanis exstructa castella pareant, ac legatos re infecta dimittit. Amplius enim quindecim castella avus ejus imperator Andronicus in cacuminibus et præruptis llæmi locis partim a fundamentis exstruxerat, partim novis operibus munierat, Protostratoris Glabae opera, qui tum provinciam Thraciam aðministrabat, ut crebræ Scytharum incursiones veluti perpetuo muro interjecto prohiberentur. 1. Quæ ab illo sic dicta cum Alexander æquo animo ferre minime posset, copias suas statim contrahit ad octo millium numerum, et duo millia Scytharum mercede conductorum arcessit; Ternoboque profectus quinto die ad castellum, cui Rhusocastra nomen est, pervenit, ibique castrametatur. Ibi enim ctiam imperatorem esse au dierat. Qui quamvis inopinato hostium adventu Ferculsus, 485 tamen in media hostili terra, cum aliud consilium reruia difficultas præsens Hon pateretur, Romanas et ipse copias ut licet educit, hosibus minime pares, ut quæ vix trium millium numerum explerent, iisque in tres acies distributis non procul a castello est progressus, quod subsidio sibi et receptui esse volebat, si ocssim recedendum foret. Cum vero hostes ingruentes videret, corumque aciem ita instructam, ut destrum et sinistrum corne in longissimam seriem utrinque porrigeretur, gravis armatura in inedio esset, extremum autem agmen profundum et firmi cujusdam fundamenti instar foret; veritus, ne circumveniretur, statim consilio mutato Romanas copias in unam ancipitem aciem contrahit, lunae cormiculantis speciem imitatus. εἰρήνης, οὐκ ἄξιον εἶναι λέγων Χριστιανοῖς ἀπηνῶς οὕτωσὶ κατ' ἀλλήλων ἐπιέναι, ἑνὸν ὁμοδοξεῖν ἀλλή λοις τὰ πρὸς εἰρήνην καὶ ὁμοῦ κατὰ τῶν ἀσεβῶν ἀντιπαρατάττεσθαι, πολεμίων ὄντων ἀμφοῖν. Ο βασιλεὺς δίκαιον εἶναι φήσας ὑπείκειν Ῥωμαίοις τὰ πάλαι παρά Ρωμαίων ἀνοικοδομηθέντα φρούρια, τοὺς πρέσβεις ἀπράκτους ἀπέπεμψε. Πλείονς γὰρ Η πεντεκαίδεκα [Ρ. 298] φρούρια παρὰ τὰς ἀκρότη τας καὶ ἀποτομὰς τοῦ Αἰμου ὁ πάππος αὐτοῦ καὶ βασιλεὺς Ανδρόνικος, τὰ μὲν ἐκ βάθρων ἀνήγειρε τὰ δ' ἐπῳκοδόμησε διὰ τοῦ τότε επιτροπεύοντας Θρᾴκην Γλαβά τοῦ πρωτοστράτορος, ἵν' εἶεν κώλυμα καὶ διάφραγμα τῆς συνεχούς τῶν Σκυθῶν διαδέ σεως. Γ. Ταῦθ' οὕτω λεχθέντα καθ' ήσυχίαν 'Αλέξαν δρος ἥκιστα φέρειν δυνάμενος τὰς αὐτοῦ συναθροί ζει δυνάμεις εὐθὺς ἐς ὀκτακισχιλίους τὸν ἀριθμόν. Μεταπέμπεται δὲ καὶ δισχιλίους ἐκ Σκυθῶν μισθο φόρους. Αρας οὖν ἐκ Τερνόδου πεμπταῖος ἀφίκετο καὶ κατεστρατοπέδευσεν ἀγχοῦ τοῦ φρουρίου τοῦ ἐπιλεγομένου Ρουσοκάστρου. Ἐκεῖ γὰρ εἶναι καὶ τὸν βασιλέα ἐπίθετο. Ο δὲ βασιλεὺς καταπλαγής μὲν ἐγεγόνει πρὸς τὴν αἰφνίδιον έφοδον των τηλεο μίων· τῆς δὲ περιστάσεως ήκιστα συγχωρούσης ἐν μέσῃ τῇ πολεμία βουλεύσασθαί τι βέλτιον, ἐξῆγε καὶ αὐτὸς ὡς ἐξῆν τὴν Ῥωμαϊκὴν δύναμιν, οὐκ ἀξιέμε χον οὖσαν τοῖς ἀντιπάλοις, ἀλλὰ μόλις ἐς τρισχιλίους τὸν ἀριθμὸν ἀνιούσης, καὶ ἐς τρεῖς αὐτὴν διανείμας Ο τάξεις οὐ πάνυ πόρρω του φρουρίου προήγεν. Έχειν γὰρ αὐτὸ μεμελέτηκε καταφυγήν τινα πρὸς τὴν ἐπὶ πόλη ἀναχώρησιν. Ἐπεὶ δὲ τοὺς πολεμίους ἐπιόντα; δώρα τό τε δεξιὸν καὶ λαιὸν κέρας εἰς ἐπιμήκη στί χον ἑκατέρωθεν ἐκτείναντες, τὰ δὲ βαρύτερα τῶν ὅπλων εἰς μέσον ἔχοντας καὶ ἅμα τὸ βάθος τῆς οὐρα γίας ὥσπερ τινὰ στεῤῥὸν θεμέλιον, φοβηθεὶς τὴν κύκλωσιν μεταβουλεύεται τάχιστα καὶ πρὸς μίαν τὰς Ρωμαϊκὰς δυνάμεις ήθροισε τάξιν ἀμφίστομον, ὥσπερ σεληνοειδές σχήμα πεποιηκώς, οπότε μηνας: δὴς εἴη. IV. Ipse in mediam progressus suos inclamat et confirmat. ‹ Cogitate, inquit, viri, nos in peregrina et hostili pugnare terra et Jonge a patria exclusos; nec socias habere civitates, quæ nobis ad improvisum hoc præliui opem ferant, neque unde mercenarium militem arcessamus. Quare sic pognemus hodie, ut statim morituri et una cam hoc sole occubituri. Fortium nostrorum et generosorum laborum testes relinquamus hostilem hanc terram, in qua hodie de vita dimicamus, et hostium qui supererunt oculos. Quorum 486 vos multitudo ne perturbet. Scimus enim multos magnus exercitus a parvis facillime esse cæsos. Eadem et ipsi spc nitamur, inedabilem Dei clementiam intuentes, qua tum alia, tuin illad effectum est, ut Themistocles Atheniensis cum parvis copiis, in angustiis ad Salaminem, omnes fere Persarum vires demnerscrit; atque ut post hunc rursus Thebanus Epaminondas bis maximas Δ'. Αὐτὸς δ' ἐς μεσους περιερχόμενος ἐπεφώνει το καὶ παρεθάρρυνε, ο Σύνετε δή, λέγων, ὦ ἄνδρες, ὡς ἐν ἀλλοτρίᾳ καὶ πολεμία μαχόμεθα γῇ καὶ πόρρω που τῆς πατρίδας ἀποκεκλείσμεθα· καὶ ούτε συμ μαχίδα; ἔχομεν πόλει;, αἱ παραβοηθήσουσι τήμερον ἡμῖν ἐς τὸν αἰφνιδίως συμπεσόντα του τον πόλεμον, οὔθ᾽ ὁπόθεν ἂν μισθοφορικών μεταπεμψώμεθα στρά τευμα. Μαχώμεθα τοίνυν ὡς τεθνηξόμενοι τήμερον καὶ συγκαταδύειν μέλλοντε; τῷ τήμερον τούτῳ ἡλίης. Κτησώμεθα μάρτυρας τῶν ἡμετέρων ἀνδρικῶν καὶ γενναίων ἀγώνων τήν τε πολεμίαν ταυτηνὶ γῆν, ἐφ' ἦν τὸν περὶ ψυχῆς σήμερον τρέχομεν ἆθλον, καὶ τὰς τῶν ὑπολειφθησομένων πολεμίων δψεις. Μὴ δὲ 00 ρυβείτω τὰς ὑμετέρας καρδίας τὸ πλῆθος τῶν πολύ μίων· πολλὰς γὰρ ἴσμεν δυνάμεις μεγάλες ἀπὸ βραχέων βάστα κατακοπείσας. Έστω καὶ ἡμῖν ἐλπὶς ἐγεία πρὸς τὴν ἀπόβλητον ἀφορῶσι φιλανθρωπίαν Θεοῦ, δι' ήν τά τε ἄλλα καὶ Θεμιστοκλῆς ἐξ ᾿Αθηνῶν μετ' ὀλίγο, στρατεύματος μικροῦ πᾶσαν ἐν τοῖς περὶ

ὁ δὲ βασιλεὺς καταπλαγὴς μὲν ἐγεγόνει πρὸς τὴν αἰφνίδιον ἔφοδον τῶν πολεμίων· τῆς δὲ περιστάσεως ἥκιστα συγχωρούσης ἐν μέσῃ τῇ πολεμίᾳ βουλεύσασθαί τι βέλτιον, ἐξῆγε καὶ αὐτὸς ὡς ἐξῆν τὴν Ῥωμαϊκὴν δύναμιν, οὐκ ἀξιόμαχον οὖσαν τοῖς ἀντιπάλοις, ἀλλὰ μόλις ἐς τρισχιλίους τὸν ἀριθμὸν ἀνιούσης, καὶ ἐς τρεῖς αὐτὴν διανείμας τάξεις οὐ πάνυ πόῤῥω τοῦ φρουρίου προῆγεν. ἔχειν γὰρ αὐτὸ μεμελέτηκε καταφυγήν τινα πρὸς τὴν ἐπὶ πόδα ἀναχώρησιν. ἐπεὶ δὲ τοὺς πολεμίους ἐπιόντας ἑώρα τό,τε δεξιὸν καὶ λαιὸν κέρας εἰς ἐπιμήκη στίχον ἑκατέρωθεν ἐκτείναντας, τὰ δὲ βαρύτερα τῶν ὅπλων εἰς μέσον ἔχοντας καὶ ἅμα τὸ βάθος τῆς οὐραγίας ὥσπερ τινὰ στεῤῥὸν θεμέλιον, φοβηθεὶς τὴν κύκλωσιν μεταβουλεύεται τάχιστα καὶ πρὸς μίαν τὰς Ῥωμαϊκὰς δυνάμεις ἤθροισε τάξιν ἀμφίστομον, ὥσπερ σεληνοειδὲς σχῆμα πεποιηκὼς, ὁπότε μηνοειδὴς εἴη. (Δ.) Αὐτὸς δ’ ἐς μέσους περιερχόμενος ἐπεφώνει τε καὶ παρεθάῤῥυνε, σύνετε δὴ, λέγων, ὦ ἄνδρες, ὡς ἐν ἀλλοτρίᾳ καὶ πολεμίᾳ μαχόμεθα γῇ καὶ πόῤῥω που τῆς πατρίδος ἀποκεκλείσμεθα·

683 {a. m. 6836 ad 6843] legatos de pace ad imperatorem mittit. Indignum γενόμενος διαπρεσβεύεται πρὸς τὸν βασιλέα περί enim esse Christianis, adeo crudeliter contra sese grassari, cum pax et concordia inter ipsos constitui possit et belli acies in impios utriusque inimicos converti. Ad hæc imperator respondet, æquum esse, ut Romanis exstructa castella pareant, ac legatos re infecta dimittit. Amplius enim quindecim castella avus ejus imperator Andronicus in cacuminibus et præruptis llæmi locis partim a fundamentis exstruxerat, partim novis operibus munierat, Protostratoris Glabae opera, qui tum provinciam Thraciam aðministrabat, ut crebræ Scytharum incursiones veluti perpetuo muro interjecto prohiberentur. 1. Quæ ab illo sic dicta cum Alexander æquo animo ferre minime posset, copias suas statim contrahit ad octo millium numerum, et duo millia Scytharum mercede conductorum arcessit; Ternoboque profectus quinto die ad castellum, cui Rhusocastra nomen est, pervenit, ibique castrametatur. Ibi enim ctiam imperatorem esse au dierat. Qui quamvis inopinato hostium adventu Ferculsus, 485 tamen in media hostili terra, cum aliud consilium reruia difficultas præsens Hon pateretur, Romanas et ipse copias ut licet educit, hosibus minime pares, ut quæ vix trium millium numerum explerent, iisque in tres acies distributis non procul a castello est progressus, quod subsidio sibi et receptui esse volebat, si ocssim recedendum foret. Cum vero hostes ingruentes videret, corumque aciem ita instructam, ut destrum et sinistrum corne in longissimam seriem utrinque porrigeretur, gravis armatura in inedio esset, extremum autem agmen profundum et firmi cujusdam fundamenti instar foret; veritus, ne circumveniretur, statim consilio mutato Romanas copias in unam ancipitem aciem contrahit, lunae cormiculantis speciem imitatus. εἰρήνης, οὐκ ἄξιον εἶναι λέγων Χριστιανοῖς ἀπηνῶς οὕτωσὶ κατ' ἀλλήλων ἐπιέναι, ἑνὸν ὁμοδοξεῖν ἀλλή λοις τὰ πρὸς εἰρήνην καὶ ὁμοῦ κατὰ τῶν ἀσεβῶν ἀντιπαρατάττεσθαι, πολεμίων ὄντων ἀμφοῖν. Ο βασιλεὺς δίκαιον εἶναι φήσας ὑπείκειν Ῥωμαίοις τὰ πάλαι παρά Ρωμαίων ἀνοικοδομηθέντα φρούρια, τοὺς πρέσβεις ἀπράκτους ἀπέπεμψε. Πλείονς γὰρ Η πεντεκαίδεκα [Ρ. 298] φρούρια παρὰ τὰς ἀκρότη τας καὶ ἀποτομὰς τοῦ Αἰμου ὁ πάππος αὐτοῦ καὶ βασιλεὺς Ανδρόνικος, τὰ μὲν ἐκ βάθρων ἀνήγειρε τὰ δ' ἐπῳκοδόμησε διὰ τοῦ τότε επιτροπεύοντας Θρᾴκην Γλαβά τοῦ πρωτοστράτορος, ἵν' εἶεν κώλυμα καὶ διάφραγμα τῆς συνεχούς τῶν Σκυθῶν διαδέ σεως. Γ. Ταῦθ' οὕτω λεχθέντα καθ' ήσυχίαν 'Αλέξαν δρος ἥκιστα φέρειν δυνάμενος τὰς αὐτοῦ συναθροί ζει δυνάμεις εὐθὺς ἐς ὀκτακισχιλίους τὸν ἀριθμόν. Μεταπέμπεται δὲ καὶ δισχιλίους ἐκ Σκυθῶν μισθο φόρους. Αρας οὖν ἐκ Τερνόδου πεμπταῖος ἀφίκετο καὶ κατεστρατοπέδευσεν ἀγχοῦ τοῦ φρουρίου τοῦ ἐπιλεγομένου Ρουσοκάστρου. Ἐκεῖ γὰρ εἶναι καὶ τὸν βασιλέα ἐπίθετο. Ο δὲ βασιλεὺς καταπλαγής μὲν ἐγεγόνει πρὸς τὴν αἰφνίδιον έφοδον των τηλεο μίων· τῆς δὲ περιστάσεως ήκιστα συγχωρούσης ἐν μέσῃ τῇ πολεμία βουλεύσασθαί τι βέλτιον, ἐξῆγε καὶ αὐτὸς ὡς ἐξῆν τὴν Ῥωμαϊκὴν δύναμιν, οὐκ ἀξιέμε χον οὖσαν τοῖς ἀντιπάλοις, ἀλλὰ μόλις ἐς τρισχιλίους τὸν ἀριθμὸν ἀνιούσης, καὶ ἐς τρεῖς αὐτὴν διανείμας Ο τάξεις οὐ πάνυ πόρρω του φρουρίου προήγεν. Έχειν γὰρ αὐτὸ μεμελέτηκε καταφυγήν τινα πρὸς τὴν ἐπὶ πόλη ἀναχώρησιν. Ἐπεὶ δὲ τοὺς πολεμίους ἐπιόντα; δώρα τό τε δεξιὸν καὶ λαιὸν κέρας εἰς ἐπιμήκη στί χον ἑκατέρωθεν ἐκτείναντες, τὰ δὲ βαρύτερα τῶν ὅπλων εἰς μέσον ἔχοντας καὶ ἅμα τὸ βάθος τῆς οὐρα γίας ὥσπερ τινὰ στεῤῥὸν θεμέλιον, φοβηθεὶς τὴν κύκλωσιν μεταβουλεύεται τάχιστα καὶ πρὸς μίαν τὰς Ρωμαϊκὰς δυνάμεις ήθροισε τάξιν ἀμφίστομον, ὥσπερ σεληνοειδές σχήμα πεποιηκώς, οπότε μηνας: δὴς εἴη. IV. Ipse in mediam progressus suos inclamat et confirmat. ‹ Cogitate, inquit, viri, nos in peregrina et hostili pugnare terra et Jonge a patria exclusos; nec socias habere civitates, quæ nobis ad improvisum hoc præliui opem ferant, neque unde mercenarium militem arcessamus. Quare sic pognemus hodie, ut statim morituri et una cam hoc sole occubituri. Fortium nostrorum et generosorum laborum testes relinquamus hostilem hanc terram, in qua hodie de vita dimicamus, et hostium qui supererunt oculos. Quorum 486 vos multitudo ne perturbet. Scimus enim multos magnus exercitus a parvis facillime esse cæsos. Eadem et ipsi spc nitamur, inedabilem Dei clementiam intuentes, qua tum alia, tuin illad effectum est, ut Themistocles Atheniensis cum parvis copiis, in angustiis ad Salaminem, omnes fere Persarum vires demnerscrit; atque ut post hunc rursus Thebanus Epaminondas bis maximas Δ'. Αὐτὸς δ' ἐς μεσους περιερχόμενος ἐπεφώνει το καὶ παρεθάρρυνε, ο Σύνετε δή, λέγων, ὦ ἄνδρες, ὡς ἐν ἀλλοτρίᾳ καὶ πολεμία μαχόμεθα γῇ καὶ πόρρω που τῆς πατρίδας ἀποκεκλείσμεθα· καὶ ούτε συμ μαχίδα; ἔχομεν πόλει;, αἱ παραβοηθήσουσι τήμερον ἡμῖν ἐς τὸν αἰφνιδίως συμπεσόντα του τον πόλεμον, οὔθ᾽ ὁπόθεν ἂν μισθοφορικών μεταπεμψώμεθα στρά τευμα. Μαχώμεθα τοίνυν ὡς τεθνηξόμενοι τήμερον καὶ συγκαταδύειν μέλλοντε; τῷ τήμερον τούτῳ ἡλίης. Κτησώμεθα μάρτυρας τῶν ἡμετέρων ἀνδρικῶν καὶ γενναίων ἀγώνων τήν τε πολεμίαν ταυτηνὶ γῆν, ἐφ' ἦν τὸν περὶ ψυχῆς σήμερον τρέχομεν ἆθλον, καὶ τὰς τῶν ὑπολειφθησομένων πολεμίων δψεις. Μὴ δὲ 00 ρυβείτω τὰς ὑμετέρας καρδίας τὸ πλῆθος τῶν πολύ μίων· πολλὰς γὰρ ἴσμεν δυνάμεις μεγάλες ἀπὸ βραχέων βάστα κατακοπείσας. Έστω καὶ ἡμῖν ἐλπὶς ἐγεία πρὸς τὴν ἀπόβλητον ἀφορῶσι φιλανθρωπίαν Θεοῦ, δι' ήν τά τε ἄλλα καὶ Θεμιστοκλῆς ἐξ ᾿Αθηνῶν μετ' ὀλίγο, στρατεύματος μικροῦ πᾶσαν ἐν τοῖς περὶ

Chapter IIICaput III

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

καὶ οὔτε συμμαχίδας ἔχομεν πόλεις, αἳ παραβοηθήσουσι τήμερον ἡμῖν ἐς τὸν αἰφνιδίως συμπεσόντα τουτονὶ πόλεμον, οὔθ’ ὁπόθεν ἂν μισθοφορικὸν μεταπεμψώμεθα στράτευμα. μαχώμεθα τοίνυν ὡς τεθνηξόμενοι τήμερον καὶ συγκαταδύειν μέλλοντες τῷ τήμερον τούτῳ ἡλίῳ. κτησώμεθα μάρτυρας τῶν ἡμετέρων ἀνδρικῶν καὶ γενναίων ἀγώνων τήν τε πολεμίαν ταυτηνὶ γῆν, ἐφ’ ἣν τὸν περὶ ψυχῆς σήμερον τρέχομεν ἆθλον, καὶ τὰς τῶν ὑπολειφθησομένων πολεμίων ὄψεις. μὴ δὲ θορυβείτω τὰς ὑμετέρας καρδίας τὸ πλῆθος τῶν πολεμίων· πολλὰς γὰρ ἴσμεν δυνάμεις μεγάλας ὑπὸ βραχέων ῥᾷστα κατακοπείσας. ἔστω καὶ ἡμῖν ἐλπὶς ὁμοία πρὸς τὴν ἀπόῤῥητον ἀφορῶσι φιλανθρωπίαν θεοῦ, δι’ ἣν τά τε ἄλλα καὶ Θεμιστοκλῆς ἐξ Ἀθηνῶν μετ’ ὀλίγου στρατεύματος μικροῦ πᾶσαν ἐν τοῖς περὶ Σαλαμῖνα στενοῖς τὴν τῶν Περσῶν κατεβάπτισε δύναμιν· καὶ μετὰ τοῦτον ὁ Θηβαῖος αὖθις Ἐπαμεινώνδας δὶς τὴν μεγίστην ἐκείνην Σπάρτης νενίκηκε δύναμιν μετὰ βραχυτέρας πολλῷ περί τε Ἁλίαρτον καὶ τόπους Λευκτρικούς·

683 {a. m. 6836 ad 6843] legatos de pace ad imperatorem mittit. Indignum γενόμενος διαπρεσβεύεται πρὸς τὸν βασιλέα περί enim esse Christianis, adeo crudeliter contra sese grassari, cum pax et concordia inter ipsos constitui possit et belli acies in impios utriusque inimicos converti. Ad hæc imperator respondet, æquum esse, ut Romanis exstructa castella pareant, ac legatos re infecta dimittit. Amplius enim quindecim castella avus ejus imperator Andronicus in cacuminibus et præruptis llæmi locis partim a fundamentis exstruxerat, partim novis operibus munierat, Protostratoris Glabae opera, qui tum provinciam Thraciam aðministrabat, ut crebræ Scytharum incursiones veluti perpetuo muro interjecto prohiberentur. 1. Quæ ab illo sic dicta cum Alexander æquo animo ferre minime posset, copias suas statim contrahit ad octo millium numerum, et duo millia Scytharum mercede conductorum arcessit; Ternoboque profectus quinto die ad castellum, cui Rhusocastra nomen est, pervenit, ibique castrametatur. Ibi enim ctiam imperatorem esse au dierat. Qui quamvis inopinato hostium adventu Ferculsus, 485 tamen in media hostili terra, cum aliud consilium reruia difficultas præsens Hon pateretur, Romanas et ipse copias ut licet educit, hosibus minime pares, ut quæ vix trium millium numerum explerent, iisque in tres acies distributis non procul a castello est progressus, quod subsidio sibi et receptui esse volebat, si ocssim recedendum foret. Cum vero hostes ingruentes videret, corumque aciem ita instructam, ut destrum et sinistrum corne in longissimam seriem utrinque porrigeretur, gravis armatura in inedio esset, extremum autem agmen profundum et firmi cujusdam fundamenti instar foret; veritus, ne circumveniretur, statim consilio mutato Romanas copias in unam ancipitem aciem contrahit, lunae cormiculantis speciem imitatus. εἰρήνης, οὐκ ἄξιον εἶναι λέγων Χριστιανοῖς ἀπηνῶς οὕτωσὶ κατ' ἀλλήλων ἐπιέναι, ἑνὸν ὁμοδοξεῖν ἀλλή λοις τὰ πρὸς εἰρήνην καὶ ὁμοῦ κατὰ τῶν ἀσεβῶν ἀντιπαρατάττεσθαι, πολεμίων ὄντων ἀμφοῖν. Ο βασιλεὺς δίκαιον εἶναι φήσας ὑπείκειν Ῥωμαίοις τὰ πάλαι παρά Ρωμαίων ἀνοικοδομηθέντα φρούρια, τοὺς πρέσβεις ἀπράκτους ἀπέπεμψε. Πλείονς γὰρ Η πεντεκαίδεκα [Ρ. 298] φρούρια παρὰ τὰς ἀκρότη τας καὶ ἀποτομὰς τοῦ Αἰμου ὁ πάππος αὐτοῦ καὶ βασιλεὺς Ανδρόνικος, τὰ μὲν ἐκ βάθρων ἀνήγειρε τὰ δ' ἐπῳκοδόμησε διὰ τοῦ τότε επιτροπεύοντας Θρᾴκην Γλαβά τοῦ πρωτοστράτορος, ἵν' εἶεν κώλυμα καὶ διάφραγμα τῆς συνεχούς τῶν Σκυθῶν διαδέ σεως. Γ. Ταῦθ' οὕτω λεχθέντα καθ' ήσυχίαν 'Αλέξαν δρος ἥκιστα φέρειν δυνάμενος τὰς αὐτοῦ συναθροί ζει δυνάμεις εὐθὺς ἐς ὀκτακισχιλίους τὸν ἀριθμόν. Μεταπέμπεται δὲ καὶ δισχιλίους ἐκ Σκυθῶν μισθο φόρους. Αρας οὖν ἐκ Τερνόδου πεμπταῖος ἀφίκετο καὶ κατεστρατοπέδευσεν ἀγχοῦ τοῦ φρουρίου τοῦ ἐπιλεγομένου Ρουσοκάστρου. Ἐκεῖ γὰρ εἶναι καὶ τὸν βασιλέα ἐπίθετο. Ο δὲ βασιλεὺς καταπλαγής μὲν ἐγεγόνει πρὸς τὴν αἰφνίδιον έφοδον των τηλεο μίων· τῆς δὲ περιστάσεως ήκιστα συγχωρούσης ἐν μέσῃ τῇ πολεμία βουλεύσασθαί τι βέλτιον, ἐξῆγε καὶ αὐτὸς ὡς ἐξῆν τὴν Ῥωμαϊκὴν δύναμιν, οὐκ ἀξιέμε χον οὖσαν τοῖς ἀντιπάλοις, ἀλλὰ μόλις ἐς τρισχιλίους τὸν ἀριθμὸν ἀνιούσης, καὶ ἐς τρεῖς αὐτὴν διανείμας Ο τάξεις οὐ πάνυ πόρρω του φρουρίου προήγεν. Έχειν γὰρ αὐτὸ μεμελέτηκε καταφυγήν τινα πρὸς τὴν ἐπὶ πόλη ἀναχώρησιν. Ἐπεὶ δὲ τοὺς πολεμίους ἐπιόντα; δώρα τό τε δεξιὸν καὶ λαιὸν κέρας εἰς ἐπιμήκη στί χον ἑκατέρωθεν ἐκτείναντες, τὰ δὲ βαρύτερα τῶν ὅπλων εἰς μέσον ἔχοντας καὶ ἅμα τὸ βάθος τῆς οὐρα γίας ὥσπερ τινὰ στεῤῥὸν θεμέλιον, φοβηθεὶς τὴν κύκλωσιν μεταβουλεύεται τάχιστα καὶ πρὸς μίαν τὰς Ρωμαϊκὰς δυνάμεις ήθροισε τάξιν ἀμφίστομον, ὥσπερ σεληνοειδές σχήμα πεποιηκώς, οπότε μηνας: δὴς εἴη. IV. Ipse in mediam progressus suos inclamat et confirmat. ‹ Cogitate, inquit, viri, nos in peregrina et hostili pugnare terra et Jonge a patria exclusos; nec socias habere civitates, quæ nobis ad improvisum hoc præliui opem ferant, neque unde mercenarium militem arcessamus. Quare sic pognemus hodie, ut statim morituri et una cam hoc sole occubituri. Fortium nostrorum et generosorum laborum testes relinquamus hostilem hanc terram, in qua hodie de vita dimicamus, et hostium qui supererunt oculos. Quorum 486 vos multitudo ne perturbet. Scimus enim multos magnus exercitus a parvis facillime esse cæsos. Eadem et ipsi spc nitamur, inedabilem Dei clementiam intuentes, qua tum alia, tuin illad effectum est, ut Themistocles Atheniensis cum parvis copiis, in angustiis ad Salaminem, omnes fere Persarum vires demnerscrit; atque ut post hunc rursus Thebanus Epaminondas bis maximas Δ'. Αὐτὸς δ' ἐς μεσους περιερχόμενος ἐπεφώνει το καὶ παρεθάρρυνε, ο Σύνετε δή, λέγων, ὦ ἄνδρες, ὡς ἐν ἀλλοτρίᾳ καὶ πολεμία μαχόμεθα γῇ καὶ πόρρω που τῆς πατρίδας ἀποκεκλείσμεθα· καὶ ούτε συμ μαχίδα; ἔχομεν πόλει;, αἱ παραβοηθήσουσι τήμερον ἡμῖν ἐς τὸν αἰφνιδίως συμπεσόντα του τον πόλεμον, οὔθ᾽ ὁπόθεν ἂν μισθοφορικών μεταπεμψώμεθα στρά τευμα. Μαχώμεθα τοίνυν ὡς τεθνηξόμενοι τήμερον καὶ συγκαταδύειν μέλλοντε; τῷ τήμερον τούτῳ ἡλίης. Κτησώμεθα μάρτυρας τῶν ἡμετέρων ἀνδρικῶν καὶ γενναίων ἀγώνων τήν τε πολεμίαν ταυτηνὶ γῆν, ἐφ' ἦν τὸν περὶ ψυχῆς σήμερον τρέχομεν ἆθλον, καὶ τὰς τῶν ὑπολειφθησομένων πολεμίων δψεις. Μὴ δὲ 00 ρυβείτω τὰς ὑμετέρας καρδίας τὸ πλῆθος τῶν πολύ μίων· πολλὰς γὰρ ἴσμεν δυνάμεις μεγάλες ἀπὸ βραχέων βάστα κατακοπείσας. Έστω καὶ ἡμῖν ἐλπὶς ἐγεία πρὸς τὴν ἀπόβλητον ἀφορῶσι φιλανθρωπίαν Θεοῦ, δι' ήν τά τε ἄλλα καὶ Θεμιστοκλῆς ἐξ ᾿Αθηνῶν μετ' ὀλίγο, στρατεύματος μικροῦ πᾶσαν ἐν τοῖς περὶ

PG 148:685ὅτε δὴ καὶ Λύσανδρον ἀπώλεσεν ἡ Σπάρτη καὶ ξὺν ἀκοσμίᾳ φεύγοντα τὸν πολὺν ἐδέξατο Ἀγησίλαον καὶ καπνὸν ἤδη διὰ μακροῦ τεθέαται παρὰ τὸν Εὐρώταν πολέμιον. (Ε.) Πάντες μὲν οὖν γενναίως καὶ εὐρώστως, ὅσον ἐξῆν, καὶ παραβόλους ἀγῶνας ἀγωνιζόμενοι βαρείας καὶ ἀφειδεῖς φονευτρίας τοῖς πολεμίοις ἐπήνεγκαν χεῖρας· μάλιστα δὲ πάντων ὁ μέγας δομέστικος ὁ Καντακουζηνός· ὃς πολλὰ μὲν δεξάμενος πολέμια ξίφη, πολλὰς δὲ δοράτων βολὰς καὶ ὠθήσεις, αὐτὸς μὲν πλείστους τῶν πολεμίων κατήνεγκεν· ὁ δὲ μήτ’ ἀσπίδα μήτε ξίφος ἀποβαλὼν ἀπαθὴς τὸν ἀγῶνα διήνυσεν, ὥσπερ κεκολλημένος καὶ ἀκλόνητα ἡδρασμένος τῇ ἐπιβάσει τοῦ ἵππου. καὶ δεύτερος μετ’ αὐτὸν λαμπρῶς ἠγωνίσατο Πρωτοσέβαστος ὁ τοῦ Καίσαρος μὲν υἱὸς, ἔγγονος δὲ τοῦ Πορφυρογεννήτου. οὗτός τε γὰρ πολλοῖς περιπαρεὶς βέλεσι καὶ τὸν ἵππον ὁρῶν πανταχόθεν τοῖς πολεμίοις κατακοπτόμενον ξίφεσιν, ὡς καὶ τὸν τῆς κεφαλῆς μυελὸν (ὡς εἰπεῖν) τοῖς ἔξωθεν βλέπουσι φαίνεσθαι ἤδη, νῶτα τοῖς ἐχθροῖς οὐκ ἠνέσχετο δοῦναι.

685 A. C. 1528 AD 1341] BYZANTINE HISTORIE LIB. X. [IMP. ANDRONIC, JUN.] 686 Σαλαμῖνα στενοῖς τὴν τῶν Περσῶν κατεβάπτισε δύ- laceæmoniorum copias ad Maliartum et ad l.euetra viribus multo inferioribus adjutus devicerit: quo tempore Lysandrum etiam Sparta amist, et cum maximo probro magnum illum Agesilaum fugientem recepit; ac tandem, quod multis sæculis factum non erat, hostilem fuuum ad Euretam vidit. › V. Hac oratione confirmati omnes strenne ae fortiter, quantum in ipsis erat, pugnam ineunt projecta audacia et bostibus manus iucutiunt violentissimas, parcendi videlicet nescias et in cædem effusas: in primis vero magnus domesticus Cantacuzenus, qui multis ensibus, multis telis hostium petitus atque impulsus ipse quidem να μιν· καὶ μετὰ τοῦτον ὁ Θηβαῖος αὖθις [Ρ. 299] Επαμεινώνδας δι, τὴν μεγίστην ἐκείνην Σπάρτης νενίκηκε δύναμιν μετά βραχυτέρας πολλῷ περί τε Αλίαρτον καὶ τόπους Λευκτρικούς· ὅτε δὴ καὶ Λύ σανδρον ἀπώλεσεν ἡ Σπάρτη καὶ ξὺν ἀκοσμίᾳ φεύ γοντα τὸν πολὺν ἐδέξατο ᾿Αγησίλαον καὶ καπνὸν ἤδη διὰ μακροῦ τεθέαται παρὰ τὸν Εὐρώταν πολέμιον. Ο Γ. Πάντες μὲν οὖν γενναίως καὶ εὐρώστως, ὅσον ἐξῆν, καὶ παραβόλου; ἀγῶνας ἀγωνιζόμενοι βαρείας καὶ ἀφειδεῖς φονευτριας τοῖς πολεμίοις ἐπήνεγκαν χείρας· μάλιστα δὲ πάντων ὁ μέγας δομέστικος ὁ Καντακουζηνός· ὃς πολλὰ μὲν δεξάμενος πολέμια ξέρη, πολλὰς δὲ δοράτων βολὰς καὶ ὠθήσεις, αὐτὸς μὲν πλείστους τῶν πολεμίων κατήνεγκεν· ὁ δὲ μήτ' ἀσπίδα μήτε ξίφος ἀποβαλὼν ἀπαθὴς τὸν ἀγῶνα plurimos hostes prostravit, sed neque clypeo, διήνυσεν, ὥσπερ κεκολλημένος καὶ ἀκλόνητα Αδρα σμένος τῇ ἐπιβάσει τοῦ ἵππου. Καὶ δεύτερος μετ' αὐτὸν λαμπρῶς ἡγωνίσατο Πρωτοσέβαστος ὁ τοῦ Καίσαρος μὲν υἱὸς ἔγγονο; δὲ τοῦ Πορφυρο γεννήτου. Οὗτός τε γὰρ πολλοῖς περιπαρεὶς βέλεσι καὶ τὸν ἵππον ὁρῶν πανταχόθεν τοῖς πολεμίοις και ταπεπτόμενον ξίφεσιν, ὡς καὶ τὸν τῆς κεφαλῆς μυε λὰν (ὡς εἰπεῖν) τοῖς ἔξωθεν βλέπουσι φαίνεσθαι ήδη, ούτε τοῖς ἐχθροῖς οὐκ ἠνέσχετο δοῦναι. Καὶ ὁ ἵππος δ' εὖ, ὥσπερ ἀντιφιλοτιμούμενος τῷ δεσπότῃ, οὐδ᾽ αὐτὸς πεσεῖν ἡνέσχετο πρότερον, πρὶν αὐτὸν ἐκβαλεῖν τοῦ πολέμου καὶ οἴκαδε διασῶσαι, κἀκεῖ παρὰ τὰς τοῦ δεσπότου θύρας Εκμετρῆσαι τὸ ζῆν. Γ. Επεί γε μὴν τέως τους πολεμίους ἐθεάσαντο βιαζομένους προκαταλαμβάνειν τὸν λόφον, ὥστε καὶ κατά νώτου μάχεσθαι κυκλώσαντας αὐτοὺς, ἀναστρέψαντες έφευγον προτροπάδην ἐς τὸ φρούριον. Οι δ' ἔνδον οἰκοῦντες τήν τε ἦταν θεασάμενοι τού των καὶ ἅμα δεδιότες 'Αλέξανδρον ἀπέκλεισαν σφισι τὰς τύλας. Βία οὖν αὐτὰς ῥήξαντες εἰσεχέοντο· καὶ τοὺς μὲν τῶν ἐνοικούντων ἐκβαλόντες, τοὺς δὲ κατασφάξαντες δίκην πολεμίων Ασφαλίσαντο τὸ φρούριον. Καὶ ἦσαν ἀσχάλλοντες καὶ πλεῖστα αγωνιώμενοι διὰ τὸ προφανῆ τὸν κίνδυνον ἔχειν ἐν ὀφθαλμοῖς. Οὔτε γὰρ τοῖς ὑποζυγίοις χιλὸς ἦν ἐντὸς τοῦ φρουρίου, οὔτε φρέαρ, οὔτ᾽ ἄλλη τις ὕδατος εὐπορία· οἵ τε τραυματίαι τῶν στρατιωτῶν καὶ τῶν ἵππων ἀπρομήθευτος λειπόμενοι, οἱ μὲν ἔθνησκον, οἱ δ' ἐγγὺς τοῦ τεθνάναι ἐγένοντο· τάς τε πύλας ἀνοίγειν οὐ μάλα ἐνῆν, περιστρατοπεδευόντων κατὰ πλήθη τῶν πολεμίων· τά τε Ῥωμαίων ἀπῴχιστο όρια διακυδεύσαντας τε τὸν κίνδυνον οίχεσθαι λάθρα πρὸς συμμαχίδα πόλιν ἐγγίζουσαν καὶ παράλιον ἀπέγνωστό σφισι καὶ τοῦτο. Η γὰρ πόλις Αγχίαλος πολεμία ἦν, * τε Μεσημβρία καλουμένη τὴν ἦταν εὐθὺς ἀκηκουλα Ρωμαίων μετέθετο καὶ τὴν ἐκεῖσε Ρωμαίων φρουρὰν ἀποστάξασα ἔρριψεν ἐκ τοῦ τείχους, επίση μὴ ἔφθη φυγούσα. Ο δὴ πεποιήκεσαν καὶ ὁπίσα περὶ τὸν Αίμον φρούρια πάντα· θαβεῖν τε οὐκ neque gladio amisso incolumis e prælio evasit, velut agglutinatus equi dorso et immobilis insidens. Secundus illi strenue dimicavit Protosebastus, Casaris lilius, Porphyrogeniti nepos. Nam et bic multis undique telis confixus, equo etiam ex omni parte hostilibus ensibus vulnerato, ut et cerebrum ejus pateret, hostibus tergum dare noluit. 487 Equus item ejus, veluti cum sessore de gloria certans, non prius cadere sustinuit, quam eum e pugua extulisset et domum incolumem reportasset. Ibi demum ante domini fores exspiravit. VI. Sed cum hostem cernerent in id totis viribus incumbere, ut prior tumulum occuparet, alque adeo bisce circumdatis a tergo etiam instare:, effusa fuga retro se in castellum receperunt. Qui vero in eo habitabant, cum et hos victos essa cernerent, et simul Alexandrum timerent, portas illis occluserunt. His igitur vi effractis introruperunt, et habitatoribus partim pulsis, partim hivstium loco occisis, castellum munierunt. In quo valde tristes et anxii erant, propterea quod eorum oculis periculum præsens obversabatur. Neque enim pabulum jumentis intus suppetebat, neque puteus, nec aquæ ulla copia: et vulnerati milites atque equi neglecti partim interibant, partim interitui proximi erant; et vix licebat portas aperire, multitudine hostium circumdalas; et procul Romanorum fines aberant, ac ne spes quidem suberat, tentata fortuna, clam ad finitimam urbem sociam camque maritimam evadendi. Nam Anchialus hostilis erat; et Mesembria Romanorum clade audita statim defecerat, et præsidiis Romanis cæsis omnes cos, qui fuga salutem non quæsierant, mæuibus defecerat. Idemn cartera ad Hæmum castella fecerant omnia. Nec 488 de libertate cl redimendis captivis legatos ad Alexandrum mittere audebant, cum ita se gesissent, ut nulla vene Variorum nota. (id) Joannis Palaologi, cujus supra meminit lib. ts, cap. 50, tilius, Constantini, Porphyrogeniti Michaelis imp. filii nepɔs. Vide stemma Pakæologo rum. DucasG.

Chapter IVCaput IV

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

καὶ ὁ ἵππος δ’ αὖ, ὥσπερ ἀντιφιλοτιμούμενος τῷ δεσπότῃ, οὐδ’ αὐτὸς πεσεῖν ἠνέσχετο πρότερον, πρὶν αὐτὸν ἐκβαλεῖν τοῦ πολέμου καὶ οἴκαδε διασῶσαι, κἀκεῖ παρὰ τὰς τοῦ δεσπότου θύρας ἐκμετρῆσαι τὸ ζῇν. (2.) Ἐπεί γε μὴν τέως τοὺς πολεμίους ἐθεάσαντο βιαζομένους προκαταλαμβάνειν τὸν λόφον, ὥστε καὶ κατὰ νώτου μάχεσθαι κυκλώσαντας αὐτοὺς, ἀναστρέψαντες ἔφευγον προτροπάδην ἐς τὸ φρούριον. οἱ δ’ ἔνδον οἰκοῦντες τήν τε ἧτταν θεασάμενοι τούτων καὶ ἅμα δεδιότες Ἀλέξανδρον ἀπέκλεισάν σφισι τὰς πύλας. βίᾳ οὖν αὐτὰς ῥήξαντες εἰσεχέοντο· καὶ τοὺς μὲν τῶν ἐνοικούντων ἐκβαλόντες, τοὺς δὲ κατασφάξαντες δίκην πολεμίων ἠσφαλίσαντο τὸ φρούριον. καὶ ἦσαν ἀσχάλλοντες καὶ πλεῖστα ἀγωνιώμενοι διὰ τὸ προφανῆ τὸν κίνδυνον ἔχειν ἐν ὀφθαλμοῖς. οὔτε γὰρ τοῖς ὑποζυγίοις χιλὸς ἦν ἐντὸς τοῦ φρουρίου, οὔτε φρέαρ, οὔτ’ ἄλλη τις ὕδατος εὐπορία· οἵ τε τραυματίαι τῶν στρατιωτῶν καὶ τῶν ἵππων ἀπρομήθευτοι λειπόμενοι, οἱ μὲν ἔθνησκον, οἱ δ’ ἐγγὺς τοῦ τεθνάναι ἐγένοντο· τάς τε πύλας ἀνοίγειν οὐ μάλα ἐνῆν, περιστρατοπεδευόντων κατὰ πλήθη τῶν πολεμίων· τά τε Ῥωμαίων ἀπῴκιστο ὅρια·

685 A. C. 1528 AD 1341] BYZANTINE HISTORIE LIB. X. [IMP. ANDRONIC, JUN.] 686 Σαλαμῖνα στενοῖς τὴν τῶν Περσῶν κατεβάπτισε δύ- laceæmoniorum copias ad Maliartum et ad l.euetra viribus multo inferioribus adjutus devicerit: quo tempore Lysandrum etiam Sparta amist, et cum maximo probro magnum illum Agesilaum fugientem recepit; ac tandem, quod multis sæculis factum non erat, hostilem fuuum ad Euretam vidit. › V. Hac oratione confirmati omnes strenne ae fortiter, quantum in ipsis erat, pugnam ineunt projecta audacia et bostibus manus iucutiunt violentissimas, parcendi videlicet nescias et in cædem effusas: in primis vero magnus domesticus Cantacuzenus, qui multis ensibus, multis telis hostium petitus atque impulsus ipse quidem να μιν· καὶ μετὰ τοῦτον ὁ Θηβαῖος αὖθις [Ρ. 299] Επαμεινώνδας δι, τὴν μεγίστην ἐκείνην Σπάρτης νενίκηκε δύναμιν μετά βραχυτέρας πολλῷ περί τε Αλίαρτον καὶ τόπους Λευκτρικούς· ὅτε δὴ καὶ Λύ σανδρον ἀπώλεσεν ἡ Σπάρτη καὶ ξὺν ἀκοσμίᾳ φεύ γοντα τὸν πολὺν ἐδέξατο ᾿Αγησίλαον καὶ καπνὸν ἤδη διὰ μακροῦ τεθέαται παρὰ τὸν Εὐρώταν πολέμιον. Ο Γ. Πάντες μὲν οὖν γενναίως καὶ εὐρώστως, ὅσον ἐξῆν, καὶ παραβόλου; ἀγῶνας ἀγωνιζόμενοι βαρείας καὶ ἀφειδεῖς φονευτριας τοῖς πολεμίοις ἐπήνεγκαν χείρας· μάλιστα δὲ πάντων ὁ μέγας δομέστικος ὁ Καντακουζηνός· ὃς πολλὰ μὲν δεξάμενος πολέμια ξέρη, πολλὰς δὲ δοράτων βολὰς καὶ ὠθήσεις, αὐτὸς μὲν πλείστους τῶν πολεμίων κατήνεγκεν· ὁ δὲ μήτ' ἀσπίδα μήτε ξίφος ἀποβαλὼν ἀπαθὴς τὸν ἀγῶνα plurimos hostes prostravit, sed neque clypeo, διήνυσεν, ὥσπερ κεκολλημένος καὶ ἀκλόνητα Αδρα σμένος τῇ ἐπιβάσει τοῦ ἵππου. Καὶ δεύτερος μετ' αὐτὸν λαμπρῶς ἡγωνίσατο Πρωτοσέβαστος ὁ τοῦ Καίσαρος μὲν υἱὸς ἔγγονο; δὲ τοῦ Πορφυρο γεννήτου. Οὗτός τε γὰρ πολλοῖς περιπαρεὶς βέλεσι καὶ τὸν ἵππον ὁρῶν πανταχόθεν τοῖς πολεμίοις και ταπεπτόμενον ξίφεσιν, ὡς καὶ τὸν τῆς κεφαλῆς μυε λὰν (ὡς εἰπεῖν) τοῖς ἔξωθεν βλέπουσι φαίνεσθαι ήδη, ούτε τοῖς ἐχθροῖς οὐκ ἠνέσχετο δοῦναι. Καὶ ὁ ἵππος δ' εὖ, ὥσπερ ἀντιφιλοτιμούμενος τῷ δεσπότῃ, οὐδ᾽ αὐτὸς πεσεῖν ἡνέσχετο πρότερον, πρὶν αὐτὸν ἐκβαλεῖν τοῦ πολέμου καὶ οἴκαδε διασῶσαι, κἀκεῖ παρὰ τὰς τοῦ δεσπότου θύρας Εκμετρῆσαι τὸ ζῆν. Γ. Επεί γε μὴν τέως τους πολεμίους ἐθεάσαντο βιαζομένους προκαταλαμβάνειν τὸν λόφον, ὥστε καὶ κατά νώτου μάχεσθαι κυκλώσαντας αὐτοὺς, ἀναστρέψαντες έφευγον προτροπάδην ἐς τὸ φρούριον. Οι δ' ἔνδον οἰκοῦντες τήν τε ἦταν θεασάμενοι τού των καὶ ἅμα δεδιότες 'Αλέξανδρον ἀπέκλεισαν σφισι τὰς τύλας. Βία οὖν αὐτὰς ῥήξαντες εἰσεχέοντο· καὶ τοὺς μὲν τῶν ἐνοικούντων ἐκβαλόντες, τοὺς δὲ κατασφάξαντες δίκην πολεμίων Ασφαλίσαντο τὸ φρούριον. Καὶ ἦσαν ἀσχάλλοντες καὶ πλεῖστα αγωνιώμενοι διὰ τὸ προφανῆ τὸν κίνδυνον ἔχειν ἐν ὀφθαλμοῖς. Οὔτε γὰρ τοῖς ὑποζυγίοις χιλὸς ἦν ἐντὸς τοῦ φρουρίου, οὔτε φρέαρ, οὔτ᾽ ἄλλη τις ὕδατος εὐπορία· οἵ τε τραυματίαι τῶν στρατιωτῶν καὶ τῶν ἵππων ἀπρομήθευτος λειπόμενοι, οἱ μὲν ἔθνησκον, οἱ δ' ἐγγὺς τοῦ τεθνάναι ἐγένοντο· τάς τε πύλας ἀνοίγειν οὐ μάλα ἐνῆν, περιστρατοπεδευόντων κατὰ πλήθη τῶν πολεμίων· τά τε Ῥωμαίων ἀπῴχιστο όρια διακυδεύσαντας τε τὸν κίνδυνον οίχεσθαι λάθρα πρὸς συμμαχίδα πόλιν ἐγγίζουσαν καὶ παράλιον ἀπέγνωστό σφισι καὶ τοῦτο. Η γὰρ πόλις Αγχίαλος πολεμία ἦν, * τε Μεσημβρία καλουμένη τὴν ἦταν εὐθὺς ἀκηκουλα Ρωμαίων μετέθετο καὶ τὴν ἐκεῖσε Ρωμαίων φρουρὰν ἀποστάξασα ἔρριψεν ἐκ τοῦ τείχους, επίση μὴ ἔφθη φυγούσα. Ο δὴ πεποιήκεσαν καὶ ὁπίσα περὶ τὸν Αίμον φρούρια πάντα· θαβεῖν τε οὐκ neque gladio amisso incolumis e prælio evasit, velut agglutinatus equi dorso et immobilis insidens. Secundus illi strenue dimicavit Protosebastus, Casaris lilius, Porphyrogeniti nepos. Nam et bic multis undique telis confixus, equo etiam ex omni parte hostilibus ensibus vulnerato, ut et cerebrum ejus pateret, hostibus tergum dare noluit. 487 Equus item ejus, veluti cum sessore de gloria certans, non prius cadere sustinuit, quam eum e pugua extulisset et domum incolumem reportasset. Ibi demum ante domini fores exspiravit. VI. Sed cum hostem cernerent in id totis viribus incumbere, ut prior tumulum occuparet, alque adeo bisce circumdatis a tergo etiam instare:, effusa fuga retro se in castellum receperunt. Qui vero in eo habitabant, cum et hos victos essa cernerent, et simul Alexandrum timerent, portas illis occluserunt. His igitur vi effractis introruperunt, et habitatoribus partim pulsis, partim hivstium loco occisis, castellum munierunt. In quo valde tristes et anxii erant, propterea quod eorum oculis periculum præsens obversabatur. Neque enim pabulum jumentis intus suppetebat, neque puteus, nec aquæ ulla copia: et vulnerati milites atque equi neglecti partim interibant, partim interitui proximi erant; et vix licebat portas aperire, multitudine hostium circumdalas; et procul Romanorum fines aberant, ac ne spes quidem suberat, tentata fortuna, clam ad finitimam urbem sociam camque maritimam evadendi. Nam Anchialus hostilis erat; et Mesembria Romanorum clade audita statim defecerat, et præsidiis Romanis cæsis omnes cos, qui fuga salutem non quæsierant, mæuibus defecerat. Idemn cartera ad Hæmum castella fecerant omnia. Nec 488 de libertate cl redimendis captivis legatos ad Alexandrum mittere audebant, cum ita se gesissent, ut nulla vene Variorum nota. (id) Joannis Palaologi, cujus supra meminit lib. ts, cap. 50, tilius, Constantini, Porphyrogeniti Michaelis imp. filii nepɔs. Vide stemma Pakæologo rum. DucasG.

διακυβεύσαντάς τε τὸν κίνδυνον οἴχεσθαι λάθρα πρὸς συμμαχίδα πόλιν ἐγγίζουσαν καὶ παράλιον ἀπέγνωστό σφισι καὶ τοῦτο. ἡ γὰρ πόλις Ἀγχίαλος πολεμία ἦν, ἥ τε Μεσημβρία καλουμένη τὴν ἧτταν εὐθὺς ἀκηκουῖα Ῥωμαίων μετέθετο καὶ τὴν ἐκεῖσε Ῥωμαίων φρουρὰν ἀποσφάξασα ἔῤῥιψεν ἐκ τοῦ τείχους, ὁπόση μὴ ἔφθη φυγοῦσα. ὃ δὴ πεποιήκεσαν καὶ ὁπόσα περὶ τὸν Αἷμον φρούρια πάντα· θαῤῥεῖν τε οὐκ εἶχον διαπρεσβεύεσθαι περὶ ἐλευθερίας καὶ λύτρων πρὸς Ἀλέξανδρον. οὐ γὰρ ὑπελείποντό τινα συγγνώμης ἀφορμὴν ἐκ τῶν φθασάντων. τήν τε γὰρ ἐκείνου περὶ εἰρήνης πρεσβείαν θρασέως τε καὶ ἀκόσμως ἀπέπεμψαν τούς τε τῶν Βουλγάρων ἀγροὺς μετὰ τῶν ἀσταχύων πυρὶ παρέδοσαν· καὶ πρός γε τοῖς τὰ φρούρια οἰκοῦσιν οὐ καλῶς ἐχρήσαντο λαβόντες. (Ζ.) Διὸ πανταχόθεν στενόν τε καὶ ἄπορον τῷ βασιλεῖ τὸ πρᾶγμα ἐγίγνετο. τό γε μὴν εἰς θεὸν ἀῤῥαγεστάτην ἔχειν ἐλπίδα, τοῦτο δ’ οὐκ ἀπέγνωστό οἱ οὔτ’ ἐν ταῖς πρότερον περιστάσεσιν, οὔτε μὴν ἐν τῇ παρούσῃ, καίτοι τὸ συνειδὸς οὐκ ἀνέλεγκτον ἔχων διά τε τὴν παραλύπησιν, ἣν τῷ βασιλεῖ καὶ πάππῳ ἐν τῷ γήρᾳ ἐπήνεγκε, καὶ αὖ δι’ ὅσα νεότης μετ’ ἐξουσίας ὡς τὰ πολλὰ φιλεῖ διαπράττεσθαι·

685 A. C. 1528 AD 1341] BYZANTINE HISTORIE LIB. X. [IMP. ANDRONIC, JUN.] 686 Σαλαμῖνα στενοῖς τὴν τῶν Περσῶν κατεβάπτισε δύ- laceæmoniorum copias ad Maliartum et ad l.euetra viribus multo inferioribus adjutus devicerit: quo tempore Lysandrum etiam Sparta amist, et cum maximo probro magnum illum Agesilaum fugientem recepit; ac tandem, quod multis sæculis factum non erat, hostilem fuuum ad Euretam vidit. › V. Hac oratione confirmati omnes strenne ae fortiter, quantum in ipsis erat, pugnam ineunt projecta audacia et bostibus manus iucutiunt violentissimas, parcendi videlicet nescias et in cædem effusas: in primis vero magnus domesticus Cantacuzenus, qui multis ensibus, multis telis hostium petitus atque impulsus ipse quidem να μιν· καὶ μετὰ τοῦτον ὁ Θηβαῖος αὖθις [Ρ. 299] Επαμεινώνδας δι, τὴν μεγίστην ἐκείνην Σπάρτης νενίκηκε δύναμιν μετά βραχυτέρας πολλῷ περί τε Αλίαρτον καὶ τόπους Λευκτρικούς· ὅτε δὴ καὶ Λύ σανδρον ἀπώλεσεν ἡ Σπάρτη καὶ ξὺν ἀκοσμίᾳ φεύ γοντα τὸν πολὺν ἐδέξατο ᾿Αγησίλαον καὶ καπνὸν ἤδη διὰ μακροῦ τεθέαται παρὰ τὸν Εὐρώταν πολέμιον. Ο Γ. Πάντες μὲν οὖν γενναίως καὶ εὐρώστως, ὅσον ἐξῆν, καὶ παραβόλου; ἀγῶνας ἀγωνιζόμενοι βαρείας καὶ ἀφειδεῖς φονευτριας τοῖς πολεμίοις ἐπήνεγκαν χείρας· μάλιστα δὲ πάντων ὁ μέγας δομέστικος ὁ Καντακουζηνός· ὃς πολλὰ μὲν δεξάμενος πολέμια ξέρη, πολλὰς δὲ δοράτων βολὰς καὶ ὠθήσεις, αὐτὸς μὲν πλείστους τῶν πολεμίων κατήνεγκεν· ὁ δὲ μήτ' ἀσπίδα μήτε ξίφος ἀποβαλὼν ἀπαθὴς τὸν ἀγῶνα plurimos hostes prostravit, sed neque clypeo, διήνυσεν, ὥσπερ κεκολλημένος καὶ ἀκλόνητα Αδρα σμένος τῇ ἐπιβάσει τοῦ ἵππου. Καὶ δεύτερος μετ' αὐτὸν λαμπρῶς ἡγωνίσατο Πρωτοσέβαστος ὁ τοῦ Καίσαρος μὲν υἱὸς ἔγγονο; δὲ τοῦ Πορφυρο γεννήτου. Οὗτός τε γὰρ πολλοῖς περιπαρεὶς βέλεσι καὶ τὸν ἵππον ὁρῶν πανταχόθεν τοῖς πολεμίοις και ταπεπτόμενον ξίφεσιν, ὡς καὶ τὸν τῆς κεφαλῆς μυε λὰν (ὡς εἰπεῖν) τοῖς ἔξωθεν βλέπουσι φαίνεσθαι ήδη, ούτε τοῖς ἐχθροῖς οὐκ ἠνέσχετο δοῦναι. Καὶ ὁ ἵππος δ' εὖ, ὥσπερ ἀντιφιλοτιμούμενος τῷ δεσπότῃ, οὐδ᾽ αὐτὸς πεσεῖν ἡνέσχετο πρότερον, πρὶν αὐτὸν ἐκβαλεῖν τοῦ πολέμου καὶ οἴκαδε διασῶσαι, κἀκεῖ παρὰ τὰς τοῦ δεσπότου θύρας Εκμετρῆσαι τὸ ζῆν. Γ. Επεί γε μὴν τέως τους πολεμίους ἐθεάσαντο βιαζομένους προκαταλαμβάνειν τὸν λόφον, ὥστε καὶ κατά νώτου μάχεσθαι κυκλώσαντας αὐτοὺς, ἀναστρέψαντες έφευγον προτροπάδην ἐς τὸ φρούριον. Οι δ' ἔνδον οἰκοῦντες τήν τε ἦταν θεασάμενοι τού των καὶ ἅμα δεδιότες 'Αλέξανδρον ἀπέκλεισαν σφισι τὰς τύλας. Βία οὖν αὐτὰς ῥήξαντες εἰσεχέοντο· καὶ τοὺς μὲν τῶν ἐνοικούντων ἐκβαλόντες, τοὺς δὲ κατασφάξαντες δίκην πολεμίων Ασφαλίσαντο τὸ φρούριον. Καὶ ἦσαν ἀσχάλλοντες καὶ πλεῖστα αγωνιώμενοι διὰ τὸ προφανῆ τὸν κίνδυνον ἔχειν ἐν ὀφθαλμοῖς. Οὔτε γὰρ τοῖς ὑποζυγίοις χιλὸς ἦν ἐντὸς τοῦ φρουρίου, οὔτε φρέαρ, οὔτ᾽ ἄλλη τις ὕδατος εὐπορία· οἵ τε τραυματίαι τῶν στρατιωτῶν καὶ τῶν ἵππων ἀπρομήθευτος λειπόμενοι, οἱ μὲν ἔθνησκον, οἱ δ' ἐγγὺς τοῦ τεθνάναι ἐγένοντο· τάς τε πύλας ἀνοίγειν οὐ μάλα ἐνῆν, περιστρατοπεδευόντων κατὰ πλήθη τῶν πολεμίων· τά τε Ῥωμαίων ἀπῴχιστο όρια διακυδεύσαντας τε τὸν κίνδυνον οίχεσθαι λάθρα πρὸς συμμαχίδα πόλιν ἐγγίζουσαν καὶ παράλιον ἀπέγνωστό σφισι καὶ τοῦτο. Η γὰρ πόλις Αγχίαλος πολεμία ἦν, * τε Μεσημβρία καλουμένη τὴν ἦταν εὐθὺς ἀκηκουλα Ρωμαίων μετέθετο καὶ τὴν ἐκεῖσε Ρωμαίων φρουρὰν ἀποστάξασα ἔρριψεν ἐκ τοῦ τείχους, επίση μὴ ἔφθη φυγούσα. Ο δὴ πεποιήκεσαν καὶ ὁπίσα περὶ τὸν Αίμον φρούρια πάντα· θαβεῖν τε οὐκ neque gladio amisso incolumis e prælio evasit, velut agglutinatus equi dorso et immobilis insidens. Secundus illi strenue dimicavit Protosebastus, Casaris lilius, Porphyrogeniti nepos. Nam et bic multis undique telis confixus, equo etiam ex omni parte hostilibus ensibus vulnerato, ut et cerebrum ejus pateret, hostibus tergum dare noluit. 487 Equus item ejus, veluti cum sessore de gloria certans, non prius cadere sustinuit, quam eum e pugua extulisset et domum incolumem reportasset. Ibi demum ante domini fores exspiravit. VI. Sed cum hostem cernerent in id totis viribus incumbere, ut prior tumulum occuparet, alque adeo bisce circumdatis a tergo etiam instare:, effusa fuga retro se in castellum receperunt. Qui vero in eo habitabant, cum et hos victos essa cernerent, et simul Alexandrum timerent, portas illis occluserunt. His igitur vi effractis introruperunt, et habitatoribus partim pulsis, partim hivstium loco occisis, castellum munierunt. In quo valde tristes et anxii erant, propterea quod eorum oculis periculum præsens obversabatur. Neque enim pabulum jumentis intus suppetebat, neque puteus, nec aquæ ulla copia: et vulnerati milites atque equi neglecti partim interibant, partim interitui proximi erant; et vix licebat portas aperire, multitudine hostium circumdalas; et procul Romanorum fines aberant, ac ne spes quidem suberat, tentata fortuna, clam ad finitimam urbem sociam camque maritimam evadendi. Nam Anchialus hostilis erat; et Mesembria Romanorum clade audita statim defecerat, et præsidiis Romanis cæsis omnes cos, qui fuga salutem non quæsierant, mæuibus defecerat. Idemn cartera ad Hæmum castella fecerant omnia. Nec 488 de libertate cl redimendis captivis legatos ad Alexandrum mittere audebant, cum ita se gesissent, ut nulla vene Variorum nota. (id) Joannis Palaologi, cujus supra meminit lib. ts, cap. 50, tilius, Constantini, Porphyrogeniti Michaelis imp. filii nepɔs. Vide stemma Pakæologo rum. DucasG.

PG 148:687ὅμως ἰχθύδιά τινα βραχέα τὰ τοιαῦτα ἐνόμιζεν ἁμαρτήματα ἐς τὸ μέγα πέλαγος βυθιζόμενα τῆς τοῦ θεοῦ φιλανθρωπίας. διὸ καὶ ὁμοίως ταῖς ἄλλαις περιστάσεσι καὶ τὴν ἀπαράμιλλον ταύτην παραδόξως ἀπεκρούσατο, ἀποῤῥήτῳ προμηθείᾳ τοῦ πάντα φιλανθρώπως οἰκονομοῦντος θεοῦ. οἴκοθεν γὰρ καὶ Ἀλέξανδρος ἐς τὴν ὑστεραίαν εἰς οἶκτον ἰὼν καὶ συμπάθειαν, πέμψας τῷ βασιλεῖ δεξιὰν, ἀφῆκεν ὑπόσπονδον οἴκαδε πορεύεσθαι ξύν γε τῷ στρατοπέδῳ, παραγγείλας μετριώτερον εἶναι τοῦ λοιποῦ. εἷς γὰρ, φησὶν, ἐνιαυτὸς τέσσαρας ὥρας φέρει καὶ μία καιροῦ ῥοπὴ πολλὰς πραγμάτων μεταβολάς. ἐν δὲ τούτοις καὶ τὸ παρὸν ἐτελεύτα θέρος. ε. Ὁ δέ γε Συργιάννης, ὕποπτος ὢν καὶ πρότερον τοῖς ἄρχουσι διὰ τοὺς ὅρκους, οὓς ἀπῄτησε παρὰ τῶν Θεσσαλονικέων, εἰσποιηθεὶς τῇ μητρὶ τοῦ βασιλέως δεσποίνῃ, ὁπότε τὰς τοῦ βασιλέως ἐπεβόσκετο φρένας ἡ ἀπηγορευμένη νόσος ἐκείνη περὶ τὸ Διδυμότειχον, νῦν ἤδη καὶ πρὸς τὰ παρὰ τοῦ Τζαμπλάκωνος προτεινόμενα καθοσιώσεως ἐγκλήματα εἰς Βυζάντιον ἀπολογησόμενος ἥκει μετάπεμπτος τῷ βασιλεῖ·

687 [A. M. 6836 AD 6819] πρός Αλέξανδρον. Οὐ γὰρ ὑπελείποντό τινα συγ γνώμης ἀφορμὴν ἐκ τῶν φθασάντων. Τήν τε γὰρ ἐκείνου περὶ εἰρήνης πρεσβείαν θρασέως τε καὶ spes relinqueretur. Nam et ejus legatos confidenter εἶχον διαπρεσβεύεσθαι περὶ ἐλευθερίας καὶ λύτρων deriserant ac per ignominiam dimiserant, et Bulgarorum agros cum segetibus incenderant, el captorum castellorum habitatores male tractarant. ἀκόσμως [Ρ. 300] ἀπέπεμψαν τούς τε τῶν Βουλγάρων ἀγροὺς μετὰ τῶν ἀσταχυών πυρί παρέδοσαν καὶ πρός γε τοῖς τὰ φρούρια οἰκοῦσιν οὐ καλῶς ἐχρήσαντο λαβόντες. VII. Itaque ab omni parte inops consilii æstuabat imperator. Tamen firma in Deum fiducia nec in prioribus periculis nec in præsenti discrimine eum destituit; quamvis conscientia ejus non omnis expers esset maculæ, tum propter arum imperatorem extrema ætate contristatum; tum ob ea, quæ juvenilis licentia cum imperio conjuncta plerumque solet designare. Verum illi hujusmodi peccata tanquam minutos pisciculos magnum divinæ misericordiæ pelagus subeuntes judicabat. Proindle et noc summum discrimen non minus quam cætera mirabiliter evasit, arcana Dei cuncta clementer gubernantis providentia. Nam Alexander postridie ultro illius misertus et humanitatis sensu quodam instinctus pacem illi obtulit et cum exercitu domum redire, facta compositione, passus est, hortatus, ut moderatior esset in posterum. Unius enim anni quatuor esse tempora, et paulo nomento maximas incidere rerum mutationes. Interea illa quoque æstas exacta est. Ζ΄. Διὸ πανταχόθεν στενόν τε καὶ ἄπορον τῷ βασι λεῖ τὸ πρᾶγμα ἐγίγνετο. Τό γε μὴν εἰς Θεὸν ἀρβαγεστάτην ἔχειν ἐλπίδα, τοῦτο δ' οὐκ ἀπέγνωστό οἱ οὔτ᾽ ἐν ταῖς πρότερον περιστάσεσιν, οὔτε μὴν ἐν τῇ παρούσῃ, καίτοι τὸ συνειδὸς οὐκ ἀνέλεγκτον ἔχων διά τε τὴν παραλύπησιν, ἐν τῷ βασιλεῖ καὶ πάππω ἐν τῷ γήρᾳ ἐπήνεγκε, καὶ αὖ δι' ὅσα νεότης μετ' ἐξουσίας ὡς τὰ πολλὰ φιλεῖ διαπράττεσθαι· όμως ιχθύδιά τινα βραχέα τὰ τοιαῦτα ἐνόμιζεν ἁμαρτή. ματα ἐς τὸ μέγα πέλαγος βυθιζόμενα τῆς τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίας. Διὸ καὶ ὁμοίως ταῖς ἄλλαις περιστά σεσι καὶ τὴν ἀπαράμιλλον ταύτην παραδόξως απο κρούσατο, ἀποῤῥήτῳ προμηθείᾳ τοῦ πάντα φιλαν θρώπως οικονομοῦντος Θεοῦ. Οίκοθεν γὰρ καὶ 'Αλέξανδρος ἐς τὴν ὑστεραίαν εἰς οίκτον ιὼν καὶ συμπά θειαν, πέμψας τῷ βασιλεῖ δεξιάν, ἀφῆκεν υπόσπον δεν οίκαδε πορεύεσθαι ξύν γε τῷ στρατοπέδω, παραγ γείλας μετριώτερον εἶναι τοῦ λοιποῦ. «Εις γάμο φησὶν, ἐνιαυτὸς τέσσαρας ώρας φέρει καὶ μία καιρού ροπή πολλές πραγμάτων μεταβολάς.» Εν δὲ τούτοις καὶ τὸ παρὸν ἐτελεύτα θέρος. CAPUT V. Syrgiannes cur suspectus. Læs majestatis accusatur a Zamplacone. Non convincitur. Vades dare non potest. Fugit. Litteris ex Eubœa datis veniam petit et locum, in quo cum suis consistat. Aula ci minus tuta. Jusjurandum ab eo oblatum. Non impetrata venia ad Cralem transit. Ei gratissimus advenis. Magna pollicetur. I. Syrgiannes autem, prius etian ob adactos Α'. Ο δέ γε Συργιάννης ύποπτης ὧν καὶ sacramento Thessalonicenses 489 primoribus suspectus, et quia a matre imperatoris adoptatus fuerat, cum imperator illo, quem diximus, desperato capitis morbo Didymotichi laboraret, demum a Zamplacone læsæ majestatis reus actus sui defendendi causa Byzantium ad imperatorem arcessitus venit, et semel atque iterum et tertio causa apud omnes judices dicta plane reus peragi non potuit, adeo ut jam a plerisque judicibus absolveretur. Lite autem adhuc pendente vades imperator ab eo petiit, ne clam profugeret, priusquam omues judices sententiam de eo ultimam tulissent. Quæ res ejus animum valde turbavit et in carceris metum conjecit, gravissima illa et intolerabilia, quæ prius perpessus erat, vincula recordantem, quorum vestigia recentia adbuc et expressa in animo circumferebat. Cuin autem vades minus promptos sibi affore viderct, plures ac vehementiores eum terrores concutere coeperunt. Quas ob res fugam coactus arripere, cum statim sollicite quæreretur, nusquam est inventus. πρότερον τοῖς ἄρχουσι διὰ τοὺς ὅρκους, οὓς ἀπῄτησε παρὰ τῶν Θεσσαλονικέων, εἰσποιηθεὶς τῇ μεερὶ τοῦ βασιλέως δεσποίνῃ, ὁπότε τὰς τοῦ βασιλέως ἐπεδί σκετο φρένας ἢ ἀπηγορευμένη νόσος εκείνη περὶ τὸ Διδυμότειχον, νῦν ἤδη καὶ πρὸς τὰ παρὰ τοῦ Τζαμπλάκωνος προτεινόμενα καθοσιώσεως ἐγκλήματα εἰς Βυζάντιον ἀπολογησόμενος ήκει μετάπεμπτος τῷ βασιλεῖ· καὶ κριθεὶς ὑπὸ πᾶσι κριταῖς δὲς καὶ τρις οὐ καθαρῶς ἀλῶναι τοῖς ἐλέγχοις ἐδύνατο, ὥστ' ήδη καὶ πρὸς τῶν πλειόνων ἠθωοῦτο κριτῶν. [Ρ. 301] Μετεώρου δ' ἔτι τῆς δίκης οὔσης ᾔτησεν ὁ βασιλευς ἐγγυητὰς ὑπὲρ τοῦ μὴ φυγεῖν αὐτὸν λαθόντα, πριν ἂν τελεία γένηται ἡ περὶ αὐτοῦ τοῖς ὅλοις κριταίς ἀπόφανσις. Ο δὴ πολὺν ἐνέσπειρε τον φόβον καὶ τὴν τῆς εἰρατῆς ὑποψίαν ἐς τὴν τούτου ψυχὴν· καὶ ἐς ἀνάμνησιν ἤρχετο αὖθις τῶν προτέρων εκείνων καὶ ἀπαραμυθήτων δεσμών, ὧν τὰ ἴχνη περὶ τὴν καρδίαν ἔτι κείμενα ἦσαν ἐνεργῶς. Ἐπε: δὲ καὶ ὀκνηροτέρους έβλεπε τοὺς ἐγγυησομένους, συχυντές ροις καὶ δριμυτέροις ἐπολιορκεῖτο μᾶλλον τους φό βοις. Διὰ καὶ ἀναγκασθεὶς ᾤχετο λάθρα φυγὼν καὶ πλεῖστα ζητούμενος εὐθὺς οὐχ εὑρέθη. Variorum nota. Cantacuzenus, lib. 1, cap. 24. Ducing. Qui magni Papia dignitate donatus dicitur Cantacuzen lib. 11, cap. 27. DucasG

καὶ κριθεὶς ὑπὸ πᾶσι κριταῖς δὶς καὶ τρὶς οὐ καθαρῶς ἁλῶναι τοῖς ἐλέγχοις ἠδύνατο, ὥστ’ ἤδη καὶ πρὸς τῶν πλειόνων ἠθωοῦτο κριτῶν. μετεώρου δ’ ἔτι τῆς δίκης οὔσης ᾔτησεν ὁ βασιλεὺς ἐγγυητὰς ὑπὲρ τοῦ μὴ φυγεῖν αὐτὸν λαθόντα, πρὶν ἂν τελεία γένηται ἡ περὶ αὐτοῦ τοῖς ὅλοις κριταῖς ἀπόφανσις. ὃ δὴ πολὺν ἐνέσπειρε τὸν φόβον καὶ τὴν τῆς εἱρκτῆς ὑποψίαν ἐς τὴν τούτου ψυχήν· καὶ ἐς ἀνάμνησιν ἤρχετο αὖθις τῶν προτέρων ἐκείνων καὶ ἀπαραμυθήτων δεσμῶν, ὧν τὰ ἴχνη περὶ τὴν καρδίαν ἔτι κείμενα ἦσαν ἐναργῶς. ἐπεὶ δὲ καὶ ὀκνηροτέρους ἔβλεπε τοὺς ἐγγυησομένους, συχνοτέροις καὶ δριμυτέροις ἐπολιορκεῖτο μᾶλλον τοῖς φόβοις. διὸ καὶ ἀναγκασθεὶς ᾤχετο λάθρα φυγὼν καὶ πλεῖστα ζητούμενος εὐθὺς οὐχ εὑρέθη. (Β.) Μετὰ δ’ ἐνιαυτὸν ἔστειλεν ἐξ Εὐβοίας γράμματα τῷ βασιλεῖ, δεόμενος δοθῆναί οἱ συμπάθειαν καὶ χῶρόν τινα πρὸς οἴκησιν ἅμα γυναικί τε καὶ τέκνοις περί που τὰς ἐσχατιὰς τῶν κατὰ Μακεδονίαν Ῥωμαϊκῶν ὁρίων. βασκαίνειν γὰρ ἔφασκεν αὐτῷ τοὺς περὶ τὸν βασιλέα· καὶ διὰ τοῦτο πόῤῥω που τῶν τοιούτων διατρίβειν ἐθέλειν, δέει τοῦ δόλῳ διαφθαρῆναι.

687 [A. M. 6836 AD 6819] πρός Αλέξανδρον. Οὐ γὰρ ὑπελείποντό τινα συγ γνώμης ἀφορμὴν ἐκ τῶν φθασάντων. Τήν τε γὰρ ἐκείνου περὶ εἰρήνης πρεσβείαν θρασέως τε καὶ spes relinqueretur. Nam et ejus legatos confidenter εἶχον διαπρεσβεύεσθαι περὶ ἐλευθερίας καὶ λύτρων deriserant ac per ignominiam dimiserant, et Bulgarorum agros cum segetibus incenderant, el captorum castellorum habitatores male tractarant. ἀκόσμως [Ρ. 300] ἀπέπεμψαν τούς τε τῶν Βουλγάρων ἀγροὺς μετὰ τῶν ἀσταχυών πυρί παρέδοσαν καὶ πρός γε τοῖς τὰ φρούρια οἰκοῦσιν οὐ καλῶς ἐχρήσαντο λαβόντες. VII. Itaque ab omni parte inops consilii æstuabat imperator. Tamen firma in Deum fiducia nec in prioribus periculis nec in præsenti discrimine eum destituit; quamvis conscientia ejus non omnis expers esset maculæ, tum propter arum imperatorem extrema ætate contristatum; tum ob ea, quæ juvenilis licentia cum imperio conjuncta plerumque solet designare. Verum illi hujusmodi peccata tanquam minutos pisciculos magnum divinæ misericordiæ pelagus subeuntes judicabat. Proindle et noc summum discrimen non minus quam cætera mirabiliter evasit, arcana Dei cuncta clementer gubernantis providentia. Nam Alexander postridie ultro illius misertus et humanitatis sensu quodam instinctus pacem illi obtulit et cum exercitu domum redire, facta compositione, passus est, hortatus, ut moderatior esset in posterum. Unius enim anni quatuor esse tempora, et paulo nomento maximas incidere rerum mutationes. Interea illa quoque æstas exacta est. Ζ΄. Διὸ πανταχόθεν στενόν τε καὶ ἄπορον τῷ βασι λεῖ τὸ πρᾶγμα ἐγίγνετο. Τό γε μὴν εἰς Θεὸν ἀρβαγεστάτην ἔχειν ἐλπίδα, τοῦτο δ' οὐκ ἀπέγνωστό οἱ οὔτ᾽ ἐν ταῖς πρότερον περιστάσεσιν, οὔτε μὴν ἐν τῇ παρούσῃ, καίτοι τὸ συνειδὸς οὐκ ἀνέλεγκτον ἔχων διά τε τὴν παραλύπησιν, ἐν τῷ βασιλεῖ καὶ πάππω ἐν τῷ γήρᾳ ἐπήνεγκε, καὶ αὖ δι' ὅσα νεότης μετ' ἐξουσίας ὡς τὰ πολλὰ φιλεῖ διαπράττεσθαι· όμως ιχθύδιά τινα βραχέα τὰ τοιαῦτα ἐνόμιζεν ἁμαρτή. ματα ἐς τὸ μέγα πέλαγος βυθιζόμενα τῆς τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίας. Διὸ καὶ ὁμοίως ταῖς ἄλλαις περιστά σεσι καὶ τὴν ἀπαράμιλλον ταύτην παραδόξως απο κρούσατο, ἀποῤῥήτῳ προμηθείᾳ τοῦ πάντα φιλαν θρώπως οικονομοῦντος Θεοῦ. Οίκοθεν γὰρ καὶ 'Αλέξανδρος ἐς τὴν ὑστεραίαν εἰς οίκτον ιὼν καὶ συμπά θειαν, πέμψας τῷ βασιλεῖ δεξιάν, ἀφῆκεν υπόσπον δεν οίκαδε πορεύεσθαι ξύν γε τῷ στρατοπέδω, παραγ γείλας μετριώτερον εἶναι τοῦ λοιποῦ. «Εις γάμο φησὶν, ἐνιαυτὸς τέσσαρας ώρας φέρει καὶ μία καιρού ροπή πολλές πραγμάτων μεταβολάς.» Εν δὲ τούτοις καὶ τὸ παρὸν ἐτελεύτα θέρος. CAPUT V. Syrgiannes cur suspectus. Læs majestatis accusatur a Zamplacone. Non convincitur. Vades dare non potest. Fugit. Litteris ex Eubœa datis veniam petit et locum, in quo cum suis consistat. Aula ci minus tuta. Jusjurandum ab eo oblatum. Non impetrata venia ad Cralem transit. Ei gratissimus advenis. Magna pollicetur. I. Syrgiannes autem, prius etian ob adactos Α'. Ο δέ γε Συργιάννης ύποπτης ὧν καὶ sacramento Thessalonicenses 489 primoribus suspectus, et quia a matre imperatoris adoptatus fuerat, cum imperator illo, quem diximus, desperato capitis morbo Didymotichi laboraret, demum a Zamplacone læsæ majestatis reus actus sui defendendi causa Byzantium ad imperatorem arcessitus venit, et semel atque iterum et tertio causa apud omnes judices dicta plane reus peragi non potuit, adeo ut jam a plerisque judicibus absolveretur. Lite autem adhuc pendente vades imperator ab eo petiit, ne clam profugeret, priusquam omues judices sententiam de eo ultimam tulissent. Quæ res ejus animum valde turbavit et in carceris metum conjecit, gravissima illa et intolerabilia, quæ prius perpessus erat, vincula recordantem, quorum vestigia recentia adbuc et expressa in animo circumferebat. Cuin autem vades minus promptos sibi affore viderct, plures ac vehementiores eum terrores concutere coeperunt. Quas ob res fugam coactus arripere, cum statim sollicite quæreretur, nusquam est inventus. πρότερον τοῖς ἄρχουσι διὰ τοὺς ὅρκους, οὓς ἀπῄτησε παρὰ τῶν Θεσσαλονικέων, εἰσποιηθεὶς τῇ μεερὶ τοῦ βασιλέως δεσποίνῃ, ὁπότε τὰς τοῦ βασιλέως ἐπεδί σκετο φρένας ἢ ἀπηγορευμένη νόσος εκείνη περὶ τὸ Διδυμότειχον, νῦν ἤδη καὶ πρὸς τὰ παρὰ τοῦ Τζαμπλάκωνος προτεινόμενα καθοσιώσεως ἐγκλήματα εἰς Βυζάντιον ἀπολογησόμενος ήκει μετάπεμπτος τῷ βασιλεῖ· καὶ κριθεὶς ὑπὸ πᾶσι κριταῖς δὲς καὶ τρις οὐ καθαρῶς ἀλῶναι τοῖς ἐλέγχοις ἐδύνατο, ὥστ' ήδη καὶ πρὸς τῶν πλειόνων ἠθωοῦτο κριτῶν. [Ρ. 301] Μετεώρου δ' ἔτι τῆς δίκης οὔσης ᾔτησεν ὁ βασιλευς ἐγγυητὰς ὑπὲρ τοῦ μὴ φυγεῖν αὐτὸν λαθόντα, πριν ἂν τελεία γένηται ἡ περὶ αὐτοῦ τοῖς ὅλοις κριταίς ἀπόφανσις. Ο δὴ πολὺν ἐνέσπειρε τον φόβον καὶ τὴν τῆς εἰρατῆς ὑποψίαν ἐς τὴν τούτου ψυχὴν· καὶ ἐς ἀνάμνησιν ἤρχετο αὖθις τῶν προτέρων εκείνων καὶ ἀπαραμυθήτων δεσμών, ὧν τὰ ἴχνη περὶ τὴν καρδίαν ἔτι κείμενα ἦσαν ἐνεργῶς. Ἐπε: δὲ καὶ ὀκνηροτέρους έβλεπε τοὺς ἐγγυησομένους, συχυντές ροις καὶ δριμυτέροις ἐπολιορκεῖτο μᾶλλον τους φό βοις. Διὰ καὶ ἀναγκασθεὶς ᾤχετο λάθρα φυγὼν καὶ πλεῖστα ζητούμενος εὐθὺς οὐχ εὑρέθη. Variorum nota. Cantacuzenus, lib. 1, cap. 24. Ducing. Qui magni Papia dignitate donatus dicitur Cantacuzen lib. 11, cap. 27. DucasG

καὶ ὅρκους ἐπὶ τούτοις ἦν ἐπιφέρων τοῦ μὴ κακὸς φανῆναι πώποτε τῷ βασιλεῖ. (Γ.) Ἐπεὶ δ’ αἱ παρακλήσεις παρὰ θύραν ἧκον καὶ ἤνυσαν οὐδὲν, ἄρας ἐξ Εὐβοίας ἀφίκετο πρὸς τὸν Κράλην Σερβίας· ὑφ’ οὗ καὶ προσδεχθεὶς ἀσμενέστατα πάντ’ ἦν αὐτὸς, πάρεδρος ὁμόπνους, φίλος ὁμογνώμων, σύμβουλος δεκτὸς, τῶν ἔνδον ὁ πιστότατος, τῶν ἐκτὸς ὁ πρακτικώτατος, ἄλλος Θεμιστοκλῆς Ἀρταξέρξῃ τῷ Πέρσῃ. εἰδότι γὰρ τὴν περὶ αὐτοῦ φήμην ἐκ πολλοῦ νῦν ἕρμαιον ἡγεῖσθαι ἐπῄει λαμπρὸν τὴν ἐπιδημίαν αὐτοῦ· καὶ ὑπισχνουμένῳ ποιήσειν ὑπήκοον Τριβαλλοῖς τὴν ἐν Μακεδονίᾳ χώραν Ῥωμαίων, εἰ καὶ αὐτὸς αὐτῷ συνάροιτο ἄρξαι Ῥωμαίων, ἐπίστευέ τε καὶ συναίρεσθαι ἠπείγετο λίαν ἀσμένως. 2. Τούτων οὕτως ἐχόντων πέρας τοῦ βίου ἐδέξατο καὶ ἡ μήτηρ τοῦ βασιλέως ἡ δέσποινα καὶ τέθαπται ἐν Θεσσαλονίκῃ· ὅτε δὴ καὶ παραμυθητικόν τι προσφώνημα ἔγωγε πρὸς τὸν βασιλέα διεξῆλθον οὑτωσί πως ξυγκείμενον.

687 [A. M. 6836 AD 6819] πρός Αλέξανδρον. Οὐ γὰρ ὑπελείποντό τινα συγ γνώμης ἀφορμὴν ἐκ τῶν φθασάντων. Τήν τε γὰρ ἐκείνου περὶ εἰρήνης πρεσβείαν θρασέως τε καὶ spes relinqueretur. Nam et ejus legatos confidenter εἶχον διαπρεσβεύεσθαι περὶ ἐλευθερίας καὶ λύτρων deriserant ac per ignominiam dimiserant, et Bulgarorum agros cum segetibus incenderant, el captorum castellorum habitatores male tractarant. ἀκόσμως [Ρ. 300] ἀπέπεμψαν τούς τε τῶν Βουλγάρων ἀγροὺς μετὰ τῶν ἀσταχυών πυρί παρέδοσαν καὶ πρός γε τοῖς τὰ φρούρια οἰκοῦσιν οὐ καλῶς ἐχρήσαντο λαβόντες. VII. Itaque ab omni parte inops consilii æstuabat imperator. Tamen firma in Deum fiducia nec in prioribus periculis nec in præsenti discrimine eum destituit; quamvis conscientia ejus non omnis expers esset maculæ, tum propter arum imperatorem extrema ætate contristatum; tum ob ea, quæ juvenilis licentia cum imperio conjuncta plerumque solet designare. Verum illi hujusmodi peccata tanquam minutos pisciculos magnum divinæ misericordiæ pelagus subeuntes judicabat. Proindle et noc summum discrimen non minus quam cætera mirabiliter evasit, arcana Dei cuncta clementer gubernantis providentia. Nam Alexander postridie ultro illius misertus et humanitatis sensu quodam instinctus pacem illi obtulit et cum exercitu domum redire, facta compositione, passus est, hortatus, ut moderatior esset in posterum. Unius enim anni quatuor esse tempora, et paulo nomento maximas incidere rerum mutationes. Interea illa quoque æstas exacta est. Ζ΄. Διὸ πανταχόθεν στενόν τε καὶ ἄπορον τῷ βασι λεῖ τὸ πρᾶγμα ἐγίγνετο. Τό γε μὴν εἰς Θεὸν ἀρβαγεστάτην ἔχειν ἐλπίδα, τοῦτο δ' οὐκ ἀπέγνωστό οἱ οὔτ᾽ ἐν ταῖς πρότερον περιστάσεσιν, οὔτε μὴν ἐν τῇ παρούσῃ, καίτοι τὸ συνειδὸς οὐκ ἀνέλεγκτον ἔχων διά τε τὴν παραλύπησιν, ἐν τῷ βασιλεῖ καὶ πάππω ἐν τῷ γήρᾳ ἐπήνεγκε, καὶ αὖ δι' ὅσα νεότης μετ' ἐξουσίας ὡς τὰ πολλὰ φιλεῖ διαπράττεσθαι· όμως ιχθύδιά τινα βραχέα τὰ τοιαῦτα ἐνόμιζεν ἁμαρτή. ματα ἐς τὸ μέγα πέλαγος βυθιζόμενα τῆς τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίας. Διὸ καὶ ὁμοίως ταῖς ἄλλαις περιστά σεσι καὶ τὴν ἀπαράμιλλον ταύτην παραδόξως απο κρούσατο, ἀποῤῥήτῳ προμηθείᾳ τοῦ πάντα φιλαν θρώπως οικονομοῦντος Θεοῦ. Οίκοθεν γὰρ καὶ 'Αλέξανδρος ἐς τὴν ὑστεραίαν εἰς οίκτον ιὼν καὶ συμπά θειαν, πέμψας τῷ βασιλεῖ δεξιάν, ἀφῆκεν υπόσπον δεν οίκαδε πορεύεσθαι ξύν γε τῷ στρατοπέδω, παραγ γείλας μετριώτερον εἶναι τοῦ λοιποῦ. «Εις γάμο φησὶν, ἐνιαυτὸς τέσσαρας ώρας φέρει καὶ μία καιρού ροπή πολλές πραγμάτων μεταβολάς.» Εν δὲ τούτοις καὶ τὸ παρὸν ἐτελεύτα θέρος. CAPUT V. Syrgiannes cur suspectus. Læs majestatis accusatur a Zamplacone. Non convincitur. Vades dare non potest. Fugit. Litteris ex Eubœa datis veniam petit et locum, in quo cum suis consistat. Aula ci minus tuta. Jusjurandum ab eo oblatum. Non impetrata venia ad Cralem transit. Ei gratissimus advenis. Magna pollicetur. I. Syrgiannes autem, prius etian ob adactos Α'. Ο δέ γε Συργιάννης ύποπτης ὧν καὶ sacramento Thessalonicenses 489 primoribus suspectus, et quia a matre imperatoris adoptatus fuerat, cum imperator illo, quem diximus, desperato capitis morbo Didymotichi laboraret, demum a Zamplacone læsæ majestatis reus actus sui defendendi causa Byzantium ad imperatorem arcessitus venit, et semel atque iterum et tertio causa apud omnes judices dicta plane reus peragi non potuit, adeo ut jam a plerisque judicibus absolveretur. Lite autem adhuc pendente vades imperator ab eo petiit, ne clam profugeret, priusquam omues judices sententiam de eo ultimam tulissent. Quæ res ejus animum valde turbavit et in carceris metum conjecit, gravissima illa et intolerabilia, quæ prius perpessus erat, vincula recordantem, quorum vestigia recentia adbuc et expressa in animo circumferebat. Cuin autem vades minus promptos sibi affore viderct, plures ac vehementiores eum terrores concutere coeperunt. Quas ob res fugam coactus arripere, cum statim sollicite quæreretur, nusquam est inventus. πρότερον τοῖς ἄρχουσι διὰ τοὺς ὅρκους, οὓς ἀπῄτησε παρὰ τῶν Θεσσαλονικέων, εἰσποιηθεὶς τῇ μεερὶ τοῦ βασιλέως δεσποίνῃ, ὁπότε τὰς τοῦ βασιλέως ἐπεδί σκετο φρένας ἢ ἀπηγορευμένη νόσος εκείνη περὶ τὸ Διδυμότειχον, νῦν ἤδη καὶ πρὸς τὰ παρὰ τοῦ Τζαμπλάκωνος προτεινόμενα καθοσιώσεως ἐγκλήματα εἰς Βυζάντιον ἀπολογησόμενος ήκει μετάπεμπτος τῷ βασιλεῖ· καὶ κριθεὶς ὑπὸ πᾶσι κριταῖς δὲς καὶ τρις οὐ καθαρῶς ἀλῶναι τοῖς ἐλέγχοις ἐδύνατο, ὥστ' ήδη καὶ πρὸς τῶν πλειόνων ἠθωοῦτο κριτῶν. [Ρ. 301] Μετεώρου δ' ἔτι τῆς δίκης οὔσης ᾔτησεν ὁ βασιλευς ἐγγυητὰς ὑπὲρ τοῦ μὴ φυγεῖν αὐτὸν λαθόντα, πριν ἂν τελεία γένηται ἡ περὶ αὐτοῦ τοῖς ὅλοις κριταίς ἀπόφανσις. Ο δὴ πολὺν ἐνέσπειρε τον φόβον καὶ τὴν τῆς εἰρατῆς ὑποψίαν ἐς τὴν τούτου ψυχὴν· καὶ ἐς ἀνάμνησιν ἤρχετο αὖθις τῶν προτέρων εκείνων καὶ ἀπαραμυθήτων δεσμών, ὧν τὰ ἴχνη περὶ τὴν καρδίαν ἔτι κείμενα ἦσαν ἐνεργῶς. Ἐπε: δὲ καὶ ὀκνηροτέρους έβλεπε τοὺς ἐγγυησομένους, συχυντές ροις καὶ δριμυτέροις ἐπολιορκεῖτο μᾶλλον τους φό βοις. Διὰ καὶ ἀναγκασθεὶς ᾤχετο λάθρα φυγὼν καὶ πλεῖστα ζητούμενος εὐθὺς οὐχ εὑρέθη. Variorum nota. Cantacuzenus, lib. 1, cap. 24. Ducing. Qui magni Papia dignitate donatus dicitur Cantacuzen lib. 11, cap. 27. DucasG

PG 148:689(Β.) Σὲ δὲ, ὦ μέγιστε καὶ θειότατε βασιλεῦ, πολλάκις ἡμεῖς θαυμάσαντες ἐν τοῖς ὅπλοις, καὶ πρό γε τούτων ἔν τε φιλανθρωπίᾳ καὶ ἱλαρότητι, καιρὸν ἔχομεν ἤδη λοιπὸν, ἵνα σε κἀν τῇ καρτερίᾳ θαυμάσωμεν τῆς μεγίστης ταυτησὶ συμφορᾶς, ἣν ὁ τὰ πάντα σαλεύων αἰὼν καθάπερ τι γυμνάσιον ἄλλο προὔβαλε νῦν καὶ θέατρον ἀγώνων τῇ γενναίᾳ καὶ ἀνδρικῇ σου ψυχῇ. ἔνθα δὴ καὶ μάλα μᾶλλόν σε δεῖ τὸ κράτος λαμπρῶς ἀναδήσασθαι, ἢ πρότερον ἐν τοῖς ὅπλοις. ἐκεῖ μὲν γὰρ καὶ ὁ τῆς τύχης κύβος τῇ χειρὶ πολλάκις μείζονα προσῆψε τὴν δόξαν ἢ τῇ ψυχῇ καὶ τὸ τῆς γνώμης ἀξίωμά τε καὶ μέγεθος ἔλαθε παρὰ τὸ εἰκὸς κιβδηλεύσας καὶ δεύτερον τῆς χειρὸς ἀποφήνας. ἐνταῦθα δὲ καθαρῶς γνώμη καὶ σύνεσις ὁπλίζεται πρὸς μεγάλους χειμῶνας καὶ κλύδωνας, οὓς ἡ τοιαύτη μάλα σφοδρῶς ἀνεστόμωσε συμφορά. ἴσασι γὰρ ἅπαντες, ὡς ὅσῳ τιμιώτερον καὶ βέλτιον ψυχὴ σώματος, τοσούτῳ καὶ μείζους οἱ ταύτης ἀγῶνες καὶ κλύδωνες, πρὸς ἅπερ ἂν ὁ συμπίπτων ἐπάγοι χρόνος ἀντίπαλα στρατόπεδα θλίψεων. ἐπειδήπερ ἐκεῖ μὲν καὶ πολλὴ πολλαχόθεν ἡ συμμαχία ἐπιτηδεύεται.

[a. c. 1528 ab 1341] BYZANTINE HISTORIE LIB. X. Β. Μετὰ δ' ἐνιαυτὸν ἔστειλεν ἐξ Ευβοίας γράμ· μετα τῷ βασιλεῖ, δεόμενος δοθῆναι οἱ συμπάθειαν καὶ χώρον τινα πρὸς οἴκησιν ἅμα γυναικί τε καὶ τέσ σας περί που τὰς ἐσχατιὰς τῶν κατὰ Μακεδονίαν Ρωμαϊκών ορίων. Βασκαίνειν γὰρ ἔφασκεν αὐτῷ τοὺς περὶ τὸν βασιλέα· καὶ διὰ τοῦτο πόρρω που τῶν τοιούτων διατρίβειν ἐθέλειν, δέει τοῦ δήλῳ διαφθαρήναι. Καὶ ὅρκους ἐπὶ τούτοις ἦν ἐπιφέρων τοῦ μὴ κακός φανηναι πώποτε τῷ βασιλεῖ. 19. Ἐπεὶ δ' αἱ παρακλήσεις παρὰ θύραν ἦχον καὶ ήνυσαν οὐδὲν, ἄρας ἐξ Ευβοίας ἀφίκετο πρὸς τὸν Κράλην Σερβίας· ὑφ᾽ οὗ καὶ προσδεχθεὶς ἀσμενέστατα πάντ' ἦν αὐτό;, πάρεδρος Ομόπνους, φίλος βιογνώμων, σύμβουλος δεκτός, τῶν ἔνδον ὁ πιστό Φέτος, τῶν ἐκτὸς ὁ πρακτικώτατος, άλλος Θεμιστο κλῆς ᾿Αρταξέρξῃ τῷ Πέρσῃ. Εἰδότι γὰρ τὴν περὶ αὐτοῦ φήμην ἐκ πολλοῦ νῦν ἔρμαιον ἡγεῖσθαι ἐπῄει λαμπρὸν τὴν ἐπιδημίαν αὐτοῦ· καὶ ὑπισχνουμένῳ ποιήσειν ὑπήκοον Τριβαλλοῖς τὴν ἐν Μακεδονία χώσεν Ῥωμαίων, εἰ καὶ αὐτὸς αὐτῷ συνάροιτο ἄρξαι Ρωμαίων, ἐπίστευε τε καὶ συναίρεσθαι ἠπείγετο λεν ἀσμένως. H. Post annum autem supplices ex Eubœca litteras ad imperatorem misit, quibus veniam petebat et locum aliquem in Macedonia circa extremos imperii Romani fines, in quo cum uxore et liberis consideret. Nam aulicos sibi invidere dicebat, adeoque velle se procul ab illis domicilium habere, ne ab iisdem per insidias occideretur. Addebat et jusjurandum, quo se imperatori perpetuo fideleni fore testabatur. III. Sed 490 cum ejus preces ad limen principis delatæ essent nihilque apud eum valuissent, Eubœa digressus ad Serviz Cralem proficiscitur, ab eoque cupidissime susceptus summa et gratia et auctoritate doruit, assessor unanimnis, amicus consentiens, consiliarius acceptos, domi fidissimus, foris occupatissimus, alter Themistocles Artaxerxi Persæ. Nam cum fama eum jam pridem cognovisset, adventum ejus in luculentulo lucro deputabat; et quia pollicebatur, si illius opibus ad Ronianum imperium occupandumn adjuvaretur, se Romanam ditionem, quæ in Macedonia esset, Triballis subjecturum, habebat ei fidem, et eum libentissimo animo studebat adjuvare. CAPUT VI. Imperatoris mater Thessalonica moritur. Oratio consolatoria: quam Gregoras apud imperatorem habuit. Δ'. Τούτων οὕτως ἐχόντων πέρας του βίου ἐδέξατο 1. Interea iinperatrix eademque imperatoris miaκαὶ ἡ μήτηρ τοῦ βασιλέω: ἡ δέσποινα καὶ τέ ter decessit, ac Thessalonica sepulta est. Atque θαπται ἐν Θεσσαλονίκῃ· ὅτε δὴ καὶ παραμυθητικόν ego tunc imperatorem oratione consolatoria in hac τι προτρώνημα ἔγωγε πρὸς τὸν βασιλέα διεξήλθον ferme verba allocutus sum: αντωσί πως ξυγκείμενον· Ε. «Σὲ δὲ, ὦ μέγιστε καὶ θειότατε βασιλεῦ πολλάκις ἡμεῖς θαυμάσαντες ἐν τοῖς ὅπλοις, καὶ πρό γε τούτων ἔν τε φιλανθρωπίᾳ καὶ ἱλαρότητι, καιρὸν Έχομεν [Ρ. 309] ήδη λοιπόν, ἵνα σε κάν τῇ καρτερίᾳ θαυμάσωμεν τῆς μεγίστης ταυτησί συμφοράς, ἣν ὁ τὰ πάντα σαλεύων αἰών καθάπερ τι γυμνάσιον ἄλλο προββαλε νῦν καὶ θέατρον ἀγώνων τῇ γενναίᾳ καὶ ανδρική σου ψυχή. Ενθα δὴ καὶ μάλα μαλλον σε δεί το κράτος λαμπρῶς ἀναδήσασθαι, ή πρότερον ἐν τοῖς ὅπλοις. Ἐκεῖ μὲν γὰρ καὶ ὁ τῆς τύχης κύβος τῇ χειρὶ πολλάκις μείζονα προσῆψε την δόξαν ἢ τῇ ψυχῇ, καὶ τὸ τῆς γνώμης ἀξίωμά τε καὶ μέγεθος Έλαβε παρὰ τὸ εἰκὸς κιβδηλεύσας καὶ δεύτερον τῆς χειρός ἀποφήνας. Ενταῦθα δὲ καθαρῶς γνώμη καὶ σύνεσις ἐπλίζεται προς μεγάλους χειμῶνας καὶ κλύδωνας, οὓς ἡ τοιαύτη μάλα σφοδρῶς ἀναστόμωσε συμφορά. Ίσασι γὰρ ἅπαντες, ὡς ὅσῳ τιμιώτερον καὶ βέλτιον ψυχὴ σώματος, τοσούτῳ καὶ μείζους οἱ ταύτης ἀγῶνες καὶ κλύδωνες, πρὸς ἅπερ ἂν ὁ συμ είπτων ἐπάγει χρόνος αντίπαλα στρατόπεδα θλί μεων. Επειδήπερ ἐκεῖ μὲν καὶ πολλὴ πολλαχόθεν ή hæc II. • Nas vero te, maxime et divinissime imperator, cin sæpe arma tractanteni suspeximus, tum in primis humanum et facilem mirati sumus. Jam res ipsa postulat, ut miremur constantiam tuain in hac maxime calamitate, quam tempus omnia quatiens, tanquam gymnasium ac illustre laborum curriculum, generoso ac forti animo tuo offert. In quo quidem casu fortitudo tua eminere magis debet, quam antea in arinis eluxit. Quippe in iis fortunæ levitas manum sæpe majore gloria cumulavit, quam animum, et consilii dignitatem atque excellentiam, 491 contra quam æquum erat, adulteravit, ac ut manu inferior videretur elecit. In hac autem calamitate consilium plane et prudentia sese armat contra tempestates ac procellas, quas casus iste magnas ac violentas in animo tuo excitavit. Norunt videlicet omnes, quanto animus præstal corpori, tanto etiam majores esse ejus labores et estuationes in iis cladibus, quas temporis vicissitudo veluti hostiles turmas inducit. In bello multa undecunque auxilia prasto sunt. Clypeus. Variorum potæ. οι 167) Nusquam dixit Gregoras invidisse aulicos Sergiani. Laque legendum έφασκεν, non έφαμεν. BOIVIN. Cantacuzen. lib. 11, cap. 28. Ducang. Cantacuzenus, Hist. lib. ni, cap. 28, eam ait obiisse anno integro et dimidio pošt obitum senioris Andronici; quem constat mortuum anuo Chr. 1552. Februar. die 13. Sic illam oportet obiisse aumo Chr. 1333, mense Augusto. Βοίνικ. farc oratio exstat in codice Regio, in quo tamen aliæ fere ejusmodi declamationes omissæ sunt. Boivin,

ἀσπὶς γὰρ καὶ δόρυ καὶ κράνος τὴν τῶν ἀγωνοθετούντων πολλάκις ἁρπάσαντα κρίσιν καὶ συγκυκήσαντα τοὺς ἐλέγχους ἐν ἀδήλοις ἔσθ’ ὅτε βυθοῖς τῆς παλάμης τἀγκλήματα συνεκάλυψαν. ἐνταῦθα δ’ ἡ τῆς ψυχῆς ἀνδρία καθαρῶς ἀποδυομένη πρὸς τοὺς ἀγῶνας ἔχει καθάπερ ἐπὶ στεῤῥᾶς κρηπῖδος, τῆς γνώμης τε καὶ συνέσεως, γυμνοὺς καὶ ἀόπλους τοὺς πόδας ἐρείσασα μάλα γενναίως ἀνθίστασθαι καὶ ἀντέχειν πρὸς ἅπαν λύπης κῦμα καὶ ῥόθιον, καθάπερ προβλὴς ἀτίνακτος ἑστῶσα πρὸς ὑβρίζουσαν θάλασσαν. σφοδρὸς μὲν οὖν ἦν ὁ χειμὼν ἐκείνης τῆς τραγῳδίας, ἣν ὁ τοῦ βασιλέως καὶ πατρὸς ἐπήνεγκέ σοι θάνατος· σφοδρὸς δ’ αὖ καὶ ὁ τοῦ βασιλέως καὶ πάππου, εἰ μὴ καὶ μείζονα φαίη τις ἂν, ὅτι ζῶν καὶ κινούμενον αὐτὸς ἐλέλειπτο φάρμακον, ἡδονὴν ὁμαλῶς οὑτωσί πως ἀντιτεχνώμενον τῆς σφόδρα ζεούσης ἐκείνης καὶ φλεγμαινούσης πληγῆς. ἀλλ’ ἡ νῦν ἐπελθοῦσά σοι τῆς μητρὸς καὶ δεσποίνης συμφορὰ πολλῷ στρατηγουμένη τῷ ὑπερβάλλοντι πᾶσαν ὑπερπέπαικε λύπης ὑπερβολὴν διά τε τὸ τῆς φύσεως συγγενέστερον καὶ πολλῷ μᾶλλον διὰ τὸ μόνην ταύτην τοῦ γένους καταλελεῖφθαι τελευταίαν ἄγκυραν καὶ θυμηδίας ἀκρόπολιν.

[a. c. 1528 ab 1341] BYZANTINE HISTORIE LIB. X. Β. Μετὰ δ' ἐνιαυτὸν ἔστειλεν ἐξ Ευβοίας γράμ· μετα τῷ βασιλεῖ, δεόμενος δοθῆναι οἱ συμπάθειαν καὶ χώρον τινα πρὸς οἴκησιν ἅμα γυναικί τε καὶ τέσ σας περί που τὰς ἐσχατιὰς τῶν κατὰ Μακεδονίαν Ρωμαϊκών ορίων. Βασκαίνειν γὰρ ἔφασκεν αὐτῷ τοὺς περὶ τὸν βασιλέα· καὶ διὰ τοῦτο πόρρω που τῶν τοιούτων διατρίβειν ἐθέλειν, δέει τοῦ δήλῳ διαφθαρήναι. Καὶ ὅρκους ἐπὶ τούτοις ἦν ἐπιφέρων τοῦ μὴ κακός φανηναι πώποτε τῷ βασιλεῖ. 19. Ἐπεὶ δ' αἱ παρακλήσεις παρὰ θύραν ἦχον καὶ ήνυσαν οὐδὲν, ἄρας ἐξ Ευβοίας ἀφίκετο πρὸς τὸν Κράλην Σερβίας· ὑφ᾽ οὗ καὶ προσδεχθεὶς ἀσμενέστατα πάντ' ἦν αὐτό;, πάρεδρος Ομόπνους, φίλος βιογνώμων, σύμβουλος δεκτός, τῶν ἔνδον ὁ πιστό Φέτος, τῶν ἐκτὸς ὁ πρακτικώτατος, άλλος Θεμιστο κλῆς ᾿Αρταξέρξῃ τῷ Πέρσῃ. Εἰδότι γὰρ τὴν περὶ αὐτοῦ φήμην ἐκ πολλοῦ νῦν ἔρμαιον ἡγεῖσθαι ἐπῄει λαμπρὸν τὴν ἐπιδημίαν αὐτοῦ· καὶ ὑπισχνουμένῳ ποιήσειν ὑπήκοον Τριβαλλοῖς τὴν ἐν Μακεδονία χώσεν Ῥωμαίων, εἰ καὶ αὐτὸς αὐτῷ συνάροιτο ἄρξαι Ρωμαίων, ἐπίστευε τε καὶ συναίρεσθαι ἠπείγετο λεν ἀσμένως. H. Post annum autem supplices ex Eubœca litteras ad imperatorem misit, quibus veniam petebat et locum aliquem in Macedonia circa extremos imperii Romani fines, in quo cum uxore et liberis consideret. Nam aulicos sibi invidere dicebat, adeoque velle se procul ab illis domicilium habere, ne ab iisdem per insidias occideretur. Addebat et jusjurandum, quo se imperatori perpetuo fideleni fore testabatur. III. Sed 490 cum ejus preces ad limen principis delatæ essent nihilque apud eum valuissent, Eubœa digressus ad Serviz Cralem proficiscitur, ab eoque cupidissime susceptus summa et gratia et auctoritate doruit, assessor unanimnis, amicus consentiens, consiliarius acceptos, domi fidissimus, foris occupatissimus, alter Themistocles Artaxerxi Persæ. Nam cum fama eum jam pridem cognovisset, adventum ejus in luculentulo lucro deputabat; et quia pollicebatur, si illius opibus ad Ronianum imperium occupandumn adjuvaretur, se Romanam ditionem, quæ in Macedonia esset, Triballis subjecturum, habebat ei fidem, et eum libentissimo animo studebat adjuvare. CAPUT VI. Imperatoris mater Thessalonica moritur. Oratio consolatoria: quam Gregoras apud imperatorem habuit. Δ'. Τούτων οὕτως ἐχόντων πέρας του βίου ἐδέξατο 1. Interea iinperatrix eademque imperatoris miaκαὶ ἡ μήτηρ τοῦ βασιλέω: ἡ δέσποινα καὶ τέ ter decessit, ac Thessalonica sepulta est. Atque θαπται ἐν Θεσσαλονίκῃ· ὅτε δὴ καὶ παραμυθητικόν ego tunc imperatorem oratione consolatoria in hac τι προτρώνημα ἔγωγε πρὸς τὸν βασιλέα διεξήλθον ferme verba allocutus sum: αντωσί πως ξυγκείμενον· Ε. «Σὲ δὲ, ὦ μέγιστε καὶ θειότατε βασιλεῦ πολλάκις ἡμεῖς θαυμάσαντες ἐν τοῖς ὅπλοις, καὶ πρό γε τούτων ἔν τε φιλανθρωπίᾳ καὶ ἱλαρότητι, καιρὸν Έχομεν [Ρ. 309] ήδη λοιπόν, ἵνα σε κάν τῇ καρτερίᾳ θαυμάσωμεν τῆς μεγίστης ταυτησί συμφοράς, ἣν ὁ τὰ πάντα σαλεύων αἰών καθάπερ τι γυμνάσιον ἄλλο προββαλε νῦν καὶ θέατρον ἀγώνων τῇ γενναίᾳ καὶ ανδρική σου ψυχή. Ενθα δὴ καὶ μάλα μαλλον σε δεί το κράτος λαμπρῶς ἀναδήσασθαι, ή πρότερον ἐν τοῖς ὅπλοις. Ἐκεῖ μὲν γὰρ καὶ ὁ τῆς τύχης κύβος τῇ χειρὶ πολλάκις μείζονα προσῆψε την δόξαν ἢ τῇ ψυχῇ, καὶ τὸ τῆς γνώμης ἀξίωμά τε καὶ μέγεθος Έλαβε παρὰ τὸ εἰκὸς κιβδηλεύσας καὶ δεύτερον τῆς χειρός ἀποφήνας. Ενταῦθα δὲ καθαρῶς γνώμη καὶ σύνεσις ἐπλίζεται προς μεγάλους χειμῶνας καὶ κλύδωνας, οὓς ἡ τοιαύτη μάλα σφοδρῶς ἀναστόμωσε συμφορά. Ίσασι γὰρ ἅπαντες, ὡς ὅσῳ τιμιώτερον καὶ βέλτιον ψυχὴ σώματος, τοσούτῳ καὶ μείζους οἱ ταύτης ἀγῶνες καὶ κλύδωνες, πρὸς ἅπερ ἂν ὁ συμ είπτων ἐπάγει χρόνος αντίπαλα στρατόπεδα θλί μεων. Επειδήπερ ἐκεῖ μὲν καὶ πολλὴ πολλαχόθεν ή hæc II. • Nas vero te, maxime et divinissime imperator, cin sæpe arma tractanteni suspeximus, tum in primis humanum et facilem mirati sumus. Jam res ipsa postulat, ut miremur constantiam tuain in hac maxime calamitate, quam tempus omnia quatiens, tanquam gymnasium ac illustre laborum curriculum, generoso ac forti animo tuo offert. In quo quidem casu fortitudo tua eminere magis debet, quam antea in arinis eluxit. Quippe in iis fortunæ levitas manum sæpe majore gloria cumulavit, quam animum, et consilii dignitatem atque excellentiam, 491 contra quam æquum erat, adulteravit, ac ut manu inferior videretur elecit. In hac autem calamitate consilium plane et prudentia sese armat contra tempestates ac procellas, quas casus iste magnas ac violentas in animo tuo excitavit. Norunt videlicet omnes, quanto animus præstal corpori, tanto etiam majores esse ejus labores et estuationes in iis cladibus, quas temporis vicissitudo veluti hostiles turmas inducit. In bello multa undecunque auxilia prasto sunt. Clypeus. Variorum potæ. οι 167) Nusquam dixit Gregoras invidisse aulicos Sergiani. Laque legendum έφασκεν, non έφαμεν. BOIVIN. Cantacuzen. lib. 11, cap. 28. Ducang. Cantacuzenus, Hist. lib. ni, cap. 28, eam ait obiisse anno integro et dimidio pošt obitum senioris Andronici; quem constat mortuum anuo Chr. 1552. Februar. die 13. Sic illam oportet obiisse aumo Chr. 1333, mense Augusto. Βοίνικ. farc oratio exstat in codice Regio, in quo tamen aliæ fere ejusmodi declamationes omissæ sunt. Boivin,

Chapter VCaput V

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

ἅπτεται γὰρ καὶ αὐτῶν, ὡς εἰπεῖν, μυελῶν τῆς ψυχῆς καὶ σὴς ὀστέων καθίσταταί σοι τῷ πάντα γενναίῳ. καὶ πῶς γὰρ οὔ; μήτηρ τε οὖσα καὶ μήτηρ βασιλικωτάτη τε καὶ γλυκυτάτη καὶ στεῤῥοῖς καὶ ἀῤῥήκτοις τῆς φύσεώς σοι συνδεδεμένη τοῖς σπλάγχνοις· καὶ τό γε μεῖζον, πλείστους ὑπὲρ σοῦ τοὺς πόνους ἀνατλᾶσα. οὐ σὲ δὲ μόνον ἐς τόδε λύπης ἐκείνη θανοῦσα ξυνώθησεν, ἀλλὰ καὶ πάντας τοὺς ὑπηκόους ἡμᾶς· καὶ διπλῆ γε μᾶλλον. ζημία μὲν γὰρ καὶ ἡμῖν ἐγεγόνει μεγίστη, καὶ τοσοῦτο μεγίστη, ὅσον καὶ περιοῦσα λιμήν τις ὑπῆρχε τοῖς ὅλοις ἐκείνη σωτήριος καὶ πανήγυρις εὐθυμίας· τὸ δὲ μεῖζον, ὅτι καὶ σοῦ τὸν βασιλικώτατον καὶ τῶν κοινῶν πραγμάτων ἡγεμόνα τε καὶ ἐπόπτην νοῦν τῶν δεουσῶν ἀπασχολεῖ φροντίδων·

[a. c. 1528 ab 1341] BYZANTINE HISTORIE LIB. X. Β. Μετὰ δ' ἐνιαυτὸν ἔστειλεν ἐξ Ευβοίας γράμ· μετα τῷ βασιλεῖ, δεόμενος δοθῆναι οἱ συμπάθειαν καὶ χώρον τινα πρὸς οἴκησιν ἅμα γυναικί τε καὶ τέσ σας περί που τὰς ἐσχατιὰς τῶν κατὰ Μακεδονίαν Ρωμαϊκών ορίων. Βασκαίνειν γὰρ ἔφασκεν αὐτῷ τοὺς περὶ τὸν βασιλέα· καὶ διὰ τοῦτο πόρρω που τῶν τοιούτων διατρίβειν ἐθέλειν, δέει τοῦ δήλῳ διαφθαρήναι. Καὶ ὅρκους ἐπὶ τούτοις ἦν ἐπιφέρων τοῦ μὴ κακός φανηναι πώποτε τῷ βασιλεῖ. 19. Ἐπεὶ δ' αἱ παρακλήσεις παρὰ θύραν ἦχον καὶ ήνυσαν οὐδὲν, ἄρας ἐξ Ευβοίας ἀφίκετο πρὸς τὸν Κράλην Σερβίας· ὑφ᾽ οὗ καὶ προσδεχθεὶς ἀσμενέστατα πάντ' ἦν αὐτό;, πάρεδρος Ομόπνους, φίλος βιογνώμων, σύμβουλος δεκτός, τῶν ἔνδον ὁ πιστό Φέτος, τῶν ἐκτὸς ὁ πρακτικώτατος, άλλος Θεμιστο κλῆς ᾿Αρταξέρξῃ τῷ Πέρσῃ. Εἰδότι γὰρ τὴν περὶ αὐτοῦ φήμην ἐκ πολλοῦ νῦν ἔρμαιον ἡγεῖσθαι ἐπῄει λαμπρὸν τὴν ἐπιδημίαν αὐτοῦ· καὶ ὑπισχνουμένῳ ποιήσειν ὑπήκοον Τριβαλλοῖς τὴν ἐν Μακεδονία χώσεν Ῥωμαίων, εἰ καὶ αὐτὸς αὐτῷ συνάροιτο ἄρξαι Ρωμαίων, ἐπίστευε τε καὶ συναίρεσθαι ἠπείγετο λεν ἀσμένως. H. Post annum autem supplices ex Eubœca litteras ad imperatorem misit, quibus veniam petebat et locum aliquem in Macedonia circa extremos imperii Romani fines, in quo cum uxore et liberis consideret. Nam aulicos sibi invidere dicebat, adeoque velle se procul ab illis domicilium habere, ne ab iisdem per insidias occideretur. Addebat et jusjurandum, quo se imperatori perpetuo fideleni fore testabatur. III. Sed 490 cum ejus preces ad limen principis delatæ essent nihilque apud eum valuissent, Eubœa digressus ad Serviz Cralem proficiscitur, ab eoque cupidissime susceptus summa et gratia et auctoritate doruit, assessor unanimnis, amicus consentiens, consiliarius acceptos, domi fidissimus, foris occupatissimus, alter Themistocles Artaxerxi Persæ. Nam cum fama eum jam pridem cognovisset, adventum ejus in luculentulo lucro deputabat; et quia pollicebatur, si illius opibus ad Ronianum imperium occupandumn adjuvaretur, se Romanam ditionem, quæ in Macedonia esset, Triballis subjecturum, habebat ei fidem, et eum libentissimo animo studebat adjuvare. CAPUT VI. Imperatoris mater Thessalonica moritur. Oratio consolatoria: quam Gregoras apud imperatorem habuit. Δ'. Τούτων οὕτως ἐχόντων πέρας του βίου ἐδέξατο 1. Interea iinperatrix eademque imperatoris miaκαὶ ἡ μήτηρ τοῦ βασιλέω: ἡ δέσποινα καὶ τέ ter decessit, ac Thessalonica sepulta est. Atque θαπται ἐν Θεσσαλονίκῃ· ὅτε δὴ καὶ παραμυθητικόν ego tunc imperatorem oratione consolatoria in hac τι προτρώνημα ἔγωγε πρὸς τὸν βασιλέα διεξήλθον ferme verba allocutus sum: αντωσί πως ξυγκείμενον· Ε. «Σὲ δὲ, ὦ μέγιστε καὶ θειότατε βασιλεῦ πολλάκις ἡμεῖς θαυμάσαντες ἐν τοῖς ὅπλοις, καὶ πρό γε τούτων ἔν τε φιλανθρωπίᾳ καὶ ἱλαρότητι, καιρὸν Έχομεν [Ρ. 309] ήδη λοιπόν, ἵνα σε κάν τῇ καρτερίᾳ θαυμάσωμεν τῆς μεγίστης ταυτησί συμφοράς, ἣν ὁ τὰ πάντα σαλεύων αἰών καθάπερ τι γυμνάσιον ἄλλο προββαλε νῦν καὶ θέατρον ἀγώνων τῇ γενναίᾳ καὶ ανδρική σου ψυχή. Ενθα δὴ καὶ μάλα μαλλον σε δεί το κράτος λαμπρῶς ἀναδήσασθαι, ή πρότερον ἐν τοῖς ὅπλοις. Ἐκεῖ μὲν γὰρ καὶ ὁ τῆς τύχης κύβος τῇ χειρὶ πολλάκις μείζονα προσῆψε την δόξαν ἢ τῇ ψυχῇ, καὶ τὸ τῆς γνώμης ἀξίωμά τε καὶ μέγεθος Έλαβε παρὰ τὸ εἰκὸς κιβδηλεύσας καὶ δεύτερον τῆς χειρός ἀποφήνας. Ενταῦθα δὲ καθαρῶς γνώμη καὶ σύνεσις ἐπλίζεται προς μεγάλους χειμῶνας καὶ κλύδωνας, οὓς ἡ τοιαύτη μάλα σφοδρῶς ἀναστόμωσε συμφορά. Ίσασι γὰρ ἅπαντες, ὡς ὅσῳ τιμιώτερον καὶ βέλτιον ψυχὴ σώματος, τοσούτῳ καὶ μείζους οἱ ταύτης ἀγῶνες καὶ κλύδωνες, πρὸς ἅπερ ἂν ὁ συμ είπτων ἐπάγει χρόνος αντίπαλα στρατόπεδα θλί μεων. Επειδήπερ ἐκεῖ μὲν καὶ πολλὴ πολλαχόθεν ή hæc II. • Nas vero te, maxime et divinissime imperator, cin sæpe arma tractanteni suspeximus, tum in primis humanum et facilem mirati sumus. Jam res ipsa postulat, ut miremur constantiam tuain in hac maxime calamitate, quam tempus omnia quatiens, tanquam gymnasium ac illustre laborum curriculum, generoso ac forti animo tuo offert. In quo quidem casu fortitudo tua eminere magis debet, quam antea in arinis eluxit. Quippe in iis fortunæ levitas manum sæpe majore gloria cumulavit, quam animum, et consilii dignitatem atque excellentiam, 491 contra quam æquum erat, adulteravit, ac ut manu inferior videretur elecit. In hac autem calamitate consilium plane et prudentia sese armat contra tempestates ac procellas, quas casus iste magnas ac violentas in animo tuo excitavit. Norunt videlicet omnes, quanto animus præstal corpori, tanto etiam majores esse ejus labores et estuationes in iis cladibus, quas temporis vicissitudo veluti hostiles turmas inducit. In bello multa undecunque auxilia prasto sunt. Clypeus. Variorum potæ. οι 167) Nusquam dixit Gregoras invidisse aulicos Sergiani. Laque legendum έφασκεν, non έφαμεν. BOIVIN. Cantacuzen. lib. 11, cap. 28. Ducang. Cantacuzenus, Hist. lib. ni, cap. 28, eam ait obiisse anno integro et dimidio pošt obitum senioris Andronici; quem constat mortuum anuo Chr. 1552. Februar. die 13. Sic illam oportet obiisse aumo Chr. 1333, mense Augusto. Βοίνικ. farc oratio exstat in codice Regio, in quo tamen aliæ fere ejusmodi declamationes omissæ sunt. Boivin,

PG 148:691εἰ δὲ μὴ καθάπαξ καὶ ὡς ἐπίπαν ἀπηρτισμένως, ἀλλ’ οὖν ἐν τοσούτῳ περιστάσεων κλύδωνι καὶ τὸ σμικρὸν ἐμπόδιον μέγιστον τῇ τῶν πραγμάτων ὁλκάδι γίγνεται βλάβος, καὶ παραπλήσιον, ὥσπερ ἂν εἴ τις κυβερνήτης χειμῶνος ἐν μέσῳ πελάγει τυχὼν, κάτωθεν μὲν τῶν κυμάτων κατὰ τῆς νηὸς ἐπανισταμένων, ἄνωθεν δὲ τῶν πνευμάτων τῆς ὀθόνης κατορχουμένων, μεταξὺ καὶ αὐτὸς τῆς πηδαλιουχίας ἐκλαθόμενος ἐπινυστάξειεν, ὡς μηδὲν εἶναι λοιπὸν τὸ κωλύον, αὔτανδρον τὴν ναῦν αὐτίκα μάλα βυθοδρομήσασαν ἐς πυθμένας θαλάσσης καταδῦναι. ὅθεν εἰ μή τι ἄλλο, ἀλλ’ οὖν διά γε τὰς ὑπηκόους τῶν πόλεων, ἃ τῆς λύπης ἔργα πεφύκασιν ἄλλοις παραχωρήσας σαυτῷ τὸ σύνηθες καὶ βασίλειον μεγαλοπρεπὲς διατήρησον. μίμησαι τῆς ἀπελθούσης ἐκείνης γενναίας ψυχῆς τὴν στεῤῥότητα, ἣ διὰ τοὺς πρὸς τὸν θεὸν ἀκμάζοντας ἔρωτας, οὓς ἀποῤῥήτως ἔβοσκεν ἐν καρδίᾳ πάλαι πολὺν ἤδη τὸν χρόνον, ἀφ’ οὗ τῆς τῶν φυσάντων διέσωσε δόξης αὐτὴν, ἐπιλαθομένη μὲν σώματος, ἐπιλαθομένη δὲ δόξης καὶ κόσμου βασιλικοῦ καὶ τὸ πάντων ὑπέρτερον ἐπιλαθομένη σοῦ τοῦ φιλτάτου, ᾧ κόσμος ἐκείνῃ πᾶς οὐχ ὑπῆρχεν ἀντάξιος, ἔδραμε μὲν πρὸς θεόν·

[A. M. 6836 AD 6849] [IẾP. ANDRONIC. sux.] 692 falca et hasta sic corum, qui pugnæ arbitri sedent, συμμαχία επιτηδεύεται. Αςης γὰρ καὶ εύρυ και κράνος τὴν τῶν ἀγωνοθετούντων πολλάκι; ἁρπάσαντα κρίσιν καὶ συγκυκήσαντα τοὺς ἐλέγχους ἐν ἀδήλοις ἔσθ' ὅτε βυθοῖς τῆς παλάμης τἀγκλήματα συνεκάλυψαν. Ενταῦθα δ' ἡ τῆς ψυχῆς ἀνδρία καθαρώς ἀποδυομένη πρὸς τοὺς ἀγῶνα; ἔχει καθάπερ ἐπὶ στεῤῥᾶς κρηπίδης της γνώμης τε καὶ συνέσεως, γυμνοὺς καὶ ἀόπλους τους πόδας ερείσασα μάλα γενναίως ἀνθίστασθαι καὶ ἀντέχειν πρὸς ἅπαν λύπης κῦμα καὶ βόθιον, καθάπερ προβλὴς ἀτίνακτος ἐστῶσα πρὸς ὑβρίζουσαν θάλασσαν. Σφοδρός μὲν οὖν ἦν ὁ χειμὼν ἐκείνης τῆς τραγῳδίας, ἣν ὁ τοῦ βασιλέως καὶ πατρὸς ἐπήνεγκέ σοι θάνατος· σφοδρός δ' αὖ καὶ ὁ τοῦ βασιλέως καὶ πάππε, εἰ μὴ καὶ μείζονα φαίη τις ἂν, ὅτι ζῶν καὶ κινούμενον αὐτὸς ἐλέλειπτο judicium sæpe præoccupant et veri indicia confundunt, ut ipsius manus errata profundis quasi tenebris mersa involvant. In calamitate vero animi fortitudo sola in certamen descendit, nudosque et inermes pedes, consilio et prudentia veluti firmo fundamento nixos obfirmans, fortissime resistere atque obniti potest cuivis doloris Auctui ac violento æstui, velut inconcussum promontorium insanienti pelago objectum. Ac vehemens quidem illius tragœdiæ tempestas fuit, quam tibi patris imperatoris obitus suscitavit; vehemens item ea, quam avi imperatoris interitus. Sed tamen matre superstite solatii multum superfuit, quo luctus ille levaretur et efficaci hilaritatis remedio veluti condiretur. At hic qui te nunc doming matris casus oppressit longe gra- φάρμακον, ἡδονὴν ὁμαλῶς οὐτωσί πως ἀντιτεχνώ vissimus omnem doloris acerbitatem superat, 492 cum ob majorem sanguinis affinitatem, tum quod ea sola extrema familiæ ancora et summa oblectatio reliqua fuit. Nam ad ipsas usque medullas penetrat hic dolor, et ipsa ossa tua, fortissime imperator, tanquain aliquis vermis arrodit. Quidni vero? cum ea mater fuerit, mater, inquam, augustissima, eademque suavissima, et firmis ac indissolubilibus naturæ vinculis tibi astricta: et quod majus est, plurimis tua causa laboribus exercitata. Neque vero te solum sua morte in tantam tristitiam conjecit, sed etiam nos omnes, qui vobis paremus. Imo luctus is'c noster duplex est. Nam et nos gravem jacluram fecimus, eoque majorem, quod et illa, dum viveret, salutaris portus omnium fuit et commune solatium; et nunc tuam augustissimam et publicarum rerum inspectricem et curatricem mentem a necessariis curis avocal. Quod si eam non prorsus atque omnino abstrabit, tamen in tanto curarıım æstu etiam parvum impedimentum maxima afſfert detrimenta reipublicæ navigio, non secus ac si gubernator in medio pelago tempestate conflictans, inferue fluctibus insurgentibus, superne vero ventis vela turbantibus, interim et ipse sui muneris oblitus dormitet, ut nihil jam sit reliquum quod prohibeat, quominus navis in fundum maris suis cum vectoribus subito demergatur. Quamobrem, ut nibil aliud te moveat, saltem propter subjectas tibi arbes, moerore aliis mandato, solitam tibi et 493 Imperatoriam magnificentiam retineto. Imitare defunctæ illius generosi animi constantiam, quæ propter ardentem Dei amorem (quem longo jam tempore, ex quo perniciosam parentum opinionem eraserat, intimo corde tacite alebat) corporis oblita, oblita gloriæ et imperatorii splendoris; tui denique, quod longe majus est, tui inquam carissimi, quem vel toti terrarum orbi prætulisset, oblita, ad Deum accurrit, ad imperatorem et maritum accurrit: non quia maritus fuit, sed quia per illum ad sinceros sanioris dogmatis fontes perducta fucrat. Quod η μενον τῆς σφόδρα ζεούσης ἐκείνης καὶ φλεγμαινού σης πληγής. Αλλ' ἡ νῦν ἐπελθοῦσα σοι τῆς μητρός καὶ δεσποίνης συμφορά πολλῷ στρατηγουμένη το ὑπερβάλλοντι πᾶσαν ὑπερπέπαινε λύπης ὑπερβολὴν διά τε τὸ τῆς φύσεως συγγενέστερον καὶ πολλῷ μᾶλ λον διὰ τὸ μόνην ταύτην τοῦ γένους καταλελείφθαι τελευταίαν ἄγκυραν καὶ θυμηδίας ἀκρόπολιν. Απτε ται γὰρ καὶ αὐτῶν, ὡς εἰπεῖν, μυελῶν τῆς ψυχῆς καὶ σῆς ὀστέων καθίσταται σοι τῷ πάντα γενναίω. Καὶ πῶς γὰρ ου; Μήτηρ τε οὔτα και μήτηρ βασιλι κωτάτη τε καὶ γλυκυτάτη καὶ στεροῖς καὶ ἀρρήτους τῆς φύσεώς σοι συνδεδεμένη τοῖς σπλάγχνοις· καὶ τι γε μείζον, πλείστους ὑπὲρ σοῦ τοὺς πόνους ἀναπλάσο. Οὐ σὲ δὲ μόνον ἐς τόδε λύπης ἐκείνη θανούσα ξυνών θησεν, ἀλλὰ καὶ πάντας τοὺς ὑπηκόους ἡμᾶς· καὶ διπλή γε μᾶλλον. Ζημία μὲν γὰρ καὶ ἡμῖν ἐγεγόνει μεγίστη. [Ρ. 503] καὶ τοσοῦτο μεγίστη, ὅσον καὶ περιοῦσα λιμήν τις ὑπῆρχε τοῖς ὅλοις ἐκείνη σωτή ριος καὶ πανήγυρις εὐθυμίας· τὸ δὲ μείζον, ὅτι καὶ σοῦ τὸν βασιλικώτατον καὶ τῶν κοινῶν πραγμάτων ἡγεμόνα τε καὶ ἐπόπτην νοῦν τῶν δεουσῶν ἀπασχολεί φροντίδων· εἰ δὲ μὴ καθάπαξ καὶ ὡς ἐπίπαν ἀπηρ τισμένως, ἀλλ᾽ οὖν ἐν τοσούτῳ περιστάσεων κλύδων καὶ τὸ σμικρὸν ἐμπόδιον μέγιστον τῇ τῶν πραγμάτων Ολκάδι γίγνεται βλάδος, καὶ παραπλήσιον, ώσπερ ἂν εἴ τις κυβερνήτης χειμῶνος ἐν μέσῳ πελάγει τι χών, κάτωθεν μὲν τῶν κυμάτων κατά τῆς νηὸς ἐπανισταμένων, ἄνωθεν δὲ τῶν πνευμάτων τῆς οθόνης κατοχουμένων, μεταξὺ καὶ αὐτὸς τῆς πηδαλιουχίας ἐκλαθόμενος ἐπινυστάξειεν, ὡς μηδὲν εἶναι λοιπὸν τὸ κωλύον, αύτανδρον τὴν ναῦν αὐτίκα μάλα βυθοδρομήσασαν ἐς πυθμένας θαλάσσης καταδύναι. Ὅθεν εἰ μή τι ἄλλο, ἀλλ᾽ οὖν διά γε τὰς ὑπηκόους τῶν πόν λέων, & τῆς λύπης ἔργα πεφύκασιν ἄλλοις παραχω ρήσας ταυτῷ τὸ σύνηθες καὶ βασίλειον μεγαλοπρε τις διατήρησον. Μίμησας τῆς ἀπελθούσης ἐκείνης γενναίας ψυχῆς τὴν στερρότητα, ἢ διὰ τοὺς πρὸς τὸν Θεὸν ἀκμάζοντας έρωτας, οὓς ἀπορρήτως 169σκεν ἐν καρδίᾳ πάλαι πολὺν ἤδη τὸν χρόνον, ἀφ᾽ οὗ τῆς τῶν φυσάντων διέσωσε δόξης αὐτὴν, ἐπιλαθομένη Variorum novlæ. Wollo κρηπίς est crepido. Sed crepido consilii quid sit, non video. Borvin.

Chapter VICaput VI

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

PG 148:693ἔδραμε δὲ πρὸς τὸν βασιλέα καὶ σύζυγον, οὐχ ὅτι σύζυγος, ἀλλ’ ὅτι δι’ ἐκεῖνον ἐς τὰ τῆς ὀρθοδοξίας ἀκίβδηλα μετακεχωρήκει νάματα· καὶ εἰ χρὴ μὴ λυμήνασθαι τὴν ἀλήθειαν, ἔδραμε πρὸς τὸν πατέρα καὶ βασιλέα, τὸν τῆς ὀρθοδοξίας αὐτῇ καταστάντα διδάσκαλον· ὃς πρῶτος ἐκείνην ἐκεῖθεν ὡς ῥόδον λαμπρὸν ἐκ πικρῶν ἀκανθῶν ἐξελέξατο καὶ ὡς χρυσὸν καθαρὸν ἐκ μετάλλων κιβδήλων ἀνώρυξε, πᾶν εἴ τι λιθαργύρινόν τε καὶ χολοβάφινον ἦν ἐκεῖ καταλελοιπυῖαν. εἰ δὲ τὴν ἐκείνης οὐκ ἔχεις μιμήσασθαι καρτερίαν, ἀλλ’ οὖν τῶν πάλαι βασιλέων τοὺς πλείστους μετὰ πολλοῦ τοῦ βελτίονος νικῶν φιλανθρωπίᾳ καὶ ἱλαρότητι πρὸς τοὺς πταίοντας νίκησον καὶ τῇ πρὸς τὰς λύπας βασιλικῇ καρτερίᾳ δυοῖν ἕνεκα· ἵνα τε τῷ καλλίστῳ καὶ ποικίλῳ σου πέπλῳ τῶν μακρῶν ἀγαθῶν καὶ τοῦτο καλῶς ἐπιπρέπῃ, καθάπερ ἐν ἄνθεσιν ἄνθος ὡραῖον κἀν λίθοις πολυτελέσι λίθος ὑπέρτιμος, καὶ ἵνα τελέως τοῖς ἅπασι βρίθων καλοῖς ἐν τῇ σειρᾷ τῶν πρὸ σοῦ βεβασιλευκότων αὐτὸς ἐπιπρέπῃς, ὡς ἐν τοῖς χρώμασι πορφύρα κἀν τοῖς ἀστράσιν ἥλιος.

693 [A. c. 1328 AD 1341] ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ HISTORIE LIB. Χ. [IMP. ANDRONIC. JUN.] 694 μὲν σώματος, ἐπιλαβομένη δὲ δόξης καὶ κόσμου βα- si nulla veritati fraus facienda est, al patrem itnσιλικοῦ καὶ τὸ πάντων ὑπέρτερον ἐπιλαβομένη σου τοῦ φιλτάτου, ᾧ κόσμο; ἐκείνῃ πας οὐχ ὑπῆρχεν Εντάξιος, έδραμε μὲν πρὸς Θεόν· ἔδραμε δὲ πρὸς τὸν βασιλέα καὶ σύζυγον, οὐχ ὅτι σύζυγος, ἀλλ' ἔτι δι' ἐκεῖνον ἐς τὰ τῆς ὀρθοδοξίας ἀκίβδηλα μετακεχωρή κει νάματα· καὶ εἰ χρὴ μὴ λυμήνασθαι τὴν ἀλήθειαν, έδραμε πρὸς τὸν πατέρα καὶ βασιλέα, τὸν τῆς ὀρθο δοξίας αὐτῇ καταστάντα διδάσκαλον· δ; πρῶτος ἐκείνην ἐκεῖθεν ὡς ούδεν λαμπρὴν ἐκ πικρῶν ἀκανθῶν ἐξελέξατο καὶ ὡς χρυσὸν καθαρὸν ἐκ μετάλλων κιβδήλων ἀνώνυξε, πᾶν εἴ τι λιθαργύρωνόν τε καὶ χολοδέρινο ἦν ἐκεῖ καταλελοιπυίαν. Εἰ δὲ τὴν ἐκείνης οὐκ ἔχεις μιμήσασθαι καρτερίαν, ἀλλ᾽ οὖν τῶν πάλαι βασιλέων τοὺς πλείστους μετά πολλοῦ τοῦ βελτίονος νικῶν φιλανθρωπίᾳ καὶ ἱλαρότητι πρὸς τοὺς πταίοντας νίκησεν καὶ τῇ πρὸς τὰς λύπας βασιλική καρτερία δυοῖν ἔνεκα· ἵνα τε τῷ καλλίστῳ καὶ ποικίλη σου πέπλῳ τῶν μακρῶν ἀγαθῶν καὶ τοῦτο καλῶς ἐπιπρέπῃ, καθάπερ ἐν ἄνθεσιν ἄνθος ὡραῖον, κάν λίθοις πολυτελέσι λίθος ὑπέρτιμος, καὶ ἵνα τε λέως τοῖς ἅπασι βρίθων καλοῖς ἐν τῇ σειρᾷ τῶν πρὸ soliti et tranquilli risus. Omniius exemplar esto, peratorem accurrit, qui ei veræ docter religionis fuit, qui primus illam inde ut nitentem rosam ex asperis sentibus elegit, et nt aurum purum ex adulterinis metallis effodit, ubi hæc quidquid lithargyri, qui lquid cholobaphini erat reliquit. Quod si illius constantiam imitari non potes: at veterum imperatorum plerosque imitare, quos cum longo intervallo humanitate et clementia erga delinquentes vincas, etiam imperatoria constantia vincito duabus de causis, ut ex pulcherrimo et maxime vario insignium bonorum tuorum peplo etiam hæc virtus emineat, velut inter eximios fores flos insignis, et inter pretiosas gemmas gemma pretiosissima: ut perfeete bonis omnibus cumulatus in eorum qui ante te regnarunt serie tantuni excellas, quantum inter colores 494 purpura et sol inter sidera. Age vero restitue tuorum auribus sermonis tui diem, oculorum serenitatem vultuum nostrorum caligini. Discute animorum nostrorum tempestatem hilaritatis tuæ radiis. Utere festivitate ut aliorum bonorum omnium, ita etiam toleranti:e malorum. Nos vero, cum Græcos nonnullos ca valde gloriatos audiamus, erubescemus, aliis omnibas virtutibus longe præstantiorem imperatorem. nati, una hac re illum superari. Quapropter Achillis et Alexandri illius Macedonis mollitie in versæ fortunæ non cesserunt, sed fortiter restiterunt. Imitare veteres Romanorum consules et Cæsares, qui et ipsi temporum iniquas vices experti veterem animi constantiam tenuerunt. Et qui.l alienis exemplis est opus? Te ipsum imitare, ac talem te præbeto, qualis antehac in variis casibus exstitisti. Quoties in maximis tempestatibus inconσου βεβασιλευκότων αὐτὸς ἐπιπρέπῃ;, ὡς ἐν τοῖς χρώματα πορφύρα κἐν τοῖς ἀστρασιν ἥλιος. Φέρε τοίνυν ἀποδος τὴν τῆς γλώττης ἡμέραν ταῖς τῶν υπηρεύων ἀκοαῖς, τὴν τῶν ὀφθαλμῶν εἰδίαν τῇ τῶν ἡμετέρων όψεων ὁμίχλη. Διασκέδασον ἡμῶν τῆς ψυχῆς τὸν χειμώνα ταῖς ἀκτῖσι τῆς σῆς ἱλαρότητος. Χρήσει [Ρ. 304] τῇ ἑορτῇ τοῦ συνήθους καὶ γαληνοῦ dolore ferendo repudiata constantiam eorum imi μειδιάματος. Γενοῦ πᾶσιν ἀρχέτυπον, ὥσπερ ἐν τοῖς tare. Persicos reges et satrapas imitare, qui adἄλλοις καλοίς, οὕτω κἐν τῇ τῶν δεινῶν καρτερί.. Ἡμεῖς δὲ καὶ τῶν Ἑλλήνων ἔστιν οὓς ἀκούοντες ἐν ταύτῃ μάλιστα φιλοτιμησαμένους αἰσχυνοίμεθ᾽ ἂν εἰ τοῖς μὲν ἄλλοις ἅπασιν ἀριστεύμασι πλείστον ἐκείνων διενεγκόντα πλουτήσαντες βασιλέα ἐν τούτῳ μόνο τα δεύτερα φέροντα βλέποιμεν. Ταῦτ᾽ ἄρα καὶ τὴ τοῦ ᾿Αχιλλέως ἐκείνου περὶ τὰς λύπας ἡττώμενον ἦθος ἀποτρεψάμενος καὶ πρός γε δὴ τοῦ Μακεδόνος Αλεξάνδρου μίμησαι τούτων τὸ σταθερόν. Μίμησαι τους Περσικούς βασιλέας τε καὶ σατράπας, ὁπότοι πρὸς τὰς ἀντιπάλους τυχάς οὐδὲν ἀγενὲς ἐπὶ πράχε σαν. Μίμησαι τοὺς πάλαι Ρωμαίων υπάτους καὶ Καίσαρας, οι καὶ αὐτοὶ τῶν τοῦ χρόνου δεινῶν ἀπολελαυκότες ἐπὶ τοῦ συνήθους φρονήματος εκαρτέρησιν. Καὶ τί δεῖ παραδειγμάτων ἀλλοτρίων; Μίμησαι σαυτόν, ὁποῖος πολλάκις ἐφάνης ἐν τοῖς ἄλλοτε ἄλλοις Επεισπεσοῦσί σοι λυπηροῖς· πῶς πολλοῦ πολλαχόθεν πολλάκις ἀναζέσαντος κλύδωνος ἀκλόνητον καὶ ἀήτα τη τον διετήρησας τὴν ψυχήν, ὥσπερ οἱ βαθείαν έγοντες ησυχίαν; πως πολλάκις τῶν ὑπηκόων ἁμαρ τημάτων, δίκην ἀπαρχείου, τὴν τοῦ θυμοῦ ζύμην εἰς ὄγκον κυμάτων ἐγείρειν ἐθελόντων οὐχ ἡττήθη; πύποτε· ἀλλὰ γενναιότητι χρώμενος και συνέσει ψυχῆς ἀντὶ τοῦ κολάζειν τοὺς ἁμαρτάνοντας ἐκόλασας μὲν τὸν θυμόν, τοῖς δ᾽ ἁμαρτήσασι το σύνηθες παρέσχες φιλανθρώπευμα; Ταῦτα ἐπὶ καιροῦ νῦν ט cussum et invictum animum conservasti, non aliter quam qui summa tranquillitate vivunt? Quoties subditorum tuorum peccatis. impetum animi tui in inagnam fluctuum moleni tanquam quibusdam ventis attollere certantibus, nequaquam affectui cessisti; sed iracundiam tuam, quain illos fortiter ac prudenter castigare maluisti, 495 et solita clementia iis pœnam meritis ignovis¡i? [læc nunc per occasionem recordatus ipse te imitare, ut et nos (ne longum faciam), omni dicendi libertate linguæ permissa, laudum tuarum pelagus facile transmillamus; et ex omnibus bonis tuis, praestantissimis quibusque delectis, coronam tibi concinnemus immortalem, qualem sapientiæ crateres in omne ævum conflant. Equidem vehementi et ardenti desiderio victus liberius verba feci. Tu vero mihi veniam dato, divinissitne imperator, solita etiam hic humanitate tua usus. ἀναμιμνησκόμενος μίμησαι σὺ σαυτὸν, ἵνα καὶ ἡμεῖς, Variorum notæ. Vide Glossar. med. Græcit, in v. Xoñóbaro;. Boivin,

φέρε τοίνυν ἀπόδος τὴν τῆς γλώττης ἡμέραν ταῖς τῶν ὑπηκόων ἀκοαῖς, τὴν τῶν ὀφθαλμῶν εὐδίαν τῇ τῶν ἡμετέρων ὄψεων ὁμίχλῃ. διασκέδασον ἡμῶν τῆς ψυχῆς τὸν χειμῶνα ταῖς ἀκτῖσι τῆς σῆς ἱλαρότητος. χρῆσαι τῇ ἑορτῇ τοῦ συνήθους καὶ γαληνοῦ μειδιάματος. γενοῦ πᾶσιν ἀρχέτυπον, ὥσπερ ἐν τοῖς ἄλλοις καλοῖς, οὕτω κἀν τῇ τῶν δεινῶν καρτερίᾳ. ἡμεῖς δὲ καὶ τῶν Ἑλλήνων ἔστιν οὓς ἀκούοντες ἐν ταύτῃ μάλιστα φιλοτιμησαμένους αἰσχυνοίμεθ’ ἂν, εἰ τοῖς μὲν ἄλλοις ἅπασιν ἀριστεύμασι πλεῖστον ἐκείνων διενεγκόντα πλουτήσαντες βασιλέα ἐν τούτῳ μόνῳ τὰ δεύτερα φέροντα βλέποιμεν. ταῦτ’ ἄρα καὶ τὸ τοῦ Ἀχιλλέως ἐκείνου περὶ τὰς λύπας ἡττώμενον ἦθος ἀποτριψάμενος καὶ πρός γε δὴ τοῦ Μακεδόνος Ἀλεξάνδρου μίμησαι τούτων τὸ σταθερόν. μίμησαι τοὺς Περσικοὺς βασιλέας τε καὶ σατράπας, ὁπόσοι πρὸς τὰς ἀντιπάλους τύχας οὐδὲν ἀγεννὲς ἐπεπράχεσαν. μίμησαι τοὺς πάλαι Ῥωμαίων ὑπάτους καὶ Καίσαρας, οἳ καὶ αὐτοὶ τῶν τοῦ χρόνου δεινῶν ἀπολελαυκότες ἐπὶ τοῦ συνήθους φρονήματος ἐκαρτέρησαν. καὶ τί δεῖ παραδειγμάτων ἀλλοτρίων; μίμησαι σαυτὸν, ὁποῖος πολλάκις ἐφάνης ἐν τοῖς ἄλλοτε ἄλλοις ἐπεισπεσοῦσί σοι λυπηροῖς·

693 [A. c. 1328 AD 1341] ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ HISTORIE LIB. Χ. [IMP. ANDRONIC. JUN.] 694 μὲν σώματος, ἐπιλαβομένη δὲ δόξης καὶ κόσμου βα- si nulla veritati fraus facienda est, al patrem itnσιλικοῦ καὶ τὸ πάντων ὑπέρτερον ἐπιλαβομένη σου τοῦ φιλτάτου, ᾧ κόσμο; ἐκείνῃ πας οὐχ ὑπῆρχεν Εντάξιος, έδραμε μὲν πρὸς Θεόν· ἔδραμε δὲ πρὸς τὸν βασιλέα καὶ σύζυγον, οὐχ ὅτι σύζυγος, ἀλλ' ἔτι δι' ἐκεῖνον ἐς τὰ τῆς ὀρθοδοξίας ἀκίβδηλα μετακεχωρή κει νάματα· καὶ εἰ χρὴ μὴ λυμήνασθαι τὴν ἀλήθειαν, έδραμε πρὸς τὸν πατέρα καὶ βασιλέα, τὸν τῆς ὀρθο δοξίας αὐτῇ καταστάντα διδάσκαλον· δ; πρῶτος ἐκείνην ἐκεῖθεν ὡς ούδεν λαμπρὴν ἐκ πικρῶν ἀκανθῶν ἐξελέξατο καὶ ὡς χρυσὸν καθαρὸν ἐκ μετάλλων κιβδήλων ἀνώνυξε, πᾶν εἴ τι λιθαργύρωνόν τε καὶ χολοδέρινο ἦν ἐκεῖ καταλελοιπυίαν. Εἰ δὲ τὴν ἐκείνης οὐκ ἔχεις μιμήσασθαι καρτερίαν, ἀλλ᾽ οὖν τῶν πάλαι βασιλέων τοὺς πλείστους μετά πολλοῦ τοῦ βελτίονος νικῶν φιλανθρωπίᾳ καὶ ἱλαρότητι πρὸς τοὺς πταίοντας νίκησεν καὶ τῇ πρὸς τὰς λύπας βασιλική καρτερία δυοῖν ἔνεκα· ἵνα τε τῷ καλλίστῳ καὶ ποικίλη σου πέπλῳ τῶν μακρῶν ἀγαθῶν καὶ τοῦτο καλῶς ἐπιπρέπῃ, καθάπερ ἐν ἄνθεσιν ἄνθος ὡραῖον, κάν λίθοις πολυτελέσι λίθος ὑπέρτιμος, καὶ ἵνα τε λέως τοῖς ἅπασι βρίθων καλοῖς ἐν τῇ σειρᾷ τῶν πρὸ soliti et tranquilli risus. Omniius exemplar esto, peratorem accurrit, qui ei veræ docter religionis fuit, qui primus illam inde ut nitentem rosam ex asperis sentibus elegit, et nt aurum purum ex adulterinis metallis effodit, ubi hæc quidquid lithargyri, qui lquid cholobaphini erat reliquit. Quod si illius constantiam imitari non potes: at veterum imperatorum plerosque imitare, quos cum longo intervallo humanitate et clementia erga delinquentes vincas, etiam imperatoria constantia vincito duabus de causis, ut ex pulcherrimo et maxime vario insignium bonorum tuorum peplo etiam hæc virtus emineat, velut inter eximios fores flos insignis, et inter pretiosas gemmas gemma pretiosissima: ut perfeete bonis omnibus cumulatus in eorum qui ante te regnarunt serie tantuni excellas, quantum inter colores 494 purpura et sol inter sidera. Age vero restitue tuorum auribus sermonis tui diem, oculorum serenitatem vultuum nostrorum caligini. Discute animorum nostrorum tempestatem hilaritatis tuæ radiis. Utere festivitate ut aliorum bonorum omnium, ita etiam toleranti:e malorum. Nos vero, cum Græcos nonnullos ca valde gloriatos audiamus, erubescemus, aliis omnibas virtutibus longe præstantiorem imperatorem. nati, una hac re illum superari. Quapropter Achillis et Alexandri illius Macedonis mollitie in versæ fortunæ non cesserunt, sed fortiter restiterunt. Imitare veteres Romanorum consules et Cæsares, qui et ipsi temporum iniquas vices experti veterem animi constantiam tenuerunt. Et qui.l alienis exemplis est opus? Te ipsum imitare, ac talem te præbeto, qualis antehac in variis casibus exstitisti. Quoties in maximis tempestatibus inconσου βεβασιλευκότων αὐτὸς ἐπιπρέπῃ;, ὡς ἐν τοῖς χρώματα πορφύρα κἐν τοῖς ἀστρασιν ἥλιος. Φέρε τοίνυν ἀποδος τὴν τῆς γλώττης ἡμέραν ταῖς τῶν υπηρεύων ἀκοαῖς, τὴν τῶν ὀφθαλμῶν εἰδίαν τῇ τῶν ἡμετέρων όψεων ὁμίχλη. Διασκέδασον ἡμῶν τῆς ψυχῆς τὸν χειμώνα ταῖς ἀκτῖσι τῆς σῆς ἱλαρότητος. Χρήσει [Ρ. 304] τῇ ἑορτῇ τοῦ συνήθους καὶ γαληνοῦ dolore ferendo repudiata constantiam eorum imi μειδιάματος. Γενοῦ πᾶσιν ἀρχέτυπον, ὥσπερ ἐν τοῖς tare. Persicos reges et satrapas imitare, qui adἄλλοις καλοίς, οὕτω κἐν τῇ τῶν δεινῶν καρτερί.. Ἡμεῖς δὲ καὶ τῶν Ἑλλήνων ἔστιν οὓς ἀκούοντες ἐν ταύτῃ μάλιστα φιλοτιμησαμένους αἰσχυνοίμεθ᾽ ἂν εἰ τοῖς μὲν ἄλλοις ἅπασιν ἀριστεύμασι πλείστον ἐκείνων διενεγκόντα πλουτήσαντες βασιλέα ἐν τούτῳ μόνο τα δεύτερα φέροντα βλέποιμεν. Ταῦτ᾽ ἄρα καὶ τὴ τοῦ ᾿Αχιλλέως ἐκείνου περὶ τὰς λύπας ἡττώμενον ἦθος ἀποτρεψάμενος καὶ πρός γε δὴ τοῦ Μακεδόνος Αλεξάνδρου μίμησαι τούτων τὸ σταθερόν. Μίμησαι τους Περσικούς βασιλέας τε καὶ σατράπας, ὁπότοι πρὸς τὰς ἀντιπάλους τυχάς οὐδὲν ἀγενὲς ἐπὶ πράχε σαν. Μίμησαι τοὺς πάλαι Ρωμαίων υπάτους καὶ Καίσαρας, οι καὶ αὐτοὶ τῶν τοῦ χρόνου δεινῶν ἀπολελαυκότες ἐπὶ τοῦ συνήθους φρονήματος εκαρτέρησιν. Καὶ τί δεῖ παραδειγμάτων ἀλλοτρίων; Μίμησαι σαυτόν, ὁποῖος πολλάκις ἐφάνης ἐν τοῖς ἄλλοτε ἄλλοις Επεισπεσοῦσί σοι λυπηροῖς· πῶς πολλοῦ πολλαχόθεν πολλάκις ἀναζέσαντος κλύδωνος ἀκλόνητον καὶ ἀήτα τη τον διετήρησας τὴν ψυχήν, ὥσπερ οἱ βαθείαν έγοντες ησυχίαν; πως πολλάκις τῶν ὑπηκόων ἁμαρ τημάτων, δίκην ἀπαρχείου, τὴν τοῦ θυμοῦ ζύμην εἰς ὄγκον κυμάτων ἐγείρειν ἐθελόντων οὐχ ἡττήθη; πύποτε· ἀλλὰ γενναιότητι χρώμενος και συνέσει ψυχῆς ἀντὶ τοῦ κολάζειν τοὺς ἁμαρτάνοντας ἐκόλασας μὲν τὸν θυμόν, τοῖς δ᾽ ἁμαρτήσασι το σύνηθες παρέσχες φιλανθρώπευμα; Ταῦτα ἐπὶ καιροῦ νῦν ט cussum et invictum animum conservasti, non aliter quam qui summa tranquillitate vivunt? Quoties subditorum tuorum peccatis. impetum animi tui in inagnam fluctuum moleni tanquam quibusdam ventis attollere certantibus, nequaquam affectui cessisti; sed iracundiam tuam, quain illos fortiter ac prudenter castigare maluisti, 495 et solita clementia iis pœnam meritis ignovis¡i? [læc nunc per occasionem recordatus ipse te imitare, ut et nos (ne longum faciam), omni dicendi libertate linguæ permissa, laudum tuarum pelagus facile transmillamus; et ex omnibus bonis tuis, praestantissimis quibusque delectis, coronam tibi concinnemus immortalem, qualem sapientiæ crateres in omne ævum conflant. Equidem vehementi et ardenti desiderio victus liberius verba feci. Tu vero mihi veniam dato, divinissitne imperator, solita etiam hic humanitate tua usus. ἀναμιμνησκόμενος μίμησαι σὺ σαυτὸν, ἵνα καὶ ἡμεῖς, Variorum notæ. Vide Glossar. med. Græcit, in v. Xoñóbaro;. Boivin,

πῶς πολλοῦ πολλαχόθεν πολλάκις ἀναζέσαντος κλύδωνος ἀκλόνητον καὶ ἀήττητον διετήρησας τὴν ψυχὴν, ὥσπερ οἱ βαθεῖαν ἄγοντες ἡσυχίαν; πῶς πολλάκις τῶν ὑπηκόων ἁμαρτημάτων, δίκην ἀπαρκτίου, τὴν τοῦ θυμοῦ ῥύμην εἰς ὄγκον κυμάτων ἐγείρειν ἐθελόντων οὐχ ἡττήθης πώποτε· ἀλλὰ γενναιότητι χρώμενος καὶ συνέσει ψυχῆς ἀντὶ τοῦ κολάζειν τοὺς ἁμαρτάνοντας ἐκόλασας μὲν τὸν θυμὸν, τοῖς δ’ ἁμαρτήσασι τὸ σύνηθες παρέσχες φιλανθρώπευμα; ταῦτα ἐπὶ καιροῦ νῦν ἀναμιμνησκόμενος μίμησαι σὺ σαυτὸν, ἵνα καὶ ἡμεῖς, ὡς ἐπίπαν εἰπεῖν, ὅλην τῇ γλώττῃ παρασχόντες ἐλευθερίαν εὐπετῶς παρὰ τὰς σὰς τῶν ἐγκωμίων θαλάσσας πελαγίζειν ἀφῶμεν αὐτὴν κἀκ πάντων ἀνθολογοῦντες τῶν σῶν ἐγκωμίων τὰ κράτιστα στέφανόν σοι δημιουργῶμεν ἀκήρατον, καὶ οἷον οἱ τῆς σοφίας κρατῆρες ἀναχωνεύοντες εἰς μακροὺς ἡλίους ἀθανατίζουσιν. ἐγὼ δ’ ὑπὸ μάλα σφοδροῦ τε καὶ φλέγοντος πόθου νικώμενος τολμηρότερον ἐχρησάμην τῷ λόγῳ. σὺ δέ μοι σύγγνωθι, θειότατε αὐτοκράτορ, τῇ συνήθει κἀνταῦθα φιλανθρωπίᾳ σου χρώμενος. ζ.

693 [A. c. 1328 AD 1341] ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ HISTORIE LIB. Χ. [IMP. ANDRONIC. JUN.] 694 μὲν σώματος, ἐπιλαβομένη δὲ δόξης καὶ κόσμου βα- si nulla veritati fraus facienda est, al patrem itnσιλικοῦ καὶ τὸ πάντων ὑπέρτερον ἐπιλαβομένη σου τοῦ φιλτάτου, ᾧ κόσμο; ἐκείνῃ πας οὐχ ὑπῆρχεν Εντάξιος, έδραμε μὲν πρὸς Θεόν· ἔδραμε δὲ πρὸς τὸν βασιλέα καὶ σύζυγον, οὐχ ὅτι σύζυγος, ἀλλ' ἔτι δι' ἐκεῖνον ἐς τὰ τῆς ὀρθοδοξίας ἀκίβδηλα μετακεχωρή κει νάματα· καὶ εἰ χρὴ μὴ λυμήνασθαι τὴν ἀλήθειαν, έδραμε πρὸς τὸν πατέρα καὶ βασιλέα, τὸν τῆς ὀρθο δοξίας αὐτῇ καταστάντα διδάσκαλον· δ; πρῶτος ἐκείνην ἐκεῖθεν ὡς ούδεν λαμπρὴν ἐκ πικρῶν ἀκανθῶν ἐξελέξατο καὶ ὡς χρυσὸν καθαρὸν ἐκ μετάλλων κιβδήλων ἀνώνυξε, πᾶν εἴ τι λιθαργύρωνόν τε καὶ χολοδέρινο ἦν ἐκεῖ καταλελοιπυίαν. Εἰ δὲ τὴν ἐκείνης οὐκ ἔχεις μιμήσασθαι καρτερίαν, ἀλλ᾽ οὖν τῶν πάλαι βασιλέων τοὺς πλείστους μετά πολλοῦ τοῦ βελτίονος νικῶν φιλανθρωπίᾳ καὶ ἱλαρότητι πρὸς τοὺς πταίοντας νίκησεν καὶ τῇ πρὸς τὰς λύπας βασιλική καρτερία δυοῖν ἔνεκα· ἵνα τε τῷ καλλίστῳ καὶ ποικίλη σου πέπλῳ τῶν μακρῶν ἀγαθῶν καὶ τοῦτο καλῶς ἐπιπρέπῃ, καθάπερ ἐν ἄνθεσιν ἄνθος ὡραῖον, κάν λίθοις πολυτελέσι λίθος ὑπέρτιμος, καὶ ἵνα τε λέως τοῖς ἅπασι βρίθων καλοῖς ἐν τῇ σειρᾷ τῶν πρὸ soliti et tranquilli risus. Omniius exemplar esto, peratorem accurrit, qui ei veræ docter religionis fuit, qui primus illam inde ut nitentem rosam ex asperis sentibus elegit, et nt aurum purum ex adulterinis metallis effodit, ubi hæc quidquid lithargyri, qui lquid cholobaphini erat reliquit. Quod si illius constantiam imitari non potes: at veterum imperatorum plerosque imitare, quos cum longo intervallo humanitate et clementia erga delinquentes vincas, etiam imperatoria constantia vincito duabus de causis, ut ex pulcherrimo et maxime vario insignium bonorum tuorum peplo etiam hæc virtus emineat, velut inter eximios fores flos insignis, et inter pretiosas gemmas gemma pretiosissima: ut perfeete bonis omnibus cumulatus in eorum qui ante te regnarunt serie tantuni excellas, quantum inter colores 494 purpura et sol inter sidera. Age vero restitue tuorum auribus sermonis tui diem, oculorum serenitatem vultuum nostrorum caligini. Discute animorum nostrorum tempestatem hilaritatis tuæ radiis. Utere festivitate ut aliorum bonorum omnium, ita etiam toleranti:e malorum. Nos vero, cum Græcos nonnullos ca valde gloriatos audiamus, erubescemus, aliis omnibas virtutibus longe præstantiorem imperatorem. nati, una hac re illum superari. Quapropter Achillis et Alexandri illius Macedonis mollitie in versæ fortunæ non cesserunt, sed fortiter restiterunt. Imitare veteres Romanorum consules et Cæsares, qui et ipsi temporum iniquas vices experti veterem animi constantiam tenuerunt. Et qui.l alienis exemplis est opus? Te ipsum imitare, ac talem te præbeto, qualis antehac in variis casibus exstitisti. Quoties in maximis tempestatibus inconσου βεβασιλευκότων αὐτὸς ἐπιπρέπῃ;, ὡς ἐν τοῖς χρώματα πορφύρα κἐν τοῖς ἀστρασιν ἥλιος. Φέρε τοίνυν ἀποδος τὴν τῆς γλώττης ἡμέραν ταῖς τῶν υπηρεύων ἀκοαῖς, τὴν τῶν ὀφθαλμῶν εἰδίαν τῇ τῶν ἡμετέρων όψεων ὁμίχλη. Διασκέδασον ἡμῶν τῆς ψυχῆς τὸν χειμώνα ταῖς ἀκτῖσι τῆς σῆς ἱλαρότητος. Χρήσει [Ρ. 304] τῇ ἑορτῇ τοῦ συνήθους καὶ γαληνοῦ dolore ferendo repudiata constantiam eorum imi μειδιάματος. Γενοῦ πᾶσιν ἀρχέτυπον, ὥσπερ ἐν τοῖς tare. Persicos reges et satrapas imitare, qui adἄλλοις καλοίς, οὕτω κἐν τῇ τῶν δεινῶν καρτερί.. Ἡμεῖς δὲ καὶ τῶν Ἑλλήνων ἔστιν οὓς ἀκούοντες ἐν ταύτῃ μάλιστα φιλοτιμησαμένους αἰσχυνοίμεθ᾽ ἂν εἰ τοῖς μὲν ἄλλοις ἅπασιν ἀριστεύμασι πλείστον ἐκείνων διενεγκόντα πλουτήσαντες βασιλέα ἐν τούτῳ μόνο τα δεύτερα φέροντα βλέποιμεν. Ταῦτ᾽ ἄρα καὶ τὴ τοῦ ᾿Αχιλλέως ἐκείνου περὶ τὰς λύπας ἡττώμενον ἦθος ἀποτρεψάμενος καὶ πρός γε δὴ τοῦ Μακεδόνος Αλεξάνδρου μίμησαι τούτων τὸ σταθερόν. Μίμησαι τους Περσικούς βασιλέας τε καὶ σατράπας, ὁπότοι πρὸς τὰς ἀντιπάλους τυχάς οὐδὲν ἀγενὲς ἐπὶ πράχε σαν. Μίμησαι τοὺς πάλαι Ρωμαίων υπάτους καὶ Καίσαρας, οι καὶ αὐτοὶ τῶν τοῦ χρόνου δεινῶν ἀπολελαυκότες ἐπὶ τοῦ συνήθους φρονήματος εκαρτέρησιν. Καὶ τί δεῖ παραδειγμάτων ἀλλοτρίων; Μίμησαι σαυτόν, ὁποῖος πολλάκις ἐφάνης ἐν τοῖς ἄλλοτε ἄλλοις Επεισπεσοῦσί σοι λυπηροῖς· πῶς πολλοῦ πολλαχόθεν πολλάκις ἀναζέσαντος κλύδωνος ἀκλόνητον καὶ ἀήτα τη τον διετήρησας τὴν ψυχήν, ὥσπερ οἱ βαθείαν έγοντες ησυχίαν; πως πολλάκις τῶν ὑπηκόων ἁμαρ τημάτων, δίκην ἀπαρχείου, τὴν τοῦ θυμοῦ ζύμην εἰς ὄγκον κυμάτων ἐγείρειν ἐθελόντων οὐχ ἡττήθη; πύποτε· ἀλλὰ γενναιότητι χρώμενος και συνέσει ψυχῆς ἀντὶ τοῦ κολάζειν τοὺς ἁμαρτάνοντας ἐκόλασας μὲν τὸν θυμόν, τοῖς δ᾽ ἁμαρτήσασι το σύνηθες παρέσχες φιλανθρώπευμα; Ταῦτα ἐπὶ καιροῦ νῦν ט cussum et invictum animum conservasti, non aliter quam qui summa tranquillitate vivunt? Quoties subditorum tuorum peccatis. impetum animi tui in inagnam fluctuum moleni tanquam quibusdam ventis attollere certantibus, nequaquam affectui cessisti; sed iracundiam tuam, quain illos fortiter ac prudenter castigare maluisti, 495 et solita clementia iis pœnam meritis ignovis¡i? [læc nunc per occasionem recordatus ipse te imitare, ut et nos (ne longum faciam), omni dicendi libertate linguæ permissa, laudum tuarum pelagus facile transmillamus; et ex omnibus bonis tuis, praestantissimis quibusque delectis, coronam tibi concinnemus immortalem, qualem sapientiæ crateres in omne ævum conflant. Equidem vehementi et ardenti desiderio victus liberius verba feci. Tu vero mihi veniam dato, divinissitne imperator, solita etiam hic humanitate tua usus. ἀναμιμνησκόμενος μίμησαι σὺ σαυτὸν, ἵνα καὶ ἡμεῖς, Variorum notæ. Vide Glossar. med. Græcit, in v. Xoñóbaro;. Boivin,

Ἦρος δ’ ἐπιστάντος ὁ μὲν Κράλης συνήθροιζε τὰς δυνάμεις, ὁ δὲ Συργιάννης λαθραῖα διεπέμπετο γράμματα πανταχῆ τῆς Ῥωμαίων ἡγεμονίας, ἀρξάμενος ἐκ τῆς ὁμόρου χώρας τῶν Τριβαλλῶν καὶ διαλαβὼν πᾶσαν παράλιον καὶ μεσόγειον πόλιν καὶ χώραν ἄχρι Βυζαντίου· ἐν οἷς γῆς τε ὑπισχνεῖτο κληροδοσίας καὶ χρημάτων χάριτας καὶ ἀξιωμάτων ἐπιδόσεις καὶ ὅσα ἐπὶ τούτοις ὅμοια. ταῦτ’ ἄρα καὶ μικροῦ πάντες ἐκεχήνεσαν πρὸς αὐτὸν καὶ ταῖς γνώμαις ὁλοσχερῶς αὐτῷ προσετίθεντο καὶ χρήμασι καὶ γράμμασι τὴν ἐκείνου κατήπειγον ἔφοδον. (Β.) Ὅ γε μὴν βασιλεὺς πάλαι εἰδὼς τὴν τοῦ ἀνδρὸς περίνοιαν καὶ τὴν περὶ τὰ τοιαῦτα ὀξυτάτην ἀγχίνοιαν σφόδρα ἐδεδίει περί τε ἑαυτῷ καὶ τοῖς ὅλοις καὶ δραστικωτέραν τὴν αὐτοῦ ἐνόμιζεν ἔφοδον, ἢ Σκυθῶν καὶ πάντων φάναι ἐθνῶν. πρὸς μὲν γὰρ τὰς τῶν ἀλλοφύλων ἐχθρῶν φάλαγγας ἀντιτάττειν εἶχεν ἂν τὰς ὁμοφύλους πόλεις, φυσικὴν ἐχούσας καθάπαξ πρὸς ἐκείνους ἀπέχθειαν ἐκ τῆς διαφορᾶς τοῦ σεβάσματος·

693 [A. c. 1328 AD 1341] ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ HISTORIE LIB. Χ. [IMP. ANDRONIC. JUN.] 694 μὲν σώματος, ἐπιλαβομένη δὲ δόξης καὶ κόσμου βα- si nulla veritati fraus facienda est, al patrem itnσιλικοῦ καὶ τὸ πάντων ὑπέρτερον ἐπιλαβομένη σου τοῦ φιλτάτου, ᾧ κόσμο; ἐκείνῃ πας οὐχ ὑπῆρχεν Εντάξιος, έδραμε μὲν πρὸς Θεόν· ἔδραμε δὲ πρὸς τὸν βασιλέα καὶ σύζυγον, οὐχ ὅτι σύζυγος, ἀλλ' ἔτι δι' ἐκεῖνον ἐς τὰ τῆς ὀρθοδοξίας ἀκίβδηλα μετακεχωρή κει νάματα· καὶ εἰ χρὴ μὴ λυμήνασθαι τὴν ἀλήθειαν, έδραμε πρὸς τὸν πατέρα καὶ βασιλέα, τὸν τῆς ὀρθο δοξίας αὐτῇ καταστάντα διδάσκαλον· δ; πρῶτος ἐκείνην ἐκεῖθεν ὡς ούδεν λαμπρὴν ἐκ πικρῶν ἀκανθῶν ἐξελέξατο καὶ ὡς χρυσὸν καθαρὸν ἐκ μετάλλων κιβδήλων ἀνώνυξε, πᾶν εἴ τι λιθαργύρωνόν τε καὶ χολοδέρινο ἦν ἐκεῖ καταλελοιπυίαν. Εἰ δὲ τὴν ἐκείνης οὐκ ἔχεις μιμήσασθαι καρτερίαν, ἀλλ᾽ οὖν τῶν πάλαι βασιλέων τοὺς πλείστους μετά πολλοῦ τοῦ βελτίονος νικῶν φιλανθρωπίᾳ καὶ ἱλαρότητι πρὸς τοὺς πταίοντας νίκησεν καὶ τῇ πρὸς τὰς λύπας βασιλική καρτερία δυοῖν ἔνεκα· ἵνα τε τῷ καλλίστῳ καὶ ποικίλη σου πέπλῳ τῶν μακρῶν ἀγαθῶν καὶ τοῦτο καλῶς ἐπιπρέπῃ, καθάπερ ἐν ἄνθεσιν ἄνθος ὡραῖον, κάν λίθοις πολυτελέσι λίθος ὑπέρτιμος, καὶ ἵνα τε λέως τοῖς ἅπασι βρίθων καλοῖς ἐν τῇ σειρᾷ τῶν πρὸ soliti et tranquilli risus. Omniius exemplar esto, peratorem accurrit, qui ei veræ docter religionis fuit, qui primus illam inde ut nitentem rosam ex asperis sentibus elegit, et nt aurum purum ex adulterinis metallis effodit, ubi hæc quidquid lithargyri, qui lquid cholobaphini erat reliquit. Quod si illius constantiam imitari non potes: at veterum imperatorum plerosque imitare, quos cum longo intervallo humanitate et clementia erga delinquentes vincas, etiam imperatoria constantia vincito duabus de causis, ut ex pulcherrimo et maxime vario insignium bonorum tuorum peplo etiam hæc virtus emineat, velut inter eximios fores flos insignis, et inter pretiosas gemmas gemma pretiosissima: ut perfeete bonis omnibus cumulatus in eorum qui ante te regnarunt serie tantuni excellas, quantum inter colores 494 purpura et sol inter sidera. Age vero restitue tuorum auribus sermonis tui diem, oculorum serenitatem vultuum nostrorum caligini. Discute animorum nostrorum tempestatem hilaritatis tuæ radiis. Utere festivitate ut aliorum bonorum omnium, ita etiam toleranti:e malorum. Nos vero, cum Græcos nonnullos ca valde gloriatos audiamus, erubescemus, aliis omnibas virtutibus longe præstantiorem imperatorem. nati, una hac re illum superari. Quapropter Achillis et Alexandri illius Macedonis mollitie in versæ fortunæ non cesserunt, sed fortiter restiterunt. Imitare veteres Romanorum consules et Cæsares, qui et ipsi temporum iniquas vices experti veterem animi constantiam tenuerunt. Et qui.l alienis exemplis est opus? Te ipsum imitare, ac talem te præbeto, qualis antehac in variis casibus exstitisti. Quoties in maximis tempestatibus inconσου βεβασιλευκότων αὐτὸς ἐπιπρέπῃ;, ὡς ἐν τοῖς χρώματα πορφύρα κἐν τοῖς ἀστρασιν ἥλιος. Φέρε τοίνυν ἀποδος τὴν τῆς γλώττης ἡμέραν ταῖς τῶν υπηρεύων ἀκοαῖς, τὴν τῶν ὀφθαλμῶν εἰδίαν τῇ τῶν ἡμετέρων όψεων ὁμίχλη. Διασκέδασον ἡμῶν τῆς ψυχῆς τὸν χειμώνα ταῖς ἀκτῖσι τῆς σῆς ἱλαρότητος. Χρήσει [Ρ. 304] τῇ ἑορτῇ τοῦ συνήθους καὶ γαληνοῦ dolore ferendo repudiata constantiam eorum imi μειδιάματος. Γενοῦ πᾶσιν ἀρχέτυπον, ὥσπερ ἐν τοῖς tare. Persicos reges et satrapas imitare, qui adἄλλοις καλοίς, οὕτω κἐν τῇ τῶν δεινῶν καρτερί.. Ἡμεῖς δὲ καὶ τῶν Ἑλλήνων ἔστιν οὓς ἀκούοντες ἐν ταύτῃ μάλιστα φιλοτιμησαμένους αἰσχυνοίμεθ᾽ ἂν εἰ τοῖς μὲν ἄλλοις ἅπασιν ἀριστεύμασι πλείστον ἐκείνων διενεγκόντα πλουτήσαντες βασιλέα ἐν τούτῳ μόνο τα δεύτερα φέροντα βλέποιμεν. Ταῦτ᾽ ἄρα καὶ τὴ τοῦ ᾿Αχιλλέως ἐκείνου περὶ τὰς λύπας ἡττώμενον ἦθος ἀποτρεψάμενος καὶ πρός γε δὴ τοῦ Μακεδόνος Αλεξάνδρου μίμησαι τούτων τὸ σταθερόν. Μίμησαι τους Περσικούς βασιλέας τε καὶ σατράπας, ὁπότοι πρὸς τὰς ἀντιπάλους τυχάς οὐδὲν ἀγενὲς ἐπὶ πράχε σαν. Μίμησαι τοὺς πάλαι Ρωμαίων υπάτους καὶ Καίσαρας, οι καὶ αὐτοὶ τῶν τοῦ χρόνου δεινῶν ἀπολελαυκότες ἐπὶ τοῦ συνήθους φρονήματος εκαρτέρησιν. Καὶ τί δεῖ παραδειγμάτων ἀλλοτρίων; Μίμησαι σαυτόν, ὁποῖος πολλάκις ἐφάνης ἐν τοῖς ἄλλοτε ἄλλοις Επεισπεσοῦσί σοι λυπηροῖς· πῶς πολλοῦ πολλαχόθεν πολλάκις ἀναζέσαντος κλύδωνος ἀκλόνητον καὶ ἀήτα τη τον διετήρησας τὴν ψυχήν, ὥσπερ οἱ βαθείαν έγοντες ησυχίαν; πως πολλάκις τῶν ὑπηκόων ἁμαρ τημάτων, δίκην ἀπαρχείου, τὴν τοῦ θυμοῦ ζύμην εἰς ὄγκον κυμάτων ἐγείρειν ἐθελόντων οὐχ ἡττήθη; πύποτε· ἀλλὰ γενναιότητι χρώμενος και συνέσει ψυχῆς ἀντὶ τοῦ κολάζειν τοὺς ἁμαρτάνοντας ἐκόλασας μὲν τὸν θυμόν, τοῖς δ᾽ ἁμαρτήσασι το σύνηθες παρέσχες φιλανθρώπευμα; Ταῦτα ἐπὶ καιροῦ νῦν ט cussum et invictum animum conservasti, non aliter quam qui summa tranquillitate vivunt? Quoties subditorum tuorum peccatis. impetum animi tui in inagnam fluctuum moleni tanquam quibusdam ventis attollere certantibus, nequaquam affectui cessisti; sed iracundiam tuam, quain illos fortiter ac prudenter castigare maluisti, 495 et solita clementia iis pœnam meritis ignovis¡i? [læc nunc per occasionem recordatus ipse te imitare, ut et nos (ne longum faciam), omni dicendi libertate linguæ permissa, laudum tuarum pelagus facile transmillamus; et ex omnibus bonis tuis, praestantissimis quibusque delectis, coronam tibi concinnemus immortalem, qualem sapientiæ crateres in omne ævum conflant. Equidem vehementi et ardenti desiderio victus liberius verba feci. Tu vero mihi veniam dato, divinissitne imperator, solita etiam hic humanitate tua usus. ἀναμιμνησκόμενος μίμησαι σὺ σαυτὸν, ἵνα καὶ ἡμεῖς, Variorum notæ. Vide Glossar. med. Græcit, in v. Xoñóbaro;. Boivin,

PG 148:695ἡ δὲ τοῦ ὁμοφύλου καὶ συνήθους μάχη καὶ ταύτην ἐκ βάθρων ἀνέτρεπε τὴν ἐλπίδα καὶ συνέτριβε μάλα σφοδρῶς πᾶσαν τούτου διάνοιαν καὶ μόνον οὐκ ἐπὶ τῶν βασιλείων πυλῶν τὸ πολέμιον ἔβλεπε πῦρ σφοδρῶς ἐπιὸν πανταχόθεν ἔκ τε γῆς καὶ θαλάττης. ὅθεν καὶ ἀπεγίνωσκε μὲν, ἐπεμέλετο δ’ οὖν ὅμως, ὅσον ἦν ἐφικτὸν, ὅλας ἀναρτήσας ἐς θεὸν τὰς ἐλπίδας. ὃ δὴ σύνηθες ἦν αὐτῷ ποιεῖν ἀεὶ καὶ, ὡς εἰπεῖν, σύνοικον καὶ συνέστιον καὶ μάλιστα ἐν ταῖς μείζοσι συμφοραῖς. (Γ.) Τὰ μὲν οὖν πρῶτα πύργοις μεγίστοις ὠχύρωσε τὰς βασιλείους αὐλὰς καὶ πύλας καὶ σίτου πλῆθος ἐντέθεικε διαρκέσον ἐς πλεῖστον τοῖς τε φρουροῖς καὶ αὐτῷ, εἰ δεήσειεν. ἀφίξεσθαι γὰρ ἄχρι καὶ ἐς τὰ βασίλεια προσεδόκα τὸν πολέμιον καπνόν. ἔπειτα μέλλων ἀπαίρειν ἐς Μακεδονίαν, ἵνα τῇ παρουσίᾳ φοβήσῃ τοὺς λάθρα τἀναντία βουλευομένους ἐν ταῖς πόλεσι, διάδοχον τοῦ πατριαρχικοῦ θρόνου μετὰ τὴν τοῦ Ἠσαί̈ου τελευτὴν Ἰωάννην τὸν ἐκ τῆς πόλεως Ἄπρω κατέστησεν, ἐς ἱερέα τῷ τηνικαῦτα τοῦ βασιλικοῦ κλήρου τυγχάνοντα.

695 [^. m. 6836 ad 6849] [IMP. ANDRONIC. SUN.] ὡς ἐπίπαν εἰπεῖν, ὅλην τῇ γλώττη παρασχόντες Ελευθερίαν εὐπετῶς παρὰ τὰς σὰς τῶν ἐγκωμίων θαλάσσας πελαγίζειν ἀρῶμεν αὐτήν, κακ πάντων ἀνθολογοῦντες τῶν σῶν ἐγκωμίων τὰ κράτιστα στέ φανόν σου δημιουργῶμεν ἀκήρατον, καὶ οἷον οἱ τῆς σοφίας κρατήρες ἀναχωνεύοντες εἰς μακροὺς ἡλίους αθανατίζουσιν. Ἐγὼ δ' ὑπλ μάλα σφοδροῦ τε καὶ φλέγοντος πόθου νικώμενος τολμηρότερον ἐχρησάμην τῷ λόγῳ. Σὺ δέ μοι σύγγνωθι, θειότατε αὐτοκράτορ, τῇ συνήθει κανταῦθα φιλανθρωπία του χρώμενος, ο CAPUT VII. Crales exercitum cogit. Syrgiannes populorum fidem promissis tentat; nec frustra. Imperatoris anxietas, metus. fiducia. Palatium munit. Patriarcham creal Joannem Aprenum. Conjugem et liberos ei commendat. In Macedoniam sine exercitu proficiscitur. Romani omnes ei suspecti, præter Cantacuzenum et paucos domesticos. Hostem dolo aggredi statuit, illustrium virorum exemplo. Sphrantzes, doli fabricator, fuga simulata ad hostem transit. In absentem sævitur. Syrgiannes ab amicis admonitus frandem non sentit. Perjurius perjurio decipitur. Thessalonicam contendit. Urbes interjectas occupat. Suhren. izes, Syrgianne deluso, nuntios mittit ad imperatorem. Quid significaverit. Imperator, rebus pena desperatis, fuga subsidia sibi et Sphrantzi providet. Sphranizes fingit, se urbis Thessalonica mania esploratum ire. Cum duobus famulis exit. Syrgiannes solus sequitur. Obtruncatur. Percussures in urbem se recipiunt. Crales pace facta discedit. I. Veris initio Crales suas copias cocgil. Syrgi- [P. 305] Α'. Προς δ' ἐπιστάντος ὁ μὲν Κράλης annes vero clandestinas litteras per omne Romanum imperium dimisit, a provincia finitima Triballis auspicatus et per omnem oram maritimam et mediterrancas urbes ac provincias Byzantium usque progressus; quibus litteris et agrorum assignationes et pecuniæ largitiones et honorum incrementa id genus alia pollicebatur. Quibus de causis fere omnes illi inhiarunt, et animis prorsus ad illum inclinarunt, impressionem ejus et litteris et pecuniis accelerantes. II. At imperator, qui jam olim prudentiam illius et in hujusmodi rerum articulis acerrimum solertissimumque ingenium noverat, sibi et summæ rerum vehementer timuit, efficaciorem fore ejus iınpressionem quam Scytharum et omnium fere gen• tiuin ratus. Nam externis hostibus suas urbes opponere 496 potuisset, naturali odio ab illis ob religionis controversiam abhorrentes. Sed hominis popularis et noti bellum illam etiam spem funditas evertebat et omnes ejus cogitationes perturbabat, adeo ut hostiles flammas tantum non terra magique in ipsius palatii portas grassari cerneret, Quare animum despondebat, et tamen ea curabat, quæ poterat, omni sua spe in Deo collocata: quod ci semper in more positum ac familiare et veluti domesticum fuit, in majoribus præsertim calamitalibus. III. Ac primum turribus maximis palatinas aulas et portas muniit, et magnam frumenti copiam invexit, quæ et ipsi et præsidiis longo tempore, si esset opus, sustentandis sufficeret. Hostilem enim ſumum ad ipsum usque palatium penetraturum putabat. Deinde in Macedonlam abiturus, ut eos qui in urbibus aliquid contra ipsum clam moliebantur, præsentia sua perterreret, patriarchici solii post Isaiæ obitum Joannem Apris oriundum, qui tum cleri imperatorii sacerdos erat, successorem deliσυνήθροιζε τὰς δυνάμεις, ὁ δὲ Συργιάννης λαθραία διε πέμπετο γράμματα πανταχή τῆς Ῥωμαίων ήγεμο νέας, ἀρξάμενος ἐκ τῆς ὁμήρου χώρας τῶν Τριβαλο λῶν καὶ διαλαβὼν πᾶσαν παράλιον καὶ μεσόγειαν πόλιν καὶ χώραν ἄχρι Βυζαντίου· ἐν οἷς γῆς τε ὑπισχνείτο κληροδοσίας καὶ χρημάτων χάριτας καὶ ἀξιωμάτων ἐπιδόσεις καὶ ὅσα ἐπὶ τούτοις ὅμοια. Ταῦτ' ἄρα καὶ μικροῦ πάντες ἐκεχήνεσαν προς απο τὸν καὶ ταῖς γνώμαις ολοσχερῶς αὐτῷ προσετίθεντο καὶ χρήμασι καὶ γράμματι τὴν ἐκείνου κατήπειγον ἔφοδον. Β. Ο γε μήν βασιλεύς πάλαι εἰδὼς τὴν τοῦ ἀνδρὸς περίνοιαν καὶ τὴν περὶ τὰ τοιαῦτα ἐξυτάτην ἀγχί νόταν, σφόδρα έδεδίει περί τε ἑαυτῷ καὶ τοῖ; όλους καὶ δραστικωτέραν τὴν αὐτοῦ ἐνόμιζεν έφοδον, ἢ Σκυθῶν καὶ πάντων φάναι ἐθνῶν. Πρὸς μὲν γὰρ τὰς τῶν ἀλλοφύλων ἐχθρῶν φάλαγγας ἀντιτάττειν εἶχεν ἂν τὰς ὁμοφύλους πόλεις, φυσικὴν ἐχούσας καθάπαξ πρὸς ἐκείνους ἀπέχθειαν ἐκ τῆς διαφορᾶς τοῦ σεβάσματος· ἡ δὲ τοῦ ὁμοφύλου καὶ συνήθους μάχη καὶ ταύτην ἐκ βάθρων ἀνέτρεπε τὴν ἐλπίδα και συνέτριβε μάλα σφοδρῶς πᾶσαν τούτου διάνοιαν καὶ μόνον οὐκ ἐπὶ τῶν βασιλείων πυλῶν τὸ πολέμιον ἔβλεπε πῦρ σφοδρῶς ἐπιὸν πανταχόθεν ἐκ τε γῆς καὶ θαλάττης. Ὅθεν καὶ ἀπεγίνωσκε μὲν, ἐπεμέ λετο δ' οὖν ὅμως, ὅσον ἦν ἐφικτόν, ὅλας ἀναρτήσας ἐς θεὸν τὰς ἐλπίδας. Ο δὴ σύνηθες ἦν αὐτῷ ποιεῖν ἀεὶ καὶ, ὡς εἰπεῖν, σύνοικον καὶ συνέστιον καὶ μέτ Ο λιστα ἐν ταῖς μείζοσι συμφοραίς. 1. Τὰ μὲν οὖν πρώτα πύργοις μεγίστοις ὠχύρωσε τὰς βασιλείους αὐλὰς καὶ πύλας, καὶ σίτου πλῆθος ένα τέθεικε διαρκέσον [P. 306] ἐς πλείστον τοῖς τε φρου ροῖς καὶ αὐτῷ, εἰ δεήσειεν. 'Αφίξεσθαι γὰρ ἄχρι καὶ ἐς τὰ βασίλεια προσεδόκα τὸν πολέμιον καπνόν, Έπειτα μέλλων ἀπαίρειν ἐς Μακεδονίαν, ἵνα τῇ παρουσίᾳ φοβήσῃ τοὺς λάθρα τἀναντία βουλευομέν νους ἐν ταῖς πόλεσι, διάδοχον τοῦ πατριαρχικού θρό του μετὰ τὴν τοῦ Ἡσαΐου τελευτὴν Ἰωάννην τὸν ἐκ τῆς πόλεως ᾿Απρω κατέστησαν ἐς ἱερές το Variorum nolæ Cantacuzenus cod. lib. cap. 24. Ducarg. Christi 1533. Borvin. Προς δ' ἐπιστάντος. Eodem aiuo, quo Juanes Calecas patriarcha creatus est. Proinde Cantacuzenus, Hist. lib. 11, cap. 20, cam rem videtur conferre in anuum Chr. 1531. Gregoras,

ᾧ δὴ καὶ ὑπὸ θεῷ μάρτυρι παραδίδωσι φέρων ἐπὶ μέσου τοῦ μεγίστου νεὼ τῆς τοῦ θεοῦ Σοφίας τήν τε σύζυγον δέσποιναν καὶ τὰ τέκνα, ἐπίτροπον ἅμα καὶ φύλακα τοῦτον εἶναι μετά γε θεὸν παρακελευσάμενος ἐπ’ αὐτοῖς, εἴ τί που τῶν ἀδοκήτων τοῖς κοινοῖς ἐπισυμβαίη πράγμασι. (Δ.) Ταῦτα διαπραξάμενος ὅλῃ σπουδῇ τὴν ἐς Μακεδονίαν ἤλαυνε, μηδένα στρατὸν ἐπαγόμενος. ὕποπτοι γὰρ αὐτῷ πάντες ἤδη καθίσταντο, πλὴν μόνων τῶν πιστοτάτων οἰκειακῶν καὶ τοῦ μεγάλου δομεστίκου τοῦ Καντακουζηνοῦ, ὃν ἐν τοῖς μάλιστα σύμπνουν τε καὶ ὁμόφρονα αὐτῷ τε ἔφηνεν ὁ χρόνος καὶ τοῖς ἄλλοις ἅπασιν ἱλαρὸν καὶ χαρίεντα. ἐπεί γε μὴν ἐφευρετικὸν ἡ ἀνάγκη δοκεῖ πολλαχῆ, εἰσῄει ἐς γνώμην ὀψὲ καὶ τῷ βασιλεῖ διὰ πολλῶν δραμόντι τῶν λογισμῶν, ὡς οἰκονομίας τρόποι καὶ δόλον ἐγκυμονοῦσαι μέθοδοι πολλῷ γε τῆς τῶν ὅπλων βίας ἀνυσιμώτεροι καθεστήκασιν ἐς τὰ πλεῖστα τῶν ἔργων, καὶ μάλιστα ἐς ὁπόσα θορύβους πλουτοῦσι πολέμων. καὶ ἅμα ἐς τὰς τῶν παλαιῶν ἀνδρῶν πράξεις ἀνῆγε τὸν λογισμὸν, ὅπως τε Δαρεῖος ὁ Μῆδος διὰ Ζωπύρου ῥᾷστα τὴν ἄμαχον εἷλε Βαβυλῶνα·

695 [^. m. 6836 ad 6849] [IMP. ANDRONIC. SUN.] ὡς ἐπίπαν εἰπεῖν, ὅλην τῇ γλώττη παρασχόντες Ελευθερίαν εὐπετῶς παρὰ τὰς σὰς τῶν ἐγκωμίων θαλάσσας πελαγίζειν ἀρῶμεν αὐτήν, κακ πάντων ἀνθολογοῦντες τῶν σῶν ἐγκωμίων τὰ κράτιστα στέ φανόν σου δημιουργῶμεν ἀκήρατον, καὶ οἷον οἱ τῆς σοφίας κρατήρες ἀναχωνεύοντες εἰς μακροὺς ἡλίους αθανατίζουσιν. Ἐγὼ δ' ὑπλ μάλα σφοδροῦ τε καὶ φλέγοντος πόθου νικώμενος τολμηρότερον ἐχρησάμην τῷ λόγῳ. Σὺ δέ μοι σύγγνωθι, θειότατε αὐτοκράτορ, τῇ συνήθει κανταῦθα φιλανθρωπία του χρώμενος, ο CAPUT VII. Crales exercitum cogit. Syrgiannes populorum fidem promissis tentat; nec frustra. Imperatoris anxietas, metus. fiducia. Palatium munit. Patriarcham creal Joannem Aprenum. Conjugem et liberos ei commendat. In Macedoniam sine exercitu proficiscitur. Romani omnes ei suspecti, præter Cantacuzenum et paucos domesticos. Hostem dolo aggredi statuit, illustrium virorum exemplo. Sphrantzes, doli fabricator, fuga simulata ad hostem transit. In absentem sævitur. Syrgiannes ab amicis admonitus frandem non sentit. Perjurius perjurio decipitur. Thessalonicam contendit. Urbes interjectas occupat. Suhren. izes, Syrgianne deluso, nuntios mittit ad imperatorem. Quid significaverit. Imperator, rebus pena desperatis, fuga subsidia sibi et Sphrantzi providet. Sphranizes fingit, se urbis Thessalonica mania esploratum ire. Cum duobus famulis exit. Syrgiannes solus sequitur. Obtruncatur. Percussures in urbem se recipiunt. Crales pace facta discedit. I. Veris initio Crales suas copias cocgil. Syrgi- [P. 305] Α'. Προς δ' ἐπιστάντος ὁ μὲν Κράλης annes vero clandestinas litteras per omne Romanum imperium dimisit, a provincia finitima Triballis auspicatus et per omnem oram maritimam et mediterrancas urbes ac provincias Byzantium usque progressus; quibus litteris et agrorum assignationes et pecuniæ largitiones et honorum incrementa id genus alia pollicebatur. Quibus de causis fere omnes illi inhiarunt, et animis prorsus ad illum inclinarunt, impressionem ejus et litteris et pecuniis accelerantes. II. At imperator, qui jam olim prudentiam illius et in hujusmodi rerum articulis acerrimum solertissimumque ingenium noverat, sibi et summæ rerum vehementer timuit, efficaciorem fore ejus iınpressionem quam Scytharum et omnium fere gen• tiuin ratus. Nam externis hostibus suas urbes opponere 496 potuisset, naturali odio ab illis ob religionis controversiam abhorrentes. Sed hominis popularis et noti bellum illam etiam spem funditas evertebat et omnes ejus cogitationes perturbabat, adeo ut hostiles flammas tantum non terra magique in ipsius palatii portas grassari cerneret, Quare animum despondebat, et tamen ea curabat, quæ poterat, omni sua spe in Deo collocata: quod ci semper in more positum ac familiare et veluti domesticum fuit, in majoribus præsertim calamitalibus. III. Ac primum turribus maximis palatinas aulas et portas muniit, et magnam frumenti copiam invexit, quæ et ipsi et præsidiis longo tempore, si esset opus, sustentandis sufficeret. Hostilem enim ſumum ad ipsum usque palatium penetraturum putabat. Deinde in Macedonlam abiturus, ut eos qui in urbibus aliquid contra ipsum clam moliebantur, præsentia sua perterreret, patriarchici solii post Isaiæ obitum Joannem Apris oriundum, qui tum cleri imperatorii sacerdos erat, successorem deliσυνήθροιζε τὰς δυνάμεις, ὁ δὲ Συργιάννης λαθραία διε πέμπετο γράμματα πανταχή τῆς Ῥωμαίων ήγεμο νέας, ἀρξάμενος ἐκ τῆς ὁμήρου χώρας τῶν Τριβαλο λῶν καὶ διαλαβὼν πᾶσαν παράλιον καὶ μεσόγειαν πόλιν καὶ χώραν ἄχρι Βυζαντίου· ἐν οἷς γῆς τε ὑπισχνείτο κληροδοσίας καὶ χρημάτων χάριτας καὶ ἀξιωμάτων ἐπιδόσεις καὶ ὅσα ἐπὶ τούτοις ὅμοια. Ταῦτ' ἄρα καὶ μικροῦ πάντες ἐκεχήνεσαν προς απο τὸν καὶ ταῖς γνώμαις ολοσχερῶς αὐτῷ προσετίθεντο καὶ χρήμασι καὶ γράμματι τὴν ἐκείνου κατήπειγον ἔφοδον. Β. Ο γε μήν βασιλεύς πάλαι εἰδὼς τὴν τοῦ ἀνδρὸς περίνοιαν καὶ τὴν περὶ τὰ τοιαῦτα ἐξυτάτην ἀγχί νόταν, σφόδρα έδεδίει περί τε ἑαυτῷ καὶ τοῖ; όλους καὶ δραστικωτέραν τὴν αὐτοῦ ἐνόμιζεν έφοδον, ἢ Σκυθῶν καὶ πάντων φάναι ἐθνῶν. Πρὸς μὲν γὰρ τὰς τῶν ἀλλοφύλων ἐχθρῶν φάλαγγας ἀντιτάττειν εἶχεν ἂν τὰς ὁμοφύλους πόλεις, φυσικὴν ἐχούσας καθάπαξ πρὸς ἐκείνους ἀπέχθειαν ἐκ τῆς διαφορᾶς τοῦ σεβάσματος· ἡ δὲ τοῦ ὁμοφύλου καὶ συνήθους μάχη καὶ ταύτην ἐκ βάθρων ἀνέτρεπε τὴν ἐλπίδα και συνέτριβε μάλα σφοδρῶς πᾶσαν τούτου διάνοιαν καὶ μόνον οὐκ ἐπὶ τῶν βασιλείων πυλῶν τὸ πολέμιον ἔβλεπε πῦρ σφοδρῶς ἐπιὸν πανταχόθεν ἐκ τε γῆς καὶ θαλάττης. Ὅθεν καὶ ἀπεγίνωσκε μὲν, ἐπεμέ λετο δ' οὖν ὅμως, ὅσον ἦν ἐφικτόν, ὅλας ἀναρτήσας ἐς θεὸν τὰς ἐλπίδας. Ο δὴ σύνηθες ἦν αὐτῷ ποιεῖν ἀεὶ καὶ, ὡς εἰπεῖν, σύνοικον καὶ συνέστιον καὶ μέτ Ο λιστα ἐν ταῖς μείζοσι συμφοραίς. 1. Τὰ μὲν οὖν πρώτα πύργοις μεγίστοις ὠχύρωσε τὰς βασιλείους αὐλὰς καὶ πύλας, καὶ σίτου πλῆθος ένα τέθεικε διαρκέσον [P. 306] ἐς πλείστον τοῖς τε φρου ροῖς καὶ αὐτῷ, εἰ δεήσειεν. 'Αφίξεσθαι γὰρ ἄχρι καὶ ἐς τὰ βασίλεια προσεδόκα τὸν πολέμιον καπνόν, Έπειτα μέλλων ἀπαίρειν ἐς Μακεδονίαν, ἵνα τῇ παρουσίᾳ φοβήσῃ τοὺς λάθρα τἀναντία βουλευομέν νους ἐν ταῖς πόλεσι, διάδοχον τοῦ πατριαρχικού θρό του μετὰ τὴν τοῦ Ἡσαΐου τελευτὴν Ἰωάννην τὸν ἐκ τῆς πόλεως ᾿Απρω κατέστησαν ἐς ἱερές το Variorum nolæ Cantacuzenus cod. lib. cap. 24. Ducarg. Christi 1533. Borvin. Προς δ' ἐπιστάντος. Eodem aiuo, quo Juanes Calecas patriarcha creatus est. Proinde Cantacuzenus, Hist. lib. 11, cap. 20, cam rem videtur conferre in anuum Chr. 1531. Gregoras,

PG 148:697καὶ Ἀντίγονος, τῶν Ἀλεξάνδρου διαδόχων ὁ κράτιστος, πολλάκις καταστρατηγηθεὶς ὑπ’ Εὐμένους, ὃς τῆς Ἀλεξάνδρου παλαίστρας ἦν καὶ αὐτὸς, γέμων ὁρμῆς ἀπὸ γυμνασίου περιφανοῦς, τάχ’ ἂν αὐταῖς δυνάμεσι καὶ τὸ ζῇν ἀπελίμπανεν, εἰ μὴ δόλοις πόῤῥωθεν καὶ λαθραίαις ἐπιβουλαῖς τὸν ἄνδρα διεχειρίζετο. καὶ πρό γε τούτων ὁ Ἀθηναῖος Θεμιστοκλῆς τὸν πολὺν ἐκεῖνον στόλον τῶν Μήδων λόγοις οἰκονομικοῖς καὶ δόλοις κατετροπώσατο, μὴ δυνάμενος ἄλλως. (Ε.) Τῷ μὲν δὴ βασιλεῖ σκεπτομένῳ τοιαῦτα πρόσεισί τις τῶν τῆς συγκλήτου Σφραντζῆς ὁ Παλαιολόγος καὶ ἀπολαβὼν λάθρα κοινολογεῖται περὶ τῶν προκειμένων φροντίδων· καὶ ὑπισχνουμένῳ τῷ βασιλεῖ πλοῦτον καὶ δόξαν ἀνθυπισχνεῖται, φυγὴν ὑποκριθεὶς, φονεύσειν τὸν Συργιάννην. οὐ πολλαὶ παρῆλθον ἐκεῖθεν ἡμέραι καὶ φήμη διασκίδναται περὶ Θεσσαλονίκην, ἔνθα διατρίβων ἦν τηνικαῦτα ὁ βασιλεὺς, ὡς Σφραντζῆς ὁ Παλαιολόγος, ἐξαργυρισάμενος πάνθ’ ὅσα ὑπῆρχεν αὐτῷ βοσκήματα, βριθούσαις χερσὶν αὐτόμολος οἴχεται ἀποδρὰς ἐς τὸν Συργιάννην.

697 (s. c. 1328 ad 1311] [IMP. ANDRONIC. sun.] testatus, in maximo Sancta Sophie templo conjugem imperatricem et liberos suos commendavit, ut cornm curator et enstos post Deum esset, si quid forte respublica detrimenti cepisset. BYZANTINE HISTORIE LIB. X. τηνικαῦτα τοῦ βασιλικού κλήρου τυγχάνοντα. "Η δὴ git. Cujus fi:lei, Deum καὶ ὑπὸ Θεῷ μάρτυρα παραδίδωσι φέρων ἐπὶ μέσου τοῦ μεγίστου νεὼ τῆς τοῦ Θεοῦ Σοφίας τήν τε σύζυ γον δέσποιναν καὶ τὰ τέχνη, ἐπίτροπον ἅμα και φύλακα τοῦτον εἶναι μετά γε Θεὸν παρακελευσάμενης ἐπ' αὐτοῖς, εἰ τί που τῶν ἀδοκήτων τοῖς κοινοίς Επισυμβαίη πράγμασι. Δ'. Ταῦτα διαπραξάμενος ὕλῃ σπουδῇ τὴν ἐς Μαχεδονίαν ήλαυνε, μηδένα στρατὸν ἐπαγόμενος.Υπου πτοι γὰρ αὐτῷ πάντες ήδη καθίσταντο, πλὴν μόνων τῶν πιστοτάτων οἰκειακῶν καὶ τοῦ μεγάλου δομεστί που τοῦ Καντακουζηνού, ἐν ἐν τοῖς μάλιστα σύμ έχουν τε καὶ ὁμόφρονα αὐτῷ τε ἔφηνεν ὁ χρόνος καὶ τοῖς ἄλλοις ἅπασιν ἱλαρὸν καὶ χαρίεντα. Επει γε μὴν ἐφευρετικὸν ἡ ἀνάγκη δοκεῖ πολλαχή, εἰσῄει ἐν γνώμην ὀψὲ καὶ τῷ βασιλεῖ διὰ πολλῶν δραμόντι τῶν λογισμῶν ὡς οἰκονομίας τρόποι καὶ δόλον ἐγώ Συμονοῦσαι μέθοδοι πολλῷ γε τῆς τῶν ὅπλων βίας ἀνυσιμώτεροι καθεστήκασιν ἐς τὰ πλεῖστα τῶν ἔργων, καὶ μάλιστα ἐς ὀπόσα θορύβους πλουτούσι που λέμων. Καὶ ἅμα ἐς τὰς τῶν παλαιῶν ἀνδρῶν πρά ξεις ἀνῆγε τὸν λογισμόν, όπως το Δαρεῖος ὁ Μῆδος διὰ Ζωπύρου ῥᾷστα τὴν ἄμαχον εἷλε Βαβυλῶνα· καὶ Αντίγονος, τῶν ᾿Αλεξάνδρου διαδόχων ὁ κράτιστος, πολλάκις καταστρατηγηθεὶς ὑπ᾽ Εὐμένους, ὃς τῆς Αλεξάνδρου παλαίστρας ἦν καὶ αὐτὸς, γέμων όρο μῆς ἀπὸ γυμνασίου περιφανούς, τάχ' ἂν αὐταῖς δυ νάμεσι καὶ τὸ ζῆν ἀπελίμπανεν, εἰ μὴ δόλοις πόρβωθεν καὶ λαθραίαις ἐπιβουλαῖς τὸν ἄνδρα διεχειρίζετο. Καὶ πρό γε τούτων δ' Αθηναῖος Θεμιστοκλῆς τὸν πολὺν ἐκεῖνον στόλον τῶν Μήδων λόγοις οίκονομικοῖς καὶ δόλοις κατετροπώσατο, μὴ δυνάμενος Ελλως. Ε. Τῷ μὲν δὴ βασιλεῖ σκεπτομένῳ τοιαῦτα πρόσ εκεί τις τῶν τῆς συγκλήτου Σφραντζῆς ὁ Παλαιο λόγος καὶ ἀπολαβὼν λάθρα κοινολογεῖται περί τῶν προκειμένων φροντίδων· καὶ ὑπισχνουμένῳ τῷ βασιλεῖ πλοῦτον καὶ δόξαν ἀνθυπισχνείται, φυγήν ὑποκριθείς, φονεύσειν τὸν Συργιάννην. Οὐ πολλαὶ παρῆλθον ἐκεῖθεν ἡμέραι, καὶ φήμη διασκίδναται περὶ Θεσσαλονίκην, ἔνθα διατρίβων ἦν τηνικαῦτα ὁ βασιλεύς, ὡς Σφραντζῆς ὁ Παλαιολόγος, εξαργυρισάμενος πάνθ' ὅσα ὑπῆρχεν αὐτῷ βοσκήματα, βριθεύταις χερσὶν αὐτόμολος οίχεται ἀποδρὰς ἐς τὸν Συργιάννην. Όπερ ἀκηκοὼς ὁ βασιλεὺς, [P. 307] καὶ τὸν ἀγνοοῦντα ὑποκριθείς, πέμψας τόν τε οἶκον έδημοσίευε καὶ τὴν σύζυγον περιαγαγεῖν ἀτίμως διὰ τῆς ἀγορᾶς ἐκέλευσεν. Ο δὴ τὰ μάλιστα έπεισε Συγγιάννην ἀνυπόπτως διατεθῆναι πρὸ; τὸν Σφραντζῆν καὶ σύμβουλον ἄριστον εἶναι νομίζειν αὐτόν. Ωστ' ἔγραφον καὶ τῶν συνήθως λάθρα πολλάκις IV. His actis propere in Macedoniam contendit, nullo secum adducto exercitu. Jain enim omnes suspectos habebat, præter Gdelissimos 497 domcsticos suos et magnum domesticum Cantacuzenum: quein unum omnium maxime idem cum eo velle, idem spirare et erga ceteros omnes comen et hilarem esse tempus declaraverat. Sed cum necessitas ingenium acuere plerumque videatur, post multas cogitationum ambages tandem etiam impe ratori in mentem venit, prudentia consilia et foetam dolis solertiam multo plus posse quam armorum vim, cum ad alia plurima expedienda, tum maxime ad ea quæ bellicis tumultibus variis implicantur. Simulque ad veterum res gestas animum retulit, quemadmodum Darius per Zopyrum invictam Ba bylonem facile cepisset, et Antigonus, Alexandri successorum potentissimus, sæpe artibus Eumenis victus, qui et ipse ex Alexandri disciplina prodie rat et præclara exercitatione acerrimus bellator evaserat, ab eodem forsitan non modo viribus, sed vita etiam spoliatus esset, nisi eminus dolis et clandestinis machinationibus virum sustulisset: tum ut ante bos Atheniensis Themistocles magnam illam Medorum classem, alioqui insuperabilem, callidis verbis et dolis profigasset. V. Imperatorem autem in hanc curam intentum senator quidam Sphrantzes Palæologus adit et sine arbitris alloquitur; de praesentibus negotiis cum eo clam deliberat; opes et honores pollicenti vicissim cædem Syrgiannis poflicetur, quam fuga simulata perpetraturus sit. Non multis diebus ex co elapsis fania circa Thessalonicam 498 spargitur, ubi tum agebat imperator, Sphrantzem Palæologum rem omnem suam peculariam vendidisse, redactaque inde pecunia ad Syrgiannem plenis manibus transfugere. Quo imperator audito, ignoratione simulata, et ædes ejus publicavit, et uxorem ignominiose per forum traduci jussit. Quæ res potissimum effecit, ut Sphiantzi Syrgiannes crederet et fidelissimum consiliarium judicaret; adeo ut cum familiares sæpe Thessalonica et Berrhœa ad eum scriberent, caveret Sphrantzem, qui malo animo et ejus occidendi causa adesset, nihil Variorum notæ. Hist. lib. xv), cap. 4, Joannem ait circiter annos 14 patriarcham fuisse. Cum Gregora consentit cod. ites. 5058', fol. 98. ubi legitur, Ιωάννης ἔνδοξος κ ι σειρὸς λίαν ὁ Καλέκας έτη ιδ. At constat ex testimonio non solum Gregore, sed ipsius quoque Cantacuzeni, abrogatum esse Joanni Calecæ patriarchatum auno Chr. 1347 ineunte. Oportet itaque Joannem creatum esse patriarchum an. Chr. 1333, cum ab an. 1533, ad annum 1547, amni mumerentur quatuordecim. BorVIN. Cantacuzen cap. 25. Non desunt qui hoc Σφραντζῆς vocabulo Gallienu François exprimi putant, quod Georgio Sphranzæ Historiae scriptori pro cognouiculo est. DicasG.

Chapter VIICaput VII

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

PG 148:700ὅπερ ἀκηκοὼς ὁ βασιλεὺς, καὶ τὸν ἀγνοοῦντα ὑποκριθεὶς, πέμψας τόν τε οἶκον ἐδημοσίευε καὶ τὴν σύζυγον περιαγαγεῖν ἀτίμως διὰ τῆς ἀγορᾶς ἐκέλευσεν. ὃ δὴ τὰ μάλιστα ἔπεισε Συργιάννην ἀνυπόπτως διατεθῆναι πρὸς τὸν Σφραντζῆν καὶ σύμβουλον ἄριστον εἶναι νομίζειν αὐτόν. ὥστ’ ἔγραφον καὶ τῶν συνήθων λάθρα πολλάκις αὐτῷ ἔκ τε Θεςσαλονίκης ἔκ τε Βεῤῥοίας, ὡς οὐκ ἐπ’ ἀγαθῷ σοι ἔσται ἡ τοῦ Σφραντζῆ ἐπιδημία· φονεύσων γὰρ ἥκει σε. ὁ δὲ οὐκ ἐπείθετο, ἀλλ’ ὅρκους ἐγγράφους ὑπ’ αὐτοῦ καὶ πάνυ φρικώδεις δεξάμενος ἐνώπιον τῆς θείας καὶ ἱερᾶς τραπέζης, ἱερέων τὴν θείαν τελούντων μυσταγωγίαν, συμπορευόμενος ἦν αὐτῷ τοῦ λοιποῦ καὶ συνδιαιτώμενος ἀνυπόπτως καὶ ἀδεῶς. ἐχρῆν γὰρ ὧν πάλαι ἐδεδράκει τὰ ὅμοια καὶ αὐτὸν ὀψὲ πεπονθέναι καὶ δι’ ὅρκων ἀπατηθέντα καὶ αὐτὸν δίκας δοῦναι ὧν ἠδικήκει τὸν τοῦ βασιλέως πάππον Ἀνδρόνικον τὸν βασιλέα καὶ, εἰ χρὴ φάναι, καὶ θεὸν αὐτόν· εἴπερ εἰς θεὸν ἡ ἐπιορκία τὸ τῆς περιφρονήσεως ἀνατίθησιν ἔγκλημα. ἔφθημεν γὰρ ἄνω που εἰρηκότες, ὡς αὐτὸς ὁ τῆς τοῖν δυοῖν βασιλέοιν διαστάσεώς τε καὶ μάχης αἰτιώτατος ἦν καὶ ἡ ἀρχέγονος ῥίζα πάντων τῶν ἐφεξῆς θορύβων.

PG 148:702(2.) Θέρους δὲ ἤδη μεσοῦντος ἀναλαβὼν τὰς δυνάμεις ὁ Κράλης εἵπετο τῷ Συργιάννῃ εὐθὺ Θεσσαλονίκης ἐλαύνοντι· καί σφισι προσεχώρουν αἱ μεταξὺ πόλεις καὶ χῶραι ῥᾳδίως, τοῦτο μὲν καὶ τὴν τοῦ Συργιάννου ποθοῦσαι πάλαι ἐπιστασίαν, τοῦτο δὲ καὶ ὑπὲρ τῶν ἀσταχύων δεδοικυῖαι. ὥρα γὰρ ἦν τηνικάδε ἅλωνος. ὁ μέντοι Σφραντζῆς μηνύειν τε ἐθέλων τῷ βασιλεῖ τὰ δρώμενα καὶ ἅμα ἀνύποπτος τῷ Συργιάννῃ δοκεῖν πρόφασίν τινα δαιμονίαν ἐπλάσατο καὶ πάνυ βαθεῖαν. προσιὼν γὰρ ἔφασκεν αὐτῷ συνθήκας ἔχειν δύο τινῶν, οἳ περὶ τὸν τοῦ βασιλέως κοιτῶνα μάλιστα τὴν προσεδρείαν ποιοῦνται, βεβαιωσάντων, εἰ προσηκούσης ἀδείας τύχοιεν, διαχειρίσασθαι τὸν βασιλέα. δέον οὖν εἶναι πέμπειν πρὸς αὐτοὺς καὶ ἀναμιμνήσκειν τῶν συνθηκῶν. καὶ οὕτω λαβὼν τὸ ἐνδόσιμον ἔπεμπε καὶ ἐμήνυε τῷ βασιλεῖ τὰ δρώμενα. ἦσαν δὲ ταῦτα, ὡς ἀποροίη διαπράξεσθαί τε τὴν μελέτην καὶ ἅμα ἑαυτῷ διατηρήσειν τὸ πόῤῥω γενέσθαι κινδύνων. πολὺν γὰρ αὐτῷ περικεχύσθαι νύκτωρ καὶ μεθ’ ἡμέραν τὸν ὄχλον καὶ μόνον οὐδέπω ἀπολελεῖφθαι.

δεῖν οὖν ἡμεροσκόπους τετάχθαι στρατιώτας τινὰς ἐν τοῖς προαστείοις τῆς Θεσσαλονίκης, ἵν’ ὅταν αἴσθωνται προσιούσας τὰς δυνάμεις μετὰ τοῦ Συργιάννου, ἐκδέξωνταί με φεύγοντα πρὸς τὴν πόλιν ἐκ τοῦ στρατοπέδου, πρὶν γνωσθεὶς ἀπόλωμαι μηδὲν πεπραχώς. αἰσχρὸν γὰρ ἴσως, δηρόν τε μένειν κενεόν τε νέεσθαι· αἰσχρότερον δ’ ἔτι, δηρὸν μένοντα πρὸς τῷ μηδὲν πεπραχέναι καὶ τὸ ζῇν αὐτοῦ που πρὸς τὰς τῶν ἐχθρῶν πύλας ἀπολιπεῖν. (Ζ.) Ἐπεί γε μὴν ἐπιὼν ὁ Συργιάννης μετά γε τοῦ Κράλη καὶ τῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων ῥᾷστα καὶ ἀπὸ μόνης τῆς φήμης κατεδουλοῦτο πάντα καὶ προσδόκιμος ἦν καὶ αὐτῇ ἤδη προσβαλεῖν τῇ Θεσσαλονίκῃ· ὁ μὲν τῶν Θεσσαλονικέων δῆμος μετέωρος ἦν ὅλος ταῖς γνώμαις πρὸς τὴν ἐκείνου ἔφοδον· καὶ μελέτην πεποίηνται τὰς πύλας ἀναπετάσαντες ἀπονητὶ τοῦτον εἰσδέξασθαι προσιόντα. ὁ δὲ βασιλεὺς βαρείαις ἀλγηδόσιν ἐμερίζετο τὴν ψυχὴν καὶ τοὺς ἐς ἀπόγνωσιν συνωθοῦντας λογισμοὺς ἀνεμέτρει συχνὰ καὶ ἀπὸ μέσης ψυχῆς καὶ ζεούσης καρδίας τὴν θείαν ἐπεβοᾶτο βοήθειαν· καὶ νῦν μὲν ἐλπίδας εἶχε χρηστὰς, τὴν συνήθη πρὸς αὐτὸν τοῦ θεοῦ φιλανθρωπίαν μεμνημένος·

νῦν δ’ ἀπογνώσεως λογισμοὶ τὴν αὐτοῦ ψυχὴν πικρῶς ἐπεβόσκοντο. ὅθεν ἔξω μὲν πρὸ τῶν τειχῶν ἡμεροσκόπους ἔπεμψε στρατιώτας τριάκοντα, κατὰ τὴν τοῦ Σφραντζῆ προαναφώνησιν· πρὸ δὲ τοῦ λιμένος εἶχε τριήρη μίαν ταχυναυτοῦσαν, εἰς ἣν ἔμελλεν ἐλθόντος ἀπράκτου τοῦ Σφραντζῆ εἰσπηδήσειν τε εὐθὺς ἅμα τοῖς ἀμφ’ αὑτὸν καὶ ἀποπλεῦσαι τὴν ταχίστην ἐς τὰ τῶν Βυζαντίων βασίλεια. (Η.) Ὡς δὲ ἐγγύς τε αἱ δυνάμεις ἐγένοντο καὶ ἐστρατοπεδεύσαντο σταδίων οὐ πόῤῥω τοῦ ἄστεος ἑξήκοντα, ἐπίδοξοι ὄντες καὶ ἐς τειχομαχίαν τῇ ὑστεραίᾳ καταστῆναι, ἀπογνοὺς ὁ Σφραντζῆς τὴν ὁρμὴν ἤδη τελέως ἐς τὴν τοῦ ἀποδρᾶναι μελέτην ἠκόνησε· καὶ τοιαύτην τινὰ πλασάμενος πρόφασιν πρόσεισιν, ὡς εἰώθει, τῷ Συργιάννῃ· καὶ βούλεσθαί φησι παρεξιὼν τοῦ στρατοπέδου μικρὸν κατασκοπεῦσαί τινα τὰ τείχη τοῦ ἄστεος, εἰ ὡπλισμένοις ἀνδράσιν εἴη πεπυργωμένα. ὁ δὲ μηδέν τι τὸν λόγον ἔχειν ὑποπτεύσας πανοῦργον, ἄπιθι, ἔφη, ἕψομαι δὲ καὶ αὐτός. καὶ προῄει μὲν ὁ Σφραντζῆς ἅμα τοῖς δυσὶ θεράπουσιν, οἳ τὸ φονικὸν καὶ αὐτοὶ συνῄδεσαν σκέμμα αὐτῷ.

εἵπετο δὲ μόνος ὁ Συργιάννης, τοῦ θεοῦ σφήλαντος οἶμαι τὴν τούτου σύνεσιν, ὅτε μάλιστα τὸ πᾶν ἤλπισεν ἔχειν. καὶ ὡς δώδεκά που σταδίους τοῦ στρατοπέδου ἀπέστησαν, στραφέντες ἐκεῖνοι καὶ ἰδόντες παρὰ πᾶσαν ἐλπίδα ῥᾴδιον ὑπὸ τῆς τύχης τὸ σφόδρα ζητούμενον καταστὰν κατέκοψαν περιστάντες τοῖς ξίφεσι· καὶ εὐθὺς, πρὶν αἰσθέσθαι τινὰ τῶν τοῦ στρατοπέδου, ᾤχοντο σπουδῇ προσελάσαντες ἐς τὸ ἄστυ. ὁ δὲ Κράλης ἀπογνοὺς τῇ ὑστεραίᾳ σπονδὰς πρὸς τὸν βασιλέα αἰτήσαντα πεποίηκε καὶ ὡμίλησεν ἐξιόντι καὶ δῶρά τινα παρ’ αὐτοῦ λαβὼν οἴκαδε ἀνεχώρησε· καὶ τοῦτο μὲν δὴ τὸ ἔτος ἐν τούτοις ἐτελεύτα. η. Τῷ δ’ ἐφεξῆς ἔτει ἧκον ἐκ τῆς παλαιᾶς Ῥώμης ἐπίσκοποι δύο, ἀπεσταλμένοι παρὰ τοῦ Πάππα, διαλεξόμενοι περί τε εἰρήνης καὶ ὁμονοίας τῶν ἐκκλησιῶν. καὶ ἦν εὐθὺς ἰδεῖν πολλοὺς τῶν τοῦ δήμου ζῆλον μὲν λαμβάνοντας, οὐ κατ’ ἐπίγνωσιν δὲ, καὶ πρόχειρόν τινα καὶ ἀταμίευτον προτείνοντας γλῶσσαν καὶ πρός γε ἔτι συνωθοῦντας καὶ αὐτόν γε τὸν πατριάρχην ἐς διαλέξεις.

PG 148:703ὁ δ’ οὔτε τὴν γλῶσσαν ἔχων ἠκονημένην ἐκ τῆς τῶν λόγων ἀσκήσεως καὶ ἅμα τοὺς πλείστους τῶν περὶ αὐτὸν ἐπισκόπων ἀμαθίᾳ συζῶντας πλείστῃ κατανοῶν ὑπεστέλλετο μὲν, οὐκ εἶχε δ’ ὅπως ἀναχαιτίσῃ τοῦ δήμου τὸν θόρυβον. διὸ παρακαλεῖν ἔγνωκε δεῖν ἐς τὴν τοιαύτην παράταξιν καὶ ἡμᾶς, τοὺς ὡπλισμένην μὲν ἔχοντας γλῶτταν ἐκ τῆς τοῦ λόγου παρασκευῆς, ἔξω δὲ τοῦ ἱεροῦ καταλόγου τυγχάνοντας. ἐγὼ δὲ τὰ μὲν πρῶτα πολὺς ἦν ἐγκείμενος καὶ παραινῶν σιωπᾷν καὶ σχήματι χρῆσθαι μεγαλοπρεπεῖ τινι καὶ νοῦν ἐπαγγελλομένῳ, μηδενὸς ἀξίαν λόγου τὴν τῶν Λατίνων νομίζοντα πρόκλησιν, λόγους τῆς χρείας οὐκ ἀναγκαίως ἀπαιτούσης ἐνταῦθα. ἀλλ’ ἐπειδήπερ οὐκ ἀνύποπτον αὖθις ἑώρων ὡς τὰ πολλὰ διατελοῦν τὸ τῆς σιωπῆς, ἀλλὰ πολλαπλοῦς καὶ πολυσχιδεῖς βλαστάνον καὶ διανέμον τοῖς ἔξω τοὺς λογισμοὺς, καὶ μάλιστα τοῖς τοιούτοις, οἳ γνώμην καὶ γλῶσσαν ἤσκησαν ἀταμίευτον, ἀπολαβὼν ἰδίᾳ τόν τε πατριάρχην καί τινας τῶν ἐλλογίμων ἐπισκόπων τὴν ἐμαυτοῦ γνώμην ἐπεδειξάμην, τοιαῦτά τινα διεξελθὼν ἐπ’ αὐτῶν.

4. N. GSG AD 699] 70% dum scientiam, ac temerariis et immodestis vocis τῶν τοῦ δήμου ζῆλον μὲν λαμβάνοντας, οὐ κατ' bus emissis ipsum etiam patriarcham ad disputandum urgere. Is vero cum nee linguam dicendi usa exercitatam haberet et suos episeopos maximam partem iudoctissimios esse cerueret, tergiversabatur quidem, sed quomodo populi tumnullum sedaret nesciebat. Quare et nos ad id certanicn suscipiendum cohortandos putabat, qui linguam aliquo orationis apparatu instructam haberemus, quamvis in sacram catalogum non inscripti essemus. Ego vero primum vehementer urgebam ac monebam, 502 ut laceret et eum habitum ipre se ferret, in quo inesset majestas quædam et prudentis animi species appareret, Latinorun videlicet postulationem contemnentis; neque enim disputatione esse opus in presenti. At cum rursus cogitarem silen. tium fere suspicione non carere, sed in eorum qui foris versarentur, animis varias et multiplices cogitationes excitare ac spargere, corum præsertim, qui nec lingua nec animo imperare didicissent, patriarcham et episcopos quosdam selectos privatim conveni et meam sententiam ad hunc fere modum apud eos exposui: Il. • Equidem ita sum animatus, ita ad hoc certamen nihil mihi alacritatis deesse sentio, ut non nodo linguam, sol auinum etiam, radicem et fontem eloquii, simulque largitorem et dispensatorem rerum dicendarum, paratus sim exacuere. Cum autem plerosque, priusquam res postulet, audacter et magnifice loqui et in ea esse opinione videam), ut et tempora et res ipsas voluntati suæ statim socias concurrere, Imo obviam occurrere ἐπίγνωσιν δὲ καὶ πρόχειρόν τινα καὶ ἀταμίευτον προτείνοντας γλώσσαν καὶ πρός γε ἔτι συνωθούντας καὶ αὐτόν γε τὴν πατριάρχην ἐς διαλέξεις. Ο δ' ούτε τὴν γλῶσσαν ἔχων ἠκονημένην ἐκ τῆς τῶν λόγων ἀσκήσεως, καὶ ἅμα τους πλείστους τῶν περὶ αὐτὸν ἐπισκόπων ἀμαθία συζώντας πλείστη κατανοῶν ὑπο εστέλλετο μέν, οὐκ εἶχε δ' ὅπως ἀναχαιτίσῃ τοῦ δήμου τον θόρυβον. Δι, παρακαλεῖν ἔγνωκε δεῖν ἐς τὴν τοιαύτην παράταξιν καὶ ἡμᾶς, τοὺς ὡπλισμένην μὲν ἔχοντας γλῶτταν ἐκ τῆς τοῦ λόγου παρασκευῆς, Έξω δὲ τοῦ ἱεροῦ καταλόγου τυγχάνοντας. Εγώ δ τὰ μὲν πρῶτα πολὺς ἦν ἐγκείμενος καὶ παραινών σιωπᾶν καὶ σχήματι χρῆσθαι μεγαλοπρεπεί τινι καὶ νοῦν ἐπαγγελλομένῳ, μηδενὸς ἀξίαν λόγου τὴν τῶν Λατίνων νομίζοντα πρόκλησιν, λόγους τῆς χρείας οὐκ ἀναγκαίως ἀπαιτούσης ἐνταῦθα. Αλλ' ἐπειδή. περ οὐκ ἀνύποπτον αὖθις εώρων ὡς τὰ πολλὰ δια τελοῦν τὸ τῆς σιωπῆς, ἀλλὰ πολλαπλούς καὶ πολυσχεδεῖς βλαστάνον καὶ διανέμον της έξω τους λογι σμούς, καὶ μάλιστα τοῖς τοιούτοις, [Ρ. 310] οι γνώ μην καὶ γλῶσσαν ήσκησαν ἀταμίευτον, ἀπολαβὼν ἰδία τόν τε πατριάρχην και τινας τῶν ἐλλογίμων ἐπι σκόπων τὴν ἐμαυτοῦ γνώμην ἐπεδειξάμην, τοιαῦτό τινα διεξελθὼν ἐπ' αὐτων Β. ' Ἐμοὶ μὲν οὕτως ἔχειν προς την παρούσ σαν ἅμιλλαν καὶ οὕτω προθυμίας οὐδὲν οὐδαμή γε ἐλλείπειν ἔπεισιν, ὥστ᾽ οὐ γλώτταν μόνον οπλίζειν περίεστιν, ἀλλὰ πρό γε ταύτης καὶ γνώ μην αὐτὴν, ρίζαν ταύτην ούσαν καὶ πηγὴν τῆς γλώττης καὶ ἅμα χορηγὸν καὶ πρύτανιν τῶν λεγομένων. Ορῶντι δὲ τοὺς πολλοὺς πρὸ τοῦ και ροῦ καὶ τῆς χρείας μεγάλην τινὰ καὶ θρασεία προϊεμένους τὴν γλῶτταν, καὶ τῷ σφῶν αὐτῶν βουλομένῳ ἅμα καὶ τοὺς καιρούς εὐθὺς καὶ τὰ πράγματα σύνδρομα τε καὶ πρόδρομα γίνεσθαι αἰομένους, δεδιέναι μοι ἔπειπ, μὴ τῆς χρείας καὶ τοῦ καιροῦ παραστάντος λειποταξίου δίκην ὀφλήσωσι, τῶν ὅπλων εκόντες τοῖς ἐναντίοις και ραχωρήσαντες. Ενθα γάρ φιλοτιμία τρόφιμα; 4πειρίας ὅλην ἐνδυσαμένη τὴν ἀωρίαν τῶν ὅρων και ταχορεύει τῆς εὐταξίας, ἐκεῖ καὶ πέρας ἀκολουθεῖν τοῖς προοιμίοις ἐπιικῶς ἀντιστρατευόμενον, οὐδὲν ἀπεικός. Οὐδὲ γὰρ, ὡς ἔοικεν, εἰδέναι ἔπεισι τοῖς τοιούτοις, μὴ τὴν γλῶττα, δύνασθαι καθιστών τους καιροὺς ἀνυσίμους, τοὺς δὲ καιροὺς τὴν γλῶτταν· οὐδ' ἔτι Τυρσηνικής σάλπιγγος οὐδεὶς ἀνδρῶν μετ γαλοφωνότερος ὁμοῦ δ' ἔμως τῷ πληγέντι ἀέρι καὶ αὕτη δαπανᾷ καὶ λύει τὸ κράτος τῆς τέρψεως, εὐδένα καρπὸν τοῖς ἔπειτα καταλείπουσα τῆς ἡχους μονιμώτερον. Ότι δ' οὐ χρεών ὁμοῦ καὶ τοὺς ὅσοι γι βαθεῖαν αύλακα διὰ φρενός καρπούνται, παραλόγως επομένους ερμαῖς ἐς αὐθαιρέτους ιέναι κινδύνους, δῆλον οἶμαι τοῖς ἅπασιν εἶναι· δηλώσομεν δὲ καὶ αυτά προϊόντες. Ωσπερ γὰρ δυοίν στρατοπέδων ἐς μάχην ἀποκριθέντων ἡ τοῦ ἑνὸς εὐβουλία φθο ροπιών τινα θατέρῳ χορηγεί την δύναμιν του δεχομένῳ καλῶς καὶ τοὐναντίον αὖθις, οὕτω κάνο ταύθα· ε! πριν καλῶς ὁμοῦ καὶ συνετώς ευχέρεια arbitrentur, vereri mihi subit, ne ubi res et tempus postularit, arma ultro adversariis tradant, atque eadem pœna multandi sint, qua desertores. Nam ubi ambitio imperitiae alumina, omni opportunitatis ratione neglecta, modestiæ limites insolenter transsilit, ibi etiam eum sequi exitum, qui primis inceptis repugnet, non est mirandum. Enimvero illi haud cogitant, non linguam temporibus, sed tenpora 503 ipsa linguæ moderari et efficaciam largiri; ac neminem quidem tuba Tyrrhena vocaliorem esse: tamen illam quoque sua cum aeris ictu consumere et amittere vim omnem oblectandi, nec ullum sui fructum relinquere sono ipsi superstitem. Non autem committendum esse prudentibus, ut subito motu ac temerario incitati ultro sibi periculum arcessant, inter omnes constare abitror, et nos orationis progressu declarabimus. Sicut enim duobus exercitibus ad pugnam instructis alterius consilium alterius viribus sic praestat, ut eas sibi ipsis funestas efficiat, et vice versa; ita etiam hic ht. Si prius quam probe ac diligenter disputationes meditati fuerimus, adversariis occurramus, cum ignomiuia tandem discedemus. Neque vero mihi quis quain dicat, multos sæpe repentino impotu clatos quæ in mentem venissent effatos victoriam ob-

(Β.) Ἐμοὶ μὲν οὕτως ἔχειν πρὸς τὴν παροῦσαν ἅμιλλαν καὶ οὕτω προθυμίας οὐδὲν οὐδαμῆ γε ἐλλείπειν ἔπεισιν, ὥστ’ οὐ γλῶτταν μόνον ὁπλίζειν περίεστιν, ἀλλὰ πρό γε ταύτης καὶ γνώμην αὐτὴν, ῥίζαν ταύτην οὖσαν καὶ πηγὴν τῆς γλώττης καὶ ἅμα χορηγὸν καὶ πρύτανιν τῶν λεγομένων. ὁρῶντι δὲ τοὺς πολλοὺς πρὸ τοῦ καιροῦ καὶ τῆς χρείας μεγάλην τινὰ καὶ θρασεῖαν προϊεμένους τὴν γλῶτταν, καὶ τῷ σφῶν αὐτῶν βουλομένῳ ἅμα καὶ τοὺς καιροὺς εὐθὺς καὶ τὰ πράγματα σύνδρομά τε καὶ πρόδρομα γίνεσθαι οἰομένους, δεδιέναι μοι ἔπεισι, μὴ τῆς χρείας καὶ τοῦ καιροῦ παραστάντος λειποταξίου δίκην ὀφλήσωσι, τῶν ὅπλων ἑκόντες τοῖς ἐναντίοις παραχωρήσαντες. ἔνθα γὰρ φιλοτιμία τρόφιμος ἀπειρίας ὅλην ἐνδυσαμένη τὴν ἀωρίαν τῶν ὅρων καταχορεύει τῆς εὐταξίας, ἐκεῖ καὶ πέρας ἀκολουθεῖν τοῖς προοιμίοις ἐπιεικῶς ἀντιστρατευόμενον, οὐδὲν ἀπεικός. οὐδὲ γὰρ, ὡς ἔοικεν, εἰδέναι ἔπεισι τοῖς τοιούτοις, μὴ τὴν γλῶτταν δύνασθαι καθιστᾷν τοὺς καιροὺς ἀνυσίμους, τοὺς δὲ καιροὺς τὴν γλῶτταν·

4. N. GSG AD 699] 70% dum scientiam, ac temerariis et immodestis vocis τῶν τοῦ δήμου ζῆλον μὲν λαμβάνοντας, οὐ κατ' bus emissis ipsum etiam patriarcham ad disputandum urgere. Is vero cum nee linguam dicendi usa exercitatam haberet et suos episeopos maximam partem iudoctissimios esse cerueret, tergiversabatur quidem, sed quomodo populi tumnullum sedaret nesciebat. Quare et nos ad id certanicn suscipiendum cohortandos putabat, qui linguam aliquo orationis apparatu instructam haberemus, quamvis in sacram catalogum non inscripti essemus. Ego vero primum vehementer urgebam ac monebam, 502 ut laceret et eum habitum ipre se ferret, in quo inesset majestas quædam et prudentis animi species appareret, Latinorun videlicet postulationem contemnentis; neque enim disputatione esse opus in presenti. At cum rursus cogitarem silen. tium fere suspicione non carere, sed in eorum qui foris versarentur, animis varias et multiplices cogitationes excitare ac spargere, corum præsertim, qui nec lingua nec animo imperare didicissent, patriarcham et episcopos quosdam selectos privatim conveni et meam sententiam ad hunc fere modum apud eos exposui: Il. • Equidem ita sum animatus, ita ad hoc certamen nihil mihi alacritatis deesse sentio, ut non nodo linguam, sol auinum etiam, radicem et fontem eloquii, simulque largitorem et dispensatorem rerum dicendarum, paratus sim exacuere. Cum autem plerosque, priusquam res postulet, audacter et magnifice loqui et in ea esse opinione videam), ut et tempora et res ipsas voluntati suæ statim socias concurrere, Imo obviam occurrere ἐπίγνωσιν δὲ καὶ πρόχειρόν τινα καὶ ἀταμίευτον προτείνοντας γλώσσαν καὶ πρός γε ἔτι συνωθούντας καὶ αὐτόν γε τὴν πατριάρχην ἐς διαλέξεις. Ο δ' ούτε τὴν γλῶσσαν ἔχων ἠκονημένην ἐκ τῆς τῶν λόγων ἀσκήσεως, καὶ ἅμα τους πλείστους τῶν περὶ αὐτὸν ἐπισκόπων ἀμαθία συζώντας πλείστη κατανοῶν ὑπο εστέλλετο μέν, οὐκ εἶχε δ' ὅπως ἀναχαιτίσῃ τοῦ δήμου τον θόρυβον. Δι, παρακαλεῖν ἔγνωκε δεῖν ἐς τὴν τοιαύτην παράταξιν καὶ ἡμᾶς, τοὺς ὡπλισμένην μὲν ἔχοντας γλῶτταν ἐκ τῆς τοῦ λόγου παρασκευῆς, Έξω δὲ τοῦ ἱεροῦ καταλόγου τυγχάνοντας. Εγώ δ τὰ μὲν πρῶτα πολὺς ἦν ἐγκείμενος καὶ παραινών σιωπᾶν καὶ σχήματι χρῆσθαι μεγαλοπρεπεί τινι καὶ νοῦν ἐπαγγελλομένῳ, μηδενὸς ἀξίαν λόγου τὴν τῶν Λατίνων νομίζοντα πρόκλησιν, λόγους τῆς χρείας οὐκ ἀναγκαίως ἀπαιτούσης ἐνταῦθα. Αλλ' ἐπειδή. περ οὐκ ἀνύποπτον αὖθις εώρων ὡς τὰ πολλὰ δια τελοῦν τὸ τῆς σιωπῆς, ἀλλὰ πολλαπλούς καὶ πολυσχεδεῖς βλαστάνον καὶ διανέμον της έξω τους λογι σμούς, καὶ μάλιστα τοῖς τοιούτοις, [Ρ. 310] οι γνώ μην καὶ γλῶσσαν ήσκησαν ἀταμίευτον, ἀπολαβὼν ἰδία τόν τε πατριάρχην και τινας τῶν ἐλλογίμων ἐπι σκόπων τὴν ἐμαυτοῦ γνώμην ἐπεδειξάμην, τοιαῦτό τινα διεξελθὼν ἐπ' αὐτων Β. ' Ἐμοὶ μὲν οὕτως ἔχειν προς την παρούσ σαν ἅμιλλαν καὶ οὕτω προθυμίας οὐδὲν οὐδαμή γε ἐλλείπειν ἔπεισιν, ὥστ᾽ οὐ γλώτταν μόνον οπλίζειν περίεστιν, ἀλλὰ πρό γε ταύτης καὶ γνώ μην αὐτὴν, ρίζαν ταύτην ούσαν καὶ πηγὴν τῆς γλώττης καὶ ἅμα χορηγὸν καὶ πρύτανιν τῶν λεγομένων. Ορῶντι δὲ τοὺς πολλοὺς πρὸ τοῦ και ροῦ καὶ τῆς χρείας μεγάλην τινὰ καὶ θρασεία προϊεμένους τὴν γλῶτταν, καὶ τῷ σφῶν αὐτῶν βουλομένῳ ἅμα καὶ τοὺς καιρούς εὐθὺς καὶ τὰ πράγματα σύνδρομα τε καὶ πρόδρομα γίνεσθαι αἰομένους, δεδιέναι μοι ἔπειπ, μὴ τῆς χρείας καὶ τοῦ καιροῦ παραστάντος λειποταξίου δίκην ὀφλήσωσι, τῶν ὅπλων εκόντες τοῖς ἐναντίοις και ραχωρήσαντες. Ενθα γάρ φιλοτιμία τρόφιμα; 4πειρίας ὅλην ἐνδυσαμένη τὴν ἀωρίαν τῶν ὅρων και ταχορεύει τῆς εὐταξίας, ἐκεῖ καὶ πέρας ἀκολουθεῖν τοῖς προοιμίοις ἐπιικῶς ἀντιστρατευόμενον, οὐδὲν ἀπεικός. Οὐδὲ γὰρ, ὡς ἔοικεν, εἰδέναι ἔπεισι τοῖς τοιούτοις, μὴ τὴν γλῶττα, δύνασθαι καθιστών τους καιροὺς ἀνυσίμους, τοὺς δὲ καιροὺς τὴν γλῶτταν· οὐδ' ἔτι Τυρσηνικής σάλπιγγος οὐδεὶς ἀνδρῶν μετ γαλοφωνότερος ὁμοῦ δ' ἔμως τῷ πληγέντι ἀέρι καὶ αὕτη δαπανᾷ καὶ λύει τὸ κράτος τῆς τέρψεως, εὐδένα καρπὸν τοῖς ἔπειτα καταλείπουσα τῆς ἡχους μονιμώτερον. Ότι δ' οὐ χρεών ὁμοῦ καὶ τοὺς ὅσοι γι βαθεῖαν αύλακα διὰ φρενός καρπούνται, παραλόγως επομένους ερμαῖς ἐς αὐθαιρέτους ιέναι κινδύνους, δῆλον οἶμαι τοῖς ἅπασιν εἶναι· δηλώσομεν δὲ καὶ αυτά προϊόντες. Ωσπερ γὰρ δυοίν στρατοπέδων ἐς μάχην ἀποκριθέντων ἡ τοῦ ἑνὸς εὐβουλία φθο ροπιών τινα θατέρῳ χορηγεί την δύναμιν του δεχομένῳ καλῶς καὶ τοὐναντίον αὖθις, οὕτω κάνο ταύθα· ε! πριν καλῶς ὁμοῦ καὶ συνετώς ευχέρεια arbitrentur, vereri mihi subit, ne ubi res et tempus postularit, arma ultro adversariis tradant, atque eadem pœna multandi sint, qua desertores. Nam ubi ambitio imperitiae alumina, omni opportunitatis ratione neglecta, modestiæ limites insolenter transsilit, ibi etiam eum sequi exitum, qui primis inceptis repugnet, non est mirandum. Enimvero illi haud cogitant, non linguam temporibus, sed tenpora 503 ipsa linguæ moderari et efficaciam largiri; ac neminem quidem tuba Tyrrhena vocaliorem esse: tamen illam quoque sua cum aeris ictu consumere et amittere vim omnem oblectandi, nec ullum sui fructum relinquere sono ipsi superstitem. Non autem committendum esse prudentibus, ut subito motu ac temerario incitati ultro sibi periculum arcessant, inter omnes constare abitror, et nos orationis progressu declarabimus. Sicut enim duobus exercitibus ad pugnam instructis alterius consilium alterius viribus sic praestat, ut eas sibi ipsis funestas efficiat, et vice versa; ita etiam hic ht. Si prius quam probe ac diligenter disputationes meditati fuerimus, adversariis occurramus, cum ignomiuia tandem discedemus. Neque vero mihi quis quain dicat, multos sæpe repentino impotu clatos quæ in mentem venissent effatos victoriam ob-

Chapter VIIICaput VIII

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

οὐδ’ ὅτι Τυρσηνικῆς σάλπιγγος οὐδεὶς ἀνδρῶν μεγαλοφωνότερος ὁμοῦ δ’ ὅμως τῷ πληγέντι ἀέρι καὶ αὕτη δαπανᾷ καὶ λύει τὸ κράτος τῆς τέρψεως, οὐδένα καρπὸν τοῖς ἔπειτα καταλείπουσα τῆς ἠχοῦς μονιμώτερον. ὅτι δ’ οὐ χρεὼν ὁμοῦ καὶ τοὺς ὅσοι γε βαθεῖαν αὔλακα διὰ φρενὸς καρποῦνται, παραλόγοις ἑπομένους ὁρμαῖς ἐς αὐθαιρέτους ἰέναι κινδύνους, δῆλον οἶμαι τοῖς ἅπασιν εἶναι· δηλώσομεν δὲ καὶ αὐτοὶ προϊόντες. ὥσπερ γὰρ δυοῖν στρατοπέδοιν ἐς μάχην ἀποκριθέντων ἡ τοῦ ἑνὸς εὐβουλία φθοροποιόν τινα θατέρῳ χορηγεῖ τὴν δύναμιν βουλευομένῳ κακῶς καὶ τοὐναντίον αὖθις, οὕτω κἀνταῦθα· εἰ πρὶν καλῶς ὁμοῦ καὶ συνετῶς ἐσκέφθαι πρὸς διαλέξεις καὶ ἡμεῖς ἀπαντῴημεν τῶν ἐναντίων, ἕψεται πρὸς αἰσχύνην ὁρῶσι χρῆσθαι τοῖς τῶν κακῶς δεδογμένων πέρασι. καὶ μή μοι λεγέτω τις, ὡς πολλοὶ πολλάκις ὁρμαῖς ὀξυτέραις τοῦ δέοντος τὴν ἡγεμονίαν τῆς γλώττης ἐγκεχειρικότες νίκης καὶ τροπαίων κληρονόμοι γεγένηνται. πρῶτον μὲν γὰρ οὐ κανόνα καὶ στάθμην εὐνομίας ἡγεῖσθαι χρεὼν ἀστάθμητον πρᾶγμα· ἔπειτα οὐδὲ τὴν ἀπερίσκεπτον ἴσμεν ὁρμὴν οἴκοθεν φέρουσάν ποτε τὰ τῆς νίκης ἐφόδια·

4. N. GSG AD 699] 70% dum scientiam, ac temerariis et immodestis vocis τῶν τοῦ δήμου ζῆλον μὲν λαμβάνοντας, οὐ κατ' bus emissis ipsum etiam patriarcham ad disputandum urgere. Is vero cum nee linguam dicendi usa exercitatam haberet et suos episeopos maximam partem iudoctissimios esse cerueret, tergiversabatur quidem, sed quomodo populi tumnullum sedaret nesciebat. Quare et nos ad id certanicn suscipiendum cohortandos putabat, qui linguam aliquo orationis apparatu instructam haberemus, quamvis in sacram catalogum non inscripti essemus. Ego vero primum vehementer urgebam ac monebam, 502 ut laceret et eum habitum ipre se ferret, in quo inesset majestas quædam et prudentis animi species appareret, Latinorun videlicet postulationem contemnentis; neque enim disputatione esse opus in presenti. At cum rursus cogitarem silen. tium fere suspicione non carere, sed in eorum qui foris versarentur, animis varias et multiplices cogitationes excitare ac spargere, corum præsertim, qui nec lingua nec animo imperare didicissent, patriarcham et episcopos quosdam selectos privatim conveni et meam sententiam ad hunc fere modum apud eos exposui: Il. • Equidem ita sum animatus, ita ad hoc certamen nihil mihi alacritatis deesse sentio, ut non nodo linguam, sol auinum etiam, radicem et fontem eloquii, simulque largitorem et dispensatorem rerum dicendarum, paratus sim exacuere. Cum autem plerosque, priusquam res postulet, audacter et magnifice loqui et in ea esse opinione videam), ut et tempora et res ipsas voluntati suæ statim socias concurrere, Imo obviam occurrere ἐπίγνωσιν δὲ καὶ πρόχειρόν τινα καὶ ἀταμίευτον προτείνοντας γλώσσαν καὶ πρός γε ἔτι συνωθούντας καὶ αὐτόν γε τὴν πατριάρχην ἐς διαλέξεις. Ο δ' ούτε τὴν γλῶσσαν ἔχων ἠκονημένην ἐκ τῆς τῶν λόγων ἀσκήσεως, καὶ ἅμα τους πλείστους τῶν περὶ αὐτὸν ἐπισκόπων ἀμαθία συζώντας πλείστη κατανοῶν ὑπο εστέλλετο μέν, οὐκ εἶχε δ' ὅπως ἀναχαιτίσῃ τοῦ δήμου τον θόρυβον. Δι, παρακαλεῖν ἔγνωκε δεῖν ἐς τὴν τοιαύτην παράταξιν καὶ ἡμᾶς, τοὺς ὡπλισμένην μὲν ἔχοντας γλῶτταν ἐκ τῆς τοῦ λόγου παρασκευῆς, Έξω δὲ τοῦ ἱεροῦ καταλόγου τυγχάνοντας. Εγώ δ τὰ μὲν πρῶτα πολὺς ἦν ἐγκείμενος καὶ παραινών σιωπᾶν καὶ σχήματι χρῆσθαι μεγαλοπρεπεί τινι καὶ νοῦν ἐπαγγελλομένῳ, μηδενὸς ἀξίαν λόγου τὴν τῶν Λατίνων νομίζοντα πρόκλησιν, λόγους τῆς χρείας οὐκ ἀναγκαίως ἀπαιτούσης ἐνταῦθα. Αλλ' ἐπειδή. περ οὐκ ἀνύποπτον αὖθις εώρων ὡς τὰ πολλὰ δια τελοῦν τὸ τῆς σιωπῆς, ἀλλὰ πολλαπλούς καὶ πολυσχεδεῖς βλαστάνον καὶ διανέμον της έξω τους λογι σμούς, καὶ μάλιστα τοῖς τοιούτοις, [Ρ. 310] οι γνώ μην καὶ γλῶσσαν ήσκησαν ἀταμίευτον, ἀπολαβὼν ἰδία τόν τε πατριάρχην και τινας τῶν ἐλλογίμων ἐπι σκόπων τὴν ἐμαυτοῦ γνώμην ἐπεδειξάμην, τοιαῦτό τινα διεξελθὼν ἐπ' αὐτων Β. ' Ἐμοὶ μὲν οὕτως ἔχειν προς την παρούσ σαν ἅμιλλαν καὶ οὕτω προθυμίας οὐδὲν οὐδαμή γε ἐλλείπειν ἔπεισιν, ὥστ᾽ οὐ γλώτταν μόνον οπλίζειν περίεστιν, ἀλλὰ πρό γε ταύτης καὶ γνώ μην αὐτὴν, ρίζαν ταύτην ούσαν καὶ πηγὴν τῆς γλώττης καὶ ἅμα χορηγὸν καὶ πρύτανιν τῶν λεγομένων. Ορῶντι δὲ τοὺς πολλοὺς πρὸ τοῦ και ροῦ καὶ τῆς χρείας μεγάλην τινὰ καὶ θρασεία προϊεμένους τὴν γλῶτταν, καὶ τῷ σφῶν αὐτῶν βουλομένῳ ἅμα καὶ τοὺς καιρούς εὐθὺς καὶ τὰ πράγματα σύνδρομα τε καὶ πρόδρομα γίνεσθαι αἰομένους, δεδιέναι μοι ἔπειπ, μὴ τῆς χρείας καὶ τοῦ καιροῦ παραστάντος λειποταξίου δίκην ὀφλήσωσι, τῶν ὅπλων εκόντες τοῖς ἐναντίοις και ραχωρήσαντες. Ενθα γάρ φιλοτιμία τρόφιμα; 4πειρίας ὅλην ἐνδυσαμένη τὴν ἀωρίαν τῶν ὅρων και ταχορεύει τῆς εὐταξίας, ἐκεῖ καὶ πέρας ἀκολουθεῖν τοῖς προοιμίοις ἐπιικῶς ἀντιστρατευόμενον, οὐδὲν ἀπεικός. Οὐδὲ γὰρ, ὡς ἔοικεν, εἰδέναι ἔπεισι τοῖς τοιούτοις, μὴ τὴν γλῶττα, δύνασθαι καθιστών τους καιροὺς ἀνυσίμους, τοὺς δὲ καιροὺς τὴν γλῶτταν· οὐδ' ἔτι Τυρσηνικής σάλπιγγος οὐδεὶς ἀνδρῶν μετ γαλοφωνότερος ὁμοῦ δ' ἔμως τῷ πληγέντι ἀέρι καὶ αὕτη δαπανᾷ καὶ λύει τὸ κράτος τῆς τέρψεως, εὐδένα καρπὸν τοῖς ἔπειτα καταλείπουσα τῆς ἡχους μονιμώτερον. Ότι δ' οὐ χρεών ὁμοῦ καὶ τοὺς ὅσοι γι βαθεῖαν αύλακα διὰ φρενός καρπούνται, παραλόγως επομένους ερμαῖς ἐς αὐθαιρέτους ιέναι κινδύνους, δῆλον οἶμαι τοῖς ἅπασιν εἶναι· δηλώσομεν δὲ καὶ αυτά προϊόντες. Ωσπερ γὰρ δυοίν στρατοπέδων ἐς μάχην ἀποκριθέντων ἡ τοῦ ἑνὸς εὐβουλία φθο ροπιών τινα θατέρῳ χορηγεί την δύναμιν του δεχομένῳ καλῶς καὶ τοὐναντίον αὖθις, οὕτω κάνο ταύθα· ε! πριν καλῶς ὁμοῦ καὶ συνετώς ευχέρεια arbitrentur, vereri mihi subit, ne ubi res et tempus postularit, arma ultro adversariis tradant, atque eadem pœna multandi sint, qua desertores. Nam ubi ambitio imperitiae alumina, omni opportunitatis ratione neglecta, modestiæ limites insolenter transsilit, ibi etiam eum sequi exitum, qui primis inceptis repugnet, non est mirandum. Enimvero illi haud cogitant, non linguam temporibus, sed tenpora 503 ipsa linguæ moderari et efficaciam largiri; ac neminem quidem tuba Tyrrhena vocaliorem esse: tamen illam quoque sua cum aeris ictu consumere et amittere vim omnem oblectandi, nec ullum sui fructum relinquere sono ipsi superstitem. Non autem committendum esse prudentibus, ut subito motu ac temerario incitati ultro sibi periculum arcessant, inter omnes constare abitror, et nos orationis progressu declarabimus. Sicut enim duobus exercitibus ad pugnam instructis alterius consilium alterius viribus sic praestat, ut eas sibi ipsis funestas efficiat, et vice versa; ita etiam hic ht. Si prius quam probe ac diligenter disputationes meditati fuerimus, adversariis occurramus, cum ignomiuia tandem discedemus. Neque vero mihi quis quain dicat, multos sæpe repentino impotu clatos quæ in mentem venissent effatos victoriam ob-

PG 148:705ἀλλὰ τῆς τῶν ἀντιπαραταξαμένων μείζονος κακοβουλίας ὕλην παράδοξον χορηγησάσης πολλάκις ἐς τὸ κατορθοῦν τῇ ἀντιστρατήγῳ θρασύτητι, ἐς τὴν τοῦ βελτίονος μοῖραν ἀπενηνέχθαι ἔδοξε καὶ τὰ φαῦλα· ὥσπερ αὖ πολλάκις τὸ τῶν ἀντιπάλων συνετώτερον βούλευμα παρήλασε καὶ τοὺς ὀρθῶς βεβουλεῦσθαι δόξαντας. ἀδήλου γὰρ ὄντος τοῦ μέλλοντος ἐγχωρεῖ καὶ τοιαῦτα συμβαίνειν ἐνίοτε. ἀλλ’ ἡμῖν γε οὐ νόμον ποιεῖσθαι δήπου χρεὼν παραλόγων κατορθωμάτων κατάλογον· καὶ μάλιστα νῦν, ὁπότε περὶ τοῦ τῆς εὐσεβείας κράτους τὰ παλαίσματα διακινδυνεύεται. τούτων γὰρ εἵνεκα παρελήλυθα· συμβουλεύσων ἃ συμφέρει ἐνόμισα καὶ τῇ παρούσῃ χρείᾳ ὅσον ἔξεστι καὶ αὐτὸς συνεισενεγκεῖν. εἰ δ’ ὀρθῶς ἢ μὴ, σκοπεῖν λείπεται. οὐδὲ γὰρ νομοθετήσοντες ἥκομεν, οὐδ’ ἀποφαντικῶς τὰ ἡμέτερα λέξειν δόγματα. ἀλλ’ ὥςπερ πάλαι ταῖς ἀριστοκρατουμέναις ἐγίγνετο πόλεσιν, οὕτω καὶ ἡμῖν ἐράνου δίκην τὰ τῇ διανοίᾳ πρὸς τὸ παρὸν ἐπιτρέχοντα συνεισφέρειν ἔδοξε δίκαιον. ἃ τοίνυν λέγειν προήγμεθα τήμερον, ἀπαγόρευσίς ἐστι μὴ πάντας αὐτονομίᾳ βουλήσεως ῥέοντας ὁμόσε χωρεῖν ἐς διαλέξεις καὶ ἀπαντήσεις τῶν ἐξ Ἰταλίας ἰόντων·

(A. c. 4328 AD 1541] BYZANTINE HISTORIE LIB. X. [IMP. ANDRON.C. JUN.] πρὸς διαλέξεις καὶ ἡμεῖς ἀπαντῴημεν τῶν ἐναντίων, tianisse. Primum enim ea res, quae neque modum Εψεται πρὸς αἰσχύνην ὁρῶσι χρῆσθαι τοῖς τῶν αι πῶς δεδογμένων πέρασε. Καὶ μή μοι λεγέτω τις, ὡς πολλοὶ πολλάκις ὁρμαῖς ἐξυτέραις τοῦ δέοντος τὴν ἡγεμονίαν τῆς γλώττης ἐγκεχειρικότες νίκης καὶ τροπαίων κληρονόμοι γεγένηνται. Πρῶτον μὲν γὰρ οὐ κανόνα καὶ στάθμην εὐνομίας ἡγεῖσθαι χρεών ἀστάθμητον πράγμα· ἔπειτα οὐδὲ τὴν ἀπερίσκεπτον ἴσμεν ὁρμὴν οίκοθεν φέρουσαν ποτε τὰ τῆς νίκης ἐφέδια· ἀλλὰ τῆς τῶν ἀντιπαραταξαμένων μείζονος κακοβουλίας ύλην παράδοξον χορηγησάσης πολλάκις ἐς τὸ κατορθοῦν τῇ ἀντιστρατήγῳ θρασύτητα, ἐς τὴν τοῦ βελτίονος μοῖραν ἀπενηνέχθαι ἔδειξε καὶ τὰ φαῦλα· ὥσπερ αὖ πολλάκις τὸ τῶν ἀντιπάλων συν ετώτερον (Ρ. 311] βούλευμα παρήλασε καὶ τοὺς ὄρο θῶς βεβουλεύσθαι δόξαντας. Αδήλον γάρ όντος τοῦ μέλλοντος ἐγχωρεῖ καὶ τοιαῦτα συμβαίνειν ἐνίοτε. ᾿Αλλ' ἡμῖν γε οὐ νόμον ποιεῖσθαι δήπου χρεών παρα λόγων κατορθωμάτων κατάλογον· καὶ μάλιστα νῦν, ὁπότε περὶ τοῦ τῆς εὐσεβείας κράτους τα παλαίσματα δικανδυνεύεται. Τούτων γὰρ εἶνεκα παρελήλυθα· συμβουλεύσων & συμφέρει ἐνόμισα καὶ τῇ παρούσῃ χρεία ὅσον έξεστι καὶ αὐτὸς συνεισενεγκεῖν. Εἰ & ὀρθῶς ἢ μὴ, σκοπεῖν λείπεται. Οὐδὲ γὰρ νομοθετή. σοντες ήκομεν, οὐδ' ἀποφαντικῶς τὰ ἡμέτερα λέξειν δόγματα. Αλλ' ὥσπερ πάλαι ταῖς ἀριστοκρατουμέν ναις εγίγνετο πόλεσιν, οὕτω καὶ ἡμῖν ἐράνου δίκην τὰ τῇ διανοίᾳ πρὸς τὸ παρὸν ἐπιτρέχοντα συνεισφέρειν έδοξε δίκαιον. "Α τοίνυν λέγειν προήγμεθα τής μερον, ἀπαγόρευσίς ἐστι μὴ πάντας αυτονομία βουλήσεως μέοντας ἐμόσε χωρεῖν ἐς διαλέξεις καὶ ἀπ· αντήσεις τῶν ἐξ Ιταλίας ιόντων· ὅπου γε μηδὲ τοῖς προεδρεύουσι καὶ τιμῆς τοιαύτης ἠξιωμένοι;, πρὶν μετ' ἀλλήλων τὸν τῆς διαλέξεως ἐσκέφθαι σκο πόν, χρεὼν ἀπαντήν· εἰδότας, ὅτι πρᾶξις πάσα καὶ λόγος άπας έχει σκοπὸν καὶ τέλος, πρὸς ὁ βλέποντας τόν τε πράττοντα καὶ λέγοντα τήν τε πράξιν ἐμοῦ καὶ τὸν λόγον εὐθύνειν προσήκει. Τούτου δ' ἀπόντος κίνδυνο, εἶναι, μάταιον σπουδήν τε πᾶσαν καὶ πόνον Απαντα νομίζεσθαι. Οἷον ὁ πλέων εὐ τοῦτο βούλεται καὶ τοῦτ' ἔχει σκοπὸν, ὅπερ ἐργάζεται, ἀλλ' ἐκεῖνο μᾶλλον, οὗ ἕνεκεν ἐργάζεται ὅπερ ἐργάζεται. Κέρδους γὰρ ἕνεκα, καὶ οὐ τοῦ κύμασι καὶ πνευμάτων βίας διακυβεύειν τὸ ζῆν, ἀνάγει τὴν ναῦν. Καὶ ὁ τοξύτης neque rationem in se ullam habet, modus et raťo æquitatis ducenda non est. Deinde satis scitur, inconsideratum impetum non suapte natura parere victoriam: sed, si adversariorum major stultitia occasionem rei bene gerendæ præter opinonem præbeat contraria audacia, eo casu malas quoque res bonarum rerum locum occupare: sicut vicissim major sape adversariorum prudentia eos etiam, qui benc suis rebus consuluisse 504 videntur, superat. Nam cum res futuræ incertae sint, nihil obstat, quo minus interdum etiam tale aliquid asu veniat. Sed fortuitorum successuum enumeratio non debet apud nos legis loco esse, nunc præsertim, cum de religionis victoria sit certandum. Enimvero hac de causa prodii, quod et me ipsum putaverim, si utile consilium darem, quidquid in me opis foret in rem præsentem esse contributurum. Id:utem recteue an secus facturus sim, consideretur. Neque enim legumn ferendarum gratia adsumus, aut ut nostra decreta firma et inconcussa Luberi velimus; sed ut olim in liberis civitatibus flebat, ita et nobis quæ in mentem pro tempore venissent velut stipem conferre visum est. Is vero bujus nostra orationis scopus est, ut dehorlemur, ne quivis pro suo libito cum iis qui ex Italia venerunt lemere congrediatur et disputet; cum id ne præsulibus quidem et viris ca auctoritate præditis concedendum esse videatur, priusquam inter sese disputationis scopun el Guem considerarint; quippe qui sciant, omni sive actioni sive orationi scopum ac finem aliquem esse propositum, ad quem is qui vel agit vel disserit collimnare el suam tum actionem tum orationem dirigere debeat. Quod nisi fiat, periculum est, ne omne studium, omnis labor inanis et irritus habeatur. Veluti is qui navigat non id vult, nec scopum sibi proponit id quod agit; sed illud potius, cujus causa id ipsum agi:. Lucri nimirum causa, non autem ut vcatorum et fluctuum arbitrio de vita 505 dimicct, e portu solvit. Eodem modo sagittarius non ideo sagittas emittit, ut ventum verbcret; sed ut hostem sternat, id facit. Hic vero cujus emolumenti spe, quo fine proposito, quisquam d.gputare cum Latinis velit, equidem non video, si δ' ὁμοίω; οὐκ αὐτὸ καθ' αὐτὸ τὸ τοξεύειν, ἀλλὰ τοῦ nec ipsi nostris, nec nos illorum decretis assentiri βαλεῖν τὸν πολέμεν εἵνεκα τοῦτο προῄρηται. Ενταυθεῖ δ' οὐχ ὁρῶ, τίνος είνεκα κέρδους καὶ πρὸς τίνα βλέπων σκοπὸν διαλέγεσθαι ἄν τις ἔλοιτο, εἰ μήτ' αὐτοὶ τοῖς ἡμῶν, μήθ' ἡμεῖς τοῖς αὐτῶν συνθέσθαι βουλήμασιν ἔγνωμεν πώποτε, και πάντε; φωσι λίθας, καν πάντα φυτά. Ετι μὴν καὶ τῶν ἀτοπωτά των ἂν εἴη καὶ πόρρω που τοῦ προσήκοντος πορευό μενον λόγου, τοὺς μὲν Ολυμπιάσιν ἀγωνιστάς, καὶ ὅσοι γῆς ἔνεκα σταδιαίας ἀμφισβητούσι, καὶ εἴ τις λωποδυσίαις αλίσκοιτο, τούτοις ἐξεῖναι πᾶσιν Ἑλλα νοδίκας τινὰς καὶ κριτὰς ἀρρεπείς προκαθίζειν, ὡς μὴ λάθη παραβγνεὶς ὁ τοῦ δικαίου κανών, μᾶλλον δ' ἵνα μὴ ἀνήνυτον ἔχῃ τὸν δρόμον ἡ τῆς ἀμφισβητήσεω; ἔρις, μηδενός προκειμένου κανόνος καὶ στά unquam decrevimus, vel si omites hoc lapides, onnes stipites dictent. Deinde absurdissimum et ab omni ratione alieuissimum fuerit, iis qui in Olymıpiis certant et in stadio decurrunt, aut qui furti arguuntur, ad Hellanodicas et incorruptos judices esse provocationem, ne justitiæ regula furtim decline: ac fallat, aut litis disceptatio frustra pro cedat, nulla regala aut norma adhibita, ad quam disceptantium rationes exactæ litem finiant: eos vero, qui de rebus divinis disputaturi et in longissimo illo stadio maximam cladem animis et corporibus miuitante decursuri sunt, nullum habere judicem, qui utriusque partis verba exp. ndat, ac ¡lla qui-fem victricia pronuntiet, išla vero ut inania

ὅπου γε μηδὲ τοῖς προεδρεύουσι καὶ τιμῆς τοιαύτης ἠξιωμένοις, πρὶν μετ’ ἀλλήλων τὸν τῆς διαλέξεως ἐσκέφθαι σκοπὸν, χρεὼν ἀπαντᾷν· εἰδότας, ὅτι πρᾶξις πᾶσα καὶ λόγος ἅπας ἔχει σκοπὸν καὶ τέλος, πρὸς ὃ βλέποντας τόν τε πράττοντα καὶ λέγοντα τήν τε πρᾶξιν ὁμοῦ καὶ τὸν λόγον εὐθύνειν προσήκει. τούτου δ’ ἀπόντος κίνδυνον εἶναι, μάταιον σπουδήν τε πᾶσαν καὶ πόνον ἅπαντα νομίζεσθαι. οἷον ὁ πλέων οὐ τοῦτο βούλεται καὶ τοῦτ’ ἔχει σκοπὸν, ὅπερ ἐργάζεται, ἀλλ’ ἐκεῖνο μᾶλλον, οὗ ἕνεκεν ἐργάζεται ὅπερ ἐργάζεται. κέρδους γὰρ ἕνεκα, καὶ οὐ τοῦ κύμασι καὶ πνευμάτων βίαις διακυβεύειν τὸ ζῇν, ἀνάγει τὴν ναῦν. καὶ ὁ τοξότης δ’ ὁμοίως οὐκ αὐτὸ καθ’ αὑτὸ τὸ τοξεύειν, ἀλλὰ τοῦ βαλεῖν τὸν πολέμιον εἵνεκα τοῦτο προῄρηται. ἐνταυθοῖ δ’ οὐχ ὁρῶ, τίνος εἵνεκα κέρδους καὶ πρὸς τίνα βλέπων σκοπὸν διαλέγεσθαι ἄν τις ἕλοιτο, εἰ μήτ’ αὐτοὶ τοῖς ἡμῶν, μήθ’ ἡμεῖς τοῖς αὐτῶν συνθέσθαι βουλήμασιν ἔγνωμεν πώποτε, κἂν πάντες φῶσι λίθοι, κἂν πάντα φυτά.

(A. c. 4328 AD 1541] BYZANTINE HISTORIE LIB. X. [IMP. ANDRON.C. JUN.] πρὸς διαλέξεις καὶ ἡμεῖς ἀπαντῴημεν τῶν ἐναντίων, tianisse. Primum enim ea res, quae neque modum Εψεται πρὸς αἰσχύνην ὁρῶσι χρῆσθαι τοῖς τῶν αι πῶς δεδογμένων πέρασε. Καὶ μή μοι λεγέτω τις, ὡς πολλοὶ πολλάκις ὁρμαῖς ἐξυτέραις τοῦ δέοντος τὴν ἡγεμονίαν τῆς γλώττης ἐγκεχειρικότες νίκης καὶ τροπαίων κληρονόμοι γεγένηνται. Πρῶτον μὲν γὰρ οὐ κανόνα καὶ στάθμην εὐνομίας ἡγεῖσθαι χρεών ἀστάθμητον πράγμα· ἔπειτα οὐδὲ τὴν ἀπερίσκεπτον ἴσμεν ὁρμὴν οίκοθεν φέρουσαν ποτε τὰ τῆς νίκης ἐφέδια· ἀλλὰ τῆς τῶν ἀντιπαραταξαμένων μείζονος κακοβουλίας ύλην παράδοξον χορηγησάσης πολλάκις ἐς τὸ κατορθοῦν τῇ ἀντιστρατήγῳ θρασύτητα, ἐς τὴν τοῦ βελτίονος μοῖραν ἀπενηνέχθαι ἔδειξε καὶ τὰ φαῦλα· ὥσπερ αὖ πολλάκις τὸ τῶν ἀντιπάλων συν ετώτερον (Ρ. 311] βούλευμα παρήλασε καὶ τοὺς ὄρο θῶς βεβουλεύσθαι δόξαντας. Αδήλον γάρ όντος τοῦ μέλλοντος ἐγχωρεῖ καὶ τοιαῦτα συμβαίνειν ἐνίοτε. ᾿Αλλ' ἡμῖν γε οὐ νόμον ποιεῖσθαι δήπου χρεών παρα λόγων κατορθωμάτων κατάλογον· καὶ μάλιστα νῦν, ὁπότε περὶ τοῦ τῆς εὐσεβείας κράτους τα παλαίσματα δικανδυνεύεται. Τούτων γὰρ εἶνεκα παρελήλυθα· συμβουλεύσων & συμφέρει ἐνόμισα καὶ τῇ παρούσῃ χρεία ὅσον έξεστι καὶ αὐτὸς συνεισενεγκεῖν. Εἰ & ὀρθῶς ἢ μὴ, σκοπεῖν λείπεται. Οὐδὲ γὰρ νομοθετή. σοντες ήκομεν, οὐδ' ἀποφαντικῶς τὰ ἡμέτερα λέξειν δόγματα. Αλλ' ὥσπερ πάλαι ταῖς ἀριστοκρατουμέν ναις εγίγνετο πόλεσιν, οὕτω καὶ ἡμῖν ἐράνου δίκην τὰ τῇ διανοίᾳ πρὸς τὸ παρὸν ἐπιτρέχοντα συνεισφέρειν έδοξε δίκαιον. "Α τοίνυν λέγειν προήγμεθα τής μερον, ἀπαγόρευσίς ἐστι μὴ πάντας αυτονομία βουλήσεως μέοντας ἐμόσε χωρεῖν ἐς διαλέξεις καὶ ἀπ· αντήσεις τῶν ἐξ Ιταλίας ιόντων· ὅπου γε μηδὲ τοῖς προεδρεύουσι καὶ τιμῆς τοιαύτης ἠξιωμένοι;, πρὶν μετ' ἀλλήλων τὸν τῆς διαλέξεως ἐσκέφθαι σκο πόν, χρεὼν ἀπαντήν· εἰδότας, ὅτι πρᾶξις πάσα καὶ λόγος άπας έχει σκοπὸν καὶ τέλος, πρὸς ὁ βλέποντας τόν τε πράττοντα καὶ λέγοντα τήν τε πράξιν ἐμοῦ καὶ τὸν λόγον εὐθύνειν προσήκει. Τούτου δ' ἀπόντος κίνδυνο, εἶναι, μάταιον σπουδήν τε πᾶσαν καὶ πόνον Απαντα νομίζεσθαι. Οἷον ὁ πλέων εὐ τοῦτο βούλεται καὶ τοῦτ' ἔχει σκοπὸν, ὅπερ ἐργάζεται, ἀλλ' ἐκεῖνο μᾶλλον, οὗ ἕνεκεν ἐργάζεται ὅπερ ἐργάζεται. Κέρδους γὰρ ἕνεκα, καὶ οὐ τοῦ κύμασι καὶ πνευμάτων βίας διακυβεύειν τὸ ζῆν, ἀνάγει τὴν ναῦν. Καὶ ὁ τοξύτης neque rationem in se ullam habet, modus et raťo æquitatis ducenda non est. Deinde satis scitur, inconsideratum impetum non suapte natura parere victoriam: sed, si adversariorum major stultitia occasionem rei bene gerendæ præter opinonem præbeat contraria audacia, eo casu malas quoque res bonarum rerum locum occupare: sicut vicissim major sape adversariorum prudentia eos etiam, qui benc suis rebus consuluisse 504 videntur, superat. Nam cum res futuræ incertae sint, nihil obstat, quo minus interdum etiam tale aliquid asu veniat. Sed fortuitorum successuum enumeratio non debet apud nos legis loco esse, nunc præsertim, cum de religionis victoria sit certandum. Enimvero hac de causa prodii, quod et me ipsum putaverim, si utile consilium darem, quidquid in me opis foret in rem præsentem esse contributurum. Id:utem recteue an secus facturus sim, consideretur. Neque enim legumn ferendarum gratia adsumus, aut ut nostra decreta firma et inconcussa Luberi velimus; sed ut olim in liberis civitatibus flebat, ita et nobis quæ in mentem pro tempore venissent velut stipem conferre visum est. Is vero bujus nostra orationis scopus est, ut dehorlemur, ne quivis pro suo libito cum iis qui ex Italia venerunt lemere congrediatur et disputet; cum id ne præsulibus quidem et viris ca auctoritate præditis concedendum esse videatur, priusquam inter sese disputationis scopun el Guem considerarint; quippe qui sciant, omni sive actioni sive orationi scopum ac finem aliquem esse propositum, ad quem is qui vel agit vel disserit collimnare el suam tum actionem tum orationem dirigere debeat. Quod nisi fiat, periculum est, ne omne studium, omnis labor inanis et irritus habeatur. Veluti is qui navigat non id vult, nec scopum sibi proponit id quod agit; sed illud potius, cujus causa id ipsum agi:. Lucri nimirum causa, non autem ut vcatorum et fluctuum arbitrio de vita 505 dimicct, e portu solvit. Eodem modo sagittarius non ideo sagittas emittit, ut ventum verbcret; sed ut hostem sternat, id facit. Hic vero cujus emolumenti spe, quo fine proposito, quisquam d.gputare cum Latinis velit, equidem non video, si δ' ὁμοίω; οὐκ αὐτὸ καθ' αὐτὸ τὸ τοξεύειν, ἀλλὰ τοῦ nec ipsi nostris, nec nos illorum decretis assentiri βαλεῖν τὸν πολέμεν εἵνεκα τοῦτο προῄρηται. Ενταυθεῖ δ' οὐχ ὁρῶ, τίνος είνεκα κέρδους καὶ πρὸς τίνα βλέπων σκοπὸν διαλέγεσθαι ἄν τις ἔλοιτο, εἰ μήτ' αὐτοὶ τοῖς ἡμῶν, μήθ' ἡμεῖς τοῖς αὐτῶν συνθέσθαι βουλήμασιν ἔγνωμεν πώποτε, και πάντε; φωσι λίθας, καν πάντα φυτά. Ετι μὴν καὶ τῶν ἀτοπωτά των ἂν εἴη καὶ πόρρω που τοῦ προσήκοντος πορευό μενον λόγου, τοὺς μὲν Ολυμπιάσιν ἀγωνιστάς, καὶ ὅσοι γῆς ἔνεκα σταδιαίας ἀμφισβητούσι, καὶ εἴ τις λωποδυσίαις αλίσκοιτο, τούτοις ἐξεῖναι πᾶσιν Ἑλλα νοδίκας τινὰς καὶ κριτὰς ἀρρεπείς προκαθίζειν, ὡς μὴ λάθη παραβγνεὶς ὁ τοῦ δικαίου κανών, μᾶλλον δ' ἵνα μὴ ἀνήνυτον ἔχῃ τὸν δρόμον ἡ τῆς ἀμφισβητήσεω; ἔρις, μηδενός προκειμένου κανόνος καὶ στά unquam decrevimus, vel si omites hoc lapides, onnes stipites dictent. Deinde absurdissimum et ab omni ratione alieuissimum fuerit, iis qui in Olymıpiis certant et in stadio decurrunt, aut qui furti arguuntur, ad Hellanodicas et incorruptos judices esse provocationem, ne justitiæ regula furtim decline: ac fallat, aut litis disceptatio frustra pro cedat, nulla regala aut norma adhibita, ad quam disceptantium rationes exactæ litem finiant: eos vero, qui de rebus divinis disputaturi et in longissimo illo stadio maximam cladem animis et corporibus miuitante decursuri sunt, nullum habere judicem, qui utriusque partis verba exp. ndat, ac ¡lla qui-fem victricia pronuntiet, išla vero ut inania

ἔτι μὴν καὶ τῶν ἀτοπωτάτων ἂν εἴη καὶ πόῤῥω που τοῦ προσήκοντος πορευόμενον λόγου, τοὺς μὲν Ὀλυμπιάσιν ἀγωνιστὰς, καὶ ὅσοι γῆς ἕνεκα σταδιαίας ἀμφισβητοῦσι, καὶ εἴ τις λωποδυσίαις ἁλίσκοιτο, τούτοις ἐξεῖναι πᾶσιν Ἑλλανοδίκας τινὰς καὶ κριτὰς ἀῤῥεπεῖς προκαθίζειν, ὡς μὴ λάθῃ παραῤῥυεὶς ὁ τοῦ δικαίου κανὼν, μᾶλλον δ’ ἵνα μὴ ἀνήνυτον ἔχῃ τὸν δρόμον ἡ τῆς ἀμφισβητήσεως ἔρις, μηδενὸς προκειμένου κανόνος καὶ στάθμης, πρὸς ἃ παραμετρηθέντες οἱ τῶν ἀνταγωνιζομένων λόγοι τῆς ἔριδος ἀπαλλάξωνται· τοὺς δὲ τῶν περὶ θεοῦ λεγομένων κοινολογεῖσθαι βουλομένους καὶ οὕτω μέγιστον διανύειν τὸν δίαυλον καὶ μεγίστην ἐπισείοντα βλάβην ψυχαῖς ὁμοῦ τε καὶ σώμασι, τούτοις δὲ μηδένα προκαθίζειν κριτὴν, ὃς ἂν τὰ παρ’ ἑκατέρων βασανίζων λεγόμενα τοῖς μὲν τὴν νικῶσαν χαρίσηται ψῆφον, τὰ δ’ ὡς ἀνεμιαῖα καὶ κηφηνώδη παρακρούσηταί τε καὶ τοῦ χοροῦ διαγράψῃ τῆς ἀληθείας·

(A. c. 4328 AD 1541] BYZANTINE HISTORIE LIB. X. [IMP. ANDRON.C. JUN.] πρὸς διαλέξεις καὶ ἡμεῖς ἀπαντῴημεν τῶν ἐναντίων, tianisse. Primum enim ea res, quae neque modum Εψεται πρὸς αἰσχύνην ὁρῶσι χρῆσθαι τοῖς τῶν αι πῶς δεδογμένων πέρασε. Καὶ μή μοι λεγέτω τις, ὡς πολλοὶ πολλάκις ὁρμαῖς ἐξυτέραις τοῦ δέοντος τὴν ἡγεμονίαν τῆς γλώττης ἐγκεχειρικότες νίκης καὶ τροπαίων κληρονόμοι γεγένηνται. Πρῶτον μὲν γὰρ οὐ κανόνα καὶ στάθμην εὐνομίας ἡγεῖσθαι χρεών ἀστάθμητον πράγμα· ἔπειτα οὐδὲ τὴν ἀπερίσκεπτον ἴσμεν ὁρμὴν οίκοθεν φέρουσαν ποτε τὰ τῆς νίκης ἐφέδια· ἀλλὰ τῆς τῶν ἀντιπαραταξαμένων μείζονος κακοβουλίας ύλην παράδοξον χορηγησάσης πολλάκις ἐς τὸ κατορθοῦν τῇ ἀντιστρατήγῳ θρασύτητα, ἐς τὴν τοῦ βελτίονος μοῖραν ἀπενηνέχθαι ἔδειξε καὶ τὰ φαῦλα· ὥσπερ αὖ πολλάκις τὸ τῶν ἀντιπάλων συν ετώτερον (Ρ. 311] βούλευμα παρήλασε καὶ τοὺς ὄρο θῶς βεβουλεύσθαι δόξαντας. Αδήλον γάρ όντος τοῦ μέλλοντος ἐγχωρεῖ καὶ τοιαῦτα συμβαίνειν ἐνίοτε. ᾿Αλλ' ἡμῖν γε οὐ νόμον ποιεῖσθαι δήπου χρεών παρα λόγων κατορθωμάτων κατάλογον· καὶ μάλιστα νῦν, ὁπότε περὶ τοῦ τῆς εὐσεβείας κράτους τα παλαίσματα δικανδυνεύεται. Τούτων γὰρ εἶνεκα παρελήλυθα· συμβουλεύσων & συμφέρει ἐνόμισα καὶ τῇ παρούσῃ χρεία ὅσον έξεστι καὶ αὐτὸς συνεισενεγκεῖν. Εἰ & ὀρθῶς ἢ μὴ, σκοπεῖν λείπεται. Οὐδὲ γὰρ νομοθετή. σοντες ήκομεν, οὐδ' ἀποφαντικῶς τὰ ἡμέτερα λέξειν δόγματα. Αλλ' ὥσπερ πάλαι ταῖς ἀριστοκρατουμέν ναις εγίγνετο πόλεσιν, οὕτω καὶ ἡμῖν ἐράνου δίκην τὰ τῇ διανοίᾳ πρὸς τὸ παρὸν ἐπιτρέχοντα συνεισφέρειν έδοξε δίκαιον. "Α τοίνυν λέγειν προήγμεθα τής μερον, ἀπαγόρευσίς ἐστι μὴ πάντας αυτονομία βουλήσεως μέοντας ἐμόσε χωρεῖν ἐς διαλέξεις καὶ ἀπ· αντήσεις τῶν ἐξ Ιταλίας ιόντων· ὅπου γε μηδὲ τοῖς προεδρεύουσι καὶ τιμῆς τοιαύτης ἠξιωμένοι;, πρὶν μετ' ἀλλήλων τὸν τῆς διαλέξεως ἐσκέφθαι σκο πόν, χρεὼν ἀπαντήν· εἰδότας, ὅτι πρᾶξις πάσα καὶ λόγος άπας έχει σκοπὸν καὶ τέλος, πρὸς ὁ βλέποντας τόν τε πράττοντα καὶ λέγοντα τήν τε πράξιν ἐμοῦ καὶ τὸν λόγον εὐθύνειν προσήκει. Τούτου δ' ἀπόντος κίνδυνο, εἶναι, μάταιον σπουδήν τε πᾶσαν καὶ πόνον Απαντα νομίζεσθαι. Οἷον ὁ πλέων εὐ τοῦτο βούλεται καὶ τοῦτ' ἔχει σκοπὸν, ὅπερ ἐργάζεται, ἀλλ' ἐκεῖνο μᾶλλον, οὗ ἕνεκεν ἐργάζεται ὅπερ ἐργάζεται. Κέρδους γὰρ ἕνεκα, καὶ οὐ τοῦ κύμασι καὶ πνευμάτων βίας διακυβεύειν τὸ ζῆν, ἀνάγει τὴν ναῦν. Καὶ ὁ τοξύτης neque rationem in se ullam habet, modus et raťo æquitatis ducenda non est. Deinde satis scitur, inconsideratum impetum non suapte natura parere victoriam: sed, si adversariorum major stultitia occasionem rei bene gerendæ præter opinonem præbeat contraria audacia, eo casu malas quoque res bonarum rerum locum occupare: sicut vicissim major sape adversariorum prudentia eos etiam, qui benc suis rebus consuluisse 504 videntur, superat. Nam cum res futuræ incertae sint, nihil obstat, quo minus interdum etiam tale aliquid asu veniat. Sed fortuitorum successuum enumeratio non debet apud nos legis loco esse, nunc præsertim, cum de religionis victoria sit certandum. Enimvero hac de causa prodii, quod et me ipsum putaverim, si utile consilium darem, quidquid in me opis foret in rem præsentem esse contributurum. Id:utem recteue an secus facturus sim, consideretur. Neque enim legumn ferendarum gratia adsumus, aut ut nostra decreta firma et inconcussa Luberi velimus; sed ut olim in liberis civitatibus flebat, ita et nobis quæ in mentem pro tempore venissent velut stipem conferre visum est. Is vero bujus nostra orationis scopus est, ut dehorlemur, ne quivis pro suo libito cum iis qui ex Italia venerunt lemere congrediatur et disputet; cum id ne præsulibus quidem et viris ca auctoritate præditis concedendum esse videatur, priusquam inter sese disputationis scopun el Guem considerarint; quippe qui sciant, omni sive actioni sive orationi scopum ac finem aliquem esse propositum, ad quem is qui vel agit vel disserit collimnare el suam tum actionem tum orationem dirigere debeat. Quod nisi fiat, periculum est, ne omne studium, omnis labor inanis et irritus habeatur. Veluti is qui navigat non id vult, nec scopum sibi proponit id quod agit; sed illud potius, cujus causa id ipsum agi:. Lucri nimirum causa, non autem ut vcatorum et fluctuum arbitrio de vita 505 dimicct, e portu solvit. Eodem modo sagittarius non ideo sagittas emittit, ut ventum verbcret; sed ut hostem sternat, id facit. Hic vero cujus emolumenti spe, quo fine proposito, quisquam d.gputare cum Latinis velit, equidem non video, si δ' ὁμοίω; οὐκ αὐτὸ καθ' αὐτὸ τὸ τοξεύειν, ἀλλὰ τοῦ nec ipsi nostris, nec nos illorum decretis assentiri βαλεῖν τὸν πολέμεν εἵνεκα τοῦτο προῄρηται. Ενταυθεῖ δ' οὐχ ὁρῶ, τίνος είνεκα κέρδους καὶ πρὸς τίνα βλέπων σκοπὸν διαλέγεσθαι ἄν τις ἔλοιτο, εἰ μήτ' αὐτοὶ τοῖς ἡμῶν, μήθ' ἡμεῖς τοῖς αὐτῶν συνθέσθαι βουλήμασιν ἔγνωμεν πώποτε, και πάντε; φωσι λίθας, καν πάντα φυτά. Ετι μὴν καὶ τῶν ἀτοπωτά των ἂν εἴη καὶ πόρρω που τοῦ προσήκοντος πορευό μενον λόγου, τοὺς μὲν Ολυμπιάσιν ἀγωνιστάς, καὶ ὅσοι γῆς ἔνεκα σταδιαίας ἀμφισβητούσι, καὶ εἴ τις λωποδυσίαις αλίσκοιτο, τούτοις ἐξεῖναι πᾶσιν Ἑλλα νοδίκας τινὰς καὶ κριτὰς ἀρρεπείς προκαθίζειν, ὡς μὴ λάθη παραβγνεὶς ὁ τοῦ δικαίου κανών, μᾶλλον δ' ἵνα μὴ ἀνήνυτον ἔχῃ τὸν δρόμον ἡ τῆς ἀμφισβητήσεω; ἔρις, μηδενός προκειμένου κανόνος καὶ στά unquam decrevimus, vel si omites hoc lapides, onnes stipites dictent. Deinde absurdissimum et ab omni ratione alieuissimum fuerit, iis qui in Olymıpiis certant et in stadio decurrunt, aut qui furti arguuntur, ad Hellanodicas et incorruptos judices esse provocationem, ne justitiæ regula furtim decline: ac fallat, aut litis disceptatio frustra pro cedat, nulla regala aut norma adhibita, ad quam disceptantium rationes exactæ litem finiant: eos vero, qui de rebus divinis disputaturi et in longissimo illo stadio maximam cladem animis et corporibus miuitante decursuri sunt, nullum habere judicem, qui utriusque partis verba exp. ndat, ac ¡lla qui-fem victricia pronuntiet, išla vero ut inania

ἀλλ’ ὅμοια ποιεῖν ἐκείνοις, οἳ περὶ γῆς ὅρων, ὡς ἔπος εἰπεῖν, πρὸς ἀλλήλους μαχόμενοι πρῶτα μὲν ταῖς ἀπὸ γλώττης λοιδορίαις περὶ τῆς νίκης διαγωνίζονται, εἶτα βραχίονι καὶ παλάμῃ τὴν ἀπαλλαγὴν ἐπιτρέπουσιν, ὃς ἂν ἐπικρατέστερος καταστὰς ἢ λίθῳ θατέρου πατάξῃ τὴν κεφαλὴν, ἢ κονδύλῳ τρώσῃ καιρίαν, ἢ τυχὸν οὑτωσί πως ξίφος παρὰ πλευρὰν ἐλάσας ἐναρίθμιον τοῖς ᾅδου καθεύδουσι τάχιστα τὸν ἀνταγωνιστὴν ἀποδείξῃ. εἰ δὲ δυοῖν ὄντων ἡμῶν τῶν ἀμφιςβητούντων μερῶν τρίτον οὐκ ἔστιν εὑρόντας προενεγκεῖν ἐπόπτην καὶ πρύτανιν τἀληθοῦς καὶ δεῖ διὰ ταῦτα θάτερον τῶν μερῶν ἐπικρίνειν τοῖς λεγομένοις, ἡμᾶς ἔδει κριτὰς αὐτῶν εἶναι καὶ οὐκ αὐτοὺς ἡμῶν. τὸ μὲν γὰρ ἡμέτερον δόγμα παρ’ ἀμφοτέρων, ἡμῶν τε καὶ αὐτῶν, ὁμοίως εὖ ἔχον ὁμολογεῖται. τὴν δὲ παρ’ αὐτῶν καινοτομηθεῖσαν προσθήκην καὶ τῆς εὐθείας παρεκτροπὴν μόνοις αὐτοῖς ἀκατηγόρητον εἶναι δοκεῖ, ἡμῖν δὲ καὶ μάλα ἥκιστα. μετεώρου τοίνυν τῆς ζητήσεως οὔσης, εἰ χρὴ κοινωνεῖν αὐτοῖς τοῦ καινοτομήματος, ἐς ἡμᾶς τὸ κρίνειν καὶ ἀποφαίνεσθαι περιήκει καὶ οὐκ εἰς αὐτοὺς, ὑπευθύνους γε ὄντας.

(A. c. 4328 AD 1541] BYZANTINE HISTORIE LIB. X. [IMP. ANDRON.C. JUN.] πρὸς διαλέξεις καὶ ἡμεῖς ἀπαντῴημεν τῶν ἐναντίων, tianisse. Primum enim ea res, quae neque modum Εψεται πρὸς αἰσχύνην ὁρῶσι χρῆσθαι τοῖς τῶν αι πῶς δεδογμένων πέρασε. Καὶ μή μοι λεγέτω τις, ὡς πολλοὶ πολλάκις ὁρμαῖς ἐξυτέραις τοῦ δέοντος τὴν ἡγεμονίαν τῆς γλώττης ἐγκεχειρικότες νίκης καὶ τροπαίων κληρονόμοι γεγένηνται. Πρῶτον μὲν γὰρ οὐ κανόνα καὶ στάθμην εὐνομίας ἡγεῖσθαι χρεών ἀστάθμητον πράγμα· ἔπειτα οὐδὲ τὴν ἀπερίσκεπτον ἴσμεν ὁρμὴν οίκοθεν φέρουσαν ποτε τὰ τῆς νίκης ἐφέδια· ἀλλὰ τῆς τῶν ἀντιπαραταξαμένων μείζονος κακοβουλίας ύλην παράδοξον χορηγησάσης πολλάκις ἐς τὸ κατορθοῦν τῇ ἀντιστρατήγῳ θρασύτητα, ἐς τὴν τοῦ βελτίονος μοῖραν ἀπενηνέχθαι ἔδειξε καὶ τὰ φαῦλα· ὥσπερ αὖ πολλάκις τὸ τῶν ἀντιπάλων συν ετώτερον (Ρ. 311] βούλευμα παρήλασε καὶ τοὺς ὄρο θῶς βεβουλεύσθαι δόξαντας. Αδήλον γάρ όντος τοῦ μέλλοντος ἐγχωρεῖ καὶ τοιαῦτα συμβαίνειν ἐνίοτε. ᾿Αλλ' ἡμῖν γε οὐ νόμον ποιεῖσθαι δήπου χρεών παρα λόγων κατορθωμάτων κατάλογον· καὶ μάλιστα νῦν, ὁπότε περὶ τοῦ τῆς εὐσεβείας κράτους τα παλαίσματα δικανδυνεύεται. Τούτων γὰρ εἶνεκα παρελήλυθα· συμβουλεύσων & συμφέρει ἐνόμισα καὶ τῇ παρούσῃ χρεία ὅσον έξεστι καὶ αὐτὸς συνεισενεγκεῖν. Εἰ & ὀρθῶς ἢ μὴ, σκοπεῖν λείπεται. Οὐδὲ γὰρ νομοθετή. σοντες ήκομεν, οὐδ' ἀποφαντικῶς τὰ ἡμέτερα λέξειν δόγματα. Αλλ' ὥσπερ πάλαι ταῖς ἀριστοκρατουμέν ναις εγίγνετο πόλεσιν, οὕτω καὶ ἡμῖν ἐράνου δίκην τὰ τῇ διανοίᾳ πρὸς τὸ παρὸν ἐπιτρέχοντα συνεισφέρειν έδοξε δίκαιον. "Α τοίνυν λέγειν προήγμεθα τής μερον, ἀπαγόρευσίς ἐστι μὴ πάντας αυτονομία βουλήσεως μέοντας ἐμόσε χωρεῖν ἐς διαλέξεις καὶ ἀπ· αντήσεις τῶν ἐξ Ιταλίας ιόντων· ὅπου γε μηδὲ τοῖς προεδρεύουσι καὶ τιμῆς τοιαύτης ἠξιωμένοι;, πρὶν μετ' ἀλλήλων τὸν τῆς διαλέξεως ἐσκέφθαι σκο πόν, χρεὼν ἀπαντήν· εἰδότας, ὅτι πρᾶξις πάσα καὶ λόγος άπας έχει σκοπὸν καὶ τέλος, πρὸς ὁ βλέποντας τόν τε πράττοντα καὶ λέγοντα τήν τε πράξιν ἐμοῦ καὶ τὸν λόγον εὐθύνειν προσήκει. Τούτου δ' ἀπόντος κίνδυνο, εἶναι, μάταιον σπουδήν τε πᾶσαν καὶ πόνον Απαντα νομίζεσθαι. Οἷον ὁ πλέων εὐ τοῦτο βούλεται καὶ τοῦτ' ἔχει σκοπὸν, ὅπερ ἐργάζεται, ἀλλ' ἐκεῖνο μᾶλλον, οὗ ἕνεκεν ἐργάζεται ὅπερ ἐργάζεται. Κέρδους γὰρ ἕνεκα, καὶ οὐ τοῦ κύμασι καὶ πνευμάτων βίας διακυβεύειν τὸ ζῆν, ἀνάγει τὴν ναῦν. Καὶ ὁ τοξύτης neque rationem in se ullam habet, modus et raťo æquitatis ducenda non est. Deinde satis scitur, inconsideratum impetum non suapte natura parere victoriam: sed, si adversariorum major stultitia occasionem rei bene gerendæ præter opinonem præbeat contraria audacia, eo casu malas quoque res bonarum rerum locum occupare: sicut vicissim major sape adversariorum prudentia eos etiam, qui benc suis rebus consuluisse 504 videntur, superat. Nam cum res futuræ incertae sint, nihil obstat, quo minus interdum etiam tale aliquid asu veniat. Sed fortuitorum successuum enumeratio non debet apud nos legis loco esse, nunc præsertim, cum de religionis victoria sit certandum. Enimvero hac de causa prodii, quod et me ipsum putaverim, si utile consilium darem, quidquid in me opis foret in rem præsentem esse contributurum. Id:utem recteue an secus facturus sim, consideretur. Neque enim legumn ferendarum gratia adsumus, aut ut nostra decreta firma et inconcussa Luberi velimus; sed ut olim in liberis civitatibus flebat, ita et nobis quæ in mentem pro tempore venissent velut stipem conferre visum est. Is vero bujus nostra orationis scopus est, ut dehorlemur, ne quivis pro suo libito cum iis qui ex Italia venerunt lemere congrediatur et disputet; cum id ne præsulibus quidem et viris ca auctoritate præditis concedendum esse videatur, priusquam inter sese disputationis scopun el Guem considerarint; quippe qui sciant, omni sive actioni sive orationi scopum ac finem aliquem esse propositum, ad quem is qui vel agit vel disserit collimnare el suam tum actionem tum orationem dirigere debeat. Quod nisi fiat, periculum est, ne omne studium, omnis labor inanis et irritus habeatur. Veluti is qui navigat non id vult, nec scopum sibi proponit id quod agit; sed illud potius, cujus causa id ipsum agi:. Lucri nimirum causa, non autem ut vcatorum et fluctuum arbitrio de vita 505 dimicct, e portu solvit. Eodem modo sagittarius non ideo sagittas emittit, ut ventum verbcret; sed ut hostem sternat, id facit. Hic vero cujus emolumenti spe, quo fine proposito, quisquam d.gputare cum Latinis velit, equidem non video, si δ' ὁμοίω; οὐκ αὐτὸ καθ' αὐτὸ τὸ τοξεύειν, ἀλλὰ τοῦ nec ipsi nostris, nec nos illorum decretis assentiri βαλεῖν τὸν πολέμεν εἵνεκα τοῦτο προῄρηται. Ενταυθεῖ δ' οὐχ ὁρῶ, τίνος είνεκα κέρδους καὶ πρὸς τίνα βλέπων σκοπὸν διαλέγεσθαι ἄν τις ἔλοιτο, εἰ μήτ' αὐτοὶ τοῖς ἡμῶν, μήθ' ἡμεῖς τοῖς αὐτῶν συνθέσθαι βουλήμασιν ἔγνωμεν πώποτε, και πάντε; φωσι λίθας, καν πάντα φυτά. Ετι μὴν καὶ τῶν ἀτοπωτά των ἂν εἴη καὶ πόρρω που τοῦ προσήκοντος πορευό μενον λόγου, τοὺς μὲν Ολυμπιάσιν ἀγωνιστάς, καὶ ὅσοι γῆς ἔνεκα σταδιαίας ἀμφισβητούσι, καὶ εἴ τις λωποδυσίαις αλίσκοιτο, τούτοις ἐξεῖναι πᾶσιν Ἑλλα νοδίκας τινὰς καὶ κριτὰς ἀρρεπείς προκαθίζειν, ὡς μὴ λάθη παραβγνεὶς ὁ τοῦ δικαίου κανών, μᾶλλον δ' ἵνα μὴ ἀνήνυτον ἔχῃ τὸν δρόμον ἡ τῆς ἀμφισβητήσεω; ἔρις, μηδενός προκειμένου κανόνος καὶ στά unquam decrevimus, vel si omites hoc lapides, onnes stipites dictent. Deinde absurdissimum et ab omni ratione alieuissimum fuerit, iis qui in Olymıpiis certant et in stadio decurrunt, aut qui furti arguuntur, ad Hellanodicas et incorruptos judices esse provocationem, ne justitiæ regula furtim decline: ac fallat, aut litis disceptatio frustra pro cedat, nulla regala aut norma adhibita, ad quam disceptantium rationes exactæ litem finiant: eos vero, qui de rebus divinis disputaturi et in longissimo illo stadio maximam cladem animis et corporibus miuitante decursuri sunt, nullum habere judicem, qui utriusque partis verba exp. ndat, ac ¡lla qui-fem victricia pronuntiet, išla vero ut inania

PG 148:707εἰ δὲ τῆς τοῦ μεγάλου Πέτρου καθέδρας αὐτοὶ διάδοχοι καὶ κληρονόμοι γενέσθαι φασὶ καὶ τοῦτ’ ἐπισείουσι καθ’ ἡμῶν, καθάπερ τὰ νέφη τοὺς κεραυνοὺς, κἀντεῦθεν τῶν σφισι δοξάντων αὐτουργοὺς ἡμᾶς κατὰ τὸν τῶν ἀκρίτων νόμον ἀξιοῦσι γενέσθαι, φροντίζειν οὐ χρή. διὰ γὰρ τοῦτο μᾶλλον μεμισῆσθαι καὶ ἀπεστράφθαι δίκαιοι, ὅτι τῆς τοῦ θρόνου τιμῆς ἀναξίως ἐπεπράγεσαν. οὐ γὰρ ὅσα βούλονται, ταῦτα καὶ δογματίζειν ἐκέλευσε Κλήμεντι καὶ τοῖς ἐφεξῆς διαδόχοις ὁ Πέτρος, ἀλλ’ ὅσα δεῖ (φησὶ) δεσμεῖν καὶ λύειν αὖθις ὅσα δεῖ. οὗτοι δὲ τὰ πάσαις ταῖς ἁγίαις βεβαιωθέντα καὶ κυρωθέντα συνόδοις παραδραμόντες εἰς ἔργον ἐξήνεγκαν, ἃ μόνοις αὐτοῖς βουλομένοις ἦν. ἔπειτα οὐδὲ τὸ πάλαι καλῶς κρατῆσαν ἔθος καὶ παρά τε τῶν βασιλέων παρά τε τῶν διδασκάλων τῆς ἐκκλησίας ἄνωθεν κυρωθὲν παρορᾶσθαι δίκαιον. ἔθος γὰρ, ὁπότε περὶ δογμάτων ἀγῶνες τῇ ἐκκλησίᾳ καθίστασθαι μέλλοιεν, πάντας διὰ κοινοῦ θεσπίσματος καὶ ψηφίσματος τοὺς τῆς ἐκκλησίας προμάχους καλεῖν, οὐ μόνον ὁπόσοι τὰς πολλαχῆ τῆς γῆς διέλαχον μητροπόλεις εὐαγγελικοῦ κηρύγματος ἕνεκα, ἀλλὰ καὶ ὅσοι πατριαρχικὴν ἀξίαν περίκεινται·

{a. m. 6856 ad 6319] et importuna explodat et ex choro veritatis expun- Ομης, πρὸς ἃ παραμετρηθέντες οἱ τῶν ἀνταγωνι gat: sed eos non aliter facere, ac si qui, verbi gratia, de limitibus agrorum disceptantes primum conviciis de victoria certent, deinde litis dirimen - dæ potestate;n manibus et lacertis permittant, ut is viucal, 506 qui robore firmior alterius capiti vel lapidem incusserit, vel pugno impacto lethalem plagam iufixerit; vel denique, si ita fors feral, gladio per latus adacto adversarium suum e vivis quam celerrime sustulerit. Quod si duæ partes sunius, qui contendimus, nec tertium veritatis arbitrum et judicem habere possumus, eaque de causa alterutris de controversia pronuntiandum est, nos illorum esse judices, non illos nostri oportet. Nostrum enim dogma illi non minus quam nos rectum esse concedunt. Additamentum aurem ab ipsis excogie tatum et illam a recta via aberrationen, soli illi reprehensione vacare existimant; nobis autemi ininime istuc videtur. Pendente itaque lite, dum qu ritur, an nova illorum opinio adnɛittenda sit, judicare et pronuntiare nostrum fuerit, non illorum, qui rei sunt. Quod si illi se magni Petri sedis successores et hæredes esse dicunt, idque telum in nos vibrant, ut nubes fulmina, eaque ratione nos, causa indieta damnates, opinionum suarum ministros et exsecutores esse oportere opinantur; ið minime curandum est. Ob hoc enim majore odio et aversatione digui sunt, quod aliter quam sancta sede dignum sit egerunt. Neque enim Clementem et cæteros quæ vellent dogn:ata statuere jussit Potrus: sed ea ligare, quæ liganda essent, et ea solvere, quæ solvenda essent. At isti, iis quæ omnibus sacris conciliis statuta el decreta sunt negleclis, ea fecerunt, quae 507 ipsis solis placucrunt. Deinde nec morem bene olim constitutum et ab ipsis tum imperatoribus tum Ecclesiæ doctoribus antiquitus confirmatum negligi decet. Est enim in more positum, cum in Ecclesia certamina de dog matibus moveatur, omnes communi edicto et decreto Ecclesiæ propugnatores citare, nec eos tantum, qui evangelici praconii causa metropoles ubique gentium sortiti sunt, sed patriarchica etiam auctoritate præditos: ut sunt Alexandrinus, Hierosolymitanus et Antiochenus antistes: quibus nou arcessitis, locus dabitur turbandæ concordie nostre η ἦν. Επειτα οὐδὲ τὸ πάλαι καλῶς πρατῆσαν ἔθος quibusdam quasi fluctibus ac procellis et Ecclesia ver in hiemem commutandi. Nam si olim Theodoretus, Cyri episcopus, unus quidem ille, nec patriarchali dignitate ornatus, nec alioqui sedem illustrem obtinens, tantum contentionis incendium excitavit, ut cum plurimi episcopi ex Europa et Asia Ephesum convenissent, illius fumi molesijas longo tempore sentirent: quanto magis tanta episcoporum et patriarcharum absentium multitudo contra nos paucos infestam linguam exacuet et pluri - Bias discordiarum faces ventilabit? Praterea ii qui disputant sie statuunt, syllogismum instrumentum esse, quod ipsis ad conficiendum opus suum ita conduca, ut ligo fossori et remus nault. Ει:ι μένων λόγοι τῆς ἔρ:δος ἀπαλλάξωνται· τοὺς δὲ τῶν περὶ Θεοῦ λεγομένων κοινολογεῖσθαι βουλομένους καὶ οὕτω μέγιστον διανύειν τὸν δίαυλον καὶ μεγίστην επι σείονται βλάβην ψυχαί; [P. 512] ὁμοῦ τε καὶ σώμασι, τούτοις δὲ μηδένα προκαθίζειν κριτὴν, δς ἂν τὰ παρ' έκατέρων βασανίζων λεγόμενα τοῖς μὲν τὴν νικῶσαν χαρίσηται ψῆφον, τὰ δ' ὡς ἀνεμιαία καὶ κηφηνώδη παρακρούσηταί τε καὶ τοῦ χοροῦ διαγράψη τῆς ἀλη θείας· ἀλλ' ὅμοια ποιεῖν ἐκείνοις, οἱ περὶ γῆς ὅρων, ὡς ἔπος εἰπεῖν, πρὸς ἀλλήλους μαχόμενος πρώτα μὲν ταῖς ἀπὸ γλώττης λοιδορίαις περὶ τῆς νίκης διαγωνίζονται, εἶτα βραχίονι καὶ παλάμῃ τὴν ἀπαλ λαγὴν ἐπιτρέπουσιν, δ; ἂν ἐπικρατέστερος κατα στὰς ἡ λίθω θατέρου πατάξῃ τὴν κεφαλήν, ή των " ξύλω τρώσῃ καιρίαν, ἢ τυχόν αύτωσί τους ξίφος παρὰ πλευρὰν ἐλάσα; ἐναρίθμιον τοῖ; οδου καθεύο δουσι τάχιστα τὸν ἀνταγωνιστὴν ἀποδείξῃ. Εἰ δὲ δυοῖν ὄντων ἡμῶν τῶν ἀμφισβητούντων μερών τρίτ τον οὐκ ἔστιν ευρόντας προενεγκεῖν ἐπόπτην καὶ πρύτανιν τάληθοῦς, καὶ δεῖ διὰ ταῦτα θάτερον τῶν μερῶν ἐπικρίνειν τοῖς λεγομένοις, ἡμᾶς ἔδει κριτὰς αὐτῶν εἶναι καὶ οὐκ αὐτοὺς ἡμῶν. Τὸ μὲν γὰρ ἡμέσ τερον δόγμα παρ' ἀμφοτέρων, ἡμῶν τε καὶ αὐτῶν, ὁμοίως εὖ ἔχον ὁμολογεῖται. Τὴν δὲ παρ' αὐτῶν κα νοτομηθείσαν προσθήκην καὶ τῆς εὐθείας παρεκτρο τὴν μόνοις αὐτοῖς ἀκατηγόρητον εἶναι δοκεῖ, ἡμῖν δὲ καὶ μάλα ἥκιστα. Μετεώρου τοίνυν τῆς ζητήσει; οὔσης, εἰ χρὴ κοινωνεῖν αὐτοῖς τοῦ καινοτομήματα ἰς ἡμᾶς τὸ κρίνειν καὶ ἀποφαίνεσθαι περιήκει καὶ οὐκ εἰς αὐτοὺς, ὑπευθύνου; γε όντας. Εἰ δὲ τῆς τοῦ μεγάλου Πέτρου καθέδρα; αὐτοὶ διάδοχοι καὶ κλησ ρονόμοι γενέσθαι φασὶ καὶ τοῦτ' ἐπισείουσι καθ' μῶν, καθάπερ τα νέφη τους κεραυνούς, πάντεῦθεν τῶν σφισι δοξάντων αυτουργοὺς ἡμᾶς κατὰ τὴν τῶν ἀκρίτων νόμον ἀξιοῦσι γενέσθαι, φροντίζειν οὐ χρήσ Διὰ γὰρ τοῦτο μάλλον μεμισῆσθαι καὶ ἀπεστράφθαι δίκαιοι, ὅτι τῆς τοῦ θρόνου τιμῆς ἀναξίως ἐπεπράχεσαν. Οὐ γὰρ ὅσα βούλονται, ταῦτα καὶ δογματί ζειν ἐκέλευσε Κλήμεντι καὶ τοῖς ἐφεξῆς διαδόχοις δ Πέτρος, ἀλλ' ὅσα δεῖ (φησί) δεσμεῖν καὶ λύειν αύθις στα δεῖ. Οὗτοι δὲ τὰ πάσαις ταῖς ἁγίαις βεβαιω θέντα καὶ κυρωθέντα συνόδοις παραδραμόντες εις ἔργον ἐξήνεγκαν, & μόνοι; αὐτοῖς βουλομένοις καὶ παρά τε τῶν βασιλέων παρά τε τῶν διδα σκάλων τῆς Ἐκκλησίας ἄνωθεν κυρωθεν παρορά σθαι δίκαιον. Εθος γὰρ, οπότε περὶ δογμάτων ἀγῶνες τῇ Ἐκκλησία καθίστασθαι μέλλοιεν, πέν τα; διὰ κοινοῦ θεσπίσματος καὶ ψηφίσματος τους τῆς Ἐκκλησίας προμάχους καλεῖν, οὐ μόνον οπόσοι τὰς πολλαχῆ τῆς γῆς διέλαχον μητροπόλεις εὐαγγε λικοῦ κηρύγματος ένεκα, ἀλλὰ καὶ ὅσοι πατριαρχικήν εξίαν περίκεινται· τόν τε Αλεξανδρείας καὶ Ἱεροσολύ μων φημὶ καὶ τὸν τὴν Αντιόχου διέποντα· οἱ χώραν Εξουσι μὴ κληθέντες [P. 313] σάλους καὶ κλύδωνας κατὰ τῆς ἡμῶν ὁμονοίας ἐγείραι καὶ εἰς χειμῶνα τὸ τῆς Ἐκκλησίας Καρ μεταβαλείν. Εἰ γὰρ πάλαι θεοώρητος, ὁ τῆς Κύρου ἐπίσκοπος, εἶ; ἂν καὶ ο

τόν τε Ἀλεξανδρείας καὶ Ἱεροσολύμων φημὶ καὶ τὸν τὴν Ἀντιόχου διέποντα· οἳ χώραν ἕξουσι μὴ κληθέντες σάλους καὶ κλύδωνας κατὰ τῆς ἡμῶν ὁμονοίας ἐγεῖραι καὶ εἰς χειμῶνα τὸ τῆς ἐκκλησίας ἔαρ μεταβαλεῖν. εἰ γὰρ πάλαι Θεοδώρητος, ὁ τῆς Κύρου ἐπίσκοπος, εἷς ὢν καὶ οὐδὲ πατριαρχικὴν ἀξίαν περικείμενος, οὐδ’ ἄλλως ἐπίσημον ἔχων θρόνον, τοσαύτην φιλονεικίας ἀνῆψε κάμινον, ὥστε πλείστους ὄντας τοὺς ἐξ Ἀσίας τε καὶ Εὐρώπης ἐν τῇ κατ’ Ἔφεσον ἀθροισθέντας συνόδῳ μακροῦ μετασχεῖν τοῦ καπνοῦ· πολλῷ ἂν ῥᾷον ὀλίγους ὄντας ἡμᾶς πλείους ὄντες οἱ μὴ παρόντες ἐπίσκοποί τε καὶ πατριάρχαι ταῖς τε ἀπὸ γλώττης καταδράμοιεν λοιδορίαις καὶ πολὺν καθ’ ἡμῶν ἀναφλέξαιεν τὸν τῆς φιλονεικίας πυρσόν. ἄλλως τε καὶ τοῖς διαλεγομένοις ὄργανον εἶναι νομίζεται τὸν συλλογισμὸν εἰς τὴν τοῦ προκειμένου κατασκευὴν, καθάπερ τὴν σκαπάνην τῷ σκαπανεῖ καὶ τὴν κώπην τῷ πλέοντι. ὃ καὶ παρ’ αὐτοῖς δὴ τοῖς Ἰταλοῖς, εἴπερ ἄλλο τι, σπουδαζόμενον ἴσμεν.

{a. m. 6856 ad 6319] et importuna explodat et ex choro veritatis expun- Ομης, πρὸς ἃ παραμετρηθέντες οἱ τῶν ἀνταγωνι gat: sed eos non aliter facere, ac si qui, verbi gratia, de limitibus agrorum disceptantes primum conviciis de victoria certent, deinde litis dirimen - dæ potestate;n manibus et lacertis permittant, ut is viucal, 506 qui robore firmior alterius capiti vel lapidem incusserit, vel pugno impacto lethalem plagam iufixerit; vel denique, si ita fors feral, gladio per latus adacto adversarium suum e vivis quam celerrime sustulerit. Quod si duæ partes sunius, qui contendimus, nec tertium veritatis arbitrum et judicem habere possumus, eaque de causa alterutris de controversia pronuntiandum est, nos illorum esse judices, non illos nostri oportet. Nostrum enim dogma illi non minus quam nos rectum esse concedunt. Additamentum aurem ab ipsis excogie tatum et illam a recta via aberrationen, soli illi reprehensione vacare existimant; nobis autemi ininime istuc videtur. Pendente itaque lite, dum qu ritur, an nova illorum opinio adnɛittenda sit, judicare et pronuntiare nostrum fuerit, non illorum, qui rei sunt. Quod si illi se magni Petri sedis successores et hæredes esse dicunt, idque telum in nos vibrant, ut nubes fulmina, eaque ratione nos, causa indieta damnates, opinionum suarum ministros et exsecutores esse oportere opinantur; ið minime curandum est. Ob hoc enim majore odio et aversatione digui sunt, quod aliter quam sancta sede dignum sit egerunt. Neque enim Clementem et cæteros quæ vellent dogn:ata statuere jussit Potrus: sed ea ligare, quæ liganda essent, et ea solvere, quæ solvenda essent. At isti, iis quæ omnibus sacris conciliis statuta el decreta sunt negleclis, ea fecerunt, quae 507 ipsis solis placucrunt. Deinde nec morem bene olim constitutum et ab ipsis tum imperatoribus tum Ecclesiæ doctoribus antiquitus confirmatum negligi decet. Est enim in more positum, cum in Ecclesia certamina de dog matibus moveatur, omnes communi edicto et decreto Ecclesiæ propugnatores citare, nec eos tantum, qui evangelici praconii causa metropoles ubique gentium sortiti sunt, sed patriarchica etiam auctoritate præditos: ut sunt Alexandrinus, Hierosolymitanus et Antiochenus antistes: quibus nou arcessitis, locus dabitur turbandæ concordie nostre η ἦν. Επειτα οὐδὲ τὸ πάλαι καλῶς πρατῆσαν ἔθος quibusdam quasi fluctibus ac procellis et Ecclesia ver in hiemem commutandi. Nam si olim Theodoretus, Cyri episcopus, unus quidem ille, nec patriarchali dignitate ornatus, nec alioqui sedem illustrem obtinens, tantum contentionis incendium excitavit, ut cum plurimi episcopi ex Europa et Asia Ephesum convenissent, illius fumi molesijas longo tempore sentirent: quanto magis tanta episcoporum et patriarcharum absentium multitudo contra nos paucos infestam linguam exacuet et pluri - Bias discordiarum faces ventilabit? Praterea ii qui disputant sie statuunt, syllogismum instrumentum esse, quod ipsis ad conficiendum opus suum ita conduca, ut ligo fossori et remus nault. Ει:ι μένων λόγοι τῆς ἔρ:δος ἀπαλλάξωνται· τοὺς δὲ τῶν περὶ Θεοῦ λεγομένων κοινολογεῖσθαι βουλομένους καὶ οὕτω μέγιστον διανύειν τὸν δίαυλον καὶ μεγίστην επι σείονται βλάβην ψυχαί; [P. 512] ὁμοῦ τε καὶ σώμασι, τούτοις δὲ μηδένα προκαθίζειν κριτὴν, δς ἂν τὰ παρ' έκατέρων βασανίζων λεγόμενα τοῖς μὲν τὴν νικῶσαν χαρίσηται ψῆφον, τὰ δ' ὡς ἀνεμιαία καὶ κηφηνώδη παρακρούσηταί τε καὶ τοῦ χοροῦ διαγράψη τῆς ἀλη θείας· ἀλλ' ὅμοια ποιεῖν ἐκείνοις, οἱ περὶ γῆς ὅρων, ὡς ἔπος εἰπεῖν, πρὸς ἀλλήλους μαχόμενος πρώτα μὲν ταῖς ἀπὸ γλώττης λοιδορίαις περὶ τῆς νίκης διαγωνίζονται, εἶτα βραχίονι καὶ παλάμῃ τὴν ἀπαλ λαγὴν ἐπιτρέπουσιν, δ; ἂν ἐπικρατέστερος κατα στὰς ἡ λίθω θατέρου πατάξῃ τὴν κεφαλήν, ή των " ξύλω τρώσῃ καιρίαν, ἢ τυχόν αύτωσί τους ξίφος παρὰ πλευρὰν ἐλάσα; ἐναρίθμιον τοῖ; οδου καθεύο δουσι τάχιστα τὸν ἀνταγωνιστὴν ἀποδείξῃ. Εἰ δὲ δυοῖν ὄντων ἡμῶν τῶν ἀμφισβητούντων μερών τρίτ τον οὐκ ἔστιν ευρόντας προενεγκεῖν ἐπόπτην καὶ πρύτανιν τάληθοῦς, καὶ δεῖ διὰ ταῦτα θάτερον τῶν μερῶν ἐπικρίνειν τοῖς λεγομένοις, ἡμᾶς ἔδει κριτὰς αὐτῶν εἶναι καὶ οὐκ αὐτοὺς ἡμῶν. Τὸ μὲν γὰρ ἡμέσ τερον δόγμα παρ' ἀμφοτέρων, ἡμῶν τε καὶ αὐτῶν, ὁμοίως εὖ ἔχον ὁμολογεῖται. Τὴν δὲ παρ' αὐτῶν κα νοτομηθείσαν προσθήκην καὶ τῆς εὐθείας παρεκτρο τὴν μόνοις αὐτοῖς ἀκατηγόρητον εἶναι δοκεῖ, ἡμῖν δὲ καὶ μάλα ἥκιστα. Μετεώρου τοίνυν τῆς ζητήσει; οὔσης, εἰ χρὴ κοινωνεῖν αὐτοῖς τοῦ καινοτομήματα ἰς ἡμᾶς τὸ κρίνειν καὶ ἀποφαίνεσθαι περιήκει καὶ οὐκ εἰς αὐτοὺς, ὑπευθύνου; γε όντας. Εἰ δὲ τῆς τοῦ μεγάλου Πέτρου καθέδρα; αὐτοὶ διάδοχοι καὶ κλησ ρονόμοι γενέσθαι φασὶ καὶ τοῦτ' ἐπισείουσι καθ' μῶν, καθάπερ τα νέφη τους κεραυνούς, πάντεῦθεν τῶν σφισι δοξάντων αυτουργοὺς ἡμᾶς κατὰ τὴν τῶν ἀκρίτων νόμον ἀξιοῦσι γενέσθαι, φροντίζειν οὐ χρήσ Διὰ γὰρ τοῦτο μάλλον μεμισῆσθαι καὶ ἀπεστράφθαι δίκαιοι, ὅτι τῆς τοῦ θρόνου τιμῆς ἀναξίως ἐπεπράχεσαν. Οὐ γὰρ ὅσα βούλονται, ταῦτα καὶ δογματί ζειν ἐκέλευσε Κλήμεντι καὶ τοῖς ἐφεξῆς διαδόχοις δ Πέτρος, ἀλλ' ὅσα δεῖ (φησί) δεσμεῖν καὶ λύειν αύθις στα δεῖ. Οὗτοι δὲ τὰ πάσαις ταῖς ἁγίαις βεβαιω θέντα καὶ κυρωθέντα συνόδοις παραδραμόντες εις ἔργον ἐξήνεγκαν, & μόνοι; αὐτοῖς βουλομένοις καὶ παρά τε τῶν βασιλέων παρά τε τῶν διδα σκάλων τῆς Ἐκκλησίας ἄνωθεν κυρωθεν παρορά σθαι δίκαιον. Εθος γὰρ, οπότε περὶ δογμάτων ἀγῶνες τῇ Ἐκκλησία καθίστασθαι μέλλοιεν, πέν τα; διὰ κοινοῦ θεσπίσματος καὶ ψηφίσματος τους τῆς Ἐκκλησίας προμάχους καλεῖν, οὐ μόνον οπόσοι τὰς πολλαχῆ τῆς γῆς διέλαχον μητροπόλεις εὐαγγε λικοῦ κηρύγματος ένεκα, ἀλλὰ καὶ ὅσοι πατριαρχικήν εξίαν περίκεινται· τόν τε Αλεξανδρείας καὶ Ἱεροσολύ μων φημὶ καὶ τὸν τὴν Αντιόχου διέποντα· οἱ χώραν Εξουσι μὴ κληθέντες [P. 313] σάλους καὶ κλύδωνας κατὰ τῆς ἡμῶν ὁμονοίας ἐγείραι καὶ εἰς χειμῶνα τὸ τῆς Ἐκκλησίας Καρ μεταβαλείν. Εἰ γὰρ πάλαι θεοώρητος, ὁ τῆς Κύρου ἐπίσκοπος, εἶ; ἂν καὶ ο

ἐνταυθοῖ δὲ χώραν οὐκ ἔχειν εὑρίσκομεν τὸν συλλογισμὸν, οὔτε τὸν κατ’ ἐπιστήμην τὴν ἀποδεικτικὴν, οὔτε μὴν τὸν κατὰ τὴν διαλεκτικὴν τέχνην, περί τε θεοῦ καὶ τῶν τῆς θείας καὶ ζωαρχικῆς τριάδος τῆς ζητήσεως οὔσης. εἰ γὰρ τὴν ἐπιστημονικὴν ἀπόδειξιν ὁμολογουμένων τε καὶ ἀναποδείκτων δεῖσθαι προτάσεων καὶ γνωριμωτέρων τοῦ συμπεράσματος ἕπεται, αὗται δ’ ἢ ἐπαγωγῇ, ἢ αἰσθήσει, ἢ ἐμπειρίᾳ γίνονται φανεραί· οὐκ ἔστιν ἄρα συλλογίζεσθαι κατ’ ἐπιστήμην τὴν ἀποδεικτικὴν ἐνταυθοῖ. δυσθεωρήτους γὰρ τοὺς περὶ τῶν θείων εἶναι λόγους καὶ μάλα ἀκαταλήπτους· καὶ τοῦτο δείκνυται μὲν ὥσπερ τοῖς ἡμετέροις, οὕτω δὴ καὶ τοῖς θύραθεν θεολόγοις, τοῖς τε ἄλλοις καὶ οὐχ ἧττον Πλάτωνι τῷ Ἀρίστωνος. θεὸν γὰρ, φησὶ, νοῆσαι μὲν χαλεπὸν, φράσαι δ’ ἀδύνατον. ὃ δὴ μικρὸν ὁ μέγας ἐν θεολογίᾳ Γρηγόριος ἡγησάμενος ἐν τοῖς περὶ θεολογίας λόγοις οὑτωσί πως ἐπιδιορθοῦται λέγων· θεὸν φράσαι μὲν ἀδύνατον, ὡς ὁ ἐμὸς λόγος· νοῆσαι δὲ ἀδυνατώτερον. τὸ γὰρ νοηθὲν τάχα ἂν λόγος δηλώσειεν, εἰ καὶ μὴ μετρίως, ἀλλ’ ἀμυδρῶς γε τῷ μὴ πάντη τὰ ὦτα διεφθαρμένῳ καὶ νωθρῷ τὴν διάνοιαν.

{a. m. 6856 ad 6319] et importuna explodat et ex choro veritatis expun- Ομης, πρὸς ἃ παραμετρηθέντες οἱ τῶν ἀνταγωνι gat: sed eos non aliter facere, ac si qui, verbi gratia, de limitibus agrorum disceptantes primum conviciis de victoria certent, deinde litis dirimen - dæ potestate;n manibus et lacertis permittant, ut is viucal, 506 qui robore firmior alterius capiti vel lapidem incusserit, vel pugno impacto lethalem plagam iufixerit; vel denique, si ita fors feral, gladio per latus adacto adversarium suum e vivis quam celerrime sustulerit. Quod si duæ partes sunius, qui contendimus, nec tertium veritatis arbitrum et judicem habere possumus, eaque de causa alterutris de controversia pronuntiandum est, nos illorum esse judices, non illos nostri oportet. Nostrum enim dogma illi non minus quam nos rectum esse concedunt. Additamentum aurem ab ipsis excogie tatum et illam a recta via aberrationen, soli illi reprehensione vacare existimant; nobis autemi ininime istuc videtur. Pendente itaque lite, dum qu ritur, an nova illorum opinio adnɛittenda sit, judicare et pronuntiare nostrum fuerit, non illorum, qui rei sunt. Quod si illi se magni Petri sedis successores et hæredes esse dicunt, idque telum in nos vibrant, ut nubes fulmina, eaque ratione nos, causa indieta damnates, opinionum suarum ministros et exsecutores esse oportere opinantur; ið minime curandum est. Ob hoc enim majore odio et aversatione digui sunt, quod aliter quam sancta sede dignum sit egerunt. Neque enim Clementem et cæteros quæ vellent dogn:ata statuere jussit Potrus: sed ea ligare, quæ liganda essent, et ea solvere, quæ solvenda essent. At isti, iis quæ omnibus sacris conciliis statuta el decreta sunt negleclis, ea fecerunt, quae 507 ipsis solis placucrunt. Deinde nec morem bene olim constitutum et ab ipsis tum imperatoribus tum Ecclesiæ doctoribus antiquitus confirmatum negligi decet. Est enim in more positum, cum in Ecclesia certamina de dog matibus moveatur, omnes communi edicto et decreto Ecclesiæ propugnatores citare, nec eos tantum, qui evangelici praconii causa metropoles ubique gentium sortiti sunt, sed patriarchica etiam auctoritate præditos: ut sunt Alexandrinus, Hierosolymitanus et Antiochenus antistes: quibus nou arcessitis, locus dabitur turbandæ concordie nostre η ἦν. Επειτα οὐδὲ τὸ πάλαι καλῶς πρατῆσαν ἔθος quibusdam quasi fluctibus ac procellis et Ecclesia ver in hiemem commutandi. Nam si olim Theodoretus, Cyri episcopus, unus quidem ille, nec patriarchali dignitate ornatus, nec alioqui sedem illustrem obtinens, tantum contentionis incendium excitavit, ut cum plurimi episcopi ex Europa et Asia Ephesum convenissent, illius fumi molesijas longo tempore sentirent: quanto magis tanta episcoporum et patriarcharum absentium multitudo contra nos paucos infestam linguam exacuet et pluri - Bias discordiarum faces ventilabit? Praterea ii qui disputant sie statuunt, syllogismum instrumentum esse, quod ipsis ad conficiendum opus suum ita conduca, ut ligo fossori et remus nault. Ει:ι μένων λόγοι τῆς ἔρ:δος ἀπαλλάξωνται· τοὺς δὲ τῶν περὶ Θεοῦ λεγομένων κοινολογεῖσθαι βουλομένους καὶ οὕτω μέγιστον διανύειν τὸν δίαυλον καὶ μεγίστην επι σείονται βλάβην ψυχαί; [P. 512] ὁμοῦ τε καὶ σώμασι, τούτοις δὲ μηδένα προκαθίζειν κριτὴν, δς ἂν τὰ παρ' έκατέρων βασανίζων λεγόμενα τοῖς μὲν τὴν νικῶσαν χαρίσηται ψῆφον, τὰ δ' ὡς ἀνεμιαία καὶ κηφηνώδη παρακρούσηταί τε καὶ τοῦ χοροῦ διαγράψη τῆς ἀλη θείας· ἀλλ' ὅμοια ποιεῖν ἐκείνοις, οἱ περὶ γῆς ὅρων, ὡς ἔπος εἰπεῖν, πρὸς ἀλλήλους μαχόμενος πρώτα μὲν ταῖς ἀπὸ γλώττης λοιδορίαις περὶ τῆς νίκης διαγωνίζονται, εἶτα βραχίονι καὶ παλάμῃ τὴν ἀπαλ λαγὴν ἐπιτρέπουσιν, δ; ἂν ἐπικρατέστερος κατα στὰς ἡ λίθω θατέρου πατάξῃ τὴν κεφαλήν, ή των " ξύλω τρώσῃ καιρίαν, ἢ τυχόν αύτωσί τους ξίφος παρὰ πλευρὰν ἐλάσα; ἐναρίθμιον τοῖ; οδου καθεύο δουσι τάχιστα τὸν ἀνταγωνιστὴν ἀποδείξῃ. Εἰ δὲ δυοῖν ὄντων ἡμῶν τῶν ἀμφισβητούντων μερών τρίτ τον οὐκ ἔστιν ευρόντας προενεγκεῖν ἐπόπτην καὶ πρύτανιν τάληθοῦς, καὶ δεῖ διὰ ταῦτα θάτερον τῶν μερῶν ἐπικρίνειν τοῖς λεγομένοις, ἡμᾶς ἔδει κριτὰς αὐτῶν εἶναι καὶ οὐκ αὐτοὺς ἡμῶν. Τὸ μὲν γὰρ ἡμέσ τερον δόγμα παρ' ἀμφοτέρων, ἡμῶν τε καὶ αὐτῶν, ὁμοίως εὖ ἔχον ὁμολογεῖται. Τὴν δὲ παρ' αὐτῶν κα νοτομηθείσαν προσθήκην καὶ τῆς εὐθείας παρεκτρο τὴν μόνοις αὐτοῖς ἀκατηγόρητον εἶναι δοκεῖ, ἡμῖν δὲ καὶ μάλα ἥκιστα. Μετεώρου τοίνυν τῆς ζητήσει; οὔσης, εἰ χρὴ κοινωνεῖν αὐτοῖς τοῦ καινοτομήματα ἰς ἡμᾶς τὸ κρίνειν καὶ ἀποφαίνεσθαι περιήκει καὶ οὐκ εἰς αὐτοὺς, ὑπευθύνου; γε όντας. Εἰ δὲ τῆς τοῦ μεγάλου Πέτρου καθέδρα; αὐτοὶ διάδοχοι καὶ κλησ ρονόμοι γενέσθαι φασὶ καὶ τοῦτ' ἐπισείουσι καθ' μῶν, καθάπερ τα νέφη τους κεραυνούς, πάντεῦθεν τῶν σφισι δοξάντων αυτουργοὺς ἡμᾶς κατὰ τὴν τῶν ἀκρίτων νόμον ἀξιοῦσι γενέσθαι, φροντίζειν οὐ χρήσ Διὰ γὰρ τοῦτο μάλλον μεμισῆσθαι καὶ ἀπεστράφθαι δίκαιοι, ὅτι τῆς τοῦ θρόνου τιμῆς ἀναξίως ἐπεπράχεσαν. Οὐ γὰρ ὅσα βούλονται, ταῦτα καὶ δογματί ζειν ἐκέλευσε Κλήμεντι καὶ τοῖς ἐφεξῆς διαδόχοις δ Πέτρος, ἀλλ' ὅσα δεῖ (φησί) δεσμεῖν καὶ λύειν αύθις στα δεῖ. Οὗτοι δὲ τὰ πάσαις ταῖς ἁγίαις βεβαιω θέντα καὶ κυρωθέντα συνόδοις παραδραμόντες εις ἔργον ἐξήνεγκαν, & μόνοι; αὐτοῖς βουλομένοις καὶ παρά τε τῶν βασιλέων παρά τε τῶν διδα σκάλων τῆς Ἐκκλησίας ἄνωθεν κυρωθεν παρορά σθαι δίκαιον. Εθος γὰρ, οπότε περὶ δογμάτων ἀγῶνες τῇ Ἐκκλησία καθίστασθαι μέλλοιεν, πέν τα; διὰ κοινοῦ θεσπίσματος καὶ ψηφίσματος τους τῆς Ἐκκλησίας προμάχους καλεῖν, οὐ μόνον οπόσοι τὰς πολλαχῆ τῆς γῆς διέλαχον μητροπόλεις εὐαγγε λικοῦ κηρύγματος ένεκα, ἀλλὰ καὶ ὅσοι πατριαρχικήν εξίαν περίκεινται· τόν τε Αλεξανδρείας καὶ Ἱεροσολύ μων φημὶ καὶ τὸν τὴν Αντιόχου διέποντα· οἱ χώραν Εξουσι μὴ κληθέντες [P. 313] σάλους καὶ κλύδωνας κατὰ τῆς ἡμῶν ὁμονοίας ἐγείραι καὶ εἰς χειμῶνα τὸ τῆς Ἐκκλησίας Καρ μεταβαλείν. Εἰ γὰρ πάλαι θεοώρητος, ὁ τῆς Κύρου ἐπίσκοπος, εἶ; ἂν καὶ ο

PG 148:709τὸ δὲ τοσοῦτον πρᾶγμα τῇ διανοίᾳ περιλαβεῖν πάντως ἀμήχανον καὶ ἀδύνατον, μὴ ὅτι τοῖς καταβεβλακευμένοις καὶ κάτω νεύουσιν, ἀλλὰ καὶ τοῖς λίαν ὑψηλοῖς τε καὶ φιλοθέοις καὶ ὁμοίως πάσῃ γεννητῇ φύσει καὶ οἷς ὁ ζόφος οὗτος ἐπιπροσθεῖ καὶ τὸ παχὺ τοῦτο σαρκίον πρὸς τὴν τοῦ ἀληθοῦς κατανόησιν· οὐκ οἶδα δὲ, εἰ μὴ καὶ ταῖς ἀνωτέρω καὶ νοεραῖς φύσεσι. τούτου δ’ οὕτως ἔχοντος οὔθ’ ὁ συλλογίζεσθαι θέλων ἐν τούτοις οἶδεν ἃ συλλογίσεται, οὔθ’ ὁ ἐρωτῶν εἴσεται ἅπερ ἀκούσειεν. ὅτι μὲν οὖν ἥκιστα χρήσιμος ὁ κατ’ ἐπιστήμην ἀποδεικτικὴν ἐνταῦθα συλλογισμὸς, δῆλον· ὅτι δ’ ὁμοίως καὶ ὁ κατὰ τὴν διαλεκτικὴν τέχνην ἀχρεῖος, ἐνδόξους καὶ ἀμφιβόλους ἔχων τὰς προτάσεις, ἐκ τῶν ἐφεξῆς ἔσται δῆλον. φησὶ γὰρ ὁ Νύσσης Γρηγόριος, ὅτι τὸ κατὰ τὴν διαλεκτικὴν τέχνην διὰ συλλογιστικῆς τε καὶ ἀναλυτικῆς ἐπιστήμης βεβαιοῦσθαι καὶ τὰ ἡμέτερα δόγματα, ὡς σαθρόν τε καὶ ὕποπτον εἰς ἀπόδειξιν ἀληθείας, τὸ τοιοῦτον εἶδος τοῦ λόγου παραιτησόμεθα. πᾶσι γάρ ἐστι πρόδηλον, τὸ τὴν διαλεκτικὴν περιεργίαν ἴσην ἐφ’ ἑκάτερα τὴν ἰσχὺν ἔχειν, πρός τε τὴν τῆς ἀληθείας ἀνατροπὴν καὶ πρὸς τὴν κατηγορίαν τοῦ ψεύδους.

709 [A c. 1328 ad 1341] BYZANTINE HISTORIÆ LIB. X. [IMP. ANDRONIC JUN.{ 710 πατριαρχικὴν ἀξίων περικείμενος, οὐδ' ἄλλως ἐπίση- porro nos Halis, ut quidquam aliud, studio esse μου έχων θρόνον, τοσαύτην φίλονεικίας ἀνῆψε κάμια νον, ὥστε πλείστους ὄντας τοὺς ἐξ ᾿Ασίας τε καὶ Εὐ ρώπη; ἐν τῇ κατ' Ἔφεσον ἀθροισθέντας συνόδω μα κροῦ μετασχεῖν τοῦ καπνοῦ· πολλῷ ἄν ῥᾷον ὀλίγους Εντας ἡμᾶς πλείους ὄντες οἱ μὴ παρόντες ἐπίσκοποι τε καὶ πατριάρχαι ταῖς τε ἀπὸ γλώττης καταδρά μοιεν λοιδορίαις καὶ πολὺν καθ᾿ ἡμῶν ἀναφλέξαιεν τὸν τῆς φιλονεικίας πυρεόν. "Αλλως τε καὶ τοῖς διαλεγομένοις όργανον εἶναι νομίζεται τὸν συλλογισμόν εἰς τὴν τοῦ προκειμένου κατασκευήν, καθάπερ τὴν σκαπάνην την σκαπανεῖ καὶ τὴν κώπην τῷ πλέοντι. Ο καὶ παρ' αὐτοῖς δὴ τοῖς Ἰταλείς, εἴπερ ἄλλο τι, σταυδαζόμενον ίσμεν Ένταυθοί δὲ χώραν οὐκ ἔχειν εὑρίσκομεν τὸν συλλογισμόν, οὔτε τὸν κατ' επιστήμην τὴν ἀποδεικτικήν, οὔτε μὴν τὸν κατὰ τὴν διαλεκτικὴν τέχνην, περί τε θεοῦ καὶ τῶν τῆς θείας καὶ ζωαρχικῆς Τριάδος τῆς ζητήσεως εὔσης. Εἰ γὰρ τὴν ἐπιστημονικὴν ἀπόδειξιν ὁμολογουμένων τε καὶ ἀναποδείκτων δεῖσθαι προτάσεων και γνωριμωτέρων τοῦ συμπεράσματος έπεται, αὗται δ' ἡ ἐπαγωγῇ, ή αἰσθήσει, ἢ ἐμπειρία γίνονται φανεραί· οὐκ ἔστιν ἄρα συλλογίζεσθαι κατ' ἐπιστήμην τὴν ἀποδεικτικὴν ἐνταυθοί. Δυσθεωρήτους γὰρ τοὺς περὶ τῶν θείων εἶναι λόγους καὶ μάλα ἀκαταλήπτους· καὶ τοῦτο δεί κνυται μὲν ὥσπερ τοῖς ἡμετέροις, οὕτω δὴ καὶ τοῖς θύραθεν θεολόγοις, τοῖς τε ἄλλοις καὶ οὐχ ἧττον Πλάτωνι τῷ ᾿Αρίστωνος. • Θεὸν γὰρ, ο φησί, ο νοί και μὲν χαλεπὸν, φράσαι δ᾽ ἀδύνατον. • Ο δὴ μικρὸν ὁ μέγας ἐν θεολογίας Γρηγόριος ἡγησάμενος ἐν τοῖς περὶ θεολογία; λόγοις ούτωσί πως ἐπισ διορθονται λέγων· 4 Θεὸν φράσαι μὲν ἀδύνατον ὡς ὁ ἐμὸς λόγος· νοῆσαι δὲ ἀδυνατώτερον.» Τὸ γὰρ νοηθὲν τάχα ἂν λόγος δηλώσειεν, εἰ καὶ μὴ μετρίως, ἀλλ' ἀμυδρώς γε τῷ μή πάντη τὰ ὦτα διεφθαρμένη καὶ νωθρῷ τὴν διάνοιαν. Τὸ δὲ τοσοῦτον πράγμα τῇ διανοία περιλαβεῖν πάντως ἀμήχανον καὶ ἀδύνατον, μὴ ὅτι τοῖς καταβεβλακευμένοις καὶ κάτω νεύουσιν, ἀλλὰ καὶ τοῖς λίαν ὑψηλοῖς τε καὶ φιλοθέοις καὶ ὁμοίως πάσῃ γεννητῇ φύσει καὶ οἷς ὁ ζόφοις οὗτος Επιπροσθεῖ καὶ τὸ παχὺ τοῦτο σαρκίον προ; τὴν τοῦ ἀληθοῦς κατανόησιν· οὐκ οἶδα δὲ, εἰ μὴ καὶ ταῖς ἀνωτέρω καὶ νοεραίς φύσεσι. Τούτου δ' οὕτως ἔχον τος οὔθ᾽ ὁ συλλογίζεσθαι θέλων ἐν τούτοι; [P. 314] οἶδεν & συλλογίσεται, οὔθ᾽ ὁ ἐρωτῶν εἴσεται άπερ ἀκούσειεν. Ὅτι μὲν οὖν ἥκιστα χρήσιμος ὁ κατ' ἐπιστήμην ἀποδεικτὴν ἐνταῦθα συλλογισμός, δῆλον· ὅτι δ' ὁμοίως καὶ ὁ κατὰ τὴν διαλεκτικὴν τέχνην ἀχρεῖον, ἐνδόξους καὶ ἀμφιβόλους ἔχων τας προτάσεις, ἐκ τῶν ἐφεξῆς ἔσται δῆλον. Φησὶ γὰρ ὁ Νύσσης Γρηγόριος, ὅτι Τὸ κατὰ τὴν διαλεκτικὴν τέχνην διά συλλο Variorum Greci Latiuis theologis passim objiciunt istud cacoethes argumentandi per syllogismos. Vide adnotata ad Vitam Gregore. BOIVIN. Justinus Martyr in Parenetico ad Graecos haec verba au Platoni, sed Mercurio tribunt. Κρ μοῦ δὲ, inquit, τα φώ; καὶ φανερῶς λέγοντος, Θεαν νῆσαι μέν ἐστι χαλεπόν, φράσαι δὲ ἀδύνατον. Idem Juliaus in Apologia 1, hæc, que fere idem sonant, novimus. At eidem locum hic nullum esse seimas; sive is scientiam per demonstrationem polliceatur; 508 sive a probabili disserendi ratione proficisca tur: cum hic de Deo ei vitæ principio ac fonte divina Trinitate agatur. Namu si sei·ntifica, quam vocant, demonstratio propositiones certas et per se claras requirit et conclusione notiores; hæ vero aut inductione aut sensu aut experientia funt evideutes; hic utique demonstratione scientifica ratiocinari non licet. Cognitu enim difficiles perceptuque arduæ sunt rationes divinarum rerum; idque ut a nostris, ita etiam ab exteris theologis demonstratur cum aliis, tum maxime a Platone, Aristonis filio, e Deus, inquit, vix mente coixcipi, verbis autem exprimi nullo modo potest.. Quod, ut parvum, magnus ille theologus Gregorius in suis de theologia disputationibus ita correxit: «Deus mea quidem sententia explicari nullo modo potest, intelligi vero multo minus. Quod enim mens intel lexerit, lingua forsitan declarabit, ut non satis explicate, at obscure, ei nimirum qui non omnİHO auribus captus, nec ingenio hebes sit. At taptam rem animio complecti nulla arte, nulla ratione queaut, non modo stupidi et hebetes humique defixi, sed ne acutissimi et ingeniosissimi quidem et in cœlumn animis intenti. Herebit cx quo omnis genita natura, quanı caligo circumdat, cui crassa hæc caro ad rei perspicientiam obstat. Atque haud scio an etiam supernis et intelligentibus naturis id sit negatum. Quod cum ita sit, nec is qui in his ratiocinari 509 vult quid ratiocinetur norit; nec qui percontatur, sciel, quid audierit. Minime igitur esse utilem lac in re cum syllogisınum, qui demonstratione fit, perspicuum est. que autcmn inutilem esse syllogismu dialecticum, cujus propositiones opinionibus prube bilibus et ambiguis nituntur, ex iis quæ subjiciemus constabit. Sic autem ait Gregorius Nyssenus: Nostrorum dogmatum per artem dialecticam et syllogisticam atque analyticam doctrinam confirmatio, cum ad veritatem demonstrandam infirma sit et suspecta, id orationis genus relinquemus. Omnibus enim perspicuum esi, dialecticas argutias pares in utramque partem vires habere, tam aul eversionem veritatis, quam ad mendacii accusationem. Unde fit, ut ipsam veritatem, quando tali arte profertur, suspectam sæpe habeamus, quasi ea quæ in his versatur solertia oculos mentis nostræ perstringat et a veritate avertat. Si quis autem simplicem expositionem et omni quasi amiciu nudam admittit orationem; observata serie ipsius sacrarum Litteranotæ. Socrati tribuit, τὸν δὲ Πατέρα καὶ Δημιουργόν πάν των οὔθ' εὑρεῖν ῥᾴδιον, οὔθ᾽ εὑρόντα εἰς πάντας εἰπεῖν ἀσφαλές. Βοινικ. Vide notas Lillii ad illud Gregorii Nazianzeni dictum. BOIVIN. Gregor. Naz. orat. 2, De Theologia. BorvIN. Ομολογούμεν γὰρ ἀνεπαισχύντων ἡμεῖς, μήτε τινα λόγον δια γητο ική, τεθηγμένον ἐπὶ τοὺς

PG 148:711ὅθεν καὶ αὐτὴν τὴν ἀλήθειαν, ὅταν μετά τινος τοιαύτης τέχνης προσάγηται, δι’ ὑποψίας πολλάκις ποιούμεθα, ὡς τῆς περὶ τὰ τοιαῦτα δεινότητος παρακρουομένης ἡμῶν τὴν διάνοιαν καὶ τῆς ἀληθείας ἀποσφαλλούσης. εἰ δέ τις τὸν ἀκατάσκευόν τε καὶ γυμνὸν πάσης περιβολῆς προσίεται λόγον, ἐροῦμεν, ὅπως ἂν οἷόν τε ᾖ, κατὰ τὸν εἱρμὸν τῆς γραφικῆς ὑφηγήσεως, τὴν περὶ τούτων θεωρίαν προσάγοντες. εἰ δὴ οὖν καὶ ἡμῖν θείων πατέρων γραφαῖς ὁπλίζεσθαι καὶ ἀντιστρατεύεσθαι κατ’ αὐτῶν ἀναγκαῖον ἐτύγχανεν, ἀκατασκεύῳ τῷ τρόπῳ καὶ αὐτοὶ ταῖς σαφεστέραις ἂν ἐχρησάμεθα, καὶ ὁπόσαι προφανῆ καὶ ἀνανταγώνιστον τὸν ἐγκείμενον τοῖς μετιοῦσι παρέχουσι νοῦν, καὶ οὐ μάλα δὴ ταῖς αἰνιγματώδεσι καὶ δυναμέναις διά τε τὰς τῶν ὑποκειμένων ὁμωνυμίας καὶ διὰ τὸ τῆς λέξεως καὶ τῶν ὀνομάτων ὁμιχλῶδές τε καὶ ἀμφιῤῥεπὲς πολλαχῶς ἑρμηνεύεσθαι. εὑρίσκομεν γὰρ πολλαχῆ τῆς θείας γραφῆς ἐπίκρυψίν τινα τοῖς ὀνόμασιν ὑποκαθημένην, ὡς τὸ εἰκός.

[^. m. 6836 ad 6849] [IMP. ANDRONIC sux.] καὶ τὰ ἡμέτερα δόγματα, ὡς σαθρών τε και υποπτον εἰς ἀπόδειξιν ἀληθείας, τὸ τοιοῦτον είδος τοῦ λόγου παραιτησόμεθα. Πᾶσι γάρ ἐστι πρόδηλον, τὸ τὴν διαλεκτικὴν περιεργίαν ἴσην ἐφ' ἑκάτερα τὴν ἰσχὺν ἔχειν, πρός τε τὴν τῆς ἀληθείας ανατροπὴν καὶ πρὸς τὴν κατηγορίαν τοῦ ψεύδους. Ὅθεν καὶ αὐτὴν τὴν ἀλή θειαν, ὅταν μετά τινος τοιαύτης τέχνης προσάγηται, δι' υποψίας πολλάκις ποιούμεθα, ὡς τῆς περὶ τὰ τοιαῦτα δεινότητος παρακρουομένης ἡμῶν τὴν διάνοιαν καὶ τῆς ἀληθείας απο φαλλούσης. Ε! δέ τις τὸν ἀκατάσκευόν τε καὶ γυμνὸν πάσης περιβολῆς προσίεται λόγον, ἐροῦμεν, ὅπως ἂν οἷόν τε ᾖ, κατὰ τὸν εἱρμὸν τῆς γραφικῆς ὑφηγήσεως, τὴν περὶ τούτων θεωρίαν προσάγοντες. Εἰ δὴ οὖν καὶ ἡμῖν θείων Πα rum doctrinæ, pro virili verba facienus, atque γιστικής τε καὶ ἀναλυτικῆς ἐπιστήμης βεβαιούσθαι ista explicabimus. Quod si et nobis sanctorum Patrum scriptis niti et his armis cum adversariis pugnare necessarium esset; simplicem et ipsi secuti rationem dilucidioribus scripturis uteremur; iis nempe, quæ evidentem et irrefragabilem sensum lectoribus ostenderent, non autem obscuris, nec iis que propter 510 multiplicem vocum significationem dictionisque ac verborum tenebras et ambiguitatem, in plures sententias accipi possent. Sæpe enim in sacra Scriptura verbis quædam obscuris involuta occurrunt; quod et consentaneum est. Ut enim regum thalami, aliaque quæ sancta et magno in pretio ab hominibus habentur, aliis atque aliis velis occultantur, ne aut profano vulgo exposita contaniuentur, aut quia omnibus absque " τέρων γραφαῖς ὁπλίζεσθαι καὶ ἀντιστρατεύεσθαι κατ' labore pateant contemplui sint; sic etiam plurimi sacræ Scripturæ loci, præsertim in quibus arcana qua:piam doctrina continctur, tanquam velis quibusdam, absconduntur ejusmodi verbis, quæ multam caliginem secum trahunt, et tenebras sibi latibulum ' ponunt et in circuitu suo tabernaculum sibi ipsis. Monent et sancti Patres, Basilius, Chrysostomus, Maximus et Cyrillus, non ea omnia verba, quæ in omni materia eumdem sonum edunt, statim codem modo accipienda esse; neque mentein in verbis prorsus defigendam, sed propositi argu menti sententias intuendas, el scopum atque propositum Scripturæ ejus in qua versentur exquirendum, uti deceat, et personis atque temporibus apte convenienterque accommodandum et applicandum. Est et Gregorius Theologus auctor, quosdam res cum vocabulis consentire nec minutius dividi arbitratos opiniones divinis rebus indignas animo concepisse. 511 Cum igitur tanta sit de verbis et nominibus dissensio, propterea quod eadem nomina possunt rebus diversis convenire, atque aliter in Deo intelligenda sunt, aliter in hac orta et peritura natura: quis hæc pro dignitate explicabit? Nam si sanctos ilios Patres, Spiritus saucti instrumenta, qui omni bunana sapicntia cæteros omnes supergressi sunt, si ergo illos in sacrarum Scripturarum enarrationibus sæpenumero dissentire videmus, et fere contraria afferre, propler obscuritatem ingentem, qua divinæ sententia et altiores sensus veluti frmnis atque adamnaniinis vestibulis muniuntur: quid alius aliquis dicat, nec humana sapientia cum illis conferendus, idemque pravis affectibus obnoxius, et corpoream labem Lotus reaolens? Ecce enim (ut pleraque silentio dissimulem) illud: Dominus creavit me principio viam suam³, › divinus ille et magnus Basilius de c: sapientia, quae in mundo apparet, dictum esse * Job. SXII, 14. * Prov. 13, 22. α αὐτῶν ἀναγκαῖον ἐτύγχανεν, ἀκατασκεύῳ τῷ τρόπῳ καὶ αὐτοὶ ταῖς σαφεστέραις ἂν ἐχρησάμεθα, καὶ ὁπό σαι προφανῆ καὶ ἀνανταγώνιστον τὸν ἐγκείμενον τοῖς μετιοῦσι παρέχουσι νοῦν, καὶ οὐ μάλα δὴ ταῖς αἰ. νιγματώδεσι καὶ δυναμένοις διά τε τὰς τῶν ὑποχει μένων ομωνυμίας καὶ διὰ τὸ τῆς λέξεως καὶ τῶν ονομάτων ομιχλώδές τε καὶ ἀμφιρρεπές πολλαχώς έρμηνεύεσθαι. Εὑρίσκομεν γὰρ πολλαγῆ τῆς θείας Γραφῆς ἐπικρυψίν τι αὐτοῖς ὀνόμασιν ὑποκαθημένην, ὡς τὸ εἰκός. Ωσπερ γὰρ οἱ τῶν βασιλέων θάλαμοι, καὶ ὁπόσα ἀνθρώποις ἱερά τε καὶ τίμια, ὑπὸ παρα πετάσμασιν ἄλλα ἄλλοις καλύπτονται, ίνα μήτε δι μεις ἀνησίοις προκείμενα κιβδηλεύηται, μήτε περιφρονῆται διὰ τὸ τῆς καταλήψεως πρόχειρόν τε καὶ ἄπονον, οὕτω δὴ καὶ τὰ πλεῖστα τῆς θείας Γραφῆς καὶ μάλιστα οἷς μυστικοί τινες ὀφεδρεύουσι λόγοι, καθάπερ ὑπὸ παραπετάσμασι καλύπτονται τοῖς τοιούτ τοῖς ὀνόμασιν, ὅσα πολὺν τὸν γνόφον επισύρονται καὶ σκότος ἀποκρυφὴν ἑαυτῶν τίθενται καὶ κύκλῳ αὐτῶν τὴν σκηνὴν αὐτῶν. Εὑρίσκομεν δὲ καὶ τοὺς θείους Πατέρας, Βασίλειόν φημι καὶ Χρυσόστομον, Μαξιμών τε καὶ Κύριλλον, παραγγέλλοντας, μὴ ὅσα τῶν ὀνο μάτων, μηδ' ἐν ἔσοις ὑποκειμένοις ἡχοῦσι ταυτόν, καὶ κατὰ τρόπον εὐθὺς ἐκλαμβάνειν ὁμοῦ τὸν αὐτὸν, μηδὲ ταῖς λέξεσι προσέχειν καθάπαξ τὸν νοῦν, ἀλλὰ ταῖς τῆς ὑποκειμένης υποθέσεως ἐννοίας καὶ τὸν σκοπὸν ὁμοῦ καὶ τὴν πρόθεσιν τῆς μελετωμένης Γραφῆς ἐξετάζειν, ὡς τὸ εἰκὸς, [Ρ. 345] καὶ τοῖς προςώποις καὶ τοῖς καιροῖς ἀναλόγως καὶ καταλλήλως εφαρμόζειν καὶ συμβιβάζειν. Φησὶ δὲ καὶ ὁ θεολόγο; Γρηγόριο; ὅτι ταῖς προσηγορίαις τινὲς ὁμοῦ καὶ τὴν οὐσίαν παχυμερώς συνδια: ρεῖσθαι δοξάζοντες ἀνάξια παντάπασι τῶν θείων τοῖς ἑαυτῶν ἐγνοίαις δοξάζουσι. Τοσαύτης τοίνυν διχοστασίας ἐπ χωριαζού ση; περὶ τὰς λέξεις καὶ τὰ ὀνόματα, διὰ τὰ. ὅμωνιμίας τῶν ὑποκειμένων πραγμάτων, καὶ ἄλλως μὲν ἐπὶ Θεοῦ λαμβά εσθαι ἐγειλόντων αὐτῶν, ἄλλως δ' Variorum notæ. ἀγῶνας παρεσκευάσθαι, μήτε δεινότητα διαλεκτικής αγχινοίας εἰς συμμαχίαν κατά των αντιτεταγμένων προβάλλεσθαι, ἢ καὶ τὴν ἀλήθειαν πολλακι, εἰς ὑπό. νοίαν ψεύδους ἐπὶ τῶν ἀπείρων ἀντιμεθίστησιν. Gegor. Nyss. lib. n, Contra Eunomium, eodem sensu, sed non iisdem verbis. Boivin, Ad Evagrium, De Dicinitate. Βυνιν.

ὥσπερ γὰρ οἱ τῶν βασιλέων θάλαμοι, καὶ ὁπόσα ἀνθρώποις ἱερά τε καὶ τίμια, ὑπὸ παραπετάσμασιν ἄλλα ἄλλοις καλύπτονται, ἵνα μήτε δήμοις ἀνοσίοις προκείμενα κιβδηλεύηται, μήτε περιφρονῆται διὰ τὸ τῆς καταλήψεως πρόχειρόν τε καὶ ἄπονον, οὕτω δὴ καὶ τὰ πλεῖστα τῆς θείας γραφῆς καὶ μάλιστα οἷς μυστικοί τινες ὑφεδρεύουσι λόγοι, καθάπερ ὑπὸ παραπετάσμασι καλύπτονται τοῖς τοιούτοις ὀνόμασιν, ὅσα πολὺν τὸν γνόφον ἐπισύρονται καὶ σκότος ἀποκρυφὴν ἑαυτῶν τίθενται καὶ κύκλῳ αὐτῶν τὴν σκηνὴν αὐτῶν. εὑρίσκομεν δὲ καὶ τοὺς θείους πατέρας, Βασίλειόν φημι καὶ Χρυσόστομον, Μάξιμόν τε καὶ Κύριλλον, παραγγέλλοντας, μὴ ὅσα τῶν ὀνομάτων, μηδ’ ἐν ὅσοις ὑποκειμένοις ἠχοῦσι ταὐτὸν, καὶ κατὰ τρόπον εὐθὺς ἐκλαμβάνειν ὁμοῦ τὸν αὐτὸν, μηδὲ ταῖς λέξεσι προσέχειν καθάπαξ τὸν νοῦν, ἀλλὰ ταῖς τῆς ὑποκειμένης ὑποθέσεως ἐννοίαις καὶ τὸν σκοπὸν ὁμοῦ καὶ τὴν πρόθεσιν τῆς μελετωμένης γραφῆς ἐξετάζειν, ὡς τὸ εἰκὸς, καὶ τοῖς προσώποις καὶ τοῖς καιροῖς ἀναλόγως καὶ καταλλήλως ἐφαρμόζειν καὶ συμβιβάζειν.

[^. m. 6836 ad 6849] [IMP. ANDRONIC sux.] καὶ τὰ ἡμέτερα δόγματα, ὡς σαθρών τε και υποπτον εἰς ἀπόδειξιν ἀληθείας, τὸ τοιοῦτον είδος τοῦ λόγου παραιτησόμεθα. Πᾶσι γάρ ἐστι πρόδηλον, τὸ τὴν διαλεκτικὴν περιεργίαν ἴσην ἐφ' ἑκάτερα τὴν ἰσχὺν ἔχειν, πρός τε τὴν τῆς ἀληθείας ανατροπὴν καὶ πρὸς τὴν κατηγορίαν τοῦ ψεύδους. Ὅθεν καὶ αὐτὴν τὴν ἀλή θειαν, ὅταν μετά τινος τοιαύτης τέχνης προσάγηται, δι' υποψίας πολλάκις ποιούμεθα, ὡς τῆς περὶ τὰ τοιαῦτα δεινότητος παρακρουομένης ἡμῶν τὴν διάνοιαν καὶ τῆς ἀληθείας απο φαλλούσης. Ε! δέ τις τὸν ἀκατάσκευόν τε καὶ γυμνὸν πάσης περιβολῆς προσίεται λόγον, ἐροῦμεν, ὅπως ἂν οἷόν τε ᾖ, κατὰ τὸν εἱρμὸν τῆς γραφικῆς ὑφηγήσεως, τὴν περὶ τούτων θεωρίαν προσάγοντες. Εἰ δὴ οὖν καὶ ἡμῖν θείων Πα rum doctrinæ, pro virili verba facienus, atque γιστικής τε καὶ ἀναλυτικῆς ἐπιστήμης βεβαιούσθαι ista explicabimus. Quod si et nobis sanctorum Patrum scriptis niti et his armis cum adversariis pugnare necessarium esset; simplicem et ipsi secuti rationem dilucidioribus scripturis uteremur; iis nempe, quæ evidentem et irrefragabilem sensum lectoribus ostenderent, non autem obscuris, nec iis que propter 510 multiplicem vocum significationem dictionisque ac verborum tenebras et ambiguitatem, in plures sententias accipi possent. Sæpe enim in sacra Scriptura verbis quædam obscuris involuta occurrunt; quod et consentaneum est. Ut enim regum thalami, aliaque quæ sancta et magno in pretio ab hominibus habentur, aliis atque aliis velis occultantur, ne aut profano vulgo exposita contaniuentur, aut quia omnibus absque " τέρων γραφαῖς ὁπλίζεσθαι καὶ ἀντιστρατεύεσθαι κατ' labore pateant contemplui sint; sic etiam plurimi sacræ Scripturæ loci, præsertim in quibus arcana qua:piam doctrina continctur, tanquam velis quibusdam, absconduntur ejusmodi verbis, quæ multam caliginem secum trahunt, et tenebras sibi latibulum ' ponunt et in circuitu suo tabernaculum sibi ipsis. Monent et sancti Patres, Basilius, Chrysostomus, Maximus et Cyrillus, non ea omnia verba, quæ in omni materia eumdem sonum edunt, statim codem modo accipienda esse; neque mentein in verbis prorsus defigendam, sed propositi argu menti sententias intuendas, el scopum atque propositum Scripturæ ejus in qua versentur exquirendum, uti deceat, et personis atque temporibus apte convenienterque accommodandum et applicandum. Est et Gregorius Theologus auctor, quosdam res cum vocabulis consentire nec minutius dividi arbitratos opiniones divinis rebus indignas animo concepisse. 511 Cum igitur tanta sit de verbis et nominibus dissensio, propterea quod eadem nomina possunt rebus diversis convenire, atque aliter in Deo intelligenda sunt, aliter in hac orta et peritura natura: quis hæc pro dignitate explicabit? Nam si sanctos ilios Patres, Spiritus saucti instrumenta, qui omni bunana sapicntia cæteros omnes supergressi sunt, si ergo illos in sacrarum Scripturarum enarrationibus sæpenumero dissentire videmus, et fere contraria afferre, propler obscuritatem ingentem, qua divinæ sententia et altiores sensus veluti frmnis atque adamnaniinis vestibulis muniuntur: quid alius aliquis dicat, nec humana sapientia cum illis conferendus, idemque pravis affectibus obnoxius, et corpoream labem Lotus reaolens? Ecce enim (ut pleraque silentio dissimulem) illud: Dominus creavit me principio viam suam³, › divinus ille et magnus Basilius de c: sapientia, quae in mundo apparet, dictum esse * Job. SXII, 14. * Prov. 13, 22. α αὐτῶν ἀναγκαῖον ἐτύγχανεν, ἀκατασκεύῳ τῷ τρόπῳ καὶ αὐτοὶ ταῖς σαφεστέραις ἂν ἐχρησάμεθα, καὶ ὁπό σαι προφανῆ καὶ ἀνανταγώνιστον τὸν ἐγκείμενον τοῖς μετιοῦσι παρέχουσι νοῦν, καὶ οὐ μάλα δὴ ταῖς αἰ. νιγματώδεσι καὶ δυναμένοις διά τε τὰς τῶν ὑποχει μένων ομωνυμίας καὶ διὰ τὸ τῆς λέξεως καὶ τῶν ονομάτων ομιχλώδές τε καὶ ἀμφιρρεπές πολλαχώς έρμηνεύεσθαι. Εὑρίσκομεν γὰρ πολλαγῆ τῆς θείας Γραφῆς ἐπικρυψίν τι αὐτοῖς ὀνόμασιν ὑποκαθημένην, ὡς τὸ εἰκός. Ωσπερ γὰρ οἱ τῶν βασιλέων θάλαμοι, καὶ ὁπόσα ἀνθρώποις ἱερά τε καὶ τίμια, ὑπὸ παρα πετάσμασιν ἄλλα ἄλλοις καλύπτονται, ίνα μήτε δι μεις ἀνησίοις προκείμενα κιβδηλεύηται, μήτε περιφρονῆται διὰ τὸ τῆς καταλήψεως πρόχειρόν τε καὶ ἄπονον, οὕτω δὴ καὶ τὰ πλεῖστα τῆς θείας Γραφῆς καὶ μάλιστα οἷς μυστικοί τινες ὀφεδρεύουσι λόγοι, καθάπερ ὑπὸ παραπετάσμασι καλύπτονται τοῖς τοιούτ τοῖς ὀνόμασιν, ὅσα πολὺν τὸν γνόφον επισύρονται καὶ σκότος ἀποκρυφὴν ἑαυτῶν τίθενται καὶ κύκλῳ αὐτῶν τὴν σκηνὴν αὐτῶν. Εὑρίσκομεν δὲ καὶ τοὺς θείους Πατέρας, Βασίλειόν φημι καὶ Χρυσόστομον, Μαξιμών τε καὶ Κύριλλον, παραγγέλλοντας, μὴ ὅσα τῶν ὀνο μάτων, μηδ' ἐν ἔσοις ὑποκειμένοις ἡχοῦσι ταυτόν, καὶ κατὰ τρόπον εὐθὺς ἐκλαμβάνειν ὁμοῦ τὸν αὐτὸν, μηδὲ ταῖς λέξεσι προσέχειν καθάπαξ τὸν νοῦν, ἀλλὰ ταῖς τῆς ὑποκειμένης υποθέσεως ἐννοίας καὶ τὸν σκοπὸν ὁμοῦ καὶ τὴν πρόθεσιν τῆς μελετωμένης Γραφῆς ἐξετάζειν, ὡς τὸ εἰκὸς, [Ρ. 345] καὶ τοῖς προςώποις καὶ τοῖς καιροῖς ἀναλόγως καὶ καταλλήλως εφαρμόζειν καὶ συμβιβάζειν. Φησὶ δὲ καὶ ὁ θεολόγο; Γρηγόριο; ὅτι ταῖς προσηγορίαις τινὲς ὁμοῦ καὶ τὴν οὐσίαν παχυμερώς συνδια: ρεῖσθαι δοξάζοντες ἀνάξια παντάπασι τῶν θείων τοῖς ἑαυτῶν ἐγνοίαις δοξάζουσι. Τοσαύτης τοίνυν διχοστασίας ἐπ χωριαζού ση; περὶ τὰς λέξεις καὶ τὰ ὀνόματα, διὰ τὰ. ὅμωνιμίας τῶν ὑποκειμένων πραγμάτων, καὶ ἄλλως μὲν ἐπὶ Θεοῦ λαμβά εσθαι ἐγειλόντων αὐτῶν, ἄλλως δ' Variorum notæ. ἀγῶνας παρεσκευάσθαι, μήτε δεινότητα διαλεκτικής αγχινοίας εἰς συμμαχίαν κατά των αντιτεταγμένων προβάλλεσθαι, ἢ καὶ τὴν ἀλήθειαν πολλακι, εἰς ὑπό. νοίαν ψεύδους ἐπὶ τῶν ἀπείρων ἀντιμεθίστησιν. Gegor. Nyss. lib. n, Contra Eunomium, eodem sensu, sed non iisdem verbis. Boivin, Ad Evagrium, De Dicinitate. Βυνιν.

φησὶ δὲ καὶ ὁ θεολόγος Γρηγόριος, ὅτι ταῖς προσηγορίαις τινὲς ὁμοῦ καὶ τὴν οὐσίαν παχυμερῶς συνδιαιρεῖσθαι δοξάζοντες ἀνάξια παντάπασι τῶν θείων ταῖς ἑαυτῶν ἐννοίαις δοξάζουσι. τοσαύτης τοίνυν διχοστασίας ἐπιχωριαζούσης περὶ τὰς λέξεις καὶ τὰ ὀνόματα, διὰ τὰς ὁμωνυμίας τῶν ὑποκειμένων πραγμάτων, καὶ ἄλλως μὲν ἐπὶ θεοῦ λαμβάνεσθαι ὀφειλόντων αὐτῶν, ἄλλως δ’ ἐπὶ τῆς γεννητῆς ταύτης καὶ ῥευστῆς φύσεως, τίς ἱκανὸς ἐφικέσθαι δὴ τῆς ἀξίας; εἰ γὰρ τοὺς θείους πατέρας ἐκείνους, τὰ τοῦ πνεύματος ὄργανα, τοὺς πᾶσαν ὑπὲρ ἅπαντας ἀνθρωπίνην σοφίαν διεξελθόντας, εἰ οὖν ἐκείνους ἐν ταῖς θείων γραφῶν ἐξηγήσεσι διαφωνοῦντας εὑρίσκομεν πολλαχῆ καὶ μικροῦ τἀναντία πολλάκις διεξιόντας, διὰ τὸ γνόφῳ πολλῷ καὶ, οἷον εἰπεῖν, προπυλαίοις στεῤῥοῖς καὶ ἀδαμαντίνοις δορυφορεῖσθαι τὰς θείας ταύτας καὶ ὑψηλοτέρας ἐννοίας· τί ἂν ἔχοι τις ἕτερος λέγειν, μήτε τὴν ἀνθρωπίνην σοφίαν ἐγγύς που τυγχάνων ἐκείνων καὶ ἅμα πολλῆς ἀπόζων τῆς μοχθηρᾶς ταύτης καὶ ὑλικῆς προσπαθείας;

[^. m. 6836 ad 6849] [IMP. ANDRONIC sux.] καὶ τὰ ἡμέτερα δόγματα, ὡς σαθρών τε και υποπτον εἰς ἀπόδειξιν ἀληθείας, τὸ τοιοῦτον είδος τοῦ λόγου παραιτησόμεθα. Πᾶσι γάρ ἐστι πρόδηλον, τὸ τὴν διαλεκτικὴν περιεργίαν ἴσην ἐφ' ἑκάτερα τὴν ἰσχὺν ἔχειν, πρός τε τὴν τῆς ἀληθείας ανατροπὴν καὶ πρὸς τὴν κατηγορίαν τοῦ ψεύδους. Ὅθεν καὶ αὐτὴν τὴν ἀλή θειαν, ὅταν μετά τινος τοιαύτης τέχνης προσάγηται, δι' υποψίας πολλάκις ποιούμεθα, ὡς τῆς περὶ τὰ τοιαῦτα δεινότητος παρακρουομένης ἡμῶν τὴν διάνοιαν καὶ τῆς ἀληθείας απο φαλλούσης. Ε! δέ τις τὸν ἀκατάσκευόν τε καὶ γυμνὸν πάσης περιβολῆς προσίεται λόγον, ἐροῦμεν, ὅπως ἂν οἷόν τε ᾖ, κατὰ τὸν εἱρμὸν τῆς γραφικῆς ὑφηγήσεως, τὴν περὶ τούτων θεωρίαν προσάγοντες. Εἰ δὴ οὖν καὶ ἡμῖν θείων Πα rum doctrinæ, pro virili verba facienus, atque γιστικής τε καὶ ἀναλυτικῆς ἐπιστήμης βεβαιούσθαι ista explicabimus. Quod si et nobis sanctorum Patrum scriptis niti et his armis cum adversariis pugnare necessarium esset; simplicem et ipsi secuti rationem dilucidioribus scripturis uteremur; iis nempe, quæ evidentem et irrefragabilem sensum lectoribus ostenderent, non autem obscuris, nec iis que propter 510 multiplicem vocum significationem dictionisque ac verborum tenebras et ambiguitatem, in plures sententias accipi possent. Sæpe enim in sacra Scriptura verbis quædam obscuris involuta occurrunt; quod et consentaneum est. Ut enim regum thalami, aliaque quæ sancta et magno in pretio ab hominibus habentur, aliis atque aliis velis occultantur, ne aut profano vulgo exposita contaniuentur, aut quia omnibus absque " τέρων γραφαῖς ὁπλίζεσθαι καὶ ἀντιστρατεύεσθαι κατ' labore pateant contemplui sint; sic etiam plurimi sacræ Scripturæ loci, præsertim in quibus arcana qua:piam doctrina continctur, tanquam velis quibusdam, absconduntur ejusmodi verbis, quæ multam caliginem secum trahunt, et tenebras sibi latibulum ' ponunt et in circuitu suo tabernaculum sibi ipsis. Monent et sancti Patres, Basilius, Chrysostomus, Maximus et Cyrillus, non ea omnia verba, quæ in omni materia eumdem sonum edunt, statim codem modo accipienda esse; neque mentein in verbis prorsus defigendam, sed propositi argu menti sententias intuendas, el scopum atque propositum Scripturæ ejus in qua versentur exquirendum, uti deceat, et personis atque temporibus apte convenienterque accommodandum et applicandum. Est et Gregorius Theologus auctor, quosdam res cum vocabulis consentire nec minutius dividi arbitratos opiniones divinis rebus indignas animo concepisse. 511 Cum igitur tanta sit de verbis et nominibus dissensio, propterea quod eadem nomina possunt rebus diversis convenire, atque aliter in Deo intelligenda sunt, aliter in hac orta et peritura natura: quis hæc pro dignitate explicabit? Nam si sanctos ilios Patres, Spiritus saucti instrumenta, qui omni bunana sapicntia cæteros omnes supergressi sunt, si ergo illos in sacrarum Scripturarum enarrationibus sæpenumero dissentire videmus, et fere contraria afferre, propler obscuritatem ingentem, qua divinæ sententia et altiores sensus veluti frmnis atque adamnaniinis vestibulis muniuntur: quid alius aliquis dicat, nec humana sapientia cum illis conferendus, idemque pravis affectibus obnoxius, et corpoream labem Lotus reaolens? Ecce enim (ut pleraque silentio dissimulem) illud: Dominus creavit me principio viam suam³, › divinus ille et magnus Basilius de c: sapientia, quae in mundo apparet, dictum esse * Job. SXII, 14. * Prov. 13, 22. α αὐτῶν ἀναγκαῖον ἐτύγχανεν, ἀκατασκεύῳ τῷ τρόπῳ καὶ αὐτοὶ ταῖς σαφεστέραις ἂν ἐχρησάμεθα, καὶ ὁπό σαι προφανῆ καὶ ἀνανταγώνιστον τὸν ἐγκείμενον τοῖς μετιοῦσι παρέχουσι νοῦν, καὶ οὐ μάλα δὴ ταῖς αἰ. νιγματώδεσι καὶ δυναμένοις διά τε τὰς τῶν ὑποχει μένων ομωνυμίας καὶ διὰ τὸ τῆς λέξεως καὶ τῶν ονομάτων ομιχλώδές τε καὶ ἀμφιρρεπές πολλαχώς έρμηνεύεσθαι. Εὑρίσκομεν γὰρ πολλαγῆ τῆς θείας Γραφῆς ἐπικρυψίν τι αὐτοῖς ὀνόμασιν ὑποκαθημένην, ὡς τὸ εἰκός. Ωσπερ γὰρ οἱ τῶν βασιλέων θάλαμοι, καὶ ὁπόσα ἀνθρώποις ἱερά τε καὶ τίμια, ὑπὸ παρα πετάσμασιν ἄλλα ἄλλοις καλύπτονται, ίνα μήτε δι μεις ἀνησίοις προκείμενα κιβδηλεύηται, μήτε περιφρονῆται διὰ τὸ τῆς καταλήψεως πρόχειρόν τε καὶ ἄπονον, οὕτω δὴ καὶ τὰ πλεῖστα τῆς θείας Γραφῆς καὶ μάλιστα οἷς μυστικοί τινες ὀφεδρεύουσι λόγοι, καθάπερ ὑπὸ παραπετάσμασι καλύπτονται τοῖς τοιούτ τοῖς ὀνόμασιν, ὅσα πολὺν τὸν γνόφον επισύρονται καὶ σκότος ἀποκρυφὴν ἑαυτῶν τίθενται καὶ κύκλῳ αὐτῶν τὴν σκηνὴν αὐτῶν. Εὑρίσκομεν δὲ καὶ τοὺς θείους Πατέρας, Βασίλειόν φημι καὶ Χρυσόστομον, Μαξιμών τε καὶ Κύριλλον, παραγγέλλοντας, μὴ ὅσα τῶν ὀνο μάτων, μηδ' ἐν ἔσοις ὑποκειμένοις ἡχοῦσι ταυτόν, καὶ κατὰ τρόπον εὐθὺς ἐκλαμβάνειν ὁμοῦ τὸν αὐτὸν, μηδὲ ταῖς λέξεσι προσέχειν καθάπαξ τὸν νοῦν, ἀλλὰ ταῖς τῆς ὑποκειμένης υποθέσεως ἐννοίας καὶ τὸν σκοπὸν ὁμοῦ καὶ τὴν πρόθεσιν τῆς μελετωμένης Γραφῆς ἐξετάζειν, ὡς τὸ εἰκὸς, [Ρ. 345] καὶ τοῖς προςώποις καὶ τοῖς καιροῖς ἀναλόγως καὶ καταλλήλως εφαρμόζειν καὶ συμβιβάζειν. Φησὶ δὲ καὶ ὁ θεολόγο; Γρηγόριο; ὅτι ταῖς προσηγορίαις τινὲς ὁμοῦ καὶ τὴν οὐσίαν παχυμερώς συνδια: ρεῖσθαι δοξάζοντες ἀνάξια παντάπασι τῶν θείων τοῖς ἑαυτῶν ἐγνοίαις δοξάζουσι. Τοσαύτης τοίνυν διχοστασίας ἐπ χωριαζού ση; περὶ τὰς λέξεις καὶ τὰ ὀνόματα, διὰ τὰ. ὅμωνιμίας τῶν ὑποκειμένων πραγμάτων, καὶ ἄλλως μὲν ἐπὶ Θεοῦ λαμβά εσθαι ἐγειλόντων αὐτῶν, ἄλλως δ' Variorum notæ. ἀγῶνας παρεσκευάσθαι, μήτε δεινότητα διαλεκτικής αγχινοίας εἰς συμμαχίαν κατά των αντιτεταγμένων προβάλλεσθαι, ἢ καὶ τὴν ἀλήθειαν πολλακι, εἰς ὑπό. νοίαν ψεύδους ἐπὶ τῶν ἀπείρων ἀντιμεθίστησιν. Gegor. Nyss. lib. n, Contra Eunomium, eodem sensu, sed non iisdem verbis. Boivin, Ad Evagrium, De Dicinitate. Βυνιν.

ἰδοὺ γὰρ, ἵνα σιωπῇ παραδράμω τὰ πλεῖστα, τὸ, κύριος ἔκτισέ με ἀρχὴν ὁδὸν αὐτοῦ, ὁ μὲν θεῖος καὶ μέγας Βασίλειος περὶ τῆς ἐμφαινομένης τῷ κόσμῳ σοφίας εἰρῆσθαί φησι, μονονουχὶ φωνὴν ἀφιείσης διὰ τῶν ὁρωμένων, ὅτι παρὰ θεοῦ γέγονε καὶ οὐκ αὐτομάτως ἡ τοσαύτη σοφία τοῖς ἀποτελεσθεῖσιν ἐμπρέπει· καθὰ καὶ τοὺς οὐρανοὺς ὁ Δαβὶδ διηγεῖσθαί φησι τὴν δόξαν τοῦ θεοῦ φωναῖς ἀλαλήτοις. ὁ δὲ μέγας ἐν θεολογίᾳ Γρηγόριος τοῦ σωτῆρος τοῦτον εἶναι φάσκει τὸν λόγον· καὶ ἑξῆς ἑρμηνεύων, ὅσα μὲν μετὰ τῆς αἰτίας εὑρίσκει, τῇ ἀνθρωπότητι ταῦτα προστίθησιν, ὅσα δ’ ἁπλᾶ καὶ ἀναίτια, ταῦτα διελὼν λογίζεται τῇ θεότητι. ἀλλ’ οὗτοι μὲν σκεύη τοῦ πνεύματος ὄντες καὶ πρὸς ἕνα βλέποντες σκοπὸν καὶ τὴν τοιαύτην διαφωνίαν ὥσπερ ἐκ διαφόρων ὁδῶν πρὸς ἓν περιάγουσι τέλος, εὐσεβὲς δηλαδὴ καὶ σωτήριον. οἱ δὲ τῶν ἀλλοτρίων αἱρέσεων ἡγεμόνες, πρόφασιν λαμβάνοντες τὸ τῆς διανοίας δυσέφικτον τῶν γραφῶν, δίκην ἱεροσύλων καταξαίνουσι ταύτας καὶ πρὸς ἀβύσσους πυθμένας καθέλκουσι τῶν βλασφημιῶν.

[^. m. 6836 ad 6849] [IMP. ANDRONIC sux.] καὶ τὰ ἡμέτερα δόγματα, ὡς σαθρών τε και υποπτον εἰς ἀπόδειξιν ἀληθείας, τὸ τοιοῦτον είδος τοῦ λόγου παραιτησόμεθα. Πᾶσι γάρ ἐστι πρόδηλον, τὸ τὴν διαλεκτικὴν περιεργίαν ἴσην ἐφ' ἑκάτερα τὴν ἰσχὺν ἔχειν, πρός τε τὴν τῆς ἀληθείας ανατροπὴν καὶ πρὸς τὴν κατηγορίαν τοῦ ψεύδους. Ὅθεν καὶ αὐτὴν τὴν ἀλή θειαν, ὅταν μετά τινος τοιαύτης τέχνης προσάγηται, δι' υποψίας πολλάκις ποιούμεθα, ὡς τῆς περὶ τὰ τοιαῦτα δεινότητος παρακρουομένης ἡμῶν τὴν διάνοιαν καὶ τῆς ἀληθείας απο φαλλούσης. Ε! δέ τις τὸν ἀκατάσκευόν τε καὶ γυμνὸν πάσης περιβολῆς προσίεται λόγον, ἐροῦμεν, ὅπως ἂν οἷόν τε ᾖ, κατὰ τὸν εἱρμὸν τῆς γραφικῆς ὑφηγήσεως, τὴν περὶ τούτων θεωρίαν προσάγοντες. Εἰ δὴ οὖν καὶ ἡμῖν θείων Πα rum doctrinæ, pro virili verba facienus, atque γιστικής τε καὶ ἀναλυτικῆς ἐπιστήμης βεβαιούσθαι ista explicabimus. Quod si et nobis sanctorum Patrum scriptis niti et his armis cum adversariis pugnare necessarium esset; simplicem et ipsi secuti rationem dilucidioribus scripturis uteremur; iis nempe, quæ evidentem et irrefragabilem sensum lectoribus ostenderent, non autem obscuris, nec iis que propter 510 multiplicem vocum significationem dictionisque ac verborum tenebras et ambiguitatem, in plures sententias accipi possent. Sæpe enim in sacra Scriptura verbis quædam obscuris involuta occurrunt; quod et consentaneum est. Ut enim regum thalami, aliaque quæ sancta et magno in pretio ab hominibus habentur, aliis atque aliis velis occultantur, ne aut profano vulgo exposita contaniuentur, aut quia omnibus absque " τέρων γραφαῖς ὁπλίζεσθαι καὶ ἀντιστρατεύεσθαι κατ' labore pateant contemplui sint; sic etiam plurimi sacræ Scripturæ loci, præsertim in quibus arcana qua:piam doctrina continctur, tanquam velis quibusdam, absconduntur ejusmodi verbis, quæ multam caliginem secum trahunt, et tenebras sibi latibulum ' ponunt et in circuitu suo tabernaculum sibi ipsis. Monent et sancti Patres, Basilius, Chrysostomus, Maximus et Cyrillus, non ea omnia verba, quæ in omni materia eumdem sonum edunt, statim codem modo accipienda esse; neque mentein in verbis prorsus defigendam, sed propositi argu menti sententias intuendas, el scopum atque propositum Scripturæ ejus in qua versentur exquirendum, uti deceat, et personis atque temporibus apte convenienterque accommodandum et applicandum. Est et Gregorius Theologus auctor, quosdam res cum vocabulis consentire nec minutius dividi arbitratos opiniones divinis rebus indignas animo concepisse. 511 Cum igitur tanta sit de verbis et nominibus dissensio, propterea quod eadem nomina possunt rebus diversis convenire, atque aliter in Deo intelligenda sunt, aliter in hac orta et peritura natura: quis hæc pro dignitate explicabit? Nam si sanctos ilios Patres, Spiritus saucti instrumenta, qui omni bunana sapicntia cæteros omnes supergressi sunt, si ergo illos in sacrarum Scripturarum enarrationibus sæpenumero dissentire videmus, et fere contraria afferre, propler obscuritatem ingentem, qua divinæ sententia et altiores sensus veluti frmnis atque adamnaniinis vestibulis muniuntur: quid alius aliquis dicat, nec humana sapientia cum illis conferendus, idemque pravis affectibus obnoxius, et corpoream labem Lotus reaolens? Ecce enim (ut pleraque silentio dissimulem) illud: Dominus creavit me principio viam suam³, › divinus ille et magnus Basilius de c: sapientia, quae in mundo apparet, dictum esse * Job. SXII, 14. * Prov. 13, 22. α αὐτῶν ἀναγκαῖον ἐτύγχανεν, ἀκατασκεύῳ τῷ τρόπῳ καὶ αὐτοὶ ταῖς σαφεστέραις ἂν ἐχρησάμεθα, καὶ ὁπό σαι προφανῆ καὶ ἀνανταγώνιστον τὸν ἐγκείμενον τοῖς μετιοῦσι παρέχουσι νοῦν, καὶ οὐ μάλα δὴ ταῖς αἰ. νιγματώδεσι καὶ δυναμένοις διά τε τὰς τῶν ὑποχει μένων ομωνυμίας καὶ διὰ τὸ τῆς λέξεως καὶ τῶν ονομάτων ομιχλώδές τε καὶ ἀμφιρρεπές πολλαχώς έρμηνεύεσθαι. Εὑρίσκομεν γὰρ πολλαγῆ τῆς θείας Γραφῆς ἐπικρυψίν τι αὐτοῖς ὀνόμασιν ὑποκαθημένην, ὡς τὸ εἰκός. Ωσπερ γὰρ οἱ τῶν βασιλέων θάλαμοι, καὶ ὁπόσα ἀνθρώποις ἱερά τε καὶ τίμια, ὑπὸ παρα πετάσμασιν ἄλλα ἄλλοις καλύπτονται, ίνα μήτε δι μεις ἀνησίοις προκείμενα κιβδηλεύηται, μήτε περιφρονῆται διὰ τὸ τῆς καταλήψεως πρόχειρόν τε καὶ ἄπονον, οὕτω δὴ καὶ τὰ πλεῖστα τῆς θείας Γραφῆς καὶ μάλιστα οἷς μυστικοί τινες ὀφεδρεύουσι λόγοι, καθάπερ ὑπὸ παραπετάσμασι καλύπτονται τοῖς τοιούτ τοῖς ὀνόμασιν, ὅσα πολὺν τὸν γνόφον επισύρονται καὶ σκότος ἀποκρυφὴν ἑαυτῶν τίθενται καὶ κύκλῳ αὐτῶν τὴν σκηνὴν αὐτῶν. Εὑρίσκομεν δὲ καὶ τοὺς θείους Πατέρας, Βασίλειόν φημι καὶ Χρυσόστομον, Μαξιμών τε καὶ Κύριλλον, παραγγέλλοντας, μὴ ὅσα τῶν ὀνο μάτων, μηδ' ἐν ἔσοις ὑποκειμένοις ἡχοῦσι ταυτόν, καὶ κατὰ τρόπον εὐθὺς ἐκλαμβάνειν ὁμοῦ τὸν αὐτὸν, μηδὲ ταῖς λέξεσι προσέχειν καθάπαξ τὸν νοῦν, ἀλλὰ ταῖς τῆς ὑποκειμένης υποθέσεως ἐννοίας καὶ τὸν σκοπὸν ὁμοῦ καὶ τὴν πρόθεσιν τῆς μελετωμένης Γραφῆς ἐξετάζειν, ὡς τὸ εἰκὸς, [Ρ. 345] καὶ τοῖς προςώποις καὶ τοῖς καιροῖς ἀναλόγως καὶ καταλλήλως εφαρμόζειν καὶ συμβιβάζειν. Φησὶ δὲ καὶ ὁ θεολόγο; Γρηγόριο; ὅτι ταῖς προσηγορίαις τινὲς ὁμοῦ καὶ τὴν οὐσίαν παχυμερώς συνδια: ρεῖσθαι δοξάζοντες ἀνάξια παντάπασι τῶν θείων τοῖς ἑαυτῶν ἐγνοίαις δοξάζουσι. Τοσαύτης τοίνυν διχοστασίας ἐπ χωριαζού ση; περὶ τὰς λέξεις καὶ τὰ ὀνόματα, διὰ τὰ. ὅμωνιμίας τῶν ὑποκειμένων πραγμάτων, καὶ ἄλλως μὲν ἐπὶ Θεοῦ λαμβά εσθαι ἐγειλόντων αὐτῶν, ἄλλως δ' Variorum notæ. ἀγῶνας παρεσκευάσθαι, μήτε δεινότητα διαλεκτικής αγχινοίας εἰς συμμαχίαν κατά των αντιτεταγμένων προβάλλεσθαι, ἢ καὶ τὴν ἀλήθειαν πολλακι, εἰς ὑπό. νοίαν ψεύδους ἐπὶ τῶν ἀπείρων ἀντιμεθίστησιν. Gegor. Nyss. lib. n, Contra Eunomium, eodem sensu, sed non iisdem verbis. Boivin, Ad Evagrium, De Dicinitate. Βυνιν.

PG 148:713Εἰ γοῦν ἀναγκαῖον ἐτύγχανε καὶ ἡμῖν ἐπὶ τοῦ παρόντος ὁπλίζειν τὴν γλῶτταν κατὰ τῶν ἐναντίων, ὡς ἔφαμεν, οὐ τοιούτοις ἂν ἐχρησάμεθα τοῖς ὀνόμασιν, οἷς τὸ πολύτροπον καὶ πολυσχιδὲς ἐμφωλεύει τοῦ νοῦ, ἀλλὰ τοῖς ἀναμφισβητήτως ὡμολογημένοις καὶ συμπεφωνημένοις ἐξ ἀμφοῖν καὶ ὅσα εἰς ἐπινοίας ἄγουσιν ἡμᾶς ἐξ ἀνάγκης τῶν νοητῶν κατὰ τὸ ἁπλούστερον· ἐπεὶ πάμπολλα σφόδρα καὶ ταῦτα ἐπανθεῖ τῇ θείᾳ γραφῇ. ἐπεὶ δ’ οὐκ ἀναγκαῖον τοῦθ’ ἡμῖν ἐστιν ἐν τῷ παρόντι, ἐρηρεισμένοις καὶ ἡδρασμένοις ἐπὶ ταῖς κρείττοσι ῥήσεσι καὶ ἀσφαλεστέραις, ταῖς τε εὐαγγελικαῖς δηλαδὴ καὶ ὡς ἄνωθεν τοῖς ὁσίοις πατράσι τὸ θεῖον τῆς πίστεως κεκύρωται σύμβολον (ταῦτα γὰρ ὅροι καὶ θέσεις ὡς ἀληθῶς γνωριμώτεραί τε καὶ ἀναπόδεικτοι)· σιωπῇ τὰς αὐτῶν φιλονείκους ἐνστάσεις καὶ ἀντιθέσεις ἀνατρέπειν μᾶλλον ἢ λόγοις, ἐμοὶ δοκεῖ δικαιότερον. εἰ δέ τις ἐνίσταιτο, τοὺς θείους πατέρας συλλογισμοῖς πολλάκις χρωμένους παράγων ἐν τοῖς τοιούτοις· οὐκ ἂν ἔγωγε καίρια φάσκειν φήσαιμι τοῦτον.

[Δ. c. 1328 AD 1561] BYZANTINE HISTORIÆ LIB X. [IMP. ANDRONIC JUN.] que sub aspectum oculorum cadunt testetur, se a Deo esse conditam et non casu exstitisse, ut fanta in iis quæ facta sunt sapientia emineret; qucmadmodum et David calos dixit Dei gloriam enarare vocibus ineffabilibus. At magnus in theologicis Gregorius Servatoris hanc orationem esse ait, eamque ordine interpretans, quæ cum causa esse conjuncta invenit, ea humanitati accommodat: quæ vero simplicia et sine causa, distinguit ac 512 Divinitati attribuit. Enimvero hi, cum Spiritus vasa sint et ad eumdem scopum colliment, tale dissidium velut diversis viis ad unum finem eumque pium ἐπὶ τῆς γεννητῆς ταύτης καὶ ρευστῆς φύσεως, τις ait; quonian have tantum non voce edita per ca, ἱκανὸς ἐφικέσθαι δὴ τῆς ἀξίας; Εἰ γὰρ τοὺς θείους Πατέρας ἐκείνους, τὰ τοῦ Πνεύματος Οργανα, τους πᾶσαν ὑπὲρ ἅπαντας ἀνθρωπίνην σοφίαν διεξελθόντας, εἰ οὖν ἐκείνους ἐν ταῖς θείων Γραφῶν ἐξηγήσε σε διαφωνούντας εὑρίσκομεν πολλαχῆ καὶ μικρού ταναντία πολλάκις διεξιόντας, διὰ τὸ γνόφῳ πολλῷ καὶ, οἷον εἰπεῖν, προπυλαίοις στεῤῥοῖς καὶ ἀδαμαντίνοις δορυφορείσθαι τὰς θείας ταύτας καὶ ὑψηλοτές ρας ἐννοίας· τι ἂν ἔχοι τις ἕτερος λέγειν, μήτε τὴν ἀνθρωπίνην σοφίαν ἐγγύς που τυγχάνων ἐκείνων καὶ ἅμα πολλῆς ἀπόζων τῆς μοχθηρᾶς ταύτης καὶ ὑλι κῆς προσπαθείας; Ιδοὺ γὰρ, ἵνα σιωπῇ παραδράμω τὰ πλεῖστα, τὸ, ο Κύριος έκτισέ με ἀρχὴν ὁδὸν αὐτ τοῦ, ν ὁ μὲν θεῖος καὶ μέγας Βασίλειος περὶ τῆς ἐμφαινομένης τῷ κόσμῳ σοφίας εἰρῆσθαί φησι, μονονουχί φωνὴν ἀφιείση; διὰ τῶν ἐρωμένων, ὅτι παρὰ Θεοῦ γέγονε καὶ οὐκ αὐτομάτως ή τοσαύτη σοφία τοῖς ἀποτελεσθεῖσιν ἐμπρέπει· καθὰ καὶ τοὺς οὐρανοὺς ὁ Δαβὶδ διη εἶσθαί φησι τὴν δόξαν τοῦ Θεοῦ φωναῖς ἀλαλήτοις. ῾Ο δὲ μέγας ἐν θεολογίᾳ Γρηγό ριος τοῦ Σωτῆρος τοῦτον εἶναι φάσκει τὸν λόγον· καὶ ἑξῆς ἑρμηνεύων, ὅσα μὲν μετὰ τῆς αἰτίας εὐ ρίσκει, τῇ ἀνθρωπότητι ταῦτα προστίθησιν· ὅσα δ' ἁπλᾶ καὶ ἀναίτια, ταῦτα διελών λογίζεται τῇ θεότητα. 'Αλλ' οὗτοι μὲν σκεύη τοῦ Πνεύματος ὄντες καὶ πρὸς ἕνα βλέποντες σκοπὴν καὶ τὴν τοιαύτην διαφωνίαν ὥσπερ ἐκ διαφόρων ὁδῶν πρὸς ἐν περιάγουσι τέλος, εὐσεβές δηλαδὴ καὶ σωτήριον. Οἱ δὲ τῶν ἀλλοτρίων αἱρέσεων ἡγεμόνες, πρόφασιν λαμβάνοντες τὸ τῆς διανοίας δυσέφικτον τῶν Γραφών, δίκην Ιεροσύλων καταξαίνουσι ταύτας καὶ πρὸς ἀδύστους πυθμένας καθέλκουσι τῶν βλασφημιών. Εἰ γοῦν ἀναγκαῖον ἐτύγχανε καὶ ἡμῖν ἐπὶ τοῦ παρόντος ἐπλίζειν τὴν γλώτταν κατὰ τῶν ἐναντίων, ὡς ἔφαμεν, οὐ τοιούτοις ἂν ἐχρησάμεθα τοῖς ὀνόμασιν, οἷς τὸ πολύτροπον καὶ πολυσχιδὲς ἐμφωλεύει τοῦ νοῦ, ἀλλὰ τοῖς ἀναμφισβητήτως ὡμολογημένοις καὶ συμπεφωνημένοις ἐξ ἀμφοῖν καὶ ὅτι εἰς ἐπινοίας ἄγουσιν ἡμᾶς ἐξ ἀνάγκης τῶν νοητῶν κατὰ τὸ ἁπλούστερον· ἐπεὶ πάμπολλα σφόδρα καὶ ταῦτα ἐπανθεῖ τῇ θείᾳ Γραφῇ. [Ρ. 316 Ἐπεὶ δ᾽ οὐκ ἀναγκαῖον τοῦθ᾽ ἡμῖν ἐστιν ἐν τῷ παρ όντι, ερηρεισμένοις καὶ ἡδρασμένοις ἐπὶ ταῖς κρείτο τοσι ρήσεσι καὶ ἀσφαλεστέραις, ταῖς τε εὐαγγελικαῖς δηλαδὴ καὶ ὡς ἄνωθεν τοῖς ὁσίοις Πατράσι τὸ θεῖον bant, hac verborum figura aggressus sit: • Dic τῆς πίστεως κεκύρωται σύμβολον (ταῦτα γὰρ ὅροι καὶ θέσεις ὡς ἀληθῶς γνωριμώτεραί τε καὶ ἀναπό δεικτοι)· σιωπῇ τὰς αὐτῶν φιλονείκους ενστάσεις ἀνατρέπειν μᾶλλον ἢ λόγοις, ἐμοὶ δοκεῖ δικαιότερον. Εἰ δέ τις ἐνίσταιτο, τοὺς θείους Πατέρας συλλογισμοί, πολλάκις χρωμένους παράγων ἐν τοῖς τοιούτοις· οὐκ ἂν ἔγωγε καίρια φάσκειν φήσαι με τοῦτον. Οὐ γὰρ ἵνα δείξωσιν, οὔθ' ὅ τι ἐστὶ τὴν φύσιν ὁ Θεός, ac salutarem inflectunt. Extranearum vero sectarum auctores, arrepla obscuritatis Scripturarum occasione, sacrilegorum instar eas dilacerant et in extremam blasphemiarum abyssum detrudiut. Qirod si nobis etiam in præsentia esset opus linguam contra adversarios acuere, ut diximus, non iis vocabulis uteremur, in quibus sententia multiplex et varia lateret; sed iis, quæ extra omuen controversiam consentientibus animis utrique confiterentur, quæque necessario nos ad cogitanda ea deducerent, quæ simpliciori sensu intelligerentur. Nain et hujusmodi permulta e sacris Litteris velut efflorescunt. Sed quia nobis id hoc tempore non est necessarium, qui melioribus et tutioribus dictis, evangelicis videlicet, et sacro fidei Symbol., a sanetis Patribus olim sancito, nitimur et veluti funclamento insistinus (hi enim limnites, hac pronuntiata revera sunt notiora, nullamque demonstra - tionem requirunt): silentio rixosas illorum contentiones et adversationes quam disputationibus evertere mihi videtur esse æquius. Quod si nobis occurritur ab aliquo, sanctos Patres sæpe syllogismis usos in ejusmodi quæstionibus, eum ego haud opportuna dicere affirmarim. Neque enim co`id fecerunt, ut ostenderent, quæ Dei natura esset, aut quæ Filii 513 generatio, aut quae Spiritus saucti processio: sed potius, ut eos coercerent, qui sine ulla modestia in theologiam invaderen:. Alioqui dicat mihi aliquis, quo consilio magnus ille theologus Gregorius eos, qui contentiose de generatione Filii et de Spiritus sancti processione interrogamihi, inquit, quo pacto Pater natus non sit, et ego naturam generationis Filii explicabo et Spiritus processionem; et ambo insanienus, in arcana Dei curiosos oculos inserentes: ii præsertim, qui nec ea quæ ante pedes sunt, intelligere possumus, non arenam maris, non guttas pluviarum, nec dies sæculi enumerare: tantum abest, ut in Dei profunditates descendere et adeo ineffabilis naturæ et Variorum notæ. Basilios Magnus lib. iv, Adversus Eunomium, allilla verba, ΚΥΡΙΟΣ ΕΚΤΙΣΕ ΜΕ, 'Ανάγκη οὖν, inquit, εἰς τὴν ἀνθρωπότητα αὐτοῦ νοεῖν. Εἴκοι δ' ἄν τις καὶ τὸν Σολομώντα περὶ τῆς σοφίας είρηκέναι, ἧς καὶ ὁ Ἀπόστολος μέμνηται, εἰπών· ἐπεὶ ἡ γὰρ PATROL, GR, CXLVII ἐν τῇ σοφίᾳ τοῦ Θεοῦ οὐκ ἔγνω κόσμος διὰ τῆς σου φίας τὸν Θεόν. Fortasse ad ea verba Gregoras respevit. Boiss. Greger. Naz. oratione 2 de Filio. BorviN,

PG 148:715οὐ γὰρ ἵνα δείξωσιν, οὔθ’ ὅ,τι ἐστὶ τὴν φύσιν ὁ θεὸς, οὔθ’ ὅ,τι ἐστὶν υἱοῦ γέννησις, οὔθ’ ὅ,τι ἐστὶ πνεύματος ἁγίου ἐκπόρευσις, ἀλλ’ ἵνα μᾶλλον ἄλλως ἐπίσχωσι τοὺς ἀτάκτως τῇ θεολογίᾳ ἐπιπηδῶντας. εἰ δ’ οὖν, λεγέτω μοί τις παρελθὼν, τί βουλόμενος ὁ μέγας ἐν θεολογίᾳ Γρηγόριος οὑτωσὶ σχηματίζει τὸν λόγον πρὸς τοὺς ἐριστικῶς ἐρωτῶντας περί τε τῆς τοῦ υἱοῦ γεννήσεως καὶ τῆς τοῦ ἁγίου πνεύματος ἐκπορεύσεως· εἰπέ μοι, φάσκων, σὺ τὴν ἀγεννησίαν τοῦ πατέρος, κἀγὼ τὴν γέννησιν τοῦ υἱοῦ φυσιολογήσω καὶ τὴν ἐκπόρευσιν τοῦ πνεύματος, καὶ παραπληκτίσομεν ἄμφω, εἰς θεοῦ μυστήρια παρακύπτοντες· καὶ ταῦτα τίνες; οἱ μηδὲ τὰ ἐν ποσὶν εἰδέναι δυνάμενοι, μηδὲ ψάμμον θαλασσῶν καὶ σταγόνας ὑετοῦ καὶ ἡμέρας αἰῶνος ἐξαριθμεῖσθαι, μὴ ὅτι γε θεοῦ βάθεσιν ἐμβατεύειν καὶ λόγον ὑπέχειν τῆς οὕτως ἀῤῥήτου καὶ ὑπὲρ λόγον φύσεως. καὶ μετ’ ὀλίγα πάλιν, τοῦ ἐναντίου ζητοῦντος ὑπόδειγμα καὶ ὁμοίωσιν καὶ δός μοι λέγοντος ἐκ τοῦ αὐτοῦ τὸ μὲν υἱὸν, τὸ δὲ οὐχ υἱὸν, εἶτα ὁμοούσια, καὶ δέχομαι θεὸν καὶ θεὸν, ἀποκρίνεται λέγων·

[A. M. 6836 AD 6849] ματος ἁγίου ἐκπόρευσις, ἀλλ᾿ ἵνα μᾶλλον ἄλλως ἐπίσχωσι τοὺς ἀτάκτως τῇ θεολογίᾳ ἐπιπηδώντας. Εἰ δ' οὖν, λεγέτω μοί τις παρελθών, τί βουλόμενος ὁ μέγας ἐν θεολογία Γρηγόριος οὕτως σχηματίζει τὸν λόγον πρὸς τοὺς ἐριστικῶς ἐρωτῶντας περί τε τῆς τοῦ Υἱοῦ γεννήσεως καὶ τῆς τοῦ ἁγίου Πνεύμα τος ἐκπορεύσεως· ι Ειπέ μοι, ο φάσκων «σὺ τὴν ἀγεννησίαν τοῦ Πατέρος, κἀγὼ τὴν γέννησιν τοῦ Υἱοῦ φυσιολογήσω καὶ τὴν ἐκπόρευσιν τοῦ Πνεύματος, καὶ παραπληκτίσομεν άμφω, εἰς Θεοῦ μυστήρια παο ρακύπτοντες· καὶ ταῦτα τίνες; Οι μηδὲ τὰ ἐν ποσὶν εἰδέναι δυνάμενοι, μηδὲ ψάμμον θαλασσῶν καὶ στα γόνας ὑετοῦ καὶ ἡμέρας αἰῶνας Εξαριθμεῖσθαι, μὴ ὅτι γε θεοῦ βάθεσιν ἐμβατεύειν καὶ λόγον υπέχειν τῆς οὕτως ἀῤῥήτου καὶ ὑπὲρ λόγον φύσεως.» Καὶ με τ' ὀλίγα πάλιν, τοῦ ἐναντίου ζητοῦντος ὑπόδειγμα καὶ ὁμοίωσιν καὶ, ο Δός μοι, ο λέγοντος, «ἐκ τοῦ αὐ τοῦ τὸ μὲν Υἱόν, τὸ δὲ οὐχ Υιόν, εἶτα ὁμοούσια, καὶ δέχομαι Θεὸν καὶ Θεὸν, ο ἀποκρίνεται λέγων· ο Δός μοι καὶ σὺ Θεὸν ἄλλον καὶ φύσιν Θεοῦ, καὶ δώσω σου τὴν αὐτὴν Τριάδα μετὰ τῶν αὐτῶν ὀνομάτων τε καὶ πραγμάτων. Εἰ δὲ εἶ; Θεὸς μία φύσις ἡ ἀνωτάτω, πόθεν παραστήσω σοι τὴν ὁμοίωσιν; ο Λίαν γὰρ αἰσχρὸν, καὶ οὐκ αἰσχρὸν μόνον, ἀλλὰ καὶ μάταιον ἐπιεικῶς, ἐκ τῶν κάτω τῶν ἄνω τήν εἰκασίαν λαμβάνειν, καὶ τῶν ἀκινήτων ἐκ τῆς ρευστῆς φύσεως, και, δ φησιν Ησαΐας, ἐκζητεῖσθαι τὰ ζῶντα ἐν τοῖ; νεκροῖς. Διὰ τοῦτο καὶ ἀλλαχοῦ φη σιν·· Ἐπὶ τῶν ἡμετέρων όρων ιστάμενοι τὸ ἀγέννητον εἰσάγομεν καὶ τὸ γεννητόν· καὶ τὸ ἐκ τοῦ Πατρὸ; ἐκπορευόμενον, ὥς φησιν αὐτὸς ὁ Θεὸς καὶ Λόγος. ο Ταῦτα δὴ τοίνυν οὐ θέλοντός ἐστι κατά σκευάζειν δ τι ἐστὶ ταῦτα, ἀλλ᾽ ἀνασεβοῦντος καὶ ἀποτρέποντος τοὺς ἀλόγως εἰς τοιαύτας κατασκευάς καταφεύγοντας. Πῶς γάρ; ὃς οὐδ᾽ ὀνόματά φησι προσήκοντα φύσε: Θεοῦ τοῖς ἀνθρώποις ἔστιν εὑρεῖν. [Ρ. 317] Ονομάζομεν γὰρ, ὡς ἡμῖν ἐφικτόν, ἐκ τῶν ἡμετέρων τὰ τοῦ Θεοῦ. «Εἰ γὰρ τῶν νοητών (φησίν) ἔσχατα ψυχὴ καὶ λόγος κύριον οὐ κέκτηνται του νομα· ψυχή μὲν γὰρ ὀνόματι θηλυκῷ προσαγορεύε ται, τοιαύτην οὐκ ἔχουσα φύσιν, καὶ ὁ λόγος δ' ἄρ μενος φύσεως ήκιστα ὢν ἀῤῥενικὸν καὶ αὐτὸς ἐκτήσατο τούνομα· εἰ οὖν ταῦτα κύριον οὐ κέκτηνται omnem rationem superantis rationem reddere quca- οὔθ᾽ ὅ τι ἐστὶν Υἱοῦ γέννησις, οὔθ' ὅ τι ἐστὶ Πνεύ mus. Ac paulo post iterum, adversario quærente specimen et similitudinem, ac,. Da mili, inquiente, ex codem partim Filium, partim non Filium, deinde et eamdem substantiam; ac Deum et Deum admittain, › respondet: «Dato et tu mihi Deum alium et naturam Dei; et ego tibi eamdem Trinitatein dabo, cum iisdeni et nominibus et rebus. Si vero unus est Deus, una supremna natura: unde tibi afferam similitudinem?» Est enim valde turpe, nec modo turpe, sed et perabsurdum, ex inferioribus superiorum petere imaginem, et eorum quæ immota sunt ex iis quæ fluxa et caduca, et quod Isaias ait, viventia in mortuis requirere. Quapropter etiam alibi ait: ‹ Intra limites nostros 514 consistentes ingenitum et genitum inducimus, et id quod e Patre procedit, ut ipse Deus et Verbum ait. Hæc igitur ejus sunt, non qui asserendo constituere velit, quid hæc sint, sed ejus, qui repellat et delerreat eos, qui temere ad hujusmodi assertiones confugiunt. Ecquomodo autem aliter sentiat, qui ne vocabula quidem Dei naturæ congruentia reperiri ab hominibus posse affirmat? Res enim divinas nostris nominibus, ut licet, exprimimus. Nam si in iis, inquit, quæ intelliguntur, ca quæ infimum locum obtinent, nempe fux et λόγο;, propriis nominibus carunt (clcnim ψυχή femineo nomine appellatur, cum ea ejus natura non sit, et λόγος masculino, etsi ejus non sit mascula natura); ea intellectilia, quæ omnium prima sunt et omnem intellectum superant, propriis appellari nominibus quomodo affirmabinus? Cum igitur tanta et notionum et appellationum tenebre nostræ menti offundantur, quis ratiocinari in his queat? Quod qui conatur, bifariam peccat. Neque enim horam quidquam novit, simulque case ignorare ignorat. Qui autem ignorat, quando et ubi oporteat ratiocinari, ne tum quidem cum ratiocinandum erit, ca que oportet atque eo modo quo oportet argumentando concludet. Quod etsi fortasse præstet, tamen suspecta erit audientibus ejus oratio, qui eum ut simplicem et amentem semel reprobatum cavebunt. Fortassis etiam sancti illi Patres istiusmodi absurdas contentionės silentio prorsus repulissent, nisi inviti cas refutare coacti essent, cum populum, non- τούνομα, πῶς ἂν τὰ πρῶτα καὶ πάντων ἐπέκεινα τῶν dom 515 in fide stabilitum nec omnis dubitationis expertem, alias aliis sectis suborientibus facile adhaerere vidissent. Nunc autem cuin multitudo ita confirmata et in fide defixa sit, ut ferri naturam facilius mutes, quam eos paululum a patriis dogmatibus abducas: quid opus est disputationibus nihil profuturis? Ut enim et ipse Apostoli verbis • Rom. viii, 9. νοητῶν νοητά κυρίως ὀνόμασιν ἐπικεκλῆσθαι φήσειμεν; ο Τοσαύτης τοίνυν νυκτὸς ἐπιπροσθούσης τῇ ἡμετέρα διανοίᾳ τῶν τε νοημάτων καὶ ὀνομάτων, τίς ἂν ἐν τούτοις συλλογίζεσθαι δυνηθείη; Εἰ δέ τις επιχειροίη, διπλῶς ἁμαρτάνει. Οὔτε γὰρ οἶδεν ἐν τούτοις οὐδὲν καὶ ἅμα λέληθεν ἑαυτὸν οὐκ εἰδώς. Ο δ' οὐκ εἰδὼς ὅτι δεῖν καὶ ἔπη δεῖ συλλογίζεσθαι, ού Variorum notæ. Gregor. Naz. oratione de Spiritu sancto. BOIVIN. Dies saculi, non, ut verlebat Wolfius, aternitatis. Nam dies æternitatis numerare non magis facile est, quan in Dei profunda descendere. Boινία. Grags: NE. oratione prima de Fillo. Βοιτιν. Grager, Mas. ad Evagrium de Divinitate. Βοινικ.

δός μοι καὶ σὺ θεὸν ἄλλον καὶ φύσιν θεοῦ, καὶ δώσω σοι τὴν αὐτὴν τριάδα μετὰ τῶν αὐτῶν ὀνομάτων τε καὶ πραγμάτων. εἰ δὲ εἷς θεὸς μία φύσις ἡ ἀνωτάτω, πόθεν παραστήσω σοι τὴν ὁμοίωσιν; λίαν γὰρ αἰσχρὸν, καὶ οὐκ αἰσχρὸν μόνον, ἀλλὰ καὶ μάταιον ἐπιεικῶς, ἐκ τῶν κάτω τῶν ἄνω τὴν εἰκασίαν λαμβάνειν καὶ τῶν ἀκινήτων ἐκ τῆς ῥευστῆς φύσεως, καὶ, ὅ φησιν Ἠσαί̈ας, ἐκζητεῖσθαι τὰ ζῶντα ἐν τοῖς νεκροῖς. διὰ τοῦτο καὶ ἀλλαχοῦ φησιν· ἐπὶ τῶν ἡμετέρων ὅρων ἱστάμενοι τὸ ἀγέννητον εἰσάγομεν καὶ τὸ γεννητόν· καὶ τὸ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐκπορευόμενον, ὥς φησιν αὐτὸς ὁ θεὸς καὶ λόγος. ταῦτα δὴ τοίνυν οὐ θέλοντός ἐστι κατασκευάζειν ὅ,τι ἐστὶ ταῦτα, ἀλλ’ ἀνασοβοῦντος καὶ ἀποτρέποντος τοὺς ἀλόγως εἰς τοιαύτας κατασκευὰς καταφεύγοντας. πῶς γάρ; ὃς οὐδ’ ὀνόματά φησι προσήκοντα φύσει θεοῦ τοῖς ἀνθρώποις ἔστιν εὑρεῖν. ὀνομάζομεν γὰρ, ὡς ἡμῖν ἐφικτὸν, ἐκ τῶν ἡμετέρων τὰ τοῦ θεοῦ. εἰ γὰρ τῶν νοητῶν (φησὶν) ἔσχατα ψυχὴ καὶ λόγος κύριον οὐ κέκτηνται τοὔνομα·

[A. M. 6836 AD 6849] ματος ἁγίου ἐκπόρευσις, ἀλλ᾿ ἵνα μᾶλλον ἄλλως ἐπίσχωσι τοὺς ἀτάκτως τῇ θεολογίᾳ ἐπιπηδώντας. Εἰ δ' οὖν, λεγέτω μοί τις παρελθών, τί βουλόμενος ὁ μέγας ἐν θεολογία Γρηγόριος οὕτως σχηματίζει τὸν λόγον πρὸς τοὺς ἐριστικῶς ἐρωτῶντας περί τε τῆς τοῦ Υἱοῦ γεννήσεως καὶ τῆς τοῦ ἁγίου Πνεύμα τος ἐκπορεύσεως· ι Ειπέ μοι, ο φάσκων «σὺ τὴν ἀγεννησίαν τοῦ Πατέρος, κἀγὼ τὴν γέννησιν τοῦ Υἱοῦ φυσιολογήσω καὶ τὴν ἐκπόρευσιν τοῦ Πνεύματος, καὶ παραπληκτίσομεν άμφω, εἰς Θεοῦ μυστήρια παο ρακύπτοντες· καὶ ταῦτα τίνες; Οι μηδὲ τὰ ἐν ποσὶν εἰδέναι δυνάμενοι, μηδὲ ψάμμον θαλασσῶν καὶ στα γόνας ὑετοῦ καὶ ἡμέρας αἰῶνας Εξαριθμεῖσθαι, μὴ ὅτι γε θεοῦ βάθεσιν ἐμβατεύειν καὶ λόγον υπέχειν τῆς οὕτως ἀῤῥήτου καὶ ὑπὲρ λόγον φύσεως.» Καὶ με τ' ὀλίγα πάλιν, τοῦ ἐναντίου ζητοῦντος ὑπόδειγμα καὶ ὁμοίωσιν καὶ, ο Δός μοι, ο λέγοντος, «ἐκ τοῦ αὐ τοῦ τὸ μὲν Υἱόν, τὸ δὲ οὐχ Υιόν, εἶτα ὁμοούσια, καὶ δέχομαι Θεὸν καὶ Θεὸν, ο ἀποκρίνεται λέγων· ο Δός μοι καὶ σὺ Θεὸν ἄλλον καὶ φύσιν Θεοῦ, καὶ δώσω σου τὴν αὐτὴν Τριάδα μετὰ τῶν αὐτῶν ὀνομάτων τε καὶ πραγμάτων. Εἰ δὲ εἶ; Θεὸς μία φύσις ἡ ἀνωτάτω, πόθεν παραστήσω σοι τὴν ὁμοίωσιν; ο Λίαν γὰρ αἰσχρὸν, καὶ οὐκ αἰσχρὸν μόνον, ἀλλὰ καὶ μάταιον ἐπιεικῶς, ἐκ τῶν κάτω τῶν ἄνω τήν εἰκασίαν λαμβάνειν, καὶ τῶν ἀκινήτων ἐκ τῆς ρευστῆς φύσεως, και, δ φησιν Ησαΐας, ἐκζητεῖσθαι τὰ ζῶντα ἐν τοῖ; νεκροῖς. Διὰ τοῦτο καὶ ἀλλαχοῦ φη σιν·· Ἐπὶ τῶν ἡμετέρων όρων ιστάμενοι τὸ ἀγέννητον εἰσάγομεν καὶ τὸ γεννητόν· καὶ τὸ ἐκ τοῦ Πατρὸ; ἐκπορευόμενον, ὥς φησιν αὐτὸς ὁ Θεὸς καὶ Λόγος. ο Ταῦτα δὴ τοίνυν οὐ θέλοντός ἐστι κατά σκευάζειν δ τι ἐστὶ ταῦτα, ἀλλ᾽ ἀνασεβοῦντος καὶ ἀποτρέποντος τοὺς ἀλόγως εἰς τοιαύτας κατασκευάς καταφεύγοντας. Πῶς γάρ; ὃς οὐδ᾽ ὀνόματά φησι προσήκοντα φύσε: Θεοῦ τοῖς ἀνθρώποις ἔστιν εὑρεῖν. [Ρ. 317] Ονομάζομεν γὰρ, ὡς ἡμῖν ἐφικτόν, ἐκ τῶν ἡμετέρων τὰ τοῦ Θεοῦ. «Εἰ γὰρ τῶν νοητών (φησίν) ἔσχατα ψυχὴ καὶ λόγος κύριον οὐ κέκτηνται του νομα· ψυχή μὲν γὰρ ὀνόματι θηλυκῷ προσαγορεύε ται, τοιαύτην οὐκ ἔχουσα φύσιν, καὶ ὁ λόγος δ' ἄρ μενος φύσεως ήκιστα ὢν ἀῤῥενικὸν καὶ αὐτὸς ἐκτήσατο τούνομα· εἰ οὖν ταῦτα κύριον οὐ κέκτηνται omnem rationem superantis rationem reddere quca- οὔθ᾽ ὅ τι ἐστὶν Υἱοῦ γέννησις, οὔθ' ὅ τι ἐστὶ Πνεύ mus. Ac paulo post iterum, adversario quærente specimen et similitudinem, ac,. Da mili, inquiente, ex codem partim Filium, partim non Filium, deinde et eamdem substantiam; ac Deum et Deum admittain, › respondet: «Dato et tu mihi Deum alium et naturam Dei; et ego tibi eamdem Trinitatein dabo, cum iisdeni et nominibus et rebus. Si vero unus est Deus, una supremna natura: unde tibi afferam similitudinem?» Est enim valde turpe, nec modo turpe, sed et perabsurdum, ex inferioribus superiorum petere imaginem, et eorum quæ immota sunt ex iis quæ fluxa et caduca, et quod Isaias ait, viventia in mortuis requirere. Quapropter etiam alibi ait: ‹ Intra limites nostros 514 consistentes ingenitum et genitum inducimus, et id quod e Patre procedit, ut ipse Deus et Verbum ait. Hæc igitur ejus sunt, non qui asserendo constituere velit, quid hæc sint, sed ejus, qui repellat et delerreat eos, qui temere ad hujusmodi assertiones confugiunt. Ecquomodo autem aliter sentiat, qui ne vocabula quidem Dei naturæ congruentia reperiri ab hominibus posse affirmat? Res enim divinas nostris nominibus, ut licet, exprimimus. Nam si in iis, inquit, quæ intelliguntur, ca quæ infimum locum obtinent, nempe fux et λόγο;, propriis nominibus carunt (clcnim ψυχή femineo nomine appellatur, cum ea ejus natura non sit, et λόγος masculino, etsi ejus non sit mascula natura); ea intellectilia, quæ omnium prima sunt et omnem intellectum superant, propriis appellari nominibus quomodo affirmabinus? Cum igitur tanta et notionum et appellationum tenebre nostræ menti offundantur, quis ratiocinari in his queat? Quod qui conatur, bifariam peccat. Neque enim horam quidquam novit, simulque case ignorare ignorat. Qui autem ignorat, quando et ubi oporteat ratiocinari, ne tum quidem cum ratiocinandum erit, ca que oportet atque eo modo quo oportet argumentando concludet. Quod etsi fortasse præstet, tamen suspecta erit audientibus ejus oratio, qui eum ut simplicem et amentem semel reprobatum cavebunt. Fortassis etiam sancti illi Patres istiusmodi absurdas contentionės silentio prorsus repulissent, nisi inviti cas refutare coacti essent, cum populum, non- τούνομα, πῶς ἂν τὰ πρῶτα καὶ πάντων ἐπέκεινα τῶν dom 515 in fide stabilitum nec omnis dubitationis expertem, alias aliis sectis suborientibus facile adhaerere vidissent. Nunc autem cuin multitudo ita confirmata et in fide defixa sit, ut ferri naturam facilius mutes, quam eos paululum a patriis dogmatibus abducas: quid opus est disputationibus nihil profuturis? Ut enim et ipse Apostoli verbis • Rom. viii, 9. νοητῶν νοητά κυρίως ὀνόμασιν ἐπικεκλῆσθαι φήσειμεν; ο Τοσαύτης τοίνυν νυκτὸς ἐπιπροσθούσης τῇ ἡμετέρα διανοίᾳ τῶν τε νοημάτων καὶ ὀνομάτων, τίς ἂν ἐν τούτοις συλλογίζεσθαι δυνηθείη; Εἰ δέ τις επιχειροίη, διπλῶς ἁμαρτάνει. Οὔτε γὰρ οἶδεν ἐν τούτοις οὐδὲν καὶ ἅμα λέληθεν ἑαυτὸν οὐκ εἰδώς. Ο δ' οὐκ εἰδὼς ὅτι δεῖν καὶ ἔπη δεῖ συλλογίζεσθαι, ού Variorum notæ. Gregor. Naz. oratione de Spiritu sancto. BOIVIN. Dies saculi, non, ut verlebat Wolfius, aternitatis. Nam dies æternitatis numerare non magis facile est, quan in Dei profunda descendere. Boινία. Grags: NE. oratione prima de Fillo. Βοιτιν. Grager, Mas. ad Evagrium de Divinitate. Βοινικ.

ψυχὴ μὲν γὰρ ὀνόματι θηλυκῷ προσαγορεύεται, τοιαύτην οὐκ ἔχουσα φύσιν, καὶ ὁ λόγος δ’ ἄῤῥενος φύσεως ἥκιστα ὢν ἀῤῥενικὸν καὶ αὐτὸς ἐκτήσατο τοὔνομα· εἰ οὖν ταῦτα κύριον οὐ κέκτηνται τοὔνομα, πῶς ἂν τὰ πρῶτα καὶ πάντων ἐπέκεινα τῶν νοητῶν νοητὰ κυρίοις ὀνόμασιν ἐπικεκλῆσθαι φήσαιμεν; τοσαύτης τοίνυν νυκτὸς ἐπιπροσθούσης τῇ ἡμετέρᾳ διανοίᾳ τῶν τε νοημάτων καὶ ὀνομάτων, τίς ἂν ἐν τούτοις συλλογίζεσθαι δυνηθείη; εἰ δέ τις ἐπιχειροίη, διπλῶς ἁμαρτάνει. οὔτε γὰρ οἶδεν ἐν τούτοις οὐδὲν καὶ ἅμα λέληθεν ἑαυτὸν οὐκ εἰδώς. ὁ δ’ οὐκ εἰδὼς ὅτε δεῖ καὶ ὅπη δεῖ συλλογίζεσθαι, οὐδ’ ὅτε δεῖ συλλογιζόμενος, συλλογίσεται οἷα δεῖ καὶ ὅπως δεῖ· εἰ δ’ αὐτὸς ἴσως, ἀλλ’ οἵ γε ἀκούοντες δι’ ὑποψίας ποιήσονται τὰ λεγόμενα καὶ φυλάξονται, ἀφέλειάν τε καὶ ἄνοιαν ἅπαξ αὐτοῦ καταγνόντες. τάχα δ’ ἂν καὶ σιωπῇ παντελεῖ τὰς τῶν ἀτόπων ἐκείνων ἔριδας καὶ οἱ θεῖοι ἐκεῖνοι πατέρες ἀπεκρούσαντο, εἰ μὴ ἐς ἀνάγκας καὶ ἄκοντες ἀντιλέγειν ἤγοντο, ῥᾷστα τὸν ὄχλον ὁρῶντες ταῖς ἄλλοτε ἄλλως ἐπιφυομέναις αἱρέσεσι προσιόντα διὰ τὸ ἀνέδραστον ἔτι περὶ τὴν πίστιν καὶ οὐ σφόδρα τοι ἀναμφίβολον.

[A. M. 6836 AD 6849] ματος ἁγίου ἐκπόρευσις, ἀλλ᾿ ἵνα μᾶλλον ἄλλως ἐπίσχωσι τοὺς ἀτάκτως τῇ θεολογίᾳ ἐπιπηδώντας. Εἰ δ' οὖν, λεγέτω μοί τις παρελθών, τί βουλόμενος ὁ μέγας ἐν θεολογία Γρηγόριος οὕτως σχηματίζει τὸν λόγον πρὸς τοὺς ἐριστικῶς ἐρωτῶντας περί τε τῆς τοῦ Υἱοῦ γεννήσεως καὶ τῆς τοῦ ἁγίου Πνεύμα τος ἐκπορεύσεως· ι Ειπέ μοι, ο φάσκων «σὺ τὴν ἀγεννησίαν τοῦ Πατέρος, κἀγὼ τὴν γέννησιν τοῦ Υἱοῦ φυσιολογήσω καὶ τὴν ἐκπόρευσιν τοῦ Πνεύματος, καὶ παραπληκτίσομεν άμφω, εἰς Θεοῦ μυστήρια παο ρακύπτοντες· καὶ ταῦτα τίνες; Οι μηδὲ τὰ ἐν ποσὶν εἰδέναι δυνάμενοι, μηδὲ ψάμμον θαλασσῶν καὶ στα γόνας ὑετοῦ καὶ ἡμέρας αἰῶνας Εξαριθμεῖσθαι, μὴ ὅτι γε θεοῦ βάθεσιν ἐμβατεύειν καὶ λόγον υπέχειν τῆς οὕτως ἀῤῥήτου καὶ ὑπὲρ λόγον φύσεως.» Καὶ με τ' ὀλίγα πάλιν, τοῦ ἐναντίου ζητοῦντος ὑπόδειγμα καὶ ὁμοίωσιν καὶ, ο Δός μοι, ο λέγοντος, «ἐκ τοῦ αὐ τοῦ τὸ μὲν Υἱόν, τὸ δὲ οὐχ Υιόν, εἶτα ὁμοούσια, καὶ δέχομαι Θεὸν καὶ Θεὸν, ο ἀποκρίνεται λέγων· ο Δός μοι καὶ σὺ Θεὸν ἄλλον καὶ φύσιν Θεοῦ, καὶ δώσω σου τὴν αὐτὴν Τριάδα μετὰ τῶν αὐτῶν ὀνομάτων τε καὶ πραγμάτων. Εἰ δὲ εἶ; Θεὸς μία φύσις ἡ ἀνωτάτω, πόθεν παραστήσω σοι τὴν ὁμοίωσιν; ο Λίαν γὰρ αἰσχρὸν, καὶ οὐκ αἰσχρὸν μόνον, ἀλλὰ καὶ μάταιον ἐπιεικῶς, ἐκ τῶν κάτω τῶν ἄνω τήν εἰκασίαν λαμβάνειν, καὶ τῶν ἀκινήτων ἐκ τῆς ρευστῆς φύσεως, και, δ φησιν Ησαΐας, ἐκζητεῖσθαι τὰ ζῶντα ἐν τοῖ; νεκροῖς. Διὰ τοῦτο καὶ ἀλλαχοῦ φη σιν·· Ἐπὶ τῶν ἡμετέρων όρων ιστάμενοι τὸ ἀγέννητον εἰσάγομεν καὶ τὸ γεννητόν· καὶ τὸ ἐκ τοῦ Πατρὸ; ἐκπορευόμενον, ὥς φησιν αὐτὸς ὁ Θεὸς καὶ Λόγος. ο Ταῦτα δὴ τοίνυν οὐ θέλοντός ἐστι κατά σκευάζειν δ τι ἐστὶ ταῦτα, ἀλλ᾽ ἀνασεβοῦντος καὶ ἀποτρέποντος τοὺς ἀλόγως εἰς τοιαύτας κατασκευάς καταφεύγοντας. Πῶς γάρ; ὃς οὐδ᾽ ὀνόματά φησι προσήκοντα φύσε: Θεοῦ τοῖς ἀνθρώποις ἔστιν εὑρεῖν. [Ρ. 317] Ονομάζομεν γὰρ, ὡς ἡμῖν ἐφικτόν, ἐκ τῶν ἡμετέρων τὰ τοῦ Θεοῦ. «Εἰ γὰρ τῶν νοητών (φησίν) ἔσχατα ψυχὴ καὶ λόγος κύριον οὐ κέκτηνται του νομα· ψυχή μὲν γὰρ ὀνόματι θηλυκῷ προσαγορεύε ται, τοιαύτην οὐκ ἔχουσα φύσιν, καὶ ὁ λόγος δ' ἄρ μενος φύσεως ήκιστα ὢν ἀῤῥενικὸν καὶ αὐτὸς ἐκτήσατο τούνομα· εἰ οὖν ταῦτα κύριον οὐ κέκτηνται omnem rationem superantis rationem reddere quca- οὔθ᾽ ὅ τι ἐστὶν Υἱοῦ γέννησις, οὔθ' ὅ τι ἐστὶ Πνεύ mus. Ac paulo post iterum, adversario quærente specimen et similitudinem, ac,. Da mili, inquiente, ex codem partim Filium, partim non Filium, deinde et eamdem substantiam; ac Deum et Deum admittain, › respondet: «Dato et tu mihi Deum alium et naturam Dei; et ego tibi eamdem Trinitatein dabo, cum iisdeni et nominibus et rebus. Si vero unus est Deus, una supremna natura: unde tibi afferam similitudinem?» Est enim valde turpe, nec modo turpe, sed et perabsurdum, ex inferioribus superiorum petere imaginem, et eorum quæ immota sunt ex iis quæ fluxa et caduca, et quod Isaias ait, viventia in mortuis requirere. Quapropter etiam alibi ait: ‹ Intra limites nostros 514 consistentes ingenitum et genitum inducimus, et id quod e Patre procedit, ut ipse Deus et Verbum ait. Hæc igitur ejus sunt, non qui asserendo constituere velit, quid hæc sint, sed ejus, qui repellat et delerreat eos, qui temere ad hujusmodi assertiones confugiunt. Ecquomodo autem aliter sentiat, qui ne vocabula quidem Dei naturæ congruentia reperiri ab hominibus posse affirmat? Res enim divinas nostris nominibus, ut licet, exprimimus. Nam si in iis, inquit, quæ intelliguntur, ca quæ infimum locum obtinent, nempe fux et λόγο;, propriis nominibus carunt (clcnim ψυχή femineo nomine appellatur, cum ea ejus natura non sit, et λόγος masculino, etsi ejus non sit mascula natura); ea intellectilia, quæ omnium prima sunt et omnem intellectum superant, propriis appellari nominibus quomodo affirmabinus? Cum igitur tanta et notionum et appellationum tenebre nostræ menti offundantur, quis ratiocinari in his queat? Quod qui conatur, bifariam peccat. Neque enim horam quidquam novit, simulque case ignorare ignorat. Qui autem ignorat, quando et ubi oporteat ratiocinari, ne tum quidem cum ratiocinandum erit, ca que oportet atque eo modo quo oportet argumentando concludet. Quod etsi fortasse præstet, tamen suspecta erit audientibus ejus oratio, qui eum ut simplicem et amentem semel reprobatum cavebunt. Fortassis etiam sancti illi Patres istiusmodi absurdas contentionės silentio prorsus repulissent, nisi inviti cas refutare coacti essent, cum populum, non- τούνομα, πῶς ἂν τὰ πρῶτα καὶ πάντων ἐπέκεινα τῶν dom 515 in fide stabilitum nec omnis dubitationis expertem, alias aliis sectis suborientibus facile adhaerere vidissent. Nunc autem cuin multitudo ita confirmata et in fide defixa sit, ut ferri naturam facilius mutes, quam eos paululum a patriis dogmatibus abducas: quid opus est disputationibus nihil profuturis? Ut enim et ipse Apostoli verbis • Rom. viii, 9. νοητῶν νοητά κυρίως ὀνόμασιν ἐπικεκλῆσθαι φήσειμεν; ο Τοσαύτης τοίνυν νυκτὸς ἐπιπροσθούσης τῇ ἡμετέρα διανοίᾳ τῶν τε νοημάτων καὶ ὀνομάτων, τίς ἂν ἐν τούτοις συλλογίζεσθαι δυνηθείη; Εἰ δέ τις επιχειροίη, διπλῶς ἁμαρτάνει. Οὔτε γὰρ οἶδεν ἐν τούτοις οὐδὲν καὶ ἅμα λέληθεν ἑαυτὸν οὐκ εἰδώς. Ο δ' οὐκ εἰδὼς ὅτι δεῖν καὶ ἔπη δεῖ συλλογίζεσθαι, ού Variorum notæ. Gregor. Naz. oratione de Spiritu sancto. BOIVIN. Dies saculi, non, ut verlebat Wolfius, aternitatis. Nam dies æternitatis numerare non magis facile est, quan in Dei profunda descendere. Boινία. Grags: NE. oratione prima de Fillo. Βοιτιν. Grager, Mas. ad Evagrium de Divinitate. Βοινικ.

PG 148:717νῦν δ’ οὕτω βεβαιωθέντων καὶ στηριχθέντων εἰς τὴν πίστιν τοῦ πλήθους, ὥστε θᾶττον ἂν ἴδοι τις τὸν σίδηρον μεταθέντα τὴν φύσιν, ἢ τούτους βραχὺ τῶν πατρίων μεταθεμένους δογμάτων, τίς χρεία λόγων ὠφελησόντων οὐδέν; καὶ γὰρ ἵνα κἀγὼ τὰ τοῦ Ἀποστόλου κατὰ καιρὸν φθέγξωμαι, πέπεισμαι, ὅτι οὔτε θάνατος, οὔτε ζωὴ, οὔτε ἄγγελοι, οὔτε ἀρχαὶ, οὔτε δυνάμεις, οὔτε ἐνεστῶτα, οὔτε μέλλοντα, οὔτε ὕψωμα, οὔτε βάθος, οὔτε κτίσις ἑτέρα δυνήσεται τούτους τῶν πατρίων ἀποστῆσαι θεσμῶν καὶ δογμάτων. ἔπειτα, εἰ μὲν πρώτως ἤδη ταῦτ’ ἐνοχλοῦντες ἦσαν καὶ πρώτοις ἡμῖν τὰ τοιαῦτα προὐτίθεσαν, ἴσως ἂν καὶ αὐτοὶ πρὸς λόγων ἀγῶνας παρεσκευαζόμεθα τήμερον ξύν γε θεῷ. ἐπεὶ δὲ πάλαι ταῦτ’ ἐξήτασται καὶ τάξιν εἰλήφεσαν τὴν προσήκουσαν καὶ τὸ κῦρος λαμπρὸν παρεπέμφθη τῷ χρόνῳ, κἀνταῦθα πολλάκις ἐνδημήσαντες οὗτοι πολλάκις καὶ ἀπεκρούσθησαν· ποῦ δίκαιον τοῖς πάλαι καλῶς δεδογμένοις τήμερον ἡμᾶς ἐνοχλεῖν καὶ ἀνήνυτα μοχθεῖν, ἀνακυκλοῦντας ἀεὶ τὰ αὐτά; καὶ τούτοις μὲν ἀνεπαχθὲς τοῦτο καὶ σφόδρα τοι περισπούδαστον.

[A. C. 1328 AD 131] BYZANTINÆ HISTORLE LIB. X. [:MP. ANDRONIC. JUN.] 718 ὅτε δεῖ συλλογιζόμενος, συλλογίσει αι οἷα δεῖ καὶ ὅπως apposite utar, certus sum, quia neque nos, neque δεῖ· εἰ δ' αὐτὸς ἴσως, ἀλλ' οἴ γε ἀκούοντες δι' ὑπο μίας ποιήσονται τὰ λεγόμενα καὶ φυλάξονται, ἀφέσ λειάν τε καὶ ἄνοιαν ἅπαξ αὐτοῦ καταγνόντες. Τάχα δ' ἂν καὶ σιωπῇ παντελεῖ τὰς τῶν ἀτι πων ἐκείνων ἔριδας καὶ οἱ θεῖοι ἐκεῖνοι Πατέρες ἀπεκρούσαντο, εἰ μὴ ἐς ἀνάγκας καὶ ἄκοντες ἀντιλέγειν ήγοντο, ῥᾷστα τὸν ὄχλον ὁρῶντες ταῖς ἄλ λοτε ἄλλως ἐπιφυομέναις αἱρέσεσι προσιόντα διὰ τὸ ἀνέδρα στον ἔτι περὶ τὴν πίστιν καὶ οὐ σφόδρα του ἀναμφίβολον. Νῦν δ' οὕτω βεβαιωθέντων και στηρι χθέντων εἰς τὴν πίστιν τοῦ πλήθους, ὥστε θάττον ἂν ἴδει τις τὸν σίδηρον μεταθέντα τὴν φύσιν, ἢ τούτους βραχὺ τῶν πατρίων μεταθεμένους δογμάτων, τίς χρεία λόγων ὠφελησόντων οὐδέν; Καὶ γὰρ ἵνα κἀγὼ τὰ τοῦ Ἀποστόλου κατά καιρὸν φθέγξομαι, πέπεισμαι, ὅτι οὔτε θάνατος, οὔτε ζωή, οὔτε ἄγγελο:, οὔτε ἀρχα, οὔτε δυνάμεις, οὔτε ἐνεστῶτα, οὔτε μέλο λοντα, οὔτε ὕψωμα, ούτε βάθος, οὔτε κτίσις ετέρα δυνήσεται τούτους τῶν πατρίων ἀποστῆσαι θεσμών καὶ δογμάτων. Έπειτα, εἰ μὲν πρώτως ἤδη ταῦτ' ἐνοχλούντες ἦσαν, καὶ πρώτοις ἡμῖν τὰ τοιαῦτα πρού τίθεσαν, ἴσως ἂν καὶ αὐτοὶ πρὸς λόγων ἀγῶνας παρεσκευαζόμεθα τήμερον ξύν γε Θεῷ. Ἐπεὶ δὲ πάλαι ταῦτ' ἐξήτασται καὶ τάξιν εἰλήφεσαν τὴν προσήκουσαν, καὶ τὸ κῦρος λαμπρὸν παρεπέμφθη τῷ χρόνῳ, κανταῦθα πολλάκις ἐνδημήσαντες οὗτοι πολλάκις καὶ ἀπεκρούσθησαν· ποῦ δίκαιον τοῖς πάλαι καλῶς δεδο μένοις τήμερον ἡμᾶς ἐνοχλεῖν καὶ ἀνήνυτα μοχθ:ΐ:, ἀνακυκλοῦντας ἀεὶ τὰ αὐτά; καὶ τούτοις μὲν ἀνεπιχθὲς τοῦτο καὶ σφόδρα του περισπούδαστον. Λογισμούς γὰρ ἐκ λογισμῶν ἀμείβοντες [P. 318] ὑποσαίνοντάς τε καὶ ὑπισχνουμένους ἀεὶ τὰ βελτίονα, ή περιτρέψειν ἠλπίκασι τὴν ήτταν ὀψὲ τοῖς αὐτῶν ἐναντίοις ἡμῖν καὶ τὸ φθάσαν αἶσχο; ἀποτρίψεσθαι, ἢ πολλὴν τῆς συνόλου καταχεσμένους τὴν γλωσσαλγίαν μετὰ τῆς συνήθους ὀφρύος, ἔπειτα ἐξελεύσεσθαι διασπείροντας πανταχή φήμην ἀναιδείας με στὴν καὶ κλέπτουσαν τὴν ἀλήθειαν, ὡς ἐστήσαντο τρόπαιον, οἷα τὰ τρῶν αὐτῶν σμικρολογήματα. Αλλ' ἡμῖν γε οὐ προδιδόναι τὸ μεγαλοπρεπὶς ἡμῶν δεί, οὐδ' & συμφέρει τοῖς ἐναντίοις, ταύθ' ἡμᾶς πράττειν χρεών· ἀλλὰ ταῦθ' ἡμᾶς μᾶλλον, ἅπερ ἡμῖν. Ποῦ δ᾽ οὐκ ἂν ἀγνωμοσύτης εἴη ἐλαύνον, Ἑλλήνων μὲν ὁπόσοι Πυθαγόρειο τε καὶ Επικούρειοι, τούτους οὕτω τοι θεῖα καὶ ἀναν τίρρητα τὰ τῶν διδασκάλων ολέσθαι δόγματα καὶ θε σπίσματα, ὡς σιωπῇ τὰ σφίσι λεγόμενα δέχεσθαι μήτ' ἀμφιβάλλουσαν ἀκοὴν, μήτε γλώτταν προϊεμένου; ἀντίρω.ον· ἡμᾶς δὲ τοῖς θείοις νόμοις καὶ δόγω μασι τῶν τῆς ἡμῶν ἀρχηγῶν εὐσεβείας καὶ πίστεω; οὐ μάλα ἐθέλειν ἀναποδείκτοις καὶ οἷά τισιν ὅροις κεχρῆσθαι, ἀλλ' ἀμφιβαλλόντων και πολυπραγμο νούντων ἄλλων ἀνέχεσθαι καὶ κατακερματιζόντων τὸν νοῦν, καθάπερ ποιοῦσι καὶ οἱ πολέμιοι τὰ λάφυρα ξύν γε πολλῇ περιέχοντες ἀκοσμία. Εἰδέναι μέντοι vita, neque angeli, neque principatus, neque virtutes, neque instantia, neque futura, neque altitudo, neque profundum, neque creatura alia poterit istos a patriis institutis et decretis abducerc. Deinde si jam nunc primum et primis nobis molesti essent Latini ista proponentes, fortassis et ipsi ad verborum concertationes Deo propitio hodie accingeremur. Sed cum olim hæc examinata et ita ut decebat deûnita et diuturnitate temporis luculenter confirmata sint, atque isti sæpius huc proſecti subinde repudiati fuerint: quo jure ea qu.x olim recte decreta sunt hodie turbabimus et imani labore eadem semper repetemus? Quod istis quidem nec grave est, et summo studio quæritur. Nəm aliis atque aliis rationibus comminiscendis, iis videlicet quæ ipsis blandiantur et subinde meliora promittant, aut victoriam sibi de adversariis nobis, conversa fortuna et abolito vetere probro, cessuram pollicentur: aut ubi mala multa in conventum nostrum solito cum supercilio dixerint; tum demum famam de victoria 516 reportata impudentissiman sparsuros se ubique sperant, dissimulta veritate, quæ est eorum vaniloquentia. Verum uos committere haud decet, ut dignitatis nostrae anplitudinem prodamnus; neque ea, quæ e re adversariorum sunt, sed ea potius, quae nobis expediunt, agere debemus. Quantæ porro vecordiæ esset, cum Graeci illi, qui Pythagoram aut Epiru rum auctorem sequuntur, adeo divina et certa putent dogmata ac decreta magistrorum, ut quidquid illi dixerint, taciti ipsi almittant, ac neque auribus dubitanter accipiant, neque linguam cor. tra exserant; nos legibus et decretis primorum religionis et fidei nostr. auctorum nolle citra demonstrationem uti ac iis velut certis limitibus insistere, sed alios ferre disceptantes et curiose inquirentes et mentem quasi minutin concisam in diversa trahentes, non aliter quam hostes ho stium spolia diripere ac fœdissime distrabere solent? Cæterum illud quoque scire est operæ pretium, non simpliciter, nec uuo miodo sanctoram Patrum scripla intelligenda esse. Quorum alia d institutionem et utilitatem legentium accommodate edita sunt; personarum quidem et temporum habita ratione, sed religiose omnia; quædam inquam sic edita; alia dogmatice, alia encomniastice, alia denique contentiose. Quæ contentiosa, ea non de bent aliunde alio transferri. Neque enim si quis pugnans cuin hostibus et toto animo in gladium et clypeum intentus commilitonem ante pedes startem disturbaverit, vel lex ea putanda 517 est, vel is accusandus, qui id fecit, cogitationem alio trabente necessitate et minime sincnte, ut id, quod facium est, aliter deret. Itaque illud cavenVariorum notæ. Ut quidquid illi dixerint, taciti ipsi admittant, non, ut interpretabatur Wolfus, ut quidquid disc. ris, faciti ferant. Βοινικ.

λογισμοὺς γὰρ ἐκ λογισμῶν ἀμείβοντες ὑποσαίνοντάς τε καὶ ὑπισχνουμένους ἀεὶ τὰ βελτίονα, ἢ περιτρέψειν ἠλπίκασι τὴν ἧτταν ὀψὲ τοῖς αὐτῶν ἐναντίοις ἡμῖν καὶ τὸ φθάσαν αἶσχος ἀποτρίψεσθαι, ἢ πολλὴν τῆς συνόδου καταχεαμένους τὴν γλωσσαλγίαν μετὰ τῆς συνήθους ὀφρύος, ἔπειτα ἐξελεύσεσθαι διασπείροντας πανταχῆ φήμην ἀναιδείας μεστὴν καὶ κλέπτουσαν τὴν ἀλήθειαν, ὡς ἐστήσαντο τρόπαιον, οἷα τὰ σφῶν αὐτῶν σμικρολογήματα. ἀλλ’ ἡμῖν γε οὐ προδιδόναι τὸ μεγαλοπρεπὲς ἡμῶν δεῖ, οὐδ’ ἃ συμφέρει τοῖς ἐναντίοις, ταῦθ’ ἡμᾶς πράττειν χρεών· ἀλλὰ ταῦθ’ ἡμᾶς μᾶλλον, ἅπερ ἡμῖν. ποῦ δ’ οὐκ ἂν ἀγνωμοσύνης εἴη ἐλαῦνον, Ἑλλήνων μὲν ὁπόσοι Πυθαγόρειοί τε καὶ Ἐπικούρειοι, τούτους οὕτω τοι θεῖα καὶ ἀναντίῤῥητα τὰ τῶν διδασκάλων οἴεσθαι δόγματα καὶ θεσπίσματα, ὡς σιωπῇ τὰ σφίσι λεγόμενα δέχεσθαι, μήτ’ ἀμφιβάλλουσαν ἀκοὴν, μήτε γλῶτταν προϊεμένους ἀντίφωνον·

[A. C. 1328 AD 131] BYZANTINÆ HISTORLE LIB. X. [:MP. ANDRONIC. JUN.] 718 ὅτε δεῖ συλλογιζόμενος, συλλογίσει αι οἷα δεῖ καὶ ὅπως apposite utar, certus sum, quia neque nos, neque δεῖ· εἰ δ' αὐτὸς ἴσως, ἀλλ' οἴ γε ἀκούοντες δι' ὑπο μίας ποιήσονται τὰ λεγόμενα καὶ φυλάξονται, ἀφέσ λειάν τε καὶ ἄνοιαν ἅπαξ αὐτοῦ καταγνόντες. Τάχα δ' ἂν καὶ σιωπῇ παντελεῖ τὰς τῶν ἀτι πων ἐκείνων ἔριδας καὶ οἱ θεῖοι ἐκεῖνοι Πατέρες ἀπεκρούσαντο, εἰ μὴ ἐς ἀνάγκας καὶ ἄκοντες ἀντιλέγειν ήγοντο, ῥᾷστα τὸν ὄχλον ὁρῶντες ταῖς ἄλ λοτε ἄλλως ἐπιφυομέναις αἱρέσεσι προσιόντα διὰ τὸ ἀνέδρα στον ἔτι περὶ τὴν πίστιν καὶ οὐ σφόδρα του ἀναμφίβολον. Νῦν δ' οὕτω βεβαιωθέντων και στηρι χθέντων εἰς τὴν πίστιν τοῦ πλήθους, ὥστε θάττον ἂν ἴδει τις τὸν σίδηρον μεταθέντα τὴν φύσιν, ἢ τούτους βραχὺ τῶν πατρίων μεταθεμένους δογμάτων, τίς χρεία λόγων ὠφελησόντων οὐδέν; Καὶ γὰρ ἵνα κἀγὼ τὰ τοῦ Ἀποστόλου κατά καιρὸν φθέγξομαι, πέπεισμαι, ὅτι οὔτε θάνατος, οὔτε ζωή, οὔτε ἄγγελο:, οὔτε ἀρχα, οὔτε δυνάμεις, οὔτε ἐνεστῶτα, οὔτε μέλο λοντα, οὔτε ὕψωμα, ούτε βάθος, οὔτε κτίσις ετέρα δυνήσεται τούτους τῶν πατρίων ἀποστῆσαι θεσμών καὶ δογμάτων. Έπειτα, εἰ μὲν πρώτως ἤδη ταῦτ' ἐνοχλούντες ἦσαν, καὶ πρώτοις ἡμῖν τὰ τοιαῦτα πρού τίθεσαν, ἴσως ἂν καὶ αὐτοὶ πρὸς λόγων ἀγῶνας παρεσκευαζόμεθα τήμερον ξύν γε Θεῷ. Ἐπεὶ δὲ πάλαι ταῦτ' ἐξήτασται καὶ τάξιν εἰλήφεσαν τὴν προσήκουσαν, καὶ τὸ κῦρος λαμπρὸν παρεπέμφθη τῷ χρόνῳ, κανταῦθα πολλάκις ἐνδημήσαντες οὗτοι πολλάκις καὶ ἀπεκρούσθησαν· ποῦ δίκαιον τοῖς πάλαι καλῶς δεδο μένοις τήμερον ἡμᾶς ἐνοχλεῖν καὶ ἀνήνυτα μοχθ:ΐ:, ἀνακυκλοῦντας ἀεὶ τὰ αὐτά; καὶ τούτοις μὲν ἀνεπιχθὲς τοῦτο καὶ σφόδρα του περισπούδαστον. Λογισμούς γὰρ ἐκ λογισμῶν ἀμείβοντες [P. 318] ὑποσαίνοντάς τε καὶ ὑπισχνουμένους ἀεὶ τὰ βελτίονα, ή περιτρέψειν ἠλπίκασι τὴν ήτταν ὀψὲ τοῖς αὐτῶν ἐναντίοις ἡμῖν καὶ τὸ φθάσαν αἶσχο; ἀποτρίψεσθαι, ἢ πολλὴν τῆς συνόλου καταχεσμένους τὴν γλωσσαλγίαν μετὰ τῆς συνήθους ὀφρύος, ἔπειτα ἐξελεύσεσθαι διασπείροντας πανταχή φήμην ἀναιδείας με στὴν καὶ κλέπτουσαν τὴν ἀλήθειαν, ὡς ἐστήσαντο τρόπαιον, οἷα τὰ τρῶν αὐτῶν σμικρολογήματα. Αλλ' ἡμῖν γε οὐ προδιδόναι τὸ μεγαλοπρεπὶς ἡμῶν δεί, οὐδ' & συμφέρει τοῖς ἐναντίοις, ταύθ' ἡμᾶς πράττειν χρεών· ἀλλὰ ταῦθ' ἡμᾶς μᾶλλον, ἅπερ ἡμῖν. Ποῦ δ᾽ οὐκ ἂν ἀγνωμοσύτης εἴη ἐλαύνον, Ἑλλήνων μὲν ὁπόσοι Πυθαγόρειο τε καὶ Επικούρειοι, τούτους οὕτω τοι θεῖα καὶ ἀναν τίρρητα τὰ τῶν διδασκάλων ολέσθαι δόγματα καὶ θε σπίσματα, ὡς σιωπῇ τὰ σφίσι λεγόμενα δέχεσθαι μήτ' ἀμφιβάλλουσαν ἀκοὴν, μήτε γλώτταν προϊεμένου; ἀντίρω.ον· ἡμᾶς δὲ τοῖς θείοις νόμοις καὶ δόγω μασι τῶν τῆς ἡμῶν ἀρχηγῶν εὐσεβείας καὶ πίστεω; οὐ μάλα ἐθέλειν ἀναποδείκτοις καὶ οἷά τισιν ὅροις κεχρῆσθαι, ἀλλ' ἀμφιβαλλόντων και πολυπραγμο νούντων ἄλλων ἀνέχεσθαι καὶ κατακερματιζόντων τὸν νοῦν, καθάπερ ποιοῦσι καὶ οἱ πολέμιοι τὰ λάφυρα ξύν γε πολλῇ περιέχοντες ἀκοσμία. Εἰδέναι μέντοι vita, neque angeli, neque principatus, neque virtutes, neque instantia, neque futura, neque altitudo, neque profundum, neque creatura alia poterit istos a patriis institutis et decretis abducerc. Deinde si jam nunc primum et primis nobis molesti essent Latini ista proponentes, fortassis et ipsi ad verborum concertationes Deo propitio hodie accingeremur. Sed cum olim hæc examinata et ita ut decebat deûnita et diuturnitate temporis luculenter confirmata sint, atque isti sæpius huc proſecti subinde repudiati fuerint: quo jure ea qu.x olim recte decreta sunt hodie turbabimus et imani labore eadem semper repetemus? Quod istis quidem nec grave est, et summo studio quæritur. Nəm aliis atque aliis rationibus comminiscendis, iis videlicet quæ ipsis blandiantur et subinde meliora promittant, aut victoriam sibi de adversariis nobis, conversa fortuna et abolito vetere probro, cessuram pollicentur: aut ubi mala multa in conventum nostrum solito cum supercilio dixerint; tum demum famam de victoria 516 reportata impudentissiman sparsuros se ubique sperant, dissimulta veritate, quæ est eorum vaniloquentia. Verum uos committere haud decet, ut dignitatis nostrae anplitudinem prodamnus; neque ea, quæ e re adversariorum sunt, sed ea potius, quae nobis expediunt, agere debemus. Quantæ porro vecordiæ esset, cum Graeci illi, qui Pythagoram aut Epiru rum auctorem sequuntur, adeo divina et certa putent dogmata ac decreta magistrorum, ut quidquid illi dixerint, taciti ipsi almittant, ac neque auribus dubitanter accipiant, neque linguam cor. tra exserant; nos legibus et decretis primorum religionis et fidei nostr. auctorum nolle citra demonstrationem uti ac iis velut certis limitibus insistere, sed alios ferre disceptantes et curiose inquirentes et mentem quasi minutin concisam in diversa trahentes, non aliter quam hostes ho stium spolia diripere ac fœdissime distrabere solent? Cæterum illud quoque scire est operæ pretium, non simpliciter, nec uuo miodo sanctoram Patrum scripla intelligenda esse. Quorum alia d institutionem et utilitatem legentium accommodate edita sunt; personarum quidem et temporum habita ratione, sed religiose omnia; quædam inquam sic edita; alia dogmatice, alia encomniastice, alia denique contentiose. Quæ contentiosa, ea non de bent aliunde alio transferri. Neque enim si quis pugnans cuin hostibus et toto animo in gladium et clypeum intentus commilitonem ante pedes startem disturbaverit, vel lex ea putanda 517 est, vel is accusandus, qui id fecit, cogitationem alio trabente necessitate et minime sincnte, ut id, quod facium est, aliter deret. Itaque illud cavenVariorum notæ. Ut quidquid illi dixerint, taciti ipsi admittant, non, ut interpretabatur Wolfus, ut quidquid disc. ris, faciti ferant. Βοινικ.

ἡμᾶς δὲ τοῖς θείοις νόμοις καὶ δόγμασι τῶν τῆς ἡμῶν ἀρχηγῶν εὐσεβείας καὶ πίστεως οὐ μάλα ἐθέλειν ἀναποδείκτοις καὶ οἷά τισιν ὅροις κεχρῆσθαι, ἀλλ’ ἀμφιβαλλόντων καὶ πολυπραγμονούντων ἄλλων ἀνέχεσθαι καὶ κατακερματιζόντων τὸν νοῦν, καθάπερ ποιοῦσι καὶ οἱ πολέμιοι τὰ λάφυρα ξύν γε πολλῇ περιέλκοντες ἀκοσμίᾳ. εἰδέναι μέντοι καὶ τοῦτο χρεὼν, ὡς οὐχ ἁπλῶς οὐδὲ καθ’ ἕνα γε τὸν τρόπον τὰς τῶν θείων πατέρων γραφὰς ἐκλαμβάνειν δέον. τὰ μὲν γὰρ αὐτῶν διδασκαλικώτερόν τε καὶ οἰκονομικώτερον ἐξεδόθη τὸν τρόπον, καταλλήλως μὲν τοῖς προσώποις καὶ τοῖς ἄλλοτε ἄλλως ἀνθοῦσι καιροῖς· εὐσεβῶς δ’ ἅπαντα· αἱ μὲν γοῦν τῶν γραφῶν οὕτως ἐξεδόθησαν, αἱ δὲ δογματικῶς, αἱ δὲ ἐγκωμιαστικῶς, αἱ δὲ ἀγωνιστικῶς. οὔτ’ οὖν τὰς ἄλλοθεν ἀγωνιστικὰς ἄλλοσε μεταφέρειν χρεών. ἐπεὶ οὐδ’ εἴ τις πολεμίοις μαχόμενος καὶ ὅλην ἀπασχολῶν τὴν διάνοιαν ἐς τὸ ξίφος καὶ τὴν ἀσπίδα πρὸ ποδῶν ἱστάμενον τὸν συστρατιώτην ἐξώθησεν, οὔτε νόμον ἡγεῖσθαι τὸ πεπραγμένον, οὔτε τῷ πεπραχότι δίκαιον ἐγκαλεῖν, τῆς ἀνάγκης ἄλλοσε τηνικαῦτα περισπώσης τὸν λογισμὸν καὶ ἥκιστα συγχωρούσης ἄλλως πεπράχθαι τὸ πεπραγμένον.

[A. C. 1328 AD 131] BYZANTINÆ HISTORLE LIB. X. [:MP. ANDRONIC. JUN.] 718 ὅτε δεῖ συλλογιζόμενος, συλλογίσει αι οἷα δεῖ καὶ ὅπως apposite utar, certus sum, quia neque nos, neque δεῖ· εἰ δ' αὐτὸς ἴσως, ἀλλ' οἴ γε ἀκούοντες δι' ὑπο μίας ποιήσονται τὰ λεγόμενα καὶ φυλάξονται, ἀφέσ λειάν τε καὶ ἄνοιαν ἅπαξ αὐτοῦ καταγνόντες. Τάχα δ' ἂν καὶ σιωπῇ παντελεῖ τὰς τῶν ἀτι πων ἐκείνων ἔριδας καὶ οἱ θεῖοι ἐκεῖνοι Πατέρες ἀπεκρούσαντο, εἰ μὴ ἐς ἀνάγκας καὶ ἄκοντες ἀντιλέγειν ήγοντο, ῥᾷστα τὸν ὄχλον ὁρῶντες ταῖς ἄλ λοτε ἄλλως ἐπιφυομέναις αἱρέσεσι προσιόντα διὰ τὸ ἀνέδρα στον ἔτι περὶ τὴν πίστιν καὶ οὐ σφόδρα του ἀναμφίβολον. Νῦν δ' οὕτω βεβαιωθέντων και στηρι χθέντων εἰς τὴν πίστιν τοῦ πλήθους, ὥστε θάττον ἂν ἴδει τις τὸν σίδηρον μεταθέντα τὴν φύσιν, ἢ τούτους βραχὺ τῶν πατρίων μεταθεμένους δογμάτων, τίς χρεία λόγων ὠφελησόντων οὐδέν; Καὶ γὰρ ἵνα κἀγὼ τὰ τοῦ Ἀποστόλου κατά καιρὸν φθέγξομαι, πέπεισμαι, ὅτι οὔτε θάνατος, οὔτε ζωή, οὔτε ἄγγελο:, οὔτε ἀρχα, οὔτε δυνάμεις, οὔτε ἐνεστῶτα, οὔτε μέλο λοντα, οὔτε ὕψωμα, ούτε βάθος, οὔτε κτίσις ετέρα δυνήσεται τούτους τῶν πατρίων ἀποστῆσαι θεσμών καὶ δογμάτων. Έπειτα, εἰ μὲν πρώτως ἤδη ταῦτ' ἐνοχλούντες ἦσαν, καὶ πρώτοις ἡμῖν τὰ τοιαῦτα πρού τίθεσαν, ἴσως ἂν καὶ αὐτοὶ πρὸς λόγων ἀγῶνας παρεσκευαζόμεθα τήμερον ξύν γε Θεῷ. Ἐπεὶ δὲ πάλαι ταῦτ' ἐξήτασται καὶ τάξιν εἰλήφεσαν τὴν προσήκουσαν, καὶ τὸ κῦρος λαμπρὸν παρεπέμφθη τῷ χρόνῳ, κανταῦθα πολλάκις ἐνδημήσαντες οὗτοι πολλάκις καὶ ἀπεκρούσθησαν· ποῦ δίκαιον τοῖς πάλαι καλῶς δεδο μένοις τήμερον ἡμᾶς ἐνοχλεῖν καὶ ἀνήνυτα μοχθ:ΐ:, ἀνακυκλοῦντας ἀεὶ τὰ αὐτά; καὶ τούτοις μὲν ἀνεπιχθὲς τοῦτο καὶ σφόδρα του περισπούδαστον. Λογισμούς γὰρ ἐκ λογισμῶν ἀμείβοντες [P. 318] ὑποσαίνοντάς τε καὶ ὑπισχνουμένους ἀεὶ τὰ βελτίονα, ή περιτρέψειν ἠλπίκασι τὴν ήτταν ὀψὲ τοῖς αὐτῶν ἐναντίοις ἡμῖν καὶ τὸ φθάσαν αἶσχο; ἀποτρίψεσθαι, ἢ πολλὴν τῆς συνόλου καταχεσμένους τὴν γλωσσαλγίαν μετὰ τῆς συνήθους ὀφρύος, ἔπειτα ἐξελεύσεσθαι διασπείροντας πανταχή φήμην ἀναιδείας με στὴν καὶ κλέπτουσαν τὴν ἀλήθειαν, ὡς ἐστήσαντο τρόπαιον, οἷα τὰ τρῶν αὐτῶν σμικρολογήματα. Αλλ' ἡμῖν γε οὐ προδιδόναι τὸ μεγαλοπρεπὶς ἡμῶν δεί, οὐδ' & συμφέρει τοῖς ἐναντίοις, ταύθ' ἡμᾶς πράττειν χρεών· ἀλλὰ ταῦθ' ἡμᾶς μᾶλλον, ἅπερ ἡμῖν. Ποῦ δ᾽ οὐκ ἂν ἀγνωμοσύτης εἴη ἐλαύνον, Ἑλλήνων μὲν ὁπόσοι Πυθαγόρειο τε καὶ Επικούρειοι, τούτους οὕτω τοι θεῖα καὶ ἀναν τίρρητα τὰ τῶν διδασκάλων ολέσθαι δόγματα καὶ θε σπίσματα, ὡς σιωπῇ τὰ σφίσι λεγόμενα δέχεσθαι μήτ' ἀμφιβάλλουσαν ἀκοὴν, μήτε γλώτταν προϊεμένου; ἀντίρω.ον· ἡμᾶς δὲ τοῖς θείοις νόμοις καὶ δόγω μασι τῶν τῆς ἡμῶν ἀρχηγῶν εὐσεβείας καὶ πίστεω; οὐ μάλα ἐθέλειν ἀναποδείκτοις καὶ οἷά τισιν ὅροις κεχρῆσθαι, ἀλλ' ἀμφιβαλλόντων και πολυπραγμο νούντων ἄλλων ἀνέχεσθαι καὶ κατακερματιζόντων τὸν νοῦν, καθάπερ ποιοῦσι καὶ οἱ πολέμιοι τὰ λάφυρα ξύν γε πολλῇ περιέχοντες ἀκοσμία. Εἰδέναι μέντοι vita, neque angeli, neque principatus, neque virtutes, neque instantia, neque futura, neque altitudo, neque profundum, neque creatura alia poterit istos a patriis institutis et decretis abducerc. Deinde si jam nunc primum et primis nobis molesti essent Latini ista proponentes, fortassis et ipsi ad verborum concertationes Deo propitio hodie accingeremur. Sed cum olim hæc examinata et ita ut decebat deûnita et diuturnitate temporis luculenter confirmata sint, atque isti sæpius huc proſecti subinde repudiati fuerint: quo jure ea qu.x olim recte decreta sunt hodie turbabimus et imani labore eadem semper repetemus? Quod istis quidem nec grave est, et summo studio quæritur. Nəm aliis atque aliis rationibus comminiscendis, iis videlicet quæ ipsis blandiantur et subinde meliora promittant, aut victoriam sibi de adversariis nobis, conversa fortuna et abolito vetere probro, cessuram pollicentur: aut ubi mala multa in conventum nostrum solito cum supercilio dixerint; tum demum famam de victoria 516 reportata impudentissiman sparsuros se ubique sperant, dissimulta veritate, quæ est eorum vaniloquentia. Verum uos committere haud decet, ut dignitatis nostrae anplitudinem prodamnus; neque ea, quæ e re adversariorum sunt, sed ea potius, quae nobis expediunt, agere debemus. Quantæ porro vecordiæ esset, cum Graeci illi, qui Pythagoram aut Epiru rum auctorem sequuntur, adeo divina et certa putent dogmata ac decreta magistrorum, ut quidquid illi dixerint, taciti ipsi almittant, ac neque auribus dubitanter accipiant, neque linguam cor. tra exserant; nos legibus et decretis primorum religionis et fidei nostr. auctorum nolle citra demonstrationem uti ac iis velut certis limitibus insistere, sed alios ferre disceptantes et curiose inquirentes et mentem quasi minutin concisam in diversa trahentes, non aliter quam hostes ho stium spolia diripere ac fœdissime distrabere solent? Cæterum illud quoque scire est operæ pretium, non simpliciter, nec uuo miodo sanctoram Patrum scripla intelligenda esse. Quorum alia d institutionem et utilitatem legentium accommodate edita sunt; personarum quidem et temporum habita ratione, sed religiose omnia; quædam inquam sic edita; alia dogmatice, alia encomniastice, alia denique contentiose. Quæ contentiosa, ea non de bent aliunde alio transferri. Neque enim si quis pugnans cuin hostibus et toto animo in gladium et clypeum intentus commilitonem ante pedes startem disturbaverit, vel lex ea putanda 517 est, vel is accusandus, qui id fecit, cogitationem alio trabente necessitate et minime sincnte, ut id, quod facium est, aliter deret. Itaque illud cavenVariorum notæ. Ut quidquid illi dixerint, taciti ipsi admittant, non, ut interpretabatur Wolfus, ut quidquid disc. ris, faciti ferant. Βοινικ.

οὔτ’ οὖν τοῦθ’ οὕτω χρὴ ποιεῖν, οὔτε μὴν ταῖς ἐγκωμιαστικαῖς ὡς νόμοις κεχρῆσθαι. αὐτονομία γὰρ ἐκ τῆς τέχνης καὶ τοῖς ἐγκωμιάζουσι δέδοται λέγειν ὅσα βουλομένοις εἴη ἄν. ὅσας γε μὴν δογματικῶς τε καὶ ἀποφαντικῶς ἐκεῖνοι ἐξενηνόχασι, τούτοις δ’ ἄρα ἀνέγκλητόν τε καὶ ἀσφαλὲς οἷά τισι κανόσι καὶ στάθμαις πρὸς τὴν πίστιν κεχρῆσθαι. ἐγὼ τοίνυν ὥσπερ τοὺς Ἰταλοὺς διασύρω καὶ μέμφομαι, ἰταμῶς οὑτωσὶ καὶ μετὰ πολλῆς τῆς ὀφρύος τῇ θεολογίᾳ ἐπιπηδῶντας, τὸν αὐτὸν δὴ τρόπον αἰσχρὸν καὶ παλίμβολον ἥγημαι, ὧν μὲν ἐπαινοῦμεν τἀναντία ποιεῖν ἡμᾶς, οἷς δὲ ψέγομεν τὰ παραπλήσια. οὐ γὰρ ὅτι ἐκεῖνοι τολμηροὶ καὶ θρασεῖς περὶ τὰ τοιαῦτα, διὰ τοῦτο καὶ ἡμᾶς ἕπεσθαι δεῖ· οὐδ’ ὅτι τῆς εὐθείας ἐκεῖνοί γε ἐξετράποντο καὶ ἡμᾶς τῶν καθεστώτων χρεὼν ἀμελεῖν· ἀλλ’ ἀκλινεῖς τῶν προσηκόντων ὅρων ἱσταμένους ἐντὸς τοὺς τοιούτους παρακρούεσθαι κρότους, καθάπερ προβλῆτες ἀτίνακτοι τὰ προσπίπτοντα κύματα. δέδοικα γὰρ, μὴ καπνὸν φεύγοντες εἰς πῦρ βλασφημίας ἐμπίπτωμεν.

[A. C. 1328 AD 131] BYZANTINÆ HISTORLE LIB. X. [:MP. ANDRONIC. JUN.] 718 ὅτε δεῖ συλλογιζόμενος, συλλογίσει αι οἷα δεῖ καὶ ὅπως apposite utar, certus sum, quia neque nos, neque δεῖ· εἰ δ' αὐτὸς ἴσως, ἀλλ' οἴ γε ἀκούοντες δι' ὑπο μίας ποιήσονται τὰ λεγόμενα καὶ φυλάξονται, ἀφέσ λειάν τε καὶ ἄνοιαν ἅπαξ αὐτοῦ καταγνόντες. Τάχα δ' ἂν καὶ σιωπῇ παντελεῖ τὰς τῶν ἀτι πων ἐκείνων ἔριδας καὶ οἱ θεῖοι ἐκεῖνοι Πατέρες ἀπεκρούσαντο, εἰ μὴ ἐς ἀνάγκας καὶ ἄκοντες ἀντιλέγειν ήγοντο, ῥᾷστα τὸν ὄχλον ὁρῶντες ταῖς ἄλ λοτε ἄλλως ἐπιφυομέναις αἱρέσεσι προσιόντα διὰ τὸ ἀνέδρα στον ἔτι περὶ τὴν πίστιν καὶ οὐ σφόδρα του ἀναμφίβολον. Νῦν δ' οὕτω βεβαιωθέντων και στηρι χθέντων εἰς τὴν πίστιν τοῦ πλήθους, ὥστε θάττον ἂν ἴδει τις τὸν σίδηρον μεταθέντα τὴν φύσιν, ἢ τούτους βραχὺ τῶν πατρίων μεταθεμένους δογμάτων, τίς χρεία λόγων ὠφελησόντων οὐδέν; Καὶ γὰρ ἵνα κἀγὼ τὰ τοῦ Ἀποστόλου κατά καιρὸν φθέγξομαι, πέπεισμαι, ὅτι οὔτε θάνατος, οὔτε ζωή, οὔτε ἄγγελο:, οὔτε ἀρχα, οὔτε δυνάμεις, οὔτε ἐνεστῶτα, οὔτε μέλο λοντα, οὔτε ὕψωμα, ούτε βάθος, οὔτε κτίσις ετέρα δυνήσεται τούτους τῶν πατρίων ἀποστῆσαι θεσμών καὶ δογμάτων. Έπειτα, εἰ μὲν πρώτως ἤδη ταῦτ' ἐνοχλούντες ἦσαν, καὶ πρώτοις ἡμῖν τὰ τοιαῦτα πρού τίθεσαν, ἴσως ἂν καὶ αὐτοὶ πρὸς λόγων ἀγῶνας παρεσκευαζόμεθα τήμερον ξύν γε Θεῷ. Ἐπεὶ δὲ πάλαι ταῦτ' ἐξήτασται καὶ τάξιν εἰλήφεσαν τὴν προσήκουσαν, καὶ τὸ κῦρος λαμπρὸν παρεπέμφθη τῷ χρόνῳ, κανταῦθα πολλάκις ἐνδημήσαντες οὗτοι πολλάκις καὶ ἀπεκρούσθησαν· ποῦ δίκαιον τοῖς πάλαι καλῶς δεδο μένοις τήμερον ἡμᾶς ἐνοχλεῖν καὶ ἀνήνυτα μοχθ:ΐ:, ἀνακυκλοῦντας ἀεὶ τὰ αὐτά; καὶ τούτοις μὲν ἀνεπιχθὲς τοῦτο καὶ σφόδρα του περισπούδαστον. Λογισμούς γὰρ ἐκ λογισμῶν ἀμείβοντες [P. 318] ὑποσαίνοντάς τε καὶ ὑπισχνουμένους ἀεὶ τὰ βελτίονα, ή περιτρέψειν ἠλπίκασι τὴν ήτταν ὀψὲ τοῖς αὐτῶν ἐναντίοις ἡμῖν καὶ τὸ φθάσαν αἶσχο; ἀποτρίψεσθαι, ἢ πολλὴν τῆς συνόλου καταχεσμένους τὴν γλωσσαλγίαν μετὰ τῆς συνήθους ὀφρύος, ἔπειτα ἐξελεύσεσθαι διασπείροντας πανταχή φήμην ἀναιδείας με στὴν καὶ κλέπτουσαν τὴν ἀλήθειαν, ὡς ἐστήσαντο τρόπαιον, οἷα τὰ τρῶν αὐτῶν σμικρολογήματα. Αλλ' ἡμῖν γε οὐ προδιδόναι τὸ μεγαλοπρεπὶς ἡμῶν δεί, οὐδ' & συμφέρει τοῖς ἐναντίοις, ταύθ' ἡμᾶς πράττειν χρεών· ἀλλὰ ταῦθ' ἡμᾶς μᾶλλον, ἅπερ ἡμῖν. Ποῦ δ᾽ οὐκ ἂν ἀγνωμοσύτης εἴη ἐλαύνον, Ἑλλήνων μὲν ὁπόσοι Πυθαγόρειο τε καὶ Επικούρειοι, τούτους οὕτω τοι θεῖα καὶ ἀναν τίρρητα τὰ τῶν διδασκάλων ολέσθαι δόγματα καὶ θε σπίσματα, ὡς σιωπῇ τὰ σφίσι λεγόμενα δέχεσθαι μήτ' ἀμφιβάλλουσαν ἀκοὴν, μήτε γλώτταν προϊεμένου; ἀντίρω.ον· ἡμᾶς δὲ τοῖς θείοις νόμοις καὶ δόγω μασι τῶν τῆς ἡμῶν ἀρχηγῶν εὐσεβείας καὶ πίστεω; οὐ μάλα ἐθέλειν ἀναποδείκτοις καὶ οἷά τισιν ὅροις κεχρῆσθαι, ἀλλ' ἀμφιβαλλόντων και πολυπραγμο νούντων ἄλλων ἀνέχεσθαι καὶ κατακερματιζόντων τὸν νοῦν, καθάπερ ποιοῦσι καὶ οἱ πολέμιοι τὰ λάφυρα ξύν γε πολλῇ περιέχοντες ἀκοσμία. Εἰδέναι μέντοι vita, neque angeli, neque principatus, neque virtutes, neque instantia, neque futura, neque altitudo, neque profundum, neque creatura alia poterit istos a patriis institutis et decretis abducerc. Deinde si jam nunc primum et primis nobis molesti essent Latini ista proponentes, fortassis et ipsi ad verborum concertationes Deo propitio hodie accingeremur. Sed cum olim hæc examinata et ita ut decebat deûnita et diuturnitate temporis luculenter confirmata sint, atque isti sæpius huc proſecti subinde repudiati fuerint: quo jure ea qu.x olim recte decreta sunt hodie turbabimus et imani labore eadem semper repetemus? Quod istis quidem nec grave est, et summo studio quæritur. Nəm aliis atque aliis rationibus comminiscendis, iis videlicet quæ ipsis blandiantur et subinde meliora promittant, aut victoriam sibi de adversariis nobis, conversa fortuna et abolito vetere probro, cessuram pollicentur: aut ubi mala multa in conventum nostrum solito cum supercilio dixerint; tum demum famam de victoria 516 reportata impudentissiman sparsuros se ubique sperant, dissimulta veritate, quæ est eorum vaniloquentia. Verum uos committere haud decet, ut dignitatis nostrae anplitudinem prodamnus; neque ea, quæ e re adversariorum sunt, sed ea potius, quae nobis expediunt, agere debemus. Quantæ porro vecordiæ esset, cum Graeci illi, qui Pythagoram aut Epiru rum auctorem sequuntur, adeo divina et certa putent dogmata ac decreta magistrorum, ut quidquid illi dixerint, taciti ipsi almittant, ac neque auribus dubitanter accipiant, neque linguam cor. tra exserant; nos legibus et decretis primorum religionis et fidei nostr. auctorum nolle citra demonstrationem uti ac iis velut certis limitibus insistere, sed alios ferre disceptantes et curiose inquirentes et mentem quasi minutin concisam in diversa trahentes, non aliter quam hostes ho stium spolia diripere ac fœdissime distrabere solent? Cæterum illud quoque scire est operæ pretium, non simpliciter, nec uuo miodo sanctoram Patrum scripla intelligenda esse. Quorum alia d institutionem et utilitatem legentium accommodate edita sunt; personarum quidem et temporum habita ratione, sed religiose omnia; quædam inquam sic edita; alia dogmatice, alia encomniastice, alia denique contentiose. Quæ contentiosa, ea non de bent aliunde alio transferri. Neque enim si quis pugnans cuin hostibus et toto animo in gladium et clypeum intentus commilitonem ante pedes startem disturbaverit, vel lex ea putanda 517 est, vel is accusandus, qui id fecit, cogitationem alio trabente necessitate et minime sincnte, ut id, quod facium est, aliter deret. Itaque illud cavenVariorum notæ. Ut quidquid illi dixerint, taciti ipsi admittant, non, ut interpretabatur Wolfus, ut quidquid disc. ris, faciti ferant. Βοινικ.

PG 148:719ὃ γὰρ παρ’ Ἕλλησι πάλαι τεθρύλληται περὶ Πλάτωνος, ὡς ἐκείνου γε παρὰ Διονύσιον τὸν τῆς Σικελίας ἐπιδημήσαντος τύραννον κονιορτοῦ τὰ βασίλεια ἐνεπίμπλαντο, περὶ τὰς γραμμικὰς ἀσχολίας τηνικαῦτα τῶν πλείστων ὁρμώντων, τοῦτο δὴ καὶ παρ’ ἡμῖν τρόπον ἕτερον γίγνεται σήμερον. οὕτω γὰρ καὶ παρ’ αὐτοῖς εἰπεῖν τοῖς βαναύσοις ἐκκέχυται τὰ θεολογίας μυστήρια καὶ οὕτω κεχήνασιν ἅπαντες ἐπὶ τῷ συλλογιστικῶς ἐμβατεύειν τοῖς λόγοις αὐτῶν, ὥσπερ ἐπὶ τῇ χλόῃ καὶ ταῖς νομαῖς τὰ βοσκήματα. καὶ οἱ τὸ πιστεύειν ὀρθῶς ἀμφίβολον ἔχοντες, καὶ οἱ μηδ’ ὅπως δεῖ πιστεύειν εἰδότες μηδ’ ὅ,τι ἐστὶν ὃ πιστεύειν φασὶν, ἀγορὰς καὶ περιπάτους καὶ θέατρα πάντ’ ἐμπεπλήκασι τῆς θεολογίας καὶ οὐδὲ τουτονὶ τὸν ἥλιον αἰσχύνονται μάρτυρα τῆς ἀναιδείας ποιούμενοι. πῶς δ’ οὐκ ἂν εἴη τῶν σφόδρα ἀτοπωτάτων, πάλαι μὲν ὁ πότε τὰ Ἑλλήνων ἤκμαζε δόγματα, τάξιν ἐπιπολάζειν καὶ ἃ τοῖς Δελφῶν θεολόγοις ἐφεῖται μυστήρια, μηδενὶ τῶν ἄλλων ἐξεῖναι μήτε λέγειν μήτε περινοεῖν, κἂν Σωκράτης ᾖ, κἂν Πλάτων, κἂν εἴ τις ἐπὶ σοφίᾳ περιφανής τε καὶ διαβόητος·

719 [a. m. 6836 ad 6849] dum: item ne iis quæ encomiastice dicta sunt, καὶ τοῦτο χρεών, ὡς οὐχ ἁπλῶς οὐδὲ καθ᾿ ἕνα με pro legibus utamur. Nam laudantibus ars ipsa quidvis dicendi licentiam dedit. Quæ vero dogmatice, et sententiose enuntiata sunt, iis degnum rectum et tutum est veluti regulis et amussi quoad fidem uti. Ego vero sicut Italos improbo et reprehendo, adeo temere et arroganter in theologiam irruentes; ita etiam turpe et levitatis esse duco, eoruin quæ probamus facere nos contraria, eorum vero quæ improbamus similla. Non enim quia confidentes illi sunt et audaces in hujusmodi rebus, idcirco nos corum exemplum sequi par est; neque co, quod iidem a recta via deflexerunt, et nos ea negligere oportet, quæ recte constituta sunt. Quin potius immoti intra legitimos terminos consistamus, et istiusmodi strepitus repellamus, sicut rupes inconcussa fluctusincurrentes propulsat. Vereor enim, vereor, ne fumum fugientes in blasphemie fummam incidamus. Quod enim a veteribus Græcis de Platone jactatum est, cum is ad Dionysium Siciliae tyrannum hospes venisset, regiam pulvere impletam fuisse, cum plerique describendis lineis incumbere illico coepissent; id et apud nos hodie alio modo accidit. Etenim ipsis, ut ita dicam, cerdonibus patent edusa theologia mysteria, quorum rationibus syllogistica 518 arte penetranlis ita omnes incumbunt et inhiant, ut pecudes herbis el pascuis. Atque ii quorum fides an recta sit ambiguum est, nec non ti qui quomodo sit credendum et quid sit illud, quod vocant credere, ignorant; ii, in- ' ' τὸν τρόπον τὰς τῶν θείων Πατέρων γραφάς έκλαμ βάνειν δέον. Τὰ μὲν γὰρ αὐτῶν διδασκαλικώτερόν τε καὶ οἰκονομικώτερον ἐξεδόθη τὸν τρόπον, καταλλή λως μὲν τοῖς προσώποις καὶ τοῖς ἄλλοτε ἄλλως ἀνα θοῦσι καιροῖς· εὐσεβῶς δ᾽ ἅπαντα· αἱ μὲν γοῦν τῶν γραφῶν οὕτως ἐξεδόθησαν, αἱ δὲ δογματικῶς. αἱ δὲ ἐγκωμιαστικῶς, αἱ δὲ ἀγωνιστικῶς. Οὔτ᾽ οὖν τὰς ἄλλοθεν ἀγωνιστικὰς άλλασε μεταφέρειν χρεών. Επει οὐδ᾽ εἴ τις πολεμίοις μαχόμενος καὶ ὅλην ἀπασχολῶν τὴν διάνοιαν ἐς τὸ ξίφος καὶ τὴν ἀσπίδα πρὸ ποδῶν ἱστάμενον τὸν συστρατιώτην εξώθησεν, οὔτε νόμον ἡγεῖσθαι τὸ πεπραγμένον, οὔτε τῷ πεπραχότι δίκαιον ἐγκαλεῖν, τῆς ἀνάγκης άλλαξε τηνικαῦτα περισπώσης των λογισμὸν καὶ ἥκιστα συγχωρούσης άλλως πεπράχθαι τὸ πεπραγμένον. Οὔτ᾽ οὖν τοῦθ' οὕτω χρή ποιεῖν, οὔτε μὴν ταῖς ἐγκωμιαστικαῖς ὡς νόμοις κε χρῆσθαι. Αὐτονομία γὰρ ἐκ τῆς τέχνης καὶ τοῖ; ἔγχω μιάζουσι δέδοται λέγειν ὅσα βουλομένοι; εἴη ἄν. Οσας γε μήν δογματικῶν τε καὶ ἀποφαντικῶς ἐκεῖ νοι ἐξενηνόχασι, τούτοις δ' ἄρα ἀνέγκλητόν τε καὶ ἀσφαλὲς οἱά τισι κανόσι καὶ στάθμαις πρὸς τὴν πίσ στον κεχρῆσθαι. Ἐγὼ τοίνυν ὥσπερ τους Ιταλούς διατύρω καὶ μέμφομαι, Ιταμῶς οὕτωςὶ καὶ μετὰ πολύ τῆς τῆς ὀφρύο; τῇ θεολογίᾳ ἐπιπηδώντας, τὸν αὐτὸν τῇ τρόπον αἰσχρὸν καὶ παλίμβολον ἤγημαι, ὧν μὲν ἐπαινοῦμεν τἀναντία ποιεῖν ἡμᾶς, οἷς δὲ ψέγομεν τὰ παραπλήσια. [Ρ. 519] Οὐ γὰρ ὅτι ἐκεῖνοι τολμηροί καὶ θρασείς περὶ τὰ τοιαῦτα, διὰ τοῦτο καὶ ἡμᾶς ἐπεσθαι δεῖ· οὐδ' ὅτι τῆς εὐθείας ἐκεῖνοί γε ἐξετράποντο, καὶ ἡμᾶς τῶν καθεστώτων χρεὼν ἀμελεῖν· ἀλλ' ἀκλι νεῖς τῶν προσηκόντων όρων ισταμένους ἐντὸς τοὺς τοιούτους παρακρούεσθαι κράτους, καθάπερ προβλή τες ἀτίνακτοι τὰ προσπίπτοντα κύματα. Δέδοικα γὰρ, μὴ καπνὸν φεύγοντες εἰς πύρ βλασφημίας ἐμε πίπτωμεν. Ο γάρ παρ' Ελλησί πάλαι τεθρύλληται περὶ Πλάτωνος, ὡς ἐκείνου γε παρὰ Διονύσιον τὸν τῆς Σικελίας ἐπιδημήσαντος τύραννον κονιορτοῦ τὰ βασίλεια ενεπίμπλαντο, περὶ τὰς γραμμικές ασχο λίας τηνικαῦτα τῶν πλείστων ορμώντων, τοῦτο δὲ καὶ παρ' ἡμῖν τρόπον ἕτερον γίγνεται σήμερον. Οὕτω γὰρ καὶ παρ' αὐτοῖς εἰπεῖν τοῖς βαναύσοις ἐκκέχυται τὰ θεολογίας μυστήρια καὶ οὕτω κεχήνασιν ἅπαντες ἐπὶ τῷ συλλογιστικώς εμβατεύειν τοῖς λόγοις αὐτῶν, ὥσπερ ἐπὶ τῇ χλόῃ καὶ ταῖς νομαῖς τὰ βοσκήματα. Καὶ οἱ τὸ πιστεύειν ὀρθῶς ἀμφίβολον ἔχοντες, καὶ οἱ μηδ' ὅπως δεῖ πιστεύειν εἰδότες μηδ' ὁ τι ἐστὶν δ πιστεύειν φασίν, ἀγορᾶς καὶ περιπάτους καὶ θέατρα πάντ' ἐμπεπλήκασι τῆς θεολογίας καὶ οὐδὲ τούτονὶ τὸν ἥλιον αἰσχύνονται μάρτυρα τῆς ἀναιδείας τοιού μενοι. Πῶς δ' οὐκ ἂν εἴη τῶν σφόδρα ἀτοπωτάτων, πάλαι μὲν ὁπότε τὰ Ἑλλήνων ήκμαζε δίγματα, τα ξιν ἐπιπολάζειν καὶ ὰ τοῖς Δελφών θεολόγοις ἐφεῖται μυστήρια, μηδενὶ τῶν ἄλλων ἐξεῖναι μήτε λέγειν μήτε περινοεῖν, και Σωκράτη; ᾖ, και Πλάτων, καν εἴ τις ἐπὶ σοφίᾳ περιφανής τε καὶ διαβόητος· παρ' ἡμῖν δὲ, εἷς ἀκίδηλ ν τὸ τῆς εὐσεβεία; ὁμολογεῖται μυστήριον, ούτω σὶ βεβηλού κι τὰ θεῖα καὶ πᾶσι · εἶναι τοῦτ' ἐφειμένον καὶ quam, et for, et porticus et theatra omnia theologia compleverunt, neque solem hunc impudentiæ suæ facere testem reverentur. Et quid absurdius cogitari qurat, quam cum olim Græcerum dogmata forerent, certum ordinem castitisse, et mystica arcana Delphorum theologis commissa, nulli alii vel vulgare vel indagare licuisse, sive is Plato, sive Socrates esset, aut quivis alius sapientiæ laude celebris: apud nos autem, qui sincerum veræ religionis mysterium profitemur, ita res divinas profanari et quibuslibet de iis disserendi potestatem dari, vel potius quemlibet cam sibi ipsi arrogare? Gregorius vero divinarum rerum peritissimus linguam ad theologicas disputationes appeliere sic reformidat, ut manum ad fummam. η Proinde multis verbis se excusat, declaratque, se non libenter accedere ad disputandum de Deo, et eos qui id temere audeant improbat. ● Neque enim, inquit, laudabile est desiderium, sed et conatus ipse formidabilis.» Et Ozæ exemplum adducit, qui Arcam olim solummodo attingere ausus periit; Deo, inquit, reverentiam Arcæ debitat sic asserente. Quod si rex eum quam primum e medio tolleret, qui regiam coronam impudenter 519 suo capiti imponere auderet; quot fulmina, quot turbines is meretur, qui temerario ausu irrumpere in theologiam non dubitat? Volo enim brevem narrantiunculam veteris memoriæ, huic negotio valde consentancam, subjungere. Alexanτοῖς θεολογεῖν βουλομένοις εἶναι τοῦ

PG 148:721παρ’ ἡμῖν δὲ, οἷς ἀκίβδηλον τὸ τῆς εὐσεβείας ὁμολογεῖται μυστήριον, οὑτωσὶ βεβηλοῦσθαι τὰ θεῖα καὶ πᾶσι τοῖς θεολογεῖν βουλομένοις εἶναι τοῦτ’ ἐφειμένον καὶ αὐτοχειροτόνητον. ἀλλ’ ὁ πολὺς ἐν θεολογίᾳ Γρηγόριος τοσοῦτον ἀποδειλιᾷ πρὸς θεολογίαν τὴν γλῶτταν κινεῖν, ὥσπερ τὴν χεῖρα πρὸς φλόγα πυρός. ὥστε καὶ πολλοὺς πρὸς παραίτησιν προβάλλεται λόγους, ἐν οἷς οὔθ’ ἑαυτὸν ἐγχειρεῖν προθυμούμενον τοῖς περὶ θεοῦ δείκνυσι λόγοις, οὔτε τὸν ἐγχειροῦντα θρασέως ἀποδέχεται. οὔτε γὰρ ἐπαινετὸς, φησὶν, ὁ πόθος, ἀλλὰ καὶ φοβερὸν τὸ ἐγχείρημα. παρεισάγει δὲ καὶ Ὀζᾶν ἐκεῖνον, ὃς τῆς κιβωτοῦ πάλαι ψαῦσαι τολμήσας μόνον ἀπώλετο, φυλάςσοντος, φησὶ, τοῦ θεοῦ τῇ κιβωτῷ τὸ σεβάσμιον. εἰ δὲ καὶ βασιλεὺς τάχιστ’ ἂν ἐξ ἀνθρώπων ποιήσειεν, εἴ τις τῶν ὑπηκόων ἀναιδῶς ἐπὶ τῆς ἑαυτοῦ κεφαλῆς τὸ βασιλικὸν ἐπιθεῖναι τολμήσειε στέφος, πόσων ἂν εἴη κεραυνῶν καὶ πρηστήρων ἄξιος, εἴ τις αὐτονομίᾳ θρασύτητος οὑτωσὶ τῆς θεολογίας κατατολμᾷ; ἐθέλω γὰρ καὶ μικρὸν ἐκ τῶν πάλαι προσθεῖναι τῷ λόγῳ διήγημα, τῇ ὑποθέσει πάνυ τοι σφόδρα προσῆκον.

[4. c. 1528 40 1341] riɔrum cursum et magnos triumphos cum auimuu relaxare et recreare vellet, trire i conscensa in Euphrate navigasse circumspectantem, ac iu medio flumine diadema illi fortuito e capite delapsum esse quod cum nauta quidam: natando pro - vectus apprehendisset, et quia mañu gestare ac simul natare non poterat, capiti suo imposuisset, ac denique enatans ad regem reportasset: homini illi, quod regium diadema servasset, talentum de navisse; sed quia idem diadema indigne capiti suo imposuisset, caput abstulisse. Quod si homo bominem, qui eoden secum pileo usus furet, vivum ferre non potuit, neque ultra passus est omnium rerum altricem intueri solis lucem, quid de iis dicemus, qui adco petulanter in theologiam irrumpunt? idque cun neque demones ejicere, ueque mare interscindere, nec aquarum amnes e rupibus clicere possint, ut istis saltem inductum vulgus dedoceant atque adeo in suas partes trahant. Ego vero quæ utilia esse judicavi, ea in medium proferenda esse censui. Quæ si auditoribus digna auditu visa sunt, Deo accepta, refero, qui, qui lquid pulchrum, largitur. Sin minus, 520 quærenda sunt meliora.» ΒΥΖΑΝΤ. Ν.Ε HISTORIE LIB. X. [IMP. ANDRONIC. J. αυτοχειροτόνητον; Αλλ' ὁ πολὺς ἐν θεολογία Γρηγο- drum aiunt, Macedonem illum, post longum victoριος τοσοῦτον ἀποδειλιᾷ πρὸς θεολογίαν τὴν γλώτταν κινεῖν, ὥσπερ τὴν χεῖρα πρὸς φλόγα πυρός. Ωστε καὶ πολλοὺς πρὸς παραίτησιν προβάλλεται λόγους, ἐν οἷς οὔθ' ἑαυτὸν ἐγχειρεῖν προθυμούμενον τοῖς περὶ Θεοῦ δείκνυσι λόγοις, οὔτε τὸν ἐγχειροῦντα θρασέως ἀποδέχεται. «Οὔτε γὰρ ἐπαινετός, ο φησίν • ὁ πόθος, ἀλλὰ καὶ φοβερὸν τὸ ἐγχείρημα.» Παρ · εισάγει δὲ καὶ ὑζᾶν ἐκεῖνον, δς τῆς κιβωτοῦ πάλαι ψαῦσαι τολμήσας μόνον ἀπώλετο, φυλάσσοντος, φησί, τοῦ Θεοῦ τῇ κιβωτῷ τὸ σεβάσμιον. Εἰ δὲ καὶ βασιλεὺς τάχιστ' ἂν ἐξ ἀνθρώπων ποιήσειεν, εἴ τις τῶν ὑπη κόων ἀναιδῶς ἐπὶ τῆς ἑαυτοῦ κεφαλῆς τὸ βασιλικόν ἐπιθεῖναι τολμήσειε στέφος, πόσων ἂν εἴη κεραυνῶν καὶ πρηστήρων ἄξιος, εἴ τις αὐτονομία θρασύτητος ούτωσὶ τῆς θεολογίας κατατομα; Εθέλω γὰρ καὶ μι κρὸν ἐκ τῶν πάλαι προσθεῖναι τῷ λόγῳ διήγημα, τῇ ὑποθέσει πάνυ τοι σφόδρα προσήκον. [Ρ. 520] 'Αλέξαν δρόν φασιν, ἐκεῖνον τὸν Μακεδόνα, μετὰ τὸν πολὺν ἐκεῖνον δρόμον καὶ τὰ μεγάλα τρόπαια, ἐπειδήποτε βαστώνης ἕνεκά τινος καὶ θυμηδίας ἐπιβὰς τριήρους ἔπλει περισκοπῶν καὶ ποταμὸν τὸν Εὐφράτην, ἐκπί πτει τῆς αὐτοῦ κεφαλῆς, συμβάν ούτωσί πως, ἡ βασιλική καλύπτρα περὶ μέσον τὸν ποταμόν· ἦν τάχιστά τις τῶν ναυτῶν εἰλήφει διανηξάμενος· καὶ αὐτὴν μὲν τῇ χειρὶ βαστάζειν ἅμα καὶ νήχεσθαι μὴ ἔχων, τῇ ἑαυτοῦ κεφαλῇ περιθεὶς ἐξενήξατο κομίζων ταύτην τῷ βασιλεῖ· ὅ γε μὴν βασιλεύς ὅτι μὲν τὴν βασίλειον καλύπτραν αὐτῷ διεσώσατο, τάλαντον έδω ρήσατο· ὅτι δ' αὐτὴν ἀναξίως τῇ ἑαυτοῦ κεφαλῇ περιέθηκεν, ἀφαιρεῖται τῆς κεφαλῆς τὸν ἄνθρωπον. Εἰ δ' ἄνθρωπος ἄνθρωπον οὐκ ἠνέσχετο τὴν αὐτὴν ἑαυτῷ περιθέντα καλύπτραν ζῶντα βλέπειν ἐᾶται τοῦ λοιποῦ τὴν τὰ πάντα βόσκουσαν αιθερίαν λαμπάδα, τί φήσομεν περὶ τῶν ἀδεῶς οὕτωσὶ τῇ θεολογίᾳ ἐπισ πηδώντων καὶ ταῦτα μήτε δαίμονας δυναμένων ἐκβάλλειν, μήτε θάλασσαν τέμνειν, μήτε ποταμούς ὑδά των παρασκευάζειν ἐκβλύζειν ἐκ πέτρας, ἵνα τούτοις γοῦν μεταπείσωσι τοὺς πολλοὺς καὶ πρὸς ἑαυτοὺς ὡς εἰκὸς ἀνθελκύσωσιν; Ἀλλ᾽ ἐγὼ μὲν & συμφέρειν ενόμισα, ταῦτα καὶ λέγειν προῆγμαι. Εἰ δὲ καὶ τοῖς ἀκούουσιν ἀκοῆς ἄξια ταῦτα φανείη, τῷ Θεῷ χάρις τῷ πάντων καλῶν χορηγῷ. Εἰ δ' οὖν, σκεπτέον τὸ βέλτιον.» Γ. Ταῦτα διεξελθὼν ὁμόστοιχα λέγειν έδοξα τοῖς ἐλλογιμωτέροις τῶν ἐπισκόπων τοῖς τε ἄλλοις καὶ μάλιστα Δυρραχίου τῷ πάνυ· ὃς πολιά βίου καὶ συνέσεως οξύτητι καὶ μεγαλοφυΐα γνώμης διέπρεπεν ἐν τοῖς ἐπισκόποις, λόγῳ τε τὴν ἀρετὴν κοσμῶν καὶ ἀρετῇ τὸν λόγον. Οἷς ἀκολουθεῖν πεπείκασιν ἑαυτοὺς καὶ ὅσοι μὴ λόγοις τὴν γλῶσσαν ὁπλίζειν ἐδύναντο, πᾶσαν ἐριστικὴν ἐξ ἀνάγκης ἀποθέμενοι γνώμην. Δ'. Ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ καὶ ὁ δεσπότης τετε λεύτηκε Κωνσταντίνος, ἑαυτῷ γε συνθάψας ἐμοῦ καὶ τὰς ἀκαίρους τῶν πολλῶν προσδοκίας. III. Hæc cum dixissem, visus sum eruditiorum episcoporum opinioni congruentia dixisse, cum aliorum, tum maxime Dyrrhachiui, viri præstantissimi; qui et senili gravitate et ingenii acumine et animi magnitudine inter episcopos excellebat, ac virtutem eruditione et eruditionem virtute ornabat. Hos ji sibi sequendos putaverunt, qui eloquentia non valebant, omne contentionis studium coacti abjicere. IV. Hoc tempore etiam despota Constantinus decessit, et una secum inanem vulgi exspectatio - nem sepelivit. Variorum notae. Gregor. Νaz. oratione περὶ δόγματος. men subsecuta non est, Nicephori Gregora omnia (unt, BOIVIN. Vitiosa constructio. BorvIN. Leo Allatius, De Eccles. Occid. et Orient. perp. consens. lib. 1. cap 16, secl. 2, pontificis Romani Benedicti XII ad Robertum Siciliæ,regem epistolam profert, dalam Avenione u Kal. Sept. an. Chr. 1359, eique epistolæ subjungit acta eodem anno inter euindeni Benedictum papam et Andronici junioris legatos, Barlaamum ei Stephanum I andulum, qui de Ecclesiarum concordia acturi Avenionem venerant. Denique, his omnibus velut Į ræstructis, bæc ipse addit de suo: Concordia taet favore principis et eloquentiæ nervis susque deque miscentis pervicacia, qui prolixa oratione paIriarcham ipsum, Dyrrhachinum episcopum, et alios perplures, seductos in suam traxit sententiam, ne legati pontificis audirentur, repudiarenturque omnia, quæ concordiam similem stabilire viderentur. Leo Allatius tempora confundit. Nam oratio illa Gregorae non ad an. Chr. 1339 aut 1540 pertinet, scal ad. an. 1353, ut supra dictum est. Boivin. Andronici senioris imp. filius secundo genitus ex Amua primna uxore. Vide stemma Palæolog. et scriptores ibi laudatos. DUCANG.

PG 148:723Ἀλέξανδρόν φασιν, ἐκεῖνον τὸν Μακεδόνα, μετὰ τὸν πολὺν ἐκεῖνον δρόμον καὶ τὰ μεγάλα τρόπαια, ἐπειδήποτε ῥᾳστώνης ἕνεκά τινος καὶ θυμηδίας ἐπιβὰς τριήρους ἔπλει περισκοπῶν καὶ ποταμὸν τὸν Εὐφράτην, ἐκπίπτει τῆς αὐτοῦ κεφαλῆς, συμβὰν οὑτωσί πως, ἡ βασιλικὴ καλύπτρα περὶ μέσον τὸν ποταμόν· ἣν τάχιστά τις τῶν ναυτῶν εἰλήφει διανηξάμενος· καὶ αὐτὴν μὲν τῇ χειρὶ βαστάζειν ἅμα καὶ νήχεσθαι μὴ ἔχων, τῇ ἑαυτοῦ κεφαλῇ περιθεὶς ἐξενήξατο κομίζων ταύτην τῷ βασιλεῖ· ὅ γε μὴν βασιλεὺς, ὅτι μὲν τὴν βασίλειον καλύπτραν αὐτῷ διεσώσατο, τάλαντον ἐδωρήσατο· ὅτι δ’ αὐτὴν ἀναξίως τῇ ἑαυτοῦ κεφαλῇ περιέθηκεν, ἀφαιρεῖται τῆς κεφαλῆς τὸν ἄνθρωπον. εἰ δ’ ἄνθρωπος ἄνθρωπον οὐκ ἠνέσχετο τὴν αὐτὴν ἑαυτῷ περιθέντα καλύπτραν ζῶντα βλέπειν ἐᾶσαι τοῦ λοιποῦ τὴν τὰ πάντα βόσκουσαν αἰθερίαν λαμπάδα, τί φήσομεν περὶ τῶν ἀδεῶς οὑτωσὶ τῇ θεολογίᾳ ἐπιπηδώντων καὶ ταῦτα μήτε δαίμονας δυναμένων ἐκβάλλειν, μήτε θάλασσαν τέμνειν, μήτε ποταμοὺς ὑδάτων παρασκευάζειν ἐκβλύζειν ἐκ πέτρας, ἵνα τούτοις γοῦν μεταπείσωσι τοὺς πολλοὺς καὶ πρὸς ἑαυτοὺς ὡς εἰκὸς ἀνθελκύσωσιν;

[4. m. 6836 ad Gɛ49] ΛΟΓΟΣ ΙΑ. LIBER UNDECIMUS. CAPUT PRIMUM. Turci Latinos ac Romanos terra et mari infestant. Latini principes cum Italiæ rege et cum imperatore agunt de ineunda adversus communem hostem societate. Imperator pecunias cogit. Classem apparas Latinorum adventum exspectat. Latini inter se dissidentes ejus exspectationem frustrantur. Rhodii, Phocenses et Cycladum rector in imperatorem conspirant. Mitylenen proditione capiunt. Catanes Genuita, dux Phocæensium, eam sibi vindicat; navium numero sociis superior. Uxorem et liberos Phocæa arcessit Quonam jure huic urbi præfuerit. Gennenses Galatæi insolescunt. Eorum opulentia unde creverit. Variis artibus custellum suum amplificant ac muniunt. Imperator munitiones eorum incendit. Eosdem bellum aperte molientes oppugnare negligit, ad majora intentus. Galatari in summas angustias redacti ferociam cruunt. Pacem impetrant. Imperator Mitylenen proficiscitur. Naves quinque hostiles comprehendit et Chum perducit. Interim Catanes Mitylenen munit. Romani adjunctis sibi Turcis Phocæam obsident. 523 I. Anno sequente Turci, plurimis navibus ardificatis, non insulas tantum vexarunt in Ægæo et ultra Egæum mare sitas, sed mercatorias etiam naves captas spoliarunt, et crebros exscensus in mediterranea fecerunt, non serus ac si in sua terra versarentur, obsistente nemine. Quæ res Latinis æque ac Romanis exitio erant, et graviora etiam in posterum pericula ninabantur. II. Latinorum itaque principes conveniunt, ac de ca re inter sese et cmm Carolo Italiæ rege communicant; seque ad propulsandum hostem 524 paratos fore pollicetur. Missis etiam ad imperaLorem legatis consensum et ardorem Latinorum ei declarant, hortanturque, ne communibus periculis desit, et ut serio ac sedulo in rem gerendam Iucumlat. Intolerabilia enim esse quæ Turci Latinis et Romanis detrimenta in dies inferant et in posterum inferre destinent. Ad hæc absurdum ac ignavissimi esse ingenii et animi, cum liceret ca jactura et translatione opum nostrarum, quibus quotannis inviti a barbaris spoliener, ad navaliam copiarum apparatum et propulsationen hostium uti, ultro cedere illis, et in evidens atque indubilatum discrimen nos ipsos una cum facultatibus Α'. Τοῦ δ' ἐπιόντος έτους οἱ Τοῦρκοι πλείστα ναυ πηγησάμενοι πλοῖα οὐ μόνον τὰς νήσους κακῶς διε τίθεσαν τάς τε κατὰ τὸν Αἰγαῖον καὶ μετὰ τὴν Αἰγαῖον, ἀλλὰ καὶ τὰς ἐπ' ἐμπορίᾳ ἐξιούσας ολκάδες αἱροῦντες ἐληΐζοντο· συχνὰς δὲ καὶ τὰς ἀποβάσεις ἐς τὴν μεσόγειον ἐποιοῦντο, καθάπερ ἐν φιλίᾳ γῇ, μηδένα τὸν προιστάμενον ἔχοντες. "Α δὴ κοινήν τε ἐπε ήγε φθορὰν Λατίνοις ὁμοῦ καὶ Ῥωμαίοις καὶ ὅτι μείζονα ἠπείλει τὸν φόβον ἐν τοῖς ἑξῆς. [Ρ. 521] Β'. Κοινολογοῦνται τοίνυν συνελθόντες οι τῶν Λατίνων ἄρχοντες περὶ τοῦ πράγματος πρός τε άλο λήλους καὶ πρὸς Κάρουλον τὸν τῆς Ἰταλίας ῥῆγα καὶ πρὸς ἄμυναν τῶν πολεμίων παρασκευάζεσθαι επαγγέλλονται. Πέμπουσι δὲ καὶ πρὸς βασιλέα προ σβείαν, διασαφούντές τε τὴν κοινὴν τῶν Λατίνων όρο μὴν, καὶ ἅμα ἀξιοῦντες διαναστῆναι καὶ αὐτὸν ἐς τὴν κοινὴν χρείαν καὶ μὴ ἐν παρέργῳ θεἶναι τὰ τῆς σπουδῆς. Οὐ γὰρ ἀνεκτὰ ἔφασκον εἶναι, ὅσα Ρωμαίοις ἐπάγουσι καὶ Λατίνοις οἱ βάρβαροι καθ' ἡμέσ ραν δεινά, καὶ ὅσα ἐπάξειν ἔτι ἐπαγγέλλονται. Ατοπου δὲ καὶ ἄλλως και νωθροτάτης πάντη διανοίας καὶ γνώμης, παρὸν τῇ καθ' ἕκαστον ἔτος γινομένη ζημία καὶ παραπομπῇ τῶν ἡμετέρων χρημάτων πρὸς τοὺς βαρβάρους ἀκόντων ἡμῶν ἐς παρασκευὴν ναυτικῆς δυνάμεως καὶ ἄμυναν κατ' αὐτῶν [Ρ. 522] χρήσασθαι, Variorum notæ. Fallitur Gregoras. Robertus cuitn tum ftalia imperabat, cum Joannis XXII papæ suasu ipse sc Latini principes invicem convenerunt ad comprimendas crebras Turcoram in Christianorum ditiones cxcursiones, auno scilicet 1996. DUCANG.

ἀλλ’ ἐγὼ μὲν ἃ συμφέρειν ἐνόμισα, ταῦτα καὶ λέγειν προῆγμαι. εἰ δὲ καὶ τοῖς ἀκούουσιν ἀκοῆς ἄξια ταῦτα φανείη, τῷ θεῷ χάρις τῷ πάντων καλῶν χορηγῷ. εἰ δ’ οὖν, σκεπτέον τὸ βέλτιον. (Γ.) Ταῦτα διεξελθὼν ὁμόστοιχα λέγειν ἔδοξα τοῖς ἐλλογιμωτέροις τῶν ἐπισκόπων τοῖς τε ἄλλοις καὶ μάλιστα Δυῤῥαχίου τῷ πάνυ· ὃς πολιᾷ βίου καὶ συνέσεως ὀξύτητι καὶ μεγαλοφυί̈ᾳ γνώμης διέπρεπεν ἐν τοῖς ἐπισκόποις, λόγῳ τε τὴν ἀρετὴν κοσμῶν καὶ ἀρετῇ τὸν λόγον. οἷς ἀκολουθεῖν πεπείκασιν ἑαυτοὺς καὶ ὅσοι μὴ λόγοις τὴν γλῶσσαν ὁπλίζειν ἐδύναντο, πᾶσαν ἐριστικὴν ἐξ ἀνάγκης ἀποθέμενοι γνώμην. (Δ.) Ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ καὶ ὁ δεσπότης τετελεύτηκε Κωνσταντῖνος, ἑαυτῷ γε συνθάψας ὁμοῦ καὶ τὰς ἀκαίρους τῶν πολλῶν προσδοκίας. α. Τοῦ δ’ ἐπιόντος ἔτους οἱ Τοῦρκοι πλεῖστα ναυπηγησάμενοι πλοῖα οὐ μόνον τὰς νήσους κακῶς διετίθεσαν τάς τε κατὰ τὸν Αἰγαῖον καὶ μετὰ τὸν Αἰγαῖον, ἀλλὰ καὶ τὰς ἐπ’ ἐμπορίᾳ ἐξιούσας ὁλκάδας αἱροῦντες ἐληί̈ζοντο· συχνὰς δὲ καὶ τὰς ἀποβάσεις ἐς τὴν μεσόγειον ἐποιοῦντο, καθάπερ ἐν φιλίᾳ γῇ, μηδένα τὸν προσιστάμενον ἔχοντες.

[4. m. 6836 ad Gɛ49] ΛΟΓΟΣ ΙΑ. LIBER UNDECIMUS. CAPUT PRIMUM. Turci Latinos ac Romanos terra et mari infestant. Latini principes cum Italiæ rege et cum imperatore agunt de ineunda adversus communem hostem societate. Imperator pecunias cogit. Classem apparas Latinorum adventum exspectat. Latini inter se dissidentes ejus exspectationem frustrantur. Rhodii, Phocenses et Cycladum rector in imperatorem conspirant. Mitylenen proditione capiunt. Catanes Genuita, dux Phocæensium, eam sibi vindicat; navium numero sociis superior. Uxorem et liberos Phocæa arcessit Quonam jure huic urbi præfuerit. Gennenses Galatæi insolescunt. Eorum opulentia unde creverit. Variis artibus custellum suum amplificant ac muniunt. Imperator munitiones eorum incendit. Eosdem bellum aperte molientes oppugnare negligit, ad majora intentus. Galatari in summas angustias redacti ferociam cruunt. Pacem impetrant. Imperator Mitylenen proficiscitur. Naves quinque hostiles comprehendit et Chum perducit. Interim Catanes Mitylenen munit. Romani adjunctis sibi Turcis Phocæam obsident. 523 I. Anno sequente Turci, plurimis navibus ardificatis, non insulas tantum vexarunt in Ægæo et ultra Egæum mare sitas, sed mercatorias etiam naves captas spoliarunt, et crebros exscensus in mediterranea fecerunt, non serus ac si in sua terra versarentur, obsistente nemine. Quæ res Latinis æque ac Romanis exitio erant, et graviora etiam in posterum pericula ninabantur. II. Latinorum itaque principes conveniunt, ac de ca re inter sese et cmm Carolo Italiæ rege communicant; seque ad propulsandum hostem 524 paratos fore pollicetur. Missis etiam ad imperaLorem legatis consensum et ardorem Latinorum ei declarant, hortanturque, ne communibus periculis desit, et ut serio ac sedulo in rem gerendam Iucumlat. Intolerabilia enim esse quæ Turci Latinis et Romanis detrimenta in dies inferant et in posterum inferre destinent. Ad hæc absurdum ac ignavissimi esse ingenii et animi, cum liceret ca jactura et translatione opum nostrarum, quibus quotannis inviti a barbaris spoliener, ad navaliam copiarum apparatum et propulsationen hostium uti, ultro cedere illis, et in evidens atque indubilatum discrimen nos ipsos una cum facultatibus Α'. Τοῦ δ' ἐπιόντος έτους οἱ Τοῦρκοι πλείστα ναυ πηγησάμενοι πλοῖα οὐ μόνον τὰς νήσους κακῶς διε τίθεσαν τάς τε κατὰ τὸν Αἰγαῖον καὶ μετὰ τὴν Αἰγαῖον, ἀλλὰ καὶ τὰς ἐπ' ἐμπορίᾳ ἐξιούσας ολκάδες αἱροῦντες ἐληΐζοντο· συχνὰς δὲ καὶ τὰς ἀποβάσεις ἐς τὴν μεσόγειον ἐποιοῦντο, καθάπερ ἐν φιλίᾳ γῇ, μηδένα τὸν προιστάμενον ἔχοντες. "Α δὴ κοινήν τε ἐπε ήγε φθορὰν Λατίνοις ὁμοῦ καὶ Ῥωμαίοις καὶ ὅτι μείζονα ἠπείλει τὸν φόβον ἐν τοῖς ἑξῆς. [Ρ. 521] Β'. Κοινολογοῦνται τοίνυν συνελθόντες οι τῶν Λατίνων ἄρχοντες περὶ τοῦ πράγματος πρός τε άλο λήλους καὶ πρὸς Κάρουλον τὸν τῆς Ἰταλίας ῥῆγα καὶ πρὸς ἄμυναν τῶν πολεμίων παρασκευάζεσθαι επαγγέλλονται. Πέμπουσι δὲ καὶ πρὸς βασιλέα προ σβείαν, διασαφούντές τε τὴν κοινὴν τῶν Λατίνων όρο μὴν, καὶ ἅμα ἀξιοῦντες διαναστῆναι καὶ αὐτὸν ἐς τὴν κοινὴν χρείαν καὶ μὴ ἐν παρέργῳ θεἶναι τὰ τῆς σπουδῆς. Οὐ γὰρ ἀνεκτὰ ἔφασκον εἶναι, ὅσα Ρωμαίοις ἐπάγουσι καὶ Λατίνοις οἱ βάρβαροι καθ' ἡμέσ ραν δεινά, καὶ ὅσα ἐπάξειν ἔτι ἐπαγγέλλονται. Ατοπου δὲ καὶ ἄλλως και νωθροτάτης πάντη διανοίας καὶ γνώμης, παρὸν τῇ καθ' ἕκαστον ἔτος γινομένη ζημία καὶ παραπομπῇ τῶν ἡμετέρων χρημάτων πρὸς τοὺς βαρβάρους ἀκόντων ἡμῶν ἐς παρασκευὴν ναυτικῆς δυνάμεως καὶ ἄμυναν κατ' αὐτῶν [Ρ. 522] χρήσασθαι, Variorum notæ. Fallitur Gregoras. Robertus cuitn tum ftalia imperabat, cum Joannis XXII papæ suasu ipse sc Latini principes invicem convenerunt ad comprimendas crebras Turcoram in Christianorum ditiones cxcursiones, auno scilicet 1996. DUCANG.

ἃ δὴ κοινήν τε ἐπῆγε φθορὰν Λατίνοις ὁμοῦ καὶ Ῥωμαίοις καὶ ἔτι μείζονα ἠπείλει τὸν φόβον ἐν τοῖς ἑξῆς. (Β.) Κοινολογοῦνται τοίνυν συνελθόντες οἱ τῶν Λατίνων ἄρχοντες περὶ τοῦ πράγματος πρός τε ἀλλήλους καὶ πρὸς Κάρουλον τὸν τῆς Ἰταλίας ῥῆγα καὶ πρὸς ἄμυναν τῶν πολεμίων παρασκευάζεσθαι ἐπαγγέλλονται. πέμπουσι δὲ καὶ πρὸς βασιλέα πρεσβείαν, διασαφοῦντές τε τὴν κοινὴν τῶν Λατίνων ὁρμὴν καὶ ἅμα ἀξιοῦντες διαναστῆναι καὶ αὐτὸν ἐς τὴν κοινὴν χρείαν καὶ μὴ ἐν παρέργῳ θεῖναι τὰ τῆς σπουδῆς. οὐ γὰρ ἀνεκτὰ ἔφασκον εἶναι, ὅσα Ῥωμαίοις ἐπάγουσι καὶ Λατίνοις οἱ βάρβαροι καθ’ ἡμέραν δεινὰ, καὶ ὅσα ἐπάξειν ἔτι ἐπαγγέλλονται. ἄτοπον δὲ καὶ ἄλλως καὶ νωθροτάτης πάντη διανοίας καὶ γνώμης, παρὸν τῇ καθ’ ἕκαστον ἔτος γινομένῃ ζημίᾳ καὶ παραπομπῇ τῶν ἡμετέρων χρημάτων πρὸς τοὺς βαρβάρους ἀκόντων ἡμῶν ἐς παρασκευὴν ναυτικῆς δυνάμεως καὶ ἄμυναν κατ’ αὐτῶν χρήσασθαι, ἔπειτα ἑκόντας ἐνδιδόναι καὶ ἐς προφανῆ καὶ ἀναμφισβήτητον κίνδυνον ὥσπερ συνωθεῖν μετὰ τῶν ἡμετέρων καὶ ἡμᾶς αὐτούς.

[4. m. 6836 ad Gɛ49] ΛΟΓΟΣ ΙΑ. LIBER UNDECIMUS. CAPUT PRIMUM. Turci Latinos ac Romanos terra et mari infestant. Latini principes cum Italiæ rege et cum imperatore agunt de ineunda adversus communem hostem societate. Imperator pecunias cogit. Classem apparas Latinorum adventum exspectat. Latini inter se dissidentes ejus exspectationem frustrantur. Rhodii, Phocenses et Cycladum rector in imperatorem conspirant. Mitylenen proditione capiunt. Catanes Genuita, dux Phocæensium, eam sibi vindicat; navium numero sociis superior. Uxorem et liberos Phocæa arcessit Quonam jure huic urbi præfuerit. Gennenses Galatæi insolescunt. Eorum opulentia unde creverit. Variis artibus custellum suum amplificant ac muniunt. Imperator munitiones eorum incendit. Eosdem bellum aperte molientes oppugnare negligit, ad majora intentus. Galatari in summas angustias redacti ferociam cruunt. Pacem impetrant. Imperator Mitylenen proficiscitur. Naves quinque hostiles comprehendit et Chum perducit. Interim Catanes Mitylenen munit. Romani adjunctis sibi Turcis Phocæam obsident. 523 I. Anno sequente Turci, plurimis navibus ardificatis, non insulas tantum vexarunt in Ægæo et ultra Egæum mare sitas, sed mercatorias etiam naves captas spoliarunt, et crebros exscensus in mediterranea fecerunt, non serus ac si in sua terra versarentur, obsistente nemine. Quæ res Latinis æque ac Romanis exitio erant, et graviora etiam in posterum pericula ninabantur. II. Latinorum itaque principes conveniunt, ac de ca re inter sese et cmm Carolo Italiæ rege communicant; seque ad propulsandum hostem 524 paratos fore pollicetur. Missis etiam ad imperaLorem legatis consensum et ardorem Latinorum ei declarant, hortanturque, ne communibus periculis desit, et ut serio ac sedulo in rem gerendam Iucumlat. Intolerabilia enim esse quæ Turci Latinis et Romanis detrimenta in dies inferant et in posterum inferre destinent. Ad hæc absurdum ac ignavissimi esse ingenii et animi, cum liceret ca jactura et translatione opum nostrarum, quibus quotannis inviti a barbaris spoliener, ad navaliam copiarum apparatum et propulsationen hostium uti, ultro cedere illis, et in evidens atque indubilatum discrimen nos ipsos una cum facultatibus Α'. Τοῦ δ' ἐπιόντος έτους οἱ Τοῦρκοι πλείστα ναυ πηγησάμενοι πλοῖα οὐ μόνον τὰς νήσους κακῶς διε τίθεσαν τάς τε κατὰ τὸν Αἰγαῖον καὶ μετὰ τὴν Αἰγαῖον, ἀλλὰ καὶ τὰς ἐπ' ἐμπορίᾳ ἐξιούσας ολκάδες αἱροῦντες ἐληΐζοντο· συχνὰς δὲ καὶ τὰς ἀποβάσεις ἐς τὴν μεσόγειον ἐποιοῦντο, καθάπερ ἐν φιλίᾳ γῇ, μηδένα τὸν προιστάμενον ἔχοντες. "Α δὴ κοινήν τε ἐπε ήγε φθορὰν Λατίνοις ὁμοῦ καὶ Ῥωμαίοις καὶ ὅτι μείζονα ἠπείλει τὸν φόβον ἐν τοῖς ἑξῆς. [Ρ. 521] Β'. Κοινολογοῦνται τοίνυν συνελθόντες οι τῶν Λατίνων ἄρχοντες περὶ τοῦ πράγματος πρός τε άλο λήλους καὶ πρὸς Κάρουλον τὸν τῆς Ἰταλίας ῥῆγα καὶ πρὸς ἄμυναν τῶν πολεμίων παρασκευάζεσθαι επαγγέλλονται. Πέμπουσι δὲ καὶ πρὸς βασιλέα προ σβείαν, διασαφούντές τε τὴν κοινὴν τῶν Λατίνων όρο μὴν, καὶ ἅμα ἀξιοῦντες διαναστῆναι καὶ αὐτὸν ἐς τὴν κοινὴν χρείαν καὶ μὴ ἐν παρέργῳ θεἶναι τὰ τῆς σπουδῆς. Οὐ γὰρ ἀνεκτὰ ἔφασκον εἶναι, ὅσα Ρωμαίοις ἐπάγουσι καὶ Λατίνοις οἱ βάρβαροι καθ' ἡμέσ ραν δεινά, καὶ ὅσα ἐπάξειν ἔτι ἐπαγγέλλονται. Ατοπου δὲ καὶ ἄλλως και νωθροτάτης πάντη διανοίας καὶ γνώμης, παρὸν τῇ καθ' ἕκαστον ἔτος γινομένη ζημία καὶ παραπομπῇ τῶν ἡμετέρων χρημάτων πρὸς τοὺς βαρβάρους ἀκόντων ἡμῶν ἐς παρασκευὴν ναυτικῆς δυνάμεως καὶ ἄμυναν κατ' αὐτῶν [Ρ. 522] χρήσασθαι, Variorum notæ. Fallitur Gregoras. Robertus cuitn tum ftalia imperabat, cum Joannis XXII papæ suasu ipse sc Latini principes invicem convenerunt ad comprimendas crebras Turcoram in Christianorum ditiones cxcursiones, auno scilicet 1996. DUCANG.

Book XI · Chapter ILiber Undecimus · Caput I

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

655 [A. C836 AD 6849} [IMP. ANDROKIC. JUN.] sero domus cversionem, oculi ejus grari mamre turbabantur, el animum ipsius pervadebat doloris ignis ac flamma, qualem hujusmodi angores et calamnitates soleut accendere. Et cum secum reputaret, výjv ázóßßyrav zape{xero 8}} qux}} • mp³ç 8° að ut nullis pauis fortuna satiaretur, obstupescebat, ne solo quidem splendidarum ædium ornatuın suum inviolatum permansisse: 'sed, quod ab omni ævo чusquam in alio esset excogitatum, id tum huic papuupia xat ovjpopal. [P. 283] Kal pévtos mal zb accidisse. Evulsum enim pavimentum omnne occi dentaliuio Scytharum principi, pavimentum ad suas ædes ornandas splendidius requirenti, dono ixelvŋ; olklag ég sòv ivóvra xóspov ápelby • ¿22° 8 missum est. Porro eidem Metochita inter dicta erat ab iis, qui imperium administrabant, vinnis cum seniore imperatore sermonis commu-. nicatio, ut cum nec præsens nec per internuntiam ailoqui ei liceret. Quæ res homini non parvam do- thápou; txelvou (ŋtheaver. Exwidite dk xpòg từv loris accessionein attulit. CAPUT XIV. Varia ostenta, solis et lunæ defectus. Terræ motus. Cruces et columnæ dejecia. Voz temere emista; eventu probala. Gregoras seniorem invisere solitus. Cum co ultimum colloquitar. Sentor, amicis dimissis, cibum capit, Frigidam potat. Subito morbo corripitur. Peccata precibus et lacrymis expiat. Sucris mysteriis destitutus, Dei matris imaginem ori suo admovet. Exspiral. Liber, in quo imperatorum facia figurie @nigmaticis involuta fuerunt. Oraculum de seniore Andronico explicatur. Corpus ejus quonam periatum. Jusia de more persuluta. 1. Jam tempus postulat, ut etiam senioris imperatoris obitum exponamus, quem multa ostenta privauntiarunt. Fuerunt autem hujusmodi. Primum eclipsis solis, quæ ejus obitum tot diebus pra-cessit, quot annos ipse vixerat. Hanc solis obsiurationem secutus est lunæ defectos. Tum huic successit terræ motus, ea vespera qda D. Antonii, cujus illi nomen inditum erat, memoria veteri more a Christianis celebrabatur. Ipso autem die Februarii duodecimo, quem inexspectati ejus obitus consecutura erat vespera, cum e meridici barathris vehemens ventus erupisset, marini fuctus ita effe rati sunt, ut suos egressi limites multas murorum Byzantii maritimorum et orientalium partes prostraverint, et mullas illic purlas efregerint, et hostium instar irrumpentes muka quoque difcia urbana inundarint. xpozµhvucav· al hozv vocalke. ExisKÉST, ELÇ shy aŭtoù zelauchu, boa nal múzdę žv bry zá návis Exde:fıç disdéfato scàŋvaný (3H)· zai tuútqv aŭtɩ; ɛcoµd; †ñ; dv lanips † ziv prhkpqv krčkavv aisi 'Avreviou. Ka:' aůzky pév yz shy coû 6povaplou tubexátev tpipar, qu tñę psoŋµápia; àvéyou, hypletas pèv rå Oudi:-q. II. Tum etiam multæ ferreæ cruces templis impositæ, impetu ventorum non tolerato, deciderunt. Columna quoque, olim ante zucu Quadraginta Martyrum posita, concidit; quæ juxta basin ustuΒ. Bintwxe di xal é xµð moỹ vew sŵv Tescapézova Variorum nota. Anno Chr. 1331 die 50 Nor. Calvisio. Boivin, Ergo dies 74. Vide Possini Observationes Pachymerianas, lib. ii, cap. 8, sect. 4, ad Hist. Michaelis. Boivin, Die 15 Decemb. Boivin, Id est, vigilia ante diem festum. Borvin. Wolfius, codice usus male interpuncto, hære conjungebat cum iis quæ præcedunt, et ita vesperani commſemorationis D. Autonii conferebat in diem Februarii duodecimum. Ballaudus ad diem 11 Februarii pag. 507, in mndice pretermissorum adnotat, S. Antonium patriarcham Constantinopolitanum hoc die tid est die 11 Februarii) mratorari in catalogo generali Ferrarif: al in Martyrologie Romane et Menais, 12 Februarii. Pavont itaque Wolfians interpretationi Martyrologium Romanum el Menca; nostræ codex Regius, constructio ipua veiborum, et catalogus Ferrarii. Bervix. Quas quidem cruces Zyvoxpista appellabant. Vide Glossarium med, et infimæ Græcoulis hac voce. Dugang.

(a. c. 4338 ad 1341] BYZANTINÆ HISTORIÆ LIB. IX. [IMP. ANDRONIC. JUN.] lata et confracta prætereuntibus ruinam proximam minitari videbatur, adeoque melum 461 ipsis nom sine justa ratione incutiebat. Quamobrem aliquando hunc ipsum imperatorem illac prætereuntem quidam ex iis, quos circa se habebat, veriti fortasse periculum, propius accedere vetuerunt. Ille autem derisa eorum timiditate bæc fere verba, ut fortuito in os venerant, pronuntiavit: ‹ Utinam tam diu ego viverem, quam diu hæc columna stabit! › Quod cum tunc demum, quemadmodum ille effatus erat, accidisset, admirationi eis erat, qui dicti illius recor.labantur III. Sole autem jam ad occasum vergente rgn quoque de more ad imperatorem abivi. Solebam enim solatii causa eum tertia aut quarta quaque die invisere. Ad eum igitur cum me tum quoque, ut mos erat, contulissem ot assedissem, illius familiari enlloquio fruebar. Consueverat autem eruditos et graves mecum sermones habere cum quadam urbanitate et gratia. Aderat et ejus flia Simonis Cralæna, et alii quidam, iisdem quibus ego animis præditi et ita afecti erga imperatorem et Cralznam, eademque cum illis familiaritate conjuncti. Is vero sermo noster ad mediam noctem est productus; imo et ad primum usque galli cantum, nulle ullius morbi signo in eo apparente. IV. Deinde, «Vos. inquit, valete atque abile: ca vero, quæ restant, eras omnia dicentur.» Atque ipse allato cibo edit. Erant autem illa, quibus vescebatur, 462 omnia testacea propter illorum dierum solemne jejunium. Post quæ cum meruin bibendum fuisset, quo vetulus stomachus ad duriorem illum cibum conficiendum firmaretur, ille frigida usus est. Solebat quippe, cum venas suas calore nimio affectas sentiebat, immoderate frigidam bibere, ne ulla venæ sectione esset opus. Tali ergo diæta lumn quoque usus station æger¡ æse et e stomacho et corde, graviter laborare cœpit. Cum autem ipsius spiritus meatus obturari et coarctari sentiret, ac mortem jam sibi instare cerneret, et propter intempestam noctem neminem reperiret, qui sibi divina mysteria impertiretur, omnibus circa palatium portis clansis, surrexit et gratias egit Deo et pro salute animæ suæ cum uberibus lacrymis et genuflexionibus multis oravit. Deinde sacram Dei Genitricis imaginem, quam in sinu gestabat, loco divinorum mysteriorum in os inseruit: cumque in lecto consedisset, ea nocte nondum elapsa subito decessit. Lectus autem in præsenti intelligatur non consuetus ille, sed omnium intimus, is videlicet qui ad latrinæ latus situs fuit. Ex quo enim mate babere cœpit et difficilius spirare, sæpius uno horæ quaVariorum notæ. Quibus monachi obervabant. Wile Gloss. med. Greci. in hac sae, ubi istius cibi recensentur, in quibus seu caneri marini, prvšude batpanthipua recen sentur. DUCANG. Vide Gloss. med. Latin. et Grecit. in Encolνίκη, DECANG.

PG 148:725ἐπήνεγκαν δὲ τῇ πρεσβείᾳ καὶ ὥσπερ τινὰ ἐπῳδὸν, ὡς εἰ μὴ διανασταίης καὶ σὺ μεθ’ ἡμῶν ἐς ἄμυναν τῶν κοινῶν πολεμίων, οὐκ ἂν φθάνοις καὶ αὐτὸς ὑφ’ ἡμῶν ἴσα τοῖς ἐχθροῖς πολεμούμενος. (Γ.) Ταῦτα τὸν βασιλέα ἠνάγκασεν εἰς τὴν κοινὴν καὶ αὐτὸν ταύτην χρείαν διαναστῆναι. καὶ ἐπεὶ χρημάτων ἐσπάνιζε τὰ βασιλικὰ ταμιεῖα, πέμπει τὴν ταχίστην τοὺς τὰς ἐπὶ Θρᾴκῃ καὶ Μακεδονίᾳ χώρας καὶ πόλεις ἀργυρολογήσοντας, καὶ ταῦτα πολλὰ πεπονηκυίας ὑπό τε τῶν ἄλλοτε ἄλλως ἐπιόντων φόρων καὶ ὑπὸ τῶν συχνῶν ἐφόδων ἔνθεν μὲν τῶν Τούρκων, ἐκεῖθεν δὲ τῶν Βουλγάρων. τούτων οὕτως ἐχόντων τάς τε παλαιὰς ἐπεσκεύαζον ναῦς καὶ ἑτέρας ἐξ αὐτῶν ἤδη κρηπίδων ἐναυπηγοῦντο παρ’ ὅλον τουτονὶ τὸν χειμῶνα. ἔαρος δὲ ἤδη λήγοντος ὁ μὲν βασιλεὺς εἴκοσι ναῦς πεπληρωκὼς πρὸς ἔκπλουν παρεσκευάζετο, ναύαρχος ἐθελοντὴς αὐτὸς τοῦ στόλου γιγνόμενος, καὶ ταῦτα πρὸς τῆς συζύγου δεσποίνης καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων κωλυόμενος, διὰ τὸ μὴ ἐς ἀξίαν βασιλικῆς περιωπῆς τὰ τοιαῦτα τῶν ἔργων ἀνήκειν.

725 [s. c. 1328 ad 4341] BYZANTINE HISTORIE LIB. XI. Έπειτα ἐχόντας ἐνδιδόναι καὶ ἐς προφανῆ καὶ ἀναμ- nostris ultro præcipitare. Legationi illud etiam φισβήτητον κίνδυνον ὥσπερ συνωθεῖν μετὰ τῶν ἡμετέ conclusionis vice adjecerunt: ni expergisceretur ρων καὶ ἡμᾶς αὐτούς. Επήνεγκαν δὲ τῇ πρεσβεία et una secum communes hostes oppugnaret, el καὶ ὥσπερ τινὰ ἐπῳδὸν, ὡς εἰ μὴ διανασταίης καὶ σὺ ipsum hostis loco futurum. μεθ᾿ ἡμῶν ἐς ἄμυναν τῶν κοινῶν πολεμίων, οὐκ ἂν μούμενος. φθάνοις καὶ αὐτὸς ὑφ᾽ ἡμῶν ἴσα τοῖς ἐχθροῖς πολεIII. Ita imperator, communis illius belli socius esse coactus, cum fiscus imperatorius pecuniæ inopia laboraret, tributorum exactores in Thraciam et Macedoniam statim misit; quamvis illius tractus urbes ac provinciæ multum jam vexatæ erant, tum exactionibus alias aliis, tum incursioníbus crebris hinc Turcorum, illinc Bulgarorumn. Interca et veteres naves reficiuntur, et aliæ novæ per totam hanc hiemem a fundamentis exstruuntur. Sub veris exitum imperator 525 viginti navibus completis parat se ad profectionem, et ipse ultro classis prafectumn agit; idque imperatrice uxore et cæteris omnibus prohibentibus, quod istiusmodi res ab imperatoria majestate alienæ essent. At ille, ut cætera, ita hanc quoque rem sua præsentia et opera confici volebat, alacritate et bellico impetu plenus. Latinarum tamen copiarun adventum exspectabat. Verum illi nuper inter ipsos ortis tumultibus occupati, spem ejus fefellerunt, ac nihil eorum quæ promiserant exsecuti sunt. φυέντας ἐν σφίσιν αὐτοῖς θορύβους καὶ ταραχὰς οἱ ἐπαγγελίας ἐφάνησαν. Γ. Ταῦτα τὸν βασιλέα ἠνάγκασεν εἰς τὴν κοινὴν καὶ αὐτὴν ταύτην χρείαν διαναστῆναι. Καὶ ἐπεὶ χρημάτων ἱσπάνιζε τὰ βασιλικά ταμιεία, πέμπει τὴν ταχίστην τοὺς τὰς ἐπὶ Θρᾴκῃ καὶ Μακεδονία χώρα; καὶ πόλεις ἀργυρολογήσοντας, καὶ ταῦτα πολλά περ ποιηκυίας υπό τε τῶν ἄλλοτε ἄλλως ἐπιόντων φέρων καὶ ὑπὸ τῶν συχνῶν ἐφόδων ἔνθεν μὲν τῶν Τούρκων, ἐκεῖθεν δὲ τῶν Βουλγάρων. Τούτων οὕτως ἐχόντων τάς τε παλαιὰς ἐπεσκεύαζον ναῦς καὶ ἑτέρας ἐξ αὐτ τῶν ἤδη κρηπίδων ἐναυπηγοῦντο παρ' ὅλον τουτονὶ τὸν χειμῶνα. Ἔαρος δὲ ἤδη λήγοντος ὁ μὲν βασιλεὺς εἴκοσι ναῦς πεπληρωκὺς πρὸς ἔκπλουν παρεσκευάζετο, ναύαρχος ἐθελοντής αὐτὸς τοῦ στόλου γιγνόμε νος, καὶ ταῦτα πρὸς τῆς συζύγου δεσποίνης καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων κωλυόμενος, διὰ τὸ μὴ ἐς ἀξίαν βασιλικῆς περιωπής τὰ τοιαῦτα τῶν ἔργων ἀνήκειν. Ο δ' ὥσπερ ἐν τοῖς ἄλλοις αὐτουργὸς αὐτὸς τῶν γιγνομένων ἐφιλοτιμεῖτο γίγνεσθαι, οὕτω κἀνταῦθα πολὺ τὸ φιλότιμον ἔσχε καὶ πλήρης ἦν πολεμικῆς ὁρμῆς. Ἐκάθητο δὲ ὅμως καὶ τὴν τῶν Λατινικῶν δυνάμεων ἄφιξιν περιμένων. Ἀλλὰ περὶ τοὺς νεωστὶ Λατῖνοι ἀσχοληθέντες ἄπρακτοι καὶ ψευδεῖς περὶ τὰς Δ'. Οἱ δὲ 'Ρόδιοι καὶ οἱ τὴν παράλιον Φώ και αν οἰκοῦντες, ή πλησίον κεῖται τῆς Σμύρνης, καὶ πρὸς τούτοις ὁ τῶν Κυκλάδων νήσων ἡγεμονεύων(97), δόλφ μεταθέμενοι τὸν σκοπὸν, σύνθημα ἔσχον λάθρα ἐπιθέσθαι ταῖς τε Ρωμαϊκαῖς νήσοις καὶ αὐταῖς ταῖς τοῦ βασιλέως ναυτικαῖς δυνάμεσι· δείσαντε; ἴσως, μὴ ὁ βασιλεὺς τῶν ἄλλων ἀφέμενος ἐπ' αὐτοὺς τρέψηται. Ὅθεν ἐπὶ Λέσβον ὁρμήσαντες ἅμα ναυσὶ πεντεκαίδεκα τῆς μὲν ἄλλης νήσου κύριοι γενέσθαι τέως οὐκ ἠδυνήθησαν· αὐτοὶ δὲ τῷ λιμένι τῆς Μι τυλήνης εξαίφνης προσσχόντες προδοσία τὴν πόλ λιν εἶχον εὐθύς. Ε΄. Βουλομένων δὲ τῶν τε Ροδίων καὶ τοῦ τῶν Κυκλάδων νήσων ἡγεμόνος τά τε χρήματα διαρπάσας καὶ τὴν ἄλλην ἐπίσης ἐπικράτειαν διανείμασθαι τῶν Λεσβίων, δόλῳ τινὶ καὶ ἀπάτῃ χρησάμενος ὁ τῶν Φωκαέων ἀρχηγὸς Κατάνης οἰκείαν τε φρουράν εἰσήγαγεν εἰς τὴν Μιτυλήνην καὶ ταύτην ἐσφετερίσατο, τούτους παρακρουσάμενος. Ενόμισε γὰρ ῥᾳδίως ἐκεῖθεν καὶ ὅλης ἄνευ συμμάχων τῆς νήσου κρατήσειν, ἅτε πλείονα συναμφοτέρων εκείνων μόνος αὐτὸς κεκτημένος δύναμιν. Οκτὼ μὲν IV. Rhodii vero et maritinæ Phocææ habitatores, quæ urbs prope Smyrnam sita est, ac præterea Cycladum insularum princeps, consilio fraude mutato pepigerant, se Romanas insulas et ipsas imperatoris copias clam adorturos: veriti fortasse, ne hic aliis omissis arma in ipsos converterct. Itaque cum navibus quindecim Lesbum profecti reliqua quidem insula potiri illico non potuerunt; sed Mitylenes portum derepente ingressi urbem proditione statim ceperunt. V. Cum autem Rhodii et Cycladum insularum princeps opes diripere et reliquam pariter Lesbiorum ditionem partiri vellent: Phocæorum ductor Catanes dolo ac fraude usus suum præsidium in urbem introduxit, illisque dereptis eam sibi vindicavit. Inde enim totius insule vel 526 sine sociis se facile potiturum esse putabat; quippe qui so lus utrisque illis simul junctis superior viribus foret. Is enim solus octo triremes adduxerat, quas Genua compleverat: Rhodii vero quatuor: reliVariorum notæ. Milites ordinis Hospitalis Hierosolymi- Catania Mitylene agit. Ducang. tani, qui Rhodum anno 1310 Turcis abstulerant. DUCANG. Nicolaus Sanutus, qui Naxi, interdum Egæopelagi ducem sese inscribebat. Vide Hist. Franco-Byzant. lib. vu, n. 90. Infra Κυκλάδων νήσων ἀρχηγός. DucaxG. Lamiacuzen. lib. ut, cap. 29, ubi de capta a Dominicus Catanias, Andres qui Phocain novam subjugaverat filius, ut est apud Cantacuz. lib. us, cap. 13. Duplex enim fuit Phocæa: altera quam antiquam, altera quam novam vocant, Gregoras παραλίαν. Hanc postremam jure clientele deinceps ex pacto cum Andronico seniore inito tenuere Catania. Ducave.

ὁ δ’ ὥσπερ ἐν τοῖς ἄλλοις αὐτουργὸς αὐτὸς τῶν γιγνομένων ἐφιλοτιμεῖτο γίγνεσθαι, οὕτω κἀνταῦθα πολὺ τὸ φιλότιμον ἔσχε καὶ πλήρης ἦν πολεμικῆς ὁρμῆς. ἐκάθητο δὲ ὅμως καὶ τὴν τῶν Λατινικῶν δυνάμεων ἄφιξιν περιμένων. ἀλλὰ περὶ τοὺς νεωστὶ φυέντας ἐν σφίσιν αὐτοῖς θορύβους καὶ ταραχὰς οἱ Λατῖνοι ἀσχοληθέντες ἄπρακτοι καὶ ψευδεῖς περὶ τὰς ἐπαγγελίας ἐφάνησαν. (Δ.) Οἱ δὲ Ῥόδιοι καὶ οἱ τὴν παράλιον Φώκαιαν οἰκοῦντες, ἣ πλησίον κεῖται τῆς Σμύρνης, καὶ πρὸς τούτοις ὁ τῶν Κυκλάδων νήσων ἡγεμονεύων, δόλῳ μεταθέμενοι τὸν σκοπὸν, σύνθημα ἔσχον λάθρα ἐπιθέσθαι ταῖς τε Ῥωμαϊκαῖς νήσοις καὶ αὐταῖς ταῖς τοῦ βασιλέως ναυτικαῖς δυνάμεσι· δείσαντες ἴσως, μὴ ὁ βασιλεὺς τῶν ἄλλων ἀφέμενος ἐπ’ αὐτοὺς τρέψηται. ὅθεν ἐπὶ Λέσβον ὁρμήσαντες ἅμα ναυσὶ πεντεκαίδεκα τῆς μὲν ἄλλης νήσου κύριοι γενέσθαι τέως οὐκ ἠδυνήθησαν· αὐτοὶ δὲ τῷ λιμένι τῆς Μιτυλήνης ἐξαίφνης προσχόντες προδοσίᾳ τὴν πόλιν εἷλον εὐθύς.

725 [s. c. 1328 ad 4341] BYZANTINE HISTORIE LIB. XI. Έπειτα ἐχόντας ἐνδιδόναι καὶ ἐς προφανῆ καὶ ἀναμ- nostris ultro præcipitare. Legationi illud etiam φισβήτητον κίνδυνον ὥσπερ συνωθεῖν μετὰ τῶν ἡμετέ conclusionis vice adjecerunt: ni expergisceretur ρων καὶ ἡμᾶς αὐτούς. Επήνεγκαν δὲ τῇ πρεσβεία et una secum communes hostes oppugnaret, el καὶ ὥσπερ τινὰ ἐπῳδὸν, ὡς εἰ μὴ διανασταίης καὶ σὺ ipsum hostis loco futurum. μεθ᾿ ἡμῶν ἐς ἄμυναν τῶν κοινῶν πολεμίων, οὐκ ἂν μούμενος. φθάνοις καὶ αὐτὸς ὑφ᾽ ἡμῶν ἴσα τοῖς ἐχθροῖς πολεIII. Ita imperator, communis illius belli socius esse coactus, cum fiscus imperatorius pecuniæ inopia laboraret, tributorum exactores in Thraciam et Macedoniam statim misit; quamvis illius tractus urbes ac provinciæ multum jam vexatæ erant, tum exactionibus alias aliis, tum incursioníbus crebris hinc Turcorum, illinc Bulgarorumn. Interca et veteres naves reficiuntur, et aliæ novæ per totam hanc hiemem a fundamentis exstruuntur. Sub veris exitum imperator 525 viginti navibus completis parat se ad profectionem, et ipse ultro classis prafectumn agit; idque imperatrice uxore et cæteris omnibus prohibentibus, quod istiusmodi res ab imperatoria majestate alienæ essent. At ille, ut cætera, ita hanc quoque rem sua præsentia et opera confici volebat, alacritate et bellico impetu plenus. Latinarum tamen copiarun adventum exspectabat. Verum illi nuper inter ipsos ortis tumultibus occupati, spem ejus fefellerunt, ac nihil eorum quæ promiserant exsecuti sunt. φυέντας ἐν σφίσιν αὐτοῖς θορύβους καὶ ταραχὰς οἱ ἐπαγγελίας ἐφάνησαν. Γ. Ταῦτα τὸν βασιλέα ἠνάγκασεν εἰς τὴν κοινὴν καὶ αὐτὴν ταύτην χρείαν διαναστῆναι. Καὶ ἐπεὶ χρημάτων ἱσπάνιζε τὰ βασιλικά ταμιεία, πέμπει τὴν ταχίστην τοὺς τὰς ἐπὶ Θρᾴκῃ καὶ Μακεδονία χώρα; καὶ πόλεις ἀργυρολογήσοντας, καὶ ταῦτα πολλά περ ποιηκυίας υπό τε τῶν ἄλλοτε ἄλλως ἐπιόντων φέρων καὶ ὑπὸ τῶν συχνῶν ἐφόδων ἔνθεν μὲν τῶν Τούρκων, ἐκεῖθεν δὲ τῶν Βουλγάρων. Τούτων οὕτως ἐχόντων τάς τε παλαιὰς ἐπεσκεύαζον ναῦς καὶ ἑτέρας ἐξ αὐτ τῶν ἤδη κρηπίδων ἐναυπηγοῦντο παρ' ὅλον τουτονὶ τὸν χειμῶνα. Ἔαρος δὲ ἤδη λήγοντος ὁ μὲν βασιλεὺς εἴκοσι ναῦς πεπληρωκὺς πρὸς ἔκπλουν παρεσκευάζετο, ναύαρχος ἐθελοντής αὐτὸς τοῦ στόλου γιγνόμε νος, καὶ ταῦτα πρὸς τῆς συζύγου δεσποίνης καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων κωλυόμενος, διὰ τὸ μὴ ἐς ἀξίαν βασιλικῆς περιωπής τὰ τοιαῦτα τῶν ἔργων ἀνήκειν. Ο δ' ὥσπερ ἐν τοῖς ἄλλοις αὐτουργὸς αὐτὸς τῶν γιγνομένων ἐφιλοτιμεῖτο γίγνεσθαι, οὕτω κἀνταῦθα πολὺ τὸ φιλότιμον ἔσχε καὶ πλήρης ἦν πολεμικῆς ὁρμῆς. Ἐκάθητο δὲ ὅμως καὶ τὴν τῶν Λατινικῶν δυνάμεων ἄφιξιν περιμένων. Ἀλλὰ περὶ τοὺς νεωστὶ Λατῖνοι ἀσχοληθέντες ἄπρακτοι καὶ ψευδεῖς περὶ τὰς Δ'. Οἱ δὲ 'Ρόδιοι καὶ οἱ τὴν παράλιον Φώ και αν οἰκοῦντες, ή πλησίον κεῖται τῆς Σμύρνης, καὶ πρὸς τούτοις ὁ τῶν Κυκλάδων νήσων ἡγεμονεύων(97), δόλφ μεταθέμενοι τὸν σκοπὸν, σύνθημα ἔσχον λάθρα ἐπιθέσθαι ταῖς τε Ρωμαϊκαῖς νήσοις καὶ αὐταῖς ταῖς τοῦ βασιλέως ναυτικαῖς δυνάμεσι· δείσαντε; ἴσως, μὴ ὁ βασιλεὺς τῶν ἄλλων ἀφέμενος ἐπ' αὐτοὺς τρέψηται. Ὅθεν ἐπὶ Λέσβον ὁρμήσαντες ἅμα ναυσὶ πεντεκαίδεκα τῆς μὲν ἄλλης νήσου κύριοι γενέσθαι τέως οὐκ ἠδυνήθησαν· αὐτοὶ δὲ τῷ λιμένι τῆς Μι τυλήνης εξαίφνης προσσχόντες προδοσία τὴν πόλ λιν εἶχον εὐθύς. Ε΄. Βουλομένων δὲ τῶν τε Ροδίων καὶ τοῦ τῶν Κυκλάδων νήσων ἡγεμόνος τά τε χρήματα διαρπάσας καὶ τὴν ἄλλην ἐπίσης ἐπικράτειαν διανείμασθαι τῶν Λεσβίων, δόλῳ τινὶ καὶ ἀπάτῃ χρησάμενος ὁ τῶν Φωκαέων ἀρχηγὸς Κατάνης οἰκείαν τε φρουράν εἰσήγαγεν εἰς τὴν Μιτυλήνην καὶ ταύτην ἐσφετερίσατο, τούτους παρακρουσάμενος. Ενόμισε γὰρ ῥᾳδίως ἐκεῖθεν καὶ ὅλης ἄνευ συμμάχων τῆς νήσου κρατήσειν, ἅτε πλείονα συναμφοτέρων εκείνων μόνος αὐτὸς κεκτημένος δύναμιν. Οκτὼ μὲν IV. Rhodii vero et maritinæ Phocææ habitatores, quæ urbs prope Smyrnam sita est, ac præterea Cycladum insularum princeps, consilio fraude mutato pepigerant, se Romanas insulas et ipsas imperatoris copias clam adorturos: veriti fortasse, ne hic aliis omissis arma in ipsos converterct. Itaque cum navibus quindecim Lesbum profecti reliqua quidem insula potiri illico non potuerunt; sed Mitylenes portum derepente ingressi urbem proditione statim ceperunt. V. Cum autem Rhodii et Cycladum insularum princeps opes diripere et reliquam pariter Lesbiorum ditionem partiri vellent: Phocæorum ductor Catanes dolo ac fraude usus suum præsidium in urbem introduxit, illisque dereptis eam sibi vindicavit. Inde enim totius insule vel 526 sine sociis se facile potiturum esse putabat; quippe qui so lus utrisque illis simul junctis superior viribus foret. Is enim solus octo triremes adduxerat, quas Genua compleverat: Rhodii vero quatuor: reliVariorum notæ. Milites ordinis Hospitalis Hierosolymi- Catania Mitylene agit. Ducang. tani, qui Rhodum anno 1310 Turcis abstulerant. DUCANG. Nicolaus Sanutus, qui Naxi, interdum Egæopelagi ducem sese inscribebat. Vide Hist. Franco-Byzant. lib. vu, n. 90. Infra Κυκλάδων νήσων ἀρχηγός. DucaxG. Lamiacuzen. lib. ut, cap. 29, ubi de capta a Dominicus Catanias, Andres qui Phocain novam subjugaverat filius, ut est apud Cantacuz. lib. us, cap. 13. Duplex enim fuit Phocæa: altera quam antiquam, altera quam novam vocant, Gregoras παραλίαν. Hanc postremam jure clientele deinceps ex pacto cum Andronico seniore inito tenuere Catania. Ducave.

(Ε.) Βουλομένων δὲ τῶν τε Ῥοδίων καὶ τοῦ τῶν Κυκλάδων νήσων ἡγεμόνος τά τε χρήματα διαρπάσαι καὶ τὴν ἄλλην ἐπίσης ἐπικράτειαν διανείμασθαι τῶν Λεσβίων, δόλῳ τινὶ καὶ ἀπάτῃ χρησάμενος ὁ τῶν Φωκαέων ἀρχηγὸς Κατάνης οἰκείαν τε φρουρὰν εἰσήγαγεν εἰς τὴν Μιτυλήνην καὶ ταύτην ἐσφετερίσατο, τούτους παρακρουσάμενος. ἐνόμισε γὰρ ῥᾳδίως ἐκεῖθεν καὶ ὅλης ἄνευ συμμάχων τῆς νήσου κρατήσειν, ἅτε πλείονα συναμφοτέρων ἐκείνων μόνος αὐτὸς κεκτημένος δύναμιν. ὀκτὼ μὲν γὰρ ἦλθεν ἔχων τριήρεις μόνος αὐτὸς, ἃς ἐκ Γεννούας ἔφθη πεπληρωκώς· οἱ δὲ Ῥόδιοι τέτταρας· τὰς δ’ ἑτέρας τρεῖς ὁ τῶν Κυκλάδων νήσων ἀρχηγός. αὐτὸς μὲν οὖν τοὺς μὲν τῆς Μιτυλήνης οἰκήτορας εὐθὺς ἐξῴκισε τῆς πατρίδος· ὁ δὲ τὴν γυναῖκα καὶ τὰ τέκνα μεταπεμψάμενος ἐκ Φωκαίας ἐκεῖ τὴν οἴκησιν ἔχειν εἵλετο, φρουρὰν ἱκανὴν ἐγκαταλιπὼν τῇ Φωκαίᾳ. κλῆρος δ’ αὐτῷ περιελθὼν ἦν ἀπὸ προγόνων ἡ Φώκαια, πρὸς τοῦ βασιλέως καὶ πάππου τοῦ βασιλέως σφίσι δοθεῖσα ἐπιτροπῆς τε εἵνεκα καὶ χρημάτων τινὸς πορισμοῦ.

725 [s. c. 1328 ad 4341] BYZANTINE HISTORIE LIB. XI. Έπειτα ἐχόντας ἐνδιδόναι καὶ ἐς προφανῆ καὶ ἀναμ- nostris ultro præcipitare. Legationi illud etiam φισβήτητον κίνδυνον ὥσπερ συνωθεῖν μετὰ τῶν ἡμετέ conclusionis vice adjecerunt: ni expergisceretur ρων καὶ ἡμᾶς αὐτούς. Επήνεγκαν δὲ τῇ πρεσβεία et una secum communes hostes oppugnaret, el καὶ ὥσπερ τινὰ ἐπῳδὸν, ὡς εἰ μὴ διανασταίης καὶ σὺ ipsum hostis loco futurum. μεθ᾿ ἡμῶν ἐς ἄμυναν τῶν κοινῶν πολεμίων, οὐκ ἂν μούμενος. φθάνοις καὶ αὐτὸς ὑφ᾽ ἡμῶν ἴσα τοῖς ἐχθροῖς πολεIII. Ita imperator, communis illius belli socius esse coactus, cum fiscus imperatorius pecuniæ inopia laboraret, tributorum exactores in Thraciam et Macedoniam statim misit; quamvis illius tractus urbes ac provinciæ multum jam vexatæ erant, tum exactionibus alias aliis, tum incursioníbus crebris hinc Turcorum, illinc Bulgarorumn. Interca et veteres naves reficiuntur, et aliæ novæ per totam hanc hiemem a fundamentis exstruuntur. Sub veris exitum imperator 525 viginti navibus completis parat se ad profectionem, et ipse ultro classis prafectumn agit; idque imperatrice uxore et cæteris omnibus prohibentibus, quod istiusmodi res ab imperatoria majestate alienæ essent. At ille, ut cætera, ita hanc quoque rem sua præsentia et opera confici volebat, alacritate et bellico impetu plenus. Latinarum tamen copiarun adventum exspectabat. Verum illi nuper inter ipsos ortis tumultibus occupati, spem ejus fefellerunt, ac nihil eorum quæ promiserant exsecuti sunt. φυέντας ἐν σφίσιν αὐτοῖς θορύβους καὶ ταραχὰς οἱ ἐπαγγελίας ἐφάνησαν. Γ. Ταῦτα τὸν βασιλέα ἠνάγκασεν εἰς τὴν κοινὴν καὶ αὐτὴν ταύτην χρείαν διαναστῆναι. Καὶ ἐπεὶ χρημάτων ἱσπάνιζε τὰ βασιλικά ταμιεία, πέμπει τὴν ταχίστην τοὺς τὰς ἐπὶ Θρᾴκῃ καὶ Μακεδονία χώρα; καὶ πόλεις ἀργυρολογήσοντας, καὶ ταῦτα πολλά περ ποιηκυίας υπό τε τῶν ἄλλοτε ἄλλως ἐπιόντων φέρων καὶ ὑπὸ τῶν συχνῶν ἐφόδων ἔνθεν μὲν τῶν Τούρκων, ἐκεῖθεν δὲ τῶν Βουλγάρων. Τούτων οὕτως ἐχόντων τάς τε παλαιὰς ἐπεσκεύαζον ναῦς καὶ ἑτέρας ἐξ αὐτ τῶν ἤδη κρηπίδων ἐναυπηγοῦντο παρ' ὅλον τουτονὶ τὸν χειμῶνα. Ἔαρος δὲ ἤδη λήγοντος ὁ μὲν βασιλεὺς εἴκοσι ναῦς πεπληρωκὺς πρὸς ἔκπλουν παρεσκευάζετο, ναύαρχος ἐθελοντής αὐτὸς τοῦ στόλου γιγνόμε νος, καὶ ταῦτα πρὸς τῆς συζύγου δεσποίνης καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων κωλυόμενος, διὰ τὸ μὴ ἐς ἀξίαν βασιλικῆς περιωπής τὰ τοιαῦτα τῶν ἔργων ἀνήκειν. Ο δ' ὥσπερ ἐν τοῖς ἄλλοις αὐτουργὸς αὐτὸς τῶν γιγνομένων ἐφιλοτιμεῖτο γίγνεσθαι, οὕτω κἀνταῦθα πολὺ τὸ φιλότιμον ἔσχε καὶ πλήρης ἦν πολεμικῆς ὁρμῆς. Ἐκάθητο δὲ ὅμως καὶ τὴν τῶν Λατινικῶν δυνάμεων ἄφιξιν περιμένων. Ἀλλὰ περὶ τοὺς νεωστὶ Λατῖνοι ἀσχοληθέντες ἄπρακτοι καὶ ψευδεῖς περὶ τὰς Δ'. Οἱ δὲ 'Ρόδιοι καὶ οἱ τὴν παράλιον Φώ και αν οἰκοῦντες, ή πλησίον κεῖται τῆς Σμύρνης, καὶ πρὸς τούτοις ὁ τῶν Κυκλάδων νήσων ἡγεμονεύων(97), δόλφ μεταθέμενοι τὸν σκοπὸν, σύνθημα ἔσχον λάθρα ἐπιθέσθαι ταῖς τε Ρωμαϊκαῖς νήσοις καὶ αὐταῖς ταῖς τοῦ βασιλέως ναυτικαῖς δυνάμεσι· δείσαντε; ἴσως, μὴ ὁ βασιλεὺς τῶν ἄλλων ἀφέμενος ἐπ' αὐτοὺς τρέψηται. Ὅθεν ἐπὶ Λέσβον ὁρμήσαντες ἅμα ναυσὶ πεντεκαίδεκα τῆς μὲν ἄλλης νήσου κύριοι γενέσθαι τέως οὐκ ἠδυνήθησαν· αὐτοὶ δὲ τῷ λιμένι τῆς Μι τυλήνης εξαίφνης προσσχόντες προδοσία τὴν πόλ λιν εἶχον εὐθύς. Ε΄. Βουλομένων δὲ τῶν τε Ροδίων καὶ τοῦ τῶν Κυκλάδων νήσων ἡγεμόνος τά τε χρήματα διαρπάσας καὶ τὴν ἄλλην ἐπίσης ἐπικράτειαν διανείμασθαι τῶν Λεσβίων, δόλῳ τινὶ καὶ ἀπάτῃ χρησάμενος ὁ τῶν Φωκαέων ἀρχηγὸς Κατάνης οἰκείαν τε φρουράν εἰσήγαγεν εἰς τὴν Μιτυλήνην καὶ ταύτην ἐσφετερίσατο, τούτους παρακρουσάμενος. Ενόμισε γὰρ ῥᾳδίως ἐκεῖθεν καὶ ὅλης ἄνευ συμμάχων τῆς νήσου κρατήσειν, ἅτε πλείονα συναμφοτέρων εκείνων μόνος αὐτὸς κεκτημένος δύναμιν. Οκτὼ μὲν IV. Rhodii vero et maritinæ Phocææ habitatores, quæ urbs prope Smyrnam sita est, ac præterea Cycladum insularum princeps, consilio fraude mutato pepigerant, se Romanas insulas et ipsas imperatoris copias clam adorturos: veriti fortasse, ne hic aliis omissis arma in ipsos converterct. Itaque cum navibus quindecim Lesbum profecti reliqua quidem insula potiri illico non potuerunt; sed Mitylenes portum derepente ingressi urbem proditione statim ceperunt. V. Cum autem Rhodii et Cycladum insularum princeps opes diripere et reliquam pariter Lesbiorum ditionem partiri vellent: Phocæorum ductor Catanes dolo ac fraude usus suum præsidium in urbem introduxit, illisque dereptis eam sibi vindicavit. Inde enim totius insule vel 526 sine sociis se facile potiturum esse putabat; quippe qui so lus utrisque illis simul junctis superior viribus foret. Is enim solus octo triremes adduxerat, quas Genua compleverat: Rhodii vero quatuor: reliVariorum notæ. Milites ordinis Hospitalis Hierosolymi- Catania Mitylene agit. Ducang. tani, qui Rhodum anno 1310 Turcis abstulerant. DUCANG. Nicolaus Sanutus, qui Naxi, interdum Egæopelagi ducem sese inscribebat. Vide Hist. Franco-Byzant. lib. vu, n. 90. Infra Κυκλάδων νήσων ἀρχηγός. DucaxG. Lamiacuzen. lib. ut, cap. 29, ubi de capta a Dominicus Catanias, Andres qui Phocain novam subjugaverat filius, ut est apud Cantacuz. lib. us, cap. 13. Duplex enim fuit Phocæa: altera quam antiquam, altera quam novam vocant, Gregoras παραλίαν. Hanc postremam jure clientele deinceps ex pacto cum Andronico seniore inito tenuere Catania. Ducave.

PG 148:727διὸ καὶ κατὰ χρόνους τακτοὺς οἱ τὴν ταύτης ἐφορείαν διαδεχόμενοι γράμμασι βασιλικοῖς ἀνανεοῦντες ἀεὶ διετέλουν τὴν δόσιν τοῦ κλήρου, μὴ λάθῃ παρακρουσαμένη τὴν βασιλικὴν δεσποτείαν ἡ μεταξὺ τοῦ χρόνου μακρὰ περίοδος. ὁ δὲ Κατάνης οὗτος, νοσοῦντα ἑωρακὼς ἤδη τὰ Ῥωμαίων πράγματα, θρασύτερον διετέθη πρὸς βασιλέα καὶ ἠμέλει τῶν καθηκόντων δικαίων. ὅθεν καὶ τὴν τοῦ βασιλέως ὑφορώμενος αἰφνίδιον ἔφοδον ἑαυτόν τε κατὰ πᾶν τὸ δυνατὸν ἠσφαλίζετο καὶ τὴν τῆς Μιτυλήνης ἐμελέτα ἐπιβουλήν. καιροῦ δὲ ἤδη λαβόμενος εἰς πέρας καὶ τὴν ἐπιβουλὴν ἐξέῤῥηξεν. οἱ μέντοι συνδεδραμηκότες ἐπὶ τὴν τῆς Μιτυλήνης ἅλωσιν Ῥόδιοι μετὰ τῶν ἑτέρων τὴν τοῦ Φωκαέως Κατάνη μοχθηρίαν τῆς γνώμης κατεγνωκότες ἐς τὰ οἴκοι ἀνεχώρησαν. (2.) Τούτων οὕτως ἐχόντων τοῦ προτέρου πλεῖον ἀναλαβόντες θράσος οἱ ἐν τοῖς Γαλάτου οἰκοῦντες Γεννουῖ̈ται διὰ τὸ τοῦ Κατάνη προτέρημα (Γεννουί̈της γὰρ κἀκεῖνος ἐτύγχανε) πλείονα τῶν προτέρων ἐπῆγον καὶ προσετίθεσαν τοῖς Ῥωμαίοις τὰ ἀδικήματα καὶ τὰς ὕβρεις.

princeps. Ac Mity- γὰρ ἦλθεν ἔχων τριήρεις μόνος αὐτός, ἃς ἐκ Γε νούας ἔφθη πεπληρωκώς· οἱ δὲ Ῥύδιος τέτταρας • τὰς δ' ετέρας τρεῖς ὁ τῶν Κυκλάδων νήσων ἀρχηγός. (Ρ. 325] Αὐτὸς μὲν οὖν τοὺς μὲν τῆς Μιτυλήνης οἰκήτορας εὐθὺς ἐξῴκισε τῆς πατρίδος· ὁ δὲ τὴν γυναῖκε καὶ τὰ τέκνα μεταπεμψάμενος ἐκ Φωκαίας ἐκεῖ τὴν οίκησιν ἔχειν είλετο, φρουρὰν ἱκανὴν ἐγκαταλιπών τῇ Φωκαία. Κλῆρος δ' αὐτῷ περιελθὼν ἦν ἀπὸ προγόνων ἡ Φώκαια, πρὸς τοῦ βασιλέως καὶ πάππου τοῦ βασιλέως σφίσι δοθεῖσα ἐπιτροπῆς τε εἵνεκα καὶ χρημάτων τινός περισμού. Διὸ καὶ κατὰ χρόν νους τακτούς οἱ τὴν ταύτης εφορείαν διαδεχήμενος γράμμασι βασιλικοῖς ἀνανειῦντες ἀεὶ διετέ λουν τὴν δόσιν τοῦ κλήρου, μὴ λάθη παρακρουσα μένη τὴν βασιλικὴν δεσποτείαν ἡ μεταξὺ τοῦ χρό νου μακρὰ περίοδος. Ο δὲ Κατάνης οὗτος, νοσοῦντα ἑωρακὼς ἤδη τὰ Ῥωμαίων πράγματα, θρασύτερον διετέθη πρὸς βασιλέα καὶ ἡμέλει τῶν καθηκόντων δικαίων. Οθεν καὶ τὴν τοῦ βασιλέως υφορώμενος αἰφνίδιον έφοδον ἑαυτόν τε κατὰ πᾶν τὸ δυνατόν ἠσφαλίζετο καὶ τὴν τῆς Μιτυλήνης ἐμελέτα ἐπιβου- [A. M. G836 AD 6849] quias tres Cycladum insularum lenæos quidem cives statim urbe exegit; et uxore ac liberis Phocæa arcessitis, ibi considere decrevit, justo præsidio Phocææ relicto. Erat autem Phocæa patrimonium ejus, transmissum videlicet a majoribus, qui eam urbem ab imperatore eode:nque avo imperatoris acceperant, procurationis et alicujus pecuniarii reditus gratia. Quamobrem certis temporibus qui in ejus loci præfecturam aliis succedebant, factam olim donationen novis imperatoris litteris perpetuo renovabant, ne longo temporis spatio exclusus impera'or dominio imprudens excideret. Catanes autem iste, cum jam Romanam rem afflictam cerneret, insolentius erga imperatorem se gessit, officiumque neglexit. Unde inperatoris subitam impressionem veritus saluti suæ qua potuit omni modo consuluit, et Μitylenen per insidias occupare instituit: idque data occa - sione perfecit. Cæterum Rhodii, et alii qui ad invadendam Mitylenen concurrerant, improbitatem Phocrensis Catanis exosi domum recesserunt. λήν. Καιροῦ δὲ ἤδη λαβόμενος εἰς πέρας καὶ τὴν ἐπιβουλήν εξέρρηξεν. Οι μέντοι συνδεδραμηκότες ἐπὶ τὴν τῆς Μιτυλήνης άλωσιν Ρόδιοι μετὰ τῶν ἑτέρων τὴν τοῦ Φωκαέως Κατάνη μοχθηρίαν τῆς γνώμης κατεγνωκότες ἐς τὰ οἴκοι ἀνεχώρησαν. VI. lloc rerum statu Genueuses, qui Calatam tenebant, cum antea audaces, tum illo Catanis 527 successu audaciores facti (nam et is Genuensis erat), pluribus majoribusque injuriis et contumeliis Romanos onerabant. Nam propter immunitatem, quam primum a Michaele Palzologo impetraverant, ut supra diximus, maxima pars Romanæ classis ad illos se contulerat, corumque habitum assumpserat. Unde Latinorum opes auctæ, Romanorum vero imminutæ sunt. Quæ sane res eos asperiores contra Romanos atque etiam superbos el contumaces effecit. Proinde et fossam circumductam profundiorem fecerunt, et firmas turres clanculum per speciem ædium exstruxerunt. Tum Siden largitione corruptis iis, qui imperii admninistrationi præerant, omnem licentiam nacti sunt et vineas emendi, et mdes in vicino colle splenlidis muris ac velut propugnaculis munitas a·dificandi; adeo ut si bellum cum Byzantiis gerendum esset, uihil esset, quod eos aut terreret, aut imetrel. VE. Imperator autem, com primum Mitylenen esse capiam audisset, et hos in vicinia plus satis insolescere cerneret et pacta conventa pleraque violare; iis subito circumventis magnas illas et munitas mules in colle esstructas incendit: in quibus multi arcus, multa tela et arma, eaque diversi generis, reperta sunt. Quae cum Latini præter exspectationem videren, pavere ac trepidare el extrema timere ceperunt. Putabant enim, imperatorem eodem die cum navalibus copiis solito majoribus in se ipsos 528 quoque impetum esse facturum. Quare clam armis sese muniebant. Sed cum ne postridie quidum imperatorem quidquam Γ΄. Τούτων οὕτως ἐχόντων τοῦ προτέρου πλείον ἀναλαβόντες θράσος οἱ ἐν τοῖς Γαλάτου οἰκοῦντες Γεννουίται διὰ τὸ τοῦ Κατάνη προτέρημα (Γεννουί της γὰρ κἀκεῖνος ἐτύγχανε), πλείονα τῶν προτέρων ἐπῆγον καὶ προσετίθεσαν τοῖς Ῥωμαίοις τὰ ἀδι χήματα καὶ τὰς ὕβρεις. Διὰ γὰρ τὴν ἀτέλειαν, ἣν παρὰ πρώτου Παλαιολόγου Μιχαὴλ τοῦ βασι λέως ελήφεσαν, ὡς ἀνωτέρω εἰρήκαμεν, τὸ πλεῖον τοῦ τῶν Ῥωμαίων να τικού προστιθέμενον ἐκείνοις καὶ μετασχηματιζόμενον ἐς μέγα μὲν τὸν Λατινι κὸν ηύξησε πλοῦτον, μέγα δ' ἐλάττωσε τον Ρω μαϊκόν. “Ο δὴ καὶ σκληροτέρους κατά Ρωμαίων αὐτοὺς ὑπέρφρονάς τε καὶ αὐθάδεις επεποιήκει, "Οθεν τήν τε περὶ αὐτοὺς τάφρον βαθυτέραν ἐποίων καὶ πύργους ὀχυρούς κατὰ τὸ λεληθός ἐν σχήμασιν οἰκιῶν ἀνίστων· καὶ ἐπὶ τούτοις, χρήμασιν ὑποφθείροντες τοὺς τῶν βασιλικῶν προεστηκότας πραγ μάτων, ἄδειαν πᾶσαν ειλήφεσαν, ἀμπελῶνα, τε ὠνεῖσθαι καὶ οἰκίας ἀνιστᾶν ἐπὶ τοῦ πλησιάζοντος λόφου λαμπροί, πεπυργωμένας τοῖς τείχεσιν· ὡς καὶ δεήσαν πολεμεῖν Βυζαντίοις, μηδὲν εἶναι τὸ φόβον ἐπάγον καὶ κώλυμα τούτοις. Ζ'. Επει δ' ἀρτίως ὁ βασιλεὺς τήν τε τῆς Μιτυ λήνης ἐπύθετο ἅλωσιν, καὶ τούτους αὖ ἐγγύθεν πέρα τοῦ δέοντος ἑώρα θρασυνομένους καὶ ἐς τὰ πλεῖστα παρασπονούντας, περιελθών αἰνιδίως ἐνέπρησε τα; περὶ τὴν λέγον μεγάλας καὶ ὀχυρὰς ἐκείνας οἰκίας αὐτῶν· [Ι. 324] ἐν οἷς πολλά τε εύρηται όπλα καὶ τόξα καὶ βέλη και διάφορα. Ταῦτα παρά προσα κίαν ἰδοῦσι τοῖς Λατίνοις κατεπτηχέναι καὶ ἐκπε· πλήχθαι ἐπῄει καὶ δεδιένα: τὰ ἔσχατα. Η πιστ γὰρ αὐθημερὲν ἐπεισπεσεῖσθαι καί σφισιν τών βα σιλέι διοσχερῶς, πολλής περιεστηκυία. είπερ ποτέ ναυτικής δυνάμεως. Διὸ καὶ λάθρα επειγοντα καθ αὐτούς. Ἐπεὶ δ᾽ ἄχρι τῆς ὑστεραία περιμείναντες

διὰ γὰρ τὴν ἀτέλειαν, ἣν παρὰ πρώτου Παλαιολόγου Μιχαὴλ τοῦ βασιλέως εἰλήφεσαν, ὡς ἀνωτέρω εἰρήκαμεν, τὸ πλεῖον τοῦ τῶν Ῥωμαίων ναυτικοῦ προστιθέμενον ἐκείνοις καὶ μετασχηματιζόμενον ἐς μέγα μὲν τὸν Λατινικὸν ηὔξησε πλοῦτον, μέγα δ’ ἠλάττωσε τὸν Ῥωμαϊκόν. ὃ δὴ καὶ σκληροτέρους κατὰ Ῥωμαίων αὐτοὺς ὑπέρφρονάς τε καὶ αὐθάδεις ἐπεποιήκει. ὅθεν τήν τε περὶ αὐτοὺς τάφρον βαθυτέραν ἐποίουν καὶ πύργους ὀχυροὺς κατὰ τὸ λεληθὸς ἐν σχήμασιν οἰκιῶν ἀνίστων· καὶ ἐπὶ τούτοις, χρήμασιν ὑποφθείροντες τοὺς τῶν βασιλικῶν προεστηκότας πραγμάτων, ἄδειαν πᾶσαν εἰλήφεσαν, ἀμπελῶνάς τε ὠνεῖσθαι καὶ οἰκίας ἀνιστᾷν ἐπὶ τοῦ πλησιάζοντος λόφου λαμπροῖς πεπυργωμένας τοῖς τείχεσιν· ὡς καὶ δεῆσαν πολεμεῖν Βυζαντίοις, μηδὲν εἶναι τὸ φόβον ἐπάγον καὶ κώλυμα τούτοις. (Ζ.) Ἐπεὶ δ’ ἀρτίως ὁ βασιλεὺς τήν τε τῆς Μιτυλήνης ἐπύθετο ἅλωσιν καὶ τούτους αὖ ἐγγύθεν πέρα τοῦ δέοντος ἑώρα θρασυνομένους καὶ ἐς τὰ πλεῖστα παρασπονδοῦντας, περιελθὼν αἰφνιδίως ἐνέπρησε τὰς περὶ τὸν λόφον μεγάλας καὶ ὀχυρὰς ἐκείνας οἰκίας αὐτῶν· ἐν αἷς πολλά τε εὕρηται ὅπλα καὶ τόξα καὶ βέλη καὶ διάφορα.

princeps. Ac Mity- γὰρ ἦλθεν ἔχων τριήρεις μόνος αὐτός, ἃς ἐκ Γε νούας ἔφθη πεπληρωκώς· οἱ δὲ Ῥύδιος τέτταρας • τὰς δ' ετέρας τρεῖς ὁ τῶν Κυκλάδων νήσων ἀρχηγός. (Ρ. 325] Αὐτὸς μὲν οὖν τοὺς μὲν τῆς Μιτυλήνης οἰκήτορας εὐθὺς ἐξῴκισε τῆς πατρίδος· ὁ δὲ τὴν γυναῖκε καὶ τὰ τέκνα μεταπεμψάμενος ἐκ Φωκαίας ἐκεῖ τὴν οίκησιν ἔχειν είλετο, φρουρὰν ἱκανὴν ἐγκαταλιπών τῇ Φωκαία. Κλῆρος δ' αὐτῷ περιελθὼν ἦν ἀπὸ προγόνων ἡ Φώκαια, πρὸς τοῦ βασιλέως καὶ πάππου τοῦ βασιλέως σφίσι δοθεῖσα ἐπιτροπῆς τε εἵνεκα καὶ χρημάτων τινός περισμού. Διὸ καὶ κατὰ χρόν νους τακτούς οἱ τὴν ταύτης εφορείαν διαδεχήμενος γράμμασι βασιλικοῖς ἀνανειῦντες ἀεὶ διετέ λουν τὴν δόσιν τοῦ κλήρου, μὴ λάθη παρακρουσα μένη τὴν βασιλικὴν δεσποτείαν ἡ μεταξὺ τοῦ χρό νου μακρὰ περίοδος. Ο δὲ Κατάνης οὗτος, νοσοῦντα ἑωρακὼς ἤδη τὰ Ῥωμαίων πράγματα, θρασύτερον διετέθη πρὸς βασιλέα καὶ ἡμέλει τῶν καθηκόντων δικαίων. Οθεν καὶ τὴν τοῦ βασιλέως υφορώμενος αἰφνίδιον έφοδον ἑαυτόν τε κατὰ πᾶν τὸ δυνατόν ἠσφαλίζετο καὶ τὴν τῆς Μιτυλήνης ἐμελέτα ἐπιβου- [A. M. G836 AD 6849] quias tres Cycladum insularum lenæos quidem cives statim urbe exegit; et uxore ac liberis Phocæa arcessitis, ibi considere decrevit, justo præsidio Phocææ relicto. Erat autem Phocæa patrimonium ejus, transmissum videlicet a majoribus, qui eam urbem ab imperatore eode:nque avo imperatoris acceperant, procurationis et alicujus pecuniarii reditus gratia. Quamobrem certis temporibus qui in ejus loci præfecturam aliis succedebant, factam olim donationen novis imperatoris litteris perpetuo renovabant, ne longo temporis spatio exclusus impera'or dominio imprudens excideret. Catanes autem iste, cum jam Romanam rem afflictam cerneret, insolentius erga imperatorem se gessit, officiumque neglexit. Unde inperatoris subitam impressionem veritus saluti suæ qua potuit omni modo consuluit, et Μitylenen per insidias occupare instituit: idque data occa - sione perfecit. Cæterum Rhodii, et alii qui ad invadendam Mitylenen concurrerant, improbitatem Phocrensis Catanis exosi domum recesserunt. λήν. Καιροῦ δὲ ἤδη λαβόμενος εἰς πέρας καὶ τὴν ἐπιβουλήν εξέρρηξεν. Οι μέντοι συνδεδραμηκότες ἐπὶ τὴν τῆς Μιτυλήνης άλωσιν Ρόδιοι μετὰ τῶν ἑτέρων τὴν τοῦ Φωκαέως Κατάνη μοχθηρίαν τῆς γνώμης κατεγνωκότες ἐς τὰ οἴκοι ἀνεχώρησαν. VI. lloc rerum statu Genueuses, qui Calatam tenebant, cum antea audaces, tum illo Catanis 527 successu audaciores facti (nam et is Genuensis erat), pluribus majoribusque injuriis et contumeliis Romanos onerabant. Nam propter immunitatem, quam primum a Michaele Palzologo impetraverant, ut supra diximus, maxima pars Romanæ classis ad illos se contulerat, corumque habitum assumpserat. Unde Latinorum opes auctæ, Romanorum vero imminutæ sunt. Quæ sane res eos asperiores contra Romanos atque etiam superbos el contumaces effecit. Proinde et fossam circumductam profundiorem fecerunt, et firmas turres clanculum per speciem ædium exstruxerunt. Tum Siden largitione corruptis iis, qui imperii admninistrationi præerant, omnem licentiam nacti sunt et vineas emendi, et mdes in vicino colle splenlidis muris ac velut propugnaculis munitas a·dificandi; adeo ut si bellum cum Byzantiis gerendum esset, uihil esset, quod eos aut terreret, aut imetrel. VE. Imperator autem, com primum Mitylenen esse capiam audisset, et hos in vicinia plus satis insolescere cerneret et pacta conventa pleraque violare; iis subito circumventis magnas illas et munitas mules in colle esstructas incendit: in quibus multi arcus, multa tela et arma, eaque diversi generis, reperta sunt. Quae cum Latini præter exspectationem videren, pavere ac trepidare el extrema timere ceperunt. Putabant enim, imperatorem eodem die cum navalibus copiis solito majoribus in se ipsos 528 quoque impetum esse facturum. Quare clam armis sese muniebant. Sed cum ne postridie quidum imperatorem quidquam Γ΄. Τούτων οὕτως ἐχόντων τοῦ προτέρου πλείον ἀναλαβόντες θράσος οἱ ἐν τοῖς Γαλάτου οἰκοῦντες Γεννουίται διὰ τὸ τοῦ Κατάνη προτέρημα (Γεννουί της γὰρ κἀκεῖνος ἐτύγχανε), πλείονα τῶν προτέρων ἐπῆγον καὶ προσετίθεσαν τοῖς Ῥωμαίοις τὰ ἀδι χήματα καὶ τὰς ὕβρεις. Διὰ γὰρ τὴν ἀτέλειαν, ἣν παρὰ πρώτου Παλαιολόγου Μιχαὴλ τοῦ βασι λέως ελήφεσαν, ὡς ἀνωτέρω εἰρήκαμεν, τὸ πλεῖον τοῦ τῶν Ῥωμαίων να τικού προστιθέμενον ἐκείνοις καὶ μετασχηματιζόμενον ἐς μέγα μὲν τὸν Λατινι κὸν ηύξησε πλοῦτον, μέγα δ' ἐλάττωσε τον Ρω μαϊκόν. “Ο δὴ καὶ σκληροτέρους κατά Ρωμαίων αὐτοὺς ὑπέρφρονάς τε καὶ αὐθάδεις επεποιήκει, "Οθεν τήν τε περὶ αὐτοὺς τάφρον βαθυτέραν ἐποίων καὶ πύργους ὀχυρούς κατὰ τὸ λεληθός ἐν σχήμασιν οἰκιῶν ἀνίστων· καὶ ἐπὶ τούτοις, χρήμασιν ὑποφθείροντες τοὺς τῶν βασιλικῶν προεστηκότας πραγ μάτων, ἄδειαν πᾶσαν ειλήφεσαν, ἀμπελῶνα, τε ὠνεῖσθαι καὶ οἰκίας ἀνιστᾶν ἐπὶ τοῦ πλησιάζοντος λόφου λαμπροί, πεπυργωμένας τοῖς τείχεσιν· ὡς καὶ δεήσαν πολεμεῖν Βυζαντίοις, μηδὲν εἶναι τὸ φόβον ἐπάγον καὶ κώλυμα τούτοις. Ζ'. Επει δ' ἀρτίως ὁ βασιλεὺς τήν τε τῆς Μιτυ λήνης ἐπύθετο ἅλωσιν, καὶ τούτους αὖ ἐγγύθεν πέρα τοῦ δέοντος ἑώρα θρασυνομένους καὶ ἐς τὰ πλεῖστα παρασπονούντας, περιελθών αἰνιδίως ἐνέπρησε τα; περὶ τὴν λέγον μεγάλας καὶ ὀχυρὰς ἐκείνας οἰκίας αὐτῶν· [Ι. 324] ἐν οἷς πολλά τε εύρηται όπλα καὶ τόξα καὶ βέλη και διάφορα. Ταῦτα παρά προσα κίαν ἰδοῦσι τοῖς Λατίνοις κατεπτηχέναι καὶ ἐκπε· πλήχθαι ἐπῄει καὶ δεδιένα: τὰ ἔσχατα. Η πιστ γὰρ αὐθημερὲν ἐπεισπεσεῖσθαι καί σφισιν τών βα σιλέι διοσχερῶς, πολλής περιεστηκυία. είπερ ποτέ ναυτικής δυνάμεως. Διὸ καὶ λάθρα επειγοντα καθ αὐτούς. Ἐπεὶ δ᾽ ἄχρι τῆς ὑστεραία περιμείναντες

PG 148:729ταῦτα παρὰ προσδοκίαν ἰδοῦσι τοῖς Λατίνοις κατεπτηχέναι καὶ ἐκπεπλῆχθαι ἐπῄει καὶ δεδιέναι τὰ ἔσχατα. ἤλπισαν γὰρ αὐθημερὸν ἐπεισπεσεῖσθαι καί σφισι τὸν βασιλέα ὁλοσχερῶς, πολλῆς περιεστηκυίας εἴπερ ποτὲ ναυτικῆς δυνάμεως. διὸ καὶ λάθρα ὡπλίζοντο καθ’ αὑτούς. ἐπεὶ δ’ ἄχρι τῆς ὑστεραίας περιμείναντες οὐδὲν πλέον διαπραττόμενον τὸν βασιλέα ἑώρων ἐπ’ αὐτοὺς, ἀλλ’ ὅλον ἠσχολημένον περὶ τὸν ἐς Μιτυλήνην ἀπόπλουν, ἀναθαῤῥήσαντες μάχην ἐκήρυξαν φανερὰν καὶ ἀδεῶς ἔς τε Βυζαντίους καὶ ἐς αὐτὸν βασιλέα ἐνύβριζον ξυλίνους τε περιήλασαν πύργους τοῖς ἑαυτῶν τείχεσι· καὶ τῶν μεγάλων ὁλκάδων τὰς μὲν εἰς πυθμένας θαλάσσης κατέδυσαν, τὰς δ’ ὁπλίσαντες πρὸ τοῦ λιμένος ἀντ’ ἄλλων προβόλων καὶ χαρακωμάτων ἔστησαν. ὁ δὲ βασιλεὺς μὴ βουλόμενος τὴν τοσαύτην παρασκευὴν ἐνταυθοῖ περισπᾷν μεγαλοψύχως τε ἐχρήσατο τοῖς παροῦσιν, ἠμεληκὼς τὸ παράπαν αὐτῶν, καὶ πρὸς ἔκπλουν παρεσκευάζετο πάσῃ σπουδῇ, πλείονας ἔτι δυνάμεις ἀθροίζων.

729 [A. C. 1328 AD. 1341] BYZANTINA HISTORIE LIB. XI. [IMP. ANDRONIC. 108.] 730 οὐδὲν πλέον διαπραττόμενον τὸν βασιλέα ἑώρων ἐπ' contra se moliri cernerent, sed totum Μitylene 1 αὐτοὺς, ἀλλ' ὅλον ἠσχολημένον περὶ τὸν ἐς Μιτυλήνὴν ἀπόπλουν, ἀναθαρρήσαντες μάχην ἐκήρυξαν φανερὰν καὶ ἀδεῶς ἐς τε Βυζαντίους καὶ ἐς αὐτὸν βασιλέα ἐνύδριζου ξυλίνους τε περιήλασαν πύργους τοῖς ἑαυτῶν τείχεσι· καὶ τῶν μεγάλων δεκάδων τὰς μὲν εἰς πυθμένας θαλάσσης κατέδυσαν, τὰς δ' ὁπλίσαντες πρὸ τοῦ λιμένος ἀντ᾿ ἄλλων προβόλων καὶ χαρακωμάτων ἔστησαν. Ο δὲ βασιλεὺς μὴ βου λάμενος τὴν τοσαύτην παρασκευὴν ἐνταυθοί περιστην μεγαλοψύχως τε ἐχρήσατο τοῖς παροῦσιν, ἡμεληκὼς τὸ παράπαν αὐτῶν, καὶ πρὸς ἔκπλουν παρε σκευάζετο πάσῃ σπουδή, πλείονας ἔτι δυνάμεις ἀθροίζων, Η'. Ἐπεὶ δὲ μέχρις όλων ἑπτὰ ἡμερῶν ἐντὸς τείχους οἱ ἐν τοῖς Γαλάτου Λατίνοι συγκλεισθέντες ἔμελλον ὑπὸ τοῦ οἰκείου δήμου διασπαραχθήσεσθαι, διὰ τὸ μὴ δύνασθαι φέρειν πλέον τὰ συμπεσόντα σφίτι δεινά· ὕδατός τε γὰρ ἐσπάνιζαν καὶ ὅση ἐκ τῶν λαχάνων καὶ ἐπωρῶν ἦν ψυχαγωγία· οἵ τ᾽ αὖ ἀγοραῖοι καὶ πένητε; ἄνθρωποι, καὶ ὅσοι ἐκ τῶν ὠνίων τὸ ἐφήμερον ταλαντεύουσι κέρδος, οὗτοι δὲ πλείστην ὑπομένοντες ζημίαν πολλῷ πλέον κατὰ τῶν προϊστώτων Λατίνων ἐμαίνοντο· διὰ δὴ ταῦτα πρὸς τὸ ταπεινότερον ἀπαλλάξαντες ὑπέκυψαν τε τῷ βασιλεῖ καὶ συγγνώμην ἔσχον τῆς ἀκαίρου ὀφρύος. navigatione occupari: elati animis apertum bellum denuntiant; nec solum Byzantiis, sed et ipsi imperatori audacter illudunt, ligneis turribus sua mauia circumplectuntur, magnas denique onerarias partim in fundum maris demnergunt, partim ante portum armatas munitionum et aggerum vice opponunt. Imperator vero, cum copias tanto apparatu a se instructas nollet eo bello distrahi, inagnum inter hæc animum præ se tulit, illis prorsus neglectis, et omni studio all navigationem se paravit ac novas sibi vires quæsivit. VIII. Sed cum Latini Galati ad septem integros dies manibus suis inclusi mausissent, ac jaum iis tumultus ab civibus suis immineret, qui mala urgentia diutius tolerare non poterant (nam et aqua et omni herbarum pomorumque solatio carebant), et circumforanei ac pauperes homines, et qui e quotidiano venditionis lucello sustentabantur. ii demum maxima jactura facta magis etiam contra magistratus Latinos insanirent: ob hæc igitur facti modestiores imperatori sése submiserunt, et intempestiva superbiæ veniam impetrarunt. IX. Post Canicule exortum, anno jain vergente, 529 cum septentriones in mari inferiori vehe mentius spirant, imperator cum omnibus navalibus copiis Mitylenen tendit. At Catanis triremes, quæ tuin septem numero Mitylenes oram legebant, cum plures exspectatione sua naves conspexissent. duæ quidem in portum statim evaserunt; quinque vero per desperationem in terram appulerunt. Qui autem in eis fuerunt, omnes abjectis armis fugerunt: quorum alii cursu Mitylenen pervenerunt, alii viæ ignari a Lesbiis interfecti sunt. Imperatorii vero naves quinque armis et commeatu plenas ceperunt, et iis secum abductis Chium versus cum imperatore navigarunt, illas ipsas quas ceperant quinque triremes remigibus completuri; item mi litibus, qui e tabulatis pugnarent. Atque hæc apud Chium mora festinationi et studio imperatoris Θ'. Τοῦ γε μὴν ἔτους ἤδη μετὰ τὰς τοῦ Κυνός ὄντος ἐπιτολὰς, ὅτε δὴ καὶ ἀφθονώτερα τὰ ἀρχτι- 4 κὰ πνεύματα ἐς τὴν κάτω χέονται θάλατταν, ἄρας ὁ βασιλεὺς μετά πάσης τῆς ναυτικῆς δυνάμεως ἔπλει ἐς Μιτυλήνην. Αἱ δ' ἑπτὰ τοῦ Κατάνη τριήρεις την Μιτυλήνην παραπλέουσαι, πλείους ἢ κατὰ προσδ μίαν ἐπιούσας τὰς τοῦ βασιλέως έωρακυῖαι, αἱ μὲν δύο φθάσασαι προσωρμίσθησαν τῷ τῆς Μιτυλήνης λιμένι, αἱ δὲ πέντε ἀπεγνωκυῖαι ἐς τὴν χέρσιν ἐξώκειλαν, καὶ πάντες οἱ ἐν αὐταῖς ἀποθέμενοι τὰ ὅπλα ἔφευγον· ὧν οἱ μὲν ἔδραμον εἰς τὴν Μιτυλή νην, οἱ δ' ἀνοίᾳ χρησάμενοι διεφθάρησαν ὑπὸ τῶν Λεσβίων. Τὰς δὲ πέντε ναῦς πλήρεις όπλων καὶ αψωνίων ναυτικῶν οἱ τοῦ βασιλέω: λαβόντες ἀπέπλευσαν ἐς Χίον τὴν νῆσον ἅμα τῷ βασιλεῖ, πληρώσοντες τὰς ἤδη ληφθείσας πέντε τριήρεις εκείνας ἀρετῶν τε καὶ ὁπόσοι ἐκ τῶν καταστρωμάτων μά χεσθαι ἔμελλον. Μέγα δ' ἐγένετο ἐναντίωμα τῇ τοῦ valle adversa accidit. Calancs enim jam securus βασιλέως σπουδῇ καὶ θελήσει ἡ πρὸς τὴν Χίον αὕτη διατριβή. (Ρ. 325] Αδείας γὰρ ὁ Κατάνης λαβόμενος τήν τε Μιτυλήνην ὠχυρώσατο καὶ πολλὴν εἰσήνεγκε δύναμιν στρατιωτικὴν καὶ χορηγίαν ἀφθονωτέραν τῶν χρειωδῶν· καὶ ἔτι ἐς Φώκαια, πέμψας ας είχε δύο ταχύπλοούσας τριήρεις τὰ ὅμοια ἐπεπιάχει πολλή χρησάμενος τῇ σπουδή. Μετὰ δὲ ταῦτα καταπλεύσας ὁ βασιλεὺς μετὰ τῶν δυνάμεων ἐς Φώκαιαν, προσκαλεσάμενο; δὲ καὶ τὸν τὴν πέριξ ἐπαρχίαν ἔχοντα Τούρκον, ἅτε εἰδὼς κἀκεῖνον ἀχε θόμενον ἐκ πολιοῦ τοῖς Φωκαεύς: Λατίνοις διὰ τὰς ὑπὸ σφῶν ἐπαγομένας αὐτῷ συχνοτέρας ζημίας, περιεστρατοπέδευσεν οὕτω τὸ φρούριον ἔκ τε γῆς καὶ θαλάττης πολιορκών, πολλῆς τῆς χορηγίας τῶν χρειωδών παραγενομένης ἐς τὰς τριήρεις παρὰ τῶν Τούρκων. Mitylenen wunivit, magnam militum namum et uberem commeatum introduxit; et duabus illis expeditis triremibus, quas habebat, Phocam missis, tanta diligentia usus est, ut et illi urbi codem modo providerit. Post hæc imperator cum copi's Phocæam advectus, ipsomet Turco circumjacentium locorum domino arcessito (quippe sciebat illum quoque jam diu Phocæensibus Latinis infensum ob illata sibi ab eis crebra detrimenta), castellum terra marique obsidet, Turcis comunestum afatim in triremes importantibus.

(Η.) Ἐπεὶ δὲ μέχρις ὅλων ἑπτὰ ἡμερῶν ἐντὸς τείχους οἱ ἐν τοῖς Γαλάτου Λατῖνοι συγκλεισθέντες ἔμελλον ὑπὸ τοῦ οἰκείου δήμου διασπαραχθήσεσθαι, διὰ τὸ μὴ δύνασθαι φέρειν πλέον τὰ συμπεσόντα σφίσι δεινά· ὕδατός τε γὰρ ἐσπάνιζον καὶ ὅση ἐκ τῶν λαχάνων καὶ ὀπωρῶν ἦν ψυχαγωγία· οἵ τ’ αὖ ἀγοραῖοι καὶ πένητες ἄνθρωποι, καὶ ὅσοι ἐκ τῶν ὠνίων τὸ ἐφήμερον ταλαντεύουσι κέρδος, οὗτοι δὲ πλείστην ὑπομένοντες ζημίαν πολλῷ πλέον κατὰ τῶν προεστώτων Λατίνων ἐμαίνοντο· διὰ δὴ ταῦτα πρὸς τὸ ταπεινότερον ἀπαλλάξαντες ὑπέκυψάν τε τῷ βασιλεῖ καὶ συγγνώμην ἔσχον τῆς ἀκαίρου ὀφρύος. (Θ.) Τοῦ γε μὴν ἔτους ἤδη μετὰ τὰς τοῦ κυνὸς ὄντος ἐπιτολὰς, ὅτε δὴ καὶ ἀφθονώτερα τὰ ἀρκτικὰ πνεύματα ἐς τὴν κάτω χέονται θάλατταν, ἄρας ὁ βασιλεὺς μετὰ πάσης τῆς ναυτικῆς δυνάμεως ἔπλει ἐς Μιτυλήνην. αἱ δ’ ἑπτὰ τοῦ Κατάνη τριήρεις τὴν Μιτυλήνην παραπλέουσαι, πλείους ἢ κατὰ προσδοκίαν ἐπιούσας τὰς τοῦ βασιλέως ἑωρακυῖαι, αἱ μὲν δύο φθάσασαι προσωρμίσθησαν τῷ τῆς Μιτυλήνης λιμένι, αἱ δὲ πέντε ἀπεγνωκυῖαι ἐς τὴν χέρσον ἐξώκειλαν καὶ πάντες οἱ ἐν αὐταῖς ἀποθέμενοι τὰ ὅπλα ἔφευγον·

729 [A. C. 1328 AD. 1341] BYZANTINA HISTORIE LIB. XI. [IMP. ANDRONIC. 108.] 730 οὐδὲν πλέον διαπραττόμενον τὸν βασιλέα ἑώρων ἐπ' contra se moliri cernerent, sed totum Μitylene 1 αὐτοὺς, ἀλλ' ὅλον ἠσχολημένον περὶ τὸν ἐς Μιτυλήνὴν ἀπόπλουν, ἀναθαρρήσαντες μάχην ἐκήρυξαν φανερὰν καὶ ἀδεῶς ἐς τε Βυζαντίους καὶ ἐς αὐτὸν βασιλέα ἐνύδριζου ξυλίνους τε περιήλασαν πύργους τοῖς ἑαυτῶν τείχεσι· καὶ τῶν μεγάλων δεκάδων τὰς μὲν εἰς πυθμένας θαλάσσης κατέδυσαν, τὰς δ' ὁπλίσαντες πρὸ τοῦ λιμένος ἀντ᾿ ἄλλων προβόλων καὶ χαρακωμάτων ἔστησαν. Ο δὲ βασιλεὺς μὴ βου λάμενος τὴν τοσαύτην παρασκευὴν ἐνταυθοί περιστην μεγαλοψύχως τε ἐχρήσατο τοῖς παροῦσιν, ἡμεληκὼς τὸ παράπαν αὐτῶν, καὶ πρὸς ἔκπλουν παρε σκευάζετο πάσῃ σπουδή, πλείονας ἔτι δυνάμεις ἀθροίζων, Η'. Ἐπεὶ δὲ μέχρις όλων ἑπτὰ ἡμερῶν ἐντὸς τείχους οἱ ἐν τοῖς Γαλάτου Λατίνοι συγκλεισθέντες ἔμελλον ὑπὸ τοῦ οἰκείου δήμου διασπαραχθήσεσθαι, διὰ τὸ μὴ δύνασθαι φέρειν πλέον τὰ συμπεσόντα σφίτι δεινά· ὕδατός τε γὰρ ἐσπάνιζαν καὶ ὅση ἐκ τῶν λαχάνων καὶ ἐπωρῶν ἦν ψυχαγωγία· οἵ τ᾽ αὖ ἀγοραῖοι καὶ πένητε; ἄνθρωποι, καὶ ὅσοι ἐκ τῶν ὠνίων τὸ ἐφήμερον ταλαντεύουσι κέρδος, οὗτοι δὲ πλείστην ὑπομένοντες ζημίαν πολλῷ πλέον κατὰ τῶν προϊστώτων Λατίνων ἐμαίνοντο· διὰ δὴ ταῦτα πρὸς τὸ ταπεινότερον ἀπαλλάξαντες ὑπέκυψαν τε τῷ βασιλεῖ καὶ συγγνώμην ἔσχον τῆς ἀκαίρου ὀφρύος. navigatione occupari: elati animis apertum bellum denuntiant; nec solum Byzantiis, sed et ipsi imperatori audacter illudunt, ligneis turribus sua mauia circumplectuntur, magnas denique onerarias partim in fundum maris demnergunt, partim ante portum armatas munitionum et aggerum vice opponunt. Imperator vero, cum copias tanto apparatu a se instructas nollet eo bello distrahi, inagnum inter hæc animum præ se tulit, illis prorsus neglectis, et omni studio all navigationem se paravit ac novas sibi vires quæsivit. VIII. Sed cum Latini Galati ad septem integros dies manibus suis inclusi mausissent, ac jaum iis tumultus ab civibus suis immineret, qui mala urgentia diutius tolerare non poterant (nam et aqua et omni herbarum pomorumque solatio carebant), et circumforanei ac pauperes homines, et qui e quotidiano venditionis lucello sustentabantur. ii demum maxima jactura facta magis etiam contra magistratus Latinos insanirent: ob hæc igitur facti modestiores imperatori sése submiserunt, et intempestiva superbiæ veniam impetrarunt. IX. Post Canicule exortum, anno jain vergente, 529 cum septentriones in mari inferiori vehe mentius spirant, imperator cum omnibus navalibus copiis Mitylenen tendit. At Catanis triremes, quæ tuin septem numero Mitylenes oram legebant, cum plures exspectatione sua naves conspexissent. duæ quidem in portum statim evaserunt; quinque vero per desperationem in terram appulerunt. Qui autem in eis fuerunt, omnes abjectis armis fugerunt: quorum alii cursu Mitylenen pervenerunt, alii viæ ignari a Lesbiis interfecti sunt. Imperatorii vero naves quinque armis et commeatu plenas ceperunt, et iis secum abductis Chium versus cum imperatore navigarunt, illas ipsas quas ceperant quinque triremes remigibus completuri; item mi litibus, qui e tabulatis pugnarent. Atque hæc apud Chium mora festinationi et studio imperatoris Θ'. Τοῦ γε μὴν ἔτους ἤδη μετὰ τὰς τοῦ Κυνός ὄντος ἐπιτολὰς, ὅτε δὴ καὶ ἀφθονώτερα τὰ ἀρχτι- 4 κὰ πνεύματα ἐς τὴν κάτω χέονται θάλατταν, ἄρας ὁ βασιλεὺς μετά πάσης τῆς ναυτικῆς δυνάμεως ἔπλει ἐς Μιτυλήνην. Αἱ δ' ἑπτὰ τοῦ Κατάνη τριήρεις την Μιτυλήνην παραπλέουσαι, πλείους ἢ κατὰ προσδ μίαν ἐπιούσας τὰς τοῦ βασιλέως έωρακυῖαι, αἱ μὲν δύο φθάσασαι προσωρμίσθησαν τῷ τῆς Μιτυλήνης λιμένι, αἱ δὲ πέντε ἀπεγνωκυῖαι ἐς τὴν χέρσιν ἐξώκειλαν, καὶ πάντες οἱ ἐν αὐταῖς ἀποθέμενοι τὰ ὅπλα ἔφευγον· ὧν οἱ μὲν ἔδραμον εἰς τὴν Μιτυλή νην, οἱ δ' ἀνοίᾳ χρησάμενοι διεφθάρησαν ὑπὸ τῶν Λεσβίων. Τὰς δὲ πέντε ναῦς πλήρεις όπλων καὶ αψωνίων ναυτικῶν οἱ τοῦ βασιλέω: λαβόντες ἀπέπλευσαν ἐς Χίον τὴν νῆσον ἅμα τῷ βασιλεῖ, πληρώσοντες τὰς ἤδη ληφθείσας πέντε τριήρεις εκείνας ἀρετῶν τε καὶ ὁπόσοι ἐκ τῶν καταστρωμάτων μά χεσθαι ἔμελλον. Μέγα δ' ἐγένετο ἐναντίωμα τῇ τοῦ valle adversa accidit. Calancs enim jam securus βασιλέως σπουδῇ καὶ θελήσει ἡ πρὸς τὴν Χίον αὕτη διατριβή. (Ρ. 325] Αδείας γὰρ ὁ Κατάνης λαβόμενος τήν τε Μιτυλήνην ὠχυρώσατο καὶ πολλὴν εἰσήνεγκε δύναμιν στρατιωτικὴν καὶ χορηγίαν ἀφθονωτέραν τῶν χρειωδῶν· καὶ ἔτι ἐς Φώκαια, πέμψας ας είχε δύο ταχύπλοούσας τριήρεις τὰ ὅμοια ἐπεπιάχει πολλή χρησάμενος τῇ σπουδή. Μετὰ δὲ ταῦτα καταπλεύσας ὁ βασιλεὺς μετὰ τῶν δυνάμεων ἐς Φώκαιαν, προσκαλεσάμενο; δὲ καὶ τὸν τὴν πέριξ ἐπαρχίαν ἔχοντα Τούρκον, ἅτε εἰδὼς κἀκεῖνον ἀχε θόμενον ἐκ πολιοῦ τοῖς Φωκαεύς: Λατίνοις διὰ τὰς ὑπὸ σφῶν ἐπαγομένας αὐτῷ συχνοτέρας ζημίας, περιεστρατοπέδευσεν οὕτω τὸ φρούριον ἔκ τε γῆς καὶ θαλάττης πολιορκών, πολλῆς τῆς χορηγίας τῶν χρειωδών παραγενομένης ἐς τὰς τριήρεις παρὰ τῶν Τούρκων. Mitylenen wunivit, magnam militum namum et uberem commeatum introduxit; et duabus illis expeditis triremibus, quas habebat, Phocam missis, tanta diligentia usus est, ut et illi urbi codem modo providerit. Post hæc imperator cum copi's Phocæam advectus, ipsomet Turco circumjacentium locorum domino arcessito (quippe sciebat illum quoque jam diu Phocæensibus Latinis infensum ob illata sibi ab eis crebra detrimenta), castellum terra marique obsidet, Turcis comunestum afatim in triremes importantibus.

ὧν οἱ μὲν ἔδραμον εἰς τὴν Μιτυλήνην, οἱ δ’ ἀνοδίᾳ χρησάμενοι διεφθάρησαν ὑπὸ τῶν Λεσβίων. τὰς δὲ πέντε ναῦς πλήρεις ὅπλων καὶ ὀψωνίων ναυτικῶν οἱ τοῦ βασιλέως λαβόντες ἀπέπλευσαν ἐς Χίον τὴν νῆσον ἅμα τῷ βασιλεῖ, πληρώσοντες τὰς ἤδη ληφθείσας πέντε τριήρεις ἐκείνας ἐρετῶν τε καὶ ὁπόσοι ἐκ τῶν καταστρωμάτων μάχεσθαι ἔμελλον. μέγα δ’ ἐγένετο ἐναντίωμα τῇ τοῦ βασιλέως σπουδῇ καὶ θελήσει ἡ πρὸς τὴν Χίον αὕτη διατριβή. ἀδείας γὰρ ὁ Κατάνης λαβόμενος τήν τε Μιτυλήνην ὠχυρώσατο καὶ πολλὴν εἰσήνεγκε δύναμιν στρατιωτικὴν καὶ χορηγίαν ἀφθονωτέραν τῶν χρειωδῶν· καὶ ἔτι ἐς Φώκαιαν πέμψας ἃς εἶχε δύο ταχυπλοούσας τριήρεις τὰ ὅμοια ἐπεπράχει πολλῇ χρησάμενος τῇ σπουδῇ. μετὰ δὲ ταῦτα καταπλεύσας ὁ βασιλεὺς μετὰ τῶν δυνάμεων ἐς Φώκαιαν, προσκαλεσάμενος δὲ καὶ τὸν τὴν πέριξ ἐπαρχίαν ἔχοντα Τοῦρκον, ἅτε εἰδὼς κἀκεῖνον ἀχθόμενον ἐκ πολλοῦ τοῖς Φωκαεῦσι Λατίνοις διὰ τὰς ὑπὸ σφῶν ἐπαγομένας αὐτῷ συχνοτέρας ζημίας, περιεστρατοπέδευσεν οὕτω τὸ φρούριον ἔκ τε γῆς καὶ θαλάττης πολιορκῶν, πολλῆς τῆς χορηγίας τῶν χρειωδῶν παραγινομένης ἐς τὰς τριήρεις παρὰ τῶν Τούρκων. β.

729 [A. C. 1328 AD. 1341] BYZANTINA HISTORIE LIB. XI. [IMP. ANDRONIC. 108.] 730 οὐδὲν πλέον διαπραττόμενον τὸν βασιλέα ἑώρων ἐπ' contra se moliri cernerent, sed totum Μitylene 1 αὐτοὺς, ἀλλ' ὅλον ἠσχολημένον περὶ τὸν ἐς Μιτυλήνὴν ἀπόπλουν, ἀναθαρρήσαντες μάχην ἐκήρυξαν φανερὰν καὶ ἀδεῶς ἐς τε Βυζαντίους καὶ ἐς αὐτὸν βασιλέα ἐνύδριζου ξυλίνους τε περιήλασαν πύργους τοῖς ἑαυτῶν τείχεσι· καὶ τῶν μεγάλων δεκάδων τὰς μὲν εἰς πυθμένας θαλάσσης κατέδυσαν, τὰς δ' ὁπλίσαντες πρὸ τοῦ λιμένος ἀντ᾿ ἄλλων προβόλων καὶ χαρακωμάτων ἔστησαν. Ο δὲ βασιλεὺς μὴ βου λάμενος τὴν τοσαύτην παρασκευὴν ἐνταυθοί περιστην μεγαλοψύχως τε ἐχρήσατο τοῖς παροῦσιν, ἡμεληκὼς τὸ παράπαν αὐτῶν, καὶ πρὸς ἔκπλουν παρε σκευάζετο πάσῃ σπουδή, πλείονας ἔτι δυνάμεις ἀθροίζων, Η'. Ἐπεὶ δὲ μέχρις όλων ἑπτὰ ἡμερῶν ἐντὸς τείχους οἱ ἐν τοῖς Γαλάτου Λατίνοι συγκλεισθέντες ἔμελλον ὑπὸ τοῦ οἰκείου δήμου διασπαραχθήσεσθαι, διὰ τὸ μὴ δύνασθαι φέρειν πλέον τὰ συμπεσόντα σφίτι δεινά· ὕδατός τε γὰρ ἐσπάνιζαν καὶ ὅση ἐκ τῶν λαχάνων καὶ ἐπωρῶν ἦν ψυχαγωγία· οἵ τ᾽ αὖ ἀγοραῖοι καὶ πένητε; ἄνθρωποι, καὶ ὅσοι ἐκ τῶν ὠνίων τὸ ἐφήμερον ταλαντεύουσι κέρδος, οὗτοι δὲ πλείστην ὑπομένοντες ζημίαν πολλῷ πλέον κατὰ τῶν προϊστώτων Λατίνων ἐμαίνοντο· διὰ δὴ ταῦτα πρὸς τὸ ταπεινότερον ἀπαλλάξαντες ὑπέκυψαν τε τῷ βασιλεῖ καὶ συγγνώμην ἔσχον τῆς ἀκαίρου ὀφρύος. navigatione occupari: elati animis apertum bellum denuntiant; nec solum Byzantiis, sed et ipsi imperatori audacter illudunt, ligneis turribus sua mauia circumplectuntur, magnas denique onerarias partim in fundum maris demnergunt, partim ante portum armatas munitionum et aggerum vice opponunt. Imperator vero, cum copias tanto apparatu a se instructas nollet eo bello distrahi, inagnum inter hæc animum præ se tulit, illis prorsus neglectis, et omni studio all navigationem se paravit ac novas sibi vires quæsivit. VIII. Sed cum Latini Galati ad septem integros dies manibus suis inclusi mausissent, ac jaum iis tumultus ab civibus suis immineret, qui mala urgentia diutius tolerare non poterant (nam et aqua et omni herbarum pomorumque solatio carebant), et circumforanei ac pauperes homines, et qui e quotidiano venditionis lucello sustentabantur. ii demum maxima jactura facta magis etiam contra magistratus Latinos insanirent: ob hæc igitur facti modestiores imperatori sése submiserunt, et intempestiva superbiæ veniam impetrarunt. IX. Post Canicule exortum, anno jain vergente, 529 cum septentriones in mari inferiori vehe mentius spirant, imperator cum omnibus navalibus copiis Mitylenen tendit. At Catanis triremes, quæ tuin septem numero Mitylenes oram legebant, cum plures exspectatione sua naves conspexissent. duæ quidem in portum statim evaserunt; quinque vero per desperationem in terram appulerunt. Qui autem in eis fuerunt, omnes abjectis armis fugerunt: quorum alii cursu Mitylenen pervenerunt, alii viæ ignari a Lesbiis interfecti sunt. Imperatorii vero naves quinque armis et commeatu plenas ceperunt, et iis secum abductis Chium versus cum imperatore navigarunt, illas ipsas quas ceperant quinque triremes remigibus completuri; item mi litibus, qui e tabulatis pugnarent. Atque hæc apud Chium mora festinationi et studio imperatoris Θ'. Τοῦ γε μὴν ἔτους ἤδη μετὰ τὰς τοῦ Κυνός ὄντος ἐπιτολὰς, ὅτε δὴ καὶ ἀφθονώτερα τὰ ἀρχτι- 4 κὰ πνεύματα ἐς τὴν κάτω χέονται θάλατταν, ἄρας ὁ βασιλεὺς μετά πάσης τῆς ναυτικῆς δυνάμεως ἔπλει ἐς Μιτυλήνην. Αἱ δ' ἑπτὰ τοῦ Κατάνη τριήρεις την Μιτυλήνην παραπλέουσαι, πλείους ἢ κατὰ προσδ μίαν ἐπιούσας τὰς τοῦ βασιλέως έωρακυῖαι, αἱ μὲν δύο φθάσασαι προσωρμίσθησαν τῷ τῆς Μιτυλήνης λιμένι, αἱ δὲ πέντε ἀπεγνωκυῖαι ἐς τὴν χέρσιν ἐξώκειλαν, καὶ πάντες οἱ ἐν αὐταῖς ἀποθέμενοι τὰ ὅπλα ἔφευγον· ὧν οἱ μὲν ἔδραμον εἰς τὴν Μιτυλή νην, οἱ δ' ἀνοίᾳ χρησάμενοι διεφθάρησαν ὑπὸ τῶν Λεσβίων. Τὰς δὲ πέντε ναῦς πλήρεις όπλων καὶ αψωνίων ναυτικῶν οἱ τοῦ βασιλέω: λαβόντες ἀπέπλευσαν ἐς Χίον τὴν νῆσον ἅμα τῷ βασιλεῖ, πληρώσοντες τὰς ἤδη ληφθείσας πέντε τριήρεις εκείνας ἀρετῶν τε καὶ ὁπόσοι ἐκ τῶν καταστρωμάτων μά χεσθαι ἔμελλον. Μέγα δ' ἐγένετο ἐναντίωμα τῇ τοῦ valle adversa accidit. Calancs enim jam securus βασιλέως σπουδῇ καὶ θελήσει ἡ πρὸς τὴν Χίον αὕτη διατριβή. (Ρ. 325] Αδείας γὰρ ὁ Κατάνης λαβόμενος τήν τε Μιτυλήνην ὠχυρώσατο καὶ πολλὴν εἰσήνεγκε δύναμιν στρατιωτικὴν καὶ χορηγίαν ἀφθονωτέραν τῶν χρειωδῶν· καὶ ἔτι ἐς Φώκαια, πέμψας ας είχε δύο ταχύπλοούσας τριήρεις τὰ ὅμοια ἐπεπιάχει πολλή χρησάμενος τῇ σπουδή. Μετὰ δὲ ταῦτα καταπλεύσας ὁ βασιλεὺς μετὰ τῶν δυνάμεων ἐς Φώκαιαν, προσκαλεσάμενο; δὲ καὶ τὸν τὴν πέριξ ἐπαρχίαν ἔχοντα Τούρκον, ἅτε εἰδὼς κἀκεῖνον ἀχε θόμενον ἐκ πολιοῦ τοῖς Φωκαεύς: Λατίνοις διὰ τὰς ὑπὸ σφῶν ἐπαγομένας αὐτῷ συχνοτέρας ζημίας, περιεστρατοπέδευσεν οὕτω τὸ φρούριον ἔκ τε γῆς καὶ θαλάττης πολιορκών, πολλῆς τῆς χορηγίας τῶν χρειωδών παραγενομένης ἐς τὰς τριήρεις παρὰ τῶν Τούρκων. Mitylenen wunivit, magnam militum namum et uberem commeatum introduxit; et duabus illis expeditis triremibus, quas habebat, Phocam missis, tanta diligentia usus est, ut et illi urbi codem modo providerit. Post hæc imperator cum copi's Phocæam advectus, ipsomet Turco circumjacentium locorum domino arcessito (quippe sciebat illum quoque jam diu Phocæensibus Latinis infensum ob illata sibi ab eis crebra detrimenta), castellum terra marique obsidet, Turcis comunestum afatim in triremes importantibus.

PG 148:731Τοῦ μέντοι βασιλέως μετὰ τῶν ναυτικῶν δυνάμεων ἀποδημοῦντος καὶ ἀδείας μακρᾶς ἐπιχωριαζούσης ἐς τὰ βασίλεια, στάσιν τῶν νεωτέρων τινὲς μεμελετήκεσαν, συνεργοὺς ἕξειν ἠλπικότες καὶ τοὺς ἐν τοῖς Γαλάτου Λατίνους διὰ τὰ φθάσαντα σκάνδαλα. ἦν δὲ τῆς στάσεως ὁ σκοπὸς, ὡς ἐλέγετο, τὸ βασίλειον κράτος, εἰ δυνηθεῖεν ἀποκτεῖναι πρῶτον τήν τε δέσποιναν καὶ τὸν ταύτης υἱὸν Ἰωάννην τὸν βασιλέα καὶ ἐφεξῆς ὁπόσοι ἐναντιώσεσθαι μέλλοιεν. ἀλλ’ ἐν ὠδῖσιν ἔτι μενούσης τῆς μελέτης καὶ τῶν στασιαστῶν λάθρα τὸ πρᾶγμα διὰ μεγάλης ποιουμένων σπουδῆς, οὐκ ἔλαθε τὰ δρώμενα Καντακουζηνὴν, τὴν τοῦ μεγάλου δομεστίκου μητέρα· ἣν πάρεδρον τῇ δεσποίνῃ μέλλων ὁ βασιλεὺς ἀποπλεῖν καταλέλοιπεν, ἅτε βουλευτικὴν γυναῖκα καὶ σεμνότητος ἤθεσι κοσμουμένην καὶ βαθεῖαν πλουτοῦσαν τὴν σύνεσιν καὶ πάνυ τοι σφόδρα ἐν τοῖς ἀπόροις εὐμήχανον. ἣ δὴ καὶ ὁμοῦ τῇ πάντα ἀρίστῃ δεσποίνῃ, πρὶν ἐπὶ μέγα ῥαγῆναι τὸ πρᾶγμα κακίας, συνέστειλε συνετώτατα· οὐκ ἄνευ μέντοι δυσχερείας ἀποκρουομένης τὸ ῥᾷστον, συνέστειλε δ’ οὖν.

[A. M. 6836 AD 6849| CAPUT II. [IMP. ANDRONIC. sun.] 732 Absente imperatore factiosi quidam res novas in Urbe moliuntur, Eorum conatus compressi Cantacuzenm et imperatoris prudentia. Latini Phocæenses, longa obsidione fracti, Rhodiorum interventu pacem impetrant. Pacis conditiones. Imperator Byzantium redit cum omni classe. Quæstionem habet de conjuratis, Fos pro concione convincit. Ejus clementia. Orationis exordio lacrymas elicit. In Demetrium despotam inquiri vetat, Cralane amitæ reverentia adductus, item Gregora acclamationibus et applausu delinitus. Solos Asanis filios in custodiam includit, eamque minime duram. Alexius Philanthropenus Lesbum misses Mitylenen astu recuperat. Ejus viri elogium. 5301. Ceterum imperatore cum navalibus copiis absente, cum in palatio magna impunitas et licentia vigeret, quidam ex junioribus seditionem meditati sunt, sperantes, se ab ipsis Latinis, qui Galate habitabant, adjutum iri ob illas videlicet novissimas offensiones. Scopus autem seditionis fuit, imperatoriam potestatem usurpare, si primum imperatricem et ejus filium Joannem, deinde et eos omnes, qui adversari possent, occidissent. Sed dum id facinus adhuc parturiunt et seditiosi rem clanculum vehementer urgent: Cantacuzenam, magni domestici matrem, quid ageretur haud latuit: quam imperator assestricem conjugi suæ discessurus reliquerat, quippe prudentem matronani, gravitate morum conspicuam, acerrimo judicio præditam, et quæ ita solers erat, ut rebus difficillimis facile posset se expelire. Ea ergo una cum præstantissi ma imperatrice, priusquam magnum inde malum erumperet, motum illum prudentissime compescuit; non illa quidem sine aliqua difficultate, quæ couatibus obstaret: attamen compescuit. If. Sub hiberni solstitii tempus Latini, qui Phocram tenclant, cum imperatorem ita perseverantein viderent, ut eum neque bienis rigor frangeret (quanquam omnes navales copiæ oppugnationem noctu atque interdiu sub dio continenter urgebant), nec lung: absentia a suis, nec ullius rei ad Jautius vivendum necessarie penuria, cœperunt desperare; presertim 531 cum rei frumentariæ inopia laborare se intelligerent. Itaque legatis ad Rhodius missis rogant, ne sibi periclitantibus de-. sint. Ac Rhodii apud imperatoren pro cis intercedentes obsidionem solvunt. Phocæenses enim Turco Romanos adjuvanti filios statim restituerunt, quos multo ante furati in vinculis habebant. Fidem præterea imperatori certis cautionibus firmarunt, Rholiis testilus adlibidis, se et Μitylenen quam primum restituturos et imperatori dicto audieples fore, ut prius noris fuisset et cum corum patribus convenisset. II. Sic imperator, navalibus copiis illine secum ab luetis, ire quidem Mitylenen voluit; sed propter tumultus Byzantii a scalitiosis excitatos et defatiga. tionem exercitus ex frigore male affecti Byzantium cum tota classe rediit. Paulo post comprehicnsts iis qui summam potestatem clam sibi arrogaverat, conjurationis socios separat, et singulis Α'. Τοῦ μέντοι βασιλέως μετὰ τῶν ναυτικών δυνάμεων ἀποδημοῦντος καὶ ἀδείας μακρᾶς ἐπιχωριαζούσης ἐς τὰ βασίλεια, στάσιν τῶν νεωτέρων τινὲς μεμελετήκεσαν, συνεργούς ἕξειν Αλπικότες καὶ τοὺς ἐν τοῖς Γαλάτου Λατίνους διὰ τὰ φθάσοντα σκάνδαλα. Εν δὲ τῆς στάσεως ὁ σκοπός, ὡς ἐλέγετο, τὸ βασίλειον κράτος, εἰ δυνηθείεν ἀποκτεῖναι πρῶτον τήν τε δέσποιναν καὶ τὴν ταύτης υἱὸν Ἰωάννην τὸν βασιλέα καὶ ἐφεξῆς ἐπόσοι εναντιώσε σθαι μέλλοιεν. Αλλ' ἐν ὠδῖσιν ἔτι μενούσης τῆς μελέτης-καὶ τῶν στασιαστῶν λάθρα τὸ πράγμα διὰ μεγάλης ποιουμένων σπουδῆς, οὐκ ἔλαβε τὰ δρώ μενα Καντακουζηνὴν τὴν τοῦ μεγάλου δομεστί που μητέρα· ἣν πάρεδρον τῇ δεσποίνῃ μέλλων δ βασιλεὺς ἀποπλεῖν καταλέλοιπεν, ἅτε βουλευτικὴν γυναῖκα καὶ σεμνότητος ήθεσι κοσμουμένην καὶ βαθείαν πλουτοῦσαν τὴν σύνεσιν καὶ πάνω του σφόδρα ἐν τοῖς ἀπόροις εὐμήχανον. Η δὴ καὶ ὁμοῦ τῇ πάντα ἀρίστῃ δεσποίνῃ, πρὶν ἐπὶ μέγα βαγῆναι τὸ πρᾶγμα κακίας, συνέστειλε συνετώτατα· οὐκ ἄνευ μέντοι δυσχερείας ἀποκρουομένης τὸ βᾆστον, συνέστειλε δ' ον. Γ. Τοῦ δὲ χρόνου περί τροπάς όντος ήδη χειμερινές ὁρῶντες οἱ τὸ τῆς Φωκαίας ἔχοντες φρούριον Λατίνοι, [P. 320] ὅτι μήτε χειμῶνος ἀκμὴ θραῦσαι δύναται τὸ τοῦ βασιλέως ἐπίμονον, καὶ ταῦτα της ναυτικής ὅλης δυνάμεως ἐν ὑπαίθρῳ τὴν πολιορκίαν αυτούτης νύκτωρ καὶ μεθ' ἡμέραν κατὰ τὸ συνεχε, μήθ' ἡ μακρὰ τῶν οἰκείων ἀποδημία, μήτ' ἄλλο τι τῶν ὅσα βαστώνην άφθονον παρέχει τῶν χρειωδῶν, ἐς απογνώσεις ἐχώρουν, καὶ μάλισθ' ὅτι καὶ τὰ σιτία σπανίζοντα ἐν σφίσιν δώρων αὐτοῖς. Οθεν καὶ διαπρεσβεύονται προς Ροδίους καὶ δέονται μὴ περιιδείν κινδυνεύοντας. Οι καὶ διαλλακται πρὸς βα σιλέα ἐλθόντες λύουσι τὴν πολιορκίαν. Δεδώκασι γὰρ εὐθὺς οἱ Φωκαεῖς τοὺς υἱέας τοῦ συμμαχούντος Ρωμαίοις Τούρκου τῷ πατρὶ αὐτῶν, οὓς ἐκ πολλοῦ κλέψαντες είχαν δεσμίους. Δεδώκασι δὲ καὶ τῷ βα σιλεῖ πίστεις ἀσφαλεῖς ὑπὸ μάρτυσι τοῖς Ροδίας, τήν τε Μιτυλήνην ὅσον αὐτίκα ἀπεδώσειν καὶ ὑπη κόους αὐτοὺς εἶναι τῷ βασιλεῖ κατὰ τὸ πρότε τον αὖθις έθος καὶ τὴν πατρώαν συμφωνίαν. Γ. Καὶ οὕτως ἐκεῖθεν τὴν ναυτικὴν ὁ βασιλεὺς ἀναλαβὼν δύναμιν ἐβουλήθη μὲν ποιήσασθαι τὸν κατάπλουν ἐς Μιτυλήνην· διὰ δὲ τοὺς ἐν Βυζαντίῳ θορύβους τῶν στασιαστῶν καὶ διὰ τὸ καταπεπο - νῆσθαι τὸν στρατὸν ὑπὸ τοῦ ψύχους ἐπανῆκεν ἐς τὸ Βυζάντιον μετά πάσης της ναυτικής δυνάμεως. Καὶ μετὰ βραχύ συλλαβὼν τοὺς τὴν βασιλείαν λά Variorum notæ. Theodoram Palaeologinam. Vidc stemma Caul'acuzenorum. lloCANG.

Chapter IIICaput III

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

669 (A. c. 1328 AD 1541] BYZANTINE HISTORIE LIB X. [IMP. ANDRONIC. JUN.] 670 rest' tuta,foreat in animis eorum, qui superstites vivunt, veterum inimicitiarumn macula facile plea c [P. rumque exolescente. IV. Annum ætatis moriens implebat quartum et septuagesimum; ex quo vero imperium susceperat, quinquagesimum. Procera slatura fuit, decora facie et perquam venerabili; ab ipso ortu principale aliquid et formidabile præ se ferens; non tamen loc merum et integrum, sed ut aeri mistum solaris radit lumen fit ei color, et ut melli dulcedo qualitas nativa accedit, ita etiam clementia non ficta cum blando quodam gratiæ lepore moribus ejus contemperata color ipsius et 473 inaffectata qualitas videbatur. Mullum enim hilaritatis natura vultu ejus indiderat, multum oculis serenitatis; lingua autem claram et canoram vocem: ¡n omni denique ejas habitu ac gestu hilaritatem et gravitatem sic explicuerat, ut amanum quiddam ac divinum in co emineret. Quæ universa tacitos ejus mores et animum nuntiabant. V. Ut autem ingenium ejus etiam declarem, unius atque alterius ejus facti mentionem faciam. Paulo ante obitum, cum paupertate et rernm necessariarum inopia urgeretur et hiemis vim ferre pon posset (nam hiems tum maxime sæviebat), vulpinam sibi nocturnam vestem fieri jussit. Omni autem cjus opulentia perquisita tribus nummis non plus est repertum. Tanti itaque necesse fuit eui vestem, quæ ci in frigoribus solamen paratum esset. Id vero consilium cum adhuc agitaretur, quidam e veteribus ejus familiaribus præsentem paupertatem deplorabat, quæ ita atrox sibi incumberet, ut jam in aperto mortis periculo versarctur. Ei adductus misericordia tres illos nummos dedit; mori præoptans, quod in se esset, quam alienarum calamitatum spectator esse. Unum igitur hoc ejus benignitatis signum esto. Alterum illad. Cum ei frigidæ aquæ potu diuturno medici interdicerent, atque ipse vini potationem repudiasset; mediam ingressus viam vix uno aureo, coque mutuaticio, aliquid sibi dulcium liquorum emit, qui ex Ægypto et Arabia advehuntur, ut 474 his frigidle porum meraciorem temperaret atque levaret. Sed priusquam eos gustasset, rursus alius veterum domessicorum eum accedit, longi morbi breve quarens solatium. At ille, cun nibil haberet quo hominem consolaretur, et huic dari jussit remedium sue infirmitatis causa comparatum. Tanta ejus erat huVariorum notæ. Moriens annum alalis explebat septuagesimum quartum. Mortuus est (ut infra dicetur, hujus cap. sect. ult.) anno mundi 6840, Christi 1332. Ergo natus erat anno mundi 6766. Christi 1258. Vide adnotata ad pag. 51 A. Cantacuzenus Hist. lib. 11, cap. 28, Andronicum avum obiisse ait anmos natum 72. Ita de annorum numero biennium detrahit. Sed mihi, ut jam disi, Cantacuz ni chramologia suspecta est. Vide adnotata adl pag. 269 Ob pietatem et alias animi dotes etiam landatur a Nicephoro Xanthopulo DUCANG.

PG 148:737ἡ μὲν σεληνιακὴ περὶ τὴν πρώτην τῶν ἰχθύων μοῖραν ὄντος τοῦ ἡλίου, ἡ δὲ περὶ τὴν πεντεκαιδεκάτην τῶν αὐτῶν. (Β.) Ἐν τούτοις τοῖς χρόνοις ἦρχε μὲν Τραπεζοῦντος Βασίλειος ὁ υἱὸς Ἀλεξίου τοῦ Κομνηνοῦ, διάδοχος αὐτὸς ἤδη βέβαιος μετὰ πολλοὺς τοὺς ἄθλους τῆς πατρικῆς ἀρχῆς καταστάς. ἐπέμφθη δ’ αὐτῷ καὶ σύζυγος Εὐδοκία, ἡ νόθη τοῦ βασιλέως θυγάτηρ. (Γ.) Ὁ δὲ τῶν Αἰτωλῶν τε καὶ τῶν Ἀκαρνάνων ἀρχηγὸς Ἰωάννης ὁ κόντος θανάτῳ βιαίῳ τοῦ ζῇν ἀπήλλαξε, τῆς δίκης, ὡς τὸ εἰκὸς, περιελθούσης καὶ αὐτὸν τελευταῖον, καθάπερ δὴ καὶ τοὺς πρὸ αὐτοῦ. οὗτος γὰρ τὸν ἑαυτοῦ διαχειρισάμενος ἀδελφὸν, ὥσπερ κἀκεῖνος τὸν τῆς μητρὸς ἀδελφὸν, οὕτω τὴν διαδοχὴν ἐκομίσατο τῆς ἀρχῆς. τῆς δὲ δίκης οὐ σιωπᾷν εἰθισμένης ἐς τέλος ἐν τοῖς τοιούτοις, βιαίως καὶ οὗτος τοῦ ζῇν ἀπεῤῥάγη, φάρμακον παρασχούσης λαθραῖον αὐτῷ τῆς συζύγου. νοσημάτων γὰρ οὐκ ὀλίγων ὑποφυομένων ἐν τῇ οἰκίᾳ, δείσασα ἡ γυνὴ τὴν ἐπιβουλὴν τοῦ συζύγου πρὶν φονευθῆναι πεφόνευκε· καὶ οὕτω διάδοχος ἐκείνη σὺν δυσὶ παιδαρίοις τῆς τῶν Αἰτωλῶν τε καὶ Ἀκαρνάνων κατέστη ἀρχῆς.

[a. c. 1528 AD 151] ΒΥΖΑΝΤΙΝ.E HISTORIE LIB. XI. [IMP. ANDRONIC. UN 738 CAPUT III. Seytha precabundi Thraciam pervadunt. Turcos praedones opprimunt. Dicbus quinquaginta continuis Ro manos fines vastant. Captivorum ingens numerus. Caura incursionis. Eum cladem eclipses dur præcesserunt. Basilio Trapezuntis principi uxor datur Eudocia, filia imperatoris notha. Joannes Etolia et Acarnaniæ princeps, caso fratre, verum politus, veneno tollitur ab uxore. Crimina juratis judicibus objecta. Unus ab olvitur. Pana cateris irrogala. 1. Ceterum vere jam ineunte multitudio Seytharum Istro trajecto Romanam Thraciam usque ad Hellespontium mare incursarunt. Ubi quosdam Turcos, ex iis videlicet, qui per latrocinium trajecto Hellesponto continenter maritimam oram po pulantur, casul fortuito nacti partim vinctos abducunt, partim resistentes occidunt, hostes hos ibus infesti, veluti canes in cadaver subinde violento impetu irruentes. Verum in ea incursione novumn illud habebant Scythæ, quod prius veluti torrens e monte subito decurrens, obviis quibusque aptis, postridie recedebant. Tum vero tandiu manserunt, donec quinquaginta dicbus perpetuis omnia rapiendo el vasi.mo consumptis provinciam in extrema mala conjecerunt demumque abeuntes captivorum 536 ultra trecenta millia, ut vulgatior fama est, secum abduxerunt. Ejus incursionis causam afferebant, quod Romani Scytharum duci et ejus nobilitati solita munera non misissent. Eam cladem solis et lunæ defectus, intra dies sedecim sese consecuti, portenderunt. Ac lunaris quidem conligit, cum sol in prima Piscium parte esset: solaris, cum in decima quinta versaretur. [Ρ. 599] Α'. Αρχομένου γε μὴν προς ήδη πλῆθος Σκυθῶν διαβάντες τὸν Ιστρον κατέδραμον τὴν Ῥμαϊκὴν Θράκην ἄχρι θαλάττης Ελλησποντίας. Ενθα δὴ καὶ, συμβὰν ούτωσί πως, Τούρκων τισὶν ἐντυχόντες, οπόσοι λῃστρικόν τινα τρόπον κατὰ τὸ συνεχές περαιούμενοι τὸν Ἑλλήσποντον τὴν παράλιον πασαν ληίζονται θράκην, τοὺς μὲν δήσαντες ἀπήνεγ καν, τοὺς δ' ἀντιστάντας κατέκοψαν, πολέμιοι το λεμίους, ὥσπερ κύνες τεθνηκότι σώματι πολλάκις ἄρδην ἐπεισπίπτοντες. Ο γε μήν ἀσύνηθες ἔδοξεν ἔχειν ἤδη πρὸς τὰς ἄλλας ἐπιδρομὰς τῶν Σκυθῶν, τοῦτ' ἦν. Πρότερον γὰρ ἐπιόντες, καθάπερ ἐξ ὅρους χειμάρρους ἐξαίφνης καταῤῥαγείς, τὰ προστυχόντα τε ἐλάμβανον καὶ εἰς τὴν ὑστεραίαν αὖθις ἀπίλλαττον. Νύν δ' ἐς τοσοῦτον παρέμειναν, ὥστ᾽ οὐ διέλιπον ἐς ἡμέρας ὅλας πεντήκοντα φέροντές τε καὶ ἄγοντες καὶ ἐς κακῶν ἐσχατιάς συνωθοῦντες τὴν χώραν. Εἶτα ἀπῇσαν, πλῆθος ἄγοντες αιχμαλώτων ὑπὲρ τὰς τριακοσίας, ὡς ἔφασαν οἱ πολλοὶ, χιλιάδας. Καὶ τὸ αἴτιον τῆς τοιαύτης ἔφασκον εἶναι καταδρομῆς, ὅτι Ρωμαίοι πέμπειν ἡμέλησαν τὰ εἰθισμένα δώρα τῷ τε τῶν Σκυθῶν ἡγεμόνι καὶ τοῖς περὶ αὐτὸν εὐγενέσιν. Ἐδήλωσε δὲ τὴν βαρεία, ταύτην αὐτῶν ἔφοδον ἔκλειψις σελήνης ὁμοῦ καὶ ἡλίου, δεκαέξ ἡμερῶν μεταξύ γενόμεναι άμφω· ἡ μὲν σεληνιακή περὶ τὴν πρώτην τῶν Ἰχθύων μοῖραν ὄντος τοῦ ἡλίου, ἡ δὲ περὶ τὴν πεντεκαιδε κάτην τῶν αὐτῶν. Β'. Εν τούτοις τοῖς χρόνοις ἦρχε μὲν Τραπεζοῦν τος Βασίλειος ὁ υἱὸς 'Αλεξίου τοῦ Κομνηνού, διάδοχος αὐτὸς ἤδη βέβαιος μετὰ πολλοὺς τοὺς ἄθλους τῆς πατρικῆς ἀρχῆς καταστάς. Επέμφθη δ' αὐτῷ καὶ σύζυγος Ευδοκία ή νίθη τοῦ βασι λέως θυγάτηρ. II. His temporibus Trapezunte regnabat Basilins Alexii Commeni filius, paterna successione multis certaminibus coufirmata, uxoreque ducta Eudocia, notha inperatoris filia. III. Ætolorum vero et Acarnanum princeps Joannes comes violenta morte interiit, vindicta tandem, uti par erat, ipsum quoque assecuta, sicut et ejus decessores. Is enum fratre suo perempto, sicut et ille avunculo, principatum occuparat. Cum autem vindicta ad extremum in his rebus facero non soleat, et ipse violenta morte sublatus est, vencno clanonlum ab uxore dato. Nam cum domesticæ res agra admodum essent, mulier insilias viri metuens hunc, priusquam ab co occideretur, e medio sustulit; atque ita cum puerulis duobus Ætolorum et Acarnanum principatum obtinuit. Γ'. Ο δὲ τῶν Αἰτωλῶν τε καὶ τῶν ᾿Ακαρνάνων ἀρχηγὸς Ιωάννης ὁ κόντος θανάτῳ βιαίῳ τοῦ ζῆν ἀπήλλαξε, τῆς δίκης, ὡς τὸ εἰκὸς, περιελθού σης καὶ αὐτὸν τελευταῖον, καθάπερ δὴ καὶ τοὺς πρὸ αὐτοῦ. Οὗτος γὰρ τὸν ἑαυτοῦ διαχειρισάμενος ἀδελφὸν, ὥσπερ κἀκεῖνος τὸν τῆς μητρὸς ἀδελφὸν, οὕτω τὴν διαδοχὴν ἐκομίσατο τῆς ἀρχῆς. Τῆς δὲ δίκης οὐ πιωτῶν εἰθισμένης ἐς τέλος ἐν τοῖς τοιούτους, βιαίως καὶ οὗτος τοῦ ζῆν ἀπεββάγη, φάρμακον παρασχούσης λαθραίον αὐτῷ τῆς συζύγου. [Γ. 300] Νοσημάτων γὰρ οὐκ ὀλίγων υποφυομένων ἐν τῇ οἰκίᾳ, δείσασα ἡ γυνὴ τὴν ἐπιβουλὴν τοῦ συν ζύγων πριν φονευθήναι πεφόνευκε. Καὶ οὕτω διάδοχος ἐκείνη σὺν δυσὶ παιδαρίοις τῆς τῶν Αἰτωλῶν τε καὶ 'Ακαρνά ων κατέστη ἀρχῆς. Variorum notæ. Solaris ponitur a Calvisio Mariii die 2, anno Chr. 1:57. Βόινιν, Vide stemma imperatorum TrapezuntinorUM. DUCANG. La Irene vocatur infra pag. 424. Βοινιν. List. Franco-Byzant. lin. vi, u. 27; lib. vi, n. 20. et pag. 520. Ducang. Τῆς δὲ δίκης οι σιωπή εἶδα, ἐτῆς, ἐς τέλος ἐν τοῖς τοιύτοις βιαίως. Male hæc interpuncta sunt. Sic autem (ut nun) debent interμαζί, τῆς δὲ δίκης οὐ σιωπᾶν εθισμένης ἐς τέλος ἐν τοῖς τοιούτοις, βιαίως καὶ οὗτος τοῦ ζῇν ἀπ' (άγη, id est. Cum autem vindicta ad extremam in his rebus tarere non soleat, violenta morte ipse quoque sul latus est, etc. Aliter Potavins, codicis male interpuncti lectione dereptes. Boivin,

PG 148:739(Δ.) Ἐπεὶ δ’ ἐκ πολλοῦ καὶ πολλάκις καὶ παρὰ πλείστων ἤκουεν ὁ βασιλεὺς, ὡς οἱ κρίνειν ὀμωμοκότες ὀρθῶς καὶ μὴ παραφθείρειν ἐν μηδενὶ τὸ δίκαιον, περὶ ὧν καὶ ἡμεῖς ἐν τοῖς ἀνωτέρω φθάσαντες δεδηλώκαμεν, ἐκλαθόμενοι μὲν ἐκείνων ἐγγράφων καὶ φρικωδῶν ὅρκων, ἐκλαθόμενοι δ’ ἐκκλησιαστικῶν τε καὶ βασιλικῶν ἐνταλμάτων οὐκ ἀδεκάστους ποιοῦνται τὰς κρίσεις· ἀλλὰ δῶρα λαμβάνουσιν ἀδεῶς καὶ κιβδηλεύουσι τὰς δίκας, καὶ τό γε μεῖζον, ὅτι ἐξ ἀμφοτέρων τῶν κρινομένων μερῶν δωροδοκοῦνται μὲν, οὐ κατάστασιν δὲ καὶ πέρας ταῖς δίκαις παρέχονται, ἀλλ’ ἑκατέροις ἀνὰ μέρος ἐγχειρίζοντες γραμματεῖα, ἀπόφανσιν δῆθεν τῆς κρίσεως ἔχοντα, εἶτα ἐκπέμπουσι τοῖς προτέροις ἐνεχομένους ἐγκλήμασι καὶ διαπληκτισμοῖς· ἐπεὶ οὖν ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα παρὰ πολλῶν ὁ βασιλεὺς ἤκουε, τὰ μὲν πρῶτα πείθεσθαι οὐκ ἐδύνατο, τὴν γενομένην ἐκ τῶν ὅρκων ἀσφάλειαν ἐνθυμούμενος· ὀψὲ δὲ βήματος γενομένου καὶ τῶν ἐπισκόπων καὶ πρεσβυτέρων συναθροισθέντων ἐν τῷ μεγίστῳ καὶ θείῳ νεῷ τῆς τοῦ θεοῦ Σοφίας, προκαθίσας ὁ βασιλεὺς ἅμα τῷ πατριάρχῃ πᾶσαν τοῖς βουλομένοις παρέσχετο χώραν ἐλέγχους κατὰ τῶν τοιούτων προφέρειν.

[s. X. 6836 AD 6819] IV. Cæterum imperator, 537 cum jamdudum et sæpe id a pluribus accepisset, judices, qui se integre judicaturos nullaque re jus violaturos esse jorati promiserant, de quibus antea mentionem fecimus, terribilium jurejurandorum oblitos, quæ ex scripto conceperant, nec non ecclesiasticarum atque imperatoriarum legum securos, minime incorrupta judicia excrcore, neque solum munera sine ullo metu capere judiciaque corrumpere; verum, quod gravius est, ab utroque litigantium accipere, neque tamen sententiam proferre, aut controversias dirimere, sed utrisque separatim datis tabulis, quibus scilicet sententia continebatur, cumn priori altercatione ac contentione dimittere: cum brc, inquam, aliaque id genus a plerisque imperator audisset, dubitare primo, num vera hæc essent, cum de jurejurandorum firmitate veniret in mentem; deinde sero tandem conventu habito, et episcopis ac presbyteris in augustissimo sanctæ Sophiæ templo collectis, præsidens ipse cum patriarcha omnibus quem vellent convincendi potestatem facere. Ergo plerique nec dubiis criminibus arrepti: eaque longe plura quam auditione didicerat reperta. Atque, ut catera prætermittam, uno e quatuor innocente dimisso, quem nemo sordium accusarat, reliqui, ne a populo discerperentur, veriti, suople sese judicio damnant. Alii quæ acceperant redditi♥ omnibus judicandi 538 se munere abdicant. Episcopus ipse præterca sacerdotio cedit. Omnes ab urbe imperatoris decreto exsulare jussi. Δ΄. Επεὶ δ' ἐκ πολλοῦ καὶ πολλάκις καὶ παρὰ πλεί στων ήκουεν ὁ βασιλεὺς, ὡς οἱ κρίνειν όμωμοκότες όρο θῶς καὶ μὴ παραφθείρειν ἐν μηδενὶ τὸ δίκαιον, περ' ὧν καὶ ἡμεῖς ἐν τοῖς ἀνωτέρω φθάσαντες δεδηλώκα μεν, ἐκλαθόμενοι μὲν ἐκείνων ἐγγράφων καὶ φρ:κωδῶν ὄρκων, ἐκλαθόμενοι δ' ἐκκλησιαστικῶν τε καὶ βασιλικῶν ἐνταλμάτων οὐκ ἀδεκάστους ποιοῦνται τὰς κρίσεις· ἀλλὰ δῶρα λαμβάνουσιν ἀδεῶς καὶ κιβδη λεύουσι τὰς δίκας, καὶ τό γε μείζον, ὅτι ἐξ ἀμφης τέρων τῶν κρινομένων μερῶν δωροδοκοῦνται μὲν, οὐ κατάστασιν δὲ καὶ πέρας ταῖς δίκαις παρέχονται, ἀλλ᾽ ἑκατέροις ἀνὰ μέρος ἐγχειρίζοντες γραμματεία, ἀπόφανσιν δῆθεν τῆς κρίσεως ἔχοντα, εἶτα ἐκπέμπουσι της προτέροις ἐνεχομένους ἐγκλήμασι καὶ διαπλη κτισμοῖς· ἐπεὶ οὖν ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα παρὰ παλα λῶν ὁ βασιλεὺς ἤκους, τὰ μὲν πρῶτα πείθεσθαι οὐκ ἐδύνατο, τὴν γενομένην ἐκ τῶν ὅρκων ἀσφάλειαν ένα θυμούμενο;· ὀψὲ δὲ βήματος γενομένου καὶ τῶν ἐπισκόπων καὶ πρεσβυτέρων συναθροισθέντων ἐν τῷ μεγίστῳ καὶ θείῳ νεῳ τῆς τοῦ Θεοῦ Σοφίας, προκα θίσας ὁ βασιλεὺς ἅμα τῷ πατριάρχῃ πᾶσαν τοῖς βουλομένοις παρέσχετο χώραν ἐλέγχους κατὰ τῶν τοιούτων προφέρειν. Καὶ ήγοντο πλεῖστα καὶ ἀνα φισβήτητα καὶ πλείω τῶν ἀκουσθέντων τἀγκλήματα. Καὶ ἵνα τὰν μέσῳ παρέλθωμεν, τῶν μὲν τεττάρων δ εἷς ἀθῶος ἀπήλλαξεν, οὐ προστριβέντος αὐτῷ τοῦ τῆς δωροδοκίας ἐγκλήματος· οἱ δ᾽ ἕτεροι, δείσαντες μὴ διαῤῥαγῶσιν ὑπὸ τοῦ δήμου, φθάσαντες ἑαυτῶν καταψηφίσαντο, οἱ μὲν τῶν τε ληφθέντων χρημάτων Ο ἀπόδοσιν καὶ τοῦ δικάζειν στέρησιν παντελῆ· ὁ δ' ἐπίσκοπος ἐπὶ τούτοις καὶ τὴν τῆς ἱερωσύνης ἀπαλλαγήν τε καὶ ἀλλοτρίωσιν. Εξώσθησαν δὲ τῆς βασι λίδος τῶν πόλεων κελεύσει τοῦ αὐτοκράτορος. CAPUT 1V. Turci Chersonesum et Thraciam incursant. Cæsi lectissimi. Reliqui pace impetrata domum redeunt. Imperator Byzantium reversus ire in Ætoliam parat, oblatum principatum accepturus. Nuntius affertur de futura postridie in Thraciam gravi Turcorum impressione. Orchanis Turci spes et consilia." Romuni sexaginta, Cantacuzeno duce, produtoribus occurrunt. Ipse imperator cum tribus naribus hostilem classcm invadit. Ingens Barbarorum strages. Ex Romanis ne unus quidem desideratus. Capte hostium nuvės quatuordecim. Deus tantæ victoriæ auctor. Imperator postridie ad fretum Hicri progressus hostes avectos comperit. Stadiorum quadraginta quinque iter noctu pedibus emensus Deiparæ Hodegetriæ templum ingreditur ad agendas gratias. I. lneunte aestate Thraces eodem modo rursus [P. 331] Δ'. θέρους δ' ἀρχομένου πάλιν ομοίως Asiaticorum Turcorum infestatione laborare cœperunt. Hi enim, quod Romanos vincere soliti essent, quoties libitum erat prohibente nemine transfretabant pessimeque Thraciam vexabant. Quibus igitur Ionia et ulteriora loca obtigerant, ii ob fœdus, quod paulo ante cum imperatore apud Phoeam, ut diximus, sanxerant, in presentia quieverunt. Qui vero Trojanam regionem et llellesponti oram incolebant, cam plurimis navibus el equis freto trajecto, et per Chersonesum hostiliter grassati inde etiam in Thraciæ mediterranea irruunt, imperatore Didymotichi tum agente. Qui justis copiis destitutus, nec aperto Maric cum iltis congredi ausus, insidias non segniter collocat, noctu sub dio agens et famem ac sitim tolerans. Lib. x, cap. 9, sect. 5. Βοινιν, ἐταλαιπώρουν οἱ Θρᾷκες ἐκ τῶν Ασιατικών Τούρκων. Διὰ γὰρ τὴν ἀεὶ τοῦ τοὺς Ρωμαίους κατατροπούσθαι συνήθειαν ἀδεῶ; ὁπότε βούλοιντο διεπεραιούντο καὶ κάκιστα διετίθεσαν Θράκην. Οἱ μὲν οὖν τὴν Ἰωνίαν καὶ τὰ ἐπέκεινα κληρωσάμενοι διὰ τὰς πρὸ βραχέος κατὰ Φώκαιαν γενομένας πρός βασιλέα σπονδές, ὡς ειρήκειμεν, ἡσυχίαν ἦγον ἔν γε τῷ παρόντι. Οἱ δὲ τὰ περὶ Τροίαν καὶ ὅσα τοῦ Ἑλλησπόντου παράλια κατοικοῦντες πλείσταις ναυσὶν αὐτοί τε καὶ ἵπποι αὐτῶν τὸν Ἑλλησπόντιον διαπεραιούνται πορθμόν, καὶ κακῶς εὐθὺς διαθέντες Χερσόνησον ἐκεῖθεν εἰσβάλλουσι καὶ ἐς τὴν τῆς Θράκης μεσόγειον, ὅτε δὴ καὶ ὁ βασιλεὺς περὶ Διδυμότειχον ἔτυχε διατρίβων. ους ἐπεὶ μὴ ἀξιόμαχον είχε στρατών, κατά πρόσω που τοῖς ἐχθροῖς ἀπαντᾶν οὐκ ἐθάῤῥει. Ενέδρας δὲ Variorum nota

Chapter IVCaput IV

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

[A. M. 6836 AD 6819] manitas et commiseratio corum bant. qui male habe VI. Quin et eo mortuo æs alienum emersit; nummus autem ue unus quidem uspiam inventus. Hunc iste exitum sortitus est anno ab orbe condito series suillesimo octingentesimo et quadragesimo; quo tempore annum ætatis tricesimum sextum imperator Andronicus explebat. CAPUT II. Metochiles tribus malis affictus. Habitum monasticum induit. Moritur. Gregoras lamentandi munus suscipit. Monodia, seu funebris lamentatio. Lucius cognatorum. Breve clogium Melechita. 1. Triginta diebus ex eo elapsis magnus logo-Β Theta Metochites decessit, tribus maximis malis victus et corporis et animi. Nam stranguriz quidem morbu pridem laborare cœperat. Jam autem Aliis quoque ejus comprehensis et in carcerem ronjectis ejus morbi vim animi dolor auxit. Paulo post imperatoris etiam mors consecuta despera tionem illi de summa rerum attulit, et naturam ejus ad extremum debilitavit, laxatis nervis præcipuerum organorum vitatibusque viribus resolutis. Quare monastico babitu induto decessit. Sed quia et egn, uti par erat, ex corum numero fui, qui illum gravissime lugerent, hujusmodi de co ſunebrem orationem habui 475.. Nihi quidem, auditores, idem usu venit, quod navi subito adversis ventis circumvenIs, cujus puppis cum demergenda sit, priusquam consistere possit, ab alio Auctu a latere obruatur. Prinsquam enim priorem illam et maximam obitus imperatoris calamitatem excussissem, altera hæc hodie me aggressa, veluti fucius post factum, tempestas post tempestatem, graviter demersit et in abyssos et fundum calamitatum ben dejecit. anima, cur non statim evolasti? cur adhuc in misero isto corpore permanes? Heu, cur non præ doloribus raptum est corpus meum, sed adhuc tot (K3) Christi 1332, ut paulo ante notavimus. goras non Monodia solum, sed et Epitaphio NetoDUCANG. Andronicus junior, indictione oelava iuchule, annos natus erat 27, teste Cantacuzeno Hist. lib. 1, cap. 40'; porro annus is erat Christi 1324 ad finem vergens. Anno igitur 1339 cum avus ejus Andronicus supremum diem obiit, nondum ipsa epiplat annui talis 35. liaque aec de reblo Andronici junioris Cantacuzenum inter et Gregorum convenit. Nitas igitur Andronicus junior anno 1296. Ducang. Obiit proinde Theodorus Metochita 14 Martij anno 1332. DUCANG. Abest hæc Monodia a codice Regio 2558 ut et Monodia in obitum Andronici senioris, Lection mes a vulgatis diversas suppeditavit codex Colbertmns, in quo hane de Theodori Metochita ovitu 1 mentationem, cum variis recentiorum Grecorum cpusculis conjunctam, reperimus. Ceterum Gree chitam mortnum prosecutus est. En epigramma, quale occurrit initio codicis Regii 2561 Scripserat credo, Νam viŋ mãos est nimis inconditum. Cætera, quanquam et ipsa minime modulata, non currigo, cuin sciam illius temporis poetas plerosque Ingum metricarın iguares prorsus fuisse. cai quidems rel arguments sunt poemata ipsius Metochita, viri quidem doeri, sed versificatoris pessimi, cujus sepulcre nefas fuit bonum epigramma inseribi. Boires. a.ljective userpatum videtur. WOLFIDS.

675 [v. ar. 6836 an 0819) NICEPTFORNIREGOR [IMP. ANDRON:C. JGN | liconem? Quis sapientiae destruxit Olympum? Quis lucernam exstinxit, mentis nostrae oculos illustrantem et cilia nostri animi pulchre aperientem? Quis artem artium, scientiam scientiarum perdidit? Quis cœlestem hominem in fundum tumuli dejecit? Olim quidem Græcia Athenas eloquentie domicilium deploravit, cum eas per insidias celeres destruxisset Lysander Lacedæmonius. Nos vero hodie non satis deplorare possumus totam Græciam cum ipsis Athenis demersam. Unus enim hic vir fuit omnia. O Musa, o facundia, 478 o virtutes, o omnes disciplinæ, quomodo agrestia lilia adeo celeriter estis imitatæ, cito quidem in altum decus arrectæ, sed cit:us arefactæ et dejectæ? Divina enim vestra cella, magnum illud et celebre vestrum diversorium, nunc terra et interitu oppressum una vestram quoque gloriam depressit. Hic fuit, qui omnes voce philosophos superaret et oratores, quos omnia sæcula celebrant: sed heu, jacet jam in pulvere et tumulo mutus. Ilic fuit, qui mente et lingua cuelos et terras dimetiretur, quovis perpendiculo, quavis amussi rectius, nunc vero lapis exiguus eum dimetitur. Hic fuit magnorum cœli et terræ horizontum et parallelorum optima dioptra, hic optimus et sponte natus horoscopus; sed nunc eum ante tempus, o miseriama, brevis horizon terre complectitur. llic fuit, qui magnum impendit studium, ne in posterum Graci erudiu in judiciis veterum sapientum hallucinarentur. Hic fuit, qui contemplatricis siderum sapientia scientiam facilem reddiderit. llic fuit, qui Aristotelicz lingua labyrinthos extricarit, at nunc obscuri sepulcri labyrinthi acerbe circa cum iutricantur. Hic optiinæ verecundiæ et modestiæ regula; sed nunc euin mors impudenter amputavit. Heu, quo pacto tempus hoc paulo momento vetustatem omnem lamentationibus vicit: quod post multa solis curricula tantum detrimenti universæ naturæ humanæ in hunc usque diem inferre non 479 potuit, nostra vero ætate facillime potuit. Heri enim maxima et pulcherrima bona abripuit; ca vero quæ restaLant hodie reversum etiam ademit. Heri terra solem terr: visceribus occultavit, nunc etiam Luciferum simul occultavit. Ileri musicam harmoniam abstulit, hodie magaden et nervos, quomodo is, qui effecit ut coeli, qui longo jam tempore lacuerant, Dei gloriam enarrarent, nunc ipse in sepulcro tacet? Heu, quomodo ipse mortuus atque immotus viventem et mobilen misero mibi dolorem facit; qui toto die cor meum quovis ense acutius penetrat ac potius tolas noctes, si quod majus est dici debet? Interdiu enim et familiarium congressus crebri, et cœli ac terræ, eorumque que his continentur, pulchritudo forsitan a dolore nonnihil avertunt atque paulisper abstrahunt animum nostrum; noctu vero cum datur otium, nec est quod prohibeat, omnes calamitatum dolores simul irrnunt; et pectore ac memoria mea occupata, ul cri canes cadaver, huc atque illuc distrahant ac

καὶ ἤγοντο πλεῖστα καὶ ἀναμφισβήτητα καὶ πλείω τῶν ἀκουσθέντων τἀγκλήματα. καὶ ἵνα τἀν μέσῳ παρέλθωμεν, τῶν μὲν τεττάρων ὁ εἷς ἀθῶος ἀπήλλαξεν, οὐ προστριβέντος αὐτῷ τοῦ τῆς δωροδοκίας ἐγκλήματος· οἱ δ’ ἕτεροι, δείσαντες μὴ διαῤῥαγῶσιν ὑπὸ τοῦ δήμου, φθάσαντες ἑαυτῶν κατεψηφίσαντο, οἱ μὲν τῶν τε ληφθέντων χρημάτων ἀπόδοσιν καὶ τοῦ δικάζειν στέρησιν παντελῆ· ὁ δ’ ἐπίσκοπος ἐπὶ τούτοις καὶ τὴν τῆς ἱερωσύνης ἀπαλλαγήν τε καὶ ἀλλοτρίωσιν. ἐξώσθησαν δὲ τῆς βασιλίδος τῶν πόλεων κελεύσει τοῦ αὐτοκράτορος. (δ.) Θέρους δ’ ἀρχομένου πάλιν ὁμοίως ἐταλαιπώρουν οἱ Θρᾷκες ἐκ τῶν Ἀσιατικῶν Τούρκων. διὰ γὰρ τὴν ἀεὶ τοῦ τοὺς Ῥωμαίους κατατροποῦσθαι συνήθειαν ἀδεῶς ὁπότε βούλοιντο διεπεραιοῦντο καὶ κάκιστα διετίθεσαν Θρᾴκην. οἱ μὲν οὖν τὴν Ἰωνίαν καὶ τὰ ἐπέκεινα κληρωσάμενοι διὰ τὰς πρὸ βραχέος κατὰ Φώκαιαν γενομένας πρὸς βασιλέα σπονδὰς, ὡς εἰρήκειμεν, ἡσυχίαν ἦγον ἔν γε τῷ παρόντι.

[s. X. 6836 AD 6819] IV. Cæterum imperator, 537 cum jamdudum et sæpe id a pluribus accepisset, judices, qui se integre judicaturos nullaque re jus violaturos esse jorati promiserant, de quibus antea mentionem fecimus, terribilium jurejurandorum oblitos, quæ ex scripto conceperant, nec non ecclesiasticarum atque imperatoriarum legum securos, minime incorrupta judicia excrcore, neque solum munera sine ullo metu capere judiciaque corrumpere; verum, quod gravius est, ab utroque litigantium accipere, neque tamen sententiam proferre, aut controversias dirimere, sed utrisque separatim datis tabulis, quibus scilicet sententia continebatur, cumn priori altercatione ac contentione dimittere: cum brc, inquam, aliaque id genus a plerisque imperator audisset, dubitare primo, num vera hæc essent, cum de jurejurandorum firmitate veniret in mentem; deinde sero tandem conventu habito, et episcopis ac presbyteris in augustissimo sanctæ Sophiæ templo collectis, præsidens ipse cum patriarcha omnibus quem vellent convincendi potestatem facere. Ergo plerique nec dubiis criminibus arrepti: eaque longe plura quam auditione didicerat reperta. Atque, ut catera prætermittam, uno e quatuor innocente dimisso, quem nemo sordium accusarat, reliqui, ne a populo discerperentur, veriti, suople sese judicio damnant. Alii quæ acceperant redditi♥ omnibus judicandi 538 se munere abdicant. Episcopus ipse præterca sacerdotio cedit. Omnes ab urbe imperatoris decreto exsulare jussi. Δ΄. Επεὶ δ' ἐκ πολλοῦ καὶ πολλάκις καὶ παρὰ πλεί στων ήκουεν ὁ βασιλεὺς, ὡς οἱ κρίνειν όμωμοκότες όρο θῶς καὶ μὴ παραφθείρειν ἐν μηδενὶ τὸ δίκαιον, περ' ὧν καὶ ἡμεῖς ἐν τοῖς ἀνωτέρω φθάσαντες δεδηλώκα μεν, ἐκλαθόμενοι μὲν ἐκείνων ἐγγράφων καὶ φρ:κωδῶν ὄρκων, ἐκλαθόμενοι δ' ἐκκλησιαστικῶν τε καὶ βασιλικῶν ἐνταλμάτων οὐκ ἀδεκάστους ποιοῦνται τὰς κρίσεις· ἀλλὰ δῶρα λαμβάνουσιν ἀδεῶς καὶ κιβδη λεύουσι τὰς δίκας, καὶ τό γε μείζον, ὅτι ἐξ ἀμφης τέρων τῶν κρινομένων μερῶν δωροδοκοῦνται μὲν, οὐ κατάστασιν δὲ καὶ πέρας ταῖς δίκαις παρέχονται, ἀλλ᾽ ἑκατέροις ἀνὰ μέρος ἐγχειρίζοντες γραμματεία, ἀπόφανσιν δῆθεν τῆς κρίσεως ἔχοντα, εἶτα ἐκπέμπουσι της προτέροις ἐνεχομένους ἐγκλήμασι καὶ διαπλη κτισμοῖς· ἐπεὶ οὖν ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα παρὰ παλα λῶν ὁ βασιλεὺς ἤκους, τὰ μὲν πρῶτα πείθεσθαι οὐκ ἐδύνατο, τὴν γενομένην ἐκ τῶν ὅρκων ἀσφάλειαν ένα θυμούμενο;· ὀψὲ δὲ βήματος γενομένου καὶ τῶν ἐπισκόπων καὶ πρεσβυτέρων συναθροισθέντων ἐν τῷ μεγίστῳ καὶ θείῳ νεῳ τῆς τοῦ Θεοῦ Σοφίας, προκα θίσας ὁ βασιλεὺς ἅμα τῷ πατριάρχῃ πᾶσαν τοῖς βουλομένοις παρέσχετο χώραν ἐλέγχους κατὰ τῶν τοιούτων προφέρειν. Καὶ ήγοντο πλεῖστα καὶ ἀνα φισβήτητα καὶ πλείω τῶν ἀκουσθέντων τἀγκλήματα. Καὶ ἵνα τὰν μέσῳ παρέλθωμεν, τῶν μὲν τεττάρων δ εἷς ἀθῶος ἀπήλλαξεν, οὐ προστριβέντος αὐτῷ τοῦ τῆς δωροδοκίας ἐγκλήματος· οἱ δ᾽ ἕτεροι, δείσαντες μὴ διαῤῥαγῶσιν ὑπὸ τοῦ δήμου, φθάσαντες ἑαυτῶν καταψηφίσαντο, οἱ μὲν τῶν τε ληφθέντων χρημάτων Ο ἀπόδοσιν καὶ τοῦ δικάζειν στέρησιν παντελῆ· ὁ δ' ἐπίσκοπος ἐπὶ τούτοις καὶ τὴν τῆς ἱερωσύνης ἀπαλλαγήν τε καὶ ἀλλοτρίωσιν. Εξώσθησαν δὲ τῆς βασι λίδος τῶν πόλεων κελεύσει τοῦ αὐτοκράτορος. CAPUT 1V. Turci Chersonesum et Thraciam incursant. Cæsi lectissimi. Reliqui pace impetrata domum redeunt. Imperator Byzantium reversus ire in Ætoliam parat, oblatum principatum accepturus. Nuntius affertur de futura postridie in Thraciam gravi Turcorum impressione. Orchanis Turci spes et consilia." Romuni sexaginta, Cantacuzeno duce, produtoribus occurrunt. Ipse imperator cum tribus naribus hostilem classcm invadit. Ingens Barbarorum strages. Ex Romanis ne unus quidem desideratus. Capte hostium nuvės quatuordecim. Deus tantæ victoriæ auctor. Imperator postridie ad fretum Hicri progressus hostes avectos comperit. Stadiorum quadraginta quinque iter noctu pedibus emensus Deiparæ Hodegetriæ templum ingreditur ad agendas gratias. I. lneunte aestate Thraces eodem modo rursus [P. 331] Δ'. θέρους δ' ἀρχομένου πάλιν ομοίως Asiaticorum Turcorum infestatione laborare cœperunt. Hi enim, quod Romanos vincere soliti essent, quoties libitum erat prohibente nemine transfretabant pessimeque Thraciam vexabant. Quibus igitur Ionia et ulteriora loca obtigerant, ii ob fœdus, quod paulo ante cum imperatore apud Phoeam, ut diximus, sanxerant, in presentia quieverunt. Qui vero Trojanam regionem et llellesponti oram incolebant, cam plurimis navibus el equis freto trajecto, et per Chersonesum hostiliter grassati inde etiam in Thraciæ mediterranea irruunt, imperatore Didymotichi tum agente. Qui justis copiis destitutus, nec aperto Maric cum iltis congredi ausus, insidias non segniter collocat, noctu sub dio agens et famem ac sitim tolerans. Lib. x, cap. 9, sect. 5. Βοινιν, ἐταλαιπώρουν οἱ Θρᾷκες ἐκ τῶν Ασιατικών Τούρκων. Διὰ γὰρ τὴν ἀεὶ τοῦ τοὺς Ρωμαίους κατατροπούσθαι συνήθειαν ἀδεῶ; ὁπότε βούλοιντο διεπεραιούντο καὶ κάκιστα διετίθεσαν Θράκην. Οἱ μὲν οὖν τὴν Ἰωνίαν καὶ τὰ ἐπέκεινα κληρωσάμενοι διὰ τὰς πρὸ βραχέος κατὰ Φώκαιαν γενομένας πρός βασιλέα σπονδές, ὡς ειρήκειμεν, ἡσυχίαν ἦγον ἔν γε τῷ παρόντι. Οἱ δὲ τὰ περὶ Τροίαν καὶ ὅσα τοῦ Ἑλλησπόντου παράλια κατοικοῦντες πλείσταις ναυσὶν αὐτοί τε καὶ ἵπποι αὐτῶν τὸν Ἑλλησπόντιον διαπεραιούνται πορθμόν, καὶ κακῶς εὐθὺς διαθέντες Χερσόνησον ἐκεῖθεν εἰσβάλλουσι καὶ ἐς τὴν τῆς Θράκης μεσόγειον, ὅτε δὴ καὶ ὁ βασιλεὺς περὶ Διδυμότειχον ἔτυχε διατρίβων. ους ἐπεὶ μὴ ἀξιόμαχον είχε στρατών, κατά πρόσω που τοῖς ἐχθροῖς ἀπαντᾶν οὐκ ἐθάῤῥει. Ενέδρας δὲ Variorum nota

οἱ δὲ τὰ περὶ Τροίαν καὶ ὅσα τοῦ Ἑλλησπόντου παράλια κατοικοῦντες πλείσταις ναυσὶν αὐτοί τε καὶ ἵπποι αὐτῶν τὸν Ἑλλησπόντιον διαπεραιοῦνται πορθμὸν, καὶ κακῶς εὐθὺς διαθέντες Χερσόνησον ἐκεῖθεν εἰσβάλλουσι καὶ ἐς τὴν τῆς Θρᾴκης μεσόγειον, ὅτε δὴ καὶ ὁ βασιλεὺς περὶ Διδυμότειχον ἔτυχε διατρίβων. ὃς ἐπεὶ μὴ ἀξιόμαχον εἶχε στρατὸν, κατὰ πρόσωπον τοῖς ἐχθροῖς ἀπαντᾷν οὐκ ἐθάῤῥει. ἐνέδρας δὲ ποιῶν οὐκ ἠμέλει, αἴθριος διανυκτερεύων καὶ πείνῃ καὶ δίψῃ κατατήκων ἑαυτόν. ὀψὲ δὲ μοίρᾳ τινὶ τῶν ἐπὶ λείαν ἐξιόντων ἐντυχὼν τήν τε λείαν ἀφείλετο καὶ αὐτοὺς ἀπονητὶ διαφθείρει, πεντήκοντα καὶ ἑκατὸν ἐπιλέκτους ἅπαντας ὄντας. ὃ δὴ μαθόντες οἱ λοιποὶ διαπρεσβεύονται πρὸς βασιλέα. καὶ οὕτως οἱ μὲν ἔνσπονδοι εὐθὺς ἀνεχώρησαν οἴκαδε· ὁ δὲ βασιλεὺς τριταῖος ἐς Βυζάντιον ἀφικνεῖται. ἔσπευδε γὰρ διαβῆναι πρὸς Αἰτωλίαν, πονήρως ἐκεῖ τῶν πραγμάτων ἐχόντων μετὰ θάνατον τοῦ τὴν αὐθεντίαν ἔχοντος κόντου καὶ τῆς γυναικὸς ἐκείνου καλούσης ἐκεῖθεν ἐπὶ καταλήψει τῆς ἀρχῆς. (Β.) Ἀλλὰ τοῦ αὐτοῦ θέρους ἱσταμένου, καὶ τοῦ βασιλέως παρασκευαζομένου πρὸς ἔξοδον, ἀγγέλλεται δεινὸν ἐξ Ἀσίας ἕτερον.

[s. X. 6836 AD 6819] IV. Cæterum imperator, 537 cum jamdudum et sæpe id a pluribus accepisset, judices, qui se integre judicaturos nullaque re jus violaturos esse jorati promiserant, de quibus antea mentionem fecimus, terribilium jurejurandorum oblitos, quæ ex scripto conceperant, nec non ecclesiasticarum atque imperatoriarum legum securos, minime incorrupta judicia excrcore, neque solum munera sine ullo metu capere judiciaque corrumpere; verum, quod gravius est, ab utroque litigantium accipere, neque tamen sententiam proferre, aut controversias dirimere, sed utrisque separatim datis tabulis, quibus scilicet sententia continebatur, cumn priori altercatione ac contentione dimittere: cum brc, inquam, aliaque id genus a plerisque imperator audisset, dubitare primo, num vera hæc essent, cum de jurejurandorum firmitate veniret in mentem; deinde sero tandem conventu habito, et episcopis ac presbyteris in augustissimo sanctæ Sophiæ templo collectis, præsidens ipse cum patriarcha omnibus quem vellent convincendi potestatem facere. Ergo plerique nec dubiis criminibus arrepti: eaque longe plura quam auditione didicerat reperta. Atque, ut catera prætermittam, uno e quatuor innocente dimisso, quem nemo sordium accusarat, reliqui, ne a populo discerperentur, veriti, suople sese judicio damnant. Alii quæ acceperant redditi♥ omnibus judicandi 538 se munere abdicant. Episcopus ipse præterca sacerdotio cedit. Omnes ab urbe imperatoris decreto exsulare jussi. Δ΄. Επεὶ δ' ἐκ πολλοῦ καὶ πολλάκις καὶ παρὰ πλεί στων ήκουεν ὁ βασιλεὺς, ὡς οἱ κρίνειν όμωμοκότες όρο θῶς καὶ μὴ παραφθείρειν ἐν μηδενὶ τὸ δίκαιον, περ' ὧν καὶ ἡμεῖς ἐν τοῖς ἀνωτέρω φθάσαντες δεδηλώκα μεν, ἐκλαθόμενοι μὲν ἐκείνων ἐγγράφων καὶ φρ:κωδῶν ὄρκων, ἐκλαθόμενοι δ' ἐκκλησιαστικῶν τε καὶ βασιλικῶν ἐνταλμάτων οὐκ ἀδεκάστους ποιοῦνται τὰς κρίσεις· ἀλλὰ δῶρα λαμβάνουσιν ἀδεῶς καὶ κιβδη λεύουσι τὰς δίκας, καὶ τό γε μείζον, ὅτι ἐξ ἀμφης τέρων τῶν κρινομένων μερῶν δωροδοκοῦνται μὲν, οὐ κατάστασιν δὲ καὶ πέρας ταῖς δίκαις παρέχονται, ἀλλ᾽ ἑκατέροις ἀνὰ μέρος ἐγχειρίζοντες γραμματεία, ἀπόφανσιν δῆθεν τῆς κρίσεως ἔχοντα, εἶτα ἐκπέμπουσι της προτέροις ἐνεχομένους ἐγκλήμασι καὶ διαπλη κτισμοῖς· ἐπεὶ οὖν ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα παρὰ παλα λῶν ὁ βασιλεὺς ἤκους, τὰ μὲν πρῶτα πείθεσθαι οὐκ ἐδύνατο, τὴν γενομένην ἐκ τῶν ὅρκων ἀσφάλειαν ένα θυμούμενο;· ὀψὲ δὲ βήματος γενομένου καὶ τῶν ἐπισκόπων καὶ πρεσβυτέρων συναθροισθέντων ἐν τῷ μεγίστῳ καὶ θείῳ νεῳ τῆς τοῦ Θεοῦ Σοφίας, προκα θίσας ὁ βασιλεὺς ἅμα τῷ πατριάρχῃ πᾶσαν τοῖς βουλομένοις παρέσχετο χώραν ἐλέγχους κατὰ τῶν τοιούτων προφέρειν. Καὶ ήγοντο πλεῖστα καὶ ἀνα φισβήτητα καὶ πλείω τῶν ἀκουσθέντων τἀγκλήματα. Καὶ ἵνα τὰν μέσῳ παρέλθωμεν, τῶν μὲν τεττάρων δ εἷς ἀθῶος ἀπήλλαξεν, οὐ προστριβέντος αὐτῷ τοῦ τῆς δωροδοκίας ἐγκλήματος· οἱ δ᾽ ἕτεροι, δείσαντες μὴ διαῤῥαγῶσιν ὑπὸ τοῦ δήμου, φθάσαντες ἑαυτῶν καταψηφίσαντο, οἱ μὲν τῶν τε ληφθέντων χρημάτων Ο ἀπόδοσιν καὶ τοῦ δικάζειν στέρησιν παντελῆ· ὁ δ' ἐπίσκοπος ἐπὶ τούτοις καὶ τὴν τῆς ἱερωσύνης ἀπαλλαγήν τε καὶ ἀλλοτρίωσιν. Εξώσθησαν δὲ τῆς βασι λίδος τῶν πόλεων κελεύσει τοῦ αὐτοκράτορος. CAPUT 1V. Turci Chersonesum et Thraciam incursant. Cæsi lectissimi. Reliqui pace impetrata domum redeunt. Imperator Byzantium reversus ire in Ætoliam parat, oblatum principatum accepturus. Nuntius affertur de futura postridie in Thraciam gravi Turcorum impressione. Orchanis Turci spes et consilia." Romuni sexaginta, Cantacuzeno duce, produtoribus occurrunt. Ipse imperator cum tribus naribus hostilem classcm invadit. Ingens Barbarorum strages. Ex Romanis ne unus quidem desideratus. Capte hostium nuvės quatuordecim. Deus tantæ victoriæ auctor. Imperator postridie ad fretum Hicri progressus hostes avectos comperit. Stadiorum quadraginta quinque iter noctu pedibus emensus Deiparæ Hodegetriæ templum ingreditur ad agendas gratias. I. lneunte aestate Thraces eodem modo rursus [P. 331] Δ'. θέρους δ' ἀρχομένου πάλιν ομοίως Asiaticorum Turcorum infestatione laborare cœperunt. Hi enim, quod Romanos vincere soliti essent, quoties libitum erat prohibente nemine transfretabant pessimeque Thraciam vexabant. Quibus igitur Ionia et ulteriora loca obtigerant, ii ob fœdus, quod paulo ante cum imperatore apud Phoeam, ut diximus, sanxerant, in presentia quieverunt. Qui vero Trojanam regionem et llellesponti oram incolebant, cam plurimis navibus el equis freto trajecto, et per Chersonesum hostiliter grassati inde etiam in Thraciæ mediterranea irruunt, imperatore Didymotichi tum agente. Qui justis copiis destitutus, nec aperto Maric cum iltis congredi ausus, insidias non segniter collocat, noctu sub dio agens et famem ac sitim tolerans. Lib. x, cap. 9, sect. 5. Βοινιν, ἐταλαιπώρουν οἱ Θρᾷκες ἐκ τῶν Ασιατικών Τούρκων. Διὰ γὰρ τὴν ἀεὶ τοῦ τοὺς Ρωμαίους κατατροπούσθαι συνήθειαν ἀδεῶ; ὁπότε βούλοιντο διεπεραιούντο καὶ κάκιστα διετίθεσαν Θράκην. Οἱ μὲν οὖν τὴν Ἰωνίαν καὶ τὰ ἐπέκεινα κληρωσάμενοι διὰ τὰς πρὸ βραχέος κατὰ Φώκαιαν γενομένας πρός βασιλέα σπονδές, ὡς ειρήκειμεν, ἡσυχίαν ἦγον ἔν γε τῷ παρόντι. Οἱ δὲ τὰ περὶ Τροίαν καὶ ὅσα τοῦ Ἑλλησπόντου παράλια κατοικοῦντες πλείσταις ναυσὶν αὐτοί τε καὶ ἵπποι αὐτῶν τὸν Ἑλλησπόντιον διαπεραιούνται πορθμόν, καὶ κακῶς εὐθὺς διαθέντες Χερσόνησον ἐκεῖθεν εἰσβάλλουσι καὶ ἐς τὴν τῆς Θράκης μεσόγειον, ὅτε δὴ καὶ ὁ βασιλεὺς περὶ Διδυμότειχον ἔτυχε διατρίβων. ους ἐπεὶ μὴ ἀξιόμαχον είχε στρατών, κατά πρόσω που τοῖς ἐχθροῖς ἀπαντᾶν οὐκ ἐθάῤῥει. Ενέδρας δὲ Variorum nota

τὸ δὲ ἦν, ὡς ὁ τῶν Βιθυνῶν ἀρχηγὸς Ὄρχανος ὁ Ἀτουμὰν λάθρα στρατολογῶν ἐκ πολλοῦ παρεσκεύασεν ἤδη δύναμιν ἱκανὴν καὶ μάλα τῷ σφετέρῳ βουλήματι ἀποχρῶσαν· ἣν δὴ καὶ ἑτοίμην οὖσαν μέλλειν ἐς τὴν ὑστεραίαν διαβαίνειν ἐξ Ἀσίας διχόθεν, τὴν μὲν ἐξ Ἱεροῦ, τὴν δ’ ἐκ Προποντίδος, ἐς τὰ τῆς Βυζαντίδος προάστεια· τοῦτο γὰρ ἕως νῦν διετηρήθη τὸ μέρος πολεμίας χειρὸς μάλα ἀνώτερον. καὶ ἦν σκοπὸς, μετὰ τὸ διαρπάσαι πᾶν ὅσον ἦν ἐκ τῆς πόλεως πλῆθος ἐς ἅλωνας καὶ σίτου κομιδὴν περισπώμενον καὶ ὅσον ἦν ἐν τοῖς ἔξω χωρίοις τὴν οἴκησιν ἔχον, εἶτα καὶ δύο τινὰ τῶν τῆς πόλεως ἔγγιστα φρούρια εἰληφότας ἐκεῖθεν ὡς ἐξ ὁρμητηρίου ἐς μάχην παρατάττεσθαι τῶν Βυζαντίων. μηδὲ γὰρ ἔχειν ἔτι Ῥωμαίους ἀντίπαλόν σφισι δύναμιν, διὰ τὸ καταπεπονῆσθαι καὶ ἐφθάρθαι τῇ τε τῶν χρημάτων ἐνδείᾳ καὶ ταῖς πυκναῖς τῶν πολεμίων ἐφόδοις. ἔχοντας δὲ μεθ’ ἑαυτῶν καὶ τὴν γνώμην τῶν ἐν τοῖς Γαλάτου Λατίνων, κουφοτέρας σφίσιν εἶναι τὰς ἐλπίδας καὶ ἐς ἅλωσιν τῆς βασιλευούσης.

[s. X. 6836 AD 6819] IV. Cæterum imperator, 537 cum jamdudum et sæpe id a pluribus accepisset, judices, qui se integre judicaturos nullaque re jus violaturos esse jorati promiserant, de quibus antea mentionem fecimus, terribilium jurejurandorum oblitos, quæ ex scripto conceperant, nec non ecclesiasticarum atque imperatoriarum legum securos, minime incorrupta judicia excrcore, neque solum munera sine ullo metu capere judiciaque corrumpere; verum, quod gravius est, ab utroque litigantium accipere, neque tamen sententiam proferre, aut controversias dirimere, sed utrisque separatim datis tabulis, quibus scilicet sententia continebatur, cumn priori altercatione ac contentione dimittere: cum brc, inquam, aliaque id genus a plerisque imperator audisset, dubitare primo, num vera hæc essent, cum de jurejurandorum firmitate veniret in mentem; deinde sero tandem conventu habito, et episcopis ac presbyteris in augustissimo sanctæ Sophiæ templo collectis, præsidens ipse cum patriarcha omnibus quem vellent convincendi potestatem facere. Ergo plerique nec dubiis criminibus arrepti: eaque longe plura quam auditione didicerat reperta. Atque, ut catera prætermittam, uno e quatuor innocente dimisso, quem nemo sordium accusarat, reliqui, ne a populo discerperentur, veriti, suople sese judicio damnant. Alii quæ acceperant redditi♥ omnibus judicandi 538 se munere abdicant. Episcopus ipse præterca sacerdotio cedit. Omnes ab urbe imperatoris decreto exsulare jussi. Δ΄. Επεὶ δ' ἐκ πολλοῦ καὶ πολλάκις καὶ παρὰ πλεί στων ήκουεν ὁ βασιλεὺς, ὡς οἱ κρίνειν όμωμοκότες όρο θῶς καὶ μὴ παραφθείρειν ἐν μηδενὶ τὸ δίκαιον, περ' ὧν καὶ ἡμεῖς ἐν τοῖς ἀνωτέρω φθάσαντες δεδηλώκα μεν, ἐκλαθόμενοι μὲν ἐκείνων ἐγγράφων καὶ φρ:κωδῶν ὄρκων, ἐκλαθόμενοι δ' ἐκκλησιαστικῶν τε καὶ βασιλικῶν ἐνταλμάτων οὐκ ἀδεκάστους ποιοῦνται τὰς κρίσεις· ἀλλὰ δῶρα λαμβάνουσιν ἀδεῶς καὶ κιβδη λεύουσι τὰς δίκας, καὶ τό γε μείζον, ὅτι ἐξ ἀμφης τέρων τῶν κρινομένων μερῶν δωροδοκοῦνται μὲν, οὐ κατάστασιν δὲ καὶ πέρας ταῖς δίκαις παρέχονται, ἀλλ᾽ ἑκατέροις ἀνὰ μέρος ἐγχειρίζοντες γραμματεία, ἀπόφανσιν δῆθεν τῆς κρίσεως ἔχοντα, εἶτα ἐκπέμπουσι της προτέροις ἐνεχομένους ἐγκλήμασι καὶ διαπλη κτισμοῖς· ἐπεὶ οὖν ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα παρὰ παλα λῶν ὁ βασιλεὺς ἤκους, τὰ μὲν πρῶτα πείθεσθαι οὐκ ἐδύνατο, τὴν γενομένην ἐκ τῶν ὅρκων ἀσφάλειαν ένα θυμούμενο;· ὀψὲ δὲ βήματος γενομένου καὶ τῶν ἐπισκόπων καὶ πρεσβυτέρων συναθροισθέντων ἐν τῷ μεγίστῳ καὶ θείῳ νεῳ τῆς τοῦ Θεοῦ Σοφίας, προκα θίσας ὁ βασιλεὺς ἅμα τῷ πατριάρχῃ πᾶσαν τοῖς βουλομένοις παρέσχετο χώραν ἐλέγχους κατὰ τῶν τοιούτων προφέρειν. Καὶ ήγοντο πλεῖστα καὶ ἀνα φισβήτητα καὶ πλείω τῶν ἀκουσθέντων τἀγκλήματα. Καὶ ἵνα τὰν μέσῳ παρέλθωμεν, τῶν μὲν τεττάρων δ εἷς ἀθῶος ἀπήλλαξεν, οὐ προστριβέντος αὐτῷ τοῦ τῆς δωροδοκίας ἐγκλήματος· οἱ δ᾽ ἕτεροι, δείσαντες μὴ διαῤῥαγῶσιν ὑπὸ τοῦ δήμου, φθάσαντες ἑαυτῶν καταψηφίσαντο, οἱ μὲν τῶν τε ληφθέντων χρημάτων Ο ἀπόδοσιν καὶ τοῦ δικάζειν στέρησιν παντελῆ· ὁ δ' ἐπίσκοπος ἐπὶ τούτοις καὶ τὴν τῆς ἱερωσύνης ἀπαλλαγήν τε καὶ ἀλλοτρίωσιν. Εξώσθησαν δὲ τῆς βασι λίδος τῶν πόλεων κελεύσει τοῦ αὐτοκράτορος. CAPUT 1V. Turci Chersonesum et Thraciam incursant. Cæsi lectissimi. Reliqui pace impetrata domum redeunt. Imperator Byzantium reversus ire in Ætoliam parat, oblatum principatum accepturus. Nuntius affertur de futura postridie in Thraciam gravi Turcorum impressione. Orchanis Turci spes et consilia." Romuni sexaginta, Cantacuzeno duce, produtoribus occurrunt. Ipse imperator cum tribus naribus hostilem classcm invadit. Ingens Barbarorum strages. Ex Romanis ne unus quidem desideratus. Capte hostium nuvės quatuordecim. Deus tantæ victoriæ auctor. Imperator postridie ad fretum Hicri progressus hostes avectos comperit. Stadiorum quadraginta quinque iter noctu pedibus emensus Deiparæ Hodegetriæ templum ingreditur ad agendas gratias. I. lneunte aestate Thraces eodem modo rursus [P. 331] Δ'. θέρους δ' ἀρχομένου πάλιν ομοίως Asiaticorum Turcorum infestatione laborare cœperunt. Hi enim, quod Romanos vincere soliti essent, quoties libitum erat prohibente nemine transfretabant pessimeque Thraciam vexabant. Quibus igitur Ionia et ulteriora loca obtigerant, ii ob fœdus, quod paulo ante cum imperatore apud Phoeam, ut diximus, sanxerant, in presentia quieverunt. Qui vero Trojanam regionem et llellesponti oram incolebant, cam plurimis navibus el equis freto trajecto, et per Chersonesum hostiliter grassati inde etiam in Thraciæ mediterranea irruunt, imperatore Didymotichi tum agente. Qui justis copiis destitutus, nec aperto Maric cum iltis congredi ausus, insidias non segniter collocat, noctu sub dio agens et famem ac sitim tolerans. Lib. x, cap. 9, sect. 5. Βοινιν, ἐταλαιπώρουν οἱ Θρᾷκες ἐκ τῶν Ασιατικών Τούρκων. Διὰ γὰρ τὴν ἀεὶ τοῦ τοὺς Ρωμαίους κατατροπούσθαι συνήθειαν ἀδεῶ; ὁπότε βούλοιντο διεπεραιούντο καὶ κάκιστα διετίθεσαν Θράκην. Οἱ μὲν οὖν τὴν Ἰωνίαν καὶ τὰ ἐπέκεινα κληρωσάμενοι διὰ τὰς πρὸ βραχέος κατὰ Φώκαιαν γενομένας πρός βασιλέα σπονδές, ὡς ειρήκειμεν, ἡσυχίαν ἦγον ἔν γε τῷ παρόντι. Οἱ δὲ τὰ περὶ Τροίαν καὶ ὅσα τοῦ Ἑλλησπόντου παράλια κατοικοῦντες πλείσταις ναυσὶν αὐτοί τε καὶ ἵπποι αὐτῶν τὸν Ἑλλησπόντιον διαπεραιούνται πορθμόν, καὶ κακῶς εὐθὺς διαθέντες Χερσόνησον ἐκεῖθεν εἰσβάλλουσι καὶ ἐς τὴν τῆς Θράκης μεσόγειον, ὅτε δὴ καὶ ὁ βασιλεὺς περὶ Διδυμότειχον ἔτυχε διατρίβων. ους ἐπεὶ μὴ ἀξιόμαχον είχε στρατών, κατά πρόσω που τοῖς ἐχθροῖς ἀπαντᾶν οὐκ ἐθάῤῥει. Ενέδρας δὲ Variorum nota

PG 148:741(Γ.) Ὁ μέντοι βασιλεὺς πυθόμενος τὸν ἔκπλουν ἐκείνων ἐξαίφνης, ἐπεὶ μὴ ἐδίδου καιρὸν ἡ περίστασις ἐς ἀνάλογον παρασκευὴν ἑτοιμάζεσθαι, δεῖν ἔκρινεν οὕτως ἀπαρασκεύως ἐξιέναι πρὸς μάχην, ἔχων ἀντὶ πάσης ὅπλων παρασκευῆς καὶ στρατεύματος τὴν εἰς θεὸν ἀῤῥαγῆ καὶ βεβαίαν ἐλπίδα καὶ πίστιν. εἴκοσι μὲν οὖν τῶν ἐν ἡλικίᾳ εὐγενῶν ἀπολέξας καὶ τετταράκοντα τῶν παρατυχόντων στρατιωτῶν ἐκπέμπει διὰ τῆς ἠπείρου, δοὺς ἡγεμόνα σφίσι Καντακουζηνὸν, τὸν μέγαν δομέστικον· αὐτὸς δ’ ἅμα τριήρεσιν ἀόπλοις τρισὶν ἐπὶ τὰς τῶν βαρβάρων ναῦς ἐποιεῖτο τὸν πλοῦν. οἱ μὲν οὖν βάρβαροι τέτταρας καὶ εἴκοσιν ἔχοντες ναῦς ἐκ τῶν Ἀσιατικῶν τῆς Προποντίδος κόλπων κατέπλευσαν καὶ ὡρμίσαντο Ῥηγίου ἐγγὺς, περὶ χωρίον ἀπέχον τῆς βασιλευούσης οὐ μεῖον σταδίων ἑκατὸν πρὸς τοῖς δέκα, περὶ ὥραν ἤδη τρίτην τῆς νυκτός. καὶ εὐθὺς ἀποβάντες ὥρμησαν ἐπὶ λείαν ἄλλοι ἄλλοθί που διαμερισθέντες, πρὶν αἰσθέσθαι τοὺς ἐν ταῖς χώραις οἰκοῦντας. καὶ ἦν ὁρᾷν μὲν ἅλωνας καομένας, ἀκούειν δὲ κλαυθμοὺς γυναικῶν καὶ νηπίων ἀπηνῶς ἑλκομένων.

[4. c. 1328 AD 1341] ΒΥΖΑΝΤINE HISTORIE LIB. XI. (19P. ANDRONIC. JUN 742 ποιῶν οὐχ ἡμέλει, αίθριος διανυκτερεύων καὶ πείνῃ Tandem cohorten predatricem adorius, erepla καὶ δίψῃ κατατήκων ἑαυτόν. ὑψὲ δὲ μοίρα τινὶ τῶν ἐπὶ λείαν ἐξιόντων ἐντυχών τήν τε λείαν ἀφείλετο καὶ αὐτοὺς ἀπονητί διαφθείρει, πεντήκοντα καὶ ἑκατὸν ἐπιλέκτους ἅπαντας ὄντας. Ο δὴ μαθόντες οἱ λοιποὶ διαπρεσβεύονται πρὸς βασιλέα. Καὶ οὕτως οἱ μὲν ἔνσπονδοι εὐθὺς ἀνεχώρησαν οἴκαδε· ὁ δὲ βασιλεὺς τριταῖος ἐς Βυζάντιον ἀφικνεῖται. "Εσπευδε γὰρ διαβῆναι προς Αιτωλίαν, πονήρως ἐκεῖ τῶν πραγμάτων ἐχόντων μετά θάνατον τοῦ τὴν αὐθεντία» ἔχοντος κόντου καὶ τῆς γυναικός ἐκείνον καλούσης ἐκεῖθεν ἐπὶ καταλήψει τῆς ἀρχῆς. Β'. Ἀλλὰ τοῦ αὐτοῦ θέρους ἱσταμένου καὶ τοῦ βασιλέως παρασκευαζομένου πρὸς ἐξοδον, ἀγο γέλλεται δεινὸν ἐξ ᾿Ασίας ἕτερον. Τὸ δὲ ἦν, ὡς ὁ τῶν Βιθυνῶν ἀρχηγὸς Ορχανος ὁ 'Ατουμάς λάθρα στρατολογῶν ἐκ πολλοῦ παρεσκεύασεν ἤδη δύναμιν ἱκανὴν καὶ μάλα τῷ σφετέρῳ βουλήματι απο χρῶσαν· ἦν δὴ καὶ ἑτοίμην οὖσαν μέλλειν ες τὴν ὑστεραίαν διαβαίνειν ἐξ ᾿Ασίας διχόθεν, τὴν μὲν ἐξ Ἱεροῦ τὴν δ' ἐκ Προποντίδος, ἐς τὰ τῆς Βυζαντί-, δος προάστεια - [P. 332] τοῦτο γὰρ ἕως νῦν διετηρήθη το μέρος πολεμίας χειρός μάλα ἀνώτερον. Καὶ ἦν σκοπές, μετὰ τὸ διαρπάσαι πᾶν ὅσον ἦν ἐκ τῆς πόλεως πλῆθος ἐς ἄλωνας καὶ σίτου κομιδὴν περισπώμενον καὶ ὅσον ἦν τοῖς ἔξω χωρίοις τὴν οἴκησιν ἔχον, εἶτα καὶ δύο τινὰ τῶν τῆς πόλεως ἔγγιστα φρούρια είληφότας ἐκεῖθεν ὡς ἐξ ὁρμητηρίου ἐς μάχην παρατάτε τεσθαι τῶν Βυζαντίων. Μηδὲ γὰρ ἔχειν ἔτι Ρωμαίου; ἀντίπαλόν σφισι δύναμιν, διὰ τὸ καταπεπονῆσθαι καὶ ἐφθάρθαι τῇ τε τῶν χρημάτων ἐνδείᾳ καὶ ταῖς πυκναῖς τῶν πολεμίων εφόδοις. Εχοντας δὲ μεθ' ἑαυτῶν καὶ τὴν γνώμην τῶν ἐν τοῖς Γαλάτου Λατί νων, κουφοτέρας σφίσιν εἶναι τὰς ἐλπίδας καὶ ἐς ἅλωσιν τῆς βασιλευούσης. Γ'. Ο μέντοι βασιλεύς πυθόμενος τὸν ἔκπλων ἐκείνων ἐξαίφνης, ἐπεὶ μὴ ἰδίου καιρὸν ἡ περίστα σις ἐς ἀνάλογον παρασκευὴν ἑτοιμάζεσθαι, δεῖν ἔκρινεν οὕτως ἀπαρασκεύω; ἐξιέναι προς μάχην, ἔχων ἀντὶ πάσης όπλων παρασκευῆς καὶ στρατεύ ματος τὴν εἰς Θεὸν ἀῤῥαγῆ καὶ βεβαίαν ἐλπίδα καὶ πίστιν. Εἴκοσι μὲν οὖν τῶν ἐν ἡλικίᾳ εὐγενῶν ἀπο λέξας καὶ τετταράκοντα τῶν παρατυχόντων στρατιωτῶν ἐκπέμπει διὰ τῆς ἠπείρου, τοὺς ἡγεμόνα σφίσι Καντακουζηνόν, τὸν μέγαν δομέστικον αὐτὸς δ' ἅμα τριήρεσιν ἀόπλοις τρισὶν ἐπὶ τὰς τῶν βαρβά μων ναῦς ἐποιεῖτο τὸν πλοῦν. Οἱ μὲν οὖν βάρβαροι τέτταρας καὶ εἴκοσιν ἔχοντε; ναῦς ἐκ τῶν Ασιατι κῶν τῆς Προποντίδος κλπων κατέπλευσαν καὶ ὡρο μίσαντο 'Ρηγίου ἐγγὺς, περὶ χωρίον ἀπέχον τῆς βασιλευούσης οὐ μεῖον σταδίων ἑκατὸν πρὸς τοῖ; δέκα, περὶ ὥραν ἤδη τρίτην τῆς νυκτός. Καὶ εὐθὺς præda, centum quinquaginta delectos viros sine labore cadit. Quo ceteri cognito legatos aut impres ratorem mittunt: atque ita compositione facta statim quidem ipsi domum redeunt; imperator vero tertio post die Constantinopolin pervenit. Nam in Ætolian ire properabat, cum et res illic post obitum comitis, penes quem sumina potestas fuerat, 539 afflict:e essent; et ab hujus vidua ad occupandum principatum arcesseretur. II. Enimvero estatis ejusdem initio, imperatore abitum parante, aliud ex Asia malum nuntiatur: Bithyniæ principem Orchanum, Atumanis Alium, qui longo jam tempore clam militem collegisset, justas instruxisse copias et ejus iustituto prorsus sufficientes: quæ jam paratæ postridic ex Asia trajectura essent bifariaın: altera ah Micro, alteræ a Propontide ad suburbia Constantinopolis, quae pars ad id usque tempus ab omni hostili incursu maxime tuta fuerat. Propositum autem illis eral, omnem urbanam multitudinem, percipiendis condendisque frugibus occupatam, ceterosque rur habitantes abripere, ac postea duo castella ex iis, quæ nrbi proxima essent, occupare, et inde ut ex opportuna statione Byzantios bello petere. Neque enim ipsis sustinendis pares adhuc Romanos esse, quorum res attrite essent et omnino afflictæ inopia pecuniae et hostium incursiouibus crebris. Deinde cum et Latini Galatæi ipsis faverent, majo, rem spem urbis imperatricis occupandæ conce, orant. III. Cæterum imperator, subita illorum irruptione audita, cum angustiis temporis justo apparatu excluderetur, sibi quanquam imparato ad prælium exeundum esse judicavit, pro omni armorum apparatu atque exercitu inconcussam ac fixam 540 in Deo spem fiduciamque collocans. Dele tis igitur viginti nobilibus aduitæ ætatis, et quadraginta militibus, qui primi obvii fuerant, datoque iis duce Cantacuzeno magno domestico, hos terra mittit. Ipse cum tribus inermibus triremibus cumtra Barbarorum classem abit, qui viginti quatuor navibus ex Asiatico Propontidis sinu ndvecti prope Rhegium appulerunt, ad locum non minus stadiis centum et decem ab urbe dissitum, sub horam noclis tertiam: ac statim exscensu facto prædatum alii alio excurrerunt, priusquam id agrestes resciscerent. Tum vero et horrea ardere cerneres, et Variorum nola. Inennte eadem astate. Cantacuzenus, list. lib. ut, cap. 56, victoriam de Turcis @stale cxcuute reportatai aflirmat, idque post Ætolicam expeditionem, de qua Gregoras capite 6, infra. BorviN. Leg. 6 'Άτμαν, vel ὁ Ότμαν, lilius Othmanis, orientalis Bithyniae satrapa, Cantacuzeno lib. Ili, cap. 9. Hanc Orelanis expeditionem coutra Byzantium ad annum 1830 refert Joannes Villanews. lib. x. cap. 152. DUCANG. Al Hiero, non, ut vertebat Wolfius, templo. Vide adnotata supra ad pag. 255 C. Βοινικ.

PG 148:743περὶ δὲ ὥραν ἐννάτην τῆς νυκτὸς, ἤδη τοῦ λυκαυγοῦς ὑποφαίνοντος, ἧκεν ὁ μέγας δομέστικος ἱππέας ἄγων ἑβδομήκοντα· καὶ διεσκεδασμένοις ἐντυγχάνων τοῖς βαρβάροις ἔκοπτεν αὐτοὺς, καθάπερ οἱ θερισταὶ τὸ λήϊον. ἅμα δὲ καὶ ὁ βασιλεὺς καταπλεύσας εἷλε τέτταρας καὶ δέκα ναῦς βαρβαρικὰς, ἀνελὼν τοὺς ἔνδον φρουρούς. αἱ γὰρ δέκα ἔφυγον εὐθὺς, προαισθομένων ἐνίων βαρβάρων καὶ εἰσδραμόντων εἰς αὐτάς. ἅμα δ’ ἕῳ καὶ τοῦ βασιλέως ἀποβάντος ἐς ἤπειρον μέγιστον καὶ τῶν πώποτε μνημονευομένων ἔργον τετέλεσται. ἐφάνη γὰρ, ὡς οὐ τοῦ θέλοντος, οὐδὲ τοῦ τρέχοντος, ἀλλὰ τοῦ εὐδοκοῦντός ἐστι τὰ πάντα θεοῦ. μήπω γὰρ τοῦ ἡλίου τὸν μεσημβρινὸν παραλλάξαντος χίλιοι μὲν ἔγγιστα κατεκόπησαν τῶν βαρβάρων· τριακόσιοι δὲ ἑάλωσαν ζῶντες. τῶν δὲ Ῥωμαίων πέπτωκε μὲν οὐδείς· ἵπποι δ’ οὐκ ὀλίγοι τούτων κατεκόπησαν. πεζοὶ γὰρ ὄντες οἱ βάρβαροι πράττειν οὐκ εἶχον γενναῖον οὐδὲν πρὸς ὡπλισμένους ἱππέας· ἀπογνόντες δὲ τολμηρότερον κατὰ τῶν ἵππων ἐχώρησαν.

743 [4. Ν. 6836 An 680] 74% [INC. ANDRONIC. JUN.] mulierum atque infantium, qui vi abstrahebantur, άποβάντες ὥρμησαν ἐπὶ λείαν ἄλλοι ἄλλοθί που δια ejulatum audires. Sub horam vero noctis nonam, μερισθέντες, πριν αἰσθέσθαι τοὺς ἐν ταῖς χώραις οἰ diluculo jam fere, magnus domesticus cum equitibus septuaginta advenit et Barbaris occurrens dissipatos cædit, nou secus ac segetein messores. Si - mul etiam imperator in altum provectus quatuordecim naves hostiles capit, custodibus earum cæsis. Nam reliquæ decem, cum Barbari nonnulli ejus adventum præsensissent et in eas insiliissent, statim aufugerant. Sub auroraum vero, cum et imperator in terram egressus esset, maximum opus, quod unquam fando auditum sit, effectum est; patait que manifesto, non esse volentis, neque currentis, sel a propitia Dei volunta'e pendere omnia. Priusquam enim sol meridianum circulum prater - iisset, mille propemodum Barbari sunt interfecti, trecenti vero capti. Romanorum 541 autem nemo cecidit; equi vero eorum complures occubuerunt. Nam cum pedites essent Barbari, nullum egregium facinus contra armatos equites edere potuerunt; sed ex desperatione andacius equos invascrunt. κοῦντας. Καὶ ἦν ὁρᾶν μὲν ἄλωνας καημένας, ἀκούειν δὲ κλαυθμοὺς γυναικῶν καὶ νηπίων ἀπηνώς ἑλκομένων. Περὶ δὲ ὥραν ἐννάτην τῆς νυκτός, ήδη τοῦ λυκαυγοὺς ὑποφαίνοντος, ήκεν ὁ μέγας δομές στικος ἱππέας ἔγων ἑβδομήκοντα· καὶ διεσκεδασμέ ναις ἐντυγχάνων τοῖς βαρβάροις ἔκοπτεν αὐτούς, καθάπερ οι θερισταὶ τὸ λήϊον. "Αμα δὲ καὶ ὁ βασι λεὺς καταπλεύσας εἷλε τέτταρας καὶ δέκα ναῦς βαρβαρικὰς, ἀνελὼν τοὺς ἔνδον φρουρούς. Α' γὰρ δέκα ἔφυγον εὐθὺς, προαισθομένων ενίων βαρβάρων καὶ εἰσδραμόντων εἰς αὐτάς. "Αμα δ' ἔῳ καὶ τοῦ βασι λέως ἀποβάντος ἐς ἤπειρον μέγιστον καὶ τῶν πώποτε μνημονευομένων ἔργον τετέλεσται. Ἐφάνη γάρ, ὡς οὐ τοῦ θέλοντος, οὐδὲ τοῦ τρέχοντος, ἀλλὰ τοῦ εὐδοκοῦντός ἐστι τὰ πάντα Θεοῦ. Μήπω γὰρ τοῦ ἡλίου τὸν μεσημβρινόν παραλλάξαντος χίλιοι μὲν ἔγγιστα κατεκόπησαν τῶν βαρβάρων τριακόσιοι δὲ ἑάλι σαν ζώντες. Τῶν δὲ Ῥωμαίων πέπτωκε μὲν οὐδεὶς· πο πει δ' οὐκ ὀλίγοι τούτων κατεκόπησαν. Πεζοὶ γὰρ ὄντες οἱ βάρβαροι πράττειν οὐκ εἶχον γενναίων ού δὲν πρὸς ὡπλισμένους ἱππέας· ἀπογνόντες δὲ τολ μηρότερον κατὰ τῶν ἵππων ἐχώρησαν. [Ρ. 333] Δ'. Οι μέντοι Ῥωμαῖοι, πρὸς ὑπογνώσεως καὶ δειλίας βυθοὺς ἐκ πολλοῦ καταδύντες, το ήδη περιχαρεί σφᾶς τε αὐτοὺς ἀνεκτήσαντο καὶ ἐς τὸν Έπειτα χρόνον βεβαιοτέρας προς Κύριον ἐκτήσαντο τὰς ἐλπίδας. Έγνωσαν γὰρ ἅπαντες ἐναργώς, ὡς οὐκ ἀν θρώπιον τὸ πραχθέν· πῶς γὰρ ἐν τοιαύτῃ χρόνων περιφορά, ὅτι τὰ μὲν Ρωμαίων ἀπέγνωσται παν ταχόθεν, τὰ δὲ βαρβάρων ηύξηται πολλῷ πρὸς θαρ βαλεώτερον διὰ τὴν μακρὰν τοῦ νικᾶν συνήθειαν; ᾿Αλλὰ δεξιὰ Κιρίου ἐποίησε ταῦτα καὶ ὁ βραχίων ἐκείνου τὴν τῶν ὑπεναντίων ἁμαχον ἀπονητὶ συν έτριψε δύναμιν. Πολέμων γάρ, οὓς ἐν ταῖς ἱστορίαις ἀκούοντες θαυμάζομεν διὰ τὸ ἑκατέρωθεν οὐκ εὐα ρίθμητον πλῆθος τῶν στρατευμάτων, ἐν ὀλίγοις εὕροι IV. ProindeʻR mani ab extrema desperatione et diuturno metu recreati ea victoria animos receperunt, et in posterum etiam firmiorem in Deo spem collocarunt. Omnes enim evidenter compererunt, non humanitus id accidisse, (qui enim potuisset, in la temporum conversione, cum res Romana undecunque deplorata esset, Barbaroruni vero audacia ex longa vincendi consuetudine in immensum crevisset? sed dexteram Domini id fecisse, et brachium illius invictas hostium vires nullo labore contrivisse. Quas enim pugnas in historiis miramur propter innumerum pene utrinque militum numerum, in earum perpaucis invenias tot cæsos, tot captos, quot nunc a viris tantum septuaginta. τις ἂν τοσοῦτον μὲν πλῆθος κατακοπέν, τοσοῦτον δὲ ζωγρηθέν, ὅσον νῦν ὑπ' ἀνδρῶν ἑβδομήκοντα μέσ νων. V. Postridie vero rursus imperator, copiis terra marique splendide armatis, ad fretum fieri pervenit, sperans se illae quoque, ut rumor nuntiarat, appellentes Barbaros inventurum. Sed spe sua frustratus est. Barbari enim popularium suorum audita clade recesserant. Inde domum reversus noctu e palatio exiit et, quadraginta quinque stadiorum via pedibus confecta, in castissimæ Dei 542 Gemtricis lodegetræe templum pervenit, toto pecture gratias acturus. Ε΄. Ες δὲ τὴν ἐπιοῦσαν οὖθις ὁ βασιλεὺς ἔκ τε ἠπείρου καὶ θαλάττης λαμπρῶς ὁπλισάμενος ἀφ κετο ἐς τὸν τοῦ Ἱεροῦ πορθμόν, ἐλπίσας εὑρήσειν καταπλέοντας ήδη τοὺς βαρβάρους κἀκεῖθεν κατά τὴν φήμην. Ἀλλ᾿ ἔμεινε τὰ τῶν ἐλπίδων ἀτέλεστα. Πυθόμενοι γὰρ οἱ βάρβαροι τὴν τῶν ὁμοφύλων συμ φορὰν ἀνεχώρησαν. Ο μέντοι βασιλείς αναζεύξης ἐκεῖθεν ἀφίκετο νυκτὸς ἐκ τῶν βασιλείων πεζή τεσ σαράκοντα καὶ πέντε σταδίων ὁδὸν ἐς τὸν θεῖον νεὼν τῆς ὑπεράνω Θεομήτορος της Οδηγητρίας τοὺς εὐχαριστηρίους ἐκ μέσης ἀποδώσων ψυχῆς. CAPUT V. Cometa a, paret; qua forma ejus orlus; progressus; interitus. Scythissis erga Thracem et Threissam, quos captivos redemerát, summa a'quitas. Instum Dei judicium, 1. Verum illud are pene prarterierat, quad nune repetendum et explicandam est. Hac æstate, cum sol æstivum jam solstitium attigisset, capit cometa apparere a septentrionalibus horizontis partibus Α'. Ἀλλ᾽ ἐκεῖνο μικρού με παρέδραμεν, ὅπερ ἐπανελθὼν ἀναλήψομαι. Ἐν τούτῳ τῶν θέρει, του ηλίου των θερινών ήδη το τῶν ἀνεμένου, ήρξατο φαίνεσθαι καλήτης ἐκ τῶν ἀρχικῶν μερῶν τοῦ

Chapter VCaput V

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

(Δ.) Οἱ μέντοι Ῥωμαῖοι, πρὸς ἀπογνώσεως καὶ δειλίας βυθοὺς ἐκ πολλοῦ καταδύντες, τῷ ἤδη περιχαρεῖ σφᾶς τε αὐτοὺς ἀνεκτήσαντο καὶ ἐς τὸν ἔπειτα χρόνον βεβαιοτέρας πρὸς κύριον ἐκτήσαντο τὰς ἐλπίδας. ἔγνωσαν γὰρ ἅπαντες ἐναργῶς, ὡς οὐκ ἀνθρώπινον τὸ πραχθέν· πῶς γὰρ ἐν τοιαύτῃ χρόνων περιφορᾷ, ὅτε τὰ μὲν Ῥωμαίων ἀπέγνωσται πανταχόθεν, τὰ δὲ βαρβάρων ηὔξηται πολλῷ πρὸς θαῤῥαλεώτερον διὰ τὴν μακρὰν τοῦ νικᾷν συνήθειαν; ἀλλὰ δεξιὰ κυρίου ἐποίησε ταῦτα καὶ ὁ βραχίων ἐκείνου τὴν τῶν ὑπεναντίων ἄμαχον ἀπονητὶ συνέτριψε δύναμιν. πολέμων γὰρ, οὓς ἐν ταῖς ἱστορίαις ἀκούοντες θαυμάζομεν διὰ τὸ ἑκατέρωθεν οὐκ εὐαρίθμητον πλῆθος τῶν στρατευμάτων, ἐν ὀλίγοις εὕροι τις ἂν τοσοῦτον μὲν πλῆθος κατακοπὲν, τοσοῦτον δὲ ζωγρηθὲν, ὅσον νῦν ὑπ’ ἀνδρῶν ἑβδομήκοντα μόνων. (Ε.) Ἐς δὲ τὴν ἐπιοῦσαν αὖθις ὁ βασιλεὺς ἔκ τε ἠπείρου καὶ θαλάττης λαμπρῶς ὁπλισάμενος ἀφίκετο ἐς τὸν τοῦ Ἱεροῦ πορθμὸν, ἐλπίσας εὑρήσειν καταπλέοντας ἤδη τοὺς βαρβάρους κἀκεῖθεν κατὰ τὴν φήμην. ἀλλ’ ἔμεινε τὰ τῶν ἐλπίδων ἀτέλεστα. πυθόμενοι γὰρ οἱ βάρβαροι τὴν τῶν ὁμοφύλων συμφορὰν ἀνεχώρησαν.

743 [4. Ν. 6836 An 680] 74% [INC. ANDRONIC. JUN.] mulierum atque infantium, qui vi abstrahebantur, άποβάντες ὥρμησαν ἐπὶ λείαν ἄλλοι ἄλλοθί που δια ejulatum audires. Sub horam vero noctis nonam, μερισθέντες, πριν αἰσθέσθαι τοὺς ἐν ταῖς χώραις οἰ diluculo jam fere, magnus domesticus cum equitibus septuaginta advenit et Barbaris occurrens dissipatos cædit, nou secus ac segetein messores. Si - mul etiam imperator in altum provectus quatuordecim naves hostiles capit, custodibus earum cæsis. Nam reliquæ decem, cum Barbari nonnulli ejus adventum præsensissent et in eas insiliissent, statim aufugerant. Sub auroraum vero, cum et imperator in terram egressus esset, maximum opus, quod unquam fando auditum sit, effectum est; patait que manifesto, non esse volentis, neque currentis, sel a propitia Dei volunta'e pendere omnia. Priusquam enim sol meridianum circulum prater - iisset, mille propemodum Barbari sunt interfecti, trecenti vero capti. Romanorum 541 autem nemo cecidit; equi vero eorum complures occubuerunt. Nam cum pedites essent Barbari, nullum egregium facinus contra armatos equites edere potuerunt; sed ex desperatione andacius equos invascrunt. κοῦντας. Καὶ ἦν ὁρᾶν μὲν ἄλωνας καημένας, ἀκούειν δὲ κλαυθμοὺς γυναικῶν καὶ νηπίων ἀπηνώς ἑλκομένων. Περὶ δὲ ὥραν ἐννάτην τῆς νυκτός, ήδη τοῦ λυκαυγοὺς ὑποφαίνοντος, ήκεν ὁ μέγας δομές στικος ἱππέας ἔγων ἑβδομήκοντα· καὶ διεσκεδασμέ ναις ἐντυγχάνων τοῖς βαρβάροις ἔκοπτεν αὐτούς, καθάπερ οι θερισταὶ τὸ λήϊον. "Αμα δὲ καὶ ὁ βασι λεὺς καταπλεύσας εἷλε τέτταρας καὶ δέκα ναῦς βαρβαρικὰς, ἀνελὼν τοὺς ἔνδον φρουρούς. Α' γὰρ δέκα ἔφυγον εὐθὺς, προαισθομένων ενίων βαρβάρων καὶ εἰσδραμόντων εἰς αὐτάς. "Αμα δ' ἔῳ καὶ τοῦ βασι λέως ἀποβάντος ἐς ἤπειρον μέγιστον καὶ τῶν πώποτε μνημονευομένων ἔργον τετέλεσται. Ἐφάνη γάρ, ὡς οὐ τοῦ θέλοντος, οὐδὲ τοῦ τρέχοντος, ἀλλὰ τοῦ εὐδοκοῦντός ἐστι τὰ πάντα Θεοῦ. Μήπω γὰρ τοῦ ἡλίου τὸν μεσημβρινόν παραλλάξαντος χίλιοι μὲν ἔγγιστα κατεκόπησαν τῶν βαρβάρων τριακόσιοι δὲ ἑάλι σαν ζώντες. Τῶν δὲ Ῥωμαίων πέπτωκε μὲν οὐδεὶς· πο πει δ' οὐκ ὀλίγοι τούτων κατεκόπησαν. Πεζοὶ γὰρ ὄντες οἱ βάρβαροι πράττειν οὐκ εἶχον γενναίων ού δὲν πρὸς ὡπλισμένους ἱππέας· ἀπογνόντες δὲ τολ μηρότερον κατὰ τῶν ἵππων ἐχώρησαν. [Ρ. 333] Δ'. Οι μέντοι Ῥωμαῖοι, πρὸς ὑπογνώσεως καὶ δειλίας βυθοὺς ἐκ πολλοῦ καταδύντες, το ήδη περιχαρεί σφᾶς τε αὐτοὺς ἀνεκτήσαντο καὶ ἐς τὸν Έπειτα χρόνον βεβαιοτέρας προς Κύριον ἐκτήσαντο τὰς ἐλπίδας. Έγνωσαν γὰρ ἅπαντες ἐναργώς, ὡς οὐκ ἀν θρώπιον τὸ πραχθέν· πῶς γὰρ ἐν τοιαύτῃ χρόνων περιφορά, ὅτι τὰ μὲν Ρωμαίων ἀπέγνωσται παν ταχόθεν, τὰ δὲ βαρβάρων ηύξηται πολλῷ πρὸς θαρ βαλεώτερον διὰ τὴν μακρὰν τοῦ νικᾶν συνήθειαν; ᾿Αλλὰ δεξιὰ Κιρίου ἐποίησε ταῦτα καὶ ὁ βραχίων ἐκείνου τὴν τῶν ὑπεναντίων ἁμαχον ἀπονητὶ συν έτριψε δύναμιν. Πολέμων γάρ, οὓς ἐν ταῖς ἱστορίαις ἀκούοντες θαυμάζομεν διὰ τὸ ἑκατέρωθεν οὐκ εὐα ρίθμητον πλῆθος τῶν στρατευμάτων, ἐν ὀλίγοις εὕροι IV. ProindeʻR mani ab extrema desperatione et diuturno metu recreati ea victoria animos receperunt, et in posterum etiam firmiorem in Deo spem collocarunt. Omnes enim evidenter compererunt, non humanitus id accidisse, (qui enim potuisset, in la temporum conversione, cum res Romana undecunque deplorata esset, Barbaroruni vero audacia ex longa vincendi consuetudine in immensum crevisset? sed dexteram Domini id fecisse, et brachium illius invictas hostium vires nullo labore contrivisse. Quas enim pugnas in historiis miramur propter innumerum pene utrinque militum numerum, in earum perpaucis invenias tot cæsos, tot captos, quot nunc a viris tantum septuaginta. τις ἂν τοσοῦτον μὲν πλῆθος κατακοπέν, τοσοῦτον δὲ ζωγρηθέν, ὅσον νῦν ὑπ' ἀνδρῶν ἑβδομήκοντα μέσ νων. V. Postridie vero rursus imperator, copiis terra marique splendide armatis, ad fretum fieri pervenit, sperans se illae quoque, ut rumor nuntiarat, appellentes Barbaros inventurum. Sed spe sua frustratus est. Barbari enim popularium suorum audita clade recesserant. Inde domum reversus noctu e palatio exiit et, quadraginta quinque stadiorum via pedibus confecta, in castissimæ Dei 542 Gemtricis lodegetræe templum pervenit, toto pecture gratias acturus. Ε΄. Ες δὲ τὴν ἐπιοῦσαν οὖθις ὁ βασιλεὺς ἔκ τε ἠπείρου καὶ θαλάττης λαμπρῶς ὁπλισάμενος ἀφ κετο ἐς τὸν τοῦ Ἱεροῦ πορθμόν, ἐλπίσας εὑρήσειν καταπλέοντας ήδη τοὺς βαρβάρους κἀκεῖθεν κατά τὴν φήμην. Ἀλλ᾿ ἔμεινε τὰ τῶν ἐλπίδων ἀτέλεστα. Πυθόμενοι γὰρ οἱ βάρβαροι τὴν τῶν ὁμοφύλων συμ φορὰν ἀνεχώρησαν. Ο μέντοι βασιλείς αναζεύξης ἐκεῖθεν ἀφίκετο νυκτὸς ἐκ τῶν βασιλείων πεζή τεσ σαράκοντα καὶ πέντε σταδίων ὁδὸν ἐς τὸν θεῖον νεὼν τῆς ὑπεράνω Θεομήτορος της Οδηγητρίας τοὺς εὐχαριστηρίους ἐκ μέσης ἀποδώσων ψυχῆς. CAPUT V. Cometa a, paret; qua forma ejus orlus; progressus; interitus. Scythissis erga Thracem et Threissam, quos captivos redemerát, summa a'quitas. Instum Dei judicium, 1. Verum illud are pene prarterierat, quad nune repetendum et explicandam est. Hac æstate, cum sol æstivum jam solstitium attigisset, capit cometa apparere a septentrionalibus horizontis partibus Α'. Ἀλλ᾽ ἐκεῖνο μικρού με παρέδραμεν, ὅπερ ἐπανελθὼν ἀναλήψομαι. Ἐν τούτῳ τῶν θέρει, του ηλίου των θερινών ήδη το τῶν ἀνεμένου, ήρξατο φαίνεσθαι καλήτης ἐκ τῶν ἀρχικῶν μερῶν τοῦ

ὁ μέντοι βασιλεὺς ἀναζεύξας ἐκεῖθεν ἀφίκετο νυκτὸς ἐκ τῶν βασιλείων πεζῇ τεσσαράκοντα καὶ πέντε σταδίων ὁδὸν ἐς τὸν θεῖον νεὼν τῆς ὑπεράγνου θεομήτορος τῆς Ὁδηγητρίας, τοὺς εὐχαριστηρίους ἐκ μέσης ἀποδώσων ψυχῆς. ε. Ἀλλ’ ἐκεῖνο μικροῦ με παρέδραμεν, ὅπερ ἐπανελθὼν ἀναλήψομαι. ἐν τούτῳ τῷ θέρει, τοῦ ἡλίου τῶν θερινῶν ἤδη τροπῶν ἁψαμένου, ἤρξατο φαίνεσθαι κομήτης ἐκ τῶν ἀρκτικῶν μερῶν τοῦ ὁρίζοντος ἀφ’ ἑσπέρας ἑκάστης εὐθὺς μετὰ δύσιν ἡλίου. μᾶλλον δ’ οὐ κομήτης ἦν, εἴ τις ἀκριβολογεῖν ἐθέλοι, ἀλλὰ πωγωνίας, ῥομφαίᾳ τινὶ ἐοικώς. ἐδόκει μὲν οὖν ἐσχηκέναι τὴν ἀρχὴν ἐκ τῶν τοῦ Περσέως μάλιστα ποδῶν, οἳ τῇ ῥάχει τοῦ ταύρου πλησίον εἶναι δοκοῦσιν· ἐπὶ δὲ τὰ πρὸς ἕω μέρη τοῦ κόσμου πέμπειν τὴν κόμην ἐπὶ πολὺ παρατείνουσαν. εἶτα ἐκεῖθεν ἀρξάμενος ἀνέβαινεν εὐθὺ τοῦ ἀρκτικοῦ πόλου, κινούμενος ἑκάστης ἡμέρας τρεῖς ἔγγιστα μοίρας. ἐπεὶ δὲ παρήλλαξε τὸν ἀρκτικὸν πόλον καὶ μετ’ ἐκεῖνον τήν τε μικρὰν ἄρκτον καὶ τὰς καμπὰς τοῦ δράκοντος, ἔψαυσε καὶ τοῦ δεξιοῦ ποδὸς τοῦ Ἡρακλέους καὶ μετ’ αὐτὸν τοῦ τῆς Ἀριάδνης στεφάνου. ἐκεῖθεν διέδραμε τὴν ἀριστερὰν χεῖρα τοῦ Ὀφιούχου.

743 [4. Ν. 6836 An 680] 74% [INC. ANDRONIC. JUN.] mulierum atque infantium, qui vi abstrahebantur, άποβάντες ὥρμησαν ἐπὶ λείαν ἄλλοι ἄλλοθί που δια ejulatum audires. Sub horam vero noctis nonam, μερισθέντες, πριν αἰσθέσθαι τοὺς ἐν ταῖς χώραις οἰ diluculo jam fere, magnus domesticus cum equitibus septuaginta advenit et Barbaris occurrens dissipatos cædit, nou secus ac segetein messores. Si - mul etiam imperator in altum provectus quatuordecim naves hostiles capit, custodibus earum cæsis. Nam reliquæ decem, cum Barbari nonnulli ejus adventum præsensissent et in eas insiliissent, statim aufugerant. Sub auroraum vero, cum et imperator in terram egressus esset, maximum opus, quod unquam fando auditum sit, effectum est; patait que manifesto, non esse volentis, neque currentis, sel a propitia Dei volunta'e pendere omnia. Priusquam enim sol meridianum circulum prater - iisset, mille propemodum Barbari sunt interfecti, trecenti vero capti. Romanorum 541 autem nemo cecidit; equi vero eorum complures occubuerunt. Nam cum pedites essent Barbari, nullum egregium facinus contra armatos equites edere potuerunt; sed ex desperatione andacius equos invascrunt. κοῦντας. Καὶ ἦν ὁρᾶν μὲν ἄλωνας καημένας, ἀκούειν δὲ κλαυθμοὺς γυναικῶν καὶ νηπίων ἀπηνώς ἑλκομένων. Περὶ δὲ ὥραν ἐννάτην τῆς νυκτός, ήδη τοῦ λυκαυγοὺς ὑποφαίνοντος, ήκεν ὁ μέγας δομές στικος ἱππέας ἔγων ἑβδομήκοντα· καὶ διεσκεδασμέ ναις ἐντυγχάνων τοῖς βαρβάροις ἔκοπτεν αὐτούς, καθάπερ οι θερισταὶ τὸ λήϊον. "Αμα δὲ καὶ ὁ βασι λεὺς καταπλεύσας εἷλε τέτταρας καὶ δέκα ναῦς βαρβαρικὰς, ἀνελὼν τοὺς ἔνδον φρουρούς. Α' γὰρ δέκα ἔφυγον εὐθὺς, προαισθομένων ενίων βαρβάρων καὶ εἰσδραμόντων εἰς αὐτάς. "Αμα δ' ἔῳ καὶ τοῦ βασι λέως ἀποβάντος ἐς ἤπειρον μέγιστον καὶ τῶν πώποτε μνημονευομένων ἔργον τετέλεσται. Ἐφάνη γάρ, ὡς οὐ τοῦ θέλοντος, οὐδὲ τοῦ τρέχοντος, ἀλλὰ τοῦ εὐδοκοῦντός ἐστι τὰ πάντα Θεοῦ. Μήπω γὰρ τοῦ ἡλίου τὸν μεσημβρινόν παραλλάξαντος χίλιοι μὲν ἔγγιστα κατεκόπησαν τῶν βαρβάρων τριακόσιοι δὲ ἑάλι σαν ζώντες. Τῶν δὲ Ῥωμαίων πέπτωκε μὲν οὐδεὶς· πο πει δ' οὐκ ὀλίγοι τούτων κατεκόπησαν. Πεζοὶ γὰρ ὄντες οἱ βάρβαροι πράττειν οὐκ εἶχον γενναίων ού δὲν πρὸς ὡπλισμένους ἱππέας· ἀπογνόντες δὲ τολ μηρότερον κατὰ τῶν ἵππων ἐχώρησαν. [Ρ. 333] Δ'. Οι μέντοι Ῥωμαῖοι, πρὸς ὑπογνώσεως καὶ δειλίας βυθοὺς ἐκ πολλοῦ καταδύντες, το ήδη περιχαρεί σφᾶς τε αὐτοὺς ἀνεκτήσαντο καὶ ἐς τὸν Έπειτα χρόνον βεβαιοτέρας προς Κύριον ἐκτήσαντο τὰς ἐλπίδας. Έγνωσαν γὰρ ἅπαντες ἐναργώς, ὡς οὐκ ἀν θρώπιον τὸ πραχθέν· πῶς γὰρ ἐν τοιαύτῃ χρόνων περιφορά, ὅτι τὰ μὲν Ρωμαίων ἀπέγνωσται παν ταχόθεν, τὰ δὲ βαρβάρων ηύξηται πολλῷ πρὸς θαρ βαλεώτερον διὰ τὴν μακρὰν τοῦ νικᾶν συνήθειαν; ᾿Αλλὰ δεξιὰ Κιρίου ἐποίησε ταῦτα καὶ ὁ βραχίων ἐκείνου τὴν τῶν ὑπεναντίων ἁμαχον ἀπονητὶ συν έτριψε δύναμιν. Πολέμων γάρ, οὓς ἐν ταῖς ἱστορίαις ἀκούοντες θαυμάζομεν διὰ τὸ ἑκατέρωθεν οὐκ εὐα ρίθμητον πλῆθος τῶν στρατευμάτων, ἐν ὀλίγοις εὕροι IV. ProindeʻR mani ab extrema desperatione et diuturno metu recreati ea victoria animos receperunt, et in posterum etiam firmiorem in Deo spem collocarunt. Omnes enim evidenter compererunt, non humanitus id accidisse, (qui enim potuisset, in la temporum conversione, cum res Romana undecunque deplorata esset, Barbaroruni vero audacia ex longa vincendi consuetudine in immensum crevisset? sed dexteram Domini id fecisse, et brachium illius invictas hostium vires nullo labore contrivisse. Quas enim pugnas in historiis miramur propter innumerum pene utrinque militum numerum, in earum perpaucis invenias tot cæsos, tot captos, quot nunc a viris tantum septuaginta. τις ἂν τοσοῦτον μὲν πλῆθος κατακοπέν, τοσοῦτον δὲ ζωγρηθέν, ὅσον νῦν ὑπ' ἀνδρῶν ἑβδομήκοντα μέσ νων. V. Postridie vero rursus imperator, copiis terra marique splendide armatis, ad fretum fieri pervenit, sperans se illae quoque, ut rumor nuntiarat, appellentes Barbaros inventurum. Sed spe sua frustratus est. Barbari enim popularium suorum audita clade recesserant. Inde domum reversus noctu e palatio exiit et, quadraginta quinque stadiorum via pedibus confecta, in castissimæ Dei 542 Gemtricis lodegetræe templum pervenit, toto pecture gratias acturus. Ε΄. Ες δὲ τὴν ἐπιοῦσαν οὖθις ὁ βασιλεὺς ἔκ τε ἠπείρου καὶ θαλάττης λαμπρῶς ὁπλισάμενος ἀφ κετο ἐς τὸν τοῦ Ἱεροῦ πορθμόν, ἐλπίσας εὑρήσειν καταπλέοντας ήδη τοὺς βαρβάρους κἀκεῖθεν κατά τὴν φήμην. Ἀλλ᾿ ἔμεινε τὰ τῶν ἐλπίδων ἀτέλεστα. Πυθόμενοι γὰρ οἱ βάρβαροι τὴν τῶν ὁμοφύλων συμ φορὰν ἀνεχώρησαν. Ο μέντοι βασιλείς αναζεύξης ἐκεῖθεν ἀφίκετο νυκτὸς ἐκ τῶν βασιλείων πεζή τεσ σαράκοντα καὶ πέντε σταδίων ὁδὸν ἐς τὸν θεῖον νεὼν τῆς ὑπεράνω Θεομήτορος της Οδηγητρίας τοὺς εὐχαριστηρίους ἐκ μέσης ἀποδώσων ψυχῆς. CAPUT V. Cometa a, paret; qua forma ejus orlus; progressus; interitus. Scythissis erga Thracem et Threissam, quos captivos redemerát, summa a'quitas. Instum Dei judicium, 1. Verum illud are pene prarterierat, quad nune repetendum et explicandam est. Hac æstate, cum sol æstivum jam solstitium attigisset, capit cometa apparere a septentrionalibus horizontis partibus Α'. Ἀλλ᾽ ἐκεῖνο μικρού με παρέδραμεν, ὅπερ ἐπανελθὼν ἀναλήψομαι. Ἐν τούτῳ τῶν θέρει, του ηλίου των θερινών ήδη το τῶν ἀνεμένου, ήρξατο φαίνεσθαι καλήτης ἐκ τῶν ἀρχικῶν μερῶν τοῦ

PG 148:745καὶ ἐπειδὴ πλάτος ἐνταῦθα ζωδιακοῦ καὶ ἰσημερινὸς καὶ τόπος θερμότητα ἔχων, ἀντέχειν ὁ κομήτης οὐκ ἠδυνήθη, διὰ τὸ ἐξ ὑγρᾶς ἀναθυμιάσεως τὴν ἀρχὴν τῆς συμπήξεως εἰληφέναι. διὸ τήν τε κόμην διέλυσε καὶ αὐτὸς ἠφανίσθη τελέως. φαντασία γὰρ ἦν ἀστέρος, καὶ οὐκ ἀστήρ. προσθήσω τοῖς εἰρημένοις καὶ ἀκοῆς ἄξιον ἄλλο διήγημα. (Β.) Ἐν τούτοις τοῖς χρόνοις μία τῶν Σκυθῶν γυναικῶν, ἐκ τῶν ἐπέκεινα τοῦ Ἴστρου τὴν οἴκησιν ποιουμένων, μήτε σύζυγον μήτε παῖδας ἔχουσα, ἐπειδὴ τοὺς ἐκ Θρᾴκης ἀπαγομένους αἰχμαλώτους πρὸ τῶν ταύτης ἑώρα θυρῶν (ἐπόθει δ’ ἐκ πολλοῦ προσχωρῆσαι Ῥωμαίοις καὶ τὸ θεῖον δέξασθαι βάπτισμα), ὤνιον διαναστᾶσα σύζυγον ἔλαβεν ἕνα τῶν αἰχμαλώτων Χριστιανῶν, ὅρκοις αὐτὸν ἐμπεδώσασα πρότερον, μὴ λιπεῖν τὴν ταύτης συνοίκησιν, μήδ’ εἰ ἄλλοθί που τὴν ἀποικίαν ποιήσαιντο. ἐπεὶ δ’ εὐκαιρίας πρὸς μετοικίαν ζητουμένης ἐνιαυτὸς ὅλος ἐτρίβη, ἐν ᾧ δὴ καὶ τέκνα δύο τὸ μὲν γεγέννηκεν, τὸ δ’ ἐν γαστρὶ φέρουσα ἦν, ἔτι πλείονα τὴν στοργὴν καὶ στεῤῥοτέραν πρὸς τὸν σύζυγον ἔσχε.

745 a. c. 1328 AD 131] BYZANTINÆ HISTORIÆ LIB. XI. [IMP. ANDRONIC. JUN.] ὁρίζοντος ἀφ' ἑσπέρας ἑκάστης εὐθὺς μετὰ δύσιν cuiusque diei vesperi: statim post solis occasual. ηλίου. Μάλλον δ' οὐ κομήτης ἦν, εἴ τις ἀκριβολογεῖν ἐθέλοι, ἀλλὰ πωγωνίας, ῥομφαία τινὶ ἐοικώς. Εδόκει μὲν οὖν ἐσχηκέναι τὴν ἀρχὴν ἐκ τῶν τοῦ Περτέως μάλιστα ποδῶν, οἱ τῇ ράχει τοῦ ταύρου πλησίον εξ ναι δοκοῦσιν· ἐπὶ δὲ τὰ πρὸς ἕω μέρη τοῦ κόσμου πέρα πειν τὴν κόμην ἐπὶ πολὺ παρατείνουσαν. Εἶτα [P. 334] ἐκεῖθεν ἀρξάμενος ἀνέβαινεν εὐθὺ τοῦ ἀρκτικοῦ πόλου, κινούμενο; ἑκάστης ἡμέρας τρεῖς ἔγγιστα μοίρας. Ἐπεὶ δὲ παρήλλαξε τὸν ἀρκτικὸν πόλον καὶ μετ' ἐκεῖνον τήν τε μικρὰν ἄρκτον καὶ τὰς καμπὰς τοῦ δράκοντος, έψαυσε καὶ τοῦ δεξιού ποδός τοῦ Πρακλέους καὶ μετ' αὐτὸν τοῦ τῆς ᾿Αριάδνης στεφάνου. Ἐκεῖθεν διέδραμε τὴν ἀριστερὰν χεῖρα τοῦ ὑφιούχου. Καὶ ἐπειδὴ πλάτος ἐνταῦθα ζωδιακοῦ καὶ ἰση μερινὸς καὶ τόπος θερμότητα ἔχων, ἀντέχειν ὁ κοι μήτης οὐκ ἠδυνήθη, διὰ τὸ ἐξ ὑγρᾶς ἀναθυμιάσεως τὴν ἀρχὴν τῆς συμπήξεως ειληφέναι. Διὸ τήν τε κόμην διέλυσε καὶ αὐτὸς ἠφανίσθη τελέως. Φαντασία γὰρ ἦν ἀστέρος, καὶ οὐκ ἀστήρ. Προσθήσω τοῖς εἰς ρημένοις καὶ ἀκοῆς ἄξιον ἄλλο διήγημα. imo, ut accuratius loquamur, non is cometa erat, sed Pogonias, seu barbatum sidus, cuidam veluti gladio simile. Ortum autem a Persei pedibus maxime ducere videbatur, qui a spina Tauri parum absunt. Coma vero ejus versus Orientem late extendebatur. Atque inde sunipto initio recta quoti lie versus septentrionem ascendebat tribus ferme gradibus. Cum autem polum arcticum præteriisset ac post eum Ursam minorem et spiras Draconis, dextrum etiam Herculis pedem attigit, indeque coronam Ariadnes, postea sinistram Ophiuchi manum percurrit: et quia ibi latus est Zodiacus el æquinoctialis et locus calidus, durare cometa non putuit, propterea quod humida exhalatione primum concrevisset. Quare coma dissipata et ipse penitus evanuit: quippe qui stellæ speciem quidem haberet, stella vero non esset. His aliam narrationem auditu dignam attexam. Β. Εν τούτοις τοῖς χρόνοις μία των Σκυθών γυναικῶν, ἐκ τῶν ἐπέκεινα τοῦ Ίστρου τὴν αἴκησιν ποιουμένων, μήτε σύζυγον μήτε παῖδας ἔχουσα, ἐπειδὴ τοὺς ἐκ Θρᾴκης ἀπαγομένους αἰχμαλώτους πρὶ τῶν ταύτης έώρα θυρῶν ἐπόθει δ᾽ ἐκ πολλοῦ προσχωρήσαι Ρωμαίοις καὶ τὸ θεῖον δέξασθαι βά πτισμα), ὤνιον διαναστατα σύζυγον ἔλαβεν ἕνα τῶν αἰχμαλώτων Χριστιανῶν, ὅρκοις αὐτὸν ἐμπεδώσασα πρότερον, μὴ λιπεῖν τὴν ταύτης συνοίκησιν, μηδ' εἰ ἄλλοθί που τὴν ἀποικίαν ποιήσαιντο. Ἐπεὶ δ' εὐχαιρίας πρὸς μετοικίαν ζητουμένης ενιαυτὸς ὅλος ἐτρί6η, ἐν ᾧ δὴ καὶ τέκνα δύο τὸ μὲν γεγέννηκεν, τὸ δ' ἐν γαστρὶ φέρουσα ἦν, ἔτι πλείονα τὴν στοργήν καὶ στεῤῥοτέραν πρὸς τὸν σύζυγον ἔσχε Τούτου δ' οὕτως ἔχοντος ἔτυχεν ἐς τούπιὸν ἔτος αἰχμάλωτος ἀπαγομένη καὶ ἡ προτέρα τοῦ ῥηθέντος ἀνδρὸς σύ ζυγος. Ην ἐκεῖνο; ἐδάκρυσε θεασάμενος. Η μέντοι Σκυθὶς ἐκείνη γυνὴ τὴν αἰτίαν τῆς λύπης καὶ τῶν δακρύων μαθοῦσα οὔτ' ἠχθέσθη τἀνδρὶ, οὔτε ζηλοτύπως ἔσχε πρὸς τὴν γυναῖκα· ἀλλ᾽ ὤνιον εἰλήφει καὶ ταύτην, ἵνα καὶ ταῖς χρείαις ὑπηρετῇ τῆς οἰκίας καὶ ἅμα παραμύθιον εἴη τῇ θεωρίᾳ τἀνδρὸς ἐκ τῶν ἔγγιστα. Ἐπεὶ δ' εὐκαιρίας γενομένης τῷ θείῳ, τε ἐτελέσθη βαπτίσματι καὶ τῇ βασιλευούσῃ τῶν πόλ λεων ἐπεδήμησε, δραμοῦσα πρὸς τὸν πατριάρχην ή προτέρα σύζυγος ἐβόα καὶ ἐστερνοτυπείτο καὶ ἀδι κεῖσθαι ἔφασκε παρὰ τῆς Σκυθίδος, ἀφελομένης τὸν ἄνδρα αὐτῆ;. Παρελθούσης μέντοι κακείνης καὶ τὰ τοῦ πράγματος, ὡς εἶχεν, ἀκριβῶς διεξελθούσης, ουκ είχεν οὐδεὶς οὐδὲν ἀπὸ δικαίου προφέρειν ἔγκλημα κατ' αὐτῆς. Κυρία γὰρ ἦν ἀμφοτέρων, ἅτε χρη μάτων οἰκείων ὠνίους ἐξ ἀγρίων φάναι θηρών είλης φυία. Όμως σιωπώντων ἁπάντων καὶ μηδὲν ἐχόν των προφέρειν ἔγκλημα κατ' αὐτῆς, κρίσιν επέθηκεν 11. His temporibus mulier quædam apud Scy. thas, eos nempe qui trans Istrum habitant, cum neque virum neque liberos 543 haberet et advectos e Thracia captivos ante suas fores traduci vie deret (longo autem jam tempore ad Romanos se conferre et sacrum baptisma suscipere cupiebat), unum e Christianorum captivorum turba eductum redemit et conjugem sibi ascivit, adactum prius jurejuran«lo, ne contubernium suum desereret, etiamsi alio commigrassent. Dum vero migrationis opportunitatem quærunt, annus integer teritur: quo tempore binos liberos, alterum peperit, alterum in utero gestavit. Unde magis etiam maritum diligebat. Quæ cum ita se haberent, altero anno accidit, ut et prior ejus, quem diximus, viri uxur captiva abduceretur: qua is conspecta illacrymavit. Verum Scythissa, macroris et lacrymarum causa intellecta, noque succensuit marito, uec præ zelotypia odio persecuta est mulieren: sed et ipsam euit, ut et domestica ministeria obiret, simulque marito dolorem conspectu sui levaret in proximo futura. Sed cum opportunitalemn nacta et sacro baptismate initiata et in urbem imperatricem profecta esset, prior uxor ad patriarchiam accurrit, vociferans et pectus plangens sibique injuriam a Scythissa fieri quiritans, quæ sibi maritum rapuisset. Cæterum cum et illa prodiisset, ac rem omnem, ita ut gesta erat, ordine explicasset, nemo jure illam reprehendere potuit, ut quæ amborum domina esset suaque pecunia ex immanibus (ut ita dicam) bestiis ambos redemisset. Tamen tacentibus 544 universis, nec de ulla re eam accusantibus, tandem hanc ipsa sententiam tulit. Marito propter consuetudinem et susceptos ex eo liberos Variorum nota. Majore et firmiore affectu maritum diligebat, non, a marito diligebatur, ut interpretabatur WolGus, qui legebat πρὸς τὴν σύζ. Βοινιν. PATROL GR. CXLVIII

τούτου δ’ οὕτως ἔχοντος ἔτυχεν ἐς τοὐπιὸν ἔτος αἰχμάλωτος ἀπαγομένη καὶ ἡ προτέρα τοῦ ῥηθέντος ἀνδρὸς σύζυγος. ἣν ἐκεῖνος ἐδάκρυσε θεασάμενος. ἡ μέντοι Σκυθὶς ἐκείνη γυνὴ τὴν αἰτίαν τῆς λύπης καὶ τῶν δακρύων μαθοῦσα οὔτ’ ἠχθέσθη τἀνδρὶ, οὔτε ζηλοτύπως ἔσχε πρὸς τὴν γυναῖκα· ἀλλ’ ὤνιον εἰλήφει καὶ ταύτην, ἵνα καὶ ταῖς χρείαις ὑπηρετῇ τῆς οἰκίας καὶ ἅμα παραμύθιον εἴη τῇ θεωρίᾳ τἀνδρὸς ἐκ τῶν ἔγγιστα. ἐπεὶ δ’ εὐκαιρίας γενομένης τῷ θείῳ τε ἐτελέσθη βαπτίσματι καὶ τῇ βασιλευούσῃ τῶν πόλεων ἐπεδήμησε, δραμοῦσα πρὸς τὸν πατριάρχην ἡ προτέρα σύζυγος ἐβόα καὶ ἐστερνοτυπεῖτο καὶ ἀδικεῖσθαι ἔφασκε παρὰ τῆς Σκυθίδος, ἀφελομένης τὸν ἄνδρα αὐτῆς. παρελθούσης μέντοι κἀκείνης καὶ τὰ τοῦ πράγματος, ὡς εἶχεν, ἀκριβῶς διεξελθούσης, οὐκ εἶχεν οὐδεὶς οὐδὲν ἀπὸ δικαίου προφέρειν ἔγκλημα κατ’ αὐτῆς. κυρία γὰρ ἦν ἀμφοτέρων, ἅτε χρημάτων οἰκείων ὠνίους ἐξ ἀγρίων φάναι θηρῶν εἰληφυῖα. ὅμως σιωπώντων ἁπάντων καὶ μηδὲν ἐχόντων προφέρειν ἔγκλημα κατ’ αὐτῆς, κρίσιν ἐπέθηκεν αὕτη τοιαύτην τῷ πράγματι. τῷ μὲν ἀνδρὶ προῖκα τὴν λύσιν παρέσχε διὰ τὴν συνουσίαν καὶ τὴν ἐξ αὐτῆς τῶν παίδων γέννησιν·

745 a. c. 1328 AD 131] BYZANTINÆ HISTORIÆ LIB. XI. [IMP. ANDRONIC. JUN.] ὁρίζοντος ἀφ' ἑσπέρας ἑκάστης εὐθὺς μετὰ δύσιν cuiusque diei vesperi: statim post solis occasual. ηλίου. Μάλλον δ' οὐ κομήτης ἦν, εἴ τις ἀκριβολογεῖν ἐθέλοι, ἀλλὰ πωγωνίας, ῥομφαία τινὶ ἐοικώς. Εδόκει μὲν οὖν ἐσχηκέναι τὴν ἀρχὴν ἐκ τῶν τοῦ Περτέως μάλιστα ποδῶν, οἱ τῇ ράχει τοῦ ταύρου πλησίον εξ ναι δοκοῦσιν· ἐπὶ δὲ τὰ πρὸς ἕω μέρη τοῦ κόσμου πέρα πειν τὴν κόμην ἐπὶ πολὺ παρατείνουσαν. Εἶτα [P. 334] ἐκεῖθεν ἀρξάμενος ἀνέβαινεν εὐθὺ τοῦ ἀρκτικοῦ πόλου, κινούμενο; ἑκάστης ἡμέρας τρεῖς ἔγγιστα μοίρας. Ἐπεὶ δὲ παρήλλαξε τὸν ἀρκτικὸν πόλον καὶ μετ' ἐκεῖνον τήν τε μικρὰν ἄρκτον καὶ τὰς καμπὰς τοῦ δράκοντος, έψαυσε καὶ τοῦ δεξιού ποδός τοῦ Πρακλέους καὶ μετ' αὐτὸν τοῦ τῆς ᾿Αριάδνης στεφάνου. Ἐκεῖθεν διέδραμε τὴν ἀριστερὰν χεῖρα τοῦ ὑφιούχου. Καὶ ἐπειδὴ πλάτος ἐνταῦθα ζωδιακοῦ καὶ ἰση μερινὸς καὶ τόπος θερμότητα ἔχων, ἀντέχειν ὁ κοι μήτης οὐκ ἠδυνήθη, διὰ τὸ ἐξ ὑγρᾶς ἀναθυμιάσεως τὴν ἀρχὴν τῆς συμπήξεως ειληφέναι. Διὸ τήν τε κόμην διέλυσε καὶ αὐτὸς ἠφανίσθη τελέως. Φαντασία γὰρ ἦν ἀστέρος, καὶ οὐκ ἀστήρ. Προσθήσω τοῖς εἰς ρημένοις καὶ ἀκοῆς ἄξιον ἄλλο διήγημα. imo, ut accuratius loquamur, non is cometa erat, sed Pogonias, seu barbatum sidus, cuidam veluti gladio simile. Ortum autem a Persei pedibus maxime ducere videbatur, qui a spina Tauri parum absunt. Coma vero ejus versus Orientem late extendebatur. Atque inde sunipto initio recta quoti lie versus septentrionem ascendebat tribus ferme gradibus. Cum autem polum arcticum præteriisset ac post eum Ursam minorem et spiras Draconis, dextrum etiam Herculis pedem attigit, indeque coronam Ariadnes, postea sinistram Ophiuchi manum percurrit: et quia ibi latus est Zodiacus el æquinoctialis et locus calidus, durare cometa non putuit, propterea quod humida exhalatione primum concrevisset. Quare coma dissipata et ipse penitus evanuit: quippe qui stellæ speciem quidem haberet, stella vero non esset. His aliam narrationem auditu dignam attexam. Β. Εν τούτοις τοῖς χρόνοις μία των Σκυθών γυναικῶν, ἐκ τῶν ἐπέκεινα τοῦ Ίστρου τὴν αἴκησιν ποιουμένων, μήτε σύζυγον μήτε παῖδας ἔχουσα, ἐπειδὴ τοὺς ἐκ Θρᾴκης ἀπαγομένους αἰχμαλώτους πρὶ τῶν ταύτης έώρα θυρῶν ἐπόθει δ᾽ ἐκ πολλοῦ προσχωρήσαι Ρωμαίοις καὶ τὸ θεῖον δέξασθαι βά πτισμα), ὤνιον διαναστατα σύζυγον ἔλαβεν ἕνα τῶν αἰχμαλώτων Χριστιανῶν, ὅρκοις αὐτὸν ἐμπεδώσασα πρότερον, μὴ λιπεῖν τὴν ταύτης συνοίκησιν, μηδ' εἰ ἄλλοθί που τὴν ἀποικίαν ποιήσαιντο. Ἐπεὶ δ' εὐχαιρίας πρὸς μετοικίαν ζητουμένης ενιαυτὸς ὅλος ἐτρί6η, ἐν ᾧ δὴ καὶ τέκνα δύο τὸ μὲν γεγέννηκεν, τὸ δ' ἐν γαστρὶ φέρουσα ἦν, ἔτι πλείονα τὴν στοργήν καὶ στεῤῥοτέραν πρὸς τὸν σύζυγον ἔσχε Τούτου δ' οὕτως ἔχοντος ἔτυχεν ἐς τούπιὸν ἔτος αἰχμάλωτος ἀπαγομένη καὶ ἡ προτέρα τοῦ ῥηθέντος ἀνδρὸς σύ ζυγος. Ην ἐκεῖνο; ἐδάκρυσε θεασάμενος. Η μέντοι Σκυθὶς ἐκείνη γυνὴ τὴν αἰτίαν τῆς λύπης καὶ τῶν δακρύων μαθοῦσα οὔτ' ἠχθέσθη τἀνδρὶ, οὔτε ζηλοτύπως ἔσχε πρὸς τὴν γυναῖκα· ἀλλ᾽ ὤνιον εἰλήφει καὶ ταύτην, ἵνα καὶ ταῖς χρείαις ὑπηρετῇ τῆς οἰκίας καὶ ἅμα παραμύθιον εἴη τῇ θεωρίᾳ τἀνδρὸς ἐκ τῶν ἔγγιστα. Ἐπεὶ δ' εὐκαιρίας γενομένης τῷ θείῳ, τε ἐτελέσθη βαπτίσματι καὶ τῇ βασιλευούσῃ τῶν πόλ λεων ἐπεδήμησε, δραμοῦσα πρὸς τὸν πατριάρχην ή προτέρα σύζυγος ἐβόα καὶ ἐστερνοτυπείτο καὶ ἀδι κεῖσθαι ἔφασκε παρὰ τῆς Σκυθίδος, ἀφελομένης τὸν ἄνδρα αὐτῆ;. Παρελθούσης μέντοι κακείνης καὶ τὰ τοῦ πράγματος, ὡς εἶχεν, ἀκριβῶς διεξελθούσης, ουκ είχεν οὐδεὶς οὐδὲν ἀπὸ δικαίου προφέρειν ἔγκλημα κατ' αὐτῆς. Κυρία γὰρ ἦν ἀμφοτέρων, ἅτε χρη μάτων οἰκείων ὠνίους ἐξ ἀγρίων φάναι θηρών είλης φυία. Όμως σιωπώντων ἁπάντων καὶ μηδὲν ἐχόν των προφέρειν ἔγκλημα κατ' αὐτῆς, κρίσιν επέθηκεν 11. His temporibus mulier quædam apud Scy. thas, eos nempe qui trans Istrum habitant, cum neque virum neque liberos 543 haberet et advectos e Thracia captivos ante suas fores traduci vie deret (longo autem jam tempore ad Romanos se conferre et sacrum baptisma suscipere cupiebat), unum e Christianorum captivorum turba eductum redemit et conjugem sibi ascivit, adactum prius jurejuran«lo, ne contubernium suum desereret, etiamsi alio commigrassent. Dum vero migrationis opportunitatem quærunt, annus integer teritur: quo tempore binos liberos, alterum peperit, alterum in utero gestavit. Unde magis etiam maritum diligebat. Quæ cum ita se haberent, altero anno accidit, ut et prior ejus, quem diximus, viri uxur captiva abduceretur: qua is conspecta illacrymavit. Verum Scythissa, macroris et lacrymarum causa intellecta, noque succensuit marito, uec præ zelotypia odio persecuta est mulieren: sed et ipsam euit, ut et domestica ministeria obiret, simulque marito dolorem conspectu sui levaret in proximo futura. Sed cum opportunitalemn nacta et sacro baptismate initiata et in urbem imperatricem profecta esset, prior uxor ad patriarchiam accurrit, vociferans et pectus plangens sibique injuriam a Scythissa fieri quiritans, quæ sibi maritum rapuisset. Cæterum cum et illa prodiisset, ac rem omnem, ita ut gesta erat, ordine explicasset, nemo jure illam reprehendere potuit, ut quæ amborum domina esset suaque pecunia ex immanibus (ut ita dicam) bestiis ambos redemisset. Tamen tacentibus 544 universis, nec de ulla re eam accusantibus, tandem hanc ipsa sententiam tulit. Marito propter consuetudinem et susceptos ex eo liberos Variorum nota. Majore et firmiore affectu maritum diligebat, non, a marito diligebatur, ut interpretabatur WolGus, qui legebat πρὸς τὴν σύζ. Βοινιν. PATROL GR. CXLVIII

Chapter VICaput VI

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

PG 148:747τῇ δὲ γυναικὶ βούλεσθαι μὲν, μὴ δύνασθαι δὲ διά τε τὴν τῶν χρειωδῶν ἔνδειαν καὶ τὸ ἐπ’ ἀλλοδαπῆς εἶναι σὺν δυσὶ βρέφεσι. διὸ τὸ δοθὲν ὑπὲρ αὐτῆς κομίσασα (ἔφησε) τίμημα αὐτὴ μὲν ἀπερχέσθω μετὰ τοῦ ἀνδρός· ἐγὼ δ’ ἔσομαι τοῦ λοιποῦ μετὰ τῶν βρεφῶν, ἐς τὰς χεῖρας ἀποβλέπουσα τοῦ φιλανθρώπου θεοῦ. ταύτην τὴν κρίσιν πάντες ὕμνησαν ἅμα τῷ πατριάρχῃ καὶ τὸ μεγαλοφυὲς τῆς γυναικείας ἐκείνης γνώμης ἐθαύμασαν. ἀλλ’ οὐκ εἰς μακρὰν ἡ δίκη τὸ προσῆκον εἴληφε πέρας πρὸς τοῦ δικάζοντος ἄνωθεν ἀῤῥεπῶς φιλανθρώπου θεοῦ. ἐξελθοῦσα γὰρ ἡ γυνὴ περὶ τὴν τῶν λύτρων συναγωγὴν καὶ περιϊοῦσα τὰς γείτονας παρὰ τὴν Θρᾴκην, ὅποι τὴν οἴκησιν ἐπεποίητο πρότερον, εἰς τὰς χεῖρας αὖθις ἐμπέπτωκε τῶν Σκυθῶν, ἐξαίφνης ἐπιδραμόντων κατὰ τῆς Θρᾴκης. κἀκείνη μὲν αἰχμάλωτος ᾤχετο ἀπιοῦσα· ὁ δ’ ἀνὴρ ἔμεινε τοῦ λοιποῦ συνοικῶν τῇ ἐκ Σκυθῶν ἐκείνῃ χρηστῇ γυναικί. 2. Ἐκάλει δὲ ἤδη τὸν βασιλέα τὰ Αἰτωλῶν καὶ Ἀκαρνάνων πράγματα, πλημμελῶς διακείμενα καὶ νοσοῦντα διὰ τὴν τοῦ δεσπότου αὐτῶν τελευτήν.

747 [A. M. 6836 AD 6849] redemptionis pretium condonavit. Erga mulierem αὕτη τοιαύτην τῷ πράγματι. Τῷ μὲν ἀνδρὶ προίκα vero cupere se quidem eadem uti liberalitate; sed posse negavit propter inopiam, quod cum duobus infantibus in terra peregrina viveret. Quamob· rem ipsa, inquit, sui pretio allato, cum marito abeat: ego vero posthac cum infantibus manebo et benignas clementis Dei manus intuelor.» Hoc judicium omnes cum patriarcha summis laudibus extulerunt, et hanc animi magnitudinem in muliebri ingenio admirati sunt. Caeterum haud multo post is judicii fuit exitus, qui debuit, clementi Deo ¡equissime judicante. Nam cum mulier redimendi sui causa ad colligendam pecuniam exiisset ac per Thraciam, ubi domicilium habuerat, vicinas circuniret, subita incursione Scytharum denuo captiva est abducta: vir autem ejus posthac bonæ illius Scythicæ matronæ conjugio acquievit. τὴν λύσιν παρέσχε διὰ τὴν συνουσίαν καὶ τὴν ἐξ αὐτ τῆς τῶν παίδων γέννησιν· τῇ δὲ γυναικὶ βούλεσθαι μὲν, μὴ δύνασθαι δὲ διά τε τὴν τῶν χρειωδῶν ἔνδειαν καὶ τὸ ἐπ' ἀλλοδαπής είναι [Ρ. 535] σὺν δυσὶ βρέ φεσι, ο Διὸ τὸ δοθὲν ὑπὲρ αὐτῆς κομίσασα (έφησε) τίμημα αὐτὴ μὲν ἀπερχέσθω μετὰ τοῦ ἀνδρός· ἐγὼ δ' ἔσομαι τοῦ λοιποῦ μετὰ τῶν βρεφῶν, ἐς τὰς χεῖ. ρας ἀποβλέπουσα τοῦ φιλανθρώπου Θεοῦ.» Ταύτην την κρίσιν πάντες ύμνησαν ἅμα τῷ πατριάρχῃ καὶ τὸ μεγαλοφίες τῆς γυναικείας ἐκείνης γνώμης εθαύ μασαν. Αλλ' οὐκ εἰς μακρὰν ἡ δίκη τὸ προσῆκον εἴληφε πέρας πρὸς τοῦ δικάζοντος ἄνωθεν ἀῤῥεπῶ; φιλανθρώπου Θεοῦ. Ἐξελθοῦσα γὰρ ἡ γυνὴ περὶ τὴν τῶν λύτρων συναγωγὴν καὶ περιλούσα τὰς γείτο νας παρὰ τὴν Θράκην, ὅποι τὴν οίκησιν ἐπεποίητο πρότερον, εἰς τὰς χεῖρας αὖθις ἐμπέπτωκε τῶν Σκυ θῶν, ἐξαίφνης ἐπιδραμόντων κατὰ τῆς Θράκης. Κακείνη μὲν αἰχμάλωτος ᾤχετο ἀπιοῦσα· ὁ δ᾽ ἀνὴρ ἔμεινε τοῦ λοιποῦ συνοικῶν τῇ ἐκ Σκυθῶν ἐκείνῃ χρηστῇ γυναικί. CAPUT VI. Imperator, Epirum invasurus, Illyriam vastal. Turcos auxiliares præda onustos dimittit. Epiri principatu potitur. Nicomedia amissa. Thrucia_incursionibus Turcicis vexata. Princeps Epiri fuga elabitur. Ejus mater Thessalonicæ subsistit. Theodorus Synadenus, Epiro præfectus, principi reverso vinctus traditur. 1. Jam vero Ætolorum et Acarnanum res male affectæ et propter eorum domini obitum laborantes imperatorem advocabant. Principatus enim, qui a vidua muliere et immaturæ ætatis pueris gubernari non posset, temere ferebatur, veluti navigium ancoris destitutum, quod fluctibus et tenprestate agitatur. Sed cum veterem Illyriorum morem sciret, qui violato 545 jurejurando et ruptis laderibus Romanas provincias incursare et viatores spoliare solerent, homines fallacissimi atque in probissimi, atque etiam intelligeret, eosdem tum quoque suæ contra Ætolos et Acaruanasexpeditioni clanculum impedimento fore: Turcos bis mille ex iis, qui Smyrnam et loniam accolunt, mercede conductos arcessit, cum quibus initio veris impressione facta Illyriorum agros vastat et copiosam inde prædam agit. Quo factum, ut Turci c pauperibus brevi tempore divites evaserint, et plenis manibus domum cito redierint. Itaque opibus Illyriorum imminutis securus ad Acarnanas et Ætolos transit cum suo exercitu, et omni illa regione una cum urbibus citra laborem potitur, proceribus ultro sese ad illum conferentibus una cum domina sua Anna, protovestiarii Olia. II. Ilis rebus imperatore occupato etiam Bithyniae metropolis Nicomedia capta est, multa fame domita propter pertinacem hostium obsidionem. Sequenti anno nihil memorabile gestum est, nisi Variorum Cantacuzen. lib. n, cap. 32, 53. DUCANG. Quam paulo ante manu et armis inexpugnabilem fame expugnare adortus fuerat Orchanes, Α'. Ἐκάλει δὲ ἤδη τὸν βασιλέα τὸ Αἰτωλῶν καὶ Ακαρνάνων πράγματα, πλημμελώς διακείμενα καὶ νοσοῦντα διὰ τὴν τοῦ δεσπότου αὐτῶν τελευτήν Η γὰρ ἀρχὴ διοικεῖσθαι μη δυναμένη παρά γυναικὸς χηρευούσης καὶ τέκνων ἀτελῶν ἔτι πλημμελῶς ἐφέρετο, καθάπερ ναῦς ἀγκυρῶν ὀρφανὴ κύμασι καὶ χειμώνι συνειλημμένη. Ἐπεὶ δὲ ᾔδει τοῖς Ἰλλυριοῖς ὁ βασιλεὺς πάλαι ειθισμένον τό γε ἐπιορκοῦντα; καὶ παρασπονδοῦντας ληίζεσθαι τὴν Ῥωμαίων χώραν καὶ λωποδυτεῖν τοὺς παριόντας καὶ πονηρίᾳ καὶ δόλοις συζῶντας, καὶ συνῆκεν, ὡς καὶ νῦν ἐμπόδιον ἔσονται λάθρα τῇ πρὸς 'Ακαρνάνας καὶ Αἰτωλοὺς εκστρατείᾳ αὐτοῦ, μεταπέμπεται μισθοφόρους δι σχιλίους τῶν περὶ Σμύρναν καὶ Ἰωνίαν κατοικούνα των Τούρκων, μεθ' ὧν δὴ καὶ ἀρχομένου Παρος ἐσβαλὼν ἐς τὴν Ἰλλυριῶν χώραν ἐδῄωσε ταύτην καὶ λείαν ἐκεῖθεν ήλασε παμπληθή, ὡς πλουσίους ἐκ περ νήτων ἐν βραχεῖ γενομένους τοὺς Τούρκους βριθού στις δεξιαῖς ταχέως ἐπανελθεῖν οἴκαδε. Ὁ δὲ βασι λεὺς τούτῳ τῷ τρόπῳ τοὺς Ἰλλυριούς πεποιηκώς ἀσθενεῖς ἀδεῶς διαβαίνει πρός Ακαρνάνας καὶ Αἰτω λοὺς μετὰ τοῦ οἰκείου στρατεύματος καὶ πᾶσαν ἐκεί νην τὴν χώραν μετὰ τῶν πόλεων ἀπονητὶ [Ρ. 336] παρεστήσατο, προσεῤῥνηκότων ἑκόντων αὐτῷ τῶν ἐκεῖ δυνατῶν μετὰ τῆς δεσποίνης αὐτῶν ᾿Αννης τῆς τοῦ πρωτοβεστιαρίου θυγατρό;. Β΄. Ἐν δὲ τούτοι; ἀσχολουμένου τοῦ βασιλέως, δάλω καὶ ἡ τῶν Βιθυνῶν μητρόπολις Νικομήδεια τῷ πολλῷ καταπονηθεῖσα λιμῷ, διὰ τὴν ἐπίμονον τῶν ἐχθρῶν πολιορκίαν. Τῷ μέντοι μετὰ ταῦτα notæ. uti scribit Cantacuzen. lib. II, cap. 26. Ut porro tandem illa capta fuerit, narrat Leunclavius lib. vs Hist. Masul., pag. 190. DUCANG.

ἡ γὰρ ἀρχὴ διοικεῖσθαι μὴ δυναμένη παρὰ γυναικὸς χηρευούσης καὶ τέκνων ἀτελῶν ἔτι πλημμελῶς ἐφέρετο, καθάπερ ναῦς ἀγκυρῶν ὀρφανὴ κύμασι καὶ χειμῶνι συνειλημμένη. ἐπεὶ δὲ ᾔδει τοῖς Ἰλλυριοῖς ὁ βασιλεὺς πάλαι εἰθισμένον τό γε ἐπιορκοῦντας καὶ παρασπονδοῦντας ληί̈ζεσθαι τὴν Ῥωμαίων χώραν καὶ λωποδυτεῖν τοὺς παριόντας καὶ πονηρίᾳ καὶ δόλοις συζῶντας, καὶ συνῆκεν, ὡς καὶ νῦν ἐμπόδιον ἔσονται λάθρα τῇ πρὸς Ἀκαρνᾶνας καὶ Αἰτωλοὺς ἐκστρατείᾳ αὐτοῦ, μεταπέμπεται μισθοφόρους δισχιλίους τῶν περὶ Σμύρναν καὶ Ἰωνίαν κατοικούντων Τούρκων, μεθ’ ὧν δὴ καὶ ἀρχομένου ἔαρος ἐσβαλὼν ἐς τὴν Ἰλλυριῶν χώραν ἐδῄωσε ταύτην καὶ λείαν ἐκεῖθεν ἤλασε παμπληθῆ, ὡς πλουσίους ἐκ πενήτων ἐν βραχεῖ γενομένους τοὺς Τούρκους βριθούσαις δεξιαῖς ταχέως ἐπανελθεῖν οἴκαδε. ὁ δὲ βασιλεὺς τούτῳ τῷ τρόπῳ τοὺς Ἰλλυριοὺς πεποιηκὼς ἀσθενεῖς ἀδεῶς διαβαίνει πρὸς Ἀκαρνᾶνας καὶ Αἰτωλοὺς μετὰ τοῦ οἰκείου στρατεύματος καὶ πᾶσαν ἐκείνην τὴν χώραν μετὰ τῶν πόλεων ἀπονητὶ παρεστήσατο, προσεῤῥυηκότων ἑκόντων αὐτῷ τῶν ἐκεῖ δυνατῶν μετὰ τῆς δεσποίνης αὐτῶν Ἄννης, τῆς τοῦ πρωτοβεστιαρίου θυγατρός.

747 [A. M. 6836 AD 6849] redemptionis pretium condonavit. Erga mulierem αὕτη τοιαύτην τῷ πράγματι. Τῷ μὲν ἀνδρὶ προίκα vero cupere se quidem eadem uti liberalitate; sed posse negavit propter inopiam, quod cum duobus infantibus in terra peregrina viveret. Quamob· rem ipsa, inquit, sui pretio allato, cum marito abeat: ego vero posthac cum infantibus manebo et benignas clementis Dei manus intuelor.» Hoc judicium omnes cum patriarcha summis laudibus extulerunt, et hanc animi magnitudinem in muliebri ingenio admirati sunt. Caeterum haud multo post is judicii fuit exitus, qui debuit, clementi Deo ¡equissime judicante. Nam cum mulier redimendi sui causa ad colligendam pecuniam exiisset ac per Thraciam, ubi domicilium habuerat, vicinas circuniret, subita incursione Scytharum denuo captiva est abducta: vir autem ejus posthac bonæ illius Scythicæ matronæ conjugio acquievit. τὴν λύσιν παρέσχε διὰ τὴν συνουσίαν καὶ τὴν ἐξ αὐτ τῆς τῶν παίδων γέννησιν· τῇ δὲ γυναικὶ βούλεσθαι μὲν, μὴ δύνασθαι δὲ διά τε τὴν τῶν χρειωδῶν ἔνδειαν καὶ τὸ ἐπ' ἀλλοδαπής είναι [Ρ. 535] σὺν δυσὶ βρέ φεσι, ο Διὸ τὸ δοθὲν ὑπὲρ αὐτῆς κομίσασα (έφησε) τίμημα αὐτὴ μὲν ἀπερχέσθω μετὰ τοῦ ἀνδρός· ἐγὼ δ' ἔσομαι τοῦ λοιποῦ μετὰ τῶν βρεφῶν, ἐς τὰς χεῖ. ρας ἀποβλέπουσα τοῦ φιλανθρώπου Θεοῦ.» Ταύτην την κρίσιν πάντες ύμνησαν ἅμα τῷ πατριάρχῃ καὶ τὸ μεγαλοφίες τῆς γυναικείας ἐκείνης γνώμης εθαύ μασαν. Αλλ' οὐκ εἰς μακρὰν ἡ δίκη τὸ προσῆκον εἴληφε πέρας πρὸς τοῦ δικάζοντος ἄνωθεν ἀῤῥεπῶ; φιλανθρώπου Θεοῦ. Ἐξελθοῦσα γὰρ ἡ γυνὴ περὶ τὴν τῶν λύτρων συναγωγὴν καὶ περιλούσα τὰς γείτο νας παρὰ τὴν Θράκην, ὅποι τὴν οίκησιν ἐπεποίητο πρότερον, εἰς τὰς χεῖρας αὖθις ἐμπέπτωκε τῶν Σκυ θῶν, ἐξαίφνης ἐπιδραμόντων κατὰ τῆς Θράκης. Κακείνη μὲν αἰχμάλωτος ᾤχετο ἀπιοῦσα· ὁ δ᾽ ἀνὴρ ἔμεινε τοῦ λοιποῦ συνοικῶν τῇ ἐκ Σκυθῶν ἐκείνῃ χρηστῇ γυναικί. CAPUT VI. Imperator, Epirum invasurus, Illyriam vastal. Turcos auxiliares præda onustos dimittit. Epiri principatu potitur. Nicomedia amissa. Thrucia_incursionibus Turcicis vexata. Princeps Epiri fuga elabitur. Ejus mater Thessalonicæ subsistit. Theodorus Synadenus, Epiro præfectus, principi reverso vinctus traditur. 1. Jam vero Ætolorum et Acarnanum res male affectæ et propter eorum domini obitum laborantes imperatorem advocabant. Principatus enim, qui a vidua muliere et immaturæ ætatis pueris gubernari non posset, temere ferebatur, veluti navigium ancoris destitutum, quod fluctibus et tenprestate agitatur. Sed cum veterem Illyriorum morem sciret, qui violato 545 jurejurando et ruptis laderibus Romanas provincias incursare et viatores spoliare solerent, homines fallacissimi atque in probissimi, atque etiam intelligeret, eosdem tum quoque suæ contra Ætolos et Acaruanasexpeditioni clanculum impedimento fore: Turcos bis mille ex iis, qui Smyrnam et loniam accolunt, mercede conductos arcessit, cum quibus initio veris impressione facta Illyriorum agros vastat et copiosam inde prædam agit. Quo factum, ut Turci c pauperibus brevi tempore divites evaserint, et plenis manibus domum cito redierint. Itaque opibus Illyriorum imminutis securus ad Acarnanas et Ætolos transit cum suo exercitu, et omni illa regione una cum urbibus citra laborem potitur, proceribus ultro sese ad illum conferentibus una cum domina sua Anna, protovestiarii Olia. II. Ilis rebus imperatore occupato etiam Bithyniae metropolis Nicomedia capta est, multa fame domita propter pertinacem hostium obsidionem. Sequenti anno nihil memorabile gestum est, nisi Variorum Cantacuzen. lib. n, cap. 32, 53. DUCANG. Quam paulo ante manu et armis inexpugnabilem fame expugnare adortus fuerat Orchanes, Α'. Ἐκάλει δὲ ἤδη τὸν βασιλέα τὸ Αἰτωλῶν καὶ Ακαρνάνων πράγματα, πλημμελώς διακείμενα καὶ νοσοῦντα διὰ τὴν τοῦ δεσπότου αὐτῶν τελευτήν Η γὰρ ἀρχὴ διοικεῖσθαι μη δυναμένη παρά γυναικὸς χηρευούσης καὶ τέκνων ἀτελῶν ἔτι πλημμελῶς ἐφέρετο, καθάπερ ναῦς ἀγκυρῶν ὀρφανὴ κύμασι καὶ χειμώνι συνειλημμένη. Ἐπεὶ δὲ ᾔδει τοῖς Ἰλλυριοῖς ὁ βασιλεὺς πάλαι ειθισμένον τό γε ἐπιορκοῦντα; καὶ παρασπονδοῦντας ληίζεσθαι τὴν Ῥωμαίων χώραν καὶ λωποδυτεῖν τοὺς παριόντας καὶ πονηρίᾳ καὶ δόλοις συζῶντας, καὶ συνῆκεν, ὡς καὶ νῦν ἐμπόδιον ἔσονται λάθρα τῇ πρὸς 'Ακαρνάνας καὶ Αἰτωλοὺς εκστρατείᾳ αὐτοῦ, μεταπέμπεται μισθοφόρους δι σχιλίους τῶν περὶ Σμύρναν καὶ Ἰωνίαν κατοικούνα των Τούρκων, μεθ' ὧν δὴ καὶ ἀρχομένου Παρος ἐσβαλὼν ἐς τὴν Ἰλλυριῶν χώραν ἐδῄωσε ταύτην καὶ λείαν ἐκεῖθεν ήλασε παμπληθή, ὡς πλουσίους ἐκ περ νήτων ἐν βραχεῖ γενομένους τοὺς Τούρκους βριθού στις δεξιαῖς ταχέως ἐπανελθεῖν οἴκαδε. Ὁ δὲ βασι λεὺς τούτῳ τῷ τρόπῳ τοὺς Ἰλλυριούς πεποιηκώς ἀσθενεῖς ἀδεῶς διαβαίνει πρός Ακαρνάνας καὶ Αἰτω λοὺς μετὰ τοῦ οἰκείου στρατεύματος καὶ πᾶσαν ἐκεί νην τὴν χώραν μετὰ τῶν πόλεων ἀπονητὶ [Ρ. 336] παρεστήσατο, προσεῤῥνηκότων ἑκόντων αὐτῷ τῶν ἐκεῖ δυνατῶν μετὰ τῆς δεσποίνης αὐτῶν ᾿Αννης τῆς τοῦ πρωτοβεστιαρίου θυγατρό;. Β΄. Ἐν δὲ τούτοι; ἀσχολουμένου τοῦ βασιλέως, δάλω καὶ ἡ τῶν Βιθυνῶν μητρόπολις Νικομήδεια τῷ πολλῷ καταπονηθεῖσα λιμῷ, διὰ τὴν ἐπίμονον τῶν ἐχθρῶν πολιορκίαν. Τῷ μέντοι μετὰ ταῦτα notæ. uti scribit Cantacuzen. lib. II, cap. 26. Ut porro tandem illa capta fuerit, narrat Leunclavius lib. vs Hist. Masul., pag. 190. DUCANG.

PG 148:749(Β.) Ἐν δὲ τούτοις ἀσχολουμένου τοῦ βασιλέως, ἑάλω καὶ ἡ τῶν Βιθυνῶν μητρόπολις Νικομήδεια, τῷ πολλῷ καταπονηθεῖσα λιμῷ, διὰ τὴν ἐπίμονον τῶν ἐχθρῶν πολιορκίαν. τῷ μέντοι μετὰ ταῦτα ἐνιαυτῷ οὐδὲν ἱστορίας ἄξιον πέπρακται, πλὴν ὅτι συνεχῶς τε καὶ ἀδεῶς καὶ κατὰ πλήθη κατέδραμόν τε καὶ κατατρέχουσι Θρᾴκην οἱ Τοῦρκοι. τοῦτο γὰρ, ὡς ἐγνωσμένον ἤδη καὶ σύνηθες, ὀκνῶ διηνεκῶς διηγεῖσθαι. (Γ.) Τῷ δ’ ἑξῆς ἔτει ὁ μὲν παῖς τοῦ τῆς Ἠπείρου κρατοῦντος πρότερον κόντου Κεφαλληνίας, τεσσαρεσκαιδέκατον τῆς ἡλικίας ἄγων ἔτος τηνικαῦτα καὶ σύνεσιν τῆς ἡλικίας ἔχων μείζονα, ἐπειδὴ τὸν μὲν πατρῷον κλῆρον ὑπὸ τῷ βασιλεῖ γενόμενον εἶδε, τὴν δὲ μητέρα συνθεμένην ἀκολουθῆσαι τῷ βασιλεῖ μέχρι Θεσσαλονίκης, κελεύουσαν δ’ ἕπεσθαι καὶ αὐτὸν δίχα τῶν πατρικῶν ἐπισήμων συμβόλων, ἀποστασίαν ἐπινοεῖ· καὶ συμβούλῳ χρησάμενος ἑνὶ τῶν εὐγενῶν τῆς Ἠπείρου ἅμα αὐτῷ φεύγων ᾤχετο ἐς Πάτρας τὰς παλαιὰς παρὰ τὴν σύζυγον τοῦ τελευτήσαντος πρίγκιπος Πελοποννήσου καὶ Ἀχαί̈ας.

[A. c. 1328 AD 1341] BYZANTINÆ HISTORIÆ LIB. XI. [IMP. ANDRONIC. ευκ.] 750 ἐνιαυτῷ οὐδὲν ἱστορίας ἄξιον πέπρακται πλὴν quod Turcorum numerosa agmina continenter et ὅτι συνεχώς τε καὶ ἀδεῶς καὶ κατὰ πλήθη κατέ δραμόν τε καὶ κατατρέχουσι Θράκην οι Τούρκοι. Τούτο γάρ, ὡς ἔγνωσμένον ἤδη καὶ σύνηθες, ὀκνῶ διηνεκώς διηγείσθαι. absque metu Thraciam incursarunt, ac nunc quoque incursant. Hoc enim, ut jam cognitum et usitatum, piget me toties referre. III. Anno autem proxime subsecuto Blius Epiri principis, comitis Cephalleniæ, annum ætatis decimum quartum agens, sed prudentia majore quam pro alale 546 præditus, cum paternam ditionem imperatori parere, matrem vero eumdem ex pacto Thessalonicam usque comitari cerneret, a qua jussus esset et ipse sine patriæ nobilitatis insignibus sequi, defectionem cogitat, reque cum nobili quodam Epirota communicata, una cum illo veteres Patras ad defuncti Achaiæ et Peloponnesi principis conjugem perfugit. Mater vero statim cum imperatore Thessalonicam usque pervenit; atque ibi satis multis prædiis acceptis, unde reditus annui suppetebant, deinceps ibidem ætatem exigere decrevit. Præfectus tamen Epiri abimperatore relictus est protostrator Theodorus Synadenus, qui priusquam annus integer exiret, subito a provincialibus captus comitis filio in patriam reverso, et hæreditarium principatum volentibus subditis adepto, vinclus traditur. Γ. Τῷ δ' ἑξῆς ἔτες ὁ μὲν παῖς τοῦ τῆς Ἠπεί που κρατοῦντος πρότερον κόντου Κεφαλληνίας, τεσ· σαρεσκαιδέκατον τῆς ἡλικίας ἄγων ἔτος τηνικαῦτα καὶ σύνεσιν τῆς ἡλικίας ἔχων μείζονα, ἐπειδὴ τὸν μὲν πατρῷον κλῆρον ὑπὸ τῷ βασιλεῖ γενόμενον εἶδε, τὴν δὲ μητέρα συνθεμένην ἀκολουθῆσαι τῷ βασιλεῖ μέχρι Θεσσαλονίκης, κελεύουσαν δ' ἔπεσθαι καὶ αὐτ τὸν δίχα τῶν πατρικῶν ἐπισήμων συμβόλων, απο-, στασίαν ἐπινοεῖ· καὶ συμβούλῳ χρησάμενος ἑνὶ τῶν εὐγενῶν τῆς Ἠπείρου ἅμα αὐτῷ φεύγων ᾤχετο ἐξ' η Πάτρας τὰς παλαιὰς παρὰ τὴν σύζυγον τοῦ τελευτήσαντος πρίγκιπος Πελοποννήσου καὶ ᾿Αχαΐας. Η δὲ μήτηρ εὐθὺς ἅμα τῷ βασιλεῖ διασώζεται μέχρι Θεσσαλονίκης, κἀκεῖ πρὸς τοῦ βασιλέως ἱκανὰ χωρία λαβοῦσα προσόδων ετησίων ἕνεκα αὐτόθι κατοικεῖν ἔγνωκε τοῦ λοιποῦ Επίτροπος γε μὴν τῆς Ἠπείρου ἐγκαταλέλειπται πρὸς τοῦ βασιλέω; ὁ πρωτ τοστράτωρ Θεόδωρος ὁ Συναδηνός· δς καὶ πρὶν ὅλον ἐξήχειν ἐνιαυτὸν αἰφνιδίως αλίσκεται πρὸς τῶν τῆς χώρας οικητόρων καὶ δέσμιος τῷ τοῦ κόντου είδονται παιδί, πρὸς τὴν Ηπειρον αὖθις ἐπανελθόντι καὶ ἀναδεξαμένῳ τὴν πατρικὴν ἀρχὴν παρ' ἑκόντων τῶν ὑπηκόων. CAPUT VII. Imperatoris filia impubes Alexandri Hysi filio nuptum datur. Pax eo pignore firmata. Partus monstrosns. Triennis puer robore virili; anno ætatis quinto moritur. Mortis causa physice explicata. Genuenses, optimatibus Urbe exactis, unum sibi ducem more Venetorum proficiunt. Cometa ei qui triennio ante appurueral similis vultu, at motu diversus. Turci Thraciam vastant. Diu immorantur nemine obsistente. Α'. 'Ο δὲ βασιλεὺς ἐνδημήσας ἐς Αδριανούπολιν 1. Imperator vero, cum domina uxore Adrianoἅμα [Ρ. 337] τῇ συζύγῳ δεσποίνῃ τὰς ἐκ πολλού συμφωνίας ήδη πρὸς πέρας ήγαγε, δοὺς εἰς γυναί καὶ τὴν θυγατέρα αὐτοῦ τῷ ᾿Αλεξάνδρου παιδι τοῦ τῶν Μυσῶν ἀρχηγοῦ, πεντεκαιδέκατον ἄγοντε τῆς ἡλικίας ἔτος ἐτῶν οὖσαν αὐτὴν ἐννέα. Καὶ ἦν τὸ λοιπὸν εἰρήνη βαθεία μεταξύ Ρωμαίων καὶ Μυτ σῶν. Β'. Ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ γεννᾶται παιδίον ἐν Βυζαντίῳ, συμφυὲς μὲν ἀπὸ ποδῶν ἄχρις ομφαλοῦ, τὰ δ' ἑξῆς διαιρούμενον ὤμους καὶ στέρνα καὶ βάχιν, καὶ δύο μὲν ἔχον κεφαλές, χεῖρας δὲ τέτταρας· δ καὶ μετά μίαν ἡμέραν εξεπεπνεύσει. 1. Εφάνη δὲ καὶ πολλῷ τούτου πρότερον παι δίον ἕτερον περὶ Τραϊανούπολιν, δ δὴ τρίτου γενόμενον ἔτους ψέλλιζε μὲν κατὰ νήπιον· ῥώμην δ' είχεν, ὅσην ἂν καὶ εἴκοσιν ἐτῶν ἀνήρ, καὶ ἤσθιεν ὁμοίως κατ᾿ ἄνδρα κάν τῇ ἤδη τρίχα; εἶχεν ἀνδρὸς τελείου. ᾿Αλλὰ πρὶν ἐς πέμπτον έτος ἐληλυθέναι, πυρετῷ συσχεθὲν ἐτελεύτησεν. Η γάρ ἔνδεια τῆς τῇ βρεφική ηλικία προσηκούσης υγρό polin profectus, matrimonium jampridem promissum perficit, filia sua, quæ annos novem expleve rat, Alexandri Mysorum principis filio data, annvin ætatis decimum quintum agenti. Unde firma pax inter Mysos et Romanos constituta est. 11. lloc tempore puer Byzantii nascitur, a pedibus usque ad umbilicum continuus: inde vero divisus humeris, pectore, spina dorsi; duo capita habens et quatuor manus: qui post unum diem exspiravil. III. Multo 547 antem ante illum alius puer circa Trajanopolin visus est, qui anno tertio balbutiebat quidem, ut infans; sed iis erat præditus viribus, quibus vir viginti annorum, et viro non minus comedebat, et circa pubem pilos habebat adultæ ætatis viri. Sed priusquam annum quintum explessel, febri correptus exspiravit. Nam penria humoris infanti ætati debiti tantam ariditatem Variorum notæ. Anno, ut mihi videtur, mundi 6847, cujus anni quatuor primi menses pertinent ad an. Cur. 4338, octo reliqui ad an. 1339. Borvix. Anno scil. mundi 6848, cujus pars prima pertinet ad an. Chr. 1339, altera ad an. 1340. BOIVIN. Vide lib. xını, infra, cap. 6, sect. 5, BormN, Cantacuzen. lib. 11, cap. 34. Ducang. Cantacuzen. ibid. DucasG.

Chapter VIICaput VII

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

ἡ δὲ μήτηρ εὐθὺς ἅμα τῷ βασιλεῖ διασώζεται μέχρι Θεσσαλονίκης, κἀκεῖ πρὸς τοῦ βασιλέως ἱκανὰ χωρία λαβοῦσα προσόδων ἐτησίων ἕνεκα αὐτόθι κατοικεῖν ἔγνωκε τοῦ λοιποῦ. ἐπίτροπός γε μὴν τῆς Ἠπείρου ἐγκαταλέλειπται πρὸς τοῦ βασιλέως ὁ πρωτοστράτωρ Θεόδωρος ὁ Συναδηνός· ὃς καὶ πρὶν ὅλον ἐξήκειν ἐνιαυτὸν αἰφνιδίως ἁλίσκεται πρὸς τῶν τῆς χώρας οἰκητόρων καὶ δέσμιος τῷ τοῦ κόντου δίδοται παιδὶ, πρὸς τὴν Ἤπειρον αὖθις ἐπανελθόντι καὶ ἀναδεξαμένῳ τὴν πατρικὴν ἀρχὴν παρ’ ἑκόντων τῶν ὑπηκόων. ζ. Ὁ δὲ βασιλεὺς ἐνδημήσας ἐς Ἀδριανούπολιν ἅμα τῇ συζύγῳ δεσποίνῃ τὰς ἐκ πολλοῦ συμφωνίας ἤδη πρὸς πέρας ἤγαγε, δοὺς εἰς γυναῖκα τὴν θυγατέρα αὐτοῦ τῷ Ἀλεξάνδρου παιδὶ τοῦ τῶν Μυσῶν ἀρχηγοῦ, πεντεκαιδέκατον ἄγοντι τῆς ἡλικίας ἔτος ἐτῶν οὖσαν αὐτὴν ἐννέα. καὶ ἦν τὸ λοιπὸν εἰρήνη βαθεῖα μεταξὺ Ῥωμαίων καὶ Μυσῶν. (Β.) Ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ γεννᾶται παιδίον ἐν Βυζαντίῳ, συμφυὲς μὲν ἀπὸ ποδῶν ἄχρις ὀμφαλοῦ, τὰ δ’ ἑξῆς διαιρούμενον ὤμους καὶ στέρνα καὶ ῥάχιν, καὶ δύο μὲν ἔχον κεφαλὰς, χεῖρας δὲ τέτταρας· ὃ καὶ μετὰ μίαν ἡμέραν ἐξεπεπνεύκει.

[A. c. 1328 AD 1341] BYZANTINÆ HISTORIÆ LIB. XI. [IMP. ANDRONIC. ευκ.] 750 ἐνιαυτῷ οὐδὲν ἱστορίας ἄξιον πέπρακται πλὴν quod Turcorum numerosa agmina continenter et ὅτι συνεχώς τε καὶ ἀδεῶς καὶ κατὰ πλήθη κατέ δραμόν τε καὶ κατατρέχουσι Θράκην οι Τούρκοι. Τούτο γάρ, ὡς ἔγνωσμένον ἤδη καὶ σύνηθες, ὀκνῶ διηνεκώς διηγείσθαι. absque metu Thraciam incursarunt, ac nunc quoque incursant. Hoc enim, ut jam cognitum et usitatum, piget me toties referre. III. Anno autem proxime subsecuto Blius Epiri principis, comitis Cephalleniæ, annum ætatis decimum quartum agens, sed prudentia majore quam pro alale 546 præditus, cum paternam ditionem imperatori parere, matrem vero eumdem ex pacto Thessalonicam usque comitari cerneret, a qua jussus esset et ipse sine patriæ nobilitatis insignibus sequi, defectionem cogitat, reque cum nobili quodam Epirota communicata, una cum illo veteres Patras ad defuncti Achaiæ et Peloponnesi principis conjugem perfugit. Mater vero statim cum imperatore Thessalonicam usque pervenit; atque ibi satis multis prædiis acceptis, unde reditus annui suppetebant, deinceps ibidem ætatem exigere decrevit. Præfectus tamen Epiri abimperatore relictus est protostrator Theodorus Synadenus, qui priusquam annus integer exiret, subito a provincialibus captus comitis filio in patriam reverso, et hæreditarium principatum volentibus subditis adepto, vinclus traditur. Γ. Τῷ δ' ἑξῆς ἔτες ὁ μὲν παῖς τοῦ τῆς Ἠπεί που κρατοῦντος πρότερον κόντου Κεφαλληνίας, τεσ· σαρεσκαιδέκατον τῆς ἡλικίας ἄγων ἔτος τηνικαῦτα καὶ σύνεσιν τῆς ἡλικίας ἔχων μείζονα, ἐπειδὴ τὸν μὲν πατρῷον κλῆρον ὑπὸ τῷ βασιλεῖ γενόμενον εἶδε, τὴν δὲ μητέρα συνθεμένην ἀκολουθῆσαι τῷ βασιλεῖ μέχρι Θεσσαλονίκης, κελεύουσαν δ' ἔπεσθαι καὶ αὐτ τὸν δίχα τῶν πατρικῶν ἐπισήμων συμβόλων, απο-, στασίαν ἐπινοεῖ· καὶ συμβούλῳ χρησάμενος ἑνὶ τῶν εὐγενῶν τῆς Ἠπείρου ἅμα αὐτῷ φεύγων ᾤχετο ἐξ' η Πάτρας τὰς παλαιὰς παρὰ τὴν σύζυγον τοῦ τελευτήσαντος πρίγκιπος Πελοποννήσου καὶ ᾿Αχαΐας. Η δὲ μήτηρ εὐθὺς ἅμα τῷ βασιλεῖ διασώζεται μέχρι Θεσσαλονίκης, κἀκεῖ πρὸς τοῦ βασιλέως ἱκανὰ χωρία λαβοῦσα προσόδων ετησίων ἕνεκα αὐτόθι κατοικεῖν ἔγνωκε τοῦ λοιποῦ Επίτροπος γε μὴν τῆς Ἠπείρου ἐγκαταλέλειπται πρὸς τοῦ βασιλέω; ὁ πρωτ τοστράτωρ Θεόδωρος ὁ Συναδηνός· δς καὶ πρὶν ὅλον ἐξήχειν ἐνιαυτὸν αἰφνιδίως αλίσκεται πρὸς τῶν τῆς χώρας οικητόρων καὶ δέσμιος τῷ τοῦ κόντου είδονται παιδί, πρὸς τὴν Ηπειρον αὖθις ἐπανελθόντι καὶ ἀναδεξαμένῳ τὴν πατρικὴν ἀρχὴν παρ' ἑκόντων τῶν ὑπηκόων. CAPUT VII. Imperatoris filia impubes Alexandri Hysi filio nuptum datur. Pax eo pignore firmata. Partus monstrosns. Triennis puer robore virili; anno ætatis quinto moritur. Mortis causa physice explicata. Genuenses, optimatibus Urbe exactis, unum sibi ducem more Venetorum proficiunt. Cometa ei qui triennio ante appurueral similis vultu, at motu diversus. Turci Thraciam vastant. Diu immorantur nemine obsistente. Α'. 'Ο δὲ βασιλεὺς ἐνδημήσας ἐς Αδριανούπολιν 1. Imperator vero, cum domina uxore Adrianoἅμα [Ρ. 337] τῇ συζύγῳ δεσποίνῃ τὰς ἐκ πολλού συμφωνίας ήδη πρὸς πέρας ήγαγε, δοὺς εἰς γυναί καὶ τὴν θυγατέρα αὐτοῦ τῷ ᾿Αλεξάνδρου παιδι τοῦ τῶν Μυσῶν ἀρχηγοῦ, πεντεκαιδέκατον ἄγοντε τῆς ἡλικίας ἔτος ἐτῶν οὖσαν αὐτὴν ἐννέα. Καὶ ἦν τὸ λοιπὸν εἰρήνη βαθεία μεταξύ Ρωμαίων καὶ Μυτ σῶν. Β'. Ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ γεννᾶται παιδίον ἐν Βυζαντίῳ, συμφυὲς μὲν ἀπὸ ποδῶν ἄχρις ομφαλοῦ, τὰ δ' ἑξῆς διαιρούμενον ὤμους καὶ στέρνα καὶ βάχιν, καὶ δύο μὲν ἔχον κεφαλές, χεῖρας δὲ τέτταρας· δ καὶ μετά μίαν ἡμέραν εξεπεπνεύσει. 1. Εφάνη δὲ καὶ πολλῷ τούτου πρότερον παι δίον ἕτερον περὶ Τραϊανούπολιν, δ δὴ τρίτου γενόμενον ἔτους ψέλλιζε μὲν κατὰ νήπιον· ῥώμην δ' είχεν, ὅσην ἂν καὶ εἴκοσιν ἐτῶν ἀνήρ, καὶ ἤσθιεν ὁμοίως κατ᾿ ἄνδρα κάν τῇ ἤδη τρίχα; εἶχεν ἀνδρὸς τελείου. ᾿Αλλὰ πρὶν ἐς πέμπτον έτος ἐληλυθέναι, πυρετῷ συσχεθὲν ἐτελεύτησεν. Η γάρ ἔνδεια τῆς τῇ βρεφική ηλικία προσηκούσης υγρό polin profectus, matrimonium jampridem promissum perficit, filia sua, quæ annos novem expleve rat, Alexandri Mysorum principis filio data, annvin ætatis decimum quintum agenti. Unde firma pax inter Mysos et Romanos constituta est. 11. lloc tempore puer Byzantii nascitur, a pedibus usque ad umbilicum continuus: inde vero divisus humeris, pectore, spina dorsi; duo capita habens et quatuor manus: qui post unum diem exspiravil. III. Multo 547 antem ante illum alius puer circa Trajanopolin visus est, qui anno tertio balbutiebat quidem, ut infans; sed iis erat præditus viribus, quibus vir viginti annorum, et viro non minus comedebat, et circa pubem pilos habebat adultæ ætatis viri. Sed priusquam annum quintum explessel, febri correptus exspiravit. Nam penria humoris infanti ætati debiti tantam ariditatem Variorum notæ. Anno, ut mihi videtur, mundi 6847, cujus anni quatuor primi menses pertinent ad an. Cur. 4338, octo reliqui ad an. 1339. Borvix. Anno scil. mundi 6848, cujus pars prima pertinet ad an. Chr. 1339, altera ad an. 1340. BOIVIN. Vide lib. xını, infra, cap. 6, sect. 5, BormN, Cantacuzen. lib. 11, cap. 34. Ducang. Cantacuzen. ibid. DucasG.

(Γ.) Ἐφάνη δὲ καὶ πολλῷ τούτου πρότερον παιδίον ἕτερον περὶ Τραϊανούπολιν, ὃ δὴ τρίτου γενόμενον ἔτους ἐψέλλιζε μὲν κατὰ νήπιον· ῥώμην δ’ εἶχεν, ὅσην ἂν καὶ εἴκοσιν ἐτῶν ἀνὴρ, καὶ ἤσθιεν ὁμοίως κατ’ ἄνδρα κἀν τῇ ἥβῃ τρίχας εἶχεν ἀνδρὸς τελείου. ἀλλὰ πρὶν ἐς πέμπτον ἔτος ἐληλυθέναι, πυρετῷ συσχεθὲν ἐτελεύτησεν. ἡ γὰρ ἔνδεια τῆς τῇ βρεφικῇ ἡλικίᾳ προσηκούσης ὑγρότητος ξηρότητα ἐνεποίησε τῷ σώματι τοιαύτην, οἵαν καὶ εἰκοσαέτης ἔχοι ἄν· κἀντεῦθεν καὶ τὴν ὁμοίαν ἰσχὺν τοῖς μέλεσι καὶ μορίοις αὐτοῦ γε ἐντέθεικεν, ὡς συσχεθῆναι μὲν διὰ ταῦτα τὴν ἁρμόττουσαν ἑκάστῃ τῶν ἡλικιῶν αὔξησιν καὶ τροφήν· μὴ ἔχειν δ’ αὐτὴν ἑαυτὴν διοικεῖν τὴν φύσιν, ὡς ἐτάχθη πρὸς τοῦ ποιήσαντος καὶ συνδήσαντος. οὕτω γὰρ τὴν τοῦ ζώου πλάσιν ὁ τεχνίτης θεὸς συνεκέρασεν, ὡς μὴ δεῖσθαι μηδεμιᾶς ἔτι προσθήκης ἢ ἐλλείψεως·

[A. c. 1328 AD 1341] BYZANTINÆ HISTORIÆ LIB. XI. [IMP. ANDRONIC. ευκ.] 750 ἐνιαυτῷ οὐδὲν ἱστορίας ἄξιον πέπρακται πλὴν quod Turcorum numerosa agmina continenter et ὅτι συνεχώς τε καὶ ἀδεῶς καὶ κατὰ πλήθη κατέ δραμόν τε καὶ κατατρέχουσι Θράκην οι Τούρκοι. Τούτο γάρ, ὡς ἔγνωσμένον ἤδη καὶ σύνηθες, ὀκνῶ διηνεκώς διηγείσθαι. absque metu Thraciam incursarunt, ac nunc quoque incursant. Hoc enim, ut jam cognitum et usitatum, piget me toties referre. III. Anno autem proxime subsecuto Blius Epiri principis, comitis Cephalleniæ, annum ætatis decimum quartum agens, sed prudentia majore quam pro alale 546 præditus, cum paternam ditionem imperatori parere, matrem vero eumdem ex pacto Thessalonicam usque comitari cerneret, a qua jussus esset et ipse sine patriæ nobilitatis insignibus sequi, defectionem cogitat, reque cum nobili quodam Epirota communicata, una cum illo veteres Patras ad defuncti Achaiæ et Peloponnesi principis conjugem perfugit. Mater vero statim cum imperatore Thessalonicam usque pervenit; atque ibi satis multis prædiis acceptis, unde reditus annui suppetebant, deinceps ibidem ætatem exigere decrevit. Præfectus tamen Epiri abimperatore relictus est protostrator Theodorus Synadenus, qui priusquam annus integer exiret, subito a provincialibus captus comitis filio in patriam reverso, et hæreditarium principatum volentibus subditis adepto, vinclus traditur. Γ. Τῷ δ' ἑξῆς ἔτες ὁ μὲν παῖς τοῦ τῆς Ἠπεί που κρατοῦντος πρότερον κόντου Κεφαλληνίας, τεσ· σαρεσκαιδέκατον τῆς ἡλικίας ἄγων ἔτος τηνικαῦτα καὶ σύνεσιν τῆς ἡλικίας ἔχων μείζονα, ἐπειδὴ τὸν μὲν πατρῷον κλῆρον ὑπὸ τῷ βασιλεῖ γενόμενον εἶδε, τὴν δὲ μητέρα συνθεμένην ἀκολουθῆσαι τῷ βασιλεῖ μέχρι Θεσσαλονίκης, κελεύουσαν δ' ἔπεσθαι καὶ αὐτ τὸν δίχα τῶν πατρικῶν ἐπισήμων συμβόλων, απο-, στασίαν ἐπινοεῖ· καὶ συμβούλῳ χρησάμενος ἑνὶ τῶν εὐγενῶν τῆς Ἠπείρου ἅμα αὐτῷ φεύγων ᾤχετο ἐξ' η Πάτρας τὰς παλαιὰς παρὰ τὴν σύζυγον τοῦ τελευτήσαντος πρίγκιπος Πελοποννήσου καὶ ᾿Αχαΐας. Η δὲ μήτηρ εὐθὺς ἅμα τῷ βασιλεῖ διασώζεται μέχρι Θεσσαλονίκης, κἀκεῖ πρὸς τοῦ βασιλέως ἱκανὰ χωρία λαβοῦσα προσόδων ετησίων ἕνεκα αὐτόθι κατοικεῖν ἔγνωκε τοῦ λοιποῦ Επίτροπος γε μὴν τῆς Ἠπείρου ἐγκαταλέλειπται πρὸς τοῦ βασιλέω; ὁ πρωτ τοστράτωρ Θεόδωρος ὁ Συναδηνός· δς καὶ πρὶν ὅλον ἐξήχειν ἐνιαυτὸν αἰφνιδίως αλίσκεται πρὸς τῶν τῆς χώρας οικητόρων καὶ δέσμιος τῷ τοῦ κόντου είδονται παιδί, πρὸς τὴν Ηπειρον αὖθις ἐπανελθόντι καὶ ἀναδεξαμένῳ τὴν πατρικὴν ἀρχὴν παρ' ἑκόντων τῶν ὑπηκόων. CAPUT VII. Imperatoris filia impubes Alexandri Hysi filio nuptum datur. Pax eo pignore firmata. Partus monstrosns. Triennis puer robore virili; anno ætatis quinto moritur. Mortis causa physice explicata. Genuenses, optimatibus Urbe exactis, unum sibi ducem more Venetorum proficiunt. Cometa ei qui triennio ante appurueral similis vultu, at motu diversus. Turci Thraciam vastant. Diu immorantur nemine obsistente. Α'. 'Ο δὲ βασιλεὺς ἐνδημήσας ἐς Αδριανούπολιν 1. Imperator vero, cum domina uxore Adrianoἅμα [Ρ. 337] τῇ συζύγῳ δεσποίνῃ τὰς ἐκ πολλού συμφωνίας ήδη πρὸς πέρας ήγαγε, δοὺς εἰς γυναί καὶ τὴν θυγατέρα αὐτοῦ τῷ ᾿Αλεξάνδρου παιδι τοῦ τῶν Μυσῶν ἀρχηγοῦ, πεντεκαιδέκατον ἄγοντε τῆς ἡλικίας ἔτος ἐτῶν οὖσαν αὐτὴν ἐννέα. Καὶ ἦν τὸ λοιπὸν εἰρήνη βαθεία μεταξύ Ρωμαίων καὶ Μυτ σῶν. Β'. Ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ γεννᾶται παιδίον ἐν Βυζαντίῳ, συμφυὲς μὲν ἀπὸ ποδῶν ἄχρις ομφαλοῦ, τὰ δ' ἑξῆς διαιρούμενον ὤμους καὶ στέρνα καὶ βάχιν, καὶ δύο μὲν ἔχον κεφαλές, χεῖρας δὲ τέτταρας· δ καὶ μετά μίαν ἡμέραν εξεπεπνεύσει. 1. Εφάνη δὲ καὶ πολλῷ τούτου πρότερον παι δίον ἕτερον περὶ Τραϊανούπολιν, δ δὴ τρίτου γενόμενον ἔτους ψέλλιζε μὲν κατὰ νήπιον· ῥώμην δ' είχεν, ὅσην ἂν καὶ εἴκοσιν ἐτῶν ἀνήρ, καὶ ἤσθιεν ὁμοίως κατ᾿ ἄνδρα κάν τῇ ἤδη τρίχα; εἶχεν ἀνδρὸς τελείου. ᾿Αλλὰ πρὶν ἐς πέμπτον έτος ἐληλυθέναι, πυρετῷ συσχεθὲν ἐτελεύτησεν. Η γάρ ἔνδεια τῆς τῇ βρεφική ηλικία προσηκούσης υγρό polin profectus, matrimonium jampridem promissum perficit, filia sua, quæ annos novem expleve rat, Alexandri Mysorum principis filio data, annvin ætatis decimum quintum agenti. Unde firma pax inter Mysos et Romanos constituta est. 11. lloc tempore puer Byzantii nascitur, a pedibus usque ad umbilicum continuus: inde vero divisus humeris, pectore, spina dorsi; duo capita habens et quatuor manus: qui post unum diem exspiravil. III. Multo 547 antem ante illum alius puer circa Trajanopolin visus est, qui anno tertio balbutiebat quidem, ut infans; sed iis erat præditus viribus, quibus vir viginti annorum, et viro non minus comedebat, et circa pubem pilos habebat adultæ ætatis viri. Sed priusquam annum quintum explessel, febri correptus exspiravit. Nam penria humoris infanti ætati debiti tantam ariditatem Variorum notæ. Anno, ut mihi videtur, mundi 6847, cujus anni quatuor primi menses pertinent ad an. Cur. 4338, octo reliqui ad an. 1339. Borvix. Anno scil. mundi 6848, cujus pars prima pertinet ad an. Chr. 1339, altera ad an. 1340. BOIVIN. Vide lib. xını, infra, cap. 6, sect. 5, BormN, Cantacuzen. lib. 11, cap. 34. Ducang. Cantacuzen. ibid. DucasG.

PG 148:751ἀλλὰ καθάπερ ἐν ἁρμονίᾳ μουσικῇ τῆς μὲν λυθείσης τῶν χορδῶν, τῆς δὲ ταθείσης ὑπὲρ τὸ εἰκὸς, ἡ τοῦ μέλους φαυλότης ἐλέγχεται, οὕτω κἀνταῦθα τῆς τοῦ ζώου συμπήξεως παρασυρείσης ὑπό τινος ὑλικῆς ἐνδείας ἢ πλεονασμοῦ, καὶ τὸν προσήκοντα παραμειψάσης χρόνον, ἡ εἰς τὰ πρόσω πορεία τῆς γενέσεως καὶ αὐξήσεως διακόπτεται· καὶ γίνεται παραπλήσιον τὸ πάθος, ὁποῖον κἀν τοῖς νεοβλάστοις ὁρῶμεν γινόμενον ἄνθεσιν, ἃ τὴν ὥραν προαρπάσαντα κἀντεῦθεν νεωτερισμοῦ τινος καὶ προπετείας ὄφλοντα δίκην σκηπτοῦ καὶ χαλάζης μαραίνουσιν ἐμβολαὶ καὶ ψύχος ἀταμίευτον ἀφαιρεῖ τὴν ἀκμὴν καὶ πάχνη τις ἔξωρος ἔλεγχος σαφὴς τῆς λιχνείας καθίσταται τοῦ φυτοῦ. (Δ.) Φθινοπώρου δ’ ἀρχομένου ἤδη σύγχυσις γίνεται πολιτείας ἐν τῇ Γεννούᾳ. τῶν γὰρ γένει καὶ πλούτῳ προὐχόντων τῆς πόλεως ἐκείνης πρὸς τὸ γαῦρον καὶ ὑπεροπτικώτερον ἀποκλινάντων, ἐς τυραννίδα τὴν τῆς δημοκρατίας ὁμοφροσύνην μεταβάλλεσθαι ξυνέβαινε.

751 (1 M. 6830 AD 6949] in ejus corpore excitavit, quanta esse possit in eo, η τητος ξηρότητα ενεποίησε τῷ σώματι τοιαύτην, qui viginti annos natus sit. Unde etiam par robur οταν καὶ εἰκοσαέτης ἔχοι ἄν· κἀντεῦθεν καὶ τίν partitus et membris ejus accessit, ut inde cuique όμοίαν ἰσχὺν τοῖς μέλεσι καὶ μορίοις αὐτοῦ με ένα ætati conveniens incrementum et nutrimentum co- τέθεικεν, ὡς συσχεθῆναι μὲν διὰ ταῦτα τὴν ἁρμός. hiberetur: natura vero ipsa, ut ab eo, qui finxit τουσαν ἑκάστῃ τῶν ἡλικιῶν αὔξησιν καὶ τροφήν· et colligavit, constitutum est, scipsam regere non μὴ ἔχειν δ' αὐτὴν ἑαυτὴν διοικεῖν τὴν φύσιν, ὡς posset. Sic enim animantis formam artifex Deus ετάχθη πρὸς τοῦ ποιήσαντος καὶ συνδήσαντο;. contemperavit, ut nulla illi amplius accessione vot Οὕτω γὰρ τὴν τοῦ ζώου πλάσιν ὁ τεχνίτης Θεό; decessione sit opus. Sed ut in concentu musico συνεχέρασεν, ὡς μὴ δεῖσθαι μηδεμιᾶς ἔτι προσθή alia chorda laxata, alia intenta ultra quam par est, της ἢ ἐλλείψεως· ἀλλὰ καθάπερ ἐν ἁρμονίᾳ μου modulationis vitium deprehenditur: ita hic etiam, σικῇ, τῆς μὲν λυθείσης τῶν χορδῶν, τῆς δὲ ταθείσης cum animantis compages ab aliqua materiæ vel ὑπὲρ τὸ εἰκὸς, ἡ τοῦ μέλους φαυλότης ἐλέγχεται, penuria destituitur, vel redundantia opprimitur, et οὕτω κἀνταῦθα τῆς τοῦ ζώου συμπήξεως παρασυ tempus legitimum præterierit, generationis et inρείσης υπό τινος ολικῆς ἐνδείας ἢ πλεονασμού, crementi progressio interrumpitur: Idemque fere καὶ τὸν προσήκοντα παραμειψάσης χρόνον, ἡ εἰς evenit. quod in novellis foribus videmus, qui ante τὰ πρόσω πορεία τῆς γενέσεως καὶ αὐξήσεως δια κόπτεται· καὶ γίνεται παραπλήσιον τὸ πάθος, ὁποῖον κάν τοῖς νεοβλάστοις ὁρῶμεν γινόμενον ἄνθεσιν, & τὴν ὥραν προαρπάσαντα καντεῦθεν γεω τερισμοῦ τινος καὶ προπετείας όφλοντα δίκην σκηπτοῦ καὶ χαλάζης μαραίνουσιν ἐμβολαὶ καὶ ψύχος ἀναtempus exorti, atque adeo novarum quasi rerum et temeritatis rei, fulminis et grandinis impetu marcescunt, et vigorem immodicum frigore amittunt, et pruina intempestiva laeduutur, quæ plantæ luxuriem evidenter coarguit. μίαντον ἀφαιρεῖ τὴν ἀκμὴν καὶ πάχνη τις έξωρος Ελεγχος σαφὴς τῆς λιχνείας καθίσταται του φι του. 548 IV. Autumno autem jam ineunte Genuensis respublica perturbata est. Nam qui genere et opibus in ea urbe præstabant, ad fastumi et superLiam dedexerunt, sic ut democratize æquabilitas in Lyramidem mularetur. Plebs itaque, cum ea re valde angeretur, in eos insurgit, ac iisdem urbe exactis unum e populo ducem sibi constituit, ad imitationem ejus, quæ apud Romanos olim fuit, consularis dignitatis, aut potius exemplo a Venetis petite. V. Ilieme vero elapsa, cum sol jan Arietem pertransiret, cometa enxis specie in caelo apparuit, similis quidem ei, qui ante triennium apparuerat, sed non eodem in loco, nec motu codem. Nam inde auspicatus, ubi Chelæ desinebant et Virginis spica tum occurrebat, singulis vicenis quaternis horis, quinis gradibus progrediebatur, donec ad Leonem pervenisset, ubi prorsus evanuit. [Ρ. 338]Δ'. Φθινοπώρου δ' ἀρχομένου ήδη σύγχυσις γίνεται πολιτείας ἐν τῇ Γεννούς. Τῶν γὰρ γένει καὶ πλούτῳ προυχόντων τῆς πόλεως ἐκείνης πρὸς τὸ γαῦρον καὶ ὑπεροπτικώτερον ἀποκλινάντων, ἐς τυραννίδα τὴν τῆς δημοκρατίας ομοφροσύνην μεταβάλλεσθαι ξυνέβαινε. Καὶ διὰ τοῦτο ταλαιπωρού μενοι δεινῶς οι δημόται κατεξανίστανται τούτων κα: ἐξωθοῦσι τῆς πόλεως καὶ καθιστῶσιν ἡγεμόνα της πολιτείας ἕνα τοῦ δήμου κατὰ τὸ ἀρχαῖον τῆς ὑπατείας τῶν Ρωμαίων ἀξίωμα, ἢ μᾶλλον κατά τὴν τῶν Βενετικών πολιτείαν. Ε'. Τοῦ δὲ χειμώνος τούτου παρεῤῥνηκότος, καὶ τοῦ ἡλίου τὸν κριὸν παραλλάττοντος, ἐφάνη Ξιφίας ἐν οὐρανῷ, ὅμοιο; μὲν τῷ πρὸ τριῶν ἤδη φανέντι τῶν ἐνιαυτῶν, οὐ περὶ τὸν αὐτὸν δὲ τόπον, οὐδὲ τὴν ὁμοίαν ποιούμενος κίνησιν· ἀλλὰ ἀρξάμενος ἀπὸ τῆς τῶν χηλῶν τελευτῆς, ἔνθα τὸν στάχυν τῆς παρθένου τηνικαῦτα παρείναι συνέβαινεν, ἐκινεῖτα κατὰ νυχθήμερον ἕκαστον περί που τὰς πέντε μοί ρας, έως κατήντησεν εἰς τὸν λέοντα, κἀκεῖ διελύθη τελέως. VI. Caterumn Turcorum octo millia, Hellesponte Ϛ'. Τῶν δὲ Τούρκων ὀκτώ χιλιάδες διαπεραιωcum jumentis (derique trajecto, unnes Thraciam ad Mysiam usque diripuerunt. Quam Romanis vastam et ab omni parte iuaccessam cum fecerint, ipsi noctu et interdiu populari non desinunt: prædam quidem omnem in Asiam transportantes, ipsi vero ne longo quidem post tempore volentes domum redire, quippe cum nemo sit, qui tis ousislat. σάμενοι τὸν Ἑλλησπόντιον πορθμόν, μετὰ τῶν υποζυγίων οι πλείους, έληίσαντο πᾶσαν τὴν ἄχρι Μυσῶν Θράκην, ἣν δὴ καὶ Ῥωμαίοι; μὲν ἔρημόν τε καὶ ἀτριδὴ πεποιήκεσαν πᾶσαν· αὐτοὶ δ' ἄγοντές τε καὶ φέροντες οὐκ ὀκνοῦσι νύκτωρ καὶ μεθ᾿ ἡμέραν καὶ τὴν μὲν λείαν πᾶσαν διαβιβάζοντες ἐς Ασίαν, αὐτοὶ δ' ἀπαλλάττεσθαι τῆς Θρᾴκης οὐδ᾽ ὀψὲ τοῦ χρόνου βουλόμενοι, ἅτε μηδένα τὸν ἐναντιωσόμενον Έχοντες. Variorum notæ. Simonem Buccanegram. Vide Joannem Villanicum lib. xi, cap. 101; lib. xu, cap. x0. Petrum Bizarrum, lib. vi Historia Genuensis, sub anno 1339. DUCANG.

καὶ διὰ τοῦτο ταλαιπωρούμενοι δεινῶς οἱ δημόται κατεξανίστανται τούτων καὶ ἐξωθοῦσι τῆς πόλεως καὶ καθιστῶσιν ἡγεμόνα τῆς πολιτείας ἕνα τοῦ δήμου, κατὰ τὸ ἀρχαῖον τῆς ὑπατείας τῶν Ῥωμαίων ἀξίωμα, ἢ μᾶλλον κατὰ τὴν τῶν Βενετικῶν πολιτείαν. (Ε.) Τοῦ δὲ χειμῶνος τούτου παρεῤῥυηκότος, καὶ τοῦ ἡλίου τὸν κριὸν παραλλάττοντος, ἐφάνη Ξιφίας ἐν οὐρανῷ, ὅμοιος μὲν τῷ πρὸ τριῶν ἤδη φανέντι τῶν ἐνιαυτῶν, οὐ περὶ τὸν αὐτὸν δὲ τόπον, οὐδὲ τὴν ὁμοίαν ποιούμενος κίνησιν· ἀλλὰ ἀρξάμενος ἀπὸ τῆς τῶν χηλῶν τελευτῆς, ἔνθα τὸν στάχυν τῆς παρθένου τηνικαῦτα παρεῖναι συνέβαινεν, ἐκινεῖτο κατὰ νυχθήμερον ἕκαστον περί που τὰς πέντε μοίρας, ἕως κατήντησεν εἰς τὸν λέοντα, κἀκεῖ διελύθη τελέως. (2.) Τῶν δὲ Τούρκων ὀκτὼ χιλιάδες διαπεραιωσάμενοι τὸν Ἑλλησπόντιον πορθμὸν, μετὰ τῶν ὑποζυγίων οἱ πλείους, ἐληί̈σαντο πᾶσαν τὴν ἄχρι Μυσῶν Θρᾴκην, ἣν δὴ καὶ Ῥωμαίοις μὲν ἔρημόν τε καὶ ἀτριβῆ πεποιήκεσαν πᾶσαν·

751 (1 M. 6830 AD 6949] in ejus corpore excitavit, quanta esse possit in eo, η τητος ξηρότητα ενεποίησε τῷ σώματι τοιαύτην, qui viginti annos natus sit. Unde etiam par robur οταν καὶ εἰκοσαέτης ἔχοι ἄν· κἀντεῦθεν καὶ τίν partitus et membris ejus accessit, ut inde cuique όμοίαν ἰσχὺν τοῖς μέλεσι καὶ μορίοις αὐτοῦ με ένα ætati conveniens incrementum et nutrimentum co- τέθεικεν, ὡς συσχεθῆναι μὲν διὰ ταῦτα τὴν ἁρμός. hiberetur: natura vero ipsa, ut ab eo, qui finxit τουσαν ἑκάστῃ τῶν ἡλικιῶν αὔξησιν καὶ τροφήν· et colligavit, constitutum est, scipsam regere non μὴ ἔχειν δ' αὐτὴν ἑαυτὴν διοικεῖν τὴν φύσιν, ὡς posset. Sic enim animantis formam artifex Deus ετάχθη πρὸς τοῦ ποιήσαντος καὶ συνδήσαντο;. contemperavit, ut nulla illi amplius accessione vot Οὕτω γὰρ τὴν τοῦ ζώου πλάσιν ὁ τεχνίτης Θεό; decessione sit opus. Sed ut in concentu musico συνεχέρασεν, ὡς μὴ δεῖσθαι μηδεμιᾶς ἔτι προσθή alia chorda laxata, alia intenta ultra quam par est, της ἢ ἐλλείψεως· ἀλλὰ καθάπερ ἐν ἁρμονίᾳ μου modulationis vitium deprehenditur: ita hic etiam, σικῇ, τῆς μὲν λυθείσης τῶν χορδῶν, τῆς δὲ ταθείσης cum animantis compages ab aliqua materiæ vel ὑπὲρ τὸ εἰκὸς, ἡ τοῦ μέλους φαυλότης ἐλέγχεται, penuria destituitur, vel redundantia opprimitur, et οὕτω κἀνταῦθα τῆς τοῦ ζώου συμπήξεως παρασυ tempus legitimum præterierit, generationis et inρείσης υπό τινος ολικῆς ἐνδείας ἢ πλεονασμού, crementi progressio interrumpitur: Idemque fere καὶ τὸν προσήκοντα παραμειψάσης χρόνον, ἡ εἰς evenit. quod in novellis foribus videmus, qui ante τὰ πρόσω πορεία τῆς γενέσεως καὶ αὐξήσεως δια κόπτεται· καὶ γίνεται παραπλήσιον τὸ πάθος, ὁποῖον κάν τοῖς νεοβλάστοις ὁρῶμεν γινόμενον ἄνθεσιν, & τὴν ὥραν προαρπάσαντα καντεῦθεν γεω τερισμοῦ τινος καὶ προπετείας όφλοντα δίκην σκηπτοῦ καὶ χαλάζης μαραίνουσιν ἐμβολαὶ καὶ ψύχος ἀναtempus exorti, atque adeo novarum quasi rerum et temeritatis rei, fulminis et grandinis impetu marcescunt, et vigorem immodicum frigore amittunt, et pruina intempestiva laeduutur, quæ plantæ luxuriem evidenter coarguit. μίαντον ἀφαιρεῖ τὴν ἀκμὴν καὶ πάχνη τις έξωρος Ελεγχος σαφὴς τῆς λιχνείας καθίσταται του φι του. 548 IV. Autumno autem jam ineunte Genuensis respublica perturbata est. Nam qui genere et opibus in ea urbe præstabant, ad fastumi et superLiam dedexerunt, sic ut democratize æquabilitas in Lyramidem mularetur. Plebs itaque, cum ea re valde angeretur, in eos insurgit, ac iisdem urbe exactis unum e populo ducem sibi constituit, ad imitationem ejus, quæ apud Romanos olim fuit, consularis dignitatis, aut potius exemplo a Venetis petite. V. Ilieme vero elapsa, cum sol jan Arietem pertransiret, cometa enxis specie in caelo apparuit, similis quidem ei, qui ante triennium apparuerat, sed non eodem in loco, nec motu codem. Nam inde auspicatus, ubi Chelæ desinebant et Virginis spica tum occurrebat, singulis vicenis quaternis horis, quinis gradibus progrediebatur, donec ad Leonem pervenisset, ubi prorsus evanuit. [Ρ. 338]Δ'. Φθινοπώρου δ' ἀρχομένου ήδη σύγχυσις γίνεται πολιτείας ἐν τῇ Γεννούς. Τῶν γὰρ γένει καὶ πλούτῳ προυχόντων τῆς πόλεως ἐκείνης πρὸς τὸ γαῦρον καὶ ὑπεροπτικώτερον ἀποκλινάντων, ἐς τυραννίδα τὴν τῆς δημοκρατίας ομοφροσύνην μεταβάλλεσθαι ξυνέβαινε. Καὶ διὰ τοῦτο ταλαιπωρού μενοι δεινῶς οι δημόται κατεξανίστανται τούτων κα: ἐξωθοῦσι τῆς πόλεως καὶ καθιστῶσιν ἡγεμόνα της πολιτείας ἕνα τοῦ δήμου κατὰ τὸ ἀρχαῖον τῆς ὑπατείας τῶν Ρωμαίων ἀξίωμα, ἢ μᾶλλον κατά τὴν τῶν Βενετικών πολιτείαν. Ε'. Τοῦ δὲ χειμώνος τούτου παρεῤῥνηκότος, καὶ τοῦ ἡλίου τὸν κριὸν παραλλάττοντος, ἐφάνη Ξιφίας ἐν οὐρανῷ, ὅμοιο; μὲν τῷ πρὸ τριῶν ἤδη φανέντι τῶν ἐνιαυτῶν, οὐ περὶ τὸν αὐτὸν δὲ τόπον, οὐδὲ τὴν ὁμοίαν ποιούμενος κίνησιν· ἀλλὰ ἀρξάμενος ἀπὸ τῆς τῶν χηλῶν τελευτῆς, ἔνθα τὸν στάχυν τῆς παρθένου τηνικαῦτα παρείναι συνέβαινεν, ἐκινεῖτα κατὰ νυχθήμερον ἕκαστον περί που τὰς πέντε μοί ρας, έως κατήντησεν εἰς τὸν λέοντα, κἀκεῖ διελύθη τελέως. VI. Caterumn Turcorum octo millia, Hellesponte Ϛ'. Τῶν δὲ Τούρκων ὀκτώ χιλιάδες διαπεραιωcum jumentis (derique trajecto, unnes Thraciam ad Mysiam usque diripuerunt. Quam Romanis vastam et ab omni parte iuaccessam cum fecerint, ipsi noctu et interdiu populari non desinunt: prædam quidem omnem in Asiam transportantes, ipsi vero ne longo quidem post tempore volentes domum redire, quippe cum nemo sit, qui tis ousislat. σάμενοι τὸν Ἑλλησπόντιον πορθμόν, μετὰ τῶν υποζυγίων οι πλείους, έληίσαντο πᾶσαν τὴν ἄχρι Μυσῶν Θράκην, ἣν δὴ καὶ Ῥωμαίοι; μὲν ἔρημόν τε καὶ ἀτριδὴ πεποιήκεσαν πᾶσαν· αὐτοὶ δ' ἄγοντές τε καὶ φέροντες οὐκ ὀκνοῦσι νύκτωρ καὶ μεθ᾿ ἡμέραν καὶ τὴν μὲν λείαν πᾶσαν διαβιβάζοντες ἐς Ασίαν, αὐτοὶ δ' ἀπαλλάττεσθαι τῆς Θρᾴκης οὐδ᾽ ὀψὲ τοῦ χρόνου βουλόμενοι, ἅτε μηδένα τὸν ἐναντιωσόμενον Έχοντες. Variorum notæ. Simonem Buccanegram. Vide Joannem Villanicum lib. xi, cap. 101; lib. xu, cap. x0. Petrum Bizarrum, lib. vi Historia Genuensis, sub anno 1339. DUCANG.

αὐτοὶ δ’ ἄγοντές τε καὶ φέροντες οὐκ ὀκνοῦσι νύκτωρ καὶ μεθ’ ἡμέραν καὶ τὴν μὲν λείαν πᾶσαν διαβιβάζοντες ἐς Ἀσίαν, αὐτοὶ δ’ ἀπαλλάττεσθαι τῆς Θρᾴκης οὐδ’ ὀψὲ τοῦ χρόνου βουλόμενοι, ἅτε μηδένα τὸν ἐναντιωσόμενον ἔχοντες. η. Ἐν τούτῳ τῷ ἔαρι καὶ Βασίλειος, ὁ τῆς Τραπεζοῦντος τὴν ἐξουσίαν διεζωσμένος, νόσῳ βραχείᾳ τὸν βίον ἀπέλιπεν. οἶμαι δέ τις θεομηνία τοῦ βίου τοῦτον ἐξαίφνης ἐξήγαγεν. Εἰρήνῃ γὰρ τῇ τοῦ βασιλέως θυγατρὶ συνοικήσας ἐπὶ σμικρὸν νομίμως ὁμοῦ καὶ δικαίως, μετά γε τῆς ἀνηκούσης ὁμοφροσύνης καὶ σωφροσύνης, εἶτα τοὺς γαμικοὺς μετενήνοχεν ἔρωτας εἰς ἑταιρίδα τινὰ, καλουμένην καὶ ταύτην Εἰρήνην. καὶ ταύτῃ λοιπὸν ἀθέσμως μιγνύμενος εἰς μῖσος ἐτράπετο τῆς νομίμου. τοῦ δὲ χρόνου προβαίνοντος ὁρῶν οὐκ ἀνεχομένην τὴν βασιλίδα τὸ τοῦ πράγματος ἄτοπον, ἀλλ’ ἐπιβοωμένην οὐρανόν τε καὶ γῆν καὶ πᾶσιν ἐξαγγέλλουσαν τὸ τῆς καρδίας πῦρ, ἐξήλασε καὶ τῆς αὐθεντικῆς οἰκίας αὐτήν. τάχα δ’ ἂν καὶ θάνατον ἐπήνεγκεν αὐτῇ βίαιον, εἰ μὴ ἐδεδίει τὸν δῆμον, σφοδρῶς κατ’ αὐτοῦ δι’ αὐτό γε τουτὶ θορυβούμενόν τε καὶ στασιάζοντα.

751 (1 M. 6830 AD 6949] in ejus corpore excitavit, quanta esse possit in eo, η τητος ξηρότητα ενεποίησε τῷ σώματι τοιαύτην, qui viginti annos natus sit. Unde etiam par robur οταν καὶ εἰκοσαέτης ἔχοι ἄν· κἀντεῦθεν καὶ τίν partitus et membris ejus accessit, ut inde cuique όμοίαν ἰσχὺν τοῖς μέλεσι καὶ μορίοις αὐτοῦ με ένα ætati conveniens incrementum et nutrimentum co- τέθεικεν, ὡς συσχεθῆναι μὲν διὰ ταῦτα τὴν ἁρμός. hiberetur: natura vero ipsa, ut ab eo, qui finxit τουσαν ἑκάστῃ τῶν ἡλικιῶν αὔξησιν καὶ τροφήν· et colligavit, constitutum est, scipsam regere non μὴ ἔχειν δ' αὐτὴν ἑαυτὴν διοικεῖν τὴν φύσιν, ὡς posset. Sic enim animantis formam artifex Deus ετάχθη πρὸς τοῦ ποιήσαντος καὶ συνδήσαντο;. contemperavit, ut nulla illi amplius accessione vot Οὕτω γὰρ τὴν τοῦ ζώου πλάσιν ὁ τεχνίτης Θεό; decessione sit opus. Sed ut in concentu musico συνεχέρασεν, ὡς μὴ δεῖσθαι μηδεμιᾶς ἔτι προσθή alia chorda laxata, alia intenta ultra quam par est, της ἢ ἐλλείψεως· ἀλλὰ καθάπερ ἐν ἁρμονίᾳ μου modulationis vitium deprehenditur: ita hic etiam, σικῇ, τῆς μὲν λυθείσης τῶν χορδῶν, τῆς δὲ ταθείσης cum animantis compages ab aliqua materiæ vel ὑπὲρ τὸ εἰκὸς, ἡ τοῦ μέλους φαυλότης ἐλέγχεται, penuria destituitur, vel redundantia opprimitur, et οὕτω κἀνταῦθα τῆς τοῦ ζώου συμπήξεως παρασυ tempus legitimum præterierit, generationis et inρείσης υπό τινος ολικῆς ἐνδείας ἢ πλεονασμού, crementi progressio interrumpitur: Idemque fere καὶ τὸν προσήκοντα παραμειψάσης χρόνον, ἡ εἰς evenit. quod in novellis foribus videmus, qui ante τὰ πρόσω πορεία τῆς γενέσεως καὶ αὐξήσεως δια κόπτεται· καὶ γίνεται παραπλήσιον τὸ πάθος, ὁποῖον κάν τοῖς νεοβλάστοις ὁρῶμεν γινόμενον ἄνθεσιν, & τὴν ὥραν προαρπάσαντα καντεῦθεν γεω τερισμοῦ τινος καὶ προπετείας όφλοντα δίκην σκηπτοῦ καὶ χαλάζης μαραίνουσιν ἐμβολαὶ καὶ ψύχος ἀναtempus exorti, atque adeo novarum quasi rerum et temeritatis rei, fulminis et grandinis impetu marcescunt, et vigorem immodicum frigore amittunt, et pruina intempestiva laeduutur, quæ plantæ luxuriem evidenter coarguit. μίαντον ἀφαιρεῖ τὴν ἀκμὴν καὶ πάχνη τις έξωρος Ελεγχος σαφὴς τῆς λιχνείας καθίσταται του φι του. 548 IV. Autumno autem jam ineunte Genuensis respublica perturbata est. Nam qui genere et opibus in ea urbe præstabant, ad fastumi et superLiam dedexerunt, sic ut democratize æquabilitas in Lyramidem mularetur. Plebs itaque, cum ea re valde angeretur, in eos insurgit, ac iisdem urbe exactis unum e populo ducem sibi constituit, ad imitationem ejus, quæ apud Romanos olim fuit, consularis dignitatis, aut potius exemplo a Venetis petite. V. Ilieme vero elapsa, cum sol jan Arietem pertransiret, cometa enxis specie in caelo apparuit, similis quidem ei, qui ante triennium apparuerat, sed non eodem in loco, nec motu codem. Nam inde auspicatus, ubi Chelæ desinebant et Virginis spica tum occurrebat, singulis vicenis quaternis horis, quinis gradibus progrediebatur, donec ad Leonem pervenisset, ubi prorsus evanuit. [Ρ. 338]Δ'. Φθινοπώρου δ' ἀρχομένου ήδη σύγχυσις γίνεται πολιτείας ἐν τῇ Γεννούς. Τῶν γὰρ γένει καὶ πλούτῳ προυχόντων τῆς πόλεως ἐκείνης πρὸς τὸ γαῦρον καὶ ὑπεροπτικώτερον ἀποκλινάντων, ἐς τυραννίδα τὴν τῆς δημοκρατίας ομοφροσύνην μεταβάλλεσθαι ξυνέβαινε. Καὶ διὰ τοῦτο ταλαιπωρού μενοι δεινῶς οι δημόται κατεξανίστανται τούτων κα: ἐξωθοῦσι τῆς πόλεως καὶ καθιστῶσιν ἡγεμόνα της πολιτείας ἕνα τοῦ δήμου κατὰ τὸ ἀρχαῖον τῆς ὑπατείας τῶν Ρωμαίων ἀξίωμα, ἢ μᾶλλον κατά τὴν τῶν Βενετικών πολιτείαν. Ε'. Τοῦ δὲ χειμώνος τούτου παρεῤῥνηκότος, καὶ τοῦ ἡλίου τὸν κριὸν παραλλάττοντος, ἐφάνη Ξιφίας ἐν οὐρανῷ, ὅμοιο; μὲν τῷ πρὸ τριῶν ἤδη φανέντι τῶν ἐνιαυτῶν, οὐ περὶ τὸν αὐτὸν δὲ τόπον, οὐδὲ τὴν ὁμοίαν ποιούμενος κίνησιν· ἀλλὰ ἀρξάμενος ἀπὸ τῆς τῶν χηλῶν τελευτῆς, ἔνθα τὸν στάχυν τῆς παρθένου τηνικαῦτα παρείναι συνέβαινεν, ἐκινεῖτα κατὰ νυχθήμερον ἕκαστον περί που τὰς πέντε μοί ρας, έως κατήντησεν εἰς τὸν λέοντα, κἀκεῖ διελύθη τελέως. VI. Caterumn Turcorum octo millia, Hellesponte Ϛ'. Τῶν δὲ Τούρκων ὀκτώ χιλιάδες διαπεραιωcum jumentis (derique trajecto, unnes Thraciam ad Mysiam usque diripuerunt. Quam Romanis vastam et ab omni parte iuaccessam cum fecerint, ipsi noctu et interdiu populari non desinunt: prædam quidem omnem in Asiam transportantes, ipsi vero ne longo quidem post tempore volentes domum redire, quippe cum nemo sit, qui tis ousislat. σάμενοι τὸν Ἑλλησπόντιον πορθμόν, μετὰ τῶν υποζυγίων οι πλείους, έληίσαντο πᾶσαν τὴν ἄχρι Μυσῶν Θράκην, ἣν δὴ καὶ Ῥωμαίοι; μὲν ἔρημόν τε καὶ ἀτριδὴ πεποιήκεσαν πᾶσαν· αὐτοὶ δ' ἄγοντές τε καὶ φέροντες οὐκ ὀκνοῦσι νύκτωρ καὶ μεθ᾿ ἡμέραν καὶ τὴν μὲν λείαν πᾶσαν διαβιβάζοντες ἐς Ασίαν, αὐτοὶ δ' ἀπαλλάττεσθαι τῆς Θρᾴκης οὐδ᾽ ὀψὲ τοῦ χρόνου βουλόμενοι, ἅτε μηδένα τὸν ἐναντιωσόμενον Έχοντες. Variorum notæ. Simonem Buccanegram. Vide Joannem Villanicum lib. xi, cap. 101; lib. xu, cap. x0. Petrum Bizarrum, lib. vi Historia Genuensis, sub anno 1339. DUCANG.

Chapter VIIICaput VIII

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

PG 148:753ἐν μέντοι ταῖς ἱεραῖς ὑμνῳδίαις καὶ τοῖς πομπικοῖς θεάτροις τῶν πανηγυρικῶν ἑορτῶν Βασιλείου καὶ Εἰρήνης ἡ μνήμη τὴν εὐφημίαν ἐκρότει· κἀντεῦθεν ἐπλήρου τήν τε ἐρωτικὴν ἔφεσιν ὁ Βασίλειος ἑαυτοῦ, καὶ ἅμα τὴν τοῦ δήμου ζήτησιν, προσποιούμενος τὸ λανθάνειν διὰ τῆς ὁμωνυμίας· ὡς καὶ ὑποψίαν διὰ ταῦτα γενέσθαι, λαθραίαις ἐπιβουλαῖς τῆς βασιλίδος Εἰρήνης συμβῆναι τῷ Βασιλείῳ τὸν θάνατον. τελευτήσαντος δ’ ὅμως εἴθ’ οὕτως εἴτ’ ἐκείνως αὐτοῦ, εἰσῆλθε μὲν ἡ νόμιμος ἐκείνη σύζυγος Εἰρήνη μετὰ πάσης τῆς βασιλικῆς ἐξουσίας εἰς τὰ βασίλεια· ἐξήλασε δ’ ἐκεῖθεν εὐθὺς τὴν ὁμώνυμον μὲν, ἀλλοτριότροπον δὲ καὶ παράνομον Βασιλείου σύζυγον· καὶ μέντοι καὶ κοινῇ ψήφῳ τῶν Τραπεζουντίων ἐξόριστον πέμπει πρὸς τὸ Βυζάντιον ἅμα τοῖς τέκνοις. (Β.) Συνεκπέμπει δὲ καὶ πρέσβεις ἐς βασιλέα τὸν πατέρα αὐτῆς, κομίσοντας τὸν αὐτῇ μὲν νομίμως συζευχθησόμενον, διαδεξόμενον δὲ καὶ τὴν τῆς βασιλείας ἐκείνης ἀρχήν. οἳ δὴ καὶ ἐς Βυζάντιον ἐνδημήσαντες ἐπεὶ τὸν βασιλέα περὶ Θεσσαλονίκην ἤκουον διατρίβειν, ἐκεῖσε καὶ αὐτοὶ ποιεῖσθαι ἐγνώκεισαν τὴν πορείαν.

753 [1. c. 1328 AD 1541] ΒΥΖΑΝΤINE IISTORIE LIB. XI. [IMP. ANDRONIC, jus! CAPUT VIII. 75% Basilius princens Trapezuntiorum obit. Uxor Irene prælatam sibi cognominem meretricem indignata, advoque clandestini facinoris suspecta, viro mortuo pellicem foras cjicit. Legatis ad patrem Andronicum semel et iterum missis alium sibi maritum petit. Imperatoris_absentia; morbus; in Epirum profectiv. alque utriusque legationis more. Rumor de Irenes cum magno Trapezuntis domestico consuetudine bellum civile excitat apud Trapezuntios. zanychites et alii multi interempti. moritur, brevi morbo 549 exstinctus; aut, ut opinor, ira Numinis repente ex hac vita sublatus. Nam cum freuen imperatoris filiam duxisset el exiguo tempore legitime et juste et ea, qua decet, concordia et modestia cum ea vixisset, legitimos amores in meretriculam quamdam, quæ et ipsa Irene dicebatur, transtulit, cujus nefaria consualudine in uxoris odium est impulsus. Temporis autem progressu, cum imperatricem rei indignitatem non ferre, sed column et terram inclarare et apud omnes ingentem auirai dolorem gulgare cerneret, etiam palatio illam exegit: fortasse et violentam illi mortem illaturus, nisi populum timuisset, qui ob isthuc ipsum graviter commounts in eum fremebat et tumultuabatur. Verumtamen in sacris canticis et solemnium festoruum ac pomparum publicis spectaculis Basilii et Irenes, memoria celebrabatur: eaque ratione Basilius et· sui amoris cupiditati et populi votis satisfaciebat, quem similitudo ipsa nominis deceptura esset. Unde orta est anspicio, clandestinis imperatricis Irenes insidiis Basilium esse sublatum. Cæterum illo sive sic sive aliter defuncto, legitima ejus conjux Irene cumI omni auctoritate imperatoria palatium ingressa cognominem sibi, sed aliis moribus præditam et illegitimam Basilii conjugem palatio exigit, et communi Trapezuntiorum 550 suffragio Byzantiun nna cutu liberis relegat. Α'. Ἐν τούτῳ τῷ ἔαρι καὶ Βασίλειος ὁ τῆς 1. Hoc vere Basilius etiam Trapezuntis princeps Τραπεζοῦντος τὴν ἐξουσίαν διεζωσμένος, νόσιμ βραχείᾳ τὸν βίον ἀπέλιπεν. Οἶμαι δέ τις θεομηνία τοῦ βίου τοῦτον ἐξαίφνης ἐξήγαγεν. Εἰρήνῃ γὰρ τῇ τοῦ βασιλέως θυγατρί συνοικήσας ἐπὶ σμικρὸν νομίμως ὁμοῦ καὶ δικαίως, μετά γε τῆς ἀνηκούσης ομοφροσύνης καὶ σωφροσύνης, εἶτα τοὺς γαμικούς μετενήνοχεν ἔρωτας εἰς ἑταιρίδα τινά, καλουμένην καὶ ταύτην Εἰρήνην. [P. 339] Καὶ ταύτῃ λοιπὸν ἀθέ σκος μιγνύμενος εἰς μίσος ἐτράπετο τῆς νομίμου. Τοῦ δὲ χρόνου προβαίνοντος ἐρῶν οὐκ ἀνεχομένην τὴν βασιλίδα τὸ τοῦ πράγματος ἄτοπον, ἀλλ' ἐπιβοωμένην οὐρανὸν τε καὶ γῆν καὶ πᾶσιν ἐξαγέλλουσαν τὸ τῆς καρδίας πῦρ, ἐξήλασε καὶ τῆς αὐθεντικῆς οἰκίας αὐ τήν. Τάχα δ' ἂν καὶ θάνατον ἐπήνεγκεν αὐτῇ βίαιον, εἰ μὴ ἐδεδίει τὸν δῆμον, σφοδρώς κατ' αὐτοῦ δι' αὐτό γε τουτο θορυβούμενόν τε καὶ στασιάζοντα. Εν μέν τος ταῖς ἱεραῖς ὑμνῳδίαις καὶ τοῖς πομπικοῖς θεά τρεις τῶν πανηγυρικῶν ἑορτῶν Βασιλείου και Ειρή νης ἡ μνήμη τὴν εὐφημίαν ἐκρότει· κἀντεῦθεν ἐπλήρου την τε ερωτικὴν ἄφεσιν ὁ Βασίλειος καυ τοῦ, καὶ ἅμα τὴν τοῦ δήμου ζήτησιν, προσποιού μενος τὸ λανθάνειν διὰ τῆς ὁμωνυμίας· ὡς καὶ ὑποψίαν διὰ ταῦτα γενέσθαι, λαθραίαις ἐπιβουλαῖς τῆς βασιλίδος Ειρήνης συμβήναι τῷ Βασιλείῳ τὸν θάνατον. Τελευτήσαντος δ' ὅμως εἶν᾿ οὕτως εἶτ' ἐκείνω; αὐτοῦ, εἰσῆλθε μὲν ἡ νόμιμος ἐκείνη σύζυ γος Εἰρήνη μετά πάσης τῆς βασιλικῆς ἐξουσίας εἰς τὰ βασίλεια· ἐξήλασε δ' ἐκεῖθεν εὐθὺς τὴν ὁμώνυμον μὲν, ἀλλοτριότροπον δὲ καὶ παράνομον Βασιλείου σύζυγον· καὶ μέντοι καὶ κοινῇ ψήφῳ τῶν Ταπεζουντίων ἐξόριστον πέμπει πρὸς τὸ Βυζάντιον ἅμα τοῖς τέκνοις. Π. Συνεκπέμπει δὲ καὶ πρέσβεις ἐς βασιλέα τὸν πατέρα αὐτῆς, κομίσοντας τὴν αὐτῇ μὲν νομίμως συζευχθησόμενον, διαδεξόμενον δὲ καὶ τὴν τῆς βα· σιλείας ἐκείνη; ἀρχήν. Οἱ δὴ καὶ ἐς Βυζάντιον ένα δημήσαντες ἐπεὶ τὸν βασιλέα περί Θεσσαλονίκην ἤκουον διατρίβειν, ἐκεῖσε καὶ αὐτοὶ ποιεῖσθαι ἐγνώχει σαν την πορείαν. Ενιαυτῷ γὰρ ἤδη πρότερον ἀπὸ Θράκη; ἐς Μακεδονίαν ὁ βασιλεὺς μεταβὰ; ἔμελλεν εὐθὺς καὶ εἰς Ηπειρον διαβαίνειν ἐπὶ τοὺς παρασπονδήσαντας Ακαρνάνας καὶ Αἰτωλούς. Αλλ' ἐπέσχεν ἐν πόλει Θεσσαλονίκη μικρὸν ἡ συνήθης ἐπήρεια τοῦ σπληνός· ὅς ἐκ πολλῶν ἤδη τῶν χρόνων τροπήν τινα πεπονθὼς καὶ παραμορὰν τοῦ καθήκοντος σφόδρα ἐξώδηκε νῦν καὶ τὴν ἔνδον γειτο νούσαν τῶν σπλάγχνων οἰκονομίαν διέδραμεν, ὡς κακοσιτίαν ἐντεῦθεν συμβαίνειν λοιπὸν καὶ μελῶν ἀγωνίαν καὶ θάνατον ἀπειλοῦσας λειποψυχίας. Il. Item et legatos aut patrem imperatorem mittit, accituros aliquem, cui ipsa et legitime nubat, et imperii regimen tradat. li cum Byzantium advenissent, et imperatorem agere Thessalonicæ audivissent, illuc etiam conferre se decreverunt. Etenim imperator anuo superiore e Thracia in Macedoniam trausierat, statim inde in Epiruum adversus fœdifragos Acarnanas et Aiolos profecturus, Sed aliquantisper eum Thessalonicz detinuerat solita lienis molestia; qui jam inde ab annis pluribus quamdam mutationem passus et ultra quam p erat velut evagatus, tum autem vakde tumefactus in ipsam quoque interiorem et contiguam viscerum compagem irruperat, ut çt cibus minus recte concoquerctur, et membra viribus destituerentur, et auimni deliquia mortem iiiultarentur. Verumtamen i.le cum aliquantulum convaluisset, in Acarnaniam Variorum notæ. Vide stemma Trapezuntinorum imperatorum. Ducasc.

PG 148:755ἐνιαυτῷ γὰρ ἤδη πρότερον ἀπὸ Θρᾴκης ἐς Μακεδονίαν ὁ βασιλεὺς μεταβὰς ἔμελλεν εὐθὺς καὶ εἰς Ἤπειρον διαβαίνειν ἐπὶ τοὺς παρασπονδήσαντας Ἀκαρνᾶνας καὶ Αἰτωλούς. ἀλλ’ ἐπέσχεν ἐν πόλει Θεσσαλονίκῃ μικρὸν ἡ συνήθης ἐπήρεια τοῦ σπληνός· ὃς ἐκ πολλῶν ἤδη τῶν χρόνων τροπήν τινα πεπονθὼς καὶ παραφορὰν τοῦ καθήκοντος σφόδρα ἐξῴδηκε νῦν καὶ τὴν ἔνδον γειτονοῦσαν τῶν σπλάγχνων οἰκονομίαν διέδραμεν, ὡς κακοσιτίαν ἐντεῦθεν συμβαίνειν λοιπὸν καὶ μελῶν ἀτονίαν καὶ θάνατον ἀπειλούσας λειποψυχίας. ῥαί̈σας μέντοι μικρὸν ἐς Ἀκαρνανίαν ἀπῄει. ἔνθα δὴ τηνικαῦτα καὶ οἱ τῶν Τραπεζουντίων πρέσβεις ἐντετυχηκότες αὐτῷ τὰ τῆς πρεσβείας ἐξήγγειλαν. (Γ.) Διατριβῆς δὲ μεταξὺ γινομένης καὶ τῆς τῶν Τραπεζουντίων ἡγεμονίας ὑπὸ γυναικὶ διοικεῖσθαι καλῶς καὶ βεβαίως οὐ δυναμένης, στασιάζειν τινὲς ἐπεχείρουν καὶ ἀνασείειν τὸν δῆμον. ὅθεν ἀναγκασθεῖσα Εἰρήνη ἡ βασιλὶς τῶν Τραπεζουντίων ἐξέπεμψε ταχυναυτοῦσαν τριήρη μετὰ πρέσβεων ἄλλων, καὶ σύν γε αὐτοῖς τὸν τῆς Τραπεζοῦντος ἀρχιθύτην, κατεπείξοντας τὴν προτέραν ζήτησιν αὐτῆς πρὸς τοῦ βασιλέως Ῥωμαίων.

755 [a. m. 6836 ad 6849| abierat. Ubi eun nacti Trapezuntiorum legati ea & Ταΐσας μέντοι μικρὸν ἐς Ακαρνανίαν ἀπῄει quæ in mandatis habebant exposuerunt. III. Sed cum res extraberetur, et Trapezuntiorum principatus a muliere recte et fortiter administrari baud posset, tumultuari quidam et concitare populum ceperunt. Que res Irenen Trapezuntis imperatricem coegit expedita triremi alios legatos mittere, et una cum iis Trapezuntis archiepiscopun, qui priorem petitionem ipsius apud Romanorum imperatorem urgerent. Qui cum 551 Byzantium appulissent, nec imperatorem ibi reperissent, paucos equites'genere et dignitate præstantes ad illum mittunt. Hi vero Thessalonicam usque progressi nec ipse eficere potuerunt, ut præ. sentem imperatorem convenirent. Nam paulo ante cx morbo (ut jam dixi) recreatus ad oppugnandam Acarnanum metropolin abierat. Quare visum eis est ibi consistere et adventus sui causam per litperas isoperatori aperire. IV. Sed cum potestatem cupiditati blandientem nactus muliebris appetitus omuia vincula abrumpat, clandestina consuetudine magni Trapezuntiorum domestici Irenen imperatricem uti susurrabatur. Quod cum ad vulgi aures pervenisset, populum ad seditionem impulit: ac præsertim nobilissimos. Et alii quidem Tzanychitæ favebant, qui tum opibus ac dignitate plurimum poterat; alii vero se ad magnum domesticum adjungebant. Hunc in modum agitata et in factiones divisa Trapezuntina civitate, res ad civile bellum deducitur. Quo tempore cum alios complures utrinque concisos ferunt, tum ipsummet Tzanychiten. Ενθα δὴ τηνικαῦτα καὶ οἱ τῶν Τραπεζουντίων πρέσβεις ἐντετυχηκότες αὐτῷ τὰ τῆς πρεσβείας ἐξήγγειλαν. 1. Διατριβῆς δὲ μεταξὺ γινομένης καὶ τῆς τῶν Τραπεζουντίων ἡγεμονίας ὑπὸ γυναικὶ διοικεῖσθαι καλῶς καὶ βεβαίως οὐ δυναμένης, στασιάζειν τινὲς ἐπεχείρουν καὶ ἀνασείειν τὸν δῆμον. "Οθεν ἀναγ κασθεῖσα Εἰρήνη ἡ βασιλὲς τῶν Τραπεζουντίων εξέπεμψε ταχυναυτοῦσαν τριήρη μετά πρέσ νεων ἄλλων, καὶ σύν γε αὐτοῖς τὸν τῆς Τραπεζοῦντος ἀρχι. θύτην, [Ρ. 540] κατεπείξοντας τὴν προτέραν ζήτησιν αὐτῆς πρὸς τοῦ βασιλέως Ρωμαίων. Οἱ δὴ καταπλεύσαντες ἐς Βυζάντιον καὶ τὸν βασιλέα οὐχ εύρη - κότες ἀποστέλλουσιν ἐς βασιλέα ἱππέας ὀλίγου;, εἰ καὶ γένει καὶ ἀξιώματι προέχειν τῶν ἄλλων ἐδό κουν. Οἷς ἐνδημήσασι τῇ τῶν Θεσσαλονικέων μητροπόλει οὐκ ἐγένετο ἐντυχεῖν παρόντι τῷ βασιλεί. Ῥαΐσας γὰρ πρὸ βραχέος ἐκεῖνος, ὡς εἴρηται, ἀπῄει πολιορκήσων τὴν τῶν ᾿Ακαρ άνων μητρόπου λιν. "Οθεν έδοξε κατά χώραν μείνατε γράμμασι μηνύειν τῷ βασιλεῖ τὴν τῆς ἀφίξεως αἰτίαν αὐτῶν. Δ΄. Ἐπεὶ δ' ἐξουσίας κολακευούσης τὸ ἐπιθυμη τικὸν τῆς γυναικείας ορέξεως πάντα χαλινά διαρ ῥήγνυται, λανθανούσαις μίξεσι χρῆσθαι τὴν βασι λίδα Εἰρήνην έψιθυρίζετο πρὸς τὸν μέγαν δομέστιχον τῶν Τραπεζουντίων. Τοῦτο δὲ διατρέχον τὰς τῶν πολλῶν ἀκοὰς κατεστασίαζε τόν τε δῆμον καὶ μάλιστα τοὺς εὐγενείς προύχοντας· καὶ οἱ μὲν προσεχώρουν τῷ Τζανυχίτῃ πλούτῳ καὶ δόξῃ τηνικαῦτα δυναμένῳ τὰ μέγιστα· οἱ δὲ τῷ μεγάλῳ δομεστίκῳ. Οὕτω δὲ στασιασθείσης καὶ εἰς δύο σχισθείσης τῆς τῶν Τραπεζουντίων πόλεως, εἰς μάχην ἐμφύλιον ἐτελεύτα τὸ πράγμα· ὅτε δὴ καὶ κατακοπῆναι φασι πλείστους τε ἄλλους ἐξ ἑκατέρων τῶν μερῶν καὶ ἐπὶ τούτοις Τζανυχίτην. CAPUT IX. Acarnania urbs primaria obsidetur ab imperatore, cui Cantacuzenus egregiam operam navat, vir magne indolis, apud milites gratiosissimus. Res eo tempore diversis locis ejus prudentia administratæ. Conjurati oppressi. Deprehensa Sphrantzis Palæologi perfidia. Hors istius. Phocæam Romani recuperant. Epirus imperio adjecta. Epiri princeps Thessalonicam abductus. Cantacusenus ipso silentio magnas res gerit. Imperator Byzantium venit, infirma admodum valetudine. Medicis undecunque accitis, suo arbitratu vivit. Morbo ingravescente Deiparæ Hodegetriæ templum petit. 1 At Andronicus imperator, dum Acarnanum caput obsidet, omnia sibi ex animi sententia, quoad feri poterat, succedere sentiebat. Etenim auljuvante magno domestico Cantacuzeno, optime. que imperium cum eo moderante, 552 nullum ex iis quibus premebatur, inconiniodis incommodum esse videbatur. Nam et diuturnam illam peregrina in expeditione moram atque equitam peditumque eladem prudenter admodum relevabat, et illum ex liene morbum eadem solertia lenibat, omnemque inde metum abstergebat, ac si quid externa negotia sollicitudinis aspergerent, eam ille adıninistratione sua facile componebat. Ad hæc cognatorum insidias, quæ tum contra imperatoris caput Α΄. Ο μέντοι βασιλεύς Ανδρόνικος, περὶ τὴν πολιορκίαν ἀσχολούμενο; τῆς τῶν Ακαρνάνων μητροπόλεως, πάντα ἐξευρίας εἶχε τὰ ἐς βούλησιν αὐτῷ γε ἰόντα κατὰ τὸ ἀφικτόν. Τοῦ γὰρ μεγάλου δομεστίκου του Καντακουζηνού παρασπίζοντος καὶ συνδ:Ιθύνοντος ἄριστα τὴν ἀρχὴν, οὐδὲν δεινὸν αὐτῷ τῶν παρεστώτων ἐδόκει δεινῶν. Τήν τε γὰρ χρονίαν ἐν ὑπερορίῳ εκστρατεία διατριβὴν καὶ φθορὰν τῆς ἵππου καὶ τοῦ στρατοῦ δεξιῶς διετίθει, καὶ αὖ τὴν ἀπὸ τοῦ σπληνός πιέζουσαν νόσον συν ετὼς αὐτῷ ἐπεκούφιζε καὶ ἅπαντος τοῦ ἐντεῦθεν ἀπήλλαττε δέους· καὶ εἴ τις πλήττουσα [Ρ. 541] τὴν καρδίαν ὑπῆρχε φροντὶς κοσμική, πάσης εξομαλί ζων ἐτέλειῥᾳδίως. Καὶ ἐπὶ τούτοις τὰς ἐκ τῶν συγ Variorum no'æ. Verba {αῖσας. ἀπῄει ab interpret per incogitantiam omissa fuerant. "Boνικ. Cum his conjungenda ea quæ leguntur infra lib. sit, cap. 11. Βόινια.

Chapter IXCaput IX

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

[A. M. 6950 AD 6649] NICEPHORI GAEJORE [P. AN EOS: as.] 700 carum litteris moveretur; sed sanctissimo jureju rando, coque scripto, ab illo ante sacrosanctam mensam accepto, cum sacerdotes divinam mystagogia: celebrarent, deinceps ejus consuetudine el convicta sine alla suspicione el melu uteretur. Oporubat enim eum taulem aliquando, qualia perpetrasset, talia vicissim pati, et jurejurando deceptum ipsum quoque pœnas dare Injurie, quam a o imperatoris Andronico imperatori fecisset, aut potius ipsi Deo; siquidem perjurium ad De contemptum refertur. Supra enim diximus, eum dissidii et pugnæ duorum imperatorum auctorem vel in primis exstitisse, caputque et causam fuisse corum tumultuum omnium, qui post secuti sunt, VI. Estale jam media Crales cum suis copiis Syrgiannem sequitur. llic autem recta Thessalo nicam contendehat. Quo dum proficiscuntur, urbes ac provincias 499 interjectas in deditionem facile accipiunt, cum alii Syrgiannis administrationem pridem desiderarent, alii frugibus maturis metuerent. Tempus enim illud messis colligendæ erat. C: terum Splirantzes imperatori quid ageretur indicare cupiens simulque Syrgianni suspectus esse nolens miram quandam et abstrusam rationem excogitat, qua id assequatur. Ad Syrgiannem accedit, et se cum duobus viris, qui in imperatoris cabiculo assidue versarentur, pepigisse ait; et affirmasse eos, se data opportunitate imperatorem occisuros. Eos igitur per nuntium commonefacienalus esse couventorum. Sic potestate data impera. tori, quid ageretur, significat; quæ crant hujusmodi: deesse sibi facultatem, simul et meditata exsequendi, et saluti suze sie consulendi, ut extra periculum esse posset. Magnam enim Syrglauai turbam noctu atque interdiu circumfusam esse, neque unquam relinqui solum. Esse igitur milites aliquot speculatores in suburbiis Thessalonica collarandos, qui se, ubi hostiles copias cum Syrgiaune accedere sensissent, o castris urbem versus fugiturum exciperent, prius quam cognitus re infecta periret. Cum enim turpe sit, mansisse diu vacuunique reverti; multo esse turpins, mansisse dju ac non modo nihil gessisse, sed etiam ad inimicorum portas Interfici. VII. Cæterum cum Syrgiannes, una cum Crale et militaribus copiis progressus, solo nomine suo facile 500 omnia subigeret et jam Thessalonicam ipsam aggressurus putaretur; populus Thessaloniceusis totus in ejus adventum iulentus et arrectus pendebat, et eum apertis portis nullo labore renientem accipere cogitabat. At imperator, animo gravibus curis distracto æger, cogitationibus desperationi proximis subinde recurrentibus, cx intimo pectore et ferventi corde divinam opem imHomer. Iliad., 298. Variorum no:æ.

οἳ δὴ καταπλεύσαντες ἐς Βυζάντιον καὶ τὸν βασιλέα οὐχ εὑρηκότες ἀποστέλλουσιν ἐς βασιλέα ἱππέας ὀλίγους, οἳ καὶ γένει καὶ ἀξιώματι προέχειν τῶν ἄλλων ἐδόκουν. οἷς ἐνδημήσασι τῇ τῶν Θεσσαλονικέων μητροπόλει οὐκ ἐγένετο ἐντυχεῖν παρόντι τῷ βασιλεῖ. ῥαί̈σας γὰρ πρὸ βραχέος ἐκεῖνος, ὡς εἴρηται, ἀπῄει πολιορκήσων τὴν τῶν Ἀκαρνάνων μητρόπολιν. ὅθεν ἔδοξε κατὰ χώραν μείνασι, γράμμασι μηνύειν τῷ βασιλεῖ τὴν τῆς ἀφίξεως αἰτίαν αὐτῶν. (Δ.) Ἐπεὶ δ’ ἐξουσίας κολακευούσης τὸ ἐπιθυμητικὸν τῆς γυναικείας ὀρέξεως πάντα χαλινὰ διαῤῥήγνυται, λανθανούσαις μίξεσι χρῆσθαι τὴν βασιλίδα Εἰρήνην ἐψιθυρίζετο πρὸς τὸν μέγαν δομέστικον τῶν Τραπεζουντίων. τοῦτο δὲ διατρέχον τὰς τῶν πολλῶν ἀκοὰς κατεστασίαζε τόν τε δῆμον καὶ μάλιστα τοὺς εὐγενείᾳ προὔχοντας· καὶ οἱ μὲν προσεχώρουν τῷ Τζανυχίτῃ, πλούτῳ καὶ δόξῃ τηνικαῦτα δυναμένῳ τὰ μέγιστα· οἱ δὲ τῷ μεγάλῳ δομεστίκῳ. οὕτω δὲ στασιασθείσης καὶ εἰς δύο σχισθείσης τῆς τῶν Τραπεζουντίων πόλεως, εἰς μάχην ἐμφύλιον ἐτελεύτα τὸ πρᾶγμα· ὅτε δὴ καὶ κατακοπῆναί φασι πλείστους τε ἄλλους ἐξ ἑκατέρων τῶν μερῶν καὶ ἐπὶ τούτοις Τζανυχίτην. θ.

755 [a. m. 6836 ad 6849| abierat. Ubi eun nacti Trapezuntiorum legati ea & Ταΐσας μέντοι μικρὸν ἐς Ακαρνανίαν ἀπῄει quæ in mandatis habebant exposuerunt. III. Sed cum res extraberetur, et Trapezuntiorum principatus a muliere recte et fortiter administrari baud posset, tumultuari quidam et concitare populum ceperunt. Que res Irenen Trapezuntis imperatricem coegit expedita triremi alios legatos mittere, et una cum iis Trapezuntis archiepiscopun, qui priorem petitionem ipsius apud Romanorum imperatorem urgerent. Qui cum 551 Byzantium appulissent, nec imperatorem ibi reperissent, paucos equites'genere et dignitate præstantes ad illum mittunt. Hi vero Thessalonicam usque progressi nec ipse eficere potuerunt, ut præ. sentem imperatorem convenirent. Nam paulo ante cx morbo (ut jam dixi) recreatus ad oppugnandam Acarnanum metropolin abierat. Quare visum eis est ibi consistere et adventus sui causam per litperas isoperatori aperire. IV. Sed cum potestatem cupiditati blandientem nactus muliebris appetitus omuia vincula abrumpat, clandestina consuetudine magni Trapezuntiorum domestici Irenen imperatricem uti susurrabatur. Quod cum ad vulgi aures pervenisset, populum ad seditionem impulit: ac præsertim nobilissimos. Et alii quidem Tzanychitæ favebant, qui tum opibus ac dignitate plurimum poterat; alii vero se ad magnum domesticum adjungebant. Hunc in modum agitata et in factiones divisa Trapezuntina civitate, res ad civile bellum deducitur. Quo tempore cum alios complures utrinque concisos ferunt, tum ipsummet Tzanychiten. Ενθα δὴ τηνικαῦτα καὶ οἱ τῶν Τραπεζουντίων πρέσβεις ἐντετυχηκότες αὐτῷ τὰ τῆς πρεσβείας ἐξήγγειλαν. 1. Διατριβῆς δὲ μεταξὺ γινομένης καὶ τῆς τῶν Τραπεζουντίων ἡγεμονίας ὑπὸ γυναικὶ διοικεῖσθαι καλῶς καὶ βεβαίως οὐ δυναμένης, στασιάζειν τινὲς ἐπεχείρουν καὶ ἀνασείειν τὸν δῆμον. "Οθεν ἀναγ κασθεῖσα Εἰρήνη ἡ βασιλὲς τῶν Τραπεζουντίων εξέπεμψε ταχυναυτοῦσαν τριήρη μετά πρέσ νεων ἄλλων, καὶ σύν γε αὐτοῖς τὸν τῆς Τραπεζοῦντος ἀρχι. θύτην, [Ρ. 540] κατεπείξοντας τὴν προτέραν ζήτησιν αὐτῆς πρὸς τοῦ βασιλέως Ρωμαίων. Οἱ δὴ καταπλεύσαντες ἐς Βυζάντιον καὶ τὸν βασιλέα οὐχ εύρη - κότες ἀποστέλλουσιν ἐς βασιλέα ἱππέας ὀλίγου;, εἰ καὶ γένει καὶ ἀξιώματι προέχειν τῶν ἄλλων ἐδό κουν. Οἷς ἐνδημήσασι τῇ τῶν Θεσσαλονικέων μητροπόλει οὐκ ἐγένετο ἐντυχεῖν παρόντι τῷ βασιλεί. Ῥαΐσας γὰρ πρὸ βραχέος ἐκεῖνος, ὡς εἴρηται, ἀπῄει πολιορκήσων τὴν τῶν ᾿Ακαρ άνων μητρόπου λιν. "Οθεν έδοξε κατά χώραν μείνατε γράμμασι μηνύειν τῷ βασιλεῖ τὴν τῆς ἀφίξεως αἰτίαν αὐτῶν. Δ΄. Ἐπεὶ δ' ἐξουσίας κολακευούσης τὸ ἐπιθυμη τικὸν τῆς γυναικείας ορέξεως πάντα χαλινά διαρ ῥήγνυται, λανθανούσαις μίξεσι χρῆσθαι τὴν βασι λίδα Εἰρήνην έψιθυρίζετο πρὸς τὸν μέγαν δομέστιχον τῶν Τραπεζουντίων. Τοῦτο δὲ διατρέχον τὰς τῶν πολλῶν ἀκοὰς κατεστασίαζε τόν τε δῆμον καὶ μάλιστα τοὺς εὐγενείς προύχοντας· καὶ οἱ μὲν προσεχώρουν τῷ Τζανυχίτῃ πλούτῳ καὶ δόξῃ τηνικαῦτα δυναμένῳ τὰ μέγιστα· οἱ δὲ τῷ μεγάλῳ δομεστίκῳ. Οὕτω δὲ στασιασθείσης καὶ εἰς δύο σχισθείσης τῆς τῶν Τραπεζουντίων πόλεως, εἰς μάχην ἐμφύλιον ἐτελεύτα τὸ πράγμα· ὅτε δὴ καὶ κατακοπῆναι φασι πλείστους τε ἄλλους ἐξ ἑκατέρων τῶν μερῶν καὶ ἐπὶ τούτοις Τζανυχίτην. CAPUT IX. Acarnania urbs primaria obsidetur ab imperatore, cui Cantacuzenus egregiam operam navat, vir magne indolis, apud milites gratiosissimus. Res eo tempore diversis locis ejus prudentia administratæ. Conjurati oppressi. Deprehensa Sphrantzis Palæologi perfidia. Hors istius. Phocæam Romani recuperant. Epirus imperio adjecta. Epiri princeps Thessalonicam abductus. Cantacusenus ipso silentio magnas res gerit. Imperator Byzantium venit, infirma admodum valetudine. Medicis undecunque accitis, suo arbitratu vivit. Morbo ingravescente Deiparæ Hodegetriæ templum petit. 1 At Andronicus imperator, dum Acarnanum caput obsidet, omnia sibi ex animi sententia, quoad feri poterat, succedere sentiebat. Etenim auljuvante magno domestico Cantacuzeno, optime. que imperium cum eo moderante, 552 nullum ex iis quibus premebatur, inconiniodis incommodum esse videbatur. Nam et diuturnam illam peregrina in expeditione moram atque equitam peditumque eladem prudenter admodum relevabat, et illum ex liene morbum eadem solertia lenibat, omnemque inde metum abstergebat, ac si quid externa negotia sollicitudinis aspergerent, eam ille adıninistratione sua facile componebat. Ad hæc cognatorum insidias, quæ tum contra imperatoris caput Α΄. Ο μέντοι βασιλεύς Ανδρόνικος, περὶ τὴν πολιορκίαν ἀσχολούμενο; τῆς τῶν Ακαρνάνων μητροπόλεως, πάντα ἐξευρίας εἶχε τὰ ἐς βούλησιν αὐτῷ γε ἰόντα κατὰ τὸ ἀφικτόν. Τοῦ γὰρ μεγάλου δομεστίκου του Καντακουζηνού παρασπίζοντος καὶ συνδ:Ιθύνοντος ἄριστα τὴν ἀρχὴν, οὐδὲν δεινὸν αὐτῷ τῶν παρεστώτων ἐδόκει δεινῶν. Τήν τε γὰρ χρονίαν ἐν ὑπερορίῳ εκστρατεία διατριβὴν καὶ φθορὰν τῆς ἵππου καὶ τοῦ στρατοῦ δεξιῶς διετίθει, καὶ αὖ τὴν ἀπὸ τοῦ σπληνός πιέζουσαν νόσον συν ετὼς αὐτῷ ἐπεκούφιζε καὶ ἅπαντος τοῦ ἐντεῦθεν ἀπήλλαττε δέους· καὶ εἴ τις πλήττουσα [Ρ. 541] τὴν καρδίαν ὑπῆρχε φροντὶς κοσμική, πάσης εξομαλί ζων ἐτέλειῥᾳδίως. Καὶ ἐπὶ τούτοις τὰς ἐκ τῶν συγ Variorum no'æ. Verba {αῖσας. ἀπῄει ab interpret per incogitantiam omissa fuerant. "Boνικ. Cum his conjungenda ea quæ leguntur infra lib. sit, cap. 11. Βόινια.

Ὁ μέντοι βασιλεὺς Ἀνδρόνικος, περὶ τὴν πολιορκίαν ἀσχολούμενος τῆς τῶν Ἀκαρνάνων μητροπόλεως, πάντα ἐξουρίας εἶχε τὰ ἐς βούλησιν αὐτῷ γε ἰόντα κατὰ τὸ ἐφικτόν. τοῦ γὰρ μεγάλου δομεστίκου τοῦ Καντακουζηνοῦ παρασπίζοντος καὶ συνδιϊθύνοντος ἄριστα τὴν ἀρχὴν, οὐδὲν δεινὸν αὐτῷ τῶν παρεστώτων ἐδόκει δεινῶν. τήν τε γὰρ χρονίαν ἐν ὑπερορίῳ ἐκστρατείᾳ διατριβὴν καὶ φθορὰν τῆς ἵππου καὶ τοῦ στρατοῦ δεξιῶς διετίθει, καὶ αὖ τὴν ἀπὸ τοῦ σπληνὸς πιέζουσαν νόσον συνετῶς αὐτῷ ἐπεκούφιζε καὶ ἅπαντος τοῦ ἐντεῦθεν ἀπήλλαττε δέους· καὶ εἴ τις πλήττουσα τὴν καρδίαν ὑπῆρχε φροντὶς κοσμικὴ, πάσας ἐξομαλίζων ἐτέλει ῥᾳδίως. καὶ ἐπὶ τούτοις τὰς ἐκ τῶν συγγενῶν τηνικαῦτα παραφυείσας ἐπιβουλὰς μάλα σοφῶς αὐτὸς ἀνεῖργε, συστέλλων καὶ ἀπαλλάττων ἐς τἀσφαλὲς, πρὶν εἰς ἀκοὰς ἰέναι τῷ βασιλεῖ. πολλοῖς γὰρ κοσμούμενος ὁ ἀνὴρ τοῖς πλεονεκτήμασιν, ὅσα τε φύσις χαρίζεται καὶ ὅσα βαθεῖα σύνεσις εὐφυῶς πηδαλιουχοῦσα κοσμεῖ, πρὸς παντὸς ἠγαπᾶτο τοῦ στρατοπέδου· καὶ ἦν οὐδεὶς, ὃς οὐ προὐτίθει τῆς ἑαυτοῦ ζωῆς τὴν ἐκείνου.

755 [a. m. 6836 ad 6849| abierat. Ubi eun nacti Trapezuntiorum legati ea & Ταΐσας μέντοι μικρὸν ἐς Ακαρνανίαν ἀπῄει quæ in mandatis habebant exposuerunt. III. Sed cum res extraberetur, et Trapezuntiorum principatus a muliere recte et fortiter administrari baud posset, tumultuari quidam et concitare populum ceperunt. Que res Irenen Trapezuntis imperatricem coegit expedita triremi alios legatos mittere, et una cum iis Trapezuntis archiepiscopun, qui priorem petitionem ipsius apud Romanorum imperatorem urgerent. Qui cum 551 Byzantium appulissent, nec imperatorem ibi reperissent, paucos equites'genere et dignitate præstantes ad illum mittunt. Hi vero Thessalonicam usque progressi nec ipse eficere potuerunt, ut præ. sentem imperatorem convenirent. Nam paulo ante cx morbo (ut jam dixi) recreatus ad oppugnandam Acarnanum metropolin abierat. Quare visum eis est ibi consistere et adventus sui causam per litperas isoperatori aperire. IV. Sed cum potestatem cupiditati blandientem nactus muliebris appetitus omuia vincula abrumpat, clandestina consuetudine magni Trapezuntiorum domestici Irenen imperatricem uti susurrabatur. Quod cum ad vulgi aures pervenisset, populum ad seditionem impulit: ac præsertim nobilissimos. Et alii quidem Tzanychitæ favebant, qui tum opibus ac dignitate plurimum poterat; alii vero se ad magnum domesticum adjungebant. Hunc in modum agitata et in factiones divisa Trapezuntina civitate, res ad civile bellum deducitur. Quo tempore cum alios complures utrinque concisos ferunt, tum ipsummet Tzanychiten. Ενθα δὴ τηνικαῦτα καὶ οἱ τῶν Τραπεζουντίων πρέσβεις ἐντετυχηκότες αὐτῷ τὰ τῆς πρεσβείας ἐξήγγειλαν. 1. Διατριβῆς δὲ μεταξὺ γινομένης καὶ τῆς τῶν Τραπεζουντίων ἡγεμονίας ὑπὸ γυναικὶ διοικεῖσθαι καλῶς καὶ βεβαίως οὐ δυναμένης, στασιάζειν τινὲς ἐπεχείρουν καὶ ἀνασείειν τὸν δῆμον. "Οθεν ἀναγ κασθεῖσα Εἰρήνη ἡ βασιλὲς τῶν Τραπεζουντίων εξέπεμψε ταχυναυτοῦσαν τριήρη μετά πρέσ νεων ἄλλων, καὶ σύν γε αὐτοῖς τὸν τῆς Τραπεζοῦντος ἀρχι. θύτην, [Ρ. 540] κατεπείξοντας τὴν προτέραν ζήτησιν αὐτῆς πρὸς τοῦ βασιλέως Ρωμαίων. Οἱ δὴ καταπλεύσαντες ἐς Βυζάντιον καὶ τὸν βασιλέα οὐχ εύρη - κότες ἀποστέλλουσιν ἐς βασιλέα ἱππέας ὀλίγου;, εἰ καὶ γένει καὶ ἀξιώματι προέχειν τῶν ἄλλων ἐδό κουν. Οἷς ἐνδημήσασι τῇ τῶν Θεσσαλονικέων μητροπόλει οὐκ ἐγένετο ἐντυχεῖν παρόντι τῷ βασιλεί. Ῥαΐσας γὰρ πρὸ βραχέος ἐκεῖνος, ὡς εἴρηται, ἀπῄει πολιορκήσων τὴν τῶν ᾿Ακαρ άνων μητρόπου λιν. "Οθεν έδοξε κατά χώραν μείνατε γράμμασι μηνύειν τῷ βασιλεῖ τὴν τῆς ἀφίξεως αἰτίαν αὐτῶν. Δ΄. Ἐπεὶ δ' ἐξουσίας κολακευούσης τὸ ἐπιθυμη τικὸν τῆς γυναικείας ορέξεως πάντα χαλινά διαρ ῥήγνυται, λανθανούσαις μίξεσι χρῆσθαι τὴν βασι λίδα Εἰρήνην έψιθυρίζετο πρὸς τὸν μέγαν δομέστιχον τῶν Τραπεζουντίων. Τοῦτο δὲ διατρέχον τὰς τῶν πολλῶν ἀκοὰς κατεστασίαζε τόν τε δῆμον καὶ μάλιστα τοὺς εὐγενείς προύχοντας· καὶ οἱ μὲν προσεχώρουν τῷ Τζανυχίτῃ πλούτῳ καὶ δόξῃ τηνικαῦτα δυναμένῳ τὰ μέγιστα· οἱ δὲ τῷ μεγάλῳ δομεστίκῳ. Οὕτω δὲ στασιασθείσης καὶ εἰς δύο σχισθείσης τῆς τῶν Τραπεζουντίων πόλεως, εἰς μάχην ἐμφύλιον ἐτελεύτα τὸ πράγμα· ὅτε δὴ καὶ κατακοπῆναι φασι πλείστους τε ἄλλους ἐξ ἑκατέρων τῶν μερῶν καὶ ἐπὶ τούτοις Τζανυχίτην. CAPUT IX. Acarnania urbs primaria obsidetur ab imperatore, cui Cantacuzenus egregiam operam navat, vir magne indolis, apud milites gratiosissimus. Res eo tempore diversis locis ejus prudentia administratæ. Conjurati oppressi. Deprehensa Sphrantzis Palæologi perfidia. Hors istius. Phocæam Romani recuperant. Epirus imperio adjecta. Epiri princeps Thessalonicam abductus. Cantacusenus ipso silentio magnas res gerit. Imperator Byzantium venit, infirma admodum valetudine. Medicis undecunque accitis, suo arbitratu vivit. Morbo ingravescente Deiparæ Hodegetriæ templum petit. 1 At Andronicus imperator, dum Acarnanum caput obsidet, omnia sibi ex animi sententia, quoad feri poterat, succedere sentiebat. Etenim auljuvante magno domestico Cantacuzeno, optime. que imperium cum eo moderante, 552 nullum ex iis quibus premebatur, inconiniodis incommodum esse videbatur. Nam et diuturnam illam peregrina in expeditione moram atque equitam peditumque eladem prudenter admodum relevabat, et illum ex liene morbum eadem solertia lenibat, omnemque inde metum abstergebat, ac si quid externa negotia sollicitudinis aspergerent, eam ille adıninistratione sua facile componebat. Ad hæc cognatorum insidias, quæ tum contra imperatoris caput Α΄. Ο μέντοι βασιλεύς Ανδρόνικος, περὶ τὴν πολιορκίαν ἀσχολούμενο; τῆς τῶν Ακαρνάνων μητροπόλεως, πάντα ἐξευρίας εἶχε τὰ ἐς βούλησιν αὐτῷ γε ἰόντα κατὰ τὸ ἀφικτόν. Τοῦ γὰρ μεγάλου δομεστίκου του Καντακουζηνού παρασπίζοντος καὶ συνδ:Ιθύνοντος ἄριστα τὴν ἀρχὴν, οὐδὲν δεινὸν αὐτῷ τῶν παρεστώτων ἐδόκει δεινῶν. Τήν τε γὰρ χρονίαν ἐν ὑπερορίῳ εκστρατεία διατριβὴν καὶ φθορὰν τῆς ἵππου καὶ τοῦ στρατοῦ δεξιῶς διετίθει, καὶ αὖ τὴν ἀπὸ τοῦ σπληνός πιέζουσαν νόσον συν ετὼς αὐτῷ ἐπεκούφιζε καὶ ἅπαντος τοῦ ἐντεῦθεν ἀπήλλαττε δέους· καὶ εἴ τις πλήττουσα [Ρ. 541] τὴν καρδίαν ὑπῆρχε φροντὶς κοσμική, πάσης εξομαλί ζων ἐτέλειῥᾳδίως. Καὶ ἐπὶ τούτοις τὰς ἐκ τῶν συγ Variorum no'æ. Verba {αῖσας. ἀπῄει ab interpret per incogitantiam omissa fuerant. "Boνικ. Cum his conjungenda ea quæ leguntur infra lib. sit, cap. 11. Βόινια.

PG 148:757τό,τε γὰρ φιλότιμον τῆς δεξιᾶς καὶ τὸ τοῦ ἤθους καρτερικὸν οὐδ’ ἐν ταῖς ὑπερορίοις διατριβαῖς τε καὶ ἀσχολίαις ἀμείβων ἤμειβεν ὅμως τὰς τύχας τῶν ἐν τοῖς ὅπλοις τότε λιμῷ καὶ λοιμῷ ὑποταλαιπωρούντων ἔς γε τὸ βέλτιον· καὶ ἦσαν ὥσπερ ἐκ μιᾶς οἱ περιλειπόμενοι βοῶντες ἅπαντες γλώττης, στρατιῶται καὶ στρατηγοὶ, λόχοι καὶ λοχαγοὶ, σωτῆρα τοῦτον καὶ τροφέα καὶ πλουτοδότην, καὶ ὅσα τὴν Ῥωμαίων ἡγεμονίαν ἐνδοξοτέραν καθίστησι. (Β.) Καὶ (ἵν’ ὡς ἐν κεφαλαίῳ διεξέλθωμεν ὅσα ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ ἡ τοῦ ἀνδρὸς εὐφυῶς κατέπραξε σύνεσις, ἐγγύθεν τε καὶ πόῤῥωθεν ὁμοίως διενεργοῦσα) αὐτοῦ γὰρ ἅμα τῷ βασιλεῖ τὴν τῶν Ἀκαρνάνων πολιορκοῦντος μητρόπολιν, ἑάλωσαν οἱ τυραννίδα μελετήσαντές τε καὶ ἐπιθέμενοι ἐς Βυζάντιον, πολλοί τε ὄντες καὶ οὐ τῶν ἀφανῶν· περὶ ὧν ὕστερον πλατύτερον λέξομεν. ἑάλω δὲ καὶ Σφραντζῆς ὁ Παλαιολόγος, ὁ τοῦ Συργιάννου φονεὺς, τὰς ὁμοίας ἐξαρτύων κατὰ τοῦ βασιλέως ἐπιβουλάς· συμπαρὼν μὲν αὐτῷ καὶ συστρατοπεδεύων αὐτὸς, ἔχων δ’ οὖν καὶ τοὺς ἐκ Θηβῶν Κατελάνους λάθρα οἱ συμπαρασκευαζομένους καὶ ἅμα τοὺς ἀστυγείτονας τῶν Ἰλλυριῶν.

[1. 6. 1328 AD 1541] BYZANTINE HISTORIE LIB XI. [IMP. ANDRONIC. JUN.] γενών τηνικαῦταπα ραφθείσα; ἐπιβουλάς μάλα σοφῶς grassatae sunt, sapienter repressit, omnibus in tuto αὐτὸς ἀνεῖργε, συστέλλων καὶ ἀπαλλάττων ἐς τἀσφα λές, πρὶν εἰς ἀκοὰς ἰέναι τῷ βασιλεῖ. Πολλοῖς γὰρ κοσμούμενος ὁ ἀνὴρ τοῖς πλεονεκτήμασιν, ὅτα τε φύσις χαρίζεται καὶ ὅσα βαθεία σύνεσις εύφυῶς πηδαλιουχούσα κοσμεί, πρὸς παντὸς ἡγαπάτη του στρατοπέδου· καὶ ἦν οὐδεὶς, ὃς οὐ προστίθει τῆς ἑαυτοῦ ζωῆς τὴν ἐκείνου. Τό τε γὰρ φιλότιμον τῆς δεξιᾶς καὶ τὸ τοῦ ἤθους καρτερικὸν οὐδ᾽ ἐν ταῖς ὑπερορίοις διατριβαῖς τε καὶ ἀσχολίαις ἀμείβων ἤμειβεν ὅμως τὰς τύχας τῶν ἐν τοῖς ὅπλοις τότε λιμῷ καὶ λοιμῷ ὑποταλαιπωρούντων ἐς γε τὸ βέλο τιον· καὶ ἦσαν ὥσπερ ἐκ μιᾶς οἱ περιλειπόμενοι βοῶντες ἅπαντες γλώττης, στρατιῶται και στρατηγοί, λόγοι καὶ λοχαγοί, σωτῆρα τοῦτον καὶ τρο φέα καὶ πλουτοδότην, καὶ ὅσα τὴν Ῥωμαίων ηγε μονίαν ἐνδοξοτέραν καθίστησι Β. Καὶ (ἶν' ὡς ἐν κεφαλαίῳ διεξέλθωμεν ὅσα ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ ἡ τοῦ ἀνδρὸς εὐφυῶς κατέπραξε σύνεσιν, ἐγγύθεν τε καὶ πόρρωθεν ομοίως διενεργοῦσα, αὐτοῦ γὰρ ἅμα τῷ βασιλεῖ τὴν τῶν Ακαρνάνων πολιορκοῦντος μητρόπολιν, ἐάλωσαν οι τυραννίδα μελετήσαντές τε καὶ ἐπιθέμενοι ἐς Βυζάντιον, πολλοί τε ὄντες καὶ οὐ τῶν ἀφανῶν· περὶ ὧν ὕστερον πλατύτερον λέξομεν Εάλω δὲ καὶ Σραντζῆς ὁ Παλαιολόγος, ὁ τοῦ Συργιάννου φο νεὺς, τὰς ὁμοίας εξαρτύων κατὰ τοῦ βασιλέως ἐπιβουλάς· συμπαρὼν μὲν αὐτῷ καὶ συστρατοπε δεύων αὐτὸς, ἔχων δ' οὖν καὶ τοὺς ἐκ Θηβῶν Κατε λάνους λάθρα οι συμπαρασκευαζομένους καὶ ἅμα τοὺς ἀστυγείτονας τῶν Ἰλλυριών. Αλλ' οὗτος μὲν ἔφθη τοῦ βίου προαπελθών, πρὶν τὰς ἀξίας ἐνταῦ θα δίκας ἐκτίσαι· οἶμαι τοῦ Θεοῦ βαρυτέραν τα μιευσαμένου τῷ δυσμενεῖ τὴν αἰώνιον κόλασιν. Γ. Εγεγόνει δ' ὑπὸ Ρωμαίοις τηνικαῦτα ἀπ' νητὶ καὶ ἡ Φωκαέων πόλις ήν μετά πολλῆς τῆς ναυτικῆς δυνάμεως πρὸ τεττάρων ἤδη τῶν χρόνων ὁ βασιλεὺς καταπλεύσας τότε μὲν οὐχ εἷλε, νῦν δὲ καιρὸν ἐπιτηρήσαντες οἱ ταύτης ένοικοι Ρωμαῖοι, καθ' δν ἐς τὰ εἰθισμένα εξῄει κυνηγέστα ὁ τῆς πόλεως ἀρχηγός, κατέσχον τε αὐτὴν, βιασάμενοι τοὺς ἔνδον Λατίνους, ὀλίγους όντα;, καὶ ἅμα τὸ τοῦ βασιλέως ἐπευφήμησαν όνομα, ἐπὶ τῶν τοῦ τείχους επάλξεων ἀναβάντες. collocatis, antequani ad aures imperatoris accederent. Siquidem multis animi ornamentis vir ille præditus, quæ aut a natura insita sunt, aut exaggeratæ mentis, quæ vitæ nostræ moderatrix optima est, prudentia quæsita, apud militem in primis gratiosus erat, ut nemo esset, qui non ejus vitan ac salutem anteponeret suze. Nam cum ne in expeditione quidem tantisque negotiis quidquam de pristina liberalitate animique constantia mutaret, mutabat ille tamen in melius corum fortunam, qui tum fame ac pesto laborabant. Quare omnes una voce qui supererant milites ac duces, ordinez æque alque ordinum præfecti, servatorem illuı et altorem ac largitorem appellare, et quecunque nomina illustriorem faciunt Romani imperii gloriam. Δ. Τούτων δ' οὕτως ἐχόντων ἀπογνόντες πρὸς τὸ τῆς πολιορκίας ἐκτεταμένον ἐνέδοσαν καὶ οἱ ᾿Απαρ νάνες καὶ οὕτως υποχείριος ἐγεγόνει τῇ τῶν Ρωμαίων ἡγεμονία πᾶσα ἡ τῆς παλαιᾶς ὀνομαζο11. Enimvero (ut summatim percenseamus quidquid ejus viri prudentia rebus tan e longinquo quam e proximo gerendis per illud tempus confecit dum is una cum imperatore Acarnanum urlem obsidet, comprehensi sunt 553 qui tyrannidem cogitabant ac Byzantio imminebant, nec pauci nec obscuri; de quibus plura postea dicemns. Captus una cnm iis et Sphrantzes Palæologus, qui Syrgiannem occiderat, eadem contra imperatoris caput molitus. Aderat enim iisdem in castris, et Catalanos ex urbe Thebana cum finitimis Myrici populis, quos secum habebat, ad ea consilia clanculum pellexerat. Verum is, antequam meritas hic poenas daret, e vita subtrahitur, gravioribus, ut opinari licet, suppliciis et æternis a Deo, cujus hostis erat, reservatus. III. Per idem quoque tempus a Romanis sine ullo labore capta Phocæorum civitas, quam magnis navalibus copiis ante annos jam quatuor imperator adortus, tum quidem haud cepit; sed nunc demum Romani illic habitantes, capto tempore, quo urbis princeps de more venatum exierat, occuparunt, Latinis, qui pauci iu ea erant, vi subactis; simulque imperatoris nomen promulgarunt, monium propuguaculis conscensis. IV. Quæ cum ita se haberent, desperata propter obsidionis diuturnitatem salute, etiam Acarnanes deditionem fecerunt: eoque factum, ut tota ca provincia, quæ vetus Epirus appellatur, Romana Variorum notæ. Et quæcunque nomina illustriorem faciunt Roman: imperii (id est, Romanorum imperatorum) gloriam: non, ut vertebat Pelavius, tum en prædicare, quibus Romanum imperium illustrius feceral. Sic infra, Εὐχίτας τε ονομάζων αὐτοὺς καὶ Ὀμφαλοψύχους, καὶ ὅσα τούτοις ἐπό μενα, Euchitas eos et Omphalopsychos, et aliis ejusmodi nominibus appellans. Βoivis. Vide adnotata ad lib. 1, pag. 5. Petavius hoc loco non assecutus est mentem auctoris, latentein scilicet sub insolenti verborum constructione. Similis occurrit lib. ix, cap. 10, sect. 8. Boivin, De iis Gregoras nihil amplius dicturus est. Βοίνικ. Phocœuram civitas, nen Phocensium, ut vertebat Petavins. P'hocenses sunt populi Phocidis, quæ est Achatæ pars: Phocæi, cives urbis Phocæa, de quibus Horatius, Nulla sit hac potior sententia: Phocæorum Velut profugit exsecrata civitas Agros atque lures proprios, etc. Boivin, Cantacuzen. lib. n, cap. 34. Ducang.

ἀλλ’ οὗτος μὲν ἔφθη τοῦ βίου προαπελθὼν, πρὶν τὰς ἀξίας ἐνταῦθα δίκας ἐκτῖσαι· οἶμαι τοῦ θεοῦ βαρυτέραν ταμιευσαμένου τῷ δυσμενεῖ τὴν αἰώνιον κόλασιν. (Γ.) Ἐγεγόνει δ’ ὑπὸ Ῥωμαίοις τηνικαῦτα ἀπονητὶ καὶ ἡ Φωκαέων πόλις, ἣν μετὰ πολλῆς τῆς ναυτικῆς δυνάμεως πρὸ τεττάρων ἤδη τῶν χρόνων ὁ βασιλεὺς καταπλεύσας τότε μὲν οὐχ εἷλε, νῦν δὲ καιρὸν ἐπιτηρήσαντες οἱ ταύτης ἔνοικοι Ῥωμαῖοι, καθ’ ὃν ἐς τὰ εἰθισμένα ἐξῄει κυνηγέσια ὁ τῆς πόλεως ἀρχηγὸς, κατέσχον τε αὐτὴν, βιασάμενοι τοὺς ἔνδον Λατίνους, ὀλίγους ὄντας, καὶ ἅμα τὸ τοῦ βασιλέως ἐπευφήμησαν ὄνομα, ἐπὶ τῶν τοῦ τείχους ἐπάλξεων ἀναβάντες. (Δ.) Τούτων δ’ οὕτως ἐχόντων ἀπογνόντες πρὸς τὸ τῆς πολιορκίας ἐκτεταμένον ἐνέδοσαν καὶ οἱ Ἀκαρνᾶνες· καὶ οὕτως ὑποχείριος ἐγεγόνει τῇ τῶν Ῥωμαίων ἡγεμονίᾳ πᾶσα ἡ τῆς παλαιᾶς ὀνομαζομένης Ἠπείρου ἐπαρχία, καὶ οὐδὲν ἦν ἔτι τὸ ἀντιπράττον ἐκεῖθεν. ἀλλ’ ἐπανιόντι τῷ βασιλεῖ πρὸς Θεσσαλονίκην συνεπανῄει καὶ ὁ τοῦ τελευτήσαντος κόντου Κεφαλληνίας υἱὸς, οὐ μάλα ἑκὼν, μηδεμίαν ἔχων ἔτι προσδοκίαν ἐπανελθεῖν ἐς τὴν πατρῴαν τοῦ ἡγεμονικοῦ κλήρου διαδοχήν.

[1. 6. 1328 AD 1541] BYZANTINE HISTORIE LIB XI. [IMP. ANDRONIC. JUN.] γενών τηνικαῦταπα ραφθείσα; ἐπιβουλάς μάλα σοφῶς grassatae sunt, sapienter repressit, omnibus in tuto αὐτὸς ἀνεῖργε, συστέλλων καὶ ἀπαλλάττων ἐς τἀσφα λές, πρὶν εἰς ἀκοὰς ἰέναι τῷ βασιλεῖ. Πολλοῖς γὰρ κοσμούμενος ὁ ἀνὴρ τοῖς πλεονεκτήμασιν, ὅτα τε φύσις χαρίζεται καὶ ὅσα βαθεία σύνεσις εύφυῶς πηδαλιουχούσα κοσμεί, πρὸς παντὸς ἡγαπάτη του στρατοπέδου· καὶ ἦν οὐδεὶς, ὃς οὐ προστίθει τῆς ἑαυτοῦ ζωῆς τὴν ἐκείνου. Τό τε γὰρ φιλότιμον τῆς δεξιᾶς καὶ τὸ τοῦ ἤθους καρτερικὸν οὐδ᾽ ἐν ταῖς ὑπερορίοις διατριβαῖς τε καὶ ἀσχολίαις ἀμείβων ἤμειβεν ὅμως τὰς τύχας τῶν ἐν τοῖς ὅπλοις τότε λιμῷ καὶ λοιμῷ ὑποταλαιπωρούντων ἐς γε τὸ βέλο τιον· καὶ ἦσαν ὥσπερ ἐκ μιᾶς οἱ περιλειπόμενοι βοῶντες ἅπαντες γλώττης, στρατιῶται και στρατηγοί, λόγοι καὶ λοχαγοί, σωτῆρα τοῦτον καὶ τρο φέα καὶ πλουτοδότην, καὶ ὅσα τὴν Ῥωμαίων ηγε μονίαν ἐνδοξοτέραν καθίστησι Β. Καὶ (ἶν' ὡς ἐν κεφαλαίῳ διεξέλθωμεν ὅσα ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ ἡ τοῦ ἀνδρὸς εὐφυῶς κατέπραξε σύνεσιν, ἐγγύθεν τε καὶ πόρρωθεν ομοίως διενεργοῦσα, αὐτοῦ γὰρ ἅμα τῷ βασιλεῖ τὴν τῶν Ακαρνάνων πολιορκοῦντος μητρόπολιν, ἐάλωσαν οι τυραννίδα μελετήσαντές τε καὶ ἐπιθέμενοι ἐς Βυζάντιον, πολλοί τε ὄντες καὶ οὐ τῶν ἀφανῶν· περὶ ὧν ὕστερον πλατύτερον λέξομεν Εάλω δὲ καὶ Σραντζῆς ὁ Παλαιολόγος, ὁ τοῦ Συργιάννου φο νεὺς, τὰς ὁμοίας εξαρτύων κατὰ τοῦ βασιλέως ἐπιβουλάς· συμπαρὼν μὲν αὐτῷ καὶ συστρατοπε δεύων αὐτὸς, ἔχων δ' οὖν καὶ τοὺς ἐκ Θηβῶν Κατε λάνους λάθρα οι συμπαρασκευαζομένους καὶ ἅμα τοὺς ἀστυγείτονας τῶν Ἰλλυριών. Αλλ' οὗτος μὲν ἔφθη τοῦ βίου προαπελθών, πρὶν τὰς ἀξίας ἐνταῦ θα δίκας ἐκτίσαι· οἶμαι τοῦ Θεοῦ βαρυτέραν τα μιευσαμένου τῷ δυσμενεῖ τὴν αἰώνιον κόλασιν. Γ. Εγεγόνει δ' ὑπὸ Ρωμαίοις τηνικαῦτα ἀπ' νητὶ καὶ ἡ Φωκαέων πόλις ήν μετά πολλῆς τῆς ναυτικῆς δυνάμεως πρὸ τεττάρων ἤδη τῶν χρόνων ὁ βασιλεὺς καταπλεύσας τότε μὲν οὐχ εἷλε, νῦν δὲ καιρὸν ἐπιτηρήσαντες οἱ ταύτης ένοικοι Ρωμαῖοι, καθ' δν ἐς τὰ εἰθισμένα εξῄει κυνηγέστα ὁ τῆς πόλεως ἀρχηγός, κατέσχον τε αὐτὴν, βιασάμενοι τοὺς ἔνδον Λατίνους, ὀλίγους όντα;, καὶ ἅμα τὸ τοῦ βασιλέως ἐπευφήμησαν όνομα, ἐπὶ τῶν τοῦ τείχους επάλξεων ἀναβάντες. collocatis, antequani ad aures imperatoris accederent. Siquidem multis animi ornamentis vir ille præditus, quæ aut a natura insita sunt, aut exaggeratæ mentis, quæ vitæ nostræ moderatrix optima est, prudentia quæsita, apud militem in primis gratiosus erat, ut nemo esset, qui non ejus vitan ac salutem anteponeret suze. Nam cum ne in expeditione quidem tantisque negotiis quidquam de pristina liberalitate animique constantia mutaret, mutabat ille tamen in melius corum fortunam, qui tum fame ac pesto laborabant. Quare omnes una voce qui supererant milites ac duces, ordinez æque alque ordinum præfecti, servatorem illuı et altorem ac largitorem appellare, et quecunque nomina illustriorem faciunt Romani imperii gloriam. Δ. Τούτων δ' οὕτως ἐχόντων ἀπογνόντες πρὸς τὸ τῆς πολιορκίας ἐκτεταμένον ἐνέδοσαν καὶ οἱ ᾿Απαρ νάνες καὶ οὕτως υποχείριος ἐγεγόνει τῇ τῶν Ρωμαίων ἡγεμονία πᾶσα ἡ τῆς παλαιᾶς ὀνομαζο11. Enimvero (ut summatim percenseamus quidquid ejus viri prudentia rebus tan e longinquo quam e proximo gerendis per illud tempus confecit dum is una cum imperatore Acarnanum urlem obsidet, comprehensi sunt 553 qui tyrannidem cogitabant ac Byzantio imminebant, nec pauci nec obscuri; de quibus plura postea dicemns. Captus una cnm iis et Sphrantzes Palæologus, qui Syrgiannem occiderat, eadem contra imperatoris caput molitus. Aderat enim iisdem in castris, et Catalanos ex urbe Thebana cum finitimis Myrici populis, quos secum habebat, ad ea consilia clanculum pellexerat. Verum is, antequam meritas hic poenas daret, e vita subtrahitur, gravioribus, ut opinari licet, suppliciis et æternis a Deo, cujus hostis erat, reservatus. III. Per idem quoque tempus a Romanis sine ullo labore capta Phocæorum civitas, quam magnis navalibus copiis ante annos jam quatuor imperator adortus, tum quidem haud cepit; sed nunc demum Romani illic habitantes, capto tempore, quo urbis princeps de more venatum exierat, occuparunt, Latinis, qui pauci iu ea erant, vi subactis; simulque imperatoris nomen promulgarunt, monium propuguaculis conscensis. IV. Quæ cum ita se haberent, desperata propter obsidionis diuturnitatem salute, etiam Acarnanes deditionem fecerunt: eoque factum, ut tota ca provincia, quæ vetus Epirus appellatur, Romana Variorum notæ. Et quæcunque nomina illustriorem faciunt Roman: imperii (id est, Romanorum imperatorum) gloriam: non, ut vertebat Pelavius, tum en prædicare, quibus Romanum imperium illustrius feceral. Sic infra, Εὐχίτας τε ονομάζων αὐτοὺς καὶ Ὀμφαλοψύχους, καὶ ὅσα τούτοις ἐπό μενα, Euchitas eos et Omphalopsychos, et aliis ejusmodi nominibus appellans. Βoivis. Vide adnotata ad lib. 1, pag. 5. Petavius hoc loco non assecutus est mentem auctoris, latentein scilicet sub insolenti verborum constructione. Similis occurrit lib. ix, cap. 10, sect. 8. Boivin, De iis Gregoras nihil amplius dicturus est. Βοίνικ. Phocœuram civitas, nen Phocensium, ut vertebat Petavins. P'hocenses sunt populi Phocidis, quæ est Achatæ pars: Phocæi, cives urbis Phocæa, de quibus Horatius, Nulla sit hac potior sententia: Phocæorum Velut profugit exsecrata civitas Agros atque lures proprios, etc. Boivin, Cantacuzen. lib. n, cap. 34. Ducang.

Chapter XCaput X

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

901 [A. C. 1328 AD 1511] BYZANTINE HISTORIE LIB X. [IMP. ANDRONIC plorabat; ac modo spem boaam, divium erga se benignitatis memor, concipiebat, mede desperationc vehem nter angebatur. Misit tamen triginta fatores extra mænia, ut a Sphrantze denuntiatum illi fuerat. In ipsius autem portus ingressu trireέξω mem celerem habebat, in quam, si Sphrantzes re infecta redisset, se conjecturus statim cum suis erat et Byzantium quam celerrime rediturus. t g Vlil. Set cum hostiles copiæ proping accessissent, et ad sexaginta fere stadia castris ab urim positis posti lie oppugnature ingenia viderentur Sparantzis conatu suo desperato cogitationem om nem ex eo ad ag landa fugie consilia prorsus convertit, et að Syrgiannem de more ingressus ejusmoli causam exeunali comminiscitur. Velle se, ait, paululum extra castra prodire ad spectando» quosdam urbis muros, numquid armatis sint completi. At ille nihil suspicatus mali, Abi, inquit, sequar et ipse.» Præcedit igitur Spbrantzes cum duobus famulis 501 funesti consilii consciis; Syrgiaunes vero solus sequitur, Deo nimirum sanam illi mentem tum adimente, cum se maxime rerum potiturum somniaret. Ut autem circiter duodecim stadia a castris discesserant, illi conversi, cum id quod vehementer exoptarant a fortuna vitro suppeditatum sibi cernerent, illum circumventum gladiis conciderunt et statim, priusquam quisquam in castris rescivisset, contento cursu in urbem se re ceperunt. Postridie vero Crales re desperata imp ratori petenti paccm dedit; et cum eo egresso collocutus, muneribus quibusdam acceptis, domum retro abiit. Et hic quidem annus in his desiit. CAPUT VIII. Latini duo episcopi de Ecclesiarum concordia disputatum veniunt. Patriarcha suæ et suorum facundiæ diffisus Gregoram, quanquam laicum, advocandum censet. Ilic primo silentium suadet. Deinde patriarcham et selectos episcopos privatim convenit. Orationem coram iis habet, qua sententiam suam fusias exponit. Assentiuntur cum alii, tum Dyrrhachi episcounts. Quis vir et qualis. Constantinus Despota moritur. 1. Insecuto anno duo episcopi vetere Roma a Papa delegati venerunt, ut de pace et concordia Ecclesiarum disputarent. Ac statim videre crat multos e populo zclumn prae se ferre, sed non secunVariorum notæ. Hic tempora confuudere Gregoram observat Pontanus ex Cantacuzeno, lib. 1v, cap. 8. Missi enim hi duo episcopi anno 1549, Joanne Palæologo et eodem Cantacuzeno imperantibus, quorum alter Minorita fuit Guilelmus Chissimensis, alter ex ordine Prædicatorum Gaspertus Cenetensis episcopi. De hac legatione copiose egit Waddingus hoc anno. DUCANG. Pontanus ad Cantacuzeni lib. 1. cap. 9, Gregoram temere et injuria reprehendit, ut tempora confundentem, atque eos legatos, qui Canta. cūzeno imperante Byzantium venissent, sub Androaico pluribus ante annis missos affirmantem: diTous ipse gravi reprehensione, qui ignoret an. Chr. 1.53. Andronico imperante, antistites duos Latinos a papa Joanne XXII legatos Byzantium venisse, de ccclesiarum concordia acturos. Qua de re exstat epistola Joannis XXII, data Avenione anno Chr. 4335, Non. Jul. Quod si Cantacuzenus de missis ad Andronicum legatis tacct, de missis ad se mulia narrat, non ea est Gregoræ sed ipsius Contacuzeni negligentia. Ducangius in notis Pontanum secutus est. Boivin. franciscus de Camerino, Vosprensis, sen Bospori) archiepiscopus, et Ricardas episcopus Chersonensis. Vile Annales ecclesiast. Olorici laynalili, add an. 1333, num. 17, 18, 19, item ad an. 1334, num. 4, 5. Boivin. Easal in cod. Reg. pag. inter opuscula Barlaam

PG 148:759οὕτω μεγίστων ἔργων δημιουργὸς εὐφυὴς ἡ τοῦ μεγάλου δομεστίκου καθέστηκε σιωπή. τῶν μὲν γὰρ ἄλλων οἱ λόγοι σκιαὶ μόνον ὑπάρχουσιν ἔργων, τῇ βλάστῃ εὐθὺς καὶ τῇ γλώττῃ συναποθνήσκοντες· τοῦ δ’ ἀνδρὸς τουτουὶ̈ καὶ ἡ σιωπὴ ἔργων μεγάλων ἐστὶν αὐτουργός. πολλὴν γὰρ ὁ ἀνὴρ πλουτεῖ τὴν μεγαλοφυί̈αν καὶ τὴν περίνοιαν, βαθεῖαν αὔλακα διὰ φρενὸς ὡς ἀληθῶς καρπούμενος. (Ε.) Ἔαρος δ’ ἐπιόντος ἀπάρας ὁ βασιλεὺς ἐκ Θεσσαλονίκης ἅμα γυναικὶ καὶ παισὶ δωδεκαταῖος κατέλυσε παρὰ πόλει τῇ ἐπικεκλημένῃ Διδυμοτείχῳ. κἀκεῖ διατρίψας ἡμέρας συχνὰς ἧκεν εἰς τὸ Βυζάντιον, λήγοντος ἤδη τοῦ ἔαρος, βαρείᾳ τῇ ἀπὸ τοῦ σπληνὸς πιεζόμενος νόσῳ καὶ ὀξυτέρᾳ τῇ ῥύμῃ πρὸς θάνατον ἤδη συνελαυνόμενος. ἀπέγνωστο γὰρ καὶ πρὸς τῶν ἰατρῶν, ὅσοι τε τῶν Ῥωμαίων καὶ οἳ τῶν Περσῶν προσεκλήθησαν τούτου γε εἵνεκα, τρεῖς ὄντες αὐτοί. ὧν ἁπάντων λεπτοτέρᾳ ἐπιταττόντων χρῆσθαι διαίτῃ καὶ ὅλῃ προθέσει ψυχῆς τῶν βλαπτόντων ἀπέχεσθαι, ὁ δὲ ὠλιγώρει τελέως αὐτῶν, μόνῃ τῇ ἰδίᾳ βουλήσει χρώμενος ἡγεμόνι τῆς ἑαυτοῦ τραπέζης, ἐναντιωτάτῃ τὸ παράπαν ταῖς τῶν ἰατρῶν οὔσῃ παραγγελίαις.

759 [A. M. 6836 Ad 6349] ditionis feret, neque inde quidquam obstaret. Im. μένης Ηπείρου ἐπαρχία, καὶ οὐδὲν ἦν ἔτι τὸ ἀντιperatore autem Thessalonicam redeunte, una etiam Cephallenie comitis defuncti filius eodem 554 venit, non sane volens, quod nullam spem relictam sibi videret recuperande paterni imperii successionis. Adeo habilis maximorum operum artifex magni domestici taciturniias exstitit; nam aliorum quidem verba un.bræ tantum sunt operum, simulatque Jingua prodierint, emorientia. Viri autem hujus ctiam silentium magnas res gerit. Nimirum ingenii magnitudine et solertia vir ille excellit, revera profundo mentis sulco fruens. φυΐαν καὶ τὴν περίνοιαν, βαθείαν αύλακα διὰ φρενὸς ὡς V. Vere autem ineunte imperator Thessalonica cum uxore et liberis digressus duodecimo die ad urbem, cui Didymotichum nomen est, pervenit: ibique dies complures commoratus Ryzantium vere jam desinente ingreditur, gravi lienis norbo pres- Η sus, cujus vehementiore impetu ad mortem urgebatur. Nam et ab omnibus medicis Romanis, et ab iis, qui e Persia ob eam ipsam rem acciti fuerant, qui quidem tres erant, curatio ejus desperabatur. Cum autem ii omnes tenuiore uti victu et summo studio rebus noxiis eum abstinere juberent, ille prorsus eos contemnebat, et mensam sic instruebat, ut voluntatem suam solam ducem sequeretur, quæ cum medicorum præceptis maxime pugnabat. Unde splen celeriter auctus usque ad jecur excurrit, neque eum deinceps secure vivere passus est. Cum igitur dies viginti in palatio commoratus onihes a suo congressu exclusisset, sacrum Dei Genitricis 555 templum, ejus monasterii quod ModeHow dicitur, invisere decrevit. Magnam enim spem et firmam et leliora spondentem, quidquid rerum ageret, in illa collocabat. Eamdem igitur etiam nunc accessit. alterutrum petiturus: vel morbi, sel vite fuem. πράττον ἐκεῖθεν. [Ι. 542] 'Αλλ' ἐπανιόντι τῷ βασιλεῖ πρὸς Θεσσαλονίκην συνεπανῄει καὶ ὁ τοῦ τελευτήσαν τος κόντου Κεφαλληνίας υἱὸς, οὐ μάλα ἐκών, μηδεμίαν ἔχων ἔτι προσδοκίαν ἐπανελθεῖν ἐς τὴν πατρῴαν τοῦ ἡγεμονικοῦ κλήρου διαδοχήν. Οὕτω μεγίστων Εργων δημιουργὸς εὐφυὴς ἡ τοῦ μεγάλου δομεστία κου καθέστηκε σιωπή Τῶν μὲν γὰρ ἄλλων οἱ λόγοι σκιαὶ μόνον ὑπάρχουσιν ἔργων, τῇ βλάστη εὐθὺς καὶ τῇ γλώττη συναποθνήσκοντες· τοῦ δ' ἀν δρὸς τούτου καὶ ἡ σιωπὴ ἔργων μεγάλων ἐστὶν αὐτ τουργός. Πολλὴν γὰρ ὁ ἀνὴρ πλουτεῖ τὴν μεγαλοἀληθῶς καρπούμενος. Ε'. Εαρος δ' ἐπιόντος ἀπάρας ὁ βασιλεὺς ἐκ Θεσσαλονίκης ἅμα γυναικὶ καὶ παισὶ δωδεκαταῖος κατέλυσε παρὰ πόλει τῇ ἐπικεκλημένῃ Διδυμοτείχῳ. Κἀκεῖ διατρίψας ἡμέρας συχνάς ἧκεν εἰς τὸ Βυζάντιον, λήγοντος ἤδη τοῦ ἔαρος, βαρεία τῇ ἀπὸ τοῦ σπληνός πιεζόμενος νόσῳ καὶ ὀξυτέρα τῇ ῥύμῃ πρὸς θάνατον ήδη συνελαυνόμενος. Απο έγνω στο γὰρ καὶ πρὸς τῶν ἰατρῶν, ὅσοι τε τῶν Ρωμαίων καὶ οἱ τῶν Περσῶν προσεκλήθησαν τού του γε εἵνεκα, τρεῖς ὄντες αὐτοί "Ων ἀπάν των λεπτοτέρα επιταττόντων χρῆσθαι διαίτῃ καὶ ὅλῃ προθέσει ψυχῆς τῶν βλαπτόντων ἀπέχεσθα:, ὁ δὲ ωλιγώρει τελέως αὐτῶν, μόνῃ τῇ ἰδίᾳ βουλήσει χρώμενος ἡγεμόνι τῆς ἑαυτοῦ τραπέζης, έναντι τάτῃ τὸ παράπαν ταῖς τῶν ἰατρῶν οὔσῃ παραγγε λίαις. Διὰ δὴ τοῦτο καὶ αὐξην ταχείαν ο σπλήν εἰληφὼς ἔδραμεν ἄχρι καὶ ἐς τὸ ἦπαρ, καὶ ἥκιστα ζῇν αὐτὸν ἀδεῶς τοῦ λοιποῦ ξυνεχώρει. Ημέρες οὖν εἴκοσιν ἐν τοῖς βασιλείοις διατετελεκότι καὶ πᾶσαν ἀνθρώπων ὁμιλίαν ἀποσεισαμένῳ ἔδοξε πρὸς τὸ θεῖον ἰέναι τῆς Θεομήτορος τέμενος, τῆς τῶν Οδηγῶν καλουμένης μονής. Μεγάλας γὰρ εἶχε καὶ ἀῤῥαγεῖς πρὸς αὐτὴν ἀεὶ τὰς εὐφραινούσας ἐλπίδας ἐν πάσαις ταῖς πράξεσιν. Ηκεν οὖν συνήθως καὶ νῦν, αἰτήσων δυοῖν θάτερον, ἢ τοῦ νοσήματος ἢ τοῦ βίου ἀπαλλαγήν. CAPUT X. Barlaamus advena Italus, non tam Græce quam Latine eruditus; Byzantinos contemnit. Aliis obtrectandº gloriam sibi quærit. Traducitur et exsibilatur. Gregoras ea de re dialogum scripsit. Dialogi titulus el initium. Fictorum nominum explicatio. Idem Barlaamus monachos Græcos oppugnat. Palamam, pro iis propugnantem, hæreseos et blasphemia accusat. Convocata synodo disputatur de sola precatione. Aliarum quastionum tractatio vel consulto omissa, vel dilata. Imperator egregiam orationem habet. Gregoranı absentem desiderat. Causa absentiæ. Barlaamus victus ad suos et ad patria instituta revertitur. I. Sed illud pene me præteriit, quod est dictu maxime necessarium, sine quo longius progredi haud possim. Id ergo paucis repetendum est. Romano principatu ab Andronico avo ad juniorem Andronicum translato ex Italia Byzantium venit vir Romanum habitum indutus idemque Barlaa - muẩn sese nominans. Is cum Latinorum dogmatica [P.343] Α'. Αλλ' ἐκεῖνο μικρού με παρέδραμε, τῶν αναγκαιοτάτων ὑπάρχον λεχθῆναι. Περαιτέρω γιο ἰέναι τούτου χωρὶς οὐκ ἂν δυναίμην. Διὰ βραχέων τοίνυν ἐπαναλήψομαι. Τῆς τῶν Ῥωμαίων ἡγεμονίας ἐξ Ανδρονίκου τοῦ πάππου πρὸς τὸν νέον μετατεθ:!- σης ᾿Ανδρόνικον, ἧκεν ἐξ Ιταλίας ἀνὴρ ἐς Βυζάντ τιον, ράκος Ροιμαϊκὸν ὑποιούς καὶ Βαρο Variorum notæ. Vel natura Laciturnam fuisse significat Cantacuzenum cui ut successori aut raptori imperii passim adulari videtur: aut, si hoc non valt, ex jis quæ desunt in codice, rectius intelligeretur hic Jesus. WOLFIUS. Idem Cantacuzen. lib. 11, cap. 40. DucasNG. Vertenlumn ita ut edidimus, non quemad modum Wolfius. Βοινιν. llabitum indutus Romanum, id est, Byzantinum sen Græcum. 'Pixo; proprie est habitus mo. nasticus. Boivin,

διὰ δὴ τοῦτο καὶ αὔξην ταχεῖαν ὁ σπλὴν εἰληφὼς ἔδραμεν ἄχρι καὶ ἐς τὸ ἧπαρ, καὶ ἥκιστα ζῇν αὐτὸν ἀδεῶς τοῦ λοιποῦ ξυνεχώρει. ἡμέρας οὖν εἴκοσιν ἐν τοῖς βασιλείοις διατετελεκότι καὶ πᾶσαν ἀνθρώπων ὁμιλίαν ἀποσεισαμένῳ ἔδοξε πρὸς τὸ θεῖον ἰέναι τῆς θεομήτορος τέμενος, τῆς τῶν Ὁδηγῶν καλουμένης μονῆς. μεγάλας γὰρ εἶχε καὶ ἀῤῥαγεῖς πρὸς αὐτὴν ἀεὶ τὰς εὐφραινούσας ἐλπίδας ἐν πάσαις ταῖς πράξεσιν. ἧκεν οὖν συνήθως καὶ νῦν, αἰτήσων δυοῖν θάτερον, ἢ τοῦ νοσήματος, ἢ τοῦ βίου ἀπαλλαγήν. ι. Ἀλλ’ ἐκεῖνο μικροῦ με παρέδραμε, τῶν ἀναγκαιοτάτων ὑπάρχον λεχθῆναι. περαιτέρω γὰρ ἰέναι τούτου χωρὶς οὐκ ἂν δυναίμην. διὰ βραχέων τοίνυν ἐπαναλήψομαι. τῆς τῶν Ῥωμαίων ἡγεμονίας ἐξ Ἀνδρονίκου τοῦ πάππου πρὸς τὸν νέον μετατεθείσης Ἀνδρόνικον, ἧκεν ἐξ Ἰταλίας ἀνὴρ ἐς Βυζάντιον, ῥάκος Ῥωμαϊκὸν ὑποδὺς καὶ Βαρλαὰμ ἑαυτὸν ὀνομάσας. οὗτος ἤσκητο μὲν καὶ τὴν Λατίνων δογματικὴν σοφίαν· ἐγεύσατο δ’ οὖν καὶ τῆς θύραθεν τῶν Ἑλλήνων, εἰ καὶ μὴ ὡς ἐκεῖνος ᾤετο, ἀλλ’ οὖν μετρίως καὶ ἄκρῳ (τὸ τοῦ λόγου) δακτύλῳ.

759 [A. M. 6836 Ad 6349] ditionis feret, neque inde quidquam obstaret. Im. μένης Ηπείρου ἐπαρχία, καὶ οὐδὲν ἦν ἔτι τὸ ἀντιperatore autem Thessalonicam redeunte, una etiam Cephallenie comitis defuncti filius eodem 554 venit, non sane volens, quod nullam spem relictam sibi videret recuperande paterni imperii successionis. Adeo habilis maximorum operum artifex magni domestici taciturniias exstitit; nam aliorum quidem verba un.bræ tantum sunt operum, simulatque Jingua prodierint, emorientia. Viri autem hujus ctiam silentium magnas res gerit. Nimirum ingenii magnitudine et solertia vir ille excellit, revera profundo mentis sulco fruens. φυΐαν καὶ τὴν περίνοιαν, βαθείαν αύλακα διὰ φρενὸς ὡς V. Vere autem ineunte imperator Thessalonica cum uxore et liberis digressus duodecimo die ad urbem, cui Didymotichum nomen est, pervenit: ibique dies complures commoratus Ryzantium vere jam desinente ingreditur, gravi lienis norbo pres- Η sus, cujus vehementiore impetu ad mortem urgebatur. Nam et ab omnibus medicis Romanis, et ab iis, qui e Persia ob eam ipsam rem acciti fuerant, qui quidem tres erant, curatio ejus desperabatur. Cum autem ii omnes tenuiore uti victu et summo studio rebus noxiis eum abstinere juberent, ille prorsus eos contemnebat, et mensam sic instruebat, ut voluntatem suam solam ducem sequeretur, quæ cum medicorum præceptis maxime pugnabat. Unde splen celeriter auctus usque ad jecur excurrit, neque eum deinceps secure vivere passus est. Cum igitur dies viginti in palatio commoratus onihes a suo congressu exclusisset, sacrum Dei Genitricis 555 templum, ejus monasterii quod ModeHow dicitur, invisere decrevit. Magnam enim spem et firmam et leliora spondentem, quidquid rerum ageret, in illa collocabat. Eamdem igitur etiam nunc accessit. alterutrum petiturus: vel morbi, sel vite fuem. πράττον ἐκεῖθεν. [Ι. 542] 'Αλλ' ἐπανιόντι τῷ βασιλεῖ πρὸς Θεσσαλονίκην συνεπανῄει καὶ ὁ τοῦ τελευτήσαν τος κόντου Κεφαλληνίας υἱὸς, οὐ μάλα ἐκών, μηδεμίαν ἔχων ἔτι προσδοκίαν ἐπανελθεῖν ἐς τὴν πατρῴαν τοῦ ἡγεμονικοῦ κλήρου διαδοχήν. Οὕτω μεγίστων Εργων δημιουργὸς εὐφυὴς ἡ τοῦ μεγάλου δομεστία κου καθέστηκε σιωπή Τῶν μὲν γὰρ ἄλλων οἱ λόγοι σκιαὶ μόνον ὑπάρχουσιν ἔργων, τῇ βλάστη εὐθὺς καὶ τῇ γλώττη συναποθνήσκοντες· τοῦ δ' ἀν δρὸς τούτου καὶ ἡ σιωπὴ ἔργων μεγάλων ἐστὶν αὐτ τουργός. Πολλὴν γὰρ ὁ ἀνὴρ πλουτεῖ τὴν μεγαλοἀληθῶς καρπούμενος. Ε'. Εαρος δ' ἐπιόντος ἀπάρας ὁ βασιλεὺς ἐκ Θεσσαλονίκης ἅμα γυναικὶ καὶ παισὶ δωδεκαταῖος κατέλυσε παρὰ πόλει τῇ ἐπικεκλημένῃ Διδυμοτείχῳ. Κἀκεῖ διατρίψας ἡμέρας συχνάς ἧκεν εἰς τὸ Βυζάντιον, λήγοντος ἤδη τοῦ ἔαρος, βαρεία τῇ ἀπὸ τοῦ σπληνός πιεζόμενος νόσῳ καὶ ὀξυτέρα τῇ ῥύμῃ πρὸς θάνατον ήδη συνελαυνόμενος. Απο έγνω στο γὰρ καὶ πρὸς τῶν ἰατρῶν, ὅσοι τε τῶν Ρωμαίων καὶ οἱ τῶν Περσῶν προσεκλήθησαν τού του γε εἵνεκα, τρεῖς ὄντες αὐτοί "Ων ἀπάν των λεπτοτέρα επιταττόντων χρῆσθαι διαίτῃ καὶ ὅλῃ προθέσει ψυχῆς τῶν βλαπτόντων ἀπέχεσθα:, ὁ δὲ ωλιγώρει τελέως αὐτῶν, μόνῃ τῇ ἰδίᾳ βουλήσει χρώμενος ἡγεμόνι τῆς ἑαυτοῦ τραπέζης, έναντι τάτῃ τὸ παράπαν ταῖς τῶν ἰατρῶν οὔσῃ παραγγε λίαις. Διὰ δὴ τοῦτο καὶ αὐξην ταχείαν ο σπλήν εἰληφὼς ἔδραμεν ἄχρι καὶ ἐς τὸ ἦπαρ, καὶ ἥκιστα ζῇν αὐτὸν ἀδεῶς τοῦ λοιποῦ ξυνεχώρει. Ημέρες οὖν εἴκοσιν ἐν τοῖς βασιλείοις διατετελεκότι καὶ πᾶσαν ἀνθρώπων ὁμιλίαν ἀποσεισαμένῳ ἔδοξε πρὸς τὸ θεῖον ἰέναι τῆς Θεομήτορος τέμενος, τῆς τῶν Οδηγῶν καλουμένης μονής. Μεγάλας γὰρ εἶχε καὶ ἀῤῥαγεῖς πρὸς αὐτὴν ἀεὶ τὰς εὐφραινούσας ἐλπίδας ἐν πάσαις ταῖς πράξεσιν. Ηκεν οὖν συνήθως καὶ νῦν, αἰτήσων δυοῖν θάτερον, ἢ τοῦ νοσήματος ἢ τοῦ βίου ἀπαλλαγήν. CAPUT X. Barlaamus advena Italus, non tam Græce quam Latine eruditus; Byzantinos contemnit. Aliis obtrectandº gloriam sibi quærit. Traducitur et exsibilatur. Gregoras ea de re dialogum scripsit. Dialogi titulus el initium. Fictorum nominum explicatio. Idem Barlaamus monachos Græcos oppugnat. Palamam, pro iis propugnantem, hæreseos et blasphemia accusat. Convocata synodo disputatur de sola precatione. Aliarum quastionum tractatio vel consulto omissa, vel dilata. Imperator egregiam orationem habet. Gregoranı absentem desiderat. Causa absentiæ. Barlaamus victus ad suos et ad patria instituta revertitur. I. Sed illud pene me præteriit, quod est dictu maxime necessarium, sine quo longius progredi haud possim. Id ergo paucis repetendum est. Romano principatu ab Andronico avo ad juniorem Andronicum translato ex Italia Byzantium venit vir Romanum habitum indutus idemque Barlaa - muẩn sese nominans. Is cum Latinorum dogmatica [P.343] Α'. Αλλ' ἐκεῖνο μικρού με παρέδραμε, τῶν αναγκαιοτάτων ὑπάρχον λεχθῆναι. Περαιτέρω γιο ἰέναι τούτου χωρὶς οὐκ ἂν δυναίμην. Διὰ βραχέων τοίνυν ἐπαναλήψομαι. Τῆς τῶν Ῥωμαίων ἡγεμονίας ἐξ Ανδρονίκου τοῦ πάππου πρὸς τὸν νέον μετατεθ:!- σης ᾿Ανδρόνικον, ἧκεν ἐξ Ιταλίας ἀνὴρ ἐς Βυζάντ τιον, ράκος Ροιμαϊκὸν ὑποιούς καὶ Βαρο Variorum notæ. Vel natura Laciturnam fuisse significat Cantacuzenum cui ut successori aut raptori imperii passim adulari videtur: aut, si hoc non valt, ex jis quæ desunt in codice, rectius intelligeretur hic Jesus. WOLFIUS. Idem Cantacuzen. lib. 11, cap. 40. DucasNG. Vertenlumn ita ut edidimus, non quemad modum Wolfius. Βοινιν. llabitum indutus Romanum, id est, Byzantinum sen Græcum. 'Pixo; proprie est habitus mo. nasticus. Boivin,

τυχών γε μὴν εὐμενείας βασιλικῆς καὶ πλουσίᾳ τῇ γλώττῃ σεμνύνων τὰ ἑαυτοῦ ἐλοιδόρει καὶ κατεμέμφετο τὴν τῶν Βυζαντίων πολιτείαν, ἄμοιρον εἶναι σοφίας αὐτὸς καταψηφιζόμενος, ἐπιβούλως οὑτωσὶ καὶ κακοήθως διὰ τῆς τῶν ἄλλων λοιδορίας ἑαυτῷ πραγματευόμενος εὔκλειαν δημοτικήν· ὡς καὶ πολὺν ἐντεῦθεν τὸν ἔπαινον πρὸς τῶν φαυλοτέρων καὶ ἀμαθῶν ἐπισπάσασθαι. (Β.) Ἀλλ’ οὐκ εἰς μακρὰν ἠλέγχθη πίθηκος ὢν καὶ πρὸς τῶν Βυζαντίων ὀλίγου δέω λέγειν ἁπάντων κατέγνωσται καὶ διακεκωμῴδηται πάνυ τοι σφόδρα περιφανῶς. τὸ δ’ ὅπως, ἔξεστιν ἀκούειν τοῖς βουλομένοις ἐντυγχάνειν τῷ διαλόγῳ, ὃν ἐγὼ ταῖς τῶν πλείστων καὶ σοφωτέρων δεήσεσιν εἴξας ξυγγέγραφα, πλατύτερον πάντα διεξελθὼν ἐν αὐτῷ. τούτου δ’ ἡ μὲν ἐπιγραφὴ, Φλωρέντιος, ἢ περὶ σοφίας· ἡ δ’ ἀρχή· πόθεν ἡμῖν ὁ καλὸς Φλωρέντιος διὰ χρόνου καταίρει ἐς τὸ τῶν Κερκυραίων ἐπίνειον; τύχῃ ἀγαθῇ, ὦ φίλε Κριτόβουλε, Σαλαμινία καὶ Πάραλος, αἱ μάλιστα Ἀθηναίων ταχυναυτοῦσαι τριήρεις, δεκαταίους ἡμᾶς Ἀθήνηθεν ἥκουσιν ἄγουσαι πρέσβεις ἐς τὴν τῶν Κερκυραίων βουλὴν, ἀγγελοῦντας ἅττα ἀκηκοὼς καὶ αὐτὸς οὐκ ἂν οἶμαι ἔχοις, ὅπως οὐχὶ θαυμάσαις.

759 [A. M. 6836 Ad 6349] ditionis feret, neque inde quidquam obstaret. Im. μένης Ηπείρου ἐπαρχία, καὶ οὐδὲν ἦν ἔτι τὸ ἀντιperatore autem Thessalonicam redeunte, una etiam Cephallenie comitis defuncti filius eodem 554 venit, non sane volens, quod nullam spem relictam sibi videret recuperande paterni imperii successionis. Adeo habilis maximorum operum artifex magni domestici taciturniias exstitit; nam aliorum quidem verba un.bræ tantum sunt operum, simulatque Jingua prodierint, emorientia. Viri autem hujus ctiam silentium magnas res gerit. Nimirum ingenii magnitudine et solertia vir ille excellit, revera profundo mentis sulco fruens. φυΐαν καὶ τὴν περίνοιαν, βαθείαν αύλακα διὰ φρενὸς ὡς V. Vere autem ineunte imperator Thessalonica cum uxore et liberis digressus duodecimo die ad urbem, cui Didymotichum nomen est, pervenit: ibique dies complures commoratus Ryzantium vere jam desinente ingreditur, gravi lienis norbo pres- Η sus, cujus vehementiore impetu ad mortem urgebatur. Nam et ab omnibus medicis Romanis, et ab iis, qui e Persia ob eam ipsam rem acciti fuerant, qui quidem tres erant, curatio ejus desperabatur. Cum autem ii omnes tenuiore uti victu et summo studio rebus noxiis eum abstinere juberent, ille prorsus eos contemnebat, et mensam sic instruebat, ut voluntatem suam solam ducem sequeretur, quæ cum medicorum præceptis maxime pugnabat. Unde splen celeriter auctus usque ad jecur excurrit, neque eum deinceps secure vivere passus est. Cum igitur dies viginti in palatio commoratus onihes a suo congressu exclusisset, sacrum Dei Genitricis 555 templum, ejus monasterii quod ModeHow dicitur, invisere decrevit. Magnam enim spem et firmam et leliora spondentem, quidquid rerum ageret, in illa collocabat. Eamdem igitur etiam nunc accessit. alterutrum petiturus: vel morbi, sel vite fuem. πράττον ἐκεῖθεν. [Ι. 542] 'Αλλ' ἐπανιόντι τῷ βασιλεῖ πρὸς Θεσσαλονίκην συνεπανῄει καὶ ὁ τοῦ τελευτήσαν τος κόντου Κεφαλληνίας υἱὸς, οὐ μάλα ἐκών, μηδεμίαν ἔχων ἔτι προσδοκίαν ἐπανελθεῖν ἐς τὴν πατρῴαν τοῦ ἡγεμονικοῦ κλήρου διαδοχήν. Οὕτω μεγίστων Εργων δημιουργὸς εὐφυὴς ἡ τοῦ μεγάλου δομεστία κου καθέστηκε σιωπή Τῶν μὲν γὰρ ἄλλων οἱ λόγοι σκιαὶ μόνον ὑπάρχουσιν ἔργων, τῇ βλάστη εὐθὺς καὶ τῇ γλώττη συναποθνήσκοντες· τοῦ δ' ἀν δρὸς τούτου καὶ ἡ σιωπὴ ἔργων μεγάλων ἐστὶν αὐτ τουργός. Πολλὴν γὰρ ὁ ἀνὴρ πλουτεῖ τὴν μεγαλοἀληθῶς καρπούμενος. Ε'. Εαρος δ' ἐπιόντος ἀπάρας ὁ βασιλεὺς ἐκ Θεσσαλονίκης ἅμα γυναικὶ καὶ παισὶ δωδεκαταῖος κατέλυσε παρὰ πόλει τῇ ἐπικεκλημένῃ Διδυμοτείχῳ. Κἀκεῖ διατρίψας ἡμέρας συχνάς ἧκεν εἰς τὸ Βυζάντιον, λήγοντος ἤδη τοῦ ἔαρος, βαρεία τῇ ἀπὸ τοῦ σπληνός πιεζόμενος νόσῳ καὶ ὀξυτέρα τῇ ῥύμῃ πρὸς θάνατον ήδη συνελαυνόμενος. Απο έγνω στο γὰρ καὶ πρὸς τῶν ἰατρῶν, ὅσοι τε τῶν Ρωμαίων καὶ οἱ τῶν Περσῶν προσεκλήθησαν τού του γε εἵνεκα, τρεῖς ὄντες αὐτοί "Ων ἀπάν των λεπτοτέρα επιταττόντων χρῆσθαι διαίτῃ καὶ ὅλῃ προθέσει ψυχῆς τῶν βλαπτόντων ἀπέχεσθα:, ὁ δὲ ωλιγώρει τελέως αὐτῶν, μόνῃ τῇ ἰδίᾳ βουλήσει χρώμενος ἡγεμόνι τῆς ἑαυτοῦ τραπέζης, έναντι τάτῃ τὸ παράπαν ταῖς τῶν ἰατρῶν οὔσῃ παραγγε λίαις. Διὰ δὴ τοῦτο καὶ αὐξην ταχείαν ο σπλήν εἰληφὼς ἔδραμεν ἄχρι καὶ ἐς τὸ ἦπαρ, καὶ ἥκιστα ζῇν αὐτὸν ἀδεῶς τοῦ λοιποῦ ξυνεχώρει. Ημέρες οὖν εἴκοσιν ἐν τοῖς βασιλείοις διατετελεκότι καὶ πᾶσαν ἀνθρώπων ὁμιλίαν ἀποσεισαμένῳ ἔδοξε πρὸς τὸ θεῖον ἰέναι τῆς Θεομήτορος τέμενος, τῆς τῶν Οδηγῶν καλουμένης μονής. Μεγάλας γὰρ εἶχε καὶ ἀῤῥαγεῖς πρὸς αὐτὴν ἀεὶ τὰς εὐφραινούσας ἐλπίδας ἐν πάσαις ταῖς πράξεσιν. Ηκεν οὖν συνήθως καὶ νῦν, αἰτήσων δυοῖν θάτερον, ἢ τοῦ νοσήματος ἢ τοῦ βίου ἀπαλλαγήν. CAPUT X. Barlaamus advena Italus, non tam Græce quam Latine eruditus; Byzantinos contemnit. Aliis obtrectandº gloriam sibi quærit. Traducitur et exsibilatur. Gregoras ea de re dialogum scripsit. Dialogi titulus el initium. Fictorum nominum explicatio. Idem Barlaamus monachos Græcos oppugnat. Palamam, pro iis propugnantem, hæreseos et blasphemia accusat. Convocata synodo disputatur de sola precatione. Aliarum quastionum tractatio vel consulto omissa, vel dilata. Imperator egregiam orationem habet. Gregoranı absentem desiderat. Causa absentiæ. Barlaamus victus ad suos et ad patria instituta revertitur. I. Sed illud pene me præteriit, quod est dictu maxime necessarium, sine quo longius progredi haud possim. Id ergo paucis repetendum est. Romano principatu ab Andronico avo ad juniorem Andronicum translato ex Italia Byzantium venit vir Romanum habitum indutus idemque Barlaa - muẩn sese nominans. Is cum Latinorum dogmatica [P.343] Α'. Αλλ' ἐκεῖνο μικρού με παρέδραμε, τῶν αναγκαιοτάτων ὑπάρχον λεχθῆναι. Περαιτέρω γιο ἰέναι τούτου χωρὶς οὐκ ἂν δυναίμην. Διὰ βραχέων τοίνυν ἐπαναλήψομαι. Τῆς τῶν Ῥωμαίων ἡγεμονίας ἐξ Ανδρονίκου τοῦ πάππου πρὸς τὸν νέον μετατεθ:!- σης ᾿Ανδρόνικον, ἧκεν ἐξ Ιταλίας ἀνὴρ ἐς Βυζάντ τιον, ράκος Ροιμαϊκὸν ὑποιούς καὶ Βαρο Variorum notæ. Vel natura Laciturnam fuisse significat Cantacuzenum cui ut successori aut raptori imperii passim adulari videtur: aut, si hoc non valt, ex jis quæ desunt in codice, rectius intelligeretur hic Jesus. WOLFIUS. Idem Cantacuzen. lib. 11, cap. 40. DucasNG. Vertenlumn ita ut edidimus, non quemad modum Wolfius. Βοινιν. llabitum indutus Romanum, id est, Byzantinum sen Græcum. 'Pixo; proprie est habitus mo. nasticus. Boivin,

PG 148:761πέπλασται γὰρ ἐν τῷ διαλόγῳ καὶ ἠλλοίωται ἡμῖν τά τε τῶν προσώπων καὶ τῶν πραγμάτων ὀνόματα· καὶ ἀντὶ μὲν Βυζαντίων ἡ τῶν Ἀθηναίων εἰσάγεται πόλις· ἀντὶ δὲ τῶν Ῥωμαϊκῶν ἡγεμόνων Ἡρακλεῖδαι καὶ Κεκροπίδαι· ἀντὶ δὲ Νικηφόρου Νικαγόρας· καὶ τὰ ἑξῆς δῆλα τοῖς συνετῶς ὁρῶσιν. (Γ.) Ἀλλὰ γὰρ οὗτος ὁ Βαρλαὰμ τὴν πρώτην ἠτυχηκὼς καὶ τῶν μεγίστων ἐλπίδων ἐκπεπτωκὼς ἑτέραν ἑξῆς ἐβάδισε, βουλόμενος ἐντεῦθεν γοῦν, ἣν ἐκεῖθεν οὐ δεδύνηται, δόξαν θηράσασθαι. καὶ εὐθὺς ὥρμησεν, εἴ τι σαθρόν ἐστιν εἰρημένον ἐνίοις, ἐς προὖπτον ἐλέγχειν, ἵν’ ἐκεῖθεν ὡς ἐξ ἀσφαλοῦς δῆθεν ὁρμητηρίου φερόμενος ὕβριν τινὰ καὶ ζάλην τῇ ἐκκλησίᾳ προστρίψηται, κἀντεῦθεν ὑγιέστερα τὰ Λατίνων ἐπιψηφίσηται δόγματα. ἐγρηγόρει τοίνυν καὶ τὴν τῶν ἀσκητῶν ἀναίδην διέβαλλε πολιτείαν, Εὐχίτας τε ὀνομάζων αὐτοὺς καὶ Ὀμφαλοψύχους, καὶ ὅσα τούτοις ἑπόμενα, καὶ ἐπὶ τούτοις τῇ τῶν Μασσαλιανῶν αἱρέσει καθυποβάλλων· ἅτε ἐγκαυχωμένων ἀκούων αὐτῶν καὶ γλώττῃ καὶ γραφαῖς, ὡς ἔλεγε, σωματικοῖς ὁρᾷν ὀφθαλμοῖς τὴν τοῦ θεοῦ φύσιν. ταῦτ’ ἐκείνοις ἀκούουσι φέρειν οὐκ ἦν.

[A. c. 1328 AD 1361] ΒΥΖΑΝΤΙΝ.Ε HISTORIE LIB. XI. [IMP. ANDRONIC. JUN.] 69 λαμ ἑαυτὸν ὀνομάσας. Οὗτος ἤσκητο μὲν καὶ eruditione instructus erat, tum Graecorum etiam τὸν Λατίνων δογματικὴν σοφίαν· ἐγεύσατο δ' οὖν καὶ τῆς θύραθεν τῶν Ἑλλήνων, εἰ καὶ μὴ ὡς ἐκεῖνος ᾤετο, ἀλλ᾽ οὖν μετρίως καὶ ἄκρῳ τὸ τοῦ λόγου) δακτύλιο. Τυχών γε μὴν εὐμενείας βασιλικῆς καὶ πλουσίᾳ τῇ γλώττῃ σεμνύνων τὰ ἑαυτοῦ ἐλοιδόρει καὶ κατεμέμφετο τὴν τῶν Βυζαντίων πολιτείαν, ἄμοιρον εἶναι σοφίας αὐτὸς καταψηφιζόμενος, επι βούλως ούτωσὶ καὶ κακοήθως διὰ τῆς τῶν ἄλλων λοιδορίας ἑαυτῷ πραγματευόμενος εύκλειαν δημο τικήν· ὡς καὶ πολὺν ἐντεῦθεν τὸν ἔπαινον πρὸς τῶν φαυλοτέρων καὶ ἀμαθῶν ἐπισπάσασθαι. Β. Αλλ' οὐκ εἰς μακρὰν ηλέγχθη πίθηκος ὢν καὶ πρὸς τῶν Βυζαντίων ολίγου δέω λέγειν ἀπάντων κατέγνωσται καὶ διακεκωμώδηται πάνυ τοι σφόδρα περιφανῶς. Τὸ δ' ὅπως, ἔξεστιν ἀκούειν τοῖς βουλομένοις εντυγχάνειν τῷ διαλόγω. δν ἐγὼ ταῖς τῶν πλείστων καὶ σοφωτέρων δεήσεσιν είξας ξυγω γέγραφα, πλατύτερον πάντα διεξελθὼν ἐν αὐτῷ. Τούτου δ᾽ ἡ μὲν ἐπιγραφὴ, Φλωρέντιος, ἢ περί Σοφίας· ἡ δ' ἀρχή· ι Πόθεν ἡμῖν ὁ καλὸς Φλωρίν τιος διὰ χρόνου καταίρει ἐς τὸ τῶν Κερκυραίων ἐπίνειον; Τύχῃ ἀγαθῇ, ὦ φίλε Κριτόβουλε, Σαλα μινία καὶ Πάραλος, αἱ μάλιστα 'Αθηναίων ταχυ ναυτοῦσαι τριήρεις, δεκαταίους ἡμᾶς ᾿Αθήνηθεν ἤκουσιν άγουσαι πρέσβεις ἐς τὴν τῶν Κερκυραίων βουλήν, ἀγγελοῦντας ἅττα ἀκηκοὼς καὶ αὐτὸς οὐκ ἂν οἶμαι ἔχοις, όπως οὐχὶ θαυμάσαις. ο Πέπλασται γὰρ ἐν τῷ διαλόγῳ καὶ ἡλλοίωται ἡμῖν τά τε τῶν προσώπων καὶ τῶν πραγμάτων ὀνόματα· καὶ ἀντὶ μὲν Βυζαντίων ἡ τῶν ᾿Αθηναίων εἰσάγεται πόλις· ἀντὶ δὲ τῶν Ῥωμαϊκῶν ἡγεμόνων Ηρακλείδαι καὶ Κεκροπίδα:· [P. 344] ἀντὶ δὲ Νικηφόρου Νικαγόρας· καὶ τὰ ἑξῆς δῆλα τοῖς συνετῶς ὁρῶσιν. Γ. Ἀλλὰ γὰρ οὗτος ὁ Βαρλαάμ την πρώτην ετυχηκὼς καὶ τῶν μεγίστων ἐλπίδων εκπεπτωκώς ετέραν ἑξῆς ἐβάδισε, βουλόμενος ἐντεῦθεν γοῦν, ἦν ἐκεῖθεν οὐ δεδύνηται, δόξαν θηράσασθαι. Καὶ εὐθὺς ὥρμησεν, εἴ τι σαθρόν ἐστιν εἰρημένον ἐνίοις, ἐς προΰπτον ἐλέγχειν, ἵν᾽ ἐκεῖθεν ὡς ἐξ ἀσφαλούς δῆθεν ορμητηρίου φερόμενος ὕβριν τινὰ καὶ ζάλην τῇ ἐκκλησίᾳ προστρίψηται, κάντεῦθεν ὑγιέστερα τὰ Λατίνων ἐπιψηφίσηται δόγματα Εγρηγόρει τοίνυν καὶ τὴν τῶν ἀσκητῶν ἀναίδην διέβαλλε πολιτείαν, Εὐχίτας τε ὀνομάζων αὐτοὺς καὶ ὑμφαλοψύχους, καὶ ὅτα τούτοις ἑπόμενα, καὶ ἐπὶ τού τοις τῇ τῶν Μασσαλιανῶν αἱρέσει καθυποβάλλων ἅτε εγκαυχωμένων ἀκούων αὐτῶν καὶ γλώττῃ καὶ γραφαῖς, ὡς ἔλεγε, σωματικοῖς ὁρᾶν ὀφθαλμοῖς litteras profanas degustarat; non eas quidem quatenus ipse putabat, attamen mediocriter et extremo (quod aiunt) digito. Caeterumn iste propitium imperatorem nactus, suas res copiosis verbis ornans, reprehendebat et exagitabat Byzantinam rempublicam, omnis eruditionis expertem eam esse suopte jndicio statuens: sicque insidiose et malitiose aliis deprimendis auram popularem captabat; ut a vilibus atque indoctis hominibus magnam ex eo laudem sibi colligeret. II. Sed non multo post eum esse simiam patuit, ut a Byzantiis prope dixerim oninibus condemna, retur et Inculentissime exploderetur. Quo pacto autem id acciderit, 556 cuiris ex eo dialogo cognoscere licet, quem ego plurimorum doctorum rogatu conscripsi, tola re copiosius in eo exposita. Inscribitur autem: Florentius, sive de Sapientia; et hoc habet initium: ‹ Unde nobis bellus Florentius post longum tempus ad Corcyræorum navale reversus appellitt Deo juvante, uni Critobule. Salaminia et Paralus, celerrime Atheniensium triremes, decimo post die quam e portu solvimus, nos huc legatos advexerunt Athenis, ea Corcyræorum senatni nuntiaturos, quæ et ipse, ubi audieris, non adınirari non poteris. Conficta sunt enim a nobis in dialogo et immutata tam rerum quam personarum nomina; ac loco Byzantiorum posita est Atheniensium urbs; pro Romanis principibus Heraclide et Cecropidæ; pro Nicephoro Nicagoras. Reliqua perspicua erunt acute intuentibus. III. Cæterum hic Barlaamus primo conatu frustratus et maxima spe delapsus alia via rem est aggressus, ut quam inde non potuerat, eam hinc saltem gloriam venaretur: statimque cœpit, si quid minus commode ab aliquibus dictuin esset, publice id exagitare: ut inde velut e tuto castello erumpens labem aliquam ac procellam Ecclesiæ inferret, et Latinorum dogınata saniora esse ¡¡¡nc demum confirmaret. Quamobrem experrectus vigilabat et monachorum disciplinam impudenter calumniabatur, 557 Euchitas eos et Omphalopsychos et aliis id genus nominibus appellans; ac præterea Massalianismi accusans; quod, ut aiebat, eos audiret et lingua et scriptis gloriantes se corporeis oculis Dei naturam videre. Hæc illi audientes aquo animo Variorum notæ. Totain Barlaami historiam describit pariter Tamen Barlaamus per illud tempus scripsit Cantacuzen. lib. It, cap. 39. 40; Grelserus ad eunden Cantacuzen., pag. 925. DUCANG. Exstat in codice Regio 3281, fol. 242. Ιωνία. Heraclida, junioris Andronici factio; Cecropidæ, senioris. Boivin. Item Μητρόδωρος, pro Θεόδωρος ὁ Μετοχία της. Ξενοφάνης, pro Βαρλαάμ. Vide Gregora Vitam huic volumini præfixam. Boivin, pro Græcis contra Latinos. Exstant in cod. Reg, 2950, Βαρλαάμ μοναχοῦ καὶ φιλοσόφου λόγω κατά τῶν ἐξ ὧν καὶ αὐτὸς εἶχε τὸ γένος Ιταλών, ele. Barlaami monachi et philosophi orationes adversus Italos, a quibus et ipse genus ducebat. Eæ sunt orationes viginti: quibus præfixum epigramma minime elegans, in quo lector jubetur gratias Do maximas agere, quod Latinus contra Latinos praclaras illas orationes scripserit. Boivin,

PG 148:763ἀλλὰ Παλαμᾶν τινα, τῶν αὐτῶν προφερέστερον ἐν τοῖς λόγοις, χειροτονήσαντες πρόβολον ἐς τὴν ἐκείνου μάχην γλώττῃ καὶ γράμμασιν, ὡς ἐνῆν, δι’ αὐτοῦ τὰς ἐκείνου θέσεις ἀνατρέπειν ἠπείγοντο. τοῦτο πρὸς δύο που καὶ τρεῖς τοὺς ἐνιαυτοὺς ἑκατέρωθεν ἀναπυρσευόμενον πλείω τὴν αὔξην ἀεὶ τῆς κακίας ἐλάμβανεν. ὅθεν καὶ δείσας ὁ Βαρλαὰμ, μὴ χερσὶν ἀσκητῶν διασπαραχθῇ, πλειόνων ἤδη συνηθροισμένων ἔκ τε τοῦ Ἄθωνος, καὶ ὅσοι περὶ Θεσσαλονίκην καὶ Βυζάντιον ἦσαν ἐνδιαιτώμενοι (ᾤοντο γὰρ κατὰ πάντων διαβαίνειν ἐπίσης τὸν ὄνειδον), ἥκει πρὸς τὸν Κωνσταντινουπόλεως ἀρχιθύτην καὶ τὴν ἐκεῖσε τῶν ἐπισκόπων ὁμήγυριν, οὐ μόνον Ὀμφαλοψυχίας καὶ σφαλλομένης εὐχῆς τῷ Παλαμᾷ ἐγκαλῶν, ἀλλ’ ἤδη καὶ βλασφήμου θεολογίας, ὅτι καινοτέρας (φησὶν) εἰσάγει φωνὰς ἐν τῇ μυστικῇ τῆς ἐκκλησίας θεολογίᾳ καὶ θεωρίας τερατεύεται βλέπειν κόμπου καὶ οἰήσεως μάλα μεστάς. (Δ.) Ὅθεν ἐκυροῦτο συγκροτηθῆναι δικαστήριον ἐν τῷ μεγίστῳ νεῷ τῆς τοῦ θεοῦ Σοφίας, παρόντος καὶ βασιλέως αὐτοῦ μετὰ τῶν τῆς συγκλήτου λογάδων, καὶ ὅσοι τῶν σοφωτέρων ἀνδρῶν.

[A. M. 6836 ad 6849] ferre haud poterant. Itaque Palamam quemdam, τὴν τοῦ Θεοῦ φύσιν. Ταῦτ' ἐκείνοις ἀκούουσι φέρειν qui inter ipsos dicendi facultate caeteris præslabal, propugnatorem sibi ad illud certamen deligunt, et per cum lingua, calamo et quovis modo illius theses evertere conantur. Quæ res cum alterum et tertium jam annum utrinque agitarentur, malum subinde crescebat. Quare veritus Barlaamus, ne monachorum manibus discerperetur, qui plurimi jam et e monte Atho et ex monasteriis apud Thessalonicam et Byzantium sitis confluxerant (putabant enim ignominiam illain æque ad omnes pertinere); Constantinopolitanum patriarcham et congregalos illic episcopos adit, nec Omphalopsychiæ modo et vitiose precationis, sed etiam blasphemuæ theologiz Palamam accusat. Etenim (inquiebat) et novas iste voces in mysticam Ecclesia theologiam invehit, et nescio quæ visionum monstra cernere se comminiscitur, jactantia et arrogantia plena. Ο οὐκ ἦν. ᾿Αλλὰ Παλαμᾶν τινα, τῶν αὐτῶν προφέρ ρέστερον ἐν τοῖς λόγοις, χειροτονήσαντες πρόβολον ἐς τὴν ἐκείνου μάχην γλώττῃ καὶ γράμμασιν, ώ; ἐνῆν, δι' αὐτοῦ τὰς ἐκείνου θέσεις ἀνατρέπειν ἠπείγιντο. Τοῦτο πρὸς δύο που καὶ τρεῖς τοὺς ἐνιατοὺς ἑκατέρωθεν ἀναπυρσευόμενον πλείω την αύξην ἀεὶ τῆς κακίας ἐλάμβανεν. Οθεν καὶ δείσας δ Βαρλαάμ, μὴ χερσὶν ἀσκητῶν διασπαραχθῇ, πλειό νων ήδη συνηθροισμένων εκ τε τοῦ ᾿Αθωνος, καὶ ὅσοι περὶ Θεσσαλονίκην καὶ Βυζάντιον ἦσαν ένδιαι· τώμενοι (ᾤοντο γὰρ κατὰ πάντων διαβαίνειν επίσης τὸν ὄνειδον), Εχει πρὸς τὸν Κωνσταντινουπόλεως άρχιθύτην καὶ τὴν ἐκεῖσε τῶν ἐπισκόπων ὁμήγυριν, οὐ μόνον Ομφαλοψυχίας καὶ σφαλλομένης εὐχῆς " τῷ Παλαμῷ ἐγκαλῶν, ἀλλ᾽ ἤδη καὶ βλασφήμου θερλογίας, ο Ότι καινοτέρας (φησίν) εἰσάγει φωνὰς ἐν τῇ μυστικῇ τῆς Ἐκκλησίας Θεολογία καὶ θεωρίας τερατεύεται βλέπειν κόμπου καὶ οιήσεως μάλα με στάς, ο IV. Quare decretus est judicum conventus in maximo sanctæ Sophiæ templo celebrandus, cui imperator ipse cum primoribus senatus et doctissimis quibusque viris interesset. Adest statutus dies: prasto sunt omnes, non ii molo, quorum ministerium in praesenti 558 negotio necessarium erat, ´sed etiain popularis turba non facile numerabilis. Ipse imperator, cum meliusculus esset, ac firmior solito præ amore ac studio religionis evasisset, ad suggestum venit et ad sacerdotes. Ac ca, quæ ad theologiæ reprehensionem pertinerent, silentio tegi oportere visum est; tum quo:l sacra theologiæ mysteria profanis vulgi auribus non ingerenda essent, tum ne Barlaamo inepti oris et animi rationes reddente, Palamas etiam blasphemæ et importuus theologize reus esse videretur: atque inde non pas et bonus ordo, qualem res flagitarent, sed tumultus et indiscreta confusio oriretur. Itaque proposita est quæstio de precatione. Quæ autem ad Massaliananı hæresin spectabant, et alia crimina Palamæ objecta, in paucos dies dilata sunt: et nisi mox imperatoris mors consecula esset, mature id perfectum fuisset, quod ille Palamicæ hæresi minatus fuerat. Eam nempe adhuc succrescenteni ac nondum adultam penitus excidisset. V. Et, ut ea quæ intercesserunt omnittam, Barlaamus, cui ob eas causas, quas diximus, theologica crimina objecta confirmare haud permittebatur, Δ'. "Οθεν ἐχυρο το συγκροτηθῆναι δικαστήριον ἐν τῷ μεγίστῳ νεῷ τῆς τοῦ Θεοῦ Σοφίας, παρόντος καὶ βασιλέως αὐτοῦ μετὰ τῶν τῆς συγκλήτου λογά δων, καὶ ὅσοι τῶν σοφωτέρων ἀνδρῶν. Ἧκεν ή προθεσμία καὶ παρῆσαν ἅπαντες, οὐ μόνον ὅσοι τῇ τῆς χρεία: ἀνάγκῃ δουλεύοντες ἦσαν, ἀλλ᾽ ἤδη καὶ δημώδης ὄχλος οὐ βαστα ἀριθμητός. Ραΐσας δ τηνικαῦτα βραχὺ καὶ ὁ βασιλεὺς καὶ ἰσχυρότερος δι' εὐσεβείας φιλοτιμίαν γενόμενος ἑαυτοῦ ἥκει και αὐτὸς ἐπὶ τὸ βῆμα καὶ τοὺς ἱεροφάντορας. Τὰ μὲν οὖν τῆς ἐγκαλουμένης θεολογίας σιωπῇ κρύπτεσθαι δεῖν ἐνομίσθη· τοῦτο μὲν, καὶ διὰ τὸ μὴ δεῖν Ρ.345] τὰ ἱερὰ τῆς θεολογίας μυστήρια βεβήλοις τοῦ δήμου προτίθεσθαι ἀκοαῖς· τοῦτο δὲ, καὶ ἵνα μὴ δίκας ἀτόπου γλώττης καὶ γνώμης διδόντος τοῦ Βαρλαάμ δίκας βλασφήμου τε καὶ ἀκαίρου θεολογίας όφλων φανί καὶ ὁ Παλαμᾶς, κἀντεῦθεν ἀντὶ τῆς ἀρμοττούσης τοῖς πράγμασιν εἰρήνη: καὶ εὐταξίας θόρυβος γέν νηται καὶ ἀτέκμαρτος σύγχυσις. "Οθεν τὰ τῆς εὐχῆς εἰς μέσον ἐτίθετο. Τὰ δὲ τῆς τῶν Μασσαλιανών απ ρέσεως ἐπὶ τούτοις ἐγκλήματα, ὅσα κατὰ τοῦ Πα λαμᾶ προτείνετο, υπέρθεσιν εἰς βραχείας ἔσχον ἡμέρας· καὶ εἰ μὴ ὁ τοῦ βασιλέως εἶπετο κατόπιν αἰφνίδιος θάνατος, ταχὺ τὸ πέρας ἐλάμβανον ἂν αἱ Ο αὐτοῦ σφοδραὶ κατὰ τῆς αἱρέσεως τῆς Παλαμικής ἐπαγγελίαι· λέγω δὴ τὴν ἐκτομὴν αὐτῆς, μελλούσης ὅτι φύεσθαι. Ε. Καὶ ἵνα τὸν μέσῳ συντέμων, μὴ συγχωρηθείς ὁ Βαρλαὰμ ἀποδείξαι τὰ προτεινόμενα οἱ τῶν θεολο γικῶν ἐγκλημάτων, δι' ἄσπερ έφθημεν εἰρηκότες Variorum notes. Exstant in cod. Reg. 2104, fol. 305, v. c3pia aliquot περί Προσευχής (α), variis Palama opusculis subjuncta, addito hoc titulo, Τοῦ αὐ. τοῦ κεφάλαια περὶ Προσευχῆς καὶ Καρδίας καθα- (a) Hre capitula cum multis allis Gregorii Palamæ opusculis asceticis edita sunt in libro rarissimo Venetis eltio lose.ata musima anno 1782. Iusribitur: ΦΙΛΟ. ΚΑΛΙΑ ΤΩΝ TETUN NHIITIKON. Cum hujus libri ρότητος. Eorum suum, quod et primum in eo codice occurrit, ita incipit: Ἐπειδὴ τὸ θεῖον αὐτο αγαθότης ἐστί, etc. Βυίνιν. Junii dje 11, ut mox ostendemus. BorvIN. 'exemp'aria omnia in Orientem fuerint translata, jam in partibus nostris non invenitur; exemplari usi_sumus Athenis uobis transmisso. Vide tom. CXLIX. Edit. Pai8.

Book XII · Chapter ILiber Duodecimus · Caput I

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

PG 148:777(Β.) Ὡς γὰρ ἐν ἀπείρῳ τῷ ζόφῳ, ὁποῖον ἄν ποτε καὶ νὺξ ἀφεγγὴς τῷ οἰκείῳ βάψασα μέλανι τὸν ἀέρα δρῴη ἂν, ἀτέχνως τῶν ἀνθρωπίνων φέρεσθαι δοκούντων πραγμάτων, οὐδεὶς οὐδὲν τῶν ἁπάντων, οὐδ’ εἰ καὶ κορυφῆς εἴη τριχὸς ἀμυδρότερον, τοὺς ὀφθαλμοὺς διαφεῦγον εὕροι τῆς δίκης. μακρὰν γάρ τινα τὴν αὐτονομίαν καὶ τὸ ἀφετὸν ἐκ προοιμίων αὕτη χορηγοῦσα ταῖς τῶν δρᾷν ἐθελόντων ἄλλοτ’ ἄλλαις αἱρέσεσί τε καὶ γνώμαις, καὶ ἅμα κατὰ τὸν τῆς ὑπερφυοῦς ἀγνοίας βυθὸν τὰ ἡμέτερα διακυβερνῶσα, σταθμοῖς ἔπειτα καὶ πλάστιγξιν ἀκριβέσι τὰ τῶν δρωμένων δίδωσι τέλη· ἵνα τοῖς ὀψιγόνοις οἷον αὐτοφυεῖς νομοθέται τὰ τῶν παρεληλυθότων ἔπαθλα γίγνοιτο. οὔτε γὰρ οἷς μοχθηρίᾳ γνώμης καὶ τρόπων ἡλικιώταις διαγέγονεν εἶναι, τὸ χαίρειν ἄκλαυστον ἀπολαύειν εἰς τέλος ἀφιέναι δοκεῖ· οὔτε οἷς κακοπραγεῖν ἐξεγένετο, ἀγέλαστον ἐᾷ παραμένειν καθάπαξ τὸ δάκνον. ἀλλὰ τοιούτους δίδωσι γεωργῆσαι καρποὺς ἐν ἀμήτου καὶ ἅλωνος ὥρᾳ, οἵας ἑκατέρῳ συνέβη σπεῖραι τὰς αὔλακας.

ΕΙ [4 c. 151] BYZANTINE HISTORLE LIB. XII. [IMP. J. PALKOL. 17 LIBER DUODECIMUS. CAPUT PRIMUM. Rerum gestarum narratio fusior promittitur. Earum cognitio quem lectoribus fructum allatura sit. Divinæ justitie ratio et summa æquitas. "Historia, sæplus jam celebrata, rursum laudatur. Cum speculo confertur. Principibus maxime utilis. Nature ipsi præcellens. Scriptoris mores informat. Animum varietate delectat. Hujus partis initium unde repetendum. 571 1. Que hucusque annis retro centum fere el quinquaginta gesta sunt, ea undecim libris quam potuimus compendiosissime primo volumine tradidimus. Quæ vero hinc sequuntur, illa ut longe diligentiori studio investigata fusius jamm exponemus. Etenim pleraque ipsi per nos audivi - mus ac vidimus. Quorum autem ipsi spectatores non fuimus, ea ab iis qui gesserunt ita accurate accepimus, ut hæc paulo aut nihilo minus quam illa explorata habeamus. Ego certe sic statuo; ejusmodi esse ea quæ deinceps dicturus sum, ut ex iis magis quam ex aliis omnibus rebus, qua subsecutis temporibus gestæ fuerunt, possit quihbet intelligere, atque id quidem multo melius quam ex totius Porticus Platonicæque Academiæ [Ρ. 353] Α'. Τὰ μὲν δὴ μέχρι τούτου πεπραγμένα 1 πρὸ ἐτῶν ἐγγύς που ἑκατὸν καὶ πεντήκοντα ἐν λό γοις ένδικα τῇ προτέρα καθόσον ἐφικτὸν ἐπιτεμόντες ἡμεῖς ἀποδεδώκαμεν βίβλῳ. Τὰ δ' ἐξῆς πλατύτερον ἤδη διέξιμεν, ἅτε επιστατικώτερον τούτοις μάλιστα παρηκολουθηκότες. Τῶν μὲν γὰρ πλείστων αὐτο παρόντες αυτήκοοί τε καὶ αὐτόπτας γεγόναμεν & δὲ μὴ αὐτον παρόντες τεθεάμεθα, καὶ ταῦτα δ' ἐξ αὐτῶν ἀκριβῶς ἡμῖν παρειληφέναι συμπέπτωκε τῶν πεπραχότων· ὡς μικρὸν ἢ μηδὲν ἥττω τῆς προτέρας εἶναι τὴν δευτέραν ἀντίληψιν. [P. 554] Καὶ οἶμαι γε μάλιστα πάντων, οπόσα τοῖς ἐφεξῆς πέπρακται χρό νοις, ἐξεῖναι μανθάνειν τοῖς βουλομένοις ἐκ τῶν εἰρησομένων, μακρῷ τινι βέλτιον ἢ κατὰ πᾶσαν Στσὰν καὶ ᾿Ακαδημίαν Πλατωνικήν, ὁπόσον ἀρετῆς πρὸς κακίαν ἐστὶ τὸ διάφορον, καὶ ὅσον αὕτη μὲν præceplis, quantum iutersit virtutem inter et viτοῖς μετιοῦσι παρέχει το χρήσιμον· ὅσον δ' ἐξ ἀντιπάλου τὸ σφαλερόν ἐκείνη. Κατὰ γὰρ ἀνάλυσιν ἐκ τοῦ τέλους εἰς ἀρχὴν ἀνιόντας, ἐκεῖθεν ἐξεῖναι, καθάπερ ἐν ἀσφαλεῖ τινι πίνακι τῷ χρόνῳ, τὸν ἑκατέρας σκοπουμένους καὶ ἀνιχνεύοντας δρόμον, ὡς διὰ στοιχείων οἷονεί τινων, τῶν ἄλλοτ' ἄλλως Ευρίπου δίκην ἀχθέντων, τῆς Προνοίας ἐντεῦθεν εὐφυῶς ἀναγνῶναι τους λόγους. 1. ^; γὰρ ἐν ἀπείρῳ τῷ ζόφο, ὁποῖον ἄν ποτε καὶ νύξ ἀφεγγής τῷ οἰκείῳ βάψασα μέλανι τὸν ἀέρα δρμη ἂν, ἀτέχνως τῶν ἀνθρωπίνων φέρεσθαι δοκούν των πραγμάτων, οὐδεὶς οὐδὲν τῶν ἁπάντων, οὐδ᾽ εἰ καὶ κορυφῆς εἴη τριχῆς ἀμυδρότερον, τοὺς ὀφθαλ tium, quamtumque iis, qui alterutri dediti 572 sunt, salutaris illa, hoc vero perniciosum sit. Nam si ab extremo line orsi ad prima usque initia redeamus, licebit inde (utriusque cursu in annalilius, tanquam in wbella minime fallaci, inspecto et per quædam quasi vestigia Euripi more alter. mantia explorato) divinæ providentiæ consilia pulchre intelligere. 1. In tantis enim rerum humanarum tenebris, quibus nec obscurissima nos pares habet, nihil qucas deprehendere, ne minimo quidem capillo levius, quod divina justitiae oculos fugiat. Ninirum hæc Infinitamı quamdam libertatem et licen - Variorum nola. Libri undecim priores historiam continent annorum 137. Vide quæ adnotavimus ad titulum libri premi. Βοιιν. PATROL. GR. CXLVIII Δ.

βουλοίμην δ’ ἂν ἐκ τῶν καθ’ ἕκαστα θεωρεῖν ἀλήθειαν πρὸς ψεῦδος, καὶ δικαιοσύνην πρὸς ἀδικίαν, καὶ πραότητα πρὸς ὑπερηφανίαν καὶ τῦφον, καὶ πενίαν πρὸς πλοῦτον, καὶ σιωπὴν εὐσχήμονα πρὸς χείλη δόλια καὶ γλῶτταν μεγαλοῤῥήμονά τε καὶ μακράν τινα ῥέουσαν τὴν ἀσχήμονα φλυαρίαν· καὶ δεῖξαι παρεξετάσας, οἵαν ἐπιφέρει τὴν στάθμην τῆς δίκης ὁ ἀκοίμητος ὀφθαλμός. ῥᾷστα γὰρ ἂν ἐν τοιούτῳ τῆς ἀρετῆς γυμνασίῳ ἅμα τε τῆς ἀληθείας ἡ φύσις ἐναργεστέραν λαμβάνοι τὴν πῆξιν, καὶ ἅμα περιφανῶς ἡ κακία φαυλίζοιτο, διὰ τὸ μὴ δ’ ἡντιναοῦν ἀρετὴν ὡς ποῤῥωτάτω κακίας ἀνανταγώνιστον τὸ παράπαν εἶναι διαβιῶναι. (Γ.) Ἔχειν γὰρ ἀεὶ καὶ γῆν ἀντιφιλοτιμεῖσθαι πρὸς τὰ αἰθέρια, καὶ δεικνύειν, μὴ μόνοις κλῆρον ἐξαίρετον εἶναι τοῖς οὐρανοῖς φωναῖς ἀφθόγγοις θεοῦ διηγεῖσθαι δόξαν ἀεὶ, ἀλλ’ ἐξ ἀντιῤῥόπου καὶ γῆν ἡλίῳ καὶ ἀστράσιν ἀεὶ νέαν ἐξεῖναι διηγεῖσθαι δόξαν θεοῦ, καὶ τοῦ τοσούτου χρήματος ὑπηρέτις ἡ ἱστορία καθίσταται χορηγὸς τοῖς ἀνθρώποις.

ΕΙ [4 c. 151] BYZANTINE HISTORLE LIB. XII. [IMP. J. PALKOL. 17 LIBER DUODECIMUS. CAPUT PRIMUM. Rerum gestarum narratio fusior promittitur. Earum cognitio quem lectoribus fructum allatura sit. Divinæ justitie ratio et summa æquitas. "Historia, sæplus jam celebrata, rursum laudatur. Cum speculo confertur. Principibus maxime utilis. Nature ipsi præcellens. Scriptoris mores informat. Animum varietate delectat. Hujus partis initium unde repetendum. 571 1. Que hucusque annis retro centum fere el quinquaginta gesta sunt, ea undecim libris quam potuimus compendiosissime primo volumine tradidimus. Quæ vero hinc sequuntur, illa ut longe diligentiori studio investigata fusius jamm exponemus. Etenim pleraque ipsi per nos audivi - mus ac vidimus. Quorum autem ipsi spectatores non fuimus, ea ab iis qui gesserunt ita accurate accepimus, ut hæc paulo aut nihilo minus quam illa explorata habeamus. Ego certe sic statuo; ejusmodi esse ea quæ deinceps dicturus sum, ut ex iis magis quam ex aliis omnibus rebus, qua subsecutis temporibus gestæ fuerunt, possit quihbet intelligere, atque id quidem multo melius quam ex totius Porticus Platonicæque Academiæ [Ρ. 353] Α'. Τὰ μὲν δὴ μέχρι τούτου πεπραγμένα 1 πρὸ ἐτῶν ἐγγύς που ἑκατὸν καὶ πεντήκοντα ἐν λό γοις ένδικα τῇ προτέρα καθόσον ἐφικτὸν ἐπιτεμόντες ἡμεῖς ἀποδεδώκαμεν βίβλῳ. Τὰ δ' ἐξῆς πλατύτερον ἤδη διέξιμεν, ἅτε επιστατικώτερον τούτοις μάλιστα παρηκολουθηκότες. Τῶν μὲν γὰρ πλείστων αὐτο παρόντες αυτήκοοί τε καὶ αὐτόπτας γεγόναμεν & δὲ μὴ αὐτον παρόντες τεθεάμεθα, καὶ ταῦτα δ' ἐξ αὐτῶν ἀκριβῶς ἡμῖν παρειληφέναι συμπέπτωκε τῶν πεπραχότων· ὡς μικρὸν ἢ μηδὲν ἥττω τῆς προτέρας εἶναι τὴν δευτέραν ἀντίληψιν. [P. 554] Καὶ οἶμαι γε μάλιστα πάντων, οπόσα τοῖς ἐφεξῆς πέπρακται χρό νοις, ἐξεῖναι μανθάνειν τοῖς βουλομένοις ἐκ τῶν εἰρησομένων, μακρῷ τινι βέλτιον ἢ κατὰ πᾶσαν Στσὰν καὶ ᾿Ακαδημίαν Πλατωνικήν, ὁπόσον ἀρετῆς πρὸς κακίαν ἐστὶ τὸ διάφορον, καὶ ὅσον αὕτη μὲν præceplis, quantum iutersit virtutem inter et viτοῖς μετιοῦσι παρέχει το χρήσιμον· ὅσον δ' ἐξ ἀντιπάλου τὸ σφαλερόν ἐκείνη. Κατὰ γὰρ ἀνάλυσιν ἐκ τοῦ τέλους εἰς ἀρχὴν ἀνιόντας, ἐκεῖθεν ἐξεῖναι, καθάπερ ἐν ἀσφαλεῖ τινι πίνακι τῷ χρόνῳ, τὸν ἑκατέρας σκοπουμένους καὶ ἀνιχνεύοντας δρόμον, ὡς διὰ στοιχείων οἷονεί τινων, τῶν ἄλλοτ' ἄλλως Ευρίπου δίκην ἀχθέντων, τῆς Προνοίας ἐντεῦθεν εὐφυῶς ἀναγνῶναι τους λόγους. 1. ^; γὰρ ἐν ἀπείρῳ τῷ ζόφο, ὁποῖον ἄν ποτε καὶ νύξ ἀφεγγής τῷ οἰκείῳ βάψασα μέλανι τὸν ἀέρα δρμη ἂν, ἀτέχνως τῶν ἀνθρωπίνων φέρεσθαι δοκούν των πραγμάτων, οὐδεὶς οὐδὲν τῶν ἁπάντων, οὐδ᾽ εἰ καὶ κορυφῆς εἴη τριχῆς ἀμυδρότερον, τοὺς ὀφθαλ tium, quamtumque iis, qui alterutri dediti 572 sunt, salutaris illa, hoc vero perniciosum sit. Nam si ab extremo line orsi ad prima usque initia redeamus, licebit inde (utriusque cursu in annalilius, tanquam in wbella minime fallaci, inspecto et per quædam quasi vestigia Euripi more alter. mantia explorato) divinæ providentiæ consilia pulchre intelligere. 1. In tantis enim rerum humanarum tenebris, quibus nec obscurissima nos pares habet, nihil qucas deprehendere, ne minimo quidem capillo levius, quod divina justitiae oculos fugiat. Ninirum hæc Infinitamı quamdam libertatem et licen - Variorum nola. Libri undecim priores historiam continent annorum 137. Vide quæ adnotavimus ad titulum libri premi. Βοιιν. PATROL. GR. CXLVIII Δ.

PG 148:779ἧς ὁπόσον ἐστὶν ἐν βίῳ τὸ χρήσιμον, ἀνδρῶν τε τῶν πάλαι τοῖς πλείστοις ἐστὶν εἰρημένον, καὶ ἡμῖν γε πολλάκις αὐτοῖς ἐξ αὐτοσχεδίου τῆς γλώττης ὑμνῆσαι καθόσον ἐξῆν, καὶ γράμμασι πολλαχῆ τοῖς ἡμετέροις ἐγκατασπεῖραι, κώλυμα ἥκιστα πάντων ὄκνος οὐδεὶς ἐγεγόνει. αὕτη γὰρ ἀναγινώσκειν διδάσκει καθάπερ βιβλίον τῶν αἰωνίων ἔργων τοὺς κύκλους· καὶ διὰ ταύτης οἱ πάλαι θανόντες ὁμιλοῦσι τοῖς ζῶσί τε καὶ ἀεὶ γιγνομένοις, ὡς ἀεὶ παρόντες, καὶ τὰς οἰκείας ἕκαστοι διηγοῦνται πράξεις, καὶ εἴ τι παρὰ τὸν βίον τῶν χρηστῶν καὶ μὴ πεπονθέναι γέγονέ σφισιν, ἀναβίωσιν καινοτέραν δαιμονίως πως τῆς ἱστορίας δημιουργούσης. αὕτη κακίαν ἀεὶ φαυλίζει δι’ αἰῶνος ἐλέγχουσα, καὶ ἀρετὴν ἀθανατίζουσα σκωλήκων οὐ δίδωσι στόμασι διαφθείρειν ὁμοίως τοῖς σώμασιν. αὕτη μαινομένων δίκην ὑπὸ τύχης καὶ τύφου ματαίου γαυρουμένους παρειληφυῖα τῶν ἀνθρώπων ἐνίους μετριωτέρους ἐργάζεται.

779 [AM GS49 IND. £) NICEPI: ΠΙ GREGORE [IMP. J. PALKOL. 1} Giam alias aliis hominum animis ac voluntatibus, μοὺς διαφεύγων εν οι τῆς δίκης Μαυρον γάρ τι α quidquid ii moliaitur, inluiget. Eadem per imm mis ignoranti:e profundum res corum gubernat: trutinæ deinde ac lancibus severis rerum gestarum exitus tradit, ut eorum qui olim vixerint p:æmia, posteris proposita, legis cujusdam nativa vim obtineant. Nec enim, quorum animus ac mores mali per omnem vitam fucrunt, iis sincero gaudio ad extremum frui permittere videtur divina justitia: nec, quibus adversa contigerunt, corum siuit luctum gaadii expertem permanere. Sed, ubi tssis ac trituræ tempus advenit, tales repen 'it utrisque fructus, qualem utrique sementem facerint. Ego vero in unoquoque eventu veritatem cum mendacio, justitiam cum injustitia. humanitatem cum superbia ac fastu, paupertatem 573 cum divitiis, linguam magnifican et futilibus verbis redundantem cum verecundo silentio velim conferre, itemque facta comparatione ostendere, quale adhibeat examen pervigil divinae justitia oculus. Facillime enim in eo quasi virtutis gymnnasio et natura veritatis declarata stabilietur, et palam notata improbitas elevabitur: idque eo magis, quod nulla virtus a vitio aliquo amulo longe posita sit. τὴν αὐτονομίαν καὶ τὸ ἀρετὴν ἐκ προοιμίων αὕτη χορηγούσε ταῖς τῶν δρῶν ἐθελόντων ἄλλος' ἄλλαις αἱρέσεσί τε και γνώμαις, καὶ ἅμα κατὰ τὸν τῆς ὑπερφυοῦς ἀγνοίας βυθὲν τὰ ἡμέτερα διακυβερνώσα, σταθμεῖς ἔπειτα και πλάστιγξιν ἀκριβέσι τὰ τῶν δρωμένων δίδωσι τέλη· ἵνα τοῖ; οψιγόνοις οἷον απο τοφυείς νομοθέται τὰ τῶν παρεληλυθήτων Επαθλα γίγνοιτο. Οὔτε γὰρ οἷς μοχθηρία γνώμης καὶ τρόπων ηλικιώταις διαγέγονεν εἶναι, τὸ χαίρειν ἄκλουστον ἀπολαύειν εἰς τέλος ἀφιέναι δοκεῖ· οὔτε ο!; κακοπραγεῖν ἐξεγένετο, ἀγέλαστον ἐξ παραμένειν καθάπαξ τὸ δάκνον. ᾿Αλλὰ τοιούτους δίδωσι γεωγῆσαι καρποὺς ἐν ἀμήτου καὶ ἅλωνος ώρα, οἶ; ἑκατέρῳ συνέβη σπείρει τις αύλακας. Βουλοίμην δ' ἂν ἐκ τῶν καθ᾿ ἕκαστα θεωρεῖν ἀλήθειαν πολί ψεύδος, καὶ δικαιοσύνην πρὸς ἀδικίαν, και πραότητα πρὸς ὑπερηφανίαν καὶ τύφον, καὶ πενίαν προς πλοῦτον, καὶ σιωπὴν εὐσχήμονα πρὸς χείλη δόλια, και γλώτταν μεγαλο μονά τε και μακράν τινα ῥέουσαν τὴν ἀσχήμονα φλυαρίαν· καὶ δεῖξαι παρεξ ετάσις, οίαν ἐπιφέρει τὴν στάθμην τῆς δίκης δ ἀκοίμητος ἐφθαλμός. Τάντα γὰρ ἂν ἐν τοιούτῳ τῆς ἀρετῆς γυμνασίῳ ἅμα τε τῆς ἀληθείας ἡ φύσις ἐναργεστέραν λαμβάνοι τὴν πήξιν, καὶ ἅμα περ φανῶς ἡ κακία φαυλίζοιτο, διὰ τὸ μηδ' Αντιναοῦν ἀρετὴν ὡς ποῤῥωτάτω κακίας ανανταγώνιστον τ παράπιν εἶναι διαδιῶναι. II. Nempe et terræ ipsi cum ætheriis rebus certare promptum est, et ostendere, non ea csse culorum sortem propriam ac pracipuam, ut mutis vocibus Dei gloriam enarrent, sed et vicissin sibi daluan esse, ut prædicet suli et astris novam semper Dei gloriam. Ac tante quidem rei ministra Historia et largitrix hominibus constituta est. Cujus quanta esset in hac vita utilitas, cum ab antiquis plerisque declaratum est, tum a nobis ipsis saepenumero, quos nunquam id ipsum piguit sive ex tempore prædicare, sive scriptis nostris sparsim testatum relinquere. Historia enim est, quæ veluti librum pervolutan las præbet vicissitudines et conversiones rerum omni ævo gestarum. Hæc efficit, ut homines pridem mortui et vivis et novis quotidie hominibus intersint, quasi semper præsentes. Hujus divina quadam virtute unusquisque redivivus et sua narrat facinora, et quidquid sibi dum viveret boni vel mali accidit. Hæc est, quæ deprimit semper et æternum arguit improbitatem. 574 llac est, quae immortalitati virtutem mandat, nec ut corpora ita illam a vermibus sinit aboumi. Hæc denique est, quæ nacta homines quondam fortuna fastuque inani elatos et furentibus proximos eflicit moderatiores. Eorum entui, qui ante fuerunt, calamitates velut securim quamdam intentans, sensitu in animos obrepit, quasi magistra quædam latens, caque docendi raone matures paulatim mult, mores informat, Γ'. Εχειν γὰρ ἀεὶ καὶ γῆν ἀντιφιλοτιμεῖσθαι πρὸς τὰ αἰθέρια, καὶ δεικνύειν, μὴ μόνοις κληρον εξαίρετον εἶναι τοῖς οὐρανοῖς φωναῖς ἀφθόγγοις Θεοῦ διηγείσθαι δόξαν ἀεὶ, ἀλλ' ἐξ ἀντιῤῥόπου και γῆν ἡλίῳ καὶ ἄστρασιν ἀεὶ νέαν ἐξεῖναι διηγείσθαι δόξαν Θεοῦ, καὶ τοῦ τοσούτου χρήματος ὑπηρέτις ή Ιστορία καθίστατα: χορηγὸς τοῖς ἀνθρώποις. [; ἐπόσον ἐστὶν ἐν βίῳ τὸ χρήσιμον, [Γ. 355] ἀνδρῶν τε τῶν πάλαι τοῖς πλείστοις ἐστὶν εἰρημένον, καὶ ἡμῖν γε πολλάκις αὐτοῖς ἐξ αὐτοσχεδίου τῆς γλώττης ὑμνῆσαι καθόσον ἐξῆν, καὶ γράμμασι πολλαχή τοῖς ἡμετέροις ἐγκατασπεῖρας, κώλυμα ἥκιστα πάντων ἄχνος οὐδεὶς ἐγεγόνει. Αὕτη γὰρ ἀναγινώσκειν δια δάσκει καθάπερ βιβλίον τῶν αἰωνίων έργων τους κύκλους· καὶ διὰ ταύτης οι πάλαι θανόντες ὁμιλοῦσι τοῖς ζῶσι τε καὶ ἀεὶ γιγνομένοις, ὡς ἀεὶ παρόντες, καὶ τὰς οἰκείας ἕκαστοι διηγούνται πράξεις, καὶ εἴτι παρὰ τὸν βίον τῶν χρηστῶν καὶ μὴ πεπονθέναι γέγονέ σφισιν, ἀναβίωσιν καινοτέραν δαιμονίως πως τῆς ἱστορίας δημιουργούσης. Αὕτη κακίαν ἀεὶ φαι λίζει δι' αἰῶνος ἐλέγχουσα, καὶ ἀρετὴν ἀθανατί ζουσα σκωλήκων οὐ δίδωσι στόμασι διαφθείρειν ὁμοίως τοῖς σώμασιν. Αὕτη μαινομένων δίκην ὑπὸ τύχη; καὶ τύφου μαθαίου γαυρουμένους παρειληφυία τῶν ἀνθρώπων ενίους μετριωτέρους εργάζεται. Τών γὰρ φθασάντων τὰ πάθη οἷόν τινα πέλεκυν επισείω52 λανθάνει καθαπερ διδάσκαλος παραδυομένη πρ τὴν ψυχὴν, καὶ ἠρέμα τάς τε φύσει; ἀμείβουσα δ. της τοιαύτης παιδείας καὶ τὰ ἤθη ρυθμίζουσες, καὶ Variorum nola. ກ 157) Διαγέγονε, em. Boiv. pro ιδία γέγονεν. Sic lib. τω, cap 12, sect. 8, διαγέγονε κεχρή θασο

PG 148:781τῶν γὰρ φθασάντων τὰ πάθη οἷόν τινα πέλεκυν ἐπισείουσα λανθάνει καθάπερ διδάσκαλος παραδυομένη πρὸς τὴν ψυχὴν, καὶ ἠρέμα τάς τε φύσεις ἀμείβουσα διὰ τῆς τοιαύτης παιδείας καὶ τὰ ἤθη ῥυθμίζουσα, καὶ ἐξ ἀσυνέτων μὲν συνετοὺς, ἐξ ἀφρόνων δ’ ἐργαζομένη φρονίμους· καὶ οὑτωσί πως ἐκ τοῦ θηριώδους πρὸς τὸ ἡμερώτερον ὅλας μεθαρμόζουσα πολιτείας. τοὺς μὲν γὰρ ἀγαθοὺς ἐξαίρουσα τοῖς ἐπαίνοις, τοὺς δὲ φαύλους ἐν κακότητος μοίρᾳ τιθεῖσα, ἐναργέστατον τοῖς ὀψιγόνοις γίνεται κάτοπτρον. ὡς γὰρ δι’ ἐκείνου σαφεστέρας λαμβάνοντες τὰς ἐμφάσεις τῶν τοῦ προσώπου χρωμάτων τε καὶ σχημάτων οἱ πρὸς αὐτὸ βλέποντες ἐπανορθοῦσιν ὅσον ἐφικτὸν, οὕτω δήπου καὶ διὰ τῆς ἱστορίας τοῖς μετιοῦσιν ἐντίθεται σύνεσις, καὶ ἦθος ῥυθμίζεται ψυχῆς, καὶ ἀκόλαστον σχῆμα θυμοῦ καὶ φωνῆς καὶ διαίτης ἀμείβεταί τε καὶ ἀναπλάττεται πρὸς τὸ βέλτιον, καὶ λανθάνοντα φύσεως ἐλαττώματα καὶ συμπτώματα θεραπεύεται πάμπολλα. μᾶλλον δὲ καὶ κατόπτρου πολλῷ κραταιότερον τὸ τῆς ἱστορίας δείκνυται χρήσιμον.

[4. c. 1361] ΒΥΖΑΝΤΙΝΕ HISTO IE LIB. XII. ἐξ ἀσυνέτων μὲν συνετούς, ἐξ ἀγρόνων δ' ἐγγος, homines ex imprudentibus prudentes facit, rer - μένη φρονίμους· καὶ οὕτωσί πως ἐκ τοῦ θηριώδους πρὸς τὸ ἡμερώτερον όλας μεθαρμόζουσα πολιτείας. Τοὺς μὲν γὰρ ἀγαθοὺς ἐξαίροντα τοῖς ἐπαίνοις, τοὺς δὲ φαύλους ἐν κακότητος μοίρα τιθεῖσα, έναρ γέστατον ταῖς ἐψιγόνοις γίνεται κάτοπτρον. Ως γὰρ δι' ἐκείνου σαφεστέρας λαμβάνοντες τὰς ἐμφάσεις τῶν τοῦ προσώπου χρωμάτων τε καὶ σχημάτων οι πρὸς αὐτὸ βλέποντες ἐπανορθοῦσιν ὅσον ἐφικτόν, οὕτω δήπου καὶ διὰ τῆς ἱστορίας τοῖς μετιοῦσιν ἐντίθεται σύνεσις, καὶ ἦθος ρυθμίζεται ψυχῆς, καὶ ἀκόλαστον σχῆμα θυμού και φωνῆς καὶ διαίτης ἀμείβεται τε καὶ ἀναπλάττεται πρὸς τὸ βέλτιον, καὶ λανθάνοντα φύσεως ελαττώματα καὶ συμπτώματα θεραπεύεται πάμπολλα. Μάλλον δὲ καὶ κατόπτρου πολλῷ κραταιότερον τὸ τῆς ἱστορίας δείχνυται χρήσιμον. Η μὲν γὰρ μυρίας τε καὶ παντοδαπὰς τῶν ἄλλοτ' ἄλλως γινομένων καὶ ἀπογινομένων ἀνδρῶν ὑποδεικνύσα πράξεις καὶ λόγους σαφεστέραν τὴν τοῦ βελτίονος ἐκ παραθέσεως ἔχει δεικνύειν ἐκλογήν τε καὶ μάθησιν. Τὸ δὲ κάτοπτρον, μονομερῆ μὲν τὴν ἔμφασιν, συμφυὰ δὲ τὴν τοῦ ἐνορῶντος φίλαυτον Έχον έξιν, ῥᾳδίως τε ἐξαπατᾷ καὶ τῆς ἀληθοῦς ἐξίστησι διδασκαλίας. Βασιλεῦσιν οὖν καὶ ἄρχουσι πολλοῦ τινο; ἄξιον ἂν ἡ ἱστορία γίγνοιτο χρήμα, παραινοῦσα μὴ μέγα φρονείν, μηδ' ἐπὶ τῇ παρούσῃ εύχῃ θαμνούντας πρὸς τὸ βιαιότερόν τε καὶ τυραν νικώτερον [Ρ. 556] ἐξάγειν τὸν τρόπον, ἀλλ' ἀεὶ τὸν βασιλεῖ φυλάττειν μόνον προσήκοντα. Ὁ μὲν γὰρ γνώμης αὐθαδείαις δημαγωγούμενος καὶ ὄχλοο κρατούμενο; ἄγεται μᾶλλον ἢ ἄγει, καὶ δοκῶν ἄρχειν ἔλαβε πρῶτος αὐτὸς ὑπὸ τῶν τῆς κακίας εἰδῶν τυ ραννούμενος. 'Ο δὲ τὰς τῆς ἡγεμονίας ἡνίας δικαίως τοῖς ἄρχουσι νόμοις ἑκουσίῳ γνώμῃ διδούς, και ὥσπερ μεθόριον ὑπηκόων καὶ νόμων ἑστὼς, ἐπίσης ἄρχειν καὶ ἄρχεσθαι κατὰ τὸν ἡμερον καὶ ἀνθρώπῳ πρέποντα βούλεται τρόπον, πρὸς ἀκριβή τινα ζῆλον καὶ μίμησιν ἑαυτὴν προβαλλόμενος τοῖς ὁρῶσιν, ἔμψυχον τῷ ὄντι νόμον καὶ ἄγαλμα ζῶν ἀρετῆς καὶ τὸ τῆς ἀρχῆς σύμβολον ἐκ τοῦ μᾶλλον ἑαυτοῦ πρῶτ τον, ἢ τοῦ τῶν ἄλλων ἄρχειν, σαφῶς παρεχόμενος. Αηδὲν γὰρ τῶν ἐν βίῳ μόνιμον εἶναι καὶ βέβαια, με δὲ τὰς κρηπῖδας ἐπ' ἀσφαλοῦς ἐστάναι της τύχης παιδευόμενος ἐκ τῆς ἱστορίας, δέδια και βραχείαν καιροῦ ροπήν, βαστα δυναμένην ἀνατρέπειν άπαντα, καθάπερ οἱ τοὺς κύβους ἐν τῷ παίξειν ἀναβλέπτοντης. Οὕτω καὶ φύσεως αὐτῆς ὑπέρτερον ἡ ἱστορία περιφανῶς ἐπεφύκει. Η μὲν γὰρ τοῦ εἶναι μόνον κυρία γίνεται· ἡ δὲ καὶ τὸ εὖ εἶναι προστίθησιν· 8 τοσοῦτον ἐκείνου βέλτιον, ὅσον τό γε βλέπειν τοῦ μὴ βλέπειν. datas ex vecordibus; et sic ferme a fera agresti· que vita ad humanum civilemque cultum totas deducit respublicas. Quippe dum et bonos laudi - bus tollit, et improbis eum locum assignat, qui improbitati convenit, splendidissimum pasteri: speculum exsistit. Quemadmodum enim qui in sp. culum intuentur, ipsius ope certiorem assecuti cognitionem oris colorum ac lineamentorum, su!- tum quantum in se est fingunt et emendant, sic prorsus iis qui ad historiam accedunt intelligentia infunditur, eorum mores componuntur, animi, vocis, vitæ prava mutatur conformatio restituiturque in melius; occulta denique nature vitia affectioues quamplurimæ sanantur. Imo historia 1 efficacioris longe utilitatis est, quam sit speculum. Illa enim infinitas et plane diversas actiones sermonesque hominum, qui alii alias nali sunt ae decesserunt, ob oculos sie ponit, ut certiorem melioris consilii delectum et cognitionem ipsa collatione facile 575 exhibeat. Speculum vero, unam simplicemque imaginem capiens et illum, qui se ipsos conte: plantibus a natura insitus est, amorem sui participans, haud difficulter fallit, et recedit sæpe a veri declaratione. Regibus itaque et principibus aguo estimanda est historia: quæ ne elatioris animi sint admonet, neve prosperis in præsentia rebus freti mores suos a∙l vim tyrannicumque ingenium deflectant, sed eam vit servent tenorem, qui solus principes decet. Qui enim animi inipotentia quoquoversum abripitur. cupiditatibus quasi turbulentæ multitudini mancipatus, non tam regit quam regitur; et quanquam imperantis speciem gerit, tamen ipse magis quam caeteri tyrannico vitiorum imperio tacite oppi. mitur. Qui vero rerum habenas justa legum perm testati moderandas tradit sua sponte, ac veluti confinium quoddam leges inter et subditos stat medius, is æque et imperare studet et parere, quatenus civile est et hominem decet: is intuen - είbus se ipsum diligenter inulandum atque iuitandum proponit, vivam revera legem et spirantem imaginem virtutis: is denique dignitatis insigne eo vere sibi vindicat, quod et magis et prius sihi imperet quam caeteris. Nihil quippe in vita stabile ac firmum esse, nec solido fundamento niti fortunam, ab historia edoctus vel minimam temporis inclinationem extimescit, que omnia tam faciie potest subvertere, quam talos ii qui ludendo ja - ciunt. Atque adeo naturæ ipsi præstat evidenter bistoria. Nam penes illam eşt 576 officere ut " " simus; hæc bene ut simus præterea tribuit. Quæ res tanto illi alteri præstat, quanto videre melius est quam haud videre. Δ'. Τὰ δὴ τοιαῦτα τῶν τῆς ἱστορίας χρησίμων καμὶ πρὸς τὸ γράφειν ὅσα ἐπὶ τῶν ἡμετέρων γέγονε χρόνων παρέπεισε, καὶ διηγήματα προστιθέναι τοῖς φιλοκάλοις ἀνδράσι μεγάλα τε καὶ σπουδαίας ἀκοῆς ἄξια, καὶ μεγάλην δυνάμενα σύνεσιν ἐντιθέ και τοῖς ὅσοι πραγμάτων ἀεὶ καινοτέρων εμπειρίαν IV. Hæc et talia, in quibus historia utilitas posita est, impulere me, ut et ipse litteris mandarem ei omnia, quæ temporibus nostris acciderunt, et ad ea quae jam narrata sunt alia adderem in gratiam hominum cuviosorum, magna scilicet et au situ lignissima, aplaque admodum crudien-

PG 148:785ἡ μὲν γὰρ μυρίας τε καὶ παντοδαπὰς τῶν ἄλλοτ’ ἄλλως γινομένων καὶ ἀπογινομένων ἀνδρῶν ὑποδεικνῦσα πράξεις καὶ λόγους σαφεστέραν τὴν τοῦ βελτίονος ἐκ παραθέσεως ἔχει δεικνύειν ἐκλογήν τε καὶ μάθησιν. τὸ δὲ κάτοπτρον, μονομέρη μὲν τὴν ἔμφασιν, συμφυᾶ δὲ τὴν τοῦ ἐνορῶντος φίλαυτον ἔχον ἕξιν, ῥᾳδίως τε ἐξαπατᾷ καὶ τῆς ἀληθοῦς ἐξίστησι διδασκαλίας. βασιλεῦσιν οὖν καὶ ἄρχουσι πολλοῦ τινος ἄξιον ἂν ἡ ἱστορία γίγνοιτο χρῆμα, παραινοῦσα μὴ μέγα φρονεῖν, μήδ’ ἐπὶ τῇ παρούσῃ τύχῃ θαῤῥοῦντας πρὸς τὸ βιαιότερόν τε καὶ τυραννικώτερον ἐξάγειν τὸν τρόπον, ἀλλ’ ἀεὶ τὸν βασιλεῖ φυλάττειν μόνον προσήκοντα. ὁ μὲν γὰρ γνώμης αὐθαδείαις δημαγωγούμενος καὶ ὀχλοκρατούμενος ἄγεται μᾶλλον ἢ ἄγει, καὶ δοκῶν ἄρχειν ἔλαθε πρῶτος αὐτὸς ὑπὸ τῶν τῆς κακίας εἰδῶν τυραννούμενος.

(A. c. 1341] BYZANTINE HISTORIE LIB NII. ¡¡MP. J. PALEOI.. 1} 786 ἐπιχειρήσαντι πέρας οὐκ ἦν τῆς μελέτης λαβεῖν, gere, quod aggressus quidem saepe erat, ad exitum καὶ νῦν ἀμελεῖν οὐκ ἐνἦν αὐτοῦ. Πολλάκις γὰρ εἰς 1-1 οιαν ἐληλύθει, φονεύσας τὴν βασιλέα καὶ ἅμα αὐτῷ Καντακουζηνόν, ἑτέρῳ παρασχεῖν τὸ βασίλειον περιζώσασθαι κράτος, ἢ τῷ θείῳ τοῦ βασιλέως Κωνσταντίνῳ τῷ δεσπότῃ, η Συργιάννη τῷ πολυτροπωτάτῳ καὶ παραπλησίῳ τὴν σύνεσιν καὶ τὴν τῆς γνώμης εμβρίθειαν τε καὶ ἐξύτητα. Δεινὸς γὰρ ὁμοίως ἐκείνῳ καὶ αὐτὸς ἐν τοῖς κατεπείγουσιν ἦν ἐπινοῆσαι τὰ τῇ χρείᾳ κατάλληλα καὶ πόρον ὀξὺς τοῖς ἀπόρης εὑρεῖν, ὀλίγα μὲν καθεύδων, τὰ πλεῖστα δ' ἐγρηγορώς, καὶ σκεπτομένῳ τα μέγιστα οικὼς καὶ περὶ μεγίστων, καὶ πλείονα καιρόν ταῖς πράξεσιν ἢ τοῖς λόγοις ἀεὶ παρεχόμενος. Εἰ δὲ καὶ πρὸς ἀλήθειαν ὁμοῦ καὶ δικαιοσύνην ἐχρῆτα τοῖς προτερήμασι, μέγα ἂν κλέος αὐτὸς τοῖς Ῥωμαίων ἐτύγχανε πράγμασιν ὤν. Νῦν δὲ κατ' ἐκεῖνον τὴν Ἐπιδαύριον Στρατοκλέα αὐλητὴς μὲν ἦν ἀγαθὸς, ἄνθρωπος δ᾽ οὐκ ἀγαθός. Γένους γὰρ τῶν ἀδόξων ὑπάρχων ἐκ νέου καὶ πενίᾳ συντεθραμμένος νῦν μὲν τούτῳ, νῦν δ' ἐκείνῳ μισθοῦ διακονούμενος διετέλει τὸν χρόνον· κἀκ τῶν ἐλαχίστων μείζοσιν ἡρέμα τοῖς δεσπόταις ἀμοιβαδὴν· χρώμενος, καὶ πᾶσιν ἀντιδοὺς τὰ χείριστα, προδό της σαρής καθιστάμενος, ἔλαθεν οὐκ οἶδα πῶς καὶ ἐς τὴν αὐτοκρατορικὴν οἰκίαν παρεισφθαρείς, ἐπ' ὀλέθρῳ τῆς τῶν Ῥωμαίων, ὡς ἔοικε, τύχης καὶ εὐδοξίας. [Ρ. 358] Γ. Ταύτα τοίνυν ήδη καιρὸν ἔχειν ἑαυτῷ Variorum Τι τῶν πόνων άπληστον, οἷς ὁ πᾶς βίος Αληχτον ἦν σπούδασμα πρὸς τοῦτο βλέπον. Σὺ δὲ, στρατηγὲ τῶν ἀρίστων Αὐτόνων, Κοινὲ στρατάρχη τῶν διπλών στρατευμάτων, Ο γῆν τε καὶ θάλατταν ἀσχέτως τρέχων, Διεξαγωγεῦ τῶν κατ' αὐτοὺς πραγμάτων, Επήβολος φρὴν τῶν σοφῶν βουλευμάτων. Ο τῆς δίκης πρύτανις εὐστάθμοις μέτροις, Η πρὸς λόγους άπληστος ἐξόχως φύσις. Ο τεχνικός τους πρὸς κτίσεις εὐμηχάνους, Πῶς εἰς τοσαῦτα τερματίζων τὰς φρένας, ῶν εἰς ἕκαστον ἀρκέσει τις ἂν μόλις. Καὶ λαμπος οὕτω τοῖς πᾶσιν δεδειγμένη, Έπειτα βλέψας προς μακρὰν οὕτω τέχνην. Προς εν βραχὺς τῆς ἐστιν ἀνθρώπου βίος, Οὕτως ἀνείλου θάττον αὐτὴν ἢ λόγος: Καὶ πᾶσαν ἐξέπληξας ἐν τούτῳ φύσιν, Ὥστε χρόνον τε καὶ λόγους καὶ τὴν φύσιν, Σπουδήν τε πᾶσαν τὴν ἐμὴν οὐ μετρία», Οδου πάρεργον, τοῦτο δὴ τὸ τοῦ λόγου, Καὶ παιδιὰν ἤλεγξας όντα του σθένους. Οντως ξένην, άριστε, πλουτήσας φύσιν, Ξένως ἐχρήσω πᾶσι τοῖς κοινοῖς τρόπος Και σφόδρα θαυμάζειν με φιλῶν τοῖς λόγοις, Έδειξε; ἔργοις ὡς βραχύς τίς μου λόγος. Τὰς ψυχικά: γὰρ οὐ νοσήσας δυνάμεις Εκ τῆς ἐνύλου συμφυούς διαρτίας, Εύρρωστος οὕτω ταῖς ἐνεργείαις έφυς, Τους γνωστικούς εἰς ἄκρον εὐεκτῶν τόνους. Αλλ' εὐχαρίστως οἷς φιλεῖς ἡμᾶς ἔχων, Ο πάντα χρηστής, ή τρισον δια φύσις, Χάριν θεῷ σὺ τῶν καλῶν εἰδὼς ἔχε. Παρ' εὖ καλὸν πέφυκεν ἀνθρώποις άπαν, Κτίσιν, opinor, Boli Fort. εξερευνῶν σύνθεσιν. Botry. aulem perducere nanquam potuerat. Is enim consilium ceperat hand semel de potestate imperatoria, ubi imperatorem cum Cantacuzeno occidissel, alteri deferenda, sive despote Constantiu, imperatoris patruo, sive Syrgianni, viro versuti simo, qui et ipse Apocauco intelligentia, gravi judicio, acerrimoque ingenio proximus fuit. Eral cuin Apocaucus, quemadmodum ille, rebus angustissimis solers id quod usui esset excogitare, et inde expedire se unde difficillimum esset. Sotano utebatur parce, homo scilicet vigilantissimus, præclara meditanti ac de maximis rebus deliberanti similis. Plus denique temporis agendo dabat quam dicendo. Quibus si eximiis sane dotibus ad veritatem justitiamque usus foret, magnum ipse Romanorum rebus exstitisset ornamentum. Εninvero, ut Epidaurius ille Stratocles, tibicen quidema erat bonus, vir autem bonus minime erat. Nam a pueritia, cum ignobilis foret genere et in pauper - tate educatus, locatis modo huic modo illi operis victitaverat; cumque ab minimis ad majores sensim gralatimque dominos pervenisset, quos omnes pessime remuneravit, manifestus nempe eorum proditor, in ipsum quoque furtim 578 palatium nescio qua arte irrepserat, in perniciem Roman, ut videtur, et fortunæ et gloriæ. III. Ille itaque ratus asserendæ sibi imperatoriææ notis. Ita quidem Hippocrates; quem sic contra Apocaucus: Εγώ σεφῶν κράτιστε τῶν ὑμνουμένων, 'Αεὶ διαρθρῶν τοῖς λογισμοῖς τὴν Καὶ τὴν καθ᾿ ἡμᾶς ἐξερευ Ἐξ ἧς μαθεῖν πάρεστιν ἐνθέους λόγους. Πολλοῖς μὲν ἔσχον ἐντυχεῖν σοφῶν λόγοις, Σκφῶς ἀναπτύσσουσι τὴν Παρ' ὧν ἀφορμὰς δαψιλεῖς ἦν λαμβάνειν, Πρός θαῦμα τοῦ κτίσαντες ἀβλήτοις τρόποις. Ἐπεὶ δὲ τῶν σῶν εὐκλεῶν σπουδασμάτων Πολύς τις έβρει θαύματος γέμων λόγος, Ὡς τῆς ἐν ἡμῖν τοῦ Θεοῦ τεχνουργίας Τους μυστικούς τρανοῦντος ἐμφύτους λόγους, Πολὺν μὲν ἔσχον ἐντυχεῖν τούτοις πίθον, Λαμπραῖς ἐπ' αὐτοῖς ἐντρυφῶν τοῖς ἐλπία. um idem interjectis aliquot versibus, Ἐπεὶ δὲ καὶ νένευκα λοιπὸν πρὸς πόνους, Ορμημένος τάχιστα πληροῦν τὸν πόθον, Καὶ δὴ προσέσχον ἐμμελῶς τοῖς βιβλίοις, Καὶ τὴν ὅλην δέδωκα τῇ τέχνῃ σχέσιν· ᾿Αλλὰ τὸ λοιπὸν τις παραστήσει λόγος: Reliqua omiuo, quæ et nimis multa sunt, et ad institutum minus pertinent. Porro Apocauenm Irgendis medicorum scriptis deditum fuisse, discimus etiam ex Actuario, qui suos de Methodo medendi libros ei, ad Hyperboreos Scythas legato eunti, nuncupavit. Vide Lambecium," De "Bibliotheca Cæsar. lib. vi, pag. 113. Boivin, Cantacuz. lib. ii, cap. 13. Ducare. Filio secundo genito Andronici senioris imp. de quo in Famil. Byzant. Ducang. Cujus ille studiosissimus erat. Ducare. Fort. ἡμῶν φύσιν. Doiris.

PG 148:787ὁ δὲ τὰς τῆς ἡγεμονίας ἡνίας δικαίως τοῖς ἄρχουσι νόμοις ἑκουσίῳ γνώμῃ διδοὺς, καὶ ὥσπερ μεθόριον ὑπηκόων καὶ νόμων ἑστὼς, ἐπίσης ἄρχειν καὶ ἄρχεσθαι κατὰ τὸν ἥμερον καὶ ἀνθρώπῳ πρέποντα βούλεται τρόπον, πρὸς ἀκριβῆ τινα ζῆλον καὶ μίμησιν ἑαυτὸν προβαλλόμενος τοῖς ὁρῶσιν, ἔμψυχον τῷ ὄντι νόμον καὶ ἄγαλμα ζῶν ἀρετῆς καὶ τὸ τῆς ἀρχῆς σύμβολον ἐκ τοῦ μᾶλλον ἑαυτοῦ πρῶτον, ἢ τοῦ τῶν ἄλλων ἄρχειν, σαφῶς παρεχόμενος. μηδὲν γὰρ τῶν ἐν βίῳ μόνιμον εἶναι καὶ βέβαιον, μηδὲ τὰς κρηπῖδας ἐπ’ ἀσφαλοῦς ἑστάναι τῆς τύχης παιδευόμενος ἐκ τῆς ἱστορίας, δέδιε καὶ βραχεῖαν καιροῦ ῥοπὴν, ῥᾷστα δυναμένην ἀνατρέπειν ἅπαντα, καθάπερ οἱ τοὺς κύβους ἐν τῷ παίζειν ἀναῤῥίπτοντες. οὕτω καὶ φύσεως αὐτῆς ὑπέρτερον ἡ ἱστορία περιφανῶς ἐπεφύκει. ἡ μὲν γὰρ τοῦ εἶναι μόνον κυρία γίνεται· ἡ δὲ καὶ τὸ εὖ εἶναι προστίθησιν· ὃ τοσοῦτον ἐκείνου βέλτιον, ὅσον τό γε βλέπειν τοῦ μὴ βλέπειν.

787!A. M. 6819 IND. 9] [IMP. 3. PALAEGL. 4] 788 τοῖς ἐπιχειρήμασι κατὰ τὸν Πρωτές τον Φάριο ἐπῄει γίνεσθαι. Καὶ νῦν μὲν περιιὼν καὶ θωπεύων οὐ μέλα ἡμέλει Καντακουζηνών, συνωθῶν τὰ ερυθρά υποδήσασθαι υποδήματα· μηδὲ γάρ εἶναι λέγων τὸ χρῆμα καινὸν, ἀνάγκην πολλάκις επενεγκόντος τοῦ βασιλέως τὴν πορφύραν λαμπρῶς ὑποδύντα συμβασιλεύειν, αὐτῷ μὲν περ ριόντι τῷ βίῳ, ἐκείνου δ' εὐθὺς ἀπαλλάξαντο, Ἰωάννῃ τῷ υἱῷ καὶ νέῳ βασιλεῖ. Εἶναι γὰρ διπλοῦν και σφόδρα ἀναγκαῖον τῷ τοῦ βασιλέως ἐν πολλού σκοπῷ τὸ καλόν· ἵν᾿ ἅμα μὲν αὐτοῖς συνδιοικῶν τὰ τῆς βασιλείας εἴης πράγματα, ἅμα δὲ ἐπίκουρος γίνοιο κράτιστος τῆς τούτων ζωής. Μηδὲ γὰρ ἔτι λείπεσθαι τὸν λάθρα τῇ βασιλείᾳ ἐφεδρεύοντα, τοῦ διαδεξομένου παρομαρτούντος ἐς προοπτον αὐτίκα, potestatis tempus jam adesse, omnes ire in formas περιθείναι το βασίλειον κράτος νομίσαντι παντοίῳ machinationibus variis, sicut Plarius ille Proteus, constituit. Modo igitur Cantacuzeumi sedulo cir. cumibat et adulabatur, compellebatque ad induen - dim rubros calceos. Quippe rem band novain fore, postquam imperator toties necessitatem imposuisset palam induendi purpurani, et una imperandi, secum quidem dum viveret; statim autem nhi e vivis excessisset, cum Joanne filio suo codemque juniori imperatore: expediisse nimirum illud dupliciter, ac veteri imperatoris proposito pernecessarium fuisse; quo simui, o Cantacuzene, et illi te collegam in rerum administratione haberent, et vitæ suæ potentissimum defensorem. Nec enim exstiturum deinceps quemquam, qui Imperio clanculum insidiaturus esset, si is station ¿c palam socius ascisceretur, qui successor essct futurus. 1. Et modo quidem hære, modo illa dictitaiat; et eodem rursus revolvebatur, et ex alio alius exsistebat. Tum ipse simul cum imperatrice in illum eos incitabat, qui genere et fortunæ splendore eminebant, illud asserens: in eam curain Cantacuzenum enixe incumbere, ut, nobis omnibus crastina die contrucidatis, imperatorem se et rerum dominum constitueret. Hæc cum diceret affirmaretque, cos etiam in illum commovit, quibuscum erat illi cognatio. Adeoque id imperatrici 579 Anne persuaserat, ut ad mariti tumulum pilorus novendialem luctum non absolverit, sed post triduum statim in palatium se receperit. V. Ibi Joannes patriarcha, suadente Apocauco e:luctos sinu codicillos recitavit, quibus id contirelatur, quod et patriarcha ipsi et consortibus episcopis imperator, conjugis et liberorum causa, jampridem mandaverat; tum scilicet cum in The salim profectus est, ut Syrgiannem bello persequeretur, qui acceptis a Crale auxiliis Romanum imperium invadere jam instituerat. His ille recita - tis in tutoriam rerum administrationem conabatur se intrudere. Justum enim aiebat esse alioqui ac perquam necessarium, perinde Ecclesiam imperio atque animam corpori esse conjunctam: utrumque enim hoc uno stare et vigere.. Cum vero et colicilli exstent imperatoris manu scripti, qui et conjugis et liberorum salutem mihi haud dubie committunt, quid (ait) iniquius quam socordia nostra mandata illa negligi, ac volentibus quodammodo nobis fluctus Romanæ rei superinduci inopinatos, quales ætate superiori excitati sunt, Arsenii, qui Δ'. Καὶ ἦν νῦν μὲν ταῦτα λέγων, νῦν δ' ἐκεῖνα· νῦν δ' ἀναστρέφων καὶ ἀφ' ἑτέρου γινόμενο; ἕτερος καὶ ἅμα τῇ βασιλίδι τοὺς γένει καὶ δόξῃ προύχοντας κατ' αὐτοῦ διεγείρων, καὶ ἰσχυριζόμενος εἶναι τῷ Καντακουζηνῷ διὰ μελέτης σφόδρα κατεσπουδασμέ νης, ἔργον ποιησαμένῳ ξίφους ἐς τὴν ὑστερείαν πάντας ἡμᾶς, ἐαυτὸν αὐτοκράτορα καταστήσασθα βασιλέα. Ταῦτα λέγων καὶ κατασκευαζόμενος ἀνέ σεις καὶ αὐτοὺς δὴ τοὺς καθ' αἷμα τούτῳ προσή κοντας κατ' αὐτοῦ· ὡς καὶ αὐτὴν ᾿Ανναν πεισθείσαν τὴν βασιλίδα μηδὲ τὰς ἐννέα πενθίμους ημέρας παρὰ τὸν τοῦ συζύγου τάφον ἀνύσαι δακρύουσαν, ἀλλὰ μετὰ τρίτην εὐθὺς ἀνιέναι πρὸς τὰ βα σίλεια. Ε'. Ενθα ὁ πατριάρχης Ἰωάννης, Απο καύκω πειθόμενος, ἀνέγνω βιβλίον ἐκ τοῦ κόλπου λαβών, συνθήκας περιέχον, ἂς ὁ βασιλεὺς αὐτῷ το πατριάρχῃ καὶ τοῖς περὶ αὐτὸν ἐκ πολλοῦ παρέθετο ἐπισκόποις, περί τε συζύγου καὶ παίδων αὐτοῦ, όπηνίκα μαχησόμενος ἀπῄει τῷ Συργιάν η προς Θετταλίαν, ἁρπάζειν ἤδη μετὰ τῆς τοῦ Κράλη συμμαχίας ἐπιχειροῦναι τὴν Ῥωμαίων ἡγεμονίαν. Ταῦτα τοίνυν διεξελθὼν εἰς τὴν τῶν κοινῶν πραγ μάτων ἐπιτροπικὴν διοίκησιν εἰσάγειν ἑαυτὸν ἐπει μάτο. Δίκαιον γὰρ ἔφασκεν εἶναι καὶ σφόδρα τῶν αναγκαίων ἄλλως, καθάπερ σώματι ψυχήν, οὕτω τῇ βασιλείς τὴν Ἐκκλησίαν συνήφθαι. Μίαν γὰρ εἶναι σύστασιν καὶ ζωὴν ἀμφοτέρων τουτί.. Ἐπεὶ δὲ καὶ ταυτὶ τὰ τοῦ βασιλέως γράμματα την σωτηρίαν ἐμοὶ τῆς τε συζύγου καὶ τῶν υἱέων σαρῶς ἀνατί. θησι, που δίκαιον (φησίν) ἐκείνων ἡμᾶς καταῤῥᾳθυμήσαντας ἀμελῆσαι τῶν συνθηκῶν, καὶ οὐτωσί πως ἑκόντα; [Ρ. 350] συγχωρήσαι, κλύδωνας ατεκμά Variorum notæ. Idem narrat Cantacuz. lib. 11, cap. 10, pag. 337. DUCANG. Cantacuz. Hist. lib. ut, cap. 3 et 43. Βοι· Cantacuze.: Μετὰ δὲ τὴν ἐν στην τῶν ἐπὶ τοῖς τετελευτηκόσι συνήθως γενομένων δασμών quibus quidem novem diebus ex conjugibus superstes domi se continebat, ut est apud Co-finom, De Offc. cap. 21, n. 4. Vide Gloss. med. Gracit. 10 Εννατα. ΜUCANG. Cantacuzen. lib. ut, cap. 2, ut patriarcha rerum administrationem ambiverit multis enarral. DUCANG.

(Δ.) Τὰ δὴ τοιαῦτα τῶν τῆς ἱστορίας χρησίμων κἀμὲ πρὸς τὸ γράφειν ὅσα ἐπὶ τῶν ἡμετέρων γέγονε χρόνων παρέπεισε, καὶ διηγήματα προστιθέναι τοῖς φιλοκάλοις ἀνδράσι μεγάλα τε καὶ σπουδαίας ἀκοῆς ἄξια, καὶ μεγάλην δυνάμενα σύνεσιν ἐντιθέναι τοῖς ὅσοι πραγμάτων ἀεὶ καινοτέρων ἐμπειρίαν συνάγειν ποθοῦσι. φέρει γάρ πως οὐχ ἧττον κἀμοὶ τὸ πρᾶγμα χάριν τινὰ πρὸς ἤθους ῥυθμὸν καὶ ἡδονὴν οὐ μικρὰν, μετιόντι συχνότερον ἀφ’ ἑτέρων εἰς ἕτερα τῶν διηγημάτων πολυειδῆ καὶ ποικίλα· καθάπερ τοῖς πλέουσι νῦν μὲν πελάγεσιν ἔστιν ἐντυγχάνειν, νῦν δ’ ἐκ πελαγῶν ἐς νήσους καὶ ἐπίνεια μετιέναι, καὶ πολυειδέσιν ἐμφιλοχωρεῖν ἐμπορίαις, καὶ πανταχόθεν καρποῦσθαι μακρὰν τὴν ὠφέλειαν. (Ε.) Ἐπεὶ δ’ ἱκανῶς ἡμῖν τὰ μέχρι καὶ ἐς τὴν τελευτὴν Ἀνδρονίκου τοῦ νέου λέλεκται βασιλέως, καίριον ἂν εἴη, τούτοις συνάψαντας διεξοδικώτερον ἀφηγεῖσθαι τὰ ἐφεξῆς. ἐπανακτέον τοίνυν τὸν λόγον εἰς ἁρμονίαν, μάλα γέ τοι τῷ τῆς ἱστορίας ὅλῳ προσήκουσαν σώματι. β.

787!A. M. 6819 IND. 9] [IMP. 3. PALAEGL. 4] 788 τοῖς ἐπιχειρήμασι κατὰ τὸν Πρωτές τον Φάριο ἐπῄει γίνεσθαι. Καὶ νῦν μὲν περιιὼν καὶ θωπεύων οὐ μέλα ἡμέλει Καντακουζηνών, συνωθῶν τὰ ερυθρά υποδήσασθαι υποδήματα· μηδὲ γάρ εἶναι λέγων τὸ χρῆμα καινὸν, ἀνάγκην πολλάκις επενεγκόντος τοῦ βασιλέως τὴν πορφύραν λαμπρῶς ὑποδύντα συμβασιλεύειν, αὐτῷ μὲν περ ριόντι τῷ βίῳ, ἐκείνου δ' εὐθὺς ἀπαλλάξαντο, Ἰωάννῃ τῷ υἱῷ καὶ νέῳ βασιλεῖ. Εἶναι γὰρ διπλοῦν και σφόδρα ἀναγκαῖον τῷ τοῦ βασιλέως ἐν πολλού σκοπῷ τὸ καλόν· ἵν᾿ ἅμα μὲν αὐτοῖς συνδιοικῶν τὰ τῆς βασιλείας εἴης πράγματα, ἅμα δὲ ἐπίκουρος γίνοιο κράτιστος τῆς τούτων ζωής. Μηδὲ γὰρ ἔτι λείπεσθαι τὸν λάθρα τῇ βασιλείᾳ ἐφεδρεύοντα, τοῦ διαδεξομένου παρομαρτούντος ἐς προοπτον αὐτίκα, potestatis tempus jam adesse, omnes ire in formas περιθείναι το βασίλειον κράτος νομίσαντι παντοίῳ machinationibus variis, sicut Plarius ille Proteus, constituit. Modo igitur Cantacuzeumi sedulo cir. cumibat et adulabatur, compellebatque ad induen - dim rubros calceos. Quippe rem band novain fore, postquam imperator toties necessitatem imposuisset palam induendi purpurani, et una imperandi, secum quidem dum viveret; statim autem nhi e vivis excessisset, cum Joanne filio suo codemque juniori imperatore: expediisse nimirum illud dupliciter, ac veteri imperatoris proposito pernecessarium fuisse; quo simui, o Cantacuzene, et illi te collegam in rerum administratione haberent, et vitæ suæ potentissimum defensorem. Nec enim exstiturum deinceps quemquam, qui Imperio clanculum insidiaturus esset, si is station ¿c palam socius ascisceretur, qui successor essct futurus. 1. Et modo quidem hære, modo illa dictitaiat; et eodem rursus revolvebatur, et ex alio alius exsistebat. Tum ipse simul cum imperatrice in illum eos incitabat, qui genere et fortunæ splendore eminebant, illud asserens: in eam curain Cantacuzenum enixe incumbere, ut, nobis omnibus crastina die contrucidatis, imperatorem se et rerum dominum constitueret. Hæc cum diceret affirmaretque, cos etiam in illum commovit, quibuscum erat illi cognatio. Adeoque id imperatrici 579 Anne persuaserat, ut ad mariti tumulum pilorus novendialem luctum non absolverit, sed post triduum statim in palatium se receperit. V. Ibi Joannes patriarcha, suadente Apocauco e:luctos sinu codicillos recitavit, quibus id contirelatur, quod et patriarcha ipsi et consortibus episcopis imperator, conjugis et liberorum causa, jampridem mandaverat; tum scilicet cum in The salim profectus est, ut Syrgiannem bello persequeretur, qui acceptis a Crale auxiliis Romanum imperium invadere jam instituerat. His ille recita - tis in tutoriam rerum administrationem conabatur se intrudere. Justum enim aiebat esse alioqui ac perquam necessarium, perinde Ecclesiam imperio atque animam corpori esse conjunctam: utrumque enim hoc uno stare et vigere.. Cum vero et colicilli exstent imperatoris manu scripti, qui et conjugis et liberorum salutem mihi haud dubie committunt, quid (ait) iniquius quam socordia nostra mandata illa negligi, ac volentibus quodammodo nobis fluctus Romanæ rei superinduci inopinatos, quales ætate superiori excitati sunt, Arsenii, qui Δ'. Καὶ ἦν νῦν μὲν ταῦτα λέγων, νῦν δ' ἐκεῖνα· νῦν δ' ἀναστρέφων καὶ ἀφ' ἑτέρου γινόμενο; ἕτερος καὶ ἅμα τῇ βασιλίδι τοὺς γένει καὶ δόξῃ προύχοντας κατ' αὐτοῦ διεγείρων, καὶ ἰσχυριζόμενος εἶναι τῷ Καντακουζηνῷ διὰ μελέτης σφόδρα κατεσπουδασμέ νης, ἔργον ποιησαμένῳ ξίφους ἐς τὴν ὑστερείαν πάντας ἡμᾶς, ἐαυτὸν αὐτοκράτορα καταστήσασθα βασιλέα. Ταῦτα λέγων καὶ κατασκευαζόμενος ἀνέ σεις καὶ αὐτοὺς δὴ τοὺς καθ' αἷμα τούτῳ προσή κοντας κατ' αὐτοῦ· ὡς καὶ αὐτὴν ᾿Ανναν πεισθείσαν τὴν βασιλίδα μηδὲ τὰς ἐννέα πενθίμους ημέρας παρὰ τὸν τοῦ συζύγου τάφον ἀνύσαι δακρύουσαν, ἀλλὰ μετὰ τρίτην εὐθὺς ἀνιέναι πρὸς τὰ βα σίλεια. Ε'. Ενθα ὁ πατριάρχης Ἰωάννης, Απο καύκω πειθόμενος, ἀνέγνω βιβλίον ἐκ τοῦ κόλπου λαβών, συνθήκας περιέχον, ἂς ὁ βασιλεὺς αὐτῷ το πατριάρχῃ καὶ τοῖς περὶ αὐτὸν ἐκ πολλοῦ παρέθετο ἐπισκόποις, περί τε συζύγου καὶ παίδων αὐτοῦ, όπηνίκα μαχησόμενος ἀπῄει τῷ Συργιάν η προς Θετταλίαν, ἁρπάζειν ἤδη μετὰ τῆς τοῦ Κράλη συμμαχίας ἐπιχειροῦναι τὴν Ῥωμαίων ἡγεμονίαν. Ταῦτα τοίνυν διεξελθὼν εἰς τὴν τῶν κοινῶν πραγ μάτων ἐπιτροπικὴν διοίκησιν εἰσάγειν ἑαυτὸν ἐπει μάτο. Δίκαιον γὰρ ἔφασκεν εἶναι καὶ σφόδρα τῶν αναγκαίων ἄλλως, καθάπερ σώματι ψυχήν, οὕτω τῇ βασιλείς τὴν Ἐκκλησίαν συνήφθαι. Μίαν γὰρ εἶναι σύστασιν καὶ ζωὴν ἀμφοτέρων τουτί.. Ἐπεὶ δὲ καὶ ταυτὶ τὰ τοῦ βασιλέως γράμματα την σωτηρίαν ἐμοὶ τῆς τε συζύγου καὶ τῶν υἱέων σαρῶς ἀνατί. θησι, που δίκαιον (φησίν) ἐκείνων ἡμᾶς καταῤῥᾳθυμήσαντας ἀμελῆσαι τῶν συνθηκῶν, καὶ οὐτωσί πως ἑκόντα; [Ρ. 350] συγχωρήσαι, κλύδωνας ατεκμά Variorum notæ. Idem narrat Cantacuz. lib. 11, cap. 10, pag. 337. DUCANG. Cantacuz. Hist. lib. ut, cap. 3 et 43. Βοι· Cantacuze.: Μετὰ δὲ τὴν ἐν στην τῶν ἐπὶ τοῖς τετελευτηκόσι συνήθως γενομένων δασμών quibus quidem novem diebus ex conjugibus superstes domi se continebat, ut est apud Co-finom, De Offc. cap. 21, n. 4. Vide Gloss. med. Gracit. 10 Εννατα. ΜUCANG. Cantacuzen. lib. ut, cap. 2, ut patriarcha rerum administrationem ambiverit multis enarral. DUCANG.

Τοῦ γάρ τοι βασιλέως τὰ λοίσθια πνέοντος ἔτι παρὰ τὴν τῶν Ὁδηγῶν μονὴν τῆς πανάγνου θεομήτορος, τὸν ἐκείνου παρειληφὼς υἱὸν Ἰωάννην ὁ μέγας δομέστικος ὁ Καντακουζηνὸς, ἔννατον τῆς ἡλικίας ἔτος ἀμείβοντα, καὶ σύν γε αὐτῷ τὸν μετ’ αὐτὸν ἀδελφὸν Μιχαὴλ τὸν δεσπότην, ἔτους ὄντα τετάρτου, πρὸς τὰ βασίλεια τὴν ταχίστην εἰσήνεγκέ τε καὶ τὴν προσήκουσαν περὶ αὐτὸν δορυφορίαν συνέστησε, πᾶσαν τοῖς βασιλείοις ἀσφάλειαν πορισάμενος πανταχόθεν, δείσας μή τι πάθῃ τῶν ἀδοκήτων ἐξ ἀφανοῦς, οἷα πολλάκις ἐν τοῖς τοιούτοις συμβαίνει. (Β.) Ἀλεξίῳ δὲ τῷ Ἀποκαύκῳ, ὃ πολλάκις ἐπιχειρήσαντι πέρας οὐκ ἦν τῆς μελέτης λαβεῖν, καὶ νῦν ἀμελεῖν οὐκ ἐνῆν αὐτοῦ. πολλάκις γὰρ εἰς ἐπίνοιαν ἐληλύθει, φονεύσας τὸν βασιλέα καὶ ἅμα αὐτῷ Καντακουζηνὸν, ἑτέρῳ παρασχεῖν τὸ βασίλειον περιζώσασθαι κράτος, ἢ τῷ θείῳ τοῦ βασιλέως Κωνσταντίνῳ τῷ δεσπότῃ, ἢ Συργιάννῃ τῷ πολυτροπωτάτῳ καὶ παραπλησίῳ τὴν σύνεσιν καὶ τὴν τῆς γνώμης ἐμβρίθειάν τε καὶ ὀξύτητα.

787!A. M. 6819 IND. 9] [IMP. 3. PALAEGL. 4] 788 τοῖς ἐπιχειρήμασι κατὰ τὸν Πρωτές τον Φάριο ἐπῄει γίνεσθαι. Καὶ νῦν μὲν περιιὼν καὶ θωπεύων οὐ μέλα ἡμέλει Καντακουζηνών, συνωθῶν τὰ ερυθρά υποδήσασθαι υποδήματα· μηδὲ γάρ εἶναι λέγων τὸ χρῆμα καινὸν, ἀνάγκην πολλάκις επενεγκόντος τοῦ βασιλέως τὴν πορφύραν λαμπρῶς ὑποδύντα συμβασιλεύειν, αὐτῷ μὲν περ ριόντι τῷ βίῳ, ἐκείνου δ' εὐθὺς ἀπαλλάξαντο, Ἰωάννῃ τῷ υἱῷ καὶ νέῳ βασιλεῖ. Εἶναι γὰρ διπλοῦν και σφόδρα ἀναγκαῖον τῷ τοῦ βασιλέως ἐν πολλού σκοπῷ τὸ καλόν· ἵν᾿ ἅμα μὲν αὐτοῖς συνδιοικῶν τὰ τῆς βασιλείας εἴης πράγματα, ἅμα δὲ ἐπίκουρος γίνοιο κράτιστος τῆς τούτων ζωής. Μηδὲ γὰρ ἔτι λείπεσθαι τὸν λάθρα τῇ βασιλείᾳ ἐφεδρεύοντα, τοῦ διαδεξομένου παρομαρτούντος ἐς προοπτον αὐτίκα, potestatis tempus jam adesse, omnes ire in formas περιθείναι το βασίλειον κράτος νομίσαντι παντοίῳ machinationibus variis, sicut Plarius ille Proteus, constituit. Modo igitur Cantacuzeumi sedulo cir. cumibat et adulabatur, compellebatque ad induen - dim rubros calceos. Quippe rem band novain fore, postquam imperator toties necessitatem imposuisset palam induendi purpurani, et una imperandi, secum quidem dum viveret; statim autem nhi e vivis excessisset, cum Joanne filio suo codemque juniori imperatore: expediisse nimirum illud dupliciter, ac veteri imperatoris proposito pernecessarium fuisse; quo simui, o Cantacuzene, et illi te collegam in rerum administratione haberent, et vitæ suæ potentissimum defensorem. Nec enim exstiturum deinceps quemquam, qui Imperio clanculum insidiaturus esset, si is station ¿c palam socius ascisceretur, qui successor essct futurus. 1. Et modo quidem hære, modo illa dictitaiat; et eodem rursus revolvebatur, et ex alio alius exsistebat. Tum ipse simul cum imperatrice in illum eos incitabat, qui genere et fortunæ splendore eminebant, illud asserens: in eam curain Cantacuzenum enixe incumbere, ut, nobis omnibus crastina die contrucidatis, imperatorem se et rerum dominum constitueret. Hæc cum diceret affirmaretque, cos etiam in illum commovit, quibuscum erat illi cognatio. Adeoque id imperatrici 579 Anne persuaserat, ut ad mariti tumulum pilorus novendialem luctum non absolverit, sed post triduum statim in palatium se receperit. V. Ibi Joannes patriarcha, suadente Apocauco e:luctos sinu codicillos recitavit, quibus id contirelatur, quod et patriarcha ipsi et consortibus episcopis imperator, conjugis et liberorum causa, jampridem mandaverat; tum scilicet cum in The salim profectus est, ut Syrgiannem bello persequeretur, qui acceptis a Crale auxiliis Romanum imperium invadere jam instituerat. His ille recita - tis in tutoriam rerum administrationem conabatur se intrudere. Justum enim aiebat esse alioqui ac perquam necessarium, perinde Ecclesiam imperio atque animam corpori esse conjunctam: utrumque enim hoc uno stare et vigere.. Cum vero et colicilli exstent imperatoris manu scripti, qui et conjugis et liberorum salutem mihi haud dubie committunt, quid (ait) iniquius quam socordia nostra mandata illa negligi, ac volentibus quodammodo nobis fluctus Romanæ rei superinduci inopinatos, quales ætate superiori excitati sunt, Arsenii, qui Δ'. Καὶ ἦν νῦν μὲν ταῦτα λέγων, νῦν δ' ἐκεῖνα· νῦν δ' ἀναστρέφων καὶ ἀφ' ἑτέρου γινόμενο; ἕτερος καὶ ἅμα τῇ βασιλίδι τοὺς γένει καὶ δόξῃ προύχοντας κατ' αὐτοῦ διεγείρων, καὶ ἰσχυριζόμενος εἶναι τῷ Καντακουζηνῷ διὰ μελέτης σφόδρα κατεσπουδασμέ νης, ἔργον ποιησαμένῳ ξίφους ἐς τὴν ὑστερείαν πάντας ἡμᾶς, ἐαυτὸν αὐτοκράτορα καταστήσασθα βασιλέα. Ταῦτα λέγων καὶ κατασκευαζόμενος ἀνέ σεις καὶ αὐτοὺς δὴ τοὺς καθ' αἷμα τούτῳ προσή κοντας κατ' αὐτοῦ· ὡς καὶ αὐτὴν ᾿Ανναν πεισθείσαν τὴν βασιλίδα μηδὲ τὰς ἐννέα πενθίμους ημέρας παρὰ τὸν τοῦ συζύγου τάφον ἀνύσαι δακρύουσαν, ἀλλὰ μετὰ τρίτην εὐθὺς ἀνιέναι πρὸς τὰ βα σίλεια. Ε'. Ενθα ὁ πατριάρχης Ἰωάννης, Απο καύκω πειθόμενος, ἀνέγνω βιβλίον ἐκ τοῦ κόλπου λαβών, συνθήκας περιέχον, ἂς ὁ βασιλεὺς αὐτῷ το πατριάρχῃ καὶ τοῖς περὶ αὐτὸν ἐκ πολλοῦ παρέθετο ἐπισκόποις, περί τε συζύγου καὶ παίδων αὐτοῦ, όπηνίκα μαχησόμενος ἀπῄει τῷ Συργιάν η προς Θετταλίαν, ἁρπάζειν ἤδη μετὰ τῆς τοῦ Κράλη συμμαχίας ἐπιχειροῦναι τὴν Ῥωμαίων ἡγεμονίαν. Ταῦτα τοίνυν διεξελθὼν εἰς τὴν τῶν κοινῶν πραγ μάτων ἐπιτροπικὴν διοίκησιν εἰσάγειν ἑαυτὸν ἐπει μάτο. Δίκαιον γὰρ ἔφασκεν εἶναι καὶ σφόδρα τῶν αναγκαίων ἄλλως, καθάπερ σώματι ψυχήν, οὕτω τῇ βασιλείς τὴν Ἐκκλησίαν συνήφθαι. Μίαν γὰρ εἶναι σύστασιν καὶ ζωὴν ἀμφοτέρων τουτί.. Ἐπεὶ δὲ καὶ ταυτὶ τὰ τοῦ βασιλέως γράμματα την σωτηρίαν ἐμοὶ τῆς τε συζύγου καὶ τῶν υἱέων σαρῶς ἀνατί. θησι, που δίκαιον (φησίν) ἐκείνων ἡμᾶς καταῤῥᾳθυμήσαντας ἀμελῆσαι τῶν συνθηκῶν, καὶ οὐτωσί πως ἑκόντα; [Ρ. 350] συγχωρήσαι, κλύδωνας ατεκμά Variorum notæ. Idem narrat Cantacuz. lib. 11, cap. 10, pag. 337. DUCANG. Cantacuz. Hist. lib. ut, cap. 3 et 43. Βοι· Cantacuze.: Μετὰ δὲ τὴν ἐν στην τῶν ἐπὶ τοῖς τετελευτηκόσι συνήθως γενομένων δασμών quibus quidem novem diebus ex conjugibus superstes domi se continebat, ut est apud Co-finom, De Offc. cap. 21, n. 4. Vide Gloss. med. Gracit. 10 Εννατα. ΜUCANG. Cantacuzen. lib. ut, cap. 2, ut patriarcha rerum administrationem ambiverit multis enarral. DUCANG.

Chapter IICaput II

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

δεινὸς γὰρ ὁμοίως ἐκείνῳ καὶ αὐτὸς ἐν τοῖς κατεπείγουσιν ἦν ἐπινοῆσαι τὰ τῇ χρείᾳ κατάλληλα καὶ πόρον ὀξὺς τοῖς ἀπόροις εὑρεῖν, ὀλίγα μὲν καθεύδων, τὰ πλεῖστα δ’ ἐγρηγορὼς, καὶ σκεπτομένῳ τὰ μέγιστα ἐοικὼς καὶ περὶ μεγίστων, καὶ πλείονα καιρὸν ταῖς πράξεσιν ἢ τοῖς λόγοις ἀεὶ παρεχόμενος. εἰ δὲ καὶ πρὸς ἀλήθειαν ὁμοῦ καὶ δικαιοσύνην ἐχρῆτο τοῖς προτερήμασι, μέγα ἂν κλέος αὐτὸς τοῖς Ῥωμαίων ἐτύγχανε πράγμασιν ὤν. νῦν δὲ κατ’ ἐκεῖνον τὸν Ἐπιδαύριον Στρατοκλέα αὐλητὴς μὲν ἦν ἀγαθὸς, ἄνθρωπος δ’ οὐκ ἀγαθός. γένους γὰρ τῶν ἀδόξων ὑπάρχων ἐκ νέου καὶ πενίᾳ συντεθραμμένος νῦν μὲν τούτῳ, νῦν δ’ ἐκείνῳ μισθοῦ διακονούμενος διετέλει τὸν χρόνον· κἀκ τῶν ἐλαχίστων μείζοσιν ἠρέμα τοῖς δεσπόταις ἀμοιβαδὸν χρώμενος, καὶ πᾶσιν ἀντιδοὺς τὰ χείριστα, προδότης σαφὴς καθιστάμενος, ἔλαθεν οὐκ οἶδα πῶς καὶ ἐς τὴν αὐτοκρατορικὴν οἰκίαν παρεισφθαρεὶς, ἐπ’ ὀλέθρῳ τῆς τῶν Ῥωμαίων, ὡς ἔοικε, τύχης καὶ εὐδοξίας. (Γ.) Τούτῳ τοίνυν ἤδη καιρὸν ἔχειν ἑαυτῷ περιθεῖναι τὸ βασίλειον κράτος νομίσαντι παντοίῳ τοῖς ἐπιχειρήμασι κατὰ τὸν Πρωτέα τὸν Φάριον ἐπῄει γίνεσθαι.

787!A. M. 6819 IND. 9] [IMP. 3. PALAEGL. 4] 788 τοῖς ἐπιχειρήμασι κατὰ τὸν Πρωτές τον Φάριο ἐπῄει γίνεσθαι. Καὶ νῦν μὲν περιιὼν καὶ θωπεύων οὐ μέλα ἡμέλει Καντακουζηνών, συνωθῶν τὰ ερυθρά υποδήσασθαι υποδήματα· μηδὲ γάρ εἶναι λέγων τὸ χρῆμα καινὸν, ἀνάγκην πολλάκις επενεγκόντος τοῦ βασιλέως τὴν πορφύραν λαμπρῶς ὑποδύντα συμβασιλεύειν, αὐτῷ μὲν περ ριόντι τῷ βίῳ, ἐκείνου δ' εὐθὺς ἀπαλλάξαντο, Ἰωάννῃ τῷ υἱῷ καὶ νέῳ βασιλεῖ. Εἶναι γὰρ διπλοῦν και σφόδρα ἀναγκαῖον τῷ τοῦ βασιλέως ἐν πολλού σκοπῷ τὸ καλόν· ἵν᾿ ἅμα μὲν αὐτοῖς συνδιοικῶν τὰ τῆς βασιλείας εἴης πράγματα, ἅμα δὲ ἐπίκουρος γίνοιο κράτιστος τῆς τούτων ζωής. Μηδὲ γὰρ ἔτι λείπεσθαι τὸν λάθρα τῇ βασιλείᾳ ἐφεδρεύοντα, τοῦ διαδεξομένου παρομαρτούντος ἐς προοπτον αὐτίκα, potestatis tempus jam adesse, omnes ire in formas περιθείναι το βασίλειον κράτος νομίσαντι παντοίῳ machinationibus variis, sicut Plarius ille Proteus, constituit. Modo igitur Cantacuzeumi sedulo cir. cumibat et adulabatur, compellebatque ad induen - dim rubros calceos. Quippe rem band novain fore, postquam imperator toties necessitatem imposuisset palam induendi purpurani, et una imperandi, secum quidem dum viveret; statim autem nhi e vivis excessisset, cum Joanne filio suo codemque juniori imperatore: expediisse nimirum illud dupliciter, ac veteri imperatoris proposito pernecessarium fuisse; quo simui, o Cantacuzene, et illi te collegam in rerum administratione haberent, et vitæ suæ potentissimum defensorem. Nec enim exstiturum deinceps quemquam, qui Imperio clanculum insidiaturus esset, si is station ¿c palam socius ascisceretur, qui successor essct futurus. 1. Et modo quidem hære, modo illa dictitaiat; et eodem rursus revolvebatur, et ex alio alius exsistebat. Tum ipse simul cum imperatrice in illum eos incitabat, qui genere et fortunæ splendore eminebant, illud asserens: in eam curain Cantacuzenum enixe incumbere, ut, nobis omnibus crastina die contrucidatis, imperatorem se et rerum dominum constitueret. Hæc cum diceret affirmaretque, cos etiam in illum commovit, quibuscum erat illi cognatio. Adeoque id imperatrici 579 Anne persuaserat, ut ad mariti tumulum pilorus novendialem luctum non absolverit, sed post triduum statim in palatium se receperit. V. Ibi Joannes patriarcha, suadente Apocauco e:luctos sinu codicillos recitavit, quibus id contirelatur, quod et patriarcha ipsi et consortibus episcopis imperator, conjugis et liberorum causa, jampridem mandaverat; tum scilicet cum in The salim profectus est, ut Syrgiannem bello persequeretur, qui acceptis a Crale auxiliis Romanum imperium invadere jam instituerat. His ille recita - tis in tutoriam rerum administrationem conabatur se intrudere. Justum enim aiebat esse alioqui ac perquam necessarium, perinde Ecclesiam imperio atque animam corpori esse conjunctam: utrumque enim hoc uno stare et vigere.. Cum vero et colicilli exstent imperatoris manu scripti, qui et conjugis et liberorum salutem mihi haud dubie committunt, quid (ait) iniquius quam socordia nostra mandata illa negligi, ac volentibus quodammodo nobis fluctus Romanæ rei superinduci inopinatos, quales ætate superiori excitati sunt, Arsenii, qui Δ'. Καὶ ἦν νῦν μὲν ταῦτα λέγων, νῦν δ' ἐκεῖνα· νῦν δ' ἀναστρέφων καὶ ἀφ' ἑτέρου γινόμενο; ἕτερος καὶ ἅμα τῇ βασιλίδι τοὺς γένει καὶ δόξῃ προύχοντας κατ' αὐτοῦ διεγείρων, καὶ ἰσχυριζόμενος εἶναι τῷ Καντακουζηνῷ διὰ μελέτης σφόδρα κατεσπουδασμέ νης, ἔργον ποιησαμένῳ ξίφους ἐς τὴν ὑστερείαν πάντας ἡμᾶς, ἐαυτὸν αὐτοκράτορα καταστήσασθα βασιλέα. Ταῦτα λέγων καὶ κατασκευαζόμενος ἀνέ σεις καὶ αὐτοὺς δὴ τοὺς καθ' αἷμα τούτῳ προσή κοντας κατ' αὐτοῦ· ὡς καὶ αὐτὴν ᾿Ανναν πεισθείσαν τὴν βασιλίδα μηδὲ τὰς ἐννέα πενθίμους ημέρας παρὰ τὸν τοῦ συζύγου τάφον ἀνύσαι δακρύουσαν, ἀλλὰ μετὰ τρίτην εὐθὺς ἀνιέναι πρὸς τὰ βα σίλεια. Ε'. Ενθα ὁ πατριάρχης Ἰωάννης, Απο καύκω πειθόμενος, ἀνέγνω βιβλίον ἐκ τοῦ κόλπου λαβών, συνθήκας περιέχον, ἂς ὁ βασιλεὺς αὐτῷ το πατριάρχῃ καὶ τοῖς περὶ αὐτὸν ἐκ πολλοῦ παρέθετο ἐπισκόποις, περί τε συζύγου καὶ παίδων αὐτοῦ, όπηνίκα μαχησόμενος ἀπῄει τῷ Συργιάν η προς Θετταλίαν, ἁρπάζειν ἤδη μετὰ τῆς τοῦ Κράλη συμμαχίας ἐπιχειροῦναι τὴν Ῥωμαίων ἡγεμονίαν. Ταῦτα τοίνυν διεξελθὼν εἰς τὴν τῶν κοινῶν πραγ μάτων ἐπιτροπικὴν διοίκησιν εἰσάγειν ἑαυτὸν ἐπει μάτο. Δίκαιον γὰρ ἔφασκεν εἶναι καὶ σφόδρα τῶν αναγκαίων ἄλλως, καθάπερ σώματι ψυχήν, οὕτω τῇ βασιλείς τὴν Ἐκκλησίαν συνήφθαι. Μίαν γὰρ εἶναι σύστασιν καὶ ζωὴν ἀμφοτέρων τουτί.. Ἐπεὶ δὲ καὶ ταυτὶ τὰ τοῦ βασιλέως γράμματα την σωτηρίαν ἐμοὶ τῆς τε συζύγου καὶ τῶν υἱέων σαρῶς ἀνατί. θησι, που δίκαιον (φησίν) ἐκείνων ἡμᾶς καταῤῥᾳθυμήσαντας ἀμελῆσαι τῶν συνθηκῶν, καὶ οὐτωσί πως ἑκόντα; [Ρ. 350] συγχωρήσαι, κλύδωνας ατεκμά Variorum notæ. Idem narrat Cantacuz. lib. 11, cap. 10, pag. 337. DUCANG. Cantacuz. Hist. lib. ut, cap. 3 et 43. Βοι· Cantacuze.: Μετὰ δὲ τὴν ἐν στην τῶν ἐπὶ τοῖς τετελευτηκόσι συνήθως γενομένων δασμών quibus quidem novem diebus ex conjugibus superstes domi se continebat, ut est apud Co-finom, De Offc. cap. 21, n. 4. Vide Gloss. med. Gracit. 10 Εννατα. ΜUCANG. Cantacuzen. lib. ut, cap. 2, ut patriarcha rerum administrationem ambiverit multis enarral. DUCANG.

καὶ νῦν μὲν περιϊὼν καὶ θωπεύων οὐ μάλα ἠμέλει Καντακουζηνὸν, συνωθῶν τὰ ἐρυθρὰ ὑποδήσασθαι ὑποδήματα· μηδὲ γὰρ εἶναι λέγων τὸ χρῆμα καινὸν, ἀνάγκην πολλάκις ἐπενεγκόντος τοῦ βασιλέως, τὴν πορφύραν λαμπρῶς ὑποδύντα συμβασιλεύειν, αὐτῷ μὲν περιόντι τῷ βίῳ, ἐκείνου δ’ εὐθὺς ἀπαλλάξαντος, Ἰωάννῃ τῷ υἱῷ καὶ νέῳ βασιλεῖ. εἶναι γὰρ διπλοῦν καὶ σφόδρα ἀναγκαῖον τῷ τοῦ βασιλέως ἐκ πολλοῦ σκοπῷ τὸ καλόν· ἵν’ ἅμα μὲν αὐτοῖς συνδιοικῶν τὰ τῆς βασιλείας εἴης πράγματα, ἅμα δ’ ἐπίκουρος γίνοιο κράτιστος τῆς τούτων ζωῆς. μηδὲ γὰρ ἔτι λείπεσθαι τὸν λάθρα τῇ βασιλείᾳ ἐφεδρεύοντα, τοῦ διαδεξομένου παρομαρτοῦντος ἐς προὖπτον αὐτίκα. (Δ.) Καὶ ἦν νῦν μὲν ταῦτα λέγων, νῦν δ’ ἐκεῖνα· νῦν δ’ ἀναστρέφων καὶ ἀφ’ ἑτέρου γινόμενος ἕτερος· καὶ ἅμα τῇ βασιλίδι τοὺς γένει καὶ δόξῃ προὔχοντας κατ’ αὐτοῦ διεγείρων, καὶ ἰσχυριζόμενος εἶναι τῷ Καντακουζηνῷ διὰ μελέτης σφόδρα κατεσπουδασμένης, ἔργον ποιησαμένῳ ξίφους ἐς τὴν ὑστεραίαν πάντας ἡμᾶς, ἑαυτὸν αὐτοκράτορα καταστήσασθαι βασιλέα. ταῦτα λέγων καὶ κατασκευαζόμενος ἀνέσεισε καὶ αὐτοὺς δὴ τοὺς καθ’ αἷμα τούτῳ προσήκοντας κατ’ αὐτοῦ·

787!A. M. 6819 IND. 9] [IMP. 3. PALAEGL. 4] 788 τοῖς ἐπιχειρήμασι κατὰ τὸν Πρωτές τον Φάριο ἐπῄει γίνεσθαι. Καὶ νῦν μὲν περιιὼν καὶ θωπεύων οὐ μέλα ἡμέλει Καντακουζηνών, συνωθῶν τὰ ερυθρά υποδήσασθαι υποδήματα· μηδὲ γάρ εἶναι λέγων τὸ χρῆμα καινὸν, ἀνάγκην πολλάκις επενεγκόντος τοῦ βασιλέως τὴν πορφύραν λαμπρῶς ὑποδύντα συμβασιλεύειν, αὐτῷ μὲν περ ριόντι τῷ βίῳ, ἐκείνου δ' εὐθὺς ἀπαλλάξαντο, Ἰωάννῃ τῷ υἱῷ καὶ νέῳ βασιλεῖ. Εἶναι γὰρ διπλοῦν και σφόδρα ἀναγκαῖον τῷ τοῦ βασιλέως ἐν πολλού σκοπῷ τὸ καλόν· ἵν᾿ ἅμα μὲν αὐτοῖς συνδιοικῶν τὰ τῆς βασιλείας εἴης πράγματα, ἅμα δὲ ἐπίκουρος γίνοιο κράτιστος τῆς τούτων ζωής. Μηδὲ γὰρ ἔτι λείπεσθαι τὸν λάθρα τῇ βασιλείᾳ ἐφεδρεύοντα, τοῦ διαδεξομένου παρομαρτούντος ἐς προοπτον αὐτίκα, potestatis tempus jam adesse, omnes ire in formas περιθείναι το βασίλειον κράτος νομίσαντι παντοίῳ machinationibus variis, sicut Plarius ille Proteus, constituit. Modo igitur Cantacuzeumi sedulo cir. cumibat et adulabatur, compellebatque ad induen - dim rubros calceos. Quippe rem band novain fore, postquam imperator toties necessitatem imposuisset palam induendi purpurani, et una imperandi, secum quidem dum viveret; statim autem nhi e vivis excessisset, cum Joanne filio suo codemque juniori imperatore: expediisse nimirum illud dupliciter, ac veteri imperatoris proposito pernecessarium fuisse; quo simui, o Cantacuzene, et illi te collegam in rerum administratione haberent, et vitæ suæ potentissimum defensorem. Nec enim exstiturum deinceps quemquam, qui Imperio clanculum insidiaturus esset, si is station ¿c palam socius ascisceretur, qui successor essct futurus. 1. Et modo quidem hære, modo illa dictitaiat; et eodem rursus revolvebatur, et ex alio alius exsistebat. Tum ipse simul cum imperatrice in illum eos incitabat, qui genere et fortunæ splendore eminebant, illud asserens: in eam curain Cantacuzenum enixe incumbere, ut, nobis omnibus crastina die contrucidatis, imperatorem se et rerum dominum constitueret. Hæc cum diceret affirmaretque, cos etiam in illum commovit, quibuscum erat illi cognatio. Adeoque id imperatrici 579 Anne persuaserat, ut ad mariti tumulum pilorus novendialem luctum non absolverit, sed post triduum statim in palatium se receperit. V. Ibi Joannes patriarcha, suadente Apocauco e:luctos sinu codicillos recitavit, quibus id contirelatur, quod et patriarcha ipsi et consortibus episcopis imperator, conjugis et liberorum causa, jampridem mandaverat; tum scilicet cum in The salim profectus est, ut Syrgiannem bello persequeretur, qui acceptis a Crale auxiliis Romanum imperium invadere jam instituerat. His ille recita - tis in tutoriam rerum administrationem conabatur se intrudere. Justum enim aiebat esse alioqui ac perquam necessarium, perinde Ecclesiam imperio atque animam corpori esse conjunctam: utrumque enim hoc uno stare et vigere.. Cum vero et colicilli exstent imperatoris manu scripti, qui et conjugis et liberorum salutem mihi haud dubie committunt, quid (ait) iniquius quam socordia nostra mandata illa negligi, ac volentibus quodammodo nobis fluctus Romanæ rei superinduci inopinatos, quales ætate superiori excitati sunt, Arsenii, qui Δ'. Καὶ ἦν νῦν μὲν ταῦτα λέγων, νῦν δ' ἐκεῖνα· νῦν δ' ἀναστρέφων καὶ ἀφ' ἑτέρου γινόμενο; ἕτερος καὶ ἅμα τῇ βασιλίδι τοὺς γένει καὶ δόξῃ προύχοντας κατ' αὐτοῦ διεγείρων, καὶ ἰσχυριζόμενος εἶναι τῷ Καντακουζηνῷ διὰ μελέτης σφόδρα κατεσπουδασμέ νης, ἔργον ποιησαμένῳ ξίφους ἐς τὴν ὑστερείαν πάντας ἡμᾶς, ἐαυτὸν αὐτοκράτορα καταστήσασθα βασιλέα. Ταῦτα λέγων καὶ κατασκευαζόμενος ἀνέ σεις καὶ αὐτοὺς δὴ τοὺς καθ' αἷμα τούτῳ προσή κοντας κατ' αὐτοῦ· ὡς καὶ αὐτὴν ᾿Ανναν πεισθείσαν τὴν βασιλίδα μηδὲ τὰς ἐννέα πενθίμους ημέρας παρὰ τὸν τοῦ συζύγου τάφον ἀνύσαι δακρύουσαν, ἀλλὰ μετὰ τρίτην εὐθὺς ἀνιέναι πρὸς τὰ βα σίλεια. Ε'. Ενθα ὁ πατριάρχης Ἰωάννης, Απο καύκω πειθόμενος, ἀνέγνω βιβλίον ἐκ τοῦ κόλπου λαβών, συνθήκας περιέχον, ἂς ὁ βασιλεὺς αὐτῷ το πατριάρχῃ καὶ τοῖς περὶ αὐτὸν ἐκ πολλοῦ παρέθετο ἐπισκόποις, περί τε συζύγου καὶ παίδων αὐτοῦ, όπηνίκα μαχησόμενος ἀπῄει τῷ Συργιάν η προς Θετταλίαν, ἁρπάζειν ἤδη μετὰ τῆς τοῦ Κράλη συμμαχίας ἐπιχειροῦναι τὴν Ῥωμαίων ἡγεμονίαν. Ταῦτα τοίνυν διεξελθὼν εἰς τὴν τῶν κοινῶν πραγ μάτων ἐπιτροπικὴν διοίκησιν εἰσάγειν ἑαυτὸν ἐπει μάτο. Δίκαιον γὰρ ἔφασκεν εἶναι καὶ σφόδρα τῶν αναγκαίων ἄλλως, καθάπερ σώματι ψυχήν, οὕτω τῇ βασιλείς τὴν Ἐκκλησίαν συνήφθαι. Μίαν γὰρ εἶναι σύστασιν καὶ ζωὴν ἀμφοτέρων τουτί.. Ἐπεὶ δὲ καὶ ταυτὶ τὰ τοῦ βασιλέως γράμματα την σωτηρίαν ἐμοὶ τῆς τε συζύγου καὶ τῶν υἱέων σαρῶς ἀνατί. θησι, που δίκαιον (φησίν) ἐκείνων ἡμᾶς καταῤῥᾳθυμήσαντας ἀμελῆσαι τῶν συνθηκῶν, καὶ οὐτωσί πως ἑκόντα; [Ρ. 350] συγχωρήσαι, κλύδωνας ατεκμά Variorum notæ. Idem narrat Cantacuz. lib. 11, cap. 10, pag. 337. DUCANG. Cantacuz. Hist. lib. ut, cap. 3 et 43. Βοι· Cantacuze.: Μετὰ δὲ τὴν ἐν στην τῶν ἐπὶ τοῖς τετελευτηκόσι συνήθως γενομένων δασμών quibus quidem novem diebus ex conjugibus superstes domi se continebat, ut est apud Co-finom, De Offc. cap. 21, n. 4. Vide Gloss. med. Gracit. 10 Εννατα. ΜUCANG. Cantacuzen. lib. ut, cap. 2, ut patriarcha rerum administrationem ambiverit multis enarral. DUCANG.

ὡς καὶ αὐτὴν Ἄνναν πεισθεῖσαν τὴν βασιλίδα μηδὲ τὰς ἐννέα πενθίμους ἡμέρας παρὰ τὸν τοῦ συζύγου τάφον ἀνύσαι δακρύουσαν, ἀλλὰ μετὰ τρίτην εὐθὺς ἀνιέναι πρὸς τὰ βασίλεια. (Ε.) Ἔνθα ὁ πατριάρχης Ἰωάννης, Ἀποκαύκῳ πειθόμενος, ἀνέγνω βιβλίον ἐκ τοῦ κόλπου λαβὼν, συνθήκας περιέχον, ἃς ὁ βασιλεὺς αὐτῷ τε πατριάρχῃ καὶ τοῖς περὶ αὐτὸν ἐκ πολλοῦ παρέθετο ἐπισκόποις, περί τε συζύγου καὶ παίδων αὐτοῦ, ὁπηνίκα μαχησόμενος ἀπῄει τῷ Συργιάννῃ πρὸς Θετταλίαν, ἁρπάζειν ἤδη μετὰ τῆς τοῦ Κράλη συμμαχίας ἐπιχειροῦντι τὴν Ῥωμαίων ἡγεμονίαν. ταῦτα τοίνυν διεξελθὼν εἰς τὴν τῶν κοινῶν πραγμάτων ἐπιτροπικὴν διοίκησιν εἰσάγειν ἑαυτὸν ἐπειρᾶτο. δίκαιον γὰρ ἔφασκεν εἶναι καὶ σφόδρα τῶν ἀναγκαίων ἄλλως, καθάπερ σώματι ψυχὴν, οὕτω τῇ βασιλείᾳ τὴν ἐκκλησίαν συνῆφθαι. μίαν γὰρ εἶναι σύστασιν καὶ ζωὴν ἀμφοτέρων τουτί.

787!A. M. 6819 IND. 9] [IMP. 3. PALAEGL. 4] 788 τοῖς ἐπιχειρήμασι κατὰ τὸν Πρωτές τον Φάριο ἐπῄει γίνεσθαι. Καὶ νῦν μὲν περιιὼν καὶ θωπεύων οὐ μέλα ἡμέλει Καντακουζηνών, συνωθῶν τὰ ερυθρά υποδήσασθαι υποδήματα· μηδὲ γάρ εἶναι λέγων τὸ χρῆμα καινὸν, ἀνάγκην πολλάκις επενεγκόντος τοῦ βασιλέως τὴν πορφύραν λαμπρῶς ὑποδύντα συμβασιλεύειν, αὐτῷ μὲν περ ριόντι τῷ βίῳ, ἐκείνου δ' εὐθὺς ἀπαλλάξαντο, Ἰωάννῃ τῷ υἱῷ καὶ νέῳ βασιλεῖ. Εἶναι γὰρ διπλοῦν και σφόδρα ἀναγκαῖον τῷ τοῦ βασιλέως ἐν πολλού σκοπῷ τὸ καλόν· ἵν᾿ ἅμα μὲν αὐτοῖς συνδιοικῶν τὰ τῆς βασιλείας εἴης πράγματα, ἅμα δὲ ἐπίκουρος γίνοιο κράτιστος τῆς τούτων ζωής. Μηδὲ γὰρ ἔτι λείπεσθαι τὸν λάθρα τῇ βασιλείᾳ ἐφεδρεύοντα, τοῦ διαδεξομένου παρομαρτούντος ἐς προοπτον αὐτίκα, potestatis tempus jam adesse, omnes ire in formas περιθείναι το βασίλειον κράτος νομίσαντι παντοίῳ machinationibus variis, sicut Plarius ille Proteus, constituit. Modo igitur Cantacuzeumi sedulo cir. cumibat et adulabatur, compellebatque ad induen - dim rubros calceos. Quippe rem band novain fore, postquam imperator toties necessitatem imposuisset palam induendi purpurani, et una imperandi, secum quidem dum viveret; statim autem nhi e vivis excessisset, cum Joanne filio suo codemque juniori imperatore: expediisse nimirum illud dupliciter, ac veteri imperatoris proposito pernecessarium fuisse; quo simui, o Cantacuzene, et illi te collegam in rerum administratione haberent, et vitæ suæ potentissimum defensorem. Nec enim exstiturum deinceps quemquam, qui Imperio clanculum insidiaturus esset, si is station ¿c palam socius ascisceretur, qui successor essct futurus. 1. Et modo quidem hære, modo illa dictitaiat; et eodem rursus revolvebatur, et ex alio alius exsistebat. Tum ipse simul cum imperatrice in illum eos incitabat, qui genere et fortunæ splendore eminebant, illud asserens: in eam curain Cantacuzenum enixe incumbere, ut, nobis omnibus crastina die contrucidatis, imperatorem se et rerum dominum constitueret. Hæc cum diceret affirmaretque, cos etiam in illum commovit, quibuscum erat illi cognatio. Adeoque id imperatrici 579 Anne persuaserat, ut ad mariti tumulum pilorus novendialem luctum non absolverit, sed post triduum statim in palatium se receperit. V. Ibi Joannes patriarcha, suadente Apocauco e:luctos sinu codicillos recitavit, quibus id contirelatur, quod et patriarcha ipsi et consortibus episcopis imperator, conjugis et liberorum causa, jampridem mandaverat; tum scilicet cum in The salim profectus est, ut Syrgiannem bello persequeretur, qui acceptis a Crale auxiliis Romanum imperium invadere jam instituerat. His ille recita - tis in tutoriam rerum administrationem conabatur se intrudere. Justum enim aiebat esse alioqui ac perquam necessarium, perinde Ecclesiam imperio atque animam corpori esse conjunctam: utrumque enim hoc uno stare et vigere.. Cum vero et colicilli exstent imperatoris manu scripti, qui et conjugis et liberorum salutem mihi haud dubie committunt, quid (ait) iniquius quam socordia nostra mandata illa negligi, ac volentibus quodammodo nobis fluctus Romanæ rei superinduci inopinatos, quales ætate superiori excitati sunt, Arsenii, qui Δ'. Καὶ ἦν νῦν μὲν ταῦτα λέγων, νῦν δ' ἐκεῖνα· νῦν δ' ἀναστρέφων καὶ ἀφ' ἑτέρου γινόμενο; ἕτερος καὶ ἅμα τῇ βασιλίδι τοὺς γένει καὶ δόξῃ προύχοντας κατ' αὐτοῦ διεγείρων, καὶ ἰσχυριζόμενος εἶναι τῷ Καντακουζηνῷ διὰ μελέτης σφόδρα κατεσπουδασμέ νης, ἔργον ποιησαμένῳ ξίφους ἐς τὴν ὑστερείαν πάντας ἡμᾶς, ἐαυτὸν αὐτοκράτορα καταστήσασθα βασιλέα. Ταῦτα λέγων καὶ κατασκευαζόμενος ἀνέ σεις καὶ αὐτοὺς δὴ τοὺς καθ' αἷμα τούτῳ προσή κοντας κατ' αὐτοῦ· ὡς καὶ αὐτὴν ᾿Ανναν πεισθείσαν τὴν βασιλίδα μηδὲ τὰς ἐννέα πενθίμους ημέρας παρὰ τὸν τοῦ συζύγου τάφον ἀνύσαι δακρύουσαν, ἀλλὰ μετὰ τρίτην εὐθὺς ἀνιέναι πρὸς τὰ βα σίλεια. Ε'. Ενθα ὁ πατριάρχης Ἰωάννης, Απο καύκω πειθόμενος, ἀνέγνω βιβλίον ἐκ τοῦ κόλπου λαβών, συνθήκας περιέχον, ἂς ὁ βασιλεὺς αὐτῷ το πατριάρχῃ καὶ τοῖς περὶ αὐτὸν ἐκ πολλοῦ παρέθετο ἐπισκόποις, περί τε συζύγου καὶ παίδων αὐτοῦ, όπηνίκα μαχησόμενος ἀπῄει τῷ Συργιάν η προς Θετταλίαν, ἁρπάζειν ἤδη μετὰ τῆς τοῦ Κράλη συμμαχίας ἐπιχειροῦναι τὴν Ῥωμαίων ἡγεμονίαν. Ταῦτα τοίνυν διεξελθὼν εἰς τὴν τῶν κοινῶν πραγ μάτων ἐπιτροπικὴν διοίκησιν εἰσάγειν ἑαυτὸν ἐπει μάτο. Δίκαιον γὰρ ἔφασκεν εἶναι καὶ σφόδρα τῶν αναγκαίων ἄλλως, καθάπερ σώματι ψυχήν, οὕτω τῇ βασιλείς τὴν Ἐκκλησίαν συνήφθαι. Μίαν γὰρ εἶναι σύστασιν καὶ ζωὴν ἀμφοτέρων τουτί.. Ἐπεὶ δὲ καὶ ταυτὶ τὰ τοῦ βασιλέως γράμματα την σωτηρίαν ἐμοὶ τῆς τε συζύγου καὶ τῶν υἱέων σαρῶς ἀνατί. θησι, που δίκαιον (φησίν) ἐκείνων ἡμᾶς καταῤῥᾳθυμήσαντας ἀμελῆσαι τῶν συνθηκῶν, καὶ οὐτωσί πως ἑκόντα; [Ρ. 350] συγχωρήσαι, κλύδωνας ατεκμά Variorum notæ. Idem narrat Cantacuz. lib. 11, cap. 10, pag. 337. DUCANG. Cantacuz. Hist. lib. ut, cap. 3 et 43. Βοι· Cantacuze.: Μετὰ δὲ τὴν ἐν στην τῶν ἐπὶ τοῖς τετελευτηκόσι συνήθως γενομένων δασμών quibus quidem novem diebus ex conjugibus superstes domi se continebat, ut est apud Co-finom, De Offc. cap. 21, n. 4. Vide Gloss. med. Gracit. 10 Εννατα. ΜUCANG. Cantacuzen. lib. ut, cap. 2, ut patriarcha rerum administrationem ambiverit multis enarral. DUCANG.

PG 148:789ἐπεὶ δὲ καὶ ταυτὶ τὰ τοῦ βασιλέως γράμματα τὴν σωτηρίαν ἐμοὶ τῆς τε συζύγου καὶ τῶν υἱέων σαφῶς ἀνατίθησι, ποῦ δίκαιον (φησὶν) ἐκείνων ἡμᾶς καταῤῥᾳθυμήσαντας ἀμελῆσαι τῶν συνθηκῶν, καὶ οὑτωσί πως ἑκόντας συγχωρῆσαι, κλύδωνας ἀτεκμάρτους ἐπιχεθῆναι τοῖς τῶν Ῥωμαίων πράγμασιν, ὁποῖοι κἀν τοῖς ἀνωτέρω γεγένηνται χρόνοις δι’ ἀφέλειαν καὶ ῥᾳθυμίαν τοῦ τηνικαῦτα πατριαρχεύοντος Ἀρσενίου; ἐγὼ τοίνυν ἀντιλήψομαι τῶν κοινῶν ὁμοῦ τῇ βασιλίδι πραγμάτων· ἐγὼ καὶ τῆς τοῦ νέου βασιλέως προστήσομαι σωτηρίας. γ. Ταῦτα παρὰ πᾶσαν ἀκηκοὼς προσδοκίαν ὁ Καντακουζηνὸς ἔλεξε τοιάδε. Ἐμοὶ δ’ οὐ τοιούτων ἐδόκει τὰ πράγματα δεῖσθαι λόγων ἐν τῷ παρόντι, ζῶντος ἐμοῦ καὶ συμπαρόντος ὑμῖν, ὃς καὶ τοῦ βασιλέως περιόντος τῶν κοινῶν πραγμάτων ἤμην διοικητὴς σχεδὸν ἁπάντων καὶ ῥητῶν καὶ ἀποῤῥήτων κοινωνὸς ἐκείνῳ. ἴσασι δ’ οὖν καὶ Ῥωμαίων οἱ πλείους, καὶ πρό γε πάντων ἡ βασιλὶς αὕτη, ὡς τἄλλα μὲν πνέων ἤμην ἐκείνῳ ταὐτὰ, καὶ τῆς ἐκείνου γνώμης ἅπαντ’ ἐξήρτητο τὰ ἡμέτερα, καὶ πάντ’ ἔδρων ἐγὼ προθύμως ὁπόσα ἐκείνῳ δεδογμένα ἦν, καὶ μηδὲν αὖθις ὃ μὴ δεδογμένον ἦν ἐκείνῳ·

[4. c. 1:31] 二 ΒΥΖΑΝΤΙΝ.E HISTORIE LIB. Xit. [IMP. J. PAYEOI.. του; ἐπιχυθῆναι τοῖς τῶν Ῥωμαίων πράγματι, Lum patriarcha erat, simplicitate et ignavia? Ego ὁποῖοι κἂν τοῖς ἀνωτέρω γεγένηνται χρόνοις δι' ἀφ! igitur reipublicae administrationem cum Augusta λειαν καὶ ῥαθυμίαν τοῦ τηνικαῦτα, πατριαρχεύοντας suscipiam: ego et salutem defendam junioris in Αρπενίου; Εγώ τοίνυν ἀντιλήψομαι τῶν κοινών peratoris. ὁμοῦ τῇ βασιλίδι πραγμάτων· ἐγὼ καὶ τῆς τοῦ νέου βασιλέως προστήσομαι σωτηρίας. Ο CAPUT III.. Cantacuzenus respondet: administratam a se rempublicam etiam vivo imperatore; cum quo semper conjunctissime vixerit. Sua erga illum merita commemorat. Illins erga se benevolentiam et gratum animum prædical. Imperii consortium cur eo superstite repudiaverit. Codicillos a patriarcha probatus ad aliud tempus pertinuisse. Tutelam et imperii administrationem ipso jure penes se residere. Reliquum esse, ut filiæ suæ et junioris imperatoris nuptiæ perficiantur. 1. His Cantacuzenus præter omnem exspectationen auditis, Mihi vero,» inquit, e his sermonibus indigere res in præsenti haud videntur, superstite 580 ac prasente me, qui vivo imperatore publicas res administrabam fere omnes; quicum ille dicenda pariter tacendaque omnia communica bat. Norunt certe et plerique Romanorum, et præ cæteris Augusta hæc ipsa, ut reliquis in rebus idem omnino cum illo sentirem, et nostra omnia ab illius voluntate penderent; ut, quidquid illi visum esset, alacriter exsequi solerem, ac rursus nihil quod non illi visum esset: et tamen cum is magnopere cuperet velletque me insignibus imperatoriis ornatum cum eo imperare, ab ea re omnino voluntatem meam abhorruisse. Cujus rei ca¨- sain sub intimo pectore manere abditam rectius Α'. Ταύτα παρὰ πᾶσαν ἀκηκοώς προσδοκίαν δ Καντακουζηνὸς ἔλεξε τοιάδε· Ἐμοὶ δ᾽ οὐ τοιούτων ἐδόκει τὰ πράγματα δεῖσθαι λόγων ἐν τῷ παρόντι, ζῶντος ἐμοῦ καὶ συμπαρόντος ὑμῖν, ὅς καὶ τοῦ βασιλέως περιόντος τῶν κοινῶν πραγμάτων μην διοικητής σχεδὸν ἁπάντων καὶ ῥητῶν καὶ ἀποῤῥήτων κοινωνὸς ἐκείνῳ. Ισχσι δ᾽ οὖν καὶ 'Ρωμαίων οι πλείους, καὶ πρό γε πάντων ή βασιλές αὕτη, ὡς τἆλλα μὲν πνέων 4μην ἐκείνῳ ταυτά, καὶ τῆς ἐκείνου γνώμης ἅπαντ᾽ ἐξήρτητα τὰ ἡμέτερα, καὶ πάντ' ἔδρων ἐγὼ προθύμως ὁπόσα ἐκείνῳ δε ταγμένα ἦν, καὶ μηδὲν αὖθις ἢ μὴ δεδογμένον ἦν ἐκείνῳ· τό γε μὴν τοῖς βασιλικοί; ἐνδύμασι κοσμη θέντα με συμβασιλεύειν αὐτῷ κατὰ τὴν ἐκείνου σπουδὴν καὶ βούλησιν, τοῦτο δ' οὐδαμὴ πρὸς βουλήσεως ἔμοιγε ἦν. Τὴν δ' αἰτίαν ἐν τοῖς τῆς ἐμῆς καρδίας θαλάμοις καθεύδειν ἀπόῤῥητον ἐν τῷ παρ- puto hoc tempure. Quod autem mihi res tam itaὄντι δίκαιον εἶναι νομίζω. "Οτι δὲ καὶ τὴν μετά θάνατον αὐτοῦ διοίκησιν καὶ ἐπιτροπὴν τῶν βασιλικῶν καὶ δημοσίων πραγμάτων ἐμοὶ παρέθετο πολλάκις, καὶ τὸ τοῦ υἱοῦ καὶ βασιλέως Ιωάννου τῇ ἐμῇ θυγατρὶ προεμνηστεύσατο κήδος, τά τε ἄλλα, καὶ διὰ τὸ μὴ κίνδυνόν τινα παρακύψαι, καὶ τῖ, κοινοῖς καὶ καθόλου παρεισφθαρήναι πράγμασι, μάρτυς ἀπαρέγγραπτος 'Αννα ή βασιλίς αύτη. Β. Φαίην μὲν οὖν, ὡς ἰδιοτροπίαν τινὰ τῆς ἑαυτοῦ καλῆς ποιούμενος ἐκεῖνος γνώμης, τοιοῦτος ἦν ἐμοί. Φαίην δ' ἂν μᾶλλον, εἰ χρὴ τάληθή λέγειν, ὡς οὐδ᾽ αὐτὸς οὐδαμῆ ποτε ἐνέλιπον πάντα ὁρῶν καὶ λέγων ὑπὲρ τῆς αὐτοῦ ζωῆς, καὶ προτιμῶν ἀεὶ τῆς ἐμῆς καὶ προτιθεὶς τὴν ἐκείνου. Καὶ ἵνα τάλλα πάντα παρέντες ἑνός που καὶ δυοῖν μνησθῶμεν· ἄρτι τοῦ βασιλέως καὶ πατρὸς Μιχαήλ (Ρ. 36u] τελευτήσαντος, προς ὁπόσην εμπέπτωκε θάλασσαν λογισμῶν, ἀκηκοώς τῶν περὶ βασιλείας προτιθεμένων Ῥωμαίοις ὄρκων πρὸς τοῦ βασιλέως καὶ πάππου, καὶ ὁπόσα τὴν ἐκείνου ψυχήν κατέκλυσαν ρόθια λύπης, καὶ ὅπως πλὴν ἐμοῦ τῶν πάντων ἦν οὐδεὶς αὐτῷ παρήγορος τότε δεξιὸς καὶ ψυχῆς πιπτούσης βακτηρία καὶ κινδυνεύοντος φρονήματος ἀπόρρητον φάρμα κου, καὶ οἷον ἀναψύξεως ζέφυρος, οὐκ οἶμαι δεῖν παρ' εἰδόσιν εἰς μῆκος ἐκτείνειν τὸν λόγον. Ομως ἐπειδή, πρὶν Βυζάντιον ἀλώναι, διαδρὲς τὸν ἐπηρε peratorias quam publicas post mortem suain adıninis!randas commendaverit sæpenumero, Joannique imperatori filio suo aliam meam destimaverit uxorem, tum ne quid periculi suboriretur, atque in perniciem rei publicæ totiusque imperii obreperet, testis est omni exceptione major Anna hæc imperatrix. æstum II. Possim quidem illum dicere, cum in me talis foret, singularem quam-lam excellentis animi sui indolem re ipsa declarasse. Illud tamen affirmaverim potius, si verðun oportet dicere, me vicissim hand destitisse unquam pro salute ipsius omnia facere ac dicere, vitæque illius meam semper posthabuisse. Atque ut omissis cateris unum aut alterum afferamus exemplum: recente adhuc imperatoris 581 morte, quem ille in cogitationum aestus inciderit, ubi sacramenta cognovisset, quæ imperator avus Romanis detulerat, ad imperii successionem pertinentia; quot illius animum curaram fluctus inundarint; it me excepto nemo omnium ipsi tunc affuerit dexter consulator, qui labentis animi velut adminienlum foret, ac vacillantem' constantiam'areana ope sustentaret, et quasi zephyrus quidam recrearet, haud puto longiori oratione scientibas volis commemorandum. At cum idem, Variorum notæ. Conferendus ipse Cantacuzenus, lib. m, cap. 1, 5, 6. DUCANG. Lib. vult, cap. 3, sect. 1. Boivis,

τό γε μὴν τοῖς βασιλικοῖς ἐνδύμασι κοσμηθέντα με συμβασιλεύειν αὐτῷ κατὰ τὴν ἐκείνου σπουδὴν καὶ βούλησιν, τοῦτο δ’ οὐδαμῆ πρὸς βουλήσεως ἔμοιγε ἦν. τὴν δ’ αἰτίαν ἐν τοῖς τῆς ἐμῆς καρδίας θαλάμοις καθεύδειν ἀπόῤῥητον ἐν τῷ παρόντι δίκαιον εἶναι νομίζω. ὅτι δὲ καὶ τὴν μετὰ θάνατον αὐτοῦ διοίκησιν καὶ ἐπιτροπὴν τῶν βασιλικῶν καὶ δημοσίων πραγμάτων ἐμοὶ παρέθετο πολλάκις, καὶ τὸ τοῦ υἱοῦ καὶ βασιλέως Ἰωάννου τῇ ἐμῇ θυγατρὶ προεμνηστεύσατο κῆδος, τά τε ἄλλα, καὶ διὰ τὸ μὴ κίνδυνόν τινα παρακύψαι, καὶ τοῖς κοινοῖς καὶ καθόλου παρεισφθαρῆναι πράγμασι, μάρτυς ἀπαρέγγραπτος Ἄννα ἡ βασιλὶς αὕτη. (Β.) Φαίην μὲν οὖν, ὡς ἰδιοτροπίαν τινὰ τῆς ἑαυτοῦ καλῆς ποιούμενος ἐκεῖνος γνώμης, τοιοῦτος ἦν ἐμοί. φαίην δ’ ἂν μᾶλλον, εἰ χρὴ τἀληθῆ λέγειν, ὡς οὐδ’ αὐτὸς οὐδαμῆ ποτε ἐνέλιπον πάντα δρῶν καὶ λέγων ὑπὲρ τῆς αὐτοῦ ζωῆς, καὶ προτιμῶν ἀεὶ τῆς ἐμῆς καὶ προτιθεὶς τὴν ἐκείνου. καὶ ἵνα τἄλλα πάντα παρέντες ἑνός που καὶ δυοῖν μνησθῶμεν·

[4. c. 1:31] 二 ΒΥΖΑΝΤΙΝ.E HISTORIE LIB. Xit. [IMP. J. PAYEOI.. του; ἐπιχυθῆναι τοῖς τῶν Ῥωμαίων πράγματι, Lum patriarcha erat, simplicitate et ignavia? Ego ὁποῖοι κἂν τοῖς ἀνωτέρω γεγένηνται χρόνοις δι' ἀφ! igitur reipublicae administrationem cum Augusta λειαν καὶ ῥαθυμίαν τοῦ τηνικαῦτα, πατριαρχεύοντας suscipiam: ego et salutem defendam junioris in Αρπενίου; Εγώ τοίνυν ἀντιλήψομαι τῶν κοινών peratoris. ὁμοῦ τῇ βασιλίδι πραγμάτων· ἐγὼ καὶ τῆς τοῦ νέου βασιλέως προστήσομαι σωτηρίας. Ο CAPUT III.. Cantacuzenus respondet: administratam a se rempublicam etiam vivo imperatore; cum quo semper conjunctissime vixerit. Sua erga illum merita commemorat. Illins erga se benevolentiam et gratum animum prædical. Imperii consortium cur eo superstite repudiaverit. Codicillos a patriarcha probatus ad aliud tempus pertinuisse. Tutelam et imperii administrationem ipso jure penes se residere. Reliquum esse, ut filiæ suæ et junioris imperatoris nuptiæ perficiantur. 1. His Cantacuzenus præter omnem exspectationen auditis, Mihi vero,» inquit, e his sermonibus indigere res in præsenti haud videntur, superstite 580 ac prasente me, qui vivo imperatore publicas res administrabam fere omnes; quicum ille dicenda pariter tacendaque omnia communica bat. Norunt certe et plerique Romanorum, et præ cæteris Augusta hæc ipsa, ut reliquis in rebus idem omnino cum illo sentirem, et nostra omnia ab illius voluntate penderent; ut, quidquid illi visum esset, alacriter exsequi solerem, ac rursus nihil quod non illi visum esset: et tamen cum is magnopere cuperet velletque me insignibus imperatoriis ornatum cum eo imperare, ab ea re omnino voluntatem meam abhorruisse. Cujus rei ca¨- sain sub intimo pectore manere abditam rectius Α'. Ταύτα παρὰ πᾶσαν ἀκηκοώς προσδοκίαν δ Καντακουζηνὸς ἔλεξε τοιάδε· Ἐμοὶ δ᾽ οὐ τοιούτων ἐδόκει τὰ πράγματα δεῖσθαι λόγων ἐν τῷ παρόντι, ζῶντος ἐμοῦ καὶ συμπαρόντος ὑμῖν, ὅς καὶ τοῦ βασιλέως περιόντος τῶν κοινῶν πραγμάτων μην διοικητής σχεδὸν ἁπάντων καὶ ῥητῶν καὶ ἀποῤῥήτων κοινωνὸς ἐκείνῳ. Ισχσι δ᾽ οὖν καὶ 'Ρωμαίων οι πλείους, καὶ πρό γε πάντων ή βασιλές αὕτη, ὡς τἆλλα μὲν πνέων 4μην ἐκείνῳ ταυτά, καὶ τῆς ἐκείνου γνώμης ἅπαντ᾽ ἐξήρτητα τὰ ἡμέτερα, καὶ πάντ' ἔδρων ἐγὼ προθύμως ὁπόσα ἐκείνῳ δε ταγμένα ἦν, καὶ μηδὲν αὖθις ἢ μὴ δεδογμένον ἦν ἐκείνῳ· τό γε μὴν τοῖς βασιλικοί; ἐνδύμασι κοσμη θέντα με συμβασιλεύειν αὐτῷ κατὰ τὴν ἐκείνου σπουδὴν καὶ βούλησιν, τοῦτο δ' οὐδαμὴ πρὸς βουλήσεως ἔμοιγε ἦν. Τὴν δ' αἰτίαν ἐν τοῖς τῆς ἐμῆς καρδίας θαλάμοις καθεύδειν ἀπόῤῥητον ἐν τῷ παρ- puto hoc tempure. Quod autem mihi res tam itaὄντι δίκαιον εἶναι νομίζω. "Οτι δὲ καὶ τὴν μετά θάνατον αὐτοῦ διοίκησιν καὶ ἐπιτροπὴν τῶν βασιλικῶν καὶ δημοσίων πραγμάτων ἐμοὶ παρέθετο πολλάκις, καὶ τὸ τοῦ υἱοῦ καὶ βασιλέως Ιωάννου τῇ ἐμῇ θυγατρὶ προεμνηστεύσατο κήδος, τά τε ἄλλα, καὶ διὰ τὸ μὴ κίνδυνόν τινα παρακύψαι, καὶ τῖ, κοινοῖς καὶ καθόλου παρεισφθαρήναι πράγμασι, μάρτυς ἀπαρέγγραπτος 'Αννα ή βασιλίς αύτη. Β. Φαίην μὲν οὖν, ὡς ἰδιοτροπίαν τινὰ τῆς ἑαυτοῦ καλῆς ποιούμενος ἐκεῖνος γνώμης, τοιοῦτος ἦν ἐμοί. Φαίην δ' ἂν μᾶλλον, εἰ χρὴ τάληθή λέγειν, ὡς οὐδ᾽ αὐτὸς οὐδαμῆ ποτε ἐνέλιπον πάντα ὁρῶν καὶ λέγων ὑπὲρ τῆς αὐτοῦ ζωῆς, καὶ προτιμῶν ἀεὶ τῆς ἐμῆς καὶ προτιθεὶς τὴν ἐκείνου. Καὶ ἵνα τάλλα πάντα παρέντες ἑνός που καὶ δυοῖν μνησθῶμεν· ἄρτι τοῦ βασιλέως καὶ πατρὸς Μιχαήλ (Ρ. 36u] τελευτήσαντος, προς ὁπόσην εμπέπτωκε θάλασσαν λογισμῶν, ἀκηκοώς τῶν περὶ βασιλείας προτιθεμένων Ῥωμαίοις ὄρκων πρὸς τοῦ βασιλέως καὶ πάππου, καὶ ὁπόσα τὴν ἐκείνου ψυχήν κατέκλυσαν ρόθια λύπης, καὶ ὅπως πλὴν ἐμοῦ τῶν πάντων ἦν οὐδεὶς αὐτῷ παρήγορος τότε δεξιὸς καὶ ψυχῆς πιπτούσης βακτηρία καὶ κινδυνεύοντος φρονήματος ἀπόρρητον φάρμα κου, καὶ οἷον ἀναψύξεως ζέφυρος, οὐκ οἶμαι δεῖν παρ' εἰδόσιν εἰς μῆκος ἐκτείνειν τὸν λόγον. Ομως ἐπειδή, πρὶν Βυζάντιον ἀλώναι, διαδρὲς τὸν ἐπηρε peratorias quam publicas post mortem suain adıninis!randas commendaverit sæpenumero, Joannique imperatori filio suo aliam meam destimaverit uxorem, tum ne quid periculi suboriretur, atque in perniciem rei publicæ totiusque imperii obreperet, testis est omni exceptione major Anna hæc imperatrix. æstum II. Possim quidem illum dicere, cum in me talis foret, singularem quam-lam excellentis animi sui indolem re ipsa declarasse. Illud tamen affirmaverim potius, si verðun oportet dicere, me vicissim hand destitisse unquam pro salute ipsius omnia facere ac dicere, vitæque illius meam semper posthabuisse. Atque ut omissis cateris unum aut alterum afferamus exemplum: recente adhuc imperatoris 581 morte, quem ille in cogitationum aestus inciderit, ubi sacramenta cognovisset, quæ imperator avus Romanis detulerat, ad imperii successionem pertinentia; quot illius animum curaram fluctus inundarint; it me excepto nemo omnium ipsi tunc affuerit dexter consulator, qui labentis animi velut adminienlum foret, ac vacillantem' constantiam'areana ope sustentaret, et quasi zephyrus quidam recrearet, haud puto longiori oratione scientibas volis commemorandum. At cum idem, Variorum notæ. Conferendus ipse Cantacuzenus, lib. m, cap. 1, 5, 6. DUCANG. Lib. vult, cap. 3, sect. 1. Boivis,

PG 148:794ἄρτι τοῦ βασιλέως καὶ πατρὸς Μιχαὴλ τελευτήσαντος, πρὸς ὁπόσην ἐμπέπτωκε θάλασσαν λογισμῶν, ἀκηκοὼς τῶν περὶ βασιλείας προτιθεμένων Ῥωμαίοις ὅρκων πρὸς τοῦ βασιλέως καὶ πάππου, καὶ ὁπόσα τὴν ἐκείνου ψυχὴν κατέκλυσαν ῥόθια λύπης, καὶ ὅπως πλὴν ἐμοῦ τῶν πάντων ἦν οὐδεὶς αὐτῷ παρήγορος τότε δεξιὸς καὶ ψυχῆς πιπτούσης βακτηρία καὶ κινδυνεύοντος φρονήματος ἀπόῤῥητον φάρμακον, καὶ οἷον ἀναψύξεως ζέφυρος, οὐκ οἶμαι δεῖν παρ’ εἰδόσιν εἰς μῆκος ἐκτείνειν τὸν λόγον. ὅμως ἐπειδὴ, πρὶν Βυζάντιον ἁλῶναι, διαδρὰς τὸν ἐπηρτημένον κίνδυνον, ᾤχετο φυγὰς ἐς τὴν Θρᾴκην καὶ τὰ ἐν ταύτῃ φρούρια, καὶ ἔδει μὴ φίλου μόνον ἐκείνῳ πιστοῦ, ἀλλὰ καὶ χρημάτων καὶ δαπάνης παντοδαπῆς (πάντων γὰρ καθάπαξ ἦν ἐστερημένος πρό γε τῆς φυγῆς ὁμοῦ καὶ κατὰ τὴν φυγὴν ἐκεῖνος), οὐ μόνον πρὸς τὴν ἐνεστῶσαν ἐκείνῳ κεκένωκα χρείαν ἀφθόνως ἐγὼ, ὁπόσα μοι περιῆν ἐκ πατέρων καὶ προγόνων πάμπολλα χρήματα· ἀλλὰ καὶ πάσης ἔγωγε τῆς στρατιᾶς ὑπάρχων αὐτὸς ἡγεμὼν οἴκοθεν ἀεὶ χορηγῶν καὶ αὐτῇ διετέλουν τῶν μισθωμάτων ἀνενδεᾶ τὴν δαπάνην.

PG 148:796ὁ γὰρ αὐτὴν προϊέμενος τὴν ψυχὴν ὑπὲρ τῆς ἐκείνου ψυχῆς, ἧς ὁ πᾶς οὐκ ἔστιν ἀντάξιος κόσμος καὶ τὰ τοῦ κόσμου χρήματα, σχολῇ γ’ ἂν αὐτῶν ἐφεισάμην χρημάτων καὶ κτημάτων καὶ κτηνῶν ἁπάντων. (Γ.) Καὶ ἵνα τὰ τῶν ἐν μέσῳ κινδύνων συμπτώματα καὶ τοὺς τῶν μακρῶν ἐκείνων δρόμων καὶ περιδρόμων ἱδρῶτας κατὰ τὴν ἑπταετῆ περίοδον ἐκείνην παρέλθωμεν· ἐπειδὴ (δόξαν οὕτω θεῷ) τὴν βασιλίδα πόλιν ἑλὼν μόνος ἦν αὐτοκράτωρ αὐτὸς, τῶν ἐμῶν οὐκ ἐπελάθετο πρὸς ἐκεῖνον ἐρώτων καὶ πόθων· ἀλλὰ πάντας ἔστρεφε καθ’ ἑαυτὸν λογισμοὺς, ἀνερευνῶν ὅτι ἂν ἀποδοίη βραβεῖον ἄξιον ἐμοί. καὶ ἐπεὶ μεῖζον ἄλλο τῆς βασιλείας οὐχ εὕρισκε, ταύτης, τὸν δεύτερον φάναι πλοῦν, κοινωνὸν ἑαυτῷ καὶ βασιλέα ποιεῖσθαι διὰ μάλα μακρᾶς ἐποιεῖτο σπουδῆς. ᾐδεῖτο γὰρ, πρῶτον μὲν, Δαρεῖον ἐκεῖνον τὸν τῶν Περσῶν βασιλέα, εἰ βάρβαρος μὲν ἐκεῖνος ὢν, ὅμως διὰ τὴν τοῦ Ζωπύρου φιλίαν ὅλαις ὁρμαῖς τῆς ψυχῆς τὴν περιβόητον παραιτεῖσθαι διετείνετο Βαβυλῶνα καὶ ἅμα αὐτῇ τὴν Χαλδαίων καὶ Μήδων ἀρχὴν, εἰ Ζώπυρον ὑγιᾶ πάντη θεάσαιτο·

Chapter IIICaput III

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

PG 148:798αὐτὸς δὲ παιδείας ἀνθρώπῳ πρεπούσης καὶ πατρίου βασιλείας τρόφιμος ὢν ἐκείνου πρὸς ἀμοιβὴν τῶν καλῶν ὀφθείη δεύτερος. ἔπειτα οὐ τοσοῦτον ἐμοῦ γε εἵνεκα τοιαῦτ’ ἔφασκεν ἐμοὶ διδόναι βραβεῖα, ὅσον τῆς αὐτοῦ συστάσεως, καὶ ἅμα παίδων καὶ συζύγου, ζῶντός τε καὶ τελευτήσαντος αὐτοῦ. (Δ.) Ἐγὼ δ’ ἀκήρατον ἐθέλων φυλάττειν τὸ τῆς ἐμῆς πρὸς ἐκεῖνον φιλίας τερπνὸν, καὶ μὴ δοκεῖν δι’ ἔρωτα δόξης ὅσα ἡμῖν ἐσπούδασται δρᾷν, οὐχ εἱλόμην οὐδὲν τῶν ἁπάντων, οὔτε μέτριον οὐδὲν, οὔθ’ ὅσα τὴν τοῦ μείζονος ἔχει δόξαν λαβεῖν· ἀλλ’ ἔμεινα τούτων ἁπάντων ἀθῶος ἄχρι καὶ εἰς δεῦρο. (Ε.) Ἃ δὲ νῦν ὁ πατριάρχης ἐπιτροπίας προτείνει γράμματα, τῆς τότε χρείας ἕνεκα τούτῳ γεγένηνται, καὶ οὐδαμῆ περαιτέρω. ἐδεδίει γὰρ ὁ βασιλεὺς, οἷα πολλὰ τὸ αὐτόματον παρὰ πᾶσαν ἐπάγει τὴν προσδοκίαν, μὴ αὐτός τε κινδυνεύσῃ καὶ σύν γε αὐτῷ καὶ αὐτὸς ἐγὼ συμπαρὼν, ᾧ τὴν διαδοχὴν ἀεὶ παρετίθει τῆς βασιλείας καὶ τῶν οἰκείων ἁπάντων. μηδὲ γὰρ εἶναι τῶν δυνατῶν, ἐν ἐκείνῳ τῷ ἀγῶνι τοῦ βασιλέως κινδυνεύοντος, ἐμὲ ζῶντα λείπεσθαι.

οὕτω γὰρ ἀλλήλαις ἡμῶν αἱ ψυχαὶ συνεκέκραντο, ὡς καὶ πάντας Ὀρέστας ὁμοῦ καὶ Πυλάδας περιφανῶς τῆς ἡμῶν ἡττᾶσθαι συμπνοίας. εἰ γὰρ ἦν ἐφικτὸν, ἀπιόντος εἰς Θετταλίαν τοῦ βασιλέως, ἐν Βυζαντίῳ μένειν ἐμὲ, οὐκ ἂν ἐπισκόπων ἔδει καὶ πατριάρχου καὶ συνθηκῶν περί τε γυναικὸς καὶ παίδων καὶ βασιλικῶν πραγμάτων. ἀλλὰ τοῦ τηνικαῦτα καιροῦ πρὸς τὴν τοιαύτην τὰ πράγματα περίστασιν συνελάσαντος, οὕτως ἐφ’ ὡρισμένῳ τὰ τῆς τοιαύτης ἐπιτροπῆς ἐκείνῳ συνεκλείετο τῷ χρόνῳ. ὁ δὲ τὸν τοῦ βασιλέως θάνατον ὥσπερ ἕρμαιον εἰς φιλαρχίαν, ὡς ἔοικεν, εἰληφὼς εἰς μέσον ἄγει δημοσιεύων τὰ πάλαι τοῦ βασιλέως γράμματα, μηδαμῆ τῇ παρούσῃ προσήκοντα χρείᾳ· ὡς μηδὲ πολλῶν ἐμοὶ πρὸς ταῦτα δεῖσθαι τῶν λόγων, πρὸς ἕτερα τῆς παρούσης χρείας τὰ πράγματα συνωθούσης. (2.) Ἐμοὶ γὰρ, ἵνα τὸ προσῆκον πέρας τοῖς ἐμοῖς ἐπενέγκω λόγοις, τὰ αὐτὰ τῷ θείῳ διεξιέναι λείπεται Παύλῳ· ὅτι τὸν δρόμον τετέλεκα, καὶ τὴν πίστιν τετήρηκα· λοιπὸν ἀπόκειταί μοι ὁ τῆς δικαιοσύνης στέφανος.

ὃς ὑπὸ δυοῖν ὁριζόμενος τουτωνὶ, τῆς τε ἐπιτροπῆς καὶ διοικήσεώς φημι τῶν βασιλικῶν πραγμάτων καὶ τῆς τοῦ νέου βασιλέως ἐπὶ τῇ ἐμῇ θυγατρὶ μνηστείας, ἡ μὲν ἐπιτροπὴ καὶ διοίκησις τῶν βασιλικῶν πραγμάτων, κατὰ συνέχειαν ἐκεῖθεν ἀεὶ διαβαίνουσα, πρόσεστιν ἔτι μοι. λοιπὸν δ’ ἂν εἴη καὶ τὰ τῆς τῶν παίδων μνηστείας ἤδη τελεῖσθαι. Καὶ ἐπὶ τούτοις ὁ σύλλογος ἔληγέ τε καὶ διελύετο. δ. Ὁ δ’ Ἀπόκαυκος, ἅμα τῷ πατριάρχῃ προσιὼν ἰδίᾳ τῇ βασιλίδι, μήτε μηδενὸς ἀκούειν ἀνέπειθε τῶν ἀπὸ τοῦ Καντακουζηνοῦ λεγομένων, καὶ ἅμα τῆς τῶν πραγμάτων ἐπιτροπῆς ἀπέχεσθαι τελέως παρακελεύεσθαι. μηδὲ γὰρ εἶναι χρείαν ἔτι τούτου, τῆς βασιλίδος ὁμοῦ τῷ υἱῷ δυναμένης πᾶσιν ἐπιστατεῖν πράγμασι, παραδυναστεύοντός τε καὶ παρασπίζοντος τοῦ πατριάρχου, κατὰ τὴν πάλαι δοθεῖσαν πρὸς βασιλέως ἐπιτροπείαν αὐτῷ. ταῦτα λέγων καὶ πείθων ἐλάνθανεν οἵους καὶ ὅσους τοὺς ἀγρίους τρέφει θῆρας τῶν λογισμῶν ὡς ἐν λόχμῃ τῇ ψυχῇ. διεζωγράφει δ’ οὖν καὶ ὑπεσήμαινεν ἀμυδρῶς τοῖς συνετωτέροις τῶν λόγων αὐτοῦ καὶ σχημάτων τὸ ἀλλοπρόσαλλον, οἷον ἐκρήξει χειμῶνα κατὰ Ῥωμαίων ὁ ἄνθρωπος, προσειληφὼς τὸ δύνασθαι.

(Β.) Ὅσον μὲν γὰρ προσῆν Καντακουζηνῷ πανταχόθεν τὸ δύνασθαι, τοσοῦτον Ἀποκαύκῳ περιῆν ἀσθενείας· ὅσον δ’ Ἀποκαύκῳ τὸ βούλεσθαι χείριστα δρᾷν, τοσοῦτον τῷ Καντακουζηνῷ τὸ μὴ βίαιον πράττειν μηδὲν ὁπωσοῦν κατὰ τῶν ὅσοι ξιφήρη χεῖρα τῇ τούτου ζωῇ καθοπλίζουσι. Καντακουζηνὸς γὰρ, παρὸν ἐκ τοῦ ῥᾴστου κακοὺς φωραθέντας αὐτοὺς καθελὼν, ἀπονητὶ τὸ τῆς αὐτοκρατορίας περιζώσασθαι σκῆπτρον, τοῦτο μὲν οὐ βεβούληται, ἀλλὰ τὴν αὐτῶν ἐκπλαγεὶς ἀγνωμοσύνην οἴκοι κατέμεινε σιωπῶν ἐπὶ δύο καὶ τρεῖς που τὰς ἡμέρας. ὁ δ’ Ἀπόκαυκος, πειρώμενος μὲν, οὐ δυνάμενος δὲ καθελεῖν Καντακουζηνὸν, ὃν μόνον ἀντίπαλον κράτιστον εὕρισκε τοῖς αὐτοῦ δολεροῖς λογισμοῖς, ὅμως οὐκ ἔληγε τὰ ἑαυτοῦ διηνεκῶς ἐνεργῶν. ἐκστατικὸν γάρ τι χρῆμα διανοίας ὁμοίως πέφυκε πλοῦτος καὶ δόξα, παρ’ ἀξίαν τινὶ προσγενόμενα, καθάπερ ἡ μέθη.

Chapter IVCaput IV

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

εἰς γὰρ δόξαν καὶ περιφάνειαν ἐξ ἀσήμου γένους ἐληλυθὼς, συνεργοῦντος καὶ περιθάλποντος Καντακουζηνοῦ, καὶ πλοῦτον μάλα πολὺν καὶ ὑπὲρ τὴν τύχην τὴν ἑαυτοῦ συναθροίσας, τοῦ καθήκοντος εὐθὺς ἐξέστη φρονήματος, καὶ τυραννίδος ἐν τοῖς τῆς ψυχῆς θαλάμοις ἔκρυψεν ἔρωτας, καὶ πάντ’ ἐκεῖθεν ἔπραττε, καὶ πάντα συνειςῆγεν ὅσα γεωργεῖ τῆς τοιαύτης κακίας τὴν βλάστην. (Γ.) Βοᾷ δὲ καὶ αὐτὰ μονονουχὶ φωνὴν ἐκπέμποντα λαμπρὰν τὰ τῶν αὐτοῦ γε οἰκιῶν οἰκοδομήματα, μέχρι νῦν τὴν ἐκείνου κακίαν ἐκτραγῳδοῦντα· λέγω δὴ τὸ τῶν Ἐπιβατῶν φρούριον· ἔπειθ’ ὅσα περὶ τὸ τεῖχος τῆς βασιλευούσης τῶν πόλεων ἤγειρεν, οἷον ἀμφίβιον καὶ γῇ καὶ θαλάσσῃ μεριζομένην ἔχοντα δίαιταν. πύλας γὰρ ἑκατέρωθέν σφισιν ἐτίθετο πρός τε γῆν καὶ πρὸς θάλασσαν· ἵνα διωκόμενον ἐκ θαλάττης ἤπειρος ὑποδέχοιτο, καὶ τοὐναντίον αὖθις φεύγοντα τὴν ἤπειρον ἡ συνοῦσα καὶ, οἷον εἰπεῖν, ναυλοχοῦσα τριήρης παρὰ τὴν οἰκίαν γίνοιτο παραπομπὸς ἐπ’ ἀπίστου στοιχείου θαλάττης ἄχρι τῆς νήσου Πριγκίπου, ἢ ὅποι τῆς τύχης ἄγοι τὸ πέρας αὐτόν. ἔστησε γὰρ κἀκεῖ, καὶ ὁπηδήποτε καταφυγεῖν ἐβούλετο, φρούρια καὶ πύργους οὐρανομήκεις.

οὕτω μοχθηρὸς ἦν ὁ ἀνὴρ ἐξ ἀρχῆς, καὶ μελέτας ἔκρυπτεν ἐν τῇ ψυχῇ κακίας καὶ δόλου μεστὰς, εἰ καὶ μηδὲν αὐτῶν ἀπόνασθαί οἱ ἐξεγένετο, τοῦ θεοῦ ματαίαν πᾶσαν αὐτοῦ σπουδὴν καὶ μελέτην δεικνύντος, ὡς εἰρήσεται προϊοῦσιν ἡμῖν πλατύτερον. ε. Τῆς δὲ φήμης ῥυείσης εἰς ἅπαν τὸ στρατιωτικὸν, καὶ ὅσοι τῶν συνετωτέρων ἐκ πασῶν παρῆσαν τῶν πόλεων, ὡς οἴκοι καθίσας ὁ Καντακουζηνὸς πάντων πραγμάτων ἀπέσχετο, πολὺς ἀνήπτετο θόρυβος κατά τε πατριάρχου καὶ Ἀποκαύκου, καὶ εἴ τινές που τῶν ἐν τέλει σφίσιν εἶεν ὁμόφρονες. εἶναι γὰρ τῶν ἀμηχάνων ἔφασκον, ἀφέντας τὸν πλουτοδότην καὶ κοινὸν τροφέα Καντακουζηνὸν, καὶ συστρατιώτην μᾶλλον ἢ στρατηγὸν, καὶ συνταλαιπωρεῖν εἰδότα κατά τε τὰς ὑπαίθρους καὶ χειμερίας στρατοπεδείας αὐτοῖς, ἕπεσθαι μεμηνόσιν ἀνδράσι, καὶ ὑπὸ φθόνου καὶ βασκανίας διεφθορόσιν, ἢ μᾶλλον ἀμαθέσι παντὸς ἀγαθοῦ, ὁπόσα πόλεις οἶδεν ὠφελεῖν, καὶ φοβεῖν ἐχθροὺς, καὶ βασιλικοῖς ἐπίδοσιν διδόναι πράγμασιν.

ὥστε καὶ τοῦ θείου προτεθέντος εὐαγγελίου κατὰ τὸ πάλαι κρατῆσαν ἔθος, ὑπὲρ ἀσφαλείας καὶ πίστεως ὀμνύειν τῶν βασιλέων, αὐτοὶ καὶ τοῦ τῆς βασιλείας ἐπιτρόπου Καντακουζηνοῦ προσετίθεσαν τοὔνομα. ὅτε δὴ καὶ ἀντιλέγειν ἐπιχειροῦντι τῷ Ἀποκαύκῳ ἐπεπήδησέ τις ἐξαπίνης ξιφήρης, ἐκεῖνο τὸ Ὁμηρικὸν ἐπειπὼν, αἶψά τοι αἷμα κελαινὸν ἐρωήσει περὶ τὸ ξίφος. ᾧ δὴ καὶ πολλοὶ τῶν στρατιωτῶν συμφρονήσαντες θορύβου πολλοῦ καὶ βοῆς ἐνέπλησαν τὰ βασίλεια· ὡς περιδεεῖς γενομένους ἐκείνους ὁμοῦ τῇ βασιλίδι οἰκτροὺς ἱκέτας γενέσθαι Καντακουζηνοῦ. ὅς γε καὶ μηδὲν τῆς σφῶν ὑπολογισάμενος κακογνωμοσύνης εἰς μέσον ἧκεν εὐθὺς, καὶ ὁμοῦ τῷ ὀφθῆναι πρὸς γαλήνην ἐχώρει τὰ τοῦ θορύβου καὶ κλύδωνος ἐκείνου κύματα, καὶ εἰς εὐδίαν ὁ τοῦ χειμῶνος ἐκείνου γνόφος μετωχετεύετο· καὶ ἀνοίξας τὸ στόμα αὐτοῦ τοιάδε ἐπὶ τῆς βασιλίδος, καὶ ὅσοι παρῆσαν, ἐφθέγξατο. (Β.) Τὸ μὲν ἀνθρωπίνοις ἀπροσδοκήτως ἀνθρώπους ὄντας συμφοραῖς ἐντυγχάνειν, καὶ πρὶν ἢ βουλεύσασθαι καὶ πρᾶξαι, πάσχειν τι τῶν δεινῶν, οὐ τοσούτῳ φαίην ἂν ἐγὼ τῶν πασχόντων ὅσῳ τῶν δρώντων ὑπάρχειν τοὔγκλημα.

Chapter VCaput V

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

τὸ δ’ ἄλλοις ὀρύσσοντας βόθρον αὐτοὺς εἰς ἐκεῖνον προτέρους ἐμπίπτειν, ἀναμφισβήτητόν ἐστι τῶν πιπτόντων ἁμάρτημα. ὡς γίνεσθαι τοῖς μὲν προτέροις τὸ πάθος οὐ μάλα συγγνώμης μακρᾶς ὑπερόριον· τοῖς δέ γε δευτέροις συγγνώμης τε πάσης ὡς ποῤῥωτάτω λίαν ἐῤῥίφθαι συμβαίνειν, καὶ ἅμα τὴν ἐκ τῶν νόμων περιφανῶς ἐφέλκεσθαι ἐπιτίμησιν. ὅμως θεοῦ δικαίως ἐπιστατοῦντος τοῖς πράγμασι, καὶ κατάλληλα τοῖς νοσήμασι τῶν πραγμάτων τὰ τῆς ἰατρείας ἐπάγοντος φάρμακα, χρεὼν καὶ ἡμᾶς ἐκεῖσε τὴν μίμησιν παραπέμποντας οὐκ ἀθάνατον κατὰ τῶν ἁμαρτανόντων τὸ τῆς γνώμης διατηρεῖν ὀργιζόμενον· ἀλλ’ ἀναλογιζομένους τὸ τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως θνητὸν θνητὴν ποιεῖσθαι καὶ τὴν πρὸς αὐτοὺς ἐπιτίμησιν. ἄλλως τε καὶ ὁ τὸν ὑποπίπτοντα κολάζειν ἐθέλων οὐκ ἐκεῖνον, ἀλλ’ ἑαυτὸν ἀδικεῖ, τῆς ἀνθρωπίνης περιφανῶς ἀσθενείας κατεπαιρόμενος. ὀξεῖαι δ’ εἰσὶν καὶ αἱ τῆς τύχης μεταβολαὶ, καὶ ῥᾷστα τὸ εὔδαιμον ἐξ ἄλλων εἰς ἄλλους ἀμείβουσι· καὶ χρὴ δεδιέναι πάντας τὴν ἀτέκμαρτον τοῦ χρόνου φοράν. ἔγωγ’ οὖν οὕτως ἔχων ἀεὶ διατελῶ, ὥστ’ ἐοικέναι δοκῶ μοι πτόρθῳ τινὶ πρὸς τὸ ὄρθιον εὐφυῶς ἀπευθυνομένῳ·

ὃς ἐκεῖνο κέκτηται πλέον ὁμοῦ, ὅπερ εἰ καὶ αὐτὸς ἐκεκτήμην, ἡμάρτανον ἄν. τὸν μὲν γὰρ εἴ τις βίᾳ χειρὸς ἐπὶ τὰ ἔμπροσθεν μετακλίνας, ἔπειτα τὴν αὐτονομίαν τῆς φύσεως αὖθις ἐκείνῳ παράσχοι, οὐ πρὸς τὸ ὄρθιον εὐθὺς ἐκεῖνος φερόμενος ἀτρεμεῖ· ἀλλ’ ἀθρόον ἐπὶ τὰ ὄπισθεν φέρεται καὶ δονεῖται, καὶ θορυβεῖ τὸν ἀέρα μακρόν τινα χρόνον, ἕως ὀψὲ καὶ μόλις ἐπὶ τὴν προτέραν ἠρέμα τῆς εὐθύτητος ἐκείνης ἀνέλθοι στάσιν. ἐγὼ δ’ ὑπὸ πολλῶν πολλαχόθεν πολλάκις ἄλλοτ’ ἄλλως τὴν εἰρήνην μισούντων ὠθούμενος ἐφ’ ἑνὸς ἐρείδομαι τόπου, τῆς πρὸς θεὸν ἐλπίδος, καὶ τῆς συνήθους οὐκ ἐξίστασθαι θέλω πραότητος οὐδ’ ἐπὶ βραχύ. ἀλλὰ πέτρα γίνομαι παράλιος καὶ οἷόν τις προβλὴς ἀτίνακτος, τῶν μαινομένων ἀεὶ κατ’ ἐμοῦ τῆς οἱασοῦν θαλάττης ῥοθίων καταφρονῶν. κρίκους δέ τινας οἷον ἐμπεφυκότας ἔχω γε κύκλῳ μάλα τοι πλείστους καὶ παντοδαποὺς, ἐρείσματα δήπου τῶν βουλομένων ἐκ πελάγους καὶ κλύδωνος ὁλκάδων ἐξάπτειν καὶ δεσμεῖν τοὺς κάλως ἑαυτῶν.

ἂν δέ τινες ἐντεῦθεν ἀποσπασθεῖσαι, συμβὰν οὑτωσί πως, εἴτε τῶν καλωδίων ῥαγέντων, εἴτε τοῦ δεσμοῦ λυθέντος, ἐξωκείλωσι πρὸς τοὺς πελαγίους καταῤῥάκτας καὶ κλύδωνας, οὐ τῆς πέτρας οὐδὲ τῆς ἐμῆς ἐστι γνώμης τοὔγκλημα, ἀλλὰ τῆς τῶν ἐπιβατῶν προφανῶς ἀβουλίας. Τότε μὲν οὖν οὕτως εἰπόντος ἐκείνου, κατεστορέσθη τὰ πράγματα. (Γ.) Καὶ ἡ μὲν Δημοσθένους ἐκείνου σοφία, πρὸς τὸ τελευταῖον ἐκβὰν τῶν πρὶν ὑπαρξάντων ἕκαστον κρίνεσθαι, λέγει καὶ ἀποφαίνεται. ἐγὼ δὲ τὴν τῶν ἀγαθῶν ἀνδρῶν εὐδοκίμησιν, καὶ αὖ τὴν τῶν ἐναντίως ἐχόντων κακίαν, οὐκ ἐκ τοῦ τέλους οἶμαι δεῖν ἐξετάζειν, ἀλλ’ ἐκ τῆς ἀρχῆς καὶ τῆς πρώτης ἐπιβολῆς τῶν πραγμάτων. ἐκεῖθεν γὰρ, ὡς ἐκ πηγῆς καὶ ῥίζης, ἀναλάμπειν ἄρχεται τῶν δρωμένων ἡ ἀρετὴ καὶ ἡ κακία· κἀκεῖθεν ἔξεστι συνορᾷν ἀκριβῶς τοῖς ἀσφαλῶς ἐθέλουσι κρίνειν τὴν τῶν δρώντων προαίρεσιν, ὅτι καὶ μόνης τῆς ἀρχῆς τῶν πραγμάτων εἶναι κυρίοις δέδοται τοῖς ἀνθρώποις· τὰ δὲ τέλη πρὸς ὅπερ οὐκ ἴσμεν ἀπόῤῥητοι φέρουσι λόγοι· νῦν μὲν εἰς ὃ σκοπιμώτατον ἦν· νῦν δ’ εἰς ὃ μή· καὶ νῦν μὲν ἀκραιφνὲς τὸ τῆς γνώμης βουλόμενον εἰς τέλος ἐκεχωρήκει· νῦν δ’ οὐκ ἀμιγές·

PG 148:799ἀλλὰ μέμικταί τι καὶ τῶν ἀβουλήτων· ὥσπερ ἂν εἴ τις ἄρας ἐκ Σικελίας οὐκ ἐς Σαρδοῦς καὶ Κύρνου τοὺς λιμένας, οὗπερ ἐβούλετ’, ἀφίκετο· ἀλλά τις ἐκ τῶν ἑσπερίων βαράθρων ἀναῤῥαγεὶς καὶ ὑπερεκχυθεὶς ὑβριστὴς καὶ ἀγέρωχος ἄνεμος, ὥσπερ ἐξ ἐνέδρας καὶ λόχου, βίαιον ἐς Κρήτην αὐτῷ πεποίηται τὸν κατάπλουν. οὕτως ἐμοὶ δοκεῖν οὐκ ἐκ τοῦ τέλους τῶν πραττομένων εἶναι βέλτιον ἐξετάζειν ἀνδρῶν ἀρετὴν καὶ κακίαν, ἀλλ’ ἐκ τῆς βουλῆς καὶ προαιρέσεως. ἐξέσται δ’ ὅμως κἀκ τῶν εἰρησομένων ἐναργεστέραν τὴν τῶν λεχθέντων καρποῦσθαι δύναμιν. ἐντεῦθεν γὰρ ἄν τις θεῷτο μᾶλλον τὴν ἀκολούθησιν ἑκατέρωθεν συνδεδραμηκυῖαν κατὰ τὸ ἀνάλογον καὶ ἁρμόττον. ταῖς μὲν γὰρ ἀρχαῖς τὰ τέλη, τοῖς δὲ τέλεσιν αἱ ἀρχαὶ τὴν συμφωνίαν ἀκήρατον πάμπαν εἰλήφεσαν. (Δ.) Ἔγνωσται γὰρ ἅπασι, μὴ μόνον Ῥωμαίοις καὶ Ἕλλησιν, ἀλλὰ καὶ ὅσοις ἔθνεσι πολυειδέσι καὶ βαρβάροις εἶναι συμβέβηκε, μετὰ ποίας πραότητος καὶ δικαιοσύνης ταῖς ἀρχαῖς ἐχρήσατο τῶν πραγμάτων ὁ Καντακουζηνός· μετὰ ποίας δ’ αὖ τῆς μοχθηρίας καὶ ἀδικίας ὁ Ἀπόκαυκος.

(s. m. 6819 ind. 9} NICEPHORI CRECOR.E [IMP. J. PALKOL. 1] sursum erigitur. At is quidem illud habet peculiare, & δεδιέναι πάντας τὴν ἀτέκμαρτον τοῦ χρόνου φοράν. quod ego si haberem, culpa non vacarem. Eum Εγωγ' οὖν οὕτως ἔχων ἀεὶ διατελῶ, ὥστ᾽ ἐοικέναι enim si quis per vim in adversam partem inclinet, δοκώ μοι πτύσθω τινὶ πρὸς τὸ ὄρθιον εὐφυῶς ἀπευ deinde naturajem libertatem restituat, non con- θυνομένῳ· ὃς ἐκεῖνο κέκτηται πλέον ὁμοῦ, ὅπερ εἰ tinuo idem stat erectus, sed con'estim retrorsum καὶ αὐτὸς ἐνεκτήμην, ημάρτανον ἄν. Τὴν μὲν γὰρ fertur et agitatur, et aliquandiu auras diverberat, εἴ τις βίᾳ χειρὸς ἐπὶ τὰ ἔμπροσθεν μετακλίνας, donec vix tandem ad priorem erectumque statoma ἔπειτα τὴν αὐτονομίαν τῆς φύσεως αὖθις ἐκείνῳ παν sensim redeat. Mihi vero, quem multi hine et ράσχοι, οὐ πρὸς τὸ ὄρθιον εὐθὺς ἐκεῖνος φερόμενος inde pacem exosi, alii alias subinde impellunt, ἀτρεμεῖ· ἀλλ' ἀθρον ἐπὶ τὰ ὄπισθεν φέρεται καὶ »pes in Deo collocata est: hoc uno innitor; ac ne Ζονεῖται, καὶ θορυβεῖ τὸν ἀέρα μακρόν τινα χρόνον, tantillum quidem volo recedere a solita illa cle- ἕως ἐμὲ καὶ μόλις ἐπὶ τὴν προτέραν ηρέμα τῆς mentia. Sed mari objecta rupes, et quidam quasi εὐθύτητο; ἐκείνης ἀνέλθοι στάσιν. Εγώ δ' ὑπὸ πολ »gger immotus, furentes usque in me qualiscunque λῶν πολλαχόθεν πολλάκις ἄλλοτ᾽ ἄλλως τὴν εἰρήνην pelagi fluctus contemno. Aunulos autem, qui mihi μισούντων ὠθούμενος ἐφ' ἑνὸς ἐρείδομαι (Ρ. 365] plurimi ac multiplices velut infisi hærent, cir. τόπου, τῆς πρὸς Θεὸν ἐλπίδος, καὶ τῆς συνήθους οὐκ cumfero, parata navibus praesidia, quæ ex alio ἐξίστασθαι θέλω πραότητο; οὐδ᾽ ἐπὶ βραχύ. Αλλά hibernisque fluctibus volunt funes suos religare et πέτρα γίνομαι παράλιος καὶ οἷόν τις προβλή: ἀτι nodo constringere. Quod si quæ inde casu avulsæ, νακτος, τῶν κεινομένων ἀεὶ κατ᾿ ἐμοῦ τῆς οἰασοῦν sera ruptis funibus, seu node dissoluto, in maria θαλάττης ῥοθίων καταφρονῶν. Κρίκους δέ τινας οἷον voragines ae ductus defate sint, non rupeni, non ἐμπεφυκότας ἔχω γε κύκλῳ μάλα τοι πλείστους καὶ seutentiam meam, sed nautarum imprudentiam in παντοδαπούς, ερείσματα δήπου τῶν βουλομένων ἐκ culpa esse evidens est. › flac fum igitur ab illo πελάγους καὶ κλύδωνος ὁλκάδων ἐξέπτειν καὶ δε oratione habita, res 589 composite sunt. σμεῖν τοὺς κάλως ἑαυτῶν. "Αν δέ τινες ἐντεῦθεν ἀποσπασθεῖσαι, συμβἂν οὕτωσί πως, εἴτε τῶν καλωδίων ραγέντων, εἴτε τοῦ δεσμοῦ λυθέντος, ἐξωχείλωσι πρὸς τοὺς πελαγίους καταρράκτας καὶ κλύδωνας, οὐ τῆς πέτρας οὐδὲ τῆς ἐμῆς ἐστι γνώμης τούγκλημα. ἀλλὰ τῆς τῶν ἐπιβατών προφανῶς ἀβουλίας, ο Τότε μὲν οὖν οὕτως εἰπόντος ἐκείνον, καταστορέσθη τὰ πράγματα. – Γ. Καὶ ἡ μὲν Δημοσθένους εκείνου σοφία, πρὸς τὸ τελευταῖον ἐκβὲν τῶν πρὶν ὑπαρξάντων ἕκαστον κρίνεσθαι, λέγει καὶ ἀποφαίνεται. Ἐγὼ δὲ τὴν τῶν ἀγαθῶν ἀνδρῶν εὐδοκίμησιν, καὶ αἱ τὴν τῶν ἐναν τίως ἐχόντων κακίαν, οὐκ ἐκ τοῦ τέλους οἶμαι δεῖν ἐξετάζειν, ἀλλ' ἐκ τῆς ἀρχῆς καὶ τῆς πρώτης ἐπι βολῆς τῶν πραγμάτων. Εκεῖθεν γάρ, ὡς ἐκ πηγῆς καὶ ρίζης, ἀναλάμπειν άρχεται τῶν δρωμένων ή ἀρετὴ καὶ ἡ κακία· κἀκεῖθεν ἔξεστι συνορῶν ἀκρι βῶς τοῖς ἀσφαλῶς ἐθέλουσι κρίνειν τὴν τῶν δρών των προαίρεσιν, ὅτι καὶ μόνης τῆς ἀρχῆς τῶν πραγ μάτων είναι κυρίως δέδοται τοῖς ἀνθρώποις· τὰ δὲ τέλη πρὸς ὅπερ οὐκ ἴσμεν ἀπόρρητοι φέρουσι 26γοι· νῦν μὲν εἰς 8 σκοπιμώτατον ἦν· νῦν δ' εἰς δ μή· καὶ νῦν μὲν ἀκραιφν; τὸ τῆς γνώμης βουλό μενον εἰς τέλος ἐκεχωρήκει· νῦν δ' οὐκ ἀμιγές· ἀλλὰ μέμικται τι καὶ τῶν ἀβουλήτων· ὥσπερ ἂν III. Cæterum magni illius sapientia Demosthenis ait pronuntiatque, ex evente ultimo anteacta quaque estimari. Ego vero et praestantium virorum bonitatem, et eorum, qui contrariam vivendi rationem secuti sunt, malitiam, principio ac susceptione prima, non perfectione judicandam esse existimo. Nam in«le lauquam ex funte ac radice apparere incipit, bonæ an male sint actiones. liaque agentis cujusque consilium ii qui diligenter explorare voluerint, facile bine perspiciant, nou datam esse hominibus nisi rerum inchoandaruın potestatem; eventus autem arcana ratione eo dev Ivi quo ignoramus; modo ad id quod maxime spectavimus, modo ad aliud; et optate nunc quidem etera ex animi plane sententia succedere, nunc i.a με μου micrum accidal id quod optatur, sed aliquid admistum habeat quod minime velimus: ac is aliquis, cum ab Sicilia solvisset, non ad Sar- εἴ τις ἄρας ἐκ Σικελίας οὐκ ἐς Σαρδοῦς καὶ Κύρνου diniam ant ad portas Corsicos, quo volebat, appuJerif; sed in profervum aliquem ac ferocem veutum inciderit, qui ab occiduis gurgitibus erumpeus el superne tanquam ex insidiis et latebris cifusus, appellere ad Cretam coegerit. Idcirco videtur miai æstimanda hominum sea virtus, seu malitia, non tam ex rerum eventu, quam ex roJuntate et proposito. Verum ex iis, quæ postea dicam, vim curum, quæ dixi livebit planius perciperc. Inde enim melius viderit quivis consentientes utrinque consecutiones, proportione 590 et convenientia quadam. Namque et principiis extrema et extremis principia perfectissime respondent. τοὺς λιμένας, ούπερ ἐβούλετ', ἀφίκετο· ἀλλά τις ἐκ τῶν ἐσπερίων βαράθρων αναῤῥαγείς και ὑπερεκχυ θεὶς ὑβριστὴς καὶ ἀγέρωχος ἄνεμος, ὥσπερ ἐξ ἐνέδρας καὶ λόχου, βίαιον ἐς Κρήτην αὐτῷ πεποίηται τὸν κατάπλουν. Οὕτως ἐμοὶ δοκεῖν οὐκ ἐκ τοῦ τέλους τῶν πραττομένων εἶναι βέλτιον ἐξετάζειν ἀνδρῶν ἀρετὴν καὶ κακίαν, ἀλλ' ἐκ τῆς βουλῆς καὶ προει ρέσεως. Ἐξέσται δ' ὅμως κἀκ τῶν εἰρησομένων εναργεστέραν τὴν τῶν λεχθέντων καρποῦσθαι δύναμεν. Εντεῦθεν γὰρ ἄν τις θεῷτο μᾶλλον τὴν ἀπο λούθησαν ἑκατέρωθεν συνδεδραμηκυίαν κατὰ τὸ ἀviλόγου καὶ ἁρμόττον. Ταῖς μὲν γὰρ ἀρχεῖς τὰ τέλη, τοῖς δὲ τέλεσιν αἱ ἀρχαὶ τήν το φωνίεν ἀπ ρατον πάμπαν εἰλή εσ.ν.

ἔγνωσται δ’ αὖ ὁμοίως, καὶ ὅσους τοὺς διαύλους καὶ τὰ παλαίσματα μεταξὺ τῶν τῆς κακίας Τελχίνων ὀρχησαμένων, εἰς οἷον τὰ πράγματα κατηντήκει τὸ πέρας, τοῦ θεοῦ δικάζοντος καὶ ἀθλοθετοῦντος ἐξ ἀφανοῦς, καὶ ἀφθόγγοις καὶ σιωπώσαις φωναῖς ἀναδιδάσκοντος ἅπαντας, ἀγαθῆς προαιρέσεως ἀρχὰς καὶ πηγὰς προτιθέναι τῶν οἰκείων ἔργων, οἷς πρὸς βουλήσεώς ἐστι κατὰ νοῦν προχωρεῖν ἀγαθὸν τὸ γεώργιον. εἰ μὴ γὰρ ταῖς τῶν ἐμῶν διωκτῶν καινοφωνίαις ὁ Καντακουζηνὸς ὅπωσποτε παρενεχθεὶς χώραν ἐκείνοις τῇ τοῦ θεοῦ ἐκκλησίᾳ ζάλην προσενεγκεῖν κατὰ τὴν βασιλίδα Ἄνναν καὶ αὐτὸς ἐδεδώκει, κράτιστος ἂν βασιλέων ἐγίνετο, καὶ ἅμα τὰ Ῥωμαίων πράγματα μεγίστην ἂν δι’ αὐτοῦ τὴν ἐπίδοσιν ἀνελάμβανε. νῦν δὲ διὰ κακίαν ἄλλων αἴτιος ὁ πραότατος τῆς τῶν ὅλων ἔδοξεν εἶναι φθορᾶς. 2. Ἔργοις γε μὴν αὐτοῖς ὁρῶν ὁ Ἀπόκαυκος εἰς τοὐναντίον αὐτῷ τὰ τῆς κακίας ἔνεδρα προχωροῦντα, καὶ κακὸς ἐκ τοῦ προφανοῦς ἐλεγχόμενος εἶναι, οὐκ ἠρυθρία τοῖς ὁμοίοις ἐπιβάλλων ἀεί· καὶ ταῦτα τῶν πάλαι σοφῶν θαυμάζοντος ἀκούων τινὸς, οὐχ ὅτι πέπλευκέ τις, ἀλλ’ ὅτι πέπλευκε δίς.

(s. m. 6819 ind. 9} NICEPHORI CRECOR.E [IMP. J. PALKOL. 1] sursum erigitur. At is quidem illud habet peculiare, & δεδιέναι πάντας τὴν ἀτέκμαρτον τοῦ χρόνου φοράν. quod ego si haberem, culpa non vacarem. Eum Εγωγ' οὖν οὕτως ἔχων ἀεὶ διατελῶ, ὥστ᾽ ἐοικέναι enim si quis per vim in adversam partem inclinet, δοκώ μοι πτύσθω τινὶ πρὸς τὸ ὄρθιον εὐφυῶς ἀπευ deinde naturajem libertatem restituat, non con- θυνομένῳ· ὃς ἐκεῖνο κέκτηται πλέον ὁμοῦ, ὅπερ εἰ tinuo idem stat erectus, sed con'estim retrorsum καὶ αὐτὸς ἐνεκτήμην, ημάρτανον ἄν. Τὴν μὲν γὰρ fertur et agitatur, et aliquandiu auras diverberat, εἴ τις βίᾳ χειρὸς ἐπὶ τὰ ἔμπροσθεν μετακλίνας, donec vix tandem ad priorem erectumque statoma ἔπειτα τὴν αὐτονομίαν τῆς φύσεως αὖθις ἐκείνῳ παν sensim redeat. Mihi vero, quem multi hine et ράσχοι, οὐ πρὸς τὸ ὄρθιον εὐθὺς ἐκεῖνος φερόμενος inde pacem exosi, alii alias subinde impellunt, ἀτρεμεῖ· ἀλλ' ἀθρον ἐπὶ τὰ ὄπισθεν φέρεται καὶ »pes in Deo collocata est: hoc uno innitor; ac ne Ζονεῖται, καὶ θορυβεῖ τὸν ἀέρα μακρόν τινα χρόνον, tantillum quidem volo recedere a solita illa cle- ἕως ἐμὲ καὶ μόλις ἐπὶ τὴν προτέραν ηρέμα τῆς mentia. Sed mari objecta rupes, et quidam quasi εὐθύτητο; ἐκείνης ἀνέλθοι στάσιν. Εγώ δ' ὑπὸ πολ »gger immotus, furentes usque in me qualiscunque λῶν πολλαχόθεν πολλάκις ἄλλοτ᾽ ἄλλως τὴν εἰρήνην pelagi fluctus contemno. Aunulos autem, qui mihi μισούντων ὠθούμενος ἐφ' ἑνὸς ἐρείδομαι (Ρ. 365] plurimi ac multiplices velut infisi hærent, cir. τόπου, τῆς πρὸς Θεὸν ἐλπίδος, καὶ τῆς συνήθους οὐκ cumfero, parata navibus praesidia, quæ ex alio ἐξίστασθαι θέλω πραότητο; οὐδ᾽ ἐπὶ βραχύ. Αλλά hibernisque fluctibus volunt funes suos religare et πέτρα γίνομαι παράλιος καὶ οἷόν τις προβλή: ἀτι nodo constringere. Quod si quæ inde casu avulsæ, νακτος, τῶν κεινομένων ἀεὶ κατ᾿ ἐμοῦ τῆς οἰασοῦν sera ruptis funibus, seu node dissoluto, in maria θαλάττης ῥοθίων καταφρονῶν. Κρίκους δέ τινας οἷον voragines ae ductus defate sint, non rupeni, non ἐμπεφυκότας ἔχω γε κύκλῳ μάλα τοι πλείστους καὶ seutentiam meam, sed nautarum imprudentiam in παντοδαπούς, ερείσματα δήπου τῶν βουλομένων ἐκ culpa esse evidens est. › flac fum igitur ab illo πελάγους καὶ κλύδωνος ὁλκάδων ἐξέπτειν καὶ δε oratione habita, res 589 composite sunt. σμεῖν τοὺς κάλως ἑαυτῶν. "Αν δέ τινες ἐντεῦθεν ἀποσπασθεῖσαι, συμβἂν οὕτωσί πως, εἴτε τῶν καλωδίων ραγέντων, εἴτε τοῦ δεσμοῦ λυθέντος, ἐξωχείλωσι πρὸς τοὺς πελαγίους καταρράκτας καὶ κλύδωνας, οὐ τῆς πέτρας οὐδὲ τῆς ἐμῆς ἐστι γνώμης τούγκλημα. ἀλλὰ τῆς τῶν ἐπιβατών προφανῶς ἀβουλίας, ο Τότε μὲν οὖν οὕτως εἰπόντος ἐκείνον, καταστορέσθη τὰ πράγματα. – Γ. Καὶ ἡ μὲν Δημοσθένους εκείνου σοφία, πρὸς τὸ τελευταῖον ἐκβὲν τῶν πρὶν ὑπαρξάντων ἕκαστον κρίνεσθαι, λέγει καὶ ἀποφαίνεται. Ἐγὼ δὲ τὴν τῶν ἀγαθῶν ἀνδρῶν εὐδοκίμησιν, καὶ αἱ τὴν τῶν ἐναν τίως ἐχόντων κακίαν, οὐκ ἐκ τοῦ τέλους οἶμαι δεῖν ἐξετάζειν, ἀλλ' ἐκ τῆς ἀρχῆς καὶ τῆς πρώτης ἐπι βολῆς τῶν πραγμάτων. Εκεῖθεν γάρ, ὡς ἐκ πηγῆς καὶ ρίζης, ἀναλάμπειν άρχεται τῶν δρωμένων ή ἀρετὴ καὶ ἡ κακία· κἀκεῖθεν ἔξεστι συνορῶν ἀκρι βῶς τοῖς ἀσφαλῶς ἐθέλουσι κρίνειν τὴν τῶν δρών των προαίρεσιν, ὅτι καὶ μόνης τῆς ἀρχῆς τῶν πραγ μάτων είναι κυρίως δέδοται τοῖς ἀνθρώποις· τὰ δὲ τέλη πρὸς ὅπερ οὐκ ἴσμεν ἀπόρρητοι φέρουσι 26γοι· νῦν μὲν εἰς 8 σκοπιμώτατον ἦν· νῦν δ' εἰς δ μή· καὶ νῦν μὲν ἀκραιφν; τὸ τῆς γνώμης βουλό μενον εἰς τέλος ἐκεχωρήκει· νῦν δ' οὐκ ἀμιγές· ἀλλὰ μέμικται τι καὶ τῶν ἀβουλήτων· ὥσπερ ἂν III. Cæterum magni illius sapientia Demosthenis ait pronuntiatque, ex evente ultimo anteacta quaque estimari. Ego vero et praestantium virorum bonitatem, et eorum, qui contrariam vivendi rationem secuti sunt, malitiam, principio ac susceptione prima, non perfectione judicandam esse existimo. Nam in«le lauquam ex funte ac radice apparere incipit, bonæ an male sint actiones. liaque agentis cujusque consilium ii qui diligenter explorare voluerint, facile bine perspiciant, nou datam esse hominibus nisi rerum inchoandaruın potestatem; eventus autem arcana ratione eo dev Ivi quo ignoramus; modo ad id quod maxime spectavimus, modo ad aliud; et optate nunc quidem etera ex animi plane sententia succedere, nunc i.a με μου micrum accidal id quod optatur, sed aliquid admistum habeat quod minime velimus: ac is aliquis, cum ab Sicilia solvisset, non ad Sar- εἴ τις ἄρας ἐκ Σικελίας οὐκ ἐς Σαρδοῦς καὶ Κύρνου diniam ant ad portas Corsicos, quo volebat, appuJerif; sed in profervum aliquem ac ferocem veutum inciderit, qui ab occiduis gurgitibus erumpeus el superne tanquam ex insidiis et latebris cifusus, appellere ad Cretam coegerit. Idcirco videtur miai æstimanda hominum sea virtus, seu malitia, non tam ex rerum eventu, quam ex roJuntate et proposito. Verum ex iis, quæ postea dicam, vim curum, quæ dixi livebit planius perciperc. Inde enim melius viderit quivis consentientes utrinque consecutiones, proportione 590 et convenientia quadam. Namque et principiis extrema et extremis principia perfectissime respondent. τοὺς λιμένας, ούπερ ἐβούλετ', ἀφίκετο· ἀλλά τις ἐκ τῶν ἐσπερίων βαράθρων αναῤῥαγείς και ὑπερεκχυ θεὶς ὑβριστὴς καὶ ἀγέρωχος ἄνεμος, ὥσπερ ἐξ ἐνέδρας καὶ λόχου, βίαιον ἐς Κρήτην αὐτῷ πεποίηται τὸν κατάπλουν. Οὕτως ἐμοὶ δοκεῖν οὐκ ἐκ τοῦ τέλους τῶν πραττομένων εἶναι βέλτιον ἐξετάζειν ἀνδρῶν ἀρετὴν καὶ κακίαν, ἀλλ' ἐκ τῆς βουλῆς καὶ προει ρέσεως. Ἐξέσται δ' ὅμως κἀκ τῶν εἰρησομένων εναργεστέραν τὴν τῶν λεχθέντων καρποῦσθαι δύναμεν. Εντεῦθεν γὰρ ἄν τις θεῷτο μᾶλλον τὴν ἀπο λούθησαν ἑκατέρωθεν συνδεδραμηκυίαν κατὰ τὸ ἀviλόγου καὶ ἁρμόττον. Ταῖς μὲν γὰρ ἀρχεῖς τὰ τέλη, τοῖς δὲ τέλεσιν αἱ ἀρχαὶ τήν το φωνίεν ἀπ ρατον πάμπαν εἰλή εσ.ν.

PG 148:801οὐκ ἐπαινετὴν γὰρ τὴν τοιαύτην ἐνόμιζε τόλμαν ὁ σοφὸς, μετά γε δήπουθεν τὸ πολλοὺς ἀπαντλῆσαι θανάτους ἐν τοῖς θαλαττίοις ἀγῶσιν, ἐς τοὺς ὁμοίους αὖθις ἐμβάλλειν κινδύνους. (Β.) Δέον γὰρ, εἰ μή τι πλέον, ἐκείνῳ τἀνδρὶ τῶν τοῦ Καντακουζηνοῦ μεμνημένῳ δωρεῶν, μὴ μόνον τῆς πρὸς τοῦτον ἀπεχθείας ἀπέχεσθαι, ἀλλὰ χάριτας ὁμολογεῖν τὰς μεγίστας, καὶ γλώττῃ καὶ χειρὶ καὶ πᾶσι τρόποις προθυμίας τὸν εὐεργέτην ἀμείβεσθαι, ὅτι πρὸς τοσοῦτον ἐξ εὐτελοῦς ἀνήγαγεν ὕψος αὐτὸν, ὁ δὲ πάντα δίκαια παραδραμὼν μυρίους αὐτῷ συνετίθει καὶ συνεσκεύαζε τοὺς θανάτους, οὐδὲ τοὺς τῶν βαρβάρων Περσῶν αἰδούμενος νόμους, οἳ τοῖς ἀχαρίστοις νόμιμον ἐπάγουσι κόλασιν, μήτε τὰ πρὸς θεὸν εἶναι λέγοντες τὸν τοιοῦτον εὐχάριστον, μήτε πρὸς τοὺς γονέας, μήτε μὴν πρὸς τοὺς φίλους. ἀλλ’ ἐχρῆν, ὡς ἔοικεν, ἐκτριβῆναι Ῥωμαίων ἅπασαν πόλιν καὶ χώραν, καὶ αὐτὰ τῆς τοῦ θεοῦ ἐκκλησίας συγχεθῆναι τὰ πράγματα, δι’ ἔκτισιν οἶμαι παλαιοτέρων ἅμα καὶ νεωτέρων τοῦ γένους ἁμαρτημάτων. καὶ διὰ τοῦτο συνεχωρήθη τοιαῦτα παρεισφθαρῆναι κακίας ὄργανα καὶ προφάσεις, πλὴν φιλαρχίας καὶ δόξης ματαίας οὐδὲν ἐχούσας τὸ εὔλογον.

[4. c. 1531] BYZANTINE HISTORIE LIB. XII. [IMP. 3. PALLOL. 1) a nis et Græcis, sed et barbaris et altis quibuscunque gentibus, quanta quidem lenitate et justit Cantacuzenus in rerum usus sit initiis, quanta autem improbitate et injustitia Apocaucus, Notum pariter, post quot repetitos cursus, post quol palæstricos nequissimorum Telchinum saltus, quem ad exitum res perductæ sint; Deo arbitro et præmia statuente ex occulto, mutisque et tacitis vncibus omnes homines admonente, at opera sua ordiantur non ab alio principio ac fonte, quam a bono consilio, ai sibi ex sententia provenire laboris sui fractum velint. Itaque nisi Cantacuzenus, novis persecutorum meorum doctrinis utcunque abreptus, locum eis dedisset, sicuti Anna imperatris, invehendæ in Dei Ecclesiam turbidiskius 4. Έγνωστα: γὰρ ἅπασι, μὴ μόνον Ρωμαίοις IV. Notum videlicet omnibus, non solum Romaκαὶ Ἕλλησιν, ἀλλὰ καὶ ὅσοις ἔθνεσι πολυειδέσι καὶ βαρβάροις είναι συμβέβηκε, μετά ποίας πραότητος καὶ δικαιοσύνης ταῖς ἀρχαῖς ἐχρήσατο τῶν πραγμάτ των 6 Καντακουζηνός· μετά ποίας δ' αὖ τῆς μοχθη ρίας καὶ ἀδικίας ὁ Απόκαυκος. Έγνωστοι δ' αν ὁμοίως, [Ρ. 506] καὶ ὅσους τοὺς διαύλους καὶ τὰ παλαίσματα μεταξὺ τῶν τῆς κακίας Τελχίνων όρο χησαμένων, εἰς οἷον τὰ πράγματα κατηντήκει τὸ πέρας, τοῦ Θεοῦ δικάζοντος καὶ ἀθλοθετοῦντος ἐξ ἀφανοῦς, καὶ ἀφθόγγοις καὶ σιωπώσαις φωναῖς ἀναδιδάσκοντος ἅπαντας, ἀγαθῆς προαιρέσεως ἀρχές καὶ πηγὰς προτεθέναι τῶν οἰκείων έργων, οἷς προς βουλήσεως ἐστι κατά νοῦν προχωρεῖν ἀγαθὸν τὸ γεώργιον. Εἰ μὴ γὰρ ταῖς τῶν ἐμῶν διωκτών και νοφωνίας; ὁ Καντακουζηνός ὅπως ποτέ παρενεχθεὶς χώραν ἐκείνοις τῇ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησία ζάλην προσενεγκεῖν κατὰ τὴν βασιλίδα 'Ανναν καὶ αὐτὸς ἐδεδώκει, κράτιστος ἂν βασιλέων ἐγίνετο, καὶ ἅμα τὰ Ῥωμαίων πράγματα μεγίστην ἂν δι' αὐτοῦ τὴν ἐπίδοσιν ἀνελάμβανε. Νῦν δὲ διὰ κακίαν άλλων αξ τις 4 πραότατος τῆς τῶν ὅλων έδοξεν είναι φθο tempestatis, præstantissimus certe imperatorum fuisset, simulque accepisset Romana res maximum al en incrementum. Nunc vero aliorum scelere effectum est, ut qui mitissimus erat perdidisse omnia videretur. CAPUT VI. Spreaurus incepto non desistit. Cantacuzenum, de se optime meritum, perdere conatur. Persarum lex adversus ingratos. Cladium Romanarum cause. Cantacuzenus imperatricem et putriarcham privatim convenit, Oratio, quam apud eos habuit. Imperatriz et patriarcha jusjurandum dant et accipiunt, Cantacusenus multa et præclara meditatur. Pacis bellique consilia ab eo inita. Propensa erga ipsum voluntas finitimorum populoruın. Α'. Εργοις γε μὴν αὐτοῖς ὁρῶν ὁ ᾿Απόκαυκος εἰς τοὐναντίον αὐτῷ τὰ τῆς κακίας ένεδρα προχωρούντα, καὶ κακὸς ἐκ τοῦ προφανοῦς ἐλεγχόμενος εἶναι, οὐκ ἡρυθρία τοῖς ὁμοίοις ἐπιβάλλων ἀεί· καὶ ταῦτα τῶν πάλαι σοφῶν θαυμάζοντος ἀκούων τινός, οὐχ ότι πέπλευκέ τις, ἀλλ' ὅτι πέπλευκε δίς. Οὐκ ἐπαινετὴν γὰρ τὴν τοιαύτην ἐνόμιζε τόλμαν ο σοφός, μετά γε δήπουθεν τὸ πολλοὺς ἀπαντλήσαι θανάτους ἐν τοῖς θαλαττίοις ἀγῶσιν, ἐς τοὺς ὁμοίους αὖθις ἐμβάλλειν κινδύνους. Β. Δέον γάρ, εἰ μή τι πλέον, ἐκείνῳ τἀνδρὶ τῶν τοῦ Καντακουζηνού μεμνημένῳ δωρεών, μὴ μόνον τῆς πρὸς τοῦτον ἀπεχθείας ἀπέχεσθαι, ἀλλὰ χάριτας ὁμολογεῖν τὰς μεγίστης, καὶ γλώττῃ καὶ χειρ καὶ πᾶσι τρόποις προθυμίας τὸν εὐεργέτη, ἀμεί βεσθαι, ὅτι πρὸ; τοσοῦτον ἐξ εὐτελοῦς ἀνήγαγεν ύψος αὐτὸν, ὁ δὲ πάντα δίκαια παραδραμών μυρίους αὐτῷ συνετίθει [Ρ. 367] καὶ συνεσκεύαζε τους θανά τους, οὐδὲ τοὺς τῶν βαρβάρων Περσών απώνυμε νος νόμους, οἱ τοῖς ἀχαρίστοις νόμιμον ἐπάγουσι κόλασιν, μήτε τὰ πρὸς Θεὸν εἶναι λέγοντες τον πιο τον εὐχάριστον, μήτε πρὸς τοὺς γονέας, μήτε μήν πρὸς τοὺς φίλους. Αλλ' ἐχρῆν, ὡς ἔοικεν, εκτριβήnon 1. Quanquam eventu ipse videret Apocaucus, contra quain speraverat, cecidisse sibi fraudes et insidias, ac manifeste improbitatis argueretur, ΠΟΝ tamen erubescebat eadem semper altentare; idque cum didicisset, miratum esse quemdam ex veteribus sapientibus, non quod navigasset aliquis, 591 sed quod bis navigasset. Niuime scilicet laudaudəm existimabat vir sapiens ejusmodi sudaciam, quæ post tot nempe exhausta per mare infestum pericula in eadem rursus incurreret. II. Cum enim deberet Apocaucus, si non amplius aliquid presare, at beneficiorum Cautaenzeni memor, non solum omni in cum odio parcere, sed et maximas agere illi gratias, lingnaquo et manu et quovis officii gencre virum remunerari beneficum, a quo esset ex humili ad cum fortunæ gradum erectus; omni tamen violato jure, innum meras ipsi mortes conflabat ac moliebatur, ne Pɩrsarum quidem, gentis barbaræ leges reveritus, qui hominibus ingratis legitimus peuas irrogatit; neganique euin, qui talis sit, erga Deum ipsum aut parentes aut amicos grato animo fere, Sel nimirum oportuit omnes afligi Romanorum urbet Variorum nota. Gregoras hunc librum, et quinque deinceps contínuos, seviente in Acindynianos persecutione scripsit, nondum tamen domo inclusus; io, μ opinor, ante habitam synodum Palamiticarn. Dee cimum octavum et novem sequentes testatur ipse scripsisse se habita jai synodo, domi manere jussuin et al monachis custodibus obsessum. Vicesimum octavum, et reliquos usque ad tricesi - mum octavum, resepta jain libertate, variis tein - poribus videtur condidisse. Boivin, Xenoph. lib. 1, De Cyri inst. Boltın.

Chapter VICaput VI

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

PG 148:803ἀλλ’ ἐς τὸ πρότερον ἴχνος τοῦ λόγου φέρε ἀνακάμψωμεν. (Γ.) Συνορῶν γὰρ, ὡς ἔφημεν, ὁ Καντακουζηνὸς, ὅτι συσκευάζων αὖθις Ἀπόκαυκος οὐ παύεται δόλους καὶ ἔνεδρα κατ’ αὐτοῦ, καὶ οὐκ εἰς μακρὰν ἠρεμήσας ἐπιβουλὴν ἐκραγεῖσαν ὄψεται φόνου μεστὴν κατὰ τῆς ἑαυτοῦ κεφαλῆς, ἰδίᾳ παραλαβὼν ἅμα βασιλίδι τὸν πατριάρχην τοιάδε φησί. (Δ.) Τῶν ἔξω σοφῶν οἱ χαριέστεροι τἀναντία κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον ἐν τῷ αὐτῷ γενέσθαι ὑποκειμένῳ τῶν ἀμηχάνων εἶναί φασι. τούτου δ’ οὕτως ἔχοντος, οὐχ ὁρῶ τίς ἂν ἐμοὶ γένοιτο μηχανὴ, ἣ μεριζομένη πρὸς δύο τἀναντιώτατα παρέχοιτο δρᾷν ἀσφαλῶς ἃ προκεχείρισμαι. τὸ μὲν γὰρ τῶν κοινῶν προνοεῖσθαι πραγμάτων ἁπάντων ἕνα με ὄντα αὐτὸν, καὶ πάντων ἐπιμελεῖσθαι τῶν ὑπεικόντων τῇ βασιλείᾳ ἀνθρώπων μὴ ῥᾳδίως ὑπὸ τῶν πολεμίων βλάπτεσθαι, πᾶσαν ἕλκει πρὸς ἑαυτὸ διάνοιαν, καὶ πᾶσαν λογισμῶν ὑποτάττει φροντίδα· τὸ δ’ αὐτοῖς ἐκείνοις, ὧν προνενόημαι, ἐπιβούλοις κεχρῆσθαι κατὰ τῆς ἐμαυτοῦ ζωῆς, τοῦτο δὲ παγχάλεπον ὂν ἀναγκάζει πάντων ἀποστάντα με τῶν ἄλλων φροντίδων μόνης τῆς ἐμαυτοῦ ζωῆς προνοεῖσθαι, καὶ τὴν οἰκείαν ἀσφάλειαν ἐκ παντὸς πραγματεύεσθαι τρόπου.

JA. u. 6849 IND. 01 IMP 3. FALEOL.1.1 et prasincias; ne, ut opinor, vetera simul et re- και Ῥωμαίων ἅπασαν πόλιν και χώραν, και 1:2 centia gentis delicta impunita essent. Eoque per. missum est talia per scelus obrepere malorum iustrumienta et causas, nullo alio jure quâm ambitione et vana gloria. Sed age illuc redeamus, unde nostra deflexit oratio. ill. Cam, ut dixi, Cantacuzenus intelligeret, non desinere Apocaucum dolos et insidias struere adversus se, et funestissimam conjurationem in caput suum postpaulo erupturam prævideret, iinpe. ratricem et patriarcham privatim convenit, et hanc apud eos orationem habuit: IV. Profanorum philosophorum præstautissimi 592 contraria eodem tempore eidem rei negunt inesse posse. Quod cum ita sit, non video quæn: 18 a me possit machina adhiberi, qua duabus rebus iisque maxime contrariis divisa cautissime possim exsequi ea quæ decrevi. Nam et toti publicæ vei mum me prospicere, et de omnibus, qui huic imperio subjecti sunt, sollicitum esse, ne quid detrimenti temere ab hostibus accipiant, id quidem τῆς τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας συγχυθήναι τὰ πρόγατα, δι' ἔκτισιν οἶμαι παλαιοτέρων ἅμα καὶ νεωτέρων τοῦ γένους ἁμαρτημάτων. Καὶ διὰ τοῦτο συνεχωρήθη τοιαῦτα παρεισφθαρήναι κακίας όργανα και προφάσ σεις, πλην φιλαρχίας και λόξης ματαίας αυτεν ἐχούσας τὸ εὐλογον. 'Αλλ' ἐς τὸ πρότερον ίχνος τοῦ λόγου φέρε ἀνακάμψωμεν. Γ΄. Συνορῶν γὰρ, ὡς ἔφημεν, ὁ Καντακουζηνός, ὅτι συσκευάζων αὖθις Απόκαυκος οὐ παύεται δόλους καὶ ἔνεδρα κατ' αὐτοῦ, καὶ οὐκ εἰς μακρὰν ἡρεμήσας ἐπιβουλὴν ἐκραγεῖσαν ὄψεται φόνου μεστὴν κατὰ τῆς ἑαυτοῦ κεφαλῆς, ἰδίᾳ παραλαβών ἅμα βασιλίδι τὸν πατριάρχην τοιάδε φησί· Δ'. «Τῶν ἔξω σοφῶν οι χαριέστερος τάνα τία κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον ἐν τῷ αὐτῷ γενέσθαι ὑποκειμένῳ τῶν ἀμηχάνων εἶναί φασι. Τούτου δ' ου τως ἔχοντος, οὐχ ὁρῶ τίς ἂν ἐμοὶ γένοιτο μηχανή, μεριζομένη πρὸς δύο τἀναντιώτατα παρέχοιτο δραν ἀσφαλῶς ὁ προκεχείρισμαι. Τὸ μὲν γὰρ τῶν κοινῶν προνοείσθαι πραγμάτων ἁπάντων ένα με ὄντα αὐτή, καὶ πάντων ἐπιμελεῖσθαι τῶν ὑπεικόντων τῇ βασι· λείᾳ ἀνθρώπων μὴ ῥᾳδίως ὑπὸ τῶν πολεμίων βλά πτεσθαι, πᾶσαν ἔχει πρὸς ἑαυτὸ διάνοιαν, καὶ πᾶσαν λογισμῶν ὑποτάττει φροντίδα· τὸ δ' αὐτοῖς ἐκείνοις, ὧν προνενόημαι, ἐπιβούλοις κεχρῆσθαι κατά της ἐμαυτοῦ ζωῆς, τοῦτο δὲ παγχάλεπον ἂν ἀναγκάζει πάντων ἀποστάντα με τῶν ἄλλων φροντίδων μόνης τῆς ἐμαυτοῦ ζωῆς προνοεῖσθαι, καὶ τὴν οἰκεία, ἀσφάλειαν ἐκπαντός πραγματεύεσθαι τρόπου. Τούτου δὲ τὴν διόρθωσιν ἀμφοῖν ὑμῖν ἀνηρτῆσθαι ἐχρήν, εἰ τα δίκαια πράττειν ἐβούλεσθε, οἷς χρέος ἅπαν ἀνή παι πᾶσι τρόποις ἐπείγεσθαι ἀποτρέπειν καὶ απο κάπτειν, εἴτι που κατά τε τῶν τῆς βασιλείας ἐμοῦ καὶ τῆς Ἐκκλησίας υποφύοιτο κακίας βλάστημα, 8 λυμανεῖται προβαῖνον εἰ; αὔξησιν καὶ ἅπαν ἄρ δὴν ἀφανιεῖ τὸ κράτος ἀμφοῖν. Υμεῖς δὲ μοχθηροί; ἀνδράσι λάθρα καὶ συχνὰ κοινολογούμενοι, καὶ τοῖς αὐτῶν παραλόγοις επόμενοι λόγοις, τῇ ἀριστερά χειρὶ τὴν δεξιὰν ἀποκόπτειν ἐπειγομένοι; ἑκόντες ἐοίκατε. Επειτα εἰ μὲν ἐμοῦ τὴν ψυχὴν ἐξάγειν τοῦ σώματος τοῖς ἐπιβούλοις ἦν πρὸς βουλήσεως μόνου, καὶ μὴ κατὰ παντὸς ἐχώρει, τῶν τε φίλων καὶ τῶν ἐκγόνων, τὸ τῆς σφῶν ἀναιδείας ξίφος, ἴσως μὲν ἐσίγων ἂν ἴσως δ' οὔ. Οὐ γὰρ πάνυ μοι φαίνεται θεμι τὴν οὐδὲ τοῦτο, προδιδόναι τὴν ἑαυτοῦ τις ἐκών γε εξ και ψυχήν, άλλου κτῆμα καὶ παρακαταθήκην Ρ. 568] οὖσαν πρὶν πρὸς τοῦ δεσπότου γενέσθαι τὴν λύσιν. Εἰ δ' οὖν, φρασάτω τις ἐμοὶ παρελθών, ότου χάριν ἀτάφους τῶν πάλαι δικαστῶν οἱ σοφώτεροι μιπτεία σθαι κατεψηφίσαντο, ὧν αἱ χεῖρες καθ' ἑαυτῶν ἐστρατεύσαντο. Ὅμοιον γὰρ εἶναι πως δοκεῖ τὸ τοιοῦ τον, ὥσπερ ἂν εἴ τις ἐξ ἀλλοδαπῆς τῶν ἄλλου δε σμώτην δραπέτην εργάσαιτο. Εἰ δὲ πρὸς ἅπαντα; ἄρξη, ὁμοίως διαβαίνοι τά τε τῆς ἐπιβουλῆς τῶν μοχθηρῶν καὶ τοῦ γε κινδύνου τουμοῦ, μανίας οὐκ Variorum notæ. omnes trahit ad se animi nervos, omnes vindie t cogitationes et curas. At cos ipsos vitæ meæ insidiari, quibus consulo, id vero gravissimum cum sit, cogit me omni alia cura abjecta uni providere saluti meæ, et quoquo modo parare mihi securitatem. Ejus autem rei emendationem ambobus vobis incumbere oportebat, si quæ æquum crat ea facere voluissetis; vobis, inquam, ad quos ca omnis cura spectat, quorum omne studium in co poni debet, ut advertatis ac præcidatis quidquid in imperium simul et Ecclesiam succreverit germinis mali, quo in d'es augescente corrumpi possit atque omnino deleri utriusque potestatis robur. Al vos, cum improbis hominibus clam et crebro colluquentes, eorumque insanis inducti suasionibus, iis ultro assimilamini, qui sinistra manu dextram amputare studeant. Jam vero, si animam mihi uni eripere vellent insidiatores mei, nec eorum insolentissimus gladius per amicos omines, per omnem stirpem esset pervasurus, quiessem ego fortasse, fortasse etiam non quiessem. 593 Mihi enim nec isluc videtur omnino permissum, ut animam nostram, cujus est dominus alter, depositarii vero nos sumus, prodamus ultro et deseramus, antequam liberaverit is, qui dominus est. Sin hoc licet, prodeat aliquis doceatque me, cur olim judiecs sapientissimi voluerint eos projici insepultos, qui suam in se ipsos dextram armavissent. Perinde enim illud videtur esse quodammodo, ac si quis peregrino solo egressus alienum mancipium vinculis eduxerit, et fugitivum abire jusserit. Quod si ad omnes pariter pertinent et insidiæ sceleratorum hominum, et periculum meum, insaniɔ: criCantacuz, lib. ii, cap. 5. Ducang.

τούτου δὲ τὴν διόρθωσιν ἀμφοῖν ὑμῖν ἀνηρτῆσθαι ἐχρῆν, εἰ τὰ δίκαια πράττειν ἐβούλεσθε, οἷς χρέος ἅπαν ἀνῆπται πᾶσι τρόποις ἐπείγεσθαι ἀποτρέπειν καὶ ἀποκόπτειν, εἴ τι που κατά τε τῶν τῆς βασιλείας ὁμοῦ καὶ τῆς ἐκκλησίας ὑποφύοιτο κακίας βλάστημα, ὃ λυμανεῖται προβαῖνον εἰς αὔξησιν καὶ ἅπαν ἄρδην ἀφανιεῖ τὸ κράτος ἀμφοῖν. ὑμεῖς δὲ μοχθηροῖς ἀνδράσι λάθρα καὶ συχνὰ κοινολογούμενοι, καὶ τοῖς αὐτῶν παραλόγοις ἑπόμενοι λόγοις, τῇ ἀριστερᾷ χειρὶ τὴν δεξιὰν ἀποκόπτειν ἐπειγομένοις ἑκόντες ἐοίκατε. ἔπειτα εἰ μὲν ἐμοῦ τὴν ψυχὴν ἐξάγειν τοῦ σώματος τοῖς ἐπιβούλοις ἦν πρὸς βουλήσεως μόνου, καὶ μὴ κατὰ παντὸς ἐχώρει, τῶν τε φίλων καὶ τῶν ἐκγόνων, τὸ τῆς σφῶν ἀναιδείας ξίφος, ἴσως μὲν ἐσίγων ἂν, ἴσως δ’ οὔ. οὐ γὰρ πάνυ μοι φαίνεται θεμιτὸν οὐδὲ τοῦτο, προδιδόναι τὴν ἑαυτοῦ τις ἑκών γε εἶναι ψυχὴν, ἄλλου κτῆμα καὶ παρακαταθήκην οὖσαν, πρὶν πρὸς τοῦ δεσπότου γενέσθαι τὴν λύσιν. εἰ δ’ οὖν, φρασάτω τις ἐμοὶ παρελθὼν, ὅτου χάριν ἀτάφους τῶν πάλαι δικαστῶν οἱ σοφώτεροι ῥιπτεῖσθαι κατεψηφίσαντο, ὧν αἱ χεῖρες καθ’ ἑαυτῶν ἐστρατεύσαντο.

JA. u. 6849 IND. 01 IMP 3. FALEOL.1.1 et prasincias; ne, ut opinor, vetera simul et re- και Ῥωμαίων ἅπασαν πόλιν και χώραν, και 1:2 centia gentis delicta impunita essent. Eoque per. missum est talia per scelus obrepere malorum iustrumienta et causas, nullo alio jure quâm ambitione et vana gloria. Sed age illuc redeamus, unde nostra deflexit oratio. ill. Cam, ut dixi, Cantacuzenus intelligeret, non desinere Apocaucum dolos et insidias struere adversus se, et funestissimam conjurationem in caput suum postpaulo erupturam prævideret, iinpe. ratricem et patriarcham privatim convenit, et hanc apud eos orationem habuit: IV. Profanorum philosophorum præstautissimi 592 contraria eodem tempore eidem rei negunt inesse posse. Quod cum ita sit, non video quæn: 18 a me possit machina adhiberi, qua duabus rebus iisque maxime contrariis divisa cautissime possim exsequi ea quæ decrevi. Nam et toti publicæ vei mum me prospicere, et de omnibus, qui huic imperio subjecti sunt, sollicitum esse, ne quid detrimenti temere ab hostibus accipiant, id quidem τῆς τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας συγχυθήναι τὰ πρόγατα, δι' ἔκτισιν οἶμαι παλαιοτέρων ἅμα καὶ νεωτέρων τοῦ γένους ἁμαρτημάτων. Καὶ διὰ τοῦτο συνεχωρήθη τοιαῦτα παρεισφθαρήναι κακίας όργανα και προφάσ σεις, πλην φιλαρχίας και λόξης ματαίας αυτεν ἐχούσας τὸ εὐλογον. 'Αλλ' ἐς τὸ πρότερον ίχνος τοῦ λόγου φέρε ἀνακάμψωμεν. Γ΄. Συνορῶν γὰρ, ὡς ἔφημεν, ὁ Καντακουζηνός, ὅτι συσκευάζων αὖθις Απόκαυκος οὐ παύεται δόλους καὶ ἔνεδρα κατ' αὐτοῦ, καὶ οὐκ εἰς μακρὰν ἡρεμήσας ἐπιβουλὴν ἐκραγεῖσαν ὄψεται φόνου μεστὴν κατὰ τῆς ἑαυτοῦ κεφαλῆς, ἰδίᾳ παραλαβών ἅμα βασιλίδι τὸν πατριάρχην τοιάδε φησί· Δ'. «Τῶν ἔξω σοφῶν οι χαριέστερος τάνα τία κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον ἐν τῷ αὐτῷ γενέσθαι ὑποκειμένῳ τῶν ἀμηχάνων εἶναί φασι. Τούτου δ' ου τως ἔχοντος, οὐχ ὁρῶ τίς ἂν ἐμοὶ γένοιτο μηχανή, μεριζομένη πρὸς δύο τἀναντιώτατα παρέχοιτο δραν ἀσφαλῶς ὁ προκεχείρισμαι. Τὸ μὲν γὰρ τῶν κοινῶν προνοείσθαι πραγμάτων ἁπάντων ένα με ὄντα αὐτή, καὶ πάντων ἐπιμελεῖσθαι τῶν ὑπεικόντων τῇ βασι· λείᾳ ἀνθρώπων μὴ ῥᾳδίως ὑπὸ τῶν πολεμίων βλά πτεσθαι, πᾶσαν ἔχει πρὸς ἑαυτὸ διάνοιαν, καὶ πᾶσαν λογισμῶν ὑποτάττει φροντίδα· τὸ δ' αὐτοῖς ἐκείνοις, ὧν προνενόημαι, ἐπιβούλοις κεχρῆσθαι κατά της ἐμαυτοῦ ζωῆς, τοῦτο δὲ παγχάλεπον ἂν ἀναγκάζει πάντων ἀποστάντα με τῶν ἄλλων φροντίδων μόνης τῆς ἐμαυτοῦ ζωῆς προνοεῖσθαι, καὶ τὴν οἰκεία, ἀσφάλειαν ἐκπαντός πραγματεύεσθαι τρόπου. Τούτου δὲ τὴν διόρθωσιν ἀμφοῖν ὑμῖν ἀνηρτῆσθαι ἐχρήν, εἰ τα δίκαια πράττειν ἐβούλεσθε, οἷς χρέος ἅπαν ἀνή παι πᾶσι τρόποις ἐπείγεσθαι ἀποτρέπειν καὶ απο κάπτειν, εἴτι που κατά τε τῶν τῆς βασιλείας ἐμοῦ καὶ τῆς Ἐκκλησίας υποφύοιτο κακίας βλάστημα, 8 λυμανεῖται προβαῖνον εἰ; αὔξησιν καὶ ἅπαν ἄρ δὴν ἀφανιεῖ τὸ κράτος ἀμφοῖν. Υμεῖς δὲ μοχθηροί; ἀνδράσι λάθρα καὶ συχνὰ κοινολογούμενοι, καὶ τοῖς αὐτῶν παραλόγοις επόμενοι λόγοις, τῇ ἀριστερά χειρὶ τὴν δεξιὰν ἀποκόπτειν ἐπειγομένοι; ἑκόντες ἐοίκατε. Επειτα εἰ μὲν ἐμοῦ τὴν ψυχὴν ἐξάγειν τοῦ σώματος τοῖς ἐπιβούλοις ἦν πρὸς βουλήσεως μόνου, καὶ μὴ κατὰ παντὸς ἐχώρει, τῶν τε φίλων καὶ τῶν ἐκγόνων, τὸ τῆς σφῶν ἀναιδείας ξίφος, ἴσως μὲν ἐσίγων ἂν ἴσως δ' οὔ. Οὐ γὰρ πάνυ μοι φαίνεται θεμι τὴν οὐδὲ τοῦτο, προδιδόναι τὴν ἑαυτοῦ τις ἐκών γε εξ και ψυχήν, άλλου κτῆμα καὶ παρακαταθήκην Ρ. 568] οὖσαν πρὶν πρὸς τοῦ δεσπότου γενέσθαι τὴν λύσιν. Εἰ δ' οὖν, φρασάτω τις ἐμοὶ παρελθών, ότου χάριν ἀτάφους τῶν πάλαι δικαστῶν οἱ σοφώτεροι μιπτεία σθαι κατεψηφίσαντο, ὧν αἱ χεῖρες καθ' ἑαυτῶν ἐστρατεύσαντο. Ὅμοιον γὰρ εἶναι πως δοκεῖ τὸ τοιοῦ τον, ὥσπερ ἂν εἴ τις ἐξ ἀλλοδαπῆς τῶν ἄλλου δε σμώτην δραπέτην εργάσαιτο. Εἰ δὲ πρὸς ἅπαντα; ἄρξη, ὁμοίως διαβαίνοι τά τε τῆς ἐπιβουλῆς τῶν μοχθηρῶν καὶ τοῦ γε κινδύνου τουμοῦ, μανίας οὐκ Variorum notæ. omnes trahit ad se animi nervos, omnes vindie t cogitationes et curas. At cos ipsos vitæ meæ insidiari, quibus consulo, id vero gravissimum cum sit, cogit me omni alia cura abjecta uni providere saluti meæ, et quoquo modo parare mihi securitatem. Ejus autem rei emendationem ambobus vobis incumbere oportebat, si quæ æquum crat ea facere voluissetis; vobis, inquam, ad quos ca omnis cura spectat, quorum omne studium in co poni debet, ut advertatis ac præcidatis quidquid in imperium simul et Ecclesiam succreverit germinis mali, quo in d'es augescente corrumpi possit atque omnino deleri utriusque potestatis robur. Al vos, cum improbis hominibus clam et crebro colluquentes, eorumque insanis inducti suasionibus, iis ultro assimilamini, qui sinistra manu dextram amputare studeant. Jam vero, si animam mihi uni eripere vellent insidiatores mei, nec eorum insolentissimus gladius per amicos omines, per omnem stirpem esset pervasurus, quiessem ego fortasse, fortasse etiam non quiessem. 593 Mihi enim nec isluc videtur omnino permissum, ut animam nostram, cujus est dominus alter, depositarii vero nos sumus, prodamus ultro et deseramus, antequam liberaverit is, qui dominus est. Sin hoc licet, prodeat aliquis doceatque me, cur olim judiecs sapientissimi voluerint eos projici insepultos, qui suam in se ipsos dextram armavissent. Perinde enim illud videtur esse quodammodo, ac si quis peregrino solo egressus alienum mancipium vinculis eduxerit, et fugitivum abire jusserit. Quod si ad omnes pariter pertinent et insidiæ sceleratorum hominum, et periculum meum, insaniɔ: criCantacuz, lib. ii, cap. 5. Ducang.

PG 148:805ὅμοιον γὰρ εἶναί πως δοκεῖ τὸ τοιοῦτον, ὥσπερ ἂν εἴ τις ἐξ ἀλλοδαπῆς ἰὼν ἄλλου δεσμώτην δραπέτην ἐργάσαιτο. εἰ δὲ πρὸς ἅπαντας ἄρδην ὁμοίως διαβαίνοι τά τε τῆς ἐπιβουλῆς τῶν μοχθηρῶν καὶ τοῦ γε κινδύνου τοὐμοῦ, μανίας οὐκ ἂν ἐλεύθερον ἐς τέλος εἴη τὸ σιγᾷν. εἰ δ’ ἀκίβδηλος μὲν ὑμῶν ἡ πρόθεσις ἐμοὶ τετήρηται μέχρι νῦν, ὑπισχνεῖσθε δ’ ἔτι καὶ τὴν ἐφεξῆς συντήρησιν αὐτῆς τὸ παράπαν διαφυλάξειν κακίας πάσης ἀμέθεκτον, καὶ ὅσα κατὰ τῆς ἐμῆς ὁμοίως μαίνεται ψυχῆς, ἕτοιμος αὖθις ἐγὼ τήν τε ὑμετέραν ἄρτι περαίνειν δέησιν, καὶ ὁμοῦ τὰς τοῦ μακαρίτου βασιλέως περὶ τῆς τῶν κοινῶν πραγμάτων ἐπιτροπῆς τε καὶ διοικήσεως ἐντολάς. τοῦτο δ’ οὐκ ἄλλως ἀναμφισβήτητον ἂν γένοιτο πᾶσιν ἡμῖν, πρὶν ἔνορκον ἡμῖν τὴν ὑπόσχεσιν καταστῆσαι, καθὰ πολλαχῆ καὶ πολλάκις ἐν ταῖς τῶν ἀνθρωπίνων πραγμάτων ἀμφισβητήσεσιν εἴωθε γίνεσθαι. τοῦτο γὰρ ἐμοὶ καταφύγιον ἀσφαλὲς ἐν τῷ παρόντι δοκεῖ, καταστορέσαι δυνάμενον πᾶσαν ἐμῆς ψυχῆς ὑποψίαν καὶ λογισμῶν τρικυμίαν. εἶναι γὰρ καὶ βοτάνην Ἀσκληπιάδαι φασὶ τοῖς λύκοις θανάσιμον, ὑφ’ ἣν ταῖς ἀλώπεξι προσιούσαις ἀφόβως καθεύδειν περίεστιν.

S05 [4. c. 1341] BYZANTIN HISTORIE LIB. XII. ΤΡ. 1. ΤΑ: ΣΟ.. 1 806 ἂν ἐλεύθερον ἐς τέλος εἴη τὸ σιγᾶν. Εἰ δ᾽ ἀκίβδηλος men haud efugerim, si perpetuo sale am. Sove: μὲν ὑμῶν ἡ πρόθεσις ἐμοὶ τετήρηται μέχρι νύν, ὑπισχνείσθε δ' ἔτι καὶ τὴν ἐφεξῆς συντήρησιν αὐτῆς το παράπαν διαφυλάξειν κακίας πάσης ἀμέθεντων, καὶ ὅσα κατὰ τῆς ἐμῆς ὁμοίως μαίνεται ψυχής. Έτοιμος αὖθις ἐγὼ τήν τε ὑμετέραν ἄρτι περαίνειν δέησιν, καὶ ὁμοῦ τὰς τοῦ μακαρίτου βασιλέως περὶ τῆς τῶν κοινῶν πραγμάτων ἐπιτροπῆς τε καὶ διοικήσεως ἐντολάς. Τοῦτο δ' οὐκ ἄλλως ἀναμφι σβήτητον ἂν γένοιτο πᾶσιν ἡμῖν, πρὶν ἔνορχον ἡμῖν τὴν ὑπόσχεσιν καταστῆσαι, καθὰ πολλαχῆ καὶ πολι λάκις ἐν ταῖς τῶν ἀνθρωπίνων πραγμάτων άμφι σβητήσεσιν είωθε γίνεσθαι. Τοῦτο γὰρ ἐμοὶ καταψύγιον ἀσφαλὲς ἐν τῷ παρόντι δοκεῖ, καταστορέσαι δυνάμενον πᾶσαν ἐμῆς ψυχῆς ὑποψίαν καὶ λογισμῶν τρικυμίαν. Είναι γὰρ καὶ βοτάνην Ασκληπιάδαι φασί τοῖς λύκοις θανάσιμον, ὑφ' ἐν ταῖς ἀλώπεξι τροσ οὖσαι; ἀφόβως καθεύδειν περίεστιν. Εἰ οὖν καὶ τοῖς ἀλόγοις εὐμήχανόν πως ἡ ἀνάγκη προς σωτηρίαν γίνεται, ἄμεινον δήπου τοῖς λόγῳ καὶ νῷ συμ · φυεί κεχρημένοις ἡμῖν ἐν τοῖς ἐπικινδύνοις πράγμασιν ἐγγύας ἀπαιτεῖν, οπόσαι πρὸς τὴν δι' ὅρκων καταφεύγουσι πίστωσιν. Αμειψαίμην δ᾽ ἂν καὶ αὐτὸς ὑμᾶς τοῖς παραπλησίοις, εἰ μὴ ἱκανὰ πρὸς ἀστά λειαν πίστεως τὰ προϋπηργμένα δοκοίη. Εν γὰρ ἐξουσία γενόμενος τοῦ τῆς αὐτοκρατορίας περ:62λέσθαι τὸ σχῆμα, πρὸς ἐσχάτας ἤδη τοῦ βασιλέως ὄντος πνιάς, ὅτε καὶ σὺν τοῖς δυσὶν υἱέσιν ἐκείνου τῶν βασιλείων ἔνῖον αὐτὸς γενόμενος φρουροίς στρατιωτικαῖς Ασφαλισάμην αὐτά, μηδενὸς ἀντιπράττοντος, ἀλλὰ πάντων ὑπεπτηχότων τῷ δέει, οὐ ταυτὸν πέπονθα τοῖς παρ' ἀξίαν ἐντυχοῦσί τινι θησαυρῷ, καὶ ἀμφοτέραις τὸ τῆς ψυχῆς ἀναπιμπλάναι τοῦ ἔρωτος φίλτρον επειγομένοις· ἀλλ' ἔμεινα τῶν τῆς ἐξαρχῆς προθέσεως ὅμων ἐντός. Πολλῷ δὲ δf που σαφέστερον ἐξουσία καὶ πλοῦτος καὶ αὐτόνομος δύναμις γνώμην ἀνθρώπου δηλοῦσιν, ἡ πενία καὶ ὑπεξούσιος δίαιτα. Τῷ γὰρ ἀκουσίῳ βιαίως ἐνίων τὰ ήθη τυραννύμενα λανθάνει διὰ μακροῦ τὰς τῶν ἔξωθεν [Γ. 369] κρίσει; τῆς ἀληθείας καταψευδόμενα. Εν μὲν οὖν ἐκεῖνο μετὰ τὴν τοῦ βασιλέως τελευτὴν τῆς ἐμῆς καθαρότητος παραστατικὴν, καὶ ἅμα τῆς ὑμῶν δειλία; ἀναιρετικὴν, ὅτι παρὰν ἐκ τοῦ ῥᾴ του τὸ βασίλειον περιζώσασθαι κράτος, οὔτε πέπραχα τοιοῦτον οὐδὲν, ούτε βεβούλευμα, ἀλλ' ἔμεινα πάμπαν τῶν ὅρων τῆς εἰθισμένης τάξεως Ενδον, ἀκήρατον συντηρῶν τὸ φρονοῦν τῆς ψυχῆς. Ο γύρω τοσοῦτον ἀνθρώποις ἀρέσκειν ἔκρινα δεῖν, ὅσον τῷ τῶν ἀδίλων ἐπόπτῃ Θεῷ. Οἱ μὲν γὰρ τῶν δρωμένων ἐς τοὺμφανὲς καθίστανται μάρτυρες μόνων, ου; καὶ παραλογίσασθαι ἔξεστιν ἐνίωσε, εἰ τις τοὺς τῆς κακίας καρπούς τοῖς τῆς ἀρετῆς ὑποτίθησι σχήμασί τε καὶ χρώμασι. Θεὸς δ' ἐν αὐτοῖς πρὸ τῶν ἔργων τοῖς τῆς καρδίας κινήμασιν ἐφείδει τὰ τῆς ἐξετάσεως ίχνη, καὶ τὸ βῆμα τῆς δίκης ἐν αὐταῖς συγκροτεί τῶν λογισμῶν ταῖς ἀρχαῖ;, ἔνθα χώραν οὐκ ἔχει σχῆμα καὶ χρώμα καλύπτειν, εἴ τι κακίας ἐκεῖ παραφαίνεσθαι βούλοιτο βλάστημα. Δεύτερον δὲ, τὸ παρὸν, δ καὶ πάσης κ.κτηται κα voluntatem erga me sierram hucusque retinuistis, eamque pollicemini servatum iri a vobis in poste - rum expertem omnis malignitatis, alienamque ab omni molitione, quæ sit saluti meæ infesta, paretus denuo ego sum vestræ petitionis rationem jien nune habere, simulque mandatorum, quæ divus imperator de imperii hujus tutela et administratione scripsit. Id autem nobis omnibus non aliter stabile et certum fuerit, nisi jurejurando factio firmata sit, quemadmodum passim et sæpe lieri solet in disceptationibus rerum quotidianarum. Perfugium enim illud tutum mihi videtur in prase: li, idemque par omnibus animi mei suspicionbus, om - nibus curarum fluctibus comprimendis. Nempe et herbam testantur medici exstare lupis mortiferam, sub qua vulpeculis tuto liceat obdormiscere. Si igitur et lrutis animantibus 594 ipsa necessitas quasdam salutis tuende artes suggerit, quanto 109 magis, qui ratione insitaque intelligentia pollemus, postulare æquum est, rebus dubiis ac suspectis ut nobis caveatur iis omnibus cautionibus, quæ fidem jurejurando sanciunt. Referam autem vobis paria et ipse, si præteritæ res ad Gidei confirmationem non satis esse videantur. Certe cuin penes me esset imperatoriæ potestatis induere insignia, extremum spiritum jam exhalante imperatore, tum scilicet cum palatium, in quo cum duobus defuncti fili's versabar, prasidio muniebam militari, nemine olsistente, omnibus mictu prostratis, non idem mili accidit atque illis, qui in thesaurum aliquem incidunt minime digni, et manu utraque gestiunt ardentem animi libidinem explere; sed me intra pristini instituti limiles continui. At potentia cl opes et quae sui juris est liberta, qua quis men!e sit declarant multo certius, quam inops et mancipata alteri vita. Quorumdam enim mores neccssitate tanquam vi tyrannica oppressi aliorum hom'- num opinionem sie fallunt, ut diu mendacium veritati prævaleat. Una igitur res hæc post mortem Imperatoris et neam integritatem satis commendat, et vos liberat metu, quod facili labore potestatem mihi imperatoriam arrogare cum possem, nec tale admisi quidquam nec cogitavi, sed omnino intra officii consueti limites incorrupta animi modera - tione steti. Placendum enim putavi non tam Lominibus quam Deo, qui occulta perspicit. Illi quippe testes 595 exsistunt corum duntaxat que palam liunt, et aliquando possunt decipi, si quis vitia sua imagine et colore virtutis obtexat. Deus vero ipsis illis, qui actiones antecedunt, motibus cordis examinis sui vestigia imprimit, et justiție tribunal in ipsis agit cogitationum radicibus, ubi umbra et specie celari non potest, si quis inde laboret sese trudere improbitatis fœtus. Altera res est id quod nunc accidit. Est autem illud summie improbitatis. Vos enim cum oporteret, incam reveritos elementiam et æquitatem, omni studio manaque et lingua wayare mihi operam quietos, om-

εἰ οὖν καὶ τοῖς ἀλόγοις εὐμήχανόν πως ἡ ἀνάγκη πρὸς σωτηρίαν γίνεται, ἄμεινον δήπου τοῖς λόγῳ καὶ νῷ συμφυεῖ κεχρημένοις ἡμῖν ἐν τοῖς ἐπικινδύνοις πράγμασιν ἐγγύας ἀπαιτεῖν, ὁπόσαι πρὸς τὴν δι’ ὅρκων καταφεύγουσι πίστωσιν. ἀμειψαίμην δ’ ἂν καὶ αὐτὸς ὑμᾶς τοῖς παραπλησίοις, εἰ μὴ ἱκανὰ πρὸς ἀσφάλειαν πίστεως τὰ προϋπηργμένα δοκοίη. ἐν γὰρ ἐξουσίᾳ γενόμενος τοῦ τῆς αὐτοκρατορίας περιβαλέσθαι τὸ σχῆμα, πρὸς ἐσχάτας ἤδη τοῦ βασιλέως ὄντος πνοὰς, ὅτε καὶ σὺν τοῖς δυσὶν υἱέσιν ἐκείνου τῶν βασιλείων ἔνδον αὐτὸς γενόμενος φρουραῖς στρατιωτικαῖς ἠσφαλισάμην αὐτὰ, μηδενὸς ἀντιπράττοντος, ἀλλὰ πάντων ὑπεπτηχότων τῷ δέει, οὐ ταὐτὸν πέπονθα τοῖς παρ’ ἀξίαν ἐντυχοῦσί τινι θησαυρῷ, καὶ ἀμφοτέραις τὸ τῆς ψυχῆς ἀναπιμπλάναι τοῦ ἔρωτος φίλτρον ἐπειγομένοις· ἀλλ’ ἔμεινα τῶν τῆς ἐξαρχῆς προθέσεως ὅρων ἐντός. πολλῷ δὲ δήπου σαφέστερον ἐξουσία καὶ πλοῦτος καὶ αὐτόνομος δύναμις γνώμην ἀνθρώπου δηλοῦσιν, ἢ πενία καὶ ὑπεξούσιος δίαιτα. τῷ γὰρ ἀκουσίῳ βιαίως ἐνίων τὰ ἤθη τυραννούμενα λανθάνει διὰ μακροῦ τὰς τῶν ἔξωθεν κρίσεις τῆς ἀληθείας καταψευδόμενα.

S05 [4. c. 1341] BYZANTIN HISTORIE LIB. XII. ΤΡ. 1. ΤΑ: ΣΟ.. 1 806 ἂν ἐλεύθερον ἐς τέλος εἴη τὸ σιγᾶν. Εἰ δ᾽ ἀκίβδηλος men haud efugerim, si perpetuo sale am. Sove: μὲν ὑμῶν ἡ πρόθεσις ἐμοὶ τετήρηται μέχρι νύν, ὑπισχνείσθε δ' ἔτι καὶ τὴν ἐφεξῆς συντήρησιν αὐτῆς το παράπαν διαφυλάξειν κακίας πάσης ἀμέθεντων, καὶ ὅσα κατὰ τῆς ἐμῆς ὁμοίως μαίνεται ψυχής. Έτοιμος αὖθις ἐγὼ τήν τε ὑμετέραν ἄρτι περαίνειν δέησιν, καὶ ὁμοῦ τὰς τοῦ μακαρίτου βασιλέως περὶ τῆς τῶν κοινῶν πραγμάτων ἐπιτροπῆς τε καὶ διοικήσεως ἐντολάς. Τοῦτο δ' οὐκ ἄλλως ἀναμφι σβήτητον ἂν γένοιτο πᾶσιν ἡμῖν, πρὶν ἔνορχον ἡμῖν τὴν ὑπόσχεσιν καταστῆσαι, καθὰ πολλαχῆ καὶ πολι λάκις ἐν ταῖς τῶν ἀνθρωπίνων πραγμάτων άμφι σβητήσεσιν είωθε γίνεσθαι. Τοῦτο γὰρ ἐμοὶ καταψύγιον ἀσφαλὲς ἐν τῷ παρόντι δοκεῖ, καταστορέσαι δυνάμενον πᾶσαν ἐμῆς ψυχῆς ὑποψίαν καὶ λογισμῶν τρικυμίαν. Είναι γὰρ καὶ βοτάνην Ασκληπιάδαι φασί τοῖς λύκοις θανάσιμον, ὑφ' ἐν ταῖς ἀλώπεξι τροσ οὖσαι; ἀφόβως καθεύδειν περίεστιν. Εἰ οὖν καὶ τοῖς ἀλόγοις εὐμήχανόν πως ἡ ἀνάγκη προς σωτηρίαν γίνεται, ἄμεινον δήπου τοῖς λόγῳ καὶ νῷ συμ · φυεί κεχρημένοις ἡμῖν ἐν τοῖς ἐπικινδύνοις πράγμασιν ἐγγύας ἀπαιτεῖν, οπόσαι πρὸς τὴν δι' ὅρκων καταφεύγουσι πίστωσιν. Αμειψαίμην δ᾽ ἂν καὶ αὐτὸς ὑμᾶς τοῖς παραπλησίοις, εἰ μὴ ἱκανὰ πρὸς ἀστά λειαν πίστεως τὰ προϋπηργμένα δοκοίη. Εν γὰρ ἐξουσία γενόμενος τοῦ τῆς αὐτοκρατορίας περ:62λέσθαι τὸ σχῆμα, πρὸς ἐσχάτας ἤδη τοῦ βασιλέως ὄντος πνιάς, ὅτε καὶ σὺν τοῖς δυσὶν υἱέσιν ἐκείνου τῶν βασιλείων ἔνῖον αὐτὸς γενόμενος φρουροίς στρατιωτικαῖς Ασφαλισάμην αὐτά, μηδενὸς ἀντιπράττοντος, ἀλλὰ πάντων ὑπεπτηχότων τῷ δέει, οὐ ταυτὸν πέπονθα τοῖς παρ' ἀξίαν ἐντυχοῦσί τινι θησαυρῷ, καὶ ἀμφοτέραις τὸ τῆς ψυχῆς ἀναπιμπλάναι τοῦ ἔρωτος φίλτρον επειγομένοις· ἀλλ' ἔμεινα τῶν τῆς ἐξαρχῆς προθέσεως ὅμων ἐντός. Πολλῷ δὲ δf που σαφέστερον ἐξουσία καὶ πλοῦτος καὶ αὐτόνομος δύναμις γνώμην ἀνθρώπου δηλοῦσιν, ἡ πενία καὶ ὑπεξούσιος δίαιτα. Τῷ γὰρ ἀκουσίῳ βιαίως ἐνίων τὰ ήθη τυραννύμενα λανθάνει διὰ μακροῦ τὰς τῶν ἔξωθεν [Γ. 369] κρίσει; τῆς ἀληθείας καταψευδόμενα. Εν μὲν οὖν ἐκεῖνο μετὰ τὴν τοῦ βασιλέως τελευτὴν τῆς ἐμῆς καθαρότητος παραστατικὴν, καὶ ἅμα τῆς ὑμῶν δειλία; ἀναιρετικὴν, ὅτι παρὰν ἐκ τοῦ ῥᾴ του τὸ βασίλειον περιζώσασθαι κράτος, οὔτε πέπραχα τοιοῦτον οὐδὲν, ούτε βεβούλευμα, ἀλλ' ἔμεινα πάμπαν τῶν ὅρων τῆς εἰθισμένης τάξεως Ενδον, ἀκήρατον συντηρῶν τὸ φρονοῦν τῆς ψυχῆς. Ο γύρω τοσοῦτον ἀνθρώποις ἀρέσκειν ἔκρινα δεῖν, ὅσον τῷ τῶν ἀδίλων ἐπόπτῃ Θεῷ. Οἱ μὲν γὰρ τῶν δρωμένων ἐς τοὺμφανὲς καθίστανται μάρτυρες μόνων, ου; καὶ παραλογίσασθαι ἔξεστιν ἐνίωσε, εἰ τις τοὺς τῆς κακίας καρπούς τοῖς τῆς ἀρετῆς ὑποτίθησι σχήμασί τε καὶ χρώμασι. Θεὸς δ' ἐν αὐτοῖς πρὸ τῶν ἔργων τοῖς τῆς καρδίας κινήμασιν ἐφείδει τὰ τῆς ἐξετάσεως ίχνη, καὶ τὸ βῆμα τῆς δίκης ἐν αὐταῖς συγκροτεί τῶν λογισμῶν ταῖς ἀρχαῖ;, ἔνθα χώραν οὐκ ἔχει σχῆμα καὶ χρώμα καλύπτειν, εἴ τι κακίας ἐκεῖ παραφαίνεσθαι βούλοιτο βλάστημα. Δεύτερον δὲ, τὸ παρὸν, δ καὶ πάσης κ.κτηται κα voluntatem erga me sierram hucusque retinuistis, eamque pollicemini servatum iri a vobis in poste - rum expertem omnis malignitatis, alienamque ab omni molitione, quæ sit saluti meæ infesta, paretus denuo ego sum vestræ petitionis rationem jien nune habere, simulque mandatorum, quæ divus imperator de imperii hujus tutela et administratione scripsit. Id autem nobis omnibus non aliter stabile et certum fuerit, nisi jurejurando factio firmata sit, quemadmodum passim et sæpe lieri solet in disceptationibus rerum quotidianarum. Perfugium enim illud tutum mihi videtur in prase: li, idemque par omnibus animi mei suspicionbus, om - nibus curarum fluctibus comprimendis. Nempe et herbam testantur medici exstare lupis mortiferam, sub qua vulpeculis tuto liceat obdormiscere. Si igitur et lrutis animantibus 594 ipsa necessitas quasdam salutis tuende artes suggerit, quanto 109 magis, qui ratione insitaque intelligentia pollemus, postulare æquum est, rebus dubiis ac suspectis ut nobis caveatur iis omnibus cautionibus, quæ fidem jurejurando sanciunt. Referam autem vobis paria et ipse, si præteritæ res ad Gidei confirmationem non satis esse videantur. Certe cuin penes me esset imperatoriæ potestatis induere insignia, extremum spiritum jam exhalante imperatore, tum scilicet cum palatium, in quo cum duobus defuncti fili's versabar, prasidio muniebam militari, nemine olsistente, omnibus mictu prostratis, non idem mili accidit atque illis, qui in thesaurum aliquem incidunt minime digni, et manu utraque gestiunt ardentem animi libidinem explere; sed me intra pristini instituti limiles continui. At potentia cl opes et quae sui juris est liberta, qua quis men!e sit declarant multo certius, quam inops et mancipata alteri vita. Quorumdam enim mores neccssitate tanquam vi tyrannica oppressi aliorum hom'- num opinionem sie fallunt, ut diu mendacium veritati prævaleat. Una igitur res hæc post mortem Imperatoris et neam integritatem satis commendat, et vos liberat metu, quod facili labore potestatem mihi imperatoriam arrogare cum possem, nec tale admisi quidquam nec cogitavi, sed omnino intra officii consueti limites incorrupta animi modera - tione steti. Placendum enim putavi non tam Lominibus quam Deo, qui occulta perspicit. Illi quippe testes 595 exsistunt corum duntaxat que palam liunt, et aliquando possunt decipi, si quis vitia sua imagine et colore virtutis obtexat. Deus vero ipsis illis, qui actiones antecedunt, motibus cordis examinis sui vestigia imprimit, et justiție tribunal in ipsis agit cogitationum radicibus, ubi umbra et specie celari non potest, si quis inde laboret sese trudere improbitatis fœtus. Altera res est id quod nunc accidit. Est autem illud summie improbitatis. Vos enim cum oporteret, incam reveritos elementiam et æquitatem, omni studio manaque et lingua wayare mihi operam quietos, om-

ἓν μὲν οὖν ἐκεῖνο μετὰ τὴν τοῦ βασιλέως τελευτὴν τῆς ἐμῆς καθαρότητος παραστατικὸν, καὶ ἅμα τῆς ὑμῶν δειλίας ἀναιρετικὸν, ὅτι παρὸν ἐκ τοῦ ῥᾴστου τὸ βασίλειον περιζώσασθαι κράτος, οὔτε πέπραχα τοιοῦτον οὐδὲν, οὔτε βεβούλευμαι, ἀλλ’ ἔμεινα πάμπαν τῶν ὅρων τῆς εἰθισμένης τάξεως ἔνδον, ἀκήρατον συντηρῶν τὸ φρονοῦν τῆς ψυχῆς. οὐ γὰρ τοσοῦτον ἀνθρώποις ἀρέσκειν ἔκρινα δεῖν, ὅσον τῷ τῶν ἀδήλων ἐπόπτῃ θεῷ. οἱ μὲν γὰρ τῶν δρωμένων ἐς τοὐμφανὲς καθίστανται μάρτυρες μόνων, οὓς καὶ παραλογίσασθαι ἔξεστιν ἐνίοτε, εἴ τις τοὺς τῆς κακίας καρποὺς τοῖς τῆς ἀρετῆς ὑποτίθησι σχήμασί τε καὶ χρώμασι. θεὸς δ’ ἐν αὐτοῖς πρὸ τῶν ἔργων τοῖς τῆς καρδίας κινήμασιν ἐρείδει τὰ τῆς ἐξετάσεως ἴχνη, καὶ τὸ βῆμα τῆς δίκης ἐν αὐταῖς συγκροτεῖ τῶν λογισμῶν ταῖς ἀρχαῖς, ἔνθα χώραν οὐκ ἔχει σχῆμα καὶ χρῶμα καλύπτειν, εἴ τι κακίας ἐκεῖ παραφαίνεσθαι βούλοιτο βλάστημα. δεύτερον δὲ, τὸ παρὸν, ὃ καὶ πάσης κέκτηται κακίας ὑπεροχήν. δέον γὰρ τὴν ἐμὴν ἐκείνην αἰδουμένους πραότητα καὶ δικαιοσύνην ὅλῃ γνώμῃ καὶ χειρὶ καὶ γλώττῃ συναίρεσθαι πράξεσι ταῖς ἐμαῖς καθημένους ἀφρόντιδας, ὑμεῖς δὲ ...

S05 [4. c. 1341] BYZANTIN HISTORIE LIB. XII. ΤΡ. 1. ΤΑ: ΣΟ.. 1 806 ἂν ἐλεύθερον ἐς τέλος εἴη τὸ σιγᾶν. Εἰ δ᾽ ἀκίβδηλος men haud efugerim, si perpetuo sale am. Sove: μὲν ὑμῶν ἡ πρόθεσις ἐμοὶ τετήρηται μέχρι νύν, ὑπισχνείσθε δ' ἔτι καὶ τὴν ἐφεξῆς συντήρησιν αὐτῆς το παράπαν διαφυλάξειν κακίας πάσης ἀμέθεντων, καὶ ὅσα κατὰ τῆς ἐμῆς ὁμοίως μαίνεται ψυχής. Έτοιμος αὖθις ἐγὼ τήν τε ὑμετέραν ἄρτι περαίνειν δέησιν, καὶ ὁμοῦ τὰς τοῦ μακαρίτου βασιλέως περὶ τῆς τῶν κοινῶν πραγμάτων ἐπιτροπῆς τε καὶ διοικήσεως ἐντολάς. Τοῦτο δ' οὐκ ἄλλως ἀναμφι σβήτητον ἂν γένοιτο πᾶσιν ἡμῖν, πρὶν ἔνορχον ἡμῖν τὴν ὑπόσχεσιν καταστῆσαι, καθὰ πολλαχῆ καὶ πολι λάκις ἐν ταῖς τῶν ἀνθρωπίνων πραγμάτων άμφι σβητήσεσιν είωθε γίνεσθαι. Τοῦτο γὰρ ἐμοὶ καταψύγιον ἀσφαλὲς ἐν τῷ παρόντι δοκεῖ, καταστορέσαι δυνάμενον πᾶσαν ἐμῆς ψυχῆς ὑποψίαν καὶ λογισμῶν τρικυμίαν. Είναι γὰρ καὶ βοτάνην Ασκληπιάδαι φασί τοῖς λύκοις θανάσιμον, ὑφ' ἐν ταῖς ἀλώπεξι τροσ οὖσαι; ἀφόβως καθεύδειν περίεστιν. Εἰ οὖν καὶ τοῖς ἀλόγοις εὐμήχανόν πως ἡ ἀνάγκη προς σωτηρίαν γίνεται, ἄμεινον δήπου τοῖς λόγῳ καὶ νῷ συμ · φυεί κεχρημένοις ἡμῖν ἐν τοῖς ἐπικινδύνοις πράγμασιν ἐγγύας ἀπαιτεῖν, οπόσαι πρὸς τὴν δι' ὅρκων καταφεύγουσι πίστωσιν. Αμειψαίμην δ᾽ ἂν καὶ αὐτὸς ὑμᾶς τοῖς παραπλησίοις, εἰ μὴ ἱκανὰ πρὸς ἀστά λειαν πίστεως τὰ προϋπηργμένα δοκοίη. Εν γὰρ ἐξουσία γενόμενος τοῦ τῆς αὐτοκρατορίας περ:62λέσθαι τὸ σχῆμα, πρὸς ἐσχάτας ἤδη τοῦ βασιλέως ὄντος πνιάς, ὅτε καὶ σὺν τοῖς δυσὶν υἱέσιν ἐκείνου τῶν βασιλείων ἔνῖον αὐτὸς γενόμενος φρουροίς στρατιωτικαῖς Ασφαλισάμην αὐτά, μηδενὸς ἀντιπράττοντος, ἀλλὰ πάντων ὑπεπτηχότων τῷ δέει, οὐ ταυτὸν πέπονθα τοῖς παρ' ἀξίαν ἐντυχοῦσί τινι θησαυρῷ, καὶ ἀμφοτέραις τὸ τῆς ψυχῆς ἀναπιμπλάναι τοῦ ἔρωτος φίλτρον επειγομένοις· ἀλλ' ἔμεινα τῶν τῆς ἐξαρχῆς προθέσεως ὅμων ἐντός. Πολλῷ δὲ δf που σαφέστερον ἐξουσία καὶ πλοῦτος καὶ αὐτόνομος δύναμις γνώμην ἀνθρώπου δηλοῦσιν, ἡ πενία καὶ ὑπεξούσιος δίαιτα. Τῷ γὰρ ἀκουσίῳ βιαίως ἐνίων τὰ ήθη τυραννύμενα λανθάνει διὰ μακροῦ τὰς τῶν ἔξωθεν [Γ. 369] κρίσει; τῆς ἀληθείας καταψευδόμενα. Εν μὲν οὖν ἐκεῖνο μετὰ τὴν τοῦ βασιλέως τελευτὴν τῆς ἐμῆς καθαρότητος παραστατικὴν, καὶ ἅμα τῆς ὑμῶν δειλία; ἀναιρετικὴν, ὅτι παρὰν ἐκ τοῦ ῥᾴ του τὸ βασίλειον περιζώσασθαι κράτος, οὔτε πέπραχα τοιοῦτον οὐδὲν, ούτε βεβούλευμα, ἀλλ' ἔμεινα πάμπαν τῶν ὅρων τῆς εἰθισμένης τάξεως Ενδον, ἀκήρατον συντηρῶν τὸ φρονοῦν τῆς ψυχῆς. Ο γύρω τοσοῦτον ἀνθρώποις ἀρέσκειν ἔκρινα δεῖν, ὅσον τῷ τῶν ἀδίλων ἐπόπτῃ Θεῷ. Οἱ μὲν γὰρ τῶν δρωμένων ἐς τοὺμφανὲς καθίστανται μάρτυρες μόνων, ου; καὶ παραλογίσασθαι ἔξεστιν ἐνίωσε, εἰ τις τοὺς τῆς κακίας καρπούς τοῖς τῆς ἀρετῆς ὑποτίθησι σχήμασί τε καὶ χρώμασι. Θεὸς δ' ἐν αὐτοῖς πρὸ τῶν ἔργων τοῖς τῆς καρδίας κινήμασιν ἐφείδει τὰ τῆς ἐξετάσεως ίχνη, καὶ τὸ βῆμα τῆς δίκης ἐν αὐταῖς συγκροτεί τῶν λογισμῶν ταῖς ἀρχαῖ;, ἔνθα χώραν οὐκ ἔχει σχῆμα καὶ χρώμα καλύπτειν, εἴ τι κακίας ἐκεῖ παραφαίνεσθαι βούλοιτο βλάστημα. Δεύτερον δὲ, τὸ παρὸν, δ καὶ πάσης κ.κτηται κα voluntatem erga me sierram hucusque retinuistis, eamque pollicemini servatum iri a vobis in poste - rum expertem omnis malignitatis, alienamque ab omni molitione, quæ sit saluti meæ infesta, paretus denuo ego sum vestræ petitionis rationem jien nune habere, simulque mandatorum, quæ divus imperator de imperii hujus tutela et administratione scripsit. Id autem nobis omnibus non aliter stabile et certum fuerit, nisi jurejurando factio firmata sit, quemadmodum passim et sæpe lieri solet in disceptationibus rerum quotidianarum. Perfugium enim illud tutum mihi videtur in prase: li, idemque par omnibus animi mei suspicionbus, om - nibus curarum fluctibus comprimendis. Nempe et herbam testantur medici exstare lupis mortiferam, sub qua vulpeculis tuto liceat obdormiscere. Si igitur et lrutis animantibus 594 ipsa necessitas quasdam salutis tuende artes suggerit, quanto 109 magis, qui ratione insitaque intelligentia pollemus, postulare æquum est, rebus dubiis ac suspectis ut nobis caveatur iis omnibus cautionibus, quæ fidem jurejurando sanciunt. Referam autem vobis paria et ipse, si præteritæ res ad Gidei confirmationem non satis esse videantur. Certe cuin penes me esset imperatoriæ potestatis induere insignia, extremum spiritum jam exhalante imperatore, tum scilicet cum palatium, in quo cum duobus defuncti fili's versabar, prasidio muniebam militari, nemine olsistente, omnibus mictu prostratis, non idem mili accidit atque illis, qui in thesaurum aliquem incidunt minime digni, et manu utraque gestiunt ardentem animi libidinem explere; sed me intra pristini instituti limiles continui. At potentia cl opes et quae sui juris est liberta, qua quis men!e sit declarant multo certius, quam inops et mancipata alteri vita. Quorumdam enim mores neccssitate tanquam vi tyrannica oppressi aliorum hom'- num opinionem sie fallunt, ut diu mendacium veritati prævaleat. Una igitur res hæc post mortem Imperatoris et neam integritatem satis commendat, et vos liberat metu, quod facili labore potestatem mihi imperatoriam arrogare cum possem, nec tale admisi quidquam nec cogitavi, sed omnino intra officii consueti limites incorrupta animi modera - tione steti. Placendum enim putavi non tam Lominibus quam Deo, qui occulta perspicit. Illi quippe testes 595 exsistunt corum duntaxat que palam liunt, et aliquando possunt decipi, si quis vitia sua imagine et colore virtutis obtexat. Deus vero ipsis illis, qui actiones antecedunt, motibus cordis examinis sui vestigia imprimit, et justiție tribunal in ipsis agit cogitationum radicibus, ubi umbra et specie celari non potest, si quis inde laboret sese trudere improbitatis fœtus. Altera res est id quod nunc accidit. Est autem illud summie improbitatis. Vos enim cum oporteret, incam reveritos elementiam et æquitatem, omni studio manaque et lingua wayare mihi operam quietos, om-

PG 148:807ἀλλὰ σιωπᾷν ἄμεινον θεῷ τὸ πᾶν ἐπιτρέψαντας. (Ε.) Ὁ μὲν οὖν Καντακουζηνὸς ἐνταυθοῖ κατακλείσας τοῦ λόγου τὸν δρόμον, καὶ ὅρκους δοὺς καὶ λαβὼν πρός τε τῆς βασιλίδος πρός τε τοῦ πατριάρχου, μηδὲν τὸ παράπαν ἐπίβουλον μήτε δρᾶσαι μήτε βουλεύσασθαι, ἀναστὰς ἐξῄει τοῦ βήματος. (2.) Καὶ ἦν ὅλος εὐθὺς ἐν ἑτοιμασίᾳ τῆς ἐκστρατείας καὶ τοῦ πρὸς πέρας ἄγειν τὰ πάλαι καλῶς βουλευθέντα. τὰ δ’ ἦν, πρῶτον μὲν διανομαὶ κτημάτων πρὸς ἅπαν τὸ στρατιωτικόν· ἔτι τε δωρεαὶ καὶ χάριτες καὶ τῶν πρὶν ὀφλημάτων ἐκτίσεις ἐκ τῶν οἰκείων χρημάτων αὐτοτελῆ τὴν διάρκειαν ἔχουσαι· χρημάτων γὰρ τηνικαῦτα καὶ τοιαύτης δαπάνης ἐσπάνιζε τὰ βασιλικὰ πρυτανεῖα· ἔπειτα ἐκστρατεῖαι κατὰ τῶν πέριξ ἐχθρῶν· ὧν οἱ μὲν ἐπετίθεντο πάλαι καὶ τὰς Ῥωμαίων ἐδῄουν ἀνέδην ὁπόσαι πρὸ ὀφθαλμῶν ἐκείνοις ἔκειντο πόλεις ἅμα καὶ χῶραι· οἱ δ’ ἐν παρασκευῇ τοῦ λῃστεύειν ἦσαν ἤδη διὰ τὴν τοῦ βασιλέως αἰφνίδιον τελευτήν. (Ζ.) Ἧκον δ’ αὐτῷ καὶ γράμματα λάθρα πολλὰ πολλαχόθεν, ἔκ τε Ἀκαρνάνων καὶ Τριβαλλῶν ἔκ τε Θετταλῶν καὶ Πελοποννησίων Λατίνων, τὴν σφῶν ὑποταγὴν ὑπισχνούμενα.

NICEPHORI CHEGORE [WP. 3. PAL.EOL. 1] 808 nisque sollicitudinis expertes; vos, inquam...., sed κίας υπεροχήν. Δέον γὰρ τὴν ἐμὴν ἐκείνην αὐζουμε silere satius est, ac rem omnem Deo permit- νους πραότητα καὶ δικαιοσύνην διη γνώμη και χειρό καὶ γλώττῃ συναίρεσθαι πράξεσι ταῖς ἐμεῖς καθη· μένους ἀφροντίδας, ὑμεῖς δὲ ἀλλὰ σκοπήν ἄμεινον Θεῷ τὸ πᾶν ἐπιτρέψαντα,. lere. V. Abrupto igitur ibi orationis cursu, datoque et accepto tam ab Augusta quam a patriarcha jurejuraudo, nihil omnino facturos aut meditaturos eos insidiose, surgit Cantacuzenus et foras exit. VI. Jamqne erat in eo totus, ut exercitum educere et iis finem imponere pararet, quæ pridem Lene decreta esent. Erant autem illa; possessious omnibus copiis distribuenda; tum congiarium et largitiones, et pecuniæ jam olim debitæ integra de suo solutio (pecuniæ enim penuria tum temporis disus laborabat, nec erat unde snppeditarentur hi sumptes); expeditiones deinde adversus bustes, qui circumstabant; quorum alii pridem adorti erant diripiebantque impune Romanas urbes et provincias, quotquot ob oculos posita 596 cssent; alii propter subitam imperatoris mortem ad prædam sese jam accinxerant. VII. Sed et litteræ ei multæ multis ex locis clam afferebantur Acarnanum, Triballorum, Thessalorum et Latinorum Peloponnesiorum: qui se omnes ei obsequentes fore pollicebantur. Magnifico enim et generoso illius animo delectati ultro se suasque wrbes dedere illi decreverant. Atque ille medilabatur omnia deinceps circumeundo Romanæ potestati subjicere, et eos quidem legitimo amicitia fœdere sibi conciliare, qui se iu fidem ejus ultro conferre mallent; quibus vero animus esset resistendi, cum iis bello et armis decernere. Ε΄. Ο μὲν οὖν Καντακουζηνό; ἐνταυθοί κατακλεί σα; τοῦ λόγου τὸν δρόμον, καὶ ὅρκους του; καὶ 21Εὼν πρός τε τῆς βασιλίδης πρι: τε τον πατριάρχου, μηδὲν τὸ παράπαν ἐπίδυλον μήτε δράσαι μήτε β:υλεύσασθαι, ἀναστὰς ἐξῄει τοῦ βήματος. Γ'. Καὶ ἦν ὅλος εὐθὺς ἐν ἑτοιμασία της εκστρα τείας καὶ τοῦ πρὸς πέρα; ἄγειν τὰ πάλαι καλῶς βουλευθέντα. Τὰ δ᾽ ἦν, πρῶτον μὲν διανομαί κτι μάτων πρὸς ἦταν τὸ στρατιωτικόν· ἔτι τε ωρες: καὶ χάριτες καὶ τῶν πρὸν ὀφλημάτων εκτίσει; ἐκ τῶν οἰκείων χρημάτων αὐτοτελῆ τὴν διάρκειαν ἔχου σαι· χρημάτων γάρ τηνικαῦτα καὶ τοιαύτης δαπά νης ἐσπάνιζε τα βασιλικά πρυτανεία· ἔπειτα έχε στρατείαι κατὰ τῶν πέριξ ἐχθρῶν· ὧν οἱ μὲν ἐπι· τίθεντο πάλαι καὶ τῆς Ῥωμαίων ἐδῄουν ἀνίδη, ἐπόται πρὸ ὀφθαλμῶν ἐκείνοις ἐκειντο πόλεις ἅμι καὶ χῶμαι· οἱ δ᾽ ἐν παρασκευῇ τοῦ ληστεύειν ἦταν ήδη διὰ τὴν τοῦ βασιλέως αἰφνίδιον τε λευτήν. Ζ. Ηκον δ' αὐτῷ καὶ γράμματα λάθρα πολλά πολ λαχόθεν ἔκ τε 'Ακαρνάνων και Τριβαλλών ἔκ τε θετο ταλῶν καὶ Πελοποννησίων Λατίνων την σφών ύποταγὴν ὑπισχνούμενα. Αρεσκόμενοι γὰρ ἀεὶ τῇ αὐτοῦ μεγαλοπρεπεί τε καὶ εὐγενεῖ διαθέσει τῆς γνώμης, εκόντες αὐτῷ προᾑροῦντο στά; τε αὐτοὺς προδιδόναι καὶ πόλεις τὰς ἑαυτῶν ἐκεῖνοι. Καὶ ἦν ἐν μελέτῃ λοιπόν [Ρ. 570] περιιών, ἅπαντα Ῥω μαίοις υπήκοα πεπραχένει· οἷς μὲν ἐνὴν ἐκοντὶ προσχωρεῖν, νόμοις δεξιούσθαι φιλίας· οἷς δὲ πρὸς βουλήσεως ἀνθίστασθαι, τούτους δ' ὅπλων καὶ με χης τῇ κρίσει παραχωρείν. CAPUT VII. Cantacuzenus in Mysos exercitum cancit. lis sibi reconciliatis, Thraciam lustrat et præsidiis munit. Futuras Amurii adrentus nuntiatur. Persicorum sutraparum varia fortuna. Amarius, Lydia et Tonia princeps, reliquis potentior. Maris imperio politur. Coulacuszni amicus fidelissimus. Ejus auctoritatem oppugnatam defensurus magnam classem apparat. Eodem jubente domi remanet. Velux Romanorum potentia. Ejus imago quadam sub Cantacuzeno oblata. Spes bello civili exstinctæ. 1. Cæterum orto Arcturo profectus Byzantio in Thraciam circa Mysorum et Romanorum confinia paiam castrametatus est, duabus de causis: aut enim perterrit Alexandro, Mysarum rege, antiqua renovatum et confirmatum iri foedera, aut rein totam permissum iri armorum judicio. Neque enim par erat, in Thessalorum, ant Triballorum Ones ingredi, relicto post se illius exercitu, qui fulminis cujuslam iustar impendens de propinquo minaturus esset Thraciæ. Reconciliatione itaque ex animi sententia et nullo negotio facta, circumire inde cupit Thraciae urbes et provincias, omnia oculis (83)* Quibus tam præerat. Ducang. Α΄. Μετά μέντοι τὰς τοῦ Αρκτούρου επιτολή; ἄρας ἐς Θράκης κ Βυζαντίου περὶ τὰ μεθά μια τῶν τε Μυσῶν καὶ Ῥωμαίων περιφανώς κα5στρατοπέδευσε, δυοῖν ἔνεκα· ἡ γάρ, δείσαντο; Αλλο ξάνδρου, τοῦ τῶν Μυσών βασιλέως τὰς πριν ἀνανεώσασθαι και κυρώσαι σπονδά;" ή πολέμῳ τὴν τῶν πραγμάτων επιτρέψει κρίσιν. Οὐ γὰρ ἦν εἰπλή εἰς Θετταλούς τε καὶ Τριβαλλοὺς ἐπιόντας κατόπιν & εἶναι τὴν τούτου μάχην, ὥσπερ τινὰ κεραυν ἐγγύθεν κατὰ τῆς Θράκης ἐπαιωρούμενον. "Οθεν καὶ κατὰ τὸ τῆς γνώμης βουλόμενον τας διαλύσεις ῥᾷστα καταπραξάμενος περιῄει τάς Θρακικός πό Variorum notæ. Anno Christi 1344, quo anno oriebatur Areturns die 26 vel 27 mensis Augusti. Vide Michaelis Angeli Blondi Tabulas annuas. Borvix. (95, Is Sisma, um. Michaelis decessoris filium. qui post patris cædem Constantinopolin se recoperat, sibi in manus tradi tum contendebat, ae renuenti Augusta bellum minabatur. Cantacuzen. fili. us, cap. 7. DUANG.

ἀρεσκόμενοι γὰρ ἀεὶ τῇ αὐτοῦ μεγαλοπρεπεῖ τε καὶ εὐγενεῖ διαθέσει τῆς γνώμης, ἑκόντες αὐτῷ προῃροῦντο σφᾶς τε αὐτοὺς προδιδόναι καὶ πόλεις τὰς ἑαυτῶν ἐκεῖνοι. καὶ ἦν ἐν μελέτῃ λοιπὸν περιϊὼν, ἅπαντα Ῥωμαίοις ὑπήκοα πεπραχέναι· οἷς μὲν ἐνῆν ἑκοντὶ προσχωρεῖν, νόμοις δεξιοῦσθαι φιλίας· οἷς δὲ πρὸς βουλήσεως ἀνθίστασθαι, τούτους δ’ ὅπλων καὶ μάχης τῇ κρίσει παραχωρεῖν. ζ. Μετὰ μέντοι τὰς τοῦ Ἀρκτούρου ἐπιτολὰς ἄρας ἐς Θρᾴκην ἐκ Βυζαντίου περὶ τὰ μεθόρια τῶν τε Μυσῶν καὶ Ῥωμαίων περιφανῶς κατεστρατοπέδευσε, δυοῖν ἕνεκα· ἢ γὰρ, δείσαντος Ἀλεξάνδρου, τοῦ τῶν Μυσῶν βασιλέως, τὰς πρὶν ἀνανεώσασθαι καὶ κυρῶσαι σπονδάς· ἢ πολέμῳ τὴν τῶν πραγμάτων ἐπιτρέψαι κρίσιν. οὐ γὰρ ἦν εἰκὸς εἰς Θετταλούς τε καὶ Τριβαλλοὺς ἀπιόντας κατόπιν ἀφεῖναι τὴν τούτου μάχην, ὥσπερ τινὰ κεραυνὸν ἐγγύθεν κατὰ τῆς Θρᾴκης ἐπαιωρούμενον. ὅθεν καὶ κατὰ τὸ τῆς γνώμης βουλόμενον τὰς διαλύσεις ῥᾷστα καταπραξάμενος περιῄει τὰς Θρᾳκικὰς πόλεις καὶ χώρας περισκοπῶν, καὶ ἀναλόγους ποιούμενος αὐταῖς τὰς φρουρὰς ἐκεῖθεν ἄχρι Καλλιουπόλεως·

NICEPHORI CHEGORE [WP. 3. PAL.EOL. 1] 808 nisque sollicitudinis expertes; vos, inquam...., sed κίας υπεροχήν. Δέον γὰρ τὴν ἐμὴν ἐκείνην αὐζουμε silere satius est, ac rem omnem Deo permit- νους πραότητα καὶ δικαιοσύνην διη γνώμη και χειρό καὶ γλώττῃ συναίρεσθαι πράξεσι ταῖς ἐμεῖς καθη· μένους ἀφροντίδας, ὑμεῖς δὲ ἀλλὰ σκοπήν ἄμεινον Θεῷ τὸ πᾶν ἐπιτρέψαντα,. lere. V. Abrupto igitur ibi orationis cursu, datoque et accepto tam ab Augusta quam a patriarcha jurejuraudo, nihil omnino facturos aut meditaturos eos insidiose, surgit Cantacuzenus et foras exit. VI. Jamqne erat in eo totus, ut exercitum educere et iis finem imponere pararet, quæ pridem Lene decreta esent. Erant autem illa; possessious omnibus copiis distribuenda; tum congiarium et largitiones, et pecuniæ jam olim debitæ integra de suo solutio (pecuniæ enim penuria tum temporis disus laborabat, nec erat unde snppeditarentur hi sumptes); expeditiones deinde adversus bustes, qui circumstabant; quorum alii pridem adorti erant diripiebantque impune Romanas urbes et provincias, quotquot ob oculos posita 596 cssent; alii propter subitam imperatoris mortem ad prædam sese jam accinxerant. VII. Sed et litteræ ei multæ multis ex locis clam afferebantur Acarnanum, Triballorum, Thessalorum et Latinorum Peloponnesiorum: qui se omnes ei obsequentes fore pollicebantur. Magnifico enim et generoso illius animo delectati ultro se suasque wrbes dedere illi decreverant. Atque ille medilabatur omnia deinceps circumeundo Romanæ potestati subjicere, et eos quidem legitimo amicitia fœdere sibi conciliare, qui se iu fidem ejus ultro conferre mallent; quibus vero animus esset resistendi, cum iis bello et armis decernere. Ε΄. Ο μὲν οὖν Καντακουζηνό; ἐνταυθοί κατακλεί σα; τοῦ λόγου τὸν δρόμον, καὶ ὅρκους του; καὶ 21Εὼν πρός τε τῆς βασιλίδης πρι: τε τον πατριάρχου, μηδὲν τὸ παράπαν ἐπίδυλον μήτε δράσαι μήτε β:υλεύσασθαι, ἀναστὰς ἐξῄει τοῦ βήματος. Γ'. Καὶ ἦν ὅλος εὐθὺς ἐν ἑτοιμασία της εκστρα τείας καὶ τοῦ πρὸς πέρα; ἄγειν τὰ πάλαι καλῶς βουλευθέντα. Τὰ δ᾽ ἦν, πρῶτον μὲν διανομαί κτι μάτων πρὸς ἦταν τὸ στρατιωτικόν· ἔτι τε ωρες: καὶ χάριτες καὶ τῶν πρὸν ὀφλημάτων εκτίσει; ἐκ τῶν οἰκείων χρημάτων αὐτοτελῆ τὴν διάρκειαν ἔχου σαι· χρημάτων γάρ τηνικαῦτα καὶ τοιαύτης δαπά νης ἐσπάνιζε τα βασιλικά πρυτανεία· ἔπειτα έχε στρατείαι κατὰ τῶν πέριξ ἐχθρῶν· ὧν οἱ μὲν ἐπι· τίθεντο πάλαι καὶ τῆς Ῥωμαίων ἐδῄουν ἀνίδη, ἐπόται πρὸ ὀφθαλμῶν ἐκείνοις ἐκειντο πόλεις ἅμι καὶ χῶμαι· οἱ δ᾽ ἐν παρασκευῇ τοῦ ληστεύειν ἦταν ήδη διὰ τὴν τοῦ βασιλέως αἰφνίδιον τε λευτήν. Ζ. Ηκον δ' αὐτῷ καὶ γράμματα λάθρα πολλά πολ λαχόθεν ἔκ τε 'Ακαρνάνων και Τριβαλλών ἔκ τε θετο ταλῶν καὶ Πελοποννησίων Λατίνων την σφών ύποταγὴν ὑπισχνούμενα. Αρεσκόμενοι γὰρ ἀεὶ τῇ αὐτοῦ μεγαλοπρεπεί τε καὶ εὐγενεῖ διαθέσει τῆς γνώμης, εκόντες αὐτῷ προᾑροῦντο στά; τε αὐτοὺς προδιδόναι καὶ πόλεις τὰς ἑαυτῶν ἐκεῖνοι. Καὶ ἦν ἐν μελέτῃ λοιπόν [Ρ. 570] περιιών, ἅπαντα Ῥω μαίοις υπήκοα πεπραχένει· οἷς μὲν ἐνὴν ἐκοντὶ προσχωρεῖν, νόμοις δεξιούσθαι φιλίας· οἷς δὲ πρὸς βουλήσεως ἀνθίστασθαι, τούτους δ' ὅπλων καὶ με χης τῇ κρίσει παραχωρείν. CAPUT VII. Cantacuzenus in Mysos exercitum cancit. lis sibi reconciliatis, Thraciam lustrat et præsidiis munit. Futuras Amurii adrentus nuntiatur. Persicorum sutraparum varia fortuna. Amarius, Lydia et Tonia princeps, reliquis potentior. Maris imperio politur. Coulacuszni amicus fidelissimus. Ejus auctoritatem oppugnatam defensurus magnam classem apparat. Eodem jubente domi remanet. Velux Romanorum potentia. Ejus imago quadam sub Cantacuzeno oblata. Spes bello civili exstinctæ. 1. Cæterum orto Arcturo profectus Byzantio in Thraciam circa Mysorum et Romanorum confinia paiam castrametatus est, duabus de causis: aut enim perterrit Alexandro, Mysarum rege, antiqua renovatum et confirmatum iri foedera, aut rein totam permissum iri armorum judicio. Neque enim par erat, in Thessalorum, ant Triballorum Ones ingredi, relicto post se illius exercitu, qui fulminis cujuslam iustar impendens de propinquo minaturus esset Thraciæ. Reconciliatione itaque ex animi sententia et nullo negotio facta, circumire inde cupit Thraciae urbes et provincias, omnia oculis (83)* Quibus tam præerat. Ducang. Α΄. Μετά μέντοι τὰς τοῦ Αρκτούρου επιτολή; ἄρας ἐς Θράκης κ Βυζαντίου περὶ τὰ μεθά μια τῶν τε Μυσῶν καὶ Ῥωμαίων περιφανώς κα5στρατοπέδευσε, δυοῖν ἔνεκα· ἡ γάρ, δείσαντο; Αλλο ξάνδρου, τοῦ τῶν Μυσών βασιλέως τὰς πριν ἀνανεώσασθαι και κυρώσαι σπονδά;" ή πολέμῳ τὴν τῶν πραγμάτων επιτρέψει κρίσιν. Οὐ γὰρ ἦν εἰπλή εἰς Θετταλούς τε καὶ Τριβαλλοὺς ἐπιόντας κατόπιν & εἶναι τὴν τούτου μάχην, ὥσπερ τινὰ κεραυν ἐγγύθεν κατὰ τῆς Θράκης ἐπαιωρούμενον. "Οθεν καὶ κατὰ τὸ τῆς γνώμης βουλόμενον τας διαλύσεις ῥᾷστα καταπραξάμενος περιῄει τάς Θρακικός πό Variorum notæ. Anno Christi 1344, quo anno oriebatur Areturns die 26 vel 27 mensis Augusti. Vide Michaelis Angeli Blondi Tabulas annuas. Borvix. (95, Is Sisma, um. Michaelis decessoris filium. qui post patris cædem Constantinopolin se recoperat, sibi in manus tradi tum contendebat, ae renuenti Augusta bellum minabatur. Cantacuzen. fili. us, cap. 7. DUANG.

Chapter VIICaput VII

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

PG 148:809ἔνθα δὴ καὶ ναυτικὴν ἠκηκόει δύναμιν παμπληθῆ τῶν Περσῶν ἐξ Ἀσίας εἰς Εὐρώπην μέλλουσαν διαβαίνειν ἐπὶ πονήρῳ τῆς Θρᾴκης καὶ τῶν ἐν ταύτῃ Ῥωμαϊκῶν χωρῶν καὶ πόλεων, ναυαρχοῦντος καὶ τὸν τοιοῦτον ἄγοντος στόλον ἑνός τινος, ὄνομα Ἀμούρ. (Β.) Εἰς γὰρ σατραπίας διαιρεθείσης τῆς τῶν Περσῶν ἀρχῆς, ὡς ἀνωτέρω που περὶ τούτων εἰρήκειμεν πλατύτερον, ἄλλοι ἄλλα τῶν παραλίων διέλαχον τῆς Ἀσίας· οὓς οἱ ἀπόγονοι τοῦ χρόνου ῥέοντος διαδεξάμενοι, οἱ μὲν διὰ σύνεσιν καὶ ἐμπειρίαν πολεμικὴν εἰς μεῖζον προκεκοφέναι τὴν τοῦ κλήρου διαδοχὴν ἐπεπράχεσαν· οἱ δὲ νωθρότητι διανοίας τοῖς οὖσι μόλις ἐνέμειναν. εἰσὶ δ’ οἳ καὶ τῶν ὄντων τελέως ἐξεπεπτώκεσαν. τούτων τοίνυν ἁπάντων ἰσχυρότερος ὁ Ἀμοὺρ ἐγεγόνει, σπουδῇ καὶ τόλμῃ χρησάμενος ὑπὲρ τοὺς ἄλλους. Λυδίας γὰρ καὶ Ἰωνίας οὗτος ὢν ἡγεμὼν ναυτικοῦ τε στόλου τὴν θάλαςσαν ἐμπέπληκε καὶ φοβερὸς ἐν βραχεῖ μὴ ὅτι ταῖς ἐν Αἰγαίῳ νήσοις ἐγένετο θαλαττοκρατῶν, ἀλλὰ καὶ Εὐβοεῦσι, καὶ Πελοποννησίοις, Κρησί τε καὶ Ῥοδίοις, καὶ πάσῃ τῇ ἐκ Θετταλίας ἄχρι Βυζαντίου παραλίῳ.

[4. c. 1581] BYZANTIN HISTORIE LIB. XH. (IMP J. PALEOL. 4.1 810 νει; καὶ χώρα, περισκοπῶν, καὶ ἀναλόγους ποιού- perlustrando, et praesidiis, prout cesse erat, μενος αὐταῖς τὰς φρουρὰς ἐκεῖθεν ἄχρι Καλλιου πόλεως ἔνθα δή καὶ ναυτικήν ήκηκόει δύναμιν παμπληθῆ τῶν Περσῶν ἐξ Ασίας εἰς Ευρώπην μέλλουσαν διαβαίνειν ἐπὶ πονήρῳ τῆς Θράκης καὶ τῶν ἐν ταύτῃ Ρωμαϊκῶν χωρῶν καὶ πόλεων, ναυ αρχοῦντος καὶ τὸν τοιοῦτον ἄγοντος στόλον ἑνός τις, όνομα Αμούρ 1. Εἰς γὰρ σατραπίας διαιρεθείσης τῆς τῶν Περτῶν ἀρχῆς, ὡς ἀνωτέρω που περὶ τούτων εἰρήκειμεν πλατύτερον, ἄλλοι άλλα τῶν παραλίων διέλαχον τῆς ᾿Ασίας· οὓς οἱ ἀπόγονοι του χρόνου μέοντος διαδεξάμενοι, εἰ μὲν διὰ σύνεσιν καὶ ἐμπει‐ ρίαν πολεμικὴν εἰς μείζον προκεκοφέναι τὴν τοῦ κλήρου διαδοχὴν ἐπεπράχεσαν· οἱ δὲ νωθρότητι δια νείας τοῖς οὔτι μόλις ενέμειναν. Εἰσὶ δ' εἰ καὶ τῶν ὄντων τελέως ἐξεπεπτώκεσαν. Τούτων τοίνυν ἀπάν των ισχυρότερος ὁ Αμούρ ἐγεγόνει, σπουδῇ καὶ τόλμη χρησάμενος ὑπὲρ τοὺς ἄλλους. Λυδίας γὰρ καὶ Ἰωνίας οὗτος ὧν ἡγεμὼν ναυτικού σε στί λου τὴν θάλασσαν ἐμπέπληκε καὶ φοβερὸς ἐν βρα χεῖ μὴ ὅτι ταῖς ἐν Αἰγαίῳ νήσοις ἐγένετο θαλαττο κρατῶν, ἀλλὰ καὶ Εὐβοεῦσι, καὶ Πελοποννησίοις, Κρησί τε καὶ Ῥοδίοις, [P. 371] καὶ πάσῃ τῇ ἐκ Θετταλία; ἄχρι Βυζαντίου παραλίῳ. Τούτους γὰρ ἅπαντας οπότε βούλοιτο ναυστολῶν τε ἐδῄου καὶ φόρου; ετησίους συνῆγε μάλα του βρίθοντας· ἐξ αὐτῶν. Γ'. Οὗτος οὖν ἐκ πολλοῦ, τῆς τοῦ Καντακουζηνού φήμη; μετά κρότων καὶ ὕμνων μακρῶν διὰ πάσης πορευσμένης γῆς καὶ θαλάττης, ἐραστὴς ἐγεγόνει πάνω του σφόδρα διάπυρος, καὶ φιλίαν τηρήσειν αυθαίρετον ἐπηγγείλατο διά βίου παντὸς αὐτῷ τε και παισὶ διαδόχοις αὐτοῦ. Καὶ μέντοι καὶ τοιαύτην αὐτὴν εἰς τέλος τετήρηκεν, οταν οἶμαι οὐδ' ὁ πᾶς αλλαχού παρέδειξαν αἰών. Καὶ τοῦτο προϊόντων ἡμῶν αἱ κατὰ τὴν ἁρμόττουσαν χώραν ἀφηγήσεις. τῆς ἀληθείας οὐκ ἐχχωροῦσαι, σαφηνιοῦσι τοῖς πᾶσιν ἐς τἀκριβέ;. Νῦν δὲ μόνον τὸ τῇ παρούσῃ χρεία περὶ αὐτοῦ προσῆκον εἰπόντες ἀπαλλαξε μεθα. Δ'. Τοῦ γὰρ βασιλέως τελευτήσαντος ἤδη, και φημης διαδοθείσης, ὡς βασκανίᾳ τυραννηθέντες τών τῆς βασιλικής γερουσίας ἔνιοι τὴν τοῦ Καντακουζηνοῦ καθελεῖν ἐπεχείρησαν δόξαν, σατραπικού τι νος ουτος ἐγεγόνει πλήρη; θυμοῦ καὶ βιαίας ὀργῆς· καὶ ἅγια παμπόλλων ἐμπλήσα; νεῶν τὸ τῶν Σμυρ ναίων ἐπίνειον ἔμελλε τὴν ταχίστην, ὡς ἔφαμεν, διαβαίνειν ἐπὶ κακῷ τῶν ἄχρι Βυζαντίου Θρακι κῶν χωρῶν καὶ πόλεων. Ταῦτα ἐπειδὴ περὶ Χερκινησου ἀκηκέναι συνεπεπτώκει Καντακουζηνό, διὰ σπουδῆς ἐγεγόνει μακράς πέμψαντο, τὸν τοιού muniendo, illinc usque Calliupolin; quo et PersaTHIN navalem exercitum numerosissimum 597 trajectum iri ex Asia in Europan andieral, Turacir infestum, provinciisque et urbibus, quas Romani illic haberent; præfectum autem et ducem esse illius classis quemdam, nomine Amur. 11. In satrapias enim diviso Persarum imperio, ut alicubi fusius de his disserentes supra diximus, alii alias sortiti sunt maritimas Asiæ regiones. Quas cum nepotes a majoribus procedente tempore accepissent, alii industria sua et rei bellica scien - tia effecerant, ut hæreditas illa majorem in modırı ampliaretur; alii ob ingenii tarditatem vix sua retinuerant; ahi denique etiam suarum reruin possessione omnino exciderant. Hos omnes Amurius potentia superabat. Namque hic cum Lydiæ præesset et loniæ, navalibus copiis mare implevit; et illius imperio potitus evasit brevi metuendus. non insulis modo Ægri, sed et Eubœensibus, et Peloponnesiis, et Cretensibus, et Rhodiis, et toti maritimæ regioni, quæ a Thessalia Byzantium usque extenditur. Ilos enim omnes, quoties libitum esser, navibus advectus diripiebat, cogebatque ab iis gravissiuia quotannis tributa. II. Hic igitur jampridem Cantacuzeni, cujus fama multo plausu et maximis laudibus celebrata tofum terrarum ac maris orbem peragraverat ardentissimo amore captus fuera', et ingenuam:c voluntariam promiserat se, quoad victurus esset, servaturum esse amicitiam cum eo, et cum liberis, quus habiturus ille esset successores. Et certe (alem eam ad extremum usque spiritum servavit, 598 qualem nec tota retro antiquitas alibi (ut opinor) ostendit. Quod nos quidem infra suo lαι ο accurate omnibus declarabimus, ita quæque narraturi, ut nunquam a vero dedexuri simus. Nunc autem, ubi id quod ad præsens institutum pertinet de co dixerimus, ad alia veniemus. IV. Mortuo jam imperatore, famaque dispersa, cruciatos invidia quosdam ex palatinis senatoribus Cantacuzeni auctoritatem conari evertere, furore Dille quodam satrapico violentaque ira percitus fucrat; slatimque impleverat maxima navium copia portum Smyrnæorum, quamprimum (ut dixi) tra· jecturus, Thracumque urbes et agros Byzant un usque aflicturus.ld cum Cantacuzenus circa Chersonesuin casi rescivisset, omni diligentia missis legatis providit, ut classis illius impetus quam celerrime inhiberetur. Quod quidem dicto citius Variorum notæ. Cantacuzen. d. cap. Ακούς, ὁ τοῦ Αἰτίνη, τῶν κατὰ τὴν Ασίαν δυνατώτατος. Agit de hoc satrapa Turcico alibi non semel Laonicus, lib. 1, pag. 7, 12, cfit Reg. 'Opoup appellat. Vide Leancias. to Pandecte Turcics, n. 15. Asterias Turcici pariter sanapae ejusdem nt:minis meminit Pachy. ¡ib. x, cap. 25, sub Amfromco seniore. Decing. PATROL GR. GXLVHI Lib, vu, cap. 1. sect. 4. Boivin, Illis temporibus Sarchauen Lydia prafuisse tra.lit Cantacuzeus, list. lib. iit, cap... Emodern lib. 1. cap. 45, lumize satrapan facit. Itaque Amarius divisum cum Sarchaue earu:: provinciarum imperium; habuit. Boivin,

τούτους γὰρ ἅπαντας ὁπότε βούλοιτο ναυστολῶν τε ἐδῄου καὶ φόρους ἐτησίους συνῆγε μάλα τοι βρίθοντας ἐξ αὐτῶν. (Γ.) Οὗτος οὖν ἐκ πολλοῦ, τῆς τοῦ Καντακουζηνοῦ φήμης μετὰ κρότων καὶ ὕμνων μακρῶν διὰ πάσης πορευομένης γῆς καὶ θαλάττης, ἐραστὴς ἐγεγόνει πάνυ τοι σφόδρα διάπυρος, καὶ φιλίαν τηρήσειν αὐθαίρετον ἐπηγγείλατο διὰ βίου παντὸς αὐτῷ τε καὶ παισὶ διαδόχοις αὐτοῦ. καὶ μέντοι καὶ τοιαύτην αὐτὴν εἰς τέλος τετήρηκεν, οἵαν οἶμαι οὐδ’ ὁ πᾶς ἀλλαχοῦ παρέδειξεν αἰών. καὶ τοῦτο προϊόντων ἡμῶν αἱ κατὰ τὴν ἁρμόττουσαν χώραν ἀφηγήσεις, τῆς ἀληθείας οὐκ ἐκχωροῦσαι, σαφηνιοῦσι τοῖς πᾶσιν ἐς τἀκριβές. νῦν δὲ μόνον τὸ τῇ παρούσῃ χρείᾳ περὶ αὐτοῦ προσῆκον εἰπόντες ἀπαλλαξόμεθα. (Δ.) Τοῦ γὰρ βασιλέως τελευτήσαντος ἤδη, καὶ φήμης διαδοθείσης, ὡς βασκανίᾳ τυραννηθέντες τῶν τῆς βασιλικῆς γερουσίας ἔνιοι τὴν τοῦ Καντακουζηνοῦ καθελεῖν ἐπεχείρησαν δόξαν, σατραπικοῦ τινος οὗτος ἐγεγόνει πλήρης θυμοῦ καὶ βιαίας ὀργῆς· καὶ ἅμα παμπόλλων ἐμπλήσας νεῶν τὸ τῶν Σμυρναίων ἐπίνειον ἔμελλε τὴν ταχίστην, ὡς ἔφαμεν, διαβαίνειν ἐπὶ κακῷ τῶν ἄχρι Βυζαντίου Θρᾳκικῶν χωρῶν καὶ πόλεων.

[4. c. 1581] BYZANTIN HISTORIE LIB. XH. (IMP J. PALEOL. 4.1 810 νει; καὶ χώρα, περισκοπῶν, καὶ ἀναλόγους ποιού- perlustrando, et praesidiis, prout cesse erat, μενος αὐταῖς τὰς φρουρὰς ἐκεῖθεν ἄχρι Καλλιου πόλεως ἔνθα δή καὶ ναυτικήν ήκηκόει δύναμιν παμπληθῆ τῶν Περσῶν ἐξ Ασίας εἰς Ευρώπην μέλλουσαν διαβαίνειν ἐπὶ πονήρῳ τῆς Θράκης καὶ τῶν ἐν ταύτῃ Ρωμαϊκῶν χωρῶν καὶ πόλεων, ναυ αρχοῦντος καὶ τὸν τοιοῦτον ἄγοντος στόλον ἑνός τις, όνομα Αμούρ 1. Εἰς γὰρ σατραπίας διαιρεθείσης τῆς τῶν Περτῶν ἀρχῆς, ὡς ἀνωτέρω που περὶ τούτων εἰρήκειμεν πλατύτερον, ἄλλοι άλλα τῶν παραλίων διέλαχον τῆς ᾿Ασίας· οὓς οἱ ἀπόγονοι του χρόνου μέοντος διαδεξάμενοι, εἰ μὲν διὰ σύνεσιν καὶ ἐμπει‐ ρίαν πολεμικὴν εἰς μείζον προκεκοφέναι τὴν τοῦ κλήρου διαδοχὴν ἐπεπράχεσαν· οἱ δὲ νωθρότητι δια νείας τοῖς οὔτι μόλις ενέμειναν. Εἰσὶ δ' εἰ καὶ τῶν ὄντων τελέως ἐξεπεπτώκεσαν. Τούτων τοίνυν ἀπάν των ισχυρότερος ὁ Αμούρ ἐγεγόνει, σπουδῇ καὶ τόλμη χρησάμενος ὑπὲρ τοὺς ἄλλους. Λυδίας γὰρ καὶ Ἰωνίας οὗτος ὧν ἡγεμὼν ναυτικού σε στί λου τὴν θάλασσαν ἐμπέπληκε καὶ φοβερὸς ἐν βρα χεῖ μὴ ὅτι ταῖς ἐν Αἰγαίῳ νήσοις ἐγένετο θαλαττο κρατῶν, ἀλλὰ καὶ Εὐβοεῦσι, καὶ Πελοποννησίοις, Κρησί τε καὶ Ῥοδίοις, [P. 371] καὶ πάσῃ τῇ ἐκ Θετταλία; ἄχρι Βυζαντίου παραλίῳ. Τούτους γὰρ ἅπαντας οπότε βούλοιτο ναυστολῶν τε ἐδῄου καὶ φόρου; ετησίους συνῆγε μάλα του βρίθοντας· ἐξ αὐτῶν. Γ'. Οὗτος οὖν ἐκ πολλοῦ, τῆς τοῦ Καντακουζηνού φήμη; μετά κρότων καὶ ὕμνων μακρῶν διὰ πάσης πορευσμένης γῆς καὶ θαλάττης, ἐραστὴς ἐγεγόνει πάνω του σφόδρα διάπυρος, καὶ φιλίαν τηρήσειν αυθαίρετον ἐπηγγείλατο διά βίου παντὸς αὐτῷ τε και παισὶ διαδόχοις αὐτοῦ. Καὶ μέντοι καὶ τοιαύτην αὐτὴν εἰς τέλος τετήρηκεν, οταν οἶμαι οὐδ' ὁ πᾶς αλλαχού παρέδειξαν αἰών. Καὶ τοῦτο προϊόντων ἡμῶν αἱ κατὰ τὴν ἁρμόττουσαν χώραν ἀφηγήσεις. τῆς ἀληθείας οὐκ ἐχχωροῦσαι, σαφηνιοῦσι τοῖς πᾶσιν ἐς τἀκριβέ;. Νῦν δὲ μόνον τὸ τῇ παρούσῃ χρεία περὶ αὐτοῦ προσῆκον εἰπόντες ἀπαλλαξε μεθα. Δ'. Τοῦ γὰρ βασιλέως τελευτήσαντος ἤδη, και φημης διαδοθείσης, ὡς βασκανίᾳ τυραννηθέντες τών τῆς βασιλικής γερουσίας ἔνιοι τὴν τοῦ Καντακουζηνοῦ καθελεῖν ἐπεχείρησαν δόξαν, σατραπικού τι νος ουτος ἐγεγόνει πλήρη; θυμοῦ καὶ βιαίας ὀργῆς· καὶ ἅγια παμπόλλων ἐμπλήσα; νεῶν τὸ τῶν Σμυρ ναίων ἐπίνειον ἔμελλε τὴν ταχίστην, ὡς ἔφαμεν, διαβαίνειν ἐπὶ κακῷ τῶν ἄχρι Βυζαντίου Θρακι κῶν χωρῶν καὶ πόλεων. Ταῦτα ἐπειδὴ περὶ Χερκινησου ἀκηκέναι συνεπεπτώκει Καντακουζηνό, διὰ σπουδῆς ἐγεγόνει μακράς πέμψαντο, τὸν τοιού muniendo, illinc usque Calliupolin; quo et PersaTHIN navalem exercitum numerosissimum 597 trajectum iri ex Asia in Europan andieral, Turacir infestum, provinciisque et urbibus, quas Romani illic haberent; præfectum autem et ducem esse illius classis quemdam, nomine Amur. 11. In satrapias enim diviso Persarum imperio, ut alicubi fusius de his disserentes supra diximus, alii alias sortiti sunt maritimas Asiæ regiones. Quas cum nepotes a majoribus procedente tempore accepissent, alii industria sua et rei bellica scien - tia effecerant, ut hæreditas illa majorem in modırı ampliaretur; alii ob ingenii tarditatem vix sua retinuerant; ahi denique etiam suarum reruin possessione omnino exciderant. Hos omnes Amurius potentia superabat. Namque hic cum Lydiæ præesset et loniæ, navalibus copiis mare implevit; et illius imperio potitus evasit brevi metuendus. non insulis modo Ægri, sed et Eubœensibus, et Peloponnesiis, et Cretensibus, et Rhodiis, et toti maritimæ regioni, quæ a Thessalia Byzantium usque extenditur. Ilos enim omnes, quoties libitum esser, navibus advectus diripiebat, cogebatque ab iis gravissiuia quotannis tributa. II. Hic igitur jampridem Cantacuzeni, cujus fama multo plausu et maximis laudibus celebrata tofum terrarum ac maris orbem peragraverat ardentissimo amore captus fuera', et ingenuam:c voluntariam promiserat se, quoad victurus esset, servaturum esse amicitiam cum eo, et cum liberis, quus habiturus ille esset successores. Et certe (alem eam ad extremum usque spiritum servavit, 598 qualem nec tota retro antiquitas alibi (ut opinor) ostendit. Quod nos quidem infra suo lαι ο accurate omnibus declarabimus, ita quæque narraturi, ut nunquam a vero dedexuri simus. Nunc autem, ubi id quod ad præsens institutum pertinet de co dixerimus, ad alia veniemus. IV. Mortuo jam imperatore, famaque dispersa, cruciatos invidia quosdam ex palatinis senatoribus Cantacuzeni auctoritatem conari evertere, furore Dille quodam satrapico violentaque ira percitus fucrat; slatimque impleverat maxima navium copia portum Smyrnæorum, quamprimum (ut dixi) tra· jecturus, Thracumque urbes et agros Byzant un usque aflicturus.ld cum Cantacuzenus circa Chersonesuin casi rescivisset, omni diligentia missis legatis providit, ut classis illius impetus quam celerrime inhiberetur. Quod quidem dicto citius Variorum notæ. Cantacuzen. d. cap. Ακούς, ὁ τοῦ Αἰτίνη, τῶν κατὰ τὴν Ασίαν δυνατώτατος. Agit de hoc satrapa Turcico alibi non semel Laonicus, lib. 1, pag. 7, 12, cfit Reg. 'Opoup appellat. Vide Leancias. to Pandecte Turcics, n. 15. Asterias Turcici pariter sanapae ejusdem nt:minis meminit Pachy. ¡ib. x, cap. 25, sub Amfromco seniore. Decing. PATROL GR. GXLVHI Lib, vu, cap. 1. sect. 4. Boivin, Illis temporibus Sarchauen Lydia prafuisse tra.lit Cantacuzeus, list. lib. iit, cap... Emodern lib. 1. cap. 45, lumize satrapan facit. Itaque Amarius divisum cum Sarchaue earu:: provinciarum imperium; habuit. Boivin,

PG 148:811ταῦτα ἐπειδὴ περὶ Χεῤῥόνησον ἀκηκοέναι συνεπεπτώκει Καντακουζηνῷ, διὰ σπουδῆς ἐγεγόνει μακρᾶς πέμψαντι, τὸν τοιοῦτον τὴν ταχίστην ἀναχαιτίσαι στόλον. ὃ δὴ καὶ θᾶττον ἢ λόγος εἰπεῖν ἐγεγόνει, ῥᾷον ἢ κατὰ δοῦλον δεσπότου κελεύοντος, τοῖς τοῦ Καντακουζηνοῦ γράμμασιν ὑπείξαντος καὶ ὑπενδόντος τοῦ βαρβαρικοῦ φρονήματος ἐκείνου. τοῦτο μέγα μὲν, καὶ μακράν τινα ἥκει κομίζον τὴν ἔκπληξιν ταῖς τῶν ἀκουόντων ψυχαῖς. εἴ τις δ’ αὐτὸ τοῖς ἐφεξῆς τοῦ ἀνδρὸς ὑπὲρ τοῦ Καντακουζηνοῦ πεπραγμένοις πρὸς φιλίαν δείγμασι παρεξετάζειν ἐθέλει, πολλοστημόριον ἂν τὸ βραχύτατον εἶναι λογίσαιτο. (Ε.) Ἐγὼ δὲ καὶ πρὸς τὸ πάλαι τῆς Ῥώμης κράτος ἐκεῖνο τὸν νοῦν ἀνήνεγκα, καὶ ἀνεμνήσθην, ὅπως πρόςταγμα ἓν τότε Ῥωμαϊκὸν, πᾶσαν ἐπιπορευόμενον γῆν τε καὶ θάλατταν, κατέπληττεν ἅπαντας, καὶ τῷ δέει μικροῦ καὶ ἀποθνήσκειν ἐποίει· καὶ οὔτ’ Ἀσία κατ’ Εὐρώπης μάχιμον ἐκίνει ξίφος, οὔτε τοὐναντίον αὖθις· ἀλλ’ ἅπαν τὸ ἀντιπράττον εἰς ἔνσπονδον ἐκίρνατο σύμπνοιαν· καὶ Κίλιξ μὲν διὰ Βιθυνίας ἄοπλος ἐπορεύετο, καὶ Θρᾲξ διὰ τῆς Ἰταλίας ὁμοίως·

811 [A. M. 6830, IND. 10] [imp. j. palæol. 1.] perfectum est. Facilius enim quam jubenti domino τον τὴν ταχίστην ἀναχαιείται στόλον. Ο δὴ καὶ servus, Cantacuzeni precibus cessit ac paruit barbaricus ille spiritus. Id quidem magnum, el audientium animis plurimum movet admirationis. Verum id si quis velit cum aliis conferre amoris significationibus, quas Cantacuzeno idem postea dedit, minimum certe ac levissimum esse judica - bitur. φιλίαν δείγμασι παρεξετάζειν ἐθέλει, πολλοστημέριον V. Ego vero inter hæc ad veterem rei Romanæ potentiam animum retuli, ac tempora illa suni recordatus, quibus unum populi Romani edictum, terra et mari peragratis, mortales omnes percellebat, et prue exanimabat 599 metu: nec Asia in Europam gladiumn distringebat, nec vicissim Enropa in Asiam; sed quæcunque infensa fuerant, concordi fœdere jungebantur; et Cilix quidem rer Bithyniam inermis vadebat, et ilidem Thrax per Italiam: Sauronale vero, per Greciam quasi fœderatam cuntes, et Panathenæorum spectatores aderant, et curulibus in ludis, qui quadriennio quoque exeunte Olympix celebrabantur, de palma certabant. Tum cogitavi mecum tacite, simile aliquid nostra ætate exstiturum fuisse, si de medio penitus sublata fuissent semina omnium turbarum, quæ adversus Cantacuzenum Apocaucus suscitavit. Esto. θάττον ἢ λόγος εἰπεῖν ἐγεγόνει, έφον ἢ κατὰ δοῦλον δεσπότου κελεύοντος, τοῖς τοῦ Καντακουζηνού γράμμασιν ὑπείξαντος καὶ ὑπενδόντος τοῦ βαρδι ρικού φρονήματος ἐκείνου. Τοῦτο μέγα μὲν καὶ μακράν τινα έχει κομίζον τὴν ἔκπληξιν ταῖς τῶν ἀκουόντων ψυχαῖς. Εἴ τις δ' αὐτὸ τοῖς ἐφεξῆς τοῦ ἀνδρὸς ὑπὲρ τοῦ Καντακουζηνού πεπραγμένοις προς ἂν τὸ βραχύτατον είναι λογίται. Ε'. Ἐγὼ δὲ καὶ πρὸς τὸ πάλαι τῆς Ῥώμης κράτ της ἐκεῖνο τὸν νοῦν ἀνήνεγκα, καὶ ἀνεμνήσθην. ὅπως πρόσταγμα ἐν τότε Ῥωμαϊκόν, πᾶσαν ἐπ:ο πορευόμενον γῆν τε καὶ θάλατταν, κατέπληστον ἅπαντας, καὶ τῷ δέει μικροῦ καὶ ἀποθνήσκειν ἐποίε:· καὶ οὔτ᾽ Ασία κατ' Ευρώπης μάχιμον ἐκίνες ξίφος, οὔτε τοὐναντίον αὖθις· ἀλλ᾽ ἅπαν τὸ ἀντιπράττον εἰς Ενσπονδον ἐκίρνατο σύμπνοιαν· και Κίλιξ μὲν διὰ Βι θυνίας άοπλος επορεύετο, καὶ Θρᾷς διὰ τῆς Ιταλίας ἐμοίως· καὶ ὡς διὰ φιλίας Σαυρομάτα: της Ελλάδας ιόντες τῶν τε Παναθηναίων ἦσαν θεαταὶ καὶ ταῖς ἐν Ὀλυμπία [Ρ 372] καθίσταντο τετραετηρικαῖς ἁρματηλασίαις ἀνθάμιλλος· καὶ ἐλογισάμην κατ' ἐμαυτόν, ὡς καὶ νῦν ἐφ' ἡμῶν τοιούτόν τι συνέβαι νεν ἂν, εἰ πάμπαν ἐκ μέσου τὰ τῆς συγχύσεως ἀπήλ λακτη σπέρματα, ὅσα κατὰ τοῦ Καντακουζ; νοῦ συν εσκεύασεν Απόκαυκος. Είεν. CAPUT VIII. Imperatrix ægrotat. Apocaucus pœnæ metu in castellum Epibatarum se recipit. Patriarcha pro eo apud imperatricem agit. Cantacuzenus Byzantium redit. Patriarchæ inconstantiam woll.bus verbis castigat. Jusjurandum duplex ab eo accipit horrendis exsecrationibus confirmatum. Rursum urbe egreditur. Lagnam pecuniæ vim et omnis generis vasa exportat. Earum rerum usus. Apocaucus, suo castello inclusus, Cantacuzeno insultat. Hnjus responsum. 1. Sed cum illic Cantacuzenus audivisset, im-C peratricem Annan morbo esse correptam, et apocaucum ad suum illul perversissimum ingenium rediisse, deprehensumque ad castellum Epibatarum præ metu aufugisse; patriarcham autem imnera:ricis aures pro illo indesinenter obtunderc, ac precibus fatigare; exercitum ultra tendentem inhibuit ipse autem Byzantium quam citissime rediit. Ac Angustam quidem convalescentem, et morbu illo, quo fuerat correpta, levatam ofend t. Patriarcham autem separatim convenit, illius pusillum animum mollibus dictis castigavit, eaque comme voravit, quibus facilitatem morum in illo, et levitatem ingenii scite ac prudenter perstrit:- geret. Eum nempe, cui secum esset contentio, Δ΄. Αυτόθι δ' ἀκηκοώς, ὅτι τε νόσημά τι ενέσκη ψεν 'Αννῃ τῇ βασιλίδι, καὶ ὅτι τὴν συνήθη κακη τροπίαν Απόκαυκος ἀναξαίνων πεφώραται τε καὶ φοβηθείς απέδρα πρὸς τὸ τῶν Ἐπιβατών φρού ριον, καὶ τρίτον, ὡς ὁ πατριάρχης ὑπὲρ ἐκείνου τὰς τῆς βασιλίδος ᾿Αννης ἀκοὰς διαταράττων οὐ παύεται καὶ δεόμενος, τὴν μὲν πρόσω πορείαν ἐπέσχεν· αὐτὸς δ' ἐς Βυζάντιον τάχιστα ἐπανῄει· καὶ τὴν μὲν βασιλίδα βάω τε καὶ ἤδη τοῦ ἐνσκήψαν::: ἀπηλλαγμένην εὗρε νοσήματος τὸν δὲ πατριάρχην ἰδίᾳ λαβὼν μαλακοῖς τισι λόγοις τῆς αὐτοῦ σμικρος πρεπείας καθήψατο, καὶ διεξήει τοιαῦτα, οπόσα δεξιῶς πως επιβραπίζοντα ἦν τήν τε εὐκολίαν τῶν τρόπων καὶ τὸ τῆς γνώμης ἀβέβαιον· καὶ ὅπως πρὸς ἑαυτὸν στασιάζων, καὶ πολέμια τῇ γλώττη cujus facta lingue adversarentur, aut qui ipse διαπραττόμενος έργα, ἢ μᾶλλον ὁ τοῖς ἰδίοις μαχ' - potius cum suis palam dictis pugnaret, 600 aliis dissidentibus auque inter se pugnantibus haudquaquam persuasurum esse, nt in concordiam redirent, seditionibusque abstinerent. 1. Novum deinde jusjurandum, prater illu! Euperius, esegit. At hic volem omnem suspicionem tollere, ne quid gravius pateretur perjurii semel convictus, non sacerdotum modo jusjuranDe ea re fusius infra cap. 9. Ιωανιν. μενος λόγοις ἐς τούμπανος, σχολῇ γ' ἂν ἄλλους στα σιάζοντας καὶ μαχομένους ἀλλήλοις πείσειεν εἰς ὁμοφροσύνην ἐλθεῖν ἀστασίαστην. Β. Έπειτα καὶ δευτέρους ἐπὶ τοῖς προτέροις ἐκείνοις ἀπῄτησεν ὄρχους. Καὶ δ;, ἐκ μέσου πάμπ ποιεῖσθαι βουλόμενος ύποπτον Σπαν, ἵνα μή τι πάθῃ δεινὸν ἅπαξ ἐπιορκῶν φωραθείς, οὐ μόνον Variorum notæ.

καὶ ὡς διὰ φιλίας Σαυρομάται τῆς Ἑλλάδος ἰόντες τῶν τε Παναθηναίων ἦσαν θεαταὶ καὶ ταῖς ἐν Ὀλυμπίᾳ καθίσταντο τετραετηρικαῖς ἁρματηλασίαις ἀνθάμιλλοι· καὶ ἐλογισάμην κατ’ ἐμαυτὸν, ὡς καὶ νῦν ἐφ’ ἡμῶν τοιοῦτόν τι συνέβαινεν ἂν, εἰ πάμπαν ἐκ μέσου τὰ τῆς συγχύσεως ἀπήλλακτο σπέρματα, ὅσα κατὰ τοῦ Καντακουζηνοῦ συνεσκεύασεν Ἀπόκαυκος. εἶεν. η. Αὐτόθι δ’ ἀκηκοὼς, ὅτι τε νόσημά τι ἐνέσκηψεν Ἄννῃ τῇ βασιλίδι, καὶ ὅτι τὴν συνήθη κακοτροπίαν Ἀπόκαυκος ἀναξαίνων πεφώραταί τε καὶ φοβηθεὶς ἀπέδρα πρὸς τὸ τῶν Ἐπιβατῶν φρούριον, καὶ τρίτον, ὡς ὁ πατριάρχης ὑπὲρ ἐκείνου τὰς τῆς βασιλίδος Ἄννης ἀκοὰς διαταράττων οὐ παύεται καὶ δεόμενος, τὴν μὲν πρόσω πορείαν ἐπέσχεν· αὐτὸς δ’ ἐς Βυζάντιον τάχιστα ἐπανῄει· καὶ τὴν μὲν βασιλίδα ῥᾴω τε καὶ ἤδη τοῦ ἐνσκήψαντος ἀπηλλαγμένην εὗρε νοσήματος· τὸν δὲ πατριάρχην ἰδίᾳ λαβὼν μαλακοῖς τισι λόγοις τῆς αὐτοῦ σμικροπρεπείας καθήψατο, καὶ διεξῄει τοσαῦτα, ὁπόσα δεξιῶς πως ἐπιῤῥαπίζοντα ἦν τήν τε εὐκολίαν τῶν τρόπων καὶ τὸ τῆς γνώμης ἀβέβαιον·

811 [A. M. 6830, IND. 10] [imp. j. palæol. 1.] perfectum est. Facilius enim quam jubenti domino τον τὴν ταχίστην ἀναχαιείται στόλον. Ο δὴ καὶ servus, Cantacuzeni precibus cessit ac paruit barbaricus ille spiritus. Id quidem magnum, el audientium animis plurimum movet admirationis. Verum id si quis velit cum aliis conferre amoris significationibus, quas Cantacuzeno idem postea dedit, minimum certe ac levissimum esse judica - bitur. φιλίαν δείγμασι παρεξετάζειν ἐθέλει, πολλοστημέριον V. Ego vero inter hæc ad veterem rei Romanæ potentiam animum retuli, ac tempora illa suni recordatus, quibus unum populi Romani edictum, terra et mari peragratis, mortales omnes percellebat, et prue exanimabat 599 metu: nec Asia in Europam gladiumn distringebat, nec vicissim Enropa in Asiam; sed quæcunque infensa fuerant, concordi fœdere jungebantur; et Cilix quidem rer Bithyniam inermis vadebat, et ilidem Thrax per Italiam: Sauronale vero, per Greciam quasi fœderatam cuntes, et Panathenæorum spectatores aderant, et curulibus in ludis, qui quadriennio quoque exeunte Olympix celebrabantur, de palma certabant. Tum cogitavi mecum tacite, simile aliquid nostra ætate exstiturum fuisse, si de medio penitus sublata fuissent semina omnium turbarum, quæ adversus Cantacuzenum Apocaucus suscitavit. Esto. θάττον ἢ λόγος εἰπεῖν ἐγεγόνει, έφον ἢ κατὰ δοῦλον δεσπότου κελεύοντος, τοῖς τοῦ Καντακουζηνού γράμμασιν ὑπείξαντος καὶ ὑπενδόντος τοῦ βαρδι ρικού φρονήματος ἐκείνου. Τοῦτο μέγα μὲν καὶ μακράν τινα έχει κομίζον τὴν ἔκπληξιν ταῖς τῶν ἀκουόντων ψυχαῖς. Εἴ τις δ' αὐτὸ τοῖς ἐφεξῆς τοῦ ἀνδρὸς ὑπὲρ τοῦ Καντακουζηνού πεπραγμένοις προς ἂν τὸ βραχύτατον είναι λογίται. Ε'. Ἐγὼ δὲ καὶ πρὸς τὸ πάλαι τῆς Ῥώμης κράτ της ἐκεῖνο τὸν νοῦν ἀνήνεγκα, καὶ ἀνεμνήσθην. ὅπως πρόσταγμα ἐν τότε Ῥωμαϊκόν, πᾶσαν ἐπ:ο πορευόμενον γῆν τε καὶ θάλατταν, κατέπληστον ἅπαντας, καὶ τῷ δέει μικροῦ καὶ ἀποθνήσκειν ἐποίε:· καὶ οὔτ᾽ Ασία κατ' Ευρώπης μάχιμον ἐκίνες ξίφος, οὔτε τοὐναντίον αὖθις· ἀλλ᾽ ἅπαν τὸ ἀντιπράττον εἰς Ενσπονδον ἐκίρνατο σύμπνοιαν· και Κίλιξ μὲν διὰ Βι θυνίας άοπλος επορεύετο, καὶ Θρᾷς διὰ τῆς Ιταλίας ἐμοίως· καὶ ὡς διὰ φιλίας Σαυρομάτα: της Ελλάδας ιόντες τῶν τε Παναθηναίων ἦσαν θεαταὶ καὶ ταῖς ἐν Ὀλυμπία [Ρ 372] καθίσταντο τετραετηρικαῖς ἁρματηλασίαις ἀνθάμιλλος· καὶ ἐλογισάμην κατ' ἐμαυτόν, ὡς καὶ νῦν ἐφ' ἡμῶν τοιούτόν τι συνέβαι νεν ἂν, εἰ πάμπαν ἐκ μέσου τὰ τῆς συγχύσεως ἀπήλ λακτη σπέρματα, ὅσα κατὰ τοῦ Καντακουζ; νοῦ συν εσκεύασεν Απόκαυκος. Είεν. CAPUT VIII. Imperatrix ægrotat. Apocaucus pœnæ metu in castellum Epibatarum se recipit. Patriarcha pro eo apud imperatricem agit. Cantacuzenus Byzantium redit. Patriarchæ inconstantiam woll.bus verbis castigat. Jusjurandum duplex ab eo accipit horrendis exsecrationibus confirmatum. Rursum urbe egreditur. Lagnam pecuniæ vim et omnis generis vasa exportat. Earum rerum usus. Apocaucus, suo castello inclusus, Cantacuzeno insultat. Hnjus responsum. 1. Sed cum illic Cantacuzenus audivisset, im-C peratricem Annan morbo esse correptam, et apocaucum ad suum illul perversissimum ingenium rediisse, deprehensumque ad castellum Epibatarum præ metu aufugisse; patriarcham autem imnera:ricis aures pro illo indesinenter obtunderc, ac precibus fatigare; exercitum ultra tendentem inhibuit ipse autem Byzantium quam citissime rediit. Ac Angustam quidem convalescentem, et morbu illo, quo fuerat correpta, levatam ofend t. Patriarcham autem separatim convenit, illius pusillum animum mollibus dictis castigavit, eaque comme voravit, quibus facilitatem morum in illo, et levitatem ingenii scite ac prudenter perstrit:- geret. Eum nempe, cui secum esset contentio, Δ΄. Αυτόθι δ' ἀκηκοώς, ὅτι τε νόσημά τι ενέσκη ψεν 'Αννῃ τῇ βασιλίδι, καὶ ὅτι τὴν συνήθη κακη τροπίαν Απόκαυκος ἀναξαίνων πεφώραται τε καὶ φοβηθείς απέδρα πρὸς τὸ τῶν Ἐπιβατών φρού ριον, καὶ τρίτον, ὡς ὁ πατριάρχης ὑπὲρ ἐκείνου τὰς τῆς βασιλίδος ᾿Αννης ἀκοὰς διαταράττων οὐ παύεται καὶ δεόμενος, τὴν μὲν πρόσω πορείαν ἐπέσχεν· αὐτὸς δ' ἐς Βυζάντιον τάχιστα ἐπανῄει· καὶ τὴν μὲν βασιλίδα βάω τε καὶ ἤδη τοῦ ἐνσκήψαν::: ἀπηλλαγμένην εὗρε νοσήματος τὸν δὲ πατριάρχην ἰδίᾳ λαβὼν μαλακοῖς τισι λόγοις τῆς αὐτοῦ σμικρος πρεπείας καθήψατο, καὶ διεξήει τοιαῦτα, οπόσα δεξιῶς πως επιβραπίζοντα ἦν τήν τε εὐκολίαν τῶν τρόπων καὶ τὸ τῆς γνώμης ἀβέβαιον· καὶ ὅπως πρὸς ἑαυτὸν στασιάζων, καὶ πολέμια τῇ γλώττη cujus facta lingue adversarentur, aut qui ipse διαπραττόμενος έργα, ἢ μᾶλλον ὁ τοῖς ἰδίοις μαχ' - potius cum suis palam dictis pugnaret, 600 aliis dissidentibus auque inter se pugnantibus haudquaquam persuasurum esse, nt in concordiam redirent, seditionibusque abstinerent. 1. Novum deinde jusjurandum, prater illu! Euperius, esegit. At hic volem omnem suspicionem tollere, ne quid gravius pateretur perjurii semel convictus, non sacerdotum modo jusjuranDe ea re fusius infra cap. 9. Ιωανιν. μενος λόγοις ἐς τούμπανος, σχολῇ γ' ἂν ἄλλους στα σιάζοντας καὶ μαχομένους ἀλλήλοις πείσειεν εἰς ὁμοφροσύνην ἐλθεῖν ἀστασίαστην. Β. Έπειτα καὶ δευτέρους ἐπὶ τοῖς προτέροις ἐκείνοις ἀπῄτησεν ὄρχους. Καὶ δ;, ἐκ μέσου πάμπ ποιεῖσθαι βουλόμενος ύποπτον Σπαν, ἵνα μή τι πάθῃ δεινὸν ἅπαξ ἐπιορκῶν φωραθείς, οὐ μόνον Variorum notæ.

καὶ ὅπως πρὸς ἑαυτὸν στασιάζων, καὶ πολέμια τῇ γλώττῃ διαπραττόμενος ἔργα, ἢ μᾶλλον ὁ τοῖς ἰδίοις μαχόμενος λόγοις ἐς τοὐμφανὲς, σχολῇ γ’ ἂν ἄλλους στασιάζοντας καὶ μαχομένους ἀλλήλοις πείσειεν εἰς ὁμοφροσύνην ἐλθεῖν ἀστασίαστον. (Β.) Ἔπειτα καὶ δευτέρους ἐπὶ τοῖς προτέροις ἐκείνοις ἀπῄτησεν ὅρκους. καὶ ὃς, ἐκ μέσου πάμπαν ποιεῖσθαι βουλόμενος ὕποπτον ἅπαν, ἵνα μή τι πάθῃ δεινὸν ἅπαξ ἐπιορκῶν φωραθεὶς, οὐ μόνον ἱερεῦσι προσήκοντα ὀμώμοκεν ὅρκον, ἀλλὰ καὶ ὃς δημοσίοις ἀνδράσιν εἴθισται· καὶ ἀρὰς ἐπὶ τούτοις προὔτεινε καθ’ ἑαυτοῦ τὰς μεγίστας ὁμοῦ καὶ φρικώδεις, εἰ ψευδόμενος ὅλως ἐπὶ τοῖς λεγομένοις ἁλοίη. (Γ.) Τῶν δὴ τοιούτων ἐπὶ τοιαύτῃ καταστάσει συνενεχθέντων, τὴν ταχίστην αὖθις ἐξῄει τοῦ ἄστεος ὁ Καντακουζηνὸς, σὺν πολλῇ τῶν οἴκοθεν χρημάτων παρασκευῇ καὶ ὅσα πρὸς δωρεὰς φιλοτίμους τῶν προσιέναι μελλόντων αὐτῷ παντοδαπῶν ἐθνῶν ὁμοῦ καὶ πρεσβευτῶν καὶ πόλεων παρεσκεύαστο· ἔπιπλά φημι καὶ χλαίνας Ἰταλικὰς ἐξ ἐρίου, καὶ ὅσα ἕτερα μακρὸν τὸ φιλότιμον ἔχουσι τῶν χαρίτων.

811 [A. M. 6830, IND. 10] [imp. j. palæol. 1.] perfectum est. Facilius enim quam jubenti domino τον τὴν ταχίστην ἀναχαιείται στόλον. Ο δὴ καὶ servus, Cantacuzeni precibus cessit ac paruit barbaricus ille spiritus. Id quidem magnum, el audientium animis plurimum movet admirationis. Verum id si quis velit cum aliis conferre amoris significationibus, quas Cantacuzeno idem postea dedit, minimum certe ac levissimum esse judica - bitur. φιλίαν δείγμασι παρεξετάζειν ἐθέλει, πολλοστημέριον V. Ego vero inter hæc ad veterem rei Romanæ potentiam animum retuli, ac tempora illa suni recordatus, quibus unum populi Romani edictum, terra et mari peragratis, mortales omnes percellebat, et prue exanimabat 599 metu: nec Asia in Europam gladiumn distringebat, nec vicissim Enropa in Asiam; sed quæcunque infensa fuerant, concordi fœdere jungebantur; et Cilix quidem rer Bithyniam inermis vadebat, et ilidem Thrax per Italiam: Sauronale vero, per Greciam quasi fœderatam cuntes, et Panathenæorum spectatores aderant, et curulibus in ludis, qui quadriennio quoque exeunte Olympix celebrabantur, de palma certabant. Tum cogitavi mecum tacite, simile aliquid nostra ætate exstiturum fuisse, si de medio penitus sublata fuissent semina omnium turbarum, quæ adversus Cantacuzenum Apocaucus suscitavit. Esto. θάττον ἢ λόγος εἰπεῖν ἐγεγόνει, έφον ἢ κατὰ δοῦλον δεσπότου κελεύοντος, τοῖς τοῦ Καντακουζηνού γράμμασιν ὑπείξαντος καὶ ὑπενδόντος τοῦ βαρδι ρικού φρονήματος ἐκείνου. Τοῦτο μέγα μὲν καὶ μακράν τινα έχει κομίζον τὴν ἔκπληξιν ταῖς τῶν ἀκουόντων ψυχαῖς. Εἴ τις δ' αὐτὸ τοῖς ἐφεξῆς τοῦ ἀνδρὸς ὑπὲρ τοῦ Καντακουζηνού πεπραγμένοις προς ἂν τὸ βραχύτατον είναι λογίται. Ε'. Ἐγὼ δὲ καὶ πρὸς τὸ πάλαι τῆς Ῥώμης κράτ της ἐκεῖνο τὸν νοῦν ἀνήνεγκα, καὶ ἀνεμνήσθην. ὅπως πρόσταγμα ἐν τότε Ῥωμαϊκόν, πᾶσαν ἐπ:ο πορευόμενον γῆν τε καὶ θάλατταν, κατέπληστον ἅπαντας, καὶ τῷ δέει μικροῦ καὶ ἀποθνήσκειν ἐποίε:· καὶ οὔτ᾽ Ασία κατ' Ευρώπης μάχιμον ἐκίνες ξίφος, οὔτε τοὐναντίον αὖθις· ἀλλ᾽ ἅπαν τὸ ἀντιπράττον εἰς Ενσπονδον ἐκίρνατο σύμπνοιαν· και Κίλιξ μὲν διὰ Βι θυνίας άοπλος επορεύετο, καὶ Θρᾷς διὰ τῆς Ιταλίας ἐμοίως· καὶ ὡς διὰ φιλίας Σαυρομάτα: της Ελλάδας ιόντες τῶν τε Παναθηναίων ἦσαν θεαταὶ καὶ ταῖς ἐν Ὀλυμπία [Ρ 372] καθίσταντο τετραετηρικαῖς ἁρματηλασίαις ἀνθάμιλλος· καὶ ἐλογισάμην κατ' ἐμαυτόν, ὡς καὶ νῦν ἐφ' ἡμῶν τοιούτόν τι συνέβαι νεν ἂν, εἰ πάμπαν ἐκ μέσου τὰ τῆς συγχύσεως ἀπήλ λακτη σπέρματα, ὅσα κατὰ τοῦ Καντακουζ; νοῦ συν εσκεύασεν Απόκαυκος. Είεν. CAPUT VIII. Imperatrix ægrotat. Apocaucus pœnæ metu in castellum Epibatarum se recipit. Patriarcha pro eo apud imperatricem agit. Cantacuzenus Byzantium redit. Patriarchæ inconstantiam woll.bus verbis castigat. Jusjurandum duplex ab eo accipit horrendis exsecrationibus confirmatum. Rursum urbe egreditur. Lagnam pecuniæ vim et omnis generis vasa exportat. Earum rerum usus. Apocaucus, suo castello inclusus, Cantacuzeno insultat. Hnjus responsum. 1. Sed cum illic Cantacuzenus audivisset, im-C peratricem Annan morbo esse correptam, et apocaucum ad suum illul perversissimum ingenium rediisse, deprehensumque ad castellum Epibatarum præ metu aufugisse; patriarcham autem imnera:ricis aures pro illo indesinenter obtunderc, ac precibus fatigare; exercitum ultra tendentem inhibuit ipse autem Byzantium quam citissime rediit. Ac Angustam quidem convalescentem, et morbu illo, quo fuerat correpta, levatam ofend t. Patriarcham autem separatim convenit, illius pusillum animum mollibus dictis castigavit, eaque comme voravit, quibus facilitatem morum in illo, et levitatem ingenii scite ac prudenter perstrit:- geret. Eum nempe, cui secum esset contentio, Δ΄. Αυτόθι δ' ἀκηκοώς, ὅτι τε νόσημά τι ενέσκη ψεν 'Αννῃ τῇ βασιλίδι, καὶ ὅτι τὴν συνήθη κακη τροπίαν Απόκαυκος ἀναξαίνων πεφώραται τε καὶ φοβηθείς απέδρα πρὸς τὸ τῶν Ἐπιβατών φρού ριον, καὶ τρίτον, ὡς ὁ πατριάρχης ὑπὲρ ἐκείνου τὰς τῆς βασιλίδος ᾿Αννης ἀκοὰς διαταράττων οὐ παύεται καὶ δεόμενος, τὴν μὲν πρόσω πορείαν ἐπέσχεν· αὐτὸς δ' ἐς Βυζάντιον τάχιστα ἐπανῄει· καὶ τὴν μὲν βασιλίδα βάω τε καὶ ἤδη τοῦ ἐνσκήψαν::: ἀπηλλαγμένην εὗρε νοσήματος τὸν δὲ πατριάρχην ἰδίᾳ λαβὼν μαλακοῖς τισι λόγοις τῆς αὐτοῦ σμικρος πρεπείας καθήψατο, καὶ διεξήει τοιαῦτα, οπόσα δεξιῶς πως επιβραπίζοντα ἦν τήν τε εὐκολίαν τῶν τρόπων καὶ τὸ τῆς γνώμης ἀβέβαιον· καὶ ὅπως πρὸς ἑαυτὸν στασιάζων, καὶ πολέμια τῇ γλώττη cujus facta lingue adversarentur, aut qui ipse διαπραττόμενος έργα, ἢ μᾶλλον ὁ τοῖς ἰδίοις μαχ' - potius cum suis palam dictis pugnaret, 600 aliis dissidentibus auque inter se pugnantibus haudquaquam persuasurum esse, nt in concordiam redirent, seditionibusque abstinerent. 1. Novum deinde jusjurandum, prater illu! Euperius, esegit. At hic volem omnem suspicionem tollere, ne quid gravius pateretur perjurii semel convictus, non sacerdotum modo jusjuranDe ea re fusius infra cap. 9. Ιωανιν. μενος λόγοις ἐς τούμπανος, σχολῇ γ' ἂν ἄλλους στα σιάζοντας καὶ μαχομένους ἀλλήλοις πείσειεν εἰς ὁμοφροσύνην ἐλθεῖν ἀστασίαστην. Β. Έπειτα καὶ δευτέρους ἐπὶ τοῖς προτέροις ἐκείνοις ἀπῄτησεν ὄρχους. Καὶ δ;, ἐκ μέσου πάμπ ποιεῖσθαι βουλόμενος ύποπτον Σπαν, ἵνα μή τι πάθῃ δεινὸν ἅπαξ ἐπιορκῶν φωραθείς, οὐ μόνον Variorum notæ.

Chapter VIIICaput VIII

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

PG 148:813(Δ.) Ὅ γε μὴν Ἀπόκαυκος ἐς τὸ φρούριον αὐτοῦ συγκλεισθεὶς, ἀντὶ τοῦ μᾶλλον αἰσχύνεσθαι καὶ ἐρυθριᾷν ἐπὶ τῇ αὐτοῦ ἀνάνδρῳ καὶ γυναικώδει διαίτῃ, ὁ δὲ τοὐναντίον ἐτετύφωτό τε καὶ ὀφρύος ἁπάσης μεστὰ διεξῄει ῥήματα, καὶ αὐτοῦ Καντακουζηνοῦ κατεμέμφετο ἀβουλίαν, ὅτι μὴ καὶ αὐτὸς τὴν ὁμοίαν ἡτοιμάσατο πρόνοιαν ἑαυτῷ, ἵν’ ἐν καιροῖς ἀνάγκης καὶ φόβου τοιοῦτον ἔχοι πρὸς ἀσφάλειαν φρούριον καταφεύγειν. (Ε.) Ὁ δ’ ἀκούων, καὶ τῆς ἐκείνου καταγελῶν εὐηθείας, τοιαύτας ἀντεπῆγε τὰς ἀποκρίσεις. Οὐ λίθοις, φησὶ, καὶ πλίνθοις ἐγὼ τὴν ἐμὴν τειχίζειν ἀσφάλειαν ἔγνωκα δεῖν, οὐδ’ ἐφ’ οὕτω μικροῖς καὶ ψευδέσιν ἐμοὶ τερατεύεσθαι καὶ τοιαύτην ῥημάτων προφέρειν κομψότητα εἴθιστο· ἀλλὰ τῷ ἡδρασμένῳ τοῦ ἤθους ἐγκαρτεροῦντι διηνεκῶς φρούριον ἔχειν ἀθάνατον καὶ ἄγκυραν ἀσφαλῆ πρῶτον μὲν τὰς πρὸς θεὸν ἀναμφισβητήτους ἐλπίδας, καὶ τὴν ἐκεῖθεν ἀκήρατον δύναμιν·

[A. C. 1541] ΒΥΖΑΝΤΙΝΕ HISTORIE LIB. XII. IHP. 3. PALEOL. 4] 814 ἱερεῦσι προσήκοντα ὁμώμοκεν ὅρκον ' ἀλλὰ καὶ dum, sed et illud, quod laicis solenne est, jurit ὃς δημοσίοις ἀνδράσιν είθισται καὶ ἀρὰς ἐπὶ τοῦ τους προτεινε καθ᾿ ἑαυτοῦ τὰς μεγίστας όμο καὶ φρικώδει;, εἰ ψευδόμενος ὅλως ἐπὶ τοῖς λεγομέ νας αλοίη. Γ. Τῶν δὴ τοιούτων ἐπὶ τοιαύτῃ καταστάσει συν ενεχθέντων, τὴν ταχίστην αὖθις ἐξῄει τοῦ ἄστ τεος ὁ Καντακουζηνός, σὺν πολλῇ τῶν οἶκοθεν χρημάτων παρασκευῇ καὶ ὅσα πρὸς δωρεάς φιλοτίμους τῶν προσιέναι μελλόντων αὐτῷ παντοδαπῶν ἐθνῶν ὁμοῦ καὶ πρεσβευτών [Ρ. 573] καὶ πόλεων παρε σκεύαστο· Επιπλά φημι καὶ χλαίνας Ιταλικά; ἐξ βρίου, καὶ ὅσα ἕτερα μακρὸν τὸ φιλότιμον ἔχουσι τῶν χαρίτων. Δ'. Ο γε μὴν Απόκαυκος ἐς τὸ φρούριον αυτού συγκλεισθείς, ἀντὶ τοῦ μᾶλλον αἰσχύνεσθαι καὶ ἐρυθριᾷν ἐπὶ τῇ αὐτοῦ ἀνάνδρῳ καὶ γυναικώδει διαίτῃ, ὁ δὲ τοὐναντίον ἐτετύφωτό τε καὶ ὀφρύος ἁπάσης μεστά διεξήει βήματα, καὶ αὐτοῦ Καντακουζηνού κατεμέμφετο ἀβουλίαν, ὅτι μὴ καὶ αὐτὸς τὴν ὁμοίαν ήτοιμάσατο πρόνοιαν ἑαυτῷ, ἵν᾿ ἐν καιροῖς ἀνάγκης καὶ φόβου τοιοῦτον ἔχοι πρὸς ἀσφάλειαν φρούριον καταφεύγειν. seque exsecrationibus in id maximis atque horrendis devovit, si ullatenus mendax in iis quæ dixisset argueretur. III. His ita constitutis, iterum urbe quam celerrime egressus est Cantacuzenus, magna instructus domesticæ pecuniæ vi, earumque rerum, quæ comparata essent ad concilian los nuneribus obving quosque, populos, urbes, legatos, supellectilia intelligo et vestes Italicas ex lana, et quæcunque alia plurimum ad conciliandam gratiam valent. IV. Ast Apocaucus castello suo inclusus, tantum alierat ut pudore afficeretur erubesceretqir suum illud minime virile ac prorsus femincum vitu: in - stitutum: etiam animis inflabatur, et voces omnis arrogantia pleurs jactabat, et Cantacuzenum ipsum inscitiæ arguebat, quod non et ipse sibi cautione simili providisset, ut in extremis angustiis pericuInsisque temporibus tale haberet perfugium ac præsidium salutis. v. At ille hæc audiens hominis stoliditatem ir:idebat, et ejusmodi dabat ei respousa:» Non lapidibus aut laterculis meam salutem muniendam 601 mihi esse duxi, nec talibus verborum praesti fiis cave orationis pompa uti soleo, in rebus adeo exiguis atque fallacibus. Sed in morum stabililale perseverans habeo pro immortali præsidio, firmissimaque ancora, primo spes in Deo certas; lum robur inde illibatum. His fretus, Deo soli, qui occulta perspicit, mentem excolo. llinc illa pereu nis mihi securitas, quæ nec solem) exspectat nieliora declaraturum, nec Platonis aut Demosthenis linguam delicatam et eximie Atticam: sed ipsa per se solo rerum progressu admirationem orbi pæne indicit. Qui enim præsidiorum et propugnaculorum insano fastu delectantur, iis flos deliciarum suarum cito moritur, radicem sortitus haud diuturnam. Ego vero animos mihi conciliavi hominum, præsidia ac propugnacula numerosa, eadeinque firmissinta, Illis meum ipse animum addixi. Ac Plato quidem alieno in corpore vivere amatoris Ε΄. Ο δ' ἀκούων, καὶ τῆς ἐκείνου καταγελών εξηθείας, τοιαύτας ἀντεπῆγε τὰς ἀποκρίσεις. «Οὐ λίθοις», φησί, < καὶ πλίνθοις ἐγὼ τὴν ἐμὴν τειχίζειν ἀσφάλειαν ἔγνωκα δεῖν, οὐδ᾽ ἐφ' οὕτω μικροῖς καὶ ψευδέσιν ἐμοὶ τερατεύεσθαι καὶ τοιαύτην ῥημάτων προφέρειν κομψότηται εἴθιστο, ἀλλὰ τῷ ἡδρασμένῳ τοῦ ἤθους εγκαρτεροῦντι διηνεκώς φρούριον ἔχειν ἀθάνατον καὶ ἄγκυραν ἀσφαλῆ πρῶτον μὲν τὰς πρὸς θεὸν ἀναμφισβητήτους ἐλπίδας, καὶ τὴν ἐκεῖθεν ἀκήρατον δύναμιν' ἔνθα μόνῳ γεωργουμένης τῆς γνώμης τῷ τῶν ἀδήλων ἐπόπτῃ Θεῷ, τὸ τῆς ἀσφαλείας ἀμάραντον ἀεὶ διαμένει βλαστάνον, μήθ' ἥλιον περιμένον τὴν τοῦ κρείττονος ερμηνεύς σοντα κρίσιν, μήτε Πλάτωνος και Δημοσθένους γλώτταν ἁβρὰν καὶ μάλα λαμπρῶς Αττικίζουσαν ἀλλ' αὐτομάτως διὰ τῆς τῶν πραγμάτων ἀκολουθίας ἐπὶ μέσης τὸ θαῦμα μονονουχί κηρύττον τῆς οἰκου μένης. Ἐν μὲν γὰρ ταῖς τῶν προσκαίρων φρουρών καὶ πυργωμάτων τρυφαῖς καὶ βλακείαις· ταχὺ τὸ τερπνὸν ἀποθνήσκει τῆς ὥρας ἐφήμερον ἔχον την ῥίζαν. Ἐγὼ δὲ τὰς τῶν ἀνθρώπων ψυχὰς ἐμαυτῷ κατεσκεύασα φρούρια καὶ πύργους παμπληθείς το auimam dixit. Mer autem anime il obtigit, ut in καὶ ἀσφαλεῖς, εἰς οἶ; ἐμβέβληκα φέρων αὐτὸς τὴν ἐμαυτοῦ ψυχήν. Καὶ ὁ μὲν Πλάτων ἐν ἀλλοτρίῳ σώ ματι την τὴν τοῦ ἐρῶντο; ἔφη ψυχήν· τὴν δ' ἐμὴν ψυχὴν οὐκ ἐν ἀλλοτρίοις σώμασιν, ἀλλ᾽ ἐν ἀλλο τρίαις συνηνέχθη ζῆν ταῖς ψυχαῖς. Μηδὲ γὰρ σω μάτων, ἀλλὰ ψυχῶν ὑπάρχων αὐτὸς ἐραστὴς, καὶ ψυχές τοὺς ἐραστὰς εὐτύχησα· καὶ τρόπον ἔτεalienis non corporibus sed animis viveret. Cum enim non corporum sed animorum amator essein, animos ctiam amatores mei lucralus sum clfecique, ut animarentur nova quadam ratione animi plurimorum. Ejusmodi arces comparavi mihi. Sic ego cum summa el tranquillitate et voluptate omnium mihi et affectus et voluntates concilio; atque ita Variorum notæ. Cnjusmodi fuerit istud patriarchæ sacramentam puribus docet idem Cautacuzen. capite 6, extremo, uLi de utriusqne reconciliatione. DUCANG. Septemb. die 28. Cf. Cantac, lib. ut, cap. 16. BOIVIN. Legendum μήθ' ήλιον, clc. Quanquam ne sie quidem statis liquet, quænam sit mens auctoris. Puto ήλιον hoc loco esse ipsum tempus, cujus beneficio diseimus quænam consilia optiqua sint. BOIVIN.

ἔνθα μόνῳ γεωργουμένης τῆς γνώμης τῷ τῶν ἀδήλων ἐπόπτῃ θεῷ, τὸ τῆς ἀσφαλείας ἀμάραντον ἀεὶ διαμένει βλαστάνον, μήθ’ ἥλιον περιμένον τὴν τοῦ κρείττονος ἑρμηνεύσοντα κρίσιν, μήτε Πλάτωνος καὶ Δημοσθένους γλῶτταν ἁβρὰν καὶ μάλα λαμπρῶς Ἀττικίζουσαν· ἀλλ’ αὐτομάτως διὰ τῆς τῶν πραγμάτων ἀκολουθίας ἐπὶ μέσης τὸ θαῦμα μονονουχὶ κηρύττον τῆς οἰκουμένης. ἐν μὲν γὰρ ταῖς τῶν προσκαίρων φρουρῶν καὶ πυργωμάτων τρυφαῖς καὶ βλακείαις ταχὺ τὸ τερπνὸν ἀποθνήσκει τῆς ὥρας ἐφήμερον ἔχον τὴν ῥίζαν. ἐγὼ δὲ τὰς τῶν ἀνθρώπων ψυχὰς ἐμαυτῷ κατεσκεύασα φρούρια καὶ πύργους παμπληθεῖς τε καὶ ἀσφαλεῖς, εἰς οὓς ἐμβέβληκα φέρων αὐτὸς τὴν ἐμαυτοῦ ψυχήν. καὶ ὁ μὲν Πλάτων ἐν ἀλλοτρίῳ σώματι ζῇν τὴν τοῦ ἐρῶντος ἔφη ψυχήν· τὴν δ’ ἐμὴν ψυχὴν οὐκ ἐν ἀλλοτρίοις σώμασιν, ἀλλ’ ἐν ἀλλοτρίαις συνηνέχθη ζῇν ταῖς ψυχαῖς. μηδὲ γὰρ σωμάτων, ἀλλὰ ψυχῶν ὑπάρχων αὐτὸς ἐραστὴς, καὶ ψυχὰς τοὺς ἐραστὰς εὐτύχησα· καὶ τρόπον ἕτερον ἐμψύχους τὰς τῶν πλείστων πέπραχα ψυχάς.

[A. C. 1541] ΒΥΖΑΝΤΙΝΕ HISTORIE LIB. XII. IHP. 3. PALEOL. 4] 814 ἱερεῦσι προσήκοντα ὁμώμοκεν ὅρκον ' ἀλλὰ καὶ dum, sed et illud, quod laicis solenne est, jurit ὃς δημοσίοις ἀνδράσιν είθισται καὶ ἀρὰς ἐπὶ τοῦ τους προτεινε καθ᾿ ἑαυτοῦ τὰς μεγίστας όμο καὶ φρικώδει;, εἰ ψευδόμενος ὅλως ἐπὶ τοῖς λεγομέ νας αλοίη. Γ. Τῶν δὴ τοιούτων ἐπὶ τοιαύτῃ καταστάσει συν ενεχθέντων, τὴν ταχίστην αὖθις ἐξῄει τοῦ ἄστ τεος ὁ Καντακουζηνός, σὺν πολλῇ τῶν οἶκοθεν χρημάτων παρασκευῇ καὶ ὅσα πρὸς δωρεάς φιλοτίμους τῶν προσιέναι μελλόντων αὐτῷ παντοδαπῶν ἐθνῶν ὁμοῦ καὶ πρεσβευτών [Ρ. 573] καὶ πόλεων παρε σκεύαστο· Επιπλά φημι καὶ χλαίνας Ιταλικά; ἐξ βρίου, καὶ ὅσα ἕτερα μακρὸν τὸ φιλότιμον ἔχουσι τῶν χαρίτων. Δ'. Ο γε μὴν Απόκαυκος ἐς τὸ φρούριον αυτού συγκλεισθείς, ἀντὶ τοῦ μᾶλλον αἰσχύνεσθαι καὶ ἐρυθριᾷν ἐπὶ τῇ αὐτοῦ ἀνάνδρῳ καὶ γυναικώδει διαίτῃ, ὁ δὲ τοὐναντίον ἐτετύφωτό τε καὶ ὀφρύος ἁπάσης μεστά διεξήει βήματα, καὶ αὐτοῦ Καντακουζηνού κατεμέμφετο ἀβουλίαν, ὅτι μὴ καὶ αὐτὸς τὴν ὁμοίαν ήτοιμάσατο πρόνοιαν ἑαυτῷ, ἵν᾿ ἐν καιροῖς ἀνάγκης καὶ φόβου τοιοῦτον ἔχοι πρὸς ἀσφάλειαν φρούριον καταφεύγειν. seque exsecrationibus in id maximis atque horrendis devovit, si ullatenus mendax in iis quæ dixisset argueretur. III. His ita constitutis, iterum urbe quam celerrime egressus est Cantacuzenus, magna instructus domesticæ pecuniæ vi, earumque rerum, quæ comparata essent ad concilian los nuneribus obving quosque, populos, urbes, legatos, supellectilia intelligo et vestes Italicas ex lana, et quæcunque alia plurimum ad conciliandam gratiam valent. IV. Ast Apocaucus castello suo inclusus, tantum alierat ut pudore afficeretur erubesceretqir suum illud minime virile ac prorsus femincum vitu: in - stitutum: etiam animis inflabatur, et voces omnis arrogantia pleurs jactabat, et Cantacuzenum ipsum inscitiæ arguebat, quod non et ipse sibi cautione simili providisset, ut in extremis angustiis pericuInsisque temporibus tale haberet perfugium ac præsidium salutis. v. At ille hæc audiens hominis stoliditatem ir:idebat, et ejusmodi dabat ei respousa:» Non lapidibus aut laterculis meam salutem muniendam 601 mihi esse duxi, nec talibus verborum praesti fiis cave orationis pompa uti soleo, in rebus adeo exiguis atque fallacibus. Sed in morum stabililale perseverans habeo pro immortali præsidio, firmissimaque ancora, primo spes in Deo certas; lum robur inde illibatum. His fretus, Deo soli, qui occulta perspicit, mentem excolo. llinc illa pereu nis mihi securitas, quæ nec solem) exspectat nieliora declaraturum, nec Platonis aut Demosthenis linguam delicatam et eximie Atticam: sed ipsa per se solo rerum progressu admirationem orbi pæne indicit. Qui enim præsidiorum et propugnaculorum insano fastu delectantur, iis flos deliciarum suarum cito moritur, radicem sortitus haud diuturnam. Ego vero animos mihi conciliavi hominum, præsidia ac propugnacula numerosa, eadeinque firmissinta, Illis meum ipse animum addixi. Ac Plato quidem alieno in corpore vivere amatoris Ε΄. Ο δ' ἀκούων, καὶ τῆς ἐκείνου καταγελών εξηθείας, τοιαύτας ἀντεπῆγε τὰς ἀποκρίσεις. «Οὐ λίθοις», φησί, < καὶ πλίνθοις ἐγὼ τὴν ἐμὴν τειχίζειν ἀσφάλειαν ἔγνωκα δεῖν, οὐδ᾽ ἐφ' οὕτω μικροῖς καὶ ψευδέσιν ἐμοὶ τερατεύεσθαι καὶ τοιαύτην ῥημάτων προφέρειν κομψότηται εἴθιστο, ἀλλὰ τῷ ἡδρασμένῳ τοῦ ἤθους εγκαρτεροῦντι διηνεκώς φρούριον ἔχειν ἀθάνατον καὶ ἄγκυραν ἀσφαλῆ πρῶτον μὲν τὰς πρὸς θεὸν ἀναμφισβητήτους ἐλπίδας, καὶ τὴν ἐκεῖθεν ἀκήρατον δύναμιν' ἔνθα μόνῳ γεωργουμένης τῆς γνώμης τῷ τῶν ἀδήλων ἐπόπτῃ Θεῷ, τὸ τῆς ἀσφαλείας ἀμάραντον ἀεὶ διαμένει βλαστάνον, μήθ' ἥλιον περιμένον τὴν τοῦ κρείττονος ερμηνεύς σοντα κρίσιν, μήτε Πλάτωνος και Δημοσθένους γλώτταν ἁβρὰν καὶ μάλα λαμπρῶς Αττικίζουσαν ἀλλ' αὐτομάτως διὰ τῆς τῶν πραγμάτων ἀκολουθίας ἐπὶ μέσης τὸ θαῦμα μονονουχί κηρύττον τῆς οἰκου μένης. Ἐν μὲν γὰρ ταῖς τῶν προσκαίρων φρουρών καὶ πυργωμάτων τρυφαῖς καὶ βλακείαις· ταχὺ τὸ τερπνὸν ἀποθνήσκει τῆς ὥρας ἐφήμερον ἔχον την ῥίζαν. Ἐγὼ δὲ τὰς τῶν ἀνθρώπων ψυχὰς ἐμαυτῷ κατεσκεύασα φρούρια καὶ πύργους παμπληθείς το auimam dixit. Mer autem anime il obtigit, ut in καὶ ἀσφαλεῖς, εἰς οἶ; ἐμβέβληκα φέρων αὐτὸς τὴν ἐμαυτοῦ ψυχήν. Καὶ ὁ μὲν Πλάτων ἐν ἀλλοτρίῳ σώ ματι την τὴν τοῦ ἐρῶντο; ἔφη ψυχήν· τὴν δ' ἐμὴν ψυχὴν οὐκ ἐν ἀλλοτρίοις σώμασιν, ἀλλ᾽ ἐν ἀλλο τρίαις συνηνέχθη ζῆν ταῖς ψυχαῖς. Μηδὲ γὰρ σω μάτων, ἀλλὰ ψυχῶν ὑπάρχων αὐτὸς ἐραστὴς, καὶ ψυχές τοὺς ἐραστὰς εὐτύχησα· καὶ τρόπον ἔτεalienis non corporibus sed animis viveret. Cum enim non corporum sed animorum amator essein, animos ctiam amatores mei lucralus sum clfecique, ut animarentur nova quadam ratione animi plurimorum. Ejusmodi arces comparavi mihi. Sic ego cum summa el tranquillitate et voluptate omnium mihi et affectus et voluntates concilio; atque ita Variorum notæ. Cnjusmodi fuerit istud patriarchæ sacramentam puribus docet idem Cautacuzen. capite 6, extremo, uLi de utriusqne reconciliatione. DUCANG. Septemb. die 28. Cf. Cantac, lib. ut, cap. 16. BOIVIN. Legendum μήθ' ήλιον, clc. Quanquam ne sie quidem statis liquet, quænam sit mens auctoris. Puto ήλιον hoc loco esse ipsum tempus, cujus beneficio diseimus quænam consilia optiqua sint. BOIVIN.

PG 148:815τοιούτους ἐμαυτῷ κατεσκεύακα πύργους ἐγὼ, καὶ οὕτω μετὰ πάσης γαλήνης καὶ ἡδονῆς, καὶ δίχα τινῶν ἑλεπόλεων, τὰς ἁπάντων χειροῦμαι σύν γε θεῷ διαθέσεις καὶ γνώμας· καὶ οὕτως ἀναίμακτα κατορθοῦν μεμελέτηκα τρόπαια. ὁ δ’ ἐφεξῆς αἰὼν τῶν λεγομένων ἅμα καὶ δρωμένων σοφῶς διαζωγραφήσει τὴν μαρτυρίαν. Ἀλλ’ ὁ μὲν Καντακουζηνὸς τοιοῦτος τέως τοὺς τρόπους ἐτύγχανεν ὢν, καὶ τοιαῦτα λέγων καὶ πράττων διετέλει. θ. Ἐγὼ δ’ ἐκεῖσε ἐπάνειμι, λεπτομερέστερον ἀφηγησόμενος ἕκαστα. Ἀπόκαυκος γὰρ ἐκεῖνος ὁ πάντα δεινὸς εἰς ἐπίνοιαν καὶ πολυτροπώτατος, ἐπειδὴ συγκυκήσας ἅπαντα, ἵνα τὸν ἄρχοντα παρακρουσάμενος αὐτὸς ἐπιβῇ τῆς ἀρχῆς, (ὅπερ δὴ καὶ τοιχώρυχοι νύκτωρ καὶ λῃσταὶ ποιοῦσιν, οὐ πρότερον τὰ ἐν οἰκίᾳ διαρπάζειν ἔχοντες εὐχερῶς, πρὶν ἂν τὸ ἐν αὐτῇ κατασβέσωσι φῶς,) ἠλέγχθη, κατεγνώσθη μὲν, οὐδὲν δ’ ἄξιον εἰς ἀμοιβὴν τῆς αὐτοῦ κακίας ἀπήλαυσε πρὸς ἐκείνου. ὅμως αὐτὸς ὑφ’ αὑτοῦ τε αἰσχυνθεὶς καὶ δείσας, μὴ τὸ μακρόθυμον ὀψέ ποτε ἀποῤῥίψας τῷ νόμῳ τῆς δίκης χρήσηται κατ’ αὐτοῦ, ᾤχετο λάθρα φυγὰς, ὡς εἰρήκειμεν, εἰς τὸ φρούριον τῶν Ἐπιβατῶν οὑτωσί πως λεγόμενον·

815 [4. m. 6850, ind, 10] Tropea didici iucruenta stuere. 602 Seal pro- ρον ἐμψύχους τὰς τῶν πλείστων πέπραχα ψυχάς. cessus ipse temporis sapienti testimonio cam dicta tum facta dijudicabit. Ac talis quidem hucusque moribus fuerat Cantacuzenus: talia et dicere et facere non desinebat. Τοιούτους ἐμαυτῷ κατεσκεύακα πύργους ἐγώ, καὶ οὕτω μετὰ πάσης γαλήνης καὶ ἡδονῆς, καὶ δίχα τις νῶν ἐλπόλεων, τὰς ἁπάντων χειρούμαι σύν γε θεο διαθέσεις καὶ γνώμας· καὶ οὕτως ἀναίμακτα κατορ - θοῦν μεμελέτηκα τρόπαια. Ο δ' ἐφεξῆς αἰὼν τῶν λεγομένων, ἅμα καὶ δρωμένων σοφώς διαζωγραφή σει την μαρτυρίαν.» Αλλ' ὁ μὲν Καντακουζηνός τοιοῦτο; τέως τους τρόπους ἐτύγχανεν ὤν, καὶ το αῦτα λέγων καὶ πράττων διετέλει. CAPUT IX. Apocauci molitiones detector. Deprehensi diffidentia ac fuga. Consilium de invadendo imperio. Arx Epika - turum omnibus rebus ab eo instructa. Imperatoris defuncti judicium de ca arce et de ejus conditore. Cantacuzenum sero pœnitet, quod illius de eo mandatis nou paruerit. Patriarchæ in Cantacusenum perfidin. Ejusdem officia erga Apocancum; quem oblata impunitate ec arce evocat. Apocaneus Cantoruženo obviam prodit. "Imperatorii honores huic delati in salutationibus. Nulti ut Apocaucum in vtucula conjiciat hortantur, sed frustra. 1. Ego vero illue redeo, singula ac minutiora expositurus. Aporaneus igitur ille in excogitando solertissimus ac versutissimus, dum omnia perturbat, ut summoto rerum administro ipse rerum potiatur (quod et effractores noctu faciunt, et latrones, quibus non facile est ea rapere quæ in domo sunt, nisi exstincto prius lumine, ei quod ili sit), deprehensus quidem est et condemnatus; mihil autem ab illo vicissim passus est pro malitiæ suz atrocitate. Cum tamen suimet ipsum puderet, ae vereretur, ne ille, abjecta tuuden patientia, legitima animadversione in ipsum uteretur, auraperat clam (ut diximus) in arcem, quam Epilaton vocant, maximo sumptu jampridem a se exsiruclam sub Urle, in maritima ora: angustam quidem illam, at multiplicem, et mirifice munitam, nec expugnatu facilem. Scilicet ex ignobili genere ad summum fortunæ gradum erectus ebrii homi - nis spiritum gerebat. Mortuo siquidem imperatore somniaverat se imperatoriam potestatem invasu - vum; decreveratque, si viribus deficeretur, confugere ad illam əarcem, ac belluin cum illo gerere qui imperaturus foret. G [Ρ. 374]. ΙΧ. Εγώ δ' ἐκεῖσε ἐπένειμε, λεπτομερέστερον ἀφηγησόμενο; έκαστα. Απόκαυκος γὰρ ἐκεῖνος ὁ πάντα δεινὸς εἰς ἐπίνοιαν καὶ πο τροπώτατος. ἐπειδὴ συγκυκήτας ἅπαντα, ἵνα τὸν ἄρχοντα παρακρουσάμενος αὐτῆς ἐπιδῇ τῆς ὀρχες, (δπερ δή και τοιχώρυχοι νύκτως καὶ λῃστα ποιού. σιν, οὐ πρότερον τὰ ἐν οἰκίᾳ διαρπάζειν ἔχοντες επα χερῶν, πρὶν ἂν τὸ ἐναὐτῇ κατασβέτω: φώς, η έγ χθη, κατεγνώσθη μὲν, εὐἐν δ' ἄξ:εν εἰ; ἀμο Γεν τῆς αὐτοῦ κακίας απήλαυσε πρὸς ἐκείνου. Ὅμω αὐτὸς ὑφ᾽ αὐτοῦ τε αἰσχυνθεὶς καὶ δείσα;, μὴ τὴ μακρόθυμον ἐμέ ποτε ἀποῤῥίψας τῷ νόμῳ τῆς δίκης χρήσηται κατ' αὐτοῦ, ἔρχετο λάθρα φυγάς, ὡς εἰρή κειμεν, εἰς τὸ φρούριον των Επιβατών οὕτωσί πως λεγόμενον· ὅπερ αὐτὸς ἐκ πολλοῦ πολύ ι; ἀνήγει μεν αναλώμασιν ἐν τοῖς παραλίοις τῶν προαστείων τοῦ Βυζαντίου, μικρὸν μὲν, ποικίλον δ', καὶ ἐπε νίως ὀχυρόν τε καὶ δύσμαχον. Εἰς γὰρ ύψος τύχης ἐξ ὀδήμου γένους ἀρθεις φρόνημα ἔσχεν, ἐπεξεν ἂν καὶ οἱ μεθύοντες. Ονειροπόλησε γὰρ ἀποθεν της τοῦ βασιλέως ἐπιχειρήσει κατά της βασιλείας αὐτός· εἰ δὲ μὴ δυνηθείη, καταφυγεῖν γοῦν εἰς τὸ φρούριον τοῦτο, καὶ εἶναι πολέμιος τῷ κρατήσαντι. Β'. Συνήγαγε δ' ἐν τούτοις μὴ μόνον χρημάτων παντοδαπῶν καὶ παντοίων σωρούς, ἀλλὰ καὶ σίτου καὶ οίνου πλήθος, καὶ δύων παντοίων, ταρίχη, και πάταν ἄλλην ἀφθονίαν, ὧν ἐν χρείς καθίστανται άνθρωποι • Εξατά τε εἰσήγαγεν ἔξωθεν δι' υπονόμων ένντα. Περὶ οὗ δὴ καὶ πρὶν ἀποθανεῖν παριόντα φάναι τὴν βασιλέα· ο ιδού, φωνήν ἀφιέν μόνον υλι περιβομβεί μου τ'ς ἀκοὰς τὸ φρούριον τουτί, προ κηρύττον ἡμῖν τὴν ἐνδόμυχον ἀπιστίαν τε καὶ κ 29τροπίαν τοῦ δειμαμένου διακελεύσασθαί τε την Και τακουζηνῷ αὐτὸ μὲν καθελεῖν, καὶ πρὸς τὸ βιτών κὴν ἐπανασώσασθαι πρυτανείον του; ἐν αὐτῷ συντ Ορισμένους ἀδίκως σωρούς τῶν χρημάτων· αὐτὸν δε φρουρεῖς καὶ δεσμοίς καθυποβαλείν, με πολύν ἐκρήξεις χειμῶνα κατὰ τῶν τῆς βασιλείας (Ρ. 575 πραγμάτων καιροῦ λαβόμενος εμέ. Δ' τῷ πράν τε καὶ ἡμέρῃ κανταῦθα χρησάμενος ο Καντακου Variorum notæ. II. Itaque illuc coegerat vari:c ac multiplicis pecuniæ acervos: imo et frumenti et vini pluripuum, 603 et cujusquemodi pulmenta sale concita; denique omnium rerum, quæ hominibus niecessariæ sunt, maximam copiam. Aquas etiam extrinsecus juges per cuniculos introduxerat. De cno pretereuntem illae, antequam moreretur, imperatorem ferunt dixisse:. Ecce, cinissa eme Vore meas aures circumsonat castellum istud, ac prænuntiat nobis delitescentem intus conditoris sni infidelitatem et perversum ingenium:»Tum præcepisse. Cantacuzeno, ut illam quidem arcem demoliretur, atque in fiscum referret pecunias ilie reconditas et per scelus coacervatas; ipsum autem Apocɔncum in custodiam daret et in vincules haberet, ue arrepla tandem occasione procellam magnam excitaret, in imperium erupturam. Sed Ut Apocaucus, dum cipere imperatorem adolescentem et regnare meditatur, deprehensus in arcem suam Epibatensem fugerit, narrat idem Cantacuzen. cap. 10 Ducang.

ὅπερ αὐτὸς ἐκ πολλοῦ πολλοῖς ἀνήγειρεν ἀναλώμασιν ἐν τοῖς παραλίοις τῶν προαστείων τοῦ Βυζαντίου, μικρὸν μὲν, ποικίλον δὲ, καὶ δαιμονίως ὀχυρόν τε καὶ δύσμαχον. εἰς γὰρ ὕψος τύχης ἐξ ἀσήμου γένους ἀρθεὶς φρόνημα ἔσχεν, ὁποῖον ἂν καὶ οἱ μεθύοντες. ὠνειροπόλησε γὰρ ἀποθανόντος τοῦ βασιλέως ἐπιχειρῆσαι κατὰ τῆς βασιλείας αὐτός· εἰ δὲ μὴ δυνηθείη, καταφυγεῖν γοῦν εἰς τὸ φρούριον τοῦτο, καὶ εἶναι πολέμιος τῷ κρατήσαντι. (Β.) Συνήγαγε δ’ ἐν τούτοις μὴ μόνον χρημάτων παντοδαπῶν καὶ παντοίων σωροὺς, ἀλλὰ καὶ σίτου καὶ οἴνου πλῆθος, καὶ ὄψων παντοίων ταρίχη, καὶ πᾶσαν ἄλλην ἀφθονίαν, ὧν ἐν χρείᾳ καθίστανται ἄνθρωποι· ὕδατά τε εἰσήγαγεν ἔξωθεν δι’ ὑπονόμων ἀένναα. περὶ οὗ δὴ καὶ πρὶν ἀποθανεῖν παριόντα φάναι τὸν βασιλέα· ἰδοὺ, φωνὴν ἀφιὲν μονονουχὶ περιβομβεῖ μου τὰς ἀκοὰς τὸ φρούριον τουτὶ, προκηρῦττον ἡμῖν τὴν ἐνδόμυχον ἀπιστίαν τε καὶ κακοτροπίαν τοῦ δειμαμένου· διακελεύσασθαί τε τῷ Καντακουζηνῷ, αὐτὸ μὲν καθελεῖν, καὶ πρὸς τὸ βασιλικὸν ἐπανασώσασθαι πρυτανεῖον τοὺς ἐν αὐτῷ συνηθροισμένους ἀδίκως σωροὺς τῶν χρημάτων·

815 [4. m. 6850, ind, 10] Tropea didici iucruenta stuere. 602 Seal pro- ρον ἐμψύχους τὰς τῶν πλείστων πέπραχα ψυχάς. cessus ipse temporis sapienti testimonio cam dicta tum facta dijudicabit. Ac talis quidem hucusque moribus fuerat Cantacuzenus: talia et dicere et facere non desinebat. Τοιούτους ἐμαυτῷ κατεσκεύακα πύργους ἐγώ, καὶ οὕτω μετὰ πάσης γαλήνης καὶ ἡδονῆς, καὶ δίχα τις νῶν ἐλπόλεων, τὰς ἁπάντων χειρούμαι σύν γε θεο διαθέσεις καὶ γνώμας· καὶ οὕτως ἀναίμακτα κατορ - θοῦν μεμελέτηκα τρόπαια. Ο δ' ἐφεξῆς αἰὼν τῶν λεγομένων, ἅμα καὶ δρωμένων σοφώς διαζωγραφή σει την μαρτυρίαν.» Αλλ' ὁ μὲν Καντακουζηνός τοιοῦτο; τέως τους τρόπους ἐτύγχανεν ὤν, καὶ το αῦτα λέγων καὶ πράττων διετέλει. CAPUT IX. Apocauci molitiones detector. Deprehensi diffidentia ac fuga. Consilium de invadendo imperio. Arx Epika - turum omnibus rebus ab eo instructa. Imperatoris defuncti judicium de ca arce et de ejus conditore. Cantacuzenum sero pœnitet, quod illius de eo mandatis nou paruerit. Patriarchæ in Cantacusenum perfidin. Ejusdem officia erga Apocancum; quem oblata impunitate ec arce evocat. Apocaneus Cantoruženo obviam prodit. "Imperatorii honores huic delati in salutationibus. Nulti ut Apocaucum in vtucula conjiciat hortantur, sed frustra. 1. Ego vero illue redeo, singula ac minutiora expositurus. Aporaneus igitur ille in excogitando solertissimus ac versutissimus, dum omnia perturbat, ut summoto rerum administro ipse rerum potiatur (quod et effractores noctu faciunt, et latrones, quibus non facile est ea rapere quæ in domo sunt, nisi exstincto prius lumine, ei quod ili sit), deprehensus quidem est et condemnatus; mihil autem ab illo vicissim passus est pro malitiæ suz atrocitate. Cum tamen suimet ipsum puderet, ae vereretur, ne ille, abjecta tuuden patientia, legitima animadversione in ipsum uteretur, auraperat clam (ut diximus) in arcem, quam Epilaton vocant, maximo sumptu jampridem a se exsiruclam sub Urle, in maritima ora: angustam quidem illam, at multiplicem, et mirifice munitam, nec expugnatu facilem. Scilicet ex ignobili genere ad summum fortunæ gradum erectus ebrii homi - nis spiritum gerebat. Mortuo siquidem imperatore somniaverat se imperatoriam potestatem invasu - vum; decreveratque, si viribus deficeretur, confugere ad illam əarcem, ac belluin cum illo gerere qui imperaturus foret. G [Ρ. 374]. ΙΧ. Εγώ δ' ἐκεῖσε ἐπένειμε, λεπτομερέστερον ἀφηγησόμενο; έκαστα. Απόκαυκος γὰρ ἐκεῖνος ὁ πάντα δεινὸς εἰς ἐπίνοιαν καὶ πο τροπώτατος. ἐπειδὴ συγκυκήτας ἅπαντα, ἵνα τὸν ἄρχοντα παρακρουσάμενος αὐτῆς ἐπιδῇ τῆς ὀρχες, (δπερ δή και τοιχώρυχοι νύκτως καὶ λῃστα ποιού. σιν, οὐ πρότερον τὰ ἐν οἰκίᾳ διαρπάζειν ἔχοντες επα χερῶν, πρὶν ἂν τὸ ἐναὐτῇ κατασβέτω: φώς, η έγ χθη, κατεγνώσθη μὲν, εὐἐν δ' ἄξ:εν εἰ; ἀμο Γεν τῆς αὐτοῦ κακίας απήλαυσε πρὸς ἐκείνου. Ὅμω αὐτὸς ὑφ᾽ αὐτοῦ τε αἰσχυνθεὶς καὶ δείσα;, μὴ τὴ μακρόθυμον ἐμέ ποτε ἀποῤῥίψας τῷ νόμῳ τῆς δίκης χρήσηται κατ' αὐτοῦ, ἔρχετο λάθρα φυγάς, ὡς εἰρή κειμεν, εἰς τὸ φρούριον των Επιβατών οὕτωσί πως λεγόμενον· ὅπερ αὐτὸς ἐκ πολλοῦ πολύ ι; ἀνήγει μεν αναλώμασιν ἐν τοῖς παραλίοις τῶν προαστείων τοῦ Βυζαντίου, μικρὸν μὲν, ποικίλον δ', καὶ ἐπε νίως ὀχυρόν τε καὶ δύσμαχον. Εἰς γὰρ ύψος τύχης ἐξ ὀδήμου γένους ἀρθεις φρόνημα ἔσχεν, ἐπεξεν ἂν καὶ οἱ μεθύοντες. Ονειροπόλησε γὰρ ἀποθεν της τοῦ βασιλέως ἐπιχειρήσει κατά της βασιλείας αὐτός· εἰ δὲ μὴ δυνηθείη, καταφυγεῖν γοῦν εἰς τὸ φρούριον τοῦτο, καὶ εἶναι πολέμιος τῷ κρατήσαντι. Β'. Συνήγαγε δ' ἐν τούτοις μὴ μόνον χρημάτων παντοδαπῶν καὶ παντοίων σωρούς, ἀλλὰ καὶ σίτου καὶ οίνου πλήθος, καὶ δύων παντοίων, ταρίχη, και πάταν ἄλλην ἀφθονίαν, ὧν ἐν χρείς καθίστανται άνθρωποι • Εξατά τε εἰσήγαγεν ἔξωθεν δι' υπονόμων ένντα. Περὶ οὗ δὴ καὶ πρὶν ἀποθανεῖν παριόντα φάναι τὴν βασιλέα· ο ιδού, φωνήν ἀφιέν μόνον υλι περιβομβεί μου τ'ς ἀκοὰς τὸ φρούριον τουτί, προ κηρύττον ἡμῖν τὴν ἐνδόμυχον ἀπιστίαν τε καὶ κ 29τροπίαν τοῦ δειμαμένου διακελεύσασθαί τε την Και τακουζηνῷ αὐτὸ μὲν καθελεῖν, καὶ πρὸς τὸ βιτών κὴν ἐπανασώσασθαι πρυτανείον του; ἐν αὐτῷ συντ Ορισμένους ἀδίκως σωρούς τῶν χρημάτων· αὐτὸν δε φρουρεῖς καὶ δεσμοίς καθυποβαλείν, με πολύν ἐκρήξεις χειμῶνα κατὰ τῶν τῆς βασιλείας (Ρ. 575 πραγμάτων καιροῦ λαβόμενος εμέ. Δ' τῷ πράν τε καὶ ἡμέρῃ κανταῦθα χρησάμενος ο Καντακου Variorum notæ. II. Itaque illuc coegerat vari:c ac multiplicis pecuniæ acervos: imo et frumenti et vini pluripuum, 603 et cujusquemodi pulmenta sale concita; denique omnium rerum, quæ hominibus niecessariæ sunt, maximam copiam. Aquas etiam extrinsecus juges per cuniculos introduxerat. De cno pretereuntem illae, antequam moreretur, imperatorem ferunt dixisse:. Ecce, cinissa eme Vore meas aures circumsonat castellum istud, ac prænuntiat nobis delitescentem intus conditoris sni infidelitatem et perversum ingenium:»Tum præcepisse. Cantacuzeno, ut illam quidem arcem demoliretur, atque in fiscum referret pecunias ilie reconditas et per scelus coacervatas; ipsum autem Apocɔncum in custodiam daret et in vincules haberet, ue arrepla tandem occasione procellam magnam excitaret, in imperium erupturam. Sed Ut Apocaucus, dum cipere imperatorem adolescentem et regnare meditatur, deprehensus in arcem suam Epibatensem fugerit, narrat idem Cantacuzen. cap. 10 Ducang.

Chapter IXCaput IX

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

αὐτὸν δὲ φρουραῖς καὶ δεσμοῖς καθυποβαλεῖν, μὴ πολὺν ἐκρήξει χειμῶνα κατὰ τῶν τῆς βασιλείας πραγμάτων καιροῦ λαβόμενος ὀψέ. ἀλλὰ τῷ πράῳ τε καὶ ἡμέρῳ κἀνταῦθα χρησάμενος ὁ Καντακουζηνὸς ἔλαθεν ἑαυτῷ τε καὶ ταῖς πόλεσι μεγάλην ταμιευσάμενος βλάβην. ὥστε καὶ ἀνόνητα μεταμελόμενος ὕστερον ἐπὶ τῇ κακοβουλίᾳ ἑαυτοῦ τὸν βασιλέα λαμπρῶς ἐπὶ δυσὶν ἐμακάριζε τούτοις. ἀλλὰ γὰρ ἔλαθε τὸ ποικίλον τῶν ὑποθέσεων ἐς τοσοῦτον ἡμᾶς παρενεγκών. ἐπανιτέον τοίνυν. (Γ.) Φυγόντι γὰρ εἰς τὸ φρούριον τῷ Ἀποκαύκῳ, οὐκ ἠμέλει κρύφα μηνύων καὶ γράφων ὁ πατριάρχης αὐτῷ, καὶ ἀνακαλούμενος, καὶ τὰς κατὰ τοῦ Καντακουζηνοῦ συμβουλεύων τε ἐπιβουλὰς καὶ συμβουλευόμενος ὑπ’ αὐτοῦ, καὶ ἅμα τὰς τῆς βασιλίδος συχνὰ ὑπορύττων ἀκοὰς, καὶ τὸν μὲν Καντακουζηνὸν διαβάλλων ἀεὶ, τὸν δ’ Ἀπόκαυκον μακροῖς τοῖς ἐπαίνοις ἐξαίρων. ῥᾷστα τοίνυν γυναικείαν ἐξαπατήσας ἁπλότητα, καὶ πρὸς τὴν ἑαυτοῦ μεθαρμόσας βούλησιν, πάντ’ ἔδρα τὰ μελετώμενα.

815 [4. m. 6850, ind, 10] Tropea didici iucruenta stuere. 602 Seal pro- ρον ἐμψύχους τὰς τῶν πλείστων πέπραχα ψυχάς. cessus ipse temporis sapienti testimonio cam dicta tum facta dijudicabit. Ac talis quidem hucusque moribus fuerat Cantacuzenus: talia et dicere et facere non desinebat. Τοιούτους ἐμαυτῷ κατεσκεύακα πύργους ἐγώ, καὶ οὕτω μετὰ πάσης γαλήνης καὶ ἡδονῆς, καὶ δίχα τις νῶν ἐλπόλεων, τὰς ἁπάντων χειρούμαι σύν γε θεο διαθέσεις καὶ γνώμας· καὶ οὕτως ἀναίμακτα κατορ - θοῦν μεμελέτηκα τρόπαια. Ο δ' ἐφεξῆς αἰὼν τῶν λεγομένων, ἅμα καὶ δρωμένων σοφώς διαζωγραφή σει την μαρτυρίαν.» Αλλ' ὁ μὲν Καντακουζηνός τοιοῦτο; τέως τους τρόπους ἐτύγχανεν ὤν, καὶ το αῦτα λέγων καὶ πράττων διετέλει. CAPUT IX. Apocauci molitiones detector. Deprehensi diffidentia ac fuga. Consilium de invadendo imperio. Arx Epika - turum omnibus rebus ab eo instructa. Imperatoris defuncti judicium de ca arce et de ejus conditore. Cantacuzenum sero pœnitet, quod illius de eo mandatis nou paruerit. Patriarchæ in Cantacusenum perfidin. Ejusdem officia erga Apocancum; quem oblata impunitate ec arce evocat. Apocaneus Cantoruženo obviam prodit. "Imperatorii honores huic delati in salutationibus. Nulti ut Apocaucum in vtucula conjiciat hortantur, sed frustra. 1. Ego vero illue redeo, singula ac minutiora expositurus. Aporaneus igitur ille in excogitando solertissimus ac versutissimus, dum omnia perturbat, ut summoto rerum administro ipse rerum potiatur (quod et effractores noctu faciunt, et latrones, quibus non facile est ea rapere quæ in domo sunt, nisi exstincto prius lumine, ei quod ili sit), deprehensus quidem est et condemnatus; mihil autem ab illo vicissim passus est pro malitiæ suz atrocitate. Cum tamen suimet ipsum puderet, ae vereretur, ne ille, abjecta tuuden patientia, legitima animadversione in ipsum uteretur, auraperat clam (ut diximus) in arcem, quam Epilaton vocant, maximo sumptu jampridem a se exsiruclam sub Urle, in maritima ora: angustam quidem illam, at multiplicem, et mirifice munitam, nec expugnatu facilem. Scilicet ex ignobili genere ad summum fortunæ gradum erectus ebrii homi - nis spiritum gerebat. Mortuo siquidem imperatore somniaverat se imperatoriam potestatem invasu - vum; decreveratque, si viribus deficeretur, confugere ad illam əarcem, ac belluin cum illo gerere qui imperaturus foret. G [Ρ. 374]. ΙΧ. Εγώ δ' ἐκεῖσε ἐπένειμε, λεπτομερέστερον ἀφηγησόμενο; έκαστα. Απόκαυκος γὰρ ἐκεῖνος ὁ πάντα δεινὸς εἰς ἐπίνοιαν καὶ πο τροπώτατος. ἐπειδὴ συγκυκήτας ἅπαντα, ἵνα τὸν ἄρχοντα παρακρουσάμενος αὐτῆς ἐπιδῇ τῆς ὀρχες, (δπερ δή και τοιχώρυχοι νύκτως καὶ λῃστα ποιού. σιν, οὐ πρότερον τὰ ἐν οἰκίᾳ διαρπάζειν ἔχοντες επα χερῶν, πρὶν ἂν τὸ ἐναὐτῇ κατασβέτω: φώς, η έγ χθη, κατεγνώσθη μὲν, εὐἐν δ' ἄξ:εν εἰ; ἀμο Γεν τῆς αὐτοῦ κακίας απήλαυσε πρὸς ἐκείνου. Ὅμω αὐτὸς ὑφ᾽ αὐτοῦ τε αἰσχυνθεὶς καὶ δείσα;, μὴ τὴ μακρόθυμον ἐμέ ποτε ἀποῤῥίψας τῷ νόμῳ τῆς δίκης χρήσηται κατ' αὐτοῦ, ἔρχετο λάθρα φυγάς, ὡς εἰρή κειμεν, εἰς τὸ φρούριον των Επιβατών οὕτωσί πως λεγόμενον· ὅπερ αὐτὸς ἐκ πολλοῦ πολύ ι; ἀνήγει μεν αναλώμασιν ἐν τοῖς παραλίοις τῶν προαστείων τοῦ Βυζαντίου, μικρὸν μὲν, ποικίλον δ', καὶ ἐπε νίως ὀχυρόν τε καὶ δύσμαχον. Εἰς γὰρ ύψος τύχης ἐξ ὀδήμου γένους ἀρθεις φρόνημα ἔσχεν, ἐπεξεν ἂν καὶ οἱ μεθύοντες. Ονειροπόλησε γὰρ ἀποθεν της τοῦ βασιλέως ἐπιχειρήσει κατά της βασιλείας αὐτός· εἰ δὲ μὴ δυνηθείη, καταφυγεῖν γοῦν εἰς τὸ φρούριον τοῦτο, καὶ εἶναι πολέμιος τῷ κρατήσαντι. Β'. Συνήγαγε δ' ἐν τούτοις μὴ μόνον χρημάτων παντοδαπῶν καὶ παντοίων σωρούς, ἀλλὰ καὶ σίτου καὶ οίνου πλήθος, καὶ δύων παντοίων, ταρίχη, και πάταν ἄλλην ἀφθονίαν, ὧν ἐν χρείς καθίστανται άνθρωποι • Εξατά τε εἰσήγαγεν ἔξωθεν δι' υπονόμων ένντα. Περὶ οὗ δὴ καὶ πρὶν ἀποθανεῖν παριόντα φάναι τὴν βασιλέα· ο ιδού, φωνήν ἀφιέν μόνον υλι περιβομβεί μου τ'ς ἀκοὰς τὸ φρούριον τουτί, προ κηρύττον ἡμῖν τὴν ἐνδόμυχον ἀπιστίαν τε καὶ κ 29τροπίαν τοῦ δειμαμένου διακελεύσασθαί τε την Και τακουζηνῷ αὐτὸ μὲν καθελεῖν, καὶ πρὸς τὸ βιτών κὴν ἐπανασώσασθαι πρυτανείον του; ἐν αὐτῷ συντ Ορισμένους ἀδίκως σωρούς τῶν χρημάτων· αὐτὸν δε φρουρεῖς καὶ δεσμοίς καθυποβαλείν, με πολύν ἐκρήξεις χειμῶνα κατὰ τῶν τῆς βασιλείας (Ρ. 575 πραγμάτων καιροῦ λαβόμενος εμέ. Δ' τῷ πράν τε καὶ ἡμέρῃ κανταῦθα χρησάμενος ο Καντακου Variorum notæ. II. Itaque illuc coegerat vari:c ac multiplicis pecuniæ acervos: imo et frumenti et vini pluripuum, 603 et cujusquemodi pulmenta sale concita; denique omnium rerum, quæ hominibus niecessariæ sunt, maximam copiam. Aquas etiam extrinsecus juges per cuniculos introduxerat. De cno pretereuntem illae, antequam moreretur, imperatorem ferunt dixisse:. Ecce, cinissa eme Vore meas aures circumsonat castellum istud, ac prænuntiat nobis delitescentem intus conditoris sni infidelitatem et perversum ingenium:»Tum præcepisse. Cantacuzeno, ut illam quidem arcem demoliretur, atque in fiscum referret pecunias ilie reconditas et per scelus coacervatas; ipsum autem Apocɔncum in custodiam daret et in vincules haberet, ue arrepla tandem occasione procellam magnam excitaret, in imperium erupturam. Sed Ut Apocaucus, dum cipere imperatorem adolescentem et regnare meditatur, deprehensus in arcem suam Epibatensem fugerit, narrat idem Cantacuzen. cap. 10 Ducang.

PG 148:817καὶ ἅμα τὸν μὲν Καντακουζηνὸν ἐντίμως προπέμπει τοῦ Βυζαντίου, φρικωδεστάτοις τοῖς ὅρκοις ἐμπεδώσας τὰς πρὸς αὐτὸν πίστεις, καὶ ἐπαρασάμενος ἑαυτῷ τὰς παλαμναιοτάτας ἀρὰς, εἰ μὴ στέργοι διαφερόντως ὁπόσα αὐτῷ πρὸς βουλήσεως εἴη λέγεσθαι καὶ πράττεσθαι τῶν βασιλείων εἵνεκα πραγμάτων, καὶ εἰ μὴ μάχοιτο τοῖς αὐτῷ μαχομένοις· τὸν δ’ Ἀπόκαυκον εἰσκαλεῖται βασιλικῶς ἐνσεσημασμέναις ἐπιστολαῖς, μάλα πολλὴν ὑπισχνουμέναις αὐτῷ τὴν τιμὴν καὶ παντὸς ἀμνηστίαν ἐγκλήματος. (Δ.) Ἀπαίροντος τοίνυν ἐκ Βυζαντίου εἰς τὰς Θρᾳκώας πόλεις τῷ Καντακουζηνῷ, ὑπήντησεν ἐξιὼν ὁ Ἀπόκαυκος τοῦ φρουρίου, καὶ ἀποβὰς τοῦ ἵππου προσεκύνησε, βασιλικὴν ἀπονείμας αὐτῷ τὴν τιμήν. τοῦτο γὰρ καὶ πρό γε αὐτοῦ πεποιήκασιν ἄκοντι τούτῳ πάντες, ὅσοι γένους εἵνεκα προσῆκον αὐτῷ, ὅσοι τε τῆς συγκλήτου λογάδες καὶ ὅσοι τῶν μετ’ ἐκείνους, εἴτε ὡς ἐπιτρόπῳ τῆς βασιλείας, εἴτε ὡς ἐπὶ τῆς αὐτοῦ βουλήσεως ὁρῶντες ἐξηρτημένον τὸ βασίλειον σκῆπτρον, καὶ ὑποπτεύοντες ἐς τὴν ὑστεραίαν βασιλικοῖς ἐσταλμένον ὀφθήσεσθαι παρασήμοις, εἰ βουλομένῳ γε εἴη αὐτῷ· πάντας γὰρ ὑπεπτηχέναι τῷ δέει, καὶ ὑπείκειν ἴσα τούτῳ καὶ βασιλεῖ.

[A. c. 1341] ΒΥΖΑΝΤΙΝ.Ε. MIISTORIA LIB. XI. (13P. J. PALEOL. 1) 818 ζηνό; ἔλαβεν ἑαυτῷ τε καὶ ταῖς πόλεσι μεγάλην στο lenitate et clementia usus tum quoque Cantacuzeμευσάμενος βλάβην. Ὥστε καὶ ἀνόνητα μεταμελή μενος ὕστερον ἐπὶ τῇ κακοβουλίᾳ καὶ τοῦ τὴν βασιλέα λαμπρῶς ἐπὶ δυσὶν ἐμακάριζε τούτοις 'Αλλά γὰρ ἔλαβε τὸ ποικίλον τῶν ὑποθέσεων ἐς τοσοῦτον ἡμᾶς παρενεγκών. Επανιτέον τοίνυν. Γ. Φυγόντι γάρ εἰς τὸ φρούριον τῷ ᾿Αποκαύκῳ, οὐκ ἠμέλει κρύφα μηνύων καὶ γράφων ὁ πατριάρχης αὐτῷ, καὶ ἀνακαλούμενος, καὶ τὰς κατὰ τοῦ Καν τακουζηνοῦ συμβουλεύων τε ἐπιβουλὲς καὶ συμβου λευόμενος ὑπ' αὐτοῦ, καὶ ἅμα τὰς τῆς βασιλίδος συχνὰ ὑπορύττων ἀκοὰς, καὶ τὸν μὲν Καντακουζητὸν διαβάλλων ἀεὶ, τὸν δ' 'Απόκαυκον μακροί; τοῖς ἐπαίνοις ἐξαίρων. Ῥᾷστα τοίνυν γυναικείαν ἐξαπατήσας ἁπλότητα, καὶ πρὸς τὴν ἑαυτοῦ μεθαρμόσα; βούλησιν, πάντ' ἕδρα τα μελετώμενα. Καὶ ἅμα τὴν μὲν Καντακουζηνὸν ἐντίμως προπέμπει τοῦ Βυζαν · τ'ω, φρικωδεστάτοις τοῖς ὅρκοις ἐμπεδώσας τὰς πρὸς αὐτὸν πίστεις, καὶ ἐπαρατάμενος ἑαυτῷ τὰς παλαμναιοτάτας ἀρὰς, εἰ μὴ στέργοι διαφερόντως ἐπόσα αὐτῷ πρὸς βουλήσεως εἴη λέγεσθαι καὶ πράτΞεσθα: τῶν βασιλείων είνεκα πραγμάτων, καὶ εἰ μὴ μάγοιτο τοῖς αὐτῷ μαχομένοις· τὴν δ' 'Απόκαυκον εσκαλεῖται βασιλικῶς ἐνσεσημασμέναις ἐπιστολαῖς μάλα πολλὴν ὑπισχνουμέναις αὐτῷ τὴν τιμὴν καὶ παντὸς ἀμνηστίαν ἐγκλήματος. Δ΄. Απαίροντος τοίνυν ἐκ Βυζαντίου εἰς τὰς θρα νέες πόλεις τῷ Καντακουζην, ὑπήντησεν ἐξ:ὼν ὁ Απόκαυκος τοῦ φρουρίου, καὶ ἀποβὰς τοῦ π. που προσεκύνησε, βασιλικὴν ἀπονείμας αὐτῷ τὴν τιμήν. Τοῦτο γὰρ καὶ πρό γε αὐτοῦ πεποιήκασιν ἄκοντι τούτῳ πάντες, ὅσοι γένους είνεκα προσῆκον αὐτῷ, ὅσοι τε τῆς συγκλήτου λογάδες καὶ ὅσοι τῶν μετ' ἐκείνου;, εἴτε ὡς ἐπιτρόπῳ τῆς βασιλείας, είτε ὡς ἐπὶ τῆς αὐτοῦ βουλήσεως ὁρῶντες ἐξηρτημένον τὸ βασίλειον σκήπτρον, καὶ ὑποπτεύοντες ἐς τὴν ὑστεραίαν βασιλικοῖς ἐσταλμένον ὀφθήσεσθαι παρασήμοι;, εἰ βουλομένῳ γε εἴη αὐτῷ· πάντας γὰρ ὑπεπτηχένα: τῷ δέει, καὶ ὑπείκειν ἴσα τούτῳ καὶ βασιλεί. Ε. Συνηκολούθησε μέντοι ὁ ᾿Απόκαυκος ἄχρι καὶ Σηλυβρίας αὐτῷ, μάλα περιδεής τε καὶ μονονού πρὸ ποδῶν ἱστάμενον βλέπων τὸν κίνδυνον ἑαυτοῦ. Συχνοὶ γὰρ οἱ τὸν Καντακουζηνὸν ἐποτρύνοντες ἦσαν, " συνειλημέναι τοῦτον, καὶ δέσμιον προπέμψαι ἐς Διδυμότειχον. Οὐ γὰρ ἐλάνθανεν, ὅσον ἐγερεῖ τὸν τῶν πραγμάτων καπνών, ἐληλυθὼς ἐς Βυζάντιον. Ταῦτ' ἄρα καὶ ὡς ἐκ συμφώνου πάντες ἠνάγκασαν, ἕως ἐν χεροῖν ἔχει τὸ θήραμα, [Ρ. 376] τὴν οὖσαν γαλήνην τοῖς δημοσίοις διατηρήσαι πράγμασιν. Ὁ δὲ τὸ φιλο ἀνθρωπόν τε καὶ ἱλαρὸν ἥκιστα μεταθείναι βουλόμενος παρεκρούετο τὴν ἐκείνων παραίνεσιν. Πάντα γὰρ τῆς τοῦ Θεοῦ χειρὸς ἐξῆφθαι, καὶ πάντ' ἐκεῖθεν Ελεγε διοικεῖσθαι καὶ μὴ δύνασθαι τελεσθῆναι μηnus non animadvertit, quantum sibi ipsi et urbibus malum asservaret. Postea igitur, cum illius suæ imprudentiæ nequidquam eum pœniteret. imperatorem ob hæc duo ad astra tollebat. Sed nescio quomodo argumenti varietate effectum est, ut eousque digrederemur. Redeamus itaque. III. Cum in illam arcem anfugisset Apocauens, tum ei patriarcha clam singula indicare et pr litteras significare haud cunctanter: hortari ut redeat: insidias Cantacuzeno ut struat monere, et ab eo moneri: simul imperatricis aures perpetuo pulsare, et Cantacuzenum quidem calumniari senper, Apocaucum vero maximis laudibus extollere. Sic muliebri 604 simplicitate facillime decepta, et in sententiam suam adducta, cogitata omnia exsequebatur. Atque ille eodem tempore Cantacuzenum honorifice extra Byzantium prosequitur, postquam tremendis juramentis praestitas ei caultiones Girmavit, funestissima sibi imprecatus, si potissima sibi non futura essent, quæcunque ill ad imperii administrationem spectantia dici aut Geri vellet, nec iis esset repugnaturus, qui illuri oppugnaturi forent: Apocaucum vero arcessit munitis sigillo imperatorio litteris, que honores ei maximos et omnis culpæ impunitatem pollicebantur. IV. Cantacuzeno itaque, cum excedens Byzan tio ad urbes Thracie proficisceretur, egressus castello Apocaucus occurrit, desiliensque ex e adorat, atque ita honores ei imperatorios défert. Quos et ante hunc ei invito tribuebant alii omnes, qui cognatime cum contingebant, quique inter senatores lectissimi erant, ut et ii qui inferiorem gradum obtinebant: seu quod ille imperii proenrator foret, seu quod ab ejus arbitrio sceptrum pendere imperatorium viderent, ac suspicarentur, eum imperatoriis indutum insignibus conspectumi iri postridie, si collibitum esset; omnes enim metu prostratos esse, eique perindo atque imperatori parere. V. Cæterum Apocaucus Selybriam usque eum prosecutus est, melu exanimis, et periculum ante pedes quasi positumn intuens. Erant enim plurimi qui Cantacuzenum hortarentur, ut comprehenderet hominem, et vinctum deduceret Didymotichum Non enim 605 obscurum erat, quantum ille in republica excitaturus esset incendium, statim atque Byzantium advenisset. Idcirco quasi ex composito omnes istumn compellebant, quandiu praedam in manibus haberet, ut praesentem reipublicae tranquillitatem conservaret. At ille, uc minimum quidem volens recedere ab illa sua humanitate mitique ingenio, eorum rejiciebat adhortationem. Omnia enim a manu Dei pendere, omnia ab illo Variorum notæ. An intelligit duas partes consilii ab imperatore dati, ut arconi cverteret, et Apocaucum in custodiam daret? Boivin. Rem narrat Cantacuz. cap. 16. Dukasc.

(Ε.) Συνηκολούθησε μέντοι ὁ Ἀπόκαυκος ἄχρι καὶ Σηλυβρίας αὐτῷ, μάλα περιδεής τε καὶ μονονοὺ πρὸ ποδῶν ἱστάμενον βλέπων τὸν κίνδυνον ἑαυτοῦ. συχνοὶ γὰρ οἱ τὸν Καντακουζηνὸν ἐποτρύνοντες ἦσαν, συνειληφέναι τοῦτον, καὶ δέσμιον προπέμψαι ἐς Διδυμότειχον. οὐ γὰρ ἐλάνθανεν, ὅσον ἐγερεῖ τὸν τῶν πραγμάτων καπνὸν, ἐληλυθὼς ἐς Βυζάντιον. ταῦτ’ ἄρα καὶ ὡς ἐκ συμφώνου πάντες ἠνάγκασαν, ἕως ἐν χεροῖν ἔχοι τὸ θήραμα, τὴν οὖσαν γαλήνην τοῖς δημοσίοις διατηρῆσαι πράγμασιν. ὁ δὲ τὸ φιλάνθρωπόν τε καὶ ἱλαρὸν ἥκιστα μεταθεῖναι βουλόμενος παρεκρούετο τὴν ἐκείνων παραίνεσιν. πάντα γὰρ τῆς τοῦ θεοῦ χειρὸς ἐξῆφθαι, καὶ πάντ’ ἐκεῖθεν ἔλεγε διοικεῖσθαι, καὶ μὴ δύνασθαι τελεσθῆναι μηδὲν, ὃ μὴ ἐκεῖθεν εἴη συνεγνωσμένον· μὴ δ’ αὖ εἶναι τῶν ἀδυνάτων μηδὲν, ὃ μὴ ἐκεῖθεν εἴη ἀπεγνωσμένον. ι. Οὕτω τοίνυν ἐκεῖθεν ἀπολυθεὶς ὁ Ἀπόκαυκος ὁμοῦ τε αὐτὸς ἧκεν ἐς τὸ Βυζάντιον, καὶ ὁ πατριάρχης ἰδὼν εὐθὺς μετεσκεύασεν ἑαυτοῦ καὶ δίαιταν, καὶ γλῶτταν, καὶ γνώμην, καὶ ἦθος ἐξ ἱεροῦ πρὸς τὸ δημοτικώτερον· καὶ ἄρας ἐξ ἱεροῦ τὴν σκηνὴν ἐν τοῖς βασιλείοις καθάπαξ ἐπήξατο.

[A. c. 1341] ΒΥΖΑΝΤΙΝ.Ε. MIISTORIA LIB. XI. (13P. J. PALEOL. 1) 818 ζηνό; ἔλαβεν ἑαυτῷ τε καὶ ταῖς πόλεσι μεγάλην στο lenitate et clementia usus tum quoque Cantacuzeμευσάμενος βλάβην. Ὥστε καὶ ἀνόνητα μεταμελή μενος ὕστερον ἐπὶ τῇ κακοβουλίᾳ καὶ τοῦ τὴν βασιλέα λαμπρῶς ἐπὶ δυσὶν ἐμακάριζε τούτοις 'Αλλά γὰρ ἔλαβε τὸ ποικίλον τῶν ὑποθέσεων ἐς τοσοῦτον ἡμᾶς παρενεγκών. Επανιτέον τοίνυν. Γ. Φυγόντι γάρ εἰς τὸ φρούριον τῷ ᾿Αποκαύκῳ, οὐκ ἠμέλει κρύφα μηνύων καὶ γράφων ὁ πατριάρχης αὐτῷ, καὶ ἀνακαλούμενος, καὶ τὰς κατὰ τοῦ Καν τακουζηνοῦ συμβουλεύων τε ἐπιβουλὲς καὶ συμβου λευόμενος ὑπ' αὐτοῦ, καὶ ἅμα τὰς τῆς βασιλίδος συχνὰ ὑπορύττων ἀκοὰς, καὶ τὸν μὲν Καντακουζητὸν διαβάλλων ἀεὶ, τὸν δ' 'Απόκαυκον μακροί; τοῖς ἐπαίνοις ἐξαίρων. Ῥᾷστα τοίνυν γυναικείαν ἐξαπατήσας ἁπλότητα, καὶ πρὸς τὴν ἑαυτοῦ μεθαρμόσα; βούλησιν, πάντ' ἕδρα τα μελετώμενα. Καὶ ἅμα τὴν μὲν Καντακουζηνὸν ἐντίμως προπέμπει τοῦ Βυζαν · τ'ω, φρικωδεστάτοις τοῖς ὅρκοις ἐμπεδώσας τὰς πρὸς αὐτὸν πίστεις, καὶ ἐπαρατάμενος ἑαυτῷ τὰς παλαμναιοτάτας ἀρὰς, εἰ μὴ στέργοι διαφερόντως ἐπόσα αὐτῷ πρὸς βουλήσεως εἴη λέγεσθαι καὶ πράτΞεσθα: τῶν βασιλείων είνεκα πραγμάτων, καὶ εἰ μὴ μάγοιτο τοῖς αὐτῷ μαχομένοις· τὴν δ' 'Απόκαυκον εσκαλεῖται βασιλικῶς ἐνσεσημασμέναις ἐπιστολαῖς μάλα πολλὴν ὑπισχνουμέναις αὐτῷ τὴν τιμὴν καὶ παντὸς ἀμνηστίαν ἐγκλήματος. Δ΄. Απαίροντος τοίνυν ἐκ Βυζαντίου εἰς τὰς θρα νέες πόλεις τῷ Καντακουζην, ὑπήντησεν ἐξ:ὼν ὁ Απόκαυκος τοῦ φρουρίου, καὶ ἀποβὰς τοῦ π. που προσεκύνησε, βασιλικὴν ἀπονείμας αὐτῷ τὴν τιμήν. Τοῦτο γὰρ καὶ πρό γε αὐτοῦ πεποιήκασιν ἄκοντι τούτῳ πάντες, ὅσοι γένους είνεκα προσῆκον αὐτῷ, ὅσοι τε τῆς συγκλήτου λογάδες καὶ ὅσοι τῶν μετ' ἐκείνου;, εἴτε ὡς ἐπιτρόπῳ τῆς βασιλείας, είτε ὡς ἐπὶ τῆς αὐτοῦ βουλήσεως ὁρῶντες ἐξηρτημένον τὸ βασίλειον σκήπτρον, καὶ ὑποπτεύοντες ἐς τὴν ὑστεραίαν βασιλικοῖς ἐσταλμένον ὀφθήσεσθαι παρασήμοι;, εἰ βουλομένῳ γε εἴη αὐτῷ· πάντας γὰρ ὑπεπτηχένα: τῷ δέει, καὶ ὑπείκειν ἴσα τούτῳ καὶ βασιλεί. Ε. Συνηκολούθησε μέντοι ὁ ᾿Απόκαυκος ἄχρι καὶ Σηλυβρίας αὐτῷ, μάλα περιδεής τε καὶ μονονού πρὸ ποδῶν ἱστάμενον βλέπων τὸν κίνδυνον ἑαυτοῦ. Συχνοὶ γὰρ οἱ τὸν Καντακουζηνὸν ἐποτρύνοντες ἦσαν, " συνειλημέναι τοῦτον, καὶ δέσμιον προπέμψαι ἐς Διδυμότειχον. Οὐ γὰρ ἐλάνθανεν, ὅσον ἐγερεῖ τὸν τῶν πραγμάτων καπνών, ἐληλυθὼς ἐς Βυζάντιον. Ταῦτ' ἄρα καὶ ὡς ἐκ συμφώνου πάντες ἠνάγκασαν, ἕως ἐν χεροῖν ἔχει τὸ θήραμα, [Ρ. 376] τὴν οὖσαν γαλήνην τοῖς δημοσίοις διατηρήσαι πράγμασιν. Ὁ δὲ τὸ φιλο ἀνθρωπόν τε καὶ ἱλαρὸν ἥκιστα μεταθείναι βουλόμενος παρεκρούετο τὴν ἐκείνων παραίνεσιν. Πάντα γὰρ τῆς τοῦ Θεοῦ χειρὸς ἐξῆφθαι, καὶ πάντ' ἐκεῖθεν Ελεγε διοικεῖσθαι καὶ μὴ δύνασθαι τελεσθῆναι μηnus non animadvertit, quantum sibi ipsi et urbibus malum asservaret. Postea igitur, cum illius suæ imprudentiæ nequidquam eum pœniteret. imperatorem ob hæc duo ad astra tollebat. Sed nescio quomodo argumenti varietate effectum est, ut eousque digrederemur. Redeamus itaque. III. Cum in illam arcem anfugisset Apocauens, tum ei patriarcha clam singula indicare et pr litteras significare haud cunctanter: hortari ut redeat: insidias Cantacuzeno ut struat monere, et ab eo moneri: simul imperatricis aures perpetuo pulsare, et Cantacuzenum quidem calumniari senper, Apocaucum vero maximis laudibus extollere. Sic muliebri 604 simplicitate facillime decepta, et in sententiam suam adducta, cogitata omnia exsequebatur. Atque ille eodem tempore Cantacuzenum honorifice extra Byzantium prosequitur, postquam tremendis juramentis praestitas ei caultiones Girmavit, funestissima sibi imprecatus, si potissima sibi non futura essent, quæcunque ill ad imperii administrationem spectantia dici aut Geri vellet, nec iis esset repugnaturus, qui illuri oppugnaturi forent: Apocaucum vero arcessit munitis sigillo imperatorio litteris, que honores ei maximos et omnis culpæ impunitatem pollicebantur. IV. Cantacuzeno itaque, cum excedens Byzan tio ad urbes Thracie proficisceretur, egressus castello Apocaucus occurrit, desiliensque ex e adorat, atque ita honores ei imperatorios défert. Quos et ante hunc ei invito tribuebant alii omnes, qui cognatime cum contingebant, quique inter senatores lectissimi erant, ut et ii qui inferiorem gradum obtinebant: seu quod ille imperii proenrator foret, seu quod ab ejus arbitrio sceptrum pendere imperatorium viderent, ac suspicarentur, eum imperatoriis indutum insignibus conspectumi iri postridie, si collibitum esset; omnes enim metu prostratos esse, eique perindo atque imperatori parere. V. Cæterum Apocaucus Selybriam usque eum prosecutus est, melu exanimis, et periculum ante pedes quasi positumn intuens. Erant enim plurimi qui Cantacuzenum hortarentur, ut comprehenderet hominem, et vinctum deduceret Didymotichum Non enim 605 obscurum erat, quantum ille in republica excitaturus esset incendium, statim atque Byzantium advenisset. Idcirco quasi ex composito omnes istumn compellebant, quandiu praedam in manibus haberet, ut praesentem reipublicae tranquillitatem conservaret. At ille, uc minimum quidem volens recedere ab illa sua humanitate mitique ingenio, eorum rejiciebat adhortationem. Omnia enim a manu Dei pendere, omnia ab illo Variorum notæ. An intelligit duas partes consilii ab imperatore dati, ut arconi cverteret, et Apocaucum in custodiam daret? Boivin. Rem narrat Cantacuz. cap. 16. Dukasc.

ἔνθα παννύχιός τε καὶ πανημέριος ξύν γε τῷ Ἀποκαύκῳ καθήμενος ἐπὶ τῆς βασιλίδος τοῖς δόλοις οἷς ἔῤῥαπτον ἐπὶ φθορᾷ συνηγόρει καὶ αὐτὸς Καντακουζηνοῦ, καὶ ὅλων δημοσίων συγχύσεων ἀνώρυττε λαμπρὰς καὶ αὐτὸς τὰς πηγάς. καὶ ἦν τὸ μὲν σχῆμα τῆς βακτηρίας καὶ τοῦ ἐνδύματος ἱερὸς ὁ ἀνήρ· τῇ δὲ γνώμῃ καὶ τοῖς ἔργοις οὐδὲν νόμιμον. (Β.) Καὶ πρῶτα μὲν ἑαυτὸν ἀντὶ βασιλέως κεχειροτόνηκεν αὐτοκράτορα· τὸν δ’ Ἀπόκαυκον διοικητὴν καὶ ἀγορανόμον καὶ ἐπίτροπον Βυζαντίου τε καὶ τῶν ὑπὸ τὸ Βυζάντιον πόλεων ἅμα καὶ νήσων πασῶν, καὶ ῥητῶν καὶ ἀποῤῥήτων διανομέα. καὶ ἐπὶ τούτοις δόγμα ἦν καὶ ψήφισμα κοινὸν ἐξ ἀμφοῖν, ὅρκοις ἐρηρεισμένον φρικώδεσι, μηδαμῆ ποτε Καντακουζηνὸν εἰσδέξασθαι, κἂν πᾶσαν ᾖ μετάνοιαν ἐνδεδειχὼς, κἂν ἀγγέλων μεσιτεύῃ τις ἐξ οὐρανοῦ. (Γ.) Ταῦτα ἀμφοτέρων ἐδόκει τἀπιτηδεύματα. ἦσαν δ’ ὡς ἀληθῶς τῆς τοῦ Ἀποκαύκου δεινότητος. ὠνειροπόλησε γὰρ εὐθὺς (ὡς εἴρηται) βασιλείαν, ἧς ἐκ πολλοῦ σπερματικῶς ἐνεφύτευσεν ἴχνη τινὰ λογισμῶν τῇ ψυχῇ·

[A. c. 1341] ΒΥΖΑΝΤΙΝ.Ε. MIISTORIA LIB. XI. (13P. J. PALEOL. 1) 818 ζηνό; ἔλαβεν ἑαυτῷ τε καὶ ταῖς πόλεσι μεγάλην στο lenitate et clementia usus tum quoque Cantacuzeμευσάμενος βλάβην. Ὥστε καὶ ἀνόνητα μεταμελή μενος ὕστερον ἐπὶ τῇ κακοβουλίᾳ καὶ τοῦ τὴν βασιλέα λαμπρῶς ἐπὶ δυσὶν ἐμακάριζε τούτοις 'Αλλά γὰρ ἔλαβε τὸ ποικίλον τῶν ὑποθέσεων ἐς τοσοῦτον ἡμᾶς παρενεγκών. Επανιτέον τοίνυν. Γ. Φυγόντι γάρ εἰς τὸ φρούριον τῷ ᾿Αποκαύκῳ, οὐκ ἠμέλει κρύφα μηνύων καὶ γράφων ὁ πατριάρχης αὐτῷ, καὶ ἀνακαλούμενος, καὶ τὰς κατὰ τοῦ Καν τακουζηνοῦ συμβουλεύων τε ἐπιβουλὲς καὶ συμβου λευόμενος ὑπ' αὐτοῦ, καὶ ἅμα τὰς τῆς βασιλίδος συχνὰ ὑπορύττων ἀκοὰς, καὶ τὸν μὲν Καντακουζητὸν διαβάλλων ἀεὶ, τὸν δ' 'Απόκαυκον μακροί; τοῖς ἐπαίνοις ἐξαίρων. Ῥᾷστα τοίνυν γυναικείαν ἐξαπατήσας ἁπλότητα, καὶ πρὸς τὴν ἑαυτοῦ μεθαρμόσα; βούλησιν, πάντ' ἕδρα τα μελετώμενα. Καὶ ἅμα τὴν μὲν Καντακουζηνὸν ἐντίμως προπέμπει τοῦ Βυζαν · τ'ω, φρικωδεστάτοις τοῖς ὅρκοις ἐμπεδώσας τὰς πρὸς αὐτὸν πίστεις, καὶ ἐπαρατάμενος ἑαυτῷ τὰς παλαμναιοτάτας ἀρὰς, εἰ μὴ στέργοι διαφερόντως ἐπόσα αὐτῷ πρὸς βουλήσεως εἴη λέγεσθαι καὶ πράτΞεσθα: τῶν βασιλείων είνεκα πραγμάτων, καὶ εἰ μὴ μάγοιτο τοῖς αὐτῷ μαχομένοις· τὴν δ' 'Απόκαυκον εσκαλεῖται βασιλικῶς ἐνσεσημασμέναις ἐπιστολαῖς μάλα πολλὴν ὑπισχνουμέναις αὐτῷ τὴν τιμὴν καὶ παντὸς ἀμνηστίαν ἐγκλήματος. Δ΄. Απαίροντος τοίνυν ἐκ Βυζαντίου εἰς τὰς θρα νέες πόλεις τῷ Καντακουζην, ὑπήντησεν ἐξ:ὼν ὁ Απόκαυκος τοῦ φρουρίου, καὶ ἀποβὰς τοῦ π. που προσεκύνησε, βασιλικὴν ἀπονείμας αὐτῷ τὴν τιμήν. Τοῦτο γὰρ καὶ πρό γε αὐτοῦ πεποιήκασιν ἄκοντι τούτῳ πάντες, ὅσοι γένους είνεκα προσῆκον αὐτῷ, ὅσοι τε τῆς συγκλήτου λογάδες καὶ ὅσοι τῶν μετ' ἐκείνου;, εἴτε ὡς ἐπιτρόπῳ τῆς βασιλείας, είτε ὡς ἐπὶ τῆς αὐτοῦ βουλήσεως ὁρῶντες ἐξηρτημένον τὸ βασίλειον σκήπτρον, καὶ ὑποπτεύοντες ἐς τὴν ὑστεραίαν βασιλικοῖς ἐσταλμένον ὀφθήσεσθαι παρασήμοι;, εἰ βουλομένῳ γε εἴη αὐτῷ· πάντας γὰρ ὑπεπτηχένα: τῷ δέει, καὶ ὑπείκειν ἴσα τούτῳ καὶ βασιλεί. Ε. Συνηκολούθησε μέντοι ὁ ᾿Απόκαυκος ἄχρι καὶ Σηλυβρίας αὐτῷ, μάλα περιδεής τε καὶ μονονού πρὸ ποδῶν ἱστάμενον βλέπων τὸν κίνδυνον ἑαυτοῦ. Συχνοὶ γὰρ οἱ τὸν Καντακουζηνὸν ἐποτρύνοντες ἦσαν, " συνειλημέναι τοῦτον, καὶ δέσμιον προπέμψαι ἐς Διδυμότειχον. Οὐ γὰρ ἐλάνθανεν, ὅσον ἐγερεῖ τὸν τῶν πραγμάτων καπνών, ἐληλυθὼς ἐς Βυζάντιον. Ταῦτ' ἄρα καὶ ὡς ἐκ συμφώνου πάντες ἠνάγκασαν, ἕως ἐν χεροῖν ἔχει τὸ θήραμα, [Ρ. 376] τὴν οὖσαν γαλήνην τοῖς δημοσίοις διατηρήσαι πράγμασιν. Ὁ δὲ τὸ φιλο ἀνθρωπόν τε καὶ ἱλαρὸν ἥκιστα μεταθείναι βουλόμενος παρεκρούετο τὴν ἐκείνων παραίνεσιν. Πάντα γὰρ τῆς τοῦ Θεοῦ χειρὸς ἐξῆφθαι, καὶ πάντ' ἐκεῖθεν Ελεγε διοικεῖσθαι καὶ μὴ δύνασθαι τελεσθῆναι μηnus non animadvertit, quantum sibi ipsi et urbibus malum asservaret. Postea igitur, cum illius suæ imprudentiæ nequidquam eum pœniteret. imperatorem ob hæc duo ad astra tollebat. Sed nescio quomodo argumenti varietate effectum est, ut eousque digrederemur. Redeamus itaque. III. Cum in illam arcem anfugisset Apocauens, tum ei patriarcha clam singula indicare et pr litteras significare haud cunctanter: hortari ut redeat: insidias Cantacuzeno ut struat monere, et ab eo moneri: simul imperatricis aures perpetuo pulsare, et Cantacuzenum quidem calumniari senper, Apocaucum vero maximis laudibus extollere. Sic muliebri 604 simplicitate facillime decepta, et in sententiam suam adducta, cogitata omnia exsequebatur. Atque ille eodem tempore Cantacuzenum honorifice extra Byzantium prosequitur, postquam tremendis juramentis praestitas ei caultiones Girmavit, funestissima sibi imprecatus, si potissima sibi non futura essent, quæcunque ill ad imperii administrationem spectantia dici aut Geri vellet, nec iis esset repugnaturus, qui illuri oppugnaturi forent: Apocaucum vero arcessit munitis sigillo imperatorio litteris, que honores ei maximos et omnis culpæ impunitatem pollicebantur. IV. Cantacuzeno itaque, cum excedens Byzan tio ad urbes Thracie proficisceretur, egressus castello Apocaucus occurrit, desiliensque ex e adorat, atque ita honores ei imperatorios défert. Quos et ante hunc ei invito tribuebant alii omnes, qui cognatime cum contingebant, quique inter senatores lectissimi erant, ut et ii qui inferiorem gradum obtinebant: seu quod ille imperii proenrator foret, seu quod ab ejus arbitrio sceptrum pendere imperatorium viderent, ac suspicarentur, eum imperatoriis indutum insignibus conspectumi iri postridie, si collibitum esset; omnes enim metu prostratos esse, eique perindo atque imperatori parere. V. Cæterum Apocaucus Selybriam usque eum prosecutus est, melu exanimis, et periculum ante pedes quasi positumn intuens. Erant enim plurimi qui Cantacuzenum hortarentur, ut comprehenderet hominem, et vinctum deduceret Didymotichum Non enim 605 obscurum erat, quantum ille in republica excitaturus esset incendium, statim atque Byzantium advenisset. Idcirco quasi ex composito omnes istumn compellebant, quandiu praedam in manibus haberet, ut praesentem reipublicae tranquillitatem conservaret. At ille, uc minimum quidem volens recedere ab illa sua humanitate mitique ingenio, eorum rejiciebat adhortationem. Omnia enim a manu Dei pendere, omnia ab illo Variorum notæ. An intelligit duas partes consilii ab imperatore dati, ut arconi cverteret, et Apocaucum in custodiam daret? Boivin. Rem narrat Cantacuz. cap. 16. Dukasc.

PG 148:819κἀπειδὴ ταῖς τῶν πάλαι βίβλων ἱστορίαις ἐνδιατρίβων ἦν τὰ μάλιστα, ἐς μνήμην ἧκεν Ὀκταβίου Καίσαρος τοῦ Αὐγούστου, καὶ πρὸς ἐκεῖνον λεληθότως ἀνῆγε τὴν μίμησιν. καὶ γὰρ κἀκεῖνος, μετὰ τὸ καθελεῖν τὸν τῆς ἡγεμονίας ἔφεδρον Ἀντώνιον ἅμα Κλεοπάτρᾳ τῇ Αἰγυπτίᾳ, οὐκ ἄλλως ἐνόμισεν ἀνυπεύθυνος αὐτοκράτωρ τῆς ὅλης ἀρχῆς καταστῆναι, ἢ τὸ τῆς βουλῆς συγκλητικὸν ἀξίωμα συγκαθελών. ὅθεν συγχωρῶν ἐκείνοις τοὔλαττον ἐκαρποῦτο τὸ μεῖζον ἀεί. τὸ δὲ ἦν, αὐτοὺς μὲν ἐν τῇ Ῥώμῃ καθημένους τὰς δίκας ταῖς πόλεσι διανέμειν, καὶ τάς γε τῶν ἐπιτρόπων ἀρχαιρεσίας, ὥσπερ ἀπὸ δίφρου καὶ δυνάμεως αὐθεντικῆς· αὐτὸν δὲ τῶν τε ἠπειρωτικῶν καὶ ναυτικῶν δυνάμεων ἔχοντα τὴν ἡγεμονίαν τοῖς ἔξω πολέμοις ἐνασχολεῖσθαι, καὶ διὰ τῆς ἑαυτοῦ ταλαιπωρίας τὸ ἀταλαίπωρον πανταχόθεν οἷον ὑπηρετικῶς περιποιεῖν τῇ συγκλήτῳ καὶ τοῖς πολιτικοῖς πράγμασιν· οὐκ εἰδέναι δυναμένων ἐκείνων, ὡς ὁ τῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων ἐγκρατὴς ῥᾷστα τῶν ὅλων χειροῦται τὸ κράτος.

(A. M. 6850, IND. 10] 18P. 2. PALAUL. 1] dictitabat aslninistrari, nec puss perfici quad- δὲν, δ μὴ ἐκεῖθεν εἴη συνεγνωσμένον· μηδ' αὖ είναι quam, quod non illi esset comprobatum, et vi- τῶν ἀδυνάτων μηδέν, ὃ μὴ ἐκεῖθεν εἴη ἀπεγνωσμέν cissim omnia posse perfici, quæ ab illo non improJarentur. νου. CAPUT X. Reverso Apocauco, patriarcha vitæ institutum mutat. In Cuntaruzenum ipse quoque conspiral. Imperil procuratorem se instituit. Apocauco urbis præfecturam et alias dignitates confert. Pactio diris jurumentis firmata, ne Cantacuzenus unquam recipiatur. Apecancus, Octavii Cæsaris exemplo, nobilibus curium et civilia negotia committit; bellum sibi sumit administrandum. Res adversus Cantacuzenum u patriarcha designata. 1. Sic igitur dimissus inde Apocaucus Byzantium venit. Quem ubi vidit patriarcha, statim et vitam et linguam et sententiam et mores transtulit a sacris ad profana, temploque valere jusso, sedem in palatio semel stabilem fisit. Ibi totas noctes η et dies cum Apocauco Augustæ assidens dolis suffragabatur, quos illi in Cantacuzeni exitium nectebant, et publicarum turbarum fodiekat ipse quoque fontes luculentos. Ac vir ille baculo quidem et vestimento tenus sacerdotem sapiebat: animo autem et operibus ejus nihil moderati inerat, nihil justi. Α'. Οὕτω τοίνυν ἐκεῖθεν ἀπολυθεὶς ὁ ᾿Απόκαυκος ὁμοῦ τε αὐτὸς ἦκεν ἐς τὸ Βυζάντιον, καὶ ὁ πατριάρχης Ιδών εὐθὺς μετεσκεύασεν ἑαυτοῦ καὶ δίαιταν, καὶ γλύτ τιν, καὶ γνώμην, καὶ ἦθος ἐξ ἱεροῦ πρὸς τὸ δημοτικών τε ρον· καὶ ἄρας ἐξ ἱεροῦ τὴν σκηνὴν ἐν τοῖς βασιλείοις καθάπαξ ἐπήξατο. Ενθα παννύχιές τε καὶ πανημέριος ξύν γε τῷ ᾿Αποκαύκῳ καθήμενος ἐπὶ τῆς βασιλίδος τοῖς δόλοις οἷς ἔῤῥαπτον ἐπὶ φθορα συνηγ ρει καὶ αὐτὸς Καντακουζηνοῦ, καὶ δέων δημοσίων συγχύσεων ἀνώρυττε λαμπρὰς καὶ αὐτὸς τὰς πηγάς. Καὶ ἦν τὸ μὲν σχῆμα τῆς βακτηρίας καὶ τοῦ ἐνδύ ματος ἱερὸς ὁ ἀνήρ' τῇ δὲ γνώμῃ καὶ τοῖς ἔργοις οὐδὲν νόμιμον. Β'. Καὶ πρῶτα μὲν ἑαυτὸν ἀντὶ βασιλέω: κεχειροτόνηκεν αὐτοκράτορα· τὸν δ' Απέκλυκα ειδικη τὴν καὶ ἀγορανόμον καὶ ἐπίτροπον Βυζαντίου τε καὶ τῶν ὑπὸ τὸ Βυζάντιον πόλεων ἅμα καὶ νήσων πασῶν, καὶ ῥητῶν καὶ ἀποῤῥήτων διανομέα. Καὶ ἐπὶ τούτοις δόγμα ἦν καὶ ψήφισμα κοινὸν ἐξ ἀμφοῖν, II. Primo itaque dominum se omnium rerum vice imperatoris instituit: Apocaucum vero administrum et ædilem et præfectum tam Byzantii, quanı urbium insularumque omnium Byzantio subditarum: dicendorum denique ac facendorum dispensalorem. Ad hac lege et communi decreto, hore rendis juramentis subuiro, inter ambos 606 όρκοις ερηρεισμένον φρικώδεσι, μηδαμή ποτε και convenit, ne unquam reciperetur Cantacuzenus, quantumvis penitentem se significaturus esset; ac ne quidem si aliquis de cœlo angelus interveBiret. 18. Fa videbantur utriusque esse instituta: revera antem isthæc ab Apocanci solertia proficiscebantur. Somniaverat enim statim, uti dixiaļus, imperatoriam dignitatem, cujus pridem imagines quasdam ac velut semina animo infixerat. Et cum jam olim in veterum historiis versatissimus foret, in memoriam illi venerat Octavius Cæsar Augustus, cumque imitandum sibi tacite proposuerat, Etenim ille sublato cum Cleopatra Ægyptia Antonio, insidiatore et imperii æmulo, non aliter putavit supremum omnium rerum dominum exstiLuruna se esse, quam si senatoriam Curia dignitatem evertisset. Quamobrem minima auctoritatis parte senatoribus concessa, maxima ipse semper fruebatur. Id autem erat, ut ii quidem Romæ sedentes jura urbibus darent, et magistratus tanquam e solio pubiicaque auctoritate legerent: ipse autem terrestribus ac navalibus copiis præfectus externis bellis occuparetur: et molestiis omnibus sibi uni susceptis, pararet undique, famuli instar, senatni ae reipublicæ tranquillitatem: cum illi haud intelligerent, eum qui exercitibus præessel, facillime po se usurpare dominatum omnium rerum. τακουζηνὸν εἰσδέξασθαι, και πᾶσαν ᾗ μετάνοιαν ἐνδεδειχὼς, κἂν ἀγγέλων μεσιτεύῃ τις ἐξ οὐρανοῦ. Γ'. Ταῦτα ἀμφοτέρων ἐδόκει τἀπιτηδεύματα. Ησαν δ' ὡς ἀληθῶς τῆς τοῦ ᾿Αποκαύχου δεινότη τος. Ονειροπόλησε γὰρ εὐθὺς (ώς είρηται) βασιλείαν, ἧς ἐκ πολλού σπερματικῶς ἐνεφύτευσεν ίχνη τινὰ λογισμῶν τῇ ψυχῇ· καπειδὴ ταῖς τῶν πάλαι βίβλων ἱστορίαις ἐνδιατρίβων ἦν τὰ μάλιστα, ἐν μνή. μην ήκεν Οκταβίου Καίσαρος τοῦ Αὐγούστου, καὶ πρὸς ἐκεῖνον λεληθότως ἀνῆγε τὴν μίμησιν. Καὶ γὰρ κἀκεῖνος, (Ρ. 377] μετὰ τὸ καθελεῖν τὸν τῆς ἡγεμονίας ἔφεδρον Αντώνιον ἅμα Κλεοπάτρᾳ τῇ Αἰγυπτίᾳ, οὐκ ἄλλως ἐνόμισεν ἀνυπεύθυνος αὐτοκράτωρ τῆς ὅλης ἀρχῆς καταστῆναι, ἢ τὸ τῆς βουλῆς συγκλητικών ἀξίωμα συγκαθελών. Οθεν συγχωρῶν ἐκείνοις τού λαττον ἐκαρποῦτο τὸ μεῖζον ἀεί. Τὸ δὲ ἦν, αὐτοὺς μὲν ἐν τῇ Ῥώμη καθημένους τὰς δίκας ταῖς πόλεσι διανέμειν, καὶ τὰς γε τῶν ἐπιτρόπων ἀρχαιρεσίες, ὥσπερ ἀπὸ δίφρου καὶ δυνάμεως αυθεντικῆς· αὐτὸν δὲ τῶν τε ηπειρωτικῶν καὶ ναυτικών δυνάμεων ἔχοντα τὴν ἡγεμονίαν τοῖς ἔξω πολέμοις ενασχολεί σθαι, καὶ διὰ τῆς ἑαυτοῦ ταλαιπωρίας τὸ ἀταλαίπω ρον πανταχόθεν οἷον υπηρετικῶς περιποιεῖν τῇ συν κλήτῳ καὶ τοῖς πολιτικοῖς πράγμασιν· οὐκ εἰδέναι δυναμένων ἐκείνων, ὡς ὁ τῶν στρατιωτικών δυνάμεων εγκρατής βιστα τῶν ὅλων χειρονται -

Chapter XCaput X

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

(Δ.) Ταύτην οὖν ἐπιβούλως καὶ συνετῶς καὶ ὁ Ἀπόκαυκος ἐληλυθὼς τὴν ὁδὸν, καὶ τοὺς μὲν εὐγενεῖς ἅπαντας κατασκευασάμενος τὸ τῆς βουλῆς δῆθεν διοικεῖν ἀξίωμα, αὐτὸν δ’ ἐν ὑπηρέτου σχήματι, μετὰ τῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων ταῖς ἔξω μαχαῖς προσταλαιπωρούμενον κατά τε γῆν καὶ θάλασσαν, ἅπαν περιποιεῖν αὐτοῖς τὸ ἀθόρυβον, ἔλαθεν ὑποχειρίους ἅπαντας οὑτωσὶ ποιησάμενος· αὐτοὺς μὲν τοὺς γένει καὶ δόξῃ προὔχοντας εἱρκταῖς τισι ζοφεραῖς ἐγκλείσας, καθάπερ ταῖς μάνδραις οἱ βουκόλοι τὰ θρέμματα· τοὺς δ’ ὑπερορίους τῆς πατρίου ποιούμενος πόλεως. τούς γε μὴν περὶ τὴν βασιλίδα πάντας καὶ πάσας χρήμασιν ἁδροτέροις περιελθὼν ἦγεν ἤδη καὶ ἔφερεν οὐ μόνον τὴν βασιλίδα καθάπερ ἀνδράποδον, ἀλλὰ καὶ αὐτὸν πατριάρχην, οὐ τοσοῦτον ταῖς θωπείαις ἐξαπατώμενον, ὅσον ὑποπτήσσοντα τὸ ἐκείνου δραστήριον. ὅθεν οὐδὲν ἦν τῶν δρωμένων, ὃ μὴ τῆς αὐτοῦ βουλήσεως καὶ γλώττης ἤρτητο. (Ε.) Εἰς τοῦτο τοίνυν τύχης τῶν βασιλικῶν ξυνεῤῥυηκότων πραγμάτων, πάντ’ ἐδρῶντο τὰ χαλεπώτατα.

(A. M. 6850, IND. 10] 18P. 2. PALAUL. 1] dictitabat aslninistrari, nec puss perfici quad- δὲν, δ μὴ ἐκεῖθεν εἴη συνεγνωσμένον· μηδ' αὖ είναι quam, quod non illi esset comprobatum, et vi- τῶν ἀδυνάτων μηδέν, ὃ μὴ ἐκεῖθεν εἴη ἀπεγνωσμέν cissim omnia posse perfici, quæ ab illo non improJarentur. νου. CAPUT X. Reverso Apocauco, patriarcha vitæ institutum mutat. In Cuntaruzenum ipse quoque conspiral. Imperil procuratorem se instituit. Apocauco urbis præfecturam et alias dignitates confert. Pactio diris jurumentis firmata, ne Cantacuzenus unquam recipiatur. Apecancus, Octavii Cæsaris exemplo, nobilibus curium et civilia negotia committit; bellum sibi sumit administrandum. Res adversus Cantacuzenum u patriarcha designata. 1. Sic igitur dimissus inde Apocaucus Byzantium venit. Quem ubi vidit patriarcha, statim et vitam et linguam et sententiam et mores transtulit a sacris ad profana, temploque valere jusso, sedem in palatio semel stabilem fisit. Ibi totas noctes η et dies cum Apocauco Augustæ assidens dolis suffragabatur, quos illi in Cantacuzeni exitium nectebant, et publicarum turbarum fodiekat ipse quoque fontes luculentos. Ac vir ille baculo quidem et vestimento tenus sacerdotem sapiebat: animo autem et operibus ejus nihil moderati inerat, nihil justi. Α'. Οὕτω τοίνυν ἐκεῖθεν ἀπολυθεὶς ὁ ᾿Απόκαυκος ὁμοῦ τε αὐτὸς ἦκεν ἐς τὸ Βυζάντιον, καὶ ὁ πατριάρχης Ιδών εὐθὺς μετεσκεύασεν ἑαυτοῦ καὶ δίαιταν, καὶ γλύτ τιν, καὶ γνώμην, καὶ ἦθος ἐξ ἱεροῦ πρὸς τὸ δημοτικών τε ρον· καὶ ἄρας ἐξ ἱεροῦ τὴν σκηνὴν ἐν τοῖς βασιλείοις καθάπαξ ἐπήξατο. Ενθα παννύχιές τε καὶ πανημέριος ξύν γε τῷ ᾿Αποκαύκῳ καθήμενος ἐπὶ τῆς βασιλίδος τοῖς δόλοις οἷς ἔῤῥαπτον ἐπὶ φθορα συνηγ ρει καὶ αὐτὸς Καντακουζηνοῦ, καὶ δέων δημοσίων συγχύσεων ἀνώρυττε λαμπρὰς καὶ αὐτὸς τὰς πηγάς. Καὶ ἦν τὸ μὲν σχῆμα τῆς βακτηρίας καὶ τοῦ ἐνδύ ματος ἱερὸς ὁ ἀνήρ' τῇ δὲ γνώμῃ καὶ τοῖς ἔργοις οὐδὲν νόμιμον. Β'. Καὶ πρῶτα μὲν ἑαυτὸν ἀντὶ βασιλέω: κεχειροτόνηκεν αὐτοκράτορα· τὸν δ' Απέκλυκα ειδικη τὴν καὶ ἀγορανόμον καὶ ἐπίτροπον Βυζαντίου τε καὶ τῶν ὑπὸ τὸ Βυζάντιον πόλεων ἅμα καὶ νήσων πασῶν, καὶ ῥητῶν καὶ ἀποῤῥήτων διανομέα. Καὶ ἐπὶ τούτοις δόγμα ἦν καὶ ψήφισμα κοινὸν ἐξ ἀμφοῖν, II. Primo itaque dominum se omnium rerum vice imperatoris instituit: Apocaucum vero administrum et ædilem et præfectum tam Byzantii, quanı urbium insularumque omnium Byzantio subditarum: dicendorum denique ac facendorum dispensalorem. Ad hac lege et communi decreto, hore rendis juramentis subuiro, inter ambos 606 όρκοις ερηρεισμένον φρικώδεσι, μηδαμή ποτε και convenit, ne unquam reciperetur Cantacuzenus, quantumvis penitentem se significaturus esset; ac ne quidem si aliquis de cœlo angelus interveBiret. 18. Fa videbantur utriusque esse instituta: revera antem isthæc ab Apocanci solertia proficiscebantur. Somniaverat enim statim, uti dixiaļus, imperatoriam dignitatem, cujus pridem imagines quasdam ac velut semina animo infixerat. Et cum jam olim in veterum historiis versatissimus foret, in memoriam illi venerat Octavius Cæsar Augustus, cumque imitandum sibi tacite proposuerat, Etenim ille sublato cum Cleopatra Ægyptia Antonio, insidiatore et imperii æmulo, non aliter putavit supremum omnium rerum dominum exstiLuruna se esse, quam si senatoriam Curia dignitatem evertisset. Quamobrem minima auctoritatis parte senatoribus concessa, maxima ipse semper fruebatur. Id autem erat, ut ii quidem Romæ sedentes jura urbibus darent, et magistratus tanquam e solio pubiicaque auctoritate legerent: ipse autem terrestribus ac navalibus copiis præfectus externis bellis occuparetur: et molestiis omnibus sibi uni susceptis, pararet undique, famuli instar, senatni ae reipublicæ tranquillitatem: cum illi haud intelligerent, eum qui exercitibus præessel, facillime po se usurpare dominatum omnium rerum. τακουζηνὸν εἰσδέξασθαι, και πᾶσαν ᾗ μετάνοιαν ἐνδεδειχὼς, κἂν ἀγγέλων μεσιτεύῃ τις ἐξ οὐρανοῦ. Γ'. Ταῦτα ἀμφοτέρων ἐδόκει τἀπιτηδεύματα. Ησαν δ' ὡς ἀληθῶς τῆς τοῦ ᾿Αποκαύχου δεινότη τος. Ονειροπόλησε γὰρ εὐθὺς (ώς είρηται) βασιλείαν, ἧς ἐκ πολλού σπερματικῶς ἐνεφύτευσεν ίχνη τινὰ λογισμῶν τῇ ψυχῇ· καπειδὴ ταῖς τῶν πάλαι βίβλων ἱστορίαις ἐνδιατρίβων ἦν τὰ μάλιστα, ἐν μνή. μην ήκεν Οκταβίου Καίσαρος τοῦ Αὐγούστου, καὶ πρὸς ἐκεῖνον λεληθότως ἀνῆγε τὴν μίμησιν. Καὶ γὰρ κἀκεῖνος, (Ρ. 377] μετὰ τὸ καθελεῖν τὸν τῆς ἡγεμονίας ἔφεδρον Αντώνιον ἅμα Κλεοπάτρᾳ τῇ Αἰγυπτίᾳ, οὐκ ἄλλως ἐνόμισεν ἀνυπεύθυνος αὐτοκράτωρ τῆς ὅλης ἀρχῆς καταστῆναι, ἢ τὸ τῆς βουλῆς συγκλητικών ἀξίωμα συγκαθελών. Οθεν συγχωρῶν ἐκείνοις τού λαττον ἐκαρποῦτο τὸ μεῖζον ἀεί. Τὸ δὲ ἦν, αὐτοὺς μὲν ἐν τῇ Ῥώμη καθημένους τὰς δίκας ταῖς πόλεσι διανέμειν, καὶ τὰς γε τῶν ἐπιτρόπων ἀρχαιρεσίες, ὥσπερ ἀπὸ δίφρου καὶ δυνάμεως αυθεντικῆς· αὐτὸν δὲ τῶν τε ηπειρωτικῶν καὶ ναυτικών δυνάμεων ἔχοντα τὴν ἡγεμονίαν τοῖς ἔξω πολέμοις ενασχολεί σθαι, καὶ διὰ τῆς ἑαυτοῦ ταλαιπωρίας τὸ ἀταλαίπω ρον πανταχόθεν οἷον υπηρετικῶς περιποιεῖν τῇ συν κλήτῳ καὶ τοῖς πολιτικοῖς πράγμασιν· οὐκ εἰδέναι δυναμένων ἐκείνων, ὡς ὁ τῶν στρατιωτικών δυνάμεων εγκρατής βιστα τῶν ὅλων χειρονται -

PG 148:821ὥσπερ γὰρ εἰ τὰς κλεῖς τῆς ἄνω βασιλείας ὁ πατριάρχης ἐκέκτητο ἐν χεροῖν, οὕτω βεβαίας ὑπισχνεῖτο τὰς αἰωνίους ἀντιδόσεις καὶ ἀί̈δια τὰ τῶν πόνων ἔπαθλα, εἰ Καντακουζηνὸν ἀνέλοι τις φαρμάκοις δηλητηρίοις, ἢ δολεραῖς τισιν ἐπιορκίαις καὶ γοητείαις δαιμονικαῖς, ἢ ὅτῳ ἂν δυνηθείη τρόπῳ. ὁ δὲ τῶν τε ἐν Βυζαντίῳ καὶ πάσῃ πόλει τοῦ Καντακουζηνοῦ φίλων καὶ συγγενῶν τοὺς ἰσχύοντας ἐν Καρὸς ἐτίθετο μοίρᾳ, καὶ βασιλικῶς ἐνσεσημασμένας ἐπιστολὰς διέπεμπε, τὸν μὲν Καντακουζηνὸν τῆς ἐπιτροπῆς τῶν βασιλικῶν καθαιρούσας πραγμάτων καὶ ἀργὸν ἐν Διδυμοτείχῳ καθῆσθαι καθάπερ δεσμώτην διακελευομένας· τὸν δ’ αὐτῷ προσανέχοντα στρατὸν τὴν ταχίστην ἐπανακάμψαι πρὸς τὸ Βυζάντιον. ια. Οἱ μὲν οὖν ἐν Βυζαντίῳ λογάδες τῶν τοῦ Καντακουζηνοῦ φίλων καὶ συγγενῶν, καὶ σὺν αὐτοῖς ἔνιοι τῶν ἄλλως προσηκόντων, δείσαντες μὴ κατ’ ἄνδρα συλλαμβανόμενοι τῆς ἑαυτῶν ἀνδρίας ἀνάξια πάθωσι, συναθροίζονταί τε πρὸς ἑνός τινος οἶκον καὶ κοινολογησάμενοι πρεσβεύονται πρός τε τὸν πατριάρχην καὶ τὸν Ἀπόκαυκον περὶ τοῦ μὴ παθεῖν τι τῶν φημιζομένων δεινῶν·

(A. c. 1541] ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ HISTORIE LIB. XII. [iar. J. PALEOL. 1] Δ'. Ταύτην οὖν ἐπιβούλως καὶ συνετῶς καὶ ὁ ᾿Από καυκο; ἐληλυθὼς τὴν ἰδων, καὶ τοὺς μὲν εὐγενεῖ; ἅπαντες κατασκευασάμενος τὸ τῆς βουλής εῆθεν διοικεῖν ἀξίωμα, αὐτὸν δ' ἐν ὑπηρέτου σχήματι, μετὰ τῶν στρατιωτικών δυνάμεων ταῖς ἔξω μάχαις προσταλαιπωρούμενον κατά τε γῆν καὶ θάλασσαν, ἅπαν περιποιεῖν αὐτοῖς τὸ ἀθόρυβον, έλαθεν υπογει μίου; ἅπαντας ούτως ποιησάμενος· αὐτοὺς μὲν τοὺς γένει καὶ δόξῃ προύχοντας εἱρηταῖς τισι ζοφεμαῖς ἐγκλείσας, καθάπερ ταῖς μάνδραις οι βουκόλος τα θρέμματα· τοὺς δ' ὑπερορίους τῆς πατρίου ποιούμενος πόλεως. Τούς γε μὴν περὶ τὴν βασιλίδα πάντας καὶ πάσας χρήμασιν ἀδροτέροις περιελθὼν ἦγεν ἤδη καὶ ἔφερεν οὐ μόνον τὴν βασιλίδα καθάπερ ἀν δράποδον. ἀλλὰ καὶ αὐτὸν πατριάρχην, οὗ τοσύτον ταῖς θωπείαις ἐξαπατώμενον, ὅσον ὑποπτήσσοντα τὸ ἐκείνου δραστήριον. "Οθεν οὐδὲν ἦν τῶν δρωμέ. των, ὁ μὴ τῆς αὐτοῦ βουλήσεω; καὶ γνώστης ήρτητο. Ε'. Εἰς τοῦτο τοίνυν τύχης τῶν βασιλικών Συνερ βυηκότων πραγμάτων, πάντ' ἱδρῶντο τα χαλεπώτατα. Ωσπερ γὰρ εἰ τὰς κλεῖς τῆς ἄνω βασιλείας ὁ πατριάρχης ἐκέκτητο ἐν χεροίν, οὕτω β.βαίας ὑπ:- σχνείτο τάς αιωνίους ἀνειδήσεις καὶ οΐδια τὰ τῶν τόνων ἔπαθλα, εἰ Καντακουζηνὸν ἀνέλοι τις φαρμά πως δηλητηρίοις, ή δολεραίς τισιν ἐπιορκίαι; καὶ γοητείαις δαιμονικαῖς, ἢ ὅτῳ ἂν δυνηθείη τρόπῳ. Ὁ δὲ τῶν τε ἐν Βυζαντίῳ καὶ πάσῃ πόλει τοῦ Κεν τακουζηνού φίλων καὶ συγγενῶν τοὺς ἰσχύοντας ἐν Καρὸς ἐτίθετο μοίρα καὶ βασιλικῶς ἐνσεσημα· σμένας ἐπιστολὰς διέπεμπε, τὸν μὲν Καντακουζη τὸν τῆς ἐπιτροπῆς τῶν βασιλικών καθαιρούσας πραγμάτων καὶ ἀργὸν ἐν Διδυμοτείχῳ καθήσθαι καθάπερ δεσμώτην διακελευομένας· τὸν δ᾽ αὐτῷ προσανέχοντα στρατὸν τὴν ταχίστην επανακάμψαι πρὸς τὸ Βυζάντιον. 1V. Illam igitur viam Apocaucus insidiose et caute ipse quoque ingressus effecit, ut omnes nobi - les muneri senatorio administrando 607 vacarent, ipse autem exercitibus praeficeretur: quo scilicet velut famulus, externis bellis terra marique condictatus, omni sollicitudine illos levarel. Ea ratione universos potestati suæ nec opinantes subfecit; cum ipsos illos, qui genere et fortune splendore eininebant, carceribus quibusdam obscuris includeret, quemadmodum stabulis pecora bubulci solent, alios autem patria urbe exsulare cogeret. lis certe omnibus, qui circa Augustam seu viri seu feminæ essent, multa pecunia circumventis, regebat jam possidebatque ut mancipium non Au- ·gustain solum, sed et ipsum patriarcham, non tanı adulationibus deceptum, quam illius facinorosam strenuitatem veritum. Itaque nihil gerebatur, quod non ab illius et voluntate et voce penderet. V. Cum igitur in eum statum imperii administratio devenisset, summa cum acerbitate omla agebantur. Nam patriarcha, quasi coelestis regni claves in manibus haberet, perpetuam mercedem et præmia laborum sempiterna afirmate pollicebatur ei, qui Cantacuzenun sustulisset, seu mortiferis venenis, seu arcanis devotionibus diabolicisque praestigiis, seu quocunque alio modo posset. ldera amicos cognatosque Cantacuzeni, quotquot seu By. zantii seu in aliis urbibus auctoritate pollebant, contemptissimos labebat, et litteras sigillo imperatorio obsignatas emittebat, quæ Cantacuzeno qui - dem imperii administratione interdicerent, et se dere Didymotichi otiosum tanquam in 608 carcere juberent; exercitum autem, quem ille sibi habebat addictum, quam celerrime Byzantium regredi imperaretit. CAPUT XI. Factionis Cantacuzemianæ nobiles a patriarcha et ab Apocauco petunt, ne secum durius agatur. Hi plebem in eos incitant. Nobilium fuga. Eorum domus eversa, bona direpla. Cantacuzeni mæror el anxietas. Tristes nuntii de matre in carcerem conjecta aliisque domesticis cladibus. Viri constantia. Litteræ sigillo imperatorio munitæ, fer quas ipse in ordinem cogitur. Alia ex aliis gravia ei nuntiuta. Animus suler has angustias anceps et fluctuans. Mors intentatu, nisi se imperatorem salutari patiatur. No recusante alius statim salutandus. Imperatrix per legatos officii admonita contumeliose respondet. (Ρ. 378] Α'. Οἱ μὲν οὖν ἐν Βυζαντίῳ λογάδες τῶν τοῦ Καντακουζηνοῦ φίλων καὶ συγγενῶν, καὶ σὺν αὐ τοῖς ἔνιοι τῶν ἄλλως προσηκόντων, δείσαντες μὴ κατ' άνδρα συλλαμβανόμενοι τῆς ἑαυτῶν ἀνδρίας ἀνάξια πάθωσι, συναθροίζονται τα προ; ἑνός τινος οἶκον και με νολογησάμενοι πρεσβεύονται πρός τε τὸν πα τριάρχην καὶ τὸν ᾿Απόκαυκον περὶ τοῦ μὴ παθεῖν τι τῶν φημιζομένων δεινών μηδὲ γὰρ ἂν ἀνέ ξεσθαι παραλόγως ούτωσί πως ἀγεννές τι πρὶν δρασαι παθεῖν· τοὺς δ᾽ ἀποκρίνεσθαι μὲν οὐδὲν πρὸς αὐτούς· πέμψαντας δ' ἀνὰ πᾶν τὸ Βυζάντιον ἀνασεῖσαι τὸν ὄχλον διὰ τῶν δημάρχων, καὶ ἀναφλέξαι 1. Amici itaque cognatique, quos Cantacuzenus lectissimos Byzantii habebat, et cum his nonnulli eorum qui alia necessitudine eum attingebant, metueutes, ne singuli comprehensi fortibus viris indigna paterentur, conveniunt in unius cujusdam ædes. Ibi colloquuntur inter se, missaque ad patriarcham et Apocaúcum legatione postulant, ne corum malorum, quæ fɔma jam nuntiaverit, ullum sibi inferatur: nec enim eos esse se, qui citra ullani rationem indignum aliquid, antequam fecerint, passuri sint. At illi nil eis respondere: sed mandata per totuin Byzantium mittere: plebem per Variorum nolæ. Proverbium, de quo Zenobius, Suites, Mic chael Apostolius, et alii patœmiographi. DucaNG. forum malorum, quae fama jam nuntiatcrit. Dubito utrum sic vertendum, an corum quæ gruτία et acerba reputantur. Bu...

Chapter XICaput XI

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

μηδὲ γὰρ ἂν ἀνέξεσθαι παραλόγως οὑτωσί πως ἀγεννές τι πρὶν δρᾶσαι παθεῖν· τοὺς δ’ ἀποκρίνασθαι μὲν οὐδὲν πρὸς αὐτούς· πέμψαντας δ’ ἀνὰ πᾶν τὸ Βυζάντιον ἀνασεῖσαι τὸν ὄχλον διὰ τῶν δημάρχων, καὶ ἀναφλέξαι τὴν ἄλογον καὶ ἀταμίευτον τοῦ δήμου φορὰν κατ’ αὐτῶν τόξοις, καὶ ξίφεσι, καὶ χειροπληθέσι χερμαδίοις τοῖς προστυχοῦσι. (Β.) Τοῦτο δὴ παρὰ πᾶσαν ἐλπίδα βλέποντες ἐκεῖνοι, τοῦ πλήθους ἤδη συῤῥέοντος ἐπ’ αὐτοὺς κατὰ ποταμοὺς καὶ σμήνη μελισσῶν καὶ χειμέρια πελάγους κύματα, δραμόντες ἀνεμόχλευσαν μίαν εὐθὺς τῶν ἐκ πολλοῦ κεκλεισμένων τοῦ τείχους πυλῶν· κἀκεῖθεν ἐξιόντες ᾤχοντο ἅπαντες ἀβλαβεῖς, καὶ ὑπὲρ ἑξήκοντά που τὸν ἀριθμὸν ὑπάρχοντες. τὴν μὲν οὖν ἑσπέραν ἐκείνην, καὶ ἅμα τὴν ἐφεξῆς ἡμέραν ἄχρι δείλης ὀψίας, ἐν ἑνί τινι χώρῳ τῶν τοῦ Βυζαντίου ηὐλίσαντο προαστείων, περιμένοντες ἴσως ἐκ Βυζαντίου πρᾶόν τινα καὶ πρὸς εἰρήνην βλέποντα λόγον.

(A. c. 1541] ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ HISTORIE LIB. XII. [iar. J. PALEOL. 1] Δ'. Ταύτην οὖν ἐπιβούλως καὶ συνετῶς καὶ ὁ ᾿Από καυκο; ἐληλυθὼς τὴν ἰδων, καὶ τοὺς μὲν εὐγενεῖ; ἅπαντες κατασκευασάμενος τὸ τῆς βουλής εῆθεν διοικεῖν ἀξίωμα, αὐτὸν δ' ἐν ὑπηρέτου σχήματι, μετὰ τῶν στρατιωτικών δυνάμεων ταῖς ἔξω μάχαις προσταλαιπωρούμενον κατά τε γῆν καὶ θάλασσαν, ἅπαν περιποιεῖν αὐτοῖς τὸ ἀθόρυβον, έλαθεν υπογει μίου; ἅπαντας ούτως ποιησάμενος· αὐτοὺς μὲν τοὺς γένει καὶ δόξῃ προύχοντας εἱρηταῖς τισι ζοφεμαῖς ἐγκλείσας, καθάπερ ταῖς μάνδραις οι βουκόλος τα θρέμματα· τοὺς δ' ὑπερορίους τῆς πατρίου ποιούμενος πόλεως. Τούς γε μὴν περὶ τὴν βασιλίδα πάντας καὶ πάσας χρήμασιν ἀδροτέροις περιελθὼν ἦγεν ἤδη καὶ ἔφερεν οὐ μόνον τὴν βασιλίδα καθάπερ ἀν δράποδον. ἀλλὰ καὶ αὐτὸν πατριάρχην, οὗ τοσύτον ταῖς θωπείαις ἐξαπατώμενον, ὅσον ὑποπτήσσοντα τὸ ἐκείνου δραστήριον. "Οθεν οὐδὲν ἦν τῶν δρωμέ. των, ὁ μὴ τῆς αὐτοῦ βουλήσεω; καὶ γνώστης ήρτητο. Ε'. Εἰς τοῦτο τοίνυν τύχης τῶν βασιλικών Συνερ βυηκότων πραγμάτων, πάντ' ἱδρῶντο τα χαλεπώτατα. Ωσπερ γὰρ εἰ τὰς κλεῖς τῆς ἄνω βασιλείας ὁ πατριάρχης ἐκέκτητο ἐν χεροίν, οὕτω β.βαίας ὑπ:- σχνείτο τάς αιωνίους ἀνειδήσεις καὶ οΐδια τὰ τῶν τόνων ἔπαθλα, εἰ Καντακουζηνὸν ἀνέλοι τις φαρμά πως δηλητηρίοις, ή δολεραίς τισιν ἐπιορκίαι; καὶ γοητείαις δαιμονικαῖς, ἢ ὅτῳ ἂν δυνηθείη τρόπῳ. Ὁ δὲ τῶν τε ἐν Βυζαντίῳ καὶ πάσῃ πόλει τοῦ Κεν τακουζηνού φίλων καὶ συγγενῶν τοὺς ἰσχύοντας ἐν Καρὸς ἐτίθετο μοίρα καὶ βασιλικῶς ἐνσεσημα· σμένας ἐπιστολὰς διέπεμπε, τὸν μὲν Καντακουζη τὸν τῆς ἐπιτροπῆς τῶν βασιλικών καθαιρούσας πραγμάτων καὶ ἀργὸν ἐν Διδυμοτείχῳ καθήσθαι καθάπερ δεσμώτην διακελευομένας· τὸν δ᾽ αὐτῷ προσανέχοντα στρατὸν τὴν ταχίστην επανακάμψαι πρὸς τὸ Βυζάντιον. 1V. Illam igitur viam Apocaucus insidiose et caute ipse quoque ingressus effecit, ut omnes nobi - les muneri senatorio administrando 607 vacarent, ipse autem exercitibus praeficeretur: quo scilicet velut famulus, externis bellis terra marique condictatus, omni sollicitudine illos levarel. Ea ratione universos potestati suæ nec opinantes subfecit; cum ipsos illos, qui genere et fortune splendore eininebant, carceribus quibusdam obscuris includeret, quemadmodum stabulis pecora bubulci solent, alios autem patria urbe exsulare cogeret. lis certe omnibus, qui circa Augustam seu viri seu feminæ essent, multa pecunia circumventis, regebat jam possidebatque ut mancipium non Au- ·gustain solum, sed et ipsum patriarcham, non tanı adulationibus deceptum, quam illius facinorosam strenuitatem veritum. Itaque nihil gerebatur, quod non ab illius et voluntate et voce penderet. V. Cum igitur in eum statum imperii administratio devenisset, summa cum acerbitate omla agebantur. Nam patriarcha, quasi coelestis regni claves in manibus haberet, perpetuam mercedem et præmia laborum sempiterna afirmate pollicebatur ei, qui Cantacuzenun sustulisset, seu mortiferis venenis, seu arcanis devotionibus diabolicisque praestigiis, seu quocunque alio modo posset. ldera amicos cognatosque Cantacuzeni, quotquot seu By. zantii seu in aliis urbibus auctoritate pollebant, contemptissimos labebat, et litteras sigillo imperatorio obsignatas emittebat, quæ Cantacuzeno qui - dem imperii administratione interdicerent, et se dere Didymotichi otiosum tanquam in 608 carcere juberent; exercitum autem, quem ille sibi habebat addictum, quam celerrime Byzantium regredi imperaretit. CAPUT XI. Factionis Cantacuzemianæ nobiles a patriarcha et ab Apocauco petunt, ne secum durius agatur. Hi plebem in eos incitant. Nobilium fuga. Eorum domus eversa, bona direpla. Cantacuzeni mæror el anxietas. Tristes nuntii de matre in carcerem conjecta aliisque domesticis cladibus. Viri constantia. Litteræ sigillo imperatorio munitæ, fer quas ipse in ordinem cogitur. Alia ex aliis gravia ei nuntiuta. Animus suler has angustias anceps et fluctuans. Mors intentatu, nisi se imperatorem salutari patiatur. No recusante alius statim salutandus. Imperatrix per legatos officii admonita contumeliose respondet. (Ρ. 378] Α'. Οἱ μὲν οὖν ἐν Βυζαντίῳ λογάδες τῶν τοῦ Καντακουζηνοῦ φίλων καὶ συγγενῶν, καὶ σὺν αὐ τοῖς ἔνιοι τῶν ἄλλως προσηκόντων, δείσαντες μὴ κατ' άνδρα συλλαμβανόμενοι τῆς ἑαυτῶν ἀνδρίας ἀνάξια πάθωσι, συναθροίζονται τα προ; ἑνός τινος οἶκον και με νολογησάμενοι πρεσβεύονται πρός τε τὸν πα τριάρχην καὶ τὸν ᾿Απόκαυκον περὶ τοῦ μὴ παθεῖν τι τῶν φημιζομένων δεινών μηδὲ γὰρ ἂν ἀνέ ξεσθαι παραλόγως ούτωσί πως ἀγεννές τι πρὶν δρασαι παθεῖν· τοὺς δ᾽ ἀποκρίνεσθαι μὲν οὐδὲν πρὸς αὐτούς· πέμψαντας δ' ἀνὰ πᾶν τὸ Βυζάντιον ἀνασεῖσαι τὸν ὄχλον διὰ τῶν δημάρχων, καὶ ἀναφλέξαι 1. Amici itaque cognatique, quos Cantacuzenus lectissimos Byzantii habebat, et cum his nonnulli eorum qui alia necessitudine eum attingebant, metueutes, ne singuli comprehensi fortibus viris indigna paterentur, conveniunt in unius cujusdam ædes. Ibi colloquuntur inter se, missaque ad patriarcham et Apocaúcum legatione postulant, ne corum malorum, quæ fɔma jam nuntiaverit, ullum sibi inferatur: nec enim eos esse se, qui citra ullani rationem indignum aliquid, antequam fecerint, passuri sint. At illi nil eis respondere: sed mandata per totuin Byzantium mittere: plebem per Variorum nolæ. Proverbium, de quo Zenobius, Suites, Mic chael Apostolius, et alii patœmiographi. DucaNG. forum malorum, quae fama jam nuntiatcrit. Dubito utrum sic vertendum, an corum quæ gruτία et acerba reputantur. Bu...

ἐπεὶ δὲ τήν τε τῶν οἰκιῶν αἰφνίδιον καθαίρεσιν σφῶν ἠκηκόεισαν, καὶ ἀπαγωγὴν καὶ δήμευσιν τῶν οἰκείων, καὶ πάντα δήπου τὰ τῶν ἐλπίδων ἐναντιώτατα, ἄραντες ἐκεῖθεν πλήρεσι ταῖς ἡνίαις ἀφικνοῦνται ἐς Διδυμότειχον, πλεῖστα τὸ παράλογον τῆς σφῶν αὐτῶν θαυμάζοντές τε καὶ ὀδυρόμενοι συμφορᾶς. ὡς δὲ ταῦτα ἰδεῖν καὶ ἀκοῦσαι τὸν Καντακουζηνὸν, περιαλγῆσαί τε τὴν ψυχὴν καὶ δακρύων γενέσθαι ἐγγὺς, καὶ τρικυμίαν ἐξ ἀπορίας μακρὰν ἀναλαβεῖν λογισμῶν, ἐκπληττόμενον τὴν ἀτοπίαν τοῦ πράγματος. (Γ.) Οὔπω τὸ πρῶτον ἠρέμησε κῦμα, καὶ δεύτερον ἀνεῤῥάγη τοῦ προτέρου πολλῷ χαλεπώτερον. ἧκε γάρ τις ἐς τὴν ὑστεραίαν ἀγγέλλων τήν τε τῆς μητρὸς ἄτιμον κάθειρξιν καὶ τὴν τῶν οἴκων αὐτῆς καθαίρεσιν, καὶ τὴν τῆς περιουσίας ἁπάσης δήμευσιν· καὶ ὡς πολλοὶ τῶν γνησίων, ἀνακρινόμενοι καθ’ ἡμέραν καὶ ἀπαιτούμενοι τὰ ἐκείνης χρήματα, πᾶσαν ἰδέαν ὑπομένουσι πόνων.

(A. c. 1541] ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ HISTORIE LIB. XII. [iar. J. PALEOL. 1] Δ'. Ταύτην οὖν ἐπιβούλως καὶ συνετῶς καὶ ὁ ᾿Από καυκο; ἐληλυθὼς τὴν ἰδων, καὶ τοὺς μὲν εὐγενεῖ; ἅπαντες κατασκευασάμενος τὸ τῆς βουλής εῆθεν διοικεῖν ἀξίωμα, αὐτὸν δ' ἐν ὑπηρέτου σχήματι, μετὰ τῶν στρατιωτικών δυνάμεων ταῖς ἔξω μάχαις προσταλαιπωρούμενον κατά τε γῆν καὶ θάλασσαν, ἅπαν περιποιεῖν αὐτοῖς τὸ ἀθόρυβον, έλαθεν υπογει μίου; ἅπαντας ούτως ποιησάμενος· αὐτοὺς μὲν τοὺς γένει καὶ δόξῃ προύχοντας εἱρηταῖς τισι ζοφεμαῖς ἐγκλείσας, καθάπερ ταῖς μάνδραις οι βουκόλος τα θρέμματα· τοὺς δ' ὑπερορίους τῆς πατρίου ποιούμενος πόλεως. Τούς γε μὴν περὶ τὴν βασιλίδα πάντας καὶ πάσας χρήμασιν ἀδροτέροις περιελθὼν ἦγεν ἤδη καὶ ἔφερεν οὐ μόνον τὴν βασιλίδα καθάπερ ἀν δράποδον. ἀλλὰ καὶ αὐτὸν πατριάρχην, οὗ τοσύτον ταῖς θωπείαις ἐξαπατώμενον, ὅσον ὑποπτήσσοντα τὸ ἐκείνου δραστήριον. "Οθεν οὐδὲν ἦν τῶν δρωμέ. των, ὁ μὴ τῆς αὐτοῦ βουλήσεω; καὶ γνώστης ήρτητο. Ε'. Εἰς τοῦτο τοίνυν τύχης τῶν βασιλικών Συνερ βυηκότων πραγμάτων, πάντ' ἱδρῶντο τα χαλεπώτατα. Ωσπερ γὰρ εἰ τὰς κλεῖς τῆς ἄνω βασιλείας ὁ πατριάρχης ἐκέκτητο ἐν χεροίν, οὕτω β.βαίας ὑπ:- σχνείτο τάς αιωνίους ἀνειδήσεις καὶ οΐδια τὰ τῶν τόνων ἔπαθλα, εἰ Καντακουζηνὸν ἀνέλοι τις φαρμά πως δηλητηρίοις, ή δολεραίς τισιν ἐπιορκίαι; καὶ γοητείαις δαιμονικαῖς, ἢ ὅτῳ ἂν δυνηθείη τρόπῳ. Ὁ δὲ τῶν τε ἐν Βυζαντίῳ καὶ πάσῃ πόλει τοῦ Κεν τακουζηνού φίλων καὶ συγγενῶν τοὺς ἰσχύοντας ἐν Καρὸς ἐτίθετο μοίρα καὶ βασιλικῶς ἐνσεσημα· σμένας ἐπιστολὰς διέπεμπε, τὸν μὲν Καντακουζη τὸν τῆς ἐπιτροπῆς τῶν βασιλικών καθαιρούσας πραγμάτων καὶ ἀργὸν ἐν Διδυμοτείχῳ καθήσθαι καθάπερ δεσμώτην διακελευομένας· τὸν δ᾽ αὐτῷ προσανέχοντα στρατὸν τὴν ταχίστην επανακάμψαι πρὸς τὸ Βυζάντιον. 1V. Illam igitur viam Apocaucus insidiose et caute ipse quoque ingressus effecit, ut omnes nobi - les muneri senatorio administrando 607 vacarent, ipse autem exercitibus praeficeretur: quo scilicet velut famulus, externis bellis terra marique condictatus, omni sollicitudine illos levarel. Ea ratione universos potestati suæ nec opinantes subfecit; cum ipsos illos, qui genere et fortune splendore eininebant, carceribus quibusdam obscuris includeret, quemadmodum stabulis pecora bubulci solent, alios autem patria urbe exsulare cogeret. lis certe omnibus, qui circa Augustam seu viri seu feminæ essent, multa pecunia circumventis, regebat jam possidebatque ut mancipium non Au- ·gustain solum, sed et ipsum patriarcham, non tanı adulationibus deceptum, quam illius facinorosam strenuitatem veritum. Itaque nihil gerebatur, quod non ab illius et voluntate et voce penderet. V. Cum igitur in eum statum imperii administratio devenisset, summa cum acerbitate omla agebantur. Nam patriarcha, quasi coelestis regni claves in manibus haberet, perpetuam mercedem et præmia laborum sempiterna afirmate pollicebatur ei, qui Cantacuzenun sustulisset, seu mortiferis venenis, seu arcanis devotionibus diabolicisque praestigiis, seu quocunque alio modo posset. ldera amicos cognatosque Cantacuzeni, quotquot seu By. zantii seu in aliis urbibus auctoritate pollebant, contemptissimos labebat, et litteras sigillo imperatorio obsignatas emittebat, quæ Cantacuzeno qui - dem imperii administratione interdicerent, et se dere Didymotichi otiosum tanquam in 608 carcere juberent; exercitum autem, quem ille sibi habebat addictum, quam celerrime Byzantium regredi imperaretit. CAPUT XI. Factionis Cantacuzemianæ nobiles a patriarcha et ab Apocauco petunt, ne secum durius agatur. Hi plebem in eos incitant. Nobilium fuga. Eorum domus eversa, bona direpla. Cantacuzeni mæror el anxietas. Tristes nuntii de matre in carcerem conjecta aliisque domesticis cladibus. Viri constantia. Litteræ sigillo imperatorio munitæ, fer quas ipse in ordinem cogitur. Alia ex aliis gravia ei nuntiuta. Animus suler has angustias anceps et fluctuans. Mors intentatu, nisi se imperatorem salutari patiatur. No recusante alius statim salutandus. Imperatrix per legatos officii admonita contumeliose respondet. (Ρ. 378] Α'. Οἱ μὲν οὖν ἐν Βυζαντίῳ λογάδες τῶν τοῦ Καντακουζηνοῦ φίλων καὶ συγγενῶν, καὶ σὺν αὐ τοῖς ἔνιοι τῶν ἄλλως προσηκόντων, δείσαντες μὴ κατ' άνδρα συλλαμβανόμενοι τῆς ἑαυτῶν ἀνδρίας ἀνάξια πάθωσι, συναθροίζονται τα προ; ἑνός τινος οἶκον και με νολογησάμενοι πρεσβεύονται πρός τε τὸν πα τριάρχην καὶ τὸν ᾿Απόκαυκον περὶ τοῦ μὴ παθεῖν τι τῶν φημιζομένων δεινών μηδὲ γὰρ ἂν ἀνέ ξεσθαι παραλόγως ούτωσί πως ἀγεννές τι πρὶν δρασαι παθεῖν· τοὺς δ᾽ ἀποκρίνεσθαι μὲν οὐδὲν πρὸς αὐτούς· πέμψαντας δ' ἀνὰ πᾶν τὸ Βυζάντιον ἀνασεῖσαι τὸν ὄχλον διὰ τῶν δημάρχων, καὶ ἀναφλέξαι 1. Amici itaque cognatique, quos Cantacuzenus lectissimos Byzantii habebat, et cum his nonnulli eorum qui alia necessitudine eum attingebant, metueutes, ne singuli comprehensi fortibus viris indigna paterentur, conveniunt in unius cujusdam ædes. Ibi colloquuntur inter se, missaque ad patriarcham et Apocaúcum legatione postulant, ne corum malorum, quæ fɔma jam nuntiaverit, ullum sibi inferatur: nec enim eos esse se, qui citra ullani rationem indignum aliquid, antequam fecerint, passuri sint. At illi nil eis respondere: sed mandata per totuin Byzantium mittere: plebem per Variorum nolæ. Proverbium, de quo Zenobius, Suites, Mic chael Apostolius, et alii patœmiographi. DucaNG. forum malorum, quae fama jam nuntiatcrit. Dubito utrum sic vertendum, an corum quæ gruτία et acerba reputantur. Bu...

PG 148:823οὐδὲν οὖν θαυμαστὸν, εἰ πρὸς τὴν τοιαύτην συμφορὰν οὐκ ἀπέῤῥηξε τὴν ψυχὴν, οὐδ’ ἐξέστη τοὺς λογισμοὺς ἐκεῖνος, ἀλλὰ πάνυ θαυμασιώτερον, πῶς παιδείαν εἶναι κυρίου ταῦτα ξυννενοηκὼς ἐπαπεδύσατο πρὸς τοὺς τῆς καρτερίας δούλους, καὶ διετέλεσε τοῖς ὅλοις δεινοῖς ὡς ἀδάμας ἐγκαρτερῶν. ὁ γὰρ καιρὸς ἄλλα ἐπ’ ἄλλοις ἡμέρᾳ ἐφ’ ἡμέρᾳ ἐπήντλει τὰ τῶν δεινῶν κύματα. (Δ.) Οὔπω συχναὶ παρῆλθον ἡμέραι, καὶ ἧκέ τις ἐκ Βυζαντίου φέρων αὐτῷ βασιλικῶς ἐνσεσημασμένα γράμματα, αὐτὸν μὲν οἴκοι καθήμενον ἠρεμεῖν ἐπιτάττοντα, καὶ μήδ’ ὁτιοῦν ἐνεργεῖν τοῦ λοιποῦ τῶν βασιλικῶν· τοὺς δὲ στρατιώτας ἐς Βυζάντιον τὴν ταχίστην ἐπανιέναι. κἄπειτα ἐφοίτων ἕτεραι ἀγγελίαι, φάσκουσαι τὴν ἀφαίρεσιν καὶ διανομὴν τῶν αὐτοῦ χωρίων πρὸς βαναύσους ἀνθρώπους καὶ ἀγοραίους, καὶ ὅσοι τῶν συγκλύδων τὴν γλῶσσαν θρασεῖαν ἐξώπλισαν μάλιστα κατ’ ἐκείνου.

823 {a. m. 6850, IND. 40] ‚‚MP. J PALFOL. {] tribunos incitare: cacum atque efrenem vulgi τὴν ἄλογον καὶ ἐσομέευτον τοῦ δ μου φοράν και impetum incendere telis, gladiis ac missilibus la - pidit.us. II. Quod cum isti præter spem omnem intuerentor, multitudine torrentis instar, apumve examinis, ant hibernorum pelagi fluctuum, jam confluente, cucurrere ad unam ex murorum portis jampridem clausis, eaque statim reserata egressi omnes incolumes inde evaserunt, viri opinor plus quam sexaginta. Noctem itaque illam, ac diem sequentem ad vesperam usque, in suburbano quodam praedio manserunt; fortasse exspectantes, quoad benignus aliquis et pacis auctor nuntius ex Urbe afferretur. Postquam autem et domorum swarum subitam oversionem resciverunt, direptionemque et publiationem rei familiaris, omnia denique 609 desperatissima, laxis inde habenis avehuntur, et Didymotichum perveniunt, mirantes plurimum et casus illius sui insolentiam conquerentes. Quæ simul Cantacuzenus vidit atque audivit, dolorem nimo cepit acerbissimum, nec longe a lacrymis abfuit, et rei novitate perculsus, maximos curarum aistus ex consilii inopia conceuit. ¡II. Nondum primus ille resederat fluctus, enm alter erupit multo violentior. Venit enim quidam postridie nuntians, matrem in carcerem in ligue conjeclam esse: domum ejusdem excisam: uni. versas facultates publicatas: a multis necessariorum per oinne tormentorum genus quotidie exprimi et exigi quas ea babuisset pecunias. Non mirum igitur, quod tali calamitate accepta vitam is non abruperit, nec mente emota sui ipsias compos esse lesierit. Sed malto admirabilius; quod castigationem illam divinitus immissam intelligens cum forlissimis quibusque in certamen patientia descenderit, et rebus quantumlibet adversis steterit adamantis instar firinissimus. Tempore enim procedente alii ex aliis calamitatum fluctus in dies superveniebant. αὐτῶν τόξοις. και ξίφεσι, και χειροπληθές: χαρμα δίοις τοῖς προστυχούσι. Β΄. Τούτο δὴ παρὰ πᾶσαν ἐλπίδα βλέποντες έχει νοι. τοῦ πλήθους ήδη συρρέοντας ἐπ' αὐτοὺς κατά ποταμούς και σμήνη μελισσών και χειμέρια πελά τους κύματα, δραμόντες ανεμόχλευσαν μίαν εὐθὺς τῶν ἐκ πολλοῦ κεκλεισμένων τοῦ τείχους πυλών κἀκεῖθεν ἐξιόντες ᾤχοντο ἅπαντες ἀβλαβεῖς, καὶ ὑπὲρ ἑξήκοντα που τήν ἀριθμὸν ὑπάρχοντες. Τὴν μὲν οὖν ἑσπέραν ἐκείνην, καὶ ἅμα τὴν ἐφεξῆς ἡμέραν ἄχρι δείλης ὀψίας, ἐν ἑνί των χώρῳ τῶν τοῦ Βυζαντίου ηυλίσαντο προαστείων, περιμένοντες έως ἐκ Βυζαντίου προίν τινα καὶ πρὸς εἰρήνην βλέποντα λίγον. Ἐπεὶ δὲ τήν τε τῶν οἰκιῶν αἰφνίδιον καθα ρεσιν σφῶν ήκηκόεισαν, καὶ ἀπαγωγὴν καὶ δε μευσιν τῶν οἰκείων, καὶ πάντα δήπου τὰ τῶν ἐλπί δων εναντιώτατα, ἄραντες ἐκεῖθεν πλήρεσι ται; ἡνίαις ἀφικνοῦνται ἐς Διδυμότειχον, πλεῖστα τ παράλογον τῆς σφῶν αὐτῶν θαυμάζοντές τε καὶ ἐδι ρόμενοι συμφορᾶς. Ως δὲ ταῦτα ἰδεῖν καὶ ἀκούσει τὸν Καντακουζηνόν, περιαλγήσαί τε τὴν ψυχὴν καὶ δακρύων γενέσθαι ἐγγύς, [Ρ. 379] και τρικυμίαν 15 ἀπορίας μακρὰν ἀναλαβεῖν λογισμών, εκπληττό μενον τὴν ἀτοπίαν τοῦ πράγματος. Γ. Ούπω τὸ πρῶτον ηρέμησε κύμα, καὶ δεύτερον ἀνεῤῥάγη του προτέρου πολλῷ χαλεπώτερον. εκε γάρ τις ἐς τὴν ὑστεραίαν ἀγγέλλων τήν τε τῆς με τρὸς ἄτιμον κάθειρξιν καὶ τὴν τῶν οίκων αὐτῆς καθαίρεσιν, καὶ τὴν τῆς περιουσίας ἁπάσης δήμευ σιν· καὶ ὡς πολλοὶ τῶν γνησίων, ἀνακρινόμεν:: καθ' ἡμέραν καὶ ἀπαιτούμενοι τὰ ἐκείνης χρήματα, πᾶσαν ἰδέαν ὑπομένουσι πίνων. Οὐδὲν οὖν θαύμα. στὸν, εἰ πρὸς τὴν τοιαύτην συμφορὰν οὐκ ἀπέρρηξε τὴν ψυχὴν, οὐδ' ἐξέστη τους λογισμοὺς ἐκεῖνος, ἀλλὰ πάνυ θαυμασιώτερον, πῶς παιδείαν εἶναι Κυρίου ταῦτα ξυννενοηκὼς ἐπαπεδύσατο πρὸς τοὺς τῆς καρτερίας δούλους, καὶ διετέλεσε τοῖς ὅλοις τεινοῖ; ὡς ἀδάμας έγκαρτερῶν. Ὁ γὰρ καιρὸς ἄλλα ἐπ' ἄλλαις ἡμέρᾳ ἐφ' ἡμέρᾳ ἐπήντλεῖ τὰ τῶν δεινῶν χ ματα. Δ'. Ούπω συχναὶ παρῆλθον ἡμέραι, καὶ ἧκέ τις ἐκ Βυζαντίου φέρων αὐτῷ βασιλικῶς ἐνσεσ: μασμένο γράμματα (3!, αὐτὸν μὲν οἶκοι καθήμενον ἠρεμεῖν IV. Non multi ex eo dies effluxerant, cum ecce quidam Byzantio veniens litteras affert sigillo imperatorio munitas, quibus ipse quidem domi sedere et ab imperii administratione in posterum επιτάττοντα, καὶ μηδ' ὁτιοῦν ἐνεργεῖν τοῦ λοιποῦ penitus se abstinere, exercitus vero quam celerrime Byzantium redire jubebatur. Tum alii statim nuntii advolabant: adempla 610 ei sua prædia, divisaque esse operariis et circumforaneis hominibus, ac si qui alii de colluvie plebeia audacem adversus eum linguam maxime exacuissent. lis enim, qui plura et graviora in eum maledicta congessissent. mercedes proponebantur ac præmia; non seVariorum Cantacuzen. lib. uti, cap. 22, τὴν τοῦ Πορ φυρογεννήτου προσαγορευομένην πυξίδα διατεμέν τες. DUCANG. Duo et quadraginta, duce Apelmene. Canlacur. lib. m. cap. 23. Βοινικ. τῶν βασιλικῶν· τοὺς δὲ στρατιώτας ἐς Βυζάντιον τὴν ταχίστην επανιέναι. Κάπειτα ἐφοίτων έτεραι ἀγγελία:, φάσκουσαι τὴν ἀφαίρεσιν καὶ διανομήν τῶν αὐτοῦ χωρίων προς βαναύσους ανθρώπους καὶ αγοραίους καὶ ἔσοι τῶν συγκλύδων τὴν γλῶσσαν θρασείαν ἐξώπλισαν μάλιστα κατ' ἐκείνου, "Αύλε γὰρ καὶ βραβεία προστίθεντο μὴ τὰ ἐκείνου χωρίς μόνα τοῖς ὅσοι πλείους καὶ μείζους ἐξήντλουν και nolæ. Cantacuz. lib. ut, cap. 22, 23. pa DUCANG. Cantacuz. lib. m, cap. 22. p. 119. DANG Cantacuz. lib us, cap. 24, μαρ. 494. Dees Diglized by Google

Chapter XIIICaput XIII

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

PG 148:837ἀλλὰ συνεκέκρατο καὶ ταῖς κατὰ τοῦ Καντακουζηνοῦ καὶ ἅμα ταῖς τῆς μητρὸς αὐτοῦ λοιδορίαις, λίαν οὔσαις αἰσχραῖς καὶ οὐ πάνυ τοι σώφρονος ἀκοῆς ἀξίαις, ὑποκάοντος τοῦ Ἀποκαύκου καὶ ἀναφλέγοντος δωρεαῖς ἁδροτέραις καὶ ὑποσχέσεσι τὴν τοιαύτην τοῦ πλήθους ὁρμήν. (Γ.) Καὶ ἦν αὐτήκοος τούτων ἁπάντων ἡ τοῦ Καντακουζηνοῦ μήτηρ, δεσμωτήριον οἰκοῦσα μεταξὺ τῆς βασιλείου αὐλῆς, ἔνθα τὸ ἄθροισμα τοῦ δήμου κατὰ ποταμοὺς συνέῤῥει καὶ συνεκροτεῖτο. καὶ μέντοι καὶ τὴν καρδίαν σφόδρα ἐπλήττετο, καὶ στεναγμοὺς ἐκ βάθους ἀνέπεμπεν, ὥσπερ καπνοὺς θολερούς τε καὶ ὁμιχλώδεις, καὶ πολλὴν τὴν ἔνδον τῆς ψυχῆς πικρίαν τοῖς παρακαθημένοις ἀγγέλλοντας. μεριζομένη γὰρ τὴν ψυχὴν πρός τε τὴν ἀφόρητον ἐκείνην τῶν λοιδοριῶν ἀκοὴν καὶ ἀναλογιζομένη πρὸς τίνων ταῦτα δραματουργεῖται, χθὲς καὶ πρότριτα δούλου μοῖραν ἐχόντων πρὸς αὐτὴν, καὶ ἅμα τὴν μνήμην ἀναφέρουσα ἐς τὰς ἐκ βρέφους τύχας καὶ τὸ τῆς ἡλικιώτιδος εὐδαιμονίας ἄνθος ἄχρι γήρως παραμεῖναν ἀκήρατον καὶ ἀκμάζον, καὶ παρατιθεῖσα ἐκεῖνα πάντως ταῖς νῦν ἀντιπάλοις καὶ ἀδοκήτοις τοῦ χρόνου φοραῖς, φέρειν οὐκ εἶχεν·

837 [ω. c. 1381]. BYZANTINE HISTORIÆ LIB. XIL [WP. 3. PALEOL. 11 833 αὐτὴν καὶ πρὸς ἄλλας ἐννοίας ἀνενεγκούσαν τὴ ἡ tala totam se tristitir tradidit, nec longe a lacrymis μάντευμα, λύπης πλησθῆναι καὶ δακρύων γενέσθαι abfuit. ἐγγύ;. CAPUT XIV. Cantacuzenum res adversæ now frangunt. Ejus nuntiis contumeliose a Byzantiis illuditur. Monachorum. interventu pacem petit, sed frustra. Ab Orestiadis primoribus rocatus eam urbem occupatum venit Fluvii interjecti repentino unctu bis repulsus re infecta discedit. Ejus prodigii ratio expenditur. Hostiles uitro citroque excursiones. Belli civilis mala. Ejus cum bellis externis comparatio facta a Cantacuzeno. Ilujus fauiores vana spe recreantur. Α΄. Εγώ δ' ἐκεῖσε ἐπάνειμι. Τῷ Καντακουζηνῷ γὰρ οὔτε πρὸς τοσαῦτα τὴν ψυχὴν κετενηνέχθαι βύθια τῶν δεινῶν συνηνέχθη, οὔτε πρὸς οὓς εὕρισκε συνεχῶς κατ᾿ αὐτοῦ συσκευαζομένους λαθραίας καὶ ἄλλοτ' ἄλλας ἐπιβουλάς απηγορευμέναι, ἀλλ' ἐστάναι τῶν ἰδίων ὅρων ἐντός, ἀκλινεῖς τὰς πρὸς Θεὸν ἐλπί δας ὁμοίως ἀεὶ φυλάττοντι· καὶ γράφοντι μὲν ἀεὶ καὶ δεομένῳ λέγειν οὐκ ἦν οὐδαμή, κυρωθῆναι ἐπόσα περιὼν ὁ βασιλεὺς ἐνετέλλετο περί γε αὐτοῦ. Αλλά τῶν Βυζαντίων οὐδ᾽ ἄκροις τῶν λεγομένων ἀκούει, θελόντων ὠσὶν, ὅτι μὴ καὶ τοὺς ἀγγέλους σὺν ἀτιμία καὶ κουρᾷ πομπευόντων ἐπ' ἀγορᾶς καὶ δεσμοῖς καὶ εἰρκταῖς συγκλειόντων, τῷ δὲ οὐ διὰ γλώττης ἐγένετο λοιδορεῖν οὐδενὶ τῶν ἀπάντων. Οὐ μὴν οὐδὲ τοὺς ἐν τῷ ὄρει τῷ ᾿Αθῳ διαπρέποντας ἀρετῇ καὶ ἀσκήσει μεσίτας εἰρήνης ἀπηξίου γίνεσθαι. Αλλά καὶ τούτων ἐλθέντων, ἄπρακτο, έδοξεν ή σπουδή. Τα μέντας χρήματα, καὶ εἴ τι κειμήλιον ἦν ἀμφοτέροις ἐκ πολλοῦ τεθησαυρισμένον, πάντα ἀνάλωτας πρός τε ἄλλα τῶν κοινῶν καὶ πρὸς τὰς τῶν στρατιω τῶν χρείας. Β. Κρύφα γε μὴν συχνοί τῶν τῆς Ορεστιάδος προυχόντων Εταιρείαν πεποιηκότες, συνέθεντο περιελθόντι Καντακουζηνῷ τὰς πύλας ἀνοίξαι, πρίν αἰσθέσθαι τοὺς τυραννήσαντας δημότας. [Ρ. 387] καὶ γράμματα ἔπε ψαν ήδη καλοῦντες αὐτὸν, τὴν ταχίστην ἐλθόντα λαβεῖν ἀπονητὶ τὴν τῶιν. Καὶ ἐς εὐο ούς διαναστάς τόν τε στρατὸν ὦπλισε καὶ τὸν ᾿Αγγε• δεν Ἰωάννην το Παμφίλου πολίχνιον όχι βώσαντα ὡς προσήνει, τάχιστα ήκειν ἐπ᾽ Ορεστιάδα διαμηνύτατο τὸν ἱππεῦσιν ἔγγιστα ογδοήκοντα. Γ. Καὶ δε συνεληλυθότων σφῶν ἐπὶ τὰς ὄχθας τοῦ παραῤῥέοντας την Ορεστιάδι ποταμού χειμών τηνικαῦτα ὥσπερ ἐξ αὐτομάτου γέγονε τῆς νυκτός ἐκείνης μάλα πολύ;· καὶ ὁ ποταμὸς ἐκεῖνος, ὥσπερ αίσθησιν εἰληφῶς ἀπειλοῦντος Θεοῦ, ἀγριαίνων ἦν καὶ σφαίρα πλημμύροντα συνελαύνων ὑπὲρ τὰς ὄχθας τὰ ρεύματα· ὥστε ἄπορον πρὸς διάβασιν εἶναι τοῖς τοῦ Καντακουζηνού στρατεύμασιν. "Ημέρας οὖν Εγγιστα διατετριφόσι περὶ αὐτὸν οὐκ ολίγες, οὐκ ἔλεγεν ὁ χειμών· ἀλλ᾽ ἦν ἑαυτῷ τὴν ὁμοίαν διηνεκώς συντηρῶν ἀγρυτητα. Απειρηκότος δ᾽ ὀψὲ καὶ ἀπολο λαγέντος ἐκεῖθεν, ὅ τε χειμὼν ἐς τὴν ὑστεραίαν & 1. At non Cantacuzeni animus (ego enim illuc redeo) tantis calamitatum fluctibus demersus est, nec insidiæ illæ perpetuæ et alias aliæ, quas in se clanenlum strui comperiebat, effecere ut desponderet, sed intra suos limites stetit immotus, spesque in Deo defixas constantissime habuit, nec desiit unquam per litteras petere ac rogare, ut quæcunque imperator, dum viveret, de ipso mandavisset, confirmarentur. Cumque interim populus Byzantinus ne auribus quidem primoribus dicta arciperes, quin imo et nuntios ignominia affectos ac detonsos per forum traduceret vinculisque et carceribus coerceret: tamen hujus lingua nemini conviciabotur. Sed nec homines illos, virtute ac disciplina præstantes, qui montem Atho incolerent, sequestros pacis recusabat. Atque illi quidem venerunt; sed nihil diligens corum stadium effecit. Porro es pecunia, et si qua utrisque longe ante recondita snpellex erat, tum in alios usus impendebantur, tum în ea quæ militibus necessaria erant. II. At clam plerique Orestiadis primores conspiratione facta, constituerunt o! erranti Cantacuzeno portas recindere, antequam plebeii, qui tyrannice dominabantur, eam rem perciperent: 621 et jam litteras ad eum miserant, hortantes ut quam celerrime adesset, urbem nullo labore capturus. Ille igitur motis confestim castris esercitum instrusit, Jumnnique Angelo mandavit, ut munito prout par erat Pamphili oppidulo quamprimum Orestiadem veniret cum equitibus proxime octoginta. III. Cum autem illi ad ripas fluvii Orestiadem preterfinentis convenissent, tempestas violentissi ma per illam nortem quasi spoate coorta es!; fuvins vero, ac si sensum haberet aliquem irati Numinis, sevire ac multum supra ripas exundare ca pit, ita ut Cantacuzeni copie trajicere non possent. ltaque dies non pauci in proximo circa illum duvium consumpti sunt, tempestate hand quiescente, seɗ eamdem sibi violentiam perpetuo ret nente. Tandem re desperata cum inde ablisset Cantacuzenus, postera die tempestas sevire desiit, et panlatim Anvins proterviam illam ac ferociam remisit. Variorum nola. Riem narrat Cantacuzenus lib. uti, cap. 35. pag. 456. Ducang. Cantacuzen. lib. in, cap. 28, pag. 411. Dυο CĂNG. Συχνοὶ τῶν τῆς ἀρεστιάδος προϊχέν των. En est Adrianopolis. Codex Reg. 2784. fol. 327 v., ubi de url:ium nomimilius mutatis. Όδουαλς καὶ μετά, ἡ νῦν Αδριανούπολις. Vide et Leonis Alati notas ad Georg. Acropol. Histor. cap. 13. edit. Reg., pag. 251. Boivin, De quo in Fumil. Byzant, egimus, pag. 259. Ducang. Cujns urbis meminit Cantacuzēnus, lib. 111, cap. 30. Vide notata ad Villharduinum. Bucang. Hebri. Vide Cantacuz. lit. tur, cap. 50, pag. 448, 469. DUCANG.

ἀλλὰ πληγείσης σφοδρῶς τὴν καρδίαν, εἰς νόσον ἐτράπη τὸ σῶμα βαρεῖαν καὶ ὑπισχνουμένην ἔσεσθαί οἱ τοῦ βίου τὸ πέρας οὐκ εἰς μακράν. (Δ.) Ἐπιστάσης τοιγαροῦν καὶ τῆς τῶν φώτων πανηγύρεως μετὰ δύο καὶ δέκα ἡμέρας, καὶ τοῦ μὲν βασιλέως ὁμοίως αὖθις προκύπτοντος ἄνωθεν, τοῦ δὲ δήμου κάτωθεν τὰς ὁμοίας εὐφημίας καὶ λοιδορίας αὖθις ἐπικροτούντων, ἔκειτο ἡ Καντακουζηνὴ νεκρὰ πρὸς τὸ δεσμωτήριον ἐῤῥιμμένη καὶ ἐπιλελησμένη, καὶ πάνυ τοι σφοδρῶς ἀπῳκισμένη τῆς πάλαι εὐδαιμονίας καὶ δόξης ἐκείνης. ἔφθη γὰρ μικρὸν πρὸ τῆς τῶν σαλπίγγων ἠχοῦς τὸ ζῇν ἀποῤῥήξασα. δείσασα γὰρ οἶμαι ἡ ψυχὴ, μὴ πρὸς τὴν τῶν ὁμοίων αὖθις ἐμπέσῃ λοιδοριῶν τρικυμίαν, συνεστάλη τε πρὸς ἑαυτὴν καὶ προαπεῤῥάγη τοῦ σώματος. τὸ δ’ ὅπως συγκεχώρηκε ταῦτα γενέσθαι θεὸς, προϊόντες ἐροῦμεν πλατύτερον, στοχαζόμενοι καθόσον ἡμῖν ἐφικτόν. (Ε.) Ἀλλ’ ἐκεῖνο μικροῦ με παρέδραμε.

837 [ω. c. 1381]. BYZANTINE HISTORIÆ LIB. XIL [WP. 3. PALEOL. 11 833 αὐτὴν καὶ πρὸς ἄλλας ἐννοίας ἀνενεγκούσαν τὴ ἡ tala totam se tristitir tradidit, nec longe a lacrymis μάντευμα, λύπης πλησθῆναι καὶ δακρύων γενέσθαι abfuit. ἐγγύ;. CAPUT XIV. Cantacuzenum res adversæ now frangunt. Ejus nuntiis contumeliose a Byzantiis illuditur. Monachorum. interventu pacem petit, sed frustra. Ab Orestiadis primoribus rocatus eam urbem occupatum venit Fluvii interjecti repentino unctu bis repulsus re infecta discedit. Ejus prodigii ratio expenditur. Hostiles uitro citroque excursiones. Belli civilis mala. Ejus cum bellis externis comparatio facta a Cantacuzeno. Ilujus fauiores vana spe recreantur. Α΄. Εγώ δ' ἐκεῖσε ἐπάνειμι. Τῷ Καντακουζηνῷ γὰρ οὔτε πρὸς τοσαῦτα τὴν ψυχὴν κετενηνέχθαι βύθια τῶν δεινῶν συνηνέχθη, οὔτε πρὸς οὓς εὕρισκε συνεχῶς κατ᾿ αὐτοῦ συσκευαζομένους λαθραίας καὶ ἄλλοτ' ἄλλας ἐπιβουλάς απηγορευμέναι, ἀλλ' ἐστάναι τῶν ἰδίων ὅρων ἐντός, ἀκλινεῖς τὰς πρὸς Θεὸν ἐλπί δας ὁμοίως ἀεὶ φυλάττοντι· καὶ γράφοντι μὲν ἀεὶ καὶ δεομένῳ λέγειν οὐκ ἦν οὐδαμή, κυρωθῆναι ἐπόσα περιὼν ὁ βασιλεὺς ἐνετέλλετο περί γε αὐτοῦ. Αλλά τῶν Βυζαντίων οὐδ᾽ ἄκροις τῶν λεγομένων ἀκούει, θελόντων ὠσὶν, ὅτι μὴ καὶ τοὺς ἀγγέλους σὺν ἀτιμία καὶ κουρᾷ πομπευόντων ἐπ' ἀγορᾶς καὶ δεσμοῖς καὶ εἰρκταῖς συγκλειόντων, τῷ δὲ οὐ διὰ γλώττης ἐγένετο λοιδορεῖν οὐδενὶ τῶν ἀπάντων. Οὐ μὴν οὐδὲ τοὺς ἐν τῷ ὄρει τῷ ᾿Αθῳ διαπρέποντας ἀρετῇ καὶ ἀσκήσει μεσίτας εἰρήνης ἀπηξίου γίνεσθαι. Αλλά καὶ τούτων ἐλθέντων, ἄπρακτο, έδοξεν ή σπουδή. Τα μέντας χρήματα, καὶ εἴ τι κειμήλιον ἦν ἀμφοτέροις ἐκ πολλοῦ τεθησαυρισμένον, πάντα ἀνάλωτας πρός τε ἄλλα τῶν κοινῶν καὶ πρὸς τὰς τῶν στρατιω τῶν χρείας. Β. Κρύφα γε μὴν συχνοί τῶν τῆς Ορεστιάδος προυχόντων Εταιρείαν πεποιηκότες, συνέθεντο περιελθόντι Καντακουζηνῷ τὰς πύλας ἀνοίξαι, πρίν αἰσθέσθαι τοὺς τυραννήσαντας δημότας. [Ρ. 387] καὶ γράμματα ἔπε ψαν ήδη καλοῦντες αὐτὸν, τὴν ταχίστην ἐλθόντα λαβεῖν ἀπονητὶ τὴν τῶιν. Καὶ ἐς εὐο ούς διαναστάς τόν τε στρατὸν ὦπλισε καὶ τὸν ᾿Αγγε• δεν Ἰωάννην το Παμφίλου πολίχνιον όχι βώσαντα ὡς προσήνει, τάχιστα ήκειν ἐπ᾽ Ορεστιάδα διαμηνύτατο τὸν ἱππεῦσιν ἔγγιστα ογδοήκοντα. Γ. Καὶ δε συνεληλυθότων σφῶν ἐπὶ τὰς ὄχθας τοῦ παραῤῥέοντας την Ορεστιάδι ποταμού χειμών τηνικαῦτα ὥσπερ ἐξ αὐτομάτου γέγονε τῆς νυκτός ἐκείνης μάλα πολύ;· καὶ ὁ ποταμὸς ἐκεῖνος, ὥσπερ αίσθησιν εἰληφῶς ἀπειλοῦντος Θεοῦ, ἀγριαίνων ἦν καὶ σφαίρα πλημμύροντα συνελαύνων ὑπὲρ τὰς ὄχθας τὰ ρεύματα· ὥστε ἄπορον πρὸς διάβασιν εἶναι τοῖς τοῦ Καντακουζηνού στρατεύμασιν. "Ημέρας οὖν Εγγιστα διατετριφόσι περὶ αὐτὸν οὐκ ολίγες, οὐκ ἔλεγεν ὁ χειμών· ἀλλ᾽ ἦν ἑαυτῷ τὴν ὁμοίαν διηνεκώς συντηρῶν ἀγρυτητα. Απειρηκότος δ᾽ ὀψὲ καὶ ἀπολο λαγέντος ἐκεῖθεν, ὅ τε χειμὼν ἐς τὴν ὑστεραίαν & 1. At non Cantacuzeni animus (ego enim illuc redeo) tantis calamitatum fluctibus demersus est, nec insidiæ illæ perpetuæ et alias aliæ, quas in se clanenlum strui comperiebat, effecere ut desponderet, sed intra suos limites stetit immotus, spesque in Deo defixas constantissime habuit, nec desiit unquam per litteras petere ac rogare, ut quæcunque imperator, dum viveret, de ipso mandavisset, confirmarentur. Cumque interim populus Byzantinus ne auribus quidem primoribus dicta arciperes, quin imo et nuntios ignominia affectos ac detonsos per forum traduceret vinculisque et carceribus coerceret: tamen hujus lingua nemini conviciabotur. Sed nec homines illos, virtute ac disciplina præstantes, qui montem Atho incolerent, sequestros pacis recusabat. Atque illi quidem venerunt; sed nihil diligens corum stadium effecit. Porro es pecunia, et si qua utrisque longe ante recondita snpellex erat, tum in alios usus impendebantur, tum în ea quæ militibus necessaria erant. II. At clam plerique Orestiadis primores conspiratione facta, constituerunt o! erranti Cantacuzeno portas recindere, antequam plebeii, qui tyrannice dominabantur, eam rem perciperent: 621 et jam litteras ad eum miserant, hortantes ut quam celerrime adesset, urbem nullo labore capturus. Ille igitur motis confestim castris esercitum instrusit, Jumnnique Angelo mandavit, ut munito prout par erat Pamphili oppidulo quamprimum Orestiadem veniret cum equitibus proxime octoginta. III. Cum autem illi ad ripas fluvii Orestiadem preterfinentis convenissent, tempestas violentissi ma per illam nortem quasi spoate coorta es!; fuvins vero, ac si sensum haberet aliquem irati Numinis, sevire ac multum supra ripas exundare ca pit, ita ut Cantacuzeni copie trajicere non possent. ltaque dies non pauci in proximo circa illum duvium consumpti sunt, tempestate hand quiescente, seɗ eamdem sibi violentiam perpetuo ret nente. Tandem re desperata cum inde ablisset Cantacuzenus, postera die tempestas sevire desiit, et panlatim Anvins proterviam illam ac ferociam remisit. Variorum nola. Riem narrat Cantacuzenus lib. uti, cap. 35. pag. 456. Ducang. Cantacuzen. lib. in, cap. 28, pag. 411. Dυο CĂNG. Συχνοὶ τῶν τῆς ἀρεστιάδος προϊχέν των. En est Adrianopolis. Codex Reg. 2784. fol. 327 v., ubi de url:ium nomimilius mutatis. Όδουαλς καὶ μετά, ἡ νῦν Αδριανούπολις. Vide et Leonis Alati notas ad Georg. Acropol. Histor. cap. 13. edit. Reg., pag. 251. Boivin, De quo in Fumil. Byzant, egimus, pag. 259. Ducang. Cujns urbis meminit Cantacuzēnus, lib. 111, cap. 30. Vide notata ad Villharduinum. Bucang. Hebri. Vide Cantacuz. lit. tur, cap. 50, pag. 448, 469. DUCANG.

μετὰ γὰρ τὴν τοῦ βασιλέως τελευτὴν, οὐ πολλῶν ἡμερῶν μεταξὺ γενομένων, οὐδὲ τῆς τῶν πραγμάτων οὔπω συγχύσεως εἰς φῶς ἐκραγείσης, ἀλλ’ ἐν ὠδῖσιν ἔτι καὶ μελέταις κυοφορουμένης, συνέβη καθ’ ὕπνους τῇ τοῦ Καντακουζηνοῦ μητρὶ, τὸ ἱερὸν δοκεῖν ἀνὰ χεῖρας εὐαγγέλιον εἰληφυῖαν ἄλλο τῶν πάντων οὐδὲν γεγραμμένον ὁρᾷν, ἢ αὕτη ἡ ἀλλοίωσις τῆς δεξιᾶς τοῦ ὑψίστου, καὶ τοῦτο χρυσοῖς τε καὶ πρὸς ἅπαν κάλλος ἠσκημένοις γράμμασιν ὁμοίως ἀεὶ πανταχῆ· διαπορεῖσθαί τε καθ’ ἑαυτὴν, πῶς ἱερὸν εὐαγγέλιον ὂν μηδὲν μηδαμῆ τῶν εὐαγγελικῶν εἶχε ῥητῶν, ἀλλὰ μικρὰ τῶν τῷ θείῳ Δαβὶδ εἰρημένων. τοῦτο ἀφυπνισθεῖσα διηγεῖτο πρὸς ἐνίους τῶν φίλων· καίτοι θεῖον ἔφασκεν εἶναι χρησμῴδημα, καὶ πέρας προαναφωνεῖν τῶν καθ’ αὑτὴν πραγμάτων εὐκλεές τε καὶ πάνυ χρηστόν. τὸ δ’ ἦν οὐ τοιοῦτον· ὅμως ἔσχεν οὕτω ταυτί. (2.) Ἓν μὲν δὴ τοῦτο σημεῖον ἦν, ὃ προανεφώνησεν ἐξ ὕπνων καὶ νυκτῶν τὴν τῆς μεγάλης ταυτησὶ καὶ περιφανοῦς οἰκίας καθαίρεσιν. δεύτερον δ’ ἐκ νυκτῶν μὲν καὶ αὐτὸ, μὴ ἐξ ὕπνου γε μὲν, ἀλλ’ ἐξ ἐγρηγόρσεως φάντασμα θεαθὲν ἐναργῶς.

837 [ω. c. 1381]. BYZANTINE HISTORIÆ LIB. XIL [WP. 3. PALEOL. 11 833 αὐτὴν καὶ πρὸς ἄλλας ἐννοίας ἀνενεγκούσαν τὴ ἡ tala totam se tristitir tradidit, nec longe a lacrymis μάντευμα, λύπης πλησθῆναι καὶ δακρύων γενέσθαι abfuit. ἐγγύ;. CAPUT XIV. Cantacuzenum res adversæ now frangunt. Ejus nuntiis contumeliose a Byzantiis illuditur. Monachorum. interventu pacem petit, sed frustra. Ab Orestiadis primoribus rocatus eam urbem occupatum venit Fluvii interjecti repentino unctu bis repulsus re infecta discedit. Ejus prodigii ratio expenditur. Hostiles uitro citroque excursiones. Belli civilis mala. Ejus cum bellis externis comparatio facta a Cantacuzeno. Ilujus fauiores vana spe recreantur. Α΄. Εγώ δ' ἐκεῖσε ἐπάνειμι. Τῷ Καντακουζηνῷ γὰρ οὔτε πρὸς τοσαῦτα τὴν ψυχὴν κετενηνέχθαι βύθια τῶν δεινῶν συνηνέχθη, οὔτε πρὸς οὓς εὕρισκε συνεχῶς κατ᾿ αὐτοῦ συσκευαζομένους λαθραίας καὶ ἄλλοτ' ἄλλας ἐπιβουλάς απηγορευμέναι, ἀλλ' ἐστάναι τῶν ἰδίων ὅρων ἐντός, ἀκλινεῖς τὰς πρὸς Θεὸν ἐλπί δας ὁμοίως ἀεὶ φυλάττοντι· καὶ γράφοντι μὲν ἀεὶ καὶ δεομένῳ λέγειν οὐκ ἦν οὐδαμή, κυρωθῆναι ἐπόσα περιὼν ὁ βασιλεὺς ἐνετέλλετο περί γε αὐτοῦ. Αλλά τῶν Βυζαντίων οὐδ᾽ ἄκροις τῶν λεγομένων ἀκούει, θελόντων ὠσὶν, ὅτι μὴ καὶ τοὺς ἀγγέλους σὺν ἀτιμία καὶ κουρᾷ πομπευόντων ἐπ' ἀγορᾶς καὶ δεσμοῖς καὶ εἰρκταῖς συγκλειόντων, τῷ δὲ οὐ διὰ γλώττης ἐγένετο λοιδορεῖν οὐδενὶ τῶν ἀπάντων. Οὐ μὴν οὐδὲ τοὺς ἐν τῷ ὄρει τῷ ᾿Αθῳ διαπρέποντας ἀρετῇ καὶ ἀσκήσει μεσίτας εἰρήνης ἀπηξίου γίνεσθαι. Αλλά καὶ τούτων ἐλθέντων, ἄπρακτο, έδοξεν ή σπουδή. Τα μέντας χρήματα, καὶ εἴ τι κειμήλιον ἦν ἀμφοτέροις ἐκ πολλοῦ τεθησαυρισμένον, πάντα ἀνάλωτας πρός τε ἄλλα τῶν κοινῶν καὶ πρὸς τὰς τῶν στρατιω τῶν χρείας. Β. Κρύφα γε μὴν συχνοί τῶν τῆς Ορεστιάδος προυχόντων Εταιρείαν πεποιηκότες, συνέθεντο περιελθόντι Καντακουζηνῷ τὰς πύλας ἀνοίξαι, πρίν αἰσθέσθαι τοὺς τυραννήσαντας δημότας. [Ρ. 387] καὶ γράμματα ἔπε ψαν ήδη καλοῦντες αὐτὸν, τὴν ταχίστην ἐλθόντα λαβεῖν ἀπονητὶ τὴν τῶιν. Καὶ ἐς εὐο ούς διαναστάς τόν τε στρατὸν ὦπλισε καὶ τὸν ᾿Αγγε• δεν Ἰωάννην το Παμφίλου πολίχνιον όχι βώσαντα ὡς προσήνει, τάχιστα ήκειν ἐπ᾽ Ορεστιάδα διαμηνύτατο τὸν ἱππεῦσιν ἔγγιστα ογδοήκοντα. Γ. Καὶ δε συνεληλυθότων σφῶν ἐπὶ τὰς ὄχθας τοῦ παραῤῥέοντας την Ορεστιάδι ποταμού χειμών τηνικαῦτα ὥσπερ ἐξ αὐτομάτου γέγονε τῆς νυκτός ἐκείνης μάλα πολύ;· καὶ ὁ ποταμὸς ἐκεῖνος, ὥσπερ αίσθησιν εἰληφῶς ἀπειλοῦντος Θεοῦ, ἀγριαίνων ἦν καὶ σφαίρα πλημμύροντα συνελαύνων ὑπὲρ τὰς ὄχθας τὰ ρεύματα· ὥστε ἄπορον πρὸς διάβασιν εἶναι τοῖς τοῦ Καντακουζηνού στρατεύμασιν. "Ημέρας οὖν Εγγιστα διατετριφόσι περὶ αὐτὸν οὐκ ολίγες, οὐκ ἔλεγεν ὁ χειμών· ἀλλ᾽ ἦν ἑαυτῷ τὴν ὁμοίαν διηνεκώς συντηρῶν ἀγρυτητα. Απειρηκότος δ᾽ ὀψὲ καὶ ἀπολο λαγέντος ἐκεῖθεν, ὅ τε χειμὼν ἐς τὴν ὑστεραίαν & 1. At non Cantacuzeni animus (ego enim illuc redeo) tantis calamitatum fluctibus demersus est, nec insidiæ illæ perpetuæ et alias aliæ, quas in se clanenlum strui comperiebat, effecere ut desponderet, sed intra suos limites stetit immotus, spesque in Deo defixas constantissime habuit, nec desiit unquam per litteras petere ac rogare, ut quæcunque imperator, dum viveret, de ipso mandavisset, confirmarentur. Cumque interim populus Byzantinus ne auribus quidem primoribus dicta arciperes, quin imo et nuntios ignominia affectos ac detonsos per forum traduceret vinculisque et carceribus coerceret: tamen hujus lingua nemini conviciabotur. Sed nec homines illos, virtute ac disciplina præstantes, qui montem Atho incolerent, sequestros pacis recusabat. Atque illi quidem venerunt; sed nihil diligens corum stadium effecit. Porro es pecunia, et si qua utrisque longe ante recondita snpellex erat, tum in alios usus impendebantur, tum în ea quæ militibus necessaria erant. II. At clam plerique Orestiadis primores conspiratione facta, constituerunt o! erranti Cantacuzeno portas recindere, antequam plebeii, qui tyrannice dominabantur, eam rem perciperent: 621 et jam litteras ad eum miserant, hortantes ut quam celerrime adesset, urbem nullo labore capturus. Ille igitur motis confestim castris esercitum instrusit, Jumnnique Angelo mandavit, ut munito prout par erat Pamphili oppidulo quamprimum Orestiadem veniret cum equitibus proxime octoginta. III. Cum autem illi ad ripas fluvii Orestiadem preterfinentis convenissent, tempestas violentissi ma per illam nortem quasi spoate coorta es!; fuvins vero, ac si sensum haberet aliquem irati Numinis, sevire ac multum supra ripas exundare ca pit, ita ut Cantacuzeni copie trajicere non possent. ltaque dies non pauci in proximo circa illum duvium consumpti sunt, tempestate hand quiescente, seɗ eamdem sibi violentiam perpetuo ret nente. Tandem re desperata cum inde ablisset Cantacuzenus, postera die tempestas sevire desiit, et panlatim Anvins proterviam illam ac ferociam remisit. Variorum nola. Riem narrat Cantacuzenus lib. uti, cap. 35. pag. 456. Ducang. Cantacuzen. lib. in, cap. 28, pag. 411. Dυο CĂNG. Συχνοὶ τῶν τῆς ἀρεστιάδος προϊχέν των. En est Adrianopolis. Codex Reg. 2784. fol. 327 v., ubi de url:ium nomimilius mutatis. Όδουαλς καὶ μετά, ἡ νῦν Αδριανούπολις. Vide et Leonis Alati notas ad Georg. Acropol. Histor. cap. 13. edit. Reg., pag. 251. Boivin, De quo in Fumil. Byzant, egimus, pag. 259. Ducang. Cujns urbis meminit Cantacuzēnus, lib. 111, cap. 30. Vide notata ad Villharduinum. Bucang. Hebri. Vide Cantacuz. lit. tur, cap. 50, pag. 448, 469. DUCANG.

εἰωθὸς γὰρ τοῖς εὐγενείᾳ καὶ δόξῃ μεγάλῃ συζῶσι προσώποις, ἄχρι καὶ ἐς μέσας που νύκτας συνδιανυκτερεύειν τοῖς ὅσοι χρείας οἱασδηποτοῦν προσίασιν ἕνεκα, τῇ Καντακουζηνῇ τοῦτο μάλιστα πάντων προσῆν, ἅτε καὶ μάλιστα πάντων δόξῃ καὶ περιφανείᾳ προεχούσῃ, καὶ βουλῶν καὶ ἀποῤῥήτων προεστηκυίᾳ βασιλικῶν. τῆς δὴ τοιαύτης ἐχομένῃ καὶ νῦν συνηθείας, καὶ πόῤῥω νυκτῶν γενομένης τῆς ὁμιλίας, ἔδοξεν αὐτῇ, στᾶσαν πρὸ τῶν θυρῶν ἀφ’ ὑψηλοῦ τοῦ πύργου τῆς οἰκίας θεάσασθαί τε τὴν σελήνην ἀνίσχουσαν ἄρτι τοῦ ὁρίζοντος καὶ τῆς ὥρας ἐκεῖθεν καταστοχάσασθαι. τὸ γὰρ περίγειον ἐκ περιστροφῆς τοῦ οἰκείου ἐπαναλαμβάνουσα κύκλου, καὶ ἐς τετράγωνον αὖθις τῷ ἡλίῳ καθισταμένη τὸ δεύτερον ἤδη σχηματισμὸν, ἀκρονύκτους οὐ μάλα ἐβούλετο παρέχειν τῇ γῇ τὰς αὐγὰς, πρὶν ἐς μέσην ἀφικέσθαι τὴν νύκτα τηνικαῦτα τὸν χρόνον. (Ζ.) Οὕτω δὲ στάσεώς τε καὶ σκέψεως ἔχουσα, καὶ ἅμα φροντίδων οὖσα τῶν μελλόντων πλήρης, ἔνοπλον ἱππέα τεθέαται, κάτωθέν τε ἑστῶτα τοῦ πύργου καὶ τῷ δόρατι σημειούμενον τὸ τοῦ πύργου μέγεθος·

837 [ω. c. 1381]. BYZANTINE HISTORIÆ LIB. XIL [WP. 3. PALEOL. 11 833 αὐτὴν καὶ πρὸς ἄλλας ἐννοίας ἀνενεγκούσαν τὴ ἡ tala totam se tristitir tradidit, nec longe a lacrymis μάντευμα, λύπης πλησθῆναι καὶ δακρύων γενέσθαι abfuit. ἐγγύ;. CAPUT XIV. Cantacuzenum res adversæ now frangunt. Ejus nuntiis contumeliose a Byzantiis illuditur. Monachorum. interventu pacem petit, sed frustra. Ab Orestiadis primoribus rocatus eam urbem occupatum venit Fluvii interjecti repentino unctu bis repulsus re infecta discedit. Ejus prodigii ratio expenditur. Hostiles uitro citroque excursiones. Belli civilis mala. Ejus cum bellis externis comparatio facta a Cantacuzeno. Ilujus fauiores vana spe recreantur. Α΄. Εγώ δ' ἐκεῖσε ἐπάνειμι. Τῷ Καντακουζηνῷ γὰρ οὔτε πρὸς τοσαῦτα τὴν ψυχὴν κετενηνέχθαι βύθια τῶν δεινῶν συνηνέχθη, οὔτε πρὸς οὓς εὕρισκε συνεχῶς κατ᾿ αὐτοῦ συσκευαζομένους λαθραίας καὶ ἄλλοτ' ἄλλας ἐπιβουλάς απηγορευμέναι, ἀλλ' ἐστάναι τῶν ἰδίων ὅρων ἐντός, ἀκλινεῖς τὰς πρὸς Θεὸν ἐλπί δας ὁμοίως ἀεὶ φυλάττοντι· καὶ γράφοντι μὲν ἀεὶ καὶ δεομένῳ λέγειν οὐκ ἦν οὐδαμή, κυρωθῆναι ἐπόσα περιὼν ὁ βασιλεὺς ἐνετέλλετο περί γε αὐτοῦ. Αλλά τῶν Βυζαντίων οὐδ᾽ ἄκροις τῶν λεγομένων ἀκούει, θελόντων ὠσὶν, ὅτι μὴ καὶ τοὺς ἀγγέλους σὺν ἀτιμία καὶ κουρᾷ πομπευόντων ἐπ' ἀγορᾶς καὶ δεσμοῖς καὶ εἰρκταῖς συγκλειόντων, τῷ δὲ οὐ διὰ γλώττης ἐγένετο λοιδορεῖν οὐδενὶ τῶν ἀπάντων. Οὐ μὴν οὐδὲ τοὺς ἐν τῷ ὄρει τῷ ᾿Αθῳ διαπρέποντας ἀρετῇ καὶ ἀσκήσει μεσίτας εἰρήνης ἀπηξίου γίνεσθαι. Αλλά καὶ τούτων ἐλθέντων, ἄπρακτο, έδοξεν ή σπουδή. Τα μέντας χρήματα, καὶ εἴ τι κειμήλιον ἦν ἀμφοτέροις ἐκ πολλοῦ τεθησαυρισμένον, πάντα ἀνάλωτας πρός τε ἄλλα τῶν κοινῶν καὶ πρὸς τὰς τῶν στρατιω τῶν χρείας. Β. Κρύφα γε μὴν συχνοί τῶν τῆς Ορεστιάδος προυχόντων Εταιρείαν πεποιηκότες, συνέθεντο περιελθόντι Καντακουζηνῷ τὰς πύλας ἀνοίξαι, πρίν αἰσθέσθαι τοὺς τυραννήσαντας δημότας. [Ρ. 387] καὶ γράμματα ἔπε ψαν ήδη καλοῦντες αὐτὸν, τὴν ταχίστην ἐλθόντα λαβεῖν ἀπονητὶ τὴν τῶιν. Καὶ ἐς εὐο ούς διαναστάς τόν τε στρατὸν ὦπλισε καὶ τὸν ᾿Αγγε• δεν Ἰωάννην το Παμφίλου πολίχνιον όχι βώσαντα ὡς προσήνει, τάχιστα ήκειν ἐπ᾽ Ορεστιάδα διαμηνύτατο τὸν ἱππεῦσιν ἔγγιστα ογδοήκοντα. Γ. Καὶ δε συνεληλυθότων σφῶν ἐπὶ τὰς ὄχθας τοῦ παραῤῥέοντας την Ορεστιάδι ποταμού χειμών τηνικαῦτα ὥσπερ ἐξ αὐτομάτου γέγονε τῆς νυκτός ἐκείνης μάλα πολύ;· καὶ ὁ ποταμὸς ἐκεῖνος, ὥσπερ αίσθησιν εἰληφῶς ἀπειλοῦντος Θεοῦ, ἀγριαίνων ἦν καὶ σφαίρα πλημμύροντα συνελαύνων ὑπὲρ τὰς ὄχθας τὰ ρεύματα· ὥστε ἄπορον πρὸς διάβασιν εἶναι τοῖς τοῦ Καντακουζηνού στρατεύμασιν. "Ημέρας οὖν Εγγιστα διατετριφόσι περὶ αὐτὸν οὐκ ολίγες, οὐκ ἔλεγεν ὁ χειμών· ἀλλ᾽ ἦν ἑαυτῷ τὴν ὁμοίαν διηνεκώς συντηρῶν ἀγρυτητα. Απειρηκότος δ᾽ ὀψὲ καὶ ἀπολο λαγέντος ἐκεῖθεν, ὅ τε χειμὼν ἐς τὴν ὑστεραίαν & 1. At non Cantacuzeni animus (ego enim illuc redeo) tantis calamitatum fluctibus demersus est, nec insidiæ illæ perpetuæ et alias aliæ, quas in se clanenlum strui comperiebat, effecere ut desponderet, sed intra suos limites stetit immotus, spesque in Deo defixas constantissime habuit, nec desiit unquam per litteras petere ac rogare, ut quæcunque imperator, dum viveret, de ipso mandavisset, confirmarentur. Cumque interim populus Byzantinus ne auribus quidem primoribus dicta arciperes, quin imo et nuntios ignominia affectos ac detonsos per forum traduceret vinculisque et carceribus coerceret: tamen hujus lingua nemini conviciabotur. Sed nec homines illos, virtute ac disciplina præstantes, qui montem Atho incolerent, sequestros pacis recusabat. Atque illi quidem venerunt; sed nihil diligens corum stadium effecit. Porro es pecunia, et si qua utrisque longe ante recondita snpellex erat, tum in alios usus impendebantur, tum în ea quæ militibus necessaria erant. II. At clam plerique Orestiadis primores conspiratione facta, constituerunt o! erranti Cantacuzeno portas recindere, antequam plebeii, qui tyrannice dominabantur, eam rem perciperent: 621 et jam litteras ad eum miserant, hortantes ut quam celerrime adesset, urbem nullo labore capturus. Ille igitur motis confestim castris esercitum instrusit, Jumnnique Angelo mandavit, ut munito prout par erat Pamphili oppidulo quamprimum Orestiadem veniret cum equitibus proxime octoginta. III. Cum autem illi ad ripas fluvii Orestiadem preterfinentis convenissent, tempestas violentissi ma per illam nortem quasi spoate coorta es!; fuvins vero, ac si sensum haberet aliquem irati Numinis, sevire ac multum supra ripas exundare ca pit, ita ut Cantacuzeni copie trajicere non possent. ltaque dies non pauci in proximo circa illum duvium consumpti sunt, tempestate hand quiescente, seɗ eamdem sibi violentiam perpetuo ret nente. Tandem re desperata cum inde ablisset Cantacuzenus, postera die tempestas sevire desiit, et panlatim Anvins proterviam illam ac ferociam remisit. Variorum nola. Riem narrat Cantacuzenus lib. uti, cap. 35. pag. 456. Ducang. Cantacuzen. lib. in, cap. 28, pag. 411. Dυο CĂNG. Συχνοὶ τῶν τῆς ἀρεστιάδος προϊχέν των. En est Adrianopolis. Codex Reg. 2784. fol. 327 v., ubi de url:ium nomimilius mutatis. Όδουαλς καὶ μετά, ἡ νῦν Αδριανούπολις. Vide et Leonis Alati notas ad Georg. Acropol. Histor. cap. 13. edit. Reg., pag. 251. Boivin, De quo in Fumil. Byzant, egimus, pag. 259. Ducang. Cujns urbis meminit Cantacuzēnus, lib. 111, cap. 30. Vide notata ad Villharduinum. Bucang. Hebri. Vide Cantacuz. lit. tur, cap. 50, pag. 448, 469. DUCANG.

ὡς ἐκπλαγῆναί τε αὐτὴν τῷ αἰφνιδίῳ καὶ ἀπροσδοκήτῳ τοῦ φάσματος καὶ συστραφεῖσαν ἐκπέμψαι τοὺς καθέξοντας τὸν ἐν ἀωρίᾳ τοιαύτῃ τοιαῦτα μηχανώμενον, καὶ ἀκουσομένους, ὅτου χάριν καὶ ὅθεν ἐκείνῳ ταῦτα δρᾷν προστεταγμένον εἴη. ἐπεὶ δὲ τὴν ταχίστην παλινδρομήσαντας φάναι μηδένα τῶν πάντων ἑωρακέναι, μηδ’ εἶναι πάροδον οὐδεμίαν, ὁπόθεν εἰσιτητά γε εἴη ξένοις καὶ ἱππόταις ἀνδράσι, τῶν θυρῶν ἁπασῶν κεκλεισμένων, ἤδη καταπλαγῆναί τε αὐτὴν καὶ, πρὸς ἄλλας ἐννοίας ἀνενεγκοῦσαν τὸ μάντευμα, λύπης πλησθῆναι καὶ δακρύων γενέσθαι ἐγγύς. ιδ. Ἐγὼ δ’ ἐκεῖσε ἐπάνειμι. τῷ Καντακουζηνῷ γὰρ οὔτε πρὸς τοσαῦτα τὴν ψυχὴν κατενηνέχθαι ῥόθια τῶν δεινῶν συνηνέχθη, οὔτε πρὸς οὓς εὕρισκε συνεχῶς κατ’ αὐτοῦ συσκευαζομένους λαθραίας καὶ ἄλλοτ’ ἄλλας ἐπιβουλὰς ἀπηγορευκέναι, ἀλλ’ ἑστάναι τῶν ἰδίων ὅρων ἐντὸς, ἀκλινεῖς τὰς πρὸς θεὸν ἐλπίδας ὁμοίως ἀεὶ φυλάττοντι· καὶ γράφοντι μὲν ἀεὶ καὶ δεομένῳ λήγειν οὐκ ἦν οὐδαμῆ, κυρωθῆναι ὁπόσα περιὼν ὁ βασιλεὺς ἐνετέλλετο περί γε αὐτοῦ.

837 [ω. c. 1381]. BYZANTINE HISTORIÆ LIB. XIL [WP. 3. PALEOL. 11 833 αὐτὴν καὶ πρὸς ἄλλας ἐννοίας ἀνενεγκούσαν τὴ ἡ tala totam se tristitir tradidit, nec longe a lacrymis μάντευμα, λύπης πλησθῆναι καὶ δακρύων γενέσθαι abfuit. ἐγγύ;. CAPUT XIV. Cantacuzenum res adversæ now frangunt. Ejus nuntiis contumeliose a Byzantiis illuditur. Monachorum. interventu pacem petit, sed frustra. Ab Orestiadis primoribus rocatus eam urbem occupatum venit Fluvii interjecti repentino unctu bis repulsus re infecta discedit. Ejus prodigii ratio expenditur. Hostiles uitro citroque excursiones. Belli civilis mala. Ejus cum bellis externis comparatio facta a Cantacuzeno. Ilujus fauiores vana spe recreantur. Α΄. Εγώ δ' ἐκεῖσε ἐπάνειμι. Τῷ Καντακουζηνῷ γὰρ οὔτε πρὸς τοσαῦτα τὴν ψυχὴν κετενηνέχθαι βύθια τῶν δεινῶν συνηνέχθη, οὔτε πρὸς οὓς εὕρισκε συνεχῶς κατ᾿ αὐτοῦ συσκευαζομένους λαθραίας καὶ ἄλλοτ' ἄλλας ἐπιβουλάς απηγορευμέναι, ἀλλ' ἐστάναι τῶν ἰδίων ὅρων ἐντός, ἀκλινεῖς τὰς πρὸς Θεὸν ἐλπί δας ὁμοίως ἀεὶ φυλάττοντι· καὶ γράφοντι μὲν ἀεὶ καὶ δεομένῳ λέγειν οὐκ ἦν οὐδαμή, κυρωθῆναι ἐπόσα περιὼν ὁ βασιλεὺς ἐνετέλλετο περί γε αὐτοῦ. Αλλά τῶν Βυζαντίων οὐδ᾽ ἄκροις τῶν λεγομένων ἀκούει, θελόντων ὠσὶν, ὅτι μὴ καὶ τοὺς ἀγγέλους σὺν ἀτιμία καὶ κουρᾷ πομπευόντων ἐπ' ἀγορᾶς καὶ δεσμοῖς καὶ εἰρκταῖς συγκλειόντων, τῷ δὲ οὐ διὰ γλώττης ἐγένετο λοιδορεῖν οὐδενὶ τῶν ἀπάντων. Οὐ μὴν οὐδὲ τοὺς ἐν τῷ ὄρει τῷ ᾿Αθῳ διαπρέποντας ἀρετῇ καὶ ἀσκήσει μεσίτας εἰρήνης ἀπηξίου γίνεσθαι. Αλλά καὶ τούτων ἐλθέντων, ἄπρακτο, έδοξεν ή σπουδή. Τα μέντας χρήματα, καὶ εἴ τι κειμήλιον ἦν ἀμφοτέροις ἐκ πολλοῦ τεθησαυρισμένον, πάντα ἀνάλωτας πρός τε ἄλλα τῶν κοινῶν καὶ πρὸς τὰς τῶν στρατιω τῶν χρείας. Β. Κρύφα γε μὴν συχνοί τῶν τῆς Ορεστιάδος προυχόντων Εταιρείαν πεποιηκότες, συνέθεντο περιελθόντι Καντακουζηνῷ τὰς πύλας ἀνοίξαι, πρίν αἰσθέσθαι τοὺς τυραννήσαντας δημότας. [Ρ. 387] καὶ γράμματα ἔπε ψαν ήδη καλοῦντες αὐτὸν, τὴν ταχίστην ἐλθόντα λαβεῖν ἀπονητὶ τὴν τῶιν. Καὶ ἐς εὐο ούς διαναστάς τόν τε στρατὸν ὦπλισε καὶ τὸν ᾿Αγγε• δεν Ἰωάννην το Παμφίλου πολίχνιον όχι βώσαντα ὡς προσήνει, τάχιστα ήκειν ἐπ᾽ Ορεστιάδα διαμηνύτατο τὸν ἱππεῦσιν ἔγγιστα ογδοήκοντα. Γ. Καὶ δε συνεληλυθότων σφῶν ἐπὶ τὰς ὄχθας τοῦ παραῤῥέοντας την Ορεστιάδι ποταμού χειμών τηνικαῦτα ὥσπερ ἐξ αὐτομάτου γέγονε τῆς νυκτός ἐκείνης μάλα πολύ;· καὶ ὁ ποταμὸς ἐκεῖνος, ὥσπερ αίσθησιν εἰληφῶς ἀπειλοῦντος Θεοῦ, ἀγριαίνων ἦν καὶ σφαίρα πλημμύροντα συνελαύνων ὑπὲρ τὰς ὄχθας τὰ ρεύματα· ὥστε ἄπορον πρὸς διάβασιν εἶναι τοῖς τοῦ Καντακουζηνού στρατεύμασιν. "Ημέρας οὖν Εγγιστα διατετριφόσι περὶ αὐτὸν οὐκ ολίγες, οὐκ ἔλεγεν ὁ χειμών· ἀλλ᾽ ἦν ἑαυτῷ τὴν ὁμοίαν διηνεκώς συντηρῶν ἀγρυτητα. Απειρηκότος δ᾽ ὀψὲ καὶ ἀπολο λαγέντος ἐκεῖθεν, ὅ τε χειμὼν ἐς τὴν ὑστεραίαν & 1. At non Cantacuzeni animus (ego enim illuc redeo) tantis calamitatum fluctibus demersus est, nec insidiæ illæ perpetuæ et alias aliæ, quas in se clanenlum strui comperiebat, effecere ut desponderet, sed intra suos limites stetit immotus, spesque in Deo defixas constantissime habuit, nec desiit unquam per litteras petere ac rogare, ut quæcunque imperator, dum viveret, de ipso mandavisset, confirmarentur. Cumque interim populus Byzantinus ne auribus quidem primoribus dicta arciperes, quin imo et nuntios ignominia affectos ac detonsos per forum traduceret vinculisque et carceribus coerceret: tamen hujus lingua nemini conviciabotur. Sed nec homines illos, virtute ac disciplina præstantes, qui montem Atho incolerent, sequestros pacis recusabat. Atque illi quidem venerunt; sed nihil diligens corum stadium effecit. Porro es pecunia, et si qua utrisque longe ante recondita snpellex erat, tum in alios usus impendebantur, tum în ea quæ militibus necessaria erant. II. At clam plerique Orestiadis primores conspiratione facta, constituerunt o! erranti Cantacuzeno portas recindere, antequam plebeii, qui tyrannice dominabantur, eam rem perciperent: 621 et jam litteras ad eum miserant, hortantes ut quam celerrime adesset, urbem nullo labore capturus. Ille igitur motis confestim castris esercitum instrusit, Jumnnique Angelo mandavit, ut munito prout par erat Pamphili oppidulo quamprimum Orestiadem veniret cum equitibus proxime octoginta. III. Cum autem illi ad ripas fluvii Orestiadem preterfinentis convenissent, tempestas violentissi ma per illam nortem quasi spoate coorta es!; fuvins vero, ac si sensum haberet aliquem irati Numinis, sevire ac multum supra ripas exundare ca pit, ita ut Cantacuzeni copie trajicere non possent. ltaque dies non pauci in proximo circa illum duvium consumpti sunt, tempestate hand quiescente, seɗ eamdem sibi violentiam perpetuo ret nente. Tandem re desperata cum inde ablisset Cantacuzenus, postera die tempestas sevire desiit, et panlatim Anvins proterviam illam ac ferociam remisit. Variorum nola. Riem narrat Cantacuzenus lib. uti, cap. 35. pag. 456. Ducang. Cantacuzen. lib. in, cap. 28, pag. 411. Dυο CĂNG. Συχνοὶ τῶν τῆς ἀρεστιάδος προϊχέν των. En est Adrianopolis. Codex Reg. 2784. fol. 327 v., ubi de url:ium nomimilius mutatis. Όδουαλς καὶ μετά, ἡ νῦν Αδριανούπολις. Vide et Leonis Alati notas ad Georg. Acropol. Histor. cap. 13. edit. Reg., pag. 251. Boivin, De quo in Fumil. Byzant, egimus, pag. 259. Ducang. Cujns urbis meminit Cantacuzēnus, lib. 111, cap. 30. Vide notata ad Villharduinum. Bucang. Hebri. Vide Cantacuz. lit. tur, cap. 50, pag. 448, 469. DUCANG.

ἀλλὰ τῶν Βυζαντίων οὐδ’ ἄκροις τῶν λεγομένων ἀκούειν θελόντων ὠσὶν, ὅτι μὴ καὶ τοὺς ἀγγέλους σὺν ἀτιμίᾳ καὶ κουρᾷ πομπευόντων ἐπ’ ἀγορᾶς καὶ δεσμοῖς καὶ εἱρκταῖς συγκλειόντων, τῷ δὲ οὐ διὰ γλώττης ἐγένετο λοιδορεῖν οὐδενὶ τῶν ἁπάντων. οὐ μὴν οὐδὲ τοὺς ἐν τῷ ὄρει τῷ Ἄθῳ διαπρέποντας ἀρετῇ καὶ ἀσκήσει μεσίτας εἰρήνης ἀπηξίου γίνεσθαι. ἀλλὰ καὶ τούτων ἐλθόντων, ἄπρακτος ἔδοξεν ἡ σπουδή. τὰ μέντοι χρήματα, καὶ εἴ τι κειμήλιον ἦν ἀμφοτέροις ἐκ πολλοῦ τεθησαυρισμένον, πάντα ἀνάλωται πρός τε ἄλλα τῶν κοινῶν καὶ πρὸς τὰς τῶν στρατιωτῶν χρείας. (Β.) Κρύφα γε μὴν συχνοὶ τῶν τῆς Ὀρεστιάδος προὐχόντων, ἑταιρείαν πεποιηκότες, συνέθεντο περιελθόντι Καντακουζηνῷ τὰς πύλας ἀνοῖξαι, πρὶν αἰσθέσθαι τοὺς τυραννήσαντας δημότας, καὶ γράμματα ἔπεμψαν ἤδη καλοῦντες αὐτὸν, τὴν ταχίστην ἐλθόντα λαβεῖν ἀπονητὶ τὴν πόλιν. καὶ ὃς εὐθὺς διαναστὰς τόν τε στρατὸν ὥπλισε καὶ τὸν Ἄγγελον Ἰωάννην, τὸ Παμφίλου πολίχνιον ὀχυρώσαντα ὡς προσήκει, τάχιστα ἥκειν ἐπ’ Ὀρεστιάδα διεμηνύσατο σὺν ἱππεῦσιν ἔγγιστα ὀγδοήκοντα.

837 [ω. c. 1381]. BYZANTINE HISTORIÆ LIB. XIL [WP. 3. PALEOL. 11 833 αὐτὴν καὶ πρὸς ἄλλας ἐννοίας ἀνενεγκούσαν τὴ ἡ tala totam se tristitir tradidit, nec longe a lacrymis μάντευμα, λύπης πλησθῆναι καὶ δακρύων γενέσθαι abfuit. ἐγγύ;. CAPUT XIV. Cantacuzenum res adversæ now frangunt. Ejus nuntiis contumeliose a Byzantiis illuditur. Monachorum. interventu pacem petit, sed frustra. Ab Orestiadis primoribus rocatus eam urbem occupatum venit Fluvii interjecti repentino unctu bis repulsus re infecta discedit. Ejus prodigii ratio expenditur. Hostiles uitro citroque excursiones. Belli civilis mala. Ejus cum bellis externis comparatio facta a Cantacuzeno. Ilujus fauiores vana spe recreantur. Α΄. Εγώ δ' ἐκεῖσε ἐπάνειμι. Τῷ Καντακουζηνῷ γὰρ οὔτε πρὸς τοσαῦτα τὴν ψυχὴν κετενηνέχθαι βύθια τῶν δεινῶν συνηνέχθη, οὔτε πρὸς οὓς εὕρισκε συνεχῶς κατ᾿ αὐτοῦ συσκευαζομένους λαθραίας καὶ ἄλλοτ' ἄλλας ἐπιβουλάς απηγορευμέναι, ἀλλ' ἐστάναι τῶν ἰδίων ὅρων ἐντός, ἀκλινεῖς τὰς πρὸς Θεὸν ἐλπί δας ὁμοίως ἀεὶ φυλάττοντι· καὶ γράφοντι μὲν ἀεὶ καὶ δεομένῳ λέγειν οὐκ ἦν οὐδαμή, κυρωθῆναι ἐπόσα περιὼν ὁ βασιλεὺς ἐνετέλλετο περί γε αὐτοῦ. Αλλά τῶν Βυζαντίων οὐδ᾽ ἄκροις τῶν λεγομένων ἀκούει, θελόντων ὠσὶν, ὅτι μὴ καὶ τοὺς ἀγγέλους σὺν ἀτιμία καὶ κουρᾷ πομπευόντων ἐπ' ἀγορᾶς καὶ δεσμοῖς καὶ εἰρκταῖς συγκλειόντων, τῷ δὲ οὐ διὰ γλώττης ἐγένετο λοιδορεῖν οὐδενὶ τῶν ἀπάντων. Οὐ μὴν οὐδὲ τοὺς ἐν τῷ ὄρει τῷ ᾿Αθῳ διαπρέποντας ἀρετῇ καὶ ἀσκήσει μεσίτας εἰρήνης ἀπηξίου γίνεσθαι. Αλλά καὶ τούτων ἐλθέντων, ἄπρακτο, έδοξεν ή σπουδή. Τα μέντας χρήματα, καὶ εἴ τι κειμήλιον ἦν ἀμφοτέροις ἐκ πολλοῦ τεθησαυρισμένον, πάντα ἀνάλωτας πρός τε ἄλλα τῶν κοινῶν καὶ πρὸς τὰς τῶν στρατιω τῶν χρείας. Β. Κρύφα γε μὴν συχνοί τῶν τῆς Ορεστιάδος προυχόντων Εταιρείαν πεποιηκότες, συνέθεντο περιελθόντι Καντακουζηνῷ τὰς πύλας ἀνοίξαι, πρίν αἰσθέσθαι τοὺς τυραννήσαντας δημότας. [Ρ. 387] καὶ γράμματα ἔπε ψαν ήδη καλοῦντες αὐτὸν, τὴν ταχίστην ἐλθόντα λαβεῖν ἀπονητὶ τὴν τῶιν. Καὶ ἐς εὐο ούς διαναστάς τόν τε στρατὸν ὦπλισε καὶ τὸν ᾿Αγγε• δεν Ἰωάννην το Παμφίλου πολίχνιον όχι βώσαντα ὡς προσήνει, τάχιστα ήκειν ἐπ᾽ Ορεστιάδα διαμηνύτατο τὸν ἱππεῦσιν ἔγγιστα ογδοήκοντα. Γ. Καὶ δε συνεληλυθότων σφῶν ἐπὶ τὰς ὄχθας τοῦ παραῤῥέοντας την Ορεστιάδι ποταμού χειμών τηνικαῦτα ὥσπερ ἐξ αὐτομάτου γέγονε τῆς νυκτός ἐκείνης μάλα πολύ;· καὶ ὁ ποταμὸς ἐκεῖνος, ὥσπερ αίσθησιν εἰληφῶς ἀπειλοῦντος Θεοῦ, ἀγριαίνων ἦν καὶ σφαίρα πλημμύροντα συνελαύνων ὑπὲρ τὰς ὄχθας τὰ ρεύματα· ὥστε ἄπορον πρὸς διάβασιν εἶναι τοῖς τοῦ Καντακουζηνού στρατεύμασιν. "Ημέρας οὖν Εγγιστα διατετριφόσι περὶ αὐτὸν οὐκ ολίγες, οὐκ ἔλεγεν ὁ χειμών· ἀλλ᾽ ἦν ἑαυτῷ τὴν ὁμοίαν διηνεκώς συντηρῶν ἀγρυτητα. Απειρηκότος δ᾽ ὀψὲ καὶ ἀπολο λαγέντος ἐκεῖθεν, ὅ τε χειμὼν ἐς τὴν ὑστεραίαν & 1. At non Cantacuzeni animus (ego enim illuc redeo) tantis calamitatum fluctibus demersus est, nec insidiæ illæ perpetuæ et alias aliæ, quas in se clanenlum strui comperiebat, effecere ut desponderet, sed intra suos limites stetit immotus, spesque in Deo defixas constantissime habuit, nec desiit unquam per litteras petere ac rogare, ut quæcunque imperator, dum viveret, de ipso mandavisset, confirmarentur. Cumque interim populus Byzantinus ne auribus quidem primoribus dicta arciperes, quin imo et nuntios ignominia affectos ac detonsos per forum traduceret vinculisque et carceribus coerceret: tamen hujus lingua nemini conviciabotur. Sed nec homines illos, virtute ac disciplina præstantes, qui montem Atho incolerent, sequestros pacis recusabat. Atque illi quidem venerunt; sed nihil diligens corum stadium effecit. Porro es pecunia, et si qua utrisque longe ante recondita snpellex erat, tum in alios usus impendebantur, tum în ea quæ militibus necessaria erant. II. At clam plerique Orestiadis primores conspiratione facta, constituerunt o! erranti Cantacuzeno portas recindere, antequam plebeii, qui tyrannice dominabantur, eam rem perciperent: 621 et jam litteras ad eum miserant, hortantes ut quam celerrime adesset, urbem nullo labore capturus. Ille igitur motis confestim castris esercitum instrusit, Jumnnique Angelo mandavit, ut munito prout par erat Pamphili oppidulo quamprimum Orestiadem veniret cum equitibus proxime octoginta. III. Cum autem illi ad ripas fluvii Orestiadem preterfinentis convenissent, tempestas violentissi ma per illam nortem quasi spoate coorta es!; fuvins vero, ac si sensum haberet aliquem irati Numinis, sevire ac multum supra ripas exundare ca pit, ita ut Cantacuzeni copie trajicere non possent. ltaque dies non pauci in proximo circa illum duvium consumpti sunt, tempestate hand quiescente, seɗ eamdem sibi violentiam perpetuo ret nente. Tandem re desperata cum inde ablisset Cantacuzenus, postera die tempestas sevire desiit, et panlatim Anvins proterviam illam ac ferociam remisit. Variorum nola. Riem narrat Cantacuzenus lib. uti, cap. 35. pag. 456. Ducang. Cantacuzen. lib. in, cap. 28, pag. 411. Dυο CĂNG. Συχνοὶ τῶν τῆς ἀρεστιάδος προϊχέν των. En est Adrianopolis. Codex Reg. 2784. fol. 327 v., ubi de url:ium nomimilius mutatis. Όδουαλς καὶ μετά, ἡ νῦν Αδριανούπολις. Vide et Leonis Alati notas ad Georg. Acropol. Histor. cap. 13. edit. Reg., pag. 251. Boivin, De quo in Fumil. Byzant, egimus, pag. 259. Ducang. Cujns urbis meminit Cantacuzēnus, lib. 111, cap. 30. Vide notata ad Villharduinum. Bucang. Hebri. Vide Cantacuz. lit. tur, cap. 50, pag. 448, 469. DUCANG.

(Γ.) Καὶ δὴ συνεληλυθότων σφῶν ἐπὶ τὰς ὄχθας τοῦ παραῤῥέοντος τῇ Ὀρεστιάδι ποταμοῦ, χειμὼν τηνικαῦτα ὥσπερ ἐξ αὐτομάτου γέγονε τῆς νυκτὸς ἐκείνης μάλα πολύς· καὶ ὁ ποταμὸς ἐκεῖνος, ὥσπερ αἴσθησιν εἰληφὼς ἀπειλοῦντος θεοῦ, ἀγριαίνων ἦν καὶ σφόδρα πλημμύροντα συνελαύνων ὑπὲρ τὰς ὄχθας τὰ ῥεύματα· ὥστε ἄπορον πρὸς διάβασιν εἶναι τοῖς τοῦ Καντακουζηνοῦ στρατεύμασιν. ἡμέρας οὖν ἔγγιστα διατετριφόσι περὶ αὐτὸν οὐκ ὀλίγας, οὐκ ἔληγεν ὁ χειμών· ἀλλ’ ἦν ἑαυτῷ τὴν ὁμοίαν διηνεκῶς συντηρῶν ἀγριότητα. ἀπειρηκότος δ’ ὀψὲ καὶ ἀπαλλαγέντος ἐκεῖθεν, ὅ,τε χειμὼν ἐς τὴν ὑστεραίαν ἐλώφα καὶ ὁ ποταμὸς ἠρέμα ἐκείνης ὑφεῖτο τῆς ὕβρεώς τε καὶ ἀγριότητος. τῆς δὴ τοιαύτης πείρας δὶς ἤδη γενομένης, καὶ τῶν ποταμίων ῥευμάτων αὖθις ἐς τὴν ὁμοίαν ἐκείνην ἀναῤῥηγνυμένων ὑπερηφανίαν, ἔγνωσαν ὀψὲ, μὴ ἔκ τινος τύχης, ἀλλ’ ἐκ θειοτέρας προνοίας εἶναι τὸ ἐναντίωμα, ῥᾷστα μὲν τὰ πάντα μετασκευαζούσης ὅπη βούλοιτο, καὶ νῦν δ’ ἀντιπραττούσης μάλα τοῖς τοῦ Καντακουζηνοῦ προφανῶς ἐγχειρήμασιν·

837 [ω. c. 1381]. BYZANTINE HISTORIÆ LIB. XIL [WP. 3. PALEOL. 11 833 αὐτὴν καὶ πρὸς ἄλλας ἐννοίας ἀνενεγκούσαν τὴ ἡ tala totam se tristitir tradidit, nec longe a lacrymis μάντευμα, λύπης πλησθῆναι καὶ δακρύων γενέσθαι abfuit. ἐγγύ;. CAPUT XIV. Cantacuzenum res adversæ now frangunt. Ejus nuntiis contumeliose a Byzantiis illuditur. Monachorum. interventu pacem petit, sed frustra. Ab Orestiadis primoribus rocatus eam urbem occupatum venit Fluvii interjecti repentino unctu bis repulsus re infecta discedit. Ejus prodigii ratio expenditur. Hostiles uitro citroque excursiones. Belli civilis mala. Ejus cum bellis externis comparatio facta a Cantacuzeno. Ilujus fauiores vana spe recreantur. Α΄. Εγώ δ' ἐκεῖσε ἐπάνειμι. Τῷ Καντακουζηνῷ γὰρ οὔτε πρὸς τοσαῦτα τὴν ψυχὴν κετενηνέχθαι βύθια τῶν δεινῶν συνηνέχθη, οὔτε πρὸς οὓς εὕρισκε συνεχῶς κατ᾿ αὐτοῦ συσκευαζομένους λαθραίας καὶ ἄλλοτ' ἄλλας ἐπιβουλάς απηγορευμέναι, ἀλλ' ἐστάναι τῶν ἰδίων ὅρων ἐντός, ἀκλινεῖς τὰς πρὸς Θεὸν ἐλπί δας ὁμοίως ἀεὶ φυλάττοντι· καὶ γράφοντι μὲν ἀεὶ καὶ δεομένῳ λέγειν οὐκ ἦν οὐδαμή, κυρωθῆναι ἐπόσα περιὼν ὁ βασιλεὺς ἐνετέλλετο περί γε αὐτοῦ. Αλλά τῶν Βυζαντίων οὐδ᾽ ἄκροις τῶν λεγομένων ἀκούει, θελόντων ὠσὶν, ὅτι μὴ καὶ τοὺς ἀγγέλους σὺν ἀτιμία καὶ κουρᾷ πομπευόντων ἐπ' ἀγορᾶς καὶ δεσμοῖς καὶ εἰρκταῖς συγκλειόντων, τῷ δὲ οὐ διὰ γλώττης ἐγένετο λοιδορεῖν οὐδενὶ τῶν ἀπάντων. Οὐ μὴν οὐδὲ τοὺς ἐν τῷ ὄρει τῷ ᾿Αθῳ διαπρέποντας ἀρετῇ καὶ ἀσκήσει μεσίτας εἰρήνης ἀπηξίου γίνεσθαι. Αλλά καὶ τούτων ἐλθέντων, ἄπρακτο, έδοξεν ή σπουδή. Τα μέντας χρήματα, καὶ εἴ τι κειμήλιον ἦν ἀμφοτέροις ἐκ πολλοῦ τεθησαυρισμένον, πάντα ἀνάλωτας πρός τε ἄλλα τῶν κοινῶν καὶ πρὸς τὰς τῶν στρατιω τῶν χρείας. Β. Κρύφα γε μὴν συχνοί τῶν τῆς Ορεστιάδος προυχόντων Εταιρείαν πεποιηκότες, συνέθεντο περιελθόντι Καντακουζηνῷ τὰς πύλας ἀνοίξαι, πρίν αἰσθέσθαι τοὺς τυραννήσαντας δημότας. [Ρ. 387] καὶ γράμματα ἔπε ψαν ήδη καλοῦντες αὐτὸν, τὴν ταχίστην ἐλθόντα λαβεῖν ἀπονητὶ τὴν τῶιν. Καὶ ἐς εὐο ούς διαναστάς τόν τε στρατὸν ὦπλισε καὶ τὸν ᾿Αγγε• δεν Ἰωάννην το Παμφίλου πολίχνιον όχι βώσαντα ὡς προσήνει, τάχιστα ήκειν ἐπ᾽ Ορεστιάδα διαμηνύτατο τὸν ἱππεῦσιν ἔγγιστα ογδοήκοντα. Γ. Καὶ δε συνεληλυθότων σφῶν ἐπὶ τὰς ὄχθας τοῦ παραῤῥέοντας την Ορεστιάδι ποταμού χειμών τηνικαῦτα ὥσπερ ἐξ αὐτομάτου γέγονε τῆς νυκτός ἐκείνης μάλα πολύ;· καὶ ὁ ποταμὸς ἐκεῖνος, ὥσπερ αίσθησιν εἰληφῶς ἀπειλοῦντος Θεοῦ, ἀγριαίνων ἦν καὶ σφαίρα πλημμύροντα συνελαύνων ὑπὲρ τὰς ὄχθας τὰ ρεύματα· ὥστε ἄπορον πρὸς διάβασιν εἶναι τοῖς τοῦ Καντακουζηνού στρατεύμασιν. "Ημέρας οὖν Εγγιστα διατετριφόσι περὶ αὐτὸν οὐκ ολίγες, οὐκ ἔλεγεν ὁ χειμών· ἀλλ᾽ ἦν ἑαυτῷ τὴν ὁμοίαν διηνεκώς συντηρῶν ἀγρυτητα. Απειρηκότος δ᾽ ὀψὲ καὶ ἀπολο λαγέντος ἐκεῖθεν, ὅ τε χειμὼν ἐς τὴν ὑστεραίαν & 1. At non Cantacuzeni animus (ego enim illuc redeo) tantis calamitatum fluctibus demersus est, nec insidiæ illæ perpetuæ et alias aliæ, quas in se clanenlum strui comperiebat, effecere ut desponderet, sed intra suos limites stetit immotus, spesque in Deo defixas constantissime habuit, nec desiit unquam per litteras petere ac rogare, ut quæcunque imperator, dum viveret, de ipso mandavisset, confirmarentur. Cumque interim populus Byzantinus ne auribus quidem primoribus dicta arciperes, quin imo et nuntios ignominia affectos ac detonsos per forum traduceret vinculisque et carceribus coerceret: tamen hujus lingua nemini conviciabotur. Sed nec homines illos, virtute ac disciplina præstantes, qui montem Atho incolerent, sequestros pacis recusabat. Atque illi quidem venerunt; sed nihil diligens corum stadium effecit. Porro es pecunia, et si qua utrisque longe ante recondita snpellex erat, tum in alios usus impendebantur, tum în ea quæ militibus necessaria erant. II. At clam plerique Orestiadis primores conspiratione facta, constituerunt o! erranti Cantacuzeno portas recindere, antequam plebeii, qui tyrannice dominabantur, eam rem perciperent: 621 et jam litteras ad eum miserant, hortantes ut quam celerrime adesset, urbem nullo labore capturus. Ille igitur motis confestim castris esercitum instrusit, Jumnnique Angelo mandavit, ut munito prout par erat Pamphili oppidulo quamprimum Orestiadem veniret cum equitibus proxime octoginta. III. Cum autem illi ad ripas fluvii Orestiadem preterfinentis convenissent, tempestas violentissi ma per illam nortem quasi spoate coorta es!; fuvins vero, ac si sensum haberet aliquem irati Numinis, sevire ac multum supra ripas exundare ca pit, ita ut Cantacuzeni copie trajicere non possent. ltaque dies non pauci in proximo circa illum duvium consumpti sunt, tempestate hand quiescente, seɗ eamdem sibi violentiam perpetuo ret nente. Tandem re desperata cum inde ablisset Cantacuzenus, postera die tempestas sevire desiit, et panlatim Anvins proterviam illam ac ferociam remisit. Variorum nola. Riem narrat Cantacuzenus lib. uti, cap. 35. pag. 456. Ducang. Cantacuzen. lib. in, cap. 28, pag. 411. Dυο CĂNG. Συχνοὶ τῶν τῆς ἀρεστιάδος προϊχέν των. En est Adrianopolis. Codex Reg. 2784. fol. 327 v., ubi de url:ium nomimilius mutatis. Όδουαλς καὶ μετά, ἡ νῦν Αδριανούπολις. Vide et Leonis Alati notas ad Georg. Acropol. Histor. cap. 13. edit. Reg., pag. 251. Boivin, De quo in Fumil. Byzant, egimus, pag. 259. Ducang. Cujns urbis meminit Cantacuzēnus, lib. 111, cap. 30. Vide notata ad Villharduinum. Bucang. Hebri. Vide Cantacuz. lit. tur, cap. 50, pag. 448, 469. DUCANG.

Chapter XIVCaput XIV

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

783 {a. m. 6849 ind. 9| NICEPDORI GREGOR dis iis, qui novorum exemplorum cognitionem comparare usque sibi cupiunt. Alert autem et mihi nihilo minus ea res fructum aliquem peculiarem, quatenus ad mores componendos prolest: item voluptatem haud parvam, dum crebro me ab aliis ad alia rerum genera multa et diversa commeioranda transferó. Quod et navigantibus usu venit, quibus modo occurrit pelagus, modo ex pelago insulæ adeuntur et portus, et immorari variis locis placet multiplicis mercaturæ gratia; ita ut regio colligant. V. At quoniam de iis rebus, quæ ad junioris usque Andronici mortem gestæ essent, satis a nobis dictum est, nunc ab re haud fuerit ea quæ deinceps acciderunt narrare fusius, ac superioribus conjungere. Rovocanda`itaque oratio nostra ad continuain et aplam rerum scriem, qua nihil integro historiæ corpori convenientius est. nulla sit, ex qua ili magna emolumenta unh CAPUT II. Cantacuzenus juniorum principum saluti consulit. Alexii Aporauci perniciosa consilia, doles extmir, genus, fortuna, mulæ artes. Cantacuzenum horiatur ad capesuenda imperii insignia. Euwders calumniatur. Imperatriz Auna tertio luctus die in palatium recipit. Apocanco suadente Joannes prtriarcha codicillos profert a defuncto imperature scriptos. Tutelam et imper:i administrationem variie rationibus conatur sibi arrogare. 1. Nondum imperator ultimum spiritum emiserat apud monasterium Hodegorum, castissimæ Dei genitrici sacrum, cum Joannem, ejus filium, qui tum nonum etatis annum excedebat, nec non minorem hujus fratrem Michaelem despotam, annos natum quatuor, Cantacuzenus serum assumplos 577 quamprimum in palatium transtulit, idoneo satellitum praesidio munivit; omni denique ex parte imperatoris domus securitati consuluit, veritus, ne quid inopinati subito accideret, ut illis temporibus fere fit. II. At Alexius Apocaucus non poteral id negliVariorum nota. Ubi Augusta triduo mansit post conjugis obitum, in palatium regressa. Caniacna. lib. 111, cap. 1. Istius ædis mentio in priore historia non semel occurrit, de qua pluribus egimus in Constantinop. Christ. Hib. IV, sect. 2, n. 24. DucaNG. Natus quippe Joannes Didymotichi svuit Junil, anno Chr. 1332, uui notat Gregoras lib. x, cap. 3. Vide Cantacuzen. lib. ult. cap. 2. Ducart Verti, qui tum nonum ætatis annum explebat. Malim nunc excedebat. Nain et en est vis verbi huic interpretationi favet id quod de Joanne legitur infra lib. xy, rap. 11, sect. 8, ubi dicitur uxorem duxisse Helenam sexdecim annos natus. Vide Famil. Byzant. DucaNG. Id ipsum tradit Cantac. lib. I, cap. 1. DeCANC. Exstat in Bibliotheca Regia codex ingens chartaceus Græcus, quo continentur Opera Hippocratis fere universa. Ejus libri initio imagines dua: in membranis pictae occurrunt. 1. Hippocrates in bemicyclo sedens, dextra calammin, læva librum tenet resignatum, 2. Magnus dux Apocaucus in cathedra fedél: quein poue stat puer, librum in pluteo apertum manu sinistra apprehensum tenens, et legenti similis. Ad utramque imaginem accessere Hippocratis et Apocauel laudes mūluz, senariis lambícis comprehense, exque in marxinİbus tabellarum exarata. Ex iis porro lambis appares Apocaucum, quantumvis publicis negotis districtum, studuisse medicine, imo et ejusre artis peritissimum fuisse. Ita quippe Hippocrates pictum in adversa pagina Apocaucus alloquitur

PG 148:839ὡς ἕπεσθαι καὶ τὴν τῶν στοιχείων εὐθὺς ἀγανάκτησιν πολλῷ τῷ θυμῷ ῥέουσαν, ὥσπερ αἰσθανομένων ὀργιζομένου τοῦ δεσπότου, καὶ συνεπιλαμβανομένων, ὡς δούλοις εἰκὸς, καὶ δεικνύντων ἔμπρακτον τὴν πρὸς τὸν δεσπότην τιμὴν διὰ τῆς βλαπτούσης ὁρμῆς καὶ μάλα τοι σφόδρα βιαίας ἀνταποδόσεως. (Δ.) Ἐπεκθέοντες δ’ οὖν ἑκατέρωθεν ἐνίοτε, νῦν μὲν ἐκ Διδυμοτείχου τινὲς τῶν στρατιωτῶν, νῦν δ’ ἐξ Ὀρεστιάδος καὶ τῶν πέριξ πολιχνίων, πολλὴν μὲν ἐκεῖθεν ἐνθάδε λείαν ἤλαυνον, πολλὴν δ’ ἐντεῦθεν ἐκεῖσε· νίκην δὲ καὶ τέλος ἐπιθεῖναι τῇ σπουδῇ, οὐκ ἦν οὐδετέρῳ κατ’ οὐδετέρου· ἀλλ’ ἐδίωκον ἀνήνυτα. αἱ δὲ πόλεις ἐφθείροντο διηνεκῶς ὑφ’ ἑαυτῶν ἠρέμα καὶ κατὰ μικρόν· καὶ ἦν, ὡς ἔοικε, βούλημα θεῖον καὶ ψῆφος ἄνωθεν κυρωθεῖσα, ἐκτριβῆναι καὶ γυμνωθῆναι τὰς πόλεις χρημάτων καὶ δόξης καὶ τάξεως ἐκ τῆς ἐμφυλίου ταυτησὶ στάσεως. (Ε.) Τῆς γε μὴν ἐμφυλίου μάχης καὶ ἀλλοφύλου τὸ ἐξαλλάττον καὶ ὑπερέχον ὁ Καντακουζηνὸς ἐξετάζων τὴν μὲν παροξυσμῷ καὶ πυρετῷ, τὴν δὲ θέρμῃ τε θέρους καὶ ψύξει χειμῶνος ἔλεγεν ἐοικέναι· καὶ εἶναι τὸ ὑπερέχον θατέρου πρὸς θάτερον μάλα πολύ.

(A. M. 6850, 18P. 10] [kur, a, natæol. 1] Facto his periculo, cum Lumen eodem iterum tu- ελάφα καὶ ὁ ποταμὸς ἐρέμα ἐκείνης ὑφατο της more exundasset, sero denique cognitum est, non casu aliquo cas moras objectas, sed providentia divina quæ omnia facillime quocunque vellet traduceret, ac nunc obsisteret apertissime Cantacuzeni cepts: atque inde feri, ut et ipsa statim clementa magno irarum æstu ferventia indignarentur, quasi iratum dominum sentirent, eique quatenus famulos deceret obsecundarent, 622 suamque erga illum observantiam re siguillcarent, illo scilicet noxio impetu violentissimaque remuneratione. συνεπιλαμβανομένων, ὡς δούλοις εἰκὸς, καὶ δεικνύντων ἔμπρακτον τὴν πρὸς τὸν δεσπότην τιμήν διὰ τῆς βλαπτούση; ὁρμῆς καὶ μάλα τοι σφόδρα βιαίας ανταποδόσεως. IV. Utrinque igitur interdum excurrentes, nunc aliqui ex Didymoticho milites, nunc ex Orestiade viciuisque oppidulis, multam inde huc prædam, η multawque hinc illuc abigebant. Neutri autem poterant vincere, atque ita finem contentioni imponere: sed frustra quidem instabant sibi utrinque. Urbes autem perpetuo conficiebantur a se invicem sensim atque paulatim. Et erat (ut videtur) placitum Deo ac cœlesti decreto sancitum, ut urbes attererentur, pecuniisque et honore et dignitatis gradu per civiles illos motus spoliarentur. Οβρεώς τε καὶ ἀγριότητος. Της δὴ τοιαύτης πείρα; δις ήδη γενομένης, καὶ τῶν ποταμίων ρευμάτων αὖθις ἐς τὴν ἐμοίαν ἐκείνην ἀναρρηγνυμένων ύπερτς φανίαν, ἔγνωσαν ὀψὲ, μὴ ἔκ τινος τύχης, ἀλλ' ἐκ θειοτέρας προνοίας εἶναι τὸ ἐναντίωμα, βάστα μὲν τὰ πάντα μετασκευαζούσης όπη βούλοιτο, καὶ νῦν δ' αντιπραττούσης μάλα τοῖς τοῦ Καντακουζηνοῦ προφανῶς ἐγχειρήμασιν· ὡς ἔπεσθαι καὶ τὴν τῶν στα χείων εὐθὺς ἀγανάκτησιν πολλῷ τῷ θυμῷ ῥέουσαν, ὥσπερ αἰσθανομένων ὀργιζομένου του δεσπότου, καὶ Δ'. Ἐπεκθέοντες δ᾽ οὖν εκατέρωθεν ἐνίοτε, νῦν μὲν ἐκ Διδυμοτείχου τινὲς τῶν στρατιωτών, νῦν δ' ἐξ Ορεστιάδος καὶ τῶν πέριξ πολιχνίων, πολλὴν μὲν ἐκεῖθεν ἐνθάδε λείαν ήλαυνον, πολλὴν δ᾽ ἐντεῦθεν ἐκεῖσε· νίκην δὲ καὶ τέλος ἐπιθείναι τῇ σπουδῇ, οὐκ ἦν ουδετέρφ κατ' ουδετέρου· ἀλλ᾽ ἐδίωκον ανήνυτα. Αἱ δὲ πόλεις ἐφθείροντο διηνεκώς ὑφ' ἑαυτῶν ἡρέμα καὶ κατὰ μικρόν· καὶ ἦν, ὡς ἔοικε, βούλημα θεῖον καὶ ψῆφος ἄνωθεν κυρωθεῖσα, εκτριβῆναι καὶ γυμνωθῆναι τὰς πόλεις χρημάτων καὶ δόξης καὶ τάξεως ἐκ τῆς ἐμφυλίου ταυτησὶ στάσεως. Ε'. Τῆς γε μὴν ἐμφυλίου μάχης καὶ ἀλλοφύλου τὸ ἐξαλλάττον καὶ ὑπερέχον ὁ Καντακουζηνὸς ἐξετάζων τὴν μὲν παροξυσμῷ και πυρετῷ, τὴν δὲ θέρμη τε θέσ μους καὶ ψύξει χειμῶνος ἔλεγεν εοικέναι· [Ρ. 588] καὶ εἶναι τὸ ὑπερέχον θατέρου προς θάτερον μάλα πολύ. Τὴν μὲν γὰρ ἔξωθεν ψύξιν εἶναι καὶ προσθήκοις ενδυμάτων ἰᾶσθαι καὶ τυρὸς εὐπορίς· καὶ αν τὴν ἔξωθεν ἐπεισόδιον θέρμην ἐνδυμάτων τε ὑφαιρέσει καὶ ἀνέμων πνοαῖς· τοὺς δ' ἐνδοθεν τικτομένους πυρετοὺς ἐξ ἐγκάτων δύσμαχον εἶναι καὶ μάλι ανανταγώνιστον χρῆμα. V. Et Cantacuzenus quidem civile bellum cum externo comparans, expendcusque, quantum alterum ab altero distaret et excederetur: civile quidem bellum frigori calorique febricitantium; bellum vero externum calori æstivo frigorique hiberno simile esse dictitabat: alterum nempe ex his ab altero multum excedi. Frigori cuim hiemis, quod externam est, facile esse vestimentorum accessione alque iguis copia mederi; rursus calorem æstatis, subtractis utpote externum atque adventitium, vestimentis ac per ventorum flatus temperari posse: febres autem, utpote intrinsecus ex ipsis visceribus Vl. li porro, qui propter Caulacuzenum aut exbulabant, aut in vinculis erant, quique in urbibus iu tacite illi favebant, ii, inquam, omines, vere appetente, spe erigebantur benignioris in posterum fortune. Sed erant vana: illorum spes. Illius enim res, ut vulgo aiunt de Mandrabola, quotidie in ɲojus procedebant. natas, rem esse indomitam atque ineluctabilem, Γ. Οἱ δὲ διὰ τὸν Καντακουζηνὸν ἐξόριστοι καὶ δεσμῶται, καὶ ὅσοι λεληθότως ἐν ταῖς πόλεσι τὰ ἐκείνου διετέλουν φρονοῦντες, μετέωροι ταῖς ἐλπίσιν ἦσαν έαρος επισείοντος, εὐμενὴ καταστήσεσθαι σφίσι τὴν τύχην. 'Αλλ' ἄρα ἦσαν μάταια τὰ τῶν ἐλπίδων. Ως γὰρ ἐπὶ Μανδραβόλου τὰ ἐκείνου διηνεκώ; ἐχώρες. CAPUT XV. Præcipuarum urbium præfecti Theodorus Synadinus et Guido Armenius. Hujus ex Armenia migratio; uxeres duæ. Hostilis animus in Cantacuzenum affinem, cujus et boua diripit et amicos rezal. Sinistra auguria. Solis ne lunæ defectus et colores. Arbores wive oppressæ el ramis czulie. 623 1. Sed repetenda pauio aiuus terum expo, sizio, ut clariora auditoribus liant, quæ sequuntur. Etenim Thessalonica et cæteris circum urbibus, ad Strymonem usque flaviam, præpositus erat Theodorus Synademus protostrator: Serthuis vero, et Α'. Ἐπανακτέον δὲ βραχὺ τὴν διήγησιν, ἵνα ταφέστέρα γένοιτο τοῖς ἀκούουσι τὰ ἐξῆς. Θεσσαλονίκης μὲν γὰρ, καὶ τῶν πέριξ ἄχρι Στρυμόνος του ποταμιού Φιλέων, ἣν ἐπίτροπο, ο πρωτοστράτωρ Θεόδωρος ὁ Σύνατη ή, ° τῆς δὲ τῶν Σεξ ών πόλεως, καὶ Variorum not. Proverbium, de quo Zrnobius. BiogemaDas, Suidas, Michael Apostolius, et alm. DUGANG. Cantacuz›n. lib. in, cap. 51, cujus allbí notk sem 1 meminit. Decang. Cantacuzenus Pepay legit, quam urbem in Thrace Thessalieque fibus Fere lunie socant Turci, ut scribit Leunelavius in pudic Cromastico Turcico. DUCANG. Pheras el Carru tarazeuns; atque illad ejus urbis novaea prihands fuisse, indicat breve Urbium Onomasticum, quod exstat in cod. leg. 29991, lal 70, των tour aita legitur Φερα: πνθυντικώς αἱ Σέμ pui, dai depaint of and teuing. Buivin.

τὴν μὲν γὰρ ἔξωθεν ψύξιν εἶναι καὶ προσθήκαις ἐνδυμάτων ἰᾶσθαι καὶ πυρὸς εὐπορίᾳ· καὶ αὖ τὴν ἔξωθεν ἐπεισόδιον θέρμην ἐνδυμάτων τε ὑφαιρέσεσι καὶ ἀνέμων πνοαῖς· τοὺς δ’ ἔνδοθεν τικτομένους πυρετοὺς ἐξ ἐγκάτων δύσμαχον εἶναι καὶ μάλα ἀνανταγώνιστον χρῆμα. (2.) Οἱ δὲ διὰ τὸν Καντακουζηνὸν ἐξόριστοι καὶ δεσμῶται, καὶ ὅσοι λεληθότως ἐν ταῖς πόλεσι τὰ ἐκείνου διετέλουν φρονοῦντες, μετέωροι ταῖς ἐλπίσιν ἦσαν ἔαρος ἐπισείοντος, εὐμενῆ καταστήσεσθαί σφισι τὴν τύχην. ἀλλ’ ἄρα ἦσαν μάταια τὰ τῶν ἐλπίδων. ὡς γὰρ ἐπὶ μανδραβόλου τὰ ἐκείνου διηνεκῶς ἐχώρει. ιε. Ἐπανακτέον δὲ βραχὺ τὴν διήγησιν, ἵνα σαφέστερα γένοιτο τοῖς ἀκούουσι τὰ ἑξῆς. Θεσσαλονίκης μὲν γὰρ, καὶ τῶν πέριξ ἄχρι Στρυμόνος τοῦ ποταμοῦ πόλεων, ἦν ἐπίτροπος ὁ πρωτοστράτωρ Θεόδωρος ὁ Συναδηνός· τῆς δὲ τῶν Σεῤῥῶν πόλεως, καὶ τῶν ἄχρι Χριστουπόλεως πολιχνίων, ὁ τοῦ θανόντος βασιλέως ἐξάδελφος, Γὴμ ὁ Ἀρμένιος·

(A. M. 6850, 18P. 10] [kur, a, natæol. 1] Facto his periculo, cum Lumen eodem iterum tu- ελάφα καὶ ὁ ποταμὸς ἐρέμα ἐκείνης ὑφατο της more exundasset, sero denique cognitum est, non casu aliquo cas moras objectas, sed providentia divina quæ omnia facillime quocunque vellet traduceret, ac nunc obsisteret apertissime Cantacuzeni cepts: atque inde feri, ut et ipsa statim clementa magno irarum æstu ferventia indignarentur, quasi iratum dominum sentirent, eique quatenus famulos deceret obsecundarent, 622 suamque erga illum observantiam re siguillcarent, illo scilicet noxio impetu violentissimaque remuneratione. συνεπιλαμβανομένων, ὡς δούλοις εἰκὸς, καὶ δεικνύντων ἔμπρακτον τὴν πρὸς τὸν δεσπότην τιμήν διὰ τῆς βλαπτούση; ὁρμῆς καὶ μάλα τοι σφόδρα βιαίας ανταποδόσεως. IV. Utrinque igitur interdum excurrentes, nunc aliqui ex Didymoticho milites, nunc ex Orestiade viciuisque oppidulis, multam inde huc prædam, η multawque hinc illuc abigebant. Neutri autem poterant vincere, atque ita finem contentioni imponere: sed frustra quidem instabant sibi utrinque. Urbes autem perpetuo conficiebantur a se invicem sensim atque paulatim. Et erat (ut videtur) placitum Deo ac cœlesti decreto sancitum, ut urbes attererentur, pecuniisque et honore et dignitatis gradu per civiles illos motus spoliarentur. Οβρεώς τε καὶ ἀγριότητος. Της δὴ τοιαύτης πείρα; δις ήδη γενομένης, καὶ τῶν ποταμίων ρευμάτων αὖθις ἐς τὴν ἐμοίαν ἐκείνην ἀναρρηγνυμένων ύπερτς φανίαν, ἔγνωσαν ὀψὲ, μὴ ἔκ τινος τύχης, ἀλλ' ἐκ θειοτέρας προνοίας εἶναι τὸ ἐναντίωμα, βάστα μὲν τὰ πάντα μετασκευαζούσης όπη βούλοιτο, καὶ νῦν δ' αντιπραττούσης μάλα τοῖς τοῦ Καντακουζηνοῦ προφανῶς ἐγχειρήμασιν· ὡς ἔπεσθαι καὶ τὴν τῶν στα χείων εὐθὺς ἀγανάκτησιν πολλῷ τῷ θυμῷ ῥέουσαν, ὥσπερ αἰσθανομένων ὀργιζομένου του δεσπότου, καὶ Δ'. Ἐπεκθέοντες δ᾽ οὖν εκατέρωθεν ἐνίοτε, νῦν μὲν ἐκ Διδυμοτείχου τινὲς τῶν στρατιωτών, νῦν δ' ἐξ Ορεστιάδος καὶ τῶν πέριξ πολιχνίων, πολλὴν μὲν ἐκεῖθεν ἐνθάδε λείαν ήλαυνον, πολλὴν δ᾽ ἐντεῦθεν ἐκεῖσε· νίκην δὲ καὶ τέλος ἐπιθείναι τῇ σπουδῇ, οὐκ ἦν ουδετέρφ κατ' ουδετέρου· ἀλλ᾽ ἐδίωκον ανήνυτα. Αἱ δὲ πόλεις ἐφθείροντο διηνεκώς ὑφ' ἑαυτῶν ἡρέμα καὶ κατὰ μικρόν· καὶ ἦν, ὡς ἔοικε, βούλημα θεῖον καὶ ψῆφος ἄνωθεν κυρωθεῖσα, εκτριβῆναι καὶ γυμνωθῆναι τὰς πόλεις χρημάτων καὶ δόξης καὶ τάξεως ἐκ τῆς ἐμφυλίου ταυτησὶ στάσεως. Ε'. Τῆς γε μὴν ἐμφυλίου μάχης καὶ ἀλλοφύλου τὸ ἐξαλλάττον καὶ ὑπερέχον ὁ Καντακουζηνὸς ἐξετάζων τὴν μὲν παροξυσμῷ και πυρετῷ, τὴν δὲ θέρμη τε θέσ μους καὶ ψύξει χειμῶνος ἔλεγεν εοικέναι· [Ρ. 588] καὶ εἶναι τὸ ὑπερέχον θατέρου προς θάτερον μάλα πολύ. Τὴν μὲν γὰρ ἔξωθεν ψύξιν εἶναι καὶ προσθήκοις ενδυμάτων ἰᾶσθαι καὶ τυρὸς εὐπορίς· καὶ αν τὴν ἔξωθεν ἐπεισόδιον θέρμην ἐνδυμάτων τε ὑφαιρέσει καὶ ἀνέμων πνοαῖς· τοὺς δ' ἐνδοθεν τικτομένους πυρετοὺς ἐξ ἐγκάτων δύσμαχον εἶναι καὶ μάλι ανανταγώνιστον χρῆμα. V. Et Cantacuzenus quidem civile bellum cum externo comparans, expendcusque, quantum alterum ab altero distaret et excederetur: civile quidem bellum frigori calorique febricitantium; bellum vero externum calori æstivo frigorique hiberno simile esse dictitabat: alterum nempe ex his ab altero multum excedi. Frigori cuim hiemis, quod externam est, facile esse vestimentorum accessione alque iguis copia mederi; rursus calorem æstatis, subtractis utpote externum atque adventitium, vestimentis ac per ventorum flatus temperari posse: febres autem, utpote intrinsecus ex ipsis visceribus Vl. li porro, qui propter Caulacuzenum aut exbulabant, aut in vinculis erant, quique in urbibus iu tacite illi favebant, ii, inquam, omines, vere appetente, spe erigebantur benignioris in posterum fortune. Sed erant vana: illorum spes. Illius enim res, ut vulgo aiunt de Mandrabola, quotidie in ɲojus procedebant. natas, rem esse indomitam atque ineluctabilem, Γ. Οἱ δὲ διὰ τὸν Καντακουζηνὸν ἐξόριστοι καὶ δεσμῶται, καὶ ὅσοι λεληθότως ἐν ταῖς πόλεσι τὰ ἐκείνου διετέλουν φρονοῦντες, μετέωροι ταῖς ἐλπίσιν ἦσαν έαρος επισείοντος, εὐμενὴ καταστήσεσθαι σφίσι τὴν τύχην. 'Αλλ' ἄρα ἦσαν μάταια τὰ τῶν ἐλπίδων. Ως γὰρ ἐπὶ Μανδραβόλου τὰ ἐκείνου διηνεκώ; ἐχώρες. CAPUT XV. Præcipuarum urbium præfecti Theodorus Synadinus et Guido Armenius. Hujus ex Armenia migratio; uxeres duæ. Hostilis animus in Cantacuzenum affinem, cujus et boua diripit et amicos rezal. Sinistra auguria. Solis ne lunæ defectus et colores. Arbores wive oppressæ el ramis czulie. 623 1. Sed repetenda pauio aiuus terum expo, sizio, ut clariora auditoribus liant, quæ sequuntur. Etenim Thessalonica et cæteris circum urbibus, ad Strymonem usque flaviam, præpositus erat Theodorus Synademus protostrator: Serthuis vero, et Α'. Ἐπανακτέον δὲ βραχὺ τὴν διήγησιν, ἵνα ταφέστέρα γένοιτο τοῖς ἀκούουσι τὰ ἐξῆς. Θεσσαλονίκης μὲν γὰρ, καὶ τῶν πέριξ ἄχρι Στρυμόνος του ποταμιού Φιλέων, ἣν ἐπίτροπο, ο πρωτοστράτωρ Θεόδωρος ὁ Σύνατη ή, ° τῆς δὲ τῶν Σεξ ών πόλεως, καὶ Variorum not. Proverbium, de quo Zrnobius. BiogemaDas, Suidas, Michael Apostolius, et alm. DUGANG. Cantacuz›n. lib. in, cap. 51, cujus allbí notk sem 1 meminit. Decang. Cantacuzenus Pepay legit, quam urbem in Thrace Thessalieque fibus Fere lunie socant Turci, ut scribit Leunelavius in pudic Cromastico Turcico. DUCANG. Pheras el Carru tarazeuns; atque illad ejus urbis novaea prihands fuisse, indicat breve Urbium Onomasticum, quod exstat in cod. leg. 29991, lal 70, των tour aita legitur Φερα: πνθυντικώς αἱ Σέμ pui, dai depaint of and teuing. Buivin.

Chapter XVCaput XV

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

(s. M. 0849 IND. 9] [imp. 3. Palæol. 1] 792 vitato quod imminebat periculu, priusquam cape retur Byzantium, in Thraciam sitaque illie castella aufugisset, opusque tunc esset non amico fideli soJuni, sed et pecunia et infinito sumptu (omnibus enim rebus ille ante et post fugam plane destitutus erat), non modo in usum illius præsentem ea omGia liberaliter effudi, quae mihi iu Iwnis erant quamplurima, a patribus majoribusque ad me transmissa, sed et toti exercitui, cujus eram ipse dux, de meo plenissimos stipendiorum sumptus perpetuo suppeditavi. Qui enim ipsam animam, qua nec Lotus orbis ace orbis totius opes bene permutentur, pro illius salute ultro effudissem, haulquaquam certe pecuniis aut possessionibus aut rei pecuarie pepercissen. III. Atque ut varios subsecutorum periculorun casus et in septenni illo curriculo sudatos tanta contentione cursus ac recursus omittamus; postqaam Deo visum est, ut capta imperii sede solus rerum potiretur, non oblitus est ille meoruni erga se amorum et ardentissimi studii: 582 sed totum se animo atque cogitatione convertit ad investigandum præmium, quo mne posset digue remunerari. Cumque uit imperatorio apice sublimius inveniret, in id enixe incubuit, ut saltem collegam me imperatoremque faceret. Nam primo quidem eum pudebat, postquam Darius ille rex Persarum, homo. barbarus, Zopyrum sic amavisset, ut inclyta illa Babylone ac toto præterea Chaldæorum Medorumque imperio carere, Zopyrum autem videre omuibus membris sanum ardentissime optasset: pudebat, inquam, hominem humanioris disciplinæ et paterni imperii alumnum, victum ab illo videri se in referenda gratia. Deinde addebat, hæc mihi a se præmis persolvi non tam mei causa, quam it stabilitatem suam tueretur, atque ut vivo mortuoque se liberis suis simul et conjugi consultum vel. !. Αt ego, quam voluptatem percipiebam ex amore erga illum meo, eam mibi sinceram servarę cupiens, nec quæcunque studio fecissem, gloriæ et honoris videri cupiditate fecisse, nullum sive medivere sive majus splendidiusque præmium accipere volui; sed iis omnibus vacuus et purus ad hodiernum usque diem permansi. V. lli porro circa tutelam codicilli, quos pe triarcha nunc profert, illius non ulterioris temporis causa scripti sunt. Verebatur scilicet imperator, qualia multa præter omnem opinionem fortuitus casus invehit, ne et ipse periclitaretur, et ego quoque, illius comes et socius; cui ille et imperii el suarum omnium rerum successionem 583 semper commendaverat; praesertim cum feri land posset, ut, si in discrimen adduceretur salus imperatoris. Lib. viii, cap. 6, secl. 4. Bellum scilicet avi et ucpolis. Vide qua au1 notavimus supra ad lib. xx, cap. 7, seci. 1. BotVIS.

ὃς πρὸ τεττάρων καὶ εἴκοσιν ἐτῶν μετάπεμπτος γεγονὼς ἐξ Ἀρμενίας εἰς Βυζάντιον ὑπὸ τῆς τοῦ πατρὸς ἀδελφῆς, τῆς βασιλίδος δηλαδὴ καὶ μητρὸς Ἀνδρονίκου τοῦ βασιλέως, συνεζύγη τῇ τοῦ Καντακουζηνοῦ ἐξαδέλφῃ, καὶ πολὺν αὐτῇ συνοικήσας χρόνον ἄπαις διέμεινε· θανούσης δ’ ἐκείνης, συνεζύγη τῇ τοῦ Συργιάννου θυγατρὶ, ἐξ ἧς καὶ παίδων ἐγεγόνει πατήρ. ἦν δ’ ἀεὶ τῇ πατρίῳ τῶν Ἀρμενίων θρησκείᾳ χρώμενος. (Β.) Οὗτος οὖν ἕρμαιον τὴν τοῦ καιροῦ καὶ πραγμάτων σύγχυσιν εὑρηκὼς καὶ λημμάτων πρόφασιν κατέσχε τὰ ἐκεῖ τοῦ Καντακουζηνοῦ χωρία τε καὶ τὰς προσόδους, καὶ ζεύγη μυρία βοῶν, καὶ παντοίων ἄλλων ἀγέλας κτηνῶν, καὶ πάντα ἐξαργυρώσας πλεῖστα χρημάτων ἐκαρποῦτο βαλάντια. πάντας δὲ τοὺς ὑπὸ τὴν ἐπιτροπὴν αὐτοῦ πλουσίους αἰτίαις καθυποβάλλων, ὡς εἶεν ὁμόφρονες δήπου τῷ Καντακουζηνῷ, αὐτοὺς μὲν ἐν φρουραῖς εἶχε· τὰς δὲ σφῶν οὐσίας ἤθροιζεν ὅλαις χερσὶν αὐτὸς ἑαυτῷ. πάντα μὲν τοίνυν ὁπόσα ὁ χρόνος ἐκεῖνος ἔτεκε τὰ δεινὰ, ῥᾴδιον οὐκ ἂν εἴη διεξιέναι. ἔνια δ’ ἐν τοῖς λέγεσθαι μέλλουσιν ἄλλα ἄλλοθι κατασπειρόντων ἡμῶν, ἐξέσται δήπου καὶ τῶν λειπομένων ἐντεῦθεν τοῖς βουλομένοις καταστοχάζεσθαι.

(A. M. 6850, 18P. 10] [kur, a, natæol. 1] Facto his periculo, cum Lumen eodem iterum tu- ελάφα καὶ ὁ ποταμὸς ἐρέμα ἐκείνης ὑφατο της more exundasset, sero denique cognitum est, non casu aliquo cas moras objectas, sed providentia divina quæ omnia facillime quocunque vellet traduceret, ac nunc obsisteret apertissime Cantacuzeni cepts: atque inde feri, ut et ipsa statim clementa magno irarum æstu ferventia indignarentur, quasi iratum dominum sentirent, eique quatenus famulos deceret obsecundarent, 622 suamque erga illum observantiam re siguillcarent, illo scilicet noxio impetu violentissimaque remuneratione. συνεπιλαμβανομένων, ὡς δούλοις εἰκὸς, καὶ δεικνύντων ἔμπρακτον τὴν πρὸς τὸν δεσπότην τιμήν διὰ τῆς βλαπτούση; ὁρμῆς καὶ μάλα τοι σφόδρα βιαίας ανταποδόσεως. IV. Utrinque igitur interdum excurrentes, nunc aliqui ex Didymoticho milites, nunc ex Orestiade viciuisque oppidulis, multam inde huc prædam, η multawque hinc illuc abigebant. Neutri autem poterant vincere, atque ita finem contentioni imponere: sed frustra quidem instabant sibi utrinque. Urbes autem perpetuo conficiebantur a se invicem sensim atque paulatim. Et erat (ut videtur) placitum Deo ac cœlesti decreto sancitum, ut urbes attererentur, pecuniisque et honore et dignitatis gradu per civiles illos motus spoliarentur. Οβρεώς τε καὶ ἀγριότητος. Της δὴ τοιαύτης πείρα; δις ήδη γενομένης, καὶ τῶν ποταμίων ρευμάτων αὖθις ἐς τὴν ἐμοίαν ἐκείνην ἀναρρηγνυμένων ύπερτς φανίαν, ἔγνωσαν ὀψὲ, μὴ ἔκ τινος τύχης, ἀλλ' ἐκ θειοτέρας προνοίας εἶναι τὸ ἐναντίωμα, βάστα μὲν τὰ πάντα μετασκευαζούσης όπη βούλοιτο, καὶ νῦν δ' αντιπραττούσης μάλα τοῖς τοῦ Καντακουζηνοῦ προφανῶς ἐγχειρήμασιν· ὡς ἔπεσθαι καὶ τὴν τῶν στα χείων εὐθὺς ἀγανάκτησιν πολλῷ τῷ θυμῷ ῥέουσαν, ὥσπερ αἰσθανομένων ὀργιζομένου του δεσπότου, καὶ Δ'. Ἐπεκθέοντες δ᾽ οὖν εκατέρωθεν ἐνίοτε, νῦν μὲν ἐκ Διδυμοτείχου τινὲς τῶν στρατιωτών, νῦν δ' ἐξ Ορεστιάδος καὶ τῶν πέριξ πολιχνίων, πολλὴν μὲν ἐκεῖθεν ἐνθάδε λείαν ήλαυνον, πολλὴν δ᾽ ἐντεῦθεν ἐκεῖσε· νίκην δὲ καὶ τέλος ἐπιθείναι τῇ σπουδῇ, οὐκ ἦν ουδετέρφ κατ' ουδετέρου· ἀλλ᾽ ἐδίωκον ανήνυτα. Αἱ δὲ πόλεις ἐφθείροντο διηνεκώς ὑφ' ἑαυτῶν ἡρέμα καὶ κατὰ μικρόν· καὶ ἦν, ὡς ἔοικε, βούλημα θεῖον καὶ ψῆφος ἄνωθεν κυρωθεῖσα, εκτριβῆναι καὶ γυμνωθῆναι τὰς πόλεις χρημάτων καὶ δόξης καὶ τάξεως ἐκ τῆς ἐμφυλίου ταυτησὶ στάσεως. Ε'. Τῆς γε μὴν ἐμφυλίου μάχης καὶ ἀλλοφύλου τὸ ἐξαλλάττον καὶ ὑπερέχον ὁ Καντακουζηνὸς ἐξετάζων τὴν μὲν παροξυσμῷ και πυρετῷ, τὴν δὲ θέρμη τε θέσ μους καὶ ψύξει χειμῶνος ἔλεγεν εοικέναι· [Ρ. 588] καὶ εἶναι τὸ ὑπερέχον θατέρου προς θάτερον μάλα πολύ. Τὴν μὲν γὰρ ἔξωθεν ψύξιν εἶναι καὶ προσθήκοις ενδυμάτων ἰᾶσθαι καὶ τυρὸς εὐπορίς· καὶ αν τὴν ἔξωθεν ἐπεισόδιον θέρμην ἐνδυμάτων τε ὑφαιρέσει καὶ ἀνέμων πνοαῖς· τοὺς δ' ἐνδοθεν τικτομένους πυρετοὺς ἐξ ἐγκάτων δύσμαχον εἶναι καὶ μάλι ανανταγώνιστον χρῆμα. V. Et Cantacuzenus quidem civile bellum cum externo comparans, expendcusque, quantum alterum ab altero distaret et excederetur: civile quidem bellum frigori calorique febricitantium; bellum vero externum calori æstivo frigorique hiberno simile esse dictitabat: alterum nempe ex his ab altero multum excedi. Frigori cuim hiemis, quod externam est, facile esse vestimentorum accessione alque iguis copia mederi; rursus calorem æstatis, subtractis utpote externum atque adventitium, vestimentis ac per ventorum flatus temperari posse: febres autem, utpote intrinsecus ex ipsis visceribus Vl. li porro, qui propter Caulacuzenum aut exbulabant, aut in vinculis erant, quique in urbibus iu tacite illi favebant, ii, inquam, omines, vere appetente, spe erigebantur benignioris in posterum fortune. Sed erant vana: illorum spes. Illius enim res, ut vulgo aiunt de Mandrabola, quotidie in ɲojus procedebant. natas, rem esse indomitam atque ineluctabilem, Γ. Οἱ δὲ διὰ τὸν Καντακουζηνὸν ἐξόριστοι καὶ δεσμῶται, καὶ ὅσοι λεληθότως ἐν ταῖς πόλεσι τὰ ἐκείνου διετέλουν φρονοῦντες, μετέωροι ταῖς ἐλπίσιν ἦσαν έαρος επισείοντος, εὐμενὴ καταστήσεσθαι σφίσι τὴν τύχην. 'Αλλ' ἄρα ἦσαν μάταια τὰ τῶν ἐλπίδων. Ως γὰρ ἐπὶ Μανδραβόλου τὰ ἐκείνου διηνεκώ; ἐχώρες. CAPUT XV. Præcipuarum urbium præfecti Theodorus Synadinus et Guido Armenius. Hujus ex Armenia migratio; uxeres duæ. Hostilis animus in Cantacuzenum affinem, cujus et boua diripit et amicos rezal. Sinistra auguria. Solis ne lunæ defectus et colores. Arbores wive oppressæ el ramis czulie. 623 1. Sed repetenda pauio aiuus terum expo, sizio, ut clariora auditoribus liant, quæ sequuntur. Etenim Thessalonica et cæteris circum urbibus, ad Strymonem usque flaviam, præpositus erat Theodorus Synademus protostrator: Serthuis vero, et Α'. Ἐπανακτέον δὲ βραχὺ τὴν διήγησιν, ἵνα ταφέστέρα γένοιτο τοῖς ἀκούουσι τὰ ἐξῆς. Θεσσαλονίκης μὲν γὰρ, καὶ τῶν πέριξ ἄχρι Στρυμόνος του ποταμιού Φιλέων, ἣν ἐπίτροπο, ο πρωτοστράτωρ Θεόδωρος ὁ Σύνατη ή, ° τῆς δὲ τῶν Σεξ ών πόλεως, καὶ Variorum not. Proverbium, de quo Zrnobius. BiogemaDas, Suidas, Michael Apostolius, et alm. DUGANG. Cantacuz›n. lib. in, cap. 51, cujus allbí notk sem 1 meminit. Decang. Cantacuzenus Pepay legit, quam urbem in Thrace Thessalieque fibus Fere lunie socant Turci, ut scribit Leunelavius in pudic Cromastico Turcico. DUCANG. Pheras el Carru tarazeuns; atque illad ejus urbis novaea prihands fuisse, indicat breve Urbium Onomasticum, quod exstat in cod. leg. 29991, lal 70, των tour aita legitur Φερα: πνθυντικώς αἱ Σέμ pui, dai depaint of and teuing. Buivin.

PG 148:841(Γ.) Προειληφέναι μέντοι καὶ προηγήσασθαι τῶν τοιούτων συνεπεπτώκει σημεῖα κακῶν τά τε ἄλλα καὶ ἐπισκότησιν ἡλίου καὶ ἅμα σελήνης πρό γε αὐτῆς μάλα τοι σφόδρα μεγίστην, περὶ ζώδιον ἓν ἀμφοτέρας φημὶ τὸν τοξότην· καὶ πρὶν ὅλον ἑξαμηνιαῖον ἐξήκειν χρόνον ἐς τἀκριβὲς, ἑτέραν αὖθις συνεπεπτώκει γενέσθαι σελήνης ἔκλειψιν, περὶ τὸν ταῦρον γενομένου σαφῶς τοῦ ἡλίου, ἥττω μὲν ἐκείνης, δακτύλων δ’ οὖν ιδ καὶ αὐτήν. ἔκ τε οὖν τούτου, καὶ αὖ ἐκ τῶν περὶ τὰ τῶν φωστήρων πάθη φανέντων χρωμάτων, μεγάλων προαναφώνησις τοῖς βαθύτερον βλέπουσιν ἐγεγόνει δεινῶν. (Δ.) Δεύτερον δὲ, τὸ τῆς δενδροτομίας. περὶ γὰρ τὸν ὑδροχόον, εὐθὺς μετὰ τὸν αἰγοκέρων, τοῦ ἡλίου γενομένου, νύκτωρ ἁπάσης ἀνέμων σιωπησάσης πνοῆς, κατεῤῥάγη πλῆθος χιόνος οὐ φορητόν· ὑφ’ οὗ καταβαρυνθέντα τὰ τῆς βασιλευούσης τῶν πόλεων ἅπαντα δένδρα, καὶ ὅσα τῶν προαστείων αὐτῆς, τοσαύτην τὴν πτῶσιν ὑπέστησαν, ὥσθ’ ἡμέρας γενομένης, καὶ τὸ νυκτερινὸν ἑρμηνευσάσης δεινὸν, ἰδεῖν ξένον θέαμα, κλάδου παντὸς ἀπωρφανισμένα τὰ μέσα τῶν δένδρων καὶ σκόλοψί τισιν ἐοικότα καὶ ξύλοις νεκροῖς. ι.

[A. c. 13421 BYZANTINÆ HISTORLE LIB. XḤI. [INI. 1. PALEOL. 1] 842 τῶν ἄχρι Χριστουπόλεως πολιχνίων, ὁ τοῦ θανόντος omnibus Christopolin usque oppidis, defuncti inβασιλέως ἐξάδελφος, Γὴμ ὁ ᾿Αρμένιο, δ; πρλ τεττάρων καὶ εἴκοσιν ἐτῶν μετάπεμπτος γεγονώς ἐξ ᾿Αρμενίας εἰς Βυζάντιον ὑπὸ τῆς τοῦ πατρὸς ἀδελ φῆς, τῆς βασιλίδος δηλαδὴ καὶ μητρός Ανδρονίκου την βασιλέως, συνεζύγη τῇ τοῦ Καντακουζηνού ἐξαδέλφῃ, καὶ πολὺν αὐτῇ συνοικήσας χρόνον ἅπαις διέμεινε· θανούσης δ' ἐκείνης, συνεζύγη τῇ τοῦ Συργιάννου θυγατρὶ, ἐξ' η; καὶ παίδων ἐγεγόνει πατήρ. "Ην δ' ἀεὶ τῇ πατρίῳ τῶν ᾿Αρμενίων θρησ σκεία χρώμενος. peratoris consobrinus Guide Armenius; qui quatuor et viginti ab hinc retro annis Byzantium arcessitus (arcessiverat autem eum patris sui soror, Augusta eadem et Andronici imperatoris mater; Cantacuzeni consobrinam uxorem duxit; et per tempus diuturnum, quo illam secain habuit, liberis caruit: mortua deinde illa Syrgiannis filiam serum inatrimonio junxit, ex qua et liberos suscepit. in patria autem Armeniorum religione perseveravit. II. Is igitur temporum ac rerum perturbationem quasi donum fortunæ insperatum nactus et lucri faciendi occasionem, quidquid habebat illic prædiorum ac vectigaliuin Cantacuzenus, detinebat, Β. Οὗτός οὖν έρμαιον τὴν τοῦ καιροῦ καὶ πραγ μάτων σύγχυσιν εὑρηκὼς καὶ λημμάτων πρόφασιν κατέσχε τὰ ἐκεῖ τοῦ Καντακουζηνού χωρία τε καὶ τὰς προσόδους, καὶ ζεύγη μυρία βοῶν, καὶ παντοίων ἄλλων ἀγέλας κτηνῶν, καὶ πάντα εξαργυρώσας nec non infinita boum juga, et alia cujusquemodi πλείστα χρημάτων ἱκαρποῦτο βαλάντια. Πάντας δὲ τοὺς ὑπὸ τὴν ἐπιτροπὴν αὐτοῦ πλουσίους αἰτίαις καθυποβάλλων, ὡς εἶεν ὁμόφρονες δήπου τῷ Καντακουζηνῷ, αὐτοὺς μὲν ἐν φρουραῖς εἶχε· τὰς [P. 589] δὲ σφῶν οὐσίας ήθροιζεν όλαις χερσίν αὐτὸς ἑαυτῷ. Πάντα μὲν τοίνυν ὀπέσα ὁ χρόνος ἐκεῖνος ἔτεκε τὰ δεινά, ῥᾴδιονοὐκ ἂν εἴη διεξιέναι. Ενα δ᾽ ἐν τοῖς λέγεσθαι μέλλουσιν ἄλλα ἄλλους κατασπειρόντων ἡμῶν, ἐξέσται δήπου καὶ τῶν λειπομένων ἐντεῦθεν τοῖς βουλεμένος, καταστοχάζεσθαι. Γ΄. Προειληφέναι μέντοι καὶ προηγήσασθαι τῶν τοιούτων συνεπεπτώκει σημεία κακῶν τά τε ἄλλα καὶ ἐπισκότησιν ηλίου καὶ ἅμα σελήνης πρό γε pecora, conflatoque ex iis omnibus argento, maximam pecuniæ vim comparaverat. Idem quoquot in provincia, cui praeerat, opulentissimi erant, cos in crimen alducebat, ut nimirum Cantacuzeno assentientes, atque ipsos quidem in custodiam dabat: eorum autein facultates plenis manibus sibi coacervabat. Sed calamitates, quas tempora illa pepererunt, facile haud sit omnes percensere. Quarumadam vero sparsim et subinde mentionem faciemus, ut quilibet facile inde possit cætera 624 conjectare. III. Horum certe malorum signa antecessere ac prævia exstitere tum alia, tum eclipsis solis et luna simul: Et hæc quidem prior accidit longe nempe Sagittarium. Necdumn semestre column pe nitus exierat, cum alia rursus accidit lunæ eclipsis, sole Tauruin evidenter ingresso; minori quiden ha:c quam illa, sed et ipsa quatuordecim saltem digitorum. Et hoc igitur, et colores qui circa luminarium defectionem visi sunt, magnarum calamilatum praesagia allius iuspicientibus habita sunt. αὐτῆς μάλα τοι σφόδρα μεγίστην, περὶ ζώδιον ἐν maxima: utraque autem circa ldem zodiaci signum, ἀμφοτέρας φημὶ τὸν Τοξότην· καὶ πρὶν ὅλον ἑξιμηνιαῖον ἐξήχειν χρόνον ἐς τἀκριβές, ἑτέραν αὖθι; συναπεπτώκει γενέσθαι σελήνης έκλειψιν, περὶ τὸν Ταῦρον γενομένου σαφῶς τοῦ ἡλίου, ήττω μὲν ἐκείνης, δακτύλων δ᾽ οὖν ιδ' καὶ αὐτήν. Εκ τε οὖν τούτου, καὶ αὖ ἐκ τῶν περὶ τὰ τῶν φωστήρων πάθη φανέντων χρωμάτων, μεγάλων προαναφώνησις τοῖς βαθύτερον βλέπουσιν ἐγεγόνει δεινῶν. Δ'. Δεύτερον δὲ, τὸ τῆς δενδροτομίας. Περὶ γὰρ τὸν Υδροχόον, εὐθὺς μετὰ τὸν Αιγόκερων, τοῦ ἡλίου γενομένου, νύκτωρ ἁπάσης ἀνέμων σιωπησάσης πνοής, κατερράγη πλῆθος χιόνος οὐ φορητόν· ὑφ᾽ οὐ καταβαρυνθέντα τὰ τῆς βασιλευούσης τῶν πόλεων ἅπαντα δένδρα, καὶ ὅσα τῶν προαστείων αὐτῆς, τοσαύτην τὴν πτῶσιν ὑπέστησαν, ὥσθ' ἡμέρας γενομένης, καὶ τὸ νυκτερινόν έρμηνευσάσης δεινὸν, ἰδεῖν ξένον θέαμα, κλάδου παντὸς ἀπορφανισμένα τα μέσα τῶν δένδρων καὶ σκόλοψί τισιν εοικότα καὶ ξύλοις νεκροῖς. IV. Alterum item signum fuit arborum excidium. Statim enim post Capricornum, cum sol in Aquario esset, silente omni ventorum flatu, efusa est noctu divium copia non tolerabilis. Quo onere oppresse omnes principis urbis arbores, et quæcu que erant sub urbe, tantam dedere stragem, ut die orto ac nocturnam cladem indicante, novum objiceretur oculis spectaculum; mediæ videlicet arbores omnibus ramis orbatæ, et palis quibusdam ac morLuis lignis similes. Variorum notæ. Guido Armenius: Cantacuzeno (lib. i cap. 56), Συργήν τελεζιάνο; eidem (lib. sit, cap. 31): Συργή ντελεγουζιά: Gallice, Sire Gui de Lusignam, seu de Lusignem. Erat hic Audron:ci jumoris ἐξάδελφος. Scilicet Andronicus junior miatrem habuit Mariam Armenam, quæ et Ricta et Xene dicta est. Marie autem nepos fuit ex fratre Guido iste, qui postea Armeniæ rex fuit, in naτρώου προσηκούσης αὐτῷ κλήρου τῆς ἀρχῆς, inquit Cantacuzenus, Histor. lib. ut, c. 49. Βοινιν. Paynel Ge. CXLVIH

PG 148:843Ἐπεὶ δὲ καὶ περὶ τῆς βασιλίδος Εἰρήνης τῆς Καντακουζηνῆς, καὶ τῶν δυοῖν αὐτῆς ἀδελφῶν, πολὺς ἡμῖν ἔσται προϊοῦσιν ὁ λόγος, τὰ μέγιστα ταῖς παρούσαις συμβαλλομένων τύχαις τοῦ χρόνου καὶ ὑποθέσεσιν, ἐς τὸ πρότερον ἴχνος τοῦ λόγου φέρε ἐπανακάμψωμεν. εἶχε γὰρ δεσμίους αὐτοὺς τὸ πλησίον ὄρους Ῥοδόπης φρούριον τῆς τῶν Αὐδήρων μονῆς ἐκ πολλοῦ, κελεύσει τοῦ βασιλέως Ἀνδρονίκου τοῦ νέου, ἐπ’ ἐγκλήματι καθοσιώσεως. ἄρτι δὲ Καντακουζηνοῦ τοῦ βασιλέως ἐν Διδυμοτείχῳ τὰ ἐρυθρὰ ὑποδησαμένου πέδιλα, καὶ τῆς πολεμίας χειρὸς ἑκατέρωθεν παρασκευαζομένης, ἔρις ἐγένετο περὶ σφῶν, ὁποτέρῳ μέρει προτέρῳ γένοιτ’ ἂν τῆς εἱρκτῆς ἐξελόντι συμμάχους ἔχειν κατὰ θατέρου κρατίστους. (Β.) Πολλῶν τοιγαροῦν μεταξὺ γενομένων δρόμων καὶ λόγων, καὶ δεδιότων ἐκείνων, μὴ δεσμῶν ἀλλάξωνται δεσμὰ, κουφοτέρων ἴσως δεινότερα, καὶ μηδετέρῳ βεβαίως ἐχόντων μέρει θαῤῥεῖν, ἡ βασιλὶς Εἰρήνη, πολλὴν πλουτοῦσα τὴν σύνεσιν καὶ ἀγχίνοιαν καὶ τοσούτῳ νικῶσα τῇ τῶν φρενῶν ἐν ταῖς βουλαῖς ὀξύτητι, ὅσον ἐν γυναιξὶ τῷ κράτει τῆς γνώσεως καὶ τῇ τῶν ἠθῶν ἁρμονίᾳ, πάντα καλῶς τὴν ταχίστην διέθετο.

[A. M. 6850, IND. 10] CAPUT XVI. 1Ρ. 3. PAL. FOL. 1] De educendis carcere ambobus imperatricis Irenes fratribus Byzantii et Cantacuzeniani certant. Irenes prudentia et aliæ virtutes. Egregiam Cantacuzeno operam noval. Ut fratres ei conciliaverit. • antaenzenus, Thessalonica invadende pe oblata per litteras Synodeni, Didymotichum uxori el Manueli Asani custo. diendum committit. Polystylum instaurat el munit. Cureles Tribullus perduellis; Strummitzar principulu poʻitus; Crali ipsi metuendus. Romanis adulatur. Cantacuzeno suppetias venit; per Christopolitanas fauces transituro. Ducum et militum enumeratio. 1. Sed quoniam et de imperatrice Irenc Cantacuzena, et de duobus illius fratribus, frequens a nobis habebitur mentio, eo quod illorum opera in præsenti temporum conditione propositoque argumento plurimum emicuit, illuc jam revertamur, unde nostra deflexit oratio. Tenebat eos jampridem 625 vinctus proximum Rhodope monti castellum Aude. rorum monasterii, imperatoris Andronici junioris jussu, ob crimen majestatis. Statim vero atque Di dymotichi Cantacuzenus imperator pedes purpura inclusit, cum utrinque instrueretur manus hostilis, certamen exstitit de iis, utra pars prior carcere ipsos educeret, maximo futuros adversus alteram auxilio. II. Multæ itaque concursationes, multa colloquia intercesserunt. At cum illi vererentur, ne vincula vinculis mutarent, leviora fortas-e gravioribus, nec tulo possent alterutri parti confidere, Irene Augusta, niulto judicio et solertia pollens, ac tantum in consultationibus sagacitate, quantum intelligentiæ vi et morum elegantia cæteris mulieribus præstans, brevi omnia præclare ordinavit. Prudentiam nempe insitam ac naturalem sortita, maritum imperatorem, quem ejusmodi discrimina circumstabant, efficaci maxinioque juvabat auxilio. Itaque ei si non totam auctoritatem imperatoriam, at sane ejus longe maximam partem largita est. Ipsa quippe nunc blandioribus dictis labantes excitans auimos Α'. Ἐπεὶ δὲ καὶ περὶ τῆς βασιλίδος Εἰρήνης της Καντακουζηνῆς, καὶ τῶν δυοῖν αὐτῆς ἀδελφῶν πολὺς ἡμῖν ἔσται προϊοῦσιν ὁ λόγος, τα μέγιστα ταῖς παρούσαις συμβαλλομένων τύχαις τοῦ χρόνου καὶ ὑποθέσεσιν, ἐς τὰ πρότερον ίχνος τοῦ λόγου φέρε επανακάμψωμεν. Εἶχε γὰρ δεσμίους αὐτοὺς το πλησίον ὄρους Ροδόπης φρούριον τῆς τῶν Αὐδήρων μονῆς ἐκ πολλοῦ, κελεύσει τοῦ βασιλέως Ανδρονίκου τοῦ νέου, ἐπ' ἐγκλήματι καθοσιώσεως Αρτι δ Καντακουζηνοῦ τοῦ βασιλέως [Ρ. 590] ἐν Διδυμοτείχῳ τὰ ἐρυθρὰ ὑποδησαμένων πέδιλα, καὶ τῆς πολεμίας χειρὸς ἑκατέρωθεν παρασκευαζομένης, Ερις ἐγένετο περὶ σφῶν, ὁποτέρω μέρει προτέρω γένω τ' ἂν τῆς εἱρατῆς ἐξελόντι συμμάχους έχειν κατά κατέρου κρατίστους. Β'. Πολλῶν τοιγαρούν μεταξύ γενομένων δρόμων καὶ λόγων, καὶ δεδιότων ἐκείνων, μὴ δεσμῶν ἀλλάξωνται δεσμά, κουφοτέρων ἴσως δεινότερα, και μη. δετέρω βεβαίως εχόντων μέρει θαῤῥεῖν, ἡ βασιλίς Εἰρήνη, πολλὴν πλουτούσα την σύνεσιν καὶ ἀγχί νοιαν καὶ τοσούτῳ νικῶσα τῇ τῶν φρενῶν ἐν ταῖς βουλαῖς ἐξύτητι, ὅσον ἐν γυναιξὶ τῷ κράτει τῆς γνώσεως καὶ τῇ τῶν ἠθῶν ἁρμονία, πάντα καλώς τὴν ταχίστην διέθετο. Φρόνημα γὰρ αὐτοφυές τι καὶ αὐτοχάλκευτον εἰπεῖν κεκτημένη έμπρακτον παρ. εἶχε τῷ συζύγῳ καὶ βασιλεῖ καὶ μεγίστην ἐν το αύταις γενομένῳ τοῖς περιστάσεσι τὴν ἐπικουρίαν· καὶ εἰ μὴ τὸ πᾶν αὐτῷ τῆς βασιλείας αύτη κιό ρισται κράτος, ἀλλ᾽ οὖν καὶ μάλα δήπου σφόδρα γε τὸ πλεῖστον μέρος· νῦν μὲν λόγοις ἐπαγωγοῖς ἀναζωπυρούσα πεπτωκότα φρονήματα τῶν ἀμφὶ τὸν βα σιλέα συγγενῶν καὶ φίλων ἀληθῶν· νῦν δ' ἀφθόνη χειρὶ τὸν ἐν ἐξορίᾳ συνέκδημον αὐτοῖς γεγονότα προϊεμένη πλοῦτον, ἢ μᾶλλον τὰ τῶν μεγάλων ἐπείνων πλούτων περιλειφθέντα λείψανα, καθά προϊού σιν ἡμῖν ἐναργέστερον πάντα λελέξεται· νῦν δ' οὖν ἀπάση δραμοῦσα σπουδῇ, καὶ δι' ἑαυτῆς αὐτὴ βεβαίας παρασχομένη τοῖς ἀδελφοῖς τὰς ἐγγύας, τάχιστα ἐπανῆκε, μεθ' ἑαυτῆς αὐτοὺς τῷ συζύγῳ βασιλεῖ μάλα καθ' ώραν προσαγαγούσα, γνησίους καὶ ἀσφα λεῖς ἐπικούρους. corum, quos imperator habebat secum cognatos et vere amicos; nune larga manu opes effandens exsilii socias, aut potius magnarum illərum opum reliquias (que omnia planius postea a nobis explicabuntur), nunc omni saltem festinatione advolans, et per semel 026 ipsam firmas cautiones fratribus afferens, rediit quam celerrime, cos conjugi imperaturi tempore opportunissimo secum adducens, sincerts et minime suspectos defensores. Variorum: notæ. De quibus egimus in Famil. Byzant. pag. 201, a quo l'Abbeše de Veroisine appellatur. Do325, ubi Asaninam perstrinximus. Ducang. De Manuele id testatur Cantacuzenus, lib. us, cap. 41, quem ait ἐν Βήρα φρουρούμενον ὑπὸ κλο:οἶ; fuisse: ex quo einen:landus hoc loco Gree geras, qui locum vocal φρούριον τῆς Αὐδήρων μουνης, et lib. xvi, cap. 1, τῶν 'Αδήλων μονὴν, cum legendum sit Βήρας μονής. Εst enim Βήρα, seu Vera, castrum in Thracia ad llebri sou” Marizæ ostium, haud procul ab Ono. ubi monasterium virorum exstitit, ab Isaacio Commsno Andronici tyranni patre olim exstractum, uti auctor est Nicelas iu Andronico, lib. 1. cap. 2, et iu Isaacio Angelo, lib. tv, cap. 8; ut et Camacuzenus libu, cap. 26, 51, 51, 56; et ib. I. 62, quemad. modum a nobis observatum ad Vilikarduiñum, n. CANG. Τῆς τῶν Αὐδήρων μονῆς. Græ ΓΕ tiores Αύδηρα et Δύδετρα scripserunt, το "463. pa. Est autem Abdera oppidulum Thraciæ maritiium, Democriti patris. Cantacuzenus, lib. ut, cap. 17 el cap. 26, uxoris suæ fratres, non ia noasterio Αυδήρων, sed in Castello Bera seu Vers inclusos ait: unde Bucangius Gregoram reprehendit; quem et libro avi, cap. 4. Αδήλων μονήν pro βήρες μονήν dixisse ulmerial. Ego Gregorain lib. xvi, cap. 1, locum indicasɛe existimo plane diversum a Bera castello. llo.sis. Vide supra lib. xi. cap. 2, sect. 5. BoiviX, δειξαμένη ή κατά γυναικείων φρονήμα, εν Cantacuz. lib. iii, cap. οΰ, και μείζον τ ι·

φρόνημα γὰρ αὐτοφυές τε καὶ αὐτοχάλκευτον εἰπεῖν κεκτημένη ἔμπρακτον παρεῖχε τῷ συζύγῳ καὶ βασιλεῖ καὶ μεγίστην ἐν τοιαύταις γενομένῳ ταῖς περιστάσεσι τὴν ἐπικουρίαν· καὶ εἰ μὴ τὸ πᾶν αὐτῷ τῆς βασιλείας αὕτη κεχάρισται κράτος, ἀλλ’ οὖν καὶ μάλα δήπου σφόδρα γε τὸ πλεῖστον μέρος· νῦν μὲν λόγοις ἐπαγωγοῖς ἀναζωπυροῦσα πεπτωκότα φρονήματα τῶν ἀμφὶ τὸν βασιλέα συγγενῶν καὶ φίλων ἀληθῶν· νῦν δ’ ἀφθόνῳ χειρὶ τὸν ἐν ἐξορίᾳ συνέκδημον αὐτοῖς γεγονότα προϊεμένη πλοῦτον, ἢ μᾶλλον τὰ τῶν μεγάλων ἐκείνων πλούτων περιλειφθέντα λείψανα, καθὰ προϊοῦσιν ἡμῖν ἐναργέστερον πάντα λελέξεται· νῦν δ’ οὖν ἁπάσῃ δραμοῦσα σπουδῇ, καὶ δι’ ἑαυτῆς αὐτὴ βεβαίας παρασχομένη τοῖς ἀδελφοῖς τὰς ἐγγύας, τάχιστα ἐπανῆκε, μεθ’ ἑαυτῆς αὐτοὺς τῷ συζύγῳ βασιλεῖ μάλα καθ’ ὥραν προσαγαγοῦσα, γνησίους καὶ ἀσφαλεῖς ἐπικούρους. (Γ.) Ἐπεὶ δ’ ἐκ Συναδηνοῦ, ὃς τηνικαῦτα Θεσσαλονίκης ἐπετρόπευε, γράμματα ἐφοίτα συχνὰ, διεγείροντα τὴν ταχίστην αὐτὸν διαβάντα ἐς Μακεδονίαν ἐγκρατῆ Θεσσαλονίκης ἐκ τοῦ ῥᾴστου γενέσθαι· εἶναι γὰρ παρεσκευασμένον ἐξ ἐκείνου τουτὶ λαθραίαις σπουδαῖς ἐκ πολλοῦ·

[A. M. 6850, IND. 10] CAPUT XVI. 1Ρ. 3. PAL. FOL. 1] De educendis carcere ambobus imperatricis Irenes fratribus Byzantii et Cantacuzeniani certant. Irenes prudentia et aliæ virtutes. Egregiam Cantacuzeno operam noval. Ut fratres ei conciliaverit. • antaenzenus, Thessalonica invadende pe oblata per litteras Synodeni, Didymotichum uxori el Manueli Asani custo. diendum committit. Polystylum instaurat el munit. Cureles Tribullus perduellis; Strummitzar principulu poʻitus; Crali ipsi metuendus. Romanis adulatur. Cantacuzeno suppetias venit; per Christopolitanas fauces transituro. Ducum et militum enumeratio. 1. Sed quoniam et de imperatrice Irenc Cantacuzena, et de duobus illius fratribus, frequens a nobis habebitur mentio, eo quod illorum opera in præsenti temporum conditione propositoque argumento plurimum emicuit, illuc jam revertamur, unde nostra deflexit oratio. Tenebat eos jampridem 625 vinctus proximum Rhodope monti castellum Aude. rorum monasterii, imperatoris Andronici junioris jussu, ob crimen majestatis. Statim vero atque Di dymotichi Cantacuzenus imperator pedes purpura inclusit, cum utrinque instrueretur manus hostilis, certamen exstitit de iis, utra pars prior carcere ipsos educeret, maximo futuros adversus alteram auxilio. II. Multæ itaque concursationes, multa colloquia intercesserunt. At cum illi vererentur, ne vincula vinculis mutarent, leviora fortas-e gravioribus, nec tulo possent alterutri parti confidere, Irene Augusta, niulto judicio et solertia pollens, ac tantum in consultationibus sagacitate, quantum intelligentiæ vi et morum elegantia cæteris mulieribus præstans, brevi omnia præclare ordinavit. Prudentiam nempe insitam ac naturalem sortita, maritum imperatorem, quem ejusmodi discrimina circumstabant, efficaci maxinioque juvabat auxilio. Itaque ei si non totam auctoritatem imperatoriam, at sane ejus longe maximam partem largita est. Ipsa quippe nunc blandioribus dictis labantes excitans auimos Α'. Ἐπεὶ δὲ καὶ περὶ τῆς βασιλίδος Εἰρήνης της Καντακουζηνῆς, καὶ τῶν δυοῖν αὐτῆς ἀδελφῶν πολὺς ἡμῖν ἔσται προϊοῦσιν ὁ λόγος, τα μέγιστα ταῖς παρούσαις συμβαλλομένων τύχαις τοῦ χρόνου καὶ ὑποθέσεσιν, ἐς τὰ πρότερον ίχνος τοῦ λόγου φέρε επανακάμψωμεν. Εἶχε γὰρ δεσμίους αὐτοὺς το πλησίον ὄρους Ροδόπης φρούριον τῆς τῶν Αὐδήρων μονῆς ἐκ πολλοῦ, κελεύσει τοῦ βασιλέως Ανδρονίκου τοῦ νέου, ἐπ' ἐγκλήματι καθοσιώσεως Αρτι δ Καντακουζηνοῦ τοῦ βασιλέως [Ρ. 590] ἐν Διδυμοτείχῳ τὰ ἐρυθρὰ ὑποδησαμένων πέδιλα, καὶ τῆς πολεμίας χειρὸς ἑκατέρωθεν παρασκευαζομένης, Ερις ἐγένετο περὶ σφῶν, ὁποτέρω μέρει προτέρω γένω τ' ἂν τῆς εἱρατῆς ἐξελόντι συμμάχους έχειν κατά κατέρου κρατίστους. Β'. Πολλῶν τοιγαρούν μεταξύ γενομένων δρόμων καὶ λόγων, καὶ δεδιότων ἐκείνων, μὴ δεσμῶν ἀλλάξωνται δεσμά, κουφοτέρων ἴσως δεινότερα, και μη. δετέρω βεβαίως εχόντων μέρει θαῤῥεῖν, ἡ βασιλίς Εἰρήνη, πολλὴν πλουτούσα την σύνεσιν καὶ ἀγχί νοιαν καὶ τοσούτῳ νικῶσα τῇ τῶν φρενῶν ἐν ταῖς βουλαῖς ἐξύτητι, ὅσον ἐν γυναιξὶ τῷ κράτει τῆς γνώσεως καὶ τῇ τῶν ἠθῶν ἁρμονία, πάντα καλώς τὴν ταχίστην διέθετο. Φρόνημα γὰρ αὐτοφυές τι καὶ αὐτοχάλκευτον εἰπεῖν κεκτημένη έμπρακτον παρ. εἶχε τῷ συζύγῳ καὶ βασιλεῖ καὶ μεγίστην ἐν το αύταις γενομένῳ τοῖς περιστάσεσι τὴν ἐπικουρίαν· καὶ εἰ μὴ τὸ πᾶν αὐτῷ τῆς βασιλείας αύτη κιό ρισται κράτος, ἀλλ᾽ οὖν καὶ μάλα δήπου σφόδρα γε τὸ πλεῖστον μέρος· νῦν μὲν λόγοις ἐπαγωγοῖς ἀναζωπυρούσα πεπτωκότα φρονήματα τῶν ἀμφὶ τὸν βα σιλέα συγγενῶν καὶ φίλων ἀληθῶν· νῦν δ' ἀφθόνη χειρὶ τὸν ἐν ἐξορίᾳ συνέκδημον αὐτοῖς γεγονότα προϊεμένη πλοῦτον, ἢ μᾶλλον τὰ τῶν μεγάλων ἐπείνων πλούτων περιλειφθέντα λείψανα, καθά προϊού σιν ἡμῖν ἐναργέστερον πάντα λελέξεται· νῦν δ' οὖν ἀπάση δραμοῦσα σπουδῇ, καὶ δι' ἑαυτῆς αὐτὴ βεβαίας παρασχομένη τοῖς ἀδελφοῖς τὰς ἐγγύας, τάχιστα ἐπανῆκε, μεθ' ἑαυτῆς αὐτοὺς τῷ συζύγῳ βασιλεῖ μάλα καθ' ώραν προσαγαγούσα, γνησίους καὶ ἀσφα λεῖς ἐπικούρους. corum, quos imperator habebat secum cognatos et vere amicos; nune larga manu opes effandens exsilii socias, aut potius magnarum illərum opum reliquias (que omnia planius postea a nobis explicabuntur), nunc omni saltem festinatione advolans, et per semel 026 ipsam firmas cautiones fratribus afferens, rediit quam celerrime, cos conjugi imperaturi tempore opportunissimo secum adducens, sincerts et minime suspectos defensores. Variorum: notæ. De quibus egimus in Famil. Byzant. pag. 201, a quo l'Abbeše de Veroisine appellatur. Do325, ubi Asaninam perstrinximus. Ducang. De Manuele id testatur Cantacuzenus, lib. us, cap. 41, quem ait ἐν Βήρα φρουρούμενον ὑπὸ κλο:οἶ; fuisse: ex quo einen:landus hoc loco Gree geras, qui locum vocal φρούριον τῆς Αὐδήρων μουνης, et lib. xvi, cap. 1, τῶν 'Αδήλων μονὴν, cum legendum sit Βήρας μονής. Εst enim Βήρα, seu Vera, castrum in Thracia ad llebri sou” Marizæ ostium, haud procul ab Ono. ubi monasterium virorum exstitit, ab Isaacio Commsno Andronici tyranni patre olim exstractum, uti auctor est Nicelas iu Andronico, lib. 1. cap. 2, et iu Isaacio Angelo, lib. tv, cap. 8; ut et Camacuzenus libu, cap. 26, 51, 51, 56; et ib. I. 62, quemad. modum a nobis observatum ad Vilikarduiñum, n. CANG. Τῆς τῶν Αὐδήρων μονῆς. Græ ΓΕ tiores Αύδηρα et Δύδετρα scripserunt, το "463. pa. Est autem Abdera oppidulum Thraciæ maritiium, Democriti patris. Cantacuzenus, lib. ut, cap. 17 el cap. 26, uxoris suæ fratres, non ia noasterio Αυδήρων, sed in Castello Bera seu Vers inclusos ait: unde Bucangius Gregoram reprehendit; quem et libro avi, cap. 4. Αδήλων μονήν pro βήρες μονήν dixisse ulmerial. Ego Gregorain lib. xvi, cap. 1, locum indicasɛe existimo plane diversum a Bera castello. llo.sis. Vide supra lib. xi. cap. 2, sect. 5. BoiviX, δειξαμένη ή κατά γυναικείων φρονήμα, εν Cantacuz. lib. iii, cap. οΰ, και μείζον τ ι·

PG 148:846διὰ δὴ ταῦτα καὶ ἄσμενος, τὴν Διδυμοτείχου ἐπιτροπὴν παραδοὺς Εἰρήνῃ τῇ συζύγῳ καὶ βασιλίδι σὺν τἀδελφῷ Μανουὴλ τῷ Ἀσὰν, ἀφίκετ’ εὐθὺς καὶ ὠχύρου τὸ φρούριον, ὃ Πολύστυλον ὀνομαζόμενον πάλαι πρὸς θάλατταν νῦν αὐτὸς ἐξ οἰκείας δαπάνης συνεστήσατο παρὰ τὰς τοῦ Νέστου ἐκβολάς· ὃς ποταμῶν τῶν ἐν Θρᾴκῃ μέγιστος ἐκ τῶν τοῦ Αἵμου ὀρῶν ῥηγνύμενος ἀποπτύει τὸ ῥεῖθρον ἐς τὰ τοῦ Αἰγαίου πελάγους κράσπεδα. (Δ.) Ἄρτι δ’ εἰς πέρας ἥκοντες τῆς οἰκοδομίας, ἀφικνεῖσθαι πλησίον ἤμελλε καὶ Χρέλης ὁ Τριβαλλός· ὃς πρὶν ὑφ’ ἡγεμόνι τελῶν τῷ τῶν Τριβαλλῶν ῥηγὶ, δι’ αἰτίας οἱασδήτινας τὰ δεσμὰ τῆς ὑποταγῆς ῥήξας, οἰκείαν κατέστησεν ἀρχὴν ἑαυτῷ Στρουμμίτζαν, ὑπερνέφελον φρούριον, καὶ ὁπόσα περὶ Στρυμόνα τὸν ποταμὸν ἄχρι καὶ ἐς Ἀμφίπολίν ἐστι χωρία. διὰ γὰρ τὴν τῶν Ῥωμαίων ἐμφύλιον στάσιν κολακευόμενος ὑπ’ ἀμφοῖν τοῖν μεροῖν, φοβερός τις καὶ πάνυ τοι δυσεπιχείρητος τῷ Κράλῃ Σερβίας ἐγίνετο· καὶ ἦν οὑτωσί πως ἀπολαύων τοῦ χρόνου, κἀν τοῖς τῶν ἄλλων δυστυχήμασιν αὐτὸς εὐτυχῶν, κἀκ τῆς τῶν γειτόνων δυσπραγίας ἰδίαν εὐδαιμονίαν καρπούμενος.

Chapter XVICaput XVI

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

[4. c. 1361] BYZANTINE HISTORIE LIB. XII. [IMP. 1. PALEOL. [] 794 superstes ego ex eo bello evaderen. Tania siqui dem inter nos animorum erat conjunctio, ut Orestarum simul Pyladarumque omnium amicitiam concordia nostra lønge superaret. Etènim si, imperatore in Thessaliam profecto, Byzantii remanere me licuisset, non episcopis certe opus fuisset, non patriarcha, non mandatis, quæ conjugi et liberis et rebus imperatoriis consulerent. Sed ut illorum temporum conditio eo res adduxerat, ita certo ac definito illius ipsius temporis spatio ejusmodi tutela fuit circumscripta. Nuue vero ille imperatoris mortem in lucro ponit, nimirum regnandi avidus, atque in medium publicamque in lucem profert vetera quædam imperatoris scripta, quæ in præsenti nihil ad rem spectant. Eoque fit, ut mihi adversus ea non opus sit longa oratione, cum ad alia nie præsens necessitas compellat. VI. Mihi enim, ut orationi meæ finem imponam convenientem, illud D. Pauli superest usurpandam Cursum consummavi, fidem servavi: in reliquo reposita est mihi corona justitiæ. Quæ cum duabus relius definiatur, tutela scilicet et administratione imperatoriorum negotiorum, item despondenda juπiori imperatori Glia mea; tutela quidem et administratio imperii, perpetua inde usque et continua possessione ad me transierunt, et adhuc mihi incumbunt: 584 reliquum est, ut liberorum nostrorum conjunctio factis sponsalibus sanciatur, Post hæc Guito colloquio dimissi sunt ii qui covenerant. CAPUT IV. Apocaucus et patriarcha imperatrici persuadent, ut omnevr Cantacuzeno auctoritatem abroget. Prudentium conjecture de Apocanco. Cantacuzeni potentia et moderatio. Apocauci vires infirmæ. Animus perversus. Immoderata ambitio. Arz Epibatarum et alia castella ab eo exstructa, in quos usus. [P. I. At Apocaucus cum patriarcha ad Augustam privatim accedit persuadetque, ut nihil eorum que a Cantacuzeno dicta sint audiat, simulque us ri rerum administratione prorsus interdicat. Nec enim illo amplius opus esse; quandoquidem imperatrix ipsa cum filio posset rerum tractare gubernacula, collega ac defensore patriarcha, cui tutela jampridem ab imperatore delata fuisset. flec cum diceret ac persuaderet, non declarabat quæ et quot immania in animo consilia aleret, quasi in silva feras. lis tarnen qui intelligentiores erant inconstantia illa in dictis atque in persona retinenda adumbrabat saltem et leviter designabat, quas ille Romano imperio tempestates illaturus foret, ubi nactus esset potestatem. 11. Quantum enim ubique poterat Cantacuzenus, tan'um Apocauco deerat virium: quantumque Apocaucus ad pessima quæque erat proclivis, tantum aberat Cantacuzenus ab ulla vi inferenda iis, qui Paulus ad Timoth. Epist. 2, cap. 4, v. 7. Quem cum a vocat Cantacure. nus. Decase.

PG 148:848συννοῶν δ’ ὅμως ἔτι καὶ οὐ μάλα ἀνύποπτον τὴν εἰς τοὔμπροσθεν βασιλικὴν εὔκλειαν ποιούμενος τοῦ Καντακουζηνοῦ, φίλος εἶναι καὶ σύμμαχος αὐτῷ διετείνετο. ὅθεν καὶ ἐπειδὴ μιμησάμενοι τοὺς ἐν Θερμοπύλαις τριακοσίους ἐκ τῆς Σπάρτης, τὴν τοῦ Ξέρξου πάλαι παραφυλάττοντας δίοδον, προκατειλήφεσαν οἱ τοῖς Βυζαντίοις προσκείμενοι τὰ περὶ τὴν Χριστούπολιν στενὰ, καὶ σὺν ἐπιμελείᾳ μὴ πάνυ τοι ἐῤῥᾳθυμημένῃ καθήμενοι παρεφύλαττον νύκτωρ ἅμα καὶ μεθ’ ἡμέραν, ὡς ἄβατον ἐντεῦθεν τῷ βασιλικῷ τοῦ Καντακουζηνοῦ στρατῷ γίνεσθαι, διαμηνυθεὶς καὶ ὁ Χρέλης ἧκε Χριστουπόλεως ἔγγιστα, χεῖρα στρατιωτικὴν ἐπαγόμενος οὐ μικρὰν, συνεργήσων τε καὶ, τό γε εἰς δύναμιν ἧκον, ῥᾳδίαν ποιήσων ὁπώσποτε τῷ βασιλεῖ τὴν ἐς Θεσσαλονίκην πάροδον. (Ε.) Τούτων δ’ οὕτως ἐχόντων, οἱ μὲν ἐναπολειφθέντες ἦσαν ἐν Διδυμοτείχῳ μετὰ τῆς βασιλίδος Εἰρήνης καὶ τἀδελφοῦ Μανουὴλ τοῦ Ἀσὰν ἔνοπλοι στρατιῶται καὶ ἱππεῖς πλέον ἢ πεντακόσιοι· στρατηγοὶ δὲ δύο μὲν, Μανουήλ τε ὁ Ταρχανειώτης, τῶν συγγενῶν ὑπάρχων τις τῷ βασιλεῖ, καὶ Γεώργιος ὁ Φακρασῆς· καὶ μετ’ αὐτοὺς ἕτεροι δύο.

ὧν ἁπάντων τὴν καρτερίαν, καὶ τὴν περὶ τὰς ἐνοπλίους μάχας ἀνδρίαν καὶ ἐμπειρίαν, ἡ τῶν καθ’ ἕκαστα πράξεων μαρτυρία προϊόντος τοῦ λόγου δείξει σαφέστατα. οὕς γε μὴν ὁ βασιλεὺς ἑπομένους εἶχε, πρὸς ἣν ἀφηγεῖσθαι μέλλομεν ὑπερόριον ἐκστρατείαν, ἦσαν πλὴν τῶν ὅσοι τόξοις ἅμα καὶ σφενδόναις καὶ τοιούτοις ἑκηβόλοις ἐχρῶντο βέλεσι, τῶν μὲν λογάδων ἱππέων οὐχ ἥττους ἢ δισχίλιοι· τῶν δὲ συγγενῶν, καὶ τῶν ἄλλως εὐγενῶν ἀνδρῶν, καὶ ἅμα ὁπόσοι τῆς σφῶν θεραπείας ἦσαν, ἐς τὸ ἔγγιστα τῶν πεντακοσίων ἀνῆγον τὸν ἀριθμόν. ὧν ἔκκριτοι πάντων ὑπῆρχον μάλιστα οἵ τε δύο τοῦ βασιλέως υἱεῖς, Ματθαῖος καὶ Μανουήλ· καὶ μετ’ αὐτοὺς ὅ,τε τῆς βασιλίδος Εἰρήνης ἀδελφὸς Ἰωάννης ὁ Ἀσὰν καὶ ὁ τοῦ βασιλέως πρωτεξάδελφος Ἰωάννης ὁ Ἄγγελος. ὧν ἁπάντων τὴν ἐν τοῖς δεινοῖς μεγαλοψυχίαν, καὶ ὁπόσα χειρὸς καὶ γνώμης ἐνεδείξαντο μεγαλοφυοῦς ἔργα καὶ τρόπαια, ἐν τοῖς καθήκουσι τόποις προβαίνων ὁ λόγος δηλώσει καθ’ ἕκαστα. α.

PG 148:849Λήγοντος δ’ ἤδη τοῦ ἔαρος, ἄρας ὁ βασιλεὺς Καντακουζηνὸς ἐκ τῶν τοῦ Νέστου ποταμοῦ ἐκβολῶν, κἀξ εὐωνύμων ἀφεὶς τοὺς τὰ στενὰ τῆς Χριστουπόλεως παραφυλάττοντας, διὰ τῆς ἄκρας τοῦ ὄρους τὰς οἰκείας διεβίβασε δυνάμεις· μακροτέρᾳ μὲν καὶ ἐπιπόνῳ χρησάμενος τῇ πορείᾳ διὰ τὰς δυσχωρίας τῶν τε πετρῶν καὶ φαράγγων καὶ τῶν ἐκ τῆς λόχμης ἐκείνης δένδρων καὶ ἀκανθῶν· διεβίβασε δ’ οὖν, καὶ κατεστρατοπέδευσε περί που τὰ ἱππήλατα τῶν Φιλίππων, ἔνθα πάλαι Βροῦτος καὶ Κάςσιος ἐπολέμησαν Ὀκταβίῳ Καίσαρι. (Β.) Διαναπαύοντι δ’ αὐτόθι τὴν στρατιὰν προσῆλθεν αὐτῷ καὶ ὁ Χρέλης, ἐγγυώμενος πάντα οἱ τὰ κατὰ βούλησιν ἄσμενος ἐκτελεῖν. ὁ δὲ φίλον μὲν ἔχειν αὐτὸν ἔλεγε βούλεσθαι· τῆς μέντοι συμμαχίας αὐτῆς χρείαν ἥκιστα ἔχειν ἐν τῷ παρόντι. ξυνενόει γὰρ αὐτὸν γλώττῃ μὲν ὁμολογεῖν αὐτῷ φιλίαν διὰ τὸν ἐνεστῶτα φόβον τῶν ὅπλων· τὴν δὲ γνώμην εἶναι μετέωρον καὶ καραδοκοῦντα σαφῆ καὶ αὐτοδίδακτα τῆς μάχης ὄψεσθαι τὰ τέλη.

[A. c. 1342] ΒΥΖΑΝΤΙΝ. IISTORIS LIB. XIII. LIBER DECIMUS TERTIUS. CAPUT PRIMUM. Cantacuzenus Christopolitanas angustias ut evaserit. Circa Philippos castrametatur. Obluta ei auxilia a Carele: quem suspectum amice excipit; mox dimittit. Rhentina in deditionem accepta. Thessalonicum ire cunctatur, suo more. Melenici castellum ei deditur. Parergon de occasione non negligenda. Item de Oc casionis effigie. Synadenus et alii Cantacuzeno farentes, Thessalonica per seditionem pulsi, Gynæcocastrum se recipiunt. Guido Armeniacus Thessalonicenses armis adjuval. Classis Byzantina, Apocauco duce, Thessalonicam appulsa. Cantacuzenus Gynæcocastrum usque progressus cum Synadeno colloquitur. Hic animum mutat, et illi insidiatur. [Ρ. 392] Α'. Λήγοντος δ' ἤδη τοῦ δαρος, ἄρας ὁ βασιλεὺς Καντακουζηνὸς ἐκ τῶν τοῦ Νέστου ποταμοῦ ἐκβολῶν, καὶ εὐωνύμων ἀφεὶς τοὺς τὰ στενὰ τῆς Χριστουπόλεως παραφυλάττοντας, διὰ τῆς ἄκρας τοῦ ὄρους τὰς οἰκείας διεβίβασε δυνάμεις μακροτέρᾳ μὲν καὶ ἐπιπόνῳ χρησάμενο; τῇ πορείᾳ διὰ τὰς δυσχωρίας τῶν τε πετρῶν καὶ φαράγγων καὶ τῶν ἐκ τῆς λόχμης ἐκείνης δένδρων καὶ ἀκανθῶν· διε βίβασε δ' οὖν, καὶ κατεστρατοπέδευσε περί που τα ἱππήλατα τῶν Φιλίππων, ἔνθα πάλαι Βρούτος καὶ Κάσσιος ἐπολέμησαν Οκταδίω Καίσαρι. Β. Διαναπαύοντι δ' αὐτόθι τὴν στρατιὰν προσῆλθεν αὐτῷ καὶ ὁ Χρέλης εγγυώμενος πάντα οἱ τὰ κατά βούλησιν ἄσμενος ἐκτελεῖν. Ὁ δὲ φίλον μὲν ἔχειν αὐτὸν ἔλεγε βούλεσθαι τῆς μέντοι συμμαχίας αὐτῆς χρείαν ἥκιστα ἔχειν ἐν τῷ παρόντι. Συνενόει γὰρ αὐτὸν γλώττῃ μὲν ὁμολογεῖν αὐτῷ φιλίαν διὰ τὸν ἐνεστῶτα φόβον τῶν ὅπλων· τὴν δὲ γνώμην εξ. και μετέωρον καὶ καραδοκοῦντα σαφῆ καὶ αὐτοδίδα στα τῆς μάχης ὄψεσθαι τὰ τέλη. Οθεν λόγοις καὶ αὐτὸς χρησάμενος πρὸς αὐτὸν φιλίαν μακρὰν ἐπαγ γελλομένοις, ἐπὶ πολλαῖς τε δεξιωσάμενος ταῖς ἡμέραις, εἶτα ἀπέλυσε χαίροντά τε καὶ γείτονα χρηστὸν τοῦ λοιποῦ καὶ αὐτὸν ἐπαγγελλόμενον εἶναι. Γ'. Αὐτὸς δὲ μικρὸν ἐκεῖθεν προβες είχε καθ' ό μολογίαν φρούριον Ρεντίναν καλούμενον Δέον ὀλίγων ἐντὸς ἡμερῶν ἀπιόντα περιστρατοπεδεύσαι Cantacuz. lib. 1. cap. 58. DUCANG. 6311. Exeunte porro jam vere, Cantacuzenus imperator, ab Nesti luvii ostiis profectus, relictisque ad lævam iis qui Christopolitanas fauces custodiebaut, suas copias per ipsum verticem montis transmisit: longiori quidem ac difficili usus itinere propter iniquitatem locorum, quæ et saxis aspera et confragosa erant et imminentis silvæ arboribus dumisque obstruebantur; transmisil tamen, et ca. strametatus est circa Philipporum planitiem, ubi 632 Brutus olim et Cassius cum Octavio Cæsare prælium conseruerunt. 1. Illic exercitum suum reficienti Chrees occurrit spondetque se, quidquid iste jusserit, libenter exse cuturum. At hic amicum quidem habere euin velle se significat, non tamen ejus auxilio sibi in præsentia opus esse ullatenus. Intelligebat enim, cum lingua quidem amicitiam profiteri ob instantis belli melum, animi autem dubiam pendere; exspectantem videlicet, quoad certum exploratumque pugnæ exitum intueretur. Quocirca verbis apud eum usus et ipse magnam profitentibus amicitiam, multos per dies comiter et benigne tractavisset, dimisit postea gaudentem, ac boni in posterum vicini officio functurum sese pollicentem. cuan III. Ipse autem non longe inde progressus castellum, cui Rbentina nomen est, in deditionem acci pit. Unde cum deberet discedere, atque intra pauVariorum notæ. Oppidulum Thessalonica unius dici itinere distans. Cantacuz. ibid. et cap. 59, 45. Dugang.

ὅθεν λόγοις καὶ αὐτὸς χρησάμενος πρὸς αὐτὸν φιλίαν μακρὰν ἐπαγγελλομένοις, ἐπὶ πολλαῖς τε δεξιωσάμενος ταῖς ἡμέραις, εἶτα ἀπέλυσε χαίροντά τε καὶ γείτονα χρηστὸν τοῦ λοιποῦ καὶ αὐτὸν ἐπαγγελλόμενον εἶναι. (Γ.) Αὐτὸς δὲ μικρὸν ἐκεῖθεν προβὰς εἷλε καθ’ ὁμολογίαν φρούριον Ῥεντίναν καλούμενον. δέον δ’ ὀλίγων ἐντὸς ἡμερῶν ἀπιόντα περιστρατοπεδεῦσαι τὰ τῆς Θεσσαλονίκης τείχη, καὶ περικροτῆσαι τῷ πλήθει τῶν ὅπλων καὶ τῇ ῥώμῃ τῶν ἀνδρῶν, καὶ ἐπιῤῥῶσαι μὲν τὸν ταύτης ἐπιτροπεύοντα τέως Συναδηνὸν, καὶ ὅσοι τούτῳ ταὐτὰ σπουδάζοντες ἦσαν ὑπὲρ αὐτοῦ, καταπλῆξαι δ’ ἐκ τοῦ αἰφνιδίου τοὺς τἀναντία κατ’ αὐτοῦ φρονοῦντας· ὁ δ’ ἡμέραν ἐξ ἡμέρας παρακρουόμενος ἔτριβε τὸν χρόνον ἐνταῦθα καθήμενος, οὐ στρατιωτικὸν, ἀλλ’ ἴδιον τρόπον αὐτοῦ καὶ συνήθη κἀνταῦθα τελῶν. μηδὲ γὰρ ἐθέλων ὅλως ὁμόφυλον αἷμα χεόμενον τοῖς οἰκείοις θεάσασθαι ὀφθαλμοῖς ἀναίμακτον ἐζήτει στῆσαι τρόπαιον. διὸ καὶ περιμένων ἐκάθητο τὴν τῶν Θεσσαλονικέων ἴσως διὰ φόβον ἑκούσιον καὶ ὑπόσπονδον προδοσίαν. μεταξὺ δ’ ὅμως εἷλε καθ’ ὁμολογίαν καὶ τὸ Μελενίκου πάνυ τοι ἐχυρὸν καὶ δύσμαχον φρούριον, Βυζαντίοις πάλαι προσκείμενον·

[A. c. 1342] ΒΥΖΑΝΤΙΝ. IISTORIS LIB. XIII. LIBER DECIMUS TERTIUS. CAPUT PRIMUM. Cantacuzenus Christopolitanas angustias ut evaserit. Circa Philippos castrametatur. Obluta ei auxilia a Carele: quem suspectum amice excipit; mox dimittit. Rhentina in deditionem accepta. Thessalonicum ire cunctatur, suo more. Melenici castellum ei deditur. Parergon de occasione non negligenda. Item de Oc casionis effigie. Synadenus et alii Cantacuzeno farentes, Thessalonica per seditionem pulsi, Gynæcocastrum se recipiunt. Guido Armeniacus Thessalonicenses armis adjuval. Classis Byzantina, Apocauco duce, Thessalonicam appulsa. Cantacuzenus Gynæcocastrum usque progressus cum Synadeno colloquitur. Hic animum mutat, et illi insidiatur. [Ρ. 392] Α'. Λήγοντος δ' ἤδη τοῦ δαρος, ἄρας ὁ βασιλεὺς Καντακουζηνὸς ἐκ τῶν τοῦ Νέστου ποταμοῦ ἐκβολῶν, καὶ εὐωνύμων ἀφεὶς τοὺς τὰ στενὰ τῆς Χριστουπόλεως παραφυλάττοντας, διὰ τῆς ἄκρας τοῦ ὄρους τὰς οἰκείας διεβίβασε δυνάμεις μακροτέρᾳ μὲν καὶ ἐπιπόνῳ χρησάμενο; τῇ πορείᾳ διὰ τὰς δυσχωρίας τῶν τε πετρῶν καὶ φαράγγων καὶ τῶν ἐκ τῆς λόχμης ἐκείνης δένδρων καὶ ἀκανθῶν· διε βίβασε δ' οὖν, καὶ κατεστρατοπέδευσε περί που τα ἱππήλατα τῶν Φιλίππων, ἔνθα πάλαι Βρούτος καὶ Κάσσιος ἐπολέμησαν Οκταδίω Καίσαρι. Β. Διαναπαύοντι δ' αὐτόθι τὴν στρατιὰν προσῆλθεν αὐτῷ καὶ ὁ Χρέλης εγγυώμενος πάντα οἱ τὰ κατά βούλησιν ἄσμενος ἐκτελεῖν. Ὁ δὲ φίλον μὲν ἔχειν αὐτὸν ἔλεγε βούλεσθαι τῆς μέντοι συμμαχίας αὐτῆς χρείαν ἥκιστα ἔχειν ἐν τῷ παρόντι. Συνενόει γὰρ αὐτὸν γλώττῃ μὲν ὁμολογεῖν αὐτῷ φιλίαν διὰ τὸν ἐνεστῶτα φόβον τῶν ὅπλων· τὴν δὲ γνώμην εξ. και μετέωρον καὶ καραδοκοῦντα σαφῆ καὶ αὐτοδίδα στα τῆς μάχης ὄψεσθαι τὰ τέλη. Οθεν λόγοις καὶ αὐτὸς χρησάμενος πρὸς αὐτὸν φιλίαν μακρὰν ἐπαγ γελλομένοις, ἐπὶ πολλαῖς τε δεξιωσάμενος ταῖς ἡμέραις, εἶτα ἀπέλυσε χαίροντά τε καὶ γείτονα χρηστὸν τοῦ λοιποῦ καὶ αὐτὸν ἐπαγγελλόμενον εἶναι. Γ'. Αὐτὸς δὲ μικρὸν ἐκεῖθεν προβες είχε καθ' ό μολογίαν φρούριον Ρεντίναν καλούμενον Δέον ὀλίγων ἐντὸς ἡμερῶν ἀπιόντα περιστρατοπεδεύσαι Cantacuz. lib. 1. cap. 58. DUCANG. 6311. Exeunte porro jam vere, Cantacuzenus imperator, ab Nesti luvii ostiis profectus, relictisque ad lævam iis qui Christopolitanas fauces custodiebaut, suas copias per ipsum verticem montis transmisit: longiori quidem ac difficili usus itinere propter iniquitatem locorum, quæ et saxis aspera et confragosa erant et imminentis silvæ arboribus dumisque obstruebantur; transmisil tamen, et ca. strametatus est circa Philipporum planitiem, ubi 632 Brutus olim et Cassius cum Octavio Cæsare prælium conseruerunt. 1. Illic exercitum suum reficienti Chrees occurrit spondetque se, quidquid iste jusserit, libenter exse cuturum. At hic amicum quidem habere euin velle se significat, non tamen ejus auxilio sibi in præsentia opus esse ullatenus. Intelligebat enim, cum lingua quidem amicitiam profiteri ob instantis belli melum, animi autem dubiam pendere; exspectantem videlicet, quoad certum exploratumque pugnæ exitum intueretur. Quocirca verbis apud eum usus et ipse magnam profitentibus amicitiam, multos per dies comiter et benigne tractavisset, dimisit postea gaudentem, ac boni in posterum vicini officio functurum sese pollicentem. cuan III. Ipse autem non longe inde progressus castellum, cui Rbentina nomen est, in deditionem acci pit. Unde cum deberet discedere, atque intra pauVariorum notæ. Oppidulum Thessalonica unius dici itinere distans. Cantacuz. ibid. et cap. 59, 45. Dugang.

PG 148:851καὶ τὸν τῆς βασιλίδος Εἰρήνης ἀδελφὸν Ἰωάννην ἐπίτροπον αὐτοῦ καταλελοιπὼς διὰ μελέτης ἤδη πεποίηται τὰς δυνάμεις ἄγειν ἐπὶ Θεσσαλονίκην. (Δ.) Ἀλλ’ ἡ τοῦ χρόνου ταχίστη φορὰ βραδυτῆτα πραγμάτων οὐκ οἶδε φιλεῖν. ἐμοὶ γὰρ τῶν ζωγράφων ἐκείνους πολλάκις ἐπῄει θαυμάζειν, καὶ τῶν ἀνδριαντοποιῶν ὁπόσοι τῆς χρονικῆς περιόδου τὸ τάχος μιμεῖσθαι διὰ τῆς τέχνης ἐθέλοντες ἄνδρα ποιοῦσιν ὀπισθοφάλακρον μὲν ὡς ἐπίπαν, οὐ πάνυ δ’ ἀναφαλαντίαν, ἀλλὰ μέτωπον προϊσχόμενον λάσιον καὶ κόμην ἐκεῖθεν μακρὰν καθειμένον. τἄλλα γὰρ ὄντες σοφοὶ μόνης λείπονται φωνῆς ἐνταῦθα· καὶ ταύτην δὴ ταῖς τῶν χρωμάτων ἥκιστα μιμεῖσθαι δύνανται βαφαῖς· ὅθεν σιγῶσαν οὑτωσί πως ἱστᾶσι νομοθεσίας εἰκόνα, καὶ ἀνεκλάλητον κήρυκα πᾶσιν ἀεὶ διανέμουσιν, οἷς ἐῤῥᾳθυμημένον τὸν βίον ἀνύειν οὐκ ἔστιν αἰδὼς, μονονουχὶ βοῶντες, ὡς κατόπιν ἰοῦσι τριχῶν οὐ παρέξει λαβὴν ὁ Καιρὸς, ἀλλ’ ὄλισθον καὶ ἀποτυχίαν τοῦ ποθουμένου μακρὰν, τῆς ἐμπροσθίας ἤδη τοῦ χρόνου λαβῆς παρεῤῥυηκυίας καὶ ὅλως ἀπηγορευκυίας ἅπαν τὸ ἁμιλλώμενον.

851 [. x. G850, 1x0. 401 IMP. J. PALFOL. 1] 833 cissimos dies Thessalonicae mania obsidere et tam a τὰ τῆς Θεσσαλονίκης τείχη, [Ι. 393] καὶ περικρο armorum copia quam hominum robore circumvallare: ac Synadenum quidem illius urbis tunc prafectum, ensque qui cum illo sibi faverent, confir mare; eos vero, qui contra sentirent, ex improviso percellere ipse nihilominus procrastinando quotidie tempus ibi terebat oliosus, non militarem, sed suum tum quoque usitatum morem retineus. Cum enim omnino nollet civium sanguinem efſusum propriis videre eculis, tropæum constituere incruentum meditabatur: sedebatque 633 ideo exspectans, quoad Thessalonicenses dederent se sponte et ex pacto, metu fortasse compulsi. Interim tamen in deditionem accepit et Melenici validum prorsus atque expugnatu difficile castellum, Byzantinis pridem addictum: cui cum imperatricis Irenes fratrem Joannem præpositum reliquisset, copias Thessalonicam versus ducere jam parabat. IV. Verum enimvero rapidissima temporis fuga cunctationi in rebus gerendis ſavere haud solet. Eoque admiratus sum sæpenumero pictures se stamarios illos, qui celerein convertentis sese temporis lapsum arte exprimere cum volunt, hominem effingunt, occipiti quidem ex omni parte glabro; sec omnino tamen calvo capite, sed frontem hirsutam et comas ex ea promissiores exhibentem. Nam et alibi cum excellant, hic ipsam vocem tantum hem assequuntur, quam quia colorum fuco exprimere minime possunt, ideo mutam sic ferme legis imaginem proponunt, et præconem uacitum perpetuo exhibent iis omnibus, quos vitam agere desidiosam non pudet; praedicantque clara pene voce, poul terga euntibus non præbiturain esse Occasionem capillos arripiendos, sed lubricuin, et magnain a voto aberrationem, ubi anterior ansa semelelapsa fuerit, et id de quo certabatur omne jam prorsus denegaverit. V. Tum quoque igitur cum res longiori cunctatione dilata fuisset, incidit in suspicionem Synadenus fovendarum Cantacuzeni partium: inciderunt et omnes qui cum eo milites erant, e lectissimi quique Thessalonicensium. 634 In quos populo vehementissime concitato, magna fit civilibus glam diis cædes in florenti et frequentissima civitate. Atque ipse fortasse Synadenus occubuisset, et cum eo omnes qui iisden partibus studebant, nisi una ex portis effracta in arcem confușissent, quæ, ante urbem sity, Gynæeocastrum áb incolis nuncupatur et abest a Thessalonica ducentis stadiis. U Variorum Cantacuz. lib. ut, cap. 57, 38, cujus alibi non semel meminit. DocANG. Eadem hæc infra repetet lib. xxu. Est eliam initium Panegyrici sacri εἰς τὸν εὐαν είνα σμὸν τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου. Vide Indicens Ope Ition Gregorae Rhetoricorum. Βavis. Id ipsum notat Cantacuz cap 58, Pg. 175. DUCANG. : nempe, quos loco laudata Σεληνός - cat Cantacuzenus, seu potius ita sese appeilasse τῆσαι τῷ πλήθει τῶν ὅπλων καὶ τῇ βώμῃ τῶν ἀνδρῶν, καὶ ἐπ: ῤῥῶσα: μὲν τὸν ταύτης ἐπιτροπεύοντα τέως Συναδηνὸν, καὶ ὅσοι τούτῳ ταυτὰ σπουδάζοντες ἦσαν ὑπὲρ αὐτοῦ, καταπλήξαι δ' ἐκ τοῦ αἰφνιδίου το ς δύο ναντία κατ' αὐτοῦ φρονοῦντας· ὁ δ᾽ ἡμέραν ἐξ 4. μέρας παρακρουόμενος ἔτριβε τὸν χρόνον ἐνταῦθε καλήμενος, οὐ στρατιωτικόν, ἀλλ᾽ ἴδιον τρόπον αὐτ τοῦ καὶ συνήθη κανταῦθα τελῶν. Μηδὲ γὰρ ἐθέλων ὅπως ὁμόφυλον αἷμα χεόμενον τοῖ; οἰκείοις θεάσασθαι ὀφθαλμοῖς ἀναίμακτον ἐζήτει στῆναι τρόπαιον. Δι καὶ περιμένων εκάθητο τὴν τῶν Θεσσαλονικέων ἴσως διὰ φόβον ἐκούσιον καὶ ὑπόσπονδον προδοσίαν. Με ταξὺ δ' όμως είχε καθ' ομολογίαν καὶ τὸ Μελενίκου πάνυ τοι ἐχυρὸν καὶ δυσμαχον φρούριον Βυτ ζαντίοις πάλαι προσκείμενον· καὶ τὸν τῆς βασιλίδα; Ειρήνης ἀδελφὸν Ἰωάννην ἐπίτροπον αὐτοῦ καταλελοιπώς διὰ μελέτης ήδη πεποίητα: τὰς δυνάμεις ἄγειν ἐπὶ Θεσσαλονίκην. Δ'. Αλλ' ἡ τοῦ χρόνου ταχίστη φορά βραδυτήτα πραγμάτων οὐκ οἶδε φιλεῖν. Ἐμοὶ γὰρ τῶν ζωγρά φων ἐκείνους πολλάκις ἐπῄει θαυμάζειν, καὶ τῶν ἀνδριαντοποιῶν ὁπότοι τῆς χρονικής περιόδου τὸ τάχος μιμεῖσθαι διὰ τῆς τέχνης ἐθέλοντες ἄνδρα ποιοῦσιν ὀπισθοφύλακρον μὲν ὡς ἐπίπεν, οὐ πάνυ δ' ἀναφαλαντίαν, ἀλλὰ μέτωπον προϊεχόμενον λάσιον καὶ κόμην ἐκεῖθεν μακράν καθειμένον. Τάλλα γὰρ ὄντες σοφοί μόνης λείπονται φωνῆς ἐνταῦθα· καὶ ταύτην δὴ ταῖς τῶν χρωμάτων ἥκιστα μιμεῖσθαι δύο νανται βαφαῖς· ὅθεν σιγῶσαν ούτωσί πως ἱστάσι νο μοθεσίας εἰκόνα, καὶ ἀνεκλάλητον κήρυκα τάσιν ἀεὶ διανέμουσιν, οἷς ἐγερθυμημένων τὸν βίον ἀνύειν οὐκ ἔστιν αἰδὼς, μονονουχί βοῶντες, ὡς κατόπιν μουσι τριχῶν οὐ παρέξει λαδὴν ὁ Καιρός, ἀλλ᾽ ἄλισθον καὶ ἀποτυχίαν τοῦ ποθουμένου μικράν, τῆς ἐμπροσθίας ἤδη τοῦ χρόνου λαβῆς παρερόνηκίας καὶ δίως ἀπ γορευκυίας ἅπαν τὸ ἁμιλλώμενον. Ε΄. Κάνταῦθα τοίνυν ούτωσὶ τῆς βραδυτῆτος ἐκείν νης ἐκτεινομένης, υπωπτεύθη μὲν ὁ Συναδηνὸς τὰ βασιλέως φρονών ὑπωπτεύθησαν δ' οἱ περὶ αὐτὸν ἅπαντες στρατιώται, καὶ ὅσον τῆς Θεσσαλο νίκης τὸ ἔκκριτον, καὶ κινεῖται κατ' αὐτῶν ὁ δῆμο; ραγδαίως και γίνεται φόνος συχνὸς ἐξ ὁμοφύ λων ξιφῶν ἐν εὐανδρούσῃ καὶ πολυανθρώπῳ το λει Καὶ τέχ᾽ ἂν αὐτό; τε ἐφθείρετο ὁ Συναδη γῆς καὶ σύν γε αὐτῷ πάντες οἱ ταυτά φρονούντες αὐτῷ, εἰ μὴ τῶν τῆς πόλεως μίαν καθελόντες πυλῶν εἰς τὸ πρὸ τῆς πόλεως καταπεφεύγεσαν φρούριον, δ Γυναικόκαστρον μὲν πρὸς τῶν ἐγχωρίοιν καλ ται, ἀπέχει δὲ Θεσσαλονίκης σταδίοις διακοσίους. nota. indicat, qui silic 1 reipublicam causam tabantur, ἀνόματα χρηστοῖς τὴν τῆς κακίας υπόθεσιν περι πέττοντες, im Gregoras bujus lib. cap. 40. DUCANG. Vide Gloss. med. Cirrc. in ν. Μεγαλόπολις, ubi quædam de Thessalonicæ amplitudine attigi Ms. DUCANG. Munitio juxta Thessalonicam exstructa ah Andronico juniore. alone ita appellata, ὡς καὶ για ναικεία; αὐτη; τον δον κρειττων ἐσομένη τω

(Ε.) Κἀνταῦθα τοίνυν οὑτωσὶ τῆς βραδυτῆτος ἐκείνης ἐκτεινομένης, ὑπωπτεύθη μὲν ὁ Συναδηνὸς τὰ βασιλέως φρονῶν· ὑπωπτεύθησαν δ’ οἱ περὶ αὐτὸν ἅπαντες στρατιῶται, καὶ ὅσον τῆς Θεσσαλονίκης τὸ ἔκκριτον, καὶ κινεῖται κατ’ αὐτῶν ὁ δῆμος ῥαγδαίως, καὶ γίνεται φόνος συχνὸς ἐξ ὁμοφύλων ξιφῶν ἐν εὐανδρούσῃ καὶ πολυανθρώπῳ πόλει. καὶ τάχ’ ἂν αὐτός τε ἐφθείρετο ὁ Συναδηνὸς καὶ σύν γε αὐτῷ πάντες οἱ ταὐτὰ φρονοῦντες αὐτῷ, εἰ μὴ τῶν τῆς πόλεως μίαν καθελόντες πυλῶν εἰς τὸ πρὸ τῆς πόλεως καταπεφεύγεσαν φρούριον, ὃ Γυναικόκαστρον μὲν πρὸς τῶν ἐγχωρίων καλεῖται, ἀπέχει δὲ Θεσσαλονίκης σταδίους διακοσίους. (2.) Καὶ ἦν τὸ τῆς ὥρας τηνικαῦτα περὶ τὰς τοῦ θέρους ἀρχάς. ἧκε δ’ εὐθὺς ἐκ Σεῤῥῶν καὶ ὁ Ἀρμένιος Γὴμ ἐς Θεσσαλονίκην, πολλὴν ἐπαγόμενος δύναμιν στρατιωτικὴν, καὶ ἀνεῤῥώννυεν ὅσον εἰκὸς τὸ τῆς πόλεως φρόνημα, κατενηνεγμένον ὑπὸ τῶν αὐτῇ περιστάντων κινδύνων.

851 [. x. G850, 1x0. 401 IMP. J. PALFOL. 1] 833 cissimos dies Thessalonicae mania obsidere et tam a τὰ τῆς Θεσσαλονίκης τείχη, [Ι. 393] καὶ περικρο armorum copia quam hominum robore circumvallare: ac Synadenum quidem illius urbis tunc prafectum, ensque qui cum illo sibi faverent, confir mare; eos vero, qui contra sentirent, ex improviso percellere ipse nihilominus procrastinando quotidie tempus ibi terebat oliosus, non militarem, sed suum tum quoque usitatum morem retineus. Cum enim omnino nollet civium sanguinem efſusum propriis videre eculis, tropæum constituere incruentum meditabatur: sedebatque 633 ideo exspectans, quoad Thessalonicenses dederent se sponte et ex pacto, metu fortasse compulsi. Interim tamen in deditionem accepit et Melenici validum prorsus atque expugnatu difficile castellum, Byzantinis pridem addictum: cui cum imperatricis Irenes fratrem Joannem præpositum reliquisset, copias Thessalonicam versus ducere jam parabat. IV. Verum enimvero rapidissima temporis fuga cunctationi in rebus gerendis ſavere haud solet. Eoque admiratus sum sæpenumero pictures se stamarios illos, qui celerein convertentis sese temporis lapsum arte exprimere cum volunt, hominem effingunt, occipiti quidem ex omni parte glabro; sec omnino tamen calvo capite, sed frontem hirsutam et comas ex ea promissiores exhibentem. Nam et alibi cum excellant, hic ipsam vocem tantum hem assequuntur, quam quia colorum fuco exprimere minime possunt, ideo mutam sic ferme legis imaginem proponunt, et præconem uacitum perpetuo exhibent iis omnibus, quos vitam agere desidiosam non pudet; praedicantque clara pene voce, poul terga euntibus non præbiturain esse Occasionem capillos arripiendos, sed lubricuin, et magnain a voto aberrationem, ubi anterior ansa semelelapsa fuerit, et id de quo certabatur omne jam prorsus denegaverit. V. Tum quoque igitur cum res longiori cunctatione dilata fuisset, incidit in suspicionem Synadenus fovendarum Cantacuzeni partium: inciderunt et omnes qui cum eo milites erant, e lectissimi quique Thessalonicensium. 634 In quos populo vehementissime concitato, magna fit civilibus glam diis cædes in florenti et frequentissima civitate. Atque ipse fortasse Synadenus occubuisset, et cum eo omnes qui iisden partibus studebant, nisi una ex portis effracta in arcem confușissent, quæ, ante urbem sity, Gynæeocastrum áb incolis nuncupatur et abest a Thessalonica ducentis stadiis. U Variorum Cantacuz. lib. ut, cap. 57, 38, cujus alibi non semel meminit. DocANG. Eadem hæc infra repetet lib. xxu. Est eliam initium Panegyrici sacri εἰς τὸν εὐαν είνα σμὸν τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου. Vide Indicens Ope Ition Gregorae Rhetoricorum. Βavis. Id ipsum notat Cantacuz cap 58, Pg. 175. DUCANG. : nempe, quos loco laudata Σεληνός - cat Cantacuzenus, seu potius ita sese appeilasse τῆσαι τῷ πλήθει τῶν ὅπλων καὶ τῇ βώμῃ τῶν ἀνδρῶν, καὶ ἐπ: ῤῥῶσα: μὲν τὸν ταύτης ἐπιτροπεύοντα τέως Συναδηνὸν, καὶ ὅσοι τούτῳ ταυτὰ σπουδάζοντες ἦσαν ὑπὲρ αὐτοῦ, καταπλήξαι δ' ἐκ τοῦ αἰφνιδίου το ς δύο ναντία κατ' αὐτοῦ φρονοῦντας· ὁ δ᾽ ἡμέραν ἐξ 4. μέρας παρακρουόμενος ἔτριβε τὸν χρόνον ἐνταῦθε καλήμενος, οὐ στρατιωτικόν, ἀλλ᾽ ἴδιον τρόπον αὐτ τοῦ καὶ συνήθη κανταῦθα τελῶν. Μηδὲ γὰρ ἐθέλων ὅπως ὁμόφυλον αἷμα χεόμενον τοῖ; οἰκείοις θεάσασθαι ὀφθαλμοῖς ἀναίμακτον ἐζήτει στῆναι τρόπαιον. Δι καὶ περιμένων εκάθητο τὴν τῶν Θεσσαλονικέων ἴσως διὰ φόβον ἐκούσιον καὶ ὑπόσπονδον προδοσίαν. Με ταξὺ δ' όμως είχε καθ' ομολογίαν καὶ τὸ Μελενίκου πάνυ τοι ἐχυρὸν καὶ δυσμαχον φρούριον Βυτ ζαντίοις πάλαι προσκείμενον· καὶ τὸν τῆς βασιλίδα; Ειρήνης ἀδελφὸν Ἰωάννην ἐπίτροπον αὐτοῦ καταλελοιπώς διὰ μελέτης ήδη πεποίητα: τὰς δυνάμεις ἄγειν ἐπὶ Θεσσαλονίκην. Δ'. Αλλ' ἡ τοῦ χρόνου ταχίστη φορά βραδυτήτα πραγμάτων οὐκ οἶδε φιλεῖν. Ἐμοὶ γὰρ τῶν ζωγρά φων ἐκείνους πολλάκις ἐπῄει θαυμάζειν, καὶ τῶν ἀνδριαντοποιῶν ὁπότοι τῆς χρονικής περιόδου τὸ τάχος μιμεῖσθαι διὰ τῆς τέχνης ἐθέλοντες ἄνδρα ποιοῦσιν ὀπισθοφύλακρον μὲν ὡς ἐπίπεν, οὐ πάνυ δ' ἀναφαλαντίαν, ἀλλὰ μέτωπον προϊεχόμενον λάσιον καὶ κόμην ἐκεῖθεν μακράν καθειμένον. Τάλλα γὰρ ὄντες σοφοί μόνης λείπονται φωνῆς ἐνταῦθα· καὶ ταύτην δὴ ταῖς τῶν χρωμάτων ἥκιστα μιμεῖσθαι δύο νανται βαφαῖς· ὅθεν σιγῶσαν ούτωσί πως ἱστάσι νο μοθεσίας εἰκόνα, καὶ ἀνεκλάλητον κήρυκα τάσιν ἀεὶ διανέμουσιν, οἷς ἐγερθυμημένων τὸν βίον ἀνύειν οὐκ ἔστιν αἰδὼς, μονονουχί βοῶντες, ὡς κατόπιν μουσι τριχῶν οὐ παρέξει λαδὴν ὁ Καιρός, ἀλλ᾽ ἄλισθον καὶ ἀποτυχίαν τοῦ ποθουμένου μικράν, τῆς ἐμπροσθίας ἤδη τοῦ χρόνου λαβῆς παρερόνηκίας καὶ δίως ἀπ γορευκυίας ἅπαν τὸ ἁμιλλώμενον. Ε΄. Κάνταῦθα τοίνυν ούτωσὶ τῆς βραδυτῆτος ἐκείν νης ἐκτεινομένης, υπωπτεύθη μὲν ὁ Συναδηνὸς τὰ βασιλέως φρονών ὑπωπτεύθησαν δ' οἱ περὶ αὐτὸν ἅπαντες στρατιώται, καὶ ὅσον τῆς Θεσσαλο νίκης τὸ ἔκκριτον, καὶ κινεῖται κατ' αὐτῶν ὁ δῆμο; ραγδαίως και γίνεται φόνος συχνὸς ἐξ ὁμοφύ λων ξιφῶν ἐν εὐανδρούσῃ καὶ πολυανθρώπῳ το λει Καὶ τέχ᾽ ἂν αὐτό; τε ἐφθείρετο ὁ Συναδη γῆς καὶ σύν γε αὐτῷ πάντες οἱ ταυτά φρονούντες αὐτῷ, εἰ μὴ τῶν τῆς πόλεως μίαν καθελόντες πυλῶν εἰς τὸ πρὸ τῆς πόλεως καταπεφεύγεσαν φρούριον, δ Γυναικόκαστρον μὲν πρὸς τῶν ἐγχωρίοιν καλ ται, ἀπέχει δὲ Θεσσαλονίκης σταδίοις διακοσίους. nota. indicat, qui silic 1 reipublicam causam tabantur, ἀνόματα χρηστοῖς τὴν τῆς κακίας υπόθεσιν περι πέττοντες, im Gregoras bujus lib. cap. 40. DUCANG. Vide Gloss. med. Cirrc. in ν. Μεγαλόπολις, ubi quædam de Thessalonicæ amplitudine attigi Ms. DUCANG. Munitio juxta Thessalonicam exstructa ah Andronico juniore. alone ita appellata, ὡς καὶ για ναικεία; αὐτη; τον δον κρειττων ἐσομένη τω

PG 148:853τούτων δ’ οὕτως ἐχόντων, κατέπλευσε καὶ ὁ ναυτικὸς ἐκ Βυζαντίου στόλος παρὰ τὸ τῶν Θεσσαλονικέων ἐπίνειον, ναύαρχον ἔχων Ἀλέξιον τὸν Ἀπόκαυκον καὶ πλέον ἢ πεντήκοντα τριηρῶν ὅπλα καὶ δύναμιν, ὥσπερ ἐξ αὐτομάτου συμπεπτωκότων οὑτωσὶ τῶν πραγμάτων ἐπ’ εὐδαιμονίᾳ Θεσσαλονίκης. (Ζ.) Ἄρας δ’ ἐκ τῆς στρατοπεδείας ἐκείνης ἤδη καὶ ὁ βασιλεὺς ἧκε παρὰ τὸ Γυναικόκαστρον, καὶ ἥνωται τῷ τε Συναδηνῷ καὶ τοῖς ἀμφ’ αὐτὸν φυγάσι τῶν Θεσσαλονικέων στρατιωτῶν. κοινολογησαμένων δὲ πρὸς ἀλλήλους ὁπόσα εἰκὸς, ἐπειδὴ ἐμεμαθήκει τὸ τελευταῖον ὁ Συναδηνὸς, σκεύη μέν τινα χρυσᾶ τε καὶ ἀργυρᾶ, λίθοις καὶ μαργάροις ὁμοῦ περιηνθισμένα, ἐπιφερόμενον τὸν βασιλέα, χρημάτων δ’ οὐδὲν, ὁπόσα στρατιώταις εἰσὶν ἐφόδια πρόχειρα πρὸς διανομὴν καὶ λῆψιν τῶν ἐπιτηδείων, πρύμναν τε ἐκρούσατο καὶ τὴν γνώμην εὐθὺς μετέθετο, ἐς ἀπόγνωσιν τὸν οἰκεῖον πίπτοντα βλέπων στρατὸν ὑπ’ ἐνδείας τῶν ἀναγκαίων, καὶ ἅμα γραφαῖς καὶ χρημάτων καὶ τιμῶν ὑποσχέσεσιν ἐνδιδόντας, ὁπόσαι λάθρα καὶ συχνὰ πρὸς τοῦ Ἀποκαύκου σφίσιν ἐπέμποντο.

[a. c. 1312] ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ HISTORIE LIB. XIII. [Ρ. 394] Γ'. Καὶ ἦν τὸ τῆς ὥρας τηνικαῦτα περὶ τὰς τοῦ θέρους ἀρχάς. Ηκε δ' εὐθὺς ἐκ Σερρῶν καὶ ὁ Ἀρο μένιος Γήμ ἐς Θεσσαλονίκην, πολλὴν ἐπαγόμενος δύναμιν στρατιωτικὴν, καὶ ἀνεῤῥώννυεν ὅσον εἰκὸς τὸ τῆς πόλεως φρόνημα, κατενηνεγμένον ὑπὸ τῶν αὐτῇ περιστάντων κινδύνων. Τούτων δ' οὕτως ἐχόντων, κατέπλευσε καὶ ὁ ναυτικός ἐκ Βυζαντίου στόλος παρὰ τὸ τῶν Θεσσαλονικέων ἐπίνειον, ναύαρχον ἔχων 'Αλέξιον τὸν ᾿Απόκαυκον καὶ πλέον Η πεντήκοντα τριηρῶν ὅπλα καὶ δύναμιν, ὥσπερ ἐξ αυτομάτου συμπεπτωκότων οὕτωσὶ τῶν πραγμάτων ἐπ' εὐδαιμονία Θεσσαλονίκης. Ζ. "Αρας δ' ἐκ τῆς στρατοπεδείας ἐκείνης ἤδη καὶ ὁ βασιλεὺς ἧκε παρὰ τὸ Γυναικόκαστρον, καὶ ἦνωται τῷ τε Συναδηνῷ καὶ τοῖς ἀμφ' αὐτὸν φυγάσι τῶν Θεσσαλονικέων στρατιωτών. Κοινολογησαμένων δὲ πρὸς ἀλλήλους οπόσα εἰκὸς, ἐπειδὴ ἐμεμαθήκει τὸ τελευταῖον ὁ Συναδηνός, σκεύη μέν τινα χρυσά τε καὶ ἀργυρᾶ, λίθοις καὶ μαργάροις ὁμοῦ περιηνβισμένα, επιφερόμενον τὸν βασιλέα, χρημάτων δ' οὐδὲν, οπόσα στρατιώταις εἰσὶν ἐφόδια πρόχειρα πρὸς διανομὴν καὶ λῆψιν τῶν ἐπιτηδείων, πρύμναν τε ἀκρούσατο καὶ τὴν γνώμην εὐθὺς μετέθετο ἐς ἀπόγνωσιν τὸν οἰκεῖον πίπτοντα βλέπων στρατὸν ὑπ' ἐνδεία; τῶν ἀναγκαίων, καὶ ἅμα γραφαῖς καὶ χρησ μάτων καὶ τιμῶν ὑποσχέσεσιν ἐνδιδόντας, ὁπέσαι λάθρα καὶ συχνὰ πρὸς τοῦ ᾿Αποκαύκου σφίσιν ἐπέμποντο. Καὶ ἦν καιροφυλακῶν ἐξ ἐκείνου καὶ ὥραν ζητῶν, ἐν ᾗ ἂν ῥᾷστα συνειληφὼς αὐτὸν δέσμιον παραδοίη τῷ ᾿Αποκαύκῳ. Οὕτως ἀμφιῤῥεπὴς καὶ ἄστατος ἦν τὴν γνώμην ἀε!. VJ. Erat porro tunc initium fere æstatis. Statim vero et ipse Serrhis Thessalonicam venit Guido Arnicniacus, magnas secum adducens copias, roberavitque, ut par erat, civium animos, quos pericula undique impendentia fregerant. Ilæc cum ita se haberent, appulit et Byzantina classis ad portum Thessalonicensem, duca Alexio Apocauco, triremium plus quam quinquaginta, armis copiisque instructa, rebus quasi sponte eo deductis ad Thessalonicæ felicitatem. VII. Demum et ipse imperator, castris inde motis, ad Gynaecocastrum accessit, et Synadenum, eosque ex Thessalonicensibus militibus, qui circa illum fugitivi erant, convenit. lui cum inter se quantum par erat collocuti essent, intellexit tandem Synadenus, vasa quidem aurea argenteaque nonnulla, lapillis circum ac gemmis distincta, portari ab imperatore; nihil autem earum pecuniarum quæ militibu‹ parata sunt congiaria, ad distributionem perceptionemque rerumi necessararium. Quamobrem inibuit illico. et sententiam mutavit, cum 635 videret proprios milites ex rerum omnium penuria in desperationem labi, et litteris simul pecuniarumque et honerum promissionibus corrumpi, quæ ad eos clain et erebro ab Apocauco ventitabant. Eratque ex eo totus in aucupanda opportunitate quærendoque tempore, quo illum facillime comprehensum Apocauco vinctumn traderet. Adeo ille vacillabat semper animique erat inconstantis. CAPUT II. Synadeni insidiæ deprehensœ. Tumultus in castris. Cantacuzenus dispersos milites cogit, Acie instructa Apocaucum exspecial, suos quoque instruentem, at congredi non audentem. Pedetentim et composite recedit ad Triballos, exteris magis quam popularibus suis confisus. Ubinam pernoctarit. Legatos ab eo að Cralem præmissos homo Triballus comprehendit et ad Apocaucum deducit. De Liberio Triballo; cur nuntius ad eum missus. Exercitum transeuntem rustici lacessant. Liberius Cantacuzenum hospitio excipit. Hic hospiti vasa pretiosa dono dat Generum eidem pollicetur Manuelem filium. Crali per litteras commentalns Scopiam venit, ad Axium flumen. Tolerabili hospitio contentus illic cum exercitu subsistit. Cralem postridie convenit. Mutua salutationes. Dispar utriusque magnificentia. [Ρ. 395] Δ'. θέρους μὲν οὖν ἐνειστήκει καιρός καὶ ὁ Συναδηνὸς Θεόδωρος ἐπιβουλεύων πεφώραται· καὶ ἅμα θόρυβος ἀνὰ πᾶν τὸ τοῦ βασιλέως στρατόπε των ἦν, καὶ ὑποψίαι καὶ ἁρπαγαὶ κατ' ἀλλήλων καὶ δι ἀλλήλων, καὶ ἀτέκμαρτος ἀκοσμία. "Ηδη γὰρ καὶ ἡ τῆς τοῦ ᾿Αποκαύκου στρατιάς παρεδείκνυτο έφοδος. Καὶ τάχ' ἂν πρόχειρος τοῦτο ἦν ᾄδης τῷ βασιλεῖ τηνικαῦτα καὶ τελευταῖς; ἥλιος, εἰ μὴ τοῦ προφα νὺς αὐτὸν ὑπὲρ ἐλπίδα πᾶσαν ὁ Θεὸς ἐξείλετο κινη δύνου. Τοῦτον γὰρ ἐκ μέσης ψυχῆς ἐπικαλεσάμενος, καὶ ἅμα θαῤῥεῖν ἑαυτῷ παρακαλεσάμενος, τὸ ἀνακλητικὸν τὰς σάλπιγγας ἐκέλευσεν ἀνακρούσασθαι· καὶ συνέβει τὸ στρατιωτικών περὶ αὐτὸν εὐθὺς, ὅσοι μὴ δι' ἀσθένειαν λωποδύτας ἄλλοι ἄλλοις ἐν τοσαύτη περιπεσόντες συγχύσει γυμνοί διεσπάρησαν ἄλλοι ἄλλοσε. Variorum τείας πολεμίων προσβολής, Cantacuz. 11, 38. Du5. Cantacus. lib. ut, cap. 58, pag. 177. DeCA 1. Aderat itaque æstivum tempus, cum Theodori Synadeni insidia deprehensa sunt: simulque exstitere per totum imperatoris exercitum turbæ, et suspiciones, et mutuæ direptiones, et cæca rerum perturbatio. Jam enim et Apocauci copiarum signiBicabatur adventus, et hic fortasse exitiabilis atque extremus imperaturi dies fuisset, nisi eum ex evidenti periculo præeter spem omnem Deus exemisset. Quem ille ex intimo corde com invocassel, seque ipse confidere jussisset, receptui tubas canere imperavit; et confluxere milites ad eum statim omnes, præterquam ii qui in tanta trepidatione in latrones alii alios cum incidissent, ob imbecillitatem virium dispersi fuerant alii alio nudi. notæ. De Apocauro hic silet Cantacuzenus. lcCANG. Cantacuz. lib. ut, cap. 40. DUCANC. Cantacuz. lib. m, cap. 59. 10. DUCANG.

Book XIII · Chapter ILiber Decimus Tertius · Caput I

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

795 [s. u. 6819 Ind. 9] NICEPHOR GREGOR.E [tur. J. PALEOL. 1] 796 marum in ipsum violentam arnassent. Cum enim İsti facillimum esset manifesti sceleris convictos of primere, et imperatoria: dignitatis insignia nullo labore usurpare, id quidem facere noluit: sed eorum ingratum animum vehementer admiratus domi se continuit, alteroque aut tertio demum die silenrium rupit. Apocaucus vero, conatus quidem, sed frustra, Cantacuzenum de medio tollere, 585 quem solum eumdemque potentissimum adversarium consiliis suis fraudulen:is obstare compericbat, suo tamen more agere non desinebat. Inest enim illud opibus pariter et honoribus, ut cui indigno obvenerint, ejus mentem non secus atque cbrietas ex sua sede dimoveant. Namque hic, cum ad honores et fortuna splendorem pervenisset, magnaque opum quaesita vi suam excessisset surtem, decenti illico de statu animi declinavit, tyranvidisque arcanos amores altius pectori iufixos fovit. Bine ille nihil non fecit, nihil non conquisivit, quo ejusmodi malorum stirpem aleret. K4. Id autem ipsæ illæ clamant emissa pæne voce insanæ substructionum moles, quæ ad hodiernam usque diem illius improbitatem splendidissime declarant: Epibataruin seu nautarum intelligo castellum, et quæcunque ille cires urbis principis muros exstruxit, ancipitem quasi naturam habentia, terræque ac mari divisa. Portas enim utrinque illis addiderat a mari et a terra; ut mari pulsum terra exciperet; et vicissim terra ejecton triremis illa familiaris, ac juxta ejus domum stans quasi in portu, per infidum elementum aut insulam Principis deduceret, aut quocunque illam fortanæ exitus vocaturus foret. Nam et ibi, et quocunque se vo .ebat recipere, castelia caloque eductas arces fundaverat. Adeo vir ille improbus. ipso statim initio fuit; adeo malitiæ ac doli plenas celabát animo coFitationes. Quanquam 586 ullum inde fructum colligere ei contigit cludente scilicet Deo consilia illus ac molitiones, ut fusius infra declarabiKUS. Boᾷ CAPUT V. Hilites Cantacuzeno palavr favent. In solemni sacramente mentionem ejus faciunt. Uuus stricto gladio in Apocaneum irruit. Imperatriz cum suis Cantacuzenum supplex orat. Eo conspecto tumultus senalus. Oratio, qua ille adversariorum impro'itatem notat, clementiam et constantiam suam commendat. Demosthenis dictum, a Gregura correctum. Cantacuzeni et Apocnuci diversa instituta, diversi exilns, el inceptis convenientes. Cantacuzenus co nuo damnandus, quod pacem Ecclesiæ turbari permiserit, Mannte autem fama per totum exercitum, et ad cos omnes, qui ex quacunque urbe intelligen Infra cap. etc. Lab sui, cap. Cantacuz. lib. cap. Cap. hem lib. ut, cap. Adde cap. Dccare. Castellum mnum tissimum, haud procul a Selvbria. Cantacuz. lib. 1. cap. 24; lib. tu, cap. 40); lib. iv, cap. 47. Gregoras ipse infra cap. 9. DUCANG. Vide Gloss. med. Grarcit. in DaCANG.

[A. c. 1351] BYZANTINE HISTORLE LIB. XII. [IMP. J. PALEOL. 1]] 798 tissimi aderant, sedentem domi Cantacuzenum ab rerum administratione prorsus se abstinere, tumultus ingeus adversus et patriarcham et Apocaucum, et si qui ex ducibus consiliis corum faverent, accenditur. Negabant enim fieri posse, ut Cantacuzenum quidem obliviscerentur, virum beneficentissimum, communem altorein et parentem, nec tam ducem quam commilitonem suum, qui secum sub dio mediaque hieme bellicos labores tolerare didicisset, homines autem sequerentur furiosos, invidia et obscuro edio contabescentes; homines omnis bom ignaros, quod aut urbibus prodesse, ant hestes terrere, aut res imperatorias posset in majus provehere. Admoto itaque, sicut veteri more receptum est, divino Evangelio, per quod jurarent de fensuros se imperatorum vitam et fidem servatures, addidere, hi et Cantacuzeni nomen, imperii proenratoris. Cumque ad contradicendum aggrederetur Apocaneus, in eum statim quidam irruit stricto gladio, et illud Homericum adjecit, obscuro ferrum hoc jam sanguine tinges. Cui quidem militum multi assensi magno tumultu et clamore aulam implevernnt: ita ut Augusta et illi qui cum ea erant, metu exanimati, Canta uzeno 587 miserabiliter supplicarent. At is, malevolentiæ illorum nulla habita ratione, in medium illico prodiit. Cujus vultus simul ut afſfulsit, ex tumulta tempestatisque illius Auctibus tranquillitas rediit, et illius turbinis caligo in serenitatem versa est. Tum ille os aperuit, atque apud imperatricem, et cos qui tum aderant, banc orationem habuit 11. ↑ Quod præter opinionem humanitus accidat aliquid iis qui homines sunt, et patiantur ii injuriam, qui nec meditati sunt primi, nec intulerunt, id quidem ego non tam iis qui afficiuntur, quam iis qui amiciunt, crimini dandum esse existimo. (:100 autem in foveam primi labuntur, qui aliis foderunt, corum manifesta est culpa qui labuntur: ita ut illis quidem suus casus non longe absit a venia; hi vero ab omni venia quam longissime cadant, et legitimis pœnis se ipsos manifesto obligent. Sed cum omnia Deus juste moderetur, et ægris rebus convenientia adhibeat remedia, oportet et nos quoque, illum imitatos, non fovere animo iram in eos qui deliquerint sempiternam; sed in vil humanæ mortalem conditionem intuentes, pœnas ab hominibus expetere lauinimortales. Alioqui in submissum animadvertere qui velit, non illum a:ficial injuria, sed seinet ipsum, humana vide!! eet fragilitati palam insultans. Ac repentinæ exsistunt rerum vicissitudines, quæ 588 felicitatem ab aliis ad alios facillime transferunt, timendaqué omibus est cuca temporis volubilitas. Ego certe ita semper mihi ipsi consto, ut similem nic ranko conseam, qui felici indole assurgit et procerus Verti, et si qui ex ducibus. Malim ex proceribus, vel ex magistratibus. 179, Homer. Iliad. 1, 503. But

καὶ ἦν καιροφυλακῶν ἐξ ἐκείνου καὶ ὥραν ζητῶν, ἐν ᾗ ἂν ῥᾷστα συνειληφὼς αὐτὸν δέσμιον παραδοίη τῷ Ἀποκαύκῳ. οὕτως ἀμφιῤῥεπὴς καὶ ἄστατος ἦν τὴν γνώμην ἀεί. β. Θέρους μὲν οὖν ἐνειστήκει καιρὸς, καὶ ὁ Συναδηνὸς Θεόδωρος ἐπιβουλεύων πεφώραται· καὶ ἅμα θόρυβος ἀνὰ πᾶν τὸ τοῦ βασιλέως στρατόπεδον ἦν, καὶ ὑποψίαι καὶ ἁρπαγαὶ κατ’ ἀλλήλων καὶ δι’ ἀλλήλων, καὶ ἀτέκμαρτος ἀκοσμία. ἤδη γὰρ καὶ ἡ τῆς τοῦ Ἀποκαύκου στρατιᾶς παρεδείκνυτο ἔφοδος. καὶ τάχ’ ἂν πρόχειρος τοῦτο ἦν ᾅδης τῷ βασιλεῖ τηνικαῦτα καὶ τελευταῖος ἥλιος, εἰ μὴ τοῦ προφανοῦς αὐτὸν ὑπὲρ ἐλπίδα πᾶσαν ὁ θεὸς ἐξείλετο κινδύνου. τοῦτον γὰρ ἐκ μέσης ψυχῆς ἐπικαλεσάμενος, καὶ ἅμα θαῤῥεῖν ἑαυτῷ παρακαλεσάμενος, τὸ ἀνακλητικὸν τὰς σάλπιγγας ἐκέλευσεν ἀνακρούσασθαι· καὶ συνέῤῥει τὸ στρατιωτικὸν περὶ αὐτὸν εὐθὺς, ὅσοι μὴ δι’ ἀσθένειαν λωποδύταις ἄλλοι ἄλλοις ἐν τοσαύτῃ περιπεσόντες συγχύσει γυμνοὶ διεσπάρησαν ἄλλοι ἄλλοσε. (Β.) Ἐπεί γε μὴν ὁ βασιλεὺς ἐθεᾶτο περὶ αὐτὸν τῆς δυνάμεως τό,τε πλεῖστον καὶ βέλτιστον ἀθροιζόμενον, εἰς τάξεις διῄρει καὶ φάλαγγας, καὶ διέταττεν εἴς τε τὸ δεξιὸν καὶ τὸ εὐώνυμον κέρας·

[a. c. 1312] ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ HISTORIE LIB. XIII. [Ρ. 394] Γ'. Καὶ ἦν τὸ τῆς ὥρας τηνικαῦτα περὶ τὰς τοῦ θέρους ἀρχάς. Ηκε δ' εὐθὺς ἐκ Σερρῶν καὶ ὁ Ἀρο μένιος Γήμ ἐς Θεσσαλονίκην, πολλὴν ἐπαγόμενος δύναμιν στρατιωτικὴν, καὶ ἀνεῤῥώννυεν ὅσον εἰκὸς τὸ τῆς πόλεως φρόνημα, κατενηνεγμένον ὑπὸ τῶν αὐτῇ περιστάντων κινδύνων. Τούτων δ' οὕτως ἐχόντων, κατέπλευσε καὶ ὁ ναυτικός ἐκ Βυζαντίου στόλος παρὰ τὸ τῶν Θεσσαλονικέων ἐπίνειον, ναύαρχον ἔχων 'Αλέξιον τὸν ᾿Απόκαυκον καὶ πλέον Η πεντήκοντα τριηρῶν ὅπλα καὶ δύναμιν, ὥσπερ ἐξ αυτομάτου συμπεπτωκότων οὕτωσὶ τῶν πραγμάτων ἐπ' εὐδαιμονία Θεσσαλονίκης. Ζ. "Αρας δ' ἐκ τῆς στρατοπεδείας ἐκείνης ἤδη καὶ ὁ βασιλεὺς ἧκε παρὰ τὸ Γυναικόκαστρον, καὶ ἦνωται τῷ τε Συναδηνῷ καὶ τοῖς ἀμφ' αὐτὸν φυγάσι τῶν Θεσσαλονικέων στρατιωτών. Κοινολογησαμένων δὲ πρὸς ἀλλήλους οπόσα εἰκὸς, ἐπειδὴ ἐμεμαθήκει τὸ τελευταῖον ὁ Συναδηνός, σκεύη μέν τινα χρυσά τε καὶ ἀργυρᾶ, λίθοις καὶ μαργάροις ὁμοῦ περιηνβισμένα, επιφερόμενον τὸν βασιλέα, χρημάτων δ' οὐδὲν, οπόσα στρατιώταις εἰσὶν ἐφόδια πρόχειρα πρὸς διανομὴν καὶ λῆψιν τῶν ἐπιτηδείων, πρύμναν τε ἀκρούσατο καὶ τὴν γνώμην εὐθὺς μετέθετο ἐς ἀπόγνωσιν τὸν οἰκεῖον πίπτοντα βλέπων στρατὸν ὑπ' ἐνδεία; τῶν ἀναγκαίων, καὶ ἅμα γραφαῖς καὶ χρησ μάτων καὶ τιμῶν ὑποσχέσεσιν ἐνδιδόντας, ὁπέσαι λάθρα καὶ συχνὰ πρὸς τοῦ ᾿Αποκαύκου σφίσιν ἐπέμποντο. Καὶ ἦν καιροφυλακῶν ἐξ ἐκείνου καὶ ὥραν ζητῶν, ἐν ᾗ ἂν ῥᾷστα συνειληφὼς αὐτὸν δέσμιον παραδοίη τῷ ᾿Αποκαύκῳ. Οὕτως ἀμφιῤῥεπὴς καὶ ἄστατος ἦν τὴν γνώμην ἀε!. VJ. Erat porro tunc initium fere æstatis. Statim vero et ipse Serrhis Thessalonicam venit Guido Arnicniacus, magnas secum adducens copias, roberavitque, ut par erat, civium animos, quos pericula undique impendentia fregerant. Ilæc cum ita se haberent, appulit et Byzantina classis ad portum Thessalonicensem, duca Alexio Apocauco, triremium plus quam quinquaginta, armis copiisque instructa, rebus quasi sponte eo deductis ad Thessalonicæ felicitatem. VII. Demum et ipse imperator, castris inde motis, ad Gynaecocastrum accessit, et Synadenum, eosque ex Thessalonicensibus militibus, qui circa illum fugitivi erant, convenit. lui cum inter se quantum par erat collocuti essent, intellexit tandem Synadenus, vasa quidem aurea argenteaque nonnulla, lapillis circum ac gemmis distincta, portari ab imperatore; nihil autem earum pecuniarum quæ militibu‹ parata sunt congiaria, ad distributionem perceptionemque rerumi necessararium. Quamobrem inibuit illico. et sententiam mutavit, cum 635 videret proprios milites ex rerum omnium penuria in desperationem labi, et litteris simul pecuniarumque et honerum promissionibus corrumpi, quæ ad eos clain et erebro ab Apocauco ventitabant. Eratque ex eo totus in aucupanda opportunitate quærendoque tempore, quo illum facillime comprehensum Apocauco vinctumn traderet. Adeo ille vacillabat semper animique erat inconstantis. CAPUT II. Synadeni insidiæ deprehensœ. Tumultus in castris. Cantacuzenus dispersos milites cogit, Acie instructa Apocaucum exspecial, suos quoque instruentem, at congredi non audentem. Pedetentim et composite recedit ad Triballos, exteris magis quam popularibus suis confisus. Ubinam pernoctarit. Legatos ab eo að Cralem præmissos homo Triballus comprehendit et ad Apocaucum deducit. De Liberio Triballo; cur nuntius ad eum missus. Exercitum transeuntem rustici lacessant. Liberius Cantacuzenum hospitio excipit. Hic hospiti vasa pretiosa dono dat Generum eidem pollicetur Manuelem filium. Crali per litteras commentalns Scopiam venit, ad Axium flumen. Tolerabili hospitio contentus illic cum exercitu subsistit. Cralem postridie convenit. Mutua salutationes. Dispar utriusque magnificentia. [Ρ. 395] Δ'. θέρους μὲν οὖν ἐνειστήκει καιρός καὶ ὁ Συναδηνὸς Θεόδωρος ἐπιβουλεύων πεφώραται· καὶ ἅμα θόρυβος ἀνὰ πᾶν τὸ τοῦ βασιλέως στρατόπε των ἦν, καὶ ὑποψίαι καὶ ἁρπαγαὶ κατ' ἀλλήλων καὶ δι ἀλλήλων, καὶ ἀτέκμαρτος ἀκοσμία. "Ηδη γὰρ καὶ ἡ τῆς τοῦ ᾿Αποκαύκου στρατιάς παρεδείκνυτο έφοδος. Καὶ τάχ' ἂν πρόχειρος τοῦτο ἦν ᾄδης τῷ βασιλεῖ τηνικαῦτα καὶ τελευταῖς; ἥλιος, εἰ μὴ τοῦ προφα νὺς αὐτὸν ὑπὲρ ἐλπίδα πᾶσαν ὁ Θεὸς ἐξείλετο κινη δύνου. Τοῦτον γὰρ ἐκ μέσης ψυχῆς ἐπικαλεσάμενος, καὶ ἅμα θαῤῥεῖν ἑαυτῷ παρακαλεσάμενος, τὸ ἀνακλητικὸν τὰς σάλπιγγας ἐκέλευσεν ἀνακρούσασθαι· καὶ συνέβει τὸ στρατιωτικών περὶ αὐτὸν εὐθὺς, ὅσοι μὴ δι' ἀσθένειαν λωποδύτας ἄλλοι ἄλλοις ἐν τοσαύτη περιπεσόντες συγχύσει γυμνοί διεσπάρησαν ἄλλοι ἄλλοσε. Variorum τείας πολεμίων προσβολής, Cantacuz. 11, 38. Du5. Cantacus. lib. ut, cap. 58, pag. 177. DeCA 1. Aderat itaque æstivum tempus, cum Theodori Synadeni insidia deprehensa sunt: simulque exstitere per totum imperatoris exercitum turbæ, et suspiciones, et mutuæ direptiones, et cæca rerum perturbatio. Jam enim et Apocauci copiarum signiBicabatur adventus, et hic fortasse exitiabilis atque extremus imperaturi dies fuisset, nisi eum ex evidenti periculo præeter spem omnem Deus exemisset. Quem ille ex intimo corde com invocassel, seque ipse confidere jussisset, receptui tubas canere imperavit; et confluxere milites ad eum statim omnes, præterquam ii qui in tanta trepidatione in latrones alii alios cum incidissent, ob imbecillitatem virium dispersi fuerant alii alio nudi. notæ. De Apocauro hic silet Cantacuzenus. lcCANG. Cantacuz. lib. ut, cap. 40. DUCANC. Cantacuz. lib. m, cap. 59. 10. DUCANG.

τὰ μέσα τῆς φάλαγγος οὐ τοσοῦτον εἰς βάθος, ὅσον εἰς μῆκος ἐκτείνων λεπτότερον, διὰ τὴν ὀλιγανδρίαν· καὶ τούτοις ἐπιστήσας στρατηγοὺς Ἰωάννην τὸν Ἄγγελον, καὶ ὅσοι αὐτῷ παραπλήσιοι τήν τε πολέμιον πεῖραν καὶ τὴν τοῦ γένους ἦσαν ἐγγύτητα, τὴν τῶν ἐναντίων ἵστατο περιμένων ἔφοδον. ἀντιπαρετάττετο μὲν γὰρ ἐκ θατέρου καὶ ὁ Ἀπόκαυκος. εἰς χεῖρας δ’ ὁμόσε ἰέναι σφίσιν οὐ μάλα ἐτόλμα, τοὺς περὶ τὸν βασιλέα βλέπων ὁπλίτας πολὺν τὸν ἐν τῇ μάχῃ θυμὸν πνέοντας καὶ ἅμα τὴν ψυχὴν ἐξ ἀπογνώσεως ἑτοίμως ἔχοντας ἀφιέναι. (Γ.) Ὅθεν ἠρέμα συστραφεὶς ἀπῄει συντεταγμένος τὴν ἐπὶ Τριβαλλοὺς ὁ βασιλεὺς, τοῦ προδήλου κακοῦ τὸ ἀμφισβητούμενον προελόμενος. τῶν γὰρ ἀλλοφύλων ἐνίοις ἴσμεν πολλάκις τὴν ἐκ περιστάσεως ἑκούσιον καταφυγὴν δυσωπητικωτέραν πως γινομένην πρὸς οἶκτον, νέμεσιν ἴσως δεδιόσι δήπου θειοτέραν καὶ ἀνθρωπίνην αἰδῶ· ἣ φύσιν ἀπόῤῥητον ἔχει τινὰ, πείθειν τοὺς πλείστους ὁπώσποτε δυναμένην, τοὺς προηυτυχηκότας οἰκτείρειν, ὅταν ὁ βίος αὐτοῖς ἐς τἀναντία χωρήσῃ, καὶ μὴ ἐν τῷ φθονουμένῳ τῆς τύχης ἀσαλεύτους ἔχῃ τὰς ἁβρὰς κρηπῖδας.

[a. c. 1312] ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ HISTORIE LIB. XIII. [Ρ. 394] Γ'. Καὶ ἦν τὸ τῆς ὥρας τηνικαῦτα περὶ τὰς τοῦ θέρους ἀρχάς. Ηκε δ' εὐθὺς ἐκ Σερρῶν καὶ ὁ Ἀρο μένιος Γήμ ἐς Θεσσαλονίκην, πολλὴν ἐπαγόμενος δύναμιν στρατιωτικὴν, καὶ ἀνεῤῥώννυεν ὅσον εἰκὸς τὸ τῆς πόλεως φρόνημα, κατενηνεγμένον ὑπὸ τῶν αὐτῇ περιστάντων κινδύνων. Τούτων δ' οὕτως ἐχόντων, κατέπλευσε καὶ ὁ ναυτικός ἐκ Βυζαντίου στόλος παρὰ τὸ τῶν Θεσσαλονικέων ἐπίνειον, ναύαρχον ἔχων 'Αλέξιον τὸν ᾿Απόκαυκον καὶ πλέον Η πεντήκοντα τριηρῶν ὅπλα καὶ δύναμιν, ὥσπερ ἐξ αυτομάτου συμπεπτωκότων οὕτωσὶ τῶν πραγμάτων ἐπ' εὐδαιμονία Θεσσαλονίκης. Ζ. "Αρας δ' ἐκ τῆς στρατοπεδείας ἐκείνης ἤδη καὶ ὁ βασιλεὺς ἧκε παρὰ τὸ Γυναικόκαστρον, καὶ ἦνωται τῷ τε Συναδηνῷ καὶ τοῖς ἀμφ' αὐτὸν φυγάσι τῶν Θεσσαλονικέων στρατιωτών. Κοινολογησαμένων δὲ πρὸς ἀλλήλους οπόσα εἰκὸς, ἐπειδὴ ἐμεμαθήκει τὸ τελευταῖον ὁ Συναδηνός, σκεύη μέν τινα χρυσά τε καὶ ἀργυρᾶ, λίθοις καὶ μαργάροις ὁμοῦ περιηνβισμένα, επιφερόμενον τὸν βασιλέα, χρημάτων δ' οὐδὲν, οπόσα στρατιώταις εἰσὶν ἐφόδια πρόχειρα πρὸς διανομὴν καὶ λῆψιν τῶν ἐπιτηδείων, πρύμναν τε ἀκρούσατο καὶ τὴν γνώμην εὐθὺς μετέθετο ἐς ἀπόγνωσιν τὸν οἰκεῖον πίπτοντα βλέπων στρατὸν ὑπ' ἐνδεία; τῶν ἀναγκαίων, καὶ ἅμα γραφαῖς καὶ χρησ μάτων καὶ τιμῶν ὑποσχέσεσιν ἐνδιδόντας, ὁπέσαι λάθρα καὶ συχνὰ πρὸς τοῦ ᾿Αποκαύκου σφίσιν ἐπέμποντο. Καὶ ἦν καιροφυλακῶν ἐξ ἐκείνου καὶ ὥραν ζητῶν, ἐν ᾗ ἂν ῥᾷστα συνειληφὼς αὐτὸν δέσμιον παραδοίη τῷ ᾿Αποκαύκῳ. Οὕτως ἀμφιῤῥεπὴς καὶ ἄστατος ἦν τὴν γνώμην ἀε!. VJ. Erat porro tunc initium fere æstatis. Statim vero et ipse Serrhis Thessalonicam venit Guido Arnicniacus, magnas secum adducens copias, roberavitque, ut par erat, civium animos, quos pericula undique impendentia fregerant. Ilæc cum ita se haberent, appulit et Byzantina classis ad portum Thessalonicensem, duca Alexio Apocauco, triremium plus quam quinquaginta, armis copiisque instructa, rebus quasi sponte eo deductis ad Thessalonicæ felicitatem. VII. Demum et ipse imperator, castris inde motis, ad Gynaecocastrum accessit, et Synadenum, eosque ex Thessalonicensibus militibus, qui circa illum fugitivi erant, convenit. lui cum inter se quantum par erat collocuti essent, intellexit tandem Synadenus, vasa quidem aurea argenteaque nonnulla, lapillis circum ac gemmis distincta, portari ab imperatore; nihil autem earum pecuniarum quæ militibu‹ parata sunt congiaria, ad distributionem perceptionemque rerumi necessararium. Quamobrem inibuit illico. et sententiam mutavit, cum 635 videret proprios milites ex rerum omnium penuria in desperationem labi, et litteris simul pecuniarumque et honerum promissionibus corrumpi, quæ ad eos clain et erebro ab Apocauco ventitabant. Eratque ex eo totus in aucupanda opportunitate quærendoque tempore, quo illum facillime comprehensum Apocauco vinctumn traderet. Adeo ille vacillabat semper animique erat inconstantis. CAPUT II. Synadeni insidiæ deprehensœ. Tumultus in castris. Cantacuzenus dispersos milites cogit, Acie instructa Apocaucum exspecial, suos quoque instruentem, at congredi non audentem. Pedetentim et composite recedit ad Triballos, exteris magis quam popularibus suis confisus. Ubinam pernoctarit. Legatos ab eo að Cralem præmissos homo Triballus comprehendit et ad Apocaucum deducit. De Liberio Triballo; cur nuntius ad eum missus. Exercitum transeuntem rustici lacessant. Liberius Cantacuzenum hospitio excipit. Hic hospiti vasa pretiosa dono dat Generum eidem pollicetur Manuelem filium. Crali per litteras commentalns Scopiam venit, ad Axium flumen. Tolerabili hospitio contentus illic cum exercitu subsistit. Cralem postridie convenit. Mutua salutationes. Dispar utriusque magnificentia. [Ρ. 395] Δ'. θέρους μὲν οὖν ἐνειστήκει καιρός καὶ ὁ Συναδηνὸς Θεόδωρος ἐπιβουλεύων πεφώραται· καὶ ἅμα θόρυβος ἀνὰ πᾶν τὸ τοῦ βασιλέως στρατόπε των ἦν, καὶ ὑποψίαι καὶ ἁρπαγαὶ κατ' ἀλλήλων καὶ δι ἀλλήλων, καὶ ἀτέκμαρτος ἀκοσμία. "Ηδη γὰρ καὶ ἡ τῆς τοῦ ᾿Αποκαύκου στρατιάς παρεδείκνυτο έφοδος. Καὶ τάχ' ἂν πρόχειρος τοῦτο ἦν ᾄδης τῷ βασιλεῖ τηνικαῦτα καὶ τελευταῖς; ἥλιος, εἰ μὴ τοῦ προφα νὺς αὐτὸν ὑπὲρ ἐλπίδα πᾶσαν ὁ Θεὸς ἐξείλετο κινη δύνου. Τοῦτον γὰρ ἐκ μέσης ψυχῆς ἐπικαλεσάμενος, καὶ ἅμα θαῤῥεῖν ἑαυτῷ παρακαλεσάμενος, τὸ ἀνακλητικὸν τὰς σάλπιγγας ἐκέλευσεν ἀνακρούσασθαι· καὶ συνέβει τὸ στρατιωτικών περὶ αὐτὸν εὐθὺς, ὅσοι μὴ δι' ἀσθένειαν λωποδύτας ἄλλοι ἄλλοις ἐν τοσαύτη περιπεσόντες συγχύσει γυμνοί διεσπάρησαν ἄλλοι ἄλλοσε. Variorum τείας πολεμίων προσβολής, Cantacuz. 11, 38. Du5. Cantacus. lib. ut, cap. 58, pag. 177. DeCA 1. Aderat itaque æstivum tempus, cum Theodori Synadeni insidia deprehensa sunt: simulque exstitere per totum imperatoris exercitum turbæ, et suspiciones, et mutuæ direptiones, et cæca rerum perturbatio. Jam enim et Apocauci copiarum signiBicabatur adventus, et hic fortasse exitiabilis atque extremus imperaturi dies fuisset, nisi eum ex evidenti periculo præeter spem omnem Deus exemisset. Quem ille ex intimo corde com invocassel, seque ipse confidere jussisset, receptui tubas canere imperavit; et confluxere milites ad eum statim omnes, præterquam ii qui in tanta trepidatione in latrones alii alios cum incidissent, ob imbecillitatem virium dispersi fuerant alii alio nudi. notæ. De Apocauro hic silet Cantacuzenus. lcCANG. Cantacuz. lib. ut, cap. 40. DUCANC. Cantacuz. lib. m, cap. 59. 10. DUCANG.

PG 148:855τὸ δ’ ὁμόφυλον, ἅπαξ τοῦ εἰκότος ἀποῤῥαγὲν, ἀνήκεστον ὡς τὰ πολλὰ καθίσταται πρὸς ὀργὴν καὶ χύσιν αἵματος συγγενοῦς. (Δ.) Σπουδῇ τοίνυν τὴν πρόσω διαβὰς πορείαν ἐκεῖ που περὶ τοὺς ὅρους, οὓς ἡ κακοπραγία Ῥωμαίων ἀφελομένη παρέσχετο Τριβαλλοῖς, τὴν νύκτα πᾶσαν ηὐλίσατο, ἐκεῖνο τὸ Λεωνίδου τοῦ Σπαρτιάτου, τοῦ ἐν Θερμοπύλαις, πρὸς τοὺς οἰκείους ἀντιστρόφως φθεγξάμενος· δεῦτε δειπνήσωμεν, ἵνα ἐν ᾅδου ἀριστήσωμεν. τῇ γε μὴν ὑστεραίᾳ πέμπει τοὺς τὸν Κράλην Σερβίας τὴν ταχίστην διδάξοντας τῆς συμπεσούσης τύχης τὴν τραγῳδίαν καὶ πρὸς οἶκτον κινήσοντας ὅσον εἰκὸς, ἀναμνησθέντα τοῦ τῶν ἀνθρωπίνων πραγμάτων ἀπίστου καὶ ἀβεβαίου· καὶ ὡς ἀδήλους καὶ ἥκιστα ὡρισμένας ἔχει ταυτὶ τὰς ἐφόδους καθ’ ὧν πορεύεται· καὶ ὡς χρὴ περὶ τῶν κακοπραγούντων ὁπώσποτε βούλεσθαι τοὺς εὐπραγοῦντας ἀεὶ τὰ προσηνῆ καὶ χρηστὰ, δεδιότας τοὺς ἀφανεῖς τοξότας τῆς τύχης καὶ τὰς τῶν ἄλλοτ’ ἄλλως ἐρχομένων συμφορῶν λαβυρίνθους, τῶν πραγμάτων ἀεὶ συμφυὲς τὸ ἀπροςδόκητον πέρας μᾶλλον ἐχόντων, ἢ τὸ προσδοκώμενον, καὶ τὸ ἀτυχὲς μᾶλλον ἢ τὸ ἐπιτυχές.

[^. m. 6850, ind. †0| 11. Itaque imperator maximam optimamque copiarum suarum parlem circa se glomeratam videns, in ordines et cohortes dividit; in dextrum sinistrumque cornu distribuit; mediam phalangem 1:on tam in profundum quam in Jongum et angustum extendit, propter 636 hominum paucitatem; duces iis præficit Joannem Angelum eosque omnes, qui proximi tum rei bellice experientia tum cognatione erant. Deinde hostium adventum immotus exspectat. Aciem enim ex adverso. instruebal et Apocaucus: manum autem cum illis conserere non admodum audebat, cum videret eos qui imperatorem armati circumstabant, bellico ardore plenos et eo redactos desperatione, ut ad effundendam animam parati essent. III. Paulatim itaque conversus imperator ad Triballos instructa acle sese recipiebat, malo evidenti præferens malum incertum. Ad externas enim quasdam gentes qui in calamitate sponte sua confugerint, eorum conditionem plurimum scimus valuisse sæpenumero ad misericordiam ex verecundia excitandam: cum illæ nationes vererentur fortasse et divinam indignationem, et existimationem hominum, quæ vim quamdam arcanam habet persuadendi plerisque nescio quomodo, ut eorum qui antea floruerint, misereantur; tum videlicet, relata est retro fortuna, nec gradum invidiæ obnoxium immota tenuit, tenerrimis talis male fulta. Cives autem, ubi semel fas abruptum est, implacabiles ut plurimum exsistunt, in iram ac civium cædem effusi. cum IV. Celerrime itaque spatium interjectum com transcurrisset, circa ferme illos fines, quos adversa fortuna ademptos Romanis ad Triballos transtuleral, per totain commoratus est noctem, illud Leonide Spartani, qui al Thermopylas pugnarit, apud familiares suos usurpans, converso verborum ordine: «Adeste bic crenemus, ut in Orco prandeamus. › 637 Ac postera quidem die mittit quamprimum aut Cralem Serviæ, qui casus illius tragici certiorem eum faciant, ac misericordiam illi moveant, quatenus parest, rerum humanarum infilelitate et fragilissima conditione ei commemorata. Incertum quippe ac minime determinatum esse, ad quos vicissitudines ille sint perventure; eι Ο oportere in miseros proclivem ac benignam esse cɔrum voluntatem, quorum res secundæ sint: extimescendos nempe inopinatos fortunæ ictus et alternantium casuum labyrinthos; cum id rebus semper a natura insit, ut exitum potius improvi· sum habeant, quam eum qui sit prævisus, et infelicem potius quam felicem. Sed unus ex iis Triballis, qui Romanis illic proximi degebant, cum in fusidiis juxta viam collocasset quosdam ex suis, [imp. J. Palæol. 2] 856 Β'. Επεί γε μὴν ὁ βασιλεὺς ἐθεᾶτο περὶ αὐτὸν τῆς δυνάμεως τό τε πλείστον καὶ βέλτιστον άθροι. ζόμενον, εἰς τάξει; διῄσει καὶ φάλαγγας, και διέ. ταττεν εἰς τε τὸ δεξιὸν καὶ τὰ εὐώνυμον κέρα; ' τὰ μέσα τῆς φάλαγγος οὐ τοσοῦτον εἰς βάθος, ὅσον εἰς μῆκος ἐκτείνων λεπτότερον, διὰ τὴν ὀλιγανδρίαν· καὶ τούτοις ἐπιστῆσας στρατηγοὺς Ἰωάννην τον "Αγγελον, καὶ ὅσοι αὐτῷ παραπλήσιοι τήν τε πολέμιον πεῖραν καὶ τὴν τοῦ γένους ἦσαν ἐγγύτητα, την τῶν ἐναντίων ἱστατο περιμένων έφοδον. Αντιπαρ:- τάττετο μὲν γὰρ ἐκ θατέρου καὶ ὁ 'Απόκαυκος. Εἰς χεῖρας δ' ὁμότε ἰέναι σφίσιν οὐ μάλα ἐτόλμα, του; περὶ τὸν βασιλές βλέπων όπλίτας πολὺν τὸν ἐν τῇ μάχῃ θυμὸν πνέοντας καὶ ἅμα τὴν ψυχὴν ἐξ ἀπο γνώσεως ἑτοίμως ἔχοντας ἀφιένας. Γ' Οθεν ηρέμα συστραφεὶς ἀπῄει συντεταγμένος τὴν ἐπὶ Τριβαλλοὺς ὁ βασιλεὺς τοῦ προδήλου κακοῦ τὸ ἀμφισβητούμενον προελόμενος. [Γ. 396] Τῶν γὰρ ἀλλοφύλων ἐνίοις ἴσμεν πολλάκις τὴν ἐκ περιστά σεως ἐκούσιον καταφυγήν δυσωπητικωτέραν πως γινο μένην προς οἴκτον, νέμεσιν ἴσως δεδιότι δήπου θε τέραν καὶ ἀνθρωπίνην αἰδῶ· ή φύσιν ἀπόρρητον Έχει τινά, πείθειν τοὺς πλείστους οπώποτε δυνατ μένην, τοὺς προηυτυχηκότας οἰκτείρειν, ὅταν ὁ βίος αὐτοῖς ἐς τἀναντία χωρήτῃ, καὶ μὴ ἐν τῷ φθόνουμένῳ τῆς τύχης ασαλεύτους ἔχῃ τὰς ἁβρὰς κρηπίο δας Τὸ δ' ὁμόφυλον, ἅπαξ τοῦ εἰκότος ἀποῤῥαγέν. ἀνήκεστον ὡς τὰ πολλὰ καθίσταται πρὸς ὀργὴν καὶ χύσιν αίματος συγγενούς. Δ'. Σπουδῇ τοίνυν τὴν πρόσω διαβάς πορείαν ἐκεῖ που περὶ τοὺς ὄρους, οὓς ἡ κακοπραγία Ρωμαίων ἀφελομένη παρέσχετο Τριβαλλοίς, τὴν νύχτα πᾶσαν ηυλίσατο, ἐκεῖνο τὸ Λεωνίδου του Σπαρτιάτου, τοῦ ἐν Θερμοπύλαις, πρὸς τοὺς οἰκείους ἀντιστρόφως φθεγξάμενος· «Δεῦτε δειπνήσωμεν ἵνα ἐν μου ἀριστήσωμεν.» Τῇ γε μὴν ὑστεραίᾳ πέμπει τοὺς τὸν Κράλην Σερβίας τὴν ταχίστην διδά ξαντας τῆς συμπεσούσης τύχης τὴν τραγῳδίαν και πρὸς οἶκτου κινήσοντα; ὅσον εἰκὸς, ἀναμνησθέντα τοῦ τῶν ἀνθρωπίνων πραγμάτων ἀπίστου καὶ ἀβεΕπίου· καὶ ὡς ἀδήλους καὶ ἥκιστα ώρισμένας έχει ταυτί τὰς ἐφόδους καθ' ὧν πορεύεται· καὶ ὡς χρή περὶ τῶν κακοπραγούντων όπως ποτε βούλεσθαι τους εὐπραγοῦντας ἀεὶ τὰ προσηνῆ καὶ χρηστά, δεδιότες τοὺς ἀφανεῖς τοξότα; τῆς τύχης καὶ τὰς τῶν ἄλλος ἄλλως ερχομένων συμφορών καθυσίνθους, τῶν πραγ μάτων ἀεὶ συμφυὲς τὸ ἀπροσδόκητον πέρας μέλλον ἐχόντων, ἢ τὸ προσδοκώμενον, καὶ τ' ἀτυχὲς μάλ λον ἢ τὸ ἐπ τυχές. Αλλά τις τῶν ἄγχιστα Ῥωμαίοις τὴν δίαιταν ποιουμένων ἐκεῖ Τριβαλλών, προλογίσει; τινὰς τῶν οἰκείων παρὰ τὴν ἰδὸν, χειρονται τους πρέσβει;, καὶ σφᾶς τὴν ταχίστην κομίζει τῷ ᾿Απο Variorumi notæ. Cantar.z. lib, uti, cap. 41. DUCANG. Pergile animo forti, Lacedemonii. Hodie epid inferos fortasse camabimus. Cic. Tuscul. Qwest. lib. 1, sect. 101. Vide et hujus Historic lib. xviu, infra cap. 5, sect. 9. BOIVIN. Istius legationis ad regem Serviæ meminit Caulacuzenus, cap. 63, pag. 498. Ducar.

PG 148:857ἀλλά τις τῶν ἄγχιστα Ῥωμαίοις τὴν δίαιταν ποιουμένων ἐκεῖ Τριβαλλῶν, προλοχίσας τινὰς τῶν οἰκείων παρὰ τὴν ὁδὸν, χειροῦται τοὺς πρέσβεις, καὶ σφᾶς τὴν ταχίστην κομίζει τῷ Ἀποκαύκῳ δῶρον ποθούμενον· καὶ στοργὴν ὁμοῦ καὶ φιλοφροσύνην πολλὴν εὑρηκὼς διὰ τοῦτο μετατίθησιν εὐθὺς καὶ σχῆμα καὶ δίαιταν ἐκεῖνος ἐκ Τριβαλλῶν ἐς τὰ τῶν Ῥωμαίων ἤθη. (Ε.) Τούτου δ’ οὕτως συνενεχθέντος, ἦν τις τῶν ἐνδόξων Τριβαλλῶν, τῆς χώρας ἡγεμονεύων καὶ ἄκρας ἐκείνης, Λιβέριος ὄνομα. τούτῳ φιλία τις ἦν ἐκ παλαιοῦ πρὸς βασιλέα· ἧς ὁ βασιλεὺς ἐπὶ καιροῦ νῦν εἰς ἀνάμνησιν ἰὼν ἔπεμψεν εὐθὺς αὐτῷ δεξιὰν καὶ λόγους, ὁποίους καὶ ὅσους ἡ χρεία καὶ ὁ καιρὸς ἀπῄτει· καὶ ἅμα συνταξάμενος ὥδευε τὴν ἐπὶ τὸν Κράλην Σερβίας, ὁπλίτην τε ἐπαγόμενος τὸν οἰκεῖον στρατὸν, θεῷ δὲ καὶ ἀδήλοις ἐλπίσι τὰ κατ’ αὐτὸν ἐπιτρέψας. πολὺς γὰρ αὐτῷ πανταχόθεν ἐπήρτητο τοῦ συρφετώδους ὄχλου καὶ ἀγροικικοῦ, λάθρα καὶ λαμπρῶς ἐπιτιθεμένων ἄλλοθεν ἄλλων, κατὰ διαστήματά τε καὶ συστήματα, καὶ τὴν οὐραγίαν ἀκρωτηριάζειν πειρωμένων καὶ τῶν σκευοφόρων ἔνια διαρπάζειν.

[A. c. 1342] ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ MIISTORIE LIB. XIII. [IMP. J. PALEOL. 2] 858 καύκῳ δῶρον ποθούμενον· καὶ στοργην ὁμοῦ καὶ legatos comprehendit, cosque ad Apocaneam qu φιλοφροσύνην πολλὴν εὐρηκώς διὰ τοῦτο μετατίθησιν εὐθὺς καὶ σχῆμα καὶ δίαιταν ἐκεῖνος ἐκ Τριβαλ. λῶν ἐς τὰ τῶν 'Ρωμαίων ήθη. Ε. Τούτου δ' οὕτως συνενεχθέντος, ἦν τις τῶν ἐνδόξων Τριβαλλῶν, τῆς χώρας ηγεμονεύων καὶ ἄκρας εκείνης, Λιβέριος ὄνομα Τούτῳ φιλία τις ἦν ἐκ παλαιοῦ πρὸς βασιλέα· ἧς ὁ βασιλεὺς ἐπὶ καιροῦ νῦν εἰς ἀνάμνησιν ἐὼν ἔπεμψεν εὐθὺς αὐτῷ δεξιὰν καὶ λόγους, ὁποίους καὶ ὅπους ἡ χρεία καὶ ὁ καιρὸς ἀπήτει· καὶ ἅμα συνταξάμενος ώδευε τὴν ἐπὶ τὸν Κράλην Σερβίας, οπλίτην τε επαγόμενο; τὴν οἰκεῖον στρατόν, Θεῷ δὲ καὶ ἀδήλοις ἐλπίσε τὰ κατ' αὐτὸν ἐπιτρέψας. [P. 397] Πολὺς γὰρ αὐτῷ πανταχόθεν ἐπήρτητο τοῦ συρφετώδους ὄχλου καὶ ἀγροικικοῦ, λάθρα καὶ λαμπρῶς ἐπιτιθεμένων ἄλλο θεν ἄλλων, κατά διαστήματά τε καὶ συστήματα, καὶ τὴν οὐραγίαν ἀκρωτηριάζειν πειρωμένων καὶ τῶν σκευοφόρων ένια διαρπάζειν. Τὰ πλεῖστα γὰρ τολ μῶσι (φάναι) γίνεται δεινά, *Οταν δι' ἐχθρᾶς πους ἀμείβεται χθονός. Γ. Αλλά πρὶν ἡμέρας ὅλης ὁδὸν ἀνύσαι, σπεύ σας ὁ Λιβέριος ὑπήντησεν αὐτῷ παρὰ τὴν ὁδὸν, καὶ χειρὶ καὶ γνώμῃ καὶ πάσῃ προθέσει δεξιωσάμενος τῆς ψυχῆς, καὶ ἐφ' ἡμέραις συχναῖς ξενίσας, ἀνέ παυσέ τε καὶ λόγοις ἀνέῤῥωσε φιλανθρωποτέροις, ἀθυμίας μακρᾶς ἐμβριθέσι ῥοθίοις περιαντλούμενον φρόνημα. Ο γε μὴν βασιλεὺς τὴν ἐνόντα καὶ αὐτὸς ἀντιφιλοτιμούμενος τρόπον ημείβετό τε καὶ δαψιλέ στερον ἐξ ὧν ἐπεφέρετο λιθοκολλήτων σκευῶν αὐτῷ καὶ ἀργυρωμάτων ἀντεχαρίζετο, καὶ ἅμα τὸν υἱέα Μανουὴλ ἐπηγγέλλετο δώσειν ἐπὶ θυγατρὶ γαμβρόν εἰ πάντα βοηθήσεις τρόπον αὐτῷ καὶ τὰ πρὸς τὸν Κράλην Σερβίας εξοδα θείη, διαλλακτής αὐτὸς καταστάς. Ὁ δὲ παρόντα θεώμενος ἤδη καὶ τὸν τοῦ βασιλέως υἱὸν, καὶ τῆς τε ἐπανθούσης τῷ 4θει χάριτός τε καὶ ἀστειότητος καὶ ἅμα τῆς ἀγχινοίας θαυμάζων, ὅτι πολλῷ τινι μέτρῳ ταύτην ἐπλούτησε πρεσβυτέραν ἢ κατὰ τὴν τῆς ἡλικίας ἀκμήν, σφόδρα τε ὑπερήσθη τῷ λόγῳ καὶ μάλα του άσμενος ὑπεδέχετό τε καὶ ἀντεπηγγέλλετο πάντα πάνυ προθύμως πράσσειν τὰ κατὰ γνώμην, καὶ εἰ δέοι κινδύ τους μακρούς τε καὶ ὑπερβάλλον τὸ μέγεθος κεκτημένους ὑφίστασθαι. Ζ΄. Καὶ μὲν δὴ βεβαίοις καὶ ἀσφαλέσι τοῖς πρὸς τὴν Κράλην αὐτοῦ γράμμασιν ἐφοδιασθέντι, καὶ παραπομπούς τοὺς ἀποχρῶντας παρειληφότι, πεντ τεκαιδεκαταίῳ συμπέπτωκεν ἐς τὸ τῶν Σκοπίων ἀφικνεῖσθαι πολίχνιον· οὗ τῶν κρασπέδων ἅπτεται παραρξέων ὁ ποταμός Αξιός ἐξ ὁρῶν τῶν Variorum Cantacuzenu Λίβερος, lib. ut, cap. 42. DeTANG. Simulque eo valre jusso, etc. Id hoc loco significat verbum συντάξασθαι. Alio sensu sup, ὁπῄει συντεταγμένος τὴν ἐπὶ Τριβαλλούς, pag. 595 D. BOIVIN. celerrime deducit, desideratissimum munus. Quapropter magnam apud illum charitatem et humanitatem nactus, Triballorum habitu ac vivendi geuere abdicato, statim se ad Romanum morem transfert. V. Is exitus legationis fuit. Erat autem apud Triballos vir quidam illustris, regioni illi et ore praefectus, nomine Liberius: quocum velus Cantacuzeno amicitia erat. Ejus iste tum opportune meminit, statimque hominem misit, qui dextram daret, et orationem haberet, qualem el quantam tempora illa poscebant. Simulque eo valere jusso, ad Cralem Serviæ ire perrexit, armatum quidem secum adducens proprium exercitum, 638 Deo autem et spei incerte suas res committens. Instabat enim illi omni ex parte frequens vilium et rusticanorum hominum colluvies, qui clam et aperte, hine atque illine, sparsin et confertim adoriebantur, et extremam aciem cadere ac saracinas aliquas diripere conabantur. Etenim gravia multa (ut his verbis utar) audentibus occurrunt, Hostile si quis in solum inferal pedem. VI. Sed priusquam diei unius iter esset confectum, festinans Liberius obviam illi venit, manuque et voluntate el onini cordis affertu salutatum, ac diebus aliquot continuis hospitio exceptum, recreavit, et verbis bumanioribus animam ejus conArmavit, ingentis desperationis gravissimis Aucti bus oppressum. At imperator magnificentia et ipse cum eo certans, ita ut poterat, par pari referelial, ac de gemmata illa argenteaque supellectili, quam secum gestabat, largius remunerabatur. Quin et filium suum Manuelem daturum se illi generum pollicitus est, si sibi omni modo succurreret, et aditum ad Cralem Serviæ aperiret, ac reconciliatoris officio fungeretur. Ilic vero præsentem jam intuens imperatoris flium, gratiamque et urbanitalem, quæ in illius moribus elucebat, ac solertiam simul admiratus, qua ille seniliori quam pro illo ætatis flore cumulatissime instructus erat, id sibi proiniti vehementer gavisus est, ac libentissime consensit, vicissiinque sc, quæcunque ille desideraret, summa animi alacritate facturun pollicitus 639 est, etsi oporteret gravissima et longe maxima adire pericula. VII. Hujus firma et certa commendatione, per litteras ad Cralem scriptas, quasi quodam viatico munitus imperator, et sufficienti comitum turba stipatus, decimo quinto post die ad Scopiorum oppidulum pervenit: cujus muros præteriabitur Axin». Qui fluvius ab iisdem montibus erumpens, a quinotæ. Euripid. in Phæniss. BoivIN. Tres fuere Cantacuzeuo filia, Maria, Theodora et Helena. Ducang. Cantacuz. eodem cap., pag. 490. PɩcaxG. Vide lib. vult, cap. 14, secl. 7. Βοινικο

Chapter IICaput II

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

τὰ πλεῖστα γὰρ τολμῶσι (φάναι) γίνεται δεινὰ, Ὅταν δι’ ἐχθρᾶς ποὺς ἀμείβηται χθονός. (2.) Ἀλλὰ πρὶν ἡμέρας ὅλης ὁδὸν ἀνύσαι, σπεύσας ὁ Λιβέριος ὑπήντησεν αὐτῷ παρὰ τὴν ὁδὸν, καὶ χειρὶ καὶ γνώμῃ καὶ πάσῃ προθέσει δεξιωσάμενος τῆς ψυχῆς, καὶ ἐφ’ ἡμέραις συχναῖς ξενίσας, ἀνέπαυσέ τε καὶ λόγοις ἀνέῤῥωσε φιλανθρωποτέροις, ἀθυμίας μακρᾶς ἐμβριθέσι ῥοθίοις περιαντλούμενον φρόνημα. ὅ γε μὴν βασιλεὺς τὸν ἐνόντα καὶ αὐτὸς ἀντιφιλοτιμούμενος τρόπον ἠμείβετό τε καὶ δαψιλέστερον ἐξ ὧν ἐπεφέρετο λιθοκολλήτων σκευῶν αὐτῷ καὶ ἀργυρωμάτων ἀντεχαρίζετο, καὶ ἅμα τὸν υἱέα Μανουὴλ ἐπηγγέλλετο δώσειν ἐπὶ θυγατρὶ γαμβρὸν, εἰ πάντα βοηθήσειε τρόπον αὐτῷ καὶ τὰ πρὸς τὸν Κράλην Σερβίας εὔοδα θείη, διαλλακτὴς αὐτὸς καταστάς.

[A. c. 1342] ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ MIISTORIE LIB. XIII. [IMP. J. PALEOL. 2] 858 καύκῳ δῶρον ποθούμενον· καὶ στοργην ὁμοῦ καὶ legatos comprehendit, cosque ad Apocaneam qu φιλοφροσύνην πολλὴν εὐρηκώς διὰ τοῦτο μετατίθησιν εὐθὺς καὶ σχῆμα καὶ δίαιταν ἐκεῖνος ἐκ Τριβαλ. λῶν ἐς τὰ τῶν 'Ρωμαίων ήθη. Ε. Τούτου δ' οὕτως συνενεχθέντος, ἦν τις τῶν ἐνδόξων Τριβαλλῶν, τῆς χώρας ηγεμονεύων καὶ ἄκρας εκείνης, Λιβέριος ὄνομα Τούτῳ φιλία τις ἦν ἐκ παλαιοῦ πρὸς βασιλέα· ἧς ὁ βασιλεὺς ἐπὶ καιροῦ νῦν εἰς ἀνάμνησιν ἐὼν ἔπεμψεν εὐθὺς αὐτῷ δεξιὰν καὶ λόγους, ὁποίους καὶ ὅπους ἡ χρεία καὶ ὁ καιρὸς ἀπήτει· καὶ ἅμα συνταξάμενος ώδευε τὴν ἐπὶ τὸν Κράλην Σερβίας, οπλίτην τε επαγόμενο; τὴν οἰκεῖον στρατόν, Θεῷ δὲ καὶ ἀδήλοις ἐλπίσε τὰ κατ' αὐτὸν ἐπιτρέψας. [P. 397] Πολὺς γὰρ αὐτῷ πανταχόθεν ἐπήρτητο τοῦ συρφετώδους ὄχλου καὶ ἀγροικικοῦ, λάθρα καὶ λαμπρῶς ἐπιτιθεμένων ἄλλο θεν ἄλλων, κατά διαστήματά τε καὶ συστήματα, καὶ τὴν οὐραγίαν ἀκρωτηριάζειν πειρωμένων καὶ τῶν σκευοφόρων ένια διαρπάζειν. Τὰ πλεῖστα γὰρ τολ μῶσι (φάναι) γίνεται δεινά, *Οταν δι' ἐχθρᾶς πους ἀμείβεται χθονός. Γ. Αλλά πρὶν ἡμέρας ὅλης ὁδὸν ἀνύσαι, σπεύ σας ὁ Λιβέριος ὑπήντησεν αὐτῷ παρὰ τὴν ὁδὸν, καὶ χειρὶ καὶ γνώμῃ καὶ πάσῃ προθέσει δεξιωσάμενος τῆς ψυχῆς, καὶ ἐφ' ἡμέραις συχναῖς ξενίσας, ἀνέ παυσέ τε καὶ λόγοις ἀνέῤῥωσε φιλανθρωποτέροις, ἀθυμίας μακρᾶς ἐμβριθέσι ῥοθίοις περιαντλούμενον φρόνημα. Ο γε μὴν βασιλεὺς τὴν ἐνόντα καὶ αὐτὸς ἀντιφιλοτιμούμενος τρόπον ημείβετό τε καὶ δαψιλέ στερον ἐξ ὧν ἐπεφέρετο λιθοκολλήτων σκευῶν αὐτῷ καὶ ἀργυρωμάτων ἀντεχαρίζετο, καὶ ἅμα τὸν υἱέα Μανουὴλ ἐπηγγέλλετο δώσειν ἐπὶ θυγατρὶ γαμβρόν εἰ πάντα βοηθήσεις τρόπον αὐτῷ καὶ τὰ πρὸς τὸν Κράλην Σερβίας εξοδα θείη, διαλλακτής αὐτὸς καταστάς. Ὁ δὲ παρόντα θεώμενος ἤδη καὶ τὸν τοῦ βασιλέως υἱὸν, καὶ τῆς τε ἐπανθούσης τῷ 4θει χάριτός τε καὶ ἀστειότητος καὶ ἅμα τῆς ἀγχινοίας θαυμάζων, ὅτι πολλῷ τινι μέτρῳ ταύτην ἐπλούτησε πρεσβυτέραν ἢ κατὰ τὴν τῆς ἡλικίας ἀκμήν, σφόδρα τε ὑπερήσθη τῷ λόγῳ καὶ μάλα του άσμενος ὑπεδέχετό τε καὶ ἀντεπηγγέλλετο πάντα πάνυ προθύμως πράσσειν τὰ κατὰ γνώμην, καὶ εἰ δέοι κινδύ τους μακρούς τε καὶ ὑπερβάλλον τὸ μέγεθος κεκτημένους ὑφίστασθαι. Ζ΄. Καὶ μὲν δὴ βεβαίοις καὶ ἀσφαλέσι τοῖς πρὸς τὴν Κράλην αὐτοῦ γράμμασιν ἐφοδιασθέντι, καὶ παραπομπούς τοὺς ἀποχρῶντας παρειληφότι, πεντ τεκαιδεκαταίῳ συμπέπτωκεν ἐς τὸ τῶν Σκοπίων ἀφικνεῖσθαι πολίχνιον· οὗ τῶν κρασπέδων ἅπτεται παραρξέων ὁ ποταμός Αξιός ἐξ ὁρῶν τῶν Variorum Cantacuzenu Λίβερος, lib. ut, cap. 42. DeTANG. Simulque eo valre jusso, etc. Id hoc loco significat verbum συντάξασθαι. Alio sensu sup, ὁπῄει συντεταγμένος τὴν ἐπὶ Τριβαλλούς, pag. 595 D. BOIVIN. celerrime deducit, desideratissimum munus. Quapropter magnam apud illum charitatem et humanitatem nactus, Triballorum habitu ac vivendi geuere abdicato, statim se ad Romanum morem transfert. V. Is exitus legationis fuit. Erat autem apud Triballos vir quidam illustris, regioni illi et ore praefectus, nomine Liberius: quocum velus Cantacuzeno amicitia erat. Ejus iste tum opportune meminit, statimque hominem misit, qui dextram daret, et orationem haberet, qualem el quantam tempora illa poscebant. Simulque eo valere jusso, ad Cralem Serviæ ire perrexit, armatum quidem secum adducens proprium exercitum, 638 Deo autem et spei incerte suas res committens. Instabat enim illi omni ex parte frequens vilium et rusticanorum hominum colluvies, qui clam et aperte, hine atque illine, sparsin et confertim adoriebantur, et extremam aciem cadere ac saracinas aliquas diripere conabantur. Etenim gravia multa (ut his verbis utar) audentibus occurrunt, Hostile si quis in solum inferal pedem. VI. Sed priusquam diei unius iter esset confectum, festinans Liberius obviam illi venit, manuque et voluntate el onini cordis affertu salutatum, ac diebus aliquot continuis hospitio exceptum, recreavit, et verbis bumanioribus animam ejus conArmavit, ingentis desperationis gravissimis Aucti bus oppressum. At imperator magnificentia et ipse cum eo certans, ita ut poterat, par pari referelial, ac de gemmata illa argenteaque supellectili, quam secum gestabat, largius remunerabatur. Quin et filium suum Manuelem daturum se illi generum pollicitus est, si sibi omni modo succurreret, et aditum ad Cralem Serviæ aperiret, ac reconciliatoris officio fungeretur. Ilic vero præsentem jam intuens imperatoris flium, gratiamque et urbanitalem, quæ in illius moribus elucebat, ac solertiam simul admiratus, qua ille seniliori quam pro illo ætatis flore cumulatissime instructus erat, id sibi proiniti vehementer gavisus est, ac libentissime consensit, vicissiinque sc, quæcunque ille desideraret, summa animi alacritate facturun pollicitus 639 est, etsi oporteret gravissima et longe maxima adire pericula. VII. Hujus firma et certa commendatione, per litteras ad Cralem scriptas, quasi quodam viatico munitus imperator, et sufficienti comitum turba stipatus, decimo quinto post die ad Scopiorum oppidulum pervenit: cujus muros præteriabitur Axin». Qui fluvius ab iisdem montibus erumpens, a quinotæ. Euripid. in Phæniss. BoivIN. Tres fuere Cantacuzeuo filia, Maria, Theodora et Helena. Ducang. Cantacuz. eodem cap., pag. 490. PɩcaxG. Vide lib. vult, cap. 14, secl. 7. Βοινικο

ὁ δὲ παρόντα θεώμενος ἤδη καὶ τὸν τοῦ βασιλέως υἱὸν, καὶ τῆς τε ἐπανθούσης τῷ ἤθει χάριτός τε καὶ ἀστειότητος καὶ ἅμα τῆς ἀγχινοίας θαυμάζων, ὅτι πολλῷ τινι μέτρῳ ταύτην ἐπλούτησε πρεσβυτέραν ἢ κατὰ τὴν τῆς ἡλικίας ἀκμὴν, σφόδρα τε ὑπερήσθη τῷ λόγῳ καὶ μάλα τοι ἄσμενος ὑπεδέχετό τε καὶ ἀντεπηγγέλλετο πάντα πάνυ προθύμως πράσσειν τὰ κατὰ γνώμην, καὶ εἰ δέοι κινδύνους μακρούς τε καὶ ὑπερβάλλον τὸ μέγεθος κεκτημένους ὑφίστασθαι. (Ζ.) Καὶ μὲν δὴ βεβαίοις καὶ ἀσφαλέσι τοῖς πρὸς τὸν Κράλην αὐτοῦ γράμμασιν ἐφοδιασθέντι, καὶ παραπομποὺς τοὺς ἀποχρῶντας παρειληφότι, πεντεκαιδεκαταίῳ συμπέπτωκεν ἐς τὸ τῶν Σκοπίων ἀφικνεῖσθαι πολίχνιον· οὗ τῶν κρασπέδων ἅπτεται παραῤῥέων ὁ ποταμὸς Ἀξιὸς, ἐξ ὀρῶν τῶν αὐτῶν τῷ Στρυμόνι ῥηγνύμενος· ὃς οὐχ οὕτω μέγιστος ὢν ἐκ πηγῶν εὐθὺς, ἀλλ’ οὖν ἐς τὸ κάταντες ἰὼν, καὶ πλείστοις ἄλλοις ποταμοῖς καὶ χειμάῤῥοις τὸ ῥεῦμα κοινούμενος, καὶ ἐς Βαρδάριον μετατιθέμενος τοὔνομα, ἐνίοτε καὶ ναυσίπορος ἐνιαχοῦ καθίσταται.

[A. c. 1342] ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ MIISTORIE LIB. XIII. [IMP. J. PALEOL. 2] 858 καύκῳ δῶρον ποθούμενον· καὶ στοργην ὁμοῦ καὶ legatos comprehendit, cosque ad Apocaneam qu φιλοφροσύνην πολλὴν εὐρηκώς διὰ τοῦτο μετατίθησιν εὐθὺς καὶ σχῆμα καὶ δίαιταν ἐκεῖνος ἐκ Τριβαλ. λῶν ἐς τὰ τῶν 'Ρωμαίων ήθη. Ε. Τούτου δ' οὕτως συνενεχθέντος, ἦν τις τῶν ἐνδόξων Τριβαλλῶν, τῆς χώρας ηγεμονεύων καὶ ἄκρας εκείνης, Λιβέριος ὄνομα Τούτῳ φιλία τις ἦν ἐκ παλαιοῦ πρὸς βασιλέα· ἧς ὁ βασιλεὺς ἐπὶ καιροῦ νῦν εἰς ἀνάμνησιν ἐὼν ἔπεμψεν εὐθὺς αὐτῷ δεξιὰν καὶ λόγους, ὁποίους καὶ ὅπους ἡ χρεία καὶ ὁ καιρὸς ἀπήτει· καὶ ἅμα συνταξάμενος ώδευε τὴν ἐπὶ τὸν Κράλην Σερβίας, οπλίτην τε επαγόμενο; τὴν οἰκεῖον στρατόν, Θεῷ δὲ καὶ ἀδήλοις ἐλπίσε τὰ κατ' αὐτὸν ἐπιτρέψας. [P. 397] Πολὺς γὰρ αὐτῷ πανταχόθεν ἐπήρτητο τοῦ συρφετώδους ὄχλου καὶ ἀγροικικοῦ, λάθρα καὶ λαμπρῶς ἐπιτιθεμένων ἄλλο θεν ἄλλων, κατά διαστήματά τε καὶ συστήματα, καὶ τὴν οὐραγίαν ἀκρωτηριάζειν πειρωμένων καὶ τῶν σκευοφόρων ένια διαρπάζειν. Τὰ πλεῖστα γὰρ τολ μῶσι (φάναι) γίνεται δεινά, *Οταν δι' ἐχθρᾶς πους ἀμείβεται χθονός. Γ. Αλλά πρὶν ἡμέρας ὅλης ὁδὸν ἀνύσαι, σπεύ σας ὁ Λιβέριος ὑπήντησεν αὐτῷ παρὰ τὴν ὁδὸν, καὶ χειρὶ καὶ γνώμῃ καὶ πάσῃ προθέσει δεξιωσάμενος τῆς ψυχῆς, καὶ ἐφ' ἡμέραις συχναῖς ξενίσας, ἀνέ παυσέ τε καὶ λόγοις ἀνέῤῥωσε φιλανθρωποτέροις, ἀθυμίας μακρᾶς ἐμβριθέσι ῥοθίοις περιαντλούμενον φρόνημα. Ο γε μὴν βασιλεὺς τὴν ἐνόντα καὶ αὐτὸς ἀντιφιλοτιμούμενος τρόπον ημείβετό τε καὶ δαψιλέ στερον ἐξ ὧν ἐπεφέρετο λιθοκολλήτων σκευῶν αὐτῷ καὶ ἀργυρωμάτων ἀντεχαρίζετο, καὶ ἅμα τὸν υἱέα Μανουὴλ ἐπηγγέλλετο δώσειν ἐπὶ θυγατρὶ γαμβρόν εἰ πάντα βοηθήσεις τρόπον αὐτῷ καὶ τὰ πρὸς τὸν Κράλην Σερβίας εξοδα θείη, διαλλακτής αὐτὸς καταστάς. Ὁ δὲ παρόντα θεώμενος ἤδη καὶ τὸν τοῦ βασιλέως υἱὸν, καὶ τῆς τε ἐπανθούσης τῷ 4θει χάριτός τε καὶ ἀστειότητος καὶ ἅμα τῆς ἀγχινοίας θαυμάζων, ὅτι πολλῷ τινι μέτρῳ ταύτην ἐπλούτησε πρεσβυτέραν ἢ κατὰ τὴν τῆς ἡλικίας ἀκμήν, σφόδρα τε ὑπερήσθη τῷ λόγῳ καὶ μάλα του άσμενος ὑπεδέχετό τε καὶ ἀντεπηγγέλλετο πάντα πάνυ προθύμως πράσσειν τὰ κατὰ γνώμην, καὶ εἰ δέοι κινδύ τους μακρούς τε καὶ ὑπερβάλλον τὸ μέγεθος κεκτημένους ὑφίστασθαι. Ζ΄. Καὶ μὲν δὴ βεβαίοις καὶ ἀσφαλέσι τοῖς πρὸς τὴν Κράλην αὐτοῦ γράμμασιν ἐφοδιασθέντι, καὶ παραπομπούς τοὺς ἀποχρῶντας παρειληφότι, πεντ τεκαιδεκαταίῳ συμπέπτωκεν ἐς τὸ τῶν Σκοπίων ἀφικνεῖσθαι πολίχνιον· οὗ τῶν κρασπέδων ἅπτεται παραρξέων ὁ ποταμός Αξιός ἐξ ὁρῶν τῶν Variorum Cantacuzenu Λίβερος, lib. ut, cap. 42. DeTANG. Simulque eo valre jusso, etc. Id hoc loco significat verbum συντάξασθαι. Alio sensu sup, ὁπῄει συντεταγμένος τὴν ἐπὶ Τριβαλλούς, pag. 595 D. BOIVIN. celerrime deducit, desideratissimum munus. Quapropter magnam apud illum charitatem et humanitatem nactus, Triballorum habitu ac vivendi geuere abdicato, statim se ad Romanum morem transfert. V. Is exitus legationis fuit. Erat autem apud Triballos vir quidam illustris, regioni illi et ore praefectus, nomine Liberius: quocum velus Cantacuzeno amicitia erat. Ejus iste tum opportune meminit, statimque hominem misit, qui dextram daret, et orationem haberet, qualem el quantam tempora illa poscebant. Simulque eo valere jusso, ad Cralem Serviæ ire perrexit, armatum quidem secum adducens proprium exercitum, 638 Deo autem et spei incerte suas res committens. Instabat enim illi omni ex parte frequens vilium et rusticanorum hominum colluvies, qui clam et aperte, hine atque illine, sparsin et confertim adoriebantur, et extremam aciem cadere ac saracinas aliquas diripere conabantur. Etenim gravia multa (ut his verbis utar) audentibus occurrunt, Hostile si quis in solum inferal pedem. VI. Sed priusquam diei unius iter esset confectum, festinans Liberius obviam illi venit, manuque et voluntate el onini cordis affertu salutatum, ac diebus aliquot continuis hospitio exceptum, recreavit, et verbis bumanioribus animam ejus conArmavit, ingentis desperationis gravissimis Aucti bus oppressum. At imperator magnificentia et ipse cum eo certans, ita ut poterat, par pari referelial, ac de gemmata illa argenteaque supellectili, quam secum gestabat, largius remunerabatur. Quin et filium suum Manuelem daturum se illi generum pollicitus est, si sibi omni modo succurreret, et aditum ad Cralem Serviæ aperiret, ac reconciliatoris officio fungeretur. Ilic vero præsentem jam intuens imperatoris flium, gratiamque et urbanitalem, quæ in illius moribus elucebat, ac solertiam simul admiratus, qua ille seniliori quam pro illo ætatis flore cumulatissime instructus erat, id sibi proiniti vehementer gavisus est, ac libentissime consensit, vicissiinque sc, quæcunque ille desideraret, summa animi alacritate facturun pollicitus 639 est, etsi oporteret gravissima et longe maxima adire pericula. VII. Hujus firma et certa commendatione, per litteras ad Cralem scriptas, quasi quodam viatico munitus imperator, et sufficienti comitum turba stipatus, decimo quinto post die ad Scopiorum oppidulum pervenit: cujus muros præteriabitur Axin». Qui fluvius ab iisdem montibus erumpens, a quinotæ. Euripid. in Phæniss. BoivIN. Tres fuere Cantacuzeuo filia, Maria, Theodora et Helena. Ducang. Cantacuz. eodem cap., pag. 490. PɩcaxG. Vide lib. vult, cap. 14, secl. 7. Βοινικο

PG 148:859(Η.) Ἐνταῦθα δὴ καταλύσασιν ἱκανός τις ἔδοξεν εἶναι ὁ χῶρος, ἀθυμίᾳ βαθείᾳ καὶ πόνῳ μακρῷ βεβαπτισμένον ξενίσαι στρατὸν, εἰ καὶ ἥκιστα πάνυ τελέως, ἀλλ’ οὖν οὐδὲ πάνυ τοι ἧττον ἢ τελέως. εἰ γὰρ καὶ ἡδὺν τῷ πεινῶντι πάντα τινὰ ἄρτον εἶναί φασιν, ἀλλ’ οὖν καί σφισι τέως τό γε ἀλλοφύλοις ἄγεσθαι νεύμασι, προσηνέσι δ’ ὁπωσδηποτοῦν, ἡδύ τι καὶ φιλάνθρωπον ἐνομίζετο. τὸ γὰρ ἐν ὅροις ὑπερορίοις ἀπηρτημένους τοσοῦτον, καὶ τῶν οἰκείων ὄντας ἐκδήμους οὐ μάλα ἐθέλοντας, εὐσεβέσιν ἀνδράσι περιτυχεῖν, καὶ καταγωγίοις οἱοισδήτισι ξενισθῆναι, ὅμοιον ἦν, ὥσπερ ἂν εἰ ἐκ ναυαγίου μεγάλου καὶ κλύδωνος ἀπροσδοκήτῳ προσεσχηκέναι συνέβη λιμένι τινί. τὸ γὰρ βοσκηματῶδες ἦθος ἐκεῖνο καὶ ὄρειον, καὶ τὸ τῆς γλώττης καὶ γνώμης ἀπαίδευτόν τε καὶ βάρβαρον, ἡ τῆς διαίτης εἰρηναία καὶ ἔνσπονδος ἔκρυπτεν εὔνοια, μάλα τοι ἐν ἀνάγκης παραφανεῖσα καιρῷ, τὸ πάνυ βραχὺ τῆς εὐθυμίας πάνυ τοι πολλαπλάσιον δρῶντι περιφανῶς.

(A. M. 6850, IND. 10} [IMP. 1. PALKOL. 21 bus et Strymon, non ab ipsis quidem statim funti- αὐτῶν τῷ Στρυμώνι μηγνύμενος· δ; οὐχ οὕτω μέσ bus ita magnus est; sed per declive Quens, et suas cum aliis laın Auviis quam torrentibus multis undas communicans, proprio nomine in Bardarium mutato, aliquando et alicubi navigabilis exsistit. VIII. Ibi cum substitissent, locus idoneus visus est, in quo exercitus, maximo angore ac labore muito confectus, hospitio recrearetur, si non omnino bene, at saltem hand omnino male. Si enim dulcis est, ut aiunt, esurienti panis quilibet, et bis quoque dulce tum habebatur atque humanum, quod nutibus regerentur, taimetsi peregrinis, attamen quadamtenus mansuetis. Quod enim externo in solo tam longe a suis ablegati, et non sponte a patria extorres, in homines pios incidissent, et bospitiis exciperentur qualibuscunque, perinde erat ac si magno ex naufragio hibernoque fluctu ad portum appellere datum esset. Brutum scilicet illud ac montanum vivendi genus, et tam iu lingna quam in ingenio rude quiddam ac barbarum, tegebatur fue ferati ac pacifici convictus benevolentia, 640 quæ premente necessitate afulserat: quo tempore vel minima lætitia ita animum recreat, ut longe maxima videatur IX. Illic ca die substitit ac diversatus est imperator. Postridie in interiorem progressus Triballian Cralem convenit. Salutatio inter vtrumque regia more facta. Manera etiam invicem oliata, et quacunque in illis reverentis atque amoris siguificationibus ultro citroque dari solent; non tamen pari utrinque magnificentia. Largitur enim imperator et Crali et ejus conjugi sumptuosam quamdam de thesauris suis supellectilem; reponit autem Crales et imperatori quod congrueret, et simul imperatoris exercitui palula, et conationes, et diversoria et quæcunque ad victum necessaria sunt: parce tamen et sordide, et suo nore. Cale rum ita hæc se habuerunt. γιστος ὢν ἐκ πηγῶν εὐθὺς, ἀλλ᾽ οὖν ἐς τὸ κάταντες Ιών, καὶ πλείστοις άλλοις ποταμεῖς καὶ χειμάρροι; τὸ ῥεῦμα κοινούμενος, καὶ ἐς Βαρδάριον με τα τιθέμενος τούνομα, ἐνίοτε καὶ ναυσίπερος ἐνια χού καθίσταται. Η΄. Ενταῦθα δὴ καταλύσασιν ἱκανός τις ἔδοξεν εἶναι ὁ χῶρος, ἀθυμίᾳ βαθείᾳ καὶ πόνω μακρῷ βε βαπτισμένον ξενίσαι στρατὸν, εἰ καὶ ἥκιστα πάνω τελέως, ἀλλ᾽ οὖν οὐδὲ πάνυ τοι ἧττον ή τελέως. Εἰ γὰρ καὶ ἡδὺν τῷ πεινώντι πάντα τινὰ ἄρτον εἶναι φασιν, ἀλλ᾽ οὖν και σφισι τέως τό γε ἀλλοφύλοις &- γεσθαι νεύμασι, προσηνέσι δ' όπωσδηποτούν, ηδύ τι καὶ φιλάνθρωπον ἐνομίζετο. Ρ. 398] Τὸ γὰρ ἐν ὅροις ὑπερορίοις ἀπηρτημένους τοσοῦτον, καὶ τῶν οἰκείων ὄντας ἐκδήμους οὐ μάλα ἐθέλοντας, εὐσεβέσιν ἀνδράσι περιτυχεῖν, καὶ καταγωγίοις, οίοισι. τισι ξενισθῆναι, ὅμοιον ἦν, ὥσπερ ἂν εἰ ἐκ ναυαγίου μεγάλου καὶ κλύδωνος ἀπροσδοκήτῳ προσεσχηκέναι συνέβη λιμένι τινί. Τὸ γὰρ βοσκηματώδες ἦθος έν κεῖνο καὶ ὄρειον, καὶ τὸ τῆς γλώττης καὶ γνώμης ἀπαίδευτόν τε καὶ βάρβαρον, ἡ τῆς διαίτης εἰρηναία καὶ ἔνσπονδος ἔκρυπτεν εὔνοια, μάλα τοι ἐν ἀνάγκης παραφανείσα καιρῷ, τὸ πάνω βραχὺ τῆς εὐθυμίας πάνυ τοι πολλαπλάσιον ὁρῶντι περιφανῶς. Θ. Ενταῦθε γε μήν κατά χώραν αυθημερόν και ταλελυκότα τὸν βασιλέα ἐντυχεῖν ἐς τὰ ἐνδότερα τῶν Τριβαλλῶν μετὰ τὴν ὑστεραίαν τῷ Κράλῃ γεγένηται, καὶ ἀσπασμούς τους προσήκοντας ἀλλήλοις ανα ειδοῦναι βασιλικῶς ἑκάτερον ἑκατέρῳ, καὶ χάρισι χάριτας, καὶ ὅσα εἰκὸς ἐν φιλοτιμίαι; καὶ φιλοφρο σύναις τοιαύταις ἀλλάξασθαι, εἰ καὶ μὴ ὁμοίως έχει τέρωθεν μεγαλοπρεπέσιν. Χαρίζεται μὲν γὰρ ὁ βασιλεὺς τῷ τε Κράλῃ καὶ τῇ συζύγῳ πολυτελή τινα κειμήλια τῶν αὐτοῦ θησαυρῶν· ἀντιδίδωσι δ' ὁ Κράλης τῷ τε βασιλεῖ τὰ εἰκότα, καὶ ἅμα νομάς καὶ διαίτας, καὶ καταγώγια, καὶ ὅσα προς το ζην ἐστιν ἐπιτήσεις τῷ τοῦ βασιλέως στρατῷ, γλισχρώς μὲν καὶ σμικροπρεπώς, καὶ κατὰ τὸ σύντροφον ἔθος. Έσχε δ' οὖν ὅμως οὕτω ταυτί. CAPUT III. Quandiu apud Triballos Cantacuzenus manserit. Quæ et quam gravia milites perpessi sint. Quinam faciFins mala toleraverint. Habitæ in his locis orationes quare omillantur. Conditiones Crali oblatre a Byzantiis, ut Cantacuzenum proderet. Venena ab üstem clam submissa. Parergon de Mithridate. Insidiæ Irie. Omnes irrita. Quam ob causam Drus lot pericula averterit. Cantacuzenus, injuriarum immemor, Augustæ et pupilli dignitati ubique consulit. Lex ab eu imposita Jounni Angelo, Stolis et Thessalis imperatum misso. Patientiæ diuturne merces. Gregoras alienus ab omni affe in veritatis studium profitetur. Qualia sen luudure seu vituperare decreverit. Quid ostendere, quid persuadere lectoribus cupial. Expeditio capta adversus Serrhas. Morbus Triballorum. Re infecta domum reditur. 1. Erat autem illud anni tempus, quo Orion ex- Δ'. Καὶ ἦν ὁ και ολη τηνικαύτα περὶ τὰς τοῦ 1 ovitur. Atque ut brevi complectar, decem es co omino menses in iis locis consumpsit. Per id temtus maximnis incommodis confictatus est exercitus, ρίωνος επιτολή.· καὶ δεκαμηνιαῖον τοῦ λοιποῦ συνελόντι φάναι τον πάντα διέτριψε χρόνον· ἐν ᾧ πολλῆς ὁ τούτου στρατός πεπείρεται δυσχερείας, Variorum nolm. Vide notas ad Alexiadem, p. 229, ct Gloss. neel. Gr. cit. in Βαρδαριώται. €450 Abimcepto civili bello novem jam menses cilloxerant, ut diserte șit Cantaruzenus flist, liis. 11, cap, kỗ, p. 192. Forro bellum ineunte Octobri, an. Chr. 1344. captum fuerat; ut inlein Can tacuzeuus tradit ejusd. lib cap. 22. Itaque et Orionis orius, et Cantaenzeni cum Grale congresBus, referri debent ad ultimus Juaii, vel að primos Julii dies, seu ad initium statis sta 1562. Βοιτιν.

(Θ.) Ἐνταῦθά γε μὴν κατὰ χώραν αὐθημερὸν καταλελυκότα τὸν βασιλέα ἐντυχεῖν ἐς τὰ ἐνδότερα τῶν Τριβαλλῶν μετὰ τὴν ὑστεραίαν τῷ Κράλῃ γεγένηται, καὶ ἀσπασμοὺς τοὺς προσήκοντας ἀλλήλοις ἀντιδοῦναι βασιλικῶς ἑκάτερον ἑκατέρῳ, καὶ χάρισι χάριτας, καὶ ὅσα εἰκὸς ἐν φιλοτιμίαις καὶ φιλοφροσύναις τοιαύταις ἀλλάξασθαι, εἰ καὶ μὴ ὁμοίως ἑκατέρωθεν μεγαλοπρεπέσιν. χαρίζεται μὲν γὰρ ὁ βασιλεὺς τῷ τε Κράλῃ καὶ τῇ συζύγῳ πολυτελῆ τινα κειμήλια τῶν αὐτοῦ θησαυρῶν· ἀντιδίδωσι δ’ ὁ Κράλης τῷ τε βασιλεῖ τὰ εἰκότα, καὶ ἅμα νομὰς, καὶ διαίτας, καὶ καταγώγια, καὶ ὅσα πρὸς τὸ ζῇν ἐστιν ἐπιτήδεια τῷ τοῦ βασιλέως στρατῷ, γλισχρῶς μὲν καὶ σμικροπρεπῶς, καὶ κατὰ τὸ σύντροφον ἔθος. ἔσχε δ’ οὖν ὅμως οὕτω ταυτί. γ. Καὶ ἦν ὁ καιρὸς τηνικαῦτα περὶ τὰς τοῦ Ὠρίωνος ἐπιτολάς· καὶ δεκαμηνιαῖον ἐνταυθοῖ τοῦ λοιποῦ συνελόντι φάναι τὸν πάντα διέτριψε χρόνον· ἐν ᾧ πολλῆς ὁ τούτου στρατὸς πεπείραται δυσχερείας, κατά τε τὴν δίαιταν, καὶ ὁπόσα δεῖ τοῖς ἐν ἀλλοτρίᾳ τὸν βίον ἀνύουσι γῇ. ἐνδείᾳ γὰρ πιεζόμενοι χρημάτων οἱ πλεῖστοι πάνθ’ ὑφίσταντο τὰ χαλεπώτατα.

(A. M. 6850, IND. 10} [IMP. 1. PALKOL. 21 bus et Strymon, non ab ipsis quidem statim funti- αὐτῶν τῷ Στρυμώνι μηγνύμενος· δ; οὐχ οὕτω μέσ bus ita magnus est; sed per declive Quens, et suas cum aliis laın Auviis quam torrentibus multis undas communicans, proprio nomine in Bardarium mutato, aliquando et alicubi navigabilis exsistit. VIII. Ibi cum substitissent, locus idoneus visus est, in quo exercitus, maximo angore ac labore muito confectus, hospitio recrearetur, si non omnino bene, at saltem hand omnino male. Si enim dulcis est, ut aiunt, esurienti panis quilibet, et bis quoque dulce tum habebatur atque humanum, quod nutibus regerentur, taimetsi peregrinis, attamen quadamtenus mansuetis. Quod enim externo in solo tam longe a suis ablegati, et non sponte a patria extorres, in homines pios incidissent, et bospitiis exciperentur qualibuscunque, perinde erat ac si magno ex naufragio hibernoque fluctu ad portum appellere datum esset. Brutum scilicet illud ac montanum vivendi genus, et tam iu lingna quam in ingenio rude quiddam ac barbarum, tegebatur fue ferati ac pacifici convictus benevolentia, 640 quæ premente necessitate afulserat: quo tempore vel minima lætitia ita animum recreat, ut longe maxima videatur IX. Illic ca die substitit ac diversatus est imperator. Postridie in interiorem progressus Triballian Cralem convenit. Salutatio inter vtrumque regia more facta. Manera etiam invicem oliata, et quacunque in illis reverentis atque amoris siguificationibus ultro citroque dari solent; non tamen pari utrinque magnificentia. Largitur enim imperator et Crali et ejus conjugi sumptuosam quamdam de thesauris suis supellectilem; reponit autem Crales et imperatori quod congrueret, et simul imperatoris exercitui palula, et conationes, et diversoria et quæcunque ad victum necessaria sunt: parce tamen et sordide, et suo nore. Cale rum ita hæc se habuerunt. γιστος ὢν ἐκ πηγῶν εὐθὺς, ἀλλ᾽ οὖν ἐς τὸ κάταντες Ιών, καὶ πλείστοις άλλοις ποταμεῖς καὶ χειμάρροι; τὸ ῥεῦμα κοινούμενος, καὶ ἐς Βαρδάριον με τα τιθέμενος τούνομα, ἐνίοτε καὶ ναυσίπερος ἐνια χού καθίσταται. Η΄. Ενταῦθα δὴ καταλύσασιν ἱκανός τις ἔδοξεν εἶναι ὁ χῶρος, ἀθυμίᾳ βαθείᾳ καὶ πόνω μακρῷ βε βαπτισμένον ξενίσαι στρατὸν, εἰ καὶ ἥκιστα πάνω τελέως, ἀλλ᾽ οὖν οὐδὲ πάνυ τοι ἧττον ή τελέως. Εἰ γὰρ καὶ ἡδὺν τῷ πεινώντι πάντα τινὰ ἄρτον εἶναι φασιν, ἀλλ᾽ οὖν και σφισι τέως τό γε ἀλλοφύλοις &- γεσθαι νεύμασι, προσηνέσι δ' όπωσδηποτούν, ηδύ τι καὶ φιλάνθρωπον ἐνομίζετο. Ρ. 398] Τὸ γὰρ ἐν ὅροις ὑπερορίοις ἀπηρτημένους τοσοῦτον, καὶ τῶν οἰκείων ὄντας ἐκδήμους οὐ μάλα ἐθέλοντας, εὐσεβέσιν ἀνδράσι περιτυχεῖν, καὶ καταγωγίοις, οίοισι. τισι ξενισθῆναι, ὅμοιον ἦν, ὥσπερ ἂν εἰ ἐκ ναυαγίου μεγάλου καὶ κλύδωνος ἀπροσδοκήτῳ προσεσχηκέναι συνέβη λιμένι τινί. Τὸ γὰρ βοσκηματώδες ἦθος έν κεῖνο καὶ ὄρειον, καὶ τὸ τῆς γλώττης καὶ γνώμης ἀπαίδευτόν τε καὶ βάρβαρον, ἡ τῆς διαίτης εἰρηναία καὶ ἔνσπονδος ἔκρυπτεν εὔνοια, μάλα τοι ἐν ἀνάγκης παραφανείσα καιρῷ, τὸ πάνω βραχὺ τῆς εὐθυμίας πάνυ τοι πολλαπλάσιον ὁρῶντι περιφανῶς. Θ. Ενταῦθε γε μήν κατά χώραν αυθημερόν και ταλελυκότα τὸν βασιλέα ἐντυχεῖν ἐς τὰ ἐνδότερα τῶν Τριβαλλῶν μετὰ τὴν ὑστεραίαν τῷ Κράλῃ γεγένηται, καὶ ἀσπασμούς τους προσήκοντας ἀλλήλοις ανα ειδοῦναι βασιλικῶς ἑκάτερον ἑκατέρῳ, καὶ χάρισι χάριτας, καὶ ὅσα εἰκὸς ἐν φιλοτιμίαι; καὶ φιλοφρο σύναις τοιαύταις ἀλλάξασθαι, εἰ καὶ μὴ ὁμοίως έχει τέρωθεν μεγαλοπρεπέσιν. Χαρίζεται μὲν γὰρ ὁ βασιλεὺς τῷ τε Κράλῃ καὶ τῇ συζύγῳ πολυτελή τινα κειμήλια τῶν αὐτοῦ θησαυρῶν· ἀντιδίδωσι δ' ὁ Κράλης τῷ τε βασιλεῖ τὰ εἰκότα, καὶ ἅμα νομάς καὶ διαίτας, καὶ καταγώγια, καὶ ὅσα προς το ζην ἐστιν ἐπιτήσεις τῷ τοῦ βασιλέως στρατῷ, γλισχρώς μὲν καὶ σμικροπρεπώς, καὶ κατὰ τὸ σύντροφον ἔθος. Έσχε δ' οὖν ὅμως οὕτω ταυτί. CAPUT III. Quandiu apud Triballos Cantacuzenus manserit. Quæ et quam gravia milites perpessi sint. Quinam faciFins mala toleraverint. Habitæ in his locis orationes quare omillantur. Conditiones Crali oblatre a Byzantiis, ut Cantacuzenum proderet. Venena ab üstem clam submissa. Parergon de Mithridate. Insidiæ Irie. Omnes irrita. Quam ob causam Drus lot pericula averterit. Cantacuzenus, injuriarum immemor, Augustæ et pupilli dignitati ubique consulit. Lex ab eu imposita Jounni Angelo, Stolis et Thessalis imperatum misso. Patientiæ diuturne merces. Gregoras alienus ab omni affe in veritatis studium profitetur. Qualia sen luudure seu vituperare decreverit. Quid ostendere, quid persuadere lectoribus cupial. Expeditio capta adversus Serrhas. Morbus Triballorum. Re infecta domum reditur. 1. Erat autem illud anni tempus, quo Orion ex- Δ'. Καὶ ἦν ὁ και ολη τηνικαύτα περὶ τὰς τοῦ 1 ovitur. Atque ut brevi complectar, decem es co omino menses in iis locis consumpsit. Per id temtus maximnis incommodis confictatus est exercitus, ρίωνος επιτολή.· καὶ δεκαμηνιαῖον τοῦ λοιποῦ συνελόντι φάναι τον πάντα διέτριψε χρόνον· ἐν ᾧ πολλῆς ὁ τούτου στρατός πεπείρεται δυσχερείας, Variorum nolm. Vide notas ad Alexiadem, p. 229, ct Gloss. neel. Gr. cit. in Βαρδαριώται. €450 Abimcepto civili bello novem jam menses cilloxerant, ut diserte șit Cantaruzenus flist, liis. 11, cap, kỗ, p. 192. Forro bellum ineunte Octobri, an. Chr. 1344. captum fuerat; ut inlein Can tacuzeuus tradit ejusd. lib cap. 22. Itaque et Orionis orius, et Cantaenzeni cum Grale congresBus, referri debent ad ultimus Juaii, vel að primos Julii dies, seu ad initium statis sta 1562. Βοιτιν.

PG 148:861ὅσοις μὲν οὖν ἄηθες τὸ πάσχειν ὑπῆρχε κακῶς, δυσκαρτέρητος ἦν ὁ τόπος· καὶ ὁ χειμὼν ἐκεῖνος τοῦ βίου συχνοὺς ἀπήνεγκεν. οἷς δὲ σύντροφον ἦν ἐκ πολλοῦ τὸ λιτὸν τῆς διαίτης, καὶ τό γε κατὰ τοὺς πάλαι Σπαρτιάτας ἐκείνους ἀρκεῖσθαι μάζῃ καὶ ὕδατι, καὶ προσταλαιπωρεῖσθαι τοῖς ὅπλοις νύκτωρ καὶ μεθ’ ἡμέραν, τούτους οὐ μάλα ἐξέπληττεν ὅσα φέρει δεινὰ τὸ τῆς ἀλλοτρίας ἄηθες γῆς· ἀλλ’ ὃ τοὺς ἄλλους ἐποίει ταλαιπωρεῖν, σφίσι βίος ἦν ἀταλαίπωρος. οὕτω ῥᾴδιον ἡ συνήθεια καὶ κοῦφον καὶ οὐ σφόδρα ἐπίπονον· ὥστε καὶ εἴ τις, ἐκ προθέσεως ἀγαθῆς ὡρμημένος, τὸν ἄριστον ἕλοιτο βίον, ἀταλαίπωρον ἂν εἶναί οἱ εὐθὺς τοῦ λοιποῦ βίον τε ἀνύειν ἀνώδυνον καὶ ἡδονὴν ἀθάνατον ἐν θνητῷ κτᾶσθαι σώματι. (Β.) Ἐγὼ δ’ ἐνταυθοῖ τῆς ἱστορίας γενόμενος ἐβουλόμην λεπτομερεστέραν τινὰ ποιήσασθαι τὴν ἀφήγησιν, καὶ δημηγορίας ἐκθεῖναι τοῦ βασιλέως, ἅς τε πρὸς τὸν Κράλην πεποίηται καὶ ἃς πρὸς τὸν οἰκεῖον στρατὸν ἐν καιροῖς τοῖς ἀνήκουσι, καὶ ἃς πρὸς αὐτὸν ἐκεῖνοι. δεῖν γὰρ ὡς τὰ πολλὰ καὶ πράξεσι λόγους καὶ λόγοις πράξεις πανταχῆ παρεζεῦχθαι·

[A. c. 15121 ΒΥΖΑΝΤΙΝ.Ε HISTORLE LIB. XIII. κατά τε τὴν δίαιταν, καὶ ὁπόσα δεῖ τοῖς ἐν ἀλλοτρίᾳ tum in victu, tum in iis omnibus, quorum Indiτὸν βίον ἀνύουσι γῇ. Ενδείᾳ γὰρ πιεζόμενοι χρημάτων οἱ πλεῖστοι πάνθ' ὑφίσταντο τὰ χαλεπώτατα. [Ρ. 599] Οσοις μὲν οὖν ἄφθες τὸ πάσχειν ὑπῆρχε κακῶς, δυσκαρτέρητος ἦν ὁ τόπος· καὶ ὁ χειμών ἐκεῖνος τοῦ βίου συχνοὺς ἀπήνεγκεν. Οἷς δὲ σύνο τρόφον ἦν ἐκ πολλοῦ τὸ λιτὸν τῆς διαίτης, καὶ τό γε κατὰ τοὺς πάλαι Σπαρτιάτας ἐκείνους ἀρκεῖσθαι μάζῃ καὶ ὕδατι, καὶ προσταλαιπωρείσθαι τοῖς ὅπλοις νύκτωρ καὶ μεθ' ημέραν, τούτους οὐ μάλα ἐξέπλητα δεν ὅσα φέρει δεινὰ τὸ τῆς ἀλλοτρίας άηθες γῆς" ἀλλ' δ τοὺς ἄλλους εποίει ταλαιπωρείν, σφίσι βίος ἦν ἀταλαίπωρος. Οὕτω βάδιον ἡ συνήθεια καὶ τοῦ φοι καὶ οὐ σφόδρα ἐπίπονον· ὥστε καὶ εἴ τις, ἐκ προθέσεως ἀγαθῆς ὡρμημένος, τὴν ἄριστον ἔλη: το βίο", αταλαίπωρον ἂν εἶναι οἱ εὐθὺς τοῦ λοιποῦ βίον σε ὀνύειν ἀνώδυνων καὶ ἡδονὴν ἀθάνατον ἐν θνητῷ κ:ἄσθαι σώματι. Β. Εγώ δ' ἐνταυθοί τῆς ἱστορίας γενόμενος 16ουλόμην λεπτομερεστέραν τινὰ ποιήσασθαι τὴν ἀφή γησιν, καὶ δημηγορίας ἐκθεῖναι τοῦ βασιλέως, ἂς τι πρὸς τὸν Κράλην πεποίηται, καὶ ἄ; πρὸς τὸν οἰκεῖον στρατὸν ἐν χαιροῖς τοῖς ἀνήκουσι, καὶ ἂς πρὸς αὐτ τὸν ἐκεῖναι. Δεῖν γὰρ ὡς τὰ πολλὰ καὶ πράξεσι λόγους καὶ λόγοις πράξεις πανταχή παρεζεύχθαι· μὴ μόνον ότι ψυχής εικόνες ἀμφότερα καὶ τῆς ἐν αὐτῇ κατοικούσης γνώμης καὶ γνώσεως αὐτάγγελοι κήρ ροχές, κἀντεῦθεν χρῆναι σαφεστέραν τὴν τῶν ἱστο ρουμένων προσώπων καὶ πραγμάτων γίνεσθαι δήfeut ii, qui alieno in solo vitam digunt. Fecuniae cnim penuria coacti plerique extrema quæque perferel.ant. Quicunque igitur durioris vitæ insolentes erant, iis locus vix tolerabilis videbatur, et biems illa frequentes extulit. Qui vēro tenni victu uti jampridem didicerant, et, nt Spartani illi veteres, pane et aqua contenti fuerant, 641 laboresque noctu et interdiu bellicos toleraverant, cos non ita fran gebant mala illa, quæ soli externi insolentia affert. Sed quæ vita molestiarum plena aliis erat, iis molestiæ expers videbatur. Adeo consuetudo ipsa pronum quiddam et leve est, et minime laboriosum. Quapropter si quis prudenti cogitatione inductus optimum vitæ genus eligat, facile ei statim fuerit vitam laboris atque incommodi expertem de cætero agere, et voluptatem mortali in corpore parare sibi immortalem. H. Hac ego in parte historiæ singula velim exponere minutius, easque referre orationes, quas imperator cum apud Cralem habuit, tum apud soun exercitum, prout occasio tulit; et eas etiam, quas illi cum eo. Convenit enim maxime, et factis dicta et dictis facta passim annecti; non solum quia utrumque illud animi imago latentisque in eo voluntatis et cogitationis genuinus veluti puntius est, atque hinc exsistere oportet certiorem persnnarum et rerum, de quibus agitur, notitiam: verum etiam quia in dictis adumbratio quædam factorum solent. Sed quia videmus quosdam maxima operis parte abuti ad conciones, quod in eis maxime locus sit ostentandæ dicendi facultati et eruditionis ambitioni; unde ßt, ut ipsa re majus quandoque exsistat id, quod est extra rem; idcirco mediam nobis viam teuendam esse censuimus. Redeamus laque 642 illue, unde digressi sumus. λωσιν διὰ τῶν τοιούτων· ἀλλὰ καὶ ὅτι σκιαγραφία εί; est: et illa quidam præire, hæc autem pone squi ἐστι τῶν πράξεων ὁ λόγος· καὶ τούτων μὲν οὗτο; ἡγεῖται· τούτου δ' αὗται κατόπιν ἔρχονται. Αλλ' ἐπειδήπερ ὁρῶμεν ἐνίους τῷ πλείονι μέρει τῆς συγκ γραφῆς ἐν ταῖς δημηγορίαις καταχρωμένους, διὰ τὸ μάλιστα πάντων ἐν ταύταις ἔχειν τὴν τῆς ῥητορι κῆς ἐνδείκνυσθαι δύναμιν καὶ τὰ τῆς σφῶν σοφία; φιλότιμιον, ὡς συμβαίνεν ἐντεῦθεν τὸ πάρεργον μείζον τοῦ ἔργου καθίστασθαι, τὴν μέσην ἡμεῖς βαδίζειν ἐκρίναμεν δεῖν. Ἐπανιτέον τοιγαροῦν ὑπόθεν εἰς ταῦτα ἐξέβημεν. Γ. Τοῦ γάρ τον βασιλέως τῷ Κράλῃ συνέντος III. Interim dum imperator apnd Cralem comκαὶ συνδιαιτωμένου, οὐκ ἦν ἀμελεῖν οὐδεμ; Βυζα moratur et ejus convictu utitur, nusquam Byzanτίοις τῶν κατ' ἐκείνου ἐπιβουλῶν· ἀλλὰ δόλοις δύ- tii cessant struere illi insidias. Sed alios ex aliis τους συνέβλαπτον, καὶ μυρίους ἀεὶ θανάτους εξήρ dolos consuunt, et innumeras mortes conflant ei τυον κατ' αὐτοῦ. Πίμπουσι τοίνυν ἐς μὲν τούμ- η quotidie. Mittunt igitur palam quidem legatos, qui φανές πρέσβεις ἀπαγγελοῦντας περί τε κήδους de affinitate quæcunque oportet significent petantὅτι ἐξείη, και δυοίν αἱρέσεων προτεθεισῶν βασιλέως ἕνεκα, ἐποτέρᾳ προσείναι βούλοιτο δηλοῦν, ή δέςμιαν τευτονὶ μετὰ τῆς ζωῆς δηλαδή, ἢ τὴν α τοῦ κεφαλὴν ἀφελόντα του σώματος ες Βυζάντιον μηδὲν μελλήσαντα πέμπειν ὡς τάχιστα ἥξειν τε γὰρ κα τόπιν εὐθὺς αὐτῷ τήν τε θυγατέρα τῆς βασιλίως, νύμφην ἐπὶ τῷ ἐκείνου παιδί, καὶ ἅμα τὴν τῶν μέσ 22. Ρ. 400] Χριστουπόλεως ἐκεῖθεν χωρίων que, nt, duabus de imperatore conditionibus olilatis, utram eligere malit declaret: seu vinctumn illum vivutaqre tradere, seu illius caput corporo abscissum sine ulla cunctatione Byzantium quam celerrima mittere: venturam enim subinde imperatricis Bliam istius tițio despondendam uxorem, simulque omnium illinc usque Christopolin loco. rum urbiumque potestatem scriptis consignata, Variorum notæ. Quod quidem a Byzantiis et ab Apocauco oblatum Serviæ principi, in causa forte fuit, car a Cantzenzeno, a quo in fœderis societatera səllicitabatur, expetierit, quod se denegasse testalne iclem Cantacuzen. lib. uti, cap. 45 et ii. Sed et de occidendo Cantaenzeno agitata esse consilia a Servianis optimatibus, inficio esse potest Helena Servie Cralis uxoris ad eos habita oratio iu eod. cap. 43. Ducang.

μὴ μόνον ὅτι ψυχῆς εἰκόνες ἀμφότερα καὶ τῆς ἐν αὐτῇ κατοικούσης γνώμης καὶ γνώσεως αὐτάγγελοι κήρυκες, κἀντεῦθεν χρῆναι σαφεστέραν τὴν τῶν ἱστορουμένων προσώπων καὶ πραγμάτων γίνεσθαι δήλωσιν διὰ τῶν τοιούτων· ἀλλὰ καὶ ὅτι σκιαγραφία τίς ἐστι τῶν πράξεων ὁ λόγος· καὶ τούτων μὲν οὗτος ἡγεῖται· τούτου δ’ αὗται κατόπιν ἔρχονται. ἀλλ’ ἐπειδήπερ ὁρῶμεν ἐνίους τῷ πλείονι μέρει τῆς συγγραφῆς ἐν ταῖς δημηγορίαις καταχρωμένους, διὰ τὸ μάλιστα πάντων ἐν ταύταις ἔχειν τὴν τῆς ῥητορικῆς ἐνδείκνυσθαι δύναμιν καὶ τὸ τῆς σφῶν σοφίας φιλότιμον, ὡς συμβαίνειν ἐντεῦθεν τὸ πάρεργον μεῖζον τοῦ ἔργου καθίστασθαι, τὴν μέσην ἡμεῖς βαδίζειν ἐκρίναμεν δεῖν. ἐπανιτέον τοιγαροῦν ὁπόθεν εἰς ταῦτα ἐξέβημεν. (Γ.) Τοῦ γάρ τοι βασιλέως τῷ Κράλῃ συνόντος καὶ συνδιαιτωμένου, οὐκ ἦν ἀμελεῖν οὐδαμῆ Βυζαντίοις τῶν κατ’ ἐκείνου ἐπιβουλῶν· ἀλλὰ δόλοις δόλους συνέῤῥαπτον, καὶ μυρίους ἀεὶ θανάτους ἐξήρτυον κατ’ αὐτοῦ.

[A. c. 15121 ΒΥΖΑΝΤΙΝ.Ε HISTORLE LIB. XIII. κατά τε τὴν δίαιταν, καὶ ὁπόσα δεῖ τοῖς ἐν ἀλλοτρίᾳ tum in victu, tum in iis omnibus, quorum Indiτὸν βίον ἀνύουσι γῇ. Ενδείᾳ γὰρ πιεζόμενοι χρημάτων οἱ πλεῖστοι πάνθ' ὑφίσταντο τὰ χαλεπώτατα. [Ρ. 599] Οσοις μὲν οὖν ἄφθες τὸ πάσχειν ὑπῆρχε κακῶς, δυσκαρτέρητος ἦν ὁ τόπος· καὶ ὁ χειμών ἐκεῖνος τοῦ βίου συχνοὺς ἀπήνεγκεν. Οἷς δὲ σύνο τρόφον ἦν ἐκ πολλοῦ τὸ λιτὸν τῆς διαίτης, καὶ τό γε κατὰ τοὺς πάλαι Σπαρτιάτας ἐκείνους ἀρκεῖσθαι μάζῃ καὶ ὕδατι, καὶ προσταλαιπωρείσθαι τοῖς ὅπλοις νύκτωρ καὶ μεθ' ημέραν, τούτους οὐ μάλα ἐξέπλητα δεν ὅσα φέρει δεινὰ τὸ τῆς ἀλλοτρίας άηθες γῆς" ἀλλ' δ τοὺς ἄλλους εποίει ταλαιπωρείν, σφίσι βίος ἦν ἀταλαίπωρος. Οὕτω βάδιον ἡ συνήθεια καὶ τοῦ φοι καὶ οὐ σφόδρα ἐπίπονον· ὥστε καὶ εἴ τις, ἐκ προθέσεως ἀγαθῆς ὡρμημένος, τὴν ἄριστον ἔλη: το βίο", αταλαίπωρον ἂν εἶναι οἱ εὐθὺς τοῦ λοιποῦ βίον σε ὀνύειν ἀνώδυνων καὶ ἡδονὴν ἀθάνατον ἐν θνητῷ κ:ἄσθαι σώματι. Β. Εγώ δ' ἐνταυθοί τῆς ἱστορίας γενόμενος 16ουλόμην λεπτομερεστέραν τινὰ ποιήσασθαι τὴν ἀφή γησιν, καὶ δημηγορίας ἐκθεῖναι τοῦ βασιλέως, ἂς τι πρὸς τὸν Κράλην πεποίηται, καὶ ἄ; πρὸς τὸν οἰκεῖον στρατὸν ἐν χαιροῖς τοῖς ἀνήκουσι, καὶ ἂς πρὸς αὐτ τὸν ἐκεῖναι. Δεῖν γὰρ ὡς τὰ πολλὰ καὶ πράξεσι λόγους καὶ λόγοις πράξεις πανταχή παρεζεύχθαι· μὴ μόνον ότι ψυχής εικόνες ἀμφότερα καὶ τῆς ἐν αὐτῇ κατοικούσης γνώμης καὶ γνώσεως αὐτάγγελοι κήρ ροχές, κἀντεῦθεν χρῆναι σαφεστέραν τὴν τῶν ἱστο ρουμένων προσώπων καὶ πραγμάτων γίνεσθαι δήfeut ii, qui alieno in solo vitam digunt. Fecuniae cnim penuria coacti plerique extrema quæque perferel.ant. Quicunque igitur durioris vitæ insolentes erant, iis locus vix tolerabilis videbatur, et biems illa frequentes extulit. Qui vēro tenni victu uti jampridem didicerant, et, nt Spartani illi veteres, pane et aqua contenti fuerant, 641 laboresque noctu et interdiu bellicos toleraverant, cos non ita fran gebant mala illa, quæ soli externi insolentia affert. Sed quæ vita molestiarum plena aliis erat, iis molestiæ expers videbatur. Adeo consuetudo ipsa pronum quiddam et leve est, et minime laboriosum. Quapropter si quis prudenti cogitatione inductus optimum vitæ genus eligat, facile ei statim fuerit vitam laboris atque incommodi expertem de cætero agere, et voluptatem mortali in corpore parare sibi immortalem. H. Hac ego in parte historiæ singula velim exponere minutius, easque referre orationes, quas imperator cum apud Cralem habuit, tum apud soun exercitum, prout occasio tulit; et eas etiam, quas illi cum eo. Convenit enim maxime, et factis dicta et dictis facta passim annecti; non solum quia utrumque illud animi imago latentisque in eo voluntatis et cogitationis genuinus veluti puntius est, atque hinc exsistere oportet certiorem persnnarum et rerum, de quibus agitur, notitiam: verum etiam quia in dictis adumbratio quædam factorum solent. Sed quia videmus quosdam maxima operis parte abuti ad conciones, quod in eis maxime locus sit ostentandæ dicendi facultati et eruditionis ambitioni; unde ßt, ut ipsa re majus quandoque exsistat id, quod est extra rem; idcirco mediam nobis viam teuendam esse censuimus. Redeamus laque 642 illue, unde digressi sumus. λωσιν διὰ τῶν τοιούτων· ἀλλὰ καὶ ὅτι σκιαγραφία εί; est: et illa quidam præire, hæc autem pone squi ἐστι τῶν πράξεων ὁ λόγος· καὶ τούτων μὲν οὗτο; ἡγεῖται· τούτου δ' αὗται κατόπιν ἔρχονται. Αλλ' ἐπειδήπερ ὁρῶμεν ἐνίους τῷ πλείονι μέρει τῆς συγκ γραφῆς ἐν ταῖς δημηγορίαις καταχρωμένους, διὰ τὸ μάλιστα πάντων ἐν ταύταις ἔχειν τὴν τῆς ῥητορι κῆς ἐνδείκνυσθαι δύναμιν καὶ τὰ τῆς σφῶν σοφία; φιλότιμιον, ὡς συμβαίνεν ἐντεῦθεν τὸ πάρεργον μείζον τοῦ ἔργου καθίστασθαι, τὴν μέσην ἡμεῖς βαδίζειν ἐκρίναμεν δεῖν. Ἐπανιτέον τοιγαροῦν ὑπόθεν εἰς ταῦτα ἐξέβημεν. Γ. Τοῦ γάρ τον βασιλέως τῷ Κράλῃ συνέντος III. Interim dum imperator apnd Cralem comκαὶ συνδιαιτωμένου, οὐκ ἦν ἀμελεῖν οὐδεμ; Βυζα moratur et ejus convictu utitur, nusquam Byzanτίοις τῶν κατ' ἐκείνου ἐπιβουλῶν· ἀλλὰ δόλοις δύ- tii cessant struere illi insidias. Sed alios ex aliis τους συνέβλαπτον, καὶ μυρίους ἀεὶ θανάτους εξήρ dolos consuunt, et innumeras mortes conflant ei τυον κατ' αὐτοῦ. Πίμπουσι τοίνυν ἐς μὲν τούμ- η quotidie. Mittunt igitur palam quidem legatos, qui φανές πρέσβεις ἀπαγγελοῦντας περί τε κήδους de affinitate quæcunque oportet significent petantὅτι ἐξείη, και δυοίν αἱρέσεων προτεθεισῶν βασιλέως ἕνεκα, ἐποτέρᾳ προσείναι βούλοιτο δηλοῦν, ή δέςμιαν τευτονὶ μετὰ τῆς ζωῆς δηλαδή, ἢ τὴν α τοῦ κεφαλὴν ἀφελόντα του σώματος ες Βυζάντιον μηδὲν μελλήσαντα πέμπειν ὡς τάχιστα ἥξειν τε γὰρ κα τόπιν εὐθὺς αὐτῷ τήν τε θυγατέρα τῆς βασιλίως, νύμφην ἐπὶ τῷ ἐκείνου παιδί, καὶ ἅμα τὴν τῶν μέσ 22. Ρ. 400] Χριστουπόλεως ἐκεῖθεν χωρίων que, nt, duabus de imperatore conditionibus olilatis, utram eligere malit declaret: seu vinctumn illum vivutaqre tradere, seu illius caput corporo abscissum sine ulla cunctatione Byzantium quam celerrima mittere: venturam enim subinde imperatricis Bliam istius tițio despondendam uxorem, simulque omnium illinc usque Christopolin loco. rum urbiumque potestatem scriptis consignata, Variorum notæ. Quod quidem a Byzantiis et ab Apocauco oblatum Serviæ principi, in causa forte fuit, car a Cantzenzeno, a quo in fœderis societatera səllicitabatur, expetierit, quod se denegasse testalne iclem Cantacuzen. lib. uti, cap. 45 et ii. Sed et de occidendo Cantaenzeno agitata esse consilia a Servianis optimatibus, inficio esse potest Helena Servie Cralis uxoris ad eos habita oratio iu eod. cap. 43. Ducang.

πέμπουσι τοίνυν ἐς μὲν τοὐμφανὲς πρέσβεις ἀπαγγελοῦντας περί τε κήδους ὅσα ἐξείη, καὶ δυοῖν αἱρέσεων προτεθεισῶν βασιλέως ἕνεκα, ὁποτέρᾳ προσθεῖναι βούλοιτο δηλοῦν, ἢ δέσμιον τουτονὶ μετὰ τῆς ζωῆς δηλαδὴ, ἢ τὴν αὐτοῦ κεφαλὴν ἀφελόντα τοῦ σώματος ἐν Βυζάντιον μηδὲν μελλήσαντα πέμπειν ὡς τάχιστα· ἥξειν τε γὰρ κατόπιν εὐθὺς αὐτῷ τήν τε θυγατέρα τῆς βασιλίδος, νύμφην ἐπὶ τῷ ἐκείνου παιδὶ, καὶ ἅμα τὴν τῶν μέχρι Χριστουπόλεως ἐκεῖθεν χωρίων καὶ πόλεων ἔγγραφον κυριότητα· ὡς γίνεσθαι μίαν λοιπὸν ἀρχὴν αὐτῷ συνεχῆ τὴν ἐκ Δαλματίας καὶ Ἰλλυρίδος, καὶ ὅσα μεταξὺ τῶν πρὸς ἕω τοῦ Ἰονίου κόλπου ψαύει πλευρῶν, ἄχρι Φιλίππων καὶ Χριστουπόλεως. (Δ.) Καὶ τὰ μὲν τῆς πρεσβείας καὶ προφανῆ τοιαῦτ’ ἦν. ἃ δὲ κρύφα συχνὰ καὶ πολύτροπα προσεπέμπετο φάρμακα, ὁπόσα τὸ θανάσιμον εἶχεν ἐμφωλεῦον, ὀξύ τε καὶ δυσκαρτέρητον, Μιθριδάτου τινὸς ἐδεῖτο σαφέστερον ἀριθμεῖν·

[A. c. 15121 ΒΥΖΑΝΤΙΝ.Ε HISTORLE LIB. XIII. κατά τε τὴν δίαιταν, καὶ ὁπόσα δεῖ τοῖς ἐν ἀλλοτρίᾳ tum in victu, tum in iis omnibus, quorum Indiτὸν βίον ἀνύουσι γῇ. Ενδείᾳ γὰρ πιεζόμενοι χρημάτων οἱ πλεῖστοι πάνθ' ὑφίσταντο τὰ χαλεπώτατα. [Ρ. 599] Οσοις μὲν οὖν ἄφθες τὸ πάσχειν ὑπῆρχε κακῶς, δυσκαρτέρητος ἦν ὁ τόπος· καὶ ὁ χειμών ἐκεῖνος τοῦ βίου συχνοὺς ἀπήνεγκεν. Οἷς δὲ σύνο τρόφον ἦν ἐκ πολλοῦ τὸ λιτὸν τῆς διαίτης, καὶ τό γε κατὰ τοὺς πάλαι Σπαρτιάτας ἐκείνους ἀρκεῖσθαι μάζῃ καὶ ὕδατι, καὶ προσταλαιπωρείσθαι τοῖς ὅπλοις νύκτωρ καὶ μεθ' ημέραν, τούτους οὐ μάλα ἐξέπλητα δεν ὅσα φέρει δεινὰ τὸ τῆς ἀλλοτρίας άηθες γῆς" ἀλλ' δ τοὺς ἄλλους εποίει ταλαιπωρείν, σφίσι βίος ἦν ἀταλαίπωρος. Οὕτω βάδιον ἡ συνήθεια καὶ τοῦ φοι καὶ οὐ σφόδρα ἐπίπονον· ὥστε καὶ εἴ τις, ἐκ προθέσεως ἀγαθῆς ὡρμημένος, τὴν ἄριστον ἔλη: το βίο", αταλαίπωρον ἂν εἶναι οἱ εὐθὺς τοῦ λοιποῦ βίον σε ὀνύειν ἀνώδυνων καὶ ἡδονὴν ἀθάνατον ἐν θνητῷ κ:ἄσθαι σώματι. Β. Εγώ δ' ἐνταυθοί τῆς ἱστορίας γενόμενος 16ουλόμην λεπτομερεστέραν τινὰ ποιήσασθαι τὴν ἀφή γησιν, καὶ δημηγορίας ἐκθεῖναι τοῦ βασιλέως, ἂς τι πρὸς τὸν Κράλην πεποίηται, καὶ ἄ; πρὸς τὸν οἰκεῖον στρατὸν ἐν χαιροῖς τοῖς ἀνήκουσι, καὶ ἂς πρὸς αὐτ τὸν ἐκεῖναι. Δεῖν γὰρ ὡς τὰ πολλὰ καὶ πράξεσι λόγους καὶ λόγοις πράξεις πανταχή παρεζεύχθαι· μὴ μόνον ότι ψυχής εικόνες ἀμφότερα καὶ τῆς ἐν αὐτῇ κατοικούσης γνώμης καὶ γνώσεως αὐτάγγελοι κήρ ροχές, κἀντεῦθεν χρῆναι σαφεστέραν τὴν τῶν ἱστο ρουμένων προσώπων καὶ πραγμάτων γίνεσθαι δήfeut ii, qui alieno in solo vitam digunt. Fecuniae cnim penuria coacti plerique extrema quæque perferel.ant. Quicunque igitur durioris vitæ insolentes erant, iis locus vix tolerabilis videbatur, et biems illa frequentes extulit. Qui vēro tenni victu uti jampridem didicerant, et, nt Spartani illi veteres, pane et aqua contenti fuerant, 641 laboresque noctu et interdiu bellicos toleraverant, cos non ita fran gebant mala illa, quæ soli externi insolentia affert. Sed quæ vita molestiarum plena aliis erat, iis molestiæ expers videbatur. Adeo consuetudo ipsa pronum quiddam et leve est, et minime laboriosum. Quapropter si quis prudenti cogitatione inductus optimum vitæ genus eligat, facile ei statim fuerit vitam laboris atque incommodi expertem de cætero agere, et voluptatem mortali in corpore parare sibi immortalem. H. Hac ego in parte historiæ singula velim exponere minutius, easque referre orationes, quas imperator cum apud Cralem habuit, tum apud soun exercitum, prout occasio tulit; et eas etiam, quas illi cum eo. Convenit enim maxime, et factis dicta et dictis facta passim annecti; non solum quia utrumque illud animi imago latentisque in eo voluntatis et cogitationis genuinus veluti puntius est, atque hinc exsistere oportet certiorem persnnarum et rerum, de quibus agitur, notitiam: verum etiam quia in dictis adumbratio quædam factorum solent. Sed quia videmus quosdam maxima operis parte abuti ad conciones, quod in eis maxime locus sit ostentandæ dicendi facultati et eruditionis ambitioni; unde ßt, ut ipsa re majus quandoque exsistat id, quod est extra rem; idcirco mediam nobis viam teuendam esse censuimus. Redeamus laque 642 illue, unde digressi sumus. λωσιν διὰ τῶν τοιούτων· ἀλλὰ καὶ ὅτι σκιαγραφία εί; est: et illa quidam præire, hæc autem pone squi ἐστι τῶν πράξεων ὁ λόγος· καὶ τούτων μὲν οὗτο; ἡγεῖται· τούτου δ' αὗται κατόπιν ἔρχονται. Αλλ' ἐπειδήπερ ὁρῶμεν ἐνίους τῷ πλείονι μέρει τῆς συγκ γραφῆς ἐν ταῖς δημηγορίαις καταχρωμένους, διὰ τὸ μάλιστα πάντων ἐν ταύταις ἔχειν τὴν τῆς ῥητορι κῆς ἐνδείκνυσθαι δύναμιν καὶ τὰ τῆς σφῶν σοφία; φιλότιμιον, ὡς συμβαίνεν ἐντεῦθεν τὸ πάρεργον μείζον τοῦ ἔργου καθίστασθαι, τὴν μέσην ἡμεῖς βαδίζειν ἐκρίναμεν δεῖν. Ἐπανιτέον τοιγαροῦν ὑπόθεν εἰς ταῦτα ἐξέβημεν. Γ. Τοῦ γάρ τον βασιλέως τῷ Κράλῃ συνέντος III. Interim dum imperator apnd Cralem comκαὶ συνδιαιτωμένου, οὐκ ἦν ἀμελεῖν οὐδεμ; Βυζα moratur et ejus convictu utitur, nusquam Byzanτίοις τῶν κατ' ἐκείνου ἐπιβουλῶν· ἀλλὰ δόλοις δύ- tii cessant struere illi insidias. Sed alios ex aliis τους συνέβλαπτον, καὶ μυρίους ἀεὶ θανάτους εξήρ dolos consuunt, et innumeras mortes conflant ei τυον κατ' αὐτοῦ. Πίμπουσι τοίνυν ἐς μὲν τούμ- η quotidie. Mittunt igitur palam quidem legatos, qui φανές πρέσβεις ἀπαγγελοῦντας περί τε κήδους de affinitate quæcunque oportet significent petantὅτι ἐξείη, και δυοίν αἱρέσεων προτεθεισῶν βασιλέως ἕνεκα, ἐποτέρᾳ προσείναι βούλοιτο δηλοῦν, ή δέςμιαν τευτονὶ μετὰ τῆς ζωῆς δηλαδή, ἢ τὴν α τοῦ κεφαλὴν ἀφελόντα του σώματος ες Βυζάντιον μηδὲν μελλήσαντα πέμπειν ὡς τάχιστα ἥξειν τε γὰρ κα τόπιν εὐθὺς αὐτῷ τήν τε θυγατέρα τῆς βασιλίως, νύμφην ἐπὶ τῷ ἐκείνου παιδί, καὶ ἅμα τὴν τῶν μέσ 22. Ρ. 400] Χριστουπόλεως ἐκεῖθεν χωρίων que, nt, duabus de imperatore conditionibus olilatis, utram eligere malit declaret: seu vinctumn illum vivutaqre tradere, seu illius caput corporo abscissum sine ulla cunctatione Byzantium quam celerrima mittere: venturam enim subinde imperatricis Bliam istius tițio despondendam uxorem, simulque omnium illinc usque Christopolin loco. rum urbiumque potestatem scriptis consignata, Variorum notæ. Quod quidem a Byzantiis et ab Apocauco oblatum Serviæ principi, in causa forte fuit, car a Cantzenzeno, a quo in fœderis societatera səllicitabatur, expetierit, quod se denegasse testalne iclem Cantacuzen. lib. uti, cap. 45 et ii. Sed et de occidendo Cantaenzeno agitata esse consilia a Servianis optimatibus, inficio esse potest Helena Servie Cralis uxoris ad eos habita oratio iu eod. cap. 43. Ducang.

PG 148:863ὃς τὴν ἐκ Παφλαγονίας ἔχων ἀρχὴν, ὁπόση διὰ Κολχίδος καὶ Λαζικῆς καὶ τῶν Καυκασίων ὀρῶν ἐρχομένη, καὶ παραλλάττουσα Τάναϊν καὶ Μαιῶτιν, διήκει μέχρι καὶ ἐς Σκύθας τοὺς ἑσπερίους, καὶ πολέμιον κτησάμενος τὴν πάλαι Ῥωμαίων ἀκμὴν, καὶ δεδιὼς μὴ ζῶν ἁλώσιμος τῇ Πομπηί̈ου γένηται χειρὶ καὶ τύχῃ, πάντων ἐπειρᾶτο φαρμάκων, καὶ πάντων ἐζήτει τὸ κράτιστον καὶ ταχύτατον εἰς τὴν χρειώδη τοῦ βίου ἀπαλλαγήν. ὃ τοίνυν ἐκεῖνος ἐτόλμα καθ’ ἑαυτοῦ, τοῦτ’ ἔδρων ἐπιεικῶς οἱ Βυζάντιοι κατὰ τοῦ βασιλέως, μήτε μηδενὸς τῶν δηλητηρίων φαρμάκων, μήτε μηδεμιᾶς φειδόμενοι τῶν ἐπιβουλῶν, ὁπόσαι τε τοῖς πάλαι εὕρηνται δεινοῖς τὴν κακίαν καὶ ὁπόσαι τοῖς νῦν διὰ τὴν τοιαύτην ἐπινενόηνται χρείαν. (Ε.) Θαυμάσαι δ’ ἄν τις, ὅπως ἅπαντ’ αὐτόθεν ἠλέγχετό τε καὶ ἄπρακτα ἦν, τοῦ θεοῦ τὸν ἄνδρα φυλάττοντος ἀπαθῆ καὶ πάντων ἀνώτερον·

ita ut unum deinceps et couinuum ei futurum sit καὶ πόλεων ἔγγραφον κυριότητα· ὡς γίνεσθαι μίαν imperium a Dalmatia et Illyrico, et omni illo citeriore tractu, qui lonici maris orientalem oram altingit, ad Philippos usque et Christopočin. IV. Ac talia quidem erant, quæ per legationem et aperte agebantur. Quæ vero clanı venena mittebantur, crebra ac multipliciɔ, eaque pestem acrem atque difficilem celantia, ut singula percenserentur, opus esset Mithridate illo, qui cum a Paphlagonia usque possideret imperium, quod per Colchidem Lazicamque, et Caucascos montes, ultra' Tanaim Marotidem porrigebatur, et ad Scythas usque occiduos pertingebat, et infensas sibi fecisset vigen. tes tum Romanorum vires, timeretque no vivus caperetur virtute ac fortuna Pompeii, venena oninia exploraverat, 643 et omnium efficacissimum presentissimumque paraverat, quo posset vitam, ubi necesse esset, abrumpere. Quod ille igitur in so ipsum ausus fuerat, id Byzantini sedulo et stre nue in imperatorem moliebantur, nullis nec venenis nec insidiis parcentes, quascunque sive antiqui scelerum artifices invenissent, sive nostræ ætatis homines in ejusmodi usum excogitassent. V. Id vero miretur aliquis, quo pacto omnia statim deprehenderentur et irrita fierent, Deo hominem illæsum et his omnibus altiorem servante. Utrum statuam nescio: an injustam sententiam, qua eum Byzantii condemnaverant, et multiplicis ac variæ infinitæque pocuniæ multationem, summa cum patientia ab eo exceptam, censuerit Deus suffcere ad explorandam hominis mentem, circa quam totum divinæ justitiæ versatur examen; an quod ille maximis contumeliis affectus nec ulcisceretur statim, nec in posterum minaretur ultionem («lolorem fortasse tacitum servans, donec expleret), sed eorumn saluti in primis, qui ipsum injuria aflciebant ac bello persequebantur, omui modo provideret, quantum sincera amicitia 'præstare potuisset. VI. Et ut de multis pauca quædam hic subjiciamus, adeo injuriarum erat immemor, ut periculis, tot circumsessus, et in ipsis, ut ita dicam, Orci visceribus demersus, sacerdotem jusserit memimisse sacris in cantibus primum quidem Annæ imperatricis, deinde 644 filii illius; tertio denique sui conjugisque sua Augusta Irenes; idque in aliena ditione ac terra cum esset, nec libero quidem spiritu frui posset: neque ibi solum, sed et quacunque præterea suum nomen honorifici præ- " Variorum Verba anctoris ita construsί, καὶ ὅσα μεταξύ (supple τῆς Ἰλλυρίδος κείμενα) ψαύει πλευρών του Ιονίου κόλπου τῶν πρὸς ἕω, id est, et quidquid citra Illyricum, attingit latera orientalia Ionici maris. Quod si ita costruantur, καὶ ὅτι μεταξὺ τῶν προ; τω (supple κείμενα) ψαύει πλευρών Ιονίου xdazzo, vertendum erit, et quidquid loci citra Nota dich idl apudl Triballos. Bois, λοιπὸν ἀρχὴν αὐτῷ συνεχῆ τὴν ἐκ Δαλματίας καὶ Ιλλυρίδος, καὶ ὅσα μεταξὺ τῶν πρὸς ἕω τοῦ Ιονίου κόλπου ψαύει πλευρῶν ἄχρι Φιλίππων καὶ Χρισ στουπόλεως. Δ΄. Καὶ τὰ μὲν τῆς πρεσβείας και προφανή το αὔτ᾽ ἦν. "Α δὲ κρύφα συχνὰ καὶ πολύτροπα προσιτ πέμπετο φάρμακα, οπόσα το θανάσιμον εἶχεν ἐμφω λεύον, ὀξύ τε καὶ δυσκαρτέρητον. Μιθριδάτου τινός ἐδεῖτο σαφέστερον ἀριθμεῖν· &ς τὴν ἐκ Παφλαγονίας ἔχων ἀρχὴν, οπόση διὰ Κολχίδος καὶ Λαζικῆς καὶ τῶν Καυκασίων ὁρῶν ἐρχομένη, καὶ παραλλάττουσε Τάναϊν καὶ Μαιώτιν, διήκει μέχρι καὶ ἐς Σκύθας τοὺς ἐσπερίου;, καὶ πολέμιον κτησάμενος τὴν πάλαι Ῥωμαίων ἀκμὴν, καὶ δεδιὼς μὴ ζῶν ἁλώσιμος τῇ Πομπηΐου γένηται χειρὶ καὶ τύχῃ, πάντων ἐπειρᾶτο φαρμάκων, καὶ πάντων ἐζήτει τὸ κράτιστον καὶ ταῦ χύτατον εἰς τὴν χρειώδη τοῦ βίου ἀπαλλαγήν. Ο τοίνυν ἐκεῖνος ἐτόλμα καθ᾿ ἑαυτοῦ, τοῦτ' ἔδρων ἐπιεικῶς οἱ Βυζάντιοι κατὰ τοῦ βασιλέως, μήτε μηδενὸς τῶν δηλητηρίων φαρμάκων, μήτε μηδεμιάς φειδόμενοι τῶν ἐπιβουλῶν, ὁπόσαι σε τοῖς πάλαι εὕρηνται δεινοῖς τὴν κακίαν, καὶ ὁπόσαι τοῖς νῦν διὰ τὴν τοιαύτην ἐπινενόηται χρείαν. Ε'. Θαυμάσαι δ' ἄν τις, ὅπως ἀπαντ᾽ αὐτόθεν ή λέγχετό τε καὶ ἄπρακτα ἦν, τοῦ Θεοῦ τὸν ἄνδρα φυ λάττοντος ἀπαθὴ καὶ πάντων ἀνώτερον· οὐκ οἶδ' ὁπότερον, εἴτε τὴν ἄδικον καταδίκην, ἣν οι Βυζάν τιοι καθάπαξ εψηφίσαντο κατ' αὐτοῦ, καὶ ὧν ἔξη· μίωται πολυειδῶν καὶ ποικίλων χρημάτων, ο πρα ἣν ὑπὲρ ἀριθμὸν τούτῳί, μακρόθυμον ὑπομονὴν ἀποχρῶσαν ἡγουμένου πρὸς βάσανον γνώμης, περί ἦν τὸ κριτήριον ἅπαν τῆς θείας ταλαντεύεται δίκης· είθ' ὅτι μάλιστα πάντων αὐτὸς ὑβριζόμενος ούτε μὴν ἀνθύβριζεν ἐς τὸ παρὸν, οὔτ᾽ εἰς τὸ μέλλον το πείλει, κότον ἴσως ἔχων ὄφρα τελέσσῃ· ἀλλ' ἐκήδετο μάλιστα τῆς τῶν ὑβριζόντων καὶ πολεμούν των σωτηρίας ἅπαντα τρόπον, καθόσα φιλία δίδω σιν ἀκραιφνής Γ. Καὶ ἵν᾽ ἐκ πολλών μέτρια παραθώμεν έντον θοῖ· τοσαύτην εἶχε τὴν τῶν κακῶν ἀμνηστίαν, ὥστ᾽ ἐν τοσούτοις συνειλημμένος κινδύνοις καὶ οἷον εἰπεῖν ἐν ᾅδεν βεβυθισμένος γαστρί, μεμνῆσθαι τῷ ἱερεῖ παρεκελεύετο πρῶτον μὲν ᾿Αννης τῆς βασιλίδος ἐν ταῖς ἱεραῖς ὑμνῳδίαις, δεύτερον δὲ τοῦ ταύτης υἱέως, καὶ τρίτον αὐτοῦ μετὰ τῆς ὁμοζύγου βασιλία δο; Εἰρήνης· καὶ ταῦτα ἐν ἀλλοτρίᾳ ὢν δυναστεία και γῇ, καὶ μηδ' ἐλεύθερον αέρα δυνάμενος ἀναπνείν, ]Ρ. 401] Οὐ μόνον δ', ἀλλὰ καὶ ὅπουπερ ἂν ἀλλαχή notæ. orientales provincias positum, Ionici maris latera attingit: quam interpretationem przferendam puto. Βοινικ. Vide tlomer. Iliad. 1, 82. DOIVIN, Obscure dictumn; atque, ut apparet,scriptum mendose. Tamen ita etiam in codice Vaticano scriptum reperit vir doctissimUS. BOIVIN.

Chapter IIICaput III

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

οὐκ οἶδ’ ὁπότερον, εἴτε τὴν ἄδικον καταδίκην, ἣν οἱ Βυζάντιοι καθάπαξ ἐψηφίσαντο κατ’ αὐτοῦ, καὶ ὧν ἐζημίωται πολυειδῶν καὶ ποικίλων χρημάτων, ἃ προσῆν ὑπὲρ ἀριθμὸν τουτωὶ̈, μακρόθυμον ὑπομονὴν ἀποχρῶσαν ἡγουμένου πρὸς βάσανον γνώμης, περὶ ἣν τὸ κριτήριον ἅπαν τῆς θείας ταλαντεύεται δίκης· εἴθ’ ὅτι μάλιστα πάντων αὐτὸς ὑβριζόμενος οὔτε μὴν ἀνθύβριζεν ἐς τὸ παρὸν, οὔτ’ εἰς τὸ μέλλον ἠπείλει, κότον ἴσως ἔχων ὄφρα τελέσσῃ· ἀλλ’ ἐκήδετο μάλιστα τῆς τῶν ὑβριζόντων καὶ πολεμούντων σωτηρίας ἅπαντα τρόπον, καθόσα φιλία δίδωσιν ἀκραιφνής. (2.) Καὶ ἵν’ ἐκ πολλῶν μέτρια παραθῶμεν ἐνταυθοῖ· τοσαύτην εἶχε τὴν τῶν κακῶν ἀμνηστίαν, ὥστ’ ἐν τοσούτοις συνειλημμένος κινδύνοις, καὶ οἷον εἰπεῖν ἐν ᾅδου βεβυθισμένος γαστρὶ, μεμνῆσθαι τῷ ἱερεῖ παρεκελεύετο πρῶτον μὲν Ἄννης τῆς βασιλίδος ἐν ταῖς ἱεραῖς ὑμνῳδίαις, δεύτερον δὲ τοῦ ταύτης υἱέως, καὶ τρίτον αὐτοῦ μετὰ τῆς ὁμοζύγου βασιλίδος Εἰρήνης· καὶ ταῦτα ἐν ἀλλοτρίᾳ ὢν δυναστείᾳ καὶ γῇ, καὶ μηδ’ ἐλεύθερον ἀέρα δυνάμενος ἀναπνεῖν.

ita ut unum deinceps et couinuum ei futurum sit καὶ πόλεων ἔγγραφον κυριότητα· ὡς γίνεσθαι μίαν imperium a Dalmatia et Illyrico, et omni illo citeriore tractu, qui lonici maris orientalem oram altingit, ad Philippos usque et Christopočin. IV. Ac talia quidem erant, quæ per legationem et aperte agebantur. Quæ vero clanı venena mittebantur, crebra ac multipliciɔ, eaque pestem acrem atque difficilem celantia, ut singula percenserentur, opus esset Mithridate illo, qui cum a Paphlagonia usque possideret imperium, quod per Colchidem Lazicamque, et Caucascos montes, ultra' Tanaim Marotidem porrigebatur, et ad Scythas usque occiduos pertingebat, et infensas sibi fecisset vigen. tes tum Romanorum vires, timeretque no vivus caperetur virtute ac fortuna Pompeii, venena oninia exploraverat, 643 et omnium efficacissimum presentissimumque paraverat, quo posset vitam, ubi necesse esset, abrumpere. Quod ille igitur in so ipsum ausus fuerat, id Byzantini sedulo et stre nue in imperatorem moliebantur, nullis nec venenis nec insidiis parcentes, quascunque sive antiqui scelerum artifices invenissent, sive nostræ ætatis homines in ejusmodi usum excogitassent. V. Id vero miretur aliquis, quo pacto omnia statim deprehenderentur et irrita fierent, Deo hominem illæsum et his omnibus altiorem servante. Utrum statuam nescio: an injustam sententiam, qua eum Byzantii condemnaverant, et multiplicis ac variæ infinitæque pocuniæ multationem, summa cum patientia ab eo exceptam, censuerit Deus suffcere ad explorandam hominis mentem, circa quam totum divinæ justitiæ versatur examen; an quod ille maximis contumeliis affectus nec ulcisceretur statim, nec in posterum minaretur ultionem («lolorem fortasse tacitum servans, donec expleret), sed eorumn saluti in primis, qui ipsum injuria aflciebant ac bello persequebantur, omui modo provideret, quantum sincera amicitia 'præstare potuisset. VI. Et ut de multis pauca quædam hic subjiciamus, adeo injuriarum erat immemor, ut periculis, tot circumsessus, et in ipsis, ut ita dicam, Orci visceribus demersus, sacerdotem jusserit memimisse sacris in cantibus primum quidem Annæ imperatricis, deinde 644 filii illius; tertio denique sui conjugisque sua Augusta Irenes; idque in aliena ditione ac terra cum esset, nec libero quidem spiritu frui posset: neque ibi solum, sed et quacunque præterea suum nomen honorifici præ- " Variorum Verba anctoris ita construsί, καὶ ὅσα μεταξύ (supple τῆς Ἰλλυρίδος κείμενα) ψαύει πλευρών του Ιονίου κόλπου τῶν πρὸς ἕω, id est, et quidquid citra Illyricum, attingit latera orientalia Ionici maris. Quod si ita costruantur, καὶ ὅτι μεταξὺ τῶν προ; τω (supple κείμενα) ψαύει πλευρών Ιονίου xdazzo, vertendum erit, et quidquid loci citra Nota dich idl apudl Triballos. Bois, λοιπὸν ἀρχὴν αὐτῷ συνεχῆ τὴν ἐκ Δαλματίας καὶ Ιλλυρίδος, καὶ ὅσα μεταξὺ τῶν πρὸς ἕω τοῦ Ιονίου κόλπου ψαύει πλευρῶν ἄχρι Φιλίππων καὶ Χρισ στουπόλεως. Δ΄. Καὶ τὰ μὲν τῆς πρεσβείας και προφανή το αὔτ᾽ ἦν. "Α δὲ κρύφα συχνὰ καὶ πολύτροπα προσιτ πέμπετο φάρμακα, οπόσα το θανάσιμον εἶχεν ἐμφω λεύον, ὀξύ τε καὶ δυσκαρτέρητον. Μιθριδάτου τινός ἐδεῖτο σαφέστερον ἀριθμεῖν· &ς τὴν ἐκ Παφλαγονίας ἔχων ἀρχὴν, οπόση διὰ Κολχίδος καὶ Λαζικῆς καὶ τῶν Καυκασίων ὁρῶν ἐρχομένη, καὶ παραλλάττουσε Τάναϊν καὶ Μαιώτιν, διήκει μέχρι καὶ ἐς Σκύθας τοὺς ἐσπερίου;, καὶ πολέμιον κτησάμενος τὴν πάλαι Ῥωμαίων ἀκμὴν, καὶ δεδιὼς μὴ ζῶν ἁλώσιμος τῇ Πομπηΐου γένηται χειρὶ καὶ τύχῃ, πάντων ἐπειρᾶτο φαρμάκων, καὶ πάντων ἐζήτει τὸ κράτιστον καὶ ταῦ χύτατον εἰς τὴν χρειώδη τοῦ βίου ἀπαλλαγήν. Ο τοίνυν ἐκεῖνος ἐτόλμα καθ᾿ ἑαυτοῦ, τοῦτ' ἔδρων ἐπιεικῶς οἱ Βυζάντιοι κατὰ τοῦ βασιλέως, μήτε μηδενὸς τῶν δηλητηρίων φαρμάκων, μήτε μηδεμιάς φειδόμενοι τῶν ἐπιβουλῶν, ὁπόσαι σε τοῖς πάλαι εὕρηνται δεινοῖς τὴν κακίαν, καὶ ὁπόσαι τοῖς νῦν διὰ τὴν τοιαύτην ἐπινενόηται χρείαν. Ε'. Θαυμάσαι δ' ἄν τις, ὅπως ἀπαντ᾽ αὐτόθεν ή λέγχετό τε καὶ ἄπρακτα ἦν, τοῦ Θεοῦ τὸν ἄνδρα φυ λάττοντος ἀπαθὴ καὶ πάντων ἀνώτερον· οὐκ οἶδ' ὁπότερον, εἴτε τὴν ἄδικον καταδίκην, ἣν οι Βυζάν τιοι καθάπαξ εψηφίσαντο κατ' αὐτοῦ, καὶ ὧν ἔξη· μίωται πολυειδῶν καὶ ποικίλων χρημάτων, ο πρα ἣν ὑπὲρ ἀριθμὸν τούτῳί, μακρόθυμον ὑπομονὴν ἀποχρῶσαν ἡγουμένου πρὸς βάσανον γνώμης, περί ἦν τὸ κριτήριον ἅπαν τῆς θείας ταλαντεύεται δίκης· είθ' ὅτι μάλιστα πάντων αὐτὸς ὑβριζόμενος ούτε μὴν ἀνθύβριζεν ἐς τὸ παρὸν, οὔτ᾽ εἰς τὸ μέλλον το πείλει, κότον ἴσως ἔχων ὄφρα τελέσσῃ· ἀλλ' ἐκήδετο μάλιστα τῆς τῶν ὑβριζόντων καὶ πολεμούν των σωτηρίας ἅπαντα τρόπον, καθόσα φιλία δίδω σιν ἀκραιφνής Γ. Καὶ ἵν᾽ ἐκ πολλών μέτρια παραθώμεν έντον θοῖ· τοσαύτην εἶχε τὴν τῶν κακῶν ἀμνηστίαν, ὥστ᾽ ἐν τοσούτοις συνειλημμένος κινδύνοις καὶ οἷον εἰπεῖν ἐν ᾅδεν βεβυθισμένος γαστρί, μεμνῆσθαι τῷ ἱερεῖ παρεκελεύετο πρῶτον μὲν ᾿Αννης τῆς βασιλίδος ἐν ταῖς ἱεραῖς ὑμνῳδίαις, δεύτερον δὲ τοῦ ταύτης υἱέως, καὶ τρίτον αὐτοῦ μετὰ τῆς ὁμοζύγου βασιλία δο; Εἰρήνης· καὶ ταῦτα ἐν ἀλλοτρίᾳ ὢν δυναστεία και γῇ, καὶ μηδ' ἐλεύθερον αέρα δυνάμενος ἀναπνείν, ]Ρ. 401] Οὐ μόνον δ', ἀλλὰ καὶ ὅπουπερ ἂν ἀλλαχή notæ. orientales provincias positum, Ionici maris latera attingit: quam interpretationem przferendam puto. Βοινικ. Vide tlomer. Iliad. 1, 82. DOIVIN, Obscure dictumn; atque, ut apparet,scriptum mendose. Tamen ita etiam in codice Vaticano scriptum reperit vir doctissimUS. BOIVIN.

οὐ μόνον δ’, ἀλλὰ καὶ ὅπουπερ ἂν ἀλλαχῆ πανταχῆ δι’ εὐφήμου τῆς μνήμης τὸ οἰκεῖον ἤλπιζεν ὄνομα δύνασθαι φέρεσθαι, κἀκεῖ προηγεῖσθαι τῆς βασιλίδος Ἄννης τοὔνομα καὶ πρός γε τοῦ ταύτης υἱέως μεθ’ ἁπάσης ἐκέλευε γνώμης καὶ προαιρέσεως· ὥσπερ ἄρα καὶ πρὸς Αἰτωλούς τε καὶ Θετταλοὺς τὸν Ἄγγελον ἀποστέλλοντι Ἰωάννη, ὥσθ’ ἑκόντων ἄρχειν αὐτῶν, ὡς προϊόντες ἐροῦμεν πλατύτερον, προὔργου γέγονε διακελεύεσθαί τε καὶ παραγγέλλειν τούτου γε εἵνεκα μάλιστα πάντων, καὶ μὴ πρότερον μεθιέναι, πρὶν αὐτὸν τελεσιουργὰ τὰ τοιάδε πρὸ παντὸς ἐπαγγείλασθαι δρᾷν παραγγέλματα. εἴσεται δὲ πάντως ἐς τὸ ἀκριβὲς, ὃς ἂν ἐντύχῃ ζητήσας τῷ πρὸς αὐτὸν θεσπίσματι, ταῦτά τε καὶ ὅσα τούτοις προστίθησιν ὅμοια, τῇ βασιλείᾳ Ῥωμαίων πᾶσαν νέμειν αἰδῶ καὶ εὐλάβειαν διὰ βίου κελεύων.

ita ut unum deinceps et couinuum ei futurum sit καὶ πόλεων ἔγγραφον κυριότητα· ὡς γίνεσθαι μίαν imperium a Dalmatia et Illyrico, et omni illo citeriore tractu, qui lonici maris orientalem oram altingit, ad Philippos usque et Christopočin. IV. Ac talia quidem erant, quæ per legationem et aperte agebantur. Quæ vero clanı venena mittebantur, crebra ac multipliciɔ, eaque pestem acrem atque difficilem celantia, ut singula percenserentur, opus esset Mithridate illo, qui cum a Paphlagonia usque possideret imperium, quod per Colchidem Lazicamque, et Caucascos montes, ultra' Tanaim Marotidem porrigebatur, et ad Scythas usque occiduos pertingebat, et infensas sibi fecisset vigen. tes tum Romanorum vires, timeretque no vivus caperetur virtute ac fortuna Pompeii, venena oninia exploraverat, 643 et omnium efficacissimum presentissimumque paraverat, quo posset vitam, ubi necesse esset, abrumpere. Quod ille igitur in so ipsum ausus fuerat, id Byzantini sedulo et stre nue in imperatorem moliebantur, nullis nec venenis nec insidiis parcentes, quascunque sive antiqui scelerum artifices invenissent, sive nostræ ætatis homines in ejusmodi usum excogitassent. V. Id vero miretur aliquis, quo pacto omnia statim deprehenderentur et irrita fierent, Deo hominem illæsum et his omnibus altiorem servante. Utrum statuam nescio: an injustam sententiam, qua eum Byzantii condemnaverant, et multiplicis ac variæ infinitæque pocuniæ multationem, summa cum patientia ab eo exceptam, censuerit Deus suffcere ad explorandam hominis mentem, circa quam totum divinæ justitiæ versatur examen; an quod ille maximis contumeliis affectus nec ulcisceretur statim, nec in posterum minaretur ultionem («lolorem fortasse tacitum servans, donec expleret), sed eorumn saluti in primis, qui ipsum injuria aflciebant ac bello persequebantur, omui modo provideret, quantum sincera amicitia 'præstare potuisset. VI. Et ut de multis pauca quædam hic subjiciamus, adeo injuriarum erat immemor, ut periculis, tot circumsessus, et in ipsis, ut ita dicam, Orci visceribus demersus, sacerdotem jusserit memimisse sacris in cantibus primum quidem Annæ imperatricis, deinde 644 filii illius; tertio denique sui conjugisque sua Augusta Irenes; idque in aliena ditione ac terra cum esset, nec libero quidem spiritu frui posset: neque ibi solum, sed et quacunque præterea suum nomen honorifici præ- " Variorum Verba anctoris ita construsί, καὶ ὅσα μεταξύ (supple τῆς Ἰλλυρίδος κείμενα) ψαύει πλευρών του Ιονίου κόλπου τῶν πρὸς ἕω, id est, et quidquid citra Illyricum, attingit latera orientalia Ionici maris. Quod si ita costruantur, καὶ ὅτι μεταξὺ τῶν προ; τω (supple κείμενα) ψαύει πλευρών Ιονίου xdazzo, vertendum erit, et quidquid loci citra Nota dich idl apudl Triballos. Bois, λοιπὸν ἀρχὴν αὐτῷ συνεχῆ τὴν ἐκ Δαλματίας καὶ Ιλλυρίδος, καὶ ὅσα μεταξὺ τῶν πρὸς ἕω τοῦ Ιονίου κόλπου ψαύει πλευρῶν ἄχρι Φιλίππων καὶ Χρισ στουπόλεως. Δ΄. Καὶ τὰ μὲν τῆς πρεσβείας και προφανή το αὔτ᾽ ἦν. "Α δὲ κρύφα συχνὰ καὶ πολύτροπα προσιτ πέμπετο φάρμακα, οπόσα το θανάσιμον εἶχεν ἐμφω λεύον, ὀξύ τε καὶ δυσκαρτέρητον. Μιθριδάτου τινός ἐδεῖτο σαφέστερον ἀριθμεῖν· &ς τὴν ἐκ Παφλαγονίας ἔχων ἀρχὴν, οπόση διὰ Κολχίδος καὶ Λαζικῆς καὶ τῶν Καυκασίων ὁρῶν ἐρχομένη, καὶ παραλλάττουσε Τάναϊν καὶ Μαιώτιν, διήκει μέχρι καὶ ἐς Σκύθας τοὺς ἐσπερίου;, καὶ πολέμιον κτησάμενος τὴν πάλαι Ῥωμαίων ἀκμὴν, καὶ δεδιὼς μὴ ζῶν ἁλώσιμος τῇ Πομπηΐου γένηται χειρὶ καὶ τύχῃ, πάντων ἐπειρᾶτο φαρμάκων, καὶ πάντων ἐζήτει τὸ κράτιστον καὶ ταῦ χύτατον εἰς τὴν χρειώδη τοῦ βίου ἀπαλλαγήν. Ο τοίνυν ἐκεῖνος ἐτόλμα καθ᾿ ἑαυτοῦ, τοῦτ' ἔδρων ἐπιεικῶς οἱ Βυζάντιοι κατὰ τοῦ βασιλέως, μήτε μηδενὸς τῶν δηλητηρίων φαρμάκων, μήτε μηδεμιάς φειδόμενοι τῶν ἐπιβουλῶν, ὁπόσαι σε τοῖς πάλαι εὕρηνται δεινοῖς τὴν κακίαν, καὶ ὁπόσαι τοῖς νῦν διὰ τὴν τοιαύτην ἐπινενόηται χρείαν. Ε'. Θαυμάσαι δ' ἄν τις, ὅπως ἀπαντ᾽ αὐτόθεν ή λέγχετό τε καὶ ἄπρακτα ἦν, τοῦ Θεοῦ τὸν ἄνδρα φυ λάττοντος ἀπαθὴ καὶ πάντων ἀνώτερον· οὐκ οἶδ' ὁπότερον, εἴτε τὴν ἄδικον καταδίκην, ἣν οι Βυζάν τιοι καθάπαξ εψηφίσαντο κατ' αὐτοῦ, καὶ ὧν ἔξη· μίωται πολυειδῶν καὶ ποικίλων χρημάτων, ο πρα ἣν ὑπὲρ ἀριθμὸν τούτῳί, μακρόθυμον ὑπομονὴν ἀποχρῶσαν ἡγουμένου πρὸς βάσανον γνώμης, περί ἦν τὸ κριτήριον ἅπαν τῆς θείας ταλαντεύεται δίκης· είθ' ὅτι μάλιστα πάντων αὐτὸς ὑβριζόμενος ούτε μὴν ἀνθύβριζεν ἐς τὸ παρὸν, οὔτ᾽ εἰς τὸ μέλλον το πείλει, κότον ἴσως ἔχων ὄφρα τελέσσῃ· ἀλλ' ἐκήδετο μάλιστα τῆς τῶν ὑβριζόντων καὶ πολεμούν των σωτηρίας ἅπαντα τρόπον, καθόσα φιλία δίδω σιν ἀκραιφνής Γ. Καὶ ἵν᾽ ἐκ πολλών μέτρια παραθώμεν έντον θοῖ· τοσαύτην εἶχε τὴν τῶν κακῶν ἀμνηστίαν, ὥστ᾽ ἐν τοσούτοις συνειλημμένος κινδύνοις καὶ οἷον εἰπεῖν ἐν ᾅδεν βεβυθισμένος γαστρί, μεμνῆσθαι τῷ ἱερεῖ παρεκελεύετο πρῶτον μὲν ᾿Αννης τῆς βασιλίδος ἐν ταῖς ἱεραῖς ὑμνῳδίαις, δεύτερον δὲ τοῦ ταύτης υἱέως, καὶ τρίτον αὐτοῦ μετὰ τῆς ὁμοζύγου βασιλία δο; Εἰρήνης· καὶ ταῦτα ἐν ἀλλοτρίᾳ ὢν δυναστεία και γῇ, καὶ μηδ' ἐλεύθερον αέρα δυνάμενος ἀναπνείν, ]Ρ. 401] Οὐ μόνον δ', ἀλλὰ καὶ ὅπουπερ ἂν ἀλλαχή notæ. orientales provincias positum, Ionici maris latera attingit: quam interpretationem przferendam puto. Βοινικ. Vide tlomer. Iliad. 1, 82. DOIVIN, Obscure dictumn; atque, ut apparet,scriptum mendose. Tamen ita etiam in codice Vaticano scriptum reperit vir doctissimUS. BOIVIN.

PG 148:865(Ζ.) Τοῦθ’ ἱκανὸν ἔγωγε μόνον καὶ ἀποχρῶν ἥγημαι, τῶν ἄλλων ὁπόσα τὴν ὁμοίαν τοῦ ἤθους εὐγένειαν ἔχει σιωπωμένων, ἅπαντας πείθειν, οἷς νοῦ καὶ φρονήσεως μέτεστιν ὁπωσοῦν, θειοτέρᾳ προνοίᾳ διοικεῖσθαι τὰ πάντα, καὶ μηδαμῆ κατὰ τὸ αὐτόματον φέρεσθαι, μηδ’ ἀπὸ τύχης τινὸς, μήτε μηδὲν τῶν ἁπάντων ἕτερον, μήτε τὴν τούτου πρὸς τὴν βασιλεύουσαν πόλιν ἀναίμακτον εἴσοδον καὶ τὴν τῶν βασιλικῶν ἀντίληψιν θρόνων, οὕτω μακροὺς καὶ πολυειδεῖς καὶ θανάτου φάναι γείτονας νενικηκότι κινδύνους· ἀλλ’ αὐτῷ μὲν ἀμοιβὴν τῆς μακρᾶς καρτερίας, πᾶσι δ’ αὖ ἐλπίδων ἔρεισμα χρηστῶν, οἷς ἡ γνώμη τὴν τῶν δεινῶν καρτερίαν πέρας εὐγενὲς ἐκδέξεσθαι ὑπισχνεῖται. (Η.) Εἰ γὰρ πάντα καθ’ ἕκαστα βουληθείημεν ἀφηγεῖσθαι, ὁπόσα πέπρακται μὲν ἐπίβουλα κατ’ αὐτοῦ τοῖς ἐχθροῖς, καὶ ὁπόσοι φιλίας ὑποκριταὶ, πάντων δ’ ὑπέρτερος πρὸς τῆς ἄνωθεν ἦν τηρούμενος δεξιᾶς, δέδια μή τις φιλίας με γράψηται πρὸς τὸν ἄνδρα μακρᾶς τῶν ὅσοι γυμνάσιον ἕτεροι γλώττης ποιοῦνται τὴν τῶν ἔν γε τῷ παρόντι γινομένων συγγραφικὴν ἀφήγησιν ἡμῖν γε παραπλησίως.

[A. c. 1342] [IMP. J. PALÆOL. 2] 866 BYZANTINE HISTORIE LIB. XIII. πανταχή δι' ευφήμου της μνήμης τὸ οἰκεῖον ἤλπιζεν 4 conii commendatione circumferri posse sperabal, όνομα δύνασθαι φέρεσθαι, κἀκεῖ προηγεῖσθαι τῆς βασιλίδος "Αννης τούνομα καὶ πρός γε τοῦ ταύτης υιέως μεθ᾿ ἀπάσης ἐκέλευε γνώμης καὶ προαιρέσεως· ὥσπερ ἄρα καὶ πρὸς Αιτωλούς τε καὶ Θετταλούς τε τὸν Αγγελον ἀποστέλλοντι Ἰωάννη, ὥσθ' ἑκόν των ἄρχειν αὐτῶν, ὡς προϊόντες ἐροῦμεν πλατύτεφιν, προύργου γέγονε διακελεύεσθαί τε καὶ παραγ-. γέλλειν τούτου γε είνεκα μάλιστα πάντων, καὶ μὴ πρότερον μεθιέναι, πρὶν αὐτὸν τελεσιουργὰ τὰ τοιάδε πρὸ παντὸς ἐπαγγείλασθαι δράν παραγγέλο ματα. Είσεται δὲ πάντως ἐς τὸ ἀκριβές, ὃς ἂν ἐνα τύχῃ ζητήσας τῷ πρὸς αὐτὸν θεσπίσματι, ταῦτά τε καὶ ὅσα τούτοις προστίθησιν ὅμοια, τῇ βασιλείᾳ βίου κελεύων. Ζ. Τοῦθ᾽ ἱκανὸν ἔγωγε μόνον καὶ ἀποχρῶν ἤγημαι, τῶν ἄλλων ὁπόσα τὴν ὁμοίαν τοῦ ἤθους εὐγέ νειαν έχει σιωπωμένων, ἅπαντας πείθειν, οἷς τοῦ καὶ φρονήσεως μέτεστιν όπωσοῦν, θειοτέρα προνοία διοικεῖσθαι τὰ πάντα, καὶ μηδαμὴ κατὰ τὸ αὐτόματον φέρεσθαι, μηδ' ἀπὸ τύχης τινός, μήτε μηδὲν τῶν ἁπάντων ἕτερον, μήτε τὴν τούτου πρὸς τὴν βασιλεύουσαν πόλιν ἀναίμακτον εἴσοδον καὶ τὴν τῶν βασιλικῶν ἀντίληψιν θρόνων, οὕτω μακροὺς καὶ που λυειδεῖς καὶ θανάτου φάναι γείτονας νενικηκότι κινδύνους· ἀλλ' αὐτῷ μὲν ἀμοιβὴν τῆς μακράς καρτερία;, πᾶσι δ' αὖ ἐλπίδων έρεισμα χρηστῶν, οἷς ἡ γνώμη τὴν τῶν δεινῶν καρτερίαν πέρας εὐγενές ἐκδέξεσθαι ὑπισχνείται. Ε. Εἰ γὰρ πάντα καθ' έκαστα βουληθείημεν άφη- G γεῖσθαι, όπόσα πέπρακται μὲν ἐπίβουλα κατ' αὐτοῦ τοῖς ἐχθροῖς, καὶ ὁπόσοι φιλίας ὑποκριταί, πάντων δ' ὑπέρτερος πρὸς τῆς ἄνωθεν ἦν τηρούμενος δεξιάς, δέδια μή τις φιλίας με γράψηται πρὸς τὸν ἄνδρα μικρᾶς τῶν ὅσοι γυμνάσιον έτεροι γλώττης ποιοῦνται τὴν τῶν ἔν γε τῷ παρόντι γινομένων συγγραφι κὴν ἀφήγησιν ἡμῖν γε παραπλησίως. Εἰ γάρ τις τῶν ἔξωθεν τοῦ τὰ τοιάδε συγγράφειν ἑστὼς γυμνασίου, καθάπερ τις Ελλανοδίκης καὶ ἀπαθὴς ἀθλου θέτης, ἐθέλει σκοπεῖν, ὄψεται μὲν τοὺς ἄλλους ὀργῇ καὶ θυμῷ στρατηγουμένους καὶ γράφοντας παρὰ τοσοῦταν πάθους ἐκείνους οὐ μάλα ἐκτὸς, παρόσον ἀληθείας οὐδ᾽ ὅλως έλεγε εκτός. Θ'. Οὐ γὰρ λελείψεταί μοι τῶν πάντων ὥσπερ οὐδὲν τῶν ἐπαινουμένων, οὕτως οὐδὲ τῶν ψεγομένων οὐδὲν, εἴ τι καὶ τούτῳ σαφῶς ἀνθρώπῳ γε ὄντι ἡ· μάρτηται, είτε κατά γνώμην καὶ βούλησιν, εἴτε κατ' ἄγνοιαν, εἴτε καὶ τῆς τοῦ χρόνου τε καὶ τῶν ἀναγκαίων βιαζομένης πραγμάτων φοράς. [Ρ. 402] Πάντων γὰρ τούτων μόνα τὰ κατὰ γνώμην καὶ βούλησιν ἔχει τὸ κράτος τῶν ψόγων καὶ τῶν ἐπαίνων. Οσα δὲ μεθύσης τό γε δοκεῖν αὐτομάτως καὶ λόγων τῶν προσηκόντων της τύχης ἐκτὸς, καὶ νῦν μὲν τὴ εὐδαιμον χορηγούσης της γινομένο; ὅλῃ δεξιᾷ καὶ δρόμος ἀσχέτοις, νῦν δὲ τῆς εὐθείας ἀποπλανώσης, καὶ πρὸς χρημνούς οδηγουμένης ὁμοῦ καὶ σκοπέλους άτοπημάτων, καὶ πράγματα θρήνων μεστά καὶ δακρύων μακρών προξενούσης, εἷς κακοπραγείν πρὸς τῆς illic Annæ imperaticis et filii ejus nomen præire omni studio ac voluntate jubebat. Sic a:l Etolos Thessalosque Joannein Angelum cum mitteret, illis volentibus præfuturum; quemadmodum infra dis cemus fusius; nil ei fuit potius, quam ut juberet præciperetque illud maxime: nec prius eum dimisit, quam ille ejusmodi mandala re ipsa exsecutu rum se ante omnia promisisset. Atque hæc quivis exploratissime percipiet, rescriptum ipsum nactus: neque hæc solum, sed et quæcunque alia bis similia addit, jubens eum, quaudiu victurus sit, Romanum imperium omni honore et reverentia colere. Ῥωμαίων πᾶσαν νέμειν αἰδῶ καὶ εὐλάβειαν διὰ VII. Unum ego illud puto sufficere ac satis esse (cæteris omissis, quæ generosam indolem pariter arguunt) ad persuadendum omnibus, qui mentis et prudentiæ non sint omnino expertes, diviniori providentia omnia gubernari, non autem volvi temere; atque us nibil allud, ita nec illud casu factum fuisse, ut Cantacuzenus sine sanguine principem urbem intraret et solio imperatorio potiretur, periculis tantis et tam multiplicibus exantlatis, ipsoque, ut ita dicam, triumphato mortis limine: sed fuisse illud ipsi quidem Cantacuzeno diuturna patientix mercedem; aliis vero spei bonæ confirmationem; 645 iis videlicet, quibus mala fortiter tolerantibus animus suus gloriosum exitum spondet. VIII. Quod si omnia sigillatim percenseamus, quæ et inimici et amicitiæ simulatores insidiose adversus eum machinati sunt; quibus tamen omnibus altiorem cum præstitit divina ipsa dextra; verear, ne nie studii erga illum nimii accuset aliquis ex iis qui linguam, uti nos, exercent in conscribenda temporum nostrorum historia. Enimvero si quis extra illain historicorum palæstram constitutus, tanquam agonotheta aliquis ac pugna arli. ter incorruptus, spectare velit, videbit certe alios iræ animoque obsequi tanquam duci, atque ita scribere, ut quemadmodum ego non cumino absum a veritate, sic et ipsi ab omni prorsus affectu now sint alieni. IX. Mihi enim ut nihil corum quæ laudantur. ita nec corum quæ vituperantur quidquam omittetur, si quid ab isto utpote homine peccatum con - stet, sive consilio ac voluntate, sive per ignorantiam, sive temporum ac recessitatis vi cogente. Ex his quippe omnibus ea sola niaxime laudanda aut vituperanda sunt, quæ non sine consilio ac voluntate: funt. Quæ vero accidunt fuenic, quantum quidem videtur, temere et citra legem certam fortuna (nempe hæc modo felicitatem larga manu et profuse impertitur; inodo a recta via aberrantes in præceps agit atque in scopulos temeritatis, facessitque iis negotia luctus ac lacrymarum 646 plena, quos esse infelices jussit omnipoten tis providentiam decretum), que, inquam, a fortuna

εἰ γάρ τις τῶν ἔξωθεν τοῦ τὰ τοιάδε συγγράφειν ἑστὼς γυμνασίου, καθάπερ τις Ἑλλανοδίκης καὶ ἀπαθὴς ἀθλοθέτης, ἐθέλοι σκοπεῖν, ὄψεται μὲν τοὺς ἄλλους ὀργῇ καὶ θυμῷ στρατηγουμένους καὶ γράφοντας παρὰ τοσοῦτον πάθους ἐκείνους οὐ μάλα ἐκτὸς, παρόσον ἀληθείας οὐδ’ ὅλως ἔμεγε ἐκτός. (Θ.) Οὐ γὰρ λελείψεταί μοι τῶν πάντων ὥσπερ οὐδὲν τῶν ἐπαινουμένων, οὕτως οὐδὲ τῶν ψεγομένων οὐδὲν, εἴ τι καὶ τούτῳ σαφῶς ἀνθρώπῳ γε ὄντι ἡμάρτηται, εἴτε κατὰ γνώμην καὶ βούλησιν, εἴτε κατ’ ἄγνοιαν, εἴτε καὶ τῆς τοῦ χρόνου τε καὶ τῶν ἀναγκαίων βιαζομένης πραγμάτων φορᾶς. πάντων γὰρ τούτων μόνα τὰ κατὰ γνώμην καὶ βούλησιν ἔχει τὸ κράτος τῶν ψόγων καὶ τῶν ἐπαίνων.

[A. c. 1342] [IMP. J. PALÆOL. 2] 866 BYZANTINE HISTORIE LIB. XIII. πανταχή δι' ευφήμου της μνήμης τὸ οἰκεῖον ἤλπιζεν 4 conii commendatione circumferri posse sperabal, όνομα δύνασθαι φέρεσθαι, κἀκεῖ προηγεῖσθαι τῆς βασιλίδος "Αννης τούνομα καὶ πρός γε τοῦ ταύτης υιέως μεθ᾿ ἀπάσης ἐκέλευε γνώμης καὶ προαιρέσεως· ὥσπερ ἄρα καὶ πρὸς Αιτωλούς τε καὶ Θετταλούς τε τὸν Αγγελον ἀποστέλλοντι Ἰωάννη, ὥσθ' ἑκόν των ἄρχειν αὐτῶν, ὡς προϊόντες ἐροῦμεν πλατύτεφιν, προύργου γέγονε διακελεύεσθαί τε καὶ παραγ-. γέλλειν τούτου γε είνεκα μάλιστα πάντων, καὶ μὴ πρότερον μεθιέναι, πρὶν αὐτὸν τελεσιουργὰ τὰ τοιάδε πρὸ παντὸς ἐπαγγείλασθαι δράν παραγγέλο ματα. Είσεται δὲ πάντως ἐς τὸ ἀκριβές, ὃς ἂν ἐνα τύχῃ ζητήσας τῷ πρὸς αὐτὸν θεσπίσματι, ταῦτά τε καὶ ὅσα τούτοις προστίθησιν ὅμοια, τῇ βασιλείᾳ βίου κελεύων. Ζ. Τοῦθ᾽ ἱκανὸν ἔγωγε μόνον καὶ ἀποχρῶν ἤγημαι, τῶν ἄλλων ὁπόσα τὴν ὁμοίαν τοῦ ἤθους εὐγέ νειαν έχει σιωπωμένων, ἅπαντας πείθειν, οἷς τοῦ καὶ φρονήσεως μέτεστιν όπωσοῦν, θειοτέρα προνοία διοικεῖσθαι τὰ πάντα, καὶ μηδαμὴ κατὰ τὸ αὐτόματον φέρεσθαι, μηδ' ἀπὸ τύχης τινός, μήτε μηδὲν τῶν ἁπάντων ἕτερον, μήτε τὴν τούτου πρὸς τὴν βασιλεύουσαν πόλιν ἀναίμακτον εἴσοδον καὶ τὴν τῶν βασιλικῶν ἀντίληψιν θρόνων, οὕτω μακροὺς καὶ που λυειδεῖς καὶ θανάτου φάναι γείτονας νενικηκότι κινδύνους· ἀλλ' αὐτῷ μὲν ἀμοιβὴν τῆς μακράς καρτερία;, πᾶσι δ' αὖ ἐλπίδων έρεισμα χρηστῶν, οἷς ἡ γνώμη τὴν τῶν δεινῶν καρτερίαν πέρας εὐγενές ἐκδέξεσθαι ὑπισχνείται. Ε. Εἰ γὰρ πάντα καθ' έκαστα βουληθείημεν άφη- G γεῖσθαι, όπόσα πέπρακται μὲν ἐπίβουλα κατ' αὐτοῦ τοῖς ἐχθροῖς, καὶ ὁπόσοι φιλίας ὑποκριταί, πάντων δ' ὑπέρτερος πρὸς τῆς ἄνωθεν ἦν τηρούμενος δεξιάς, δέδια μή τις φιλίας με γράψηται πρὸς τὸν ἄνδρα μικρᾶς τῶν ὅσοι γυμνάσιον έτεροι γλώττης ποιοῦνται τὴν τῶν ἔν γε τῷ παρόντι γινομένων συγγραφι κὴν ἀφήγησιν ἡμῖν γε παραπλησίως. Εἰ γάρ τις τῶν ἔξωθεν τοῦ τὰ τοιάδε συγγράφειν ἑστὼς γυμνασίου, καθάπερ τις Ελλανοδίκης καὶ ἀπαθὴς ἀθλου θέτης, ἐθέλει σκοπεῖν, ὄψεται μὲν τοὺς ἄλλους ὀργῇ καὶ θυμῷ στρατηγουμένους καὶ γράφοντας παρὰ τοσοῦταν πάθους ἐκείνους οὐ μάλα ἐκτὸς, παρόσον ἀληθείας οὐδ᾽ ὅλως έλεγε εκτός. Θ'. Οὐ γὰρ λελείψεταί μοι τῶν πάντων ὥσπερ οὐδὲν τῶν ἐπαινουμένων, οὕτως οὐδὲ τῶν ψεγομένων οὐδὲν, εἴ τι καὶ τούτῳ σαφῶς ἀνθρώπῳ γε ὄντι ἡ· μάρτηται, είτε κατά γνώμην καὶ βούλησιν, εἴτε κατ' ἄγνοιαν, εἴτε καὶ τῆς τοῦ χρόνου τε καὶ τῶν ἀναγκαίων βιαζομένης πραγμάτων φοράς. [Ρ. 402] Πάντων γὰρ τούτων μόνα τὰ κατὰ γνώμην καὶ βούλησιν ἔχει τὸ κράτος τῶν ψόγων καὶ τῶν ἐπαίνων. Οσα δὲ μεθύσης τό γε δοκεῖν αὐτομάτως καὶ λόγων τῶν προσηκόντων της τύχης ἐκτὸς, καὶ νῦν μὲν τὴ εὐδαιμον χορηγούσης της γινομένο; ὅλῃ δεξιᾷ καὶ δρόμος ἀσχέτοις, νῦν δὲ τῆς εὐθείας ἀποπλανώσης, καὶ πρὸς χρημνούς οδηγουμένης ὁμοῦ καὶ σκοπέλους άτοπημάτων, καὶ πράγματα θρήνων μεστά καὶ δακρύων μακρών προξενούσης, εἷς κακοπραγείν πρὸς τῆς illic Annæ imperaticis et filii ejus nomen præire omni studio ac voluntate jubebat. Sic a:l Etolos Thessalosque Joannein Angelum cum mitteret, illis volentibus præfuturum; quemadmodum infra dis cemus fusius; nil ei fuit potius, quam ut juberet præciperetque illud maxime: nec prius eum dimisit, quam ille ejusmodi mandala re ipsa exsecutu rum se ante omnia promisisset. Atque hæc quivis exploratissime percipiet, rescriptum ipsum nactus: neque hæc solum, sed et quæcunque alia bis similia addit, jubens eum, quaudiu victurus sit, Romanum imperium omni honore et reverentia colere. Ῥωμαίων πᾶσαν νέμειν αἰδῶ καὶ εὐλάβειαν διὰ VII. Unum ego illud puto sufficere ac satis esse (cæteris omissis, quæ generosam indolem pariter arguunt) ad persuadendum omnibus, qui mentis et prudentiæ non sint omnino expertes, diviniori providentia omnia gubernari, non autem volvi temere; atque us nibil allud, ita nec illud casu factum fuisse, ut Cantacuzenus sine sanguine principem urbem intraret et solio imperatorio potiretur, periculis tantis et tam multiplicibus exantlatis, ipsoque, ut ita dicam, triumphato mortis limine: sed fuisse illud ipsi quidem Cantacuzeno diuturna patientix mercedem; aliis vero spei bonæ confirmationem; 645 iis videlicet, quibus mala fortiter tolerantibus animus suus gloriosum exitum spondet. VIII. Quod si omnia sigillatim percenseamus, quæ et inimici et amicitiæ simulatores insidiose adversus eum machinati sunt; quibus tamen omnibus altiorem cum præstitit divina ipsa dextra; verear, ne nie studii erga illum nimii accuset aliquis ex iis qui linguam, uti nos, exercent in conscribenda temporum nostrorum historia. Enimvero si quis extra illain historicorum palæstram constitutus, tanquam agonotheta aliquis ac pugna arli. ter incorruptus, spectare velit, videbit certe alios iræ animoque obsequi tanquam duci, atque ita scribere, ut quemadmodum ego non cumino absum a veritate, sic et ipsi ab omni prorsus affectu now sint alieni. IX. Mihi enim ut nihil corum quæ laudantur. ita nec corum quæ vituperantur quidquam omittetur, si quid ab isto utpote homine peccatum con - stet, sive consilio ac voluntate, sive per ignorantiam, sive temporum ac recessitatis vi cogente. Ex his quippe omnibus ea sola niaxime laudanda aut vituperanda sunt, quæ non sine consilio ac voluntate: funt. Quæ vero accidunt fuenic, quantum quidem videtur, temere et citra legem certam fortuna (nempe hæc modo felicitatem larga manu et profuse impertitur; inodo a recta via aberrantes in præceps agit atque in scopulos temeritatis, facessitque iis negotia luctus ac lacrymarum 646 plena, quos esse infelices jussit omnipoten tis providentiam decretum), que, inquam, a fortuna

PG 148:868ὅσα δὲ ῥεούσης τό γε δοκεῖν αὐτομάτως καὶ λόγων τῶν προσηκόντων τῆς τύχης ἐκτὸς, καὶ νῦν μὲν τὸ εὔδαιμον χορηγούσης τοῖς γινομένοις ὅλῃ δεξιᾷ καὶ δρόμοις ἀσχέτοις, νῦν δὲ τῆς εὐθείας ἀποπλανώσης, καὶ πρὸς κρημνοὺς ὁδηγουμένης ὁμοῦ καὶ σκοπέλους ἀτοπημάτων, καὶ πράγματα θρήνων μεστὰ καὶ δακρύων μακρῶν προξενούσης, οἷς κακοπραγεῖν πρὸς τῆς ἀγούσης τὰ πάντα προνοίας νενομοθέτηται, ταῦτα δ’ οὔτ’ ἂν αὐτὸς ἐπαινοίην ἑκών γε εἶναι, οὔθ’ ὁλοσχερῶς ταῖς τῶν ψεγομένων ἔγωγε θείην μερίσιν. οὐ γὰρ πράξεις μᾶλλον αὐτὸς ὁμολογήσαιμ’ ἂν ταῦτ’ εἶναι τοῦ δρῶντος, ἢ φοράν τινα ἄλογον (ὥς γε εἴρηται) τύχης, ἢ εὐγνωμονούσης, ἢ χοίνικας συμφορῶν οὐ μάλα εὐμενῶς ἀπεμπολεῖν αἱρουμένης καθ’ ὧν ἐπείγεται δυσμενῶς. ὡς γοῦν ἀστεφάνωτον, ὃ μὴ κατὰ πρόθεσιν γνώμης εὐδοκιμεῖ, οὕτως ἀκατηγόρητον οἴομαι δεῖν, ὃ μὴ κατὰ προαίρεσιν ἀτυχεῖ.

PG 148:870(Ι.) Δειχθέντος τοιγαροῦν, ὡς διὰ τὴν ἑκούσιόν τε καὶ ἀπὸ γνώμης ἐκείνην καρτερίαν, καὶ τὸ μὴ ἐθέλειν ἀμύνεσθαι τοὺς τότε λυποῦντας, οὐδὲ μέχρι χειλέων ἄκρων, νηνεμίαν αὐτῷ τῶν κινδύνων κατέστησεν ὁ δίκαιος ἄνωθεν ἀθλοθέτης ἐν τοσούτῳ χειμῶνι καὶ κλύδωνι τῶν κακῶν, δειχθήσεται πάντως πλατύτερον κατὰ χώραν ἡμῖν γενομένοις, τοῦ λόγου προβαίνοντος, καὶ ὅπως ἐν ὑστέροις συμπέπτωκε τούτῳ πάντα τἀναντιώτατα, τηρεῖν βουλομένοις τὸ τῆς ἱστορίας ἀληθὲς ταυτησὶ, καὶ πεῖσαι τοὺς ταύτῃ συνεσομένους τῷ χρόνῳ, καὶ κατ’ ἐμπάθειαν ἡντιναοῦν μήτε τὰ ἐπαίνων καὶ θαύματος τοῦ ἀνδρὸς, μήθ’ ὅσα τῆς ἐναντίας ἐβλάστησε ῥίζης, ἐξαίρειν τῷ λόγῳ νομίζειν ἡμᾶς τοῦ χρεὼν ὑψηλότερον· ἀλλ’ αὐτὴν ὡς ἔτυχεν ἔχουσα τὴν ἀλήθειαν ἀφηγουμένοις πιστεύειν, καὶ μίαν τινὰ τὴν ὠφέλειαν ἑκατέρωθεν πάντας καρποῦσθαι, συνορῶντας εἰκός τε καὶ μάλα τοῖς σπέρμασιν ἁρμόττον κατόπιν ἰὸν τὸ γεώργιον· οἷς μὲν ἐξ ἀγαθῆς προαιρέσεως ὁρμᾶσθαι ἐνῆν, ἀγαθόν· οἷς δ’ ἐξ ἧς ἀντιβαίνει μοίρας τὰ χείρω καὶ μοχθηρῶς τὸ ἀδικοῦν ἀνθοπλίζεται πρὸς τὴν τῆς ἀληθείας εὐθύτητα, τούτοις δ’ αὖ τοὐναντίον ἅπαν.

ὅθεν δὴ καὶ ἐπανακτέον τὸν λόγον. (ΙΑ.) Ὁ γάρ τοι βασιλεὺς, τριάκοντά που μόνας ἡμέρας ὡμιληκὼς τῷ Κράλῃ μετά γε τὴν εἰς αὐτὸν κάθοδον, τελευτῶντος ἤδη τοῦ θέρους ἐκείνου, καὶ ἀρχομένου τοῦ φθινοπώρου, καὶ τῶν ἀμπέλων ἀκμαζουσῶν καὶ μονονουχὶ τοὺς τρυγητῆρας τρανῇ τῇ γλώττῃ προκαλουμένων, ἧκε μετά τε τῶν οἰκείων δυνάμεων, καὶ πρός γε μακρῷ πλειόνων τῶν ἐκ Σερβίας ὅπλων, ἐπὶ τὴν πόλιν Σεῤῥῶν, αἱρήσειν ἐλπίζων αὐτὴν ἀμαχητὶ, συλλαμβανόντων ἴσως ἔνδοθεν συχνῶν προδοτῶν, ὁπόσοι θερμότερον τούτῳ προσέκειντο, καὶ μάλα ῥᾳδίαν τὴν εἴσοδον κρύφα γράφοντες ἐπηγγέλλοντο. ἀλλὰ τοῦ θεοῦ κἀνταῦθα σαφῶς τοῖς τούτου βουλήμασιν ἀντιπράττοντος, ἄπρακτός τε ἦν ἡ σπουδὴ καὶ μάταιος ὄχλος ἡ πᾶσα παρασκευή. πρὶν γὰρ αὐτὸν περιστρατοπεδεύσαντα τῇ πόλει πολεμίους χεῖρας ἐπενεγκεῖν, νόσημά τι θανάσιμον ἐνσκήπτει τῷ στρατοπέδῳ τῶν Τριβαλλῶν· εἴτε τῆς τῶν σταφυλῶν ἀταμιεύτου καὶ ἀφειδοῦς βρώσεως, εἴτ’ ἄλλης ἡγησαμένης αἰτίας, οὐκ οἶδ’ ὁπότερον. πάσης οὖν ἀμηχανούσης καὶ χειρὸς καὶ γνώμης ἰατρικῆς πρὸς τὸ πάθος, συχνοὶ καθ’ ἡμέραν ἑκάστην νεκροὶ κατωρύττοντο·

καὶ ἐπειδὴ βραχυτάτων ἐντὸς ἡμερῶν ὑπὲρ τοὺς χιλίους ὁ θάνατος ἐξήνεγκε τοῦ βίου, καὶ πλείους ἐπὶ τούτοις ἐξάγειν ἠπείγετό τε καὶ ἐπηγγέλλετο, ἄραντες τὴν ταχίστην ἐπανῆκον ἐκεῖθεν ἅπαντες, ἀπαγγέλλοντες τῷ Κράλῃ τὸ χωρὶς ἀνθρωπίνου πολέμου συμπεπτωκὸς δυστύχημα τῷ στρατῷ. δ. Τούτων δ’ οὕτως ἐχόντων, ἐπειδὴ καὶ ὁ τοῦ φθινοπώρου καιρὸς ἑξῆς ἐτελεύτα, καὶ ῥᾴδιον οὔπω μανθάνειν τοῖς φίλοις ἦν, ὅπως ἔχει τὰ βασιλέως, ἐν ἀλλοτρίᾳ γῇ συνδιαιτωμένου βαρβάροις καὶ ξένοις ἤθεσι, δέδειχε μὲν δὴ πρῶτος Ἀμοὺρ ὁ Πέρσης, ὁ Λυδῶν ἀρχηγὸς, ὅσον ἐν τοῖς καρδίας θαλάμοις ἔθαλπε τὸν τοῦ βασιλέως ἔρωτα. χειμῶνος γὰρ ἤδη μεσοῦντος, καὶ θαλάσσης ὁμοῦ καὶ ἀέρος πολλὴν ἐχόντων τὴν ἀταξίαν καὶ σύγχυσιν, σὺν πολλῷ τῷ στρατῷ διαβὰς τὸν Ἑλλησποντίαν πορθμὸν ἐζήτει μάλα τὸν φίλον θερμῶς. καὶ ἐπειδὴ ῥᾴδιον οὐκ ἦν αὐτῷ μήτ’ ὀφθαλμοῖς οἰκείοις ἐκεῖνον θεάσασθαι, μήτε μαθεῖν ἐν οἵαις τύχαις ἐκεῖνος τηνικαῦτ’ ἦν· ἐκώλυε γὰρ τὸ πολὺ τοῦ ψύχους, καὶ ἅμα χιὼν τηνικαῦτα κατενεχθεῖσα κατὰ δαψιλὲς ἀπόρευτον ἐποίει καὶ ἄβατον τὴν ἐς ἐκεῖνον ὁδόν·

ἐλθὼν ἡσυχῆ παρεστρατοπέδευσε περὶ τὰ τοῦ Διδυμοτείχου προάστεια, καὶ δουλικήν τινα πεπομφὼς ἐκεῖθεν Εἰρήνῃ τῇ βασιλίδι προσκύνησιν, αἴθριος διενυκτέρευέ τε καὶ διημέρευεν ἐγκαρτερῶν τῇ τῆς χειμερινῆς ὥρας ἐκείνης σκληρότητι, καὶ τὸν φίλον ἀπόντα ζητῶν, κἀκ μέσης ἀποκλαιόμενος τῆς ψυχῆς· καὶ πολλὰ πρὸς τῆς βασιλίδος καλούμενος εἰς ὄψιν ἐκείνῃ τὸ παράπαν ἐλθεῖν οὐκ ἠνείχετο. (Β.) Ποίοις γὰρ ἔφασκεν ὄμμασι βλέψω δακρύων δακρύουσαν ἐπὶ τῷ βασιλεῖ, τοσοῦτον ἀποδημοῦντι χρόνον ἐν ἀλλοφύλων χερσὶ, καὶ ἥκιστα σαφῶς ἐγνωσμένῃ γῇ. αὐτός τε γὰρ διαῤῥαγείην ἂν πρὸς τὰς παρούσας τύχας ἐκείνης ἰδὼν, καὶ τὰς περισχούσας τὴν βασιλικὴν οἰκίαν τραγῳδίας τε καὶ ἀδοκήτους φεῦ συμφοράς· καὶ ἅμα αὐτὴν, ἀντὶ τοῦ παραμυθήσασθαι, πρὸς μείζους ἀναφλέξω τοὺς θρήνους. οὐ θεωρίας οὖν ὁ παρὼν καιρὸς οὐδὲ λόγων, ἀλλὰ δακρύων μακρῶν. ἐμβριθὲς γὰρ τὸ πάθος, καὶ δριμείας μὲν κομίζειν δοκεῖ μοι τὰς φλεγμονὰς, δριμυτέρους δ’ ἐπάγειν μου τῇ ψυχῇ τοὺς πρηστῆρας·

PG 148:871ἐπεὶ τὸν ἐντυπωθέντα μου τῇ καρδίᾳ κάλλιστον φίλον βλέπειν οὐκ ἔχω, τοῖς βασιλικοῖς στρατοπέδοις περικυκλούμενόν τε καὶ ἐγκαλλωπιζόμενον. (Γ.) Καὶ οὐκ ἔλεγε μὲν ταῦτα τῇ γλώττῃ, οὐκ ἔπασχε δὲ τὴν ψυχήν. ἀλλὰ μακρῷ τινι μεῖζον τὸ πάθος ἔνδον αὐτοῦ τὴν ψυχὴν ἐπυρπόλει καὶ ἔκαιεν, ὡς ἐμφανέστερον πολλαχῆ προϊοῦσαν δείξειν τὴν ἱστορίαν αὐτὸς ἰσχυρίζομαι. οὕτως οὐ βάρβαρον ὁ βάρβαρος εἶχε τὸν τρόπον, ἀλλ’ ἥμερον καὶ παιδείας Ἑλληνικῆς τὸ παράπαν ἐχόμενον. ἡ γὰρ ὁμοιότης τῶν τρόπων, εἰ μή τι πλέον, ἀλλ’ οὖν Ὀρέσταις ὁμοῦ καὶ Πυλάδαις σαφῶς εἰσποιεῖ· οἱ μὲν γὰρ ὁμόφυλοι, κἀξ αἱμάτων συγγενικῶν, καὶ νόμων καὶ μαθημάτων μετεσχηκότες ὁμοῦ τῶν αὐτῶν· ὁ δὲ βάρβαρον ἔχων τὴν γένεσιν, καὶ βαρβάροις ἤθεσί τε καὶ νόμοις συντεθραμμένος, καὶ ἀλλοφύλῳ χρώμενος φωνῇ καὶ γλώττῃ καὶ διαίτῃ, καὶ πολλαῖς μὲν θαλάσσαις, πολλοῖς δ’ ὄρεσί τε καὶ φάραγξι Καντακουζηνοῦ διϊστάμενος, ἄμικτον εἶχε πάντη τὸν βίον αὐτῷ καὶ ἀγνῶτα καὶ ἀλλόφυλον· φαίην δ’ ἂν καὶ ἐν ἐχθρῶν τεταγμένον μοίρᾳ·

(A. M. 6851, IND. 11] Non igitur visitandi nunc tempus, sed uberrime wouς. Οὐ θεωρίας οὖν ὁ παρών καιρὸ; οὐδὲ λόγων, Bendi. Gravis enim hic dolor, qui et acres admovere mihi stimulos et violentas animno meo faces videtur subjicere; quoniam haud datur eum, cujus Impressaṁ gero in corde imaginem, amicum intueri pulcherrimum, imperatoriis circumseptum ornatumque exercitibus.» Ill. Nec vero id lingua ejus sic dicebat, ut anim mus non afficeretur. Sed multo majori intus dolore pectus flagrabat atque incendebatur. Idque afArmare ausim pluribus exemplis declaratum iri evidentius, procedente hac historia. Adeo non Barbaros habebat homo barbarus, sed humanos mores, et Græcam plane institutionem redolentes. Morum enim similitudo, si nil amplius, at Orestas certe Pyladasque inter se conciliat: et erant quidein illi eadem gente oriundi et sanguine cognato juncti, ilsdemque et legibus et disciplinis imbuti. Iste autem barbaris parentibus natus, moribus et legibus barbaris a pueritia institutus, peregrino et sermone et victa cum uteretur, longo mari, multis et montibus et vallibus profundis a Cantacuzeno divisus, vitam prorsus disjunctam et illi ignotam agebat, qualem quivis alienigena: quin et pro hostili habitam 650 ausim dicere. Eoque fit, ut longo iste intervallo illos ratione amicitie transierit, et ejus magis quam illorum affectus ad summum fervoris gradum pervenerit. ἀλλὰ δακρύων μακρών. Εμβριθὲς γὰρ τὸ πάθος, καὶ δριμείας μὲν κομίζειν δοκεῖ μοι τὰς φλεγμονάς, δριμυτέρους δ' επάγειν μου τῇ ψυχῇ τοὺς πρηστή ρας· ἐπεὶ τὸν ἐντυπωθέντα μου τῇ καρδίᾳ κάλ λι στον φίλον βλέπειν οὐκ ἔχω, τοῖς βασιλικοῖς στρατοπέδοις περικυκλούμενόν τε καὶ ἐγκαλλωπιζόμενον. Ο Γ'. Καὶ οὐκ ἔλεγε μὲν ταῦτα τῇ γλώττη, οὐκέπασχε δὲ τὴν ψυχήν. Αλλά μακρῷ τινι μείζον τὸ πάν θος ἔνδον αὐτοῦ τὴν ψυχὴν ἐπυρπόλει καὶ ἔκαιεν, ὡς ἐμφανέστερον πολλαχή προϊούσαν δείξειν τὴν Ιστορίαν αὐτὸς ἰσχυρίζομαι. Οὕτως οὐ βάρβαρον δ βάρβαρος εἶχε τὸν τρόπον, ἀλλ' ἡμερον καὶ και δείας Ελληνικῆς τὸ παράπαν ἐχόμενον. Η γὰρ ὁμοιότης τῶν τρόπων, εἰ μή τι πλέον, ἀλλ᾽ οὖν Ὀρέσταις ὁμοῦ καὶ Πυλάδαις σαφῶς εἰσποιεῖ. με μὲν γὰρ ὁμόφυλοι, καξ αἱμάτων συγγενικών, καὶ νόμων καὶ μαθημάτων μετεσχηκότες ὁμοῦ τῶν αὐτ τῶν· ὁ δὲ βάρβαρον ἔχων τὴν γένεσιν, καὶ βαρβά ροις ήθεσί τε καὶ νόμοις συντεθραμμένος, καὶ ἀλλι φύλῳ χρώμενος φωνῇ καὶ γλώττῃ καὶ διαίτῃ, καὶ πολλαῖς μὲν θαλάσσαις, πολλοῖς δ᾽ ὄρεσί τε καὶ φάραγξι Καντακουζηνοῦ διϊστάμενος, άμικτον εἶχε πάντη τὸν βίον αὐτῷ καὶ ἀγνῶτα καὶ ἀλλόφυλον· φαίην δ' ἂν καὶ ἐν ἐχθρῶν τεταγμένον μοίρα· ὡς μακροῖς τισι διὰ ταῦτα τοῖς μέτροις τουτονί παρε λαύνειν ἐκείνους εἰς λόγον φιλίας, καὶ πολὺ τὸ ὑπερβάλλον τῆς θέρμης τὴν τούτου, μᾶλλον κεκτήσθαι σχέσιν, ἢ τὴν ἐκείνων. Δ'. Εἰ δέ τις Καντακουζηνῷ χαριζόμενος τὸ πᾶν τῆς βελτίονος αἰτίας ταυτῳὶ φέρων ανατιθείη, άδικήσειεν ἂν ἐς τὸ προφανὲς τὴν ἀλήθειαν. Αμφοτέ μοις γὰρ εἴ τις τουτί παρέχοιτο τἀγαθὸν, οὐδένα ἂν σχοίη, ὅστις καὶ μέμφεσθαι βούλοιτο. [Ρ. 405] Εί τις δ' ἐκείνου καθάπαξ τοῦτ᾽ ἀφαιρείη τἀγαθόν, ότι βάρο βαμον ἔσχε τὸ γένος καὶ ἥκιστα συγγενές, οὐδένα ἂν οἶμαι σχοίη τῶν πάντων, ὅστις οὐκ ἐπιεικώς μέμψαιτο. Τὴν γὰρ τῆς ψυχῆς ὁμόνοιαν τε καὶ συγγένειαν οὐχὶ τὸ γένος, ἀλλ' ἡ τῆς γνώμης δείκνυσι ταυτότης. Ως γὰρ ἐν τοῖς μουσικοῖς ὀργάνοις, ὅσα ἐν αὐλοῖς καὶ λύραις καὶ κιθάραις καὶ τυμπάνοις, οὐχ ἡ τῶν τόπων εγγύτης τὴν τῆς ἁρμονίας δημιουρ γεῖ συμφωνίαν, ἀλλ' ἡ τῆς φωνῆς ἐμμελῆς ὁμους IV. Quod si quis Cantacuzeno blandiens in eum conferat quidquid melioris causæ fuit, veritatem is manifesta injuria afficiat. Ambobus sane si quis hanc tribuat laudem, carebit reprebensionc. Si vero aliquis totam alteri eripiat, eo quod barbarus genere fuerit ac minime nobis affinis, nemi· nem puto omnium fore, qui non illum merito reprehendat. Animorum quippe conjunctio et cognatio non ex genere æs imatur, sed ex eo quod ntriusque eadem sit voluntas. Quemadmodum enitu in instrumentis musicis, tibiis, Iyris, citharis, ac tympanis, non locorum vicinitas musicum efficit concentum, sed sonorum modulata consensio, etsi Jocis disjuncta sint ea quæ soni efficientia sunt, tantumdem quoque deprehendere est et in homi- της, κἂν ἀλλήλων πόρρω που την τοπικὴν τύχωσιν num animis, etsi forte ex gentibus diversis generis sui originem ducant, etsi infinitis a se invicem distent terræ ac maris intervallis. V. lis porro, quæ dixi, fides deinde Grmior constabit ex iis, quæ procedente hoc opere dicentur de homine illo, genere quidem at non moribus barbaro; cujusmodi est istud. Cum ex Didymoticho imperatrix Irene plurima ei mitteret, quæ ad victum aut ad vestitum pertinerent, quæve noclurnorum legminum usum explerent, ac sa:vientem tum temporis 651 hibernorum frigorum vim arcere possent, nihil unquam accepit; plane abἔχοντα θέσιν τὰ τῆς φωνῆς τελεσιουργέ, οὕτω δὴ τὸ παραπλήσιον δείκνυται καν ταῖς τῶν ἀνθρώπων ψυχαῖς, κἂν ἀλλοφύλους ἔχοντες τύχωσι τὰς τοῦ γένους κρηπίδας, κἂν μυρίοις όροις γῆς καὶ θαλάττης ἀλλήλων ἀπέχωνται. Ε΄. Βεβαιότερα δ' ἔσται τοῖς εἰρημένοις εχέγγυε, ὁπότα προϊόντι τῷ λόγῳ λελέξεται περὶ τοῦ βαρβά ρου τοῦδε τὸ γένος καὶ οὐ τὸν τρόπον ἀνδρός· οἷον δὴ κἀκεῖνο. Πλεῖστα γὰρ τῆς βασιλίδος Εἰρήνης ἐκ Διδυμοτείχου πεμπούσης, οπόσα εἰς τροφὴν ἐπιι τήδεια, καὶ ὅσα ἐν ἐνδύμασι, καὶ ὅσα νυχτερινής σκέπης αποπληρούνται χρείαν τὴν τοῦ χειμερίου ψύχους ἀποσοβεῖν ἐδύναντο τηνικαῦτα δριμύτητα οὐδὲν οὐδαμή προσεδέξατο· ἀλλ᾽ ἔφησεν εἶναι τα

PG 148:874ὡς μακροῖς τισι διὰ ταῦτα τοῖς μέτροις τουτονὶ παρελαύνειν ἐκείνους εἰς λόγον φιλίας, καὶ πολὺ τὸ ὑπερβάλλον τῆς θέρμης τὴν τούτου μᾶλλον κεκτῆσθαι σχέσιν, ἢ τὴν ἐκείνων. (Δ.) Εἰ δέ τις Καντακουζηνῷ χαριζόμενος τὸ πᾶν τῆς βελτίονος αἰτίας τουτωὶ̈ φέρων ἀνατιθείη, ἀδικήσειεν ἂν ἐς τὸ προφανὲς τὴν ἀλήθειαν. ἀμφοτέροις γὰρ εἴ τις τουτὶ παρέχοιτο τἀγαθὸν, οὐδένα ἂν σχοίη, ὅστις καὶ μέμφεσθαι βούλοιτο. εἴ τις δ’ ἐκείνου καθάπαξ τοῦτ’ ἀφαιροίη τἀγαθὸν, ὅτι βάρβαρον ἔσχε τὸ γένος καὶ ἥκιστα συγγενὲς, οὐδένα ἂν οἶμαι σχοίη τῶν πάντων, ὅστις οὐκ ἐπιεικῶς μέμψαιτο. τὴν γὰρ τῆς ψυχῆς ὁμόνοιάν τε καὶ συγγένειαν οὐχὶ τὸ γένος, ἀλλ’ ἡ τῆς γνώμης δείκνυσι ταυτότης.

PG 148:876ὡς γὰρ ἐν τοῖς μουσικοῖς ὀργάνοις, ὅσα ἐν αὐλοῖς καὶ λύραις καὶ κιθάραις καὶ τυμπάνοις, οὐχ ἡ τῶν τόπων ἐγγύτης τὴν τῆς ἁρμονίας δημιουργεῖ συμφωνίαν, ἀλλ’ ἡ τῆς φωνῆς ἐμμελὴς ὁμοιότης, κἂν ἀλλήλων πόῤῥω που τὴν τοπικὴν τύχωσιν ἔχοντα θέσιν τὰ τῆς φωνῆς τελεσιουργὰ, οὕτω δὴ τὸ παραπλήσιον δείκνυται κἀν ταῖς τῶν ἀνθρώπων ψυχαῖς, κἂν ἀλλοφύλους ἔχοντες τύχωσι τὰς τοῦ γένους κρηπῖδας, κἂν μυρίοις ὅροις γῆς καὶ θαλάττης ἀλλήλων ἀπέχωνται. (Ε.) Βεβαιότερα δ’ ἔσται τοῖς εἰρημένοις ἐχέγγυα, ὁπόσα προϊόντι τῷ λόγῳ λελέξεται περὶ τοῦ βαρβάρου τοῦδε τὸ γένος καὶ οὐ τὸν τρόπον ἀνδρός· οἷον δὴ κἀκεῖνο. πλεῖστα γὰρ τῆς βασιλίδος Εἰρήνης ἐκ Διδυμοτείχου πεμπούσης, ὁπόσα εἰς τροφὴν ἐπιτήδεια, καὶ ὅσα ἐν ἐνδύμασι, καὶ ὅσα νυκτερινῆς σκέπης ἀποπληροῦντα χρείαν τὴν τοῦ χειμερίου ψύχους ἀποσοβεῖν ἐδύναντο τηνικαῦτα δριμύτητα, οὐδὲν οὐδαμῆ προσεδέξατο· ἀλλ’ ἔφησεν εἶναι σαφῶς τῶν ἀτοπωτάτων, ἐν ἀλλοτρίᾳ καὶ ὑπερορίῳ γῇ σκληρότητι πλείστῃ προστετηκότος τοῦ φίλου, διάγειν ἐν εὐπαθείαις αὐτόν.

καὶ εἰ μὲν ἐνῆν αἵμασι ψυχῆς βάψαντα σκηνὴν ἐν ταύτῃ με σκηνοβατεῖν, ἦν ἄν μοι τοῦτο παραμύθιον εὐγενὲς πρὸς ἔνδειξιν τῆς ἐν καρδίᾳ φλογὸς καὶ τοῦ πρὸς τὸν φίλον ζῶντος πόθου. ἐπεὶ δ’ ἀσώματος ἡ ψυχὴ γενομένη κηλῖσιν αἱμάτων οὐκ ἀναπέφυρται, οὐχ ὁρῶ τίς μηχανὴ βελτίων γένοιτ’ ἂν ἐμοὶ τῶν περισχουσῶν με νῦν ὀδυνῶν ἀπαλλάττουσα. (2.) Ἐλύπει γὰρ καὶ κομιδῇ συνετάραττε μὴ μόνον τὸ τοῦ βασιλέως πάθος αὐτὸν, ἀλλ’ οὐχ ἧττον καὶ τὰ τῆς βασιλίδος δάκρυα, κατὰ τὰς πολυπενθεῖς τρυγόνας θρηνούσης τε καὶ ἀνιωμένης μάλα πικρῶς περὶ τοῦ συζύγου καὶ βασιλέως, καὶ σφόδρα ἀδημονούσης, καὶ ἅμα πανταχόθεν ἐς βύθους ὠθουμένης μακροὺς, τοῦ καθάπαξ καὶ αὐτό γε τὸ ζῇν ἀπογνῶναι. οἵ τε γὰρ ἐκ Βυζαντίου πολέμιοι, μέχρι προαυλίων Διδυμοτείχου συχνὰς τὰς ἐφόδους ποιούμενοι, μικροῦ καὶ τειχήρεις ἐβιάζοντο τούτους καθῆσθαι· ὅ,τε λιμὸς μετὰ τῶν συνεχῶν καὶ πολυπλόκων ἐπιβουλῶν χαλεπώτερος πολλῷ τῶν ἔξωθεν πολέμιος ἦν, ἅτε συνέστιος καὶ ὁμόστεγος ὑπάρχων αὐτός·

Chapter IVCaput IV

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

οἵ τε φρουροὶ καὶ ἡμεροσκόποι τῶν Βυζαντίων, τὰ ἔνεδρά τε πάντα καὶ τὰς παρόδους διαλαχόντες, ἐμποδὼν ἐγίγνοντο μάλα γε ἐθελούσῃ δι’ ὁτωνδήποτε λάθρα μανθάνειν περὶ τοῦ βασιλέως. (Ζ.) Παρεμυθεῖτο τοίνυν τοιαύτης τύχης τραγῳδίαις συνοῦσαν αὐτὴν, καὶ ὑπισχνεῖτο πάσῃ ψυχῆς προθυμίᾳ τὰ κατὰ γνώμην ἅπανθ’ ὑπηρετεῖσθαι, κἂν δέῃ καὶ θάνατον ὑπομένειν αὐτόν. ἐπεὶ δ’ ἡ φορὰ τοῦ χειμῶνος ἐκείνου νύκτωρ καὶ μεθ’ ἡμέραν ἀεὶ πρὸς τὸ ἀκμαιότερον προὔκοπτε, καὶ ἀνέλπιστον τέως ἐτίθει τὸ τοῦ ἀέρος μειδίαμα, καὶ ἅμα πολλὴ καὶ συνεχής τις ἐπενέμετο φθορὰ τὸν Περσικὸν στρατὸν, ἣν ἡ τοῦ χειμῶνος ἔτικτεν ἀκμὴ καὶ πρός γε τῶν ἀναγκαίων ἡ ἀπορία, καὶ μήθ’ ἑαυτῷ μήτε τοῖς φίλοις ἔν γε τῷ παρόντι βοηθεῖν αὐτῷ ῥᾴδιον ἦν, ἐμποδὼν ἱσταμένου τρόποις ἀποῤῥήτοις τοῦ θείου βουλήματος, οἴκαδε τὸν Ἑλλήσποντον διαβὰς ἐπανῄει.

(Η.) Τῆς δὴ τοιαύτης τοῦ Πέρσου σπουδῆς εἰς τοῦτο τέλους ἐληλυθυίας, δεύτερος ὁ τὰ πολέμια κράτιστος, καὶ τῶν ἐν Διδυμοτείχῳ καταλειφθέντων στρατηγῶν (ὡς εἰρήκειμεν) εἷς, Μανουὴλ ὁ Ταρχανειώτης, ὃς δὴ καθ’ αἷμα προσήκων τῷ βασιλεῖ καὶ ἡρωϊκός τις ἦν ὁ ἀνὴρ, καὶ τὰ πάντα γενναῖος, καὶ χεῖρα καὶ γνώμην καὶ σώματος ἀναδρομὴν, καὶ πολλαῖς μὲν ἐναθλήσας μάχαις πολεμικαῖς, πολλαῖς δ’ ἐγκαρτερήσας πληγαῖς, κράτιστος γέγονε τὰ ἐς πεῖραν πολεμικήν· δι’ ἃ δὴ καὶ στρατηγὸς τῶν ἐν Διδυμοτείχῳ δυνάμεων πρὸς τοῦ βασιλέως καταλειφθεὶς ψυχή τις ἦν τοῖς ἐκεῖ τηνικαῦτα καὶ χρηστῶν ἐλπίδων θησαυρός· οὗτος οὖν μόνος θαῤῥήσας τέως ἐπὶ ζήτησιν ἐξῄει τοῦ βασιλέως, πεμφθεὶς ἐκ Διδυμοτείχου πρὸς τῆς βασιλίδος Εἰρήνης· οὐ γὰρ ἦν ἠρεμεῖν ἀγνοοῦσιν ὅποι τὸ τῆς βασιλείου τύχης τε καὶ συμφορᾶς εἰπεῖν τραγῳδικῆς ἐκεχωρήκει πρᾶγμα· δι’ ὃν πολλούς τε ἀνηντλήκασι μόχθους καὶ βίας καὶ ἔτ’ ἀντλεῖν ἔμελλον.

διὰ δὴ δέος οὗτος τὴν εὐθεῖαν καταλιπὼν ἐπὶ τὰ εὐώνυμα ἀνοδίαις τε διετέλεσε χρώμενος καὶ πρὸς χωρία παραβαλλόμενος ὑψηλὰ καὶ δυσπόρευτα, ἕως ὑπερβαλὼν τὸ ὄρος τὸν Αἷμον ἔλαθεν εἰς τὴν Τριβαλλῶν ἐκπεπτωκὼς γῆν ἀθῶος κακῶν. ἔνθα τὸν βασιλέα ζητήσας τε καὶ εὑρὼν, καὶ ὅσα εἰκὸς ὡμιληκὼς, τάχιστα ἐπανῆκεν εἰς Διδυμότειχον, ἀγγελίας κομίζων τοῖς τε ἄλλοις καὶ μάλιστα πάντων Εἰρήνῃ τῇ βασιλίδι σφόδρα ἀληθεῖς καὶ ἀκαπηλεύτους, καὶ δόξας ὥσπερ ὑφ’ ἡλίῳ μάλα καομένοις ζέφυρός τις ἀναψύξεως. καὶ ταῦτα μὲν τοῦτον ἔσχε τὸν τρόπον. ε. Ἦρος δ’ ἀρχομένου τὰς δυνάμεις αὖθις ἀναλαβὼν ὁ βασιλεὺς ἦγεν ἐπὶ τὴν πόλιν Σεῤῥῶν, καὶ ὅσα πέριξ εἰσὶ φρούρια καὶ πυργώματα μέχρι Φιλίππων. κἀπειδὴ πεῖραν προσάγων ἐν τοῖς ὁμοίοις ἦν ἀτυχήμασιν, ἐμποδὼν ὡς ἔοικεν ἱσταμένου τοῦ θείου βουλήματος, ἔδοξεν αὐτῷ διαβαίνειν εἰ δύναιτο μέχρι καὶ ἐς Διδυμότειχον, τοὺς μάλα ποθοῦντας ὀψόμενός τε καὶ ὀφθησόμενος.

ἐπεὶ δὲ τοῖς περὶ αὐτὸν ἐπικούροις τε καὶ συμμάχοις Τριβαλλοῖς, ἀκηκοόσι πολλὴν εἶναι τὴν ἐφεδρεύουσαν τῶν ἐναντίων δύναμιν περὶ τὰ πρόσω στενὰ τῆς Χριστουπόλεως, ἀνθίστασθαι συνέβαινε πρὸς τὸ δόγμα διὰ δειλίαν καὶ δέος, καὶ ἄλλως βλακικωτέροις οὖσι καὶ τὰς ὑπερορίους οὐ σφόδρα ἀγαπῶσιν ἐκστρατείας, ὀπίσω ἀπήλλαττεν αὖθις ἐς τὰς τῶν Τριβαλλῶν νομὰς καὶ αὐτὸς, ἄκων τε καὶ μάλα πλείστους ἐπαγόμενος κατὰ καρδίας τοὺς τῆς λύπης ἄνθρακας, διὰ τὸ μὴ κατὰ γνώμην δήπουθεν αὐτῷ τὰ πράγματα ἀπαντᾷν. πεποίηται μέντοι τὴν ἀναχώρησιν μέχρι καὶ ἐς πόλιν τὴν Στρουμμίτζαν, καὶ ὅσα ἐπέκεινα χωρία ἦν ἀναπεπταμένα τε καὶ ἱππήλατα· ἔνθα δὴ καὶ τὸν Κράλην Σερβίας τὰς ἐπαύλεις ποιεῖσθαι τέως συνέβαινεν. (Β.) Εἷς δ’ ἦν ἤδη τῶν αὐτῷ ἑπομένων καὶ ὁ Ἀσὰν Ἰωάννης. ὃ γὰρ πρὸ βραχέος ἐπιτροπεύων ἦν Μελενίκου φρούριον, ἐντολαῖς νῦν βασιλικαῖς τῷ Χρέλῃ παραδεδωκὼς πρὸς βασιλέα ἀφίκετο, καὶ διετέλει συνὼν αὐτῷ, συσκηνοῦντι τέως τῷ τῶν Τριβαλλῶν ἡγεμόνι.

(Γ.) Ἔτυχε δ’ ἀφιγμένη τηνικαῦτα κἀκ πόλεως Βεῤῥοίας πρεσβεία τῷ Κράλῃ, λόγους περὶ ὧν ἀπῄτει κομίζουσα καὶ ζητοῦσα μαθεῖν ἀκριβῶς, ἃ κατὰ γνώμην ἐστίν. ἀπῄτει δ’ ὑπήκοον τὴν πόλιν τούτῳ γενέσθαι καὶ ὑποχείριον, τῇ ἀκροπόλει φρουρὰν Τριβαλλῶν ἐμβαλόντι, πρὶν ἂν ἀκουσίων αὐτῶν πολέμου νόμοις ἐξανδραποδίσηταί τε καὶ διαρπάσῃ καὶ πόλιν καὶ οἰκίας ἅμα καὶ γυναιξὶ καὶ τέκνοις. τοῖς μέντοι πρεσβεύουσι καταπλαγεῖσι πρὸς τὴν τῶν λεγομένων ἐμβρίθειαν καὶ ἀποτομίαν ἔδοξε βέλτιον λάθρα κοινολογήσασθαι τῷ βασιλεῖ Καντακουζηνῷ, καὶ δοῦναι λαμπρὰς τὰς ἐγγύας, εἰ βούλοιτο τὴν ταχίστην λαθὼν παρεισελθεῖν καὶ λαβεῖν ἀπονητὶ τὴν πόλιν αὐτός. εἶναι γὰρ μανιώδους ψυχῆς καὶ γνώμης, αἱρεῖσθαι πρὸ τοῦ ἡμέρου τὸ βάρβαρον, καὶ προτιμᾷν τῆς ὁμοφύλου τὴν ἀλλόφυλόν τε καὶ νόθον ἡγεμονίαν.

PG 148:877τούτων οὕτω συσκευασθέντων καὶ κυρωθέντων πρὶν αἰσθέσθαι τοὺς Τριβαλλοὺς, λόγοις ἀπατηλοῖς τισι μετεωρίσαντες τὴν τοῦ Κράλη διάνοιαν οἱ ἐκ Βεῤῥοίας πρέσβεις ἐπ’ οἴκου ἀνεχώρησαν, ἀπαγγέλλοντες τοῖς ἐν Βεῤῥοίᾳ τήν τε τῶν τοῦ Κράλη λόγων βαρύτητα καὶ ἃς ἀναγκασθέντες αὐτοὶ συνθήκας αὐτοκρατορικὰς πεποίηνται πρὸς βασιλέα, τοῦ καιροῦ σχεδιάσαντος τὴν τοιαύτην παραχρῆμα ἐπίνοιαν. (Δ.) Βραχεῖαι μετὰ τοῦτο παρῳχήκεσαν ἡμέραι, καὶ τὰς οἰκείας ὁ βασιλεὺς δυνάμεις ἀναλαβὼν ἐπὶ κυνηγέσια δῆθεν ἐξῄει, καὶ περιπάτους ἀνέσεώς τινος καὶ ῥᾳστώνης βασιλικῆς. καὶ μὲν δὴ οὔπω τρεῖς ἐκεῖθεν ἡμέραι παρῆλθον, καὶ τὴν πορείαν ἐπιταχύνας σφόδρα ἀταλαίπωρον εὗρε τὴν εἰς Βέῤῥοιαν εἴσοδον, σὺν πάνυ πολλῇ τῇ προθυμίᾳ καὶ ἡδονῇ καὶ ὑπτίαις τὸ δὴ λεγόμενον ὑποδεξαμένων τῶν Βεῤῥοιέων χερσί. τοῦτο γὰρ ἓν πρᾶγμα ὂν ἀμφοτέροις ὠφελείας μακρᾶς καὶ γαλήνης ἅμα γέγονεν αἴτιον, ἀπαλλαγεῖσι τῶν τοῦ Κράλη χειρῶν ἐν ταὐτῷ. θεοῦ δ’ ἦν πάντως τὸ χρῆμα, τοῦ τὰ δυσχερῆ ποιοῦντος ῥᾴδια, καὶ τοὐναντίον αὖ ὁπότε βούλοιτο, καὶ οἷστισιν ἐθέλοι τρόποις.

[1. c. 1343) ΒΥΖΑΝΤΙΝΕ HISTORIA LIB. XIII. PMP. 1. PALEOL. 21 Ι. Ετυχε δ' ἀφιγμένη τηνικαῦτα κἀκ πόλεως III. Forte co tempore advenerat ex urbe BerΒερροίας πρεσβεία τῷ Κράλη, λόγους περὶ ὧν ἀπῄτει κομίζουσα καὶ ζητοῦσα μαθεῖν ἀκριβῶς, * κατὰ γνώμην ἐστίν. Απῄτει δ' ὑπήκοον τὴν πό λιν τούτῳ γενέσθαι καὶ ὑποχείριον, τῇ ἀκροπόλει φρουρὰν Τριβαλλῶν ἐμβαλόντι, πρὶν ἂν ἀκουσίων αὐτῶν πολέμου νόμοις ἐξανδραποδίσηταί τε καὶ διαρπάσῃ καὶ πόλιν καὶ οἰκίας ἅμα καὶ γυναιξί καὶ τέκνοις. Τοῖς μέντοι πρεσβεύουσι καταπλαγείσι πρὸς τὴν τῶν λεγομένων εμβρίθειαν [Ρ. 408] καὶ ἀποτομίαν ἔδοξε βέλτιον λάθρα κοινολογήσεσθαι τῷ βασιλεῖ Καντακουζηνῷ, καὶ δοῦναι λαμπρὸς τὰς ἐγγύας, εἰ βούλοιτο τὴν ταχίστην λαθών παρεισελο θεῖν καὶ λαβεῖν ἀπονητὶ τὴν πόλιν αὐτός. Εἶναι γὰρ μανιώδους ψυχῆς καὶ γνώμης, αἱρεῖσθαι προ τοῦ ἡμέρου τὸ βάρβαρον, καὶ προτιμᾷν τῆς ὁμοφύλου τὴν ἀλλόφυλόν τε καὶ νόθον ἡγεμονίαν. Τούτων οὕτω συσκευασθέντων καὶ κυρωθέντων πρὶν αἰσθέσθαι τοὺς Τριβαλλούς, λόγοις ἀπατηλοις τισι μετεωρίσαντες τὴν τοῦ Κράλη διάνοιαν οἱ ἐκ Βερ φυίας πρέσβεις ἐπ' οἴκου ἀνεχώρησαν, ἀπαγγέλλον τες τοῖς ἐν Βεῤῥοία τήν τε τῶν τοῦ Κράλη λόγων βαρύτητα καὶ &; ἀναγκασθέντες αὐτοὶ συνθήκες αὐτοκρατορικὰς πεποίηνται πρὸς βασιλέα, τοῦ καιροῦ σχεδιάσαντος τὴν τοιαύτην παραχρήμα ἐπίσ νοιαν. Δ΄. Βραχεῖαι μετὰ τοῦτο παροχήκεσαν ἡμέ μαι, καὶ τὰς οἰκείας ὁ βασιλεὺς δυνάμεις αναλαβών ἐπὶ κυνηγέσια δῆθεν ἐξῄει, καὶ περιπάτους ἀνές σεώς τινος καὶ ῥᾳστώνης βασιλικῆς. Καὶ μὲν δὴ εὔπω τρεῖς ἐκεῖ ἐν ἡμέραι παρῆλθον, καὶ τὴν που Γείαν ἐπιταχύνας σφόδρα αταλαίπωρον εὗρε την εἰς Βέροιαν εἰσοουν σὺν πάνυ πολλῇ τῇ προθυμίᾳ καὶ ἡδονῇ καὶ ὑπτίπις τὸ δὴ λεγόμενον ἐπιδεξαμένων τῶν Βεῤῥοιέων χερσί. Τοῦτο γὰρ ἐν πράγμα δὲ ἀμφοτέροις ὠφελεία; μακρᾶς καὶ γαλή νῆς ἅμα γέγονεν αἴτιον, ἀπαλλαγεῖσι τῶν τοῦ Κράλη χειρῶν ἐν ταὐτῷ. Θεοῦ δ᾽ ἦν πάντως τὸ χρῆμα, τοῦ τὰ δυσχερή ποιοῦντος βᾴδια, καὶ τούναντίον αὖ ἐπότε βούλοιτο, και οἷστισιν ἐθέλοι τρό TEO:5. Ε'. Ἐπεὶ γὰρ τεθέαταί τε καὶ ἔγνω ταφώ; τὸν βασιλέα περιφρονούμενόν τε καὶ ὑβριζόμενον ὑφ' ὧν ἐν ἐλπίσιν ἔκειτο δοχῆς καὶ στοργῆς ἀξιοῦσθαι, μετέθετό τε τὴν γνώμην εὐθὺς καὶ αὐτὸς καὶ βρασ· μὲν ἐκ τῆς μνήμης γίνεσθαι ἐκών γε εἶναι ἐδίδου τῶν τε μελετηθέντων καὶ κυρωθέντων ἐν τῷ ἀφανε! τῆς οἰκείας καρδίας βουλευτηρίῳ τοῦ ἐπιόντος χρό νου πρὸς ἀμοιβήν δι' αὐτὸν ἀγαθῶν καὶ πρὸς ἐπιβουλάς τέως ἀπησχόλει τὸν νοῦν, καὶ ὅλο; πρὸς Βυζαντίους ἣν ὑποῤῥέων, καὶ πρὸς τὰς ἐκεῖθεν ἠρέμα καθελκόμενος ὑποσχέσεις. Γ'. 'Αλλ' ώσπερ πανταχοῦ τὰ τῆς ἀνθρωπίνης μελέτης ἡττώμενα κεῖται τοῦ θείου βουλήματος, ούτως ἐπικρατέστερα κανταῦθα νῦν ἐγεγόνει, & από όλως ουδαμή προσεδικάτο τοῖς κινδυνεύουσι, Variorum Vide Cantacuzen. lib. in, cap. 57 Boivin. (8.) Cantacuz. lib. m, cap. 58. Decast. rhœa legatio, actura cum Crale de iis rebus, quæ ab eo petebantur, et quidnam decrevisset sciscitatura diligenter. Petebat autein ille, ut urbem in sua potestate et manu haberet, ac Triballicum præsidium in arcem introduceret, antequam per vim et belli jure urbem, domos, mukeres liberosque in servitutein redigeret atque diriperet. At legatis, dictorum duritia et acerbitate perculsis, melius visum est clam cum Cantacuzeno imperatore colloqui, ac fidem ei suam omni cautioue astrin-- gere, si in urbem furtim et quam celerrime sese intromittere eamque ipse nullo labore capere vellet. Esse enim animi ac sententiæ furentis, barbariem humanitati præferre, gentilique externam et illegitimam potestatem. llis ita compositis, ac priusquam Triballi perciperent constitutis, Cralis animo captiosis quibusdam verbis cuspenso, legatı Berrhenses domum reversi suis civibus renuntiant et dura Cralis 655 responsa, et pacta, quæ cogente necessitate, cum id consilii ipsa res statim animo suggessisset, ipsi cum imperatore suapte auctoritate fecerant. IV. Pauci inde efluxerant dies, cum imperator suas copias secum ducens egreditur, venatum scilicet ambulatumque, regio quodam relaxationix otiique genere: necdum tribus ex eo diebus ela - psis, accelerato itinere, facillimum ad Berrhæanı urbem aditum offendit, excipientibus eum maximo studio Berrhœensibus ac supinis, ut aiunt, mani. bus. Eadem enim utrisque res magnau simul et utilitatem et tranquillitatem afferebat; quoniam eadem via utrique manibus Cralis elabebantur. Atque illud sanc opus Dei erat, facilia exhibentis ca quæ difficilia sunt, et contrarium quoties juvat et quibus vult modis eflicientis. V. Etenim Crales, cum videret exploratumque haberet, despici et contumeliose haberi imperato - rem ab iis, a quibus speraverat se humane ac benigue exceptum iri, mutavit et ipse statim sententiam, atque e memoria excidere ultro passus est, quæ propter illum bona procedente tempore vicissim sibi in posterum promiserat, et in arcana cordis curia decreverat: cœpitque applicare animum ad parandas insidias tornsque ad Byzantios vergere, ac promissis, quæ illinc veniebant, pau latim allici. VI. Sed ut in omni re consilia humana divina: voluntati subjiciuntur, ita tum quoque illic vicere ca quæ ab iis, quorum erat periculum, 656 nullatenus prævisa fuerant, nec humanam in mentem nolis. Ita etiam legitur in Vaticano, uude la valde obscura illustraturum me speraveram. Bursa,

(Ε.) Ἐπεὶ γὰρ τεθέαταί τε καὶ ἔγνω σαφῶς τὸν βασιλέα περιφρονούμενόν τε καὶ ὑβριζόμενον ὑφ’ ὧν ἐν ἐλπίσιν ἔκειτο δοχῆς καὶ στοργῆς ἀξιοῦσθαι, μετέθετό τε τὴν γνώμην εὐθὺς καὶ αὐτὸς καὶ δρασμὸν ἐκ τῆς μνήμης γίνεσθαι ἑκών γε εἶναι ἐδίδου τῶν τε μελετηθέντων καὶ κυρωθέντων ἐν τῷ ἀφανεῖ τῆς οἰκείας καρδίας βουλευτηρίῳ τοῦ ἐπιόντος χρόνου πρὸς ἀμοιβὴν δι’ αὐτὸν ἀγαθῶν· καὶ πρὸς ἐπιβουλὰς τέως ἀπησχόλει τὸν νοῦν, καὶ ὅλος πρὸς Βυζαντίους ἦν ὑποῤῥέων, καὶ πρὸς τὰς ἐκεῖθεν ἠρέμα καθελκόμενος ὑποσχέσεις. (2.) Ἀλλ’ ὥσπερ πανταχοῦ τὰ τῆς ἀνθρωπίνης μελέτης ἡττώμενα κεῖται τοῦ θείου βουλήματος, οὕτως ἐπικρατέστερα κἀνταῦθα νῦν ἐγεγόνει, ἃ μηδ’ ὅλως οὐδαμῆ προσεδοκᾶτο τοῖς κινδυνεύουσι, μηδ’ ἐπὶ καρδίαν ἀνέβη θνητήν. τῷ μὲν γὰρ βασιλεῖ ἥδιστόν τι καὶ ἐλευθέριον ἀναπεπνευκέναι ἐπῆλθεν ὀψὲ, καὶ τῶν κατ’ αὐτὸν πραγμάτων ἀρχὴν νομίσαι τουτὶ καὶ κατάστασιν πρώτην·

[1. c. 1343) ΒΥΖΑΝΤΙΝΕ HISTORIA LIB. XIII. PMP. 1. PALEOL. 21 Ι. Ετυχε δ' ἀφιγμένη τηνικαῦτα κἀκ πόλεως III. Forte co tempore advenerat ex urbe BerΒερροίας πρεσβεία τῷ Κράλη, λόγους περὶ ὧν ἀπῄτει κομίζουσα καὶ ζητοῦσα μαθεῖν ἀκριβῶς, * κατὰ γνώμην ἐστίν. Απῄτει δ' ὑπήκοον τὴν πό λιν τούτῳ γενέσθαι καὶ ὑποχείριον, τῇ ἀκροπόλει φρουρὰν Τριβαλλῶν ἐμβαλόντι, πρὶν ἂν ἀκουσίων αὐτῶν πολέμου νόμοις ἐξανδραποδίσηταί τε καὶ διαρπάσῃ καὶ πόλιν καὶ οἰκίας ἅμα καὶ γυναιξί καὶ τέκνοις. Τοῖς μέντοι πρεσβεύουσι καταπλαγείσι πρὸς τὴν τῶν λεγομένων εμβρίθειαν [Ρ. 408] καὶ ἀποτομίαν ἔδοξε βέλτιον λάθρα κοινολογήσεσθαι τῷ βασιλεῖ Καντακουζηνῷ, καὶ δοῦναι λαμπρὸς τὰς ἐγγύας, εἰ βούλοιτο τὴν ταχίστην λαθών παρεισελο θεῖν καὶ λαβεῖν ἀπονητὶ τὴν πόλιν αὐτός. Εἶναι γὰρ μανιώδους ψυχῆς καὶ γνώμης, αἱρεῖσθαι προ τοῦ ἡμέρου τὸ βάρβαρον, καὶ προτιμᾷν τῆς ὁμοφύλου τὴν ἀλλόφυλόν τε καὶ νόθον ἡγεμονίαν. Τούτων οὕτω συσκευασθέντων καὶ κυρωθέντων πρὶν αἰσθέσθαι τοὺς Τριβαλλούς, λόγοις ἀπατηλοις τισι μετεωρίσαντες τὴν τοῦ Κράλη διάνοιαν οἱ ἐκ Βερ φυίας πρέσβεις ἐπ' οἴκου ἀνεχώρησαν, ἀπαγγέλλον τες τοῖς ἐν Βεῤῥοία τήν τε τῶν τοῦ Κράλη λόγων βαρύτητα καὶ &; ἀναγκασθέντες αὐτοὶ συνθήκες αὐτοκρατορικὰς πεποίηνται πρὸς βασιλέα, τοῦ καιροῦ σχεδιάσαντος τὴν τοιαύτην παραχρήμα ἐπίσ νοιαν. Δ΄. Βραχεῖαι μετὰ τοῦτο παροχήκεσαν ἡμέ μαι, καὶ τὰς οἰκείας ὁ βασιλεὺς δυνάμεις αναλαβών ἐπὶ κυνηγέσια δῆθεν ἐξῄει, καὶ περιπάτους ἀνές σεώς τινος καὶ ῥᾳστώνης βασιλικῆς. Καὶ μὲν δὴ εὔπω τρεῖς ἐκεῖ ἐν ἡμέραι παρῆλθον, καὶ τὴν που Γείαν ἐπιταχύνας σφόδρα αταλαίπωρον εὗρε την εἰς Βέροιαν εἰσοουν σὺν πάνυ πολλῇ τῇ προθυμίᾳ καὶ ἡδονῇ καὶ ὑπτίπις τὸ δὴ λεγόμενον ἐπιδεξαμένων τῶν Βεῤῥοιέων χερσί. Τοῦτο γὰρ ἐν πράγμα δὲ ἀμφοτέροις ὠφελεία; μακρᾶς καὶ γαλή νῆς ἅμα γέγονεν αἴτιον, ἀπαλλαγεῖσι τῶν τοῦ Κράλη χειρῶν ἐν ταὐτῷ. Θεοῦ δ᾽ ἦν πάντως τὸ χρῆμα, τοῦ τὰ δυσχερή ποιοῦντος βᾴδια, καὶ τούναντίον αὖ ἐπότε βούλοιτο, και οἷστισιν ἐθέλοι τρό TEO:5. Ε'. Ἐπεὶ γὰρ τεθέαταί τε καὶ ἔγνω ταφώ; τὸν βασιλέα περιφρονούμενόν τε καὶ ὑβριζόμενον ὑφ' ὧν ἐν ἐλπίσιν ἔκειτο δοχῆς καὶ στοργῆς ἀξιοῦσθαι, μετέθετό τε τὴν γνώμην εὐθὺς καὶ αὐτὸς καὶ βρασ· μὲν ἐκ τῆς μνήμης γίνεσθαι ἐκών γε εἶναι ἐδίδου τῶν τε μελετηθέντων καὶ κυρωθέντων ἐν τῷ ἀφανε! τῆς οἰκείας καρδίας βουλευτηρίῳ τοῦ ἐπιόντος χρό νου πρὸς ἀμοιβήν δι' αὐτὸν ἀγαθῶν καὶ πρὸς ἐπιβουλάς τέως ἀπησχόλει τὸν νοῦν, καὶ ὅλο; πρὸς Βυζαντίους ἣν ὑποῤῥέων, καὶ πρὸς τὰς ἐκεῖθεν ἠρέμα καθελκόμενος ὑποσχέσεις. Γ'. 'Αλλ' ώσπερ πανταχοῦ τὰ τῆς ἀνθρωπίνης μελέτης ἡττώμενα κεῖται τοῦ θείου βουλήματος, ούτως ἐπικρατέστερα κανταῦθα νῦν ἐγεγόνει, & από όλως ουδαμή προσεδικάτο τοῖς κινδυνεύουσι, Variorum Vide Cantacuzen. lib. in, cap. 57 Boivin. (8.) Cantacuz. lib. m, cap. 58. Decast. rhœa legatio, actura cum Crale de iis rebus, quæ ab eo petebantur, et quidnam decrevisset sciscitatura diligenter. Petebat autein ille, ut urbem in sua potestate et manu haberet, ac Triballicum præsidium in arcem introduceret, antequam per vim et belli jure urbem, domos, mukeres liberosque in servitutein redigeret atque diriperet. At legatis, dictorum duritia et acerbitate perculsis, melius visum est clam cum Cantacuzeno imperatore colloqui, ac fidem ei suam omni cautioue astrin-- gere, si in urbem furtim et quam celerrime sese intromittere eamque ipse nullo labore capere vellet. Esse enim animi ac sententiæ furentis, barbariem humanitati præferre, gentilique externam et illegitimam potestatem. llis ita compositis, ac priusquam Triballi perciperent constitutis, Cralis animo captiosis quibusdam verbis cuspenso, legatı Berrhenses domum reversi suis civibus renuntiant et dura Cralis 655 responsa, et pacta, quæ cogente necessitate, cum id consilii ipsa res statim animo suggessisset, ipsi cum imperatore suapte auctoritate fecerant. IV. Pauci inde efluxerant dies, cum imperator suas copias secum ducens egreditur, venatum scilicet ambulatumque, regio quodam relaxationix otiique genere: necdum tribus ex eo diebus ela - psis, accelerato itinere, facillimum ad Berrhæanı urbem aditum offendit, excipientibus eum maximo studio Berrhœensibus ac supinis, ut aiunt, mani. bus. Eadem enim utrisque res magnau simul et utilitatem et tranquillitatem afferebat; quoniam eadem via utrique manibus Cralis elabebantur. Atque illud sanc opus Dei erat, facilia exhibentis ca quæ difficilia sunt, et contrarium quoties juvat et quibus vult modis eflicientis. V. Etenim Crales, cum videret exploratumque haberet, despici et contumeliose haberi imperato - rem ab iis, a quibus speraverat se humane ac benigue exceptum iri, mutavit et ipse statim sententiam, atque e memoria excidere ultro passus est, quæ propter illum bona procedente tempore vicissim sibi in posterum promiserat, et in arcana cordis curia decreverat: cœpitque applicare animum ad parandas insidias tornsque ad Byzantios vergere, ac promissis, quæ illinc veniebant, pau latim allici. VI. Sed ut in omni re consilia humana divina: voluntati subjiciuntur, ita tum quoque illic vicere ca quæ ab iis, quorum erat periculum, 656 nullatenus prævisa fuerant, nec humanam in mentem nolis. Ita etiam legitur in Vaticano, uude la valde obscura illustraturum me speraveram. Bursa,

Chapter VCaput V

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

PG 148:879τῷ δὲ τῶν Τριβαλλῶν ἀρχηγῷ δι’ ὀργῆς ποιεῖσθαι τὸ συμβὰν, καὶ μεταμέλῳ μακρῷ τὴν ψυχὴν κατατήκειν, ὅτ’ ἐν χεροῖν ἔχων μεθῆκεν ὑπ’ ἀβουλίας τὸν μακρῶν θησαυρῶν γενησόμενον αἴτιον, κατά τε πλοῦτον ἀρχῆς ὁμοῦ καὶ χρημάτων καὶ ἀφοβίας τῶν ἐφεξῆς δαψίλειαν. (Ζ.) Ἐβούλετο μὲν οὖν πόλεμον ἄρασθαι κατ’ αὐτοῦ, καὶ μάχης ἄρξαι περιφανοῦς. δεδιὼς δ’ αὖ, μὴ πρὸς ἀθέτησιν πρῶτος χωρήσας αὐτὸς τῶν ὀμωμοσμένων ἀντιπράττοντι προφανῶς ἐντύχῃ τῷ θείῳ, κἀντεῦθεν ἥττης ἀγώνισμα γένηται μέγα καὶ ἅμα τῆς ἐξ ἀνθρώπων χλεύης κληροῦχος εὐθὺς, ἐπέσχεν ἔς γε τὸ παρὸν, σιγῶσι λογισμοῖς δαπανῶν τὴν ψυχήν. ἔφθη γὰρ ἑκατέρων μεταξὺ δι’ ὅρκων βεβαιωθεῖσα συμφωνία, μηδέτερον μηδετέρῳ ποτὲ γίνεσθαι κώλυμα πρὸς εὐτυχίαν ἡντιναοῦν ἀπαλλαγεῖσιν ἀλλήλων, ἀλλ’ ἐμμένειν τοῖς ἀσύλοις ὅροις ἀεὶ τῆς φιλίας, καὶ συγχωρεῖν ταῖς τῶν Βυζαντίων ὑπηκόοις πόλεσιν, ὅτῳ βούλοιντο προσχωρεῖν ὁπώσποτε, νῦν μὲν καθ’ ὁμολογίαν, νῦν δ’ ἐκ πολιορκίας ἑκατέρων ἄλλη ἄλλῳ, ἐμποδὼν οὐδενὸς οὐδενὶ καθεστῶτι. ταύτῃ τοι καὶ διὰ μυχῶν ἔκρυψε σιωπῆς τὸ συμβὰν οὐ μάλα ἐθέλων. 2.

879 (A. M. 6£51, IND. 11] unquam venerant. Is quippe eventus fuit, ut in μηδ' ἐπὶ καρδίαν ἀνέβη θνητήν. Τῷ μὲν γὰρ βασι perator quidem suavissime ac libere tandem respiraret, illudque sibi rerum secundarum initium ac primum veluti fundamentum esse duceret: Triballorum autem rex illud factum irasceretur, ac pœnitentia tabesceret, quod quem in manibus habuerat per imprudentiam dimisisset, magnorum emoJumentorum occasionem futurum sibi, sive imperium et pecuniarios reditus augere, sive securitatem sibi in posterum plenam parare voluisset. VII. Bellum igitur volebat cum eo suscipere, atque aperto Marte eum invadere. Mox veritus, ne, si juratum fœdus prior ipse violaret, in nunien infestum aperte incurreret, eoque cladis magnæ exemplum fieret, risuque hominum statim exciperetur, continuit se in præsens, et tacitis cogita- R tionibus animum consumpsit. Convenerat enim inter utrumque pactione jurejurando confirmata, ve unquam alter alteri obstaret, melioris cujuscunque fortunæ causa discedenti ab altero, sed ut intra inviolatos amicitiæ fines maneretur semper, iisque urbibus, quæ Byzantinæ ditionis essent, liceret ad utrum vellent se adjungere quomodocunque, sive voluntaria deditione, sive postquarn ab alterutro olisessæ fuissent, ita ut alia alii cederet, neutro alteri obstante. Idcirco ille id quod acciderat silentio pressit non libens. δεῖ ἤδιστόν τι καὶ ἐλευθέριον ἀναπεπνευκέναι ἐπῆλο δεν ὀψὲ, καὶ τῶν κατ' αὐτὸν πραγμάτων ἀρχὴν νομίσαι τουτὶ καὶ κατάστασιν πρώτην· τῷ δὲ τῶν Τριβαλλῶν ἀρχηγῷ δι' ὀργῆς ποιεῖσθαι τὴ συμβ βάν, καὶ μεταμέλῳ μακρῷ τὴν ψυχὴν κατατήκειν, ὅτ' ἐν χεροῖν ἔχων μεθῆκεν ὑπ' ἀβουλίας τὸν μικρών θησαυρών γενησόμενον αίτιον, κατά τε πλοῦτον ἀρχῆς ἐμοῦ καὶ χρημάτων καὶ ἀφοβίας τῶν ἐφεξῆς δαψίλειαν. [Ρ. 409] Ζ. Τβούλετο μὲν οὖν πόλεμον ἄρασθε κατ' αὐτοῦ, καὶ μάχης ἄρξαι περιφανούς. Δεδιώς δ' αὖ, μὴ πρὸς ἀθέτησιν πρῶτος χωρήσας αὐτὸς τῶν ὁμωμοσμένων ἀντιπράττοντι προφανῶς ἐντύχῃ τῷ θείῳ, κάντεῦθεν ἥττης ἀγώνισμα γένηται μέγα καὶ ἅμα τῆς ἐξ ἀνθρώπων χλεύης κληρούχος εὐθὺς, ἐπέσχεν ἐς γε το παρόν, σιγῶσι λογισμοίς δαπανών τὴν ψυχήν. Εφθη γὰρ εκατέρων μεταξύ, δι' όρκων βεβαιωθείσα συμφωνία, μηδέτερον μηδετέρω το γίνεσθαι κώλυμα πρὸς εὐτυχίαν ηντιναούν απαλλα γεῖσιν ἀλλήλων, ἀλλ' ἐμμένειν τοῖς ἀπύλοις όμοι; ἀεὶ τῆς φιλία;, καὶ συγχωρεῖν ταῖς τῶν Βυζαντίων ὑπηκόοις πόλεσιν, ὅτῳ βούλοιντο προσχωρεῖν ὁπώςποτε, νῦν μὲν καθ' ὁμολογίαν, νῦν δ' ἐκ πολιορκία; ἑκατέρων ἄλλη ἄλλῳ, ἐμποδὼν οὐδενὸς οὐδενὶ παρ: στῶτι. Ταύτῃ τοῦ καὶ διὰ μυχῶν ἔκρυψε σιωπής το συμβάν οὐ μάλα εθέλων. CAPUT VI. Joannes Angelus Berrhæam ad Cantacuzenum venit, Thessalia rebus præclare administratis. Ejus previnciæ ante Angeli adventum status perturbatissimus. Catalanorum illic dominantium vires luxu debililatic. Angelus, maxima Thessalici principatus parte recuperata. Ειοίos, Locros et Acarnanas subegit. Annam revellem crpit. Quibusdam ut occideret suadentibus, eam dare in custodiam maluis. 1. luterea ex Thessalia advenit et imperatoris Δ'. Ἐν δὴ τούτοις ἧκεν ἐκ Θετταλίας καὶ ὁ τοῦ consobrinus Joannes 657 Angelus, secum adduclis Thessalorum equitibus lectissimis, felicem illum eventum gratulaturus, et si quid auxilii a se exigeretur, acerrime operam navaturus. Jam enim baud contemnendas et ipse vires sibi comparaverat, ex quo in illam provinciam missus iverat jussu imperatoris, apud Cralein adhuc in Triballorum finibus commorantis; ut alicubi supra tradidimus. 1. Profectus quippe illuc celerrime Thessalo - rum rebus incrementum attulit, fractis et laborantibus, non minus per ipsos indigenas principe legitimo carentes, quam per Catalanos, qui jam pridem illic dominabantur. In tuxum emm ac potandi licentiam lapsis nepotibus, multum debiVariorum Cantacuz. lib. ii, cap. 58. DUCANG. Joannes Angelus, quem ανεψιόν vocat iden Cantacuzenus eod. cap., id est patruelem. Eral enim til.us sororis patris sui: proinde πρωτε 10-242v improprie appellat, quæ vox patruelis filium sunat. Vide Gloss. mel. Graecit. in Εξαδελφος, ει Famil. Byzant. pag. 249. Ducang. Imperatoris con-obrinus; non primus consobrinus. How:ġadenφος ilem est atque εξάδελφος. Quem Gregoras luc loco npwtsžášɛkgov vocal imperatoris Cantacuzeni, cam Cantacuzenus ipse v vocal Hist, lib. 11, cap. 5; et åveysby, a. lib. ii, cap. 52. Duβασιλέως πρωτεξάδελφος Ιππέας επαγόμενο; Θετταλῶν τοὺς ἀρίστους, Ἰωάννης ὁ ᾿Αγγελή, συνησθησόμενός τε τῷ γεγονότι τοῦ εὐτυχήματα; καὶ εἴ τις εἴη χρείας έφεσις ἐπικουρήσων τα κράτ τιστα. Αξιόμαχον γὰρ ἤδη καὶ αὐτό; ἐκτήσατο δύναμιν, ἀφ' οὗ τῷ τοῦ βασιλέως ἐπέμφθη δόγματι πρὸς τὴν τοιαύτην ἀρχὴν, ἔτι τῷ Κράλη συνέντι; ἐν ὄροις τῶν Τριβαλλών, ὡς ἀνωτέρω που διε λάβομεν. Β. Τάχιστα γὰρ ἀπιὼν ἐκεῖσε προς αύτην ήγαγε τὰ Θετταλών πράγματα, διερρωγότα καὶ κάτω ναντα δι' ἀλλήλων ταῖς ἀναρχίας ούχ ήττον, ἡ τοῖς ἐκ πολλοῦ κατασχούσιν αὐτά Κατελάνο τ. Ε:; γὰρ τρυφὴν καὶ πότον ἤδη των απογόνων εκκεντ σθέντων, μάλα ἀσθενῶς ἔσχε τα κατ' αὐτήν, ὡς notæ. cangius, in Glossario medic et infime Gravitatio in ν. ἐξάδελφος, πρωτε ἀδελφον interpretatur εξ ανέψιον, seu patruelis filium, et farmenopuli tesli monio utitur, cui tamen πρω εξάδελφο. proxiiui post αὐταδέλφους numerantur, ac μαϊμού κατάρτου statuuntur; id quod fratribus patructibus plane convenit. Nec magis favel v ro doctissimo Eusia. thius a Ducangio laudatus in v. npwtz§zòzhpus, qui Hliad. β, ρες. 307, ἀνεψιού; ἢ αὐτανεύουν, ilerpretatur εξαδέλφου, πρώτους. Βοινιν. Hujus libri cap. m, sect., G. Borvin.

PG 148:881Ἐν δὴ τούτοις ἧκεν ἐκ Θετταλίας καὶ ὁ τοῦ βασιλέως πρωτεξάδελφος, ἱππέας ἐπαγόμενος Θετταλῶν τοὺς ἀρίστους, Ἰωάννης ὁ Ἄγγελος, συνησθησόμενός τε τῷ γεγονότι τοῦ εὐτυχήματος καὶ εἴ τις εἴη χρείας ἔφεσις ἐπικουρήσων τὰ κράτιστα. ἀξιόμαχον γὰρ ἤδη καὶ αὐτὸς ἐκτήσατο δύναμιν, ἀφ’ οὗ τῷ τοῦ βασιλέως ἐπέμφθη δόγματι πρὸς τὴν τοιαύτην ἀρχὴν, ἔτι τῷ Κράλῃ συνόντος ἐν ὅροις τῶν Τριβαλλῶν, ὡς ἀνωτέρω που διελάβομεν. (Β.) Τάχιστα γὰρ ἀπιὼν ἐκεῖσε πρὸς αὔξην ἤγαγε τὰ Θετταλῶν πράγματα, διεῤῥωγότα καὶ κάμνοντα δι’ ἀλλήλων ταῖς ἀναρχίαις οὐχ ἧττον, ἢ τοῖς ἐκ πολλοῦ κατασχοῦσιν αὐτὰ Κατελάνοις. εἰς γὰρ τρυφὴν καὶ πότον ἤδη τῶν ἀπογόνων ἐκκυλισθέντων, μάλα ἀσθενῶς ἔσχε τὰ κατ’ αὐτοὺς, ὡς μηδ’ ἀντιπάλους ἔτ’ εἶναι δύνασθαι, μὴ ὅτι μεγάλαις δυνάμεσιν, ἀλλ’ οὐδὲ τοῖς παρασπωμένοις ἠρέμα καὶ διεῤῥηγνυμένοις οἴκοθεν μέρεσι. (Γ.) Τοιούτοις τοίνυν ὁ Ἄγγελος συμβεβηκὼς πράγμασιν, ἀνὴρ δεινὸς τὰ πολέμια, τά τε πλεῖστα τῆς Θετταλίας οἰκείαν ἔσχεν ἀρχὴν καὶ ἅμα παρεξιὼν Αἰτωλούς τε ὑπηγάγετο καὶ Λοκροὺς τοὺς Ὀζόλας.

[A. C. 1343] BYZANTINE HISTORIE LIB. XIII. μηδ' ἀντιπάλους τ' εἶναι δύνασθαι, μὴ ὅτι μεγά· lilata erant illorum vires, ita ut contendero jam λαις δυνάμεσιν, ἀλλ᾽ οὐδὲ τοῖς παρασπωμένοις ἡμέ μα καὶ διεῤῥηγνυμένοις οίκοθεν μέρεσι, haud possent, non cum viribus magnis solum, sed ne cum iis quidem partibus, quæ domi paulatim ab invicem divellebantur atque distrahebantur. [Ρ. 410] Γ'. Τοιούτοις τοίνυν 6 "Αγγελος συμβεβηκώς πράγμασιν, ἀνὴρ δεινὸς τὰ πολέμια, τά τε πλεῖστα τῆς Θετταλίας οἰκείαν ἔσχεν ἀρχὴν καὶ ἅμα παρεξιών Αιτωλούς τε υπηγάγετο καὶ Λοκρούς τοὺς Τζόλας. Είλε δ' ὁμοῦ καὶ ᾿Ακαρνανίαν ἅπασαν τοῦ χρόνου χωροῦντος, υποχείριον πρότερον σχὼν καὶ τὴν ταύτης ἡγεμονίδα 'Ανναν, τὴν τοῦ πρὸ ἐτῶν ἤδη συχνῶν τεθνηκότος κόντου Κεφαλληνίας σύζυ γον, ὡς ἀνωτέρω καὶ περὶ τούτου διαλαβόντες εἰρήκειμεν. Ην ἀνελεῖν εὐθις παρώξυνον ἔνιοι - μηδὲ γὰρ ἡρεμήσειν αὐτῆς τὸ φίλαρχον, διά μα κρῶν ἤδη τῶν χρόνων ἐν τῇ ψυχῇ στηριχθέν άλλο ὥσπερ ἄνθρακες αχύροις τισὶν ἐμφωλεύοντες ἀγνοούνται λίθρα τὴν ὕλην ἐσθίοντες, μέχρις ἂν εἰς ύψος ἀναῤῥιπίσωσε τὸ μεμηνὸς τῆς φλογός· οὕτω δὴ καὶ αὐτὴν ἐφεδρεύσειν ἐς ἀεὶ ταῖς τῆς ἐξουσίας ἐλπίσι, μέχρις ἂν συνεξεταζομένη τοῖς ζῶσιν ἕτερον ὁρᾷ περιεζωσμένον τὰ σκήπτρα τῆς ἀρχῆς. Αὐτὸς δὲ τούτων ἁπάντων τὸ τῆς συγγενείας προτιμήσας ἀνομοθέτη τον δίκαιον τοῦ μὲν ἀναιροῦντος ἐφείσατο ξίφους· ἐν ἀδέσμῳ δ' οὖν προσέταξε τηρεῖσθαι ταύτην φρουρά· ἵνα μὴ παραπλήσιον αυθίς τι δράση, καθάπερ ότε προς Ανδρονίκου του βασιλέως ἐν Θεσσαλονίκῃ μετενεχθεῖσα χρόνῳ ὕστ ρον ᾤχετο λάθρα φυγούσα εἰς τὴν τῶν Ακαρνάνων αὖθις ἀρχήν. ᾿Αλλὰ ταῦτα μὲν ἐν τοῖς exponemus. Nunc vero illuc redeo. ἑξῆς διαρκέστερον ἀφηγησόμεθα Νῦν δ' ἐκεῖσε Επάνειμι. IH. In hunc rerum statum cum incidisset Joannes Angelus, vir bellicosissimus, maxima Thessalia parte politus fuerat: tum idem statim ultra progres sus Ætolos Locrosque Ozolas subegerat. Quin et totam quoque Acarnaniam procedente tempore invascrat, comprehensa prius Acarnanum principe Auna, uxore illius Cephallenum comitis, qui mul tis jam ante annis interierat; ut supra diximus, de ea ipsa re disserentes. Quam quidem feminam ut statim occideret, nonnulli instigabant: nec enim quieturam esse illam imperandi libidinem, quæ tanto jam tempore infixa esset animo illius: sed quemadmodum ignis in paleis 658 abstrusus ignoratur et fumitem la:enser exedit, donec fu rentem flammam sursum ventilet; ita et ipsam in spem dominandi semper intentam fore, quandiu vivis adnumerata alterum suo sceptro ornatnin aspectura esset. At ille cognationis jus, quod non lege sed natura nititur, prius hisce omnibus lbens, gladium ab ejus cade abstinuit, ac ipsam in custodi vinculis literam servari jussit; ne quid tale iterum committeret, quale jam antea, cum ab Andronico imperature Thessalonicam translat clam aliquanto post in provinciam suam Acarnaniam rursus autngit. Sed hæc quidem fusius infra CAPUT VII. Cantacuzenus Thessalonicam dolo aggressus: irrito conatu, discedit. Byzantiorum et Persarum classis numerosa ad Thessalonicensem porium appulsa. Dux classis Apocaucus: Cantacuzenum abeuntem perse quitur. Fluvius trajectu difficilis. Triballorum duo millia in insidiis collocata. Imperator in magnas angustias adductus. Ut indicato tandem transitu salvus evaserit. Apocanci timiditas. Δ΄. Αναλαβὼν γὰρ ὁ βασιλεὺς τὰς ἑαυτοῦ δυνάμεῖς, καὶ ἅμα τοὺς ἐκ Βεῤῥοίας ἐστρατολογημένους, ζει πρὸς τὰς τῶν Θεσσαλονικέων επαγγελίας. Κρύφα γὰρ ἐκεῖθεν ἔνιοι τούτῳ διεμηνύσαντο, εἰ Οαττον ἢ τῶν οὕτω βεβουλευμένων αἰσθέσθαι τὸν δῆμον τοι ἐπὶ τὰ τείχη, ῥᾳδίαν εὑρεῖν δι' αὐτῶν τὴν ἐς τὴν πόλιν πάροδον. Τών γε μὴν ἔγνω τὴν ἐπιβουλὴν βυεῖσαν ἐς τὰς τοῦ δήμου φατρίας καὶ προς θυμούς οπλομάχους ἀναφλέξασαν ἅπαντας - κατά τε τῶν ἐπιβούλων καὶ αὐτοῦ. Διὸ δὴ καὶ ἀπρακτούσας ανειληφώς τὰς ἐντεῦθεν ἐλπίδας ἐπὶ Βέροιαν εὐθὺς ἀναχωρεῖν ἐποιεῖτο διὰ σπου της. [1. 411] 1. Ἐπὶ τούτοις γὰρ καὶ ὁ Βυζάντιος και τέπλευσε στόλο; ἐς τὸ τῶν Θεσσαλονικέων επίνειον, ναύαρχον ἔχων Αλέξιον τὸν ᾿Απόκαυκον καὶ Variorum Vide lib. XI, eap. 3. sect. 3. Βοινικ. 187) Vide notas ad lib. xt, cap. 6. sect. 3. Boivin, Gregoras id quod hoc loco promittit, musquam præstabit, quanquam de Nicephoro Anne 1. Imperator, cum et suas copias et conscriptos Berrhae milites coegisset, contulit se Thessalonicam, iis promissis inductus, quæ sibi inde aferebantur. Clam enim illinc quidamı isti significaverant, si antequam populus ea quæ meditati essent persensisset, ad muros ipse progrederetur, faciſem eorum opera foturum illi in urbem ingressum. At hic cum venisset, accepit manasse ad plebeias factioncs hujus conjurationis aurai, et omnium animos pugnací quodam furore inflammavisse, tum in conjuratos, tum in Cantacuzenum ipsum. Quamobrem, spe illinc quoque irrita, Berrhœam diligentissime regressus est. 11. Station enim ab his appulit et Byzantina classis ad Thessalonicensem portum, præfectum habens Alexium Apocaucum, 659 et navales conotæ. filio, et de rebus ftolorumn, seinel credo circa flistoriæ finem acturus est. Boivin. Cantacuz. lib. ut, cap. 53. DucANG.

εἷλε δ’ ὁμοῦ καὶ Ἀκαρνανίαν ἅπασαν τοῦ χρόνου χωροῦντος, ὑποχείριον πρότερον σχὼν καὶ τὴν ταύτης ἡγεμονίδα Ἄνναν, τὴν τοῦ πρὸ ἐτῶν ἤδη συχνῶν τεθνηκότος κόντου Κεφαλληνίας σύζυγον, ὡς ἀνωτέρω καὶ περὶ τούτου διαλαβόντες εἰρήκειμεν. ἣν ἀνελεῖν εὐθὺς παρώξυνον ἔνιοι· μηδὲ γὰρ ἠρεμήσειν αὐτῆς τὸ φίλαρχον, διὰ μακρῶν ἤδη τῶν χρόνων ἐν τῇ ψυχῇ στηριχθέν· ἀλλ’ ὥσπερ ἄνθρακες ἀχύροις τισὶν ἐμφωλεύοντες ἀγνοοῦνται λάθρα τὴν ὕλην ἐσθίοντες, μέχρις ἂν εἰς ὕψος ἀναῤῥιπίσωσι τὸ μεμηνὸς τῆς φλογός· οὕτω δὴ καὶ αὐτὴν ἐφεδρεύσειν ἐς ἀεὶ ταῖς τῆς ἐξουσίας ἐλπίσι, μέχρις ἂν συνεξεταζομένη τοῖς ζῶσιν ἕτερον ὁρᾷ περιεζωσμένον τὰ σκῆπτρα τῆς ἀρχῆς. αὐτὸς δὲ τούτων ἁπάντων τὸ τῆς συγγενείας προτιμήσας ἀνομοθέτητον δίκαιον τοῦ μὲν ἀναιροῦντος ἐφείσατο ξίφους· ἐν ἀδέσμῳ δ’ οὖν προσέταξε τηρεῖσθαι ταύτην φρουρᾷ· ἵνα μὴ παραπλήσιον αὖθίς τι δράσῃ, καθάπερ ὅτε πρὸς Ἀνδρονίκου τοῦ βασιλέως ἐν Θεσσαλονίκῃ μετενεχθεῖσα χρόνῳ ὕστερον ᾤχετο λάθρα φυγοῦσα εἰς τὴν τῶν Ἀκαρνάνων αὖθις ἀρχήν. ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἐν τοῖς ἑξῆς διαρκέστερον ἀφηγησόμεθα. νῦν δ’ ἐκεῖσε ἐπάνειμι. ζ.

[A. C. 1343] BYZANTINE HISTORIE LIB. XIII. μηδ' ἀντιπάλους τ' εἶναι δύνασθαι, μὴ ὅτι μεγά· lilata erant illorum vires, ita ut contendero jam λαις δυνάμεσιν, ἀλλ᾽ οὐδὲ τοῖς παρασπωμένοις ἡμέ μα καὶ διεῤῥηγνυμένοις οίκοθεν μέρεσι, haud possent, non cum viribus magnis solum, sed ne cum iis quidem partibus, quæ domi paulatim ab invicem divellebantur atque distrahebantur. [Ρ. 410] Γ'. Τοιούτοις τοίνυν 6 "Αγγελος συμβεβηκώς πράγμασιν, ἀνὴρ δεινὸς τὰ πολέμια, τά τε πλεῖστα τῆς Θετταλίας οἰκείαν ἔσχεν ἀρχὴν καὶ ἅμα παρεξιών Αιτωλούς τε υπηγάγετο καὶ Λοκρούς τοὺς Τζόλας. Είλε δ' ὁμοῦ καὶ ᾿Ακαρνανίαν ἅπασαν τοῦ χρόνου χωροῦντος, υποχείριον πρότερον σχὼν καὶ τὴν ταύτης ἡγεμονίδα 'Ανναν, τὴν τοῦ πρὸ ἐτῶν ἤδη συχνῶν τεθνηκότος κόντου Κεφαλληνίας σύζυ γον, ὡς ἀνωτέρω καὶ περὶ τούτου διαλαβόντες εἰρήκειμεν. Ην ἀνελεῖν εὐθις παρώξυνον ἔνιοι - μηδὲ γὰρ ἡρεμήσειν αὐτῆς τὸ φίλαρχον, διά μα κρῶν ἤδη τῶν χρόνων ἐν τῇ ψυχῇ στηριχθέν άλλο ὥσπερ ἄνθρακες αχύροις τισὶν ἐμφωλεύοντες ἀγνοούνται λίθρα τὴν ὕλην ἐσθίοντες, μέχρις ἂν εἰς ύψος ἀναῤῥιπίσωσε τὸ μεμηνὸς τῆς φλογός· οὕτω δὴ καὶ αὐτὴν ἐφεδρεύσειν ἐς ἀεὶ ταῖς τῆς ἐξουσίας ἐλπίσι, μέχρις ἂν συνεξεταζομένη τοῖς ζῶσιν ἕτερον ὁρᾷ περιεζωσμένον τὰ σκήπτρα τῆς ἀρχῆς. Αὐτὸς δὲ τούτων ἁπάντων τὸ τῆς συγγενείας προτιμήσας ἀνομοθέτη τον δίκαιον τοῦ μὲν ἀναιροῦντος ἐφείσατο ξίφους· ἐν ἀδέσμῳ δ' οὖν προσέταξε τηρεῖσθαι ταύτην φρουρά· ἵνα μὴ παραπλήσιον αυθίς τι δράση, καθάπερ ότε προς Ανδρονίκου του βασιλέως ἐν Θεσσαλονίκῃ μετενεχθεῖσα χρόνῳ ὕστ ρον ᾤχετο λάθρα φυγούσα εἰς τὴν τῶν Ακαρνάνων αὖθις ἀρχήν. ᾿Αλλὰ ταῦτα μὲν ἐν τοῖς exponemus. Nunc vero illuc redeo. ἑξῆς διαρκέστερον ἀφηγησόμεθα Νῦν δ' ἐκεῖσε Επάνειμι. IH. In hunc rerum statum cum incidisset Joannes Angelus, vir bellicosissimus, maxima Thessalia parte politus fuerat: tum idem statim ultra progres sus Ætolos Locrosque Ozolas subegerat. Quin et totam quoque Acarnaniam procedente tempore invascrat, comprehensa prius Acarnanum principe Auna, uxore illius Cephallenum comitis, qui mul tis jam ante annis interierat; ut supra diximus, de ea ipsa re disserentes. Quam quidem feminam ut statim occideret, nonnulli instigabant: nec enim quieturam esse illam imperandi libidinem, quæ tanto jam tempore infixa esset animo illius: sed quemadmodum ignis in paleis 658 abstrusus ignoratur et fumitem la:enser exedit, donec fu rentem flammam sursum ventilet; ita et ipsam in spem dominandi semper intentam fore, quandiu vivis adnumerata alterum suo sceptro ornatnin aspectura esset. At ille cognationis jus, quod non lege sed natura nititur, prius hisce omnibus lbens, gladium ab ejus cade abstinuit, ac ipsam in custodi vinculis literam servari jussit; ne quid tale iterum committeret, quale jam antea, cum ab Andronico imperature Thessalonicam translat clam aliquanto post in provinciam suam Acarnaniam rursus autngit. Sed hæc quidem fusius infra CAPUT VII. Cantacuzenus Thessalonicam dolo aggressus: irrito conatu, discedit. Byzantiorum et Persarum classis numerosa ad Thessalonicensem porium appulsa. Dux classis Apocaucus: Cantacuzenum abeuntem perse quitur. Fluvius trajectu difficilis. Triballorum duo millia in insidiis collocata. Imperator in magnas angustias adductus. Ut indicato tandem transitu salvus evaserit. Apocanci timiditas. Δ΄. Αναλαβὼν γὰρ ὁ βασιλεὺς τὰς ἑαυτοῦ δυνάμεῖς, καὶ ἅμα τοὺς ἐκ Βεῤῥοίας ἐστρατολογημένους, ζει πρὸς τὰς τῶν Θεσσαλονικέων επαγγελίας. Κρύφα γὰρ ἐκεῖθεν ἔνιοι τούτῳ διεμηνύσαντο, εἰ Οαττον ἢ τῶν οὕτω βεβουλευμένων αἰσθέσθαι τὸν δῆμον τοι ἐπὶ τὰ τείχη, ῥᾳδίαν εὑρεῖν δι' αὐτῶν τὴν ἐς τὴν πόλιν πάροδον. Τών γε μὴν ἔγνω τὴν ἐπιβουλὴν βυεῖσαν ἐς τὰς τοῦ δήμου φατρίας καὶ προς θυμούς οπλομάχους ἀναφλέξασαν ἅπαντας - κατά τε τῶν ἐπιβούλων καὶ αὐτοῦ. Διὸ δὴ καὶ ἀπρακτούσας ανειληφώς τὰς ἐντεῦθεν ἐλπίδας ἐπὶ Βέροιαν εὐθὺς ἀναχωρεῖν ἐποιεῖτο διὰ σπου της. [1. 411] 1. Ἐπὶ τούτοις γὰρ καὶ ὁ Βυζάντιος και τέπλευσε στόλο; ἐς τὸ τῶν Θεσσαλονικέων επίνειον, ναύαρχον ἔχων Αλέξιον τὸν ᾿Απόκαυκον καὶ Variorum Vide lib. XI, eap. 3. sect. 3. Βοινικ. 187) Vide notas ad lib. xt, cap. 6. sect. 3. Boivin, Gregoras id quod hoc loco promittit, musquam præstabit, quanquam de Nicephoro Anne 1. Imperator, cum et suas copias et conscriptos Berrhae milites coegisset, contulit se Thessalonicam, iis promissis inductus, quæ sibi inde aferebantur. Clam enim illinc quidamı isti significaverant, si antequam populus ea quæ meditati essent persensisset, ad muros ipse progrederetur, faciſem eorum opera foturum illi in urbem ingressum. At hic cum venisset, accepit manasse ad plebeias factioncs hujus conjurationis aurai, et omnium animos pugnací quodam furore inflammavisse, tum in conjuratos, tum in Cantacuzenum ipsum. Quamobrem, spe illinc quoque irrita, Berrhœam diligentissime regressus est. 11. Station enim ab his appulit et Byzantina classis ad Thessalonicensem portum, præfectum habens Alexium Apocaucum, 659 et navales conotæ. filio, et de rebus ftolorumn, seinel credo circa flistoriæ finem acturus est. Boivin. Cantacuz. lib. ut, cap. 53. DucANG.

Ἀναλαβὼν γὰρ ὁ βασιλεὺς τὰς ἑαυτοῦ δυνάμεις, καὶ ἅμα τοὺς ἐκ Βεῤῥοίας ἐστρατολογημένους, ᾔει πρὸς τὰς τῶν Θεσσαλονικέων ἐπαγγελίας. κρύφα γὰρ ἐκεῖθεν ἔνιοι τούτῳ διεμηνύσαντο, εἰ θᾶττον ἢ τῶν οὕτω βεβουλευμένων αἰσθέσθαι τὸν δῆμον ἴοι ἐπὶ τὰ τείχη, ῥᾳδίαν εὑρεῖν δι’ αὐτῶν τὴν ἐς τὴν πόλιν πάροδον. ἰών γε μὴν ἔγνω τὴν ἐπιβουλὴν ῥυεῖσαν ἐς τὰς τοῦ δήμου φατρίας καὶ πρὸς θυμοὺς ὁπλομάχους ἀναφλέξασαν ἅπαντας κατά τε τῶν ἐπιβούλων καὶ αὐτοῦ. διὸ δὴ καὶ ἀπρακτούσας ἀνειληφὼς τὰς ἐντεῦθεν ἐλπίδας ἐπὶ Βέῤῥοιαν εὐθὺς ἀναχωρεῖν ἐποιεῖτο διὰ σπουδῆς. (Β.) Ἐπὶ τούτοις γὰρ καὶ ὁ Βυζάντιος κατέπλευσε στόλος ἐς τὸ τῶν Θεσσαλονικέων ἐπίνειον, ναύαρχον ἔχων Ἀλέξιον τὸν Ἀπόκαυκον καὶ ναυτικὴν δύναμιν μάλα πολλήν. ἦσαν γὰρ Ῥωμαϊκαὶ μὲν νῆες πλείους ἢ πεντήκοντα· Περσικαὶ δὲ, κατὰ συμμαχίαν ἑπόμεναι, δύο καὶ εἴκοσι.

[A. C. 1343] BYZANTINE HISTORIE LIB. XIII. μηδ' ἀντιπάλους τ' εἶναι δύνασθαι, μὴ ὅτι μεγά· lilata erant illorum vires, ita ut contendero jam λαις δυνάμεσιν, ἀλλ᾽ οὐδὲ τοῖς παρασπωμένοις ἡμέ μα καὶ διεῤῥηγνυμένοις οίκοθεν μέρεσι, haud possent, non cum viribus magnis solum, sed ne cum iis quidem partibus, quæ domi paulatim ab invicem divellebantur atque distrahebantur. [Ρ. 410] Γ'. Τοιούτοις τοίνυν 6 "Αγγελος συμβεβηκώς πράγμασιν, ἀνὴρ δεινὸς τὰ πολέμια, τά τε πλεῖστα τῆς Θετταλίας οἰκείαν ἔσχεν ἀρχὴν καὶ ἅμα παρεξιών Αιτωλούς τε υπηγάγετο καὶ Λοκρούς τοὺς Τζόλας. Είλε δ' ὁμοῦ καὶ ᾿Ακαρνανίαν ἅπασαν τοῦ χρόνου χωροῦντος, υποχείριον πρότερον σχὼν καὶ τὴν ταύτης ἡγεμονίδα 'Ανναν, τὴν τοῦ πρὸ ἐτῶν ἤδη συχνῶν τεθνηκότος κόντου Κεφαλληνίας σύζυ γον, ὡς ἀνωτέρω καὶ περὶ τούτου διαλαβόντες εἰρήκειμεν. Ην ἀνελεῖν εὐθις παρώξυνον ἔνιοι - μηδὲ γὰρ ἡρεμήσειν αὐτῆς τὸ φίλαρχον, διά μα κρῶν ἤδη τῶν χρόνων ἐν τῇ ψυχῇ στηριχθέν άλλο ὥσπερ ἄνθρακες αχύροις τισὶν ἐμφωλεύοντες ἀγνοούνται λίθρα τὴν ὕλην ἐσθίοντες, μέχρις ἂν εἰς ύψος ἀναῤῥιπίσωσε τὸ μεμηνὸς τῆς φλογός· οὕτω δὴ καὶ αὐτὴν ἐφεδρεύσειν ἐς ἀεὶ ταῖς τῆς ἐξουσίας ἐλπίσι, μέχρις ἂν συνεξεταζομένη τοῖς ζῶσιν ἕτερον ὁρᾷ περιεζωσμένον τὰ σκήπτρα τῆς ἀρχῆς. Αὐτὸς δὲ τούτων ἁπάντων τὸ τῆς συγγενείας προτιμήσας ἀνομοθέτη τον δίκαιον τοῦ μὲν ἀναιροῦντος ἐφείσατο ξίφους· ἐν ἀδέσμῳ δ' οὖν προσέταξε τηρεῖσθαι ταύτην φρουρά· ἵνα μὴ παραπλήσιον αυθίς τι δράση, καθάπερ ότε προς Ανδρονίκου του βασιλέως ἐν Θεσσαλονίκῃ μετενεχθεῖσα χρόνῳ ὕστ ρον ᾤχετο λάθρα φυγούσα εἰς τὴν τῶν Ακαρνάνων αὖθις ἀρχήν. ᾿Αλλὰ ταῦτα μὲν ἐν τοῖς exponemus. Nunc vero illuc redeo. ἑξῆς διαρκέστερον ἀφηγησόμεθα Νῦν δ' ἐκεῖσε Επάνειμι. IH. In hunc rerum statum cum incidisset Joannes Angelus, vir bellicosissimus, maxima Thessalia parte politus fuerat: tum idem statim ultra progres sus Ætolos Locrosque Ozolas subegerat. Quin et totam quoque Acarnaniam procedente tempore invascrat, comprehensa prius Acarnanum principe Auna, uxore illius Cephallenum comitis, qui mul tis jam ante annis interierat; ut supra diximus, de ea ipsa re disserentes. Quam quidem feminam ut statim occideret, nonnulli instigabant: nec enim quieturam esse illam imperandi libidinem, quæ tanto jam tempore infixa esset animo illius: sed quemadmodum ignis in paleis 658 abstrusus ignoratur et fumitem la:enser exedit, donec fu rentem flammam sursum ventilet; ita et ipsam in spem dominandi semper intentam fore, quandiu vivis adnumerata alterum suo sceptro ornatnin aspectura esset. At ille cognationis jus, quod non lege sed natura nititur, prius hisce omnibus lbens, gladium ab ejus cade abstinuit, ac ipsam in custodi vinculis literam servari jussit; ne quid tale iterum committeret, quale jam antea, cum ab Andronico imperature Thessalonicam translat clam aliquanto post in provinciam suam Acarnaniam rursus autngit. Sed hæc quidem fusius infra CAPUT VII. Cantacuzenus Thessalonicam dolo aggressus: irrito conatu, discedit. Byzantiorum et Persarum classis numerosa ad Thessalonicensem porium appulsa. Dux classis Apocaucus: Cantacuzenum abeuntem perse quitur. Fluvius trajectu difficilis. Triballorum duo millia in insidiis collocata. Imperator in magnas angustias adductus. Ut indicato tandem transitu salvus evaserit. Apocanci timiditas. Δ΄. Αναλαβὼν γὰρ ὁ βασιλεὺς τὰς ἑαυτοῦ δυνάμεῖς, καὶ ἅμα τοὺς ἐκ Βεῤῥοίας ἐστρατολογημένους, ζει πρὸς τὰς τῶν Θεσσαλονικέων επαγγελίας. Κρύφα γὰρ ἐκεῖθεν ἔνιοι τούτῳ διεμηνύσαντο, εἰ Οαττον ἢ τῶν οὕτω βεβουλευμένων αἰσθέσθαι τὸν δῆμον τοι ἐπὶ τὰ τείχη, ῥᾳδίαν εὑρεῖν δι' αὐτῶν τὴν ἐς τὴν πόλιν πάροδον. Τών γε μὴν ἔγνω τὴν ἐπιβουλὴν βυεῖσαν ἐς τὰς τοῦ δήμου φατρίας καὶ προς θυμούς οπλομάχους ἀναφλέξασαν ἅπαντας - κατά τε τῶν ἐπιβούλων καὶ αὐτοῦ. Διὸ δὴ καὶ ἀπρακτούσας ανειληφώς τὰς ἐντεῦθεν ἐλπίδας ἐπὶ Βέροιαν εὐθὺς ἀναχωρεῖν ἐποιεῖτο διὰ σπου της. [1. 411] 1. Ἐπὶ τούτοις γὰρ καὶ ὁ Βυζάντιος και τέπλευσε στόλο; ἐς τὸ τῶν Θεσσαλονικέων επίνειον, ναύαρχον ἔχων Αλέξιον τὸν ᾿Απόκαυκον καὶ Variorum Vide lib. XI, eap. 3. sect. 3. Βοινικ. 187) Vide notas ad lib. xt, cap. 6. sect. 3. Boivin, Gregoras id quod hoc loco promittit, musquam præstabit, quanquam de Nicephoro Anne 1. Imperator, cum et suas copias et conscriptos Berrhae milites coegisset, contulit se Thessalonicam, iis promissis inductus, quæ sibi inde aferebantur. Clam enim illinc quidamı isti significaverant, si antequam populus ea quæ meditati essent persensisset, ad muros ipse progrederetur, faciſem eorum opera foturum illi in urbem ingressum. At hic cum venisset, accepit manasse ad plebeias factioncs hujus conjurationis aurai, et omnium animos pugnací quodam furore inflammavisse, tum in conjuratos, tum in Cantacuzenum ipsum. Quamobrem, spe illinc quoque irrita, Berrhœam diligentissime regressus est. 11. Station enim ab his appulit et Byzantina classis ad Thessalonicensem portum, præfectum habens Alexium Apocaucum, 659 et navales conotæ. filio, et de rebus ftolorumn, seinel credo circa flistoriæ finem acturus est. Boivin. Cantacuz. lib. ut, cap. 53. DucANG.

PG 148:883τὰ γοῦν κατὰ Θεσσαλονίκην πράγματα διαθέμενος αὐθήμερον ὁ Ἀπόκαυκος ὡς ἐβούλετο, καὶ ἅμα καθοπλίσας καὶ παρασκευασάμενος ἐς τὴν ὑστεραίαν ἥν τε εὗρεν ἐν Θεσσαλονίκῃ δύναμιν στρατιωτικὴν καὶ ἣν ἐπαγόμενος ἧκεν αὐτὸς ὁμόφυλόν τε καὶ ἀλλόφυλον ναυτικὴν, τὴν διὰ γῆς ἐπὶ Βέῤῥοιαν ἐπιταχύνειν ἐνεθυμήθη πορείαν, εἴ πως δυνηθείη καταλαβεῖν περὶ τὴν τοῦ μεταξὺ Βεῤῥοίας καὶ Θεσσαλονίκης ῥέοντος ποταμοῦ διάβασιν τὸν τοῦ βασιλέως στρατόν. ἐνταῦθα γὰρ ἀνύσειν ᾤετο μάλιστα τόλμης ἀγώνισμα καὶ τρόπαιον ἔνοπλον, κατακερματισθέντων ἴσως τῶν πολεμίων, καὶ τῶν μὲν διαβάντων ἤδη, τῶν δ’ ἔτι διαβαινόντων, τῶν δὲ παρὰ τὸ χεῖλος τῆς διαβάσεως ἑστηκότων. (Γ.) Τῷ γε μὴν βασιλεῖ κατεσπουδασμένην ποιουμένῳ τὴν ἀναχώρησιν οὐδὲ τὴν πρόσω πορείαν ἄμοχθόν τε καὶ ἀταλαίπωρον εὑρεῖν ἐξεγένετο.

[A. M. 6851, IND. [1] (IMP. J. PALEot.. 21 881 pias longe maximas. Eraut quippe Romane qui- ναυτικήν δύναμιν μάλα πολλήν. Ηταν γάρ Ῥωμαϊκ2! dem naves plures quam quinquaginta; auxiliares autem ex Perside duæ et viginti. Rebus igitur Thessalonicensium eo ipso die prout libuit ordinatis, postera die Apocaucus, cum et eas quas Thessalonicæ invenerat copias, et illas quas classe secum adduxerat tam domesticas quam externas, armasset et instruxisset, Berrhoeam terrestri itinere quam celerrime proficisci secum constituit, si forte imperatoris exercitum assequi posset in transitu ejus fluvii, qui Berrhoeam inter ac Thessalonicam fluit. Illic enim maxime putabat partum iri sibi audaciæ præmium ac tropæum militare, hostibus forte manipulatim dispersis: et his quidem jam trajectis, illis vero adhuc trajicientibus; aliis denique propter ripas transeundi causa stantibus. III. Nec vero imperator cum sese inde proriperet, vacuum labore atque difficultate iter invenire potuit. Nam cum flumen haud semper nec quacunque transire volentibus facilem ac pervium se exhibeat, sed angustis in lucis, iisque non cuiiibet trajicere cupienti obviis, sed ignotis plerisque et abditissimis; non solum hieme ac vere, quo tem pore major exuberat aquarum vis, casdem solita prolucre et inundare terrarum partes; sed et æstate autumnoque; in altera fluvii ripa duo circiter millia Triballorum insidias 660 ei feccre, qua inaxime parte eum cum exercitu redeuntem trajecturum putabant; ut derepente in ipsum nec opinantem circa transitum impetu facto, tropæum illustre brevi constituerent. Hos vero imperato riorum militum præcursores conspicati procul et ipsi animum desponderant, et pavoris multum exercitui injecerant. μὲν νῆες πλείους ἢ πεντήκοντα· Περσικα! δὲ, κατά συμμαχίαν ἑπόμεναι, δύο καὶ εἴκοσι. Τα γοῦν κατὰ Θεσσαλονίκην πράγματα διαθέμενος αὐθήμερον ή Απόκαυτος ὡς ἐβούλετο, καὶ ἅμα καθοπλίσας καὶ παρασκευασάμενος ἐς τὴν ὑστεραίαν ήν τε εὗρεν ἐν Θεσσαλονίκη δύναμιν στρατιωτικὴν καὶ ἣν ἐπι γόμενος ἧκεν αὐτὸς ὁμόςυλόν τε καὶ ἀλλόφυλον να τικήν, τὴν διὰ γῆς ἐπὶ Βέῤῥοιαν ἐπιταχύνειν ἐνεθυ μήθη πορείαν, εἴ πως δυνηθείη καταλαβεῖν περὶ τὴν τοῦ μεταξύ Βεῤῥοίας καὶ Θεσσαλονίκης ρέοντης ποταμοῦ διάβασιν τὸν τοῦ βασιλέως στρατόν. Ενταῦθα γὰρ ἀνύσειν ᾤετο μάλιστα τόλμης ἀγών νισμα καὶ τρόπαιον ἔνοπλον, κατακερματισθέντων ἴσως τῶν πολεμίων, καὶ τῶν μὲν διαβάντων ήδη, τῶν δ' ἔτι διαδαινόντων, τῶν δὲ παρὰ τὰ χείλος τῆς ἐ:α. βάσεως ἑστηκότων. Γ. Τῷ με μὴν βασιλεί κατεσπουδασμένην που μένῳ τὴν ἀναχώρησιν οὐδὲ την πρέσω πορείαν ἄμοχθόν τε καὶ ἀταλαίπωρον εὑρεῖν ἐξεγένετο. Του γάρ τοῦ ποταμοῦ ἥκισθ' ὅποι βουλομένοις εἴη τοῖς ἀεὶ διαβαίνειν ἐθέλουσι προσηνες πανταχή και βά σιμον παρεχομένου τὴ ῥεῖθρον, ἀλλ' ἐν βραχέσι τύποις, καὶ τούτοις οὐκ ἐς προύπτου κειμένοις ὅτῳ ἂν εἴ; βουλομένῳ παντὶ διαβαίνειν, ἀλλ' ἀγνώστους ὡς τὰ πολλὰ καὶ πολλὴν ἐπίκρυψιν ἔχουσιν, οὐ μένου ἐν χειμώνός τε καὶ ἦρος ὥραις, όπηνίκα δαψιλέ στερον ἔχει τὸ κράτος ἢ τῶν ὑδάτων φύσις, βαπτίσ ζουσά τε και κατακλύζουσα τὰ εθισμένα μέρη τῆς γῆς, ἀλλὰ καὶ θέρει τε καὶ φθινοπώρῳ, ἐνέδραν ἐποιήσαντο παρὰ τὰς ἐπὶ θάτερα τοῦ ποταμοῦ δισχίλιοι που τὸν ἀριθμὸν ὁπλῖται τῶν Τριβαλλών, ένθα μάλιστα διαβαίνειν ἐπίδοξος ἦν ὁ βασιλεὺς κατὰ τὴν ἐπάνοδον ὁμοῦ τῷ στρατῷ, ὡς ἂν ἐξαίφνης ἀγνοοῦσι περὶ τὴν διάβασιν ἐπεισπεσόντες περιβόητον στήσωσι τρόπαιον ἐν βραχεί. Τούτου; γε μὴν οἱ πρόδρομοι τῶν στρατιωτῶν τοῦ βασιλέως πό ρωθεν θεασάμενοι αὐτοί τε ἀπεγνώκεσαν καὶ μακρὰν τὴν δειλίαν ταῖς IV. Ac fortassis illa ipsa bora profligati fuissent, inter hostiles duos exercitus quasi intra retia comprehensi, flumine ipso obstante, quo minus aut castrametarentur, aut aciem rite instruerent; nisi Deus derepente et ex improviso manum illis commodasset adjutricein; Deus, inquam, qui et sæpe infecta reddit ea quorum maxima erat exspectatio, et iis quæ minime prævisa fuerant, secundos exitus largitur. Nam Apocaucus quidem timiditatc summa suum ipse impetum repressit. Vir autem quidam ex illius loci incolis Triballorum prædationibus nuper elapsus ultro tum ad iniperatorem transfugit, promisitque, indicaturum se ei aliam ab ca que nota crat per flumen viam, si sibi merces daretur paulo pinguior. His conditionibus transmisso imperatoris exercitu, perculsi rei miraculo Triballi inde abeunt celerrime, alii alio per eam regionem dispersi. βασιλικαῖς δυνάμεσιν εμβεβλήκεσαν. Δ΄. Καὶ τάχ᾽ ἂν ἐν ἐκείνῳ τῆς ὥρας ἐφθείροντο, μεταξύ δυοῖν στρατῶν πολεμίων ὡς ἐν δικτύῳ συν ειλημμένοι, καὶ ἅμα τοῦ ποταμοῦ τὴν στρατοπε δείαν καὶ τὴν ὀφειλομένην παράταξιν κωλύοντος, εἰ μὴ Θεὸς ἐκ τοῦ σχεδὸν ἀπροσδόκητον ἐχαρίσατο τὴν ἐπίκουρον χεῖρα· ὃς τὰ μὲν προσδοκώμενα πολλά κις άπρακτα τίθησι, τοῖς δὲ μηδαμή προσδοκηθείσε δεξιὰν χαρίζεται τὴν λῆξιν. Απόκαυκος μὲν γὰρ δειλίᾳ μακρὰ τὴν ὁρμὴν ἀνεχαίτισεν ἑαυτοῦ· ἀνθρ δέ τις τῶν ἐγχωρίων [Ρ. 412] ἄρτι την Τριβαλ λων διαδρας προνομήν, ἧκεν αυτόμολος τηνικαῦτα τῷ βασιλεῖ, δείξειν ἐπαγγελλόμενος ἑτέραν τῆς ἐγνωσμένης διάβασιν, εἰ δαψιλεστέρους τους μισθούς ἀπολάβοι. Ἐπὶ δὴ τοιούτοις τῷ βασιλεῖ τῆς διαθήσεως γενομένης, ἐκπλαγέντες ἐκεῖθεν οι Τριβαλλοί το του πράγματος παράδοξον ᾤχοντο την ταχίστην ανα τὴν χώραν ἄλλος ἄλλοθι διασκεδασθέντες. Variorum notæ. Aari. Cantacuz. lib. it. cap. 58, 59, Dugang. (91 Cantacuz 13. ut cap. 33 DUCANG,

Chapter VICaput VI

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

τοῦ γάρ τοι ποταμοῦ ἥκισθ’ ὅποι βουλομένοις εἴη τοῖς ἀεὶ διαβαίνειν ἐθέλουσι προσηνὲς πανταχῆ καὶ βάσιμον παρεχομένου τὸ ῥεῖθρον, ἀλλ’ ἐν βραχέσι τόποις, καὶ τούτοις οὐκ ἐς προὖπτον κειμένοις ὅτῳ ἂν εἴη βουλομένῳ παντὶ διαβαίνειν, ἀλλ’ ἀγνώστοις ὡς τὰ πολλὰ καὶ πολλὴν ἐπίκρυψιν ἔχουσιν, οὐ μόνον ἐν χειμῶνός τε καὶ ἦρος ὥραις, ὁπηνίκα δαψιλέστερον ἔχει τὸ κράτος ἡ τῶν ὑδάτων φύσις, βαπτίζουσά τε καὶ κατακλύζουσα τὰ εἰθισμένα μέρη τῆς γῆς, ἀλλὰ καὶ θέρει τε καὶ φθινοπώρῳ, ἐνέδραν ἐποιήσαντο παρὰ τὰς ἐπὶ θάτερα τοῦ ποταμοῦ δισχίλιοί που τὸν ἀριθμὸν ὁπλῖται τῶν Τριβαλλῶν, ἔνθα μάλιστα διαβαίνειν ἐπίδοξος ἦν ὁ βασιλεὺς κατὰ τὴν ἐπάνοδον ὁμοῦ τῷ στρατῷ, ὡς ἂν ἐξαίφνης ἀγνοοῦσι περὶ τὴν διάβασιν ἐπεισπεσόντες περιβόητον στήσωσι τρόπαιον ἐν βραχεῖ. τούτους γε μὴν οἱ πρόδρομοι τῶν στρατιωτῶν τοῦ βασιλέως πόῤῥωθεν θεασάμενοι αὐτοί τε ἀπεγνώκεσαν καὶ μακρὰν τὴν δειλίαν ταῖς βασιλικαῖς δυνάμεσιν ἐμβεβλήκεσαν.

[A. M. 6851, IND. [1] (IMP. J. PALEot.. 21 881 pias longe maximas. Eraut quippe Romane qui- ναυτικήν δύναμιν μάλα πολλήν. Ηταν γάρ Ῥωμαϊκ2! dem naves plures quam quinquaginta; auxiliares autem ex Perside duæ et viginti. Rebus igitur Thessalonicensium eo ipso die prout libuit ordinatis, postera die Apocaucus, cum et eas quas Thessalonicæ invenerat copias, et illas quas classe secum adduxerat tam domesticas quam externas, armasset et instruxisset, Berrhoeam terrestri itinere quam celerrime proficisci secum constituit, si forte imperatoris exercitum assequi posset in transitu ejus fluvii, qui Berrhoeam inter ac Thessalonicam fluit. Illic enim maxime putabat partum iri sibi audaciæ præmium ac tropæum militare, hostibus forte manipulatim dispersis: et his quidem jam trajectis, illis vero adhuc trajicientibus; aliis denique propter ripas transeundi causa stantibus. III. Nec vero imperator cum sese inde proriperet, vacuum labore atque difficultate iter invenire potuit. Nam cum flumen haud semper nec quacunque transire volentibus facilem ac pervium se exhibeat, sed angustis in lucis, iisque non cuiiibet trajicere cupienti obviis, sed ignotis plerisque et abditissimis; non solum hieme ac vere, quo tem pore major exuberat aquarum vis, casdem solita prolucre et inundare terrarum partes; sed et æstate autumnoque; in altera fluvii ripa duo circiter millia Triballorum insidias 660 ei feccre, qua inaxime parte eum cum exercitu redeuntem trajecturum putabant; ut derepente in ipsum nec opinantem circa transitum impetu facto, tropæum illustre brevi constituerent. Hos vero imperato riorum militum præcursores conspicati procul et ipsi animum desponderant, et pavoris multum exercitui injecerant. μὲν νῆες πλείους ἢ πεντήκοντα· Περσικα! δὲ, κατά συμμαχίαν ἑπόμεναι, δύο καὶ εἴκοσι. Τα γοῦν κατὰ Θεσσαλονίκην πράγματα διαθέμενος αὐθήμερον ή Απόκαυτος ὡς ἐβούλετο, καὶ ἅμα καθοπλίσας καὶ παρασκευασάμενος ἐς τὴν ὑστεραίαν ήν τε εὗρεν ἐν Θεσσαλονίκη δύναμιν στρατιωτικὴν καὶ ἣν ἐπι γόμενος ἧκεν αὐτὸς ὁμόςυλόν τε καὶ ἀλλόφυλον να τικήν, τὴν διὰ γῆς ἐπὶ Βέῤῥοιαν ἐπιταχύνειν ἐνεθυ μήθη πορείαν, εἴ πως δυνηθείη καταλαβεῖν περὶ τὴν τοῦ μεταξύ Βεῤῥοίας καὶ Θεσσαλονίκης ρέοντης ποταμοῦ διάβασιν τὸν τοῦ βασιλέως στρατόν. Ενταῦθα γὰρ ἀνύσειν ᾤετο μάλιστα τόλμης ἀγών νισμα καὶ τρόπαιον ἔνοπλον, κατακερματισθέντων ἴσως τῶν πολεμίων, καὶ τῶν μὲν διαβάντων ήδη, τῶν δ' ἔτι διαδαινόντων, τῶν δὲ παρὰ τὰ χείλος τῆς ἐ:α. βάσεως ἑστηκότων. Γ. Τῷ με μὴν βασιλεί κατεσπουδασμένην που μένῳ τὴν ἀναχώρησιν οὐδὲ την πρέσω πορείαν ἄμοχθόν τε καὶ ἀταλαίπωρον εὑρεῖν ἐξεγένετο. Του γάρ τοῦ ποταμοῦ ἥκισθ' ὅποι βουλομένοις εἴη τοῖς ἀεὶ διαβαίνειν ἐθέλουσι προσηνες πανταχή και βά σιμον παρεχομένου τὴ ῥεῖθρον, ἀλλ' ἐν βραχέσι τύποις, καὶ τούτοις οὐκ ἐς προύπτου κειμένοις ὅτῳ ἂν εἴ; βουλομένῳ παντὶ διαβαίνειν, ἀλλ' ἀγνώστους ὡς τὰ πολλὰ καὶ πολλὴν ἐπίκρυψιν ἔχουσιν, οὐ μένου ἐν χειμώνός τε καὶ ἦρος ὥραις, όπηνίκα δαψιλέ στερον ἔχει τὸ κράτος ἢ τῶν ὑδάτων φύσις, βαπτίσ ζουσά τε και κατακλύζουσα τὰ εθισμένα μέρη τῆς γῆς, ἀλλὰ καὶ θέρει τε καὶ φθινοπώρῳ, ἐνέδραν ἐποιήσαντο παρὰ τὰς ἐπὶ θάτερα τοῦ ποταμοῦ δισχίλιοι που τὸν ἀριθμὸν ὁπλῖται τῶν Τριβαλλών, ένθα μάλιστα διαβαίνειν ἐπίδοξος ἦν ὁ βασιλεὺς κατὰ τὴν ἐπάνοδον ὁμοῦ τῷ στρατῷ, ὡς ἂν ἐξαίφνης ἀγνοοῦσι περὶ τὴν διάβασιν ἐπεισπεσόντες περιβόητον στήσωσι τρόπαιον ἐν βραχεί. Τούτου; γε μὴν οἱ πρόδρομοι τῶν στρατιωτῶν τοῦ βασιλέως πό ρωθεν θεασάμενοι αὐτοί τε ἀπεγνώκεσαν καὶ μακρὰν τὴν δειλίαν ταῖς IV. Ac fortassis illa ipsa bora profligati fuissent, inter hostiles duos exercitus quasi intra retia comprehensi, flumine ipso obstante, quo minus aut castrametarentur, aut aciem rite instruerent; nisi Deus derepente et ex improviso manum illis commodasset adjutricein; Deus, inquam, qui et sæpe infecta reddit ea quorum maxima erat exspectatio, et iis quæ minime prævisa fuerant, secundos exitus largitur. Nam Apocaucus quidem timiditatc summa suum ipse impetum repressit. Vir autem quidam ex illius loci incolis Triballorum prædationibus nuper elapsus ultro tum ad iniperatorem transfugit, promisitque, indicaturum se ei aliam ab ca que nota crat per flumen viam, si sibi merces daretur paulo pinguior. His conditionibus transmisso imperatoris exercitu, perculsi rei miraculo Triballi inde abeunt celerrime, alii alio per eam regionem dispersi. βασιλικαῖς δυνάμεσιν εμβεβλήκεσαν. Δ΄. Καὶ τάχ᾽ ἂν ἐν ἐκείνῳ τῆς ὥρας ἐφθείροντο, μεταξύ δυοῖν στρατῶν πολεμίων ὡς ἐν δικτύῳ συν ειλημμένοι, καὶ ἅμα τοῦ ποταμοῦ τὴν στρατοπε δείαν καὶ τὴν ὀφειλομένην παράταξιν κωλύοντος, εἰ μὴ Θεὸς ἐκ τοῦ σχεδὸν ἀπροσδόκητον ἐχαρίσατο τὴν ἐπίκουρον χεῖρα· ὃς τὰ μὲν προσδοκώμενα πολλά κις άπρακτα τίθησι, τοῖς δὲ μηδαμή προσδοκηθείσε δεξιὰν χαρίζεται τὴν λῆξιν. Απόκαυκος μὲν γὰρ δειλίᾳ μακρὰ τὴν ὁρμὴν ἀνεχαίτισεν ἑαυτοῦ· ἀνθρ δέ τις τῶν ἐγχωρίων [Ρ. 412] ἄρτι την Τριβαλ λων διαδρας προνομήν, ἧκεν αυτόμολος τηνικαῦτα τῷ βασιλεῖ, δείξειν ἐπαγγελλόμενος ἑτέραν τῆς ἐγνωσμένης διάβασιν, εἰ δαψιλεστέρους τους μισθούς ἀπολάβοι. Ἐπὶ δὴ τοιούτοις τῷ βασιλεῖ τῆς διαθήσεως γενομένης, ἐκπλαγέντες ἐκεῖθεν οι Τριβαλλοί το του πράγματος παράδοξον ᾤχοντο την ταχίστην ανα τὴν χώραν ἄλλος ἄλλοθι διασκεδασθέντες. Variorum notæ. Aari. Cantacuz. lib. it. cap. 58, 59, Dugang. (91 Cantacuz 13. ut cap. 33 DUCANG,

(Δ.) Καὶ τάχ’ ἂν ἐν ἐκείνῳ τῆς ὥρας ἐφθείροντο, μεταξὺ δυοῖν στρατῶν πολεμίων ὡς ἐν δικτύῳ συνειλημμένοι, καὶ ἅμα τοῦ ποταμοῦ τὴν στρατοπεδείαν καὶ τὴν ὀφειλομένην παράταξιν κωλύοντος, εἰ μὴ θεὸς ἐκ τοῦ σχεδὸν ἀπροσδόκητον ἐχαρίσατο τὴν ἐπίκουρον χεῖρα· ὃς τὰ μὲν προσδοκώμενα πολλάκις ἄπρακτα τίθησι, τοῖς δὲ μηδαμῆ προσδοκηθεῖσι δεξιὰν χαρίζεται τὴν λῆξιν. Ἀπόκαυκος μὲν γὰρ δειλίᾳ μακρᾷ τὴν ὁρμὴν ἀνεχαίτισεν ἑαυτοῦ· ἀνὴρ δέ τις τῶν ἐγχωρίων, ἄρτι τὴν Τριβαλλῶν διαδρὰς προνομὴν, ἧκεν αὐτόμολος τηνικαῦτα τῷ βασιλεῖ, δείξειν ἐπαγγελλόμενος ἑτέραν τῆς ἐγνωσμένης διάβασιν, εἰ δαψιλεστέρους τοὺς μισθοὺς ἀπολάβοι. ἐπὶ δὴ τοιούτοις τῷ βασιλεῖ τῆς διαβάσεως γενομένης, ἐκπλαγέντες ἐκεῖθεν οἱ Τριβαλλοὶ τὸ τοῦ πράγματος παράδοξον ᾤχοντο τὴν ταχίστην ἀνὰ τὴν χώραν ἄλλος ἄλλοθι διασκεδασθέντες. η. Οὕτω δὲ κακῶν ἀπαθῆ πρὸς Βέῤῥοιαν διασεσῶσθαι τὸν βασιλέα Ἀπόκαυκος ἀκηκοὼς ὁμοῦ τῷ στρατῷ οὐκ ἐνέβαλεν (ὡς ἔφημεν) εὐθὺς εἰς τὴν πολεμίαν, ἀλλ’ ὑφῆκε τῆς ὁρμῆς.

[A. M. 6851, IND. [1] (IMP. J. PALEot.. 21 881 pias longe maximas. Eraut quippe Romane qui- ναυτικήν δύναμιν μάλα πολλήν. Ηταν γάρ Ῥωμαϊκ2! dem naves plures quam quinquaginta; auxiliares autem ex Perside duæ et viginti. Rebus igitur Thessalonicensium eo ipso die prout libuit ordinatis, postera die Apocaucus, cum et eas quas Thessalonicæ invenerat copias, et illas quas classe secum adduxerat tam domesticas quam externas, armasset et instruxisset, Berrhoeam terrestri itinere quam celerrime proficisci secum constituit, si forte imperatoris exercitum assequi posset in transitu ejus fluvii, qui Berrhoeam inter ac Thessalonicam fluit. Illic enim maxime putabat partum iri sibi audaciæ præmium ac tropæum militare, hostibus forte manipulatim dispersis: et his quidem jam trajectis, illis vero adhuc trajicientibus; aliis denique propter ripas transeundi causa stantibus. III. Nec vero imperator cum sese inde proriperet, vacuum labore atque difficultate iter invenire potuit. Nam cum flumen haud semper nec quacunque transire volentibus facilem ac pervium se exhibeat, sed angustis in lucis, iisque non cuiiibet trajicere cupienti obviis, sed ignotis plerisque et abditissimis; non solum hieme ac vere, quo tem pore major exuberat aquarum vis, casdem solita prolucre et inundare terrarum partes; sed et æstate autumnoque; in altera fluvii ripa duo circiter millia Triballorum insidias 660 ei feccre, qua inaxime parte eum cum exercitu redeuntem trajecturum putabant; ut derepente in ipsum nec opinantem circa transitum impetu facto, tropæum illustre brevi constituerent. Hos vero imperato riorum militum præcursores conspicati procul et ipsi animum desponderant, et pavoris multum exercitui injecerant. μὲν νῆες πλείους ἢ πεντήκοντα· Περσικα! δὲ, κατά συμμαχίαν ἑπόμεναι, δύο καὶ εἴκοσι. Τα γοῦν κατὰ Θεσσαλονίκην πράγματα διαθέμενος αὐθήμερον ή Απόκαυτος ὡς ἐβούλετο, καὶ ἅμα καθοπλίσας καὶ παρασκευασάμενος ἐς τὴν ὑστεραίαν ήν τε εὗρεν ἐν Θεσσαλονίκη δύναμιν στρατιωτικὴν καὶ ἣν ἐπι γόμενος ἧκεν αὐτὸς ὁμόςυλόν τε καὶ ἀλλόφυλον να τικήν, τὴν διὰ γῆς ἐπὶ Βέῤῥοιαν ἐπιταχύνειν ἐνεθυ μήθη πορείαν, εἴ πως δυνηθείη καταλαβεῖν περὶ τὴν τοῦ μεταξύ Βεῤῥοίας καὶ Θεσσαλονίκης ρέοντης ποταμοῦ διάβασιν τὸν τοῦ βασιλέως στρατόν. Ενταῦθα γὰρ ἀνύσειν ᾤετο μάλιστα τόλμης ἀγών νισμα καὶ τρόπαιον ἔνοπλον, κατακερματισθέντων ἴσως τῶν πολεμίων, καὶ τῶν μὲν διαβάντων ήδη, τῶν δ' ἔτι διαδαινόντων, τῶν δὲ παρὰ τὰ χείλος τῆς ἐ:α. βάσεως ἑστηκότων. Γ. Τῷ με μὴν βασιλεί κατεσπουδασμένην που μένῳ τὴν ἀναχώρησιν οὐδὲ την πρέσω πορείαν ἄμοχθόν τε καὶ ἀταλαίπωρον εὑρεῖν ἐξεγένετο. Του γάρ τοῦ ποταμοῦ ἥκισθ' ὅποι βουλομένοις εἴη τοῖς ἀεὶ διαβαίνειν ἐθέλουσι προσηνες πανταχή και βά σιμον παρεχομένου τὴ ῥεῖθρον, ἀλλ' ἐν βραχέσι τύποις, καὶ τούτοις οὐκ ἐς προύπτου κειμένοις ὅτῳ ἂν εἴ; βουλομένῳ παντὶ διαβαίνειν, ἀλλ' ἀγνώστους ὡς τὰ πολλὰ καὶ πολλὴν ἐπίκρυψιν ἔχουσιν, οὐ μένου ἐν χειμώνός τε καὶ ἦρος ὥραις, όπηνίκα δαψιλέ στερον ἔχει τὸ κράτος ἢ τῶν ὑδάτων φύσις, βαπτίσ ζουσά τε και κατακλύζουσα τὰ εθισμένα μέρη τῆς γῆς, ἀλλὰ καὶ θέρει τε καὶ φθινοπώρῳ, ἐνέδραν ἐποιήσαντο παρὰ τὰς ἐπὶ θάτερα τοῦ ποταμοῦ δισχίλιοι που τὸν ἀριθμὸν ὁπλῖται τῶν Τριβαλλών, ένθα μάλιστα διαβαίνειν ἐπίδοξος ἦν ὁ βασιλεὺς κατὰ τὴν ἐπάνοδον ὁμοῦ τῷ στρατῷ, ὡς ἂν ἐξαίφνης ἀγνοοῦσι περὶ τὴν διάβασιν ἐπεισπεσόντες περιβόητον στήσωσι τρόπαιον ἐν βραχεί. Τούτου; γε μὴν οἱ πρόδρομοι τῶν στρατιωτῶν τοῦ βασιλέως πό ρωθεν θεασάμενοι αὐτοί τε ἀπεγνώκεσαν καὶ μακρὰν τὴν δειλίαν ταῖς IV. Ac fortassis illa ipsa bora profligati fuissent, inter hostiles duos exercitus quasi intra retia comprehensi, flumine ipso obstante, quo minus aut castrametarentur, aut aciem rite instruerent; nisi Deus derepente et ex improviso manum illis commodasset adjutricein; Deus, inquam, qui et sæpe infecta reddit ea quorum maxima erat exspectatio, et iis quæ minime prævisa fuerant, secundos exitus largitur. Nam Apocaucus quidem timiditatc summa suum ipse impetum repressit. Vir autem quidam ex illius loci incolis Triballorum prædationibus nuper elapsus ultro tum ad iniperatorem transfugit, promisitque, indicaturum se ei aliam ab ca que nota crat per flumen viam, si sibi merces daretur paulo pinguior. His conditionibus transmisso imperatoris exercitu, perculsi rei miraculo Triballi inde abeunt celerrime, alii alio per eam regionem dispersi. βασιλικαῖς δυνάμεσιν εμβεβλήκεσαν. Δ΄. Καὶ τάχ᾽ ἂν ἐν ἐκείνῳ τῆς ὥρας ἐφθείροντο, μεταξύ δυοῖν στρατῶν πολεμίων ὡς ἐν δικτύῳ συν ειλημμένοι, καὶ ἅμα τοῦ ποταμοῦ τὴν στρατοπε δείαν καὶ τὴν ὀφειλομένην παράταξιν κωλύοντος, εἰ μὴ Θεὸς ἐκ τοῦ σχεδὸν ἀπροσδόκητον ἐχαρίσατο τὴν ἐπίκουρον χεῖρα· ὃς τὰ μὲν προσδοκώμενα πολλά κις άπρακτα τίθησι, τοῖς δὲ μηδαμή προσδοκηθείσε δεξιὰν χαρίζεται τὴν λῆξιν. Απόκαυκος μὲν γὰρ δειλίᾳ μακρὰ τὴν ὁρμὴν ἀνεχαίτισεν ἑαυτοῦ· ἀνθρ δέ τις τῶν ἐγχωρίων [Ρ. 412] ἄρτι την Τριβαλ λων διαδρας προνομήν, ἧκεν αυτόμολος τηνικαῦτα τῷ βασιλεῖ, δείξειν ἐπαγγελλόμενος ἑτέραν τῆς ἐγνωσμένης διάβασιν, εἰ δαψιλεστέρους τους μισθούς ἀπολάβοι. Ἐπὶ δὴ τοιούτοις τῷ βασιλεῖ τῆς διαθήσεως γενομένης, ἐκπλαγέντες ἐκεῖθεν οι Τριβαλλοί το του πράγματος παράδοξον ᾤχοντο την ταχίστην ανα τὴν χώραν ἄλλος ἄλλοθι διασκεδασθέντες. Variorum notæ. Aari. Cantacuz. lib. it. cap. 58, 59, Dugang. (91 Cantacuz 13. ut cap. 33 DUCANG,

PG 148:885ἐκ γὰρ τοῦ φανεροῦ πολεμεῖν καὶ συστάδην ποιεῖσθαι τὰς μάχας πρὸς μάχιμον στρατὸν οὐ μάλα ἐθάῤῥει, πλῆθος μὲν ἔχων μυρίον αὐτὸς, ἀπὸ κώπης δ’ ἐς γῆν ὀψὲ μετενηνεγμένον τὸ πλεῖστον. ὅθεν ἀπεσταλκὼς πρὸς τὸν Κράλην πρεσβείαν, ἠρεθισμένον ἤδη καὶ αὐτὸν (ὡς δεδήλωται) κατὰ βασιλέως, ἐκάθητο μὲν περιμένων συμμαχικὸν ἐκεῖθεν στρατόν· ἀπέφραττε δὲ καὶ τὸ τοῦ ποταμοῦ στόμα, τριήρεις ἐφιστὰς κατὰ θάλατταν, ὅποι κατιὼν ἀποπτύει τὸ ῥεῖθρον ἐκεῖνος, μή που λαθὼν ὁ βασιλεὺς ἀκάτιον ἐκπέμψῃ πρὸς τὸν σατράπην Ἀμοὺρ, συμμαχίαν αἰτῶν. ἔπειτα πέμψας ἠρώτα τὸν βασιλέα, ὅ,τι βούλοιτο δρᾷν περὶ ἑαυτοῦ, συγκεκλεισμένος τε οὑτωσὶ πανταχόθεν καὶ μέλλων ἐς τὴν ὑστεραίαν πολιορκεῖσθαι. (Β.) Ὁ δ’ ἀπεκρίνατο, σύνηθες οὐκ εἶναι πρὸς πολεμίους πολεμίοις ἐξαγγέλλειν στρατηγικὰ μυστήρια. ὅμως ἐπειδήπερ σοι ἐξ ἁλῶν εἰς τὸ στρατήγιον ἀναξίως πάνυ σαυτοῦ παρεληλυθότι στρατιωτικῆς ἐμπειρίας ὡς ποῤῥωτάτω βαδίζειν ἕπεται, μῦθον ἐρῶ σοι οὐκ ἄμουσον ἔγωγε πρῶτον·

[A c. 13:51 BYZANTINE HISTORI ELIB. XIII. CAPUT VIII. 19. 3. PALEOL. 21 886 Apocauens, viribus suis merito diffisus, auxilium petit a Crate, Munit fluvii ostia, ne illac possit legatio ad Amurium mitti. Ex Cantacuzeno sciscitatur, quid de se ipse statual. Cantacuzenus cum verbis custigat. Fabellam narrat de ari et aucupe. Sumptus estimat, quorum magnitudine obrutum tandem adversarium succumbere necesse sit. Gratulatur sibi Thessalica auxilia in opportunum tempus reservata. Funestos editus prædicit Apocauco, sive abituro, sive Thessalonice mansuro Minatur se Persica auxilia ejus exemplo acciturum. Mala enumerat, quorum causam fuisse ait illius ambitionem. Animum durum et immitem exprobrat. Admonet divinæ justitiæ, quer se manifestatis indiciis prodat. Fugam denique jubet maturare. Cymba in mare clam deportata, legatos ad Amurium mittit. Λ'. Οὕτω δὲ κακῶν ἐπαθῆ πρὸς Βέροιαν διαστσεσθαι τὸν βασιλέα Απόκαυκος ἀκηκοὼς ὁμοῦ τῷ στρατῷ οὐκ ἐνέβαλεν (ὡς ἔφημεν) εὐθὺς εἰς τὴν που λεμίαν, ἀλλ' ὑφηκε τῆς ὁρμῆς. Ἐκ γὰρ τοῦ φανερού πολεμεῖν καὶ συστάδην ποιεῖσθαι τὰς μάχας προς μάχιμον στρατὸν οὐ μάλα εθάρρει, πλῆθος μὲν ἔχων μυρίον αὐτό, ἀπὸ κώπης δ. ἐς γῆν ψὶ μετενηνεγ μένον τὸ πλεῖστον. Οθεν ἀπεσταλκώς πρὸς τὴν Κράλην πρεσβείαν, ἠρεθισμένον ήδη καὶ αὐτὸν (ὡς δεδήλωται) κατὰ βασιλέως, ἐκάθητο μὲν περιμένων συμμαχικὸν ἐκεῖθεν στρατόν· ἀπέφραττε δὲ καὶ τὸ τοῦ ποταμοῦ στόμα, τριήρεις ἐφιστὰς κατὰ θάλατ τεν, ὅποι κατιῶν ἀποπτύει τὸ ῥεῖθρον ἐκεῖνος, μή που λαθών ὁ βασιλεὺς ἀκάτιον ἐκπέμψῃ πρὸς τὸν σατράπην Αμούρ, συμμαχίαν αὐτῶν. Ἔπειτα πέν ψας ἠρώτα τὴν βασιλέα, ὅ, τι βούλοιτο διᾷν περί ἑαυτοῦ, συγκεκλεισμένος τε ούτωσὶ πανταχόθεν καὶ μέλλων ἐς τὴν ὑστεραίαν πολιορκεῖσθαι. 1. Ubi Apocaucus ill:rsum imperatorem Ber rhœam usque evasisse cum exercitu accepit, non statim, ut diximus, irrupit in hosticum, sed impetum remisit. Aperto enim Marte pugnare et counminus cum bellicoso 661 milite prælium conscrere non admodum audebat: multitudinem quidem ille secum infinitam habens, sed quæ ab remis maxima ex parte sero in terram translata fuerat. Missa itaque ad Cralem legatione, qui et ipse jam, ut dictum est, imperatori iratus erat, auxiliares illinc copias quietus exspectabat. Verum et Nuvii ostia munierat triremibus a mari objectis, qua parte decurrens amnis aquas in mare evomit; ne forte imperator, cyniba að satrapam Amurium furtim missa, auxilium ab eo peteret. Deinde ad imperatorem misit qui interrog›rent, quiduam ipse de se statueret, ita ex omni parte circumventus et postridie obsilionem passurus. II. At ille: • Non solent, ait, hostes hostibus belli vulgare mysteria. Quia tamen a salibus ad summum belli munus homo indignissimus evectus es, coque fit ut ab experientia militari quam longissime absis, fabulam tibi non illepidam narrabo primum: deinde et ad interrogata tua non dissimulata veritate respondebo, quo clarius ipse intelligas, quam despectus mihi fuerit superbiae tue fastus, et quomodo velim in eo quoque tuam qui dem tibi morem relinquere, meum autem nihi. Est auten, mos tuus, ut mendacio gaudeas: meus, Γ. 'Ο δ' ἀπεκρίνατο, σύνηθες οὐκ εἶναι πρὸς πολεμίους πολεμίοις ἐξαγγέλλειν στρατηγικά μυ στήρια. Όμως ἐπειδήπερ σοι ἐξ ἁλῶν εἰς τὸ στρα τήγιον ἀναξίως πάνω σαυτοῦ παρεληλυθότε στρατιωτικής εμπειρίας ὡς πορρωτάτω βαδίζειν Έπεται, μῦθον ἐρῶ σοι οὐκ ἄμουσον ἔγωγε πρώτον ἔπειτα καὶ περὶ ὧν ἤρου με τἀληθῆ σοι οὐκ ἀπο κρύψομαι. Ένα σαφέστερον εἰδείης αὐτὸς, ὅσῳ περιφρονητικώς ἔσχον ἐγὼ περὶ τὸν ὄγκον τῆς σῆς ὑπερηφανίας, καὶ ὅπως σο! [P. 413] μὲν τὸ σὸν και ταλείπειν ἴδιον ἐθέλω κανταύθα, ἐμοὶ δὲ το μόν. Ἴδιον δὲ σοὶ μὲν ἀεὶ τὸ χαίρειν τοῖς ψεύδεσιν· ἐμοὶ ς ut veritate. Homo quidam, cum aliquando aven Ο δὲ τῇ φύσει τῆς ἀληθείας. Ανήρ τις τῶν αἰθερίων ορνίθων ενός ποτε γενόμενος ἐγκρατής ήρετο αὐτόν, ἐνὶ οἷς ἐστι λογισμοῖς. Ὁ δ᾽ ἀπεκρίνατο· οὐ τὰ ἐμά σε χρεών, ὦ ἄνθρωπε, διερευνον ὅπως ἔχει, ἀλλ' ὅπως ἕξει τὰ σά. Εἴ τι γὰρ ἐγώ μαντικός, ἐρῶ σοι περὶ ἐμαυτοῦ μὲν ἥκιστα, περὶ σοῦ δὲ μάλιστα. Τοῖς μὲν γὰρ τῶν ἀνθρώπων οιωνοσκόποις τέχνην ἀθροί ζειν ἐξ ὀρνίθων ἐπὶ τὸ ἐσόμενον συμβαίνει πολλάκις διά τα καθέδρας αὐτῶν καὶ πτήσεως και κλαγγής, οὐκ ἐπίπαν εἰπεῖν ἐς εἰσφαλὲς πανταχοῦ τῆς τούτων διανοίας ἀπὸ στοχασμοί διασώζειν ἐξ:χνουμένης τὴν κρίνουσαν ψῆφον. Εγώ δ' ὄρνις ὧν οὐκ ἀπὸ κ θέδρας καὶ πτήσεως καὶ κλαγγῆς ἀνάρθρου τὸ μέλλον ἀναγινώσκειν σοι δώσω, πρὸς ἀνάγκας ἐδήλους τε καὶ μὴ πάνω σαφεί; συνωθῶν τε, ἀλλὰ φων εντα χείλη καὶ λόγων έναρθρον δύναμιν. Ακους γούν. cepisset, sciscitabatur ex ea quænam essent eju cogitationes. At illa: Non, inquit, necesse es tibi, o homo, explorare new res quomodo se labeant, sed quomodo se habituræ sint tuæ. Nam si divinandi facultate polleo, dicam tibi de me 662 ipsa quidem minime; de te autem verissime. At es hominibus ii, qui augures sunt, futurorum scientiam ex avibus sæpe colligunt; ex illarum scilie t sede, volatu atque clangore, ita tamen, ut verita tem conjectura omnino et ubique certa assequi mens eorum haud possit. Ego vero, avis quæ sum, non tibi ex sede, aut confuso clangore, ca quæ futura sunt dabo cognoscenda, obscuræ et incerte necessitatis legibus te implicans, sed vocale os et distinctam articulis orationem adhibebo. Andi igitur. Si ne dimiseris, tuus morietur filius sin retiVariorum nolie. Cantacuz llister. lit, ut. cap. 59. Βοιιν. vecligali pra'posilus. Vide notata ad lib. 1, cap. 6. Fuerat nempe Apocanicus primitus salmario DUCANG.

Chapter VIICaput VII

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

ἔπειτα καὶ περὶ ὧν ἤρου με τἀληθῆ σοι οὐκ ἀποκρύψομαι, ἵνα σαφέστερον εἰδείης αὐτὸς, ὅσῳ περιφρονητικῶς ἔσχον ἐγὼ περὶ τὸν ὄγκον τῆς σῆς ὑπερηφανίας, καὶ ὅπως σοὶ μὲν τὸ σὸν καταλείπειν ἴδιον ἐθέλω κἀνταῦθα, ἐμοὶ δὲ τοὐμόν. ἴδιον δὲ σοὶ μὲν ἀεὶ τὸ χαίρειν τοῖς ψεύδεσιν· ἐμοὶ δὲ τῇ φύσει τῆς ἀληθείας. Ἀνήρ τις τῶν αἰθερίων ὀρνίθων ἑνός ποτε γενόμενος ἐγκρατὴς ἤρετο αὐτὸν, ἐνὶ οἷς ἐστι λογισμοῖς. ὁ δ’ ἀπεκρίνατο· οὐ τὰ ἐμά σε χρεὼν, ὦ ἄνθρωπε, διερευνᾷν ὅπως ἔχει, ἀλλ’ ὅπως ἕξει τὰ σά. εἴ τι γὰρ ἐγὼ μαντικὸς, ἐρῶ σοι περὶ ἐμαυτοῦ μὲν ἥκιστα, περὶ σοῦ δὲ μάλιστα. τοῖς μὲν γὰρ τῶν ἀνθρώπων οἰωνοσκόποις τέχνην ἀθροίζειν ἐξ ὀρνίθων ἐπὶ τὸ ἐσόμενον συμβαίνει πολλάκις διά τε καθέδρας αὐτῶν καὶ πτήσεως καὶ κλαγγῆς, οὐκ ἐπίπαν εἰπεῖν ἐς τἀσφαλὲς πανταχοῦ τῆς τούτων διανοίας ἀπὸ στοχασμοῦ διασώζειν ἐξικνουμένης τὴν κρίνουσαν ψῆφον. ἐγὼ δ’ ὄρνις ὢν οὐκ ἀπὸ καθέδρας καὶ πτήσεως καὶ κλαγγῆς ἀνάρθρου τὸ μέλλον ἀναγινώσκειν σοι δώσω, πρὸς ἀνάγκας ἀδήλους τε καὶ μὴ πάνυ σαφεῖς συνωθῶν σε, ἀλλὰ φωνήεντα χείλη καὶ λόγων ἔναρθρον δύναμιν. ἄκουε γοῦν.

[A c. 13:51 BYZANTINE HISTORI ELIB. XIII. CAPUT VIII. 19. 3. PALEOL. 21 886 Apocauens, viribus suis merito diffisus, auxilium petit a Crate, Munit fluvii ostia, ne illac possit legatio ad Amurium mitti. Ex Cantacuzeno sciscitatur, quid de se ipse statual. Cantacuzenus cum verbis custigat. Fabellam narrat de ari et aucupe. Sumptus estimat, quorum magnitudine obrutum tandem adversarium succumbere necesse sit. Gratulatur sibi Thessalica auxilia in opportunum tempus reservata. Funestos editus prædicit Apocauco, sive abituro, sive Thessalonice mansuro Minatur se Persica auxilia ejus exemplo acciturum. Mala enumerat, quorum causam fuisse ait illius ambitionem. Animum durum et immitem exprobrat. Admonet divinæ justitiæ, quer se manifestatis indiciis prodat. Fugam denique jubet maturare. Cymba in mare clam deportata, legatos ad Amurium mittit. Λ'. Οὕτω δὲ κακῶν ἐπαθῆ πρὸς Βέροιαν διαστσεσθαι τὸν βασιλέα Απόκαυκος ἀκηκοὼς ὁμοῦ τῷ στρατῷ οὐκ ἐνέβαλεν (ὡς ἔφημεν) εὐθὺς εἰς τὴν που λεμίαν, ἀλλ' ὑφηκε τῆς ὁρμῆς. Ἐκ γὰρ τοῦ φανερού πολεμεῖν καὶ συστάδην ποιεῖσθαι τὰς μάχας προς μάχιμον στρατὸν οὐ μάλα εθάρρει, πλῆθος μὲν ἔχων μυρίον αὐτό, ἀπὸ κώπης δ. ἐς γῆν ψὶ μετενηνεγ μένον τὸ πλεῖστον. Οθεν ἀπεσταλκώς πρὸς τὴν Κράλην πρεσβείαν, ἠρεθισμένον ήδη καὶ αὐτὸν (ὡς δεδήλωται) κατὰ βασιλέως, ἐκάθητο μὲν περιμένων συμμαχικὸν ἐκεῖθεν στρατόν· ἀπέφραττε δὲ καὶ τὸ τοῦ ποταμοῦ στόμα, τριήρεις ἐφιστὰς κατὰ θάλατ τεν, ὅποι κατιῶν ἀποπτύει τὸ ῥεῖθρον ἐκεῖνος, μή που λαθών ὁ βασιλεὺς ἀκάτιον ἐκπέμψῃ πρὸς τὸν σατράπην Αμούρ, συμμαχίαν αὐτῶν. Ἔπειτα πέν ψας ἠρώτα τὴν βασιλέα, ὅ, τι βούλοιτο διᾷν περί ἑαυτοῦ, συγκεκλεισμένος τε ούτωσὶ πανταχόθεν καὶ μέλλων ἐς τὴν ὑστεραίαν πολιορκεῖσθαι. 1. Ubi Apocaucus ill:rsum imperatorem Ber rhœam usque evasisse cum exercitu accepit, non statim, ut diximus, irrupit in hosticum, sed impetum remisit. Aperto enim Marte pugnare et counminus cum bellicoso 661 milite prælium conscrere non admodum audebat: multitudinem quidem ille secum infinitam habens, sed quæ ab remis maxima ex parte sero in terram translata fuerat. Missa itaque ad Cralem legatione, qui et ipse jam, ut dictum est, imperatori iratus erat, auxiliares illinc copias quietus exspectabat. Verum et Nuvii ostia munierat triremibus a mari objectis, qua parte decurrens amnis aquas in mare evomit; ne forte imperator, cyniba að satrapam Amurium furtim missa, auxilium ab eo peteret. Deinde ad imperatorem misit qui interrog›rent, quiduam ipse de se statueret, ita ex omni parte circumventus et postridie obsilionem passurus. II. At ille: • Non solent, ait, hostes hostibus belli vulgare mysteria. Quia tamen a salibus ad summum belli munus homo indignissimus evectus es, coque fit ut ab experientia militari quam longissime absis, fabulam tibi non illepidam narrabo primum: deinde et ad interrogata tua non dissimulata veritate respondebo, quo clarius ipse intelligas, quam despectus mihi fuerit superbiae tue fastus, et quomodo velim in eo quoque tuam qui dem tibi morem relinquere, meum autem nihi. Est auten, mos tuus, ut mendacio gaudeas: meus, Γ. 'Ο δ' ἀπεκρίνατο, σύνηθες οὐκ εἶναι πρὸς πολεμίους πολεμίοις ἐξαγγέλλειν στρατηγικά μυ στήρια. Όμως ἐπειδήπερ σοι ἐξ ἁλῶν εἰς τὸ στρα τήγιον ἀναξίως πάνω σαυτοῦ παρεληλυθότε στρατιωτικής εμπειρίας ὡς πορρωτάτω βαδίζειν Έπεται, μῦθον ἐρῶ σοι οὐκ ἄμουσον ἔγωγε πρώτον ἔπειτα καὶ περὶ ὧν ἤρου με τἀληθῆ σοι οὐκ ἀπο κρύψομαι. Ένα σαφέστερον εἰδείης αὐτὸς, ὅσῳ περιφρονητικώς ἔσχον ἐγὼ περὶ τὸν ὄγκον τῆς σῆς ὑπερηφανίας, καὶ ὅπως σο! [P. 413] μὲν τὸ σὸν και ταλείπειν ἴδιον ἐθέλω κανταύθα, ἐμοὶ δὲ το μόν. Ἴδιον δὲ σοὶ μὲν ἀεὶ τὸ χαίρειν τοῖς ψεύδεσιν· ἐμοὶ ς ut veritate. Homo quidam, cum aliquando aven Ο δὲ τῇ φύσει τῆς ἀληθείας. Ανήρ τις τῶν αἰθερίων ορνίθων ενός ποτε γενόμενος ἐγκρατής ήρετο αὐτόν, ἐνὶ οἷς ἐστι λογισμοῖς. Ὁ δ᾽ ἀπεκρίνατο· οὐ τὰ ἐμά σε χρεών, ὦ ἄνθρωπε, διερευνον ὅπως ἔχει, ἀλλ' ὅπως ἕξει τὰ σά. Εἴ τι γὰρ ἐγώ μαντικός, ἐρῶ σοι περὶ ἐμαυτοῦ μὲν ἥκιστα, περὶ σοῦ δὲ μάλιστα. Τοῖς μὲν γὰρ τῶν ἀνθρώπων οιωνοσκόποις τέχνην ἀθροί ζειν ἐξ ὀρνίθων ἐπὶ τὸ ἐσόμενον συμβαίνει πολλάκις διά τα καθέδρας αὐτῶν καὶ πτήσεως και κλαγγής, οὐκ ἐπίπαν εἰπεῖν ἐς εἰσφαλὲς πανταχοῦ τῆς τούτων διανοίας ἀπὸ στοχασμοί διασώζειν ἐξ:χνουμένης τὴν κρίνουσαν ψῆφον. Εγώ δ' ὄρνις ὧν οὐκ ἀπὸ κ θέδρας καὶ πτήσεως καὶ κλαγγῆς ἀνάρθρου τὸ μέλλον ἀναγινώσκειν σοι δώσω, πρὸς ἀνάγκας ἐδήλους τε καὶ μὴ πάνω σαφεί; συνωθῶν τε, ἀλλὰ φων εντα χείλη καὶ λόγων έναρθρον δύναμιν. Ακους γούν. cepisset, sciscitabatur ex ea quænam essent eju cogitationes. At illa: Non, inquit, necesse es tibi, o homo, explorare new res quomodo se labeant, sed quomodo se habituræ sint tuæ. Nam si divinandi facultate polleo, dicam tibi de me 662 ipsa quidem minime; de te autem verissime. At es hominibus ii, qui augures sunt, futurorum scientiam ex avibus sæpe colligunt; ex illarum scilie t sede, volatu atque clangore, ita tamen, ut verita tem conjectura omnino et ubique certa assequi mens eorum haud possit. Ego vero, avis quæ sum, non tibi ex sede, aut confuso clangore, ca quæ futura sunt dabo cognoscenda, obscuræ et incerte necessitatis legibus te implicans, sed vocale os et distinctam articulis orationem adhibebo. Andi igitur. Si ne dimiseris, tuus morietur filius sin retiVariorum nolie. Cantacuz llister. lit, ut. cap. 59. Βοιιν. vecligali pra'posilus. Vide notata ad lib. 1, cap. 6. Fuerat nempe Apocanicus primitus salmario DUCANG.

PG 148:887εἰ μὲν ἀπολῦσαί με προθυμηθείης, ὁ παῖς σοι τεθνήξεται· εἰ δὲ κρατεῖν ἐθέλοις, οὐκ ἂν φθάνοις τεθνηκυῖαν θρηνῶν τὴν γυναῖκα. ἐπλήγη τὴν ἀκοὴν ὁ ἀνήρ· καὶ διηπόρει καθ’ ἑαυτὸν, μεγίστην ἑκατέρωθεν ὁρῶν τὴν ἐμβρίθειαν τοῦ παρ’ ἐλπίδα δεινοῦ. ὅμως ἐν ἐκλογῇ δυοῖν γενόμενος ἀφύκτων κακῶν τὸ κουφότερον ὁ ταλαίπωρος εἵλετο, καὶ λύσιν τῷ ὄρνιθι παρασχὼν εὐθὺς ἐθρήνει τὸν παῖδα κείμενον. τοῦ μύθου τοίνυν οὕτως ἔχοντος, ἄκουε καὶ δι’ ὃν ὁ μῦθος εἴρηται λόγον. Ἐπεὶ τῶν στρατιωτικῶν ἐν πείρᾳ γεγένημαι πάλαι πραγμάτων, ὥς γε καὶ αὐτὸς οἶσθα, οἶδα καὶ ὅσην τὴν ἡμερήσιον αὐτὸς ἀεὶ δαπάνην ποιῇ τῶν χρημάτων περί τε τὴν ἑπομένην σοι ναυτικὴν δύναμιν περί τε τὰς πεζικὰς φάλαγγας, καὶ ἐπὶ τούτοις ὅσα τε ἀναλίσκεις καὶ ὅσα ἐς ἀεὶ ἀναλώσεις, συχνὰ περὶ συμμαχίας πρεσβευόμενος πρὸς τὸν ἡγεμόνα τῶν Τριβαλλῶν· καὶ μὴ πρός γε μόνον ἐκεῖνον ἔχων τοῦ χρέους τὸ βίαιον δαψιλεστέραν πέμπειν τὴν δεξιὰν, μὴ δὲ πρός γε δήπου μετ’ ἐκεῖνον τὴν ἡγεμονίδα σύζυγον, ἀλλ’ ἐπὶ τούτοις θωπεύειν ζητεῖν καὶ χρήμασι περιέρχεσθαι τοῖς ἑκάστῳ προσήκουσι τῶν τοῖς ἡγεμόσι παραδυναστευόντων Τριβαλλῶν·

887 (Δ. Ν. 6951, IND. 44] far. 2. Pa: Ed.. 2] 898 nueris, mortuam uxorem statim lugebis. llis homo & Εἰ μὲν ἀπολῦσαι με προθυμηθείης, ὁ παῖς σα auditis perculsus est; et secum anceps deliberabat, gravissimam videns utrinque calamitatem præter spem sibi impendere. Tamen cum ex duobus ine‐ vitabilibus malis alterum ipsi esset eligendum, illud miser elegit, quod erat levius, ac dimissa avi, jacentem subito filium luxit. Ac fabula quidem ita se habet. Accipe jam, quorɛum fabulæ sententia pertineat. Quia rei militaris usum habeo jampridem, ut ipse scis; non ignoro, quantos ipse diurnos sumptus fascias, turn in copias navales, quæ te sequiatur, tum in pedestres legiones: ac præterea, quantum impendus ac semper impensurus sis pecuniæ in illis legationihus, quas petendi auxilii causa ad Triballorum principem frequentes mittis; coactus non solum munera illi pinguiora minere, atque ipsi doinde reginæ ejus nxori, sed præterea 663 ambitiose alulari, ac pecuniis circumvenire singulos quosque necessarios et clientes corum optimalium, qui plurimum possunt apud principes Triballorum. Quæ omnia te, quamvis promptissimum, cedere ac desistere incepto protinus cogent. Exercitus autem mei sunt, primum eæ vires, quæ me perpetuo comitantur, tum etiam tota fere Thessalia. Atqui audiisse te opinor, quantus Thessalorum equitatus quantumque ille in re militari habeat experientiæ, et quomedo sit longis ac multiplicibus bellis exercitatus. Fias ego copias domi sedere, quod necc-sitas urgeret, imperaveram, ne ex duobus, quorum Ο neutrum expediebat, alterum exsisteret; neque enim par esse externo in sulo versantes propriis sumptibus victitare, alieno tempore; neque ab illis agros nostros vastari, ac deleri vites maturo jam fructu direptas; ut fieri ab excrcitibus solet, ponutlari plerumque licentia. Earum quippe rerum direptio dominis quidem damno est ac plurimum nocet; dicipientibus autem parum aut mihil affert utilitatis; imo, ut ita dicam, τεθνήξεται· εἰ δὲ κρατεῖν ἐθέλοις, οὐκ ἂν φθάνοις τεθνηκυίαν θρηνῶν τὴν γυναῖκα. Επλήγη τὴν ἀκοὴν ὁ ἀνήρ· καὶ διηπόρει καθ' ἑαυτὸν, μεγίστην εκατο ρωθεν ἐμῶν τὴν ἐμβρίθειαν τοῦ παρ' ἐλπίδα δεινού, Όμως ἐν ἐκλογῇ δυείν γενόμενος ἀφύκτων κακών τὸ κουφότερον δ ταλαίπωρος είλετο, καὶ λύσιν τῷ Έρνιθι παρασχών εὐθὺς ἐθρήνει τὸν παῖδα κείμενον. Τοῦ μύθου τοίνυν οὕτως ἔχοντος, ἄκους καὶ δι' ἐν ὁ μύθος εἴρηται λόγον. Ἐπεὶ τῶν στρατιωτικῶν ἐν πείρα γεγένημαι πάλαι πραγμάτων, ὡς γε καὶ αὐτ τὸν οἶσθα, οἶδα καὶ ὅσην τὴν ἡμερήσιον αὐτὸς ἀεὶ δαπάνην ποιῇ τῶν χρημάτων περί τε τὴν ἑπομένην σοι ναυτικήν δύναμιν περί τε τὰς πεζικὲς φάλαγ γας, καὶ ἐπὶ τούτοις ὅσα τε ἀναλίσκεις καὶ ὅσα ἐς ἀεὶ ἀναλώσεις, συχνά περὶ συμμαχίας πρεσβευό μενος πρὸς τὸν ἡγεμόνα των Τριβαλλῶν· καὶ μὴ πρός γε μόνον ἐκεῖνον ἔχων τοῦ χρέους τὸ βίαιον δαψιλεστέραν πέμπειν τὴν δεξιάν, μηδὲ πρός γε δήπου μετ᾿ ἐκεῖνον τὴν ἡγεμονίδα σύζυγον, ἀλλ' ἐπὶ τούτοις θωπεύειν ζητεῖν καὶ χρήμασι περιέρ χεσθαι τοῖς ἑκάστῳ προσήκουσι τῶν τοῖς ἡγεμόσι παραδυναστευόντων Τριβαλλών & πάντα σε τὴν ταχίστην ἀπειρηκέναι βιάσονται καὶ μάλα του προθυμούμενον. Τὰ δ' ἐμὲ στρατόπεδα, ή τε περί ἐμὲ διηνεκής δυνάκι; καὶ Θετταλία μικρού πο33. ἀκούειν δ' οἶμαί σε την Θετταλικὴν ἵππων Αλίκη, καὶ ὅσην ἔχει τὴν ἐμπειρίαν ὁ στρατὸς ἐκεῖνος προς τὰ πολέμια, καὶ ὅπως μακρῶν καὶ ποικίλων πολέ μων εἰσὶν ἀθληταί. Ταῦτα δ' οἴκοι καθῆσθαι προσ επετάχειν ἐγὼ μέχρι καὶ ἐς τὸν τῆς χρείας [Ρ. 416] καιρόν, ἵνα δυοῖν οὐδέτερον τῶν οὐ συμφερόντων ἐρῶτο γινόμενον· μήτε γὰρ ἐν ἀλλοτρία τὴν δίαιταν ἄπρακτον τρίβοντας ἐνεῖναι δαπανᾷν ἑαυτοῦ; ἐν οὐ καιρῷ, μήτε τοὺς ἡμετέρους δηοῦν ἀγροὺς καὶ τὰς ἀμπέλους ἐν ἀκμῇ τοῦ καρποῦ καθεστηκυίας Αρκά. ζοντας διαφθείρειν οἷα φιλεῖ τοῖς στρατοπέδοις συμβαίνειν ὡς τὰ πολλὰ διὰ τὴν δημοτικὴν ἀναρχίαν. Ἡ γὰρ τῶν τοιούτων φθορὰ τοῖς μὲν ἔχουσι ζημίαν παρέχει καὶ βλάπτει τὰ μέγιστε· τοῖς δ᾽ ἁρπάζουσι μικρά πολλάκις ἢ οὐδὲν ἔνησεν, ἀλλ' ὡς Επος εἰπεῖν, Labra rigat: medio sed non rigal ore palatum. liæc sunt, quæ mihi militaris disciplinæ alumuo previdere est: tibi autem minime. Cum igitur totas vires in ea impendas, quæ ex re minime sunt, reliquum est, nt in summas tandem angu- | stias adducare, et pecuniarum 664 infinitatem exhaurias in res male cessuras, propter tuam in re militari imperitiam. Mihi vero, in quo imperan li usus cum ætate adolevit, pecuniarum penuria in rerum bene gerendarum opportunitatem cessura est, ac prosperis me successibus tandem tabit. Quæ cum ita sint, consequetur profecto illud, quod in fabula est. Si enim ad sumptus profusos, at minime utiles, simulque ad impende ntia ex bellis pericula respexeris, eoque Byza - Variorum Ita etiam codex Vaticanus: nee m'rum, cum Caco Regius deseriptus sit. Borsis. Χείλεα μέν τ' ἐδίην, ὑπερῴην δ' οὐκ ἐδίηνε ταῦτ᾽ οὖν ἐμοὶ μὲν, στρατιωτικαῖς ἐμπειρίαις συν τεθραμμένῳ, προειδέναι ἔπεισι· σοὶ δ' ού. Διὰ σοὶ μὲν ἐν τοῖς παρέργοις τὴν ὅλην ἰσχὺν περιγίνεται δαπανώντα τελευτἂν εἰς ἀμηχανίαν, καὶ τὴν τῶν χρημάτων ἀπειρίαν κενοῦν εἰς πράξεις κακοπρα γούσα;, δι' ἀπειρίαν τοῦ στρατηγεῖν, ἐμοὶ δ' ἐμ πειρίαις συντεθραμμένων στρατηγικαῖς τὴν τῶν χρημάτων ἔνδειαν πράξεων ευπορίαν ποιείσθαι χρηστῶν καὶ πλοῦτον κατορθωμάτων τὸ τέλος ἐνδεί. κνυσθαι. Τούτων δ' οὕτως ἐχόντων, Εξεται δή σου λοιπὸν τὸ τοῦ μύθου. Εἰ μὲν γὰρ ἐπιδῶν πρὸς τὸ τῆς δαπάνης πολύχουν μὲν, ανόνητον δε, καὶ άμε πρὸς τοὺς ἐπιέντας ἐκ τῶν πολέμων κινδύνους, και λινδρομεῖν τὴν ταχίστην ἐθελήσειας ἐς Βυζάντι notæ. "A máv:2 21 101. Vatican. Borvix. Homer. Hund. xxi, 195.

ἃ πάντα σε τὴν ταχίστην ἀπειρηκέναι βιάσονται καὶ μάλα τοι προθυμούμενον. Τὰ δ’ ἐμὰ στρατόπεδα, ἥ τε περὶ ἐμὲ διηνεκὴς δύναμις καὶ Θετταλία μικροῦ πᾶσα. ἀκούειν δ’ οἶμαί σε τὴν Θετταλικὴν ἵππον ἡλίκη, καὶ ὅσην ἔχει τὴν ἐμπειρίαν ὁ στρατὸς ἐκεῖνος πρὸς τὰ πολέμια, καὶ ὅπως μακρῶν καὶ ποικίλων πολέμων εἰσὶν ἀθληταί. ταῦτα δ’ οἴκοι καθῆσθαι προσετετάχειν ἐγὼ μέχρι καὶ ἐς τὸν τῆς χρείας καιρὸν, ἵνα δυοῖν οὐδέτερον τῶν οὐ συμφερόντων ὁρῷτο γινόμενον· μήτε γὰρ ἐν ἀλλοτρίᾳ τὴν δίαιταν ἄπρακτον τρίβοντας ἐνεῖναι δαπανᾷν ἑαυτοὺς ἐν οὐ καιρῷ, μήτε τοὺς ἡμετέρους δῃοῦν ἀγροὺς καὶ τὰς ἀμπέλους ἐν ἀκμῇ τοῦ καρποῦ καθεστηκυίας ἁρπάζοντας διαφθείρειν· οἷα φιλεῖ τοῖς στρατοπέδοις συμβαίνειν ὡς τὰ πολλὰ διὰ τὴν δημοτικὴν ἀναρχίαν. ἡ γὰρ τῶν τοιούτων φθορὰ τοῖς μὲν ἔχουσι ζημίαν παρέχει καὶ βλάπτει τὰ μέγιστα· τοῖς δ’ ἁρπάζουσι μικρὰ πολλάκις ἢ οὐδὲν ὤνησεν, ἀλλ’ ὡς ἔπος εἰπεῖν, Χείλεα μέν τ’ ἐδίην’, ὑπερῴην δ’ οὐκ ἐδίηνε. ταῦτ’ οὖν ἐμοὶ μὲν, στρατιωτικαῖς ἐμπειρίαις συντεθραμμένῳ, προειδέναι ἔπεισι· σοὶ δ’ οὔ.

887 (Δ. Ν. 6951, IND. 44] far. 2. Pa: Ed.. 2] 898 nueris, mortuam uxorem statim lugebis. llis homo & Εἰ μὲν ἀπολῦσαι με προθυμηθείης, ὁ παῖς σα auditis perculsus est; et secum anceps deliberabat, gravissimam videns utrinque calamitatem præter spem sibi impendere. Tamen cum ex duobus ine‐ vitabilibus malis alterum ipsi esset eligendum, illud miser elegit, quod erat levius, ac dimissa avi, jacentem subito filium luxit. Ac fabula quidem ita se habet. Accipe jam, quorɛum fabulæ sententia pertineat. Quia rei militaris usum habeo jampridem, ut ipse scis; non ignoro, quantos ipse diurnos sumptus fascias, turn in copias navales, quæ te sequiatur, tum in pedestres legiones: ac præterea, quantum impendus ac semper impensurus sis pecuniæ in illis legationihus, quas petendi auxilii causa ad Triballorum principem frequentes mittis; coactus non solum munera illi pinguiora minere, atque ipsi doinde reginæ ejus nxori, sed præterea 663 ambitiose alulari, ac pecuniis circumvenire singulos quosque necessarios et clientes corum optimalium, qui plurimum possunt apud principes Triballorum. Quæ omnia te, quamvis promptissimum, cedere ac desistere incepto protinus cogent. Exercitus autem mei sunt, primum eæ vires, quæ me perpetuo comitantur, tum etiam tota fere Thessalia. Atqui audiisse te opinor, quantus Thessalorum equitatus quantumque ille in re militari habeat experientiæ, et quomedo sit longis ac multiplicibus bellis exercitatus. Fias ego copias domi sedere, quod necc-sitas urgeret, imperaveram, ne ex duobus, quorum Ο neutrum expediebat, alterum exsisteret; neque enim par esse externo in sulo versantes propriis sumptibus victitare, alieno tempore; neque ab illis agros nostros vastari, ac deleri vites maturo jam fructu direptas; ut fieri ab excrcitibus solet, ponutlari plerumque licentia. Earum quippe rerum direptio dominis quidem damno est ac plurimum nocet; dicipientibus autem parum aut mihil affert utilitatis; imo, ut ita dicam, τεθνήξεται· εἰ δὲ κρατεῖν ἐθέλοις, οὐκ ἂν φθάνοις τεθνηκυίαν θρηνῶν τὴν γυναῖκα. Επλήγη τὴν ἀκοὴν ὁ ἀνήρ· καὶ διηπόρει καθ' ἑαυτὸν, μεγίστην εκατο ρωθεν ἐμῶν τὴν ἐμβρίθειαν τοῦ παρ' ἐλπίδα δεινού, Όμως ἐν ἐκλογῇ δυείν γενόμενος ἀφύκτων κακών τὸ κουφότερον δ ταλαίπωρος είλετο, καὶ λύσιν τῷ Έρνιθι παρασχών εὐθὺς ἐθρήνει τὸν παῖδα κείμενον. Τοῦ μύθου τοίνυν οὕτως ἔχοντος, ἄκους καὶ δι' ἐν ὁ μύθος εἴρηται λόγον. Ἐπεὶ τῶν στρατιωτικῶν ἐν πείρα γεγένημαι πάλαι πραγμάτων, ὡς γε καὶ αὐτ τὸν οἶσθα, οἶδα καὶ ὅσην τὴν ἡμερήσιον αὐτὸς ἀεὶ δαπάνην ποιῇ τῶν χρημάτων περί τε τὴν ἑπομένην σοι ναυτικήν δύναμιν περί τε τὰς πεζικὲς φάλαγ γας, καὶ ἐπὶ τούτοις ὅσα τε ἀναλίσκεις καὶ ὅσα ἐς ἀεὶ ἀναλώσεις, συχνά περὶ συμμαχίας πρεσβευό μενος πρὸς τὸν ἡγεμόνα των Τριβαλλῶν· καὶ μὴ πρός γε μόνον ἐκεῖνον ἔχων τοῦ χρέους τὸ βίαιον δαψιλεστέραν πέμπειν τὴν δεξιάν, μηδὲ πρός γε δήπου μετ᾿ ἐκεῖνον τὴν ἡγεμονίδα σύζυγον, ἀλλ' ἐπὶ τούτοις θωπεύειν ζητεῖν καὶ χρήμασι περιέρ χεσθαι τοῖς ἑκάστῳ προσήκουσι τῶν τοῖς ἡγεμόσι παραδυναστευόντων Τριβαλλών & πάντα σε τὴν ταχίστην ἀπειρηκέναι βιάσονται καὶ μάλα του προθυμούμενον. Τὰ δ' ἐμὲ στρατόπεδα, ή τε περί ἐμὲ διηνεκής δυνάκι; καὶ Θετταλία μικρού πο33. ἀκούειν δ' οἶμαί σε την Θετταλικὴν ἵππων Αλίκη, καὶ ὅσην ἔχει τὴν ἐμπειρίαν ὁ στρατὸς ἐκεῖνος προς τὰ πολέμια, καὶ ὅπως μακρῶν καὶ ποικίλων πολέ μων εἰσὶν ἀθληταί. Ταῦτα δ' οἴκοι καθῆσθαι προσ επετάχειν ἐγὼ μέχρι καὶ ἐς τὸν τῆς χρείας [Ρ. 416] καιρόν, ἵνα δυοῖν οὐδέτερον τῶν οὐ συμφερόντων ἐρῶτο γινόμενον· μήτε γὰρ ἐν ἀλλοτρία τὴν δίαιταν ἄπρακτον τρίβοντας ἐνεῖναι δαπανᾷν ἑαυτοῦ; ἐν οὐ καιρῷ, μήτε τοὺς ἡμετέρους δηοῦν ἀγροὺς καὶ τὰς ἀμπέλους ἐν ἀκμῇ τοῦ καρποῦ καθεστηκυίας Αρκά. ζοντας διαφθείρειν οἷα φιλεῖ τοῖς στρατοπέδοις συμβαίνειν ὡς τὰ πολλὰ διὰ τὴν δημοτικὴν ἀναρχίαν. Ἡ γὰρ τῶν τοιούτων φθορὰ τοῖς μὲν ἔχουσι ζημίαν παρέχει καὶ βλάπτει τὰ μέγιστε· τοῖς δ᾽ ἁρπάζουσι μικρά πολλάκις ἢ οὐδὲν ἔνησεν, ἀλλ' ὡς Επος εἰπεῖν, Labra rigat: medio sed non rigal ore palatum. liæc sunt, quæ mihi militaris disciplinæ alumuo previdere est: tibi autem minime. Cum igitur totas vires in ea impendas, quæ ex re minime sunt, reliquum est, nt in summas tandem angu- | stias adducare, et pecuniarum 664 infinitatem exhaurias in res male cessuras, propter tuam in re militari imperitiam. Mihi vero, in quo imperan li usus cum ætate adolevit, pecuniarum penuria in rerum bene gerendarum opportunitatem cessura est, ac prosperis me successibus tandem tabit. Quæ cum ita sint, consequetur profecto illud, quod in fabula est. Si enim ad sumptus profusos, at minime utiles, simulque ad impende ntia ex bellis pericula respexeris, eoque Byza - Variorum Ita etiam codex Vaticanus: nee m'rum, cum Caco Regius deseriptus sit. Borsis. Χείλεα μέν τ' ἐδίην, ὑπερῴην δ' οὐκ ἐδίηνε ταῦτ᾽ οὖν ἐμοὶ μὲν, στρατιωτικαῖς ἐμπειρίαις συν τεθραμμένῳ, προειδέναι ἔπεισι· σοὶ δ' ού. Διὰ σοὶ μὲν ἐν τοῖς παρέργοις τὴν ὅλην ἰσχὺν περιγίνεται δαπανώντα τελευτἂν εἰς ἀμηχανίαν, καὶ τὴν τῶν χρημάτων ἀπειρίαν κενοῦν εἰς πράξεις κακοπρα γούσα;, δι' ἀπειρίαν τοῦ στρατηγεῖν, ἐμοὶ δ' ἐμ πειρίαις συντεθραμμένων στρατηγικαῖς τὴν τῶν χρημάτων ἔνδειαν πράξεων ευπορίαν ποιείσθαι χρηστῶν καὶ πλοῦτον κατορθωμάτων τὸ τέλος ἐνδεί. κνυσθαι. Τούτων δ' οὕτως ἐχόντων, Εξεται δή σου λοιπὸν τὸ τοῦ μύθου. Εἰ μὲν γὰρ ἐπιδῶν πρὸς τὸ τῆς δαπάνης πολύχουν μὲν, ανόνητον δε, καὶ άμε πρὸς τοὺς ἐπιέντας ἐκ τῶν πολέμων κινδύνους, και λινδρομεῖν τὴν ταχίστην ἐθελήσειας ἐς Βυζάντι notæ. "A máv:2 21 101. Vatican. Borvix. Homer. Hund. xxi, 195.

Διὸ σοὶ μὲν ἐν τοῖς παρέργοις τὴν ὅλην ἰσχὺν περιγίνεται δαπανῶντι τελευτᾷν εἰς ἀμηχανίαν, καὶ τὴν τῶν χρημάτων ἀπειρίαν κενοῦν εἰς πράξεις κακοπραγούσας, δι’ ἀπειρίαν τοῦ στρατηγεῖν· ἐμοὶ δ’ ἐμπειρίαις συντεθραμμένῳ στρατηγικαῖς τὴν τῶν χρημάτων ἔνδειαν πράξεων εὐπορίαν ποιεῖσθαι χρηστῶν καὶ πλοῦτον κατορθωμάτων τὸ τέλος ἐνδείκνυσθαι. τούτων δ’ οὕτως ἐχόντων, ἕψεται δή σοι λοιπὸν τὸ τοῦ μύθου. εἰ μὲν γὰρ ἀπιδὼν πρὸς τὸ τῆς δαπάνης πολύχουν μὲν, ἀνόνητον δὲ, καὶ ἅμα πρὸς τοὺς ἐπιόντας ἐκ τῶν πολέμων κινδύνους, παλινδρομεῖν τὴν ταχίστην ἐθελήσειας ἐς Βυζάντιον οἴκαδε, συμψήφῳ δι’ ἀπόγνωσιν τῇ ἀνάγκῃ χρησάμενος, μακρὸν μὲν ὀφλήσεις τὸν γέλωτα· αἰσχρὸν γάρ φασιν Ὁμηρίδαι, δηρόν τε μένειν κενεόν τε νέεσθαι. καὶ πρός γε ζημιώσῃ τὰς πόλεις, ἃς ἐπιὼν αὐτὸς ἀπονητὶ καθέξειν ἐλπίζω.

887 (Δ. Ν. 6951, IND. 44] far. 2. Pa: Ed.. 2] 898 nueris, mortuam uxorem statim lugebis. llis homo & Εἰ μὲν ἀπολῦσαι με προθυμηθείης, ὁ παῖς σα auditis perculsus est; et secum anceps deliberabat, gravissimam videns utrinque calamitatem præter spem sibi impendere. Tamen cum ex duobus ine‐ vitabilibus malis alterum ipsi esset eligendum, illud miser elegit, quod erat levius, ac dimissa avi, jacentem subito filium luxit. Ac fabula quidem ita se habet. Accipe jam, quorɛum fabulæ sententia pertineat. Quia rei militaris usum habeo jampridem, ut ipse scis; non ignoro, quantos ipse diurnos sumptus fascias, turn in copias navales, quæ te sequiatur, tum in pedestres legiones: ac præterea, quantum impendus ac semper impensurus sis pecuniæ in illis legationihus, quas petendi auxilii causa ad Triballorum principem frequentes mittis; coactus non solum munera illi pinguiora minere, atque ipsi doinde reginæ ejus nxori, sed præterea 663 ambitiose alulari, ac pecuniis circumvenire singulos quosque necessarios et clientes corum optimalium, qui plurimum possunt apud principes Triballorum. Quæ omnia te, quamvis promptissimum, cedere ac desistere incepto protinus cogent. Exercitus autem mei sunt, primum eæ vires, quæ me perpetuo comitantur, tum etiam tota fere Thessalia. Atqui audiisse te opinor, quantus Thessalorum equitatus quantumque ille in re militari habeat experientiæ, et quomedo sit longis ac multiplicibus bellis exercitatus. Fias ego copias domi sedere, quod necc-sitas urgeret, imperaveram, ne ex duobus, quorum Ο neutrum expediebat, alterum exsisteret; neque enim par esse externo in sulo versantes propriis sumptibus victitare, alieno tempore; neque ab illis agros nostros vastari, ac deleri vites maturo jam fructu direptas; ut fieri ab excrcitibus solet, ponutlari plerumque licentia. Earum quippe rerum direptio dominis quidem damno est ac plurimum nocet; dicipientibus autem parum aut mihil affert utilitatis; imo, ut ita dicam, τεθνήξεται· εἰ δὲ κρατεῖν ἐθέλοις, οὐκ ἂν φθάνοις τεθνηκυίαν θρηνῶν τὴν γυναῖκα. Επλήγη τὴν ἀκοὴν ὁ ἀνήρ· καὶ διηπόρει καθ' ἑαυτὸν, μεγίστην εκατο ρωθεν ἐμῶν τὴν ἐμβρίθειαν τοῦ παρ' ἐλπίδα δεινού, Όμως ἐν ἐκλογῇ δυείν γενόμενος ἀφύκτων κακών τὸ κουφότερον δ ταλαίπωρος είλετο, καὶ λύσιν τῷ Έρνιθι παρασχών εὐθὺς ἐθρήνει τὸν παῖδα κείμενον. Τοῦ μύθου τοίνυν οὕτως ἔχοντος, ἄκους καὶ δι' ἐν ὁ μύθος εἴρηται λόγον. Ἐπεὶ τῶν στρατιωτικῶν ἐν πείρα γεγένημαι πάλαι πραγμάτων, ὡς γε καὶ αὐτ τὸν οἶσθα, οἶδα καὶ ὅσην τὴν ἡμερήσιον αὐτὸς ἀεὶ δαπάνην ποιῇ τῶν χρημάτων περί τε τὴν ἑπομένην σοι ναυτικήν δύναμιν περί τε τὰς πεζικὲς φάλαγ γας, καὶ ἐπὶ τούτοις ὅσα τε ἀναλίσκεις καὶ ὅσα ἐς ἀεὶ ἀναλώσεις, συχνά περὶ συμμαχίας πρεσβευό μενος πρὸς τὸν ἡγεμόνα των Τριβαλλῶν· καὶ μὴ πρός γε μόνον ἐκεῖνον ἔχων τοῦ χρέους τὸ βίαιον δαψιλεστέραν πέμπειν τὴν δεξιάν, μηδὲ πρός γε δήπου μετ᾿ ἐκεῖνον τὴν ἡγεμονίδα σύζυγον, ἀλλ' ἐπὶ τούτοις θωπεύειν ζητεῖν καὶ χρήμασι περιέρ χεσθαι τοῖς ἑκάστῳ προσήκουσι τῶν τοῖς ἡγεμόσι παραδυναστευόντων Τριβαλλών & πάντα σε τὴν ταχίστην ἀπειρηκέναι βιάσονται καὶ μάλα του προθυμούμενον. Τὰ δ' ἐμὲ στρατόπεδα, ή τε περί ἐμὲ διηνεκής δυνάκι; καὶ Θετταλία μικρού πο33. ἀκούειν δ' οἶμαί σε την Θετταλικὴν ἵππων Αλίκη, καὶ ὅσην ἔχει τὴν ἐμπειρίαν ὁ στρατὸς ἐκεῖνος προς τὰ πολέμια, καὶ ὅπως μακρῶν καὶ ποικίλων πολέ μων εἰσὶν ἀθληταί. Ταῦτα δ' οἴκοι καθῆσθαι προσ επετάχειν ἐγὼ μέχρι καὶ ἐς τὸν τῆς χρείας [Ρ. 416] καιρόν, ἵνα δυοῖν οὐδέτερον τῶν οὐ συμφερόντων ἐρῶτο γινόμενον· μήτε γὰρ ἐν ἀλλοτρία τὴν δίαιταν ἄπρακτον τρίβοντας ἐνεῖναι δαπανᾷν ἑαυτοῦ; ἐν οὐ καιρῷ, μήτε τοὺς ἡμετέρους δηοῦν ἀγροὺς καὶ τὰς ἀμπέλους ἐν ἀκμῇ τοῦ καρποῦ καθεστηκυίας Αρκά. ζοντας διαφθείρειν οἷα φιλεῖ τοῖς στρατοπέδοις συμβαίνειν ὡς τὰ πολλὰ διὰ τὴν δημοτικὴν ἀναρχίαν. Ἡ γὰρ τῶν τοιούτων φθορὰ τοῖς μὲν ἔχουσι ζημίαν παρέχει καὶ βλάπτει τὰ μέγιστε· τοῖς δ᾽ ἁρπάζουσι μικρά πολλάκις ἢ οὐδὲν ἔνησεν, ἀλλ' ὡς Επος εἰπεῖν, Labra rigat: medio sed non rigal ore palatum. liæc sunt, quæ mihi militaris disciplinæ alumuo previdere est: tibi autem minime. Cum igitur totas vires in ea impendas, quæ ex re minime sunt, reliquum est, nt in summas tandem angu- | stias adducare, et pecuniarum 664 infinitatem exhaurias in res male cessuras, propter tuam in re militari imperitiam. Mihi vero, in quo imperan li usus cum ætate adolevit, pecuniarum penuria in rerum bene gerendarum opportunitatem cessura est, ac prosperis me successibus tandem tabit. Quæ cum ita sint, consequetur profecto illud, quod in fabula est. Si enim ad sumptus profusos, at minime utiles, simulque ad impende ntia ex bellis pericula respexeris, eoque Byza - Variorum Ita etiam codex Vaticanus: nee m'rum, cum Caco Regius deseriptus sit. Borsis. Χείλεα μέν τ' ἐδίην, ὑπερῴην δ' οὐκ ἐδίηνε ταῦτ᾽ οὖν ἐμοὶ μὲν, στρατιωτικαῖς ἐμπειρίαις συν τεθραμμένῳ, προειδέναι ἔπεισι· σοὶ δ' ού. Διὰ σοὶ μὲν ἐν τοῖς παρέργοις τὴν ὅλην ἰσχὺν περιγίνεται δαπανώντα τελευτἂν εἰς ἀμηχανίαν, καὶ τὴν τῶν χρημάτων ἀπειρίαν κενοῦν εἰς πράξεις κακοπρα γούσα;, δι' ἀπειρίαν τοῦ στρατηγεῖν, ἐμοὶ δ' ἐμ πειρίαις συντεθραμμένων στρατηγικαῖς τὴν τῶν χρημάτων ἔνδειαν πράξεων ευπορίαν ποιείσθαι χρηστῶν καὶ πλοῦτον κατορθωμάτων τὸ τέλος ἐνδεί. κνυσθαι. Τούτων δ' οὕτως ἐχόντων, Εξεται δή σου λοιπὸν τὸ τοῦ μύθου. Εἰ μὲν γὰρ ἐπιδῶν πρὸς τὸ τῆς δαπάνης πολύχουν μὲν, ανόνητον δε, καὶ άμε πρὸς τοὺς ἐπιέντας ἐκ τῶν πολέμων κινδύνους, και λινδρομεῖν τὴν ταχίστην ἐθελήσειας ἐς Βυζάντι notæ. "A máv:2 21 101. Vatican. Borvix. Homer. Hund. xxi, 195.

Chapter VIIICaput VIII

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

εἰ δὲ τὸ μὴ τοιούτοις περιπεπτωκέναι κινδύνοις ὁμοῦ καὶ ὀνείδεσι φυλαττόμενος παραμένειν ἔτι φιλονεικοίης, οὐκ ἂν φθάνοις μετὰ τοῦ γέλωτα ὄφλειν μακρὸν καὶ τὴν κεφαλὴν ἀφαιρούμενος, καὶ βιαίως οὕτως ἀποῤῥηγνὺς τὴν ψυχὴν, ἐπειδὰν κυκλωθεῖσα ἡ πόλις, τὸ σὸν νῦν ὁρμητήριον, ἔκ τε γῆς καὶ θαλάττης μετὰ πολλῶν ἐπιόντος ἐμοῦ τῶν δυνάμεων, ἐπὶ τὸν αἴτιον τρέψηταί σε τὴν ὀργήν. Μεταπέμψομαι γὰρ οὐ Θετταλικὴν μόνον ἵππον, καὶ ὅσα ἐκεῖθεν στρατόπεδα, ἀλλὰ σοῦ γε εἵνεκα καὶ Περσικὰς ἐξ Ἀσίας δυνάμεις. σὺ γὰρ ἤδη τοῦτ’ ἐπεπράχεις πρῶτος, καθ’ ὁμοφύλων δι’ ἐμὲ Περσικὴν ἐλάσας δύναμιν. τὸ δ’ ἐκ τῶν ὁμοίων τὸν ἀδικήσαντ’ ἀμύνεσθαι, εἰ μὲν ἀνενέγκλητον εἶναι κρίνοις αὐτὸς, ἀθῶος ἐγὼ, καὶ πρὸς αὐτῶν τὴν μαρτυρίαν τοῦ συγκεχωρηκότος λαμβάνω τῶν βασκαινόντων.

887 (Δ. Ν. 6951, IND. 44] far. 2. Pa: Ed.. 2] 898 nueris, mortuam uxorem statim lugebis. llis homo & Εἰ μὲν ἀπολῦσαι με προθυμηθείης, ὁ παῖς σα auditis perculsus est; et secum anceps deliberabat, gravissimam videns utrinque calamitatem præter spem sibi impendere. Tamen cum ex duobus ine‐ vitabilibus malis alterum ipsi esset eligendum, illud miser elegit, quod erat levius, ac dimissa avi, jacentem subito filium luxit. Ac fabula quidem ita se habet. Accipe jam, quorɛum fabulæ sententia pertineat. Quia rei militaris usum habeo jampridem, ut ipse scis; non ignoro, quantos ipse diurnos sumptus fascias, turn in copias navales, quæ te sequiatur, tum in pedestres legiones: ac præterea, quantum impendus ac semper impensurus sis pecuniæ in illis legationihus, quas petendi auxilii causa ad Triballorum principem frequentes mittis; coactus non solum munera illi pinguiora minere, atque ipsi doinde reginæ ejus nxori, sed præterea 663 ambitiose alulari, ac pecuniis circumvenire singulos quosque necessarios et clientes corum optimalium, qui plurimum possunt apud principes Triballorum. Quæ omnia te, quamvis promptissimum, cedere ac desistere incepto protinus cogent. Exercitus autem mei sunt, primum eæ vires, quæ me perpetuo comitantur, tum etiam tota fere Thessalia. Atqui audiisse te opinor, quantus Thessalorum equitatus quantumque ille in re militari habeat experientiæ, et quomedo sit longis ac multiplicibus bellis exercitatus. Fias ego copias domi sedere, quod necc-sitas urgeret, imperaveram, ne ex duobus, quorum Ο neutrum expediebat, alterum exsisteret; neque enim par esse externo in sulo versantes propriis sumptibus victitare, alieno tempore; neque ab illis agros nostros vastari, ac deleri vites maturo jam fructu direptas; ut fieri ab excrcitibus solet, ponutlari plerumque licentia. Earum quippe rerum direptio dominis quidem damno est ac plurimum nocet; dicipientibus autem parum aut mihil affert utilitatis; imo, ut ita dicam, τεθνήξεται· εἰ δὲ κρατεῖν ἐθέλοις, οὐκ ἂν φθάνοις τεθνηκυίαν θρηνῶν τὴν γυναῖκα. Επλήγη τὴν ἀκοὴν ὁ ἀνήρ· καὶ διηπόρει καθ' ἑαυτὸν, μεγίστην εκατο ρωθεν ἐμῶν τὴν ἐμβρίθειαν τοῦ παρ' ἐλπίδα δεινού, Όμως ἐν ἐκλογῇ δυείν γενόμενος ἀφύκτων κακών τὸ κουφότερον δ ταλαίπωρος είλετο, καὶ λύσιν τῷ Έρνιθι παρασχών εὐθὺς ἐθρήνει τὸν παῖδα κείμενον. Τοῦ μύθου τοίνυν οὕτως ἔχοντος, ἄκους καὶ δι' ἐν ὁ μύθος εἴρηται λόγον. Ἐπεὶ τῶν στρατιωτικῶν ἐν πείρα γεγένημαι πάλαι πραγμάτων, ὡς γε καὶ αὐτ τὸν οἶσθα, οἶδα καὶ ὅσην τὴν ἡμερήσιον αὐτὸς ἀεὶ δαπάνην ποιῇ τῶν χρημάτων περί τε τὴν ἑπομένην σοι ναυτικήν δύναμιν περί τε τὰς πεζικὲς φάλαγ γας, καὶ ἐπὶ τούτοις ὅσα τε ἀναλίσκεις καὶ ὅσα ἐς ἀεὶ ἀναλώσεις, συχνά περὶ συμμαχίας πρεσβευό μενος πρὸς τὸν ἡγεμόνα των Τριβαλλῶν· καὶ μὴ πρός γε μόνον ἐκεῖνον ἔχων τοῦ χρέους τὸ βίαιον δαψιλεστέραν πέμπειν τὴν δεξιάν, μηδὲ πρός γε δήπου μετ᾿ ἐκεῖνον τὴν ἡγεμονίδα σύζυγον, ἀλλ' ἐπὶ τούτοις θωπεύειν ζητεῖν καὶ χρήμασι περιέρ χεσθαι τοῖς ἑκάστῳ προσήκουσι τῶν τοῖς ἡγεμόσι παραδυναστευόντων Τριβαλλών & πάντα σε τὴν ταχίστην ἀπειρηκέναι βιάσονται καὶ μάλα του προθυμούμενον. Τὰ δ' ἐμὲ στρατόπεδα, ή τε περί ἐμὲ διηνεκής δυνάκι; καὶ Θετταλία μικρού πο33. ἀκούειν δ' οἶμαί σε την Θετταλικὴν ἵππων Αλίκη, καὶ ὅσην ἔχει τὴν ἐμπειρίαν ὁ στρατὸς ἐκεῖνος προς τὰ πολέμια, καὶ ὅπως μακρῶν καὶ ποικίλων πολέ μων εἰσὶν ἀθληταί. Ταῦτα δ' οἴκοι καθῆσθαι προσ επετάχειν ἐγὼ μέχρι καὶ ἐς τὸν τῆς χρείας [Ρ. 416] καιρόν, ἵνα δυοῖν οὐδέτερον τῶν οὐ συμφερόντων ἐρῶτο γινόμενον· μήτε γὰρ ἐν ἀλλοτρία τὴν δίαιταν ἄπρακτον τρίβοντας ἐνεῖναι δαπανᾷν ἑαυτοῦ; ἐν οὐ καιρῷ, μήτε τοὺς ἡμετέρους δηοῦν ἀγροὺς καὶ τὰς ἀμπέλους ἐν ἀκμῇ τοῦ καρποῦ καθεστηκυίας Αρκά. ζοντας διαφθείρειν οἷα φιλεῖ τοῖς στρατοπέδοις συμβαίνειν ὡς τὰ πολλὰ διὰ τὴν δημοτικὴν ἀναρχίαν. Ἡ γὰρ τῶν τοιούτων φθορὰ τοῖς μὲν ἔχουσι ζημίαν παρέχει καὶ βλάπτει τὰ μέγιστε· τοῖς δ᾽ ἁρπάζουσι μικρά πολλάκις ἢ οὐδὲν ἔνησεν, ἀλλ' ὡς Επος εἰπεῖν, Labra rigat: medio sed non rigal ore palatum. liæc sunt, quæ mihi militaris disciplinæ alumuo previdere est: tibi autem minime. Cum igitur totas vires in ea impendas, quæ ex re minime sunt, reliquum est, nt in summas tandem angu- | stias adducare, et pecuniarum 664 infinitatem exhaurias in res male cessuras, propter tuam in re militari imperitiam. Mihi vero, in quo imperan li usus cum ætate adolevit, pecuniarum penuria in rerum bene gerendarum opportunitatem cessura est, ac prosperis me successibus tandem tabit. Quæ cum ita sint, consequetur profecto illud, quod in fabula est. Si enim ad sumptus profusos, at minime utiles, simulque ad impende ntia ex bellis pericula respexeris, eoque Byza - Variorum Ita etiam codex Vaticanus: nee m'rum, cum Caco Regius deseriptus sit. Borsis. Χείλεα μέν τ' ἐδίην, ὑπερῴην δ' οὐκ ἐδίηνε ταῦτ᾽ οὖν ἐμοὶ μὲν, στρατιωτικαῖς ἐμπειρίαις συν τεθραμμένῳ, προειδέναι ἔπεισι· σοὶ δ' ού. Διὰ σοὶ μὲν ἐν τοῖς παρέργοις τὴν ὅλην ἰσχὺν περιγίνεται δαπανώντα τελευτἂν εἰς ἀμηχανίαν, καὶ τὴν τῶν χρημάτων ἀπειρίαν κενοῦν εἰς πράξεις κακοπρα γούσα;, δι' ἀπειρίαν τοῦ στρατηγεῖν, ἐμοὶ δ' ἐμ πειρίαις συντεθραμμένων στρατηγικαῖς τὴν τῶν χρημάτων ἔνδειαν πράξεων ευπορίαν ποιείσθαι χρηστῶν καὶ πλοῦτον κατορθωμάτων τὸ τέλος ἐνδεί. κνυσθαι. Τούτων δ' οὕτως ἐχόντων, Εξεται δή σου λοιπὸν τὸ τοῦ μύθου. Εἰ μὲν γὰρ ἐπιδῶν πρὸς τὸ τῆς δαπάνης πολύχουν μὲν, ανόνητον δε, καὶ άμε πρὸς τοὺς ἐπιέντας ἐκ τῶν πολέμων κινδύνους, και λινδρομεῖν τὴν ταχίστην ἐθελήσειας ἐς Βυζάντι notæ. "A máv:2 21 101. Vatican. Borvix. Homer. Hund. xxi, 195.

PG 148:889εἰ δ’ εἰς ἐγκλήματος λόγον ἀνάγεις τοὐμὸν πρᾶγμα, ὥρα σοι λογίζεσθαι, πηλίκων καὶ ὅσων τῶν ἐγκλημάτων ὑπεύθυνον σὺ σαυτὸν ἐπεπράχεις ἐθελοντὴς, κατά τε μηδὲν ἀδικοῦντος ὅπλα τοσαῦτα κινῶν ἀσεβῶν ἀναμὶξ καὶ ὁμοφύλων, καὶ πάντων ἀφειδῶν χρημάτων, καὶ πᾶσαν Ῥωμαίων γῆν διαφθείρων, καὶ νεὼς καθαιρῶν, καὶ μιασμάτων ἐμπιπλὰς ἱερὰ, καὶ πολυτρόπως τοῖς θείοις ἐμπαροινῶν, καὶ πάσης πολιὰν εὐγενείας ἐκ μέσου ποιῶν, καὶ πάντα φύρδην ἄνω καὶ κάτω κυκῶν καὶ διαστρέφων· ἵνα τί γένηται; ἵνα σὺ μόναρχος καταστῇς, μείζοσιν ἢ κατὰ σὲ καὶ τὴν τύχην τὴν σὴν ἐπιβάλλων πράγμασι. τῆς ἀπονοίας· ὥσπερ ἂν εἰ μηδεὶς τῶν γινομένων ἐπόπτης δίκαιος ἦν, καὶ πάντα διοικῶν πρὸς τὸ βέλτιον, ἀλλ’ ἀκυβέρνητον εἶχε τὸ πᾶν καὶ πλημμελῆ τὴν φοράν. Καὶ ταῦτ’ οὐδὲ πρὸς τὰς ἐμὰς φυγὰς καὶ τύχας ἀπιδὼν συνέσεως ὁτιοῦν εἰς δυσώπησιν ἐδυνήθης λαβεῖν, ὅπως τοὺς μὲν φίλους, καὶ πολλὰς ὀφείλοντας ἔμοιγε χάριτας, ὡς πολεμίους ἐξώπλισε κατ’ ἐμοῦ τὸ μανιῶδες τῆς γνώμης· τοὺς δ’ ἐχθροὺς καὶ δυσμενεῖς, ὑφ’ ὧν μοι προσῆκε πάσχειν μᾶλλον κακῶς, φίλους αἱ τῆς δίκης πλάστιγγες ἔδειξαν ἀκριβεῖς·

[A c. 15451 BYZANTINE HISTORIE LIB. XIII. εἴκαδε, συμψήφω δι' ἀπόγνωσιν τῇ ἀνάγκῃ χρησι- Λ tium reverti quam μῖνος, μακρὸν μὲν ἐφλήσεις τὸν γέλωτα· αἰσχρόν γέρ φασιν Ομηρίδας, (4. 3. FALFOL. 2] 890 celerrime volueris, auctorem præ desperatione secutus necessitatem, maximus erit de te risus turpe enim esse Homerida dictilant, mansisse diu vacuumque reverti. Ac præterea urbes amissurus es, quas ego obeundo nullo ut spero labore capturus sum. Si vero, dum caves ne in illa pericula simul ac probra incidas, pertinaciter adhuc manseris'; non poteris facere, quin præter risum de te multum capite etiam pleclaris animamque ita violento fato elfundas: tum videlicet cum urbs, tuum nunc perfugium, undique circumsessa, urgente me magnis cum copiis terra ac mari, in te, qui malorum auctor fueris, iran δηρόν τε μένειν κενεόν τα νέεσθαι καὶ πρός γε ζημιώσῃ τὰς πόλεις, ἃς ἐπιὼν αὐτὸς ἀπονητὶ καθέξειν ἐλπίζω. Εἰ δὲ τὸ μὴ τοιούτοις πε ριπεπτωκέναι κινδύνοις ὁμοῦ καὶ ἀνείδεσι φυλαττό μενος παραμένειν ὅτι φιλονεικοίης, οὐκ ἂν φθάνοις μετὰ τοῦ γέλωτα ἔφλειν μακρὸν καὶ τὴν κεφαλὴν ἀφαιρούμενος, καὶ βιαίως οὕτως ἀπορρηγνύς την ψυχὴν, ἐπειδὰν κυκλωθεῖσα ἡ πόλις, τὸ σὲν νῦν ὅρο μητήριον, ἔκ τε γῆς καὶ θαλάττης μετά πολλῶν ἐπιόντος ἐμοῦ τῶν δυνάμεων, ἐπὶ τὴν αἴτιον τρέψηεπί σε τὴν ὀργήν. Μεταπέμψομαι γὰρ οὐ Θετταλι- omnem vertet. Arcessam nempe non Thessalicum κὴν μόνον ἵππον, καὶ ὅσα ἐκεῖθεν στρατόπεδα, ἀλλὰ σου με εἵνεκα καὶ Περσικὰς ἐξ Ασίας δυνάμεις. Σύ · ὰρ ἤδη τοῦτ' ἐπεπράχεις πρῶτος, καθ' ομοφύλων δι' ἐμὲ Περσικὴν ἐλάσας δύναμιν. Τό δ' ἐκ τῶν ἐμοίων τὸν ἀδικήσαντ' ἀμύνεσθαι, εἰ μὲν ἀνενέγ κλητον εἶναι κρίνοις αὐτῆς, ἀθῶος ἐγώ, καὶ πρὸς αὐτῶν τὴν μαρτυρίαν τοῦ συγκεχωρηκότος λαμβάνω τῶν βασκαινόντων. Εἰ δ' εἰς ἐγκλήματος λόγον ὰ ἀγεις τοὐ μὴν πράγμα, ώρα σοι λογίζεσθαι, πηλίκων καὶ ὅσων τῶν ἐγκλημάτων ὑπεύθυνον σὺ σαυτὸν ἐπιτρέχεις ἐθελοντής, κατά τε [Ρ. 415] μηδὲν ἀδικοῦντος ὅπλα τοσοῦτα κινῶν ἀσεβῶν ἀναμίξ καὶ ομοφύλων, καὶ πάντων ἀφειδῶν χρημάτων, καὶ πα στη Ῥωμαίων γῆν διαφθείρων, καὶ νεώς καθαιρῶν, καὶ μιασμάτων ἐμπιπλὰς ἱερὰ, καὶ πολυτρόπως τῆς θείοις ἐμπαροινῶν, καὶ πάσης πολιἐν εὐγενείας ἐκ μέσου ποιῶν, καὶ πάντα φύρδην ἄνω καὶ κάτω κυκῶν καὶ διαστρέφων· ἵνα τί γένηται; ἵνα σὺ μόν ναρχος καταστῇς, μείζοσιν ἢ κατὰ σὲ καὶ τὴν τύχην τὴν σὴν ἐπιβάλλων πράγμασι. Τῆς ἀπονοίας· ὥσπερ ἂν εἰ μηδεὶς τῶν γινομένων ἐπόπτης δίκαιος ἦν, καὶ πάντα διοικῶν πρὸς τὸ βέλτιον, ἀλλ' ἀκυβέρνητον εἶχε τὸ πᾶν καὶ πλημμελῆ τὴν φοράν. Καὶ ταῦτ' οὐδὲ πρὸς τὰς ἐμὰς φυγὰς καὶ τύχας ἀπιδών συνο ὅπως ὁτιοῦν εἰς δυσώπησιν ἐδυνήθης λαβεῖν, ὅπως τοὺς μὲν φίλους, καὶ πολλὰς ὀφείλοντας ἔμοιγε χαμιτας, ὡς πολεμίους ἐξώπλισε κατ᾿ ἐμοῦ τὸ μανιώ εις τῆς γνώμης· τοὺς δ' ἐχθροὺς καὶ δυσμενείς, ὑφ' ὧν μοι προσῆκε πάσχειν μᾶλλον κακῶς, φίλους αἱ τῆς δίκης πλάστιγγες ἔδειξαν ἀκριβεῖς· καὶ ἐν ὁ ὑμέτερος κλύδων εἰς πυθμένας κατήνεγκε συμφο ρῶν, ὑπέρτερον παραδόξως ὑμῶν· ἐπεπράχει Θεός. Καὶ νῦν, ὡς ὁρᾷς, ἐμοὶ μὲν ἐξορίας απαντά γε χωρεῖ, καὶ χωρήσει ξύν γε Θεῷ. Σὺ δ' ὅλους ἀνηλωκώς χρημάτων σωρούς, τῶν τ' ἐμῶν δηλαδή μεθ' ὅσα τοῖς βασιλικοῖς ἐνῆν πρυτανείοις καὶ ὅσα πᾶσιν ευγενέσι ταμιευόμενα πέπραχας ἁρπαγμα λῃστριχήν, οὐδὲν πλέον κατορθοῖς, ἢ τὸν Πηνελόπης φαίνεις ἱστόν· ἐν πανημέριον ὑφαινόμενον το σκότος ἀνέλυε τῆς κατόπιν νυκτός. Δῆλον οὖν ἂν ἐντεῦθεν εἴη καὶ τοῖς μικρά φρονοῦσιν, ὡς ὑμῖν μὲν ἀδικοῦ Romcr. lliud 11. Boiss. modo equitatum, et quidquid illine copiarum est; sed tui quidem causa et Persicas ex Asia vires. Jam enim tu commisisti id primus, qui Persican manum mei causa in cives immisisti. Injuriam autem simili facto ulcisci, culpa 665 vacare ipse si judicas, innocens certe ego, et concessæ veniæ testimonium accipio ab ipsis obtrectatoribus. Quod si factum illud meum in crimen adducas, jam tibi cogitandum est, quot et quantis criminibus te obnoxium ultro feceris, cum tot in me innocentem infidelium promiscue ac civium arma movisti, cum nulli sumptui pepercisti, cum totamı Romanorum ditionem vastaristi, templa evertisti, sacra omni scelère violasti, cum in divina multifariam et petulantissime bacchátus es, cum omnis nobilitatis venerandam canitiem de medio sustulisti, cum omnia nullo discrimine sursum deorsum miscuisti atque invertisti; quo consilie? nimirum ut tu solus rerum potirere, majora te ac tua conditione affectans. Proh dementiam1 quasi nullus foret arbiter justus, a quo aspiceretur quodcunque Gl, a quo omnia quam optime administrarentur; sed universa nullo rectore, uulla lege irent. Ac ne quidem ad mea exsilia measque calamitates cumi respiceres, erudiri ad verecundiam polnisti, cogitando quomodo eos quidem, gui mihi amici erant ac plurimum mihi debebant, animi sui furor in me tanquam hostes armaverit: inimicos autem, et eos, a quibus lædi me æquius erat, amicos mihi divinæ justitiæ lances veros ac certos probaverint; et que vester ille æstus in profundos calamitatum fluctus merserat, cum Deus præter omnem opinionem vobis altiorem effecerit. Et nunc, ut vides, mihi quidem omnia flatu prospero cunt, et porro ibunt Deo juvante. Tu 666 vero consumptis pecuniarum acervis, mearum nempe, præter id omne quod principum ærariis iuerat et quidquid apud nobiles omnes repositum latronibus rapiendum dedisti, nihil aliud nisi Penelopes telam texuisti, quam tota die elaboratam sequentis noclis umbra retexebat. Patet itaque inde cuivis Variorum notæ

καὶ ὃν ὁ ὑμέτερος κλύδων εἰς πυθμένας κατήνεγκε συμφορῶν, ὑπέρτερον παραδόξως ὑμῶν ἐπεπράχει θεός. καὶ νῦν, ὡς ὁρᾷς, ἐμοὶ μὲν ἐξουρίας ἅπαντά γε χωρεῖ, καὶ χωρήσει ξύν γε θεῷ. σὺ δ’ ὅλους ἀνηλωκὼς χρημάτων σωροὺς, τῶν τ’ ἐμῶν δηλαδὴ μεθ’ ὅσα τοῖς βασιλικοῖς ἐνῆν πρυτανείοις καὶ ὅσα πᾶσιν εὐγενέσι ταμιευόμενα πέπραχας ἅρπαγμα λῃστρικὸν, οὐδὲν πλέον κατορθοῖς, ἢ τὸν Πηνελόπης ὑφαίνεις ἱστόν· ὃν πανημέριον ὑφαινόμενον τὸ σκότος ἀνέλυε τῆς κατόπιν νυκτός. δῆλον οὖν ἂν ἐντεῦθεν εἴη καὶ τοῖς μικρὰ φρονοῦσιν, ὡς ὑμῖν μὲν ἀδικοῦσιν ἥκιστα συλλαμβάνειν ἐθέλει τὸ θεῖον· ἀδικουμένῳ δ’ ἔμοιγε καὶ μάλα μάλιστα. καὶ δέον ὑμᾶς, ἀφοσιουμένους τὴν ἐκ θεοῦ νέμεσιν, τὸ τῆς ὀργῆς ἐπίσχειν ἀταμίευτον, ὑμῖν δ’ ἠρεμεῖν οὐκ εἰς μνήμην οὐδ’ ὀψὲ τῶν χρόνων ἔρχεται. Ὅμως εἰ μὴ ἐν τῷ αὐτίκα φεύγων αὐτὸς οἰχήσῃ, κακοδαιμονία δέ τις συνέστιος κατὰ χώραν ἄχρι καὶ ἐς ἑβδόμην ἡμέραν διακαρτερεῖν ἀναγκάσει, ἔργα λόγων ὄψει πολλῷ κραταιότερα. (Γ.) Ταῦτ’ εἰπὼν τοὺς μὲν πρέσβεις ἀφῆκε πορεύεσθαι·

[A c. 15451 BYZANTINE HISTORIE LIB. XIII. εἴκαδε, συμψήφω δι' ἀπόγνωσιν τῇ ἀνάγκῃ χρησι- Λ tium reverti quam μῖνος, μακρὸν μὲν ἐφλήσεις τὸν γέλωτα· αἰσχρόν γέρ φασιν Ομηρίδας, (4. 3. FALFOL. 2] 890 celerrime volueris, auctorem præ desperatione secutus necessitatem, maximus erit de te risus turpe enim esse Homerida dictilant, mansisse diu vacuumque reverti. Ac præterea urbes amissurus es, quas ego obeundo nullo ut spero labore capturus sum. Si vero, dum caves ne in illa pericula simul ac probra incidas, pertinaciter adhuc manseris'; non poteris facere, quin præter risum de te multum capite etiam pleclaris animamque ita violento fato elfundas: tum videlicet cum urbs, tuum nunc perfugium, undique circumsessa, urgente me magnis cum copiis terra ac mari, in te, qui malorum auctor fueris, iran δηρόν τε μένειν κενεόν τα νέεσθαι καὶ πρός γε ζημιώσῃ τὰς πόλεις, ἃς ἐπιὼν αὐτὸς ἀπονητὶ καθέξειν ἐλπίζω. Εἰ δὲ τὸ μὴ τοιούτοις πε ριπεπτωκέναι κινδύνοις ὁμοῦ καὶ ἀνείδεσι φυλαττό μενος παραμένειν ὅτι φιλονεικοίης, οὐκ ἂν φθάνοις μετὰ τοῦ γέλωτα ἔφλειν μακρὸν καὶ τὴν κεφαλὴν ἀφαιρούμενος, καὶ βιαίως οὕτως ἀπορρηγνύς την ψυχὴν, ἐπειδὰν κυκλωθεῖσα ἡ πόλις, τὸ σὲν νῦν ὅρο μητήριον, ἔκ τε γῆς καὶ θαλάττης μετά πολλῶν ἐπιόντος ἐμοῦ τῶν δυνάμεων, ἐπὶ τὴν αἴτιον τρέψηεπί σε τὴν ὀργήν. Μεταπέμψομαι γὰρ οὐ Θετταλι- omnem vertet. Arcessam nempe non Thessalicum κὴν μόνον ἵππον, καὶ ὅσα ἐκεῖθεν στρατόπεδα, ἀλλὰ σου με εἵνεκα καὶ Περσικὰς ἐξ Ασίας δυνάμεις. Σύ · ὰρ ἤδη τοῦτ' ἐπεπράχεις πρῶτος, καθ' ομοφύλων δι' ἐμὲ Περσικὴν ἐλάσας δύναμιν. Τό δ' ἐκ τῶν ἐμοίων τὸν ἀδικήσαντ' ἀμύνεσθαι, εἰ μὲν ἀνενέγ κλητον εἶναι κρίνοις αὐτῆς, ἀθῶος ἐγώ, καὶ πρὸς αὐτῶν τὴν μαρτυρίαν τοῦ συγκεχωρηκότος λαμβάνω τῶν βασκαινόντων. Εἰ δ' εἰς ἐγκλήματος λόγον ὰ ἀγεις τοὐ μὴν πράγμα, ώρα σοι λογίζεσθαι, πηλίκων καὶ ὅσων τῶν ἐγκλημάτων ὑπεύθυνον σὺ σαυτὸν ἐπιτρέχεις ἐθελοντής, κατά τε [Ρ. 415] μηδὲν ἀδικοῦντος ὅπλα τοσοῦτα κινῶν ἀσεβῶν ἀναμίξ καὶ ομοφύλων, καὶ πάντων ἀφειδῶν χρημάτων, καὶ πα στη Ῥωμαίων γῆν διαφθείρων, καὶ νεώς καθαιρῶν, καὶ μιασμάτων ἐμπιπλὰς ἱερὰ, καὶ πολυτρόπως τῆς θείοις ἐμπαροινῶν, καὶ πάσης πολιἐν εὐγενείας ἐκ μέσου ποιῶν, καὶ πάντα φύρδην ἄνω καὶ κάτω κυκῶν καὶ διαστρέφων· ἵνα τί γένηται; ἵνα σὺ μόν ναρχος καταστῇς, μείζοσιν ἢ κατὰ σὲ καὶ τὴν τύχην τὴν σὴν ἐπιβάλλων πράγμασι. Τῆς ἀπονοίας· ὥσπερ ἂν εἰ μηδεὶς τῶν γινομένων ἐπόπτης δίκαιος ἦν, καὶ πάντα διοικῶν πρὸς τὸ βέλτιον, ἀλλ' ἀκυβέρνητον εἶχε τὸ πᾶν καὶ πλημμελῆ τὴν φοράν. Καὶ ταῦτ' οὐδὲ πρὸς τὰς ἐμὰς φυγὰς καὶ τύχας ἀπιδών συνο ὅπως ὁτιοῦν εἰς δυσώπησιν ἐδυνήθης λαβεῖν, ὅπως τοὺς μὲν φίλους, καὶ πολλὰς ὀφείλοντας ἔμοιγε χαμιτας, ὡς πολεμίους ἐξώπλισε κατ᾿ ἐμοῦ τὸ μανιώ εις τῆς γνώμης· τοὺς δ' ἐχθροὺς καὶ δυσμενείς, ὑφ' ὧν μοι προσῆκε πάσχειν μᾶλλον κακῶς, φίλους αἱ τῆς δίκης πλάστιγγες ἔδειξαν ἀκριβεῖς· καὶ ἐν ὁ ὑμέτερος κλύδων εἰς πυθμένας κατήνεγκε συμφο ρῶν, ὑπέρτερον παραδόξως ὑμῶν· ἐπεπράχει Θεός. Καὶ νῦν, ὡς ὁρᾷς, ἐμοὶ μὲν ἐξορίας απαντά γε χωρεῖ, καὶ χωρήσει ξύν γε Θεῷ. Σὺ δ' ὅλους ἀνηλωκώς χρημάτων σωρούς, τῶν τ' ἐμῶν δηλαδή μεθ' ὅσα τοῖς βασιλικοῖς ἐνῆν πρυτανείοις καὶ ὅσα πᾶσιν ευγενέσι ταμιευόμενα πέπραχας ἁρπαγμα λῃστριχήν, οὐδὲν πλέον κατορθοῖς, ἢ τὸν Πηνελόπης φαίνεις ἱστόν· ἐν πανημέριον ὑφαινόμενον το σκότος ἀνέλυε τῆς κατόπιν νυκτός. Δῆλον οὖν ἂν ἐντεῦθεν εἴη καὶ τοῖς μικρά φρονοῦσιν, ὡς ὑμῖν μὲν ἀδικοῦ Romcr. lliud 11. Boiss. modo equitatum, et quidquid illine copiarum est; sed tui quidem causa et Persicas ex Asia vires. Jam enim tu commisisti id primus, qui Persican manum mei causa in cives immisisti. Injuriam autem simili facto ulcisci, culpa 665 vacare ipse si judicas, innocens certe ego, et concessæ veniæ testimonium accipio ab ipsis obtrectatoribus. Quod si factum illud meum in crimen adducas, jam tibi cogitandum est, quot et quantis criminibus te obnoxium ultro feceris, cum tot in me innocentem infidelium promiscue ac civium arma movisti, cum nulli sumptui pepercisti, cum totamı Romanorum ditionem vastaristi, templa evertisti, sacra omni scelère violasti, cum in divina multifariam et petulantissime bacchátus es, cum omnis nobilitatis venerandam canitiem de medio sustulisti, cum omnia nullo discrimine sursum deorsum miscuisti atque invertisti; quo consilie? nimirum ut tu solus rerum potirere, majora te ac tua conditione affectans. Proh dementiam1 quasi nullus foret arbiter justus, a quo aspiceretur quodcunque Gl, a quo omnia quam optime administrarentur; sed universa nullo rectore, uulla lege irent. Ac ne quidem ad mea exsilia measque calamitates cumi respiceres, erudiri ad verecundiam polnisti, cogitando quomodo eos quidem, gui mihi amici erant ac plurimum mihi debebant, animi sui furor in me tanquam hostes armaverit: inimicos autem, et eos, a quibus lædi me æquius erat, amicos mihi divinæ justitiæ lances veros ac certos probaverint; et que vester ille æstus in profundos calamitatum fluctus merserat, cum Deus præter omnem opinionem vobis altiorem effecerit. Et nunc, ut vides, mihi quidem omnia flatu prospero cunt, et porro ibunt Deo juvante. Tu 666 vero consumptis pecuniarum acervis, mearum nempe, præter id omne quod principum ærariis iuerat et quidquid apud nobiles omnes repositum latronibus rapiendum dedisti, nihil aliud nisi Penelopes telam texuisti, quam tota die elaboratam sequentis noclis umbra retexebat. Patet itaque inde cuivis Variorum notæ

PG 148:891αὐτὸς δ’ ἀκάτιον κατεσκευακὼς λάθρα δι’ ἀμάξης κατήνεγκεν ἀλλαχόθεν εἰς θάλατταν, σταδίους Βεῤῥοίας διέχουσαν ἑξήκοντα καὶ ἑκατὸν, δι’ οὗ τὴν καλέσουσαν ἀπεστάλκει πρεσβείαν τὸν τῆς Λυδίας σατράπην Ἀμούρ. καὶ ἦν ὁ καιρὸς τηνικαῦτα παρὰ τὰς τοῦ κυνὸς ἐπιτολάς. θ. Ἐπανιόντων δὲ τῶν πρέσβεων ἐκ Βεῤῥοίας, Ἀπόκαυκος διακηκοὼς, Ἐγὼ δ’ οὐκ ἄν ποθ’ ὁμολογήσαιμι νόθον εἶναι καὶ μὴ πάνυ προσῆκον τοῖς στρατηγεῖν αἱρουμένοις (ἔφη) τὸ ψεύδεσθαι, ὅτι μὴ καὶ μάλιστά σφισιν ἁπάντων εἶναι τῶν ἀναγκαιοτάτων. δυοῖν γὰρ ὄντοιν πραγμάτοιν, ἀληθείας καὶ ψεύδους, ἓν ἐξ ἀμφοτέρων πορίζεται κέρδος ὁ στρατηγὸς, καθ’ ὁπότερον ἴδῃ συνωθοῦσαν τὸ συμφέρον τὴν τῆς χρείας ἀνάγκην. φιλοσόφοις γὰρ καὶ ὅσοις τὸ μὴ πάντη τοῦ βίου κοινωνικὸν πραγματεύεται ἴδιον ἂν εἴη τὸ ψεύδους παντὸς ἄμικτόν τε καὶ ἀβαφῆ τὴν γλῶτταν τηρεῖν, οἷς οὐδεμία πρόσεστι βίου φροντὶς, παρενηνέχθαι τῆς ἀληθείας πείθουσα. οἷς δ’ ἀληθεύσασι μὲν ἐνίοτε διακινδυνεύεται πόλεις αὐτάνδρους καὶ στρατόπεδα πάντ’ ἀπολέσθαι, ψευσαμένοις δ’ ὅλην ἀκραιφνῆ χαρίσασθαι σωτηρίαν·

[A. M 6851, IND. 11] [WP. 3. PALEOL. 3] etiam mediocris ingenii homini, minime Deum & σιν ήκιστα συλλαμβάνειν ἐθέλει τὸ θεῖον· ἀδικουvelle adesse vobis injuriam facientibus; mihi autem, qui injuria affectus sum, adfuturum esse maxime. Et tamen cum oporteat vos, divinam indignationem reveritos, furorem animi impotentem reprimere, nihilo magis vobis venit in mentem, tandem ut aliquando quiescatis. At nisi statim ipse fugitivus auras, si te sinister aliquis genius, tecum habitans, ad septimam usque diem durare et manere hic cogat, vi:lebis sane graviora multo dietis facta. III. Hæe locutus legatos dimisit. Ipse parari naviculam et rhedæ impositam clanculum alia de parte in mare deportari curavit, quod Berrima distat centum et sexaginta stadiis: atque ita misit legatos, Lydia strapam Amurium arcessituros. Erat autem ferme illud tempus, quo Canis oritur. μένῳ δ' ἔμοιγε και μάλα μάλιστα. Καὶ δέον ὑμᾶς, ἀφοσιουμένους τὴν ἐκ Θεοῦ νέμεσιν, τὸ τῆς ὀργῆς επίσχειν ἀταμίευτον, ὑμῖν δ' ἠρεμεῖν οὐκ εἰς μνή μην οὐδ᾽ ὀψὲ τῶν χρόνων ἔρχεται. Ομως εἰ μὴ ἐν τῷ αὐτίκα φεύγων αὐτῆς οἰκήσῃ, κακοδαιμονία δέ τις συνέστιος κατὰ χώραν ἄχρι καὶ ἐς ἑβδόμην ἡμέραν διακαρτερεῖν ἀναγκάσει έργα λόγων έχει πολλῷ κραταιότερα. Γ. Ταῦτ᾽ εἰπὼν τοὺς μὲν πρέσβεις ἀφῆκε πορεία εσθαι· αὐτὸς δ᾽ ἀκάτιον κατεσκευακώς λάθρα δι' αμάξης κατήνεγκεν ἀλλαχόθεν εἰς θάλατταν, στηδίους Βεροίας διέχουσαν εξήκοντα καὶ ἑκατὸν, δι' οὗ τὴν καλέσουσαν ἀπεστάλκει πρεσβείαν τὴν τῆς Λυδίας σατράπην Αμούρ. Καὶ ἦν ὁ καιρὸς τηνικαῦτα παρὰ τὰς τοῦ Κυνὸς ἐπιτολάς. CAPUT IX. Aporauci responsum; cujus due partes: prima, de mendacii crimine; altera, de arcessilis Barbars. Eins tiri mos perversus. Ut tentata per exercitum urbe Berrhœa, ipse Thessalonica manserit: arrogans idem et timidus. Sagittarium summittit, qui Cantacuzenum nactu occidat. Sagittarius ter frustra rein aggressns veniam petit ac dimittitur. Apocancus pericula impendentia celeri fuga prevertitur, insciis Thessalonicensibus. Persæ apud eos relicti fæede et impune grossantur. 1. Reversis Berrhaa legatis, Apocaucus, ubi renuntiata audiit: «Ego vero, inquit, nunquam hoc dederim degeneris animi esse, ac non omnino dignum eo, qui exercitibus præsit, mentiri aliquando. Quin illud pernecessarium esse dixerim, et omnium quidem maxime imperatori. Cum enim dum res sint, veritas et mendacium, unum ex utraque re emolumentum 667 percipit iinperstor, prout videt in hanc vel illam partem necessitate impellente inclinare utilitatein. Ac philosophorum quidem, et corum qui vitæ societati non omnino student, proprium fuerit linguam ab omni mendacio alienam et sinceram servare, com nulla sit iis vite cura, quæ ul recedant a veritate persuadeat. At ii quibus, si vera dicant, metus est, ne universas civitates ac totos exercitus perdant, menticutibus autern spes est integram omnium salutem vindicandi, quo non illi amentiæ pervemiant, si perniciosam veritatem utili mendacio priorem habeant? Enimvero ego centies malnerim, si possim, mentiendo servare et urbes et exercitus, quam servata veritate omnia sponte pessumdare. Cum enim re ct substantia carcat mendacium, hoc qui utatur, eum necesse est, quando utitur, nibil aliud nisi il agere, ut substantia veritatis silentio quodam ac parciore usu prematur; quemadmodum in supellectili, quæ samptuosissima, sunt ac pretiosissima, ca a dominis munc absconduntur, quia ita expedit; nunc homiVariorum Τοῦ γὰρ αὐτοῦ γλιχόμεθα οι τε ψευδόμενοι καὶ οἱ τῇ ἀληθείῃ διαχρεώμενοι. Οι μέν γε ψεύδον και τότε, ἐπαν τι μέλλωσι τοῖτι ψεύδεσι πείσαντες κερδήσεσθαι· οἱ δὲ ἀληθίζονται τι, ἵνα τῇ ἀληθηίη ἐπιστάζωνται κέρδος, etc. Darius apud Herodotum in Thalia. Boινικ. [Ρ. 448] Α'. Ἐπανιόντων δὲ τῶν πρέσβεων ἐκ Βερβοίας, Απόκαυκος διακηκοώς, ο Εγώ δ' οὐκ ἂν ποθ' ὁμολογήσαιμι νόθον εἶναι καὶ μὴ πάνυ προτή. κον ταῖς στρατηγεῖν αἱρουμένοις (έφη) τὸ ψεύδεσθαι, ὅτι μὴ καὶ μάλιστά σφισιν ἁπάντων εἶναι τῶν ἀναγ καιοτάτων. Δυοῖν γὰρ ὄντοιν πραγμάτοιν, αληθείας και ψεύδους, ἐν ἐξ ἀμφοτέρων πορίζεται κέρδος ή στρατηγός καθ' ὁπότερον ἴδη συνωθούσαν τὸ συμφέρον τὴν τῆς χρείας ἀνάγκην. Φιλοσόφοις γύρ καὶ ὅσοις τὸ μὴ πάντη τοῦ βίου κοινωνικών πραγ ματεύεται ίδιον ἂν εἴη τὸ ψεύδους παντὸς ἄμικτών τε καὶ ἀβαφῆ τὴν γλῶτταν τηρεῖν, οἷς οὐδεμία πρόσεστι βίου φροντίς, παρενηνέχθαι τῆς ἀληθείας πείθουσα. Οἷς δ' ἀληθεύσασι μὲν ἐνίοτε διακινδυνεύο τας πόλεις αὐτάνδρους καὶ στρατόπεδς πάντ' ἀπολέ σθαι, ψευσαμένοις δ' ὅλην ἀκραιφνή χαρίσασθαι σωτηρίαν· ποῦ οὐκ ἂν ἀτοπίας ἐλαύνοι, πρὸ τοῦ συμφέροντος ψεύδους αἱρεῖσθαι τὸ τὰ ἔσχατα βλά πτον τῆς ἀληθείας; Εγώ γάρ μυριάκις ἂν ἐλοίμην, ἐξὴν μετὰ τοῦ ψεύδεσθαι, σώζειν καὶ πόλεις ὁμοῦ καὶ στρατόπεδα, τοῦ γε ξὺν τῇ ἀληθείᾳ πρὸς βάραΟρον ἀπωλείας ἐλαύνειν ἀπανθ' ἐκών. Ανυποστάτου γὰρ ὄντος καὶ ἀκουσίου τοῦ ψεύδους, ἀνάγκη τον τούτῳ χρώμενον, οπότε χρώτο, μηδὲν ἄλλο με δράν, ή σιωπήν τινα καὶ φειδὼ τῆς ἀληθοῦς οὐσίας πραγ ματεύεσθαι· καθάπερ δήπου καὶ ὅσα τῶν κειμηλίων πολυτελέστερα τε καὶ τιμιώτερα τοῖς ἔχουσι νῦν μὲν καλύπτεται τοῦ συμφέροντος είνεκα, νῦν δ' ὥστε ανακαλυπτήρια θύειν τοῖς τῶν ἀνθρώπων όρο notam. Scitum quid Græcis sit ἀνακαλυπτήριον, dies scilicet, quo sponsa sive nova nupta facie reterta prodit. Vide llesych. Pollucem, et alios. γ. - Νύν δ' ώς περ ἀνακαλυπτήρια θύειν cic Se smum expressi; verba non reddidi. Ανα αλυπτήρια Ούε.ν huc loco idem est alque ένα κι' ύστε... CANC

ποῦ οὐκ ἂν ἀτοπίας ἐλαύνοι, πρὸ τοῦ συμφέροντος ψεύδους αἱρεῖσθαι τὸ τὰ ἔσχατα βλάπτον τῆς ἀληθείας; ἐγὼ γὰρ μυριάκις ἂν ἑλοίμην, ἐξὸν μετὰ τοῦ ψεύδεσθαι, σώζειν καὶ πόλεις ὁμοῦ καὶ στρατόπεδα, τοῦ γε ξὺν τῇ ἀληθείᾳ πρὸς βάραθρον ἀπωλείας ἐλαύνειν ἅπανθ’ ἑκών. ἀνυποστάτου γὰρ ὄντος καὶ ἀνουσίου τοῦ ψεύδους, ἀνάγκη τὸν τούτῳ χρώμενον, ὁπότε χρῷτο, μηδὲν ἄλλο γε δρᾷν, ἢ σιωπήν τινα καὶ φειδὼ τῆς ἀληθοῦς οὐσίας πραγματεύεσθαι· καθάπερ δήπου καὶ ὅσα τῶν κειμηλίων πολυτελέστερά τε καὶ τιμιώτερα τοῖς ἔχουσι νῦν μὲν καλύπτεται τοῦ συμφέροντος εἵνεκα, νῦν δ’ ὥσπερ ἀνακαλυπτήρια θύειν τοῖς τῶν ἀνθρώπων ὀφθαλμοῖς τὸν ἴσον ἔξεστι τρόπον. ὥστ’ οὐ δικαίως ὁ Καντακουζηνὸς τὴν γραφὴν ἐμοὶ τοῦ ψεύδεσθαι, ὥς γε οἶμαι, προστρίβεται, τοῦ λυσιτελοῦς ὡς μάλιστα ποιουμένῳ τὴν πρόνοιαν. ἐγὼ γὰρ ἐλάττωμα ἂν ἡγησάμην, εἰ μὴ τοιοῦτος εἴην· κἀκείνῳ δ’ αὖ, εἰ στρατηγοῦ ποιεῖν ἐβούλετο πρᾶγμα, τότ’ ἄν με λοιδορεῖν ἐχρῆν, ὅτε μὴ οὕτω τοῖς ἀνὰ χεῖρας ἑώρα με πράγμασι προσιόντα.

[A. M 6851, IND. 11] [WP. 3. PALEOL. 3] etiam mediocris ingenii homini, minime Deum & σιν ήκιστα συλλαμβάνειν ἐθέλει τὸ θεῖον· ἀδικουvelle adesse vobis injuriam facientibus; mihi autem, qui injuria affectus sum, adfuturum esse maxime. Et tamen cum oporteat vos, divinam indignationem reveritos, furorem animi impotentem reprimere, nihilo magis vobis venit in mentem, tandem ut aliquando quiescatis. At nisi statim ipse fugitivus auras, si te sinister aliquis genius, tecum habitans, ad septimam usque diem durare et manere hic cogat, vi:lebis sane graviora multo dietis facta. III. Hæe locutus legatos dimisit. Ipse parari naviculam et rhedæ impositam clanculum alia de parte in mare deportari curavit, quod Berrima distat centum et sexaginta stadiis: atque ita misit legatos, Lydia strapam Amurium arcessituros. Erat autem ferme illud tempus, quo Canis oritur. μένῳ δ' ἔμοιγε και μάλα μάλιστα. Καὶ δέον ὑμᾶς, ἀφοσιουμένους τὴν ἐκ Θεοῦ νέμεσιν, τὸ τῆς ὀργῆς επίσχειν ἀταμίευτον, ὑμῖν δ' ἠρεμεῖν οὐκ εἰς μνή μην οὐδ᾽ ὀψὲ τῶν χρόνων ἔρχεται. Ομως εἰ μὴ ἐν τῷ αὐτίκα φεύγων αὐτῆς οἰκήσῃ, κακοδαιμονία δέ τις συνέστιος κατὰ χώραν ἄχρι καὶ ἐς ἑβδόμην ἡμέραν διακαρτερεῖν ἀναγκάσει έργα λόγων έχει πολλῷ κραταιότερα. Γ. Ταῦτ᾽ εἰπὼν τοὺς μὲν πρέσβεις ἀφῆκε πορεία εσθαι· αὐτὸς δ᾽ ἀκάτιον κατεσκευακώς λάθρα δι' αμάξης κατήνεγκεν ἀλλαχόθεν εἰς θάλατταν, στηδίους Βεροίας διέχουσαν εξήκοντα καὶ ἑκατὸν, δι' οὗ τὴν καλέσουσαν ἀπεστάλκει πρεσβείαν τὴν τῆς Λυδίας σατράπην Αμούρ. Καὶ ἦν ὁ καιρὸς τηνικαῦτα παρὰ τὰς τοῦ Κυνὸς ἐπιτολάς. CAPUT IX. Aporauci responsum; cujus due partes: prima, de mendacii crimine; altera, de arcessilis Barbars. Eins tiri mos perversus. Ut tentata per exercitum urbe Berrhœa, ipse Thessalonica manserit: arrogans idem et timidus. Sagittarium summittit, qui Cantacuzenum nactu occidat. Sagittarius ter frustra rein aggressns veniam petit ac dimittitur. Apocancus pericula impendentia celeri fuga prevertitur, insciis Thessalonicensibus. Persæ apud eos relicti fæede et impune grossantur. 1. Reversis Berrhaa legatis, Apocaucus, ubi renuntiata audiit: «Ego vero, inquit, nunquam hoc dederim degeneris animi esse, ac non omnino dignum eo, qui exercitibus præsit, mentiri aliquando. Quin illud pernecessarium esse dixerim, et omnium quidem maxime imperatori. Cum enim dum res sint, veritas et mendacium, unum ex utraque re emolumentum 667 percipit iinperstor, prout videt in hanc vel illam partem necessitate impellente inclinare utilitatein. Ac philosophorum quidem, et corum qui vitæ societati non omnino student, proprium fuerit linguam ab omni mendacio alienam et sinceram servare, com nulla sit iis vite cura, quæ ul recedant a veritate persuadeat. At ii quibus, si vera dicant, metus est, ne universas civitates ac totos exercitus perdant, menticutibus autern spes est integram omnium salutem vindicandi, quo non illi amentiæ pervemiant, si perniciosam veritatem utili mendacio priorem habeant? Enimvero ego centies malnerim, si possim, mentiendo servare et urbes et exercitus, quam servata veritate omnia sponte pessumdare. Cum enim re ct substantia carcat mendacium, hoc qui utatur, eum necesse est, quando utitur, nibil aliud nisi il agere, ut substantia veritatis silentio quodam ac parciore usu prematur; quemadmodum in supellectili, quæ samptuosissima, sunt ac pretiosissima, ca a dominis munc absconduntur, quia ita expedit; nunc homiVariorum Τοῦ γὰρ αὐτοῦ γλιχόμεθα οι τε ψευδόμενοι καὶ οἱ τῇ ἀληθείῃ διαχρεώμενοι. Οι μέν γε ψεύδον και τότε, ἐπαν τι μέλλωσι τοῖτι ψεύδεσι πείσαντες κερδήσεσθαι· οἱ δὲ ἀληθίζονται τι, ἵνα τῇ ἀληθηίη ἐπιστάζωνται κέρδος, etc. Darius apud Herodotum in Thalia. Boινικ. [Ρ. 448] Α'. Ἐπανιόντων δὲ τῶν πρέσβεων ἐκ Βερβοίας, Απόκαυκος διακηκοώς, ο Εγώ δ' οὐκ ἂν ποθ' ὁμολογήσαιμι νόθον εἶναι καὶ μὴ πάνυ προτή. κον ταῖς στρατηγεῖν αἱρουμένοις (έφη) τὸ ψεύδεσθαι, ὅτι μὴ καὶ μάλιστά σφισιν ἁπάντων εἶναι τῶν ἀναγ καιοτάτων. Δυοῖν γὰρ ὄντοιν πραγμάτοιν, αληθείας και ψεύδους, ἐν ἐξ ἀμφοτέρων πορίζεται κέρδος ή στρατηγός καθ' ὁπότερον ἴδη συνωθούσαν τὸ συμφέρον τὴν τῆς χρείας ἀνάγκην. Φιλοσόφοις γύρ καὶ ὅσοις τὸ μὴ πάντη τοῦ βίου κοινωνικών πραγ ματεύεται ίδιον ἂν εἴη τὸ ψεύδους παντὸς ἄμικτών τε καὶ ἀβαφῆ τὴν γλῶτταν τηρεῖν, οἷς οὐδεμία πρόσεστι βίου φροντίς, παρενηνέχθαι τῆς ἀληθείας πείθουσα. Οἷς δ' ἀληθεύσασι μὲν ἐνίοτε διακινδυνεύο τας πόλεις αὐτάνδρους καὶ στρατόπεδς πάντ' ἀπολέ σθαι, ψευσαμένοις δ' ὅλην ἀκραιφνή χαρίσασθαι σωτηρίαν· ποῦ οὐκ ἂν ἀτοπίας ἐλαύνοι, πρὸ τοῦ συμφέροντος ψεύδους αἱρεῖσθαι τὸ τὰ ἔσχατα βλά πτον τῆς ἀληθείας; Εγώ γάρ μυριάκις ἂν ἐλοίμην, ἐξὴν μετὰ τοῦ ψεύδεσθαι, σώζειν καὶ πόλεις ὁμοῦ καὶ στρατόπεδα, τοῦ γε ξὺν τῇ ἀληθείᾳ πρὸς βάραΟρον ἀπωλείας ἐλαύνειν ἀπανθ' ἐκών. Ανυποστάτου γὰρ ὄντος καὶ ἀκουσίου τοῦ ψεύδους, ἀνάγκη τον τούτῳ χρώμενον, οπότε χρώτο, μηδὲν ἄλλο με δράν, ή σιωπήν τινα καὶ φειδὼ τῆς ἀληθοῦς οὐσίας πραγ ματεύεσθαι· καθάπερ δήπου καὶ ὅσα τῶν κειμηλίων πολυτελέστερα τε καὶ τιμιώτερα τοῖς ἔχουσι νῦν μὲν καλύπτεται τοῦ συμφέροντος είνεκα, νῦν δ' ὥστε ανακαλυπτήρια θύειν τοῖς τῶν ἀνθρώπων όρο notam. Scitum quid Græcis sit ἀνακαλυπτήριον, dies scilicet, quo sponsa sive nova nupta facie reterta prodit. Vide llesych. Pollucem, et alios. γ. - Νύν δ' ώς περ ἀνακαλυπτήρια θύειν cic Se smum expressi; verba non reddidi. Ανα αλυπτήρια Ούε.ν huc loco idem est alque ένα κι' ύστε... CANC

PG 148:893Ἐμὲ δ’ ἐκεῖνο μάλιστα πάντων ἐπαίρει θαυμάζειν ἐκείνου, πῶς ταῦτ’ ἐπείγεται δρᾷν, οἷς ὀνειδίζων ἐκτόπως ἐμοὶ λοιδορεῖται, τὴν βαρβαρικήν φημι καὶ ἀλλόφυλον συμμαχίαν. εἰ γὰρ ἐν ἀλλοτρίοις πταίσμασιν ἰδίαν ἀσφάλειαν ἐγκωμίων αὐτὸς ἐπορίσατο καὶ τῷ ὄντι τά μοι πεπραγμένα μεμίσηκε, ποθεῖν οὐκ ἐχρῆν, οὐδὲ μιμεῖσθαι. τὸ γὰρ μιμεῖσθαι φιλοῦντός ἐστιν, οὐ μισοῦντος, καὶ θαυμάζοντος μᾶλλον ἢ ψέγοντος. οὐδεὶς γὰρ ἃ μισεῖ δρᾷν ἐκ ψυχῆς ἐπείγεται, τοῦ βιαζομένου παντὸς ἐκ ποδῶν ἱσταμένου. εἰ δὲ γλώττῃ μὲν λοιδορεῖται τούτοις οἷς ἐμὲ πράττοντα βλέπει, ἔργοις δ’ οὐχ ὅπως οὐκ ἀποσπεύδει τὴν μίμησιν, ἀλλὰ καὶ προσεπιδαψιλεύεται, δῆλον ὡς οὐχ ὅτι μισῶν λοιδορεῖται, ἀλλ’ ὅτι μὴ πρῶτος αὐτὸς ἐπεπράχει δυσχεραίνει· ὥστε δυοῖν ὁπότερον καθ’ ἑτέρου ψηφισθείη, καὶ θατέρῳ τοῦτο δικαίως ἀκολουθήσῃ, καὶ ὁμοίως ἀμφοτέροις ἢ τὰ τῆς ἐπιτιμήσεως ἢ τὰ τῆς συγγνώμης ἐφ’ ὁμοίοις τοῖς πράγμασιν ἕψεται. (Β.) Ἐκεῖνος μὲν οὖν ταῦτ’ ἔλεξε, σφόδρα τῆς ἑαυτοῦ καταψευδόμενος φύσεως, καὶ πιθανότητι γλώττης τὴν τῶν πραγμάτων ὑποκλέπτων ἀλήθειαν.

Js. c. 1351 BYZANTINE HISTORIÆ LIB. XIII. θαλμοῖς τὴν ἴσον ἔξεστι τρόπον. Ὥστ᾽ οὐ δικαίως & num oculis, velut nove nupte posito fummcolo, Καντακουζηνός τὴν γραφὴν ἐμοὶ τοῦ ψεύδεσθαι, ὡς γε οίμαι, προστρίβεται, του λυσιτελοῦς ὡς μάλιστα ποιουμένῳ τὴν πρόνοιαν. Ἐγὼ γὰρ ἐλάττωμα ἂν ἡγησάμην εἰ μὴ τοιοῦτος εἴην· κἀκείνῳ δ' αὖ, εἰ στρατηγοῦ ποιεῖν ἐβούλετο πράγμα, τότ' ἂν με λοιδορεῖν ἐχρῆν, ὅτε μὴ οὕτω τοῖς ἀνὰ χεῖρας δώρα με πράγμασι προσιόντα. Εμὲ δ' ἐκεῖνο μάλιστα πάντων επαίρει θαυμάζειν ἐκείνου, πὺς ταῦτ' ἐπείγεται ὀριν, [Γ. 417] οἷς ὀνειδίζων ἐκτόπως έμο! λοιδορείται, τὴν βαρβαρικήν φημι καὶ ἀλλόφυλον συμμαχίαν. Εἰ γὰρ ἐν ἀλλοτρίοις πταίσμασιν ἰδίαν ἀσφάλειαν ἐγκωμίων αὐτὸς ἐπορίσατο καὶ τῷ ὄντι τά μοι πεπραγμένα μεμίσηκε, ποθεῖν οὐκ ἐχρῆν, οὐδὲ μιμεῖσθαι. Τὸ γὰρ μιμεῖσθαι φιλοῦντός ἐστιν, οὐ μισοῦντος, καὶ θαυμάζοντος μᾶλλον ἢ ψέγοντος. R Οὐδεὶς γὰρ & μισεῖ ὁρᾷν ἐκ ψυχῆς ἐπείγεται, τοῦ βιαζομένου παντὸς ἐκ ποδῶν ἱσταμένου. Εἰ δὲ γλώττῃ μὲν λοιδορείται τούτοις οἷς ἐμὲ πράττοντα βλέπει, ἔργοις δ' οὐχ ὅπως οὐκ ἀποσπεύδει την μίμησιν, ἀλλὰ καὶ προσεπιδαψιλεύεται, δῆλον ὡς εὐχ ὅτι μισῶν λοιδορεῖται, ἀλλ' ὅτι μὴ πρῶτος αὐτὸς ἐπεπράχει δυσχεραίνει· ὥστε δυοῖν ὁπότερον καλ ἑτέρου ψηφισθείη, καὶ θατέρῳ τοῦτο δικαίως ἀκc λουθήσῃ, καὶ ὁμοίως ἀμφοτέροις ἢ τὰ τῆς ἐπιτιμήσεως ἢ τὰ τῆς συγγνώμης ἐφ' ὅμοίοις τοῖς πράγ μασιν έψεται, ο possunt camdem ob causam spectanda offerri. Non juste itaque Cantacuzenus crimen mibi mendacii (ut quidem puto) inurit: mihi inquam, qui utilitatis potissimam rationem habeo. Imo ego ine minoris æstimandum putarem, si ejusmodi non essem. Iste autem, si id quod imperatoris erat facere voluisset, tunc mihi debuit convitiari, cum videbat me non aggredi ea que exsequi tam facile et 668 promptum esset. Jam vero cum ut mirer hoc maxime inducor, quod ea facere molitur, qu:: mihi ut probra insolenter objicit: armorum dico cum Barbaris et alienigenis societatem. Nam si in alienis ruinis laudum suarum stabilitatem collocavit, et revera odio illi sunt ea que gessi, afſfeclare atque imitari haud oportebat. Imitari quippe amantis est, non aversantis, et ejus magis qui admiretur, quam ejus qui vituperet. Nemo enim quas res odit, eas vere et ex animo, cum omnis vis abest, faccre studet. Quod si ea, qua per me feri videt, lingua quidem ille criminatur, re autem ipsa non solum non abhorret ab imitando, sed et insuper cumulum addit: evidens est eum, non quia nerit, criminari, sed quia primus haud fecerit, ideo moleste ferre. Uiracunque igitur in unum e nobis lex lata fuerit, ea in alterum etiam merito cadat necesse est, et ex similibus factis similem utrinque consequi reprehensionem aut venian. II. Haec sunt, quæe ille dixit, de sua indole ailmodum mentiens, ac sermonis probabilitate rerum veritatem obscurans. Mos enim hic illi perpetuus fuit: coque se palam sape tanquam ornamento aliquo venditavit, quod aliud ore pronuntiaret, aliud in animo occultum haberet, et pugnare cum lingua consilia ejus et cogitationes appareret. Multam igitur tum quoque audaciam verbis professus factis redarguebatur. Nam ipse quidem Thessalonicæ mansit præ metu: 669 exercitum autem uni ex primoribus commissum Berrhœam misit, precepitque, postquam se illic per tres dies ostentassent, ut redirent quam celerrime. Non enim ut aliquid prææclari facerent, eos miserat; qui nullo modo fieri id posse existimabat; 13. Ἐκεῖνος μὲν οὖν ταῦτ᾽ ἔλεξε, σφόδρα της ἑαυτοῦ καταψευδόμενος φύσεως, καὶ πιθανότητε γλώσσης τὴν τῶν πραγμάτων υποκλέπτων ἀλήθειαν. Εθος γὰρ αὐτῷ διηνεκές τουτί, καὶ πολλάκις τούτῳ περιφανώς ένεκαλλωπίσατο, ἕτερα μὲν τῇ γλώττῃ προφέρειν, ἕτερα δ' ἐν τῇ διανοία καλύπτειν, καὶ μαχομένην δεικνύειν τῇ γλώττῃ τῶν λογισμῶν τὴν μελέτην. Πολλὰ μὲν οὖν κανταῦθα τῇ γλώττη θρα συνόμενος τοῖς ἔργοις ἠλέγχετο. Αὐτὸς μὲν γὰρ διὰ δέος ἐν Θεσσαλονίκῃ παρέμεινε· τὴν δὲ στρατιὰν τῶν ἐπισήμων ἑνὶ παραδοὺς ἐπὶ Βέροιαν ἔπεμψε, παραγγείλας ἄχρι τριων ἐκεῖ παραδείξαντας εαυτοὺς ἡμερῶν τὴν ταχίστην επανιέναι. Οὐ γὰρ δρά σοντάς τι γενναῖον σφᾶς ἐπεπόμφει· τῶν γὰρ ἀμηχάνων ἓν ἐξέχει τοῦτ' αὐτῷ· ἀλλ' ὅσον μὴ φωραθήκαι τὴν τούτου δειλίαν τοῖς πλείστοις. Τοῦ γάρ τοι sed ut ne a plerisque timiditas ejus deprehendleθράσους ἀνδρίᾳ καὶ τόλμῃ πολεμικῇ συνοικεῖν οὐ δαμή δυναμένου, πῶς ἂν αὐτὸς, μακρὸν μὲν ἐν τῇ γλώττῃ τὸ θράσος έχων, μακροτέραν δ' ἐν τῇ ψυχῇ τὴν δειλίαν γεγυμνωμένοις ξίφεσιν ἢ αὐτός ποθ' ὁμιλήσειν, ἢ πείσειεν ἄλλους; θάττον μεντἂν τοῦ σώματος ἀποῤῥηγνυμένην θεάσαιτο την ψυχήν, ή συρρηγνυμένου πολέμου πάταγον ὅπλων ἀκούσειεν. Γ'. Ἐπεὶ τοίνυν πεπαρρησιασμένῃ μάχῃ τὸν που λέμιον οὐκ ἐνῆν κατεργάσασθαι, πρὸς τὰς ἐν κρυφῇ retur. Enimvero si nulla esse potest arroganti e cum fortitudine et bellica magnanimitate societas; quomodo ille, cui tantum in lingua arrogantiae erat, in animo antem timiditatis multo plus, nudatis ensibus aut ipse interfuisset, aut aliis ut interessent persuasisset? Citius profecto erumpentem corpore animam vidisset, quam in belli conflictu sonitum audiisset armorum. III. Qu'a igitur aperto Marte hostem profligare hand poterat, ad suas illas denuo occultas aries Variorum notæ. Proprie dicitur de novis nuptis, que quo die flammeulum ponebant, dona a mar to et ab amicis mariti accipiebant, dicta idcirco ἀνακαλυπτήρια. ΒοιΙΝ.

ἔθος γὰρ αὐτῷ διηνεκὲς τουτὶ, καὶ πολλάκις τούτῳ περιφανῶς ἐνεκαλλωπίσατο, ἕτερα μὲν τῇ γλώττῃ προφέρειν, ἕτερα δ’ ἐν τῇ διανοίᾳ καλύπτειν, καὶ μαχομένην δεικνύειν τῇ γλώττῃ τῶν λογισμῶν τὴν μελέτην. πολλὰ μὲν οὖν κἀνταῦθα τῇ γλώττῃ θρασυνόμενος τοῖς ἔργοις ἠλέγχετο. αὐτὸς μὲν γὰρ διὰ δέος ἐν Θεσσαλονίκῃ παρέμεινε· τὴν δὲ στρατιὰν τῶν ἐπισήμων ἑνὶ παραδοὺς ἐπὶ Βέῤῥοιαν ἔπεμψε, παραγγείλας ἄχρι τριῶν ἐκεῖ παραδείξαντας ἑαυτοὺς ἡμερῶν τὴν ταχίστην ἐπανιέναι. οὐ γὰρ δράσοντάς τι γενναῖον σφᾶς ἐπεπόμφει· τῶν γὰρ ἀμηχάνων ἓν ἐδόκει τοῦτ’ αὐτῷ· ἀλλ’ ὅσον μὴ φωραθῆναι τὴν τούτου δειλίαν τοῖς πλείστοις. τοῦ γάρ τοι θράσους ἀνδρίᾳ καὶ τόλμῃ πολεμικῇ συνοικεῖν οὐδαμῆ δυναμένου, πῶς ἂν αὐτὸς, μακρὸν μὲν ἐν τῇ γλώττῃ τὸ θράσος ἔχων, μακροτέραν δ’ ἐν τῇ ψυχῇ τὴν δειλίαν, γεγυμνωμένοις ξίφεσιν ἢ αὐτός ποθ’ ὁμιλήσειεν, ἢ πείσειεν ἄλλους; θᾶττον μεντἂν τοῦ σώματος ἀποῤῥηγνυμένην θεάσαιτο τὴν ψυχὴν, ἢ συῤῥηγνυμένου πολέμου πάταγον ὅπλων ἀκούσειεν.

Js. c. 1351 BYZANTINE HISTORIÆ LIB. XIII. θαλμοῖς τὴν ἴσον ἔξεστι τρόπον. Ὥστ᾽ οὐ δικαίως & num oculis, velut nove nupte posito fummcolo, Καντακουζηνός τὴν γραφὴν ἐμοὶ τοῦ ψεύδεσθαι, ὡς γε οίμαι, προστρίβεται, του λυσιτελοῦς ὡς μάλιστα ποιουμένῳ τὴν πρόνοιαν. Ἐγὼ γὰρ ἐλάττωμα ἂν ἡγησάμην εἰ μὴ τοιοῦτος εἴην· κἀκείνῳ δ' αὖ, εἰ στρατηγοῦ ποιεῖν ἐβούλετο πράγμα, τότ' ἂν με λοιδορεῖν ἐχρῆν, ὅτε μὴ οὕτω τοῖς ἀνὰ χεῖρας δώρα με πράγμασι προσιόντα. Εμὲ δ' ἐκεῖνο μάλιστα πάντων επαίρει θαυμάζειν ἐκείνου, πὺς ταῦτ' ἐπείγεται ὀριν, [Γ. 417] οἷς ὀνειδίζων ἐκτόπως έμο! λοιδορείται, τὴν βαρβαρικήν φημι καὶ ἀλλόφυλον συμμαχίαν. Εἰ γὰρ ἐν ἀλλοτρίοις πταίσμασιν ἰδίαν ἀσφάλειαν ἐγκωμίων αὐτὸς ἐπορίσατο καὶ τῷ ὄντι τά μοι πεπραγμένα μεμίσηκε, ποθεῖν οὐκ ἐχρῆν, οὐδὲ μιμεῖσθαι. Τὸ γὰρ μιμεῖσθαι φιλοῦντός ἐστιν, οὐ μισοῦντος, καὶ θαυμάζοντος μᾶλλον ἢ ψέγοντος. R Οὐδεὶς γὰρ & μισεῖ ὁρᾷν ἐκ ψυχῆς ἐπείγεται, τοῦ βιαζομένου παντὸς ἐκ ποδῶν ἱσταμένου. Εἰ δὲ γλώττῃ μὲν λοιδορείται τούτοις οἷς ἐμὲ πράττοντα βλέπει, ἔργοις δ' οὐχ ὅπως οὐκ ἀποσπεύδει την μίμησιν, ἀλλὰ καὶ προσεπιδαψιλεύεται, δῆλον ὡς εὐχ ὅτι μισῶν λοιδορεῖται, ἀλλ' ὅτι μὴ πρῶτος αὐτὸς ἐπεπράχει δυσχεραίνει· ὥστε δυοῖν ὁπότερον καλ ἑτέρου ψηφισθείη, καὶ θατέρῳ τοῦτο δικαίως ἀκc λουθήσῃ, καὶ ὁμοίως ἀμφοτέροις ἢ τὰ τῆς ἐπιτιμήσεως ἢ τὰ τῆς συγγνώμης ἐφ' ὅμοίοις τοῖς πράγ μασιν έψεται, ο possunt camdem ob causam spectanda offerri. Non juste itaque Cantacuzenus crimen mibi mendacii (ut quidem puto) inurit: mihi inquam, qui utilitatis potissimam rationem habeo. Imo ego ine minoris æstimandum putarem, si ejusmodi non essem. Iste autem, si id quod imperatoris erat facere voluisset, tunc mihi debuit convitiari, cum videbat me non aggredi ea que exsequi tam facile et 668 promptum esset. Jam vero cum ut mirer hoc maxime inducor, quod ea facere molitur, qu:: mihi ut probra insolenter objicit: armorum dico cum Barbaris et alienigenis societatem. Nam si in alienis ruinis laudum suarum stabilitatem collocavit, et revera odio illi sunt ea que gessi, afſfeclare atque imitari haud oportebat. Imitari quippe amantis est, non aversantis, et ejus magis qui admiretur, quam ejus qui vituperet. Nemo enim quas res odit, eas vere et ex animo, cum omnis vis abest, faccre studet. Quod si ea, qua per me feri videt, lingua quidem ille criminatur, re autem ipsa non solum non abhorret ab imitando, sed et insuper cumulum addit: evidens est eum, non quia nerit, criminari, sed quia primus haud fecerit, ideo moleste ferre. Uiracunque igitur in unum e nobis lex lata fuerit, ea in alterum etiam merito cadat necesse est, et ex similibus factis similem utrinque consequi reprehensionem aut venian. II. Haec sunt, quæe ille dixit, de sua indole ailmodum mentiens, ac sermonis probabilitate rerum veritatem obscurans. Mos enim hic illi perpetuus fuit: coque se palam sape tanquam ornamento aliquo venditavit, quod aliud ore pronuntiaret, aliud in animo occultum haberet, et pugnare cum lingua consilia ejus et cogitationes appareret. Multam igitur tum quoque audaciam verbis professus factis redarguebatur. Nam ipse quidem Thessalonicæ mansit præ metu: 669 exercitum autem uni ex primoribus commissum Berrhœam misit, precepitque, postquam se illic per tres dies ostentassent, ut redirent quam celerrime. Non enim ut aliquid prææclari facerent, eos miserat; qui nullo modo fieri id posse existimabat; 13. Ἐκεῖνος μὲν οὖν ταῦτ᾽ ἔλεξε, σφόδρα της ἑαυτοῦ καταψευδόμενος φύσεως, καὶ πιθανότητε γλώσσης τὴν τῶν πραγμάτων υποκλέπτων ἀλήθειαν. Εθος γὰρ αὐτῷ διηνεκές τουτί, καὶ πολλάκις τούτῳ περιφανώς ένεκαλλωπίσατο, ἕτερα μὲν τῇ γλώττῃ προφέρειν, ἕτερα δ' ἐν τῇ διανοία καλύπτειν, καὶ μαχομένην δεικνύειν τῇ γλώττῃ τῶν λογισμῶν τὴν μελέτην. Πολλὰ μὲν οὖν κανταῦθα τῇ γλώττη θρα συνόμενος τοῖς ἔργοις ἠλέγχετο. Αὐτὸς μὲν γὰρ διὰ δέος ἐν Θεσσαλονίκῃ παρέμεινε· τὴν δὲ στρατιὰν τῶν ἐπισήμων ἑνὶ παραδοὺς ἐπὶ Βέροιαν ἔπεμψε, παραγγείλας ἄχρι τριων ἐκεῖ παραδείξαντας εαυτοὺς ἡμερῶν τὴν ταχίστην επανιέναι. Οὐ γὰρ δρά σοντάς τι γενναῖον σφᾶς ἐπεπόμφει· τῶν γὰρ ἀμηχάνων ἓν ἐξέχει τοῦτ' αὐτῷ· ἀλλ' ὅσον μὴ φωραθήκαι τὴν τούτου δειλίαν τοῖς πλείστοις. Τοῦ γάρ τοι sed ut ne a plerisque timiditas ejus deprehendleθράσους ἀνδρίᾳ καὶ τόλμῃ πολεμικῇ συνοικεῖν οὐ δαμή δυναμένου, πῶς ἂν αὐτὸς, μακρὸν μὲν ἐν τῇ γλώττῃ τὸ θράσος έχων, μακροτέραν δ' ἐν τῇ ψυχῇ τὴν δειλίαν γεγυμνωμένοις ξίφεσιν ἢ αὐτός ποθ' ὁμιλήσειν, ἢ πείσειεν ἄλλους; θάττον μεντἂν τοῦ σώματος ἀποῤῥηγνυμένην θεάσαιτο την ψυχήν, ή συρρηγνυμένου πολέμου πάταγον ὅπλων ἀκούσειεν. Γ'. Ἐπεὶ τοίνυν πεπαρρησιασμένῃ μάχῃ τὸν που λέμιον οὐκ ἐνῆν κατεργάσασθαι, πρὸς τὰς ἐν κρυφῇ retur. Enimvero si nulla esse potest arroganti e cum fortitudine et bellica magnanimitate societas; quomodo ille, cui tantum in lingua arrogantiae erat, in animo antem timiditatis multo plus, nudatis ensibus aut ipse interfuisset, aut aliis ut interessent persuasisset? Citius profecto erumpentem corpore animam vidisset, quam in belli conflictu sonitum audiisset armorum. III. Qu'a igitur aperto Marte hostem profligare hand poterat, ad suas illas denuo occultas aries Variorum notæ. Proprie dicitur de novis nuptis, que quo die flammeulum ponebant, dona a mar to et ab amicis mariti accipiebant, dicta idcirco ἀνακαλυπτήρια. ΒοιΙΝ.

PG 148:895(Γ.) Ἐπεὶ τοίνυν πεπαῤῥησιασμένῃ μάχῃ τὸν πολέμιον οὐκ ἐνῆν κατεργάσασθαι, πρὸς τὰς ἐν κρυφῇ συνήθεις αὖθις ἔβλεψε μηχανὰς καὶ τοὺς λαθραίους δόλους. κἀπειδή γε ἠκηκόει τὴν βασιλέως οἰκίαν εἶναι παρὰ τὸ τεῖχος τῆς πόλεως ἔνδον· ἀφ’ ἧς ἐξιόντα τὸν βασιλέα περὶ μέσας που νύκτας μεμονωμένον τε καὶ ἀφύλακτον ὡς τὰ πολλὰ περισκοπεῖν ἐκ τῶν ἐπάλξεων, εἰ ἐπίοιεν ἔξωθεν αἱ τῶν ἀντιπάλων δυνάμεις καὶ ὅπως ἂν ἐγρηγόρσεως ἔχοιεν οἱ τὴν πόλιν ἔνδοθεν φρουροῦντες, ὅσοι τε τὰς κατὰ μέσην τὴν πόλιν ἔνοπλοι περιῄεσαν ἀγυιὰς καὶ ὅσοι πάντα πύργον καὶ πᾶν ἡμιπύργιον διαλαγχάνοντες φωναῖς ἀλλεπαλλήλοις τὰ νυκτερινὰ παρεμετροῦντο διαστήματα· πολλοῦ τινος ἐπρίατο μισθοῦ τῶν εὐφυῶς ἐχόντων τῆς τοξικῆς ἀσκήσεως ἕνα τινὰ, καὶ τοῦτον εἰς Βέῤῥοιαν πέμψας κατὰ τὸ λεληθὸς παρήγγειλε νύκτωρ ἐξιόντα τῆς οἰκίας τὸν βασιλέα καιρίαν βαλεῖν ἐκ τοῦ τείχους, καὶ παραχρῆμα σχοίνῳ διὰ τῶν ἐπάλξεων διεκπεσόντα πρὸς τὸ στρατόπεδον ἀπαθῆ τὴν σωτηρίαν πορίσασθαι.

895 [4. Μ. 63:1, IND. 111 NICEPIIORI GREGOR.E fis. 1. PALEOL. 3] 896 audivisset συνήθεις αὖθις έκλεψε μηχανές καὶ τοὺς λαθραίους et obscuros dulos respexit. Εt cum imperatoris domum juxta muros sitam in urbe esse, eaque solitma illum regredi circa medias noctes soluin, ac plerumque incustoditum, ut circumspiceret e propugnaculis, exploraretque, num extrinsecus hostium copiæ ingruerent; et qua vigilantia urbem intus custodirent sive ii qui per urbem meliam armati obambulabant et vias circumibant, sive ii qui turrim quamlibet aut torriculaın sortiti, crebris clamoribus sese mutuo compellantes, nocturna intervalla metiebantur; magna inercede quem.lam conduxit ex tis qui singulareın habent ad tractan:lum arcum dexteritatem, et 670 eum Berrhœam clanculum misit, præcepitque, ut cum domo egressurus esset noctu imperator, ci mortiferum vulnus infligeret; ac statim propugnaculis lapsus per funem ad castra ill:esus ac salvus sese reciperet. Cum itaque advenisset hora, alque imperator solitam juxta mœnia ambulationem repeteret, ter statimi sagittarius arcum tetendit; ter sensit in jaculando telo aberrasse se, cum illico manus quasi quodam torpore obriguisset telumque in terram velut mortuum projecisset. Ferunt autem zum tertio experiretur, ruptumn arcus nervum; stupore deinde ac metu correptum hominem ad imperatorem primo mane accessisse, dolumque ei cum magna auini commotione patefecisse, et quod acciderat in tendendo arcu prodigium. Ipse itaque impetrata venia abiit. IV. Apoçaucus vero, cum videret non continuo adesse sibi auxiliares a Triballis copias, paulatim ad desper.tionem suimo vergebat. Verebatur enim, ne statim imperator accitis Thessalorum armis in extremum diserimon adduceret ipsius exercitum. Nou multis itaque post diebus castra moveri jussit, tum ob alia, tum maxime quia recens ad omnes fama pervenerat, infestissimum nuntians Persicae classis adventum, quem ille pejus letho extimesrebat. Perpaucis igitur et ipse diebus Thessalonica consumptis, pauculis cum navibus, et illis quidem expeditissimis, in altum delatus abiit. Etenim suspicatus erat, optima certe conjectura, 671 si se nel timere eum ac fugam meolitari scuissent ii qui in urbe erant, duorum alterum eventurum esse: aut enim ipsum a Tiressalonicensibus retentum iri, propulsatorem ac participem futurum imminentis obsidionis, ant cum eo coactum iri migrare tum omnes triremes, tum illam Persarum classem, quæ ipsum secuta erat eodem consilio: quod quidem malorum omnium gravissimum docebat sibi, et maximis periculis plenum. Nam et multitudo in fuga iuipedimentum est haud mediocre, et prætcrea classem externum secum habere cum aliam classem fugeret, sibi quidem inimicam, amicam autem ei quam δήλους. Κἀπειδή γε ήκηκόει την βασιλέως οἰκίαν εἶναι παρὰ τὸ τεῖχος τῆς πόλεως ἔνδον· ἀφ᾿ ἧς ἐξιόντα τὴν βασιλέα περὶ μέσας που νύκτας μεμονω μένον τε καὶ ἀφύλακτον ὡς τὰ πολλὰ περισκοπεῖν ἐκ τῶν ἐπάλξεων, εἰ ἐπίκεν ἔξωθεν αἱ τῶν ἀντιπάλων δυνάμεις [Ρ. 415] καὶ ὅπως ἂν ἐγρηγόρσεως ἔχοιεν οἱ τὴν πόλιν ἔνδοθεν φρουροῦντες, ὅσοι τε τάς κατά μέσην τὴν πόλιν ένοπλοι περιήεσαν ἀγυιὰς καὶ ὅσοι πάντα πύργον καὶ πᾶν ἡμιπύργιον διαλαγχάνοντες φωναῖς ἀλλεπαλλήλοις τὰ νυκτερινὰ παραμετροῦντο διαστήματα· πολλοῦ τινὸς ἐπρίατο μισθού τών εὐφυῶς ἐχόντων τῆς τοξικῆς ἀσκήσεως ἕνα τινὰ, καὶ τοῦτον εἰς Βέῤῥοιαν πέμψας κατὰ τὸ λεληθός παρ ήγγειλε νύκτωρ ἐξιόντα τῆς οἰκίας τὴν βασιλέα κα ρίαν βαλεῖν ἐκ τοῦ τείχους, καὶ παραχρῆμα σχοίνω διὰ τῶν ἐπάλξεων διεκπεσόντα πρὸς τὸ στρατόπεδον ἀπαθῆ τὴν σωτηρίαν πορίσασθαι. Τῆς τοίνυν ὥρας εληλυθυίας. ἐν ᾗ τὸν βασιλέα τῷ εἰωθέντι χρῆσθαι γέγονε περιπάτῳ παρὰ τὸ τεῖχος τῆς πόλεως, τρις μὲν εὐθὺς ὁ τοξότης ἐκεῖνος ἐτείνετο τὸ τόξον προς δ' ἀτυχῶν περὶ τὴν ἀποστολὴν τοῦ βέλους ησθάνετο, νάρκης ακονεί τις εμπεδούσης παραχρῆμα την χεῖρα καὶ κατὰ γῆς νεκρὸν τὸ βέλος ριπτούσης. Της μέντοι τοῦ τόξου νευράς ἐν τῇ τρίτῃ βαγείσης πείρα, ἐκπλήξει καὶ δέει ληφθέντα τὸν ἄνθρωπον ἅμα εν προσιέναι τε τῷ βασιλεῖ καὶ τόν τε δόλον ἐξαγγείλαι περιπαθῶς καὶ δ περὶ τὴν τάσιν τοῦ τάξου συμπ πτωκε τέρας. Αὐτὸς μὲν οὖν συγγνώμης τυχών Ο επορεύετο. Δ'. Ο δ' ᾿Απόκαυκος, ὁρῶν οὐ ταχείαν βοῦσαν τὴν ἐκ τῶν Τριβαλλῶν αὐτῷ σύμμαχον δύναμιν, ηρέμα πρὸς ἀπογνώσεις έχώρει τῇ γνώμη. Εδεδίει γάρ, μὴ αἰφνίδιον ὁ βασιλεὺς τὰ Θετταλικά μεταπεμψά μενος όπλα πρὸς τοὺς ἐσχάτους τη κινδύνους αὐτοῦ τὰ στρατεύματα. Οὐ μετὰ πολλὰς οὖν ἐκεῖθεν τὰς ἡμέρας ἀναζευγνύειν εκέλευε τά τε ἄλλα καὶ μάλισθ' ὅτι καὶ φήμη πάντας ἄρτι ἐπεπορεύετο, τὴν τοῦ Περσικού στόλου βαρείαν διαγγέλλουσε έφοδον, Αν καὶ παντὸς ἐνόμιζε θανάτου φοβερωτέραν. Διὸ καὶ κομιδή βραχείας τῇ Θεσσαλονίκη ἐνδιατετριφὼς καὶ αὐτὸς ἡμέρας ᾤχετο οὖν ὀλίγαις ναυσὶν ἀποπλεύσας, καὶ ταύταις ταχυναυτούσαις ώς μάλιστα. Υπω κατευ πως γὰρ ἦν, καὶ μέλα κατά σκοπόν, ὡς αἰσθήσεω; γενομένης ἀνὰ τὴν πόλιν τοῦ φύλου τε καὶ τῆς γε τοῦ δρασμοῦ μελέτης, δυοῖν ἔψεται θάτερον· ἡ γὰρ καθέξειν αὐτὸν τους Θεσσαλονικέας ἐπίκουμόν τε καὶ κοινωνὸν τῆς προσδοκωμένης πολιορκίας. Η βιά σασθαι συναποπλεῖν αὐτῷ τάς τε τριήρεις κάτι; καὶ ἅμα τὴν σύν γε αὐτῷ ναυστολήσεσαν Περσικήν δύναμιν μεθ' έμοία; τῆς γνώμης· δ μείζον των Ελ λων ενόμιζεν είναι κακῶν ἑαυτῷ, καὶ κινδύνων με: ζήνων μεστόν. Τό τε γάρ πλῆθος ἐν ταῖς φυγοῖς ἐμπόδιον οὐ μικρόν· καὶ πρός γε τὴ δύναμιν ἀλλ φύλον επομένην ἔχειν, φεύγοντα δύναμιν ἄλλην, ἐχθρὸν μὲν αὐτῷ, φίλην δὲ καὶ ὀμφυλον ταῖς ἐπου Variorum notæ. Rem narrat Cantacuzen. lib. 111, cap. 61, a quo is Alusianus appellatur. Ducane.

Chapter IXCaput IX

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

[A. c. 1381] MIISTORIE LIB. XII. [IMP. 3. PALÆCL. {} 834 inauguravit; unde et ii, qui illum antecessera!!!, imperatores soliti rant eadem die prospectare Byzantiorum congregatam multitudinem totunne exercitum, qui et volis et omai ləştarum acclama tionum genere ex inferiori loco cos prosequebantur, ad veteris triumphi Romani exemplum. Erat antem plausus ac strepitus, quem tum c el at infra populus, non mera ac simplex 617 sui erga impcratorem studii significatio; sed et convicia, tam in Cantacuzenum quam illius matrem, almista erant, fodissima illa certe, nec sobriis auribus digma ventilante Apocauco et incendente majoribus largitionibus ac promissis impetum plebis. III. Ea vero omnia audiebat ipsa për se Cantacuzeni mater, quæ tum intra anlam palatii car erem habitabat; quo torrentis instar confluebat et glomerabatur collecta populi turba. Ae sane illius cor vehementissimo dolore pungebatur, gemitusque edebat altissimos, qui rumi iustur turbidi ac ucbulosi ammaritudinem, quæ plurima animo illius iuerat, assidentibus iudicabant. Partim enim ca nviciis illis intolerandis, quæ salicbat, animum advertens, et a quibns istæ tragœliæ agerentur serum reputans, ab iis nempe, qui heri ac ngdiustertius mancipiorum instar ci fuissent, partim memoriam repetens suæ inde usque a pueritia fortunæ felicitatisque illius sibi coævæ, cujus fl¨s illibatus ac vigens ad senectutem usque pern:anserat, compouensque ista omnia cum illis adversis atque inopinatis vicissitudinibus temporis, miui me id ferre poterat. Corde itaque graviter vulnerato, corpus in difficilem morbum`incidit, qui finem vitæ haud longe abesse pollicebatur. IV. Cum itaque et Luminum solenme post dradecim dies advenisset, atque imperator i.ident deorsum prospectaret, populus autem ex inferiori loco similibus et acclamationibus 618 et convic is striperet, jacebat in carrere exanimis Cantacuzena, projecta atque oblivioni tradita, et a pristina felicitate suoque illo splendore quam longissime ablegata. Eteni u vitam paulo ante inbarum sonum abrupit. Verita quippe anima, ut opinor, me in simile» recideret conviciorum æstum, contraxit se in semet, et priusquam id eveniret, e corpore erupit. Quomodo autem hæc fieri Dess perui serit, fusius intra declarabimus, quantum li cebit nobis conjectare. V. Sed ure illud peue præteriit. Paucis dictus Variorum nols. De ista in pervigilio Natalis Christi Le: silet Colinus. De offic. palat. cap. 6. n. 1, wii de eo agit. Decase. Vide Ducangii Gloss. med. Gra cit. in v. Quo nempe translata fuerat, ut ait CantaCuz. 15. m, cap. 36, pag. 458, cum antea domi Ir: sto lia adi.lila observaretur, ut idem narral 29. EUCANG. Epiphania an. Chr. 1512. Januar, dies 6. Eo die Cantacuzenus ipse matrem suam obiisse testatur list. lib. ut, ep. 56. Is cs: dus seu Epiphanie. Borris. Cujus ositum accidisse serit:it Cantacuzenus filius, lib. m, cap. 56, pag. 469, 6 Januarii, indict. 10, anno ab or e condito 6, 820, scilicet Chr. 1512. Ducisa.

τῆς τοίνυν ὥρας ἐληλυθυίας, ἐν ᾗ τὸν βασιλέα τῷ εἰωθότι χρῆσθαι γέγονε περιπάτῳ παρὰ τὸ τεῖχος τῆς πόλεως, τρὶς μὲν εὐθὺς ὁ τοξότης ἐκεῖνος ἐτείνετο τὸ τόξον· τρὶς δ’ ἀτυχῶν περὶ τὴν ἀποστολὴν τοῦ βέλους ᾐσθάνετο, νάρκης οἱονεί τινος ἐμπεδούσης παραχρῆμα τὴν χεῖρα καὶ κατὰ γῆς νεκρὸν τὸ βέλος ῥιπτούσης. τῆς μέντοι τοῦ τόξου νευρᾶς ἐν τῇ τρίτῃ ῥαγείσης πείρᾳ, ἐκπλήξει καὶ δέει ληφθέντα τὸν ἄνθρωπον ἅμα ἕῳ προςιέναι τε τῷ βασιλεῖ καὶ τόν τε δόλον ἐξαγγεῖλαι περιπαθῶς καὶ ὃ περὶ τὴν τάσιν τοῦ τόξου συμπέπτωκε τέρας. αὐτὸς μὲν οὖν συγγνώμης τυχὼν ἐπορεύετο. (Δ.) Ὁ δ’ Ἀπόκαυκος, ὁρῶν οὐ ταχεῖαν ἰοῦσαν τὴν ἐκ τῶν Τριβαλλῶν αὐτῷ σύμμαχον δύναμιν, ἠρέμα πρὸς ἀπογνώσεις ἐχώρει τῇ γνώμῃ. ἐδεδίει γὰρ, μὴ αἰφνίδιον ὁ βασιλεὺς τὰ Θετταλικὰ μεταπεμψάμενος ὅπλα πρὸς τοὺς ἐσχάτους ὤσῃ κινδύνους αὐτοῦ τὰ στρατεύματα. οὐ μετὰ πολλὰς οὖν ἐκεῖθεν τὰς ἡμέρας ἀναζευγνύειν ἐκέλευε τά τε ἄλλα καὶ μάλισθ’ ὅτι καὶ φήμη πάντας ἄρτι ἐπεπορεύετο, τὴν τοῦ Περσικοῦ στόλου βαρεῖαν διαγγέλλουσα ἔφοδον, ἣν καὶ παντὸς ἐνόμιζε θανάτου φοβερωτέραν.

895 [4. Μ. 63:1, IND. 111 NICEPIIORI GREGOR.E fis. 1. PALEOL. 3] 896 audivisset συνήθεις αὖθις έκλεψε μηχανές καὶ τοὺς λαθραίους et obscuros dulos respexit. Εt cum imperatoris domum juxta muros sitam in urbe esse, eaque solitma illum regredi circa medias noctes soluin, ac plerumque incustoditum, ut circumspiceret e propugnaculis, exploraretque, num extrinsecus hostium copiæ ingruerent; et qua vigilantia urbem intus custodirent sive ii qui per urbem meliam armati obambulabant et vias circumibant, sive ii qui turrim quamlibet aut torriculaın sortiti, crebris clamoribus sese mutuo compellantes, nocturna intervalla metiebantur; magna inercede quem.lam conduxit ex tis qui singulareın habent ad tractan:lum arcum dexteritatem, et 670 eum Berrhœam clanculum misit, præcepitque, ut cum domo egressurus esset noctu imperator, ci mortiferum vulnus infligeret; ac statim propugnaculis lapsus per funem ad castra ill:esus ac salvus sese reciperet. Cum itaque advenisset hora, alque imperator solitam juxta mœnia ambulationem repeteret, ter statimi sagittarius arcum tetendit; ter sensit in jaculando telo aberrasse se, cum illico manus quasi quodam torpore obriguisset telumque in terram velut mortuum projecisset. Ferunt autem zum tertio experiretur, ruptumn arcus nervum; stupore deinde ac metu correptum hominem ad imperatorem primo mane accessisse, dolumque ei cum magna auini commotione patefecisse, et quod acciderat in tendendo arcu prodigium. Ipse itaque impetrata venia abiit. IV. Apoçaucus vero, cum videret non continuo adesse sibi auxiliares a Triballis copias, paulatim ad desper.tionem suimo vergebat. Verebatur enim, ne statim imperator accitis Thessalorum armis in extremum diserimon adduceret ipsius exercitum. Nou multis itaque post diebus castra moveri jussit, tum ob alia, tum maxime quia recens ad omnes fama pervenerat, infestissimum nuntians Persicae classis adventum, quem ille pejus letho extimesrebat. Perpaucis igitur et ipse diebus Thessalonica consumptis, pauculis cum navibus, et illis quidem expeditissimis, in altum delatus abiit. Etenim suspicatus erat, optima certe conjectura, 671 si se nel timere eum ac fugam meolitari scuissent ii qui in urbe erant, duorum alterum eventurum esse: aut enim ipsum a Tiressalonicensibus retentum iri, propulsatorem ac participem futurum imminentis obsidionis, ant cum eo coactum iri migrare tum omnes triremes, tum illam Persarum classem, quæ ipsum secuta erat eodem consilio: quod quidem malorum omnium gravissimum docebat sibi, et maximis periculis plenum. Nam et multitudo in fuga iuipedimentum est haud mediocre, et prætcrea classem externum secum habere cum aliam classem fugeret, sibi quidem inimicam, amicam autem ei quam δήλους. Κἀπειδή γε ήκηκόει την βασιλέως οἰκίαν εἶναι παρὰ τὸ τεῖχος τῆς πόλεως ἔνδον· ἀφ᾿ ἧς ἐξιόντα τὴν βασιλέα περὶ μέσας που νύκτας μεμονω μένον τε καὶ ἀφύλακτον ὡς τὰ πολλὰ περισκοπεῖν ἐκ τῶν ἐπάλξεων, εἰ ἐπίκεν ἔξωθεν αἱ τῶν ἀντιπάλων δυνάμεις [Ρ. 415] καὶ ὅπως ἂν ἐγρηγόρσεως ἔχοιεν οἱ τὴν πόλιν ἔνδοθεν φρουροῦντες, ὅσοι τε τάς κατά μέσην τὴν πόλιν ένοπλοι περιήεσαν ἀγυιὰς καὶ ὅσοι πάντα πύργον καὶ πᾶν ἡμιπύργιον διαλαγχάνοντες φωναῖς ἀλλεπαλλήλοις τὰ νυκτερινὰ παραμετροῦντο διαστήματα· πολλοῦ τινὸς ἐπρίατο μισθού τών εὐφυῶς ἐχόντων τῆς τοξικῆς ἀσκήσεως ἕνα τινὰ, καὶ τοῦτον εἰς Βέῤῥοιαν πέμψας κατὰ τὸ λεληθός παρ ήγγειλε νύκτωρ ἐξιόντα τῆς οἰκίας τὴν βασιλέα κα ρίαν βαλεῖν ἐκ τοῦ τείχους, καὶ παραχρῆμα σχοίνω διὰ τῶν ἐπάλξεων διεκπεσόντα πρὸς τὸ στρατόπεδον ἀπαθῆ τὴν σωτηρίαν πορίσασθαι. Τῆς τοίνυν ὥρας εληλυθυίας. ἐν ᾗ τὸν βασιλέα τῷ εἰωθέντι χρῆσθαι γέγονε περιπάτῳ παρὰ τὸ τεῖχος τῆς πόλεως, τρις μὲν εὐθὺς ὁ τοξότης ἐκεῖνος ἐτείνετο τὸ τόξον προς δ' ἀτυχῶν περὶ τὴν ἀποστολὴν τοῦ βέλους ησθάνετο, νάρκης ακονεί τις εμπεδούσης παραχρῆμα την χεῖρα καὶ κατὰ γῆς νεκρὸν τὸ βέλος ριπτούσης. Της μέντοι τοῦ τόξου νευράς ἐν τῇ τρίτῃ βαγείσης πείρα, ἐκπλήξει καὶ δέει ληφθέντα τὸν ἄνθρωπον ἅμα εν προσιέναι τε τῷ βασιλεῖ καὶ τόν τε δόλον ἐξαγγείλαι περιπαθῶς καὶ δ περὶ τὴν τάσιν τοῦ τάξου συμπ πτωκε τέρας. Αὐτὸς μὲν οὖν συγγνώμης τυχών Ο επορεύετο. Δ'. Ο δ' ᾿Απόκαυκος, ὁρῶν οὐ ταχείαν βοῦσαν τὴν ἐκ τῶν Τριβαλλῶν αὐτῷ σύμμαχον δύναμιν, ηρέμα πρὸς ἀπογνώσεις έχώρει τῇ γνώμη. Εδεδίει γάρ, μὴ αἰφνίδιον ὁ βασιλεὺς τὰ Θετταλικά μεταπεμψά μενος όπλα πρὸς τοὺς ἐσχάτους τη κινδύνους αὐτοῦ τὰ στρατεύματα. Οὐ μετὰ πολλὰς οὖν ἐκεῖθεν τὰς ἡμέρας ἀναζευγνύειν εκέλευε τά τε ἄλλα καὶ μάλισθ' ὅτι καὶ φήμη πάντας ἄρτι ἐπεπορεύετο, τὴν τοῦ Περσικού στόλου βαρείαν διαγγέλλουσε έφοδον, Αν καὶ παντὸς ἐνόμιζε θανάτου φοβερωτέραν. Διὸ καὶ κομιδή βραχείας τῇ Θεσσαλονίκη ἐνδιατετριφὼς καὶ αὐτὸς ἡμέρας ᾤχετο οὖν ὀλίγαις ναυσὶν ἀποπλεύσας, καὶ ταύταις ταχυναυτούσαις ώς μάλιστα. Υπω κατευ πως γὰρ ἦν, καὶ μέλα κατά σκοπόν, ὡς αἰσθήσεω; γενομένης ἀνὰ τὴν πόλιν τοῦ φύλου τε καὶ τῆς γε τοῦ δρασμοῦ μελέτης, δυοῖν ἔψεται θάτερον· ἡ γὰρ καθέξειν αὐτὸν τους Θεσσαλονικέας ἐπίκουμόν τε καὶ κοινωνὸν τῆς προσδοκωμένης πολιορκίας. Η βιά σασθαι συναποπλεῖν αὐτῷ τάς τε τριήρεις κάτι; καὶ ἅμα τὴν σύν γε αὐτῷ ναυστολήσεσαν Περσικήν δύναμιν μεθ' έμοία; τῆς γνώμης· δ μείζον των Ελ λων ενόμιζεν είναι κακῶν ἑαυτῷ, καὶ κινδύνων με: ζήνων μεστόν. Τό τε γάρ πλῆθος ἐν ταῖς φυγοῖς ἐμπόδιον οὐ μικρόν· καὶ πρός γε τὴ δύναμιν ἀλλ φύλον επομένην ἔχειν, φεύγοντα δύναμιν ἄλλην, ἐχθρὸν μὲν αὐτῷ, φίλην δὲ καὶ ὀμφυλον ταῖς ἐπου Variorum notæ. Rem narrat Cantacuzen. lib. 111, cap. 61, a quo is Alusianus appellatur. Ducane.

διὸ καὶ κομιδῇ βραχείας τῇ Θεςσαλονίκῃ ἐνδιατετριφὼς καὶ αὐτὸς ἡμέρας ᾤχετο σὺν ὀλίγαις ναυσὶν ἀποπλεύσας, καὶ ταύταις ταχυναυτούσαις ὡς μάλιστα. ὑπωπτευκὼς γὰρ ἦν, καὶ μάλα κατὰ σκοπὸν, ὡς αἰσθήσεως γενομένης ἀνὰ τὴν πόλιν τοῦ φόβου τε καὶ τῆς γε τοῦ δρασμοῦ μελέτης, δυοῖν ἕψεται θάτερον· ἢ γὰρ καθέξειν αὐτὸν τοὺς Θεσσαλονικέας ἐπίκουρόν τε καὶ κοινωνὸν τῆς προσδοκωμένης πολιορκίας, ἢ βιάσασθαι συναποπλεῖν αὐτῷ τάς τε τριήρεις πάσας καὶ ἅμα τὴν σύν γε αὐτῷ ναυστολήσασαν Περσικὴν δύναμιν μεθ’ ὁμοίας τῆς γνώμης· ὃ μεῖζον τῶν ἄλλων ἐνόμιζεν εἶναι κακῶν ἑαυτῷ, καὶ κινδύνων μειζόνων μεστόν. τό,τε γὰρ πλῆθος ἐν ταῖς φυγαῖς ἐμπόδιον οὐ μικρόν· καὶ πρός γε τὸ δύναμιν ἀλλόφυλον ἑπομένην ἔχειν, φεύγοντα δύναμιν ἄλλην, ἐχθρὰν μὲν αὐτῷ, φίλην δὲ καὶ ὁμόφυλον ταῖς ἑπομέναις αὐτῷ Περσικαῖς ταύταις ναυσὶν, ὅμοιον ἐλογίζετο, ὥσπερ ἂν εἴ τις τὸν ἔξωθεν ἀνασοβεῖν τῆς οἰκίας ἐπειγόμενος ἐμπρησμὸν ἔνδοθεν ἑκὼν αὐτὴν ὑφῆπτεν αὐτὸς, σπουδαιοτέραν τινὰ τὴν ἐπικουρίαν οὕτω πως τἀλλοτρίῳ πυρὶ μηχανώμενος. ταῦτ’ οὖν ἅπαντ’ ἐν νῷ συλλαβὼν ᾤχετο λάθρα φυγὼν, ὡς ἡμῖν γε δεδήλωται.

895 [4. Μ. 63:1, IND. 111 NICEPIIORI GREGOR.E fis. 1. PALEOL. 3] 896 audivisset συνήθεις αὖθις έκλεψε μηχανές καὶ τοὺς λαθραίους et obscuros dulos respexit. Εt cum imperatoris domum juxta muros sitam in urbe esse, eaque solitma illum regredi circa medias noctes soluin, ac plerumque incustoditum, ut circumspiceret e propugnaculis, exploraretque, num extrinsecus hostium copiæ ingruerent; et qua vigilantia urbem intus custodirent sive ii qui per urbem meliam armati obambulabant et vias circumibant, sive ii qui turrim quamlibet aut torriculaın sortiti, crebris clamoribus sese mutuo compellantes, nocturna intervalla metiebantur; magna inercede quem.lam conduxit ex tis qui singulareın habent ad tractan:lum arcum dexteritatem, et 670 eum Berrhœam clanculum misit, præcepitque, ut cum domo egressurus esset noctu imperator, ci mortiferum vulnus infligeret; ac statim propugnaculis lapsus per funem ad castra ill:esus ac salvus sese reciperet. Cum itaque advenisset hora, alque imperator solitam juxta mœnia ambulationem repeteret, ter statimi sagittarius arcum tetendit; ter sensit in jaculando telo aberrasse se, cum illico manus quasi quodam torpore obriguisset telumque in terram velut mortuum projecisset. Ferunt autem zum tertio experiretur, ruptumn arcus nervum; stupore deinde ac metu correptum hominem ad imperatorem primo mane accessisse, dolumque ei cum magna auini commotione patefecisse, et quod acciderat in tendendo arcu prodigium. Ipse itaque impetrata venia abiit. IV. Apoçaucus vero, cum videret non continuo adesse sibi auxiliares a Triballis copias, paulatim ad desper.tionem suimo vergebat. Verebatur enim, ne statim imperator accitis Thessalorum armis in extremum diserimon adduceret ipsius exercitum. Nou multis itaque post diebus castra moveri jussit, tum ob alia, tum maxime quia recens ad omnes fama pervenerat, infestissimum nuntians Persicae classis adventum, quem ille pejus letho extimesrebat. Perpaucis igitur et ipse diebus Thessalonica consumptis, pauculis cum navibus, et illis quidem expeditissimis, in altum delatus abiit. Etenim suspicatus erat, optima certe conjectura, 671 si se nel timere eum ac fugam meolitari scuissent ii qui in urbe erant, duorum alterum eventurum esse: aut enim ipsum a Tiressalonicensibus retentum iri, propulsatorem ac participem futurum imminentis obsidionis, ant cum eo coactum iri migrare tum omnes triremes, tum illam Persarum classem, quæ ipsum secuta erat eodem consilio: quod quidem malorum omnium gravissimum docebat sibi, et maximis periculis plenum. Nam et multitudo in fuga iuipedimentum est haud mediocre, et prætcrea classem externum secum habere cum aliam classem fugeret, sibi quidem inimicam, amicam autem ei quam δήλους. Κἀπειδή γε ήκηκόει την βασιλέως οἰκίαν εἶναι παρὰ τὸ τεῖχος τῆς πόλεως ἔνδον· ἀφ᾿ ἧς ἐξιόντα τὴν βασιλέα περὶ μέσας που νύκτας μεμονω μένον τε καὶ ἀφύλακτον ὡς τὰ πολλὰ περισκοπεῖν ἐκ τῶν ἐπάλξεων, εἰ ἐπίκεν ἔξωθεν αἱ τῶν ἀντιπάλων δυνάμεις [Ρ. 415] καὶ ὅπως ἂν ἐγρηγόρσεως ἔχοιεν οἱ τὴν πόλιν ἔνδοθεν φρουροῦντες, ὅσοι τε τάς κατά μέσην τὴν πόλιν ένοπλοι περιήεσαν ἀγυιὰς καὶ ὅσοι πάντα πύργον καὶ πᾶν ἡμιπύργιον διαλαγχάνοντες φωναῖς ἀλλεπαλλήλοις τὰ νυκτερινὰ παραμετροῦντο διαστήματα· πολλοῦ τινὸς ἐπρίατο μισθού τών εὐφυῶς ἐχόντων τῆς τοξικῆς ἀσκήσεως ἕνα τινὰ, καὶ τοῦτον εἰς Βέῤῥοιαν πέμψας κατὰ τὸ λεληθός παρ ήγγειλε νύκτωρ ἐξιόντα τῆς οἰκίας τὴν βασιλέα κα ρίαν βαλεῖν ἐκ τοῦ τείχους, καὶ παραχρῆμα σχοίνω διὰ τῶν ἐπάλξεων διεκπεσόντα πρὸς τὸ στρατόπεδον ἀπαθῆ τὴν σωτηρίαν πορίσασθαι. Τῆς τοίνυν ὥρας εληλυθυίας. ἐν ᾗ τὸν βασιλέα τῷ εἰωθέντι χρῆσθαι γέγονε περιπάτῳ παρὰ τὸ τεῖχος τῆς πόλεως, τρις μὲν εὐθὺς ὁ τοξότης ἐκεῖνος ἐτείνετο τὸ τόξον προς δ' ἀτυχῶν περὶ τὴν ἀποστολὴν τοῦ βέλους ησθάνετο, νάρκης ακονεί τις εμπεδούσης παραχρῆμα την χεῖρα καὶ κατὰ γῆς νεκρὸν τὸ βέλος ριπτούσης. Της μέντοι τοῦ τόξου νευράς ἐν τῇ τρίτῃ βαγείσης πείρα, ἐκπλήξει καὶ δέει ληφθέντα τὸν ἄνθρωπον ἅμα εν προσιέναι τε τῷ βασιλεῖ καὶ τόν τε δόλον ἐξαγγείλαι περιπαθῶς καὶ δ περὶ τὴν τάσιν τοῦ τάξου συμπ πτωκε τέρας. Αὐτὸς μὲν οὖν συγγνώμης τυχών Ο επορεύετο. Δ'. Ο δ' ᾿Απόκαυκος, ὁρῶν οὐ ταχείαν βοῦσαν τὴν ἐκ τῶν Τριβαλλῶν αὐτῷ σύμμαχον δύναμιν, ηρέμα πρὸς ἀπογνώσεις έχώρει τῇ γνώμη. Εδεδίει γάρ, μὴ αἰφνίδιον ὁ βασιλεὺς τὰ Θετταλικά μεταπεμψά μενος όπλα πρὸς τοὺς ἐσχάτους τη κινδύνους αὐτοῦ τὰ στρατεύματα. Οὐ μετὰ πολλὰς οὖν ἐκεῖθεν τὰς ἡμέρας ἀναζευγνύειν εκέλευε τά τε ἄλλα καὶ μάλισθ' ὅτι καὶ φήμη πάντας ἄρτι ἐπεπορεύετο, τὴν τοῦ Περσικού στόλου βαρείαν διαγγέλλουσε έφοδον, Αν καὶ παντὸς ἐνόμιζε θανάτου φοβερωτέραν. Διὸ καὶ κομιδή βραχείας τῇ Θεσσαλονίκη ἐνδιατετριφὼς καὶ αὐτὸς ἡμέρας ᾤχετο οὖν ὀλίγαις ναυσὶν ἀποπλεύσας, καὶ ταύταις ταχυναυτούσαις ώς μάλιστα. Υπω κατευ πως γὰρ ἦν, καὶ μέλα κατά σκοπόν, ὡς αἰσθήσεω; γενομένης ἀνὰ τὴν πόλιν τοῦ φύλου τε καὶ τῆς γε τοῦ δρασμοῦ μελέτης, δυοῖν ἔψεται θάτερον· ἡ γὰρ καθέξειν αὐτὸν τους Θεσσαλονικέας ἐπίκουμόν τε καὶ κοινωνὸν τῆς προσδοκωμένης πολιορκίας. Η βιά σασθαι συναποπλεῖν αὐτῷ τάς τε τριήρεις κάτι; καὶ ἅμα τὴν σύν γε αὐτῷ ναυστολήσεσαν Περσικήν δύναμιν μεθ' έμοία; τῆς γνώμης· δ μείζον των Ελ λων ενόμιζεν είναι κακῶν ἑαυτῷ, καὶ κινδύνων με: ζήνων μεστόν. Τό τε γάρ πλῆθος ἐν ταῖς φυγοῖς ἐμπόδιον οὐ μικρόν· καὶ πρός γε τὴ δύναμιν ἀλλ φύλον επομένην ἔχειν, φεύγοντα δύναμιν ἄλλην, ἐχθρὸν μὲν αὐτῷ, φίλην δὲ καὶ ὀμφυλον ταῖς ἐπου Variorum notæ. Rem narrat Cantacuzen. lib. 111, cap. 61, a quo is Alusianus appellatur. Ducane.

PG 148:897(Ε.) Ὅσαι μὲν οὖν ἁρπαγαί τε καὶ ἀνδραποδισμοὶ τοῖς ἐναπολειφθεῖσιν ἐγίνοντο Πέρσαις ἐκεῖ κατὰ τῶν εὐσεβῶν, καὶ ὅσαι κατὰ τῶν ἱερῶν ἀτοπίαι κατὰ τὸ ἀφειδὲς ἐτολμῶντο, ῥᾴδιον οὐκ ἂν εἴη διεξιέναι, βουλομένοις ἐφ’ ἕτερα τρέπειν τοῦ λόγου τὸν δρόμον ἡμῖν. ἴσασι δ’ οὖν οἱ παθόντες, καὶ ὅσοι τῶν τοιούτων οὐ μάλα πεφύκασιν ἀδαεῖς ἀποσυλᾷν εἰκασμοὺς κἀξ ὧν γε τεθέανται ξυμβάλλειν καὶ ἃ μὴ τεθέανται. ι. Βραχεῖαι παρῆλθον ἡμέραι καὶ ἡ ναυτικὴ τῶν Περσῶν κατέπλευσε δύναμις, ἐς ἔγγιστα διακοσίων νεῶν ἀναφερομένη τὸ πλήρωμα καὶ ναύαρχον ἔχουσα τὸν τῆς Λυδίας σατράπην Ἀμούρ· ὃς οὐκ εἰς τὸ τῶν Θεσσαλονικέων ἐπίνειον κατᾶραι τὸν στόλον ἀφῆκεν, ἀλλ’ ἴδιον αὐτὸς ἐποιήσατο ναύσταθμον, σταδίους Θεσσαλονίκης ἀπέχον οὐχ ἧττον ἑξήκοντα. οὐ μὴν τοσαύτας ἔχων τῆς Ἀσίας ἐξέπλευσεν· ἀλλὰ τριακοσίαις μὲν ταῖς πάσαις ἀνήχθη· ναυαγίᾳ δὲ χρησάμενος κατὰ τὸν ἀνάπλουν, ἀγριωτέρων τῶν ἀπαρκτίων τηνικαῦτα ῥευσάντων πνευμάτων, αὐτὸς μὲν σὺν ταῖς εἰρημέναις ἐκτοπισθεὶς ἄκων εἰς Εὔβοιαν ἐξώκειλε, καὶ ταύταις ἀπ’ ἀλλήλων ὡς τὰ πολλὰ διεσκεδασμέναις·

[A. c. 1343] BYZANTINE HISTORIE LIB. XIII. [IMP. J. PALEOL. 3} 898 μέναις αὐτῷ [Ρ. 419] Περσικαῖς ταύταις ναυσὶν, secum habebat Persarum classi, atque ejusdem ὅμοιον ελογίζετο, ὥσπερ ἂν εἴ τις τὸν ἔξωθεν ἀναση - βεῖν τῆς οἰκίας επειγόμενος ἐμπρησμόν ἔνδοθεν ἑκὼν αὐτὴν ὑφῆπτεν αὐτὸς, σπουδαιοτέραν τινὰ τὴν ἐπικουρίαν οὕτω πως τἀλλοτρίῳ πυρὶ μηχανώμενος. Ταῦτ᾽ οὖν ἅπαντ' ἐν νῷ συλλαβὼν ᾤχετο λάθρα φυ γῶν, ὡς ἡμῖν γε δεδήλωται. gentis; id quidem illi perinde habebatur, ut si quis festinans arcere ædibus externum incendium eas ipse introrsum seiens ac prudens incenderet, isto sidelicet tanquam praesentiori remedio adversus externum ignem excogitato. llæc igitur ille omnia animo complexus clam, ut diximus, a:1fugit. V. At Persæ ibi relicti quantum grassati sint in Christianos, tum diripiendo, tum homines in servitutem redigendo; qua audacia et quam intemperanter sacris illuserint, facile haud fuerit nobis commemorare, orationis nostræ cursum vertere alio volentibus. Norunt certe ii qui passi sunt, et quicunque non its sunt earum rerum rudes, ut Ε'. Ὅσας μὲν οὖν άρπαγαί τε καὶ ἀνδραποδι - σμοὶ τοῖς ἐναπολειφθείσιν ἐγίγντο Πέρσαις ἐκεῖ κατὰ τῶν εὐσεβῶν, καὶ ὅσαι κατὰ τῶν ἱερῶν ἀτοπίαι κατὰ τὸ ἀφειδὲς ἀτολμῶντο, ῥᾴδιον οὐκ ἂν εἴη διε ξιέναι, βουλομένοις ἐφ' ἕτερα τρέπειν τοῦ λόγου τὴν δρόμον ἡμῖν. Ισασι δ' οὖν οἱ παθόντες, καὶ ὅσοι τῶν τοιούτων οὐ μάλα πεφύκασιν ἀδαεῖς ἀποσυλήν είχαν σμοὺς κάξ ὧν γε τεθέανται ξυμβάλλειν καὶ ἃ μὴ conjecturam de iis capere, atque ex iis que viπιθέονται. derint ea quæ nou viderint colligere haud possint. CAPUT X. Classis Persica, duce Amurio, multis navibus tempestate amissis, ad Eubœam primum, deinde prope Thessalonicam appellitur. Persæ prædatum in Triballorum fines exeunt. Cantacuzenus Berrhææ urbis cura commissa Manueli filio, indolis eximiæ adolescenti, confert se ad Amurium. Thessalonicensium res valde anguste. Divitum et pauperum studia contraria. Tertia factio, duabus illis pejor. Divites in proditionis crimen vocantur. Pauperes ambitiosi, qui et zelotæ, in illos insurgunt. Plebem infimam sibi adjungunt. Vi, rapinis et cædibus grassantur. Divitum miserrima conditio. Evrumdem spes irrita. Amurius urbem vi expugnandam censet. Cantacuzenus, Demetrium martyrem reveritus, mavult deditionem exspectare. Soluta obsidione, milites Amuriani alii domum redeunt, alii cum duce CantucuZENUM sequuntur. Quem Amurins partim joco, partim serio reprehendit. Uterque junctis copiis urbes Thrac.< sollicitatum cuNI. Α'. Βραχεῖαι παρῆλθον ἡμέραι καὶ ἡ ναυτικὴ τῶν Περσῶν κατέπλευσε δύναμις ε; ἔγγιστα διακο σίων νεῶν ἀναφερομένη τὸ πλήρωμα καὶ ναύαρχον ἔχουσα τὸν τῆς Λυδίας σατράπην Αμούρ· δς οὐκ εἰς τὸ τῶν Θεσσαλονικέων ἐπίνειον κατᾶραι τὸν στόλον ἀφῆκεν, ἀλλ᾽ ἴδιον αὐτὸς ἐποιήσατο ναύσταθμον σταδίους Θεσσαλονίκης ἀπέχον οὐχ ἧττον εξήκοντα. Οὐ μὴν τοσαύτας ἔχων της Ασίας ἐξέπλευσεν· ἀλλὰ τριακοσίαις μὲν ταῖς πάσαις ἀνήχθη ναυαγὶς δὲ χρησάμενος κατὰ τὸν ἀνάπλουν αγριωτέρων τῶν ἀπαρκτίων τηνικαῦτα ρευσάντων πνευμάτων, αὐτὸς μὲν σὺν ταῖς εἰρημέναις ἐκτοπισθεὶς ἄκων εἰς Εύβοιαν ἐξώκειλε, καὶ ταύταις ἀπ᾿ ἀλλήλων ὡς τὰ πολλὰ διασκεδασμέναις· αἱ δ' ἄλλαι κατ' άλλα μέρη διεσώθησαν της Ευρώπης, ὅσαι μήτ' ἐν ταῖς ἀκταῖς συνετρίβησαν, μήτε κύμασι [P. 620] διαναυμαχή σεται κατηνέχθησαν αύτανδροι. Βουλευομένου δ' ἐκεῖθεν ἐπὶ συχναῖς ἡμέραις ἐξ Εὐβοίας πεζῇ διὰ Θετταλίας ἰέναι ἐς Βέρροιαν, αὐτόθι τὰς ναῦς καταφλέξαντα πρότερον, ἐρβάϊσε μὲν ἡ τῶν κυμάτων θερις εψές μαλακώτερον δ' ἐξ ἀπογείων προσβαλείν ἤρξατο τοῖς ἱστίοις τὸ πνεῦμα. "Οθεν καὶ ἄραντές ἐκεῖθεν ἠθροίσθησαν ἐς ἐν δεδηλώκαμεν ναύσταθμον, τῆς Θεσσαλονικέων πόλεως ἄγχιστα. Ε΄. Οἱ μὲν οὖν πλείους, τὴν ἱκανὴν ἀπολιπόντες φρουράν ταῖς ναυσὶν, ἐπὶ λείαν εὐθὺς ὥρμησαν, καὶ τα πλείω τῶν Τριβαλλεῖς ὑπεικόντων χωρίων εκάκωVariorum Cantacuz. lib. ut, cap. 62. DUCANG. Cantacus. lib. iu, cap. 63. DUCANG. Ad Clopam, haud procul a Thessalonica. Can1. Paucis diebus interjectis navales PersarumO copiæ advectæ sunt, 672 quam proxime ducentarum navium numerum explentes, duce Amurio, Lydiæ satrapa: qui classem suam non ad Thes salonicensem portum appulit, sed propriam sibi ipse stationem paravit, non minus sexaginta stadiis a Thessalonica distantem. Atqui ille cum Asia decederet, non cum eo navium numero, sed cum totis trecentis solverat. Facto autem inter navigandumn naufragio, cum asperiores ab Arcto aurae ingruissent, ipse quidem in Euboeau vi abreptus erat cum illis, quas dixi, navibus, iisque maxima ex parte ab invicem dispersis. Aliæ vero ad alias Europa oras salve evaserant, exceptis iis quæ aut in littora illiserant, aut iniquis Auctibus confticlate ipsis cum hominibus demerse fuerant. Cumque ille multos dies deliberasset, an ex EuInea per Thessaliam pedestri itinere, navibus auc inceusis, Berrhaeau sibi eumdum foret, deferbuerat tandem Ductuua insolentia, cœperaique aura clementior velis aspirare a terra. fade itaque cum solvissent, ad cam, quam diximus, stationem convenerant proxime Thessalonicam. ll. Relicto igitur præsidio, quantum al custo dien:as naves satis erat, ad prædam statim bona pars egressi sunt, et pleraque Triballorum ditionis notæ. tacuzen. cap. 63 extremo. DUCANG. Ventis ad Euboeam retentis, ut ait Cantae 1zen. cap. 63. Ducang.

PG 148:899αἱ δ’ ἄλλαι κατ’ ἄλλα μέρη διεσώθησαν τῆς Εὐρώπης, ὅσαι μήτ’ ἐν ταῖς ἀκταῖς συνετρίβησαν, μήτε κύμασι διαναυμαχήσασαι κατηνέχθησαν αὔτανδροι. βουλευομένου δ’ ἐκεῖθεν ἐπὶ συχναῖς ἡμέραις ἐξ Εὐβοίας πεζῇ διὰ Θετταλίας ἰέναι ἐς Βέῤῥοιαν, αὐτόθι τὰς ναῦς καταφλέξαντα πρότερον, ἐῤῥάϊσε μὲν ἡ τῶν κυμάτων ὕβρις ὀψέ· μαλακώτερον δ’ ἐξ ἀπογείων προσβαλεῖν ἤρξατο τοῖς ἱστίοις τὸ πνεῦμα. ὅθεν καὶ ἄραντες ἐκεῖθεν ἠθροίσθησαν ἐς ὃν δεδηλώκαμεν ναύσταθμον, τῆς Θεσσαλονικέων πόλεως ἄγχιστα. (Β.) Οἱ μὲν οὖν πλείους, τὴν ἱκανὴν ἀπολιπόντες φρουρὰν ταῖς ναυσὶν, ἐπὶ λείαν εὐθὺς ὥρμησαν, καὶ τὰ πλείω τῶν Τριβαλλοῖς ὑπεικόντων χωρίων ἐκάκωσαν μάλιστα, ἀνθρώπους καὶ βοσκήματα συναρπάζοντες ἐξ ἀγρῶν, καὶ οἰκίας πυρπολοῦντες, καὶ πολλοῖς τὸν πολέμιον σίδηρον καταφέροντες ἀνανταγώνιστον. τῷ γε μὴν ναυάρχῳ τοῦ στόλου κατὰ χώραν μείναντι ἧκε μετὰ βραχὺ καὶ ὁ βασιλεὺς ἐκ Βεῤῥοίας, τῶν ἐκεῖ πραγμάτων ἐπίτροπον τὸν υἱὸν καταλελοιπὼς Μανουήλ·

[4. Η 6851, IND. 11] [187. 3. PAL. Σώ:. 900 Luca maxime allixerant, homines ac pecora ex σαν μάλιστα, ἀνθρώπους καὶ βοσκήματα συναρ agris abigentes, atque etiam multis gladium hostilem impune intentanes. Cum autem ibi Persicae classis 673 dux substitisset, venit ad eum paulo post et imperator Berrhoea egressus, mandata Manueli filio rerum administratione. Qui cum ætate vix ephebum excederet, nec dum malæ prima lanugine florerent, senilem in animo alebat prudentiam, et simul cum patre longinque ac subdialis militiæ mala din perpessus præclaro usu ad imperandi disciplinam exercitatus erat; atque ob id ipsum ei imperator ac pater illius urbis regimen crediderat, quae ipsi hactenus fundamentum ac radix fuerat fortune in melius mutand:e, Cum itaque inde excessisset imperator, et circa Thessalonicæ campos Persici exercitus ducem of. fendisset, eumque ut par erat salutasset, ambo quid facto opus foret inter se deliberarunt. ἀγροὺς τῷ τῆς Περσικῆς δυνάμεως ἐντετυχηκὼς πρακτέων ἄμφω κατὰ σφᾶς ἐβουλεύοντο. III. Thessalonicenses autem, cum gregibus alque armentis intra muros conclusi, et ipsi rerum necessariarum penuria laborabant, et lestiis deerat, quo alerentur. Quæ cum frequentes quotidie cade - rent, et teter inde odor aerem corrupisset, hinc factum est, ut cum id cives agre ferrent, aperta seditio or.- iis agros retur. Quibus enim ruri possessiones erant, vastari grave erat. Sed et qui pecudum greges, et boum juga, et jumenta alia quaelibet habebant, ii quoque molestia afficiebantur, cum et illarum rerum jacere confusam stragem, et suas de illis spes simul omnes intermori viderent. Quibus autem coæva paupertas inoleverat, 674 augusta re ani cuus acribus stimulis urgente, ii turbaru: et tumultuum novorum cupiditate fervebant, et ocuforum malignitatem in divites intendebant, et furorem animi sui gestiebant exercere. πάζοντες ἐξ ἀγρῶν, καὶ οἰκίας πυρπολοῦντες, καὶ πολλοῖς τὸν πολέμιον σίδηρον καταφέροντας αναντα γώνιστον. Τῷ γε μήν ναυάρχῳ τοῦ στόλου κατὰ χώραν μείναντι ἧκε μετά βραχὺ καὶ ὁ βασιλεὺς ἐκ Βεροίας, τῶν ἐκεῖ πραγμάτων ἐπίτροπον τὸν υἱὸν καταλελοιπώς Μανουήλ &ς ἄρτι καθ' ηλικίαν τὸν ἔφηβον παραλλάττων, καὶ μήπω μηδὲ τὸν πρῶ τον ἀνθήσας ουλων ἐν ταῖς παρειαίς, πρεσβυτικής ἐν τῇ ψυχῇ τὴν σύνεσιν ἔδωσε καὶ ἅμα τῷ πατρί πρὸς ταῖς ὑπερορίοις καὶ ὑπαίθροις στρατοπεδεία:ς μακρά συγκακοπαθήσας πρὸς λαμπρὸν τῆς στρατη γικῆς ἐμπειρίας γεγύμνασται ἄσκησιν· καὶ δι' αὐτό γέ τοι τοιτὶ τὴν τῆς τοιαύτης πόλεως ὁ βασιλεὺς καὶ πατὴρ ἐπεπιστεύκει ἐπιτροπὴν, ἡ κρηπίς και ρίζα τέως αὐτῷ τῆς ἐκ τῶν χειρόνων ἐς τὰς βελτίους τύ χας κατέστη μεταβολής. Οὕτω τοίνυν ἐλθὼν ἐκ Βερο βοίας ὁ βασιλεὺς, καὶ ἀμφὶ τοὺς τῆς Θεσσαλονίκη; ἡγεμόνι καὶ ἀσπασάμενος τὰ εἰκότα, περὶ τῶν IV. llis ita bifarium divisis, ctiam tertia quaedam factio accessit, plebis colluvies, quæ de jure aut injuria nihil quidquam audit; sed facile tanquam instrumentum a quolibet volente trahitur, quocunque animi præit pervicacia, in perniciem corum quibus invidetur. Neque enim ejusmodi homines suam libidinem dominam ferre possunt, p neque constitutas ab antiquis leges; qui vitam in libris perpetuam habent, atque inde respublicas ordinando et pravorum affectuum motus corrigendo hominum felicitati semper consulunt: sed, veluti maris fluctus cuilibet vento sævienti facile obsequentes infelicia navigia ipsis cum hominibus mergunt, sic isti divitum domos funditus evertentes hostilem gladium in miserornm caput fæde et impotenter sine ulla ratione incutiunt. Variorum Tamen Cantacuzenus ait se operam tum dedisse, ne quid Cralis provincia detrimenti acciperet, lib. m, cap. 64. Boivis, Cantacuzen. cap. 61, pag. 563. Dugang. Camtatuz. ibid. Ducise. Γ. Τοῖς γε μὴν Θεσσαλονικεύσι, τειχῶν ἐντό; συγκλεισθεῖσι μετὰ τῶν ποιμνίων καὶ βουκολίων, αὐτοῖς τε ἐστενοχωρεῖτο τὰ ἐπιτήδεια καὶ τοῖς ἀλόγοις ζώοις χιλὸς οὐκ ἦν· & δὴ καὶ καθ' ἡμέραν ἄλλα ἐπ' ἄλλοις ἔπιπτον, καὶ τὸ ἐντεῦθεν δυσῶδες νοστῖν παρεσκεύαζε τὸν ἀέρα· ὑφ' ὧν ἀχθομένοις συνέβαινε στασιάζειν λαμπρῶς τοῖς πολίται; Οἷς μὲν γάρ κτήσεις ἦσαν ἀγρῶν, ἄχθεσθαι ἐνήν, τῶν ἀγρῶν δῃουμένων· οἷς δ' ἀγέλα: ποιμνίων, καὶ ζεύγη βοών, καὶ ὁπόσα τῶν ὀχθοφόρων ζώων, ἀνιᾶσθαι συνέβαινε καὶ αὐτοῖς, αὐτά τε θεωμένοις εἰκὴ φθειρόμενα καὶ ἀθρόας τὰς ἐπ' αὐτοῖς ἐλπίδας θνησκούσες αὐτῶν. Οἰς δ' ἡλικιῶτις ἦν ἡ πενία καὶ τὸ τοῦτον του βίου τὸ μὴ βουλόμενον ἰσχυρῶς ἐμάστιξε τῆς ψυχῆς, τους τοι; δ' ἔφεσις νεωτέρων συνήκμαζε ταραχών και π ρύβων, καὶ κατὰ τῶν πλουσίων ἡ βασκανία τῶν ὀφθαλμῶν ἐτείνετο, καὶ τὸ μανικὸν ἡσκεῖτο στόδ, α τῆς γνώμης. Δ'. Τούτων δ' οὕτως διῃρημένων διπλῇ, καὶ τρίτη μοῖρά τις αὐτοῖς ἐπεφύετο συρφετώδης, δικαιοσύνη; πέρι [Ρ. 491] καὶ ἀδικίας οὐδὲν ἐπαίουσα, ἀλλ' ἀγα μένη βαδίως καθάπερ όπλον τοῖ; ἄγειν ἐθέλουσιν, ὅτι τὸ αὔθαδες ὑφηγείται της γνώμης, ἐπὶ ποιήρῳ τῶν φθονουμένων. Ούτε γάρ αυτονομία δουλεύειν οἶδεν ὁ δῆμος οὗτος, οὔτε νόμοις ἀνδρῶν παλαιῶν, τὰ ζῇν ἐν ταῖς βίβλοις ἐχόντων, κἀκεῖθεν τὰ πολιτικά ρυθμιζόντων πράγματα, καὶ τοῖς τῶν ἀτόπων κινή μασιν ἔξεων πρὸς τὸ εὔδαιμον νομοθετούντων ἀπό ἀλλ', ὥσπερ θαλάττης κύματα πᾶσιν ἀγριαίνουσι πνεύμασιν εὐχερῶς ὑπείκοντα τάς δυστυχεῖς κ2:2εύουσι τῶν ὁλκάδων αὐτά νόμους, οὕτως οὗτοι τάς τῶν εὐδαιμένων οἰκίας ἐκ βάθρων ανατρέπωνες το πολέμιον ἀκρατών κατὰ τῆς τῶν ἀυλίων κεραλής ἐπιφέρουσι ξίφος ἀφειδώς καὶ ξύν γε λόγῳ ευθεί notæ. Cantacuzen. cap. 63. DucaNG. Ut in divites ac Urbis primores grassati fuerit Zelotæ, piùrikus narrat Cantacuz. liv. m, cap. 61. Dutasu.

ὃς ἄρτι καθ’ ἡλικίαν τὸν ἔφηβον παραλλάττων, καὶ μήπω μηδὲ τὸν πρῶτον ἀνθήσας ἴουλον ἐν ταῖς παρειαῖς, πρεσβυτικὴν ἐν τῇ ψυχῇ τὴν σύνεσιν ἔβοσκε καὶ ἅμα τῷ πατρὶ πρὸς ταῖς ὑπερορίοις καὶ ὑπαίθροις στρατοπεδείαις μακρὰ συγκακοπαθήσας πρὸς λαμπρὰν τῆς στρατηγικῆς ἐμπειρίας γεγύμνασται ἄσκησιν· καὶ δι’ αὐτό γέ τοι τουτὶ τὴν τῆς τοιαύτης πόλεως ὁ βασιλεὺς καὶ πατὴρ ἐπεπιστεύκει ἐπιτροπὴν, ἣ κρηπὶς καὶ ῥίζα τέως αὐτῷ τῆς ἐκ τῶν χειρόνων ἐς τὰς βελτίους τύχας κατέστη μεταβολῆς. οὕτω τοίνυν ἐλθὼν ἐκ Βεῤῥοίας ὁ βασιλεὺς, καὶ ἀμφὶ τοὺς τῆς Θεσσαλονίκης ἀγροὺς τῷ τῆς Περσικῆς δυνάμεως ἐντετυχηκὼς ἡγεμόνι, καὶ ἀσπασάμενος τὰ εἰκότα, περὶ τῶν πρακτέων ἄμφω κατὰ σφᾶς ἐβουλεύοντο. (Γ.) Τοῖς γε μὴν Θεσσαλονικεῦσι, τειχῶν ἐντὸς συγκλεισθεῖσι μετὰ τῶν ποιμνίων καὶ βουκολίων, αὐτοῖς τε ἐστενοχωρεῖτο τὰ ἐπιτήδεια καὶ τοῖς ἀλόγοις ζώοις χιλὸς οὐκ ἦν· ἃ δὴ καὶ καθ’ ἡμέραν ἄλλα ἐπ’ ἄλλοις ἔπιπτον, καὶ τὸ ἐντεῦθεν δυσῶδες νοσεῖν παρεσκεύαζε τὸν ἀέρα· ὑφ’ ὧν ἀχθομένοις συνέβαινε στασιάζειν λαμπρῶς τοῖς πολίταις. οἷς μὲν γὰρ κτήσεις ἦσαν ἀγρῶν, ἄχθεσθαι ἐνῆν, τῶν ἀγρῶν δῃουμένων·

[4. Η 6851, IND. 11] [187. 3. PAL. Σώ:. 900 Luca maxime allixerant, homines ac pecora ex σαν μάλιστα, ἀνθρώπους καὶ βοσκήματα συναρ agris abigentes, atque etiam multis gladium hostilem impune intentanes. Cum autem ibi Persicae classis 673 dux substitisset, venit ad eum paulo post et imperator Berrhoea egressus, mandata Manueli filio rerum administratione. Qui cum ætate vix ephebum excederet, nec dum malæ prima lanugine florerent, senilem in animo alebat prudentiam, et simul cum patre longinque ac subdialis militiæ mala din perpessus præclaro usu ad imperandi disciplinam exercitatus erat; atque ob id ipsum ei imperator ac pater illius urbis regimen crediderat, quae ipsi hactenus fundamentum ac radix fuerat fortune in melius mutand:e, Cum itaque inde excessisset imperator, et circa Thessalonicæ campos Persici exercitus ducem of. fendisset, eumque ut par erat salutasset, ambo quid facto opus foret inter se deliberarunt. ἀγροὺς τῷ τῆς Περσικῆς δυνάμεως ἐντετυχηκὼς πρακτέων ἄμφω κατὰ σφᾶς ἐβουλεύοντο. III. Thessalonicenses autem, cum gregibus alque armentis intra muros conclusi, et ipsi rerum necessariarum penuria laborabant, et lestiis deerat, quo alerentur. Quæ cum frequentes quotidie cade - rent, et teter inde odor aerem corrupisset, hinc factum est, ut cum id cives agre ferrent, aperta seditio or.- iis agros retur. Quibus enim ruri possessiones erant, vastari grave erat. Sed et qui pecudum greges, et boum juga, et jumenta alia quaelibet habebant, ii quoque molestia afficiebantur, cum et illarum rerum jacere confusam stragem, et suas de illis spes simul omnes intermori viderent. Quibus autem coæva paupertas inoleverat, 674 augusta re ani cuus acribus stimulis urgente, ii turbaru: et tumultuum novorum cupiditate fervebant, et ocuforum malignitatem in divites intendebant, et furorem animi sui gestiebant exercere. πάζοντες ἐξ ἀγρῶν, καὶ οἰκίας πυρπολοῦντες, καὶ πολλοῖς τὸν πολέμιον σίδηρον καταφέροντας αναντα γώνιστον. Τῷ γε μήν ναυάρχῳ τοῦ στόλου κατὰ χώραν μείναντι ἧκε μετά βραχὺ καὶ ὁ βασιλεὺς ἐκ Βεροίας, τῶν ἐκεῖ πραγμάτων ἐπίτροπον τὸν υἱὸν καταλελοιπώς Μανουήλ &ς ἄρτι καθ' ηλικίαν τὸν ἔφηβον παραλλάττων, καὶ μήπω μηδὲ τὸν πρῶ τον ἀνθήσας ουλων ἐν ταῖς παρειαίς, πρεσβυτικής ἐν τῇ ψυχῇ τὴν σύνεσιν ἔδωσε καὶ ἅμα τῷ πατρί πρὸς ταῖς ὑπερορίοις καὶ ὑπαίθροις στρατοπεδεία:ς μακρά συγκακοπαθήσας πρὸς λαμπρὸν τῆς στρατη γικῆς ἐμπειρίας γεγύμνασται ἄσκησιν· καὶ δι' αὐτό γέ τοι τοιτὶ τὴν τῆς τοιαύτης πόλεως ὁ βασιλεὺς καὶ πατὴρ ἐπεπιστεύκει ἐπιτροπὴν, ἡ κρηπίς και ρίζα τέως αὐτῷ τῆς ἐκ τῶν χειρόνων ἐς τὰς βελτίους τύ χας κατέστη μεταβολής. Οὕτω τοίνυν ἐλθὼν ἐκ Βερο βοίας ὁ βασιλεὺς, καὶ ἀμφὶ τοὺς τῆς Θεσσαλονίκη; ἡγεμόνι καὶ ἀσπασάμενος τὰ εἰκότα, περὶ τῶν IV. llis ita bifarium divisis, ctiam tertia quaedam factio accessit, plebis colluvies, quæ de jure aut injuria nihil quidquam audit; sed facile tanquam instrumentum a quolibet volente trahitur, quocunque animi præit pervicacia, in perniciem corum quibus invidetur. Neque enim ejusmodi homines suam libidinem dominam ferre possunt, p neque constitutas ab antiquis leges; qui vitam in libris perpetuam habent, atque inde respublicas ordinando et pravorum affectuum motus corrigendo hominum felicitati semper consulunt: sed, veluti maris fluctus cuilibet vento sævienti facile obsequentes infelicia navigia ipsis cum hominibus mergunt, sic isti divitum domos funditus evertentes hostilem gladium in miserornm caput fæde et impotenter sine ulla ratione incutiunt. Variorum Tamen Cantacuzenus ait se operam tum dedisse, ne quid Cralis provincia detrimenti acciperet, lib. m, cap. 64. Boivis, Cantacuzen. cap. 61, pag. 563. Dugang. Camtatuz. ibid. Ducise. Γ. Τοῖς γε μὴν Θεσσαλονικεύσι, τειχῶν ἐντό; συγκλεισθεῖσι μετὰ τῶν ποιμνίων καὶ βουκολίων, αὐτοῖς τε ἐστενοχωρεῖτο τὰ ἐπιτήδεια καὶ τοῖς ἀλόγοις ζώοις χιλὸς οὐκ ἦν· & δὴ καὶ καθ' ἡμέραν ἄλλα ἐπ' ἄλλοις ἔπιπτον, καὶ τὸ ἐντεῦθεν δυσῶδες νοστῖν παρεσκεύαζε τὸν ἀέρα· ὑφ' ὧν ἀχθομένοις συνέβαινε στασιάζειν λαμπρῶς τοῖς πολίται; Οἷς μὲν γάρ κτήσεις ἦσαν ἀγρῶν, ἄχθεσθαι ἐνήν, τῶν ἀγρῶν δῃουμένων· οἷς δ' ἀγέλα: ποιμνίων, καὶ ζεύγη βοών, καὶ ὁπόσα τῶν ὀχθοφόρων ζώων, ἀνιᾶσθαι συνέβαινε καὶ αὐτοῖς, αὐτά τε θεωμένοις εἰκὴ φθειρόμενα καὶ ἀθρόας τὰς ἐπ' αὐτοῖς ἐλπίδας θνησκούσες αὐτῶν. Οἰς δ' ἡλικιῶτις ἦν ἡ πενία καὶ τὸ τοῦτον του βίου τὸ μὴ βουλόμενον ἰσχυρῶς ἐμάστιξε τῆς ψυχῆς, τους τοι; δ' ἔφεσις νεωτέρων συνήκμαζε ταραχών και π ρύβων, καὶ κατὰ τῶν πλουσίων ἡ βασκανία τῶν ὀφθαλμῶν ἐτείνετο, καὶ τὸ μανικὸν ἡσκεῖτο στόδ, α τῆς γνώμης. Δ'. Τούτων δ' οὕτως διῃρημένων διπλῇ, καὶ τρίτη μοῖρά τις αὐτοῖς ἐπεφύετο συρφετώδης, δικαιοσύνη; πέρι [Ρ. 491] καὶ ἀδικίας οὐδὲν ἐπαίουσα, ἀλλ' ἀγα μένη βαδίως καθάπερ όπλον τοῖ; ἄγειν ἐθέλουσιν, ὅτι τὸ αὔθαδες ὑφηγείται της γνώμης, ἐπὶ ποιήρῳ τῶν φθονουμένων. Ούτε γάρ αυτονομία δουλεύειν οἶδεν ὁ δῆμος οὗτος, οὔτε νόμοις ἀνδρῶν παλαιῶν, τὰ ζῇν ἐν ταῖς βίβλοις ἐχόντων, κἀκεῖθεν τὰ πολιτικά ρυθμιζόντων πράγματα, καὶ τοῖς τῶν ἀτόπων κινή μασιν ἔξεων πρὸς τὸ εὔδαιμον νομοθετούντων ἀπό ἀλλ', ὥσπερ θαλάττης κύματα πᾶσιν ἀγριαίνουσι πνεύμασιν εὐχερῶς ὑπείκοντα τάς δυστυχεῖς κ2:2εύουσι τῶν ὁλκάδων αὐτά νόμους, οὕτως οὗτοι τάς τῶν εὐδαιμένων οἰκίας ἐκ βάθρων ανατρέπωνες το πολέμιον ἀκρατών κατὰ τῆς τῶν ἀυλίων κεραλής ἐπιφέρουσι ξίφος ἀφειδώς καὶ ξύν γε λόγῳ ευθεί notæ. Cantacuzen. cap. 63. DucaNG. Ut in divites ac Urbis primores grassati fuerit Zelotæ, piùrikus narrat Cantacuz. liv. m, cap. 61. Dutasu.

οἷς δ’ ἀγέλαι ποιμνίων, καὶ ζεύγη βοῶν, καὶ ὁπόσα τῶν ἀχθοφόρων ζώων, ἀνιᾶσθαι συνέβαινε καὶ αὐτοῖς, αὐτά τε θεωμένοις εἰκῆ φθειρόμενα καὶ ἀθρόας τὰς ἐπ’ αὐτοῖς ἐλπίδας θνησκούσας αὐτῶν. οἷς δ’ ἡλικιῶτις ἦν ἡ πενία καὶ τὸ κοῦφον τοῦ βίου τὸ μὴ βουλόμενον ἰσχυρῶς ἐμάστιξε τῆς ψυχῆς, τούτοις δ’ ἔφεσις νεωτέρων συνήκμαζε ταραχῶν καὶ θορύβων, καὶ κατὰ τῶν πλουσίων ἡ βασκανία τῶν ὀφθαλμῶν ἐτείνετο, καὶ τὸ μανικὸν ἠσκεῖτο σφόδρα τῆς γνώμης. (Δ.) Τούτων δ’ οὕτως διῃρημένων διπλῇ, καὶ τρίτη μοῖρά τις αὐτοῖς ἐπεφύετο συρφετώδης, δικαιοσύνης πέρι καὶ ἀδικίας οὐδὲν ἐπαί̈ουσα, ἀλλ’ ἀγομένη ῥᾳδίως καθάπερ ὅπλον τοῖς ἄγειν ἐθέλουσιν, ὅποι τὸ αὔθαδες ὑφηγεῖται τῆς γνώμης, ἐπὶ πονήρῳ τῶν φθονουμένων. οὔτε γὰρ αὐτονομίᾳ δουλεύειν οἶδεν ὁ δῆμος οὗτος, οὔτε νόμοις ἀνδρῶν παλαιῶν, τὸ ζῇν ἐν ταῖς βίβλοις ἐχόντων, κἀκεῖθεν τὰ πολιτικὰ ῥυθμιζόντων πράγματα, καὶ τοῖς τῶν ἀτόπων κινήμασιν ἕξεων πρὸς τὸ εὔδαιμον νομοθετούντων ἀεί·

[4. Η 6851, IND. 11] [187. 3. PAL. Σώ:. 900 Luca maxime allixerant, homines ac pecora ex σαν μάλιστα, ἀνθρώπους καὶ βοσκήματα συναρ agris abigentes, atque etiam multis gladium hostilem impune intentanes. Cum autem ibi Persicae classis 673 dux substitisset, venit ad eum paulo post et imperator Berrhoea egressus, mandata Manueli filio rerum administratione. Qui cum ætate vix ephebum excederet, nec dum malæ prima lanugine florerent, senilem in animo alebat prudentiam, et simul cum patre longinque ac subdialis militiæ mala din perpessus præclaro usu ad imperandi disciplinam exercitatus erat; atque ob id ipsum ei imperator ac pater illius urbis regimen crediderat, quae ipsi hactenus fundamentum ac radix fuerat fortune in melius mutand:e, Cum itaque inde excessisset imperator, et circa Thessalonicæ campos Persici exercitus ducem of. fendisset, eumque ut par erat salutasset, ambo quid facto opus foret inter se deliberarunt. ἀγροὺς τῷ τῆς Περσικῆς δυνάμεως ἐντετυχηκὼς πρακτέων ἄμφω κατὰ σφᾶς ἐβουλεύοντο. III. Thessalonicenses autem, cum gregibus alque armentis intra muros conclusi, et ipsi rerum necessariarum penuria laborabant, et lestiis deerat, quo alerentur. Quæ cum frequentes quotidie cade - rent, et teter inde odor aerem corrupisset, hinc factum est, ut cum id cives agre ferrent, aperta seditio or.- iis agros retur. Quibus enim ruri possessiones erant, vastari grave erat. Sed et qui pecudum greges, et boum juga, et jumenta alia quaelibet habebant, ii quoque molestia afficiebantur, cum et illarum rerum jacere confusam stragem, et suas de illis spes simul omnes intermori viderent. Quibus autem coæva paupertas inoleverat, 674 augusta re ani cuus acribus stimulis urgente, ii turbaru: et tumultuum novorum cupiditate fervebant, et ocuforum malignitatem in divites intendebant, et furorem animi sui gestiebant exercere. πάζοντες ἐξ ἀγρῶν, καὶ οἰκίας πυρπολοῦντες, καὶ πολλοῖς τὸν πολέμιον σίδηρον καταφέροντας αναντα γώνιστον. Τῷ γε μήν ναυάρχῳ τοῦ στόλου κατὰ χώραν μείναντι ἧκε μετά βραχὺ καὶ ὁ βασιλεὺς ἐκ Βεροίας, τῶν ἐκεῖ πραγμάτων ἐπίτροπον τὸν υἱὸν καταλελοιπώς Μανουήλ &ς ἄρτι καθ' ηλικίαν τὸν ἔφηβον παραλλάττων, καὶ μήπω μηδὲ τὸν πρῶ τον ἀνθήσας ουλων ἐν ταῖς παρειαίς, πρεσβυτικής ἐν τῇ ψυχῇ τὴν σύνεσιν ἔδωσε καὶ ἅμα τῷ πατρί πρὸς ταῖς ὑπερορίοις καὶ ὑπαίθροις στρατοπεδεία:ς μακρά συγκακοπαθήσας πρὸς λαμπρὸν τῆς στρατη γικῆς ἐμπειρίας γεγύμνασται ἄσκησιν· καὶ δι' αὐτό γέ τοι τοιτὶ τὴν τῆς τοιαύτης πόλεως ὁ βασιλεὺς καὶ πατὴρ ἐπεπιστεύκει ἐπιτροπὴν, ἡ κρηπίς και ρίζα τέως αὐτῷ τῆς ἐκ τῶν χειρόνων ἐς τὰς βελτίους τύ χας κατέστη μεταβολής. Οὕτω τοίνυν ἐλθὼν ἐκ Βερο βοίας ὁ βασιλεὺς, καὶ ἀμφὶ τοὺς τῆς Θεσσαλονίκη; ἡγεμόνι καὶ ἀσπασάμενος τὰ εἰκότα, περὶ τῶν IV. llis ita bifarium divisis, ctiam tertia quaedam factio accessit, plebis colluvies, quæ de jure aut injuria nihil quidquam audit; sed facile tanquam instrumentum a quolibet volente trahitur, quocunque animi præit pervicacia, in perniciem corum quibus invidetur. Neque enim ejusmodi homines suam libidinem dominam ferre possunt, p neque constitutas ab antiquis leges; qui vitam in libris perpetuam habent, atque inde respublicas ordinando et pravorum affectuum motus corrigendo hominum felicitati semper consulunt: sed, veluti maris fluctus cuilibet vento sævienti facile obsequentes infelicia navigia ipsis cum hominibus mergunt, sic isti divitum domos funditus evertentes hostilem gladium in miserornm caput fæde et impotenter sine ulla ratione incutiunt. Variorum Tamen Cantacuzenus ait se operam tum dedisse, ne quid Cralis provincia detrimenti acciperet, lib. m, cap. 64. Boivis, Cantacuzen. cap. 61, pag. 563. Dugang. Camtatuz. ibid. Ducise. Γ. Τοῖς γε μὴν Θεσσαλονικεύσι, τειχῶν ἐντό; συγκλεισθεῖσι μετὰ τῶν ποιμνίων καὶ βουκολίων, αὐτοῖς τε ἐστενοχωρεῖτο τὰ ἐπιτήδεια καὶ τοῖς ἀλόγοις ζώοις χιλὸς οὐκ ἦν· & δὴ καὶ καθ' ἡμέραν ἄλλα ἐπ' ἄλλοις ἔπιπτον, καὶ τὸ ἐντεῦθεν δυσῶδες νοστῖν παρεσκεύαζε τὸν ἀέρα· ὑφ' ὧν ἀχθομένοις συνέβαινε στασιάζειν λαμπρῶς τοῖς πολίται; Οἷς μὲν γάρ κτήσεις ἦσαν ἀγρῶν, ἄχθεσθαι ἐνήν, τῶν ἀγρῶν δῃουμένων· οἷς δ' ἀγέλα: ποιμνίων, καὶ ζεύγη βοών, καὶ ὁπόσα τῶν ὀχθοφόρων ζώων, ἀνιᾶσθαι συνέβαινε καὶ αὐτοῖς, αὐτά τε θεωμένοις εἰκὴ φθειρόμενα καὶ ἀθρόας τὰς ἐπ' αὐτοῖς ἐλπίδας θνησκούσες αὐτῶν. Οἰς δ' ἡλικιῶτις ἦν ἡ πενία καὶ τὸ τοῦτον του βίου τὸ μὴ βουλόμενον ἰσχυρῶς ἐμάστιξε τῆς ψυχῆς, τους τοι; δ' ἔφεσις νεωτέρων συνήκμαζε ταραχών και π ρύβων, καὶ κατὰ τῶν πλουσίων ἡ βασκανία τῶν ὀφθαλμῶν ἐτείνετο, καὶ τὸ μανικὸν ἡσκεῖτο στόδ, α τῆς γνώμης. Δ'. Τούτων δ' οὕτως διῃρημένων διπλῇ, καὶ τρίτη μοῖρά τις αὐτοῖς ἐπεφύετο συρφετώδης, δικαιοσύνη; πέρι [Ρ. 491] καὶ ἀδικίας οὐδὲν ἐπαίουσα, ἀλλ' ἀγα μένη βαδίως καθάπερ όπλον τοῖ; ἄγειν ἐθέλουσιν, ὅτι τὸ αὔθαδες ὑφηγείται της γνώμης, ἐπὶ ποιήρῳ τῶν φθονουμένων. Ούτε γάρ αυτονομία δουλεύειν οἶδεν ὁ δῆμος οὗτος, οὔτε νόμοις ἀνδρῶν παλαιῶν, τὰ ζῇν ἐν ταῖς βίβλοις ἐχόντων, κἀκεῖθεν τὰ πολιτικά ρυθμιζόντων πράγματα, καὶ τοῖς τῶν ἀτόπων κινή μασιν ἔξεων πρὸς τὸ εὔδαιμον νομοθετούντων ἀπό ἀλλ', ὥσπερ θαλάττης κύματα πᾶσιν ἀγριαίνουσι πνεύμασιν εὐχερῶς ὑπείκοντα τάς δυστυχεῖς κ2:2εύουσι τῶν ὁλκάδων αὐτά νόμους, οὕτως οὗτοι τάς τῶν εὐδαιμένων οἰκίας ἐκ βάθρων ανατρέπωνες το πολέμιον ἀκρατών κατὰ τῆς τῶν ἀυλίων κεραλής ἐπιφέρουσι ξίφος ἀφειδώς καὶ ξύν γε λόγῳ ευθεί notæ. Cantacuzen. cap. 63. DucaNG. Ut in divites ac Urbis primores grassati fuerit Zelotæ, piùrikus narrat Cantacuz. liv. m, cap. 61. Dutasu.

ἀλλ’, ὥσπερ θαλάττης κύματα πᾶσιν ἀγριαίνουσι πνεύμασιν εὐχερῶς ὑπείκοντα τὰς δυστυχεῖς καταδύουσι τῶν ὁλκάδων αὐτάνδρους, οὕτως οὗτοι τὰς τῶν εὐδαιμόνων οἰκίας ἐκ βάθρων ἀνατρέποντες τὸ πολέμιον ἀκρατῶς κατὰ τῆς τῶν ἀθλίων κεφαλῆς ἐπιφέρουσι ξίφος ἀφειδῶς καὶ ξύν γε λόγῳ οὐδενί. (Ε.) Πεπλασμένης οὖν ἀρτίως εἰς τὸν δῆμον ῥυείσης φήμης, ὡς τοῖς πλούτῳ καὶ ἀγροῖς καὶ βοσκήμασι βρίθουσιν ἀναπετάσαι τὰς τῆς πόλεως πύλας κρύφα μελετηθείη τῷ βασιλεῖ Καντακουζηνῷ τὴν ζημίαν οὐ φέρουσιν, εἰς ἀντίπαλον ἔστησαν μοῖραν οἱ πλούτου καὶ δόξης ἐφιέμενοι πένητες, καὶ τὴν ἀνάῤῥησιν τοῦ ὀνόματος τοῦ βασιλέως Ἰωάννου τοῦ Παλαιολόγου μετὰ τῆς μητρὸς ἐπὶ μέσης τε διαῤῥήδην ὕμνουν τῆς πόλεως καὶ ἅμα Ζηλωτὰς σφᾶς αὐτοὺς ἐπωνόμαζον, ὀνόμασι χρηστοῖς τὴν τῆς κακίας ὑπόθεσιν περιπέττοντες, καὶ τὸν δῆμον εἰς συμμαχίαν ἐκάλουν, κερδῶν ἑτοίμων ἐλπίσι τοὺς σφῶν θυμοὺς παραθήγοντες.

[4. Η 6851, IND. 11] [187. 3. PAL. Σώ:. 900 Luca maxime allixerant, homines ac pecora ex σαν μάλιστα, ἀνθρώπους καὶ βοσκήματα συναρ agris abigentes, atque etiam multis gladium hostilem impune intentanes. Cum autem ibi Persicae classis 673 dux substitisset, venit ad eum paulo post et imperator Berrhoea egressus, mandata Manueli filio rerum administratione. Qui cum ætate vix ephebum excederet, nec dum malæ prima lanugine florerent, senilem in animo alebat prudentiam, et simul cum patre longinque ac subdialis militiæ mala din perpessus præclaro usu ad imperandi disciplinam exercitatus erat; atque ob id ipsum ei imperator ac pater illius urbis regimen crediderat, quae ipsi hactenus fundamentum ac radix fuerat fortune in melius mutand:e, Cum itaque inde excessisset imperator, et circa Thessalonicæ campos Persici exercitus ducem of. fendisset, eumque ut par erat salutasset, ambo quid facto opus foret inter se deliberarunt. ἀγροὺς τῷ τῆς Περσικῆς δυνάμεως ἐντετυχηκὼς πρακτέων ἄμφω κατὰ σφᾶς ἐβουλεύοντο. III. Thessalonicenses autem, cum gregibus alque armentis intra muros conclusi, et ipsi rerum necessariarum penuria laborabant, et lestiis deerat, quo alerentur. Quæ cum frequentes quotidie cade - rent, et teter inde odor aerem corrupisset, hinc factum est, ut cum id cives agre ferrent, aperta seditio or.- iis agros retur. Quibus enim ruri possessiones erant, vastari grave erat. Sed et qui pecudum greges, et boum juga, et jumenta alia quaelibet habebant, ii quoque molestia afficiebantur, cum et illarum rerum jacere confusam stragem, et suas de illis spes simul omnes intermori viderent. Quibus autem coæva paupertas inoleverat, 674 augusta re ani cuus acribus stimulis urgente, ii turbaru: et tumultuum novorum cupiditate fervebant, et ocuforum malignitatem in divites intendebant, et furorem animi sui gestiebant exercere. πάζοντες ἐξ ἀγρῶν, καὶ οἰκίας πυρπολοῦντες, καὶ πολλοῖς τὸν πολέμιον σίδηρον καταφέροντας αναντα γώνιστον. Τῷ γε μήν ναυάρχῳ τοῦ στόλου κατὰ χώραν μείναντι ἧκε μετά βραχὺ καὶ ὁ βασιλεὺς ἐκ Βεροίας, τῶν ἐκεῖ πραγμάτων ἐπίτροπον τὸν υἱὸν καταλελοιπώς Μανουήλ &ς ἄρτι καθ' ηλικίαν τὸν ἔφηβον παραλλάττων, καὶ μήπω μηδὲ τὸν πρῶ τον ἀνθήσας ουλων ἐν ταῖς παρειαίς, πρεσβυτικής ἐν τῇ ψυχῇ τὴν σύνεσιν ἔδωσε καὶ ἅμα τῷ πατρί πρὸς ταῖς ὑπερορίοις καὶ ὑπαίθροις στρατοπεδεία:ς μακρά συγκακοπαθήσας πρὸς λαμπρὸν τῆς στρατη γικῆς ἐμπειρίας γεγύμνασται ἄσκησιν· καὶ δι' αὐτό γέ τοι τοιτὶ τὴν τῆς τοιαύτης πόλεως ὁ βασιλεὺς καὶ πατὴρ ἐπεπιστεύκει ἐπιτροπὴν, ἡ κρηπίς και ρίζα τέως αὐτῷ τῆς ἐκ τῶν χειρόνων ἐς τὰς βελτίους τύ χας κατέστη μεταβολής. Οὕτω τοίνυν ἐλθὼν ἐκ Βερο βοίας ὁ βασιλεὺς, καὶ ἀμφὶ τοὺς τῆς Θεσσαλονίκη; ἡγεμόνι καὶ ἀσπασάμενος τὰ εἰκότα, περὶ τῶν IV. llis ita bifarium divisis, ctiam tertia quaedam factio accessit, plebis colluvies, quæ de jure aut injuria nihil quidquam audit; sed facile tanquam instrumentum a quolibet volente trahitur, quocunque animi præit pervicacia, in perniciem corum quibus invidetur. Neque enim ejusmodi homines suam libidinem dominam ferre possunt, p neque constitutas ab antiquis leges; qui vitam in libris perpetuam habent, atque inde respublicas ordinando et pravorum affectuum motus corrigendo hominum felicitati semper consulunt: sed, veluti maris fluctus cuilibet vento sævienti facile obsequentes infelicia navigia ipsis cum hominibus mergunt, sic isti divitum domos funditus evertentes hostilem gladium in miserornm caput fæde et impotenter sine ulla ratione incutiunt. Variorum Tamen Cantacuzenus ait se operam tum dedisse, ne quid Cralis provincia detrimenti acciperet, lib. m, cap. 64. Boivis, Cantacuzen. cap. 61, pag. 563. Dugang. Camtatuz. ibid. Ducise. Γ. Τοῖς γε μὴν Θεσσαλονικεύσι, τειχῶν ἐντό; συγκλεισθεῖσι μετὰ τῶν ποιμνίων καὶ βουκολίων, αὐτοῖς τε ἐστενοχωρεῖτο τὰ ἐπιτήδεια καὶ τοῖς ἀλόγοις ζώοις χιλὸς οὐκ ἦν· & δὴ καὶ καθ' ἡμέραν ἄλλα ἐπ' ἄλλοις ἔπιπτον, καὶ τὸ ἐντεῦθεν δυσῶδες νοστῖν παρεσκεύαζε τὸν ἀέρα· ὑφ' ὧν ἀχθομένοις συνέβαινε στασιάζειν λαμπρῶς τοῖς πολίται; Οἷς μὲν γάρ κτήσεις ἦσαν ἀγρῶν, ἄχθεσθαι ἐνήν, τῶν ἀγρῶν δῃουμένων· οἷς δ' ἀγέλα: ποιμνίων, καὶ ζεύγη βοών, καὶ ὁπόσα τῶν ὀχθοφόρων ζώων, ἀνιᾶσθαι συνέβαινε καὶ αὐτοῖς, αὐτά τε θεωμένοις εἰκὴ φθειρόμενα καὶ ἀθρόας τὰς ἐπ' αὐτοῖς ἐλπίδας θνησκούσες αὐτῶν. Οἰς δ' ἡλικιῶτις ἦν ἡ πενία καὶ τὸ τοῦτον του βίου τὸ μὴ βουλόμενον ἰσχυρῶς ἐμάστιξε τῆς ψυχῆς, τους τοι; δ' ἔφεσις νεωτέρων συνήκμαζε ταραχών και π ρύβων, καὶ κατὰ τῶν πλουσίων ἡ βασκανία τῶν ὀφθαλμῶν ἐτείνετο, καὶ τὸ μανικὸν ἡσκεῖτο στόδ, α τῆς γνώμης. Δ'. Τούτων δ' οὕτως διῃρημένων διπλῇ, καὶ τρίτη μοῖρά τις αὐτοῖς ἐπεφύετο συρφετώδης, δικαιοσύνη; πέρι [Ρ. 491] καὶ ἀδικίας οὐδὲν ἐπαίουσα, ἀλλ' ἀγα μένη βαδίως καθάπερ όπλον τοῖ; ἄγειν ἐθέλουσιν, ὅτι τὸ αὔθαδες ὑφηγείται της γνώμης, ἐπὶ ποιήρῳ τῶν φθονουμένων. Ούτε γάρ αυτονομία δουλεύειν οἶδεν ὁ δῆμος οὗτος, οὔτε νόμοις ἀνδρῶν παλαιῶν, τὰ ζῇν ἐν ταῖς βίβλοις ἐχόντων, κἀκεῖθεν τὰ πολιτικά ρυθμιζόντων πράγματα, καὶ τοῖς τῶν ἀτόπων κινή μασιν ἔξεων πρὸς τὸ εὔδαιμον νομοθετούντων ἀπό ἀλλ', ὥσπερ θαλάττης κύματα πᾶσιν ἀγριαίνουσι πνεύμασιν εὐχερῶς ὑπείκοντα τάς δυστυχεῖς κ2:2εύουσι τῶν ὁλκάδων αὐτά νόμους, οὕτως οὗτοι τάς τῶν εὐδαιμένων οἰκίας ἐκ βάθρων ανατρέπωνες το πολέμιον ἀκρατών κατὰ τῆς τῶν ἀυλίων κεραλής ἐπιφέρουσι ξίφος ἀφειδώς καὶ ξύν γε λόγῳ ευθεί notæ. Cantacuzen. cap. 63. DucaNG. Ut in divites ac Urbis primores grassati fuerit Zelotæ, piùrikus narrat Cantacuz. liv. m, cap. 61. Dutasu.

Chapter XCaput X

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

(2.) Οὕτω δὴ οὖν ὥσπερ βιαίου κατασκήψαντος πνεύματος εἰς τὴν πόλιν, θόρυβος ἀνὰ πάντας δημότας ἐπεχωρίαζεν ἄτακτος, καὶ πάντες ἀθρόοι τῶν οἰκιῶν εὐθὺς ἐξεχέοντο, καὶ τῶν ἔξωθεν πολεμίων αὐτοὶ πικρότεροι τοῖς πλουσίοις ἐγίνοντο, τόν τε ἐν ταῖς οἰκίαις πλοῦτον ἅρπαγμα λῃστρικὸν καθιστάμενοι καὶ αὐτῶν ὅσοις ἐνετύγχανον ἀφειδῶς ἀποσφάττοντες, καὶ πολιτικῶν αἱμάτων κρατῆρας κενοῦντες ἐν ταῖς πλατείαις τῆς πόλεως. τό γε μὴν ἔκκριτον, καὶ ὅσον τῆς πόλεως ὄψις ὑπῆρχεν, εἰς τοῦτο κακοδαιμονίας ἠλάθη διά γε δὴ τὸ τῆς οὐσίας εὔδαιμον. τούτων δ’ οἱ μὲν θανάτου δίκην ἔδοσαν αὐθημερὸν ταῖς τῆς δημοτικῆς παρανοίας ὁρμαῖς· ὧν δ’ ἐν ὑποψίαις ἔτι τὸ τῆς τύχης ἔκειτο μέλλον (πλείους δ’ εἶναι τῶν ἑαλωκότων συνέπιπτεν σφᾶς), τούτοις δ’ ἐσκυθρωπακόσιν ἐνῆν οἰκουρεῖν, φυλαττομένοις ὡς τὰ πολλὰ τό γ’ ἐν ἀγοραῖς καὶ θεάτροις παῤῥησιάζεσθαι. (Ζ.) Καὶ τάχ’ ἂν ἐτεθνήκεσαν ὑπὸ δέους, εἰ μή τινες ἐκ βασιλέως ἔξωθεν ἐλπίδες εἰσπορευόμεναί πως ἀνεῤῥώννυόν τε πρὸς τὸ εὔψυχον καὶ τὸ λογιζόμενον τῆς ψυχῆς πρὸς τὸ νῆφον ἀνεκαλοῦντο.

[4. Η 6851, IND. 11] [187. 3. PAL. Σώ:. 900 Luca maxime allixerant, homines ac pecora ex σαν μάλιστα, ἀνθρώπους καὶ βοσκήματα συναρ agris abigentes, atque etiam multis gladium hostilem impune intentanes. Cum autem ibi Persicae classis 673 dux substitisset, venit ad eum paulo post et imperator Berrhoea egressus, mandata Manueli filio rerum administratione. Qui cum ætate vix ephebum excederet, nec dum malæ prima lanugine florerent, senilem in animo alebat prudentiam, et simul cum patre longinque ac subdialis militiæ mala din perpessus præclaro usu ad imperandi disciplinam exercitatus erat; atque ob id ipsum ei imperator ac pater illius urbis regimen crediderat, quae ipsi hactenus fundamentum ac radix fuerat fortune in melius mutand:e, Cum itaque inde excessisset imperator, et circa Thessalonicæ campos Persici exercitus ducem of. fendisset, eumque ut par erat salutasset, ambo quid facto opus foret inter se deliberarunt. ἀγροὺς τῷ τῆς Περσικῆς δυνάμεως ἐντετυχηκὼς πρακτέων ἄμφω κατὰ σφᾶς ἐβουλεύοντο. III. Thessalonicenses autem, cum gregibus alque armentis intra muros conclusi, et ipsi rerum necessariarum penuria laborabant, et lestiis deerat, quo alerentur. Quæ cum frequentes quotidie cade - rent, et teter inde odor aerem corrupisset, hinc factum est, ut cum id cives agre ferrent, aperta seditio or.- iis agros retur. Quibus enim ruri possessiones erant, vastari grave erat. Sed et qui pecudum greges, et boum juga, et jumenta alia quaelibet habebant, ii quoque molestia afficiebantur, cum et illarum rerum jacere confusam stragem, et suas de illis spes simul omnes intermori viderent. Quibus autem coæva paupertas inoleverat, 674 augusta re ani cuus acribus stimulis urgente, ii turbaru: et tumultuum novorum cupiditate fervebant, et ocuforum malignitatem in divites intendebant, et furorem animi sui gestiebant exercere. πάζοντες ἐξ ἀγρῶν, καὶ οἰκίας πυρπολοῦντες, καὶ πολλοῖς τὸν πολέμιον σίδηρον καταφέροντας αναντα γώνιστον. Τῷ γε μήν ναυάρχῳ τοῦ στόλου κατὰ χώραν μείναντι ἧκε μετά βραχὺ καὶ ὁ βασιλεὺς ἐκ Βεροίας, τῶν ἐκεῖ πραγμάτων ἐπίτροπον τὸν υἱὸν καταλελοιπώς Μανουήλ &ς ἄρτι καθ' ηλικίαν τὸν ἔφηβον παραλλάττων, καὶ μήπω μηδὲ τὸν πρῶ τον ἀνθήσας ουλων ἐν ταῖς παρειαίς, πρεσβυτικής ἐν τῇ ψυχῇ τὴν σύνεσιν ἔδωσε καὶ ἅμα τῷ πατρί πρὸς ταῖς ὑπερορίοις καὶ ὑπαίθροις στρατοπεδεία:ς μακρά συγκακοπαθήσας πρὸς λαμπρὸν τῆς στρατη γικῆς ἐμπειρίας γεγύμνασται ἄσκησιν· καὶ δι' αὐτό γέ τοι τοιτὶ τὴν τῆς τοιαύτης πόλεως ὁ βασιλεὺς καὶ πατὴρ ἐπεπιστεύκει ἐπιτροπὴν, ἡ κρηπίς και ρίζα τέως αὐτῷ τῆς ἐκ τῶν χειρόνων ἐς τὰς βελτίους τύ χας κατέστη μεταβολής. Οὕτω τοίνυν ἐλθὼν ἐκ Βερο βοίας ὁ βασιλεὺς, καὶ ἀμφὶ τοὺς τῆς Θεσσαλονίκη; ἡγεμόνι καὶ ἀσπασάμενος τὰ εἰκότα, περὶ τῶν IV. llis ita bifarium divisis, ctiam tertia quaedam factio accessit, plebis colluvies, quæ de jure aut injuria nihil quidquam audit; sed facile tanquam instrumentum a quolibet volente trahitur, quocunque animi præit pervicacia, in perniciem corum quibus invidetur. Neque enim ejusmodi homines suam libidinem dominam ferre possunt, p neque constitutas ab antiquis leges; qui vitam in libris perpetuam habent, atque inde respublicas ordinando et pravorum affectuum motus corrigendo hominum felicitati semper consulunt: sed, veluti maris fluctus cuilibet vento sævienti facile obsequentes infelicia navigia ipsis cum hominibus mergunt, sic isti divitum domos funditus evertentes hostilem gladium in miserornm caput fæde et impotenter sine ulla ratione incutiunt. Variorum Tamen Cantacuzenus ait se operam tum dedisse, ne quid Cralis provincia detrimenti acciperet, lib. m, cap. 64. Boivis, Cantacuzen. cap. 61, pag. 563. Dugang. Camtatuz. ibid. Ducise. Γ. Τοῖς γε μὴν Θεσσαλονικεύσι, τειχῶν ἐντό; συγκλεισθεῖσι μετὰ τῶν ποιμνίων καὶ βουκολίων, αὐτοῖς τε ἐστενοχωρεῖτο τὰ ἐπιτήδεια καὶ τοῖς ἀλόγοις ζώοις χιλὸς οὐκ ἦν· & δὴ καὶ καθ' ἡμέραν ἄλλα ἐπ' ἄλλοις ἔπιπτον, καὶ τὸ ἐντεῦθεν δυσῶδες νοστῖν παρεσκεύαζε τὸν ἀέρα· ὑφ' ὧν ἀχθομένοις συνέβαινε στασιάζειν λαμπρῶς τοῖς πολίται; Οἷς μὲν γάρ κτήσεις ἦσαν ἀγρῶν, ἄχθεσθαι ἐνήν, τῶν ἀγρῶν δῃουμένων· οἷς δ' ἀγέλα: ποιμνίων, καὶ ζεύγη βοών, καὶ ὁπόσα τῶν ὀχθοφόρων ζώων, ἀνιᾶσθαι συνέβαινε καὶ αὐτοῖς, αὐτά τε θεωμένοις εἰκὴ φθειρόμενα καὶ ἀθρόας τὰς ἐπ' αὐτοῖς ἐλπίδας θνησκούσες αὐτῶν. Οἰς δ' ἡλικιῶτις ἦν ἡ πενία καὶ τὸ τοῦτον του βίου τὸ μὴ βουλόμενον ἰσχυρῶς ἐμάστιξε τῆς ψυχῆς, τους τοι; δ' ἔφεσις νεωτέρων συνήκμαζε ταραχών και π ρύβων, καὶ κατὰ τῶν πλουσίων ἡ βασκανία τῶν ὀφθαλμῶν ἐτείνετο, καὶ τὸ μανικὸν ἡσκεῖτο στόδ, α τῆς γνώμης. Δ'. Τούτων δ' οὕτως διῃρημένων διπλῇ, καὶ τρίτη μοῖρά τις αὐτοῖς ἐπεφύετο συρφετώδης, δικαιοσύνη; πέρι [Ρ. 491] καὶ ἀδικίας οὐδὲν ἐπαίουσα, ἀλλ' ἀγα μένη βαδίως καθάπερ όπλον τοῖ; ἄγειν ἐθέλουσιν, ὅτι τὸ αὔθαδες ὑφηγείται της γνώμης, ἐπὶ ποιήρῳ τῶν φθονουμένων. Ούτε γάρ αυτονομία δουλεύειν οἶδεν ὁ δῆμος οὗτος, οὔτε νόμοις ἀνδρῶν παλαιῶν, τὰ ζῇν ἐν ταῖς βίβλοις ἐχόντων, κἀκεῖθεν τὰ πολιτικά ρυθμιζόντων πράγματα, καὶ τοῖς τῶν ἀτόπων κινή μασιν ἔξεων πρὸς τὸ εὔδαιμον νομοθετούντων ἀπό ἀλλ', ὥσπερ θαλάττης κύματα πᾶσιν ἀγριαίνουσι πνεύμασιν εὐχερῶς ὑπείκοντα τάς δυστυχεῖς κ2:2εύουσι τῶν ὁλκάδων αὐτά νόμους, οὕτως οὗτοι τάς τῶν εὐδαιμένων οἰκίας ἐκ βάθρων ανατρέπωνες το πολέμιον ἀκρατών κατὰ τῆς τῶν ἀυλίων κεραλής ἐπιφέρουσι ξίφος ἀφειδώς καὶ ξύν γε λόγῳ ευθεί notæ. Cantacuzen. cap. 63. DucaNG. Ut in divites ac Urbis primores grassati fuerit Zelotæ, piùrikus narrat Cantacuz. liv. m, cap. 61. Dutasu.

PG 148:901μόναι γὰρ αὗται μοχθούντων ἑωρῶντο τέρπουσα τηνικαῦτα κρηπὶς λογισμῶν, καὶ πρός γε, φροντίδων εἰς ἀπόγνωσιν ὀλισθαίνειν κινδυνευουσῶν, πρᾶος φάναι καί τινος ἀπόζων εὐθυμίας ζέφυρος. εἰ γὰρ καὶ τὸ ψεῦδος ὁμόστεγον ἐνίοτε φαίνονται κεκτημέναι, ἀλλ’ οὖν τοιαῦτά πως εἰδωλοποιεῖν ἐπεφύκεσαν ἀεὶ καὶ προτυποῦσθαι, καθάπερ ἐκ γειτόνων παριοῦσαι παρήγοροι πιπτούσαις ἐξ ἀθυμίας ψυχαῖς, τὰς τῆς ὀρέξεως φαντασίας συλλήπτορας ἔχουσαι. ἀλλὰ τὸ μὲν πάσχειν ἐκ διαδοχῆς συνεχῶς τοῖς ταλαιπώροις ἐλέλειπτο καὶ παρῆν· τὸ δὲ τῶν ἐλπίδων προμηθὲς σκιά τις ἦν ἡδονῆς καὶ δικτύοις συναγομένη πνοή· οἷς τὸ μὲν διαῤῥεῖν ἀθρόον ἔνεστι πάντως, τὸ δὲ μένειν ὅλως οὐκ ἔνεστι. (Η.) Τῷ μὲν γὰρ τῶν Περσῶν ἡγεμόνι περιστρατοπεδεύειν ἐδόκει τὴν πόλιν ἔκ τε γῆς καὶ θαλάττης, καὶ ὅλον τὸ τῆς πολιορκίας ἐπάγειν ἐκ τοῦ παραχρῆμα βίαιον, καὶ μὴ τρίβειν ἡσυχῆ καθημένους τὸν χρόνον, ἔργοις ἐνὸν τὰ τῆς μάχης ἐν βραχεῖ κρίνεσθαι τά τε ἄλλα καὶ μάλισθ’ ὅτι καὶ σύμμαχον συνέβαινε τῇ ἔξωθεν ἤδη γίνεσθαι πολιορκίᾳ καὶ τὴν ἔνδοθεν ἀναφλεγομένην τῶν οἰκητόρων στάσιν.

ΜΙ [4. c. 1943) BYZANTINE HISTORIE LIB. XIII. Ε'. Πεπλασμένης οὖν ἀρτίω; εἰς τὸν δῆμον ευείση; φήμης, ὡς τοῖς πλούτῳ καὶ ἀγροῖς καὶ βοσκήμασι βρίθουσιν ἀναπετάσαι τὰς τῆς πόλεως πύλας κρύφα μελετηθείη τῷ βασιλεῖ Καντακουζηνῷ τὴν ζημίαν οὐ φέρουσιν, εἰς ἀντίπαλον ἔστησαν μοίραν οι πλού του καὶ δόξης εφιέμενοι πένητες, καὶ τὴν ἀνάρρησιν τοῦ ὀνόματος τοῦ βασιλέως Ἰωάννου τοῦ Παλαιολό του μετὰ τῆς μητρὸς ἐπὶ μέσης τα διαρρήδην ὕμνουν τῆς πόλεως καὶ ἅμα Ζηλωτὰς σφᾶς αὐτοὺς ἐπωνόμαζον ονόμασι χρηστοῖς τὴν τῆς κακίας ὑπόθε σιν περιπέττοντες, καὶ τὸν δῆμον εἰς συμμαχίαν ἐκάλουν, κερδῶν ἑτοίμων ἐλπίσι τοὺς σφῶν θυμού; παραθήγοντες. V. Cum itaque fama recens conficta ad populum mamasset, eos qui opibus et agris et re pecuniaria abundarent, dannorum impatientes, decreise clam urbis portas imperatori Cantacuzeno aperire, ii pauperes, qui opum et glori:e appetentes eran, ex adverso insurrexerunt, et tam Joannis Palæologi imperatoris quam illius matris nomen in media urbe clare et aperte celebrarunt, iidemque se Zelotas nuncuparunt, speciosis 675 nempe nominibus malum propositumi velantes, et plebemi n auxilium advocarunt, parati emolumenti spe auis mum illins acuentes. Γ. Οὕτω δὴ οὖν ὥσπερ βιαίου κατασκήψαντος VI. Cum igitur ita in urbem quasi vehemens πνεύματος εἰς τὴν πόλιν, θόρυβος ἀνὰ πάντας δημό- quidam ventus impetum fecisset, tumultus per τας ἐπεχωρίαζεν ἄτακτος, καὶ πάντες ἀθρόοι τῶν omnem civitatem vagabatur inordinatus, et cuncti οἰκῶν εὐθὺς ἐξεχέοντο, καὶ τῶν ἔξωθεν πολεμίων frequentes domibus statim ejiciebantur, szviebaut - αὐτοὶ πικρότεροι τοῖς πλουσίοις ἐγίνοντο, τόν τε ἐν que isti in divites crudelius quam ipse foris ime ταῖς οἰκίαις πλοῦτον ἄρπαγμα λῃστρικών καθιστάμε minens hostis. Nam et opes; quæ in domibus ναι καὶ αὐτῶν ὅσοις ἐνετύγχανον ἀφειδῶς ἀποσφάτ essent, latronum more diripiebant, et quoscunque δοντες, καὶ πολιτικῶν αἱμάτων κρατήρας κενοῦντες divitum offendissent, cos fœdissime jugulabant, et ἐν ταῖς πλατείαις τῆς πόλεως. Τό γε μήν έκκριτον, in urbis plateis civilem sanguinem large effuseque καὶ ὅσον τῆς πόλεως ὄψις ὑπῆρχεν, εἰς τοῦτο κακοhauriebant. Lectissimi certe civium et quoquot δαιμονίας ἠλάθη διά γε δὴ τὸ τῆς οὐσίας εὐδαιμον. erant in urbe conspectiores, in ea mala inciderunt, Τούτων δ' οἱ μὲν θανάτου δίκην ἔδωσαν αύθημεριν eo quod bonis abundarent. Ex his porro alii statim ταῖς τῆς δημοτικής παρανοίας έρμαῖς· ὧν δ' ἐν popularis insaniæ impetu penas dederunt. Quorum ὑποψίαις ἔτι τὸ τῆς τύχη; ἔκειτο μέλλον (πλείους autem adhuc incertum erat quænam futura esset δ' εἶναι τῶν ἑαλωκότων συνέπιπτεν σφᾶς), τούτοις fortuna (et ii quidem deprehensis plures erant), iis δ' ἐσκυθρωπακόσιν ἐνὴν οἰκουρεῖν, φυλαττομένοις tristitiam vultu præferentibus domi manndum ὡς τὰ πολλὰ τό γ' ἐν ἀγοραῖς καὶ θεάτροις παρη- erat, cavendumque, ue quid in foro aut theatris paulo audacius proloquerentur. σιάζεσθαι. Ζ. Καὶ τάχ' ἂν ἐτεθνήκεσαν ὑπὸ δέους, εἰ μή τινες ἐκ βασιλέως ἔξωθεν ἐλπίδες εισπορευόμεναι πως ἀνεβρώννυόν τε πρὸς τὸ εὔψυχον καὶ τὸ λογιζόμενον τῆς ψυχῆς πρὸς τὸ νήφον ἀνεκαλοῦντο. Μήναι γαρ αύκαι μοχθούντων δωρῶν το τέρπουσα τηνικαῦτα κρηπίς λογισμῶν, καὶ πρός γε, [P. 492] φροντίζων εἰς ἀπόγνωσιν ολισθαίνειν κινδυνευουσών, πράος φάναι και τινος ἀπόζων ευθυμίας ζέφυρος. Εἰ γὰρ καὶ τὸ ψεῦλος ὁμόστεγον ἐνίοτε φαίνονται κεκτημέναι, ἀλλ' οὖν τοιαῦτά πω; εἰδωλοποιεῖν ἐπεφύκεσαν ἀεὶ καὶ προτυποῦσθαι, καθάπερ ἐκ γειτόνων περιοῦσαι παρήγοροι πιπτούσαις ἐξ ἀθυμίας ψυχαῖς, τὰς τῆς βρέξεως φαντασίας συλλήπτορας ἔχουσαι. ᾿Αλλὰ τὸ μὲν πάσχειν ἐκ διαδοχής συνεχῶς τοῖς ταλαιπώροις ἐλέλειπτο καὶ παρῆν· τὸ δὲ τῶν ἐλπίδων προμηθὲς σκιά τις ἦν ἡδονῆς καὶ δικτύοις συναγομένη πνοή· οἶ; τὸ μὲν διαῤῥεῖν ἀθρέον ἐνεστι πάντως, τὸ δὲ μένειν ὅλως οὐκ ἔνεστι. εἶ. Τῷ μὲν γὰρ των Περιῶν ἡγεμόνι περιστρατοπεδεύειν ἐδόκει τὴν πόλιν ἔκ τε γῆς καὶ θαλάττη, καὶ ὅλον τὸ τῆς πολιορκία; επάγειν ἐκ τοῦ παραχρῆμα βίαιον, καὶ μὴ τρίβειν ἡσυχὴ καθημένους τὸν χρόνον, ἔργοι; ἐνὸν τὰ τῆς μάχης εν βραχεί κρίνε VII. Atque illi præ metu fortassis exanimati e-sent, nisi eos spes que lam foris ab imperature advenientes ad confidendum erexissent, corumque judicium ad sanitatem revorasscnt Etenim soi jucundum videbantur eo tempore laborantis ratio - nis adminiculum: atque hic lenis quasi Zephyrus corum curas desperationi prosimas levabat, et quemdam veluti odorem securitatis spirabat. Eisi enim spes illæ videntur aliquando socium habere mendacium, at ea 676 semper illarum vis est, ut istiusmodi imagines offerant et proponant, ac tanquam consolatrices labanti ex desperatione animo adsint de propinquo, speciebus nempe iis quæ ajpetitui insuut adjuvantibus. Αt interim misers illis id relinquebatur, id supererat, ut eorum mala quasi per successionem continuarentur. Spes autem illæ providentes nihil aliud erant, nisi voluplatis umbra quædam et ventus coactus in retia; quorum ea est natura, ut statim perfluant omni ex parte, manere autem plena nequeant. VIII. Etenim Persarum quidem duci placebat, obsideri urbem tam a terra quam a mari, ac totis statim viribus oppugnationi incumbi, nec teri tempas nil agendo; quia, sì ageretur, brevi poteras armis decerni; idque eo magis, quod adjutrix jau Variorum nolæ. Vide Gloss. med. Græcit. in bac voce. Dica36.

PG 148:904τῷ δὲ βασιλεῖ τοῦτ’ οὐδαμῆ συνεδόκει, τὸν μάρτυρα τιμῶντι Δημήτριον· καὶ ἄλλως δ’ οὐκ ᾤετο χρῆναι τῆς ἰσχύος αὐτοῦ τὴν περιουσίαν ἐκ τῆς τῶν πολιορκουμένων φαίνεσθαι συμφορᾶς· ἀλλ’ ἀπειρηκότας ὀψὲ τοὺς στασιαστὰς τῷ τε λιμῷ καὶ τῇ τῆς πολιορκίας ἀνάγκῃ καθ’ ὁμολογίαν παραδώσειν σφᾶς τε αὐτοὺς καὶ τὴν πόλιν. (Θ.) Ἐπεὶ δὲ τριακονθημέρου παρῳχηκότος ἐνταῦθα χρόνου τὰ κατὰ γνώμην οὐκ εὔοδα ἑωρᾶτο, τὴν μὲν ἄλλην δύναμιν ἀφίησι διαπόντιον ὁ βάρβαρος οἴκαδε ἀπιέναι, τὸν ἀνάπλουν διὰ τῆς Θρᾳκώας κελεύσας παραλίου ποιεῖσθαι· δεδιὼς ἴσως μή πού τις ἔτι χρείας προϊοῦσιν ἀνάγκη τούτῳ προσγένηται σφῶν· ἑξακισχιλίους δ’ ἀπολεξάμενος μόνους κατέσχε παρ’ ἑαυτῷ. οὓς ἐπαγόμενος ἐπ’ ἀτελέστοις ἀπαίροντι συναπῄει ταῖς ἐλπίσι τῷ βασιλεῖ, πολλὰ μὲν κατειρωνευόμενος τῆς αὐτοῦ περὶ τὰ θεῖα δεισιδαιμονίας, πολλὰ δὲ μεμφόμενος, ὅτι μηδείς ποτ’ οἶκτος αὐτὸν εἰσῄει τῶν τὰ δεινότατα πασχόντων δι’ αὐτὸν ἐν τῇ πόλει· ἀλλ’ οἶκτος οἶκτον ἀντέκρουσε μικροῦ τινος ἄξιος τὸν ξύν γε τῷ ὠφελίμῳ πολλήν τινα τὴν ἀνάγκην ἐπιφερόμενον·

PG 148:906ὡς εἰναί φησι τελευτᾷν εἰς τὸ προφανὲς ἀφειδὲς τὴν τοῦ οἴκτου τοῦδε ἐπωνυμίαν, καὶ βραχεῖαν μέν τινα τὴν τοῦ λυσιτελοῦς παρεχομένην δόκησιν, μείζονα δὲ τὴν ζημίαν εἰς τοὐμφανὲς προξενοῦσαν. (Ι.) Ἑβδομαῖοι μὲν οὖν ἰόντες ἐκεῖθεν τὰ περὶ Χριστούπολιν ἀπονητὶ διέβησαν στενά· κἀκεῖθεν αὖθις ὡς διὰ φιλίας πορευόμενοι τῶν ἐνταῦθα διϊσταμένων ἀπεπειρῶντο πόλεων. καὶ τὸ μὲν φθινόπωρον ἐν τούτοις ἐτελεύτα. ὁ δὲ χειμὼν τοῦ συμφυοῦς λοιπὸν τὰς ἀκμὰς ἀνεχάλκευε ψύχους. ια. Ἡμεῖς δ’ ἐπειδὴ μὴ μονοειδῆ τὴν ἱστορίαν ἐκθεῖναι προὐθέμεθα, μηδὲ μόνοις πᾶσαν ἀσχολίαν τοῖς Ῥωμαϊκοῖς παρέχεσθαι πράγμασιν, ἀλλ’ ἐνιαχοῦ καὶ παρεξιέναι, τῆς χρείας ὁπώσποτε συνελαυνούσης εἰς τὴν ἀνάγκην, εἰκὸς εἶναι κἀνταῦθα λοιπὸν ἡγούμεθα, τὸν τῆς προκειμένης εἱρμὸν ὑποθέσεως ἐς τὴν ὑστεραίαν ὑπερθεμένους, καθὰ καὶ πολλαχῆ πεποιήκαμεν πρότερον, ἐφ’ ἕτερα καὶ τήμερον τρέψαι τὸν λόγον, κἀκείνων μετρίως μνησθῆναι, ὁπόσα κατὰ τὸν αὐτὸν ἐν ἄλλοις ἔθνεσι πέπρακται χρόνον· ἃ δοκεῖ μέν πως ἀλλότρια διὰ τὸ τῶν τόπων ὑπερόριον· ἔστι δ’ ὅμως καθ’ ἕτερον τρόπον οἰκεῖα καὶ πάνυ ταῖς Ῥωμαϊκαῖς ἀφηγήσεσι κοινωνοῦντα.

ἡ γάρ τοι βασιλεύουσα πόλις αὕτη κοινὴ τῆς ὅλης εἰπεῖν οἰκουμένης ἐστὶν ἑστία καὶ κοινὸν πρυτανεῖον· καὶ χορηγεῖ μὲν δαψιλῶς πᾶσαν τοῖς ἅπασι χρείαν· γεωργοῦσι δ’ αὐτῇ καθάπερ δεσποίνῃ πᾶσα γῆ τε καὶ θάλασσα καὶ πάντες ἄνεμοι· καὶ ὁρῶμεν πανταχόθεν τὴν σιτοπομπίαν ἰοῦσαν ἀφθόνως ἐνταῦθα χειμῶνος καὶ θέρους, ἦρός τε καὶ φθινοπώρου· καὶ ναυστολοῦσιν εἰς ταύτην ὁλκάδες τε καὶ τριήρεις ἀεὶ, καρπῶν μὲν ἁπάντων ἄγουσαι γονὰς, τεχνῶν δὲ παντοδαπῶν ποικίλματα. πάντα γὰρ ὅσα πᾶσιν ἑκασταχοῦ γίνεται ἀτερπῆ τοῖς κεκτημένοις εἶναι δοκεῖ πως, καὶ φρονεῖν οὐδὲν οὐδαμῆ γενναῖον δύνανται, πρὶν ἂν ἐς τὸ μέγα τοῦτο καὶ οἰκουμενικὸν τῆς πόλεως θέατρον περίβλεπτόν τινα ποιήσωνται τὴν ἐπίδειξιν. δι’ ἃ δὴ καὶ ἡμεῖς τὰς τοιαύτας ἀναγκαζόμεθα ποιεῖσθαι παρεκδρομὰς, ἵνα μὴ τὰ τῶν ἐνίοτε καὶ ἐνιαχόθεν συμβαινόντων συμπτωμάτων αἴτια τῇ τε βασιλευούσῃ τῶν πόλεων καὶ τοῖς ἐνταῦθα πράγμασι, μὴ προγινωσκόμενα τοῖς ἐντυγχάνειν τῇ ἱστορίᾳ μέλλουσι, δύσβατά πως καὶ φαραγγώδη φάναι τὰ μεταξὺ χωρία τοῦ λόγου δοκῇ καὶ μακρᾶς τινος εὐκρινείας δεόμενα.

(Β.) Καὶ μὲν δὴ λεκτέον ἡμῖν πρότερον, ὁπόσα Τραπεζουντίοις κατὰ τοῦτον συνεπεπτώκει τὸν χρόνον. μετὰ γὰρ τὸν Κομνηνὸν Ἀλέξιον, τὸν ἀδελφιδοῦν Ἀνδρονίκου τοῦ γηραιοῦ βασιλέως Ῥωμαίων τοῦ Παλαιολόγου, Βασίλειος ὁ υἱὸς τὴν τῶν Τραπεζουντίων ἡγεμονίαν διαδεξάμενος ἔγημε νόθον τοῦ νέου βασιλέως Ἀνδρονίκου τοῦ Παλαιολόγου θυγατέρα Εἰρήνην· ᾗ καὶ βραχύν τινα συμβεβιωκὼς χρόνον ἐτελεύτησεν ἄπαις. σχοῦσα δὲ τὴν ἡγεμονίαν αὐτὴ ὑπερόριον μὲν ἐς Βυζάντιον ἀπεστάλκει τὴν ἄνθρωπον, ᾗ πρὸς λαθραίαν ἐμίγνυτο κοίτην Βασίλειος, ὁμοῦ τοῖς δυσὶ νηπίοις υἱέσιν· ἅμα τε ἐπρεσβεύετο καὶ δεύτερον ἄνδρα οἱ πεμφθῆναι τῶν παρὰ Βυζαντίοις γένει καὶ δόξῃ προὐχόντων, ὃς ἂν πρὸς βουλήσεώς τε ᾖ τῷ βασιλεῖ καὶ πατρὶ καὶ κατὰ τὴν αὐτοῦ διατελέσῃ βούλησιν τὴν ἀρχὴν διοικῶν τῶν Τραπεζουντίων. οὔπω τοίνυν ἐξ Ἀκαρνάνων ἐπανεληλυθότα τὸν βασιλέα εὑροῦσι τοῖς πρέσβεσιν ἔδοξε μείναντας κατὰ χώραν πέμψαι τοὺς ἐροῦντας ἐκείνῳ τήν τε ἄφιξιν σφῶν καὶ τὸν τῆς ἀφίξεως τρόπον.

Chapter XICaput XI

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

(Γ.) Ἐπεὶ δὲ τοῦ χρόνου χωροῦντος τῷ Βυζαντίῳ καὶ ὁ βασιλεὺς ἐπιδεδημηκὼς οὐκ εἰς μακρὰν μὲν αὐτὸς ἐτεθνήκει, τὴν δὲ τῶν δημοσίων φροντίδα πραγμάτων γνώμῃ τῆς βασιλίδος Ἄννης Ἰωάννης ὁ Καντακουζηνὸς ἐτύγχανε διοικῶν, μέγας ὢν ἔτι δομέστικος, πρὸς μὲν τῆς τῶν Τραπεζουντίων ἡγεμονίδος Εἰρήνης τὴν ζήτησιν ἐπινεύειν οὐκ εἶχεν εὐθὺς, ἀλλ’ ἐφ’ ἑτέρας ἐτρέπετο σκέψεις. ὁρῶν γὰρ τὸ διεῤῥωγὸς ἐπὶ πολλὰ τῆς τῶν Τραπεζουντίων γνώμης συνῆκε, μὴ πρὸς ἁπάντων εἶναι τὴν γνώμην αὐτῆς στεργομένην. νόμος γὰρ ἐκείνοις οἷον ἄφυκτα δυνάμενος, μηδ’ ὑπ’ οὐδενὸς ἑκουσίοις τῶν ἁπάντων γενῶν ἄρχεσθαι βούλεσθαι, πλὴν τῶν ὅσοι τὸ γένος ἐκ Κομνηνῶν κατίασιν ἔχοντες. διὰ δὴ ταῦτα καὶ τὴν ταύτης παρ’ οὐδὲν θέμενος αἴτησιν ἐπὶ τὴν ἐκείνων ἡγεμονίαν τὸν τοῦ προτετελευτηκότος Ἀλεξίου πέπομφεν ἀδελφὸν Μιχαὴλ τὸν Κομνηνὸν, περί που τὰ ἓξ καὶ πεντήκοντα ἔτη γενομένην ἔχοντα ἤδη τὴν ἡλικίαν. (Δ.) Τῶν γε μὴν ἐκεῖ συγκλητικῶν οἱ μάλιστα πάντων ἰσχύοντες διά τε δόξης ὄγκον καὶ πλούτου δύναμιν ἐφ’ ἕτερον ἐτρέποντο βούλευμα.

PG 148:907ἵνα γὰρ αὐτοῖς ἐπ’ ἀδείας εἴη τῆς ἀρχῆς κατορχεῖσθαι καὶ ἄγειν καὶ φέρειν τἀκεῖ πράγματα ὅπη τὸ βουλόμενον ὑποτίθησιν, ἓν ἐκ τῶν νόθων Βασιλείου βρεφῶν προσεποιοῦντο ζητεῖν εἰς τὸ τῆς ἡγεμονίας πρόσχημα. ὅθεν εἰς τὸ τῆς Τραπεζοῦντος ἐπίνειον καταπεπλευκότα τὸν Κομνηνὸν θεασαμένοις τὰ μὲν βεβουλευμένα δρᾷν ἐς προὖπτον εὐθὺς οὐ μάλα ἐδόκει, ἵνα μὴ φωραθεῖσιν ἐμποδὼν ὁ δῆμος γένηται, σύμμαχον ἔχων καὶ τὴν ἄρτι συγκαταπεπλευκυῖαν τῷ Κομνηνῷ δυοῖν Λατινικῶν νεῶν δύναμιν· ἀλλ’ ἐν τῷ αὐτίκα ξύν γε ταῖς ἀνηκούσαις τιμαῖς δεξάμενοι πρὸς τὸ ἐκεῖ ἀρχεῖον ἀνήγαγον. γενομένης δ’ ἑσπέρας, αὐτὸν μὲν ὡς ἐν εἱρκτῇ τῷ παλατίῳ κατέκλεισαν· τῶν δ’ αὐτῷ προσκειμένων ὄχλων, ὅσοι μὴ δρασμῷ διεσώθησαν ἐς τὰς τριήρεις, οἷς μὲν κατακεκόφθαι, οἷς δ’ ἐς δεσμωτήριον παραπεπέμφθαι γεγένηται. αὐτὸν δ’ αὖ ἐς τὴν ὑστεραίαν διαπόντιον τῷ ἐκτομίᾳ φρουρεῖν ἐπεπόμφεισαν, τῆς τῶν συγκλητικῶν μὲν ἐκείνων φατρίας ὑπάρχοντα καὶ αὐτὸν, ἔχοντα δὲ τὴν τῶν οὑτωσί πως ὠνομασμένων Λιμνίων τηνικαῦτα ἐπιτροπήν· ὧν διακοσίους ἐγγὺς διέχει σταδίους ἡ Τραπεζουντίων μητρόπολις.

[Α. Μ. 6852, IND. 12] stirpis Iromine gubernari se ultro patiantur, nisi δυνάμενος, μηδ' ὑπ᾽ οὐδενὸς ἑκουσίας τῶν ἀπάντων qui ab Comnenis oriundus sit. Quapropter illius postulatis pro nihilo habitis, rectorem illuc nisit Alexii præmortui fratrem, Michaelem Commenum, qui sextum circiter et ouinquagesimum ætatis annum jam attingebat. 1V. Interim 680 ii ex senatoribus, qui omnium maxime illic et dignitate et opibus pollebaut, aliud consilii ceperunt. Ut enim impune sumulum potestatem ludibrio habere possent, ac res omnes ferre et agere pro libidine, ipfantem ex spuriis Basilii liberis unum expetere se simularunt, cui tituluın imperii deferrent. Itaque cum ad portum Trapezuntis appulsam Comneni navim conspicati essent, ea quæ decreta fuerant palam quidem et statim exsequi non placuit; ne, si deprehenderentur, populus impedimento esset, auxiliarem habiturus etiam illam manum, quæ duabus Latinis navibus qua cun Michaele Comneno advecta fuerat. Sed illum e vestigio (ut par erat) honorifice exceptum in palatium deducunt. Vespere autem cumdem in aulam Lanquam in carcerem includunt. Ex turba vero, qua erat stipatus, quicunque ad triremes sese haud reccpere, ii partim caesi, partim in custodias dati. Ipsum Michaelemn postera die inari impositum Eunucho custodiendum mittunt, qui et ipse cam illis senatoribus societatem coirerat, et iis quos Limnios vocant tum temporis præerat; qui locus Trapezunte distat ducentis fere stadiis. His ita perpetratis, a duobus ibi aut tribus senatoribus respublica administrabatur, perperam qildem et clanculum, populo ipsis conviciaite et seditionem meditante; administrabatür tamen. & γενῶν ἄρχεσθαι βούλεσθαι, πλὴν τῶν ὅσο τὸ γένος ἐκ Κομνηνῶν κατίασιν έχοντες. Διὰ δὴ ταῦτα καὶ τὴν ταύτης παρ' οὐδὲν θέμενος εἴτησιν ἐπὶ τὴν ἐκείνων ἡγεμονίαν τὸν τοῦ προτετελευτηκότος 'Αλε ξίου πέπομφεν ἀδελφὸν Μιχαήλ τον Κομνηνών, περί που τὰ ἐξ καὶ πεντήκοντα έτη γενομένην έχοντα ήδη τὴν ἡλικίαν. Δ'. Τῶν γε μὴν ἐκεῖ συγκλητικῶν οἱ μάλιστα πάντων ἰσχύοντες διά τε δόξης όγκου καὶ πλούτου δύναμιν ἐφ' ἕτερον ετρέποντο [Ρ. 495] βούλευμα. Ἵνα γὰρ αὐτοῖς ἐπ' ἀδείας εἴη τῆς ἀρχῆς καταρ χεῖσθαι καὶ ἄγειν καὶ φέρειν τἀκεῖ πράγματα διη τὸ βουλόμενον ὑποτίθησιν, ἐν ἐκ τῶν νόθων Βασι λείου βρεφῶν προσεποιοῦντο ζητεῖν εἰς τὸ τῆς ἡμε μονίας πρόσχημα. Ὅθεν εἰς τὸ τῆς Τραπεζοῦντος ἐπίνειον καταπεπλευκότα τὸν Κομνηνόν θεασαμέν νοι; τὰ μὲν βεβουλευμένα δρᾷν ἐς προϋπτεν εὐθύ; οὐ μάλα ἐδόκει, ἵνα μὴ φωραθεῖσιν ἐμποδὼν ὁ δῆμος γένηται, σύμμαχον ἔχων καὶ τὴν ἄρτι συγκαταπο πλευκυίαν τῷ Κομνηνῷ δυοῖν Λατινικῶν νεῶν δύνα μιν· ἀλλ᾽ ἐν τῷ αὐτίκα ξύν γε ταῖς ἀνηκούσαι; τιμαίς δεξάμενοι πρὸς τὸ ἐκεῖ ἀρχεῖον ἀνήγαγον. Γενομένης δ' ἑσπέρας, αὐτὸν μὲν ὡς ἐν εἰρατῇ τῷ παλατίῳ κατέκλεισαν· τῶν δ' αὐτῷ προσκειμένων όχλων όσοι μὴ δρασμῷ διεσώθησαν ἐς τὰς τριήρεις, οἷς μὲν κατακεκόφθαι, οἷς δ' ἐς δεσμωτής ριον παραπεπέμφθαι γεγένηται. Αὐτὸν δ᾽ αὖ ἐς τὴν ύστεραίαν διαπόντιον τῷ ἐκτομίᾳ φρουρεῖ, ἐπεπόμφεισαν, τῆς τῶν συγκλητικῶν μὲν ἐκείνων φατρίας ὑπάρχοντα καὶ αὐτὸν, ἔχοντα δὲ τὴν τῶν οὐτωσί πως ώνομασμένων Λιμνίων τηνικαῦτα ἐπιτροπήν· ἐν διακοσίους ἐγγὺς διέχει σταδίους ἡ Τραπεζουντίων μητρόπολις. Τούτων δ' οὕτω διαπεπραγμένων, ὑπὲ δυοῖν ἢ τριῶν διωκεῖτο συγκλητικῶν τὰ ἐκεῖ πράγ ματα, πλην μελῶς μὲν καὶ λάθρα, του δήμου σφίσι λοιδορουμένου καὶ στάσιν ἐγείρειν διὰ μελέτης έχον τος· δι' κεῖτο δ' εύν. Ε'. Ἐπεὶ δὲ τοῖς τὸν κίνδυνον διαδρᾶσιν ἐκεῖνον (γένους δ' ἦσαν τῶν Σχολαρίων) ἐς Βυζάντιον ἐπινιέναι συνέβη, καθάπερ ἐκ πελάγους καὶ κλύδωνος ἐς λιμένα τινὰ καὶ γαλήνην, ἔργον ἦν ὅτῳ ἂν δυνα θείεν τοῖς διώκταις ἐκείνοις ἀμύνασθαι τρόπων. Διδ τὴν βασιλίδα 'Ανναν λόγοις καὶ ὑποσχέσεσιν ἀπελ θόντες παντοίοις ἔπεισαν δοῦναί σφισιν εἰς τὴν τῶν Τραπεζουντίων ἡγεμονίαν τὸν τοῦ Κομνηνού Μιχαήλ V. Postquam vero il qui ex hoc periculo salvi evaserant (erant autem ex familia 681 Scholariorum) Byzantium reversi sunt, tanquam ex pelago et maris astu in portum aliquem ac tranquillam stationem, in id unum incubuerunt, ut exactores illos quacunque possent ratione ulciscerentur. Annam itaque imperatricem dictis proinissisque omnibus induxere, ut sibi Michaelis Conneni - lium, qui tum alalis annum vicesimum agebat, υἱὸν, εἰκοστὴν τηνικαῦτα τῆς ἡλικίας ἄγοντα χρόνον. Trapezuntis imperio præficiendum daret. Tribus ¡gitur Latinis triremibus mercede conductis, juvenem imponunt ac decimo post die ad portum urbis Trapezuntis appellunt. Tum ad arma cuntibus rerum novarum auctoribus, seditio adversus cos facta a populo. Simul foris adveniens Latinoru 1 manus armata urbis portas perrumpunt, statimque et nullo labore potiuntur adversarioruin, nonnulla etiam ex eorum bonis diripiunt. Μισθοῦ τοίνυν τρεῖς Λατινικάς είληφότες τριήρεις, καὶ τοῦτον ἐμβεβληκότας, δεκαταίους ἐς τὴν τῶν Τραπεζουντίων καταμαι λιμένα συμπέπτωκεν. Επί δὲ πρὸς ὅπλα ἐκεχωρήκεσαν ένδοθεν οἱ νεωτερίσαν τε; πρότερον, στάσις ἐγεγόνει τοῦ δήμου κατ' αὐτῶν καὶ ἅμα καὶ ἡ Λατίνων έξωθεν όπλισαμένη δύναμις τάς τε πύλας τῆς πόλεως ἀνεμόχλευσάν τε καὶ ξιν οὐδενὶ πόνῳ τῶν τε ἀντιπάλων τάχιστα ἐγκρατεί; ἐγεγόνεισαν καὶ τῶν σφῶν οὐσιῶν ἔστιν δ; διηρκέ χτισαν. Variorum notæ. Ducangius iu additamentis ad Constantinop. Chrisi. pag. 746, quæ edita sunt post notas in Ζ. naram, vertebat, Cum vero plebs ei faveret. Malim: Ex turba vero plebeia, quæ ci favebal. Boivin,

τούτων δ’ οὕτω διαπεπραγμένων, ὑπὸ δυοῖν ἢ τριῶν διῳκεῖτο συγκλητικῶν τὰ ἐκεῖ πράγματα, πλημμελῶς μὲν καὶ λάθρα, τοῦ δήμου σφίσι λοιδορουμένου καὶ στάσιν ἐγείρειν διὰ μελέτης ἔχοντος· διῳκεῖτο δ’ οὖν. (Ε.) Ἐπεὶ δὲ τοῖς τὸν κίνδυνον διαδρᾶσιν ἐκεῖνον (γένους δ’ ἦσαν τῶν Σχολαρίων) ἐς Βυζάντιον ἐπανιέναι συνέβη, καθάπερ ἐκ πελάγους καὶ κλύδωνος ἐς λιμένα τινὰ καὶ γαλήνην, ἔργον ἦν ὅτῳ ἂν δυνηθεῖεν τοῖς διώκταις ἐκείνοις ἀμύνασθαι τρόπῳ. διὸ τὴν βασιλίδα Ἄνναν λόγοις καὶ ὑποσχέσεσιν ὑπελθόντες παντοίοις ἔπεισαν δοῦναί σφισιν εἰς τὴν τῶν Τραπεζουντίων ἡγεμονίαν τὸν τοῦ Κομνηνοῦ Μιχαὴλ υἱὸν, εἰκοστὸν τηνικαῦτα τῆς ἡλικίας ἄγοντα χρόνον. μισθοῦ τοίνυν τρεῖς Λατινικὰς εἰληφότας τριήρεις, καὶ τοῦτον ἐμβεβληκότας, δεκαταίους ἐς τὸν τῶν Τραπεζουντίων κατᾶραι λιμένα συμπέπτωκεν. ἐπεὶ δὲ πρὸς ὅπλα ἐκεχωρήκεσαν ἔνδοθεν οἱ νεωτερίσαντες πρότερον, στάσις ἐγεγόνει τοῦ δήμου κατ’ αὐτῶν· καὶ ἅμα καὶ ἡ Λατίνων ἔξωθεν ὁπλισαμένη δύναμις τάς τε πύλας τῆς πόλεως ἀνεμόχλευσάν τε καὶ ξὺν οὐδενὶ πόνῳ τῶν τε ἀντιπάλων τάχιστα ἐγκρατεῖς ἐγεγόνεισαν καὶ τῶν σφῶν οὐσιῶν ἔστιν ἃς διηρπάκεισαν.

[Α. Μ. 6852, IND. 12] stirpis Iromine gubernari se ultro patiantur, nisi δυνάμενος, μηδ' ὑπ᾽ οὐδενὸς ἑκουσίας τῶν ἀπάντων qui ab Comnenis oriundus sit. Quapropter illius postulatis pro nihilo habitis, rectorem illuc nisit Alexii præmortui fratrem, Michaelem Commenum, qui sextum circiter et ouinquagesimum ætatis annum jam attingebat. 1V. Interim 680 ii ex senatoribus, qui omnium maxime illic et dignitate et opibus pollebaut, aliud consilii ceperunt. Ut enim impune sumulum potestatem ludibrio habere possent, ac res omnes ferre et agere pro libidine, ipfantem ex spuriis Basilii liberis unum expetere se simularunt, cui tituluın imperii deferrent. Itaque cum ad portum Trapezuntis appulsam Comneni navim conspicati essent, ea quæ decreta fuerant palam quidem et statim exsequi non placuit; ne, si deprehenderentur, populus impedimento esset, auxiliarem habiturus etiam illam manum, quæ duabus Latinis navibus qua cun Michaele Comneno advecta fuerat. Sed illum e vestigio (ut par erat) honorifice exceptum in palatium deducunt. Vespere autem cumdem in aulam Lanquam in carcerem includunt. Ex turba vero, qua erat stipatus, quicunque ad triremes sese haud reccpere, ii partim caesi, partim in custodias dati. Ipsum Michaelemn postera die inari impositum Eunucho custodiendum mittunt, qui et ipse cam illis senatoribus societatem coirerat, et iis quos Limnios vocant tum temporis præerat; qui locus Trapezunte distat ducentis fere stadiis. His ita perpetratis, a duobus ibi aut tribus senatoribus respublica administrabatur, perperam qildem et clanculum, populo ipsis conviciaite et seditionem meditante; administrabatür tamen. & γενῶν ἄρχεσθαι βούλεσθαι, πλὴν τῶν ὅσο τὸ γένος ἐκ Κομνηνῶν κατίασιν έχοντες. Διὰ δὴ ταῦτα καὶ τὴν ταύτης παρ' οὐδὲν θέμενος εἴτησιν ἐπὶ τὴν ἐκείνων ἡγεμονίαν τὸν τοῦ προτετελευτηκότος 'Αλε ξίου πέπομφεν ἀδελφὸν Μιχαήλ τον Κομνηνών, περί που τὰ ἐξ καὶ πεντήκοντα έτη γενομένην έχοντα ήδη τὴν ἡλικίαν. Δ'. Τῶν γε μὴν ἐκεῖ συγκλητικῶν οἱ μάλιστα πάντων ἰσχύοντες διά τε δόξης όγκου καὶ πλούτου δύναμιν ἐφ' ἕτερον ετρέποντο [Ρ. 495] βούλευμα. Ἵνα γὰρ αὐτοῖς ἐπ' ἀδείας εἴη τῆς ἀρχῆς καταρ χεῖσθαι καὶ ἄγειν καὶ φέρειν τἀκεῖ πράγματα διη τὸ βουλόμενον ὑποτίθησιν, ἐν ἐκ τῶν νόθων Βασι λείου βρεφῶν προσεποιοῦντο ζητεῖν εἰς τὸ τῆς ἡμε μονίας πρόσχημα. Ὅθεν εἰς τὸ τῆς Τραπεζοῦντος ἐπίνειον καταπεπλευκότα τὸν Κομνηνόν θεασαμέν νοι; τὰ μὲν βεβουλευμένα δρᾷν ἐς προϋπτεν εὐθύ; οὐ μάλα ἐδόκει, ἵνα μὴ φωραθεῖσιν ἐμποδὼν ὁ δῆμος γένηται, σύμμαχον ἔχων καὶ τὴν ἄρτι συγκαταπο πλευκυίαν τῷ Κομνηνῷ δυοῖν Λατινικῶν νεῶν δύνα μιν· ἀλλ᾽ ἐν τῷ αὐτίκα ξύν γε ταῖς ἀνηκούσαι; τιμαίς δεξάμενοι πρὸς τὸ ἐκεῖ ἀρχεῖον ἀνήγαγον. Γενομένης δ' ἑσπέρας, αὐτὸν μὲν ὡς ἐν εἰρατῇ τῷ παλατίῳ κατέκλεισαν· τῶν δ' αὐτῷ προσκειμένων όχλων όσοι μὴ δρασμῷ διεσώθησαν ἐς τὰς τριήρεις, οἷς μὲν κατακεκόφθαι, οἷς δ' ἐς δεσμωτής ριον παραπεπέμφθαι γεγένηται. Αὐτὸν δ᾽ αὖ ἐς τὴν ύστεραίαν διαπόντιον τῷ ἐκτομίᾳ φρουρεῖ, ἐπεπόμφεισαν, τῆς τῶν συγκλητικῶν μὲν ἐκείνων φατρίας ὑπάρχοντα καὶ αὐτὸν, ἔχοντα δὲ τὴν τῶν οὐτωσί πως ώνομασμένων Λιμνίων τηνικαῦτα ἐπιτροπήν· ἐν διακοσίους ἐγγὺς διέχει σταδίους ἡ Τραπεζουντίων μητρόπολις. Τούτων δ' οὕτω διαπεπραγμένων, ὑπὲ δυοῖν ἢ τριῶν διωκεῖτο συγκλητικῶν τὰ ἐκεῖ πράγ ματα, πλην μελῶς μὲν καὶ λάθρα, του δήμου σφίσι λοιδορουμένου καὶ στάσιν ἐγείρειν διὰ μελέτης έχον τος· δι' κεῖτο δ' εύν. Ε'. Ἐπεὶ δὲ τοῖς τὸν κίνδυνον διαδρᾶσιν ἐκεῖνον (γένους δ' ἦσαν τῶν Σχολαρίων) ἐς Βυζάντιον ἐπινιέναι συνέβη, καθάπερ ἐκ πελάγους καὶ κλύδωνος ἐς λιμένα τινὰ καὶ γαλήνην, ἔργον ἦν ὅτῳ ἂν δυνα θείεν τοῖς διώκταις ἐκείνοις ἀμύνασθαι τρόπων. Διδ τὴν βασιλίδα 'Ανναν λόγοις καὶ ὑποσχέσεσιν ἀπελ θόντες παντοίοις ἔπεισαν δοῦναί σφισιν εἰς τὴν τῶν Τραπεζουντίων ἡγεμονίαν τὸν τοῦ Κομνηνού Μιχαήλ V. Postquam vero il qui ex hoc periculo salvi evaserant (erant autem ex familia 681 Scholariorum) Byzantium reversi sunt, tanquam ex pelago et maris astu in portum aliquem ac tranquillam stationem, in id unum incubuerunt, ut exactores illos quacunque possent ratione ulciscerentur. Annam itaque imperatricem dictis proinissisque omnibus induxere, ut sibi Michaelis Conneni - lium, qui tum alalis annum vicesimum agebat, υἱὸν, εἰκοστὴν τηνικαῦτα τῆς ἡλικίας ἄγοντα χρόνον. Trapezuntis imperio præficiendum daret. Tribus ¡gitur Latinis triremibus mercede conductis, juvenem imponunt ac decimo post die ad portum urbis Trapezuntis appellunt. Tum ad arma cuntibus rerum novarum auctoribus, seditio adversus cos facta a populo. Simul foris adveniens Latinoru 1 manus armata urbis portas perrumpunt, statimque et nullo labore potiuntur adversarioruin, nonnulla etiam ex eorum bonis diripiunt. Μισθοῦ τοίνυν τρεῖς Λατινικάς είληφότες τριήρεις, καὶ τοῦτον ἐμβεβληκότας, δεκαταίους ἐς τὴν τῶν Τραπεζουντίων καταμαι λιμένα συμπέπτωκεν. Επί δὲ πρὸς ὅπλα ἐκεχωρήκεσαν ένδοθεν οἱ νεωτερίσαν τε; πρότερον, στάσις ἐγεγόνει τοῦ δήμου κατ' αὐτῶν καὶ ἅμα καὶ ἡ Λατίνων έξωθεν όπλισαμένη δύναμις τάς τε πύλας τῆς πόλεως ἀνεμόχλευσάν τε καὶ ξιν οὐδενὶ πόνῳ τῶν τε ἀντιπάλων τάχιστα ἐγκρατεί; ἐγεγόνεισαν καὶ τῶν σφῶν οὐσιῶν ἔστιν δ; διηρκέ χτισαν. Variorum notæ. Ducangius iu additamentis ad Constantinop. Chrisi. pag. 746, quæ edita sunt post notas in Ζ. naram, vertebat, Cum vero plebs ei faveret. Malim: Ex turba vero plebeia, quæ ci favebal. Boivin,

(2.) Τῆς οὖν ἡγεμονίας οὕτως ἐς τὸν τοῦ Κομνηνοῦ παῖδα περιεληλυθυίας, καὶ τῶν ἐς τοῦτο ἐσπουδακότων Σχολαρίων τὰ μέγιστα ἤδη δυναμένων, τίσις τῶν τολμηθέντων πρὶν κατὰ σφῶν ἐγένετο αὕτη. τῶν μὲν γὰρ αἰτίων οἱ πρῶτοι καὶ δόξῃ καὶ ἀξιώματι δύο κεφαλικήν τε ἔδοσαν τιμωρίαν καὶ τὰς οὐσίας ἀφῄρηνται. ὅσοι δ’ ἐκείνων δευτέραν καὶ τρίτην εἶχον τὴν τάξιν, τούτοις δ’ ὑπερόριον σχεῖν κατεψήφιστο δίαιταν διὰ βίου. (Ζ.) Ἀλλὰ πρὶν ὅλους τρεῖς ἐξήκειν ἐνιαυτοὺς, τῆς ἀρχῆς καὶ ὁ νέος ἐκβέβληται ἡγεμών. ἐν γὰρ οὐδενὶ ποιησάμενος τὴν τῶν πρεσβυτέρων ἐκείνων Σχολαρίων παραίνεσιν ἧλιξ ἥλικα ἔτερπε, καὶ νεωτερίζων οὑτωσὶ νύκτωρ καὶ μεθ’ ἡμέραν τρυφαῖς καὶ πότοις ἀδεέστερον ἐσχόλαζε, καὶ αὐλητρίσι καὶ ὀρχηστρίσι διετέλει συνασελγαίνων καὶ τοὺς ἡγεμονικοὺς θησαυροὺς τῶν Τραπεζουντίων ἀναλίσκων ἐν τοῖς τοιούτοις·

[Α. Μ. 6852, IND. 12] stirpis Iromine gubernari se ultro patiantur, nisi δυνάμενος, μηδ' ὑπ᾽ οὐδενὸς ἑκουσίας τῶν ἀπάντων qui ab Comnenis oriundus sit. Quapropter illius postulatis pro nihilo habitis, rectorem illuc nisit Alexii præmortui fratrem, Michaelem Commenum, qui sextum circiter et ouinquagesimum ætatis annum jam attingebat. 1V. Interim 680 ii ex senatoribus, qui omnium maxime illic et dignitate et opibus pollebaut, aliud consilii ceperunt. Ut enim impune sumulum potestatem ludibrio habere possent, ac res omnes ferre et agere pro libidine, ipfantem ex spuriis Basilii liberis unum expetere se simularunt, cui tituluın imperii deferrent. Itaque cum ad portum Trapezuntis appulsam Comneni navim conspicati essent, ea quæ decreta fuerant palam quidem et statim exsequi non placuit; ne, si deprehenderentur, populus impedimento esset, auxiliarem habiturus etiam illam manum, quæ duabus Latinis navibus qua cun Michaele Comneno advecta fuerat. Sed illum e vestigio (ut par erat) honorifice exceptum in palatium deducunt. Vespere autem cumdem in aulam Lanquam in carcerem includunt. Ex turba vero, qua erat stipatus, quicunque ad triremes sese haud reccpere, ii partim caesi, partim in custodias dati. Ipsum Michaelemn postera die inari impositum Eunucho custodiendum mittunt, qui et ipse cam illis senatoribus societatem coirerat, et iis quos Limnios vocant tum temporis præerat; qui locus Trapezunte distat ducentis fere stadiis. His ita perpetratis, a duobus ibi aut tribus senatoribus respublica administrabatur, perperam qildem et clanculum, populo ipsis conviciaite et seditionem meditante; administrabatür tamen. & γενῶν ἄρχεσθαι βούλεσθαι, πλὴν τῶν ὅσο τὸ γένος ἐκ Κομνηνῶν κατίασιν έχοντες. Διὰ δὴ ταῦτα καὶ τὴν ταύτης παρ' οὐδὲν θέμενος εἴτησιν ἐπὶ τὴν ἐκείνων ἡγεμονίαν τὸν τοῦ προτετελευτηκότος 'Αλε ξίου πέπομφεν ἀδελφὸν Μιχαήλ τον Κομνηνών, περί που τὰ ἐξ καὶ πεντήκοντα έτη γενομένην έχοντα ήδη τὴν ἡλικίαν. Δ'. Τῶν γε μὴν ἐκεῖ συγκλητικῶν οἱ μάλιστα πάντων ἰσχύοντες διά τε δόξης όγκου καὶ πλούτου δύναμιν ἐφ' ἕτερον ετρέποντο [Ρ. 495] βούλευμα. Ἵνα γὰρ αὐτοῖς ἐπ' ἀδείας εἴη τῆς ἀρχῆς καταρ χεῖσθαι καὶ ἄγειν καὶ φέρειν τἀκεῖ πράγματα διη τὸ βουλόμενον ὑποτίθησιν, ἐν ἐκ τῶν νόθων Βασι λείου βρεφῶν προσεποιοῦντο ζητεῖν εἰς τὸ τῆς ἡμε μονίας πρόσχημα. Ὅθεν εἰς τὸ τῆς Τραπεζοῦντος ἐπίνειον καταπεπλευκότα τὸν Κομνηνόν θεασαμέν νοι; τὰ μὲν βεβουλευμένα δρᾷν ἐς προϋπτεν εὐθύ; οὐ μάλα ἐδόκει, ἵνα μὴ φωραθεῖσιν ἐμποδὼν ὁ δῆμος γένηται, σύμμαχον ἔχων καὶ τὴν ἄρτι συγκαταπο πλευκυίαν τῷ Κομνηνῷ δυοῖν Λατινικῶν νεῶν δύνα μιν· ἀλλ᾽ ἐν τῷ αὐτίκα ξύν γε ταῖς ἀνηκούσαι; τιμαίς δεξάμενοι πρὸς τὸ ἐκεῖ ἀρχεῖον ἀνήγαγον. Γενομένης δ' ἑσπέρας, αὐτὸν μὲν ὡς ἐν εἰρατῇ τῷ παλατίῳ κατέκλεισαν· τῶν δ' αὐτῷ προσκειμένων όχλων όσοι μὴ δρασμῷ διεσώθησαν ἐς τὰς τριήρεις, οἷς μὲν κατακεκόφθαι, οἷς δ' ἐς δεσμωτής ριον παραπεπέμφθαι γεγένηται. Αὐτὸν δ᾽ αὖ ἐς τὴν ύστεραίαν διαπόντιον τῷ ἐκτομίᾳ φρουρεῖ, ἐπεπόμφεισαν, τῆς τῶν συγκλητικῶν μὲν ἐκείνων φατρίας ὑπάρχοντα καὶ αὐτὸν, ἔχοντα δὲ τὴν τῶν οὐτωσί πως ώνομασμένων Λιμνίων τηνικαῦτα ἐπιτροπήν· ἐν διακοσίους ἐγγὺς διέχει σταδίους ἡ Τραπεζουντίων μητρόπολις. Τούτων δ' οὕτω διαπεπραγμένων, ὑπὲ δυοῖν ἢ τριῶν διωκεῖτο συγκλητικῶν τὰ ἐκεῖ πράγ ματα, πλην μελῶς μὲν καὶ λάθρα, του δήμου σφίσι λοιδορουμένου καὶ στάσιν ἐγείρειν διὰ μελέτης έχον τος· δι' κεῖτο δ' εύν. Ε'. Ἐπεὶ δὲ τοῖς τὸν κίνδυνον διαδρᾶσιν ἐκεῖνον (γένους δ' ἦσαν τῶν Σχολαρίων) ἐς Βυζάντιον ἐπινιέναι συνέβη, καθάπερ ἐκ πελάγους καὶ κλύδωνος ἐς λιμένα τινὰ καὶ γαλήνην, ἔργον ἦν ὅτῳ ἂν δυνα θείεν τοῖς διώκταις ἐκείνοις ἀμύνασθαι τρόπων. Διδ τὴν βασιλίδα 'Ανναν λόγοις καὶ ὑποσχέσεσιν ἀπελ θόντες παντοίοις ἔπεισαν δοῦναί σφισιν εἰς τὴν τῶν Τραπεζουντίων ἡγεμονίαν τὸν τοῦ Κομνηνού Μιχαήλ V. Postquam vero il qui ex hoc periculo salvi evaserant (erant autem ex familia 681 Scholariorum) Byzantium reversi sunt, tanquam ex pelago et maris astu in portum aliquem ac tranquillam stationem, in id unum incubuerunt, ut exactores illos quacunque possent ratione ulciscerentur. Annam itaque imperatricem dictis proinissisque omnibus induxere, ut sibi Michaelis Conneni - lium, qui tum alalis annum vicesimum agebat, υἱὸν, εἰκοστὴν τηνικαῦτα τῆς ἡλικίας ἄγοντα χρόνον. Trapezuntis imperio præficiendum daret. Tribus ¡gitur Latinis triremibus mercede conductis, juvenem imponunt ac decimo post die ad portum urbis Trapezuntis appellunt. Tum ad arma cuntibus rerum novarum auctoribus, seditio adversus cos facta a populo. Simul foris adveniens Latinoru 1 manus armata urbis portas perrumpunt, statimque et nullo labore potiuntur adversarioruin, nonnulla etiam ex eorum bonis diripiunt. Μισθοῦ τοίνυν τρεῖς Λατινικάς είληφότες τριήρεις, καὶ τοῦτον ἐμβεβληκότας, δεκαταίους ἐς τὴν τῶν Τραπεζουντίων καταμαι λιμένα συμπέπτωκεν. Επί δὲ πρὸς ὅπλα ἐκεχωρήκεσαν ένδοθεν οἱ νεωτερίσαν τε; πρότερον, στάσις ἐγεγόνει τοῦ δήμου κατ' αὐτῶν καὶ ἅμα καὶ ἡ Λατίνων έξωθεν όπλισαμένη δύναμις τάς τε πύλας τῆς πόλεως ἀνεμόχλευσάν τε καὶ ξιν οὐδενὶ πόνῳ τῶν τε ἀντιπάλων τάχιστα ἐγκρατεί; ἐγεγόνεισαν καὶ τῶν σφῶν οὐσιῶν ἔστιν δ; διηρκέ χτισαν. Variorum notæ. Ducangius iu additamentis ad Constantinop. Chrisi. pag. 746, quæ edita sunt post notas in Ζ. naram, vertebat, Cum vero plebs ei faveret. Malim: Ex turba vero plebeia, quæ ci favebal. Boivin,

PG 148:909ὡς ἀγανακτήσαντας τοὺς Σχολαρίους μεταπέμψασθαί τε τὸν πατέρα τοῦ νέου ἡγεμόνος ἐκ τῶν Λιμνίων Μιχαὴλ τὸν Κομνηνὸν (ἔτυχε γὰρ καὶ ὁ κατέχων αὐτὸν ἐκτομίας ἐκεῖ προτετελευτηκὼς) καὶ αὐτὸν μὲν τοῖς ἡγεμονικοῖς ἐγκαθιδρύσασθαι θρόνοις, τὸν δὲ νεωτεριστὴν δέσμιον ἐς τὴν τῶν Βυζαντίων ἐκπέμψαι φρουράν. (Η.) Τήν γε μὴν ἡγεμονίαν οὕτω διαζωσάμενος ὁ Κομνηνὸς Μιχαὴλ, ἣν πάλαι μὲν ὁ πατὴρ ἐκ διαδοχῆς εἶχε προγονικῆς, ἐκείνου δ’ ἀπαλλάξαντος, Ἀλέξιος ὁ τούτου διεδέξατο ἀδελφὸς, καὶ μετ’ ἐκεῖνον, ὥς γε εἰρήκειμεν, διὰ τῶν μεταξὺ δυοῖν μειρακίων εἰς τοῦτον κατεληλυθέναι ξυνέδραμεν, ἐπέραινεν ἐφ’ οἷς ὀμωμόκει. τὰ δὲ ἦν αἱ συμφωνίαι καὶ τὰ ὁρκωμοτήρια, ὅσα γε τοῖς Σχολαρίοις, αἰτίοις ὑπάρξασι τῆς ἡγεμονίας αὐτῷ καὶ δύναμιν τῶν ἄλλων συγκλητικῶν κεκτημένοις μείζω καὶ ἡγεμονικὴν, συνέθετο· σχῆμα μὲν αὐτὸς διασώζειν ἡγεμονίας· τῶν δ’ ὅσα πράσσεσθαι μέλλοι πάντων εἶναι προβουλευτὰς καὶ διανομέας σφᾶς, καὶ ῥητῶν καὶ ἀποῤῥήτων ἐπιγνώμονας καὶ βεβαιωτάς.

909 [4. c. 1333] BYZANTINE HISTORIE LIB. XIII. Γ' Τῆς οὖν ἡγεμονίας οὕτως ἐς τὸν τοῦ Κομνηνα παῖδα περιεληλυθυίας, καὶ τῶν ἐς τοῦτο ἐσπουδεκάτων Σχολαρίων τὰ μέγιστα ἤδη δυναμένων, τίσις τῶν τολμηθέντων πρὶν [Ρ. 426] κατά σφῶν ἐγένετο αὕτη. Τῶν μὲν γὰρ αἰτίων οἱ πρῶτοι καὶ δόξῃ καὶ ἀξιώματι δύο κεφαλικήν τε ἔδοσαν τιμωρίαν καὶ τὰς οὐσίας ἀφῄρηνται. Οσοι δ' ἐκείνων δευτέραν καὶ τρίτην εἶχον τὴν τάξιν, τούτοις δ' ὑπερόριον σχεῖν καταψήφιστο δίαιταν δια βίου. Ζ. Ἀλλὰ πρὶν ὅλους τρεῖς ἐξήκειν ἐνιαυτούς, τῆς ἀρχῆς καὶ ὁ νέος ἐκβέβληται ἡγεμών. Ἐν γὰρ οὐδενὶ ποιησάμενος τὴν τῶν πρεσβυτέρων ἐκείνων Σχολαβίων παραίνεσιν ήλιξ ήλικα έτερπε, καὶ νεωτερίζων ούτωσὶ νύκτωρ καὶ μεθ᾿ ἡμέραν τρυφαῖς καὶ πότε; ἀδεέστερον ἐσχόλαζε, καὶ αὐλητρίσι καὶ ὀρχηστρίσι διετέλει συνασελγαίνων, καὶ τοὺς ἡγεμονικούς θησαυρού; τῶν Τραπεζουντίων ἀναλίσκων ἐν τοῖς τοιούτοις· ὡς ἀγανακτήσαντας τους Σχολαρίους μεταπέμψασθαί τε τὸν πατέρα του νέου ἡγεμόνος ἐκ τῶν Λι μνίων Μιχαὴλ τὸν Κομνηνόν (ἔτυχε γὰρ καὶ ὁ κατα έχων αὐτὸν ἐκτομίας ἐκεῖ προτετελευτηκώς), καὶ αὐτὸν μὲν τοῖς ἡγεμονικοῖς ἐγκαθιδρύσασθαι θρήνοις, τὸν δὲ νεωτεριστὴν δέσμιον ἐς τὴν τῶν Βυζαντίων ἐκπέμψαι φρουράν, η Η'. Τήν γε μὴν ἡγεμονίαν οὕτω διαζωσάμενος δ Κομνηνός Μιχαὴλ, ἣν πάλαι μὲν ὁ πατὴρ ἐκ διαδοχής εἶχε προγονικῆς, ἐκείνου δ᾽ ἀπαλλάξαντος, Αλέξιος ὁ τούτου διεδέξατο ἀδελφὸς, καὶ μετ' ἐκεῖνον, ὡς γε εἰρήκειμεν, διὰ τῶν μεταξύ δυοῖν μειρακίων εἰς τοῦτον κατεληλυθέναι ξυνέδραμεν, ἐπέραινεν ἐφ' οἷς ὀμωμόκει. Τὰ δὲ ἦν αἱ συμφωνίας καὶ τὰ ὁρκωμοτή ρια, ὅσα γε τοῖς Σχολαρίοις, αἰτίοις ὑπάρξασι τῆς ἡγεμονίας αὐτῷ καὶ δύναμιν τῶν ἄλλων συγκλητι τῶν κεκτημένοις μείζω καὶ ἡγεμονικήν, συνέθετο σχῆμα μὲν αὐτὸς διασώζειν ἡγεμονίας· τῶν δ' ὅσα πράσσεσθαι μέλλοι πάντων εἶναι προβουλευτὰς καὶ διανομέας σφᾶς, καὶ ῥητῶν καὶ ἀποῤῥήτων ἐπιγνώμονας καὶ βεβαιωτάς. Θ. Τοῦ δὲ χρόνου δέοντος, ἐπειδὴ τὴν σφῶν αἰθά Γειαν ὅ τε δῆμος ἐμίσει, καὶ τὸ σφισιν ἀντικείμενον τῶν ἀπολωλότων μέρος εἰς τὸ δύνασθαι ήδη προύχω μει, τὴν τοῦ δήμου πρὸς ἐκείνους ἀπέχθειαν ἔχον ἐπίκουρον, ἔριδές τε καὶ στάσεις ἀναφυόμενοι μεταξύ πρὸς ἀνάγκας ἦγον ἑκατέρους δεῖσθαι τῆς τοῦ Κομνηνος Μιχαὴλ αὐτοκρατορικῆς ἐξουσίας· κάντεῦθεν ξυνέβαινεν αὐτὸν ἐν βεβαίῳ κατέχειν τὰ τῆς ἡγεμονέας σκήπτρα, μηδενὸς ἐμποδὼν τῇ ἐξουσίᾳ τῶν κατά γνώμην καθισταμένου. Καὶ ταῦτα μὲν τῇδέ πη ἔσχεν. [132. 3. PALEOL. 3] 910 VI. Sic igitur devoluta ad Came:i Glium protestate, cum Scholarii, qui id navaverant,!plurimum jam auctoritate pollerent, ea quæ superiori tempore in eos commissa fuerant, in hunc modum vindicata sunt. Inter conjuratos qui duo splendore fortunæ et dignitate eminebant, capitis poenas expenderunt ac bonis spoliati sunt. Qui vero secundum ac tertium ab illis gradum obtinebant, ii omnes perpetuo exsulare jussi. VII. Sed et ipse annis nondum totis tribus elapsis exturðatur solio novus princeps. Nihili enim factis seniorum Scholariorum consiliis, aqualis æquali bus gaudebat; atque ita juveniliter 682 lascivicus noctes diesque luxui et competationibus licentius indulgebat; cum tibicinis et saltatricibus libidinabatur, ac Trapezuntiorum principum prarium in cos usus exhauriebat. Hinc factum est, ut indignari Scholarii junioris principis patrem Michaelem Comnenum ab Limniis arcesserent (quippe et Eu nuchus, a quo ille detinebatur, præmortuus erat), cuinque in solio in:peratorio collocarent; petulantem vero juvenem in Byzantinam custodiam vinetum ablegarent. VIII. At Michael Comnenus, accepta in hune modum potestate (quæ pridem ad ipsius patreta transmissa a majoribus fuerat, eo autem mortuo pervenerat ad Alexium fratrem ac tandem ad istum, ut diximus, juvenculis duobus interjectis, devoluta fuerat), ea quæ juraverat implevit; pactiones dico et sancita jurejurando cum Scholariis fœdera, qui ut imperaret effecerant, et majorem quam cæteri senatores summamque auctoritatem obtinebant. Convenerat porro, ut insignia quidem potestatis ipse retineret, eorum vero omnium, quæ in posterum gerenda essent, ipsi præsides ac dispensatores forent, et rerum sive palam sive secreto agitandarum arbitri atque auctores. IX. Procedente autem tempore, quia et populus illorum oderat arrogantiam, et eorum qui perierant factio ipsis contraria potens jam evaserat, adjuvante populi in Scholarios odio, ortæ inter utrosque rixæ ac dissensiones in cam necessitatem cos adduxerunt, ut Michaelis 683 Comneni potestatein summam esse iis expediret. Eo factum est, ut iste imperatoriam auctoritatem firmam et stabilem haberet, neque ei deinceps quisquam obstaret, quominus quidvis ex sententia facere posset. Atque hæc ita ferme se habuerunt. CAPUT XII. Rei frumentaria mopia Byzantium aliæque urbes laborant. Ejus mali causæ duæ. De Capha Genuensium colonia. Latini mercaturis dediti, præsertim Genuenses. Ut colonies in oris maritimis constituere soleant. Capha urbis parra initia. Ejusdem incrementa et vircs. Gennensium incolarum fustus. Scytham indigenam unus gladio interimit. Scytharum princeps irascitur. Latinos jubet sna urbe excedere. Contumaces obsidet. Contemnitur ab obsessis, et variis cladibus afficitur. Romana urbes interim, solitis commeatibus interclusæ, advecto ex Asia frumento sustentantur. Trapezuntä in Latinos accolus sæviunt. [1. 497] Δ'. Ἐν δὲ τούτῳ τῷ χρόνῳ, σπάνις ἐπίεζε 1. Eadem tempestate Byzantium et pleræque în Variorum notam. Duobus juvenculis interjectis, ncinpe Basilio Alexii plio, et anonymo filio Michaelis. Bovis. Michaels se licet. Βoiss.

PG 148:911(Θ.) Τοῦ δὲ χρόνου ῥέοντος, ἐπειδὴ τὴν σφῶν αὐθάδειαν ὅ,τε δῆμος ἐμίσει καὶ τό σφισιν ἀντικείμενον τῶν ἀπολωλότων μέρος εἰς τὸ δύνασθαι ἤδη προὐχώρει, τὴν τοῦ δήμου πρὸς ἐκείνους ἀπέχθειαν ἔχον ἐπίκουρον, ἔριδές τε καὶ στάσεις ἀναφυόμεναι μεταξὺ πρὸς ἀνάγκας ἦγον ἑκατέρους δεῖσθαι τῆς τοῦ Κομνηνοῦ Μιχαὴλ αὐτοκρατορικῆς ἐξουσίας· κἀντεῦθεν ξυνέβαινεν αὐτὸν ἐν βεβαίῳ κατέχειν τὰ τῆς ἡγεμονίας σκῆπτρα, μηδενὸς ἐμποδὼν τῇ ἐξουσίᾳ τῶν κατὰ γνώμην καθισταμένου. καὶ ταῦτα μὲν τῇδέ πη ἔσχεν. ιβ. Ἐν δὲ τούτῳ τῷ χρόνῳ σπάνις ἐπίεζε σίτου Βυζαντίους τε καὶ πλείστας τῶν ἐν τῇ Θρᾴκῃ Ῥωμαϊκῶν πόλεων. τῶν γάρ τοι Ῥωμαίων τοῖς ἐμφυλίοις περισπωμένων πολέμοις, συχνὰς ποιούμενοι τὰς ἐφόδους οἱ ἐξ Ἀσίας ἀδεῶς μονήρεσι καὶ τριήρεσιν ἐς τὴν Θρᾴκην περαιούμενοι Τοῦρκοι, καὶ μάλιστα ἐν ἀκμῇ τοῦ σίτου, τάς τε χώρας ἐνεπίμπρασαν καὶ τὰ κτήνη ἤλαυνον, ἄνδρας τε καὶ γυναῖκας ἠνδραποδίζοντο, καὶ πάντ’ ἐποίουν τὰ χαλεπώτατα· ὡς ἀοίκητόν τε καὶ ἀγεώργητον ἐντεῦθεν καταλειφθῆναι τὴν γῆν. μία μὲν οὖν αὕτη πρόφασις Ῥωμαίοις γίνεται τοῦ λιμοῦ.

(1. M. 6832, IND. 13) NICEPIIORI GREGOR.£ Ρωμαϊκών πόλεων. Τῶν γάρ τις Ῥωμαίων τοῖς ἐμφυλίας περισπωμένων πολέμοις, συχνές ποιούμε και τὰς ἐφόδου; οἱ ἐξ ᾿Ασίας ἀδεῶς μονήρεσι καὶ τριήρεσιν ἐς τὴν Θράκην περαιούμενοι Τούρκοι, καὶ μάλιστα ἐν ἀκμῇ τοῦ σίτου, τάς τε χώρες ενεείμ· πρασαν καὶ τὰ κτήνη ήλαυνον, άνδρας τε καὶ γιο ναῖκας Ανδραποδίζοντο, καὶ πάντ' ἐποίουν τὰ χαλε πώτατα· ὡς ἀοίκητόν τε καὶ ἐγεώργη τον ἐντεῦθεν καταλειφθῆναι τὴν γῆν. Μία μὲν οὖν αὕτη πρόφασις Ρωμαίος γίνεται τοῦ λιμού. Δευτέρα δὲ καὶ μείζω, ὅτι καὶ ἡ ἐκ τοῦ Εὐξείνου πόντου κατὰ τὸ ειωθός ἐνιαύσιος κατιούσα σιτοπομπία ἐξ αἰτίας ἐπαύσετα τῆσδε καὶ αὑτη. [:MP. J. PALEOL. 3] 912 Thracia Romanorum urbes rei frumentariæ inopia & σίτου Βυζαντίους τε και πλείστας τῶν ἐν τῇ Θράκη laborabant. Turci enim, dum civilibus bellis Romani distringebantur, frequentes ex Asia incursiones faciebant, et tam moneribus sive unius remorum ordinis navibus, quam triremibus impune iu Thraciam advecti, vigentibus præsertion segetibus, agros incendebant, jumenta abigebant, viros mulieresque in servitutem redigebant, omnia denique acerbissima perpetrabant, sic ut agri deserti et inculti remanerent. Prima hac igitur ratio exstitit, cur fume Romani urgerentur. Altera autem et gravior, quod frumenta illa, quæ solebant ab Euxino ponto quotaunis commeare, haud venerant. Cujus quidem rei causa hæc fuit. II. Fundata est a Latinis Genuensibus colonia, quam acculae Caplias nuncupant, distatque a Meo- " ή πρὸς τῶν ἐγχωρίων καλείται Καφές καὶ τοῦ tico Basporo Nccc stadiis, sita propter sinistrum Euxini ponti latus, si quis septentrionem versus navigare ac borealem polum et llelicen habere ob oculos velit. Cum enim omnes Latini, ac præsertim Genuenses, vitam ut plurimam agant mercature et navigationum laboribus vexatam, atque inde pccuniam cogant tam publicam quam privatamn, communi 684 pridem scito ac decreto eoruni reipublicæ saluberrimo cautum est, ut fœdera et amicitias jungant cum rectoribus earum urbium maritimarum, quascunque comniodi et ab accessu ventorum securi portus circumfusis vel allabentibus maris Auctibus alluunt. Nam cum ad ea loca appellere mercesque illic dando accipiendoque mutare eos necesse sit, non prius id facile esse potaverant, quam si amicos sibi facerent eos principes, quibus opportunæ illæ stationes propriæ obligissent. Ubi itaque promiserunt, vectigalia se soluturos, quanta et qualia utrinque convenerit, et ea que usui sint, undecunque advecta, libere emendi copiam cuilibet facturos, atque ita certis legibus datain licentiam acceperunt, diversoria et tabernas ædificant, ubi sedere ipsi possint et habitare, et apothecas capiendis mercibus pares habere. Ill. In hunc modum et illa, quam diximus, urbs ante annos non multos fundata est a Latinis Ga- η muensibus, postquam nempe Scytharum ducem convenissent, et facultatem ab eo accepissent. Now tamen et muris et magnitudine, ut nunc se habet, ita statim ab initio fundata est. Sed breve quoddam Β'. "Εστι Λατίνων τῶν ἐκ Γεννοίας ἄποικος πόλις, πρὸς τῇ Μαιώτιδι Βοσπόρου τριακοσίους καὶ χιλίους σταδίους διέχουσα, παρὰ τὰ εὐώνυμα τοῦ Εὐξίνω πόντου κειμένη πλευρά, εἴ τις πρός άρχνος που σθαι τὸν ἀνάπλουν ἐθέλοι, καὶ τόν τε βόρειον πόλου καὶ τὴν Ἑλίκην ἔχειν πρὸ ὀφθαλμῶν. Βιωθες γὰρ τοῖς Λατίνοις, καὶ μάλιστα τοῖς ἐκ Γεννούας εμπορικῷ τὰ πλεῖστα καὶ θαλαττίω βίῳ προσταλαι χωρεῖσθαι, καὶ τὰς τῶν χρημάτων προσόδους τῶν σε κοινῶν καὶ ἰδίων ἐντεῦθεν ορίζεσθαι, δόγμα τουτὶ κοινὸν ἐκ πολλού κατέστη καὶ ψήφισμα τη στῶν πολιτείᾳ τὰ μέγιστα ὠφελοῦν, σπουδές και φιλίας συντίθεσθαι πρὸς τοὺς τῶν παραθαλασσίων πόλεων ἡγεμόνας, οπόσας λιμένες ἀγαθοὶ περικλύζουσί τε καὶ προσκλύζουσι, καὶ ἀνέμων οὐ δεδίες: κλύδωνας. Αναγκαζομένοις γὰρ ἐς τοὺς αὐτόθι τί που, καταίρειν, καὶ τὰς ἐμπορικές χρείας διδάνει τε καὶ λαμβάνειν, οὐ πρότερον ἔδοξε μονόν σφισιν εἶναι, πρὶν φίλους γίνεσθαι, οἷς τῶν ὁρμητηρίων ἡγεμόσιν εἶναι συμπέπτωκε, Φόρους τοίνυν καφέ. χεσθαι ὑπισχνούμενο, καθ᾿ ἐπίσην καὶ οἴαν τὸ εὔνο θημα γένοιτο εκατέρωθεν τάξιν, καὶ χρειωδῶν ἐπεν ταχόθεν ἁπάντων (Ρ. 498] εἰσκομίζοντας προτιθέναι κατ' ἐξουσίαν ὠνεῖσθαι τους βουλομένους, καὶ οὕτως ἐπὶ ῥητοῖς τὸ συγκεχωρηκός δεχόμενος καταγώγια καὶ νομὰς ἐπαύλεων πρός τε ἑαυτῶν ἀνεγείρουσι καθέδρας τε καὶ οἰκήσεις, καὶ ὅσα πρὸς ὑποδοχήν ἀποχρῶντ' ἂν εἴη τῶν ἀγωγίμων. Γ΄. Κατὰ δὴ τοῦτον τὸν τρόπον οὐ πολλοίς τισιν έτεσι πρότερον καὶ ἡ ῥηθεῖσα πόλις ᾠκίσθη τοῖς ἐπ Γεννούας Λατίνοις, προσεληλυθότι πρότερον τῷ τῶν Σκυθῶν ἡγεμόνι καὶ τὸ ἐνδέσιμον εξηφαειν ἐκεῖθεν. Ηκιστά γε μὴν ὡς ἔχει τήμερον τείχος ἐμοῦ καὶ μεγέθους εὐθὺς ἔκτισται ἐξ ἀρχῆς, ἀλλά Variorum notæ. Theodosiam olim appellatam scribit Bizarus lib. vi Genuensis historiæ, ubi istam Caphæ obsidionem narrat: ut et Cantacuzen. lib. iv, cap. 20. DUCANG. Froissartus tertio volum. cap. 20: Car par: tout vont Geneuois, et viennent marchander parmi les treuz qu'ils payent jusqu'à la grant Iude, la terre du Pieste Jean, et par tout ils sont bienvemus, pour l'or et l'argent qu'ils portent, les marchandises qu'ils échangent en Alexandrie au Caire, a Damas, et a lieurs, comme ils besengnent aux Sarrazins. Car ainsy fant il que le monde se gouverne, ce qui point n'est en un pais est en l'autre: et pourtant sont cogneues toutes choses, el œu qui vont le plus loing, et qui plus se aventurent, sont Geneuois, et vous dis qu'ils sont par des m les Vénitiens seigneurs des l'orts de iner, el s craignent plus etſedoubtent les Sarrazina que nulle autre gent par mer, et sont vaillans hommes et de Fraud fuit.» Mitte reliqua. DUCASG De quibus quidem Scythis, pluribus egit parte i, lib. 11, cap 4. DecaNG.

δευτέρα δὲ καὶ μείζων, ὅτι καὶ ἡ ἐκ τοῦ Εὐξείνου πόντου κατὰ τὸ εἰωθὸς ἐνιαύσιος κατιοῦσα σιτοπομπία ἐξ αἰτίας ἐπαύσατο τῆσδε καὶ αὕτη. (Β.) Ἔστι Λατίνων τῶν ἐκ Γεννούας ἄποικος πόλις, ἣ πρὸς τῶν ἐγχωρίων καλεῖται Καφᾶς, καὶ τοῦ πρὸς τῇ Μαιώτιδι Βοσπόρου τριακοσίους καὶ χιλίους σταδίους διέχουσα, παρὰ τὰ εὐώνυμα τοῦ Εὐξείνου πόντου κειμένη πλευρὰ, εἴ τις πρὸς ἄρκτους ποιεῖσθαι τὸν ἀνάπλουν ἐθέλοι, καὶ τόν τε βόρειον πόλον καὶ τὴν Ἑλίκην ἔχειν πρὸ ὀφθαλμῶν. εἰωθὸς γὰρ τοῖς Λατίνοις, καὶ μάλιστα τοῖς ἐκ Γεννούας, ἐμπορικῷ τὰ πλεῖστα καὶ θαλαττίῳ βίῳ προσταλαιπωρεῖσθαι, καὶ τὰς τῶν χρημάτων προσόδους τῶν τε κοινῶν καὶ ἰδίων ἐντεῦθεν πορίζεσθαι, δόγμα τουτὶ κοινὸν ἐκ πολλοῦ κατέστη καὶ ψήφισμα τῇ σφῶν πολιτείᾳ τὰ μέγιστα ὠφελοῦν, σπονδὰς καὶ φιλίας συντίθεσθαι πρὸς τοὺς τῶν παραθαλασσίων πόλεων ἡγεμόνας, ὁπόσας λιμένες ἀγαθοὶ περικλύζουσί τε καὶ προσκλύζουσι, καὶ ἀνέμων οὐ δεδίασι κλύδωνας.

(1. M. 6832, IND. 13) NICEPIIORI GREGOR.£ Ρωμαϊκών πόλεων. Τῶν γάρ τις Ῥωμαίων τοῖς ἐμφυλίας περισπωμένων πολέμοις, συχνές ποιούμε και τὰς ἐφόδου; οἱ ἐξ ᾿Ασίας ἀδεῶς μονήρεσι καὶ τριήρεσιν ἐς τὴν Θράκην περαιούμενοι Τούρκοι, καὶ μάλιστα ἐν ἀκμῇ τοῦ σίτου, τάς τε χώρες ενεείμ· πρασαν καὶ τὰ κτήνη ήλαυνον, άνδρας τε καὶ γιο ναῖκας Ανδραποδίζοντο, καὶ πάντ' ἐποίουν τὰ χαλε πώτατα· ὡς ἀοίκητόν τε καὶ ἐγεώργη τον ἐντεῦθεν καταλειφθῆναι τὴν γῆν. Μία μὲν οὖν αὕτη πρόφασις Ρωμαίος γίνεται τοῦ λιμού. Δευτέρα δὲ καὶ μείζω, ὅτι καὶ ἡ ἐκ τοῦ Εὐξείνου πόντου κατὰ τὸ ειωθός ἐνιαύσιος κατιούσα σιτοπομπία ἐξ αἰτίας ἐπαύσετα τῆσδε καὶ αὑτη. [:MP. J. PALEOL. 3] 912 Thracia Romanorum urbes rei frumentariæ inopia & σίτου Βυζαντίους τε και πλείστας τῶν ἐν τῇ Θράκη laborabant. Turci enim, dum civilibus bellis Romani distringebantur, frequentes ex Asia incursiones faciebant, et tam moneribus sive unius remorum ordinis navibus, quam triremibus impune iu Thraciam advecti, vigentibus præsertion segetibus, agros incendebant, jumenta abigebant, viros mulieresque in servitutem redigebant, omnia denique acerbissima perpetrabant, sic ut agri deserti et inculti remanerent. Prima hac igitur ratio exstitit, cur fume Romani urgerentur. Altera autem et gravior, quod frumenta illa, quæ solebant ab Euxino ponto quotaunis commeare, haud venerant. Cujus quidem rei causa hæc fuit. II. Fundata est a Latinis Genuensibus colonia, quam acculae Caplias nuncupant, distatque a Meo- " ή πρὸς τῶν ἐγχωρίων καλείται Καφές καὶ τοῦ tico Basporo Nccc stadiis, sita propter sinistrum Euxini ponti latus, si quis septentrionem versus navigare ac borealem polum et llelicen habere ob oculos velit. Cum enim omnes Latini, ac præsertim Genuenses, vitam ut plurimam agant mercature et navigationum laboribus vexatam, atque inde pccuniam cogant tam publicam quam privatamn, communi 684 pridem scito ac decreto eoruni reipublicæ saluberrimo cautum est, ut fœdera et amicitias jungant cum rectoribus earum urbium maritimarum, quascunque comniodi et ab accessu ventorum securi portus circumfusis vel allabentibus maris Auctibus alluunt. Nam cum ad ea loca appellere mercesque illic dando accipiendoque mutare eos necesse sit, non prius id facile esse potaverant, quam si amicos sibi facerent eos principes, quibus opportunæ illæ stationes propriæ obligissent. Ubi itaque promiserunt, vectigalia se soluturos, quanta et qualia utrinque convenerit, et ea que usui sint, undecunque advecta, libere emendi copiam cuilibet facturos, atque ita certis legibus datain licentiam acceperunt, diversoria et tabernas ædificant, ubi sedere ipsi possint et habitare, et apothecas capiendis mercibus pares habere. Ill. In hunc modum et illa, quam diximus, urbs ante annos non multos fundata est a Latinis Ga- η muensibus, postquam nempe Scytharum ducem convenissent, et facultatem ab eo accepissent. Now tamen et muris et magnitudine, ut nunc se habet, ita statim ab initio fundata est. Sed breve quoddam Β'. "Εστι Λατίνων τῶν ἐκ Γεννοίας ἄποικος πόλις, πρὸς τῇ Μαιώτιδι Βοσπόρου τριακοσίους καὶ χιλίους σταδίους διέχουσα, παρὰ τὰ εὐώνυμα τοῦ Εὐξίνω πόντου κειμένη πλευρά, εἴ τις πρός άρχνος που σθαι τὸν ἀνάπλουν ἐθέλοι, καὶ τόν τε βόρειον πόλου καὶ τὴν Ἑλίκην ἔχειν πρὸ ὀφθαλμῶν. Βιωθες γὰρ τοῖς Λατίνοις, καὶ μάλιστα τοῖς ἐκ Γεννούας εμπορικῷ τὰ πλεῖστα καὶ θαλαττίω βίῳ προσταλαι χωρεῖσθαι, καὶ τὰς τῶν χρημάτων προσόδους τῶν σε κοινῶν καὶ ἰδίων ἐντεῦθεν ορίζεσθαι, δόγμα τουτὶ κοινὸν ἐκ πολλού κατέστη καὶ ψήφισμα τη στῶν πολιτείᾳ τὰ μέγιστα ὠφελοῦν, σπουδές και φιλίας συντίθεσθαι πρὸς τοὺς τῶν παραθαλασσίων πόλεων ἡγεμόνας, οπόσας λιμένες ἀγαθοὶ περικλύζουσί τε καὶ προσκλύζουσι, καὶ ἀνέμων οὐ δεδίες: κλύδωνας. Αναγκαζομένοις γὰρ ἐς τοὺς αὐτόθι τί που, καταίρειν, καὶ τὰς ἐμπορικές χρείας διδάνει τε καὶ λαμβάνειν, οὐ πρότερον ἔδοξε μονόν σφισιν εἶναι, πρὶν φίλους γίνεσθαι, οἷς τῶν ὁρμητηρίων ἡγεμόσιν εἶναι συμπέπτωκε, Φόρους τοίνυν καφέ. χεσθαι ὑπισχνούμενο, καθ᾿ ἐπίσην καὶ οἴαν τὸ εὔνο θημα γένοιτο εκατέρωθεν τάξιν, καὶ χρειωδῶν ἐπεν ταχόθεν ἁπάντων (Ρ. 498] εἰσκομίζοντας προτιθέναι κατ' ἐξουσίαν ὠνεῖσθαι τους βουλομένους, καὶ οὕτως ἐπὶ ῥητοῖς τὸ συγκεχωρηκός δεχόμενος καταγώγια καὶ νομὰς ἐπαύλεων πρός τε ἑαυτῶν ἀνεγείρουσι καθέδρας τε καὶ οἰκήσεις, καὶ ὅσα πρὸς ὑποδοχήν ἀποχρῶντ' ἂν εἴη τῶν ἀγωγίμων. Γ΄. Κατὰ δὴ τοῦτον τὸν τρόπον οὐ πολλοίς τισιν έτεσι πρότερον καὶ ἡ ῥηθεῖσα πόλις ᾠκίσθη τοῖς ἐπ Γεννούας Λατίνοις, προσεληλυθότι πρότερον τῷ τῶν Σκυθῶν ἡγεμόνι καὶ τὸ ἐνδέσιμον εξηφαειν ἐκεῖθεν. Ηκιστά γε μὴν ὡς ἔχει τήμερον τείχος ἐμοῦ καὶ μεγέθους εὐθὺς ἔκτισται ἐξ ἀρχῆς, ἀλλά Variorum notæ. Theodosiam olim appellatam scribit Bizarus lib. vi Genuensis historiæ, ubi istam Caphæ obsidionem narrat: ut et Cantacuzen. lib. iv, cap. 20. DUCANG. Froissartus tertio volum. cap. 20: Car par: tout vont Geneuois, et viennent marchander parmi les treuz qu'ils payent jusqu'à la grant Iude, la terre du Pieste Jean, et par tout ils sont bienvemus, pour l'or et l'argent qu'ils portent, les marchandises qu'ils échangent en Alexandrie au Caire, a Damas, et a lieurs, comme ils besengnent aux Sarrazins. Car ainsy fant il que le monde se gouverne, ce qui point n'est en un pais est en l'autre: et pourtant sont cogneues toutes choses, el œu qui vont le plus loing, et qui plus se aventurent, sont Geneuois, et vous dis qu'ils sont par des m les Vénitiens seigneurs des l'orts de iner, el s craignent plus etſedoubtent les Sarrazina que nulle autre gent par mer, et sont vaillans hommes et de Fraud fuit.» Mitte reliqua. DUCASG De quibus quidem Scythis, pluribus egit parte i, lib. 11, cap 4. DecaNG.

ἀναγκαζομένοις γὰρ ἐς τοὺς αὐτόθι τόπους καταίρειν, καὶ τὰς ἐμπορικὰς χρείας διδόναι τε καὶ λαμβάνειν, οὐ πρότερον ἔδοξε ῥᾴδιόν σφισιν εἶναι, πρὶν φίλους γίνεσθαι, οἷς τῶν ὁρμητηρίων ἡγεμόσιν εἶναι συμπέπτωκε. φόρους τοίνυν παρέχεσθαι ὑπισχνούμενοι, καθ’ ὁπόσην καὶ οἵαν τὸ σύνθημα γένοιτο ἑκατέρωθεν τάξιν, καὶ χρειωδῶν ἁπανταχόθεν ἁπάντων εἰσκομίζοντας προτιθέναι κατ’ ἐξουσίαν ὠνεῖσθαι τοὺς βουλομένους, καὶ οὕτως ἐπὶ ῥητοῖς τὸ συγκεχωρηκὸς δεχόμενοι καταγώγια καὶ νομὰς ἐπαύλεων πρός τε ἑαυτῶν ἀνεγείρουσι καθέδρας τε καὶ οἰκήσεις, καὶ ὅσα πρὸς ὑποδοχὴν ἀποχρῶντ’ ἂν εἴη τῶν ἀγωγίμων. (Γ.) Κατὰ δὴ τοῦτον τὸν τρόπον οὐ πολλοῖς τισιν ἔτεσι πρότερον καὶ ἡ ῥηθεῖσα πόλις ᾠκίσθη τοῖς ἐκ Γεννούας Λατίνοις, προσεληλυθόσι πρότερον τῷ τῶν Σκυθῶν ἡγεμόνι καὶ τὸ ἐνδόσιμον εἰληφόσιν ἐκεῖθεν. ἥκιστά γε μὴν ὡς ἔχει τήμερον τείχους ὁμοῦ καὶ μεγέθους εὐθὺς ἔκτισται ἐξ ἀρχῆς, ἀλλὰ τάφρῳ καὶ σκόλοψι βραχύν τινα χῶρον ὁρίσαντες ἀτείχιστον ᾤκουν αὐτόν·

(1. M. 6832, IND. 13) NICEPIIORI GREGOR.£ Ρωμαϊκών πόλεων. Τῶν γάρ τις Ῥωμαίων τοῖς ἐμφυλίας περισπωμένων πολέμοις, συχνές ποιούμε και τὰς ἐφόδου; οἱ ἐξ ᾿Ασίας ἀδεῶς μονήρεσι καὶ τριήρεσιν ἐς τὴν Θράκην περαιούμενοι Τούρκοι, καὶ μάλιστα ἐν ἀκμῇ τοῦ σίτου, τάς τε χώρες ενεείμ· πρασαν καὶ τὰ κτήνη ήλαυνον, άνδρας τε καὶ γιο ναῖκας Ανδραποδίζοντο, καὶ πάντ' ἐποίουν τὰ χαλε πώτατα· ὡς ἀοίκητόν τε καὶ ἐγεώργη τον ἐντεῦθεν καταλειφθῆναι τὴν γῆν. Μία μὲν οὖν αὕτη πρόφασις Ρωμαίος γίνεται τοῦ λιμού. Δευτέρα δὲ καὶ μείζω, ὅτι καὶ ἡ ἐκ τοῦ Εὐξείνου πόντου κατὰ τὸ ειωθός ἐνιαύσιος κατιούσα σιτοπομπία ἐξ αἰτίας ἐπαύσετα τῆσδε καὶ αὑτη. [:MP. J. PALEOL. 3] 912 Thracia Romanorum urbes rei frumentariæ inopia & σίτου Βυζαντίους τε και πλείστας τῶν ἐν τῇ Θράκη laborabant. Turci enim, dum civilibus bellis Romani distringebantur, frequentes ex Asia incursiones faciebant, et tam moneribus sive unius remorum ordinis navibus, quam triremibus impune iu Thraciam advecti, vigentibus præsertion segetibus, agros incendebant, jumenta abigebant, viros mulieresque in servitutem redigebant, omnia denique acerbissima perpetrabant, sic ut agri deserti et inculti remanerent. Prima hac igitur ratio exstitit, cur fume Romani urgerentur. Altera autem et gravior, quod frumenta illa, quæ solebant ab Euxino ponto quotaunis commeare, haud venerant. Cujus quidem rei causa hæc fuit. II. Fundata est a Latinis Genuensibus colonia, quam acculae Caplias nuncupant, distatque a Meo- " ή πρὸς τῶν ἐγχωρίων καλείται Καφές καὶ τοῦ tico Basporo Nccc stadiis, sita propter sinistrum Euxini ponti latus, si quis septentrionem versus navigare ac borealem polum et llelicen habere ob oculos velit. Cum enim omnes Latini, ac præsertim Genuenses, vitam ut plurimam agant mercature et navigationum laboribus vexatam, atque inde pccuniam cogant tam publicam quam privatamn, communi 684 pridem scito ac decreto eoruni reipublicæ saluberrimo cautum est, ut fœdera et amicitias jungant cum rectoribus earum urbium maritimarum, quascunque comniodi et ab accessu ventorum securi portus circumfusis vel allabentibus maris Auctibus alluunt. Nam cum ad ea loca appellere mercesque illic dando accipiendoque mutare eos necesse sit, non prius id facile esse potaverant, quam si amicos sibi facerent eos principes, quibus opportunæ illæ stationes propriæ obligissent. Ubi itaque promiserunt, vectigalia se soluturos, quanta et qualia utrinque convenerit, et ea que usui sint, undecunque advecta, libere emendi copiam cuilibet facturos, atque ita certis legibus datain licentiam acceperunt, diversoria et tabernas ædificant, ubi sedere ipsi possint et habitare, et apothecas capiendis mercibus pares habere. Ill. In hunc modum et illa, quam diximus, urbs ante annos non multos fundata est a Latinis Ga- η muensibus, postquam nempe Scytharum ducem convenissent, et facultatem ab eo accepissent. Now tamen et muris et magnitudine, ut nunc se habet, ita statim ab initio fundata est. Sed breve quoddam Β'. "Εστι Λατίνων τῶν ἐκ Γεννοίας ἄποικος πόλις, πρὸς τῇ Μαιώτιδι Βοσπόρου τριακοσίους καὶ χιλίους σταδίους διέχουσα, παρὰ τὰ εὐώνυμα τοῦ Εὐξίνω πόντου κειμένη πλευρά, εἴ τις πρός άρχνος που σθαι τὸν ἀνάπλουν ἐθέλοι, καὶ τόν τε βόρειον πόλου καὶ τὴν Ἑλίκην ἔχειν πρὸ ὀφθαλμῶν. Βιωθες γὰρ τοῖς Λατίνοις, καὶ μάλιστα τοῖς ἐκ Γεννούας εμπορικῷ τὰ πλεῖστα καὶ θαλαττίω βίῳ προσταλαι χωρεῖσθαι, καὶ τὰς τῶν χρημάτων προσόδους τῶν σε κοινῶν καὶ ἰδίων ἐντεῦθεν ορίζεσθαι, δόγμα τουτὶ κοινὸν ἐκ πολλού κατέστη καὶ ψήφισμα τη στῶν πολιτείᾳ τὰ μέγιστα ὠφελοῦν, σπουδές και φιλίας συντίθεσθαι πρὸς τοὺς τῶν παραθαλασσίων πόλεων ἡγεμόνας, οπόσας λιμένες ἀγαθοὶ περικλύζουσί τε καὶ προσκλύζουσι, καὶ ἀνέμων οὐ δεδίες: κλύδωνας. Αναγκαζομένοις γὰρ ἐς τοὺς αὐτόθι τί που, καταίρειν, καὶ τὰς ἐμπορικές χρείας διδάνει τε καὶ λαμβάνειν, οὐ πρότερον ἔδοξε μονόν σφισιν εἶναι, πρὶν φίλους γίνεσθαι, οἷς τῶν ὁρμητηρίων ἡγεμόσιν εἶναι συμπέπτωκε, Φόρους τοίνυν καφέ. χεσθαι ὑπισχνούμενο, καθ᾿ ἐπίσην καὶ οἴαν τὸ εὔνο θημα γένοιτο εκατέρωθεν τάξιν, καὶ χρειωδῶν ἐπεν ταχόθεν ἁπάντων (Ρ. 498] εἰσκομίζοντας προτιθέναι κατ' ἐξουσίαν ὠνεῖσθαι τους βουλομένους, καὶ οὕτως ἐπὶ ῥητοῖς τὸ συγκεχωρηκός δεχόμενος καταγώγια καὶ νομὰς ἐπαύλεων πρός τε ἑαυτῶν ἀνεγείρουσι καθέδρας τε καὶ οἰκήσεις, καὶ ὅσα πρὸς ὑποδοχήν ἀποχρῶντ' ἂν εἴη τῶν ἀγωγίμων. Γ΄. Κατὰ δὴ τοῦτον τὸν τρόπον οὐ πολλοίς τισιν έτεσι πρότερον καὶ ἡ ῥηθεῖσα πόλις ᾠκίσθη τοῖς ἐπ Γεννούας Λατίνοις, προσεληλυθότι πρότερον τῷ τῶν Σκυθῶν ἡγεμόνι καὶ τὸ ἐνδέσιμον εξηφαειν ἐκεῖθεν. Ηκιστά γε μὴν ὡς ἔχει τήμερον τείχος ἐμοῦ καὶ μεγέθους εὐθὺς ἔκτισται ἐξ ἀρχῆς, ἀλλά Variorum notæ. Theodosiam olim appellatam scribit Bizarus lib. vi Genuensis historiæ, ubi istam Caphæ obsidionem narrat: ut et Cantacuzen. lib. iv, cap. 20. DUCANG. Froissartus tertio volum. cap. 20: Car par: tout vont Geneuois, et viennent marchander parmi les treuz qu'ils payent jusqu'à la grant Iude, la terre du Pieste Jean, et par tout ils sont bienvemus, pour l'or et l'argent qu'ils portent, les marchandises qu'ils échangent en Alexandrie au Caire, a Damas, et a lieurs, comme ils besengnent aux Sarrazins. Car ainsy fant il que le monde se gouverne, ce qui point n'est en un pais est en l'autre: et pourtant sont cogneues toutes choses, el œu qui vont le plus loing, et qui plus se aventurent, sont Geneuois, et vous dis qu'ils sont par des m les Vénitiens seigneurs des l'orts de iner, el s craignent plus etſedoubtent les Sarrazina que nulle autre gent par mer, et sont vaillans hommes et de Fraud fuit.» Mitte reliqua. DUCASG De quibus quidem Scythis, pluribus egit parte i, lib. 11, cap 4. DecaNG.

Chapter XIICaput XII

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

[4. c. 1312] BYZANTINE HISTORIE LIB. XII. {iur. J. PALEOL. 4] 816 III. Cum autem Synadeni, qui tum Thessalonicæ praeerat, frequentes & ttera afferrentur, Cantacuze num hortantes, ut quamprimum in Macedoniam transiret, Thessalonicam sub potestatem suam facili labore redacturus: esse enim illud jampridemi a se occultis melitionibus præparatum: ob cam causam, cum uxori su:e Irene imperatrici, et ejus fratri Manueli Asani, Didymotichi praefectura tradidisset, cupide station profciscitur, et castellum munit, quod Polystylum olim nuncupatum in maritima ora novissime ipse propriis sumptibus restituerat, juxta Nesti ostia, qui maximus Thraciæ fu vius ex Hæmo monte erumpens undam in maris Egæi littus evomit. IV. Vix ca ædificatio ad finem perducebatur, cum et Chreles Triballus prope affuturus fuit. Ilic cum antea imperio Triballorum regis paruisset, nescio quas ob causas fidei vincula abruperat, et proprium sibi imperium fecerat; in Strummitzan πεπipe, castellum ad nubes usque eductum, et qua cunque circa Strymonem Auvium oppida Amphipolin nsque sita sunt. Eleniin propter civile Riomanorum belluin, cum utræque illumn partes adularentur, formidandus Crali Serviæ et expugnatu difficillimus evaserat. Sic illa temporum conditione Irucbatur, fortunatus 627 in aliorum infortuniis, et ex vicinorum calamitate propriam felicitatem velut fructum percipiens. Idem tamen cum imperandi gloriam, qua Cantacuzenus antehac foruerat, agnosceret uliamnum, et non omnino suspectain habero desiisset, amicitiam illius ac societatem studiose ambiebat. Cum itaque Byzantinarum partium fautores, inuitati trecentos illos Lacedæmonios, qui Thermopylas, qua transiturus erat Xerxes, olim defenderant, vicinas Christopoli angustias occupassent, nec omnino indiligenter custodirent, noctu simul atque interdiu affisi, ita ut imperatori Cantacuzeno aditus illac praclusus foret, arcessitus et Chreles proxime Chr:stopolin venit, manum milituurr non parvam adducens; operam videlicet suam colVariorum nolæ, Didymotichus, hodie Dimouc, oppidulum est in ripa Hebri fluminis, inter Adrianopolin et Trajanopolin situmi. Vide Brietii Thraciim cu veterem tum novam. Cantacuzenns Didymotiche egressus esl Martii die 5, indict. 10, ut ipse testatur Hist. lib. 1, cap. 32. Bonin. Cantacuz. lib. n', cap. 57, auctor est eam ess urbem, quam Græri vocabant, Democriti philosophi patriam, de qua rursum agit cap. DUCANG. Ita etiam co des Vaticanus. Tamen deesse aiquid suspicor. Cert Cantacuzenus, quod oppidum suo tempore Polystylum dicebatur, illud ipsum ait Abdera dictum ab antiquis lib. ut, cap. 57. Cum C: a. cuzeno conscutit Onomasticon urbium, quod exstat in cod. Reg. 2754, fol. 327 v. ubi legitur Aðalμα, Pro legendum Vide quæ adnotavitnus paulo supra Ita rursum lib. xui. cap. 4. fluvius, quein alii νocant. Vide observata a viro doctis. simo Joanne Harduino ad lib. iv Plinii sect. 18, nota 54. DUCANG. Hodiernis geographis neque maximum Thraci: Oumen est, neque ex Hæmo monte oritur. BOIVIN. De quo Cantacuzenus lib. 1. cap. 52; lib. III, cap. 51. 55, 33, etc. DucANG. Urbem Macedonie, quam promiscue vocat Cantacuzenus, de qua quedam attigimus ad Annæam Alexiadem, 682 DUCANG. Verli, cum imperandi gloriam, qua Cantacuzenus antehac floraerat, agnosceret etiamIUIN, ele. Malim nunc, cum imperandi gloriam, quae Cantacuzeno posthac futura esset, cogitaret eliamnum, etc.. eu praesertim quod apud Gregoram adverbium žumpose solet referri ad futurum tempus. non autem art praeteritum. Boivis. Cantacus. lib. ut, cap. 32 et 33. DUCANG.

laturus, et pro virili effecturus, ut facilis esset imperatori ad urbem Thessalonicam transitus. V. Et hæc quidem ita se habebant. Qui vero Didymotichi cum imperatrice Irene et ejus fratre Manuele Asane relicti fuerant, tam pedites quam equites, supra quingentos erant: duces aulem duo; Manuel nempe Tarcbaniotes, qui cognatione junctus erat imperatori, et Georgius Phacrases; et post cos alii duo. Quoruin omnium constantiam, atque in præliis fortitudinem et experientiam, singula rerum gestarum testimonia, procedente hac historia, luculenter ostendent. Quos vero secum hebebat imperator comites ulterioris expeditionis, ii erant, præter 628 illos qui arcubus et fundis ac talibus telis eininus ferientibus utebantur, lectorum quidem equitum non minus quam duo millia; coguati auten, aliique nobiles, et omne famulitium ipsorum, quingentorum proxime numerum explebant. Inter quos maxime eminebant primum duo imperatoris filii, Malthmas et Manuel: deinde Irenes Augusta frater Joannes Asan et imperatoris consobrinus Joannes Angelus. Quorum omnium animum in periculis magnum et fortem, et res manu vel consilio praclare gestas, et tropra ipsa bellica, suo sigillatim loco infra declarabimus. Cantacus. lib. cap. 32. DUCANG. Cantacuzeno Idem præterea hoc est in suburbiis relictos ait oclo duces, singulos sagittariis mille præfectus. Hist. lib. 11, cap. Vel legendum vel post addendum, ut apud Cantacus. lib. m, cap. 3. Nequo enim Joannes Angelus frater fuit Irenes. Vide quæ de en supra annulanus. DUCANG. - Codex Vatícanus plane babet, ut legendum esse admonuimus. Ita accepi ex doctiss, V. Lud. Targnio. BɔivIN.

PG 148:913ἠρέμα δ’ ἔπειτα καὶ κατὰ βραχὺ προϊόντος τοῦ χρόνου λίθους ἔκ τε γῆς καὶ θαλάττης κομίζοντες οἰκίας ἔς τε πλάτος καὶ μῆκος ᾠκοδόμουν, πρὸς πολὺν τὸν ἀέρα τὸν ὄροφον ἀναφέροντες· ὡς ἐν βραχεῖ τῷ χρόνῳ πλείονος ἢ κατὰ τὸν δοθέντα κατὰ τὸ λεληθὸς δράξασθαι τόπου. προφάσει δ’ οἰκιῶν πλειόνων ἔτι καὶ μειζόνων, τῆς χρείας δῆθεν τῶν εἰσκομιζομένων ἀναγκαζούσης καὶ τῶν πρὸς τὴν πρᾶσιν καὶ ἀγορὰν προτιθεμένων ὠνίων, εὐρυχωροτέρους ἐτίθεντο τοὺς τῶν σκολόπων τε καὶ τάφρων ἕλικας, καὶ τειχῶν ὑπετίθουν κρηπῖδας, μειζόνων ἐλπίδων ἐπαγγελίαν ἐχούσας· καὶ οὕτω σμικρὸν ἐπὶ σμικρῷ τιθέντες πόλιν ἐχυρῶς τοῦ τειχίσματος ἔχουσαν κατεστήσαντο· ὡς ἐν βεβαίῳ τὴν τῶν ἐνοικούντων ἀσφάλειαν ἤδη κεῖσθαι, καὶ μὴ εὐχερῶς ὑφ’ ὁτωνδήποτε ἔχειν πολιορκεῖσθαι. (Δ.) Τῷ δὴ τοιούτῳ προτερήματι τοὺς Λατίνους ἐπαρθέντας πρὸς τὸ ὑπεροπτικώτερον αὔξειν συνέβαινε τὴν σφῶν αὐτῶν συγγενῆ τῆς αὐθαδείας κηλῖδα· ὡς ἐκ τοῦ μείζονος ἤδη καὶ τοῖς κατὰ συνήθειαν προσιοῦσι Σκύθαις τὰς ἀποκρίσεις διδόναι.

[A. c. 1343] ΒΥΖΑΝΤΙΝ.Ε HISTORLE LIB. XIII. τάφρῳ καὶ σκύλους βραχύν τινα χῶρον βρίσαντες agri spatiuum fossa et vallo cum definiissent, habi ατείχιστον ᾤχουν αὐτόν· ἡρέμα δ' ἔπειτα καὶ κατὰ βραχύ προϊόντος τοῦ χρόνου λίθους ἔκ τε γῆς καὶ θαλάττης κομίζοντες οἰκίας ἐς τε πλάτος καὶ μῆκος ᾠκοδόμουν, πρὸς πολὺν τὸν αέρα τὸν δρόμον ἀνατέ ροντες· ὡς ἐν βραχεῖ τῷ χρόνῳ πλείονος ἢ κατὰ τὸν δοθέντα κατὰ τὸ λεληθός δράξασθαι τόπου. Προφάσει δ' εἰκιῶν πλειόνων ἔτι καὶ μειζόνων, τῆς χρείας δῆθεν τῶν εἰσκομιζομένων αναγκαζούσης, καὶ τῶν πρὸς τὴν πρᾶσιν καὶ ἀγορὰν προτιθεμένων ὠνίων, εὐρυχωροτέρους ἐτίθεντο τοὺς τῶν σκολόπων τε καὶ τάρων έλικας, καὶ τειχῶν ὑπετίθουν κρηπίδας, μειζόνων ἐλπίδων ἐπαγγελίαν ἐχούσας· καὶ οὕτω σμικρὸν ἐπὶ σμικρῷ τιθέντες πόλιν ἐχυρῶς τοῦ τει χίσματος ἔχουσαν κατεστήσαντο· ὡς ἐν βεβαίῳ τὴν τῶν ἐνοικούντων ἀσφάλειαν ἤδη κεῖσθαι, καὶ μὴ εὐχερῶς ὑφ' ότωνδήποτε ἔχειν πολιορκεῖσθαι. Δ'. Τῷ δὴ τοιούτῳ προτερήματι τους Λατίνους επαρθέντας πρὸς τὸ ὑπεροπτικώτερον αύξειν συν έβαινε τὴν σφῶν αὐτῶν συγγενῆ τῆς αὐθαδείας κης εἶδα· ὡς ἐκ τοῦ μείζονος ἤδη καὶ τοῖς κατὰ συνήθειαν προσιούσε Σκύθαις τὰς ἀποκρίσεις διδόναι. Αρει τοίνυν θρασύτερον λόγον ἀποδοῦς ἐνί τινι τῶν ἐν τῇ ἀγορᾷ Σκυθῶν τις τῶν τὰ ὤνια κεκτη· μένων Λατίνων μίωπι πέπληκται πρὸς τοῦ Σκύθου. Ο δ' εὐθὺς ἀνεῖς ξίφει τὸν παίσαντα· καὶ θόρυβος ἐντεῦθεν ἀνὰ τὴν ἀγορὰν διασκέδασται πάνω 501 πλείστος. tavere illic absque muris. Pedetentim deinde et paulatim, procedente tempore, lapidibus terra ac mari convectis, in latum et longum ædificarunt, tecta ipsa in altum attollentes; sic ut furtim plus spatii quam sibi datum fuerat brevi tempore 685 occupaverint. Plura vero et majora adificia exstru endi causa (quasi importatæ sarcinæ et res ad vendendum emendumque propositae exigerent atque cogerent), fussarum et vallorum ambitum latius porrexerunt, et ea jecerant murorum fundamenta, quæ majus aliquid pollicerentur: atque ita parvis parva incrementa addendo urbem munitionibus firmaverunt; ita ut jam in tuto esset habitantium salus, nec facile al ullo obsideri possent. IV. Eo successu animi Latinorum sic elati sunt, ut arrogantia, quam illi labem ingenitam alioqui habent, majorem in modum aucta, jam quasi superiure de loco Scythis de more a!eutibus responsa redderent. Itaque cum insolentius uni eorum Scytharum, qui in foro erant, respondisset unus ex Latinis mercatoribus, eum Scytha stimulo percutit. Ille eum, a quo percussus fuerat, gladio interimit. Tumultus inde plurimus forum pervagatur. Ε. Τοῦτο πρός τε γενόμενον τῷ τῶν Σκυθῶν V. Ea re audita Scytharum princeps ira percitus ἀρχηγῷ ὀργῆς ἐπεπράχει πλήρη καὶ θυμού βαρδα- et spiritu barbarico plenus (nam maximo sui couρικοῦ μεστόν· περιφρόνησιν γὰρ ἑαυτοῦ τὴν μεγίσ στην εἶναι τὸ πράγμα ᾠήθη, πρὸς μέσην αὐτοῦ τὴν ἡγεμονίαν καὶ ἐπικράτειαν γεγονό;· καὶ πέμψας ἀπαλλάττεσθαι τοῦ οἰκείου τόπου τὴν ταχίστην ἱκέλευε τους Λατίνους. (Η δὲ πρὸς ὅπλα χωρήσαντες, καὶ τὴν πόλιν ἀσφαλισάμενοι, τραχέσι λόγοις καὶ υπερηφάνειες τους πρέσβεις απέπεμψαν. Τοῦτο πρὸς ἐσχάτην ἐξέμησε τὸν Σκύθην ὀργὴν ἔτι· καὶ μοῖραν ἀπολεξάμενος Σκυθικὴν, καὶ μάλα ἄλλην, οὐκ ἀνίει πέμπων ἄλλην ἐπ' ἄλλῃ συχνά προς πολιορκίαν αὐτῶν. (Ρ. 499] Γ'. Αλλ' ἐκεῖνοι τὰς επάλξεις ένδοθεν καταπράξαντες ἀνδράσι καὶ ὅπλοις καὶ πᾶσι μηχανήμασιν ἐκηβόλοις πολλὰ τῶν Σκυθικῶν κατεγέλων βελῶν. "Αλλως τε καὶ θαλαττοκρατοῦντες αὐτολ, καὶ τὴν τῶν ἐπιτηδείων ἀφθονίαν ἐκ θαλάσσης ἐσκομιζό μενος, περὶ ἐλαχίστου τὰς τῶν Σκυθῶν ἐφόδους τε καὶ περιστρατοπεδεύσεις ἐτίθεντο καὶ τό γε μείζον, ὅτι τριήρεσι πλείσταις περιπλέοντές τε καὶ παραπλέοντες πᾶσαν τὴν τῶν Σκυθῶν παραλίαν δύο τὰ χαλεπώτατα σφισι προξένουν· ἐν μὲν, ότι μηδαμή καταίρειν τῶν φορτηγῶν ὁλκάδων οὐδ᾽ ἡντινοῦν συνεχώρουν ἀγορᾶς καὶ πράσεως ἕνεκα· δ σφόδρα ἐκείο τους ἐλύπει, τό τα περιττεύον ανόνητον ἔχοντας και τὸ ἐνδέον ἀνεπινόητον δεύτερον δ', ὅτι καὶ τῶν νεῶν ἐκπηδῶντες ἐνίοτε καὶ ἐνιαχοῦ πολλὴν ἐκ τῆς Cantacus. ibid. pag. 812. Dugang. temptu factum esse duxit, ut in medio suo imperiomediaque ditione facinus illud perpetraretur), adl Latinos mittit, qui jubeant facessere cos quamprimum ab illo loco, utpote suo. At illi ad arma. eunt, munitaque urbe legatos aspere ac superbe allocuti dimittunt. Id vero Scytham vehementissima ira denuo efferat. Scytharum itaque partem 686 legit; tum aliam statim adjungit, nec cessal alios super alios mittere urbem obsessuros. VI. Aꞌ hi munito introrsum vallo viris armisque, ac tormentis cujusquemodi missilibus, Scythica tela prursus irridebant. Að hæc, quia maris imperio policbantur, et rerum necessariarum copiam omnem sibi inde comparabant, idcirco Scytharum impetum et circumstantes exercitus minimi faciebant: et quod majus est, triremibus quamplurimis totam Scytharum maritimam oram cireum ac præter vecti, duplicem illis molestiam eamque masimam exhibebant: primo quia nusquain appellere emendi ac vendendi causa paticbantur navem ullam ouerariam; quod istos quidem valde angebat, quibus minime utile esset id, quo abundarent, ac minime parabile id, quo egerent: deinde quia navi bus exsilientes aliquando et certis ia locis multum Variorum notæ.

PG 148:915ἄρτι τοίνυν θρασύτερον λόγον ἀποδοὺς ἑνί τινι τῶν ἐν τῇ ἀγορᾷ Σκυθῶν τις τῶν τὰ ὤνια κεκτημένων Λατίνων μύωπι πέπληκται πρὸς τοῦ Σκύθου. ὁ δ’ εὐθὺς ἀνεῖλε ξίφει τὸν παίσαντα· καὶ θόρυβος ἐντεῦθεν ἀνὰ τὴν ἀγορὰν διεσκέδασται πάνυ τοι πλεῖστος. (Ε.) Τοῦτο πρὸς ὦτα γενόμενον τῷ τῶν Σκυθῶν ἀρχηγῷ ὀργῆς ἐπεπράχει πλήρη καὶ θυμοῦ βαρβαρικοῦ μεστόν· περιφρόνησιν γὰρ ἑαυτοῦ τὴν μεγίστην εἶναι τὸ πρᾶγμα ᾠήθη, πρὸς μέσην αὐτοῦ τὴν ἡγεμονίαν καὶ ἐπικράτειαν γεγονός· καὶ πέμψας ἀπαλλάττεσθαι τοῦ οἰκείου τόπου τὴν ταχίστην ἐκέλευε τοὺς Λατίνους. οἱ δὲ πρὸς ὅπλα χωρήσαντες, καὶ τὴν πόλιν ἀσφαλισάμενοι, τραχέσι λόγοις καὶ ὑπερηφάνοις τοὺς πρέσβεις ἀπέπεμψαν. τοῦτο πρὸς ἐσχάτην ἐξέμηνε τὸν Σκύθην ὀργὴν ἔτι· καὶ μοῖραν ἀπολεξάμενος Σκυθικὴν, καὶ μάλα ἄλλην, οὐκ ἀνίει πέμπων ἄλλην ἐπ’ ἄλλῃ συχνὰ πρὸς πολιορκίαν αὐτῶν. (2.) Ἀλλ’ ἐκεῖνοι τὰς ἐπάλξεις ἔνδοθεν καταφράξαντες ἀνδράσι καὶ ὅπλοις καὶ πᾶσι μηχανήμασιν ἑκηβόλοις πολλὰ τῶν Σκυθικῶν κατεγέλων βελῶν.

[A. M. 6832, IND. 12] 'INT. J. PALEOL. 3] 916 prædam ex Scythia agebant in triremes; ita ut oh Σκυθικῆς κατήγον τὴν λείαν ἐς τὰς τριήρεις· ὡς sidionis ordo inverteretur et magis obsideri Scythe viderentur, quam obsidere. VII. In his cum esset multum tempus consumplum, cœpere interim Rounane urbes laborare inopia frumenti et eorum cibariorum, quæ sale condita ex Mæotide vicinisque fluviis afferuntur. Cæterum ii, quorum incolume judicium est, mirari possint, quomodo interclusis iis qui antea fuissent, commeatibus curaverit statim Providentia, ut via alia pateret frumento advehendo. Ionia enim et Phrygia, ac præterea Bithynia, et agrorum 687 quidquid ultra cas provincias Persarum manibus colitur, multum frumenti urbibus tum suppeditarunt, quas semiauimes in hunc modum rursus cœlestis dextra crexit ac roboravit. VIII. Eam Latinorum contumaciam adversus Scythas cum Trapezuntii animo reputassent, vererenturque, ne in se simile aliquid inceptarent ii Latiui, qui et ipsis pariter vicini habitabant, circumsistunt subito, ac plerosque gladiis concidunt. Qui vero superstites iude evasere, eos humiliores postca experti sunt Trapezvatii. Et hæc quidem ita sc habuerunt. ἀντεστράφθαι τὰ τῆς πολιορκία; καὶ πολιορκεῖσθαι μᾶλλον τοὺς Σκύθας δοκεῖν, ἢ πολιορκεῖν. Ζ'. Ἐν δὴ τοῖς τοιούτοις μακροῦ μεταξύ τριβομέν νου τοῦ χρόνου, σίτου τε σπάνες της Ρωμαίων πιέζεσθαι πόλεις καὶ ὅσα τῶν ταριχευτῶν ἐξωδίμιον ἐκ τῆς Μαιώτιδος καὶ τῶν ἔγγιστα ποταμών συν ηνέχθη. Εξεστι μέντοι θαυμάζειν, οπόσοις μὴ δια σέσεισταί πως τὸ λογιζόμενον τῆς ψυχῆς, ὅπως ἀπο κλεισθείσης ούτωσὶ τῆς ἄνωθεν σιτοπομπίας, ἐμέλησεν εὐθὺς τῇ προνοία σιτοπομπίας ἑτέρας ἀνεῳγένει θύραν. Ἰωνία γὰρ καὶ Φρυγία καὶ πρός γε Βιθυνία, καὶ ἴσον ἐπέκεινα χῶρον χεῖρες Περσικαὶ γεωργοῦσι, πολὺν ἐχορήγουν τηνικαῦτα τὸν οἶτον ταῖς πόλεσι, καὶ ψυχορραγούσας ή θεία πάλιν οὕτως ἀνέρωσε χείρ. Η'. Τήν γε μὴν Λατινικὴν κατὰ Σκυθῶν ἐκείνην αυθάδειαν εἰς νοῦν οἱ Τραπεζούντιοι βαλλόμενοι καὶ δείσαντες, μὴ καὶ κατ᾿ αὐτῶν τι νεωτερίσωσιν ὄμειον καὶ οἱ παρὰ στὰς προσοικοῦντες ὁμοίως Λασ τίνοι, περιστάντες αἰφνίδιον τοὺς μὲν πλείους ἔργον ἀπέφηναν ξίφους· οἷς δὲ περιλειφθῆναι συμπέπτωκε, τούτοις δὲ ταπεινότερον κεχρήσθαι Τραπεζουντίους διαγέγους τοῦ λοιποῦ. Καὶ ταῦτα μὲν τῇδέ τη ἔσχεν. CAPUT XIII. Bella et civiles motus per totum fere orbem. Divine providentiæ consilia. Spinula et Sertoring (Sire Doria) Genua exacti. Duces ex plebe creati. Egypti imperium divisum, et fraternis discordiis debilitatum. Mauri in Ilispaniam irrumpunt. Britanni in Galliam. Asiæ principes, ex Scythis oriundi, inter se præliantur, Latini fœderati in piraticas Persarum uaves classem armant. Ad Smyrnæorum portum appellunt. Arcem capiunt. Minimum deinde promovent. I. Quasi autem constitutum esset divinitus eo tempore, et generali Numinis decreto sancitum adversus omnes pariter gentes, ut et imperia et potestates et owmes tam democratiæ quam aristo craliæ turbarentur, intestinis seditionibus agilate ac bellorum civilium quasi flabellis ventilata:; nulla pars uspiam ferme relicta est, quæ illam calamitatem, si non utique ex æquo, at plus minusve participaverit. Ea enim Dei decreta sunt, quæ omnem humanam rationem supergrediuntur; nisi quis forte conjectura aliqua duerus Deum dicat voluisse vitiis inveteratis laboranti et maculis quibus∙lam penitus insidentibus corrupto orbi largiri puriorem et omni terrena mole altiorem pennam, ut liber excelsusque, et pacis recreatus amœnitale, æquitatisque et justitia præceptis ac regulis " obtemperans, tandem aliquando respirare,. II. Ac prima quidem Latini Genuenses Tuzumn illum, 688 quem ab ipso ligone ad ducis digni- [P. 430] Α΄. Ωσπερ δὲ ψηφίσματος κατὰ τοῦτον τὸν χρόνον καὶ κοινού τινος δόγματος ἐκ Θεοῦ κατά πάσης ἐμοῦ κυρωθέντος τῆς οἰκουμένης, ἀρχάς το καὶ ἐξουσίας, καὶ ὅται δημοκρατίας καὶ ἀριστοκρα τίαι, συγκεχύσθαι στασιασθείσας ἐφ' ἑαυτὰς καὶ πρὸς ἐμφυλίους ἀναῤῥιπισθείσας μάχας, οὐδὲν οὐ δαμή σχεδὸν ἐλλέλειπται μέρος, δ μὴ τοῦ τοιούτου παραπολελαύνει δεινοῦ, εἰ καὶ μὴ κατὰ τὸν ἴσον δήπουθεν τρόπον, ες γε τὸ μεῖζον καὶ ἦτον. Κρίσ ματα γὰρ εἶναι ταῦτα Θεοῦ πάντας θνητούς λογι σμοὺς ὑπερβαίνοντα, εἰ μή πού τις ἐξ εἰκασίας τινός στοχαζόμενος φάσκει παλαιωθεῖσαν κακίᾳ τὴν γῆν, καὶ δευσοποιεῖς τισι καπηλευθεῖσαν κηλίσι, καθαρόν τε καὶ πάσης χαμερπούς εμβριθείας ὑπέρτερον χαρίσασθαι βουληθέντος ταύτῃ πτερὸν, ἵν᾽ ἐλευθέρων καὶ μετέωρον καὶ εἰρήνης ὀψέ ποτε ἀναπνεύσῃ τερπνότητα, εὐνομίας καὶ δικαιοσύνης αγομένη κανόσι καὶ στάθμαις. Β. Καὶ πρῶτον μὲν οἱ ἐν Γεννούᾳ τῇ πόλει λατί νος Τούζου ἐκεῖνον, ἂν εἰς δουχὲς ἀνήγαγον ἐχ Variorum nota. Biennio continenter obsessam Capham scribit Cantacuz. Ducang. Ita rursum appellatur lib. xv. cap. 6. Δι quis hic Tuzus? Neque enim hac tempestate Genu.e dux fuit hac nomenclatura, sed Simon Bocanegra, qui primus ad hanc dignitatem crectus fuit, pulsis nobilibus, qucm Σίμωνα Μ-ουκανί Ypzy vocal loco landato Cantacuzenus, quomodo etiam Joannes Villaneus, lib. xi, cap. 101. Bizarus, et cæteri Genuensium rerum scriptores. Ducane. - Gregoras proprinm viri anmen esse credidit, quo! crat dignitatis. Ex Italico Doge factum est a Græcis Τούζος. Nani Greci mutantaliquando din set pin 7. Borvin.

ἄλλως τε καὶ θαλαττοκρατοῦντες αὐτοὶ, καὶ τὴν τῶν ἐπιτηδείων ἀφθονίαν ἐκ θαλάσσης ἐσκομιζόμενοι, περὶ ἐλαχίστου τὰς τῶν Σκυθῶν ἐφόδους τε καὶ περιστρατοπεδεύσεις ἐτίθεντο· καὶ τό γε μεῖζον, ὅτι τριήρεσι πλείσταις περιπλέοντές τε καὶ παραπλέοντες πᾶσαν τὴν τῶν Σκυθῶν παραλίαν δύο τὰ χαλεπώτατά σφισι προὐξένουν· ἓν μὲν, ὅτι μηδαμῆ καταίρειν τῶν φορτηγῶν ὁλκάδων οὐδ’ ἡντινοῦν συνεχώρουν ἀγορᾶς καὶ πράσεως ἕνεκα· ὃ σφόδρα ἐκείνους ἐλύπει, τό,τε περιττεῦον ἀνόνητον ἔχοντας καὶ τὸ ἐνδέον ἀνεπινόητον· δεύτερον δ’, ὅτι καὶ τῶν νεῶν ἐκπηδῶντες ἐνίοτε καὶ ἐνιαχοῦ πολλὴν ἐκ τῆς Σκυθικῆς κατῆγον τὴν λείαν ἐς τὰς τριήρεις· ὡς ἀντεστράφθαι τὰ τῆς πολιορκίας καὶ πολιορκεῖσθαι μᾶλλον τοὺς Σκύθας δοκεῖν, ἢ πολιορκεῖν. (Ζ.) Ἐν δὴ τοῖς τοιούτοις μακροῦ μεταξὺ τριβομένου τοῦ χρόνου, σίτου τε σπάνει τὰς Ῥωμαίων πιέζεσθαι πόλεις καὶ ὅσα τῶν ταριχευτῶν ἐδωδίμων ἐκ τῆς Μαιώτιδος καὶ τῶν ἔγγιστα ποταμῶν συνηνέχθη.

[A. M. 6832, IND. 12] 'INT. J. PALEOL. 3] 916 prædam ex Scythia agebant in triremes; ita ut oh Σκυθικῆς κατήγον τὴν λείαν ἐς τὰς τριήρεις· ὡς sidionis ordo inverteretur et magis obsideri Scythe viderentur, quam obsidere. VII. In his cum esset multum tempus consumplum, cœpere interim Rounane urbes laborare inopia frumenti et eorum cibariorum, quæ sale condita ex Mæotide vicinisque fluviis afferuntur. Cæterum ii, quorum incolume judicium est, mirari possint, quomodo interclusis iis qui antea fuissent, commeatibus curaverit statim Providentia, ut via alia pateret frumento advehendo. Ionia enim et Phrygia, ac præterea Bithynia, et agrorum 687 quidquid ultra cas provincias Persarum manibus colitur, multum frumenti urbibus tum suppeditarunt, quas semiauimes in hunc modum rursus cœlestis dextra crexit ac roboravit. VIII. Eam Latinorum contumaciam adversus Scythas cum Trapezuntii animo reputassent, vererenturque, ne in se simile aliquid inceptarent ii Latiui, qui et ipsis pariter vicini habitabant, circumsistunt subito, ac plerosque gladiis concidunt. Qui vero superstites iude evasere, eos humiliores postca experti sunt Trapezvatii. Et hæc quidem ita sc habuerunt. ἀντεστράφθαι τὰ τῆς πολιορκία; καὶ πολιορκεῖσθαι μᾶλλον τοὺς Σκύθας δοκεῖν, ἢ πολιορκεῖν. Ζ'. Ἐν δὴ τοῖς τοιούτοις μακροῦ μεταξύ τριβομέν νου τοῦ χρόνου, σίτου τε σπάνες της Ρωμαίων πιέζεσθαι πόλεις καὶ ὅσα τῶν ταριχευτῶν ἐξωδίμιον ἐκ τῆς Μαιώτιδος καὶ τῶν ἔγγιστα ποταμών συν ηνέχθη. Εξεστι μέντοι θαυμάζειν, οπόσοις μὴ δια σέσεισταί πως τὸ λογιζόμενον τῆς ψυχῆς, ὅπως ἀπο κλεισθείσης ούτωσὶ τῆς ἄνωθεν σιτοπομπίας, ἐμέλησεν εὐθὺς τῇ προνοία σιτοπομπίας ἑτέρας ἀνεῳγένει θύραν. Ἰωνία γὰρ καὶ Φρυγία καὶ πρός γε Βιθυνία, καὶ ἴσον ἐπέκεινα χῶρον χεῖρες Περσικαὶ γεωργοῦσι, πολὺν ἐχορήγουν τηνικαῦτα τὸν οἶτον ταῖς πόλεσι, καὶ ψυχορραγούσας ή θεία πάλιν οὕτως ἀνέρωσε χείρ. Η'. Τήν γε μὴν Λατινικὴν κατὰ Σκυθῶν ἐκείνην αυθάδειαν εἰς νοῦν οἱ Τραπεζούντιοι βαλλόμενοι καὶ δείσαντες, μὴ καὶ κατ᾿ αὐτῶν τι νεωτερίσωσιν ὄμειον καὶ οἱ παρὰ στὰς προσοικοῦντες ὁμοίως Λασ τίνοι, περιστάντες αἰφνίδιον τοὺς μὲν πλείους ἔργον ἀπέφηναν ξίφους· οἷς δὲ περιλειφθῆναι συμπέπτωκε, τούτοις δὲ ταπεινότερον κεχρήσθαι Τραπεζουντίους διαγέγους τοῦ λοιποῦ. Καὶ ταῦτα μὲν τῇδέ τη ἔσχεν. CAPUT XIII. Bella et civiles motus per totum fere orbem. Divine providentiæ consilia. Spinula et Sertoring (Sire Doria) Genua exacti. Duces ex plebe creati. Egypti imperium divisum, et fraternis discordiis debilitatum. Mauri in Ilispaniam irrumpunt. Britanni in Galliam. Asiæ principes, ex Scythis oriundi, inter se præliantur, Latini fœderati in piraticas Persarum uaves classem armant. Ad Smyrnæorum portum appellunt. Arcem capiunt. Minimum deinde promovent. I. Quasi autem constitutum esset divinitus eo tempore, et generali Numinis decreto sancitum adversus omnes pariter gentes, ut et imperia et potestates et owmes tam democratiæ quam aristo craliæ turbarentur, intestinis seditionibus agilate ac bellorum civilium quasi flabellis ventilata:; nulla pars uspiam ferme relicta est, quæ illam calamitatem, si non utique ex æquo, at plus minusve participaverit. Ea enim Dei decreta sunt, quæ omnem humanam rationem supergrediuntur; nisi quis forte conjectura aliqua duerus Deum dicat voluisse vitiis inveteratis laboranti et maculis quibus∙lam penitus insidentibus corrupto orbi largiri puriorem et omni terrena mole altiorem pennam, ut liber excelsusque, et pacis recreatus amœnitale, æquitatisque et justitia præceptis ac regulis " obtemperans, tandem aliquando respirare,. II. Ac prima quidem Latini Genuenses Tuzumn illum, 688 quem ab ipso ligone ad ducis digni- [P. 430] Α΄. Ωσπερ δὲ ψηφίσματος κατὰ τοῦτον τὸν χρόνον καὶ κοινού τινος δόγματος ἐκ Θεοῦ κατά πάσης ἐμοῦ κυρωθέντος τῆς οἰκουμένης, ἀρχάς το καὶ ἐξουσίας, καὶ ὅται δημοκρατίας καὶ ἀριστοκρα τίαι, συγκεχύσθαι στασιασθείσας ἐφ' ἑαυτὰς καὶ πρὸς ἐμφυλίους ἀναῤῥιπισθείσας μάχας, οὐδὲν οὐ δαμή σχεδὸν ἐλλέλειπται μέρος, δ μὴ τοῦ τοιούτου παραπολελαύνει δεινοῦ, εἰ καὶ μὴ κατὰ τὸν ἴσον δήπουθεν τρόπον, ες γε τὸ μεῖζον καὶ ἦτον. Κρίσ ματα γὰρ εἶναι ταῦτα Θεοῦ πάντας θνητούς λογι σμοὺς ὑπερβαίνοντα, εἰ μή πού τις ἐξ εἰκασίας τινός στοχαζόμενος φάσκει παλαιωθεῖσαν κακίᾳ τὴν γῆν, καὶ δευσοποιεῖς τισι καπηλευθεῖσαν κηλίσι, καθαρόν τε καὶ πάσης χαμερπούς εμβριθείας ὑπέρτερον χαρίσασθαι βουληθέντος ταύτῃ πτερὸν, ἵν᾽ ἐλευθέρων καὶ μετέωρον καὶ εἰρήνης ὀψέ ποτε ἀναπνεύσῃ τερπνότητα, εὐνομίας καὶ δικαιοσύνης αγομένη κανόσι καὶ στάθμαις. Β. Καὶ πρῶτον μὲν οἱ ἐν Γεννούᾳ τῇ πόλει λατί νος Τούζου ἐκεῖνον, ἂν εἰς δουχὲς ἀνήγαγον ἐχ Variorum nota. Biennio continenter obsessam Capham scribit Cantacuz. Ducang. Ita rursum appellatur lib. xv. cap. 6. Δι quis hic Tuzus? Neque enim hac tempestate Genu.e dux fuit hac nomenclatura, sed Simon Bocanegra, qui primus ad hanc dignitatem crectus fuit, pulsis nobilibus, qucm Σίμωνα Μ-ουκανί Ypzy vocal loco landato Cantacuzenus, quomodo etiam Joannes Villaneus, lib. xi, cap. 101. Bizarus, et cæteri Genuensium rerum scriptores. Ducane. - Gregoras proprinm viri anmen esse credidit, quo! crat dignitatis. Ex Italico Doge factum est a Græcis Τούζος. Nani Greci mutantaliquando din set pin 7. Borvin.

ἔξεστι μέντοι θαυμάζειν, ὁπόσοις μὴ διασέσεισταί πως τὸ λογιζόμενον τῆς ψυχῆς, ὅπως ἀποκλεισθείσης οὑτωσὶ τῆς ἄνωθεν σιτοπομπίας, ἐμέλησεν εὐθὺς τῇ προνοίᾳ σιτοπομπίας ἑτέρας ἀνεῳγέναι θύραν. Ἰωνία γὰρ καὶ Φρυγία καὶ πρός γε Βιθυνία, καὶ ὅσον ἐπέκεινα χῶρον χεῖρες Περσικαὶ γεωργοῦσι, πολὺν ἐχορήγουν τηνικαῦτα τὸν σῖτον ταῖς πόλεσι, καὶ ψυχοῤῥαγούσας ἡ θεία πάλιν οὕτως ἀνέῤῥωσε χείρ. (Η.) Τήν γε μὴν Λατινικὴν κατὰ Σκυθῶν ἐκείνην αὐθάδειαν εἰς νοῦν οἱ Τραπεζούντιοι βαλλόμενοι καὶ δείσαντες, μὴ καὶ κατ’ αὐτῶν τι νεωτερίσωσιν ὅμοιον καὶ οἱ παρὰ σφᾶς προςοικοῦντες ὁμοίως Λατῖνοι, περιστάντες αἰφνίδιον τοὺς μὲν πλείους ἔργον ἀπέφηναν ξίφους· οἷς δὲ περιλειφθῆναι συμπέπτωκε, τούτοις δὲ ταπεινότερον κεχρῆσθαι Τραπεζουντίους διαγέγονε τοῦ λοιποῦ. καὶ ταῦτα μὲν τῇδέ πη ἔσχεν. ιγ.

[A. M. 6832, IND. 12] 'INT. J. PALEOL. 3] 916 prædam ex Scythia agebant in triremes; ita ut oh Σκυθικῆς κατήγον τὴν λείαν ἐς τὰς τριήρεις· ὡς sidionis ordo inverteretur et magis obsideri Scythe viderentur, quam obsidere. VII. In his cum esset multum tempus consumplum, cœpere interim Rounane urbes laborare inopia frumenti et eorum cibariorum, quæ sale condita ex Mæotide vicinisque fluviis afferuntur. Cæterum ii, quorum incolume judicium est, mirari possint, quomodo interclusis iis qui antea fuissent, commeatibus curaverit statim Providentia, ut via alia pateret frumento advehendo. Ionia enim et Phrygia, ac præterea Bithynia, et agrorum 687 quidquid ultra cas provincias Persarum manibus colitur, multum frumenti urbibus tum suppeditarunt, quas semiauimes in hunc modum rursus cœlestis dextra crexit ac roboravit. VIII. Eam Latinorum contumaciam adversus Scythas cum Trapezuntii animo reputassent, vererenturque, ne in se simile aliquid inceptarent ii Latiui, qui et ipsis pariter vicini habitabant, circumsistunt subito, ac plerosque gladiis concidunt. Qui vero superstites iude evasere, eos humiliores postca experti sunt Trapezvatii. Et hæc quidem ita sc habuerunt. ἀντεστράφθαι τὰ τῆς πολιορκία; καὶ πολιορκεῖσθαι μᾶλλον τοὺς Σκύθας δοκεῖν, ἢ πολιορκεῖν. Ζ'. Ἐν δὴ τοῖς τοιούτοις μακροῦ μεταξύ τριβομέν νου τοῦ χρόνου, σίτου τε σπάνες της Ρωμαίων πιέζεσθαι πόλεις καὶ ὅσα τῶν ταριχευτῶν ἐξωδίμιον ἐκ τῆς Μαιώτιδος καὶ τῶν ἔγγιστα ποταμών συν ηνέχθη. Εξεστι μέντοι θαυμάζειν, οπόσοις μὴ δια σέσεισταί πως τὸ λογιζόμενον τῆς ψυχῆς, ὅπως ἀπο κλεισθείσης ούτωσὶ τῆς ἄνωθεν σιτοπομπίας, ἐμέλησεν εὐθὺς τῇ προνοία σιτοπομπίας ἑτέρας ἀνεῳγένει θύραν. Ἰωνία γὰρ καὶ Φρυγία καὶ πρός γε Βιθυνία, καὶ ἴσον ἐπέκεινα χῶρον χεῖρες Περσικαὶ γεωργοῦσι, πολὺν ἐχορήγουν τηνικαῦτα τὸν οἶτον ταῖς πόλεσι, καὶ ψυχορραγούσας ή θεία πάλιν οὕτως ἀνέρωσε χείρ. Η'. Τήν γε μὴν Λατινικὴν κατὰ Σκυθῶν ἐκείνην αυθάδειαν εἰς νοῦν οἱ Τραπεζούντιοι βαλλόμενοι καὶ δείσαντες, μὴ καὶ κατ᾿ αὐτῶν τι νεωτερίσωσιν ὄμειον καὶ οἱ παρὰ στὰς προσοικοῦντες ὁμοίως Λασ τίνοι, περιστάντες αἰφνίδιον τοὺς μὲν πλείους ἔργον ἀπέφηναν ξίφους· οἷς δὲ περιλειφθῆναι συμπέπτωκε, τούτοις δὲ ταπεινότερον κεχρήσθαι Τραπεζουντίους διαγέγους τοῦ λοιποῦ. Καὶ ταῦτα μὲν τῇδέ τη ἔσχεν. CAPUT XIII. Bella et civiles motus per totum fere orbem. Divine providentiæ consilia. Spinula et Sertoring (Sire Doria) Genua exacti. Duces ex plebe creati. Egypti imperium divisum, et fraternis discordiis debilitatum. Mauri in Ilispaniam irrumpunt. Britanni in Galliam. Asiæ principes, ex Scythis oriundi, inter se præliantur, Latini fœderati in piraticas Persarum uaves classem armant. Ad Smyrnæorum portum appellunt. Arcem capiunt. Minimum deinde promovent. I. Quasi autem constitutum esset divinitus eo tempore, et generali Numinis decreto sancitum adversus omnes pariter gentes, ut et imperia et potestates et owmes tam democratiæ quam aristo craliæ turbarentur, intestinis seditionibus agilate ac bellorum civilium quasi flabellis ventilata:; nulla pars uspiam ferme relicta est, quæ illam calamitatem, si non utique ex æquo, at plus minusve participaverit. Ea enim Dei decreta sunt, quæ omnem humanam rationem supergrediuntur; nisi quis forte conjectura aliqua duerus Deum dicat voluisse vitiis inveteratis laboranti et maculis quibus∙lam penitus insidentibus corrupto orbi largiri puriorem et omni terrena mole altiorem pennam, ut liber excelsusque, et pacis recreatus amœnitale, æquitatisque et justitia præceptis ac regulis " obtemperans, tandem aliquando respirare,. II. Ac prima quidem Latini Genuenses Tuzumn illum, 688 quem ab ipso ligone ad ducis digni- [P. 430] Α΄. Ωσπερ δὲ ψηφίσματος κατὰ τοῦτον τὸν χρόνον καὶ κοινού τινος δόγματος ἐκ Θεοῦ κατά πάσης ἐμοῦ κυρωθέντος τῆς οἰκουμένης, ἀρχάς το καὶ ἐξουσίας, καὶ ὅται δημοκρατίας καὶ ἀριστοκρα τίαι, συγκεχύσθαι στασιασθείσας ἐφ' ἑαυτὰς καὶ πρὸς ἐμφυλίους ἀναῤῥιπισθείσας μάχας, οὐδὲν οὐ δαμή σχεδὸν ἐλλέλειπται μέρος, δ μὴ τοῦ τοιούτου παραπολελαύνει δεινοῦ, εἰ καὶ μὴ κατὰ τὸν ἴσον δήπουθεν τρόπον, ες γε τὸ μεῖζον καὶ ἦτον. Κρίσ ματα γὰρ εἶναι ταῦτα Θεοῦ πάντας θνητούς λογι σμοὺς ὑπερβαίνοντα, εἰ μή πού τις ἐξ εἰκασίας τινός στοχαζόμενος φάσκει παλαιωθεῖσαν κακίᾳ τὴν γῆν, καὶ δευσοποιεῖς τισι καπηλευθεῖσαν κηλίσι, καθαρόν τε καὶ πάσης χαμερπούς εμβριθείας ὑπέρτερον χαρίσασθαι βουληθέντος ταύτῃ πτερὸν, ἵν᾽ ἐλευθέρων καὶ μετέωρον καὶ εἰρήνης ὀψέ ποτε ἀναπνεύσῃ τερπνότητα, εὐνομίας καὶ δικαιοσύνης αγομένη κανόσι καὶ στάθμαις. Β. Καὶ πρῶτον μὲν οἱ ἐν Γεννούᾳ τῇ πόλει λατί νος Τούζου ἐκεῖνον, ἂν εἰς δουχὲς ἀνήγαγον ἐχ Variorum nota. Biennio continenter obsessam Capham scribit Cantacuz. Ducang. Ita rursum appellatur lib. xv. cap. 6. Δι quis hic Tuzus? Neque enim hac tempestate Genu.e dux fuit hac nomenclatura, sed Simon Bocanegra, qui primus ad hanc dignitatem crectus fuit, pulsis nobilibus, qucm Σίμωνα Μ-ουκανί Ypzy vocal loco landato Cantacuzenus, quomodo etiam Joannes Villaneus, lib. xi, cap. 101. Bizarus, et cæteri Genuensium rerum scriptores. Ducane. - Gregoras proprinm viri anmen esse credidit, quo! crat dignitatis. Ex Italico Doge factum est a Græcis Τούζος. Nani Greci mutantaliquando din set pin 7. Borvin.

Ὥσπερ δὲ ψηφίσματος κατὰ τοῦτον τὸν χρόνον καὶ κοινοῦ τινος δόγματος ἐκ θεοῦ κατὰ πάσης ὁμοῦ κυρωθέντος τῆς οἰκουμένης, ἀρχάς τε καὶ ἐξουσίας, καὶ ὅσαι δημοκρατίαι καὶ ἀριστοκρατίαι, συγκεχύσθαι στασιασθείσας ἐφ’ ἑαυτὰς καὶ πρὸς ἐμφυλίους ἀναῤῥιπισθείσας μάχας, οὐδὲν οὐδαμῆ σχεδὸν ἐλλέλειπται μέρος, ὃ μὴ τοῦ τοιούτου παραπολελαύκει δεινοῦ, εἰ καὶ μὴ κατὰ τὸν ἴσον δήπουθεν τρόπον, ἔς γε τὸ μεῖζον καὶ ἧττον. κρίματα γὰρ εἶναι ταῦτα θεοῦ πάντας θνητοὺς λογισμοὺς ὑπερβαίνοντα, εἰ μή πού τις ἐξ εἰκασίας τινὸς στοχαζόμενος φάσκει παλαιωθεῖσαν κακίᾳ τὴν γῆν, καὶ δευσοποιοῖς τισι καπηλευθεῖσαν κηλῖσι, καθαρόν τε καὶ πάσης χαμερποῦς ἐμβριθείας ὑπέρτερον χαρίσασθαι βουληθέντος ταύτῃ πτερὸν, ἵν’ ἐλευθέριον καὶ μετέωρον καὶ εἰρήνης ὀψέ ποτε ἀναπνεύσῃ τερπνότητα, εὐνομίας καὶ δικαιοσύνης ἀγομένη κανόσι καὶ στάθμαις. (Β.) Καὶ πρῶτον μὲν οἱ ἐν Γεννούᾳ τῇ πόλει Λατῖνοι Τοῦζον ἐκεῖνον, ὃν εἰς δουκὸς ἀνήγαγον ἐκ μακέλλης ἀξίαν πρό γε δυοῖν τοῖν ἐνιαυτοῖν, συστάντες ἀρτίως ἐξήλασαν, ἐκπολεμωθέντων λάθρα κατ’ αὐτοῦ πρὸς τῶν περὶ Σπίνουλαν καὶ Σερτώριον εὐγενῶν·

[A. M. 6832, IND. 12] 'INT. J. PALEOL. 3] 916 prædam ex Scythia agebant in triremes; ita ut oh Σκυθικῆς κατήγον τὴν λείαν ἐς τὰς τριήρεις· ὡς sidionis ordo inverteretur et magis obsideri Scythe viderentur, quam obsidere. VII. In his cum esset multum tempus consumplum, cœpere interim Rounane urbes laborare inopia frumenti et eorum cibariorum, quæ sale condita ex Mæotide vicinisque fluviis afferuntur. Cæterum ii, quorum incolume judicium est, mirari possint, quomodo interclusis iis qui antea fuissent, commeatibus curaverit statim Providentia, ut via alia pateret frumento advehendo. Ionia enim et Phrygia, ac præterea Bithynia, et agrorum 687 quidquid ultra cas provincias Persarum manibus colitur, multum frumenti urbibus tum suppeditarunt, quas semiauimes in hunc modum rursus cœlestis dextra crexit ac roboravit. VIII. Eam Latinorum contumaciam adversus Scythas cum Trapezuntii animo reputassent, vererenturque, ne in se simile aliquid inceptarent ii Latiui, qui et ipsis pariter vicini habitabant, circumsistunt subito, ac plerosque gladiis concidunt. Qui vero superstites iude evasere, eos humiliores postca experti sunt Trapezvatii. Et hæc quidem ita sc habuerunt. ἀντεστράφθαι τὰ τῆς πολιορκία; καὶ πολιορκεῖσθαι μᾶλλον τοὺς Σκύθας δοκεῖν, ἢ πολιορκεῖν. Ζ'. Ἐν δὴ τοῖς τοιούτοις μακροῦ μεταξύ τριβομέν νου τοῦ χρόνου, σίτου τε σπάνες της Ρωμαίων πιέζεσθαι πόλεις καὶ ὅσα τῶν ταριχευτῶν ἐξωδίμιον ἐκ τῆς Μαιώτιδος καὶ τῶν ἔγγιστα ποταμών συν ηνέχθη. Εξεστι μέντοι θαυμάζειν, οπόσοις μὴ δια σέσεισταί πως τὸ λογιζόμενον τῆς ψυχῆς, ὅπως ἀπο κλεισθείσης ούτωσὶ τῆς ἄνωθεν σιτοπομπίας, ἐμέλησεν εὐθὺς τῇ προνοία σιτοπομπίας ἑτέρας ἀνεῳγένει θύραν. Ἰωνία γὰρ καὶ Φρυγία καὶ πρός γε Βιθυνία, καὶ ἴσον ἐπέκεινα χῶρον χεῖρες Περσικαὶ γεωργοῦσι, πολὺν ἐχορήγουν τηνικαῦτα τὸν οἶτον ταῖς πόλεσι, καὶ ψυχορραγούσας ή θεία πάλιν οὕτως ἀνέρωσε χείρ. Η'. Τήν γε μὴν Λατινικὴν κατὰ Σκυθῶν ἐκείνην αυθάδειαν εἰς νοῦν οἱ Τραπεζούντιοι βαλλόμενοι καὶ δείσαντες, μὴ καὶ κατ᾿ αὐτῶν τι νεωτερίσωσιν ὄμειον καὶ οἱ παρὰ στὰς προσοικοῦντες ὁμοίως Λασ τίνοι, περιστάντες αἰφνίδιον τοὺς μὲν πλείους ἔργον ἀπέφηναν ξίφους· οἷς δὲ περιλειφθῆναι συμπέπτωκε, τούτοις δὲ ταπεινότερον κεχρήσθαι Τραπεζουντίους διαγέγους τοῦ λοιποῦ. Καὶ ταῦτα μὲν τῇδέ τη ἔσχεν. CAPUT XIII. Bella et civiles motus per totum fere orbem. Divine providentiæ consilia. Spinula et Sertoring (Sire Doria) Genua exacti. Duces ex plebe creati. Egypti imperium divisum, et fraternis discordiis debilitatum. Mauri in Ilispaniam irrumpunt. Britanni in Galliam. Asiæ principes, ex Scythis oriundi, inter se præliantur, Latini fœderati in piraticas Persarum uaves classem armant. Ad Smyrnæorum portum appellunt. Arcem capiunt. Minimum deinde promovent. I. Quasi autem constitutum esset divinitus eo tempore, et generali Numinis decreto sancitum adversus omnes pariter gentes, ut et imperia et potestates et owmes tam democratiæ quam aristo craliæ turbarentur, intestinis seditionibus agilate ac bellorum civilium quasi flabellis ventilata:; nulla pars uspiam ferme relicta est, quæ illam calamitatem, si non utique ex æquo, at plus minusve participaverit. Ea enim Dei decreta sunt, quæ omnem humanam rationem supergrediuntur; nisi quis forte conjectura aliqua duerus Deum dicat voluisse vitiis inveteratis laboranti et maculis quibus∙lam penitus insidentibus corrupto orbi largiri puriorem et omni terrena mole altiorem pennam, ut liber excelsusque, et pacis recreatus amœnitale, æquitatisque et justitia præceptis ac regulis " obtemperans, tandem aliquando respirare,. II. Ac prima quidem Latini Genuenses Tuzumn illum, 688 quem ab ipso ligone ad ducis digni- [P. 430] Α΄. Ωσπερ δὲ ψηφίσματος κατὰ τοῦτον τὸν χρόνον καὶ κοινού τινος δόγματος ἐκ Θεοῦ κατά πάσης ἐμοῦ κυρωθέντος τῆς οἰκουμένης, ἀρχάς το καὶ ἐξουσίας, καὶ ὅται δημοκρατίας καὶ ἀριστοκρα τίαι, συγκεχύσθαι στασιασθείσας ἐφ' ἑαυτὰς καὶ πρὸς ἐμφυλίους ἀναῤῥιπισθείσας μάχας, οὐδὲν οὐ δαμή σχεδὸν ἐλλέλειπται μέρος, δ μὴ τοῦ τοιούτου παραπολελαύνει δεινοῦ, εἰ καὶ μὴ κατὰ τὸν ἴσον δήπουθεν τρόπον, ες γε τὸ μεῖζον καὶ ἦτον. Κρίσ ματα γὰρ εἶναι ταῦτα Θεοῦ πάντας θνητούς λογι σμοὺς ὑπερβαίνοντα, εἰ μή πού τις ἐξ εἰκασίας τινός στοχαζόμενος φάσκει παλαιωθεῖσαν κακίᾳ τὴν γῆν, καὶ δευσοποιεῖς τισι καπηλευθεῖσαν κηλίσι, καθαρόν τε καὶ πάσης χαμερπούς εμβριθείας ὑπέρτερον χαρίσασθαι βουληθέντος ταύτῃ πτερὸν, ἵν᾽ ἐλευθέρων καὶ μετέωρον καὶ εἰρήνης ὀψέ ποτε ἀναπνεύσῃ τερπνότητα, εὐνομίας καὶ δικαιοσύνης αγομένη κανόσι καὶ στάθμαις. Β. Καὶ πρῶτον μὲν οἱ ἐν Γεννούᾳ τῇ πόλει λατί νος Τούζου ἐκεῖνον, ἂν εἰς δουχὲς ἀνήγαγον ἐχ Variorum nota. Biennio continenter obsessam Capham scribit Cantacuz. Ducang. Ita rursum appellatur lib. xv. cap. 6. Δι quis hic Tuzus? Neque enim hac tempestate Genu.e dux fuit hac nomenclatura, sed Simon Bocanegra, qui primus ad hanc dignitatem crectus fuit, pulsis nobilibus, qucm Σίμωνα Μ-ουκανί Ypzy vocal loco landato Cantacuzenus, quomodo etiam Joannes Villaneus, lib. xi, cap. 101. Bizarus, et cæteri Genuensium rerum scriptores. Ducane. - Gregoras proprinm viri anmen esse credidit, quo! crat dignitatis. Ex Italico Doge factum est a Græcis Τούζος. Nani Greci mutantaliquando din set pin 7. Borvin.

PG 148:917οἳ τῆς ἐξουσίας ἐπειλημμένου Τούζου, τῆς πόλεως ἐξώσθησαν ἀγεννῶς, τῶν δημοτῶν ἅτε ἐπὶ μέγα δυνάμεως ἐληλυθυῖαν ἰδόντων τὴν τούτων ἀρχὴν καὶ τυραννικώτερον ἤδη τῶν δημοσίων ἁπτομένην πραγμάτων. συγχωρηθέντες γὰρ αὖθις ἐντὸς γενέσθαι Γεννούας μετριώτερον ἄγοντας βίον, τοῖς δὲ βραχὺ μετριάσασι τάχιστα παλινδρομεῖν ἐδόκει ἐς τὴν πρὶν ὑπερηφανίαν καὶ τὸν τυραννικὸν ἐκεῖνον τῦφον. ὅθεν συστάντων ἐπ’ αὐτοὺς αὖθις τοῦ δήμου, τῆς πόλεως ἀγεννέστερον νῦν ἐξωθοῦνται· καὶ γίνεται δοὺξ ἕτερος, τῷ πρὶν παραπλήσιος, ἐξ εὐτελῶν καὶ αὐτὸς τὰς τύχας ἕλκων τοῦ γένους· ὡς ἂν ἐνθύμιον σύντροφον ἔχων ἀεὶ τὴν τοῦ γένους κηλῖδα καὶ τὰς ἐκ γενέσεως τύχας ἐν τῷ μετρίῳ καὶ προσηνεῖ τοῦ φρονήματος ἐρείδῃ τῶν λογισμῶν τὰς κρηπῖδας. (Γ.) Ἀλλὰ καὶ τοῦ τῶν Αἰγυπτίων μεταλλάξαντος ἡγεμόνος εἰς πολλὰ τὴν ἀρχὴν τοῖς παισὶ διελοῦσι στασιάζειν πολὺν πρὸς ἀλλήλους ἤδη χρόνον γεγένηται· ὡς καὶ τὰ τῶν Αἰγυπτίων ὑποῤῥεῖν καὶ ἐς τὸ ἀσθενέστερον ἐντεῦθεν ἀεὶ ξυνελαύνεσθαι πράγματα.

[4. c. 1345] ΒΥΖΑΝΤΙΝ.Ε HISTORIE LIB. XIII. [IMP. 3. PALŁOL. 3] 918 μακέλλης ἀξίαν πρό γε δυοῖν τοῖν ἐνιαυτοῖν tatem duobus ante annis erexerant, conspiratione συστάντες ἀρτίως ἐξήλασαν, ἐκπολεμωθέντων λάθρα κατ' αὐτοῦ πρὸς τῶν περὶ Σπίνουλαν καὶ Στρ. τώριον εὐγενῶν· οἱ τῆς ἐξουσία; ἐπειλημμένου Τούζου, τῆς πόλεως ἐξώσθησαν ἀγεννῶς, τῶν δημο. τῶν ἦτε ἐπὶ μέγα δυνάμεως έληλυθυῖαν ἰδόντων τὴν τούτων ἀρχὴν καὶ τυραννικώτερον ήδη τῶν δημοσίων ἀπτομένην πραγμάτων.. Συγχωρηθέντες γὰρ αὖθις ἐντὸς γενέσθαι Γενούας μετριώτερον ἄγοντας βίον, τοῖς δὲ βραχὺ μετριάσασι τάχιστα παλινδρομεῖν ἐδόκει ἐς τὴν πρὶν ὑπερηφανίαν καὶ τὸν τυραννικὸν ἐκεῖνον τύφον. Οθεν συστάντων ἐπ᾿ αὐτοὺς αὖθις του δήμου, τῆς πόλεως ἀγεννέστερον νῦν ἐξωθοῦνται· καὶ γίνεται δοὺς ἕτερος τῷ πρὶν παρα πλήσιος, ἐξ εὐτελῶν καὶ αὐτὸς τὰς τύχας ἔλκων τοῦ γένους· ὡς ἂν ἐνθύμιον σύντροφον ἔχων ἀεὶ τὴν τοῦ γένους κηλίδα καὶ τὰς ἐκ γενέσεως τύχας ἐν τῷ μετρίῳ καὶ προσηνεῖ τοῦ φρονήματος ἐρείδῃ τῶν λογισμῶν τὰς κρηπίδας. [Ρ. 431] Γ. Αλλὰ καὶ τοῦ τῶν Αἰγυπτίων μεταλλάξαντος ἡγεμόνος εἰς πολλὰ τὴν ἀρχὴν τοῖς παισὶ διελούσι στα τιάζειν πολύν πρὸς ἀλλήλους ήδη χρόνον γεγένηται· ὡς τὰ τῶν Αἰγυπτίων ὑποῤῥεῖν καὶ ἐς τὸ ἀσθενέστερον ἐντεῦθεν ἀεὶ ξυνελαύνεσθαι πράγματα. Δ'. Ναὶ μὴν καὶ οἱ περὶ τὸν Ατλαντα την Εσπέριον Λίβυές τε καὶ Μαυρουσίων οἱ πλείους. Ανα νίκαν ἐκεῖνον τὴν πάλαι τὸν Καρχηδόνιον μιμησάμενοι τέως, πλήθει μεγάλων δυνάμεων τὸν Γαδιιραίον διαπεραιούμενοι τράχηλον, τοῖς μὲν Ευρώ πιν οἰκοῦσι γένεσι τῶν Ἱσπανῶν διὰ μάχης γίνονκαι, καὶ πολέμοις πολέμους συνάπτοντες ἐπὶ μείζους βαδίζουσι μάχα; ἀεί. Ε'. Καὶ Βρεττανοί δ' ὁμοίως ναυτικαῖς δυο νάμεσι διαβαίνοντες ἐς τὴν Κελτῶν ἤπειρον, μεγά τους συγκροτούσι πολέμους. Γ. Ετι μὴν τὸ Σκυ θικὸν ἐκεῖνο γένος, οἱ τὴν Ασσυρίων καὶ Μήδων και Περσῶν, καὶ ὅσα ἐπέκεινα τῶν ἐθνῶν, πάλαι πολύν ήδη χρόνον κατέσχον γῆν καὶ τὸ τῆς αὐθεντίας ἅπαν ἐκείνων κράτος, νῦν εἰς διαφόρους διαλυθέντες ἀρχὰς συχνὰ κατ' ἀλλήλων ὁπλίζονται, κἀπὶ μέγα καπνοῦ καὶ φλογὸς ἐγερείν ἡ τούτων ἔρις ὑπισχνείται τὸν ἐκ τῆς μάχης φόνον. Ζ'. "Αρτι δὲ καὶ συνδρομὴν τὰ τῶν διαφόρων λα facta mox ejiciunt, nobilibus videlicet in eum clam instigatis a Spinuta et Sertorio; qui, Tuzo rerum polito, ejecti ex urbe per summam ignominiam fuerant, ob eam nempe causam, quia populus eorum dominatum pervenisse ad magnam potentiam et publicas res nimis jam tyrannice ab iis administrari videret. Porro illi ipsi in urbem rursus intromissi, ea lege ut modestius se gererent, mediocritate haud diu servata, ad pristinam statim superbiam suumque illum tyranaicum fastum recur rore maluerunt. Quapropter conspirante in eos rursum populo, majore cum ignominia nunc quoque e civitate exiguntur, creaturque dux alter, superiori similis, hunili et ipse loco natus; ut is domesticam generis labem et natalium suorum conditionem animo reputans nihil cogitet, quod non moderatione et animi mansuetudine tancuam fundamento nitatur. Variorum Di mediani de popolo, iuquit Villaneus. Du086. Anno 1359, ut aiunt lidem Villaneus et Bizarus. -- DucaNG An. Chr. 1539, mense Septembri exeunte. Juan. Villan. lib. xi, cap. 101. Βοινιχ. is est Galeotus Spinola (Bizar.) DUCANG. Auriam hic male designat, quem Doriam vulgo vocant. Cantacuzenus loco laudato de PaRaulo Auria, ἐκ τοῦ τῶν Ὀρίων γένους. Is Antonius Auria dicitur Bizaro. DUCANG. Gregoras, ut ex Italico seu Gallico Doge, Τούζου, ita ex Gallico Sire Doric, vel ex ftalico Messer Doria, Σερτώριον fecit. Boivin. Joannes Mort, Bizaro; Gio. de Monterena, Villanco lib. x, cap. 36. DucANG. Hil. Item ex quo Ægyptiorum princeps decessit, ejus liberi imperium in multa partiti jampriden inter se discordant; coque fit, ut Ægyptiorum res dilabantur atque inde ruant in pejus. IV. Quin et ii Libyæ populi, qui circa occiduun: Atlantem habitant, el plerique Maurorum, veterem illum Hannibalem Carthaginiensem hac in re imitati, magnis cum copiis Gaditanum fretum trajecere; 689 et nunc cum Hispanis Europam incolentibus praliantur, atque alia ex aliis bella nectentes in majora quotidie certamina descendunt. V. Britanni quoque similiter navalibus copiis in Galliam trajicientes bella conflant, eaque ingentia. VI. Ad hæc Seytharum illud genus, quod As. syriorum, Medorum, Persarum et ulteriorum gentium ditionem Jampridem occupavit, et omne auctoritatis robur apud cosdem obtinet, nunc in multa imperia distracti, arma in se invicem quotidie movent; minaturque eorum discordia magnas cædes, magnum belli incendium, fumum videlicet et flammam late sparsurum. YII. Nuper denique concursu facto diversa Lanola. Imo, si Bizaro ll.es, ex patriciis. DucANG. An is sultanus Ægyptius, cujus epistola ad Cantacuzenum imperatorem scripta legitur apud eumdem lib. xiv, an filius illius, cujus hic apud Gregoram mentio, incertuin. Certe hec epistola. scripta dicitur 750 anno Maloneti, qui est Christi 1349, proinde paulo post hæcce tempora, io quæ ea quae hic narrantur incidunt. Ducare. De Maurorum hac tempestate in Hispaniam expeditione copiose egit Joan. Mariana, lib. xv, cap. 6 et seqq. Quædam etiam attigit Bizarus sub an. 1316. DUCANG. Quo loco Gregoras tangit Anglorum in Galliam ingressum sub annum 1316, ac prælium Creciacum. DucANG.

PG 148:919(Δ.) Ναὶ μὴν καὶ οἱ περὶ τὸν Ἄτλαντα τὸν ἑσπέριον Λίβυές τε καὶ Μαυρουσίων οἱ πλείους, Ἀννίβαν ἐκεῖνον τὸν πάλαι τὸν Καρχηδόνιον μιμησάμενοι τέως, πλήθει μεγάλων δυνάμεων τὸν Γαδειραῖον διαπεραιούμενοι τράχηλον τοῖς μὲν Εὐρώπην οἰκοῦσι γένεσι τῶν Ἱσπανῶν διὰ μάχης γίνονται, καὶ πολέμοις πολέμους συνάπτοντες ἐπὶ μείζους βαδίζουσι μάχας ἀεί. (Ε.) Καὶ Βρεττανοὶ δ’ ὁμοίως, ναυτικαῖς δυνάμεσι διαβαίνοντες ἐς τὴν Κελτῶν ἤπειρον, μεγάλους συγκροτοῦσι πολέμους. (2.) Ἔτι μὴν τὸ Σκυθικὸν ἐκεῖνο γένος, οἳ τὴν Ἀσσυρίων καὶ Μήδων καὶ Περσῶν, καὶ ὅσα ἐπέκεινα τῶν ἐθνῶν, πάλαι πολὺν ἤδη χρόνον κατέσχον γῆν καὶ τὸ τῆς αὐθεντίας ἅπαν ἐκείνων κράτος, νῦν εἰς διαφόρους διαλυθέντες ἀρχὰς συχνὰ κατ’ ἀλλήλων ὁπλίζονται, κἀπὶ μέγα καπνοῦ καὶ φλογὸς ἐγερεῖν ἡ τούτων ἔρις ὑπισχνεῖται τὸν ἐκ τῆς μάχης φόνον.

919 [a. N. 6852, ND. 12] [P. J. PALEOL 3 990 tinorum genera adversus Persarum naves proces- τίνων ποιησάμενο: γένη κατά τῶν Περσικῶν ἐξ serunt; eorum, inquam, Persarum, qui piraticam et fatronem vitam secuti diripiunt onerarias ille rum naves ac triremes; quotquot nempe mercandi causa per totum mare eundo ac redeundo venalia quæque adveliunt. Illorum porro, quos dixi, Latinorum classis navibus septem et viginti constabat: cranique illæ Rhodie, Cyprise, Salaminis et Veneta; prater eas qur a papa et a Genuensibus instructe conveneranl. Ex cum ad portum Smyrnæorum derepente omnes simul appulae essent, primo impetu castellum Persicum ceperunt, quod est juxta portum. Et ipsis quidem in animo erat inde, tanquam ab statione tutissima, crebras facere. excursiones, ac paulatim ab ora maritima retro in maliterraneum compellere quidquid illic esset 3 Barbarorum. Res vero ipsæ minime ex sententia xwpɔivta. saccedebant. εσιν νεῶν, ὅσαι πειρατικόν τινα βίον και ληστρικών αναμετρούντες ληίζονται τὰς ἐκείνων ολκάδες τ καὶ τριήρεις, ὅσαι κατ' εμπορίαν ἀνιοῦσαί τε καὶ κατιοῦσαι τὴν θάλατταν ἅπασαν τὰς ἐμπορικές και μίζονται χρείας. Τῶν γε μὴν εἰρημένων νεῶν εἰς ἑπτὰ καὶ εἴκοσιν ἦν ὁ ἀριθμὸς ἀνιών. Κύπρια δ' ἦσαν αὗται καὶ Ῥίδιοι, Σαλαμίνιοι τε καὶ Οὐενετῶν, καὶ ὅσαι πρός τε πάππα καὶ Γεννούν; συνήεσαν. Πᾶσαι δ' ὁμοῦ παρὰ τὸν τῆς Σμύρνης ἐξαίφνης καταπεπλευκυίαι λιμένα εἷλον ἐξ ἐφόδου καὶ ὁ παρὰ τὸν λιμένα φρούριον ἦν Περσικόν. Κα σφισι μὲν ἦν κατά γνώμην, ὡς ἐξ ἀσφαλούς όρμερ τηρίου συχνὰ ἐπεχθέουσιν ἐκεῖθεν ἐς τὴν μεσόγειων ἀνωθεῖν ἐκ τῶν παραλίων ἠρέμα τὸ βάρβαρον πάν. Τά γε μὴν πράγματα ήκιστα κατά γνώμην την προVariorum notæ. Atqui iilem sunt cum Cypriis. Est enin Salamis ') urbs Cypri. Ducare. Smyrnæ a Latinis sub hæc tempora espu- *) Est etiam insula in sinu Saronico. Borrin. gnatæ meminit Cantacuzenus lib. 111, cap. 68. Praterea Joan. Villaneus lib. xuit, cap. 58; Bizartis sub an. 1544. Ducang. ΛΟΓΟΣ ΙΔ'. BYZANTINÆ HISTORIE LIBER DECIMUS QUARTUS. CAPUT PRIMUM. Cantacuzenus, cum Amurio Christopolitanas fauces transgressus, oppida sollicitare constituit. Peritkorio frustra oppugnato, Didymotichum abit. Ibi se et suos reficit. Irena uxori gratias agit ob res præclare gestas. Ejus mulieris strenuitas et solertia. Byzantii Amurio pecuniam offerunt, ut domum redeat, Ilic, re cum Cuntacuzeno communicuta, pecuniam accipit. In Asiam trajicit, brevi rediturus. 692 1. Sed hac quidem infra suis quæque locis fusius exponentur. Nobis vero nunc necesse est illuc regredi, unde ad hæc digressi sumus, ct ubi superioris narrationis cursum interrupimus. Erat autem nobis sermo de Cantacuzeni et Persici illius satrapæ Amurii transitu per Christopolitanas angustias. Transg: esso igitur imperatori visum est oppida sollicitare; et ea quidem, quæ voluntaria deditione in illius manum concedere ultro mallent, meritis præmiis afficere: quæ autem secus factura essent, cum iis secus agere. [P. 452] Α'. ᾿Αλλὰ ταῦτα μὲν ὕστερον ἐν τοῖς προσήκουσι τόποις λελέξεται διαρκέστερον. Νύν δ' ἐπανιέναι ἡμῖν ἀναγκαῖον ἂν εἴη, ὑπόθεν εἰς ταῦτα προήχθημεν, καὶ ὅπη τὸν πρὶν ἡμεῖς κατελύσαμεν λόγον. "Ην δ᾽ ἡ περὶ τὰ τῆς Χριστουπόλεως στενά τοῦ Καντακουζηνοῦ διάβασις ὁμοῦ τῷ Αμούρ, τῷ τῶν Περσῶν ἐκείνῳ σατράπη. Διαβάντι γὰρ τοῖς πεῖραν προσάγειν ταῖς πόλεσι, καὶ οἷς μὲν καθ' όμο λογίαν παραδιδόναι οἱ σφᾶς αὐτοὺς ἐθελοντές της βουλήσεως εἴη τῇ ἐκείνου χειρὶ, τῶν προσηκόντων γερῶν ἐξ οὐν· οἷς δὲ τοὐναντίον, τούτοις δε τουναντίον.

Book XIV · Chapter ILiber Decimus Quartus · Caput I

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

PG 148:923καὶ τὴν μὲν πρώτην ἡμέραν δὶς ἐτίναξε τὴν γῆν ὁ θεός· οὕτω γε μὴν ἐμβριθῶς, ὡς ἀπογνῶναι τοὺς πλείστους τὸ ζῇν ὑπὸ δέους· οἰκίας τε καταπεσεῖν ἐγεγόνει καὶ τὰ πλεῖστα τῶν τοῦ Βυζαντίου τειχῶν. ἀμπέλων δὲ φραγμοὺς καὶ κήπων περιβόλους οὐδὲ μεμνῆσθαι χρή. πάντες γὰρ μικροῦ κατεῤῥίφησαν ἄχρι κρηπίδων· ὡς δυσπρόσοδον γίνεσθαι πᾶσαν ἀγυιὰν τοῖς παριοῦσι, σωρηδὸν ἐῤῥιμμένων τῶν ἐντεῦθεν ἐρειπίων. (Β.) Ἐκκέχυται δ’ ὁμοῦ καὶ τὸ τῆς θαλάττης ῥόθιον ὡς ποῤῥωτάτω τῆς χέρσου· καὶ μάλισθ’ ὅπη πεδιὰς καὶ ἱππήλατος ἦν ἡ γῆ, μέχρι καὶ ἐς δέκα σταδίους. συνεξήλασε δ’ ἔνια καὶ ἐνιαχοῦ τῶν ἀκατίων, ὅσα πρὸς τοῖς λιμέσι καὶ τοῖς ἄλλοις παραλίοις, καὶ συνέτριψεν ἐν τῇ μεσογείῳ· καὶ πλείστας δὲ κατέκλυσε χώρας, αὐτοῖς ἀνδράσι καὶ ποιμνίοις καὶ ζεύγεσι. παλινδρομοῦντός γε μὴν τοῦ ῥοθίου μεθ’ ἱκανὸν πρὸς τὰς συνήθεις καὶ τεταγμένας εὐνὰς, ἦν ἰδεῖν ἰλύος τὰ πάντα μεστὰ καὶ ἰχθύων νεκρῶν. (Γ.) Αἴσθησιν μέντοι τοῦ τοιούτου γενέσθαι φασὶ τιναγμοῦ καὶ σεισμοῦ μέχρι Λυσιμαχίας, καὶ βραχύ τι Χεῤῥονήσου ἐπέκεινα· ἥκιστα δ’ οὖν τὸν ἴσον γε τρόπον·

[A. M. 6852, IND. 12] [IMP. J. PALEIL. 3] 92 euc et amoribus dimissis, in Asiam abires quam καὶ φίλων ἔρωτας οίκαδε προς Ασίαν τάχιστα έπανprimum ac domum reverteretur. ‹ 694 V. Quas ille pollicitationes cum Cantaruzeno indicasset, placuit machinationem illam occultiori machinatione eludere. Etenim, inquit, si Byzantii supra decem millium sunimam numeraverint, damnum erit illud ipsis maximum, el minus multo virium ad bellum gerendum supererit. Nobis autem, si acceperimus, vires longe maximæ accedent ad sustinendum communis hujus belli æstum. › In hanc illi cogitationem cum veni-sent, ac majora insuper alia reputassent, accedentibus simul Persiei exercitus ærumuis, quales et quantas ii patiuntur, qui externo in solo degunt; præsertim ubi nihil inest, quo ali possit tanla multitudo: abiit satrapa Amurius et in Asiam cum copiis trajecit, pollicitus Cantacuzeno rediturum se brevi validioribus cum auxiliis. ήπειν. Ε΄. Τὰς δὲ τοιαύτας υποσχέσεις ἐκείνου δεί ξαντος Καντακουζηνῷ, ἔδοξε τας τοιαύτας ἐπινοίας ετέραις κατασοφίσασθαι βαθυτέραις. ο Χρήματα γὰρ εἰς δέκα, ο φησί, χιλιάδων ἐπέκεινα ἀριθμὸν ἀνιόν τα της Βυζαντίοις ἐκδεδωκόσιν, σφίσι μὲν ζημία με γίστη γίνεται καὶ ἀσθένεια πρὸς τὰ πολεμικά· ἡμῖν δὲ λαβοῦσιν ἰσχὺς προστίθεται μάλα κρατίστη πρέ τὸ τῆς κοινῆς ταυτησί μάχης κλυδώνιον.» Τούτων τοίνυν εἰς τοῦτο μελέτης ιόντων καὶ πρός γε μειζό νων ἐπὶ τούτοις ἑτέρων, καὶ ἅμα προστιθεμένης καὶ τῆς τοῦ Περσικού ταλαιπωρίας στρατοῦ, ὁποία καὶ ὅση διάγουσιν ἐν ἀλλοτρία γῇ, καὶ μηδὲν εἰς αὐτάρ κη τοσούτου στρατού κεκτημένη δίαιταν, ώχετο δια Τὰς εἰς Ασίαν ὁ σατράπης Αμούρ μετὰ τῆς δυνά μεως, ἐπαγγειλάμενος ὀλίγῳ ὕστερον ἐπίκουρος Ισχυρότερος Καντακουζηνῷ ἐπανήξειν. CAPUT II. Terre el maris agitatio violenta. Clades ex grandine: item ex terræ motu. De exundatione. De terræ motu iternm. Erei Angeli caput inclinatum. Urbis simulacrum excussum e manu statuæ imperatoria. Quid ea res portendere visa sit. Templum S. Sophiæ orientem versus dehiscit. 1. Per illud tempus sinistri quidam proruperunt in Byzantium et in Byzantii suburbia, terræ motus ac maris elfervescentis vstus, ruitque, tanquam ex balista violentissima, grandinis imber in fructus terræ; ita ut illud Scripturæ³ apte caderet: Mentitam esse opus olivæ, et arva non fecisse escam, ficum non attulisse fructum, et non fuisse germina in vineis: defecisse ab esca oves, et non fuisse boves in pr.sopibus. Accidere autem primum illi terre motus et illæ agitationes autumno fere medio, cum sol initia Scorpii prætergrederetur.Ac primo quidem de bis Drus terram agitavit; idque tanta violentia, ut plurique prae metu salutem desperarent. 695 Sed et domus ceciderunt, et maxima pars murorum Byzantinorum. Vinearam autem macerias et hortorum septa ne quidem commemorari oportet. Ea enim ferme omuia a fundamentis proruta sunt, ita ut prætereuntibus vite omnes aditu difficiles exsisierent ruderibus iude evulsis acervatim jacentibus. πίδων· ὡς δυσπρόσοδον γίνεσθαι πᾶσαν ἀγνιὰν τοῖς πίων. II. Tum etiam simul maris fluctus in terram procul effusus est, illac maxime, qua planum et equitabile solum erat, ad decem usque stadia: et secum alicunde propulit parva navigia, quæ scilicet in portubus erant aliisque oris maritimis, confregitque in mediterraneo; ac plurimos cum ipsis tam hominibus quam gregibus et jumentis agros submersit. Recurrente autem Auctu aliquanto post ad Habac. 1, 67. DUCANG. [Ρ. 434] Δ'. Κατὰ δὲ τοῦτον τὸν χρόνον ἐξαίσιο τινες ἀνεῤῥώγεσαν κατά Βυζαντίου καὶ τῶν αὐτοῦ προαστείων σεισμοὶ καὶ βρασμοὶ θαλάττιοι, καὶ &; ἐκ πετροβόλου θυμοῦ πλήρους ἐῤῥίφησαν κατὰ τῶν τῆς γῆς καρπῶν χάλαζαι· ὡς ἐκεῖνα τῆς Γραφῆς συμπεσεῖν· ψεύσασθαι ἔργον ἐλαίας, καὶ τὰ πεδία μὴ ποιῆσαι βρῶσιν συκήν τε μὴ καρποφορῆσαι καὶ γεννήματα ἐν ταῖς ἀμπέλοις οὐκ εἶναι· ἐκλιπεῖν σε ἀπ' βρώσεως πρόβατα καὶ μὴ ὑπάρξει βίας ἐπὶ φάτνας. Αρξασθαι μέντοι συνέβη τους τοιούτους σεισμούς και κλόνους τῆς γῆς ἐν μέσῳ που το φθινοπώρῳ, ἄρτι τοῦ ἡλίου τὰ τοῦ Σκορπίου προφί μια παραλλάττοντος. Καὶ τὴν μὲν πρώτην ἡμέραν δὶς ἐτίναξε τὴν γῆν ὁ Θεός· οὕτω γε μὴν ἐμβριο θῶς, ὡς ἀπογνώνει τους πλείστους τὸ ζῆν ἐπὶ δέους· οἰκίας τε καταπεσεῖν ἐγεγόνει καὶ τὰ πλεῖστα τῶν τοῦ Βυζαντίου τειχῶν. Ἀμπέλων 13 φραγμούς καὶ κήπων περιβόλους οὐδὲ μεμνήσθαι χρή. Πάντες γὰρ μικροῦ κατερρίφησαν ἄχρι χρησ παριοῦσι, σωρηδὲν ἐῤῥιμμένων τῶν ἐντεῦθεν ἔρει· Β΄. Εκκέχυται δ' ὁμοῦ καὶ τὸ τῆς θαλάττης βα θεον ὡς ποῤῥωτάτω τῆς χέρσου· καὶ μάλισθ' ὅπη πεδιάς καὶ ἱππήλατος ἦν ἡ γῆ, μέχρι καὶ ἐς δέκα σταδίους. Συνεξήλασε δ' ἔνια καὶ ἐνταχοῦ τῶν ἀπετίων, ὅσα πρὸς τοῖς λιμέσι καὶ τοῖ; ἄλλοις πιρα. λίοις, καὶ συνέτριψεν ἐν τῇ μεσογείῳ· καὶ πλείστας δὲ κατέκλυσε χώρας, αὐτοῖς ἀνδράσι καὶ ποιμνίο; καὶ ζεύγεσι. Παλινδρομούντός γε μὴν τοῦ ῥοθίου Variorum notæ. Cantacuz. lib. 11, cap. De hoc terra motu videtur egisse Cantacuz. lib. iii, cap. 76, pag. 618. DecaxG. In codice Colbertino (cujus numerus est (is) circa fucm legitur, έτος σων, Ίνδικτο μ. κύκλ. ήλ. κ'. (imo θ') σελήνης κύκλ. ιβ'. (imo u ἐγένετο πτῶσις ἐν πόλει. liaque hac ruina accidit ΛΙΠΟ mundi 6832, Christi 1344, indict. x11. Βοινιν.

ἀλλ’ ὥσπερ ἐξ ὁρμητηρίου καὶ ῥίζης τινὸς ἀρξάμενον τοῦ Βυζαντίου ἠρέμα καὶ κατὰ βραχὺ προϊόντα τε ἐνδιδόναι καὶ ὑφειμένως βαδίζουσαν κατὰ τὸ ἀνάλογον ἀεὶ ταῖς ἐφεξῆς παραπέμπειν χώραις καὶ πόλεσι τὴν τοῦ κλόνου συνάφειαν· παραμεῖναι δ’ ἄχρι καὶ αὐτοῦ γε τοῦ θέρους ἐφ’ ἡμέρᾳ καὶ νυκτὶ, μείζω τε καὶ ἐλάττω τὴν αἴσθησιν παρεχόμενον. (Δ.) Κατὰ μέντοι περίοδον χρονικὴν τοῦ κατόπιν βαδίζοντος φθινοπώρου ἐκ τῆς αὐτῆς ὡσαύτως ἡμέρας ὅμοιοι πάλιν ἀρξάμενοι τὴν γῆν συνετάραττόν τε καὶ ἐθορύβουν σεισμοί· ὡς ἐκ τῆς τῶν τοιούτων σεισμῶν συνεχείας τόν τ’ ἐπὶ τοῦ πλινθωτοῦ κιόνος ἐν ἀγγελικῷ τῷ σχήματι χαλκοῦν ἀνδριάντα καὶ ἅμα τὸν τοῦ προβεβασιλευκότος Παλαιολόγου τῇ βίᾳ καταγωνισθέντας τῷ μὲν ἐπὶ θατέρου τῶν ὤμων κεκλίσθαι τὴν κεφαλὴν, τῷ δὲ πρὸ ποδῶν ἐῤῥίφθαι τὸν ἐν χεροῖν τῆς πόλεως σχηματισμόν· ὡς εἰκασμοῖς τισιν ἐντεῦθεν ἐννοίας τινὰς ἀναλεξαμένοις ἐνίοις ἀποπεφάνθαι, μὴ εἰς μακρὰν τῆς τῶν Παλαιολόγων αὐτοκρατορίας ἔσεσθαι τὴν καταστροφήν.

[A. M. 6852, IND. 12] [IMP. J. PALEIL. 3] 92 euc et amoribus dimissis, in Asiam abires quam καὶ φίλων ἔρωτας οίκαδε προς Ασίαν τάχιστα έπανprimum ac domum reverteretur. ‹ 694 V. Quas ille pollicitationes cum Cantaruzeno indicasset, placuit machinationem illam occultiori machinatione eludere. Etenim, inquit, si Byzantii supra decem millium sunimam numeraverint, damnum erit illud ipsis maximum, el minus multo virium ad bellum gerendum supererit. Nobis autem, si acceperimus, vires longe maximæ accedent ad sustinendum communis hujus belli æstum. › In hanc illi cogitationem cum veni-sent, ac majora insuper alia reputassent, accedentibus simul Persiei exercitus ærumuis, quales et quantas ii patiuntur, qui externo in solo degunt; præsertim ubi nihil inest, quo ali possit tanla multitudo: abiit satrapa Amurius et in Asiam cum copiis trajecit, pollicitus Cantacuzeno rediturum se brevi validioribus cum auxiliis. ήπειν. Ε΄. Τὰς δὲ τοιαύτας υποσχέσεις ἐκείνου δεί ξαντος Καντακουζηνῷ, ἔδοξε τας τοιαύτας ἐπινοίας ετέραις κατασοφίσασθαι βαθυτέραις. ο Χρήματα γὰρ εἰς δέκα, ο φησί, χιλιάδων ἐπέκεινα ἀριθμὸν ἀνιόν τα της Βυζαντίοις ἐκδεδωκόσιν, σφίσι μὲν ζημία με γίστη γίνεται καὶ ἀσθένεια πρὸς τὰ πολεμικά· ἡμῖν δὲ λαβοῦσιν ἰσχὺς προστίθεται μάλα κρατίστη πρέ τὸ τῆς κοινῆς ταυτησί μάχης κλυδώνιον.» Τούτων τοίνυν εἰς τοῦτο μελέτης ιόντων καὶ πρός γε μειζό νων ἐπὶ τούτοις ἑτέρων, καὶ ἅμα προστιθεμένης καὶ τῆς τοῦ Περσικού ταλαιπωρίας στρατοῦ, ὁποία καὶ ὅση διάγουσιν ἐν ἀλλοτρία γῇ, καὶ μηδὲν εἰς αὐτάρ κη τοσούτου στρατού κεκτημένη δίαιταν, ώχετο δια Τὰς εἰς Ασίαν ὁ σατράπης Αμούρ μετὰ τῆς δυνά μεως, ἐπαγγειλάμενος ὀλίγῳ ὕστερον ἐπίκουρος Ισχυρότερος Καντακουζηνῷ ἐπανήξειν. CAPUT II. Terre el maris agitatio violenta. Clades ex grandine: item ex terræ motu. De exundatione. De terræ motu iternm. Erei Angeli caput inclinatum. Urbis simulacrum excussum e manu statuæ imperatoria. Quid ea res portendere visa sit. Templum S. Sophiæ orientem versus dehiscit. 1. Per illud tempus sinistri quidam proruperunt in Byzantium et in Byzantii suburbia, terræ motus ac maris elfervescentis vstus, ruitque, tanquam ex balista violentissima, grandinis imber in fructus terræ; ita ut illud Scripturæ³ apte caderet: Mentitam esse opus olivæ, et arva non fecisse escam, ficum non attulisse fructum, et non fuisse germina in vineis: defecisse ab esca oves, et non fuisse boves in pr.sopibus. Accidere autem primum illi terre motus et illæ agitationes autumno fere medio, cum sol initia Scorpii prætergrederetur.Ac primo quidem de bis Drus terram agitavit; idque tanta violentia, ut plurique prae metu salutem desperarent. 695 Sed et domus ceciderunt, et maxima pars murorum Byzantinorum. Vinearam autem macerias et hortorum septa ne quidem commemorari oportet. Ea enim ferme omuia a fundamentis proruta sunt, ita ut prætereuntibus vite omnes aditu difficiles exsisierent ruderibus iude evulsis acervatim jacentibus. πίδων· ὡς δυσπρόσοδον γίνεσθαι πᾶσαν ἀγνιὰν τοῖς πίων. II. Tum etiam simul maris fluctus in terram procul effusus est, illac maxime, qua planum et equitabile solum erat, ad decem usque stadia: et secum alicunde propulit parva navigia, quæ scilicet in portubus erant aliisque oris maritimis, confregitque in mediterraneo; ac plurimos cum ipsis tam hominibus quam gregibus et jumentis agros submersit. Recurrente autem Auctu aliquanto post ad Habac. 1, 67. DUCANG. [Ρ. 434] Δ'. Κατὰ δὲ τοῦτον τὸν χρόνον ἐξαίσιο τινες ἀνεῤῥώγεσαν κατά Βυζαντίου καὶ τῶν αὐτοῦ προαστείων σεισμοὶ καὶ βρασμοὶ θαλάττιοι, καὶ &; ἐκ πετροβόλου θυμοῦ πλήρους ἐῤῥίφησαν κατὰ τῶν τῆς γῆς καρπῶν χάλαζαι· ὡς ἐκεῖνα τῆς Γραφῆς συμπεσεῖν· ψεύσασθαι ἔργον ἐλαίας, καὶ τὰ πεδία μὴ ποιῆσαι βρῶσιν συκήν τε μὴ καρποφορῆσαι καὶ γεννήματα ἐν ταῖς ἀμπέλοις οὐκ εἶναι· ἐκλιπεῖν σε ἀπ' βρώσεως πρόβατα καὶ μὴ ὑπάρξει βίας ἐπὶ φάτνας. Αρξασθαι μέντοι συνέβη τους τοιούτους σεισμούς και κλόνους τῆς γῆς ἐν μέσῳ που το φθινοπώρῳ, ἄρτι τοῦ ἡλίου τὰ τοῦ Σκορπίου προφί μια παραλλάττοντος. Καὶ τὴν μὲν πρώτην ἡμέραν δὶς ἐτίναξε τὴν γῆν ὁ Θεός· οὕτω γε μὴν ἐμβριο θῶς, ὡς ἀπογνώνει τους πλείστους τὸ ζῆν ἐπὶ δέους· οἰκίας τε καταπεσεῖν ἐγεγόνει καὶ τὰ πλεῖστα τῶν τοῦ Βυζαντίου τειχῶν. Ἀμπέλων 13 φραγμούς καὶ κήπων περιβόλους οὐδὲ μεμνήσθαι χρή. Πάντες γὰρ μικροῦ κατερρίφησαν ἄχρι χρησ παριοῦσι, σωρηδὲν ἐῤῥιμμένων τῶν ἐντεῦθεν ἔρει· Β΄. Εκκέχυται δ' ὁμοῦ καὶ τὸ τῆς θαλάττης βα θεον ὡς ποῤῥωτάτω τῆς χέρσου· καὶ μάλισθ' ὅπη πεδιάς καὶ ἱππήλατος ἦν ἡ γῆ, μέχρι καὶ ἐς δέκα σταδίους. Συνεξήλασε δ' ἔνια καὶ ἐνταχοῦ τῶν ἀπετίων, ὅσα πρὸς τοῖς λιμέσι καὶ τοῖ; ἄλλοις πιρα. λίοις, καὶ συνέτριψεν ἐν τῇ μεσογείῳ· καὶ πλείστας δὲ κατέκλυσε χώρας, αὐτοῖς ἀνδράσι καὶ ποιμνίο; καὶ ζεύγεσι. Παλινδρομούντός γε μὴν τοῦ ῥοθίου Variorum notæ. Cantacuz. lib. 11, cap. De hoc terra motu videtur egisse Cantacuz. lib. iii, cap. 76, pag. 618. DecaxG. In codice Colbertino (cujus numerus est (is) circa fucm legitur, έτος σων, Ίνδικτο μ. κύκλ. ήλ. κ'. (imo θ') σελήνης κύκλ. ιβ'. (imo u ἐγένετο πτῶσις ἐν πόλει. liaque hac ruina accidit ΛΙΠΟ mundi 6832, Christi 1344, indict. x11. Βοινιν.

PG 148:925(Ε.) Κἀπὶ τούτοις τὸ προπεπονθὸς τῆς ἑῴας ἀψίδος τοῦ τῆς τοῦ θεοῦ Σοφίας νεὼ καταπονούμενον ἡσυχῆ παρεῤῥήγνυτο μᾶλλον ἀεὶ, καὶ πολλὰς ἐκεῖθεν ψηφίδων καὶ πλίνθων κατέῤῥιπτε, μέχρι τῆς παντελοῦς πτώσεως· περὶ ἧς ἡμῖν κατὰ χώραν ἰοῦσιν ἀποχρώντως λελέξεται. νῦν δ’ ἐπανακτέον τὸν λόγον καὶ διηγητέον, ὅσα ἐν τῷδε τοῦ χρόνου ἰδίᾳ συνεπεπτώκει γενέσθαι τοῖς Βυζαντίοις. γ. Ἐπεὶ γὰρ Ἀποκαύκῳ τὰ κατὰ γνώμην οὐκ εὔοδα κατὰ τοῦ βασιλέως ἐβάδιζεν· ἀλλ’ ἐκείνῳ μὲν ἐκ τοῦ τῆς ἀπογνώσεως βυθοῦ δεξιῶς ἀνέβαινεν ἠρέμα τὰ πράγματα καὶ ἀνεῤῥώννυτο πρὸς τὸ εὐθαρσέστερον· τούτῳ δ’ οὔτε τὰ κατὰ θάλατταν ἐλπίδας παρεῖχε θαῤῥούσας, οὔτε τοῖς κατ’ ἤπειρον δεξιόν τι καθίστατο σύμβολον· ἐφ’ ἑτέρας ἐτρέπετο μηχανάς. ἔγνω γὰρ προβιβασμοῖς γερῶν καὶ προσόδων πόροις ὑπελθεῖν τόν τε πατριάρχην καὶ ἅμα τὸν Γαβαλᾶν Ἰωάννην· ὃς γλωττοδαίδαλόν τινα πρὸς τῆς φύσεως κτησάμενος εὐστομίαν μάλα τοι πιθανὸς ἐδόκει τοῖς ἀκούουσι, τοῖς τε ἄλλοις καὶ ὅσοι τὴν βασίλειον συνεκρότουν σύγκλητον καὶ βουλήν.

[A. C. 1545] ΒΥΖΑΝΤΙΝ.Ε HISTORIE LIB. XIV. μεθ' ἱκανὸν πρὸς τὰς συνήθεις και τεταγμένας εύ- solitum definitumque alveum, omnia videre eral νάς, ἦν ἰδεῖν ἰλύος τὰ πάντα μεστὰ καὶ ἰχθύων νεο limo plena et piscibus mortuis. κρῶν. Γ. Αίσθησιν μέντοι τοῦ τοιούτου γενέσθαι φασί τιναγμοῦ καὶ σεισμοῦ μέχρι Λυσιμαχίας, καὶ βραχύ τι Χερρονήσου ἐπέκεινα· ἥκιστα δ᾽ οὖν τὸν ἴσον γε τρόπον· ἀλλ' ὥσπερ ἐξ ὁρμητηρίου καὶ ῥίζης τινὲς ἀρξάμενον τοῦ Βυζαντίου ἠρέμα καὶ κατά βραχύ προϊόντα τε ἐνδιδόναι καὶ ὁρειμένως βαδίζουσαν κατὰ τὸ ἀνάλογον ἀεὶ ταῖς ἐφεξῆς παραπέμπειν χώ ραις καὶ πόλεσι τὴν τοῦ κλόνου συνάφειαν· παραμεἶναι δ' ἄχρι καὶ αὐτοῦ γε τοῦ θέρους ἐφ' ἡμέρᾳ καὶ νυκτί, μείζω τε καὶ ἐλάττω τὴν αἴσθησιν παρε χόμενον. [Ρ. 433] Δ΄. Κατά μέντοι περίοδον χρονικὴν τοῦ κατόπιν βαδίζοντος φθινοπώρου ἐκ τῆς αὐτῆς ὡσαύ τως ἡμέρας όμοιοι πάλιν ἀρξάμενοι τὴν γῆν συνε τάραττόν τε καὶ ἐθορύβουν σεισμοί· ὡς ἐκ τῆς τῶν ταινύτων σεισμών συνεχείας τόν τ' ἐπὶ τοῦ πλινθων τοῦ κιόνος ἐν ἀγγελικῷ τῷ σχήματα χαλκοῦν ἀνδριάντα καὶ ἅμα τὸν τοῦ προβεβασιλευκότος 112λαιολόγου τῇ βίᾳ καταγωνισθέντας τῷ μὲν ἐπὶ θατέ ρον τῶν ὤμων κεκλίσθαι τὴν κεφαλὴν, τῷ δὲ πρὸ ποδῶν ἐῤῥίφθαι τὸν ἐν χεροῖν τῆς πόλεως σχημα τισμόν· ὡς εἰκασμοῖς τισιν ἐντεῦθεν εννοίας τινὰς αναλεξαμένοις ἐνίοις ἀποπεφάνθαι, μὴ εἰς μακρὰν τῆς τῶν Παλαιολόγων αὐτοκρατορίας ἔπεσθαι τὴν καταστροφήν. III. Et ejus quidem tremoris ac terræ motus sensum ad Lysimachiam usque dicunt pervenisse, et paulo ultra Chersonesum: at nequaquam eumdem in modum. Sed a Byzantio tanquam ab sua sede et radice cum incepisset, sensim ac paulating progrediendo remisisse, et lenius usque propor tione euntem agitationis suæ tenorem ad regiones urbesque ulteriores transmisisse; ita autem durasse ad ipsam usque æstatem diu noctuque, ut modo majorem modo minorem sui sensum præberet. IV. Enimvero revoluto insequentis autumni tempore, cadem pariter dio iterum exorti similes tremores terrain concusserunt ac turbaverunt; aden ut continua illa agitatione ea que columnæ lateritiæ imposita 696 est, statua ærea angelico habitu, nec non simulacrum illius Pakcologi, qui novissime imperaverat, violentiæ cesserint, et illi quidem caput in alterum humerum inclinatum sit; huic autem ad pedes provoluta sit ça, quam habebat in manibus, figura urbis. Nonnulli itaque conjectantes et quaedam inde præsagia capientes non longo post eversum iri dixere Paleologorum imperatori..m auctoritatem. V. Ad hæc ea quæ ad Orientem vergit, templi Ε΄. Κἀπὶ τούτοις τὸ προπεπονθὸς τῆς ἕνας ἀψι δες τοῦ τῆς τοῦ Θεοῦ Σοφίας νεώ καταπονούμε- Sancte Sophiæ testudo, laborans ea parte qua jam ναι ήσυχη παραῤῥήγνυτο μᾶλλον ἀεὶ, καὶ πολλὰς ἐκεῖθεν ψηφίδων καὶ πλίνθων κατέῤῥιπτε, μέχρι τῆς παντελούς πτώσεως· περὶ ἧς ἡμῖν κατὰ χώραν τοῦ σεν ἀποχρώντις λελέξεται Νῦν δ' ἐπανακτέον τὸν λόγον καὶ διηγητέον, ὅσα ἐν τῷδε τοῦ χρόνου Μία συνεπεπτώκει γενέσθαι τοῖς Βυζαντίοις. affecta crat, paulatim jam magiɛ ac magis fatiscebal; atque inde calculi et laterculi frequentes decidebant, quoad tota tandem procubuit: qua de re infra abunde suo loco dicturi sinus. Nunc autein revocanda inde oratio, et quidquid per illud tempus Byzantiis seorsim acciderit, narrandum. CAPUT III. Apacaneus, rehns suis diffiens, patriarcham et Joannem Gabalam sibi mancipare statuit. Patriarchæ (amiliam numerosam ornat et ditut. Ipsum, nt inſulam, calceos et subscribendi morem mulet, hortatur. De Noræ Romæ privilegiis disserit: item de auctoritate patriarchuli, quam oit maximam nunc esse. Patriarcha rubros calceus recusut, Cætera admittit; ambitiosus et imprudens. Sacerdotii et imperii diversæ junctiones, Utriusque potestatis habitus dispar. Altera alteram quatenus juvet. Joannes patriarcha se et imperium perdidit. Christum imitari pontifex dehet. Laudata ab Alexandro Magno Diogenis modestia. Fructus ambilionis. Apocaucus Joanni Gahalæ filiam suam desponsurum se promittit; quid vicissim ab co pactus. Rerum administrationem eidem committit. Ipae cum patriarcha et juniore imperatore Perinthum abit. Scelus maximum meditatur. Annæ imperatricis mens cæca. Spes inanes. Α'. Ἐπεὶ γὰρ Αποκαύκῳ τὰ κατὰ γνώμην οὐκ εξοδα κατὰ τοῦ βασιλέως εβάδιζεν· ἀλλ' ἐκείνῳ μὲν ἐκ τοῦ τῆς ἀπογνώσεως βυθοῦ δεξιῶς ἀνέβαινεν ἠρέμε τα πράγματα καὶ ἀνεῤῥώννυτο πρὸς τὸ εὐθαρσέστερον τούτῳ δ᾽ οὔτε τὰ κατὰ θάλατταν ἐλπίδες παρείχε θαρρούσας, οὔτε τοῖς κατ' ήπειρον δεξιόν τι καθίστατο σύμβολον· ἐφ' ἑτέρας ετρέπετο μηχα vi. Εγνω γάρ προβιβασμοίς γερῶν καὶ προσέδων πέροις ὑπελθεῖν τόν τε πατριάρχην καὶ ἅμα τὸν Γαβαλᾶν Ιωάννην· δς γλωττολαίδηλόν τινα πρὸς τῆς I. Quia Apocauco in iis quæ adversus imperatorein moliebatur, ex sententia non succedebat, sed Cantacuzeni quidem res ex profundissima desperatione commode emergebant paulatim et auctis viribus animum ci addebant; illi aulemn neque a mari spes ulla satis fida affulgebat, neque res a terra itą se habchant, ut ex iis bonum omen capere possel; ad alias machinationes mentem appulit. Decrevių enim honorum amplificatione et oblatis reditibuą circumvenire patriarcham simul et Joannem Gaba¬ Variorum notæ. Istins statuæ nescio an alius scriptor meminorit DUCANG. Vide Constantinopolim Christianam, lib. 111, et notas nostras ad Zonar:e Annales, pag. 154. Due ENG. Lib. xv, cap. 2. Boivin.

PG 148:927(Β.) Πολλοῖς τοίνυν τὸν πατριάρχην κυκλούμενον υἱέσι καὶ κηδεσταῖς καὶ ἀπογόνοις, καὶ πλήθει συγγενείας παντοδαπῆς, τιμαῖς ἄλλαις ἄλλους μετεωρίσας, καὶ χωρίων ἐπιδόσεσιν εὔπορον καταστήσας τὸν βίον αὐτοῖς, ξένας ἔπειτα ἐπενόει τιμῶν παρενθήκας τῇ πατριαρχικῇ δι’ αὐτὸν περιωπῇ. αἱ δὲ ἦσαν, μήτ’ ἐν ὑπογραφαῖς, μήτ’ ἐν καλύπτρᾳ κεφαλῆς ἕπεσθαι τοῖς παλαιοῖς ἐθισμοῖς, μήθ’ ὑποδήμασι τοῖς ὁμοίοις ἔτι κεχρῆσθαι, ἀλλ’ ἐρυθροῖς μὲν αὐτοῖς· Σηρικοῖς δὲ καὶ χρυσοῖς τὴν καλύπτραν ὑφάσμασι κεκοσμῆσθαι· χρώματι δ’ αὖ ὑακινθίνῳ τὰς τῶν ἐπιστολῶν καὶ ψηφισμάτων ἐγχαράττειν ἐπισημασίας. (Β.) Καὶ τὸ εὔλογον τῆς αἰτίας προσεπιφέρων τῇ καινοτομίᾳ καὶ προθεραπεύων ἔφασκεν ὡς πάλαι ἐχρῆν κεκυρῶσθαι τουτὶ τὸ δικαίωμα τῇ τῆς βασιλευούσης τῶν πόλεων ἐκκλησίᾳ, ἅτε πασῶν ὁπόσαι ὑφ’ ἥλιον πόλεις εἰσὶν ὑπερεχούσης κατά τε μέγεθος καὶ πολιτείας εὐγένειαν. καὶ πρός γε ἔτι Κωνσταντίνῳ τῷ μεγάλῳ βασιλεῖ τειχίσαντι ταύτην, καὶ τὸ τῆς Ῥώμης ἀξίωμα μετὰ τῆς βασιλείας ἐνταυθοῖ μετενηνοχότι, καὶ ἃ τῇ ἐκκλησίᾳ παρέσχεν ἐκεῖ προνόμια, συνηκολούθησε καὶ ταῦτα καὶ μετηνέχθη πρὸς ταύτην ὡς τὸ εἰκός.

927 [A. M. 3952, IND, 12] [WP. 3. PALEOL. 3] 928 Iam; qui cum a natura accepisset artificiosam & φύσεως κτησάμενος ευστοχίαν [Ρ. 436] μάλα του quamdam dicendi facultatem, eloquentissimus videbatur audientibus, tum aliis, tum maxime iis quibus principis 697 consistorium et curia constabat. Il. Cum itaque multis libris, aliuibus, nepotibus, el numerosa omnis generis cognatione premeretur undique patriarcha, ad honores alii alios provecti et prædiis ditati ad opulentiam pervenerant. Mox et novas propter eum honoris accessiones excogitavit, quibus patriarchalis apex decoraretur. Eæ antem crant: ne, quantum ad subscriptiones et ad capitis tegmen, majorum institutum retineret, neve iisdem quibus antea calceis uteretur, sed ut rubri illi quidem essent; infulam autem serico aureoque textu haberet ornatam; epistolas vero et decreta coloris hyacinthini litteris consignaret. III. Cui novæ rei speciosam rationem prætendens, ac velut preparationem adbibens, dictitabat, pri lemn id juris attribui debuisse principis urbis Ecclesie, utpote quæ omnibns, quotquot sub sole essent, urbibus magnitudine et imperii nobilitate anterelieret. «Imo vero, aiebat, fundata ab imperatore Cons antino Magno ca urbe, translatisque ad cain cum imperio ipsius Rone honoribus, ctiam ca quæ Romans Ecclesiae concesseral, privilegia simul transierunt et ad istam, ut par est, translata fu e unt. Ea si ab sequentibus episcopis et hujusce pontificie sedis successoribus negle ta sunt, quid istud ad nos ho ierna die? Nec enim oportet legis instar obtinere apud posteros, si quid a majoribus temere peccatum fucrit: sed potius superiora emendari per posteriora, quasi per quosdam rivo*, publicæ utilitatis causa ad fontem recurrentes. Volenti certe cuilibet videre est, ipsa hae tempora, rebus quasi sponte in eum statum deductis, nobiscum pene quodammodo conspirare, ac viam ad ea quæ meditamur facillimam velut sternere. Sin minus, prodeat aliquis doceatque mOS, ecquodnam tempus have duo in unum coalescere viderit, imperium et Ecclesiam: patriarcham antem et imperatricem orbatam conjuge, a quo reipublicæ cura sustineretur, bene in unum atque idem hospitium convenire, camdemque utrique domum codem tempore esse, palatium imperatorium: atque illum quidem animæ instar habere, hanc vero corporis: illum et imperatoris vice in republica fungi, et parentis loco esse orbo illius flio, juniori imperaturi, hanc vero obtemperare, tanquam optimio rectori, ac tanquam ei, qui solus possit imperium haud dubie servare, ut navius guberuator in lumido maris gremio temere Auctuantem. Quod si hæc ita se habent, nec mendacium ullum in oratione:n meam irrepsit, quidui et insignia et aliquam imperatoriæ dignitatis notain usurpas quoquoniodo adπιθανός ἐδόκει τοῖς ἀκούουσι, τοῖς τε ἄλλοις καὶ ὅσοι τὴν βασίλειον συνεκρότουν σύγκλητον και βου μήν. Β. Πολλοίς τοίνυν τὸν πατριάρχην κυκλούμενον υἱέσι καὶ κηδεσταῖς καὶ ἀπογόνοις, καὶ πλήθει συγο γενείας παντοδαπής, τιμαῖς ἄλλαις ἄλλους μετεωρί σπί, καὶ χωρίων ἐπιδόσεσιν εὔπορον καταστήσας τὸν βίον αὐτοῖ;, ξένας ἔπειτα ἐπενόει τιμών παρενθήκες τῇ πατριαρχική δι' αὐτὸν περιωπῇ. Δἱ δὲ ἦσαν, μήτ ἐν ὑπογραφαῖς, μήτ' ἐν καλύπτρα κεφαλής επεσ0 21 τοῖς παλαιοῖς ἐθισμοῖς, μήθ' υποδήμασι τοῖς ὁμοίοις ὅτι κεχρῆσθαι, ἀλλ' ἐρυθροῖς μὲν αὐτοῖς· σηρικοῖς δὲ καὶ χρυσοῖς τὴν καλύπτρα, υφάσματι κεκοσμήτ σθαι· χρώματι δ' αὖ ὑακινθίνω τὰς τῶν ἐπιστολών καὶ ψηφισμάτων εγχαράττειν επισημασίας. Γ'. Καὶ τὸ εὐλογον τῆς αἰτίας προσεπιφέρων τῇ καινοτομίᾳ καὶ προθεραπεύων ἔφασκεν, ὡς ο Πάλας ἐχρῆν κεκυρῶσθαι τουτὶ τὸ δικαίωμα τῇ τῆς βασι λευούσης τῶν πόλεων Εκκλησίς, ἅτε τα τῶν ὁπότες ὑφ᾽ ἥλιον πόλεις εἰσὶν ὑπερεχούσης κατά το μέγεθος καὶ πολιτείας εὐγένειαν. Καὶ πρός γε ἔτι Κωνσταν τίνῳ τῷ μεγάλῳ βασιλεῖ τειχίσαντι ταύτην, καὶ τὸ τῆς Ῥώμης ἀξίωμα μετὰ τῆς βασιλείας ἐνταυθοί μετενηνοχότι, καὶ ὁ τῇ Ἐκκλησίᾳ παρέσχεν ἐκεῖ προνόμια, συνηκολούθησε καὶ ταῦτα καὶ μετηνέχθη προς ταύτην ὡς τὸ εἰκός. Εἰ δὲ τοῖς ἐκεῖθεν ἡμέλητας ἐπισκόποις καὶ διαδόχοις ἐνθάδε τῶν θρόνων τί πρὸς ἔπος ἡμῖν τήμερον; Οὐ γὰρ νόμον τοῖς ἐψιγά νοις εἶναι χρεών, & τοῖς γενεῦσιν ἐκ περιπετείας το νό; πεπλημμέληται, ἀλλὰ διόρθωσιν μάλλον τοί; ἄνω γίνεσθαι κάτωθεν, ώσπερ ρεύματος. Ανατρέ χοντος ἐπ' ἀγαθῷ τοῦ βίου· ἐξεῖναι γε μὴν καὶ οἶς πρός βουλήσεως ἂν συνορᾷν γένηται, καὶ τὸν χρό νον, ὥσπερ ἐκ ταυτομάτου σαφώς εἰς τοῦτο συνε λάσαντα τύχης τὰ πράγματα, μονονουχί συλλαμβά κοντά πως ἡμῖν καὶ μάλα εξοδα προκαθιστώντα της μελέτης ἡμῶν ταυτησὶ τὰ προοίμια. Η φρασάτω τις ἐμοὶ παρελθών, ποῖος χρόνος εἶδεν εἰς ταυτὸ ἀμφι τερα συνενεχθέντα, βασιλείαν με καὶ Ἐκκλησίαν· καὶ πατριάρχην ἅμα καὶ τοῦ τῶν δημοσίων κηδομέ του πραγμάτων βασιλέως χηρεύουσαν βασιλία προς ἂν καὶ ταυτὴ ξυνιέναι καλῶς ἐνδιαίτημα, καὶ οἶκον δυσὶ τὸν αὐτὸν ἐν ταυτῷ καθίστασθαι, τὸ βασιλικόν παλάτιον· καὶ τὸν μὲν ἀποσώζειν εἰκόνα ψυχῆς, την δὲ σώματος· καὶ τὸν μὲν ἀντὶ μὲν βασιλέω; τοῖς πράγματι γίνεσθαι τοῖς πολιτικοῖς, ἀντὶ δὲ πατρίς τῷ ταύτης ὀρφανῷ παιδὶ τῷ νέῳ βασιλεῖ· τὴν δ' ὑπείκειν ὅσα καὶ ἡγεμόνι χρηστῷ καὶ μόνῳ δυνα μένῳ σώζειν τὴν ἀρχὴν ἀσφαλῶ;, (Ρ. 457] ὅτε καὶ κυβερνήτη, καθάπερ βακάδα πλημμελῶς ἐφ' ὑγρείς ταλαντευομένην θαλάττης ἀγκάλαις. Εἰ δὲ ταῦτα τῇδε ἔχει, καὶ οὐδὲν ὑποτρέχει ψεῦδος τὰ εἰρημένα, τί κωλύει καὶ παρασήμοις και τισι τεκμηρίοις βε Variorum notæ. Θρόνους vocal sedem pontifciam scu patriarchalem. Sic infra lib. xv, cap. 5, p. 673

Chapter IICaput II

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

εἰ δὲ τοῖς ἐκεῖθεν ἠμέληται ἐπισκόποις καὶ διαδόχοις ἐνθάδε τῶν θρόνων, τί πρὸς ἔπος ἡμῖν τήμερον; οὐ γὰρ νόμον τοῖς ὀψιγόνοις εἶναι χρεὼν, ἃ τοῖς γονεῦσιν ἐκ περιπετείας τινὸς πεπλημμέληται, ἀλλὰ διόρθωσιν μᾶλλον τοῖς ἄνω γίνεσθαι κάτωθεν, ὥσπερ ῥεύματος ἀνατρέχοντος ἐπ’ ἀγαθῷ τοῦ βίου· ἐξεῖναί γε μὴν καὶ οἷς πρὸς βουλήσεως ἂν συνορᾷν γένηται, καὶ τὸν χρόνον, ὥσπερ ἐκ ταὐτομάτου σαφῶς εἰς τοῦτο συνελάσαντα τύχης τὰ πράγματα, μονονουχὶ συλλαμβάνοντά πως ἡμῖν καὶ μάλα εὔοδα προκαθιστῶντα τῆς μελέτης ἡμῶν ταυτησὶ τὰ προοίμια. ἢ φρασάτω τις ἐμοὶ παρελθὼν, ποῖος χρόνος εἶδεν εἰς ταὐτὸ ἀμφότερα συνενεχθέντα, βασιλείαν ἅμα καὶ ἐκκλησίαν· καὶ πατριάρχην ἅμα καὶ τοῦ τῶν δημοσίων κηδομένου πραγμάτων βασιλέως χηρεύουσαν βασιλίδα πρὸς ἓν καὶ ταὐτὸ ξυνιέναι καλῶς ἐνδιαίτημα, καὶ οἶκον δυσὶ τὸν αὐτὸν ἐν ταὐτῷ καθίστασθαι, τὸ βασιλικὸν παλάτιον· καὶ τὸν μὲν ἀποσώζειν εἰκόνα ψυχῆς, τὴν δὲ σώματος· καὶ τὸν μὲν ἀντὶ μὲν βασιλέως τοῖς πράγμασι γίνεσθαι τοῖς πολιτικοῖς, ἀντὶ δὲ πατρὸς τῷ ταύτης ὀρφανῷ παιδὶ τῷ νέῳ βασιλεῖ·

927 [A. M. 3952, IND, 12] [WP. 3. PALEOL. 3] 928 Iam; qui cum a natura accepisset artificiosam & φύσεως κτησάμενος ευστοχίαν [Ρ. 436] μάλα του quamdam dicendi facultatem, eloquentissimus videbatur audientibus, tum aliis, tum maxime iis quibus principis 697 consistorium et curia constabat. Il. Cum itaque multis libris, aliuibus, nepotibus, el numerosa omnis generis cognatione premeretur undique patriarcha, ad honores alii alios provecti et prædiis ditati ad opulentiam pervenerant. Mox et novas propter eum honoris accessiones excogitavit, quibus patriarchalis apex decoraretur. Eæ antem crant: ne, quantum ad subscriptiones et ad capitis tegmen, majorum institutum retineret, neve iisdem quibus antea calceis uteretur, sed ut rubri illi quidem essent; infulam autem serico aureoque textu haberet ornatam; epistolas vero et decreta coloris hyacinthini litteris consignaret. III. Cui novæ rei speciosam rationem prætendens, ac velut preparationem adbibens, dictitabat, pri lemn id juris attribui debuisse principis urbis Ecclesie, utpote quæ omnibns, quotquot sub sole essent, urbibus magnitudine et imperii nobilitate anterelieret. «Imo vero, aiebat, fundata ab imperatore Cons antino Magno ca urbe, translatisque ad cain cum imperio ipsius Rone honoribus, ctiam ca quæ Romans Ecclesiae concesseral, privilegia simul transierunt et ad istam, ut par est, translata fu e unt. Ea si ab sequentibus episcopis et hujusce pontificie sedis successoribus negle ta sunt, quid istud ad nos ho ierna die? Nec enim oportet legis instar obtinere apud posteros, si quid a majoribus temere peccatum fucrit: sed potius superiora emendari per posteriora, quasi per quosdam rivo*, publicæ utilitatis causa ad fontem recurrentes. Volenti certe cuilibet videre est, ipsa hae tempora, rebus quasi sponte in eum statum deductis, nobiscum pene quodammodo conspirare, ac viam ad ea quæ meditamur facillimam velut sternere. Sin minus, prodeat aliquis doceatque mOS, ecquodnam tempus have duo in unum coalescere viderit, imperium et Ecclesiam: patriarcham antem et imperatricem orbatam conjuge, a quo reipublicæ cura sustineretur, bene in unum atque idem hospitium convenire, camdemque utrique domum codem tempore esse, palatium imperatorium: atque illum quidem animæ instar habere, hanc vero corporis: illum et imperatoris vice in republica fungi, et parentis loco esse orbo illius flio, juniori imperaturi, hanc vero obtemperare, tanquam optimio rectori, ac tanquam ei, qui solus possit imperium haud dubie servare, ut navius guberuator in lumido maris gremio temere Auctuantem. Quod si hæc ita se habent, nec mendacium ullum in oratione:n meam irrepsit, quidui et insignia et aliquam imperatoriæ dignitatis notain usurpas quoquoniodo adπιθανός ἐδόκει τοῖς ἀκούουσι, τοῖς τε ἄλλοις καὶ ὅσοι τὴν βασίλειον συνεκρότουν σύγκλητον και βου μήν. Β. Πολλοίς τοίνυν τὸν πατριάρχην κυκλούμενον υἱέσι καὶ κηδεσταῖς καὶ ἀπογόνοις, καὶ πλήθει συγο γενείας παντοδαπής, τιμαῖς ἄλλαις ἄλλους μετεωρί σπί, καὶ χωρίων ἐπιδόσεσιν εὔπορον καταστήσας τὸν βίον αὐτοῖ;, ξένας ἔπειτα ἐπενόει τιμών παρενθήκες τῇ πατριαρχική δι' αὐτὸν περιωπῇ. Δἱ δὲ ἦσαν, μήτ ἐν ὑπογραφαῖς, μήτ' ἐν καλύπτρα κεφαλής επεσ0 21 τοῖς παλαιοῖς ἐθισμοῖς, μήθ' υποδήμασι τοῖς ὁμοίοις ὅτι κεχρῆσθαι, ἀλλ' ἐρυθροῖς μὲν αὐτοῖς· σηρικοῖς δὲ καὶ χρυσοῖς τὴν καλύπτρα, υφάσματι κεκοσμήτ σθαι· χρώματι δ' αὖ ὑακινθίνω τὰς τῶν ἐπιστολών καὶ ψηφισμάτων εγχαράττειν επισημασίας. Γ'. Καὶ τὸ εὐλογον τῆς αἰτίας προσεπιφέρων τῇ καινοτομίᾳ καὶ προθεραπεύων ἔφασκεν, ὡς ο Πάλας ἐχρῆν κεκυρῶσθαι τουτὶ τὸ δικαίωμα τῇ τῆς βασι λευούσης τῶν πόλεων Εκκλησίς, ἅτε τα τῶν ὁπότες ὑφ᾽ ἥλιον πόλεις εἰσὶν ὑπερεχούσης κατά το μέγεθος καὶ πολιτείας εὐγένειαν. Καὶ πρός γε ἔτι Κωνσταν τίνῳ τῷ μεγάλῳ βασιλεῖ τειχίσαντι ταύτην, καὶ τὸ τῆς Ῥώμης ἀξίωμα μετὰ τῆς βασιλείας ἐνταυθοί μετενηνοχότι, καὶ ὁ τῇ Ἐκκλησίᾳ παρέσχεν ἐκεῖ προνόμια, συνηκολούθησε καὶ ταῦτα καὶ μετηνέχθη προς ταύτην ὡς τὸ εἰκός. Εἰ δὲ τοῖς ἐκεῖθεν ἡμέλητας ἐπισκόποις καὶ διαδόχοις ἐνθάδε τῶν θρόνων τί πρὸς ἔπος ἡμῖν τήμερον; Οὐ γὰρ νόμον τοῖς ἐψιγά νοις εἶναι χρεών, & τοῖς γενεῦσιν ἐκ περιπετείας το νό; πεπλημμέληται, ἀλλὰ διόρθωσιν μάλλον τοί; ἄνω γίνεσθαι κάτωθεν, ώσπερ ρεύματος. Ανατρέ χοντος ἐπ' ἀγαθῷ τοῦ βίου· ἐξεῖναι γε μὴν καὶ οἶς πρός βουλήσεως ἂν συνορᾷν γένηται, καὶ τὸν χρό νον, ὥσπερ ἐκ ταυτομάτου σαφώς εἰς τοῦτο συνε λάσαντα τύχης τὰ πράγματα, μονονουχί συλλαμβά κοντά πως ἡμῖν καὶ μάλα εξοδα προκαθιστώντα της μελέτης ἡμῶν ταυτησὶ τὰ προοίμια. Η φρασάτω τις ἐμοὶ παρελθών, ποῖος χρόνος εἶδεν εἰς ταυτὸ ἀμφι τερα συνενεχθέντα, βασιλείαν με καὶ Ἐκκλησίαν· καὶ πατριάρχην ἅμα καὶ τοῦ τῶν δημοσίων κηδομέ του πραγμάτων βασιλέως χηρεύουσαν βασιλία προς ἂν καὶ ταυτὴ ξυνιέναι καλῶς ἐνδιαίτημα, καὶ οἶκον δυσὶ τὸν αὐτὸν ἐν ταυτῷ καθίστασθαι, τὸ βασιλικόν παλάτιον· καὶ τὸν μὲν ἀποσώζειν εἰκόνα ψυχῆς, την δὲ σώματος· καὶ τὸν μὲν ἀντὶ μὲν βασιλέω; τοῖς πράγματι γίνεσθαι τοῖς πολιτικοῖς, ἀντὶ δὲ πατρίς τῷ ταύτης ὀρφανῷ παιδὶ τῷ νέῳ βασιλεῖ· τὴν δ' ὑπείκειν ὅσα καὶ ἡγεμόνι χρηστῷ καὶ μόνῳ δυνα μένῳ σώζειν τὴν ἀρχὴν ἀσφαλῶ;, (Ρ. 457] ὅτε καὶ κυβερνήτη, καθάπερ βακάδα πλημμελῶς ἐφ' ὑγρείς ταλαντευομένην θαλάττης ἀγκάλαις. Εἰ δὲ ταῦτα τῇδε ἔχει, καὶ οὐδὲν ὑποτρέχει ψεῦδος τὰ εἰρημένα, τί κωλύει καὶ παρασήμοις και τισι τεκμηρίοις βε Variorum notæ. Θρόνους vocal sedem pontifciam scu patriarchalem. Sic infra lib. xv, cap. 5, p. 673

τὴν δ’ ὑπείκειν ὅσα καὶ ἡγεμόνι χρηστῷ καὶ μόνῳ δυναμένῳ σώζειν τὴν ἀρχὴν ἀσφαλῶς, ὅσα καὶ κυβερνήτης, καθάπερ ὁλκάδα πλημμελῶς ἐφ’ ὑγραῖς ταλαντευομένην θαλάττης ἀγκάλαις. εἰ δὲ ταῦτα τῇδε ἔχει καὶ οὐδὲν ὑποτρέχει ψεῦδος τὰ εἰρημένα, τί κωλύει καὶ παρασήμοις καί τισι τεκμηρίοις βασιλικοῖς σκιωδῶς πως κεχρῆσθαι πρὸς τὴν τῶν οὕτως ἀληθῶν βεβαίωσιν; (Δ.) Οὕτω μὲν οὖν εἰρωνικοῖς μᾶλλον ἢ γοητεύουσιν ἄλλως ὑπερχόμενος λόγοις καὶ τὸ παθητικὸν τῆς τοῦ πατριάρχου θωπεύων ψυχῆς ὁ Ἀπόκαυκος τἄλλα μὲν ἀσμένως προσήκασθαι ἐπεπείκει· τὸ δὲ τῶν ἐρυθρῶν πεδίλων νῦν μὲν ἥκιστα διὰ τὸ τῆς καινότητος θράσος· χωροῦντος δ’ ὀψὲ τοῦ χρόνου, διὰ τὸν τῶν δυοῖν ἐθισμὸν, ἐπαγγείλασθαι εὐπαράδεκτόν πως ἔσεσθαι καὶ τὸ τρίτον. τὰ γὰρ ἐκπληκτικὰ τῆς ὑπερηφανίας οὐ τὸ τῆς ὥρας αἰφνίδιον κατασβέσαι δύναται, ῥᾷστα μεντἂν ἐκπυρσεῦσαι μᾶλλον καὶ φθόνον ἐγεῖραι σκληρόν τινα καὶ δυσκαρτέρητον· τοῦ δὲ χρόνου ῥέοντος, ὁμαλῶς πως ἤδη καὶ τὸ τῆς ἐκπλήξεως ἐκείνης δαπανᾶσθαι καὶ μαραίνεσθαι θράσος, ἠρέμα καὶ κατὰ μικρὸν ἐμμελετηθείσης ταῖς τῶν ἐντυγχανόντων ὄψεσι διὰ τὸ συνεχὲς τοῦ συνδιαιτᾶσθαι.

927 [A. M. 3952, IND, 12] [WP. 3. PALEOL. 3] 928 Iam; qui cum a natura accepisset artificiosam & φύσεως κτησάμενος ευστοχίαν [Ρ. 436] μάλα του quamdam dicendi facultatem, eloquentissimus videbatur audientibus, tum aliis, tum maxime iis quibus principis 697 consistorium et curia constabat. Il. Cum itaque multis libris, aliuibus, nepotibus, el numerosa omnis generis cognatione premeretur undique patriarcha, ad honores alii alios provecti et prædiis ditati ad opulentiam pervenerant. Mox et novas propter eum honoris accessiones excogitavit, quibus patriarchalis apex decoraretur. Eæ antem crant: ne, quantum ad subscriptiones et ad capitis tegmen, majorum institutum retineret, neve iisdem quibus antea calceis uteretur, sed ut rubri illi quidem essent; infulam autem serico aureoque textu haberet ornatam; epistolas vero et decreta coloris hyacinthini litteris consignaret. III. Cui novæ rei speciosam rationem prætendens, ac velut preparationem adbibens, dictitabat, pri lemn id juris attribui debuisse principis urbis Ecclesie, utpote quæ omnibns, quotquot sub sole essent, urbibus magnitudine et imperii nobilitate anterelieret. «Imo vero, aiebat, fundata ab imperatore Cons antino Magno ca urbe, translatisque ad cain cum imperio ipsius Rone honoribus, ctiam ca quæ Romans Ecclesiae concesseral, privilegia simul transierunt et ad istam, ut par est, translata fu e unt. Ea si ab sequentibus episcopis et hujusce pontificie sedis successoribus negle ta sunt, quid istud ad nos ho ierna die? Nec enim oportet legis instar obtinere apud posteros, si quid a majoribus temere peccatum fucrit: sed potius superiora emendari per posteriora, quasi per quosdam rivo*, publicæ utilitatis causa ad fontem recurrentes. Volenti certe cuilibet videre est, ipsa hae tempora, rebus quasi sponte in eum statum deductis, nobiscum pene quodammodo conspirare, ac viam ad ea quæ meditamur facillimam velut sternere. Sin minus, prodeat aliquis doceatque mOS, ecquodnam tempus have duo in unum coalescere viderit, imperium et Ecclesiam: patriarcham antem et imperatricem orbatam conjuge, a quo reipublicæ cura sustineretur, bene in unum atque idem hospitium convenire, camdemque utrique domum codem tempore esse, palatium imperatorium: atque illum quidem animæ instar habere, hanc vero corporis: illum et imperatoris vice in republica fungi, et parentis loco esse orbo illius flio, juniori imperaturi, hanc vero obtemperare, tanquam optimio rectori, ac tanquam ei, qui solus possit imperium haud dubie servare, ut navius guberuator in lumido maris gremio temere Auctuantem. Quod si hæc ita se habent, nec mendacium ullum in oratione:n meam irrepsit, quidui et insignia et aliquam imperatoriæ dignitatis notain usurpas quoquoniodo adπιθανός ἐδόκει τοῖς ἀκούουσι, τοῖς τε ἄλλοις καὶ ὅσοι τὴν βασίλειον συνεκρότουν σύγκλητον και βου μήν. Β. Πολλοίς τοίνυν τὸν πατριάρχην κυκλούμενον υἱέσι καὶ κηδεσταῖς καὶ ἀπογόνοις, καὶ πλήθει συγο γενείας παντοδαπής, τιμαῖς ἄλλαις ἄλλους μετεωρί σπί, καὶ χωρίων ἐπιδόσεσιν εὔπορον καταστήσας τὸν βίον αὐτοῖ;, ξένας ἔπειτα ἐπενόει τιμών παρενθήκες τῇ πατριαρχική δι' αὐτὸν περιωπῇ. Δἱ δὲ ἦσαν, μήτ ἐν ὑπογραφαῖς, μήτ' ἐν καλύπτρα κεφαλής επεσ0 21 τοῖς παλαιοῖς ἐθισμοῖς, μήθ' υποδήμασι τοῖς ὁμοίοις ὅτι κεχρῆσθαι, ἀλλ' ἐρυθροῖς μὲν αὐτοῖς· σηρικοῖς δὲ καὶ χρυσοῖς τὴν καλύπτρα, υφάσματι κεκοσμήτ σθαι· χρώματι δ' αὖ ὑακινθίνω τὰς τῶν ἐπιστολών καὶ ψηφισμάτων εγχαράττειν επισημασίας. Γ'. Καὶ τὸ εὐλογον τῆς αἰτίας προσεπιφέρων τῇ καινοτομίᾳ καὶ προθεραπεύων ἔφασκεν, ὡς ο Πάλας ἐχρῆν κεκυρῶσθαι τουτὶ τὸ δικαίωμα τῇ τῆς βασι λευούσης τῶν πόλεων Εκκλησίς, ἅτε τα τῶν ὁπότες ὑφ᾽ ἥλιον πόλεις εἰσὶν ὑπερεχούσης κατά το μέγεθος καὶ πολιτείας εὐγένειαν. Καὶ πρός γε ἔτι Κωνσταν τίνῳ τῷ μεγάλῳ βασιλεῖ τειχίσαντι ταύτην, καὶ τὸ τῆς Ῥώμης ἀξίωμα μετὰ τῆς βασιλείας ἐνταυθοί μετενηνοχότι, καὶ ὁ τῇ Ἐκκλησίᾳ παρέσχεν ἐκεῖ προνόμια, συνηκολούθησε καὶ ταῦτα καὶ μετηνέχθη προς ταύτην ὡς τὸ εἰκός. Εἰ δὲ τοῖς ἐκεῖθεν ἡμέλητας ἐπισκόποις καὶ διαδόχοις ἐνθάδε τῶν θρόνων τί πρὸς ἔπος ἡμῖν τήμερον; Οὐ γὰρ νόμον τοῖς ἐψιγά νοις εἶναι χρεών, & τοῖς γενεῦσιν ἐκ περιπετείας το νό; πεπλημμέληται, ἀλλὰ διόρθωσιν μάλλον τοί; ἄνω γίνεσθαι κάτωθεν, ώσπερ ρεύματος. Ανατρέ χοντος ἐπ' ἀγαθῷ τοῦ βίου· ἐξεῖναι γε μὴν καὶ οἶς πρός βουλήσεως ἂν συνορᾷν γένηται, καὶ τὸν χρό νον, ὥσπερ ἐκ ταυτομάτου σαφώς εἰς τοῦτο συνε λάσαντα τύχης τὰ πράγματα, μονονουχί συλλαμβά κοντά πως ἡμῖν καὶ μάλα εξοδα προκαθιστώντα της μελέτης ἡμῶν ταυτησὶ τὰ προοίμια. Η φρασάτω τις ἐμοὶ παρελθών, ποῖος χρόνος εἶδεν εἰς ταυτὸ ἀμφι τερα συνενεχθέντα, βασιλείαν με καὶ Ἐκκλησίαν· καὶ πατριάρχην ἅμα καὶ τοῦ τῶν δημοσίων κηδομέ του πραγμάτων βασιλέως χηρεύουσαν βασιλία προς ἂν καὶ ταυτὴ ξυνιέναι καλῶς ἐνδιαίτημα, καὶ οἶκον δυσὶ τὸν αὐτὸν ἐν ταυτῷ καθίστασθαι, τὸ βασιλικόν παλάτιον· καὶ τὸν μὲν ἀποσώζειν εἰκόνα ψυχῆς, την δὲ σώματος· καὶ τὸν μὲν ἀντὶ μὲν βασιλέω; τοῖς πράγματι γίνεσθαι τοῖς πολιτικοῖς, ἀντὶ δὲ πατρίς τῷ ταύτης ὀρφανῷ παιδὶ τῷ νέῳ βασιλεῖ· τὴν δ' ὑπείκειν ὅσα καὶ ἡγεμόνι χρηστῷ καὶ μόνῳ δυνα μένῳ σώζειν τὴν ἀρχὴν ἀσφαλῶ;, (Ρ. 457] ὅτε καὶ κυβερνήτη, καθάπερ βακάδα πλημμελῶς ἐφ' ὑγρείς ταλαντευομένην θαλάττης ἀγκάλαις. Εἰ δὲ ταῦτα τῇδε ἔχει, καὶ οὐδὲν ὑποτρέχει ψεῦδος τὰ εἰρημένα, τί κωλύει καὶ παρασήμοις και τισι τεκμηρίοις βε Variorum notæ. Θρόνους vocal sedem pontifciam scu patriarchalem. Sic infra lib. xv, cap. 5, p. 673

PG 148:929τούτου μὲν οὖν ἕνεκα τοῖν δυοῖν ἀρκεσθῆναι καινοτομήμασι μόνοις ἐν τῷ παρόντι, τοῦ τρίτου μετεωρισθέντος ἐς τοὐπιόν· μὴ ἐπιστῆσαι πρότερον ἐθελήσαντα, καὶ γνόντα τὴν τῶν προτέρων ἐνταῦθα διάνοιαν, ἐν τῷ μετρίῳ τοῦ ἤθους ἵστασθαι, καὶ μὴ κινεῖν πατέρων ὅρια· ἀλλ’ ἥττω γενόμενον δόξης, πολλὴν ἐπιφερομένης τὴν ἀωρίαν, ἀγώγιμον εἶναι τοῦ λοιποῦ τοῖς ἐμπαίζειν ἐθέλουσι, μέχρι τοῦ, συμφέροντος ἐξ αὐτῶν ἐναργῶς τῶν πραγμάτων σαφῆ τὸν χρόνον σύμβουλον ἐσχηκότα, συνιέναι μὲν ὡς φείδεσθαι χρόνου καὶ τύχης ἐχρῆν, μὴ δυνηθῆναι δ’ οὖν οὐδὲ μικράν τινα τὴν ἐν δεινοῖς ἀσφάλειαν ἑαυτῷ πορίσασθαι, ἀλλ’ ἐς ἀτεκμάρτους καὶ μάλα παντοδαποὺς κακῶν συνωσθῆναι βυθούς.

929 [4. c. 1363] ΒΥΖΑΝΤΙΝ.Ε HISTORIE LIB. XIV. [:Mr. J. PALEOL. σιλικοῖς σκιωδώς πως κεχρήσθαι πρὸς τὴν τῶν οὕτως umbratum, ad veritatis tank cou@rmationem? ἀληθῶν βεβαίωσιν;» Δ'. Οὕτω μὲν οὖν εἰονικούς μάλλον ἢ γοητεύου σιν άλλω; ὑπερχόμενος λόγοις, καὶ τὸ παθητικὴν τῆς τοῦ πατριάρχου θωπεύων ψυχῆς ὁ Απόκαυκος, τάλλα μὲν ἀσμένως προσήκασθαι ἐπιείκει· τὸ δὲ τῶν ἐρυ θρῶν πεδίλων νῦν μὲν ἥκιστα διὰ τὸ τῆς κοινότητος Θράσος ο χωροῦ τοῦ δ᾽ ὀψὲ τοῦ χρόνου, διὰ τὸν τῶν δυοῖν ἐθισμόν, επαγγείλασθαι εὐπαράδεκτόν πως ἔσεσθαι καὶ τὸ τρίτον. Τὰ γὰρ ἐκπληκτικά τῆς ὑπερηφανίας οὐ τὸ τῆς ὥρας αἰφνίδιον κατασβέσαι δύναται, βάστα μεντἂν ἐκπυρσεῦσαι μᾶλλον καὶ φθόνον ἐγεῖρας σκληρόν τινα καὶ δυσκαρτέρητον: τοῦ δὲ χρόνου βέοντος, ὁμαλῶς πως ἤδη καὶ τὸ τῆς ἐκπλήξεως ἐκείνης δαπανάσθαι καὶ μαραίνεσθαι θράσος, ἡρέμα καὶ κατὰ μικρὴν ἐμμελετηθείσης ταῖς τῶν ἐντυγχανόντων ἔψεσι διὰ τὸ συνεχὲς τοῦ συν διαιτάσθαι. Τούτου μὲν οὖν ἔνεκα τοῖν δυεῖν άρχε σθῆναι καινοτομήμασι μόνοις ἐν τῷ παρόντι, τοῦ τρίτου μετεωρισθέντος ἐς το πιόν· μὴ ἐπιστῆσαι πρότερον ἐθελήσαντα, καὶ γνόντα τὴν τῶν προτέ ρων ἐνταῦθα διάνοιαν, ἐν τῷ μετρίῳ τοῦ ἤθους ἱστασθαι, καὶ μὴ κινεῖν πατέρων ὅρια· ἀλλ' ήττω γενόμενον δόξης, πολλὴν ἐπιφερομένης τὴν ἀωρίαν, ἀγώγιμον εἶναι τοῦ λοιποῦ τοῖς ἐμπαίζειν ἐθέλουσι, μέχρι τοῦ, συμφέροντος ἐξ αὐτῶν ἐνεργῶς τῶν πραγμάτων σαφῆ τὸν χρόνον σύμβουλον ἐσχηκότα, συνιέναι μὲν ὡς φείδεσθαι χρόνου καὶ τύχης ἐχρῆν, μὴ δυνηθῆναι δ' οὖν οὐδὲ μικράν τινα τὴν ἐν δεινοῖς ἀσφάλειαν ἑαυτῷ πορίσασθαι, ἀλλ᾽ ἐς ἀτεκμάρτους καὶ μάλα παντοδαπούς κακῶν συνωσθήναι βυθούς. Γ'. Τὸ γὰρ τῆς ἐπισκοπῆς ἀξίωμα καὶ τὸ ψυχῶν ἄρχειν, του κρατίστου μέρους τῶν ἐν τῷ κόσμῳ συλλήβδην ἁπάντων εἰπεῖν, σφόδρα τον μέγιστον καὶ περιφανές ειδόσι τοῖς τὰς ἀρίστας πάλαι συντάτ τουσι τῶν πολιτειών νομοθέταις καλῶς ἔχειν ἔδοξε, τὸ τῆς ἀνθρωπίνης γνώμης φυλαττομένοις εὐόλισθον καὶ ἐπισφαλές, ὥσπερ δεσμῷ τινι τῷ ταπεινοτέρῳ του σχήματος κολάζειν τῆς τύχης τὸ μέγεθος, ἵνα μὴ τὸ τοῦ θράσους ἀκόλαστον ὥσπερ μέθη τις ἐγγένηται τῳ, καὶ πρὸς τυραννίδος ὑπόθεσιν ἐξοκείλαν μεγάλων ἄρξη τας πολιτικοῖς πράγμασι τῶν κακῶν. (Ρ.458) [ Τεντα τῆς βασιλείας ὄγκον σωμάτων μὲν καὶ δημοσίων ἄρχειν πραγμάτων, ήττονος μέρους ἢ κατ' ἐκεῖνο τελων δὲ καὶ στρατιωτικών θορύβων περιβεβλησίας δύναμιν, καὶ τούτοις τὸ τοῦ μεγέθους ἐκείνου κατὰ τὸ εἰκὸς λειπόμενον ἀντανισοῦν. Δὲ γὰρ ἁπλαί καὶ μονοειδεῖς πολιτείας ῥᾷστα πρὸς ἀτοπίαν ἐκτρέχουσιν, ἐρημίᾳ τοῦ βοηθήσοντος· μιγνύμεναι δέ πως καὶ ἀνακεραννύμεναι μετριώτερον τὸ ἐπικίν δυνον ἔχουσι, θατέρου θάτερον ἐπιῤῥωννύντος καὶ ἀνεγείροντος, ὅταν εἰς κακίας εκτοπίζηται βάραθρον, καὶ τυραννίδος ἐνοχλούντες διασαλεύωσί τινες τὸ λογιζόμενον θόρυβο:. "Οθεν ἐκεῖνο μὲν λύσιν καὶ ἀταξίαν εἰσάγει τὸ μέρος καὶ ἀνατρέπειν δίδωσε ώρεν ἠρέμα τους θεμελίους τῆς εὐταξίας εἰς ἄδαIV. Sic Ap caucus ironinem dictis aggressus ironicis magis quam alioqui fallacibus, et patriar chæ animum, qua moveri poterat, blande afficiens, ut illa quidem alia facile admitteret persuasit; non autem, ut rubros quoque calccos; quos ille negavit se acceptorum in præsenti propter novæ rei insolentiain: al procedente 699 tandem tempore, ubi duabus illis rebus assuetum esset, eliam tertiam facile admissurum se promisit. Quam enim fastus moveret indignationem, cam tantum abesse, at præmatura festinatio posset placare, ut etiam incenderet multo magis, et facillime invidiam acerham et vix tolerabilem conflaret; tempore autem labente, etiam novitatis illius insolentiam leniter jam quodammodo evanescere ac deleri, sensin scilicet et paulatim hominum oculis ex præmedi. tatione et assidua vitæ consuetudine insinuatam. Capropter duobus illis novis privilegiis contentum esse so in præsenti dixit, tertii acceptione in posterum dilara. Nec antequam id faceret animum advertere voluit, cognitoque majorum super ea re instituto, perstare in animi moderatione, constitutosque a Patribus terminos non wovere: sed in tempestiva prorsus gloria velut captivus duci mafuit, atque obnoxius esse in posterum volenti cuilibet illudere; donce, tempore certioris consilii auctore, quid utile esset ex ipsa rerum evidentia eductus, occasione et fortuna moderate uti debuisse se intelligeret; securitatem autem sibi in periculis ne minimam quidem parare posset; sed in cæcos et mul iplices calamitatum Quctus delaberetur. V Episcopalem enim dignitatem et imperium in animas, quæ pars est (ut omnia complectar) Lolias mundi optima, maximum niddam atque illustre esse cum scireut fi legislatores, qui pr. stantissimas quondam respublicas constituerunt; bonum iis esse visum est, humani animi 700 naturæ lubricæ atque infirmiæ consulere, et humiliore habita quasi vinculo quodam coercere ejus conditionis amplit:udinem, ne audacia efrenis alicui tanquam ebrietas accederet, et ad tyrannidem prosecta naguorum malorum causa publicis rebus exsisteret. lege autem potestatis imperium esse il corpora ac civium fortunas volnernut; quæ pars est ignobilior quam illa; at armorum et strepitus militaris robore vallatur, ac per. hac supplet id, quod sibi ad magnitu incm illam deest. Nianirum ea imperia, que simplicia et uniusmodi sunt, facillime ruunt in pejus, quia alieno auxilio destituta sunt: commista autem et invicem contomperata miuus periclitantur, altero alterum corrobur: ate atque erigcute, quoties hac vel illud præceps in vitium fertur et ratione tyrannicis qui - busdam tumultibus emota perturbatur. Itaque illud quidem ad dissolutionem leguin et licentiam vergit, et ordinis boni funtamenta aual scusin ever

Chapter IIICaput III

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

867 (A. m. 6850, INF. 10} NKETRORI GREGORE .: 1. ALFOL. 21 sit:.t, ea ego nec laudaverim mea quidem spente, neque omnino retulerim in eas res, qua: vituperari 650 debent. Ea enim non tam ejus, qui agit, opera esse dixerim, quam temerarium quemdamy fortune impetum, sen faventis, seu omni calamitatumi ke- είρηmere sævientis adversus eos, quos hostili animo invadit. Quemadmodum igitur corona minime do candum illud puto, quod præter sententiam prae clare acciderit, ita nec damnandum illud censeo, quod praeter voluntatem male successerit. X. Postquam itaque ostenderimus, patientia illa voluntaria ac deliberata, et co quod ulcisci cos nollet qui tum molesti erant, factum esse, ut in tanta calamitatum tempestate tantisque fluctibus justus ac caelsiis præmiorum dispensator periculis depulsis tranquillum cum esse juberet; ostendemus utique fusius sne loco, procedente hoc opere, quonam pacto adversissiuna ei omnia posthac acciderint, veritatem historicam retinere cupiens tes, ac persuadere his qui in hanc temporum partem inciderint, ne nos existiment quocunque afecta ductos supra modum dictis exaggerare ea quæ in illo homine vel laude et admiratione digna exstiterunt, vel ab radice contraria pullularunt: sed nobis veritatem, prout se habuit, exponentibus eredant, et uuam quamdam utrinque omnes utilitatein percipiant, consentaneam videntes et congruentem seminibus segetem sequi; et iis qui a bono proposito 647 orsi fuerint, bona evenire; ii, vero, qui nude pejora pugnant inceperint et ab ea parte, qua iujustitia armatur adversus rectum ac veritatem, iis, inquam, adversa omnia accidere. Sed et inde revocanda est oratio nostra. XI. Vix triginta dies cum Cale post adventum suum conimoratus imperator, abennte jam illa æstate autumuoque ineunte, vigentibus vitibus ac vindemiatores clara pene voce advocantibus, venit cum copiis et suis propriis, et ex Servia longe piuribns, ad Serrhas urbem, nullo labore captum iri eam a se sperans, conspirantibus intus fortasse proditoribus non paucis, iis videlicet, qui isti vclicmentius studebant, ficillimumque ingressum missis clam litteris promittebant. Verum Deo illic quoque hujus voluntati evidenter adversante, conatus ille irritus fuit, et inanc impedimentum totus Variorum Hujus Hist. lib. xvi, cap. 1. sect. cit., cap. 5; erct. 7; lib. xvii, capp. 6 et 7; lið, xxt, cap. 6, etc. 71) Cantacuzenus Cralem convenit circiter illud tempus, quo Orionis sidus oritur, hoc est æstate menute, sub exitum mensis Jumi; ut adnotatum supra (hot. 65). idem nunc diebus triginta apud Caradona comauratus ese dicitur: iisque elapsis, y-nisse obsessum Serchas, exeunte æstate, imo autumuo ineunte, et instante jam vindemia. Ita diebus triginta totam æstatem videtur conclusisse noster hic Chronologus. Sed fortasse ad 1.los triginta dies, apud Cralem consumptos, addi etiam debet allnd tempus, quod antequam ad urbcin Serrbas perventum esset, excr.itui cogendo et instruendo, notæ. atque ipsi itineri conficiendo impensum fuerit: ut cum demum castra prope eam ipsam urbem posna sint, cum jam æstas tota eziisset. Cantacuze tus Bisler. lib. c. aitse Ide addit, Cralem cum uxore prosecutum esse usque ad confima imperii Romani: id quod non satis congruit cum rationibus uestris chronologicis. Atque hoc loco etiain Gregoras Serrhas pro Pheris præfert, cujus præfecturam habebat Guido Lusinianus, qui ad Armeniæ reguum capessendum evocatus, cam super dimiserat, uti narrat Camiac. lib. 111, cap. 49. Dugang.

(Ε.) Τὸ γὰρ τῆς ἐπισκοπῆς ἀξίωμα καὶ τὸ ψυχῶν ἄρχειν, τοῦ κρατίστου μέρους τῶν ἐν τῷ κόσμῳ συλλήβδην ἁπάντων εἰπεῖν, σφόδρα τοι μέγιστον καὶ περιφανὲς εἰδόσι τοῖς τὰς ἀρίστας πάλαι συντάττουσι τῶν πολιτειῶν νομοθέταις καλῶς ἔχειν ἔδοξε, τὸ τῆς ἀνθρωπίνης γνώμης φυλαττομένοις εὐόλισθον καὶ ἐπισφαλὲς, ὥσπερ δεσμῷ τινι τῷ ταπεινοτέρῳ τοῦ σχήματος κολάζειν τῆς τύχης τὸ μέγεθος, ἵνα μὴ τὸ τοῦ θράσους ἀκόλαστον ὥσπερ μέθη τις ἐγγένηταί τῳ, καὶ πρὸς τυραννίδος ὑπόθεσιν ἐξοκεῖλαν μεγάλων ἄρξῃ τοῖς πολιτικοῖς πράγμασι τῶν κακῶν. τὸν δὲ τῆς βασιλείας ὄγκον σωμάτων μὲν καὶ δημοσίων ἄρχειν πραγμάτων, ἥττονος μέρους ἢ κατ’ ἐκεῖνο· ὅπλων δὲ καὶ στρατιωτικῶν θορύβων περιβεβλῆσθαι δύναμιν, καὶ τούτοις τὸ τοῦ μεγέθους ἐκείνου κατὰ τὸ εἰκὸς λειπόμενον ἀντανισοῦν. αἱ γὰρ ἁπλαῖ καὶ μονοειδεῖς πολιτεῖαι ῥᾷστα πρὸς ἀτοπίαν ἐκτρέχουσιν, ἐρημίᾳ τοῦ βοηθήσοντος· μιγνύμεναι δέ πως καὶ ἀνακεραννύμεναι μετριώτερον τὸ ἐπικίνδυνον ἔχουσι, θατέρου θάτερον ἐπιῤῥωννύντος καὶ ἀνεγείροντος, ὅταν εἰς κακίας ἐκτοπίζηται βάραθρον, καὶ τυραννίδος ἐνοχλοῦντες διασαλεύωσί τινες τὸ λογιζόμενον θόρυβοι.

929 [4. c. 1363] ΒΥΖΑΝΤΙΝ.Ε HISTORIE LIB. XIV. [:Mr. J. PALEOL. σιλικοῖς σκιωδώς πως κεχρήσθαι πρὸς τὴν τῶν οὕτως umbratum, ad veritatis tank cou@rmationem? ἀληθῶν βεβαίωσιν;» Δ'. Οὕτω μὲν οὖν εἰονικούς μάλλον ἢ γοητεύου σιν άλλω; ὑπερχόμενος λόγοις, καὶ τὸ παθητικὴν τῆς τοῦ πατριάρχου θωπεύων ψυχῆς ὁ Απόκαυκος, τάλλα μὲν ἀσμένως προσήκασθαι ἐπιείκει· τὸ δὲ τῶν ἐρυ θρῶν πεδίλων νῦν μὲν ἥκιστα διὰ τὸ τῆς κοινότητος Θράσος ο χωροῦ τοῦ δ᾽ ὀψὲ τοῦ χρόνου, διὰ τὸν τῶν δυοῖν ἐθισμόν, επαγγείλασθαι εὐπαράδεκτόν πως ἔσεσθαι καὶ τὸ τρίτον. Τὰ γὰρ ἐκπληκτικά τῆς ὑπερηφανίας οὐ τὸ τῆς ὥρας αἰφνίδιον κατασβέσαι δύναται, βάστα μεντἂν ἐκπυρσεῦσαι μᾶλλον καὶ φθόνον ἐγεῖρας σκληρόν τινα καὶ δυσκαρτέρητον: τοῦ δὲ χρόνου βέοντος, ὁμαλῶς πως ἤδη καὶ τὸ τῆς ἐκπλήξεως ἐκείνης δαπανάσθαι καὶ μαραίνεσθαι θράσος, ἡρέμα καὶ κατὰ μικρὴν ἐμμελετηθείσης ταῖς τῶν ἐντυγχανόντων ἔψεσι διὰ τὸ συνεχὲς τοῦ συν διαιτάσθαι. Τούτου μὲν οὖν ἔνεκα τοῖν δυεῖν άρχε σθῆναι καινοτομήμασι μόνοις ἐν τῷ παρόντι, τοῦ τρίτου μετεωρισθέντος ἐς το πιόν· μὴ ἐπιστῆσαι πρότερον ἐθελήσαντα, καὶ γνόντα τὴν τῶν προτέ ρων ἐνταῦθα διάνοιαν, ἐν τῷ μετρίῳ τοῦ ἤθους ἱστασθαι, καὶ μὴ κινεῖν πατέρων ὅρια· ἀλλ' ήττω γενόμενον δόξης, πολλὴν ἐπιφερομένης τὴν ἀωρίαν, ἀγώγιμον εἶναι τοῦ λοιποῦ τοῖς ἐμπαίζειν ἐθέλουσι, μέχρι τοῦ, συμφέροντος ἐξ αὐτῶν ἐνεργῶς τῶν πραγμάτων σαφῆ τὸν χρόνον σύμβουλον ἐσχηκότα, συνιέναι μὲν ὡς φείδεσθαι χρόνου καὶ τύχης ἐχρῆν, μὴ δυνηθῆναι δ' οὖν οὐδὲ μικράν τινα τὴν ἐν δεινοῖς ἀσφάλειαν ἑαυτῷ πορίσασθαι, ἀλλ᾽ ἐς ἀτεκμάρτους καὶ μάλα παντοδαπούς κακῶν συνωσθήναι βυθούς. Γ'. Τὸ γὰρ τῆς ἐπισκοπῆς ἀξίωμα καὶ τὸ ψυχῶν ἄρχειν, του κρατίστου μέρους τῶν ἐν τῷ κόσμῳ συλλήβδην ἁπάντων εἰπεῖν, σφόδρα τον μέγιστον καὶ περιφανές ειδόσι τοῖς τὰς ἀρίστας πάλαι συντάτ τουσι τῶν πολιτειών νομοθέταις καλῶς ἔχειν ἔδοξε, τὸ τῆς ἀνθρωπίνης γνώμης φυλαττομένοις εὐόλισθον καὶ ἐπισφαλές, ὥσπερ δεσμῷ τινι τῷ ταπεινοτέρῳ του σχήματος κολάζειν τῆς τύχης τὸ μέγεθος, ἵνα μὴ τὸ τοῦ θράσους ἀκόλαστον ὥσπερ μέθη τις ἐγγένηται τῳ, καὶ πρὸς τυραννίδος ὑπόθεσιν ἐξοκείλαν μεγάλων ἄρξη τας πολιτικοῖς πράγμασι τῶν κακῶν. (Ρ.458) [ Τεντα τῆς βασιλείας ὄγκον σωμάτων μὲν καὶ δημοσίων ἄρχειν πραγμάτων, ήττονος μέρους ἢ κατ' ἐκεῖνο τελων δὲ καὶ στρατιωτικών θορύβων περιβεβλησίας δύναμιν, καὶ τούτοις τὸ τοῦ μεγέθους ἐκείνου κατὰ τὸ εἰκὸς λειπόμενον ἀντανισοῦν. Δὲ γὰρ ἁπλαί καὶ μονοειδεῖς πολιτείας ῥᾷστα πρὸς ἀτοπίαν ἐκτρέχουσιν, ἐρημίᾳ τοῦ βοηθήσοντος· μιγνύμεναι δέ πως καὶ ἀνακεραννύμεναι μετριώτερον τὸ ἐπικίν δυνον ἔχουσι, θατέρου θάτερον ἐπιῤῥωννύντος καὶ ἀνεγείροντος, ὅταν εἰς κακίας εκτοπίζηται βάραθρον, καὶ τυραννίδος ἐνοχλούντες διασαλεύωσί τινες τὸ λογιζόμενον θόρυβο:. "Οθεν ἐκεῖνο μὲν λύσιν καὶ ἀταξίαν εἰσάγει τὸ μέρος καὶ ἀνατρέπειν δίδωσε ώρεν ἠρέμα τους θεμελίους τῆς εὐταξίας εἰς ἄδαIV. Sic Ap caucus ironinem dictis aggressus ironicis magis quam alioqui fallacibus, et patriar chæ animum, qua moveri poterat, blande afficiens, ut illa quidem alia facile admitteret persuasit; non autem, ut rubros quoque calccos; quos ille negavit se acceptorum in præsenti propter novæ rei insolentiain: al procedente 699 tandem tempore, ubi duabus illis rebus assuetum esset, eliam tertiam facile admissurum se promisit. Quam enim fastus moveret indignationem, cam tantum abesse, at præmatura festinatio posset placare, ut etiam incenderet multo magis, et facillime invidiam acerham et vix tolerabilem conflaret; tempore autem labente, etiam novitatis illius insolentiam leniter jam quodammodo evanescere ac deleri, sensin scilicet et paulatim hominum oculis ex præmedi. tatione et assidua vitæ consuetudine insinuatam. Capropter duobus illis novis privilegiis contentum esse so in præsenti dixit, tertii acceptione in posterum dilara. Nec antequam id faceret animum advertere voluit, cognitoque majorum super ea re instituto, perstare in animi moderatione, constitutosque a Patribus terminos non wovere: sed in tempestiva prorsus gloria velut captivus duci mafuit, atque obnoxius esse in posterum volenti cuilibet illudere; donce, tempore certioris consilii auctore, quid utile esset ex ipsa rerum evidentia eductus, occasione et fortuna moderate uti debuisse se intelligeret; securitatem autem sibi in periculis ne minimam quidem parare posset; sed in cæcos et mul iplices calamitatum Quctus delaberetur. V Episcopalem enim dignitatem et imperium in animas, quæ pars est (ut omnia complectar) Lolias mundi optima, maximum niddam atque illustre esse cum scireut fi legislatores, qui pr. stantissimas quondam respublicas constituerunt; bonum iis esse visum est, humani animi 700 naturæ lubricæ atque infirmiæ consulere, et humiliore habita quasi vinculo quodam coercere ejus conditionis amplit:udinem, ne audacia efrenis alicui tanquam ebrietas accederet, et ad tyrannidem prosecta naguorum malorum causa publicis rebus exsisteret. lege autem potestatis imperium esse il corpora ac civium fortunas volnernut; quæ pars est ignobilior quam illa; at armorum et strepitus militaris robore vallatur, ac per. hac supplet id, quod sibi ad magnitu incm illam deest. Nianirum ea imperia, que simplicia et uniusmodi sunt, facillime ruunt in pejus, quia alieno auxilio destituta sunt: commista autem et invicem contomperata miuus periclitantur, altero alterum corrobur: ate atque erigcute, quoties hac vel illud præceps in vitium fertur et ratione tyrannicis qui - busdam tumultibus emota perturbatur. Itaque illud quidem ad dissolutionem leguin et licentiam vergit, et ordinis boni funtamenta aual scusin ever

ὅθεν ἐκεῖνο μὲν λύσιν καὶ ἀταξίαν εἰσάγει τὸ μέρος καὶ ἀνατρέπειν δίδωσι χώραν ἠρέμα τοὺς θεμελίους τῆς εὐταξίας εἰς ἔδαφος, ἢν μή τις ἐπίσχῃ· τὸ δ’ αὐτοφυᾶ καὶ αὐτογεώργητον ἔχει τὴν χάριν τοῦ κρείττονος καὶ κόσμος τις ἀτεχνῶς ἐναρμόνιος ὅλῳ τῷ βίῳ καθίσταται. (2.) Δέον τοιγαροῦν καὶ πατριάρχην τουτονὶ τοῖς εἰθισμένοις νομίμοις ἐμμένειν, καὶ μὴ σαλεύειν ὅρους σὺν λόγῳ πάλαι κειμένους· ὁ δὲ κακοβουλίᾳ χρώμενος λέληθεν ἅμα ἑαυτῷ καὶ τὰ Ῥωμαίων ἀπολωλεκὼς πράγματα, σφίσιν ἐν βραχεῖ παντοδαπῶν ἐπινεύσας κλύδωνας συμφορῶν. καίτοι εἰ φοβερὸς καὶ περίβλεπτός τις βασιλεῦσιν εἶναι καὶ ἄρχουσιν αὐτῷ πρὸς βουλήσεως ἦν, ἐς τὸν σωτῆρα βλέπειν ἔδει τούτῳ Χριστὸν, καὶ τὴν ἔνδοξον ἀδοξίαν ἐκείνου μιμεῖσθαι, οὗ μάλιστα καὶ τὴν εἰκόνα φέρειν τὸ τῆς ἱερατείας νενόμισται σχῆμα. εἰ γὰρ Ἀλέξανδρος ἐκεῖνος ὁ μέγας, ὁ καθ’ ὅλης μικροῦ τῆς Ἀσίας ἐλάσας, τὸ Διογένους αἰδούμενος ἐμακάριζεν εὐτελὲς καὶ ἀπέριττον, μᾶλλον ἢ τὸν τῆς ἑαυτοῦ βασιλείας ὄγκον καὶ πλοῦτον·

929 [4. c. 1363] ΒΥΖΑΝΤΙΝ.Ε HISTORIE LIB. XIV. [:Mr. J. PALEOL. σιλικοῖς σκιωδώς πως κεχρήσθαι πρὸς τὴν τῶν οὕτως umbratum, ad veritatis tank cou@rmationem? ἀληθῶν βεβαίωσιν;» Δ'. Οὕτω μὲν οὖν εἰονικούς μάλλον ἢ γοητεύου σιν άλλω; ὑπερχόμενος λόγοις, καὶ τὸ παθητικὴν τῆς τοῦ πατριάρχου θωπεύων ψυχῆς ὁ Απόκαυκος, τάλλα μὲν ἀσμένως προσήκασθαι ἐπιείκει· τὸ δὲ τῶν ἐρυ θρῶν πεδίλων νῦν μὲν ἥκιστα διὰ τὸ τῆς κοινότητος Θράσος ο χωροῦ τοῦ δ᾽ ὀψὲ τοῦ χρόνου, διὰ τὸν τῶν δυοῖν ἐθισμόν, επαγγείλασθαι εὐπαράδεκτόν πως ἔσεσθαι καὶ τὸ τρίτον. Τὰ γὰρ ἐκπληκτικά τῆς ὑπερηφανίας οὐ τὸ τῆς ὥρας αἰφνίδιον κατασβέσαι δύναται, βάστα μεντἂν ἐκπυρσεῦσαι μᾶλλον καὶ φθόνον ἐγεῖρας σκληρόν τινα καὶ δυσκαρτέρητον: τοῦ δὲ χρόνου βέοντος, ὁμαλῶς πως ἤδη καὶ τὸ τῆς ἐκπλήξεως ἐκείνης δαπανάσθαι καὶ μαραίνεσθαι θράσος, ἡρέμα καὶ κατὰ μικρὴν ἐμμελετηθείσης ταῖς τῶν ἐντυγχανόντων ἔψεσι διὰ τὸ συνεχὲς τοῦ συν διαιτάσθαι. Τούτου μὲν οὖν ἔνεκα τοῖν δυεῖν άρχε σθῆναι καινοτομήμασι μόνοις ἐν τῷ παρόντι, τοῦ τρίτου μετεωρισθέντος ἐς το πιόν· μὴ ἐπιστῆσαι πρότερον ἐθελήσαντα, καὶ γνόντα τὴν τῶν προτέ ρων ἐνταῦθα διάνοιαν, ἐν τῷ μετρίῳ τοῦ ἤθους ἱστασθαι, καὶ μὴ κινεῖν πατέρων ὅρια· ἀλλ' ήττω γενόμενον δόξης, πολλὴν ἐπιφερομένης τὴν ἀωρίαν, ἀγώγιμον εἶναι τοῦ λοιποῦ τοῖς ἐμπαίζειν ἐθέλουσι, μέχρι τοῦ, συμφέροντος ἐξ αὐτῶν ἐνεργῶς τῶν πραγμάτων σαφῆ τὸν χρόνον σύμβουλον ἐσχηκότα, συνιέναι μὲν ὡς φείδεσθαι χρόνου καὶ τύχης ἐχρῆν, μὴ δυνηθῆναι δ' οὖν οὐδὲ μικράν τινα τὴν ἐν δεινοῖς ἀσφάλειαν ἑαυτῷ πορίσασθαι, ἀλλ᾽ ἐς ἀτεκμάρτους καὶ μάλα παντοδαπούς κακῶν συνωσθήναι βυθούς. Γ'. Τὸ γὰρ τῆς ἐπισκοπῆς ἀξίωμα καὶ τὸ ψυχῶν ἄρχειν, του κρατίστου μέρους τῶν ἐν τῷ κόσμῳ συλλήβδην ἁπάντων εἰπεῖν, σφόδρα τον μέγιστον καὶ περιφανές ειδόσι τοῖς τὰς ἀρίστας πάλαι συντάτ τουσι τῶν πολιτειών νομοθέταις καλῶς ἔχειν ἔδοξε, τὸ τῆς ἀνθρωπίνης γνώμης φυλαττομένοις εὐόλισθον καὶ ἐπισφαλές, ὥσπερ δεσμῷ τινι τῷ ταπεινοτέρῳ του σχήματος κολάζειν τῆς τύχης τὸ μέγεθος, ἵνα μὴ τὸ τοῦ θράσους ἀκόλαστον ὥσπερ μέθη τις ἐγγένηται τῳ, καὶ πρὸς τυραννίδος ὑπόθεσιν ἐξοκείλαν μεγάλων ἄρξη τας πολιτικοῖς πράγμασι τῶν κακῶν. (Ρ.458) [ Τεντα τῆς βασιλείας ὄγκον σωμάτων μὲν καὶ δημοσίων ἄρχειν πραγμάτων, ήττονος μέρους ἢ κατ' ἐκεῖνο τελων δὲ καὶ στρατιωτικών θορύβων περιβεβλησίας δύναμιν, καὶ τούτοις τὸ τοῦ μεγέθους ἐκείνου κατὰ τὸ εἰκὸς λειπόμενον ἀντανισοῦν. Δὲ γὰρ ἁπλαί καὶ μονοειδεῖς πολιτείας ῥᾷστα πρὸς ἀτοπίαν ἐκτρέχουσιν, ἐρημίᾳ τοῦ βοηθήσοντος· μιγνύμεναι δέ πως καὶ ἀνακεραννύμεναι μετριώτερον τὸ ἐπικίν δυνον ἔχουσι, θατέρου θάτερον ἐπιῤῥωννύντος καὶ ἀνεγείροντος, ὅταν εἰς κακίας εκτοπίζηται βάραθρον, καὶ τυραννίδος ἐνοχλούντες διασαλεύωσί τινες τὸ λογιζόμενον θόρυβο:. "Οθεν ἐκεῖνο μὲν λύσιν καὶ ἀταξίαν εἰσάγει τὸ μέρος καὶ ἀνατρέπειν δίδωσε ώρεν ἠρέμα τους θεμελίους τῆς εὐταξίας εἰς ἄδαIV. Sic Ap caucus ironinem dictis aggressus ironicis magis quam alioqui fallacibus, et patriar chæ animum, qua moveri poterat, blande afficiens, ut illa quidem alia facile admitteret persuasit; non autem, ut rubros quoque calccos; quos ille negavit se acceptorum in præsenti propter novæ rei insolentiain: al procedente 699 tandem tempore, ubi duabus illis rebus assuetum esset, eliam tertiam facile admissurum se promisit. Quam enim fastus moveret indignationem, cam tantum abesse, at præmatura festinatio posset placare, ut etiam incenderet multo magis, et facillime invidiam acerham et vix tolerabilem conflaret; tempore autem labente, etiam novitatis illius insolentiam leniter jam quodammodo evanescere ac deleri, sensin scilicet et paulatim hominum oculis ex præmedi. tatione et assidua vitæ consuetudine insinuatam. Capropter duobus illis novis privilegiis contentum esse so in præsenti dixit, tertii acceptione in posterum dilara. Nec antequam id faceret animum advertere voluit, cognitoque majorum super ea re instituto, perstare in animi moderatione, constitutosque a Patribus terminos non wovere: sed in tempestiva prorsus gloria velut captivus duci mafuit, atque obnoxius esse in posterum volenti cuilibet illudere; donce, tempore certioris consilii auctore, quid utile esset ex ipsa rerum evidentia eductus, occasione et fortuna moderate uti debuisse se intelligeret; securitatem autem sibi in periculis ne minimam quidem parare posset; sed in cæcos et mul iplices calamitatum Quctus delaberetur. V Episcopalem enim dignitatem et imperium in animas, quæ pars est (ut omnia complectar) Lolias mundi optima, maximum niddam atque illustre esse cum scireut fi legislatores, qui pr. stantissimas quondam respublicas constituerunt; bonum iis esse visum est, humani animi 700 naturæ lubricæ atque infirmiæ consulere, et humiliore habita quasi vinculo quodam coercere ejus conditionis amplit:udinem, ne audacia efrenis alicui tanquam ebrietas accederet, et ad tyrannidem prosecta naguorum malorum causa publicis rebus exsisteret. lege autem potestatis imperium esse il corpora ac civium fortunas volnernut; quæ pars est ignobilior quam illa; at armorum et strepitus militaris robore vallatur, ac per. hac supplet id, quod sibi ad magnitu incm illam deest. Nianirum ea imperia, que simplicia et uniusmodi sunt, facillime ruunt in pejus, quia alieno auxilio destituta sunt: commista autem et invicem contomperata miuus periclitantur, altero alterum corrobur: ate atque erigcute, quoties hac vel illud præceps in vitium fertur et ratione tyrannicis qui - busdam tumultibus emota perturbatur. Itaque illud quidem ad dissolutionem leguin et licentiam vergit, et ordinis boni funtamenta aual scusin ever

πολλῷ ἂν δήπου ῥᾷον τουτονὶ βασιλεῖς τε καὶ ἄρχοντες ἐμακάριζον, εἰ οὗ τὴν εἰκόνα τέτακται φέρειν, τούτου τὸ ἄτυφον καὶ λιτὸν τῆς διαίτης ἀεὶ διετέλει μιμούμενος. ἀλλὰ μὴν πρὸς ἐναντίους ὁπώσποτε περιτρέψας κανόνας τὴν εὐσχήμονα καὶ βελτίστην κατάστασιν τῆς αὐτονομίας ἐκείνης, οὗ μὲν τυχεῖν ἐπεθύμει, περιφανῶς ἐκπέπτωκεν· οὗ δ’ εἶχε, περιφανέστερον ὁμοῦ καὶ αὐτοῦ συνεκπέπτωκεν, ἀντὶ μὲν δεσπότου καὶ πατρὸς ἑαυτὸν προφανῶς καταστήσας ἀνδράποδον· ἀντὶ δὲ περιβλέπτου δόξης, ἀδοξίας κληροῦχον λαμπρᾶς. οὕτω μακρὰν ἐπισύρεται πανταχοῦ τὴν ἀωρίαν τὸ ἄγαν φιλοτιμεῖσθαι, καὶ πρὸς ὕπαιθρον παρεξάγει μανίαν ἡ τῆς ἐξουσίας αὐθάδεια. (Ζ.) Τούτου μὲν δὴ οὖν οὕτω ῥᾷστα τὴν γνώμην ἐξανδραποδισάμενος ὁ Ἀπόκαυκος ἐπὶ τὸν Γαβαλᾶν Ἰωάννην λοιπὸν προσῆγε τὰς μηχανὰς καὶ τὰς ἑλεπόλεις τῶν δόλων· καὶ εἰς γυναῖκα τὴν θυγατέρα κατεγγυᾶσθαι μετεωρίσας ὅρκοις ἠνάγκασε τὰ βεβουλευμένα κυροῦν καὶ πιστοῦσθαι τοῦτον, εἰ τοῖς αὐτοῦ καθάπαξ βουλήμασιν ἕπεσθαι βούλοιτο.

929 [4. c. 1363] ΒΥΖΑΝΤΙΝ.Ε HISTORIE LIB. XIV. [:Mr. J. PALEOL. σιλικοῖς σκιωδώς πως κεχρήσθαι πρὸς τὴν τῶν οὕτως umbratum, ad veritatis tank cou@rmationem? ἀληθῶν βεβαίωσιν;» Δ'. Οὕτω μὲν οὖν εἰονικούς μάλλον ἢ γοητεύου σιν άλλω; ὑπερχόμενος λόγοις, καὶ τὸ παθητικὴν τῆς τοῦ πατριάρχου θωπεύων ψυχῆς ὁ Απόκαυκος, τάλλα μὲν ἀσμένως προσήκασθαι ἐπιείκει· τὸ δὲ τῶν ἐρυ θρῶν πεδίλων νῦν μὲν ἥκιστα διὰ τὸ τῆς κοινότητος Θράσος ο χωροῦ τοῦ δ᾽ ὀψὲ τοῦ χρόνου, διὰ τὸν τῶν δυοῖν ἐθισμόν, επαγγείλασθαι εὐπαράδεκτόν πως ἔσεσθαι καὶ τὸ τρίτον. Τὰ γὰρ ἐκπληκτικά τῆς ὑπερηφανίας οὐ τὸ τῆς ὥρας αἰφνίδιον κατασβέσαι δύναται, βάστα μεντἂν ἐκπυρσεῦσαι μᾶλλον καὶ φθόνον ἐγεῖρας σκληρόν τινα καὶ δυσκαρτέρητον: τοῦ δὲ χρόνου βέοντος, ὁμαλῶς πως ἤδη καὶ τὸ τῆς ἐκπλήξεως ἐκείνης δαπανάσθαι καὶ μαραίνεσθαι θράσος, ἡρέμα καὶ κατὰ μικρὴν ἐμμελετηθείσης ταῖς τῶν ἐντυγχανόντων ἔψεσι διὰ τὸ συνεχὲς τοῦ συν διαιτάσθαι. Τούτου μὲν οὖν ἔνεκα τοῖν δυεῖν άρχε σθῆναι καινοτομήμασι μόνοις ἐν τῷ παρόντι, τοῦ τρίτου μετεωρισθέντος ἐς το πιόν· μὴ ἐπιστῆσαι πρότερον ἐθελήσαντα, καὶ γνόντα τὴν τῶν προτέ ρων ἐνταῦθα διάνοιαν, ἐν τῷ μετρίῳ τοῦ ἤθους ἱστασθαι, καὶ μὴ κινεῖν πατέρων ὅρια· ἀλλ' ήττω γενόμενον δόξης, πολλὴν ἐπιφερομένης τὴν ἀωρίαν, ἀγώγιμον εἶναι τοῦ λοιποῦ τοῖς ἐμπαίζειν ἐθέλουσι, μέχρι τοῦ, συμφέροντος ἐξ αὐτῶν ἐνεργῶς τῶν πραγμάτων σαφῆ τὸν χρόνον σύμβουλον ἐσχηκότα, συνιέναι μὲν ὡς φείδεσθαι χρόνου καὶ τύχης ἐχρῆν, μὴ δυνηθῆναι δ' οὖν οὐδὲ μικράν τινα τὴν ἐν δεινοῖς ἀσφάλειαν ἑαυτῷ πορίσασθαι, ἀλλ᾽ ἐς ἀτεκμάρτους καὶ μάλα παντοδαπούς κακῶν συνωσθήναι βυθούς. Γ'. Τὸ γὰρ τῆς ἐπισκοπῆς ἀξίωμα καὶ τὸ ψυχῶν ἄρχειν, του κρατίστου μέρους τῶν ἐν τῷ κόσμῳ συλλήβδην ἁπάντων εἰπεῖν, σφόδρα τον μέγιστον καὶ περιφανές ειδόσι τοῖς τὰς ἀρίστας πάλαι συντάτ τουσι τῶν πολιτειών νομοθέταις καλῶς ἔχειν ἔδοξε, τὸ τῆς ἀνθρωπίνης γνώμης φυλαττομένοις εὐόλισθον καὶ ἐπισφαλές, ὥσπερ δεσμῷ τινι τῷ ταπεινοτέρῳ του σχήματος κολάζειν τῆς τύχης τὸ μέγεθος, ἵνα μὴ τὸ τοῦ θράσους ἀκόλαστον ὥσπερ μέθη τις ἐγγένηται τῳ, καὶ πρὸς τυραννίδος ὑπόθεσιν ἐξοκείλαν μεγάλων ἄρξη τας πολιτικοῖς πράγμασι τῶν κακῶν. (Ρ.458) [ Τεντα τῆς βασιλείας ὄγκον σωμάτων μὲν καὶ δημοσίων ἄρχειν πραγμάτων, ήττονος μέρους ἢ κατ' ἐκεῖνο τελων δὲ καὶ στρατιωτικών θορύβων περιβεβλησίας δύναμιν, καὶ τούτοις τὸ τοῦ μεγέθους ἐκείνου κατὰ τὸ εἰκὸς λειπόμενον ἀντανισοῦν. Δὲ γὰρ ἁπλαί καὶ μονοειδεῖς πολιτείας ῥᾷστα πρὸς ἀτοπίαν ἐκτρέχουσιν, ἐρημίᾳ τοῦ βοηθήσοντος· μιγνύμεναι δέ πως καὶ ἀνακεραννύμεναι μετριώτερον τὸ ἐπικίν δυνον ἔχουσι, θατέρου θάτερον ἐπιῤῥωννύντος καὶ ἀνεγείροντος, ὅταν εἰς κακίας εκτοπίζηται βάραθρον, καὶ τυραννίδος ἐνοχλούντες διασαλεύωσί τινες τὸ λογιζόμενον θόρυβο:. "Οθεν ἐκεῖνο μὲν λύσιν καὶ ἀταξίαν εἰσάγει τὸ μέρος καὶ ἀνατρέπειν δίδωσε ώρεν ἠρέμα τους θεμελίους τῆς εὐταξίας εἰς ἄδαIV. Sic Ap caucus ironinem dictis aggressus ironicis magis quam alioqui fallacibus, et patriar chæ animum, qua moveri poterat, blande afficiens, ut illa quidem alia facile admitteret persuasit; non autem, ut rubros quoque calccos; quos ille negavit se acceptorum in præsenti propter novæ rei insolentiain: al procedente 699 tandem tempore, ubi duabus illis rebus assuetum esset, eliam tertiam facile admissurum se promisit. Quam enim fastus moveret indignationem, cam tantum abesse, at præmatura festinatio posset placare, ut etiam incenderet multo magis, et facillime invidiam acerham et vix tolerabilem conflaret; tempore autem labente, etiam novitatis illius insolentiam leniter jam quodammodo evanescere ac deleri, sensin scilicet et paulatim hominum oculis ex præmedi. tatione et assidua vitæ consuetudine insinuatam. Capropter duobus illis novis privilegiis contentum esse so in præsenti dixit, tertii acceptione in posterum dilara. Nec antequam id faceret animum advertere voluit, cognitoque majorum super ea re instituto, perstare in animi moderatione, constitutosque a Patribus terminos non wovere: sed in tempestiva prorsus gloria velut captivus duci mafuit, atque obnoxius esse in posterum volenti cuilibet illudere; donce, tempore certioris consilii auctore, quid utile esset ex ipsa rerum evidentia eductus, occasione et fortuna moderate uti debuisse se intelligeret; securitatem autem sibi in periculis ne minimam quidem parare posset; sed in cæcos et mul iplices calamitatum Quctus delaberetur. V Episcopalem enim dignitatem et imperium in animas, quæ pars est (ut omnia complectar) Lolias mundi optima, maximum niddam atque illustre esse cum scireut fi legislatores, qui pr. stantissimas quondam respublicas constituerunt; bonum iis esse visum est, humani animi 700 naturæ lubricæ atque infirmiæ consulere, et humiliore habita quasi vinculo quodam coercere ejus conditionis amplit:udinem, ne audacia efrenis alicui tanquam ebrietas accederet, et ad tyrannidem prosecta naguorum malorum causa publicis rebus exsisteret. lege autem potestatis imperium esse il corpora ac civium fortunas volnernut; quæ pars est ignobilior quam illa; at armorum et strepitus militaris robore vallatur, ac per. hac supplet id, quod sibi ad magnitu incm illam deest. Nianirum ea imperia, que simplicia et uniusmodi sunt, facillime ruunt in pejus, quia alieno auxilio destituta sunt: commista autem et invicem contomperata miuus periclitantur, altero alterum corrobur: ate atque erigcute, quoties hac vel illud præceps in vitium fertur et ratione tyrannicis qui - busdam tumultibus emota perturbatur. Itaque illud quidem ad dissolutionem leguin et licentiam vergit, et ordinis boni funtamenta aual scusin ever

PG 148:931τὰ δὲ ἦν, ὁπόσοι τῶν εὐγενῶν καὶ περιβλέπτων τὴν δόξαν τὸ τῆς συγκλήτου πληροῦσι βῆμα, πάντας ἕνα παρ’ ἕνα δεσμοῖς καὶ φρουραῖς ἐγκλείειν, ἄλλους ἄλλαις αἰτίαις καθυποβάλλοντα ἐξ αὐτοσχεδίου τὸν πιθανώτερον τρόπον. (Η.) Τούτων δ’ οὕτω ῥυέντων, καὶ τὴν τῶν δημοσίων αὐτῷ μὲν διοίκησιν εὐθὺς ἐγχειρίζει πραγμάτων· αὐτὸς δ’ ἄρας ἐκ Βυζαντίου σύν γε πατριάρχῃ καὶ τῷ βασιλεῖ Παλαιολόγῳ τάχιστα ἐχώρει πρὸς Πείρινθον, πρόφασιν μὲν ὡς ἐπὶ Καντακουζηνὸν ἐκστρατεύων τὸν βασιλέα· τῇ δ’ ἀληθείᾳ δυοῖν πραγματευόμενος θάτερον, ἢ τῷ τῶν Ἐπιβατῶν, εἰ δυνηθείη, συγκλείσας φρουρίῳ βίᾳ τῷ βασιλεῖ τὴν θυγατέρα δοῦναι γάμου ξυναλλαγαῖς, ἢ τόν γε δεύτερον ἐλαύνοντι πλοῦν τῷ βασιλεῖ Καντακουζηνῷ δι’ αὐτῶν ποτε σπείσασθαι, Λέσβον καὶ Χίον ἀλλαξαμένων σφῶν ἐς διηνεκῆ τινα κλῆρον. (Θ.) Ταῦθ’ ὁρῶσι μακρὰν τοῖς συνετωτέροις ἔκπληξιν ἐνεποίει, καὶ ἀσυλλόγιστον ἐδόκει τὸ πρᾶγμα, πῶς τῷ μανιώδει τῆς γνώμης ἡ Ἄννα προδεδωκυῖα τὴν τῶν πραγμάτων ἡγεμονίαν πάντων ἀπείπατο, τυφλωθεῖσα καθάπαξ ὑπὸ ζηλοτυπίας καὶ μηδενὸς τῶν πραττομένων αἰσθάνεσθαι θέλουσα·

[A. 11. 6852, 180. 12] [imp. 1. Palæol.. 3] 992 tere, nisi aliquis inhibeat: hoc vero nativum οι Αφος, ἢν μή τις ἐπίσχῃ τὴ δ' αὐτορυν καὶ αὐτο suapte excultum quemdam habet gratiæ excellentioris florem, ac toti mundo ornamentum exsistit omnino aptuin et congruens. VI. Cum itaque et hunc patriarcham oporteret intra veteris instituti lines manere, ac non terminos pridem bene constitutos revellere; tamen quia mualo consilio usus est, insciens et se et Romanum imperium simul perdidit, multiplicium calamitatum Quctibus brevi tempore superinductis. Atqui si metui 701 et suspici se ab imperatoribus et principibus volebat, debebat ad Servatore:p Christum respicere, et illius gloriosam obscuritatem imitari; praesertim cum ejus imaginem credatur dignitas pontificia exhibere. Si enim Alexander ille Magnus, qui per totum fere Asian perrupit, venerabatur ac magis fortunatum prædicabat tenue illud et nulla re superfluens vivendi genus, quo utebatur Diogenes, quam in:perii sui fastum atque opulentiam: multo potiori jure felicem istum imperat:res et principes prædicavissent, si cujus imago erat constitutus, illius in vitæ institutione modestiam et frugalitatem constanter et perpctuo esset imitatus. Verum enimvero, cum illam lunestam et optime constitutam auctoritatem ad contrarias regulas nescio quomodo detorsisset, eo aperte excidit, quod assequi concupiscebat. Imo etiam eo quod habebat excidit apertins: qui cum dominus et pater foret, mancipium ipse se plam fecit, et pro conspicua gloria insignem lucratus est ignominiam. Tantum ubique post se infelicitatis trahit nimia gloriæ cupiditas: ita in apertum furorein insolens potentia evadit. VII. Ejus igitur voluntate facillime sibi mancipata, Apocaucus ad Joannem Gabalam deinde dolos omnes, omnes fraudum machinas convertit; atque ci filiam › tam desponsurum se promittit. Tumi ea exspectatione suspensum jurejurando cogit deliberata confirmare et sancire, si voluntati suæ omnino obsequi velit. Id autem erat, ut eos, qui nobilitate et fortune splendore 702 conspicui curiæ subcllia implerent, singulatim omnes conjiceret in vincula, et in custodias daret, alios alis criminibus accusatos ex tempore confictis, prout futurum esset probabilius. VIII. Quæ cum ita processissent, publicarum etiam rerum administrationem ei statim tradit. Ipso autem profectus Byzantio cum patriarcha et imperalore Paleologo Perinthum quam celerrime colltendit; specie quidem ut exercitum in expeditionem adversus Cantacuzenuin educeret; re autem vera duorum alterum conaturus, aut in Epibatarum, si posset, castello includere imperatorem, cique per vim filiam suam nuptum dare, aut saltem cum imperatore Cantacuzeno per hos tandem aliquando sic transigere, ut facta permintatione γεώργο τον ἔχει τὴν χάριν τοῦ κρείττονος καὶ κι σμος τις ἀτεχνῶς ἐναρμόνιος ἔλῳ τῷ βίῳ καθίστα ται Γ'. Δέον τοιγαροῦν καὶ πατριάρχην τουτονὶ τοῖς ειθισμένοι; νομίμοις ἐμμένειν, καὶ μὴ σαλεύειν ὅρους σὺν λόγῳ πάλαι κειμένους, ὁ δὲ κακοβουλία χρώμενος λέληθεν ἅμα ἑαυτῷ καὶ τὰ Ῥωμαίων ἀπολωλεκώς πράγματα, σφίσιν ἐν βραχεῖ πανδιδα τῶν ἐπινεύσας κλύδωνας συμφορῶν. Καίτοι εἰ φο βερὸς καὶ περίβλεπτος τις βασιλεῦσιν εἶναι καὶ ἄρχουσιν αὐτῷ πρὸς βουλήσεως ἦν. ἐς τὸν Σωτῆρα βλέπειν ἔδει τούτῳ Χριστὸν, καὶ τὴν ἔνδοξον ἀδο ξίαν ἐκείνου μιμείσθαι, οὗ μάλιστα καὶ τὴν εἰκόνα φέρειν τὸ τῆς ἱερατείας νενόμισται σχήμα. Εἰ γὰρ Αλέξανδρος ἐκεῖνος ὁ μέγας, ὁ καθ' ὅλης μικροῦ της Ασίας ἐλάτας, τὸ Διογένους αἰδούμενος ἐμακάριζεν εὐτελὲς καὶ ἀπέριττον, μᾶλλον ἢ τὸν τῆς ἑαυτοῦ βασιλείας ὄγκον καὶ πλοῦτον· πολλῷ ἂν δήπου έρον τουτονὶ βασιλεῖς τε καὶ ἄρχοντες εμακάριζον, εἰ οὗ τὴν εἰκόνα τέτακται φέρειν, τούτου τ άτυφον καὶ λιτὸν τῆς διαίτης ἀεὶ διετέλει μιμούμε νος. ᾿Αλλὰ μὴν πρὸς ἐναντίους υπώποτε περιτρέ μας κανόνας τὴν εὐσχήμονα καὶ βελτίστην κατάστασιν τῆς αὐτονομίας ἐκείνης, οὗ μὲν τυχεῖν ἐπιθύμει, περιφανῶς ἐκπέπτωκεν· οὗ δ' εἶχε, περιφανέστερον ὁμοῦ καὶ αὐτοῦ συνεκπέπτωκεν, ἀντὶ μὲν δεσπότου και πατρὸς ἑαυτὸν προφανώς καταστήσας ἀνδράποδον· ἀντὶ δὲ περιβλέπτου δόξης, ἀδοξίας κληρούχον λαμπράς. Οὕτω μακρὰν ἐπισύρεται παν ταχοῦ τὴν ἀωρίαν τὸ ἄγαν φιλοτιμεῖσθαι, καὶ πρὸ; ύπαιθρον παρεξάγει μανίαν ἡ τῆς ἐξουσίας αἰθε ξεια. Ζ'. Τούτου μὲν δὴ οὖν οὕτω βαστα την γνώμην εξανδραποδισάμενος ὁ ᾿Απόκαυκος ἐπὶ τὸν Γαβαλίν Ἰωάννην λοιπὸν προσῆγε τὰς μηχανὰς καὶ τὰς ἐλεπό λεις τῶν δόλων· [P. 459] καὶ εἰς γυναίκα τὴν θυγατέρα κατεγγυάσθαι μετεωρίσας ὅρκοις ἠνάγκασε τὰ με βουλευμένα κυροῦν καὶ πιστεῦσθαι τοῦτον, εἰ τοῖς αὐτοῦ καθάπαξ βουλήμασιν ἕπεσθαι βούλοιτο. Τι δὲ ἦν, ὁπίσοι τῶν εὐγενῶν καὶ περιβλέπτων τὴν δύο ξαν τὸ τῆς συγκλήτου πληροῦσι βῆμα, πάντας ἕνα παρ' ένα δεσμοῖς καὶ φρουραίς εγκλείειν, ἄλλους ἄλλαι; αἰτίαις καθυποβάλλοντα ἐξ αὐτοσχεδίου τὸν πιθανώτερον τρόπον. [1'. Τούτων δ' οὕτω γυέντων, καὶ τὴν τῶν δημι σίων αὐτῷ μὲν διοίκησιν εὐθὺς ἐγχειρίζει πραγμά των· αὐτὸς δ' ἄρας ἐκ Βυζαντίου σύν γε πατριάρχη καὶ τῷ βασιλεῖ Παλαιολόγων, τάχιστα εχώρει πρὸς Πείρινθον, πρόφασιν μὲν ὡς ἐπὶ Καντακουζηνών ἐκστρατεύων τὸν βασιλέα· τῇ δ' ἀληθείᾳ διεῖν πραγματευόμενος θάτερον, ἢ τῷ τῶν Ἐπιβατῶν, εἰ δυνηθείη, συγκλείσας φρουρίῳ βίᾳ τῷ βασιλεῖ τήν Ουγατέρα δοῦναι γάμου ξυναλλαγαίς, ή τών γε δεύτερον ἐλαύνοντι πλοῦν τῷ βασιλεῖ Καντακουζ νῷ δι' αὐτῶν ποτέ σπείσασθαι, Λέσβον καὶ Χίον Variorum uola. De hoc consilio Apocauchi silet, ni fallor, Cantacuzenus. Ducasa.

PG 148:934ἀλλὰ καθάπερ ἔξω στηλῶν Ἡρακλείων τῆς τοσαύτης ἀπωλείας καθισταμένης, οὕτω διακειμένη. ἦν γὰρ ἐν ἐλπίσι τοῦ ἔρωτος πείθοντος σα βίον τοὐντεῦθεν ἄλυπον ἕξειν, καὶ φροντίδος ἁπάσης τὸ παράπαν ἀπηλλαγμένον. ψυχὴ γὰρ ἀπαιδαγώγητον ἄγουσα βίον, καὶ ὄψιν οὐ μάλα κολάζειν προμελετήσασα, ἔλαθε πολλάκις αἰχμάλωτος ἀπαχθεῖσα, καθάπερ λάφυρον ἀπροόπτως ἑαυτὴν εἰς ἄχαλκον ἐμβαλοῦσα πόλεμον λογισμῶν ἀφανείᾳ κεκαλυμμένων, καὶ πρὶν καλῶς τῆς πολεμίας ἐφόδου τὸ βίαιον αἰσθέσθαι, ᾤχετο θελγούσης λαβοῦσα πυρκαί̈ας ὑπομνήματα. δ. Ἐγὼ δ’ ἐνταυθοῖ κἀκείνου μεμνήσομαι, χρόνον μὲν τὸν αὐτὸν συνενεχθέντος, σαφηνείας δ’ εἵνεκα μείζονος ἄνωθέν ποθεν ἦρχθαι ὀφείλοντος. ἔαρος γὰρ ἐπιστάντος ἤδη, τὰς οἰκείας ὁ βασιλεὺς δυνάμεις συναγαγὼν ἀπῄει πρὸς τοὺς ἐπέκεινα Ῥοδόπης τοῦ ὄρους αὐλῶνας καὶ τὰ ἐκεῖσε πρὸς ἀποχρῶσαν νομὴν ἀναπεπταμένα πεδία. προσάγων δὲ καὶ πεῖράν τινα ταῖς ἐκεῖ πόλεσιν εἷλε καθ’ ὁμολογίαν πόλεις δύο, τήν τε Κομοτηνὴν καὶ τὴν Γρατιανοῦ καλουμένας. (Β.) Ἔνθα δὴ καὶ τὸ πρὸς Μομιτίλου γέγονεν ἐκεῖνο σύμπτωμα·

PG 148:936ὃς διφυής τις γενόμενος ἐξ ἀφανῶν γονέων ἐν μεθορίοις Πατριβαλῶν καὶ Μυσῶν λῃστρικὸν ἐκ μειρακίου καθ’ ἑταιρείαν ἡλικιώτιδα βίον ἄγειν προσῄρηται, ἔνεδρά τε δὴ καὶ λόχους κατασκευαζόμενος αἰφνίδιον ἐπέφερε τοῖς παριοῦσι τὸν ὄλεθρον. τριακοντούτης δ’ ἄρτι γενόμενος ἐς τὸ ἀνθρωπικώτερον ἐκ τοῦ θηριώδους ἐκείνου τὸν βίον ἀλλάξασθαι ἔγνωκε. καὶ δὴ προσεληλυθὼς ἑνί τινι τῶν ἐνδόξων Ῥωμαίων μισθοῦ διακονεῖσθαι τέταχεν ἑαυτόν. ἔπειτ’ ὀλίγου ῥέοντος χρόνου, τὴν δουλείαν τε ἀπείπατο ταύτην καὶ ἐς τὰ πρότερα τῆς λῃστείας ἐπαλινδρόμησεν ἤθη, καὶ πολλὴν ἠρέμα καὶ κατὰ μικρὸν προσεταιρισάμενος χεῖρα ἔμπρακτον ἐδείκνυ τὸ τῆς ψυχῆς δραστήριον, νῦν μὲν ταῖς ἄκραις τῶν Μυσῶν ἐμπίπτων ὥσπερ κεραυνὸς ἐκ τοῦ αἰφνιδίου, νῦν δὲ ταῖς τοῦ Καντακουζηνοῦ προσβάλλων κρύφα δυνάμεσι, νῦν δὲ τὰς τῶν Βυζαντίων ληϊζόμενος ἐξ ἐφόδου χώρας. (Γ.) Δείσας δ’ ὅμως, μὴ συνελθόντες οἱ πρὸς αὐτοῦ κακούμενοι κακῶς κακὸν γειτόνημα διαφθείρωσι, προσελάσας, σύμμαχος ὑπόσπονδος καὶ δοῦλος ἐθελοντὴς εἵλετο λέγεσθαί τε καὶ εἶναι Καντακουζηνοῦ τοῦ βασιλέως·

πλὴν οὐχ ὥστε καὶ συνεῖναι, καὶ ὅπη πορεύεσθαι βούλοιτο ἕπεσθαι· ἀλλ’ αὐτονομίᾳ χρώμενον κρύφα κατὰ τὴν συμφυᾶ συνήθειαν τοῖς ἐκείνου προσβάλλειν ἐχθροῖς, ἐπὶ κέρδεσιν ἑαυτοῦ τε καὶ ὅσοι ξύν γε αὐτῷ μισθοῦ λῃστρικοῦ στρατεύεσθαι εἵλοντο. (Δ.) Ἐπεί γε μὴν τοῦ χρόνου χωροῦντος ὅσοι τῶν πενήτων αἱμοχαρεῖς καὶ αὐθάδεις ὄντες ἐτύγχανον, ὀλίγοι κατὰ πολλοὺς καὶ πολλοὶ κατ’ ὀλίγους ἀθροιζόμενοι, κατὰ συμφωνίαν αὐτῷ προσεῤῥύησαν ἔκ τε Τριβαλλῶν καὶ Μυσῶν, καὶ ὅσοι μιξοβάρβαρον ἐπὶ τούτοις ἤνυον δίαιταν, ὡς ἐπέκεινά που τῶν δισχιλίων ἐπιλέκτων ἱππέων εἶναι, οἳ θυμοῦ πνέοντες πάντες ἀρεϊκοῦ τὴν σφῶν αὐτῶν μᾶλλον ψυχὴν ἢ τοῦτον καταπροέσθαι διϊσχυρίζοντο· ὡς ἀποχρῆναι λοιπὸν καὶ πρὸς ἀντίπαλον ἤδη καθίστασθαι μοῖραν, ᾧ ἂν βούλοιτο μέρει τῆς ἐμφυλίου Ῥωμαίων μάχης· σύμβολα τῆς δεσποτικῆς ἀξίας οἱ Βυζάντιοι πέμπουσιν αὐτῷ, καὶ λάθρα κατὰ τοῦ βασιλέως ὁπλίζουσι Καντακουζηνοῦ. ἐκεῖθεν οὖν καιροφυλακῶν ὁ Μομιτίλας ἀεὶ διετέλει, καὶ τὴν ἐπίθεσιν ἐν μυχοῖς τῆς καρδίας ἐκυοφόρει, καὶ ἀνεκύκλει τοῖς λογισμοῖς.

(Ε.) Ἄρτι δ’ ἐν ἀκμῇ τῆς ἠρινῆς καθισταμένης ὥρας, ὅτε τὸ ποικίλον τῆς χλόης τὰς πεδιάδας κοσμεῖ, καὶ τῶν τέως ἀναβιούντων δένδρων οἱ πλόκαμοι μετὰ τῶν ἀνθέων τὰς τῶν ἀνθρώπων ὄψεις ἐφέλκονται, νέαν χαριζόμενοι τέρψιν καὶ ἡδονὴν τῇ ψυχῇ, καὶ ἅμα χιλὸν ἡ γῆ προσηνῆ καὶ νομὴν αὐτοφυᾶ τοῖς ἀλόγοις ζώοις, ἔδοξε καὶ τῷ βασιλεῖ Καντακουζηνῷ περὶ Μοσινούπολιν, ἐξιόντι Κομοτηνῶν τῆς πολίχνης, πήξασθαι τὸ στρατόπεδον, κἀνταῦθα περὶ τῶν πρακτέων βουλεύσασθαι, τά τε ἄλλα καὶ ὅπως ἀπαντῆσαι χρεὼν τοῖς Ἀποκαύκου καινοτέροις βουλεύμασι καὶ ταῖς ἐκστρατείαις. (2.) Δένδρῳ γε μὴν ἐντυχεῖν ἐνταυθοῖ που συνέβη, κλάδους ἔχοντι μάλα εὐμήκεις, καὶ δίκην φάναι ὀρόφου βαθεῖαν μὲν τῇ γῇ τὴν σκιὰν ἐμπαρεχομένους, ἐμποδὼν δέ πως καὶ ταῖς ὑπερβολαῖς τοῦ ἡλίου καθισταμένους, καὶ ἀφαιρουμένους τὸ κάειν αὐτόν. ὑπὸ δὲ τῷ δένδρῳ πηγή τις ἀνέβλυζε, χορόν τινα ποιουμένη τῷ ὕδατι, οὕτω μέντοι διαυγὴς, ὡς καὶ τὸ τοῦ δένδρου κάλλος πως ἀποματτομένην αὐτὴν καθ’ αὑτὴν τὴν ὑπογραφὴν, καὶ δύο μιᾶς τινος ῥίζης δοκεῖν εἶναι φύεσθαι δένδρα· τὸ μὲν ἄνω, τὸ πρὸς ἡμᾶς ἀνίσχον· τὸ δ’ ὑπὸ γῆν αἰωρούμενον.

PG 148:937ὑπὸ δὴ τούτῳ βραχὺ κατακλίνας ὁ βασιλεὺς ἑαυτὸν εἰς ὕπνον ἐτράπη, καὶ ἅμα ἐδόκει φωνῆς ἀοράτως ἀκούειν, ἔγειραι, λεγούσης, ὁ καθεύδων, καὶ ἀνάστα ἐκ τῶν νεκρῶν, καὶ ἐπιφαύσει σοι ὁ Χριστός· εὐθύς τε διαγρηγορήσαντα, ζάλην ἔχοντα λογισμῶν ἀναστῆναι· καί τις ἐκεῖ παρὼν ᾀσμάτων δημιουργὸς λύραν τε ἡρμόσατο ἐξεπίτηδες καὶ, οἷον πείθειν ἅπαντας ἀνέχειν ἐπ’ αὐτοῦ, ᾆσμα ἀνεκρούσατο. καὶ ἦν τὸ τοῦ ᾄσματος· ἄνδρες (φησὶν) οἱ τῷδε τῷ δένδρῳ καὶ τῇδε τῇ σκιᾷ προσεοικότες ἀτεχνῶς, παρόσον νῦν μὲν ὥρας μετέχοντες φαίνεσθε, ὅσον δ’ οὔπω ἀωρίας ἐπιδραμούσης οἰχήσεσθε πρὸς μαρασμόν τε καὶ φθορὰν, δεῦρο δὴ χαίρωμεν, καὶ ἐντρυφῶμεν τῇ νεότητι, πρὶν τὸν θάνατον αὐτῆς κατορχήσασθαι. (Ζ.) Τὴν δὴ τοιαύτην μαθὼν ὁ Μομιτίλας ἐκ τῶν ἡμεροσκόπων διατριβὴν, ἔγγιστά που ποιούμενος ἐξεπίτηδες τὰς διατριβὰς καὶ φιλίαν ὑποκρινόμενος, ἔγνω πρὶν ἀθροισθῆναι τὸ στράτευμα, καὶ πρὶν τὸ δρᾶμα τὸν βασιλέα μαθεῖν, ἐπιθέσθαι οἱ τελέως ἀφροντιστοῦντι.

[A. C. 1364] BYZANTINE HISTORIE LIB. XIV. {IMP. 3. PALEOL. 5] 488 ποιουμένη τῷ ὕδατι, οὕτω μέντοι διαυγής, ὡς καὶ pellucidus, ut arboris pulchritudinem vel ipsa sola τὸ τοῦ δένδρου κάλλος πως ἀποματτομένην αὐτὴν καθ᾿ αὐτὴν τὴν ὑπογραφὴν, καὶ δύο μιᾶς τινος είν ζης δοκεῖν εἶναι φύεσθαι δένδρα· τὸ μὲν ἄνω, τὸ πρὸς ἡμᾶς ἀνίσχον· τὸ δ' ὑπὸ γῆν αιωρούμενον. Υπὶ δὴ τούτῳ βραχὺ κατακλίνα; ὁ βασιλεὺς ἐπυτὸν εἰς ὕπνον ἐτράπη, καὶ ἅμα ἐδόκει φωνῆς ἀοράτω; ἀκούειν, ο Εγειραι, ο λεγούσης, ὁ καθεύδων, καὶ ἀνάστα ἐκ τῶν νεκρῶν, καὶ ἐπιφαύσει σοι ὁ Χριστός· ο εὐθύς σε διαγρηγορήσαντα, ζάλην ἔχοντα λογισμῶν ἀναστῆναι [Ρ. 442] και τις ἐκεῖ παρὼν ᾀσμάτων δημιουργός λύραν τε ηρμόσατο ἐξεπίτηδες και, οἷον πείθειν ἅπαντας ἀνέχειν ἐπ' αὐτοῦ, ᾆσμα ἀνακρούσατο. Καὶ ἦν τὸ τοῦ ᾄσματος" ο "Ανδρες (φησίν) οἱ τῷδε τῷ δένδρῳ καὶ τῇδε τῇ σκιᾷ προσεοικότες ἀτεχνῶς, παρόσον νῦν μὲν ὥρας μετέχοντες φαίνεσθε, ὅσον δ᾽ οὔπω ἀωρίας ἐπιδραμούσης οἰκήσεσθε προς μαρασμόν τε καὶ φθοράν, δεῦρο δὴ χαίρωμεν, καὶ ἐντρυφῶμεν τῇ νεότητι, πρὶν τὸν θάνατον αὐτῆς κατορχήσασθαι. Ο Ζ'. Τὴν δὴ τοιαύτην μαθὼν ὁ Νομιτίλας ἐκ τῶν ημεροσκόπων διατριβήν, Εγγιστά που ποιούμενο; ἐξεπίτηδες τὰς διατριβὰς καὶ φιλίαν ὑποκρινόμενος, ἔγνω πρὶν ἀθροισθῆναι τὸ στράτευμα, καὶ πρὶν τὸ δράμα τὴν βασιλέα μαθεῖν, ἐπιθέσθαι οἱ τελέως ἀφροντιστούντι. Ἐν τούτοις ὄντων τοιγαροῦν τῶν πραγμάτων ἐκείνοις, καὶ τοῦ ἡλίου τῆς ἡμέρας ἤδη τοὺς μεταξύ παραλλάττοντος δρόμους, ἀγγέλλεται Μομιτίας οπλίτην στρατὸν ἐπαγόμενος καὶ ὅλαις ἡνίαις ἐλαύνων ἐς τὸ τοῦ βασιλέως στρατόπεδον. Τοῦτο πάντας ἐκ τοῦ παραχρῆμα λογισμούς έθραν- " σέ τε καὶ συνεκύκησε τοῦ τε βασιλέως καὶ ὅσοι, ξύν γε αὐτῷ παρείναι τετύχηκεν, ἀπαρασκεύοις καὶ τούτοις, καὶ πάνυ βραχέσιν, καὶ τῆς τύχη; οὕτω λαμπρῶς ἐλαυνούσης και συνωθούσης ἐν στενῷ και μιδῆ τῆς ὥρας τὸ πράγμα, καὶ μηδεμίαν οὐδ᾽ ὅθεν οὖν ἐχούσης διαφυγὴν καὶ ἀπέδρασιν. Τοῖς τε γάρ ἵπποις ἀνὰ τὴν πόαν διεσκεδασμένοις νέμεσθαι τέως συνέβαινε· καὶ ἅμα τῆς στρατιᾶς τὸ μὲν ἔτι περὶ τὴν Κομοτηνῶν πόλιν ἀπεριμερίμνως τὰς ἀγορὰς περιῄει, τὰ πρὸς χρείαν ὠνούμενοι· τὸ δ' ἐξιὸν οὐκ ἐν σπουδῇ πρὸς βασιλέα πρόνοιαν ἐποιεῖτο ποιεί σθαι τὴν ἄφιξιν, ἅτε μὴ προμαθόντες τὸ συμβάν ἀλλ' ἡρέμα καὶ κατὰ σχολὴν ἐπορεύοντο. imago exprimeret, duæque ab cadem radice puliulare arbores viderentur; illa quidem sursum ad nos versus erecta, illa vero sub terra pensilis. Sub co tegmine imperator, corpore pauluium reclinato, dormire cœpit, et simul vocem incertum unde sibi visus est audire clamantem: • Expergiscere qui dormis, et exsurge a mortuis, et Christus tibi praelucebit '»: tum subito expergefactum surre sisse, tacitis cogitationibus aestuantem: atquc 706 ibi praesens quidam citharœdus et lyrau aplavit accurate, et pulsis fidibus ita cecinit, ut a!tentos omnes sibi faceret. Erant autem quæ canebat bujuscemodi: «Ο vos, inquit, mortales, buic arbori et huic prorsus umbræ similes; quatenus nempe in ætatis Qore esse videmini nunc, mox autem, ubi importunum tempus ingruerit, marce - scetis atque ad interitum redigemini: huc agite genio indulgeamus, ac juventutem, antequam c mors insultet, in deliciis traducamus. › VII. Cum ibi imperatorem commorari e specu - latoribus didicisset Momitilas, qui proxime et ipse consulto versabatur amicitiamque simulabat; decrevit, priusquam exercitus esset congregatus, inperatorem nonduin gnarum ejus fabulæ, quæ agebatur, ac nil tale metuentem adoriri. Cum illis itaque eo in slalu suæ res easent, solis cursu jam meridiem prætergresso, nuntiatur, Momitilam cuin exercitu venire armis instructo, et laxis ad imperatoris castra habenis contendere. Id omnes derepente auimos perculit et conturbavit, tum ipsius imperatoris, tum omnium illorum, qui cum eo forte aderant imparati et ipsi et perpauci; fortuna tam aperte res adigente et compellente in eam temporis angustian, neque ullum quacunque ex parte effugium aut receptum præbente. Nam et equi per herbam dispersi tum forte pascebant; et simul ex militum numero alii quidem adhuc in urbe Comotenorum securi fora circumibant, ea quæ usui essent emptitantes: qui autem egressi erant, ab iis minime providebatur, 707 ut iter ad imperatorem accelerarent, ut qui illud eventum precognitum non haberent: sed hi pedetentim ac lente incedebant. Η. Ομω; εἰς Θεὸν ὁ βασιλεὺς ἀνατείνας τὰς χεῖρας ἅμα τοῖς ἀμφ' αὐτῷ κἀκ τῶν ἐνόντων ὡς ἐνὴν ὁπλισάμενοι ἐμάχοντο, τοῦ προστυχόντος και στος ἐπιβαίνοντες ἵππου, δίχα σαλπίγγων καὶ πα ρατάξεως, καὶ τὸν ᾄδην κατ' ὀφθαλμοὺς ἱστάμενον ἄντικρυς βλέποντες. Καὶ ἦν ἰδεῖν μάλα ἀγχιστρά φους καὶ οὐκ ἐν προνοίᾳ τινὶ τὰς διεξόδους και διεξ ελάσεις τῆς μάχης καθισταμένας· ἀλλὰ φύρδην * Ephes. v, 14. VII. Attamen imperator, sublatis ad cœlum manibus, et ii quos secum habebat, arreptis prout licuit armis, quæ lum suppetebant, conscenso quisque temere equo absque tuba nulloque ordine pugnarunt, mortein ob oculos positam intuentes. Et sane videre erat valde instabilem ac non providentia aliqua constitutum ordinem pugnææ, in eruptionibus excursionibusve facien iis, sed proVariorum notæ. Verbum είναι videtur suo loco motum fuisse. Legendum fortasse, αὐτὴν καθ' αὐτὴν εἶναι τὴν υπογραφήν, και δυο μιας τινας βίζης δοκεῖν φύε σθαι δένδρα etc. Suvin. lisdem verbis hæc refert Cantacuzen. lib. m, PATROL. GR. XLVII cap. 70. Ducang.' Cantacuzenus, Hist. lib. ut, cap. 70, ait se andita in somnis voce turbatan, statim surrexi. De citharœdo et de cantilena tacet omnino. Bor "

Chapter IVCaput IV

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

[1. c. 1562] BYZANTINE HISTORIE LIB. XII. [P.P. J. PALZOL. 3] 870 belli apparatus exstitit. Aute crim quam iufest. exercitu propius admoto urbem circum sedisset, morbus quidam lethalis Triballorum castris gitur: sive intemperans et immoderatus uvarım esus, sive alia quæcunque causa præcessisset. Utrum certe statuam nescio. Cum itaque nihil versus hoc malum nec manus nec ingenium corum valeret, frequentes quotidie mortui defodic bantur. Quia igitur mors intra paucissimos dies sustulerat ex vita homines plus quam mille, ac plures praeterea eferre properabat minabaturque, motis quam celerrime castris rediere inde omnes. Crali eam nuntiaturi cladem, qux tul citra ullum ab hominibus bellum acciderat. CAPUT IV Amurius media hieme Hellespontum trajicit, Cantacuzenum quæsiturus. Didymotichum naque progreditur. Irenen imperatricem non adit, ne dolorem conspectu augeat. Acre el vehemens jamici desiderium verbis declarat. Nira in homine barbaro humanitas. Vtri prima laus tribuenda, Cantacuzene an Amurio. Quid amicitiam conciliet. Ejus cum musico concenta comparatio. Amurius, de amico sollicitus, oblata ab Irene cibaria ac vestimenta repudiat. Eamdem in summas angustius adductam solatur. Hieme exercitum infestante domum redit. Manuelis Tarchaniote elogium. Ut Cantacuzeno quæsito et invento Didymotichum reversus auxiœ imperatrici gratissimus advenerit. 25T0. I. Hæc cum ita se haberent, et ipsius autum. tempore mox exeunte, facile haud esset imperaturis amicis discere, quo loco illius res essent, convictum alieno in sulo habentis cum hominibus, quoruin barbari essent ac peregrini mores; Ostendit primus Amurius ille Persa, Lydorum dus, quantum in intimo corde amorein imperatoris ſoveret. Media enim jam kieme, cum esset plurimum tum in mari tuw in aere perturbationis atque coNfusiosis, magnis cum copiis trajerto Hellesponti freto, au.cum suum auxie quaritabat. Εt quia ipsi facile uun orat vel eum oculis suis iniueri, vel disere, qua ium cjus esset fortuna (nam vis frigoris obstabat, et præterea efuse tum largius wives iter ad illum intercludebant atque iuvium eficiebant), Lacile progressus circa Dilymotichi suburbia strametalus esi, et servili quadam inde salutatione ad Irenen imperatricem missa, noctes diesque totos manebat sub dio, hibernæ asperitatis patiens, el absentem amicum requireus, atque ex intimo pectore lacrymas ciens; κepiusque ab Augusta vocatus in illius venire conspectum haud sustiwebat. 10. • Quibus enim, aiebat, intuelor oculis feris flentem propter absentiam imperatoris, in potestale exterarum gentium et ignotissima in solo degentis? Enimvero 649 et ip e disrumpar, si præsentem illius fortunam intuear, tragœdiasque illas et inopinatas beu I calamitates, quæ imperatorians domum undique circumstant. Et illam simul lairtum aberit ut consoler, ut majori Ivetu "acendam. Variorum nola. Cantacuz. lib. m, cap. 56, pag. 510. Dudang.

[A. c. 1513] BYZANTINE HISTORIE LIB. XII. [P. surdum esse diclitans, dum anicus alieno in solo, patriis finibus procul, fortuna durissima conflictaretur, vivere se interea molliuscule. At saltem (inquiebat) si liceret anima sanguine tingere tenLorum, atque in co ne spectandum proponere, illustre hoc mihi solatium esset, quo flammam, quæ ardet in corde, vivumque amici desiderium palam ostenderem. Quoniam autem anima, incorporea cum sit, nulla sanguinis labe respersa est, non video quanam præterea meliori arte cos dołores, quibus nunc opprimor, possim levare. VI. Angebant enim eum ac vehementer conturbalant, non imperatoris duntaxat calamitas, sed et lacrymæ imperatricis non minus. Nempe hac ques rularum turturum more lamentabatur et acerbissime mærcbat ob absentiam conjugis imperatoris, de quo erat valde anxia. Tum eadem simul in maximis periculis versabatur, quæ can sic ex omni parte circumstabant, ut ipsius quoque vitæ spem prorsus abjiceret. Nam et hostes ad ipsum usque Didymotichi linen Byzantio subinde excurrentes mœnibus pene clausos sedere istos cogebant: et fames, cum insidiis continuis et multiplicibus conjuncta, externo hoste longe erat importunior, quip pe domestica et contubernalis. Custodes præterea ac speculatores Byzantini, omnes et latebras el viarum inter se partiti aditus, obstabant eidem, quo minus clam per quoscunque de imperatore sciscitaretur; id quod tamen valde cupichat. VII. Solabatur itaque illam Amurius in talis fortunae 652 tragaliis, promittebatque, exsecturum se omini studio quidquid illi visam foret, etsi mors esset ipsa subeunda. Verum quia hiemis illius vis diu noctuque vehementius semper ingravescebat ac spem interim sereuioris coeli intercludebat, simulque excrcitum Persicum frequens e continua quædam lues depasccbatur, quam et s' vissimum frigus pariebat, et ipsa quoque rerum að virtum necessariarum penuria; ac neque sibi ne que amicis facile ille poterat in præsenti opitulari obstante divina voluntate, arcanis nescio quibus rationibus, domum trajecto Hellesponto regressu csl. MaVIII. Cum is fuisset exitus Persicæ illins expedie tionis; proximus Cantacuzeno rei bellicae gloria ex ducibus Dilymotichi relictis mus (ut diximus) M nuel Tarchaniotes, imperatoris cognatus, vir heroibus similis ac per omnia strenuus; manu, consilio et corporis proceritate præstans; qui bellicis laboribus exercitatus, et multa vulnera constautissime perpessus, summam in re militari comparaverat experientiam, ideoque ab imperatore præicctus iis copiis, quæ Didymotichi erant, aima: ejusdam instar ac velut bona spei thesaurus iis esse videbatur: is, inquam, solus tum animo conlisus quasitumn crivit imperatorem, Dilymoticho emisVariorum not:e. Cognomento Cantacuz. lib. tit, cap 19, 59, 70. DECAN.. PATROL. GR. CXLVIII

PG 148:939ἐν τούτοις ὄντων τοιγαροῦν τῶν πραγμάτων ἐκείνοις, καὶ τοῦ ἡλίου τῆς ἡμέρας ἤδη τοὺς μεταξὺ παραλλάττοντος δρόμους, ἀγγέλλεται Μομιτίλας ὁπλίτην στρατὸν ἐπαγόμενος καὶ ὅλαις ἡνίαις ἐλαύνων ἐς τὸ τοῦ βασιλέως στρατόπεδον. τοῦτο πάντας ἐκ τοῦ παραχρῆμα λογισμοὺς ἔθραυσέ τε καὶ συνεκύκησε τοῦ τε βασιλέως καὶ ὅσοις ξύν γε αὐτῷ παρεῖναι τετύχηκεν, ἀπαρασκεύοις καὶ τούτοις, καὶ πάνυ βραχέσιν, καὶ τῆς τύχης οὕτω λαμπρῶς ἐλαυνούσης καὶ συνωθούσης ἐν στενῷ κομιδῇ τῆς ὥρας τὸ πρᾶγμα, καὶ μηδεμίαν οὐδ’ ὁθενοῦν ἐχούσης διαφυγὴν καὶ ἀπόδρασιν. τοῖς τε γὰρ ἵπποις ἀνὰ τὴν πόαν διεσκεδασμένοις νέμεσθαι τέως συνέβαινε· καὶ ἅμα τῆς στρατιᾶς τὸ μὲν ἔτι περὶ τὴν Κομοτηνῶν πόλιν ἀπεριμερίμνως τὰς ἀγορὰς περιῄει, τὰ πρὸς χρείαν ὠνούμενοι· τὸ δ’ ἐξιὸν οὐκ ἐν σπουδῇ πρὸς βασιλέα πρόνοιαν ἐποιεῖτο ποιεῖσθαι τὴν ἄφιξιν, ἅτε μὴ προμαθόντες τὸ συμβάν· ἀλλ’ ἠρέμα καὶ κατὰ σχολὴν ἐπορεύοντο.

939 [A. M. 6852, Ind. 12| [ι. 3. PALEOL. 3] miscue alios cum aliis configentes; eoque delal, άλλους άλλοις ξυμβηγνυμένους. Ὅθεν καὶ ὀλίγων ut paucissimi ab numerosissimis hinc atque inde circumclusi telis obruerentur et caderent. IX. Atque ipse imperator, lapso ex vulneribus equo, pedes cum ingruentibus quibusque pro virili dimicabat, quoad provectus armigerorum anus equo descendit, ac imperatori quidem ut fuga saluti consuleret dedit; ipse autem, multis toto corpore vulneribus exceptis, corruit semianimis ac pene exspirans; sie at ab hostibus contemptus postea quasi revixerit. Interim fama, totam brevi regionem pervagata, coegit et imperatoris milites alios super alios cum clamore ac trepidatione dispersos inordinatosque auxilio subire, et hostes simul retrocedere. Ab eo periculo et casu imperatur praeter spem omnem servatus, motis non longo post ca- 1 stris, Didymotichum proficiscitur. Et ea quidem ita se habuerunt; atque in his ver effluxit. μάλα, πρός μάλα πολλῶν ἔνθεν κἀκεῖθεν κυκλού. μενος, κατηκοντίζοντό τε καὶ ξυνέπιπτον. Θ΄. Ὁ δὲ βασιλεύς, τοῦ ἵππου πεσόντος ἐκ τῶν πληγών, ἐκ γῆς ὁπόσον ἐνῆν τοῖς ἐπιοῦσιν ἐμάχετο, ἕως τῶν ὑπασπιστών είς παρελάσες απέβη του ἵππου, [Ρ. 443] καὶ τῷ μὲν βασιλεί φυγή περί σθαι τὴν σωτηρίαν ἐδίδου· αὐτὸς δὲ πολλές πολλαχή δεξάμενος τις πληγές κατηνέχθη, βραχύ τι καὶ ἀδρανὲς ἐμπνέων· ὡς περιφρονηθέντα τοῖς πολι μίοις ἐσαὖθις εἶν ἀναβιώναι. 'Η δὲ φήμη τὴν το χίστην ἀνὰ πᾶσαν ἐληλυθυῖα τὴν περίχωρον, ἠνάγ κασὲν ἄλλους ἐπ' ἄλλοις βοῇ τε καὶ δρόμῳ σπορά. δας καὶ ἀσυντάκτους ἐς ἐπικουρίαν τε ἰέναι τὴν τοῦ βασιλέως στρατὸν καὶ ἅμα τους πολεμίους ὀπίσω απαλλάττεσθαι. Τοῦ τὴ τοιούτου διασεσωσμένος όβι· σιλεὺς ὑπὲρ ἅπασαν προσδοκίαν κινδύνου τε καὶ συμπτώματος ἄρας μετ' οὐ πολὺ προ, Διδυμότειχον ἄπεισι. Καὶ ταῦτα μὲν τοῦτον ἔσχε τὸν τρόπον· καὶ τὸ ἔαρ ἐν τούτοις ἐτελεύτα. CAPUT V. Apocaucus, opportunam occasionem nactus opprimendi Cantacuzeni, bellum apparat. Didymoticnum exercitu infesto petit. Pythium castellum obsidet. Cantacuzenum multi e suis deserunt. Reliquorum intempestiva postulata. Ipsius responsa. Andronicus Palaeologus, Apocauci gener, furium transnande submergitur, Apocaucus a Joanne Gubala apud imperatricem Annam accusatur. Byzantium redia. Imperatricem placat. Urbis muros reficit. 708 I. Ineunte aestate ingens quidam et gravis apparatus occupatum tenebat Apocaucum, magnis cuin copis Didymotichun aggredi meditantem. Etenim quia in cam solam urbem Cantacuzenus sese el copias suas contulerat, omnis autem pra-clusa crat omni ex parte spes auxiliorum; (nan el Mysurum princeps Alexander Byzantinis pridem socium se adjunxerat, et satrapani Amurium retrahebat Latime classis ad Smyrnam urbem appulsus; Triballi vero et ipsi quoque illius sanguinem sitiebant;) hæc omnia Apocaucus cum videret, profectus l'erintho cum omnibus copiis Byzantinis et Thraciis Didymotichum infesto exercitu petit. 11. Ac primum quidem conatur dolis et machinis capere castellum Pythium (ita ferme nominatur), situm ad Hebri fluminis ripas, octoginta fere stadiis ab urbe Didymoticho distans: quod ruina collapsum jampridem Cantacuzenus imperatur magnis sumptibus instauraverat, atque ex co tanquam suum zrarium egregio praesidio Girmaverat. Illul igitur circumsessuin Apocaucus totis viribus oppugnabat. III. At interim Didymotichensis exercitus maxima Δ'. θέρους δ' ἀρχομένου πολλὴ καὶ βαρετά τις ἀπησχόλει παρασκευὴ τὸν ᾿Απόκαυκον, ἐπὶ Διδυμό τειχον ἀπιέναι μετὰ πολλῶν τῶν δυνάμεων. Επει γὰρ ἐς μόνον τὸ Διδυμότειχον ὁ Καντακουζην μετὰ τῆς δυνάμεως κατηντήκει, πᾶσα δ᾽ ἀπὴν συμ μαχίας ἐλπὶς πανταχόθεν (ὅ τε γὰρ Μυτῶν ἀρχη Αλέξανδρος Βυζαντίοις ἐκ πολλού συνεμάχει τη τε σατράπην Αμούρ ἀνθεῖλκεν ὁ τῶν Λαδίκη κατὰ Σμύρνη; ἐπίπλους καὶ ἅμα Τριβαλλ τοῦ ἐκείνου διψῶντες ὑπῆρχαν αἵματος), ταῦτα δὴ πάντα συνιδών & Απόκαυκος, ἄρας ἐκ Πετρίδου πάσαις δυνάμεσι Βυζαντίοις καὶ Θρακικαῖς, παρεστρατοπέδευσεν ἐπὶ Διδυμότειχον. Variorum Quem Lantzaretum vocat Cantacuzenus, lib. iii, cap. 70, qui ἐκ τῶν οἰκετών Cantacuzeni cum luisse ait. DUCANG. Atqui indle et ex Cantacuzeno, lib. ut, cap. 86, docemur quis Marbascianas sultanus ille sit aped Joan. Villaheum lib. xit, cap. 28, quo loco Laurat quomodo Smyrnæ a Latinis expugnatæ sint, 13. Καὶ πρῶτα μὲν ἐπεχείρει δόλοις καὶ μηχα ναῖς ἐλεῖν τὸ τοῦ Πυθίου φρούριον ούτωσί πως ὀνομαζόμενον καὶ παρὰ τὰς όχθας ιδρυμένον 'Εβρου τοῦ ποταμοῦ. Τοῦτο σταδίου; ἐγγὺς ὀγδοήκοντα διέχον Διδυμοτείχου, και γεγονὸς ἐρείπιον, ἐκ ποιο λοῦ Καντακουζηνός ανειληφώς ὁ βασιλεὺς πολλοῖς χρημάτων δαπάναις ώχύρωσέ τε καπὶ πλεῖστον ἀνιέναι πέπραχε τοῦ ἀέρος, καὶ ὥσπερ ἑαυτοῦ τα μιεῖον εἶχεν ἐκεῖθεν αὐτό, καὶ λαμπραίς Ασφαλί ζετο ταῖς φρουραί;. Τούτο τοίνυν περιστρατο δεύσας Απόκαυκος ὅλαις ἐπολιόρκει χερσί. Γ. Τοῦ δ' ἐν Διδυμοτείχῳ στρατοῦ τὸ πλεῖστον, nola. qui non alius est ab isto Amur, quem_ Froissar. tus, ut vol., αρ. 21 οι 25, Απoκrataquin, δεν αι stinctis vocibus Amour Abakin vocat, seu “Apoiș πέειν. DUCANG. Vide supra lib. xiii, cap. ult sect. 7. DomisΈμπάνιου Focal Cantacuzenus, lib. Iu, ca 71. DUCANG.

(Η.) Ὅμως εἰς θεὸν ὁ βασιλεὺς ἀνατείνας τὰς χεῖρας ἅμα τοῖς ἀμφ’ αὐτῷ κἀκ τῶν ἐνόντων ὡς ἐνῆν ὁπλισάμενοι ἐμάχοντο, τοῦ προστυχόντος ἕκαστος ἐπιβαίνοντες ἵππου, δίχα σαλπίγγων καὶ παρατάξεως, καὶ τὸν ᾅδην κατ’ ὀφθαλμοὺς ἱστάμενον ἄντικρυς βλέποντες. καὶ ἦν ἰδεῖν μάλα ἀγχιστρόφους καὶ οὐκ ἐν προνοίᾳ τινὶ τὰς διεξόδους καὶ διεξελάσεις τῆς μάχης καθισταμένας· ἀλλὰ φύρδην ἄλλους ἄλλοις ξυῤῥηγνυμένους. ὅθεν καὶ ὀλίγοι μάλα, πρὸς μάλα πολλῶν ἔνθεν κἀκεῖθεν κυκλούμενοι, κατηκοντίζοντό τε καὶ ξυνέπιπτον. (Θ.) Ὁ δὲ βασιλεὺς, τοῦ ἵππου πεσόντος ἐκ τῶν πληγῶν, ἐκ γῆς ὁπόσον ἐνῆν τοῖς ἐπιοῦσιν ἐμάχετο, ἕως τῶν ὑπασπιστῶν εἷς παρελάσας ἀπέβη τοῦ ἵππου, καὶ τῷ μὲν βασιλεῖ φυγῇ πορίζεσθαι τὴν σωτηρίαν ἐδίδου· αὐτὸς δὲ πολλὰς πολλαχῆ δεξάμενος τὰς πληγὰς κατηνέχθη, βραχύ τι καὶ ἀδρανὲς ἐμπνέων· ὡς περιφρονηθέντα τοῖς πολεμίοις ἐσαῦθις οἷον ἀναβιῶναι. ἡ δὲ φήμη τὴν ταχίστην ἀνὰ πᾶσαν ἐληλυθυῖα τὴν περίχωρον ἠνάγκασεν ἄλλους ἐπ’ ἄλλοις βοῇ τε καὶ δρόμῳ σποράδας καὶ ἀσυντάκτους ἐς ἐπικουρίαν τε ἰέναι τὸν τοῦ βασιλέως στρατὸν καὶ ἅμα τοὺς πολεμίους ὀπίσω ἀπαλλάττεσθαι.

939 [A. M. 6852, Ind. 12| [ι. 3. PALEOL. 3] miscue alios cum aliis configentes; eoque delal, άλλους άλλοις ξυμβηγνυμένους. Ὅθεν καὶ ὀλίγων ut paucissimi ab numerosissimis hinc atque inde circumclusi telis obruerentur et caderent. IX. Atque ipse imperator, lapso ex vulneribus equo, pedes cum ingruentibus quibusque pro virili dimicabat, quoad provectus armigerorum anus equo descendit, ac imperatori quidem ut fuga saluti consuleret dedit; ipse autem, multis toto corpore vulneribus exceptis, corruit semianimis ac pene exspirans; sie at ab hostibus contemptus postea quasi revixerit. Interim fama, totam brevi regionem pervagata, coegit et imperatoris milites alios super alios cum clamore ac trepidatione dispersos inordinatosque auxilio subire, et hostes simul retrocedere. Ab eo periculo et casu imperatur praeter spem omnem servatus, motis non longo post ca- 1 stris, Didymotichum proficiscitur. Et ea quidem ita se habuerunt; atque in his ver effluxit. μάλα, πρός μάλα πολλῶν ἔνθεν κἀκεῖθεν κυκλού. μενος, κατηκοντίζοντό τε καὶ ξυνέπιπτον. Θ΄. Ὁ δὲ βασιλεύς, τοῦ ἵππου πεσόντος ἐκ τῶν πληγών, ἐκ γῆς ὁπόσον ἐνῆν τοῖς ἐπιοῦσιν ἐμάχετο, ἕως τῶν ὑπασπιστών είς παρελάσες απέβη του ἵππου, [Ρ. 443] καὶ τῷ μὲν βασιλεί φυγή περί σθαι τὴν σωτηρίαν ἐδίδου· αὐτὸς δὲ πολλές πολλαχή δεξάμενος τις πληγές κατηνέχθη, βραχύ τι καὶ ἀδρανὲς ἐμπνέων· ὡς περιφρονηθέντα τοῖς πολι μίοις ἐσαὖθις εἶν ἀναβιώναι. 'Η δὲ φήμη τὴν το χίστην ἀνὰ πᾶσαν ἐληλυθυῖα τὴν περίχωρον, ἠνάγ κασὲν ἄλλους ἐπ' ἄλλοις βοῇ τε καὶ δρόμῳ σπορά. δας καὶ ἀσυντάκτους ἐς ἐπικουρίαν τε ἰέναι τὴν τοῦ βασιλέως στρατὸν καὶ ἅμα τους πολεμίους ὀπίσω απαλλάττεσθαι. Τοῦ τὴ τοιούτου διασεσωσμένος όβι· σιλεὺς ὑπὲρ ἅπασαν προσδοκίαν κινδύνου τε καὶ συμπτώματος ἄρας μετ' οὐ πολὺ προ, Διδυμότειχον ἄπεισι. Καὶ ταῦτα μὲν τοῦτον ἔσχε τὸν τρόπον· καὶ τὸ ἔαρ ἐν τούτοις ἐτελεύτα. CAPUT V. Apocaucus, opportunam occasionem nactus opprimendi Cantacuzeni, bellum apparat. Didymoticnum exercitu infesto petit. Pythium castellum obsidet. Cantacuzenum multi e suis deserunt. Reliquorum intempestiva postulata. Ipsius responsa. Andronicus Palaeologus, Apocauci gener, furium transnande submergitur, Apocaucus a Joanne Gubala apud imperatricem Annam accusatur. Byzantium redia. Imperatricem placat. Urbis muros reficit. 708 I. Ineunte aestate ingens quidam et gravis apparatus occupatum tenebat Apocaucum, magnis cuin copis Didymotichun aggredi meditantem. Etenim quia in cam solam urbem Cantacuzenus sese el copias suas contulerat, omnis autem pra-clusa crat omni ex parte spes auxiliorum; (nan el Mysurum princeps Alexander Byzantinis pridem socium se adjunxerat, et satrapani Amurium retrahebat Latime classis ad Smyrnam urbem appulsus; Triballi vero et ipsi quoque illius sanguinem sitiebant;) hæc omnia Apocaucus cum videret, profectus l'erintho cum omnibus copiis Byzantinis et Thraciis Didymotichum infesto exercitu petit. 11. Ac primum quidem conatur dolis et machinis capere castellum Pythium (ita ferme nominatur), situm ad Hebri fluminis ripas, octoginta fere stadiis ab urbe Didymoticho distans: quod ruina collapsum jampridem Cantacuzenus imperatur magnis sumptibus instauraverat, atque ex co tanquam suum zrarium egregio praesidio Girmaverat. Illul igitur circumsessuin Apocaucus totis viribus oppugnabat. III. At interim Didymotichensis exercitus maxima Δ'. θέρους δ' ἀρχομένου πολλὴ καὶ βαρετά τις ἀπησχόλει παρασκευὴ τὸν ᾿Απόκαυκον, ἐπὶ Διδυμό τειχον ἀπιέναι μετὰ πολλῶν τῶν δυνάμεων. Επει γὰρ ἐς μόνον τὸ Διδυμότειχον ὁ Καντακουζην μετὰ τῆς δυνάμεως κατηντήκει, πᾶσα δ᾽ ἀπὴν συμ μαχίας ἐλπὶς πανταχόθεν (ὅ τε γὰρ Μυτῶν ἀρχη Αλέξανδρος Βυζαντίοις ἐκ πολλού συνεμάχει τη τε σατράπην Αμούρ ἀνθεῖλκεν ὁ τῶν Λαδίκη κατὰ Σμύρνη; ἐπίπλους καὶ ἅμα Τριβαλλ τοῦ ἐκείνου διψῶντες ὑπῆρχαν αἵματος), ταῦτα δὴ πάντα συνιδών & Απόκαυκος, ἄρας ἐκ Πετρίδου πάσαις δυνάμεσι Βυζαντίοις καὶ Θρακικαῖς, παρεστρατοπέδευσεν ἐπὶ Διδυμότειχον. Variorum Quem Lantzaretum vocat Cantacuzenus, lib. iii, cap. 70, qui ἐκ τῶν οἰκετών Cantacuzeni cum luisse ait. DUCANG. Atqui indle et ex Cantacuzeno, lib. ut, cap. 86, docemur quis Marbascianas sultanus ille sit aped Joan. Villaheum lib. xit, cap. 28, quo loco Laurat quomodo Smyrnæ a Latinis expugnatæ sint, 13. Καὶ πρῶτα μὲν ἐπεχείρει δόλοις καὶ μηχα ναῖς ἐλεῖν τὸ τοῦ Πυθίου φρούριον ούτωσί πως ὀνομαζόμενον καὶ παρὰ τὰς όχθας ιδρυμένον 'Εβρου τοῦ ποταμοῦ. Τοῦτο σταδίου; ἐγγὺς ὀγδοήκοντα διέχον Διδυμοτείχου, και γεγονὸς ἐρείπιον, ἐκ ποιο λοῦ Καντακουζηνός ανειληφώς ὁ βασιλεὺς πολλοῖς χρημάτων δαπάναις ώχύρωσέ τε καπὶ πλεῖστον ἀνιέναι πέπραχε τοῦ ἀέρος, καὶ ὥσπερ ἑαυτοῦ τα μιεῖον εἶχεν ἐκεῖθεν αὐτό, καὶ λαμπραίς Ασφαλί ζετο ταῖς φρουραί;. Τούτο τοίνυν περιστρατο δεύσας Απόκαυκος ὅλαις ἐπολιόρκει χερσί. Γ. Τοῦ δ' ἐν Διδυμοτείχῳ στρατοῦ τὸ πλεῖστον, nola. qui non alius est ab isto Amur, quem_ Froissar. tus, ut vol., αρ. 21 οι 25, Απoκrataquin, δεν αι stinctis vocibus Amour Abakin vocat, seu “Apoiș πέειν. DUCANG. Vide supra lib. xiii, cap. ult sect. 7. DomisΈμπάνιου Focal Cantacuzenus, lib. Iu, ca 71. DUCANG.

τοῦ δὴ τοιούτου διασεσωσμένος ὁ βασιλεὺς ὑπὲρ ἅπασαν προσδοκίαν κινδύνου τε καὶ συμπτώματος ἄρας μετ’ οὐ πολὺ πρὸς Διδυμότειχον ἄπεισι. καὶ ταῦτα μὲν τοῦτον ἔσχε τὸν τρόπον· καὶ τὸ ἔαρ ἐν τούτοις ἐτελεύτα. ε. Θέρους δ’ ἀρχομένου πολλὴ καὶ βαρεῖά τις ἀπησχόλει παρασκευὴ τὸν Ἀπόκαυκον, ἐπὶ Διδυμότειχον ἀπιέναι μετὰ πολλῶν τῶν δυνάμεων. ἐπεὶ γὰρ ἐς μόνον τὸ Διδυμότειχον ὁ Καντακουζηνὸς μετὰ τῆς δυνάμεως κατηντήκει, πᾶσα δ’ ἀπῆν συμμαχίας ἐλπὶς πανταχόθεν (ὅ,τε γὰρ Μυσῶν ἀρχηγὸς Ἀλέξανδρος Βυζαντίοις ἐκ πολλοῦ συνεμάχει· τόν τε σατράπην Ἀμοὺρ ἀνθεῖλκεν ὁ τῶν Λατίνων κατὰ Σμύρνης ἐπίπλους· καὶ ἅμα Τριβαλλοὶ τοῦ ἐκείνου διψῶντες ὑπῆρχον αἵματος), ταῦτα δὴ πάντα συνιδὼν ὁ Ἀπόκαυκος, ἄρας ἐκ Πειρίνθου πάσαις δυνάμεσι Βυζαντίοις καὶ Θρᾳκικαῖς, παρεστρατοπέδευσεν ἐπὶ Διδυμότειχον. (Β.) Καὶ πρῶτα μὲν ἐπεχείρει δόλοις καὶ μηχαναῖς ἑλεῖν τὸ τοῦ Πυθίου φρούριον, οὑτωσί πως ὀνομαζόμενον καὶ παρὰ τὰς ὄχθας ἱδρυμένον Ἕβρου τοῦ ποταμοῦ.

939 [A. M. 6852, Ind. 12| [ι. 3. PALEOL. 3] miscue alios cum aliis configentes; eoque delal, άλλους άλλοις ξυμβηγνυμένους. Ὅθεν καὶ ὀλίγων ut paucissimi ab numerosissimis hinc atque inde circumclusi telis obruerentur et caderent. IX. Atque ipse imperator, lapso ex vulneribus equo, pedes cum ingruentibus quibusque pro virili dimicabat, quoad provectus armigerorum anus equo descendit, ac imperatori quidem ut fuga saluti consuleret dedit; ipse autem, multis toto corpore vulneribus exceptis, corruit semianimis ac pene exspirans; sie at ab hostibus contemptus postea quasi revixerit. Interim fama, totam brevi regionem pervagata, coegit et imperatoris milites alios super alios cum clamore ac trepidatione dispersos inordinatosque auxilio subire, et hostes simul retrocedere. Ab eo periculo et casu imperatur praeter spem omnem servatus, motis non longo post ca- 1 stris, Didymotichum proficiscitur. Et ea quidem ita se habuerunt; atque in his ver effluxit. μάλα, πρός μάλα πολλῶν ἔνθεν κἀκεῖθεν κυκλού. μενος, κατηκοντίζοντό τε καὶ ξυνέπιπτον. Θ΄. Ὁ δὲ βασιλεύς, τοῦ ἵππου πεσόντος ἐκ τῶν πληγών, ἐκ γῆς ὁπόσον ἐνῆν τοῖς ἐπιοῦσιν ἐμάχετο, ἕως τῶν ὑπασπιστών είς παρελάσες απέβη του ἵππου, [Ρ. 443] καὶ τῷ μὲν βασιλεί φυγή περί σθαι τὴν σωτηρίαν ἐδίδου· αὐτὸς δὲ πολλές πολλαχή δεξάμενος τις πληγές κατηνέχθη, βραχύ τι καὶ ἀδρανὲς ἐμπνέων· ὡς περιφρονηθέντα τοῖς πολι μίοις ἐσαὖθις εἶν ἀναβιώναι. 'Η δὲ φήμη τὴν το χίστην ἀνὰ πᾶσαν ἐληλυθυῖα τὴν περίχωρον, ἠνάγ κασὲν ἄλλους ἐπ' ἄλλοις βοῇ τε καὶ δρόμῳ σπορά. δας καὶ ἀσυντάκτους ἐς ἐπικουρίαν τε ἰέναι τὴν τοῦ βασιλέως στρατὸν καὶ ἅμα τους πολεμίους ὀπίσω απαλλάττεσθαι. Τοῦ τὴ τοιούτου διασεσωσμένος όβι· σιλεὺς ὑπὲρ ἅπασαν προσδοκίαν κινδύνου τε καὶ συμπτώματος ἄρας μετ' οὐ πολὺ προ, Διδυμότειχον ἄπεισι. Καὶ ταῦτα μὲν τοῦτον ἔσχε τὸν τρόπον· καὶ τὸ ἔαρ ἐν τούτοις ἐτελεύτα. CAPUT V. Apocaucus, opportunam occasionem nactus opprimendi Cantacuzeni, bellum apparat. Didymoticnum exercitu infesto petit. Pythium castellum obsidet. Cantacuzenum multi e suis deserunt. Reliquorum intempestiva postulata. Ipsius responsa. Andronicus Palaeologus, Apocauci gener, furium transnande submergitur, Apocaucus a Joanne Gubala apud imperatricem Annam accusatur. Byzantium redia. Imperatricem placat. Urbis muros reficit. 708 I. Ineunte aestate ingens quidam et gravis apparatus occupatum tenebat Apocaucum, magnis cuin copis Didymotichun aggredi meditantem. Etenim quia in cam solam urbem Cantacuzenus sese el copias suas contulerat, omnis autem pra-clusa crat omni ex parte spes auxiliorum; (nan el Mysurum princeps Alexander Byzantinis pridem socium se adjunxerat, et satrapani Amurium retrahebat Latime classis ad Smyrnam urbem appulsus; Triballi vero et ipsi quoque illius sanguinem sitiebant;) hæc omnia Apocaucus cum videret, profectus l'erintho cum omnibus copiis Byzantinis et Thraciis Didymotichum infesto exercitu petit. 11. Ac primum quidem conatur dolis et machinis capere castellum Pythium (ita ferme nominatur), situm ad Hebri fluminis ripas, octoginta fere stadiis ab urbe Didymoticho distans: quod ruina collapsum jampridem Cantacuzenus imperatur magnis sumptibus instauraverat, atque ex co tanquam suum zrarium egregio praesidio Girmaverat. Illul igitur circumsessuin Apocaucus totis viribus oppugnabat. III. At interim Didymotichensis exercitus maxima Δ'. θέρους δ' ἀρχομένου πολλὴ καὶ βαρετά τις ἀπησχόλει παρασκευὴ τὸν ᾿Απόκαυκον, ἐπὶ Διδυμό τειχον ἀπιέναι μετὰ πολλῶν τῶν δυνάμεων. Επει γὰρ ἐς μόνον τὸ Διδυμότειχον ὁ Καντακουζην μετὰ τῆς δυνάμεως κατηντήκει, πᾶσα δ᾽ ἀπὴν συμ μαχίας ἐλπὶς πανταχόθεν (ὅ τε γὰρ Μυτῶν ἀρχη Αλέξανδρος Βυζαντίοις ἐκ πολλού συνεμάχει τη τε σατράπην Αμούρ ἀνθεῖλκεν ὁ τῶν Λαδίκη κατὰ Σμύρνη; ἐπίπλους καὶ ἅμα Τριβαλλ τοῦ ἐκείνου διψῶντες ὑπῆρχαν αἵματος), ταῦτα δὴ πάντα συνιδών & Απόκαυκος, ἄρας ἐκ Πετρίδου πάσαις δυνάμεσι Βυζαντίοις καὶ Θρακικαῖς, παρεστρατοπέδευσεν ἐπὶ Διδυμότειχον. Variorum Quem Lantzaretum vocat Cantacuzenus, lib. iii, cap. 70, qui ἐκ τῶν οἰκετών Cantacuzeni cum luisse ait. DUCANG. Atqui indle et ex Cantacuzeno, lib. ut, cap. 86, docemur quis Marbascianas sultanus ille sit aped Joan. Villaheum lib. xit, cap. 28, quo loco Laurat quomodo Smyrnæ a Latinis expugnatæ sint, 13. Καὶ πρῶτα μὲν ἐπεχείρει δόλοις καὶ μηχα ναῖς ἐλεῖν τὸ τοῦ Πυθίου φρούριον ούτωσί πως ὀνομαζόμενον καὶ παρὰ τὰς όχθας ιδρυμένον 'Εβρου τοῦ ποταμοῦ. Τοῦτο σταδίου; ἐγγὺς ὀγδοήκοντα διέχον Διδυμοτείχου, και γεγονὸς ἐρείπιον, ἐκ ποιο λοῦ Καντακουζηνός ανειληφώς ὁ βασιλεὺς πολλοῖς χρημάτων δαπάναις ώχύρωσέ τε καπὶ πλεῖστον ἀνιέναι πέπραχε τοῦ ἀέρος, καὶ ὥσπερ ἑαυτοῦ τα μιεῖον εἶχεν ἐκεῖθεν αὐτό, καὶ λαμπραίς Ασφαλί ζετο ταῖς φρουραί;. Τούτο τοίνυν περιστρατο δεύσας Απόκαυκος ὅλαις ἐπολιόρκει χερσί. Γ. Τοῦ δ' ἐν Διδυμοτείχῳ στρατοῦ τὸ πλεῖστον, nola. qui non alius est ab isto Amur, quem_ Froissar. tus, ut vol., αρ. 21 οι 25, Απoκrataquin, δεν αι stinctis vocibus Amour Abakin vocat, seu “Apoiș πέειν. DUCANG. Vide supra lib. xiii, cap. ult sect. 7. DomisΈμπάνιου Focal Cantacuzenus, lib. Iu, ca 71. DUCANG.

τοῦτο σταδίους ἐγγὺς ὀγδοήκοντα διέχον Διδυμοτείχου, καὶ γεγονὸς ἐρείπιον, ἐκ πολλοῦ Καντακουζηνὸς ἀνειληφὼς ὁ βασιλεὺς πολλαῖς χρημάτων δαπάναις ὠχύρωσέ τε κἀπὶ πλεῖστον ἀνιέναι πέπραχε τοῦ ἀέρος, καὶ ὥσπερ ἑαυτοῦ ταμιεῖον εἶχεν ἐκεῖθεν αὐτὸ, καὶ λαμπραῖς ἠσφαλίζετο ταῖς φρουραῖς. τοῦτο τοίνυν περιστρατοπεδεύσας Ἀπόκαυκος ὅλαις ἐπολιόρκει χερσί. (Γ.) Τοῦ δ’ ἐν Διδυμοτείχῳ στρατοῦ τὸ πλεῖστον, τήν τε τῶν πολεμίων βαρεῖαν ὁρῶντες ἔφοδον καὶ ἅμα τὸν ἔνδον λιμὸν πολέμιον ἡγούμενοι χείρονα, καὶ πρός γε τοὺς ἑαυτῶν ἱπποκόμους ἀκηκοότες ὁμοῦ τοῖς ἵπποις ἀθρόον ἐς Ἀπόκαυκον ηὐτομοληκότας, δρασμῷ τε ἐχρήσαντο καὶ αὐτοὶ καὶ τῷ τῶν πολεμίων προσεῤῥύησαν στρατοπέδῳ, τοῦ θέρους ἐν ἀκμαῖς ὄντος ἤδη τοῦ σίτου. καὶ ἦν ἐν οὐ μάλα φορηταῖς τὰ βασιλέως περιστάσεσι πράγματα, καὶ πᾶσαν εἰπεῖν ἀνθρωπίνως ἀποσειόμενα σώζουσαν προσδοκίαν. (Δ.) Ἐν τοιούτοις δ’ ὄντι τῷ βασιλεῖ τοῖς δεινοῖς προσετίθετο καὶ ἡ τῶν ἅμα αὐτῷ στρατιωτῶν ὁμοῦ καὶ στρατηγῶν καὶ συγγενῶν ἐπίθεσις. ἰδίᾳ γὰρ προσιόντες ἕκαστοι διὰ τὸν καιρὸν καὶ τοὺς ἐφεστῶτας κινδύνους ἀπῄτουν οἱ μὲν Λέσβον, οἱ δὲ Λῆμνον, οἱ δὲ Χίον·

939 [A. M. 6852, Ind. 12| [ι. 3. PALEOL. 3] miscue alios cum aliis configentes; eoque delal, άλλους άλλοις ξυμβηγνυμένους. Ὅθεν καὶ ὀλίγων ut paucissimi ab numerosissimis hinc atque inde circumclusi telis obruerentur et caderent. IX. Atque ipse imperator, lapso ex vulneribus equo, pedes cum ingruentibus quibusque pro virili dimicabat, quoad provectus armigerorum anus equo descendit, ac imperatori quidem ut fuga saluti consuleret dedit; ipse autem, multis toto corpore vulneribus exceptis, corruit semianimis ac pene exspirans; sie at ab hostibus contemptus postea quasi revixerit. Interim fama, totam brevi regionem pervagata, coegit et imperatoris milites alios super alios cum clamore ac trepidatione dispersos inordinatosque auxilio subire, et hostes simul retrocedere. Ab eo periculo et casu imperatur praeter spem omnem servatus, motis non longo post ca- 1 stris, Didymotichum proficiscitur. Et ea quidem ita se habuerunt; atque in his ver effluxit. μάλα, πρός μάλα πολλῶν ἔνθεν κἀκεῖθεν κυκλού. μενος, κατηκοντίζοντό τε καὶ ξυνέπιπτον. Θ΄. Ὁ δὲ βασιλεύς, τοῦ ἵππου πεσόντος ἐκ τῶν πληγών, ἐκ γῆς ὁπόσον ἐνῆν τοῖς ἐπιοῦσιν ἐμάχετο, ἕως τῶν ὑπασπιστών είς παρελάσες απέβη του ἵππου, [Ρ. 443] καὶ τῷ μὲν βασιλεί φυγή περί σθαι τὴν σωτηρίαν ἐδίδου· αὐτὸς δὲ πολλές πολλαχή δεξάμενος τις πληγές κατηνέχθη, βραχύ τι καὶ ἀδρανὲς ἐμπνέων· ὡς περιφρονηθέντα τοῖς πολι μίοις ἐσαὖθις εἶν ἀναβιώναι. 'Η δὲ φήμη τὴν το χίστην ἀνὰ πᾶσαν ἐληλυθυῖα τὴν περίχωρον, ἠνάγ κασὲν ἄλλους ἐπ' ἄλλοις βοῇ τε καὶ δρόμῳ σπορά. δας καὶ ἀσυντάκτους ἐς ἐπικουρίαν τε ἰέναι τὴν τοῦ βασιλέως στρατὸν καὶ ἅμα τους πολεμίους ὀπίσω απαλλάττεσθαι. Τοῦ τὴ τοιούτου διασεσωσμένος όβι· σιλεὺς ὑπὲρ ἅπασαν προσδοκίαν κινδύνου τε καὶ συμπτώματος ἄρας μετ' οὐ πολὺ προ, Διδυμότειχον ἄπεισι. Καὶ ταῦτα μὲν τοῦτον ἔσχε τὸν τρόπον· καὶ τὸ ἔαρ ἐν τούτοις ἐτελεύτα. CAPUT V. Apocaucus, opportunam occasionem nactus opprimendi Cantacuzeni, bellum apparat. Didymoticnum exercitu infesto petit. Pythium castellum obsidet. Cantacuzenum multi e suis deserunt. Reliquorum intempestiva postulata. Ipsius responsa. Andronicus Palaeologus, Apocauci gener, furium transnande submergitur, Apocaucus a Joanne Gubala apud imperatricem Annam accusatur. Byzantium redia. Imperatricem placat. Urbis muros reficit. 708 I. Ineunte aestate ingens quidam et gravis apparatus occupatum tenebat Apocaucum, magnis cuin copis Didymotichun aggredi meditantem. Etenim quia in cam solam urbem Cantacuzenus sese el copias suas contulerat, omnis autem pra-clusa crat omni ex parte spes auxiliorum; (nan el Mysurum princeps Alexander Byzantinis pridem socium se adjunxerat, et satrapani Amurium retrahebat Latime classis ad Smyrnam urbem appulsus; Triballi vero et ipsi quoque illius sanguinem sitiebant;) hæc omnia Apocaucus cum videret, profectus l'erintho cum omnibus copiis Byzantinis et Thraciis Didymotichum infesto exercitu petit. 11. Ac primum quidem conatur dolis et machinis capere castellum Pythium (ita ferme nominatur), situm ad Hebri fluminis ripas, octoginta fere stadiis ab urbe Didymoticho distans: quod ruina collapsum jampridem Cantacuzenus imperatur magnis sumptibus instauraverat, atque ex co tanquam suum zrarium egregio praesidio Girmaverat. Illul igitur circumsessuin Apocaucus totis viribus oppugnabat. III. At interim Didymotichensis exercitus maxima Δ'. θέρους δ' ἀρχομένου πολλὴ καὶ βαρετά τις ἀπησχόλει παρασκευὴ τὸν ᾿Απόκαυκον, ἐπὶ Διδυμό τειχον ἀπιέναι μετὰ πολλῶν τῶν δυνάμεων. Επει γὰρ ἐς μόνον τὸ Διδυμότειχον ὁ Καντακουζην μετὰ τῆς δυνάμεως κατηντήκει, πᾶσα δ᾽ ἀπὴν συμ μαχίας ἐλπὶς πανταχόθεν (ὅ τε γὰρ Μυτῶν ἀρχη Αλέξανδρος Βυζαντίοις ἐκ πολλού συνεμάχει τη τε σατράπην Αμούρ ἀνθεῖλκεν ὁ τῶν Λαδίκη κατὰ Σμύρνη; ἐπίπλους καὶ ἅμα Τριβαλλ τοῦ ἐκείνου διψῶντες ὑπῆρχαν αἵματος), ταῦτα δὴ πάντα συνιδών & Απόκαυκος, ἄρας ἐκ Πετρίδου πάσαις δυνάμεσι Βυζαντίοις καὶ Θρακικαῖς, παρεστρατοπέδευσεν ἐπὶ Διδυμότειχον. Variorum Quem Lantzaretum vocat Cantacuzenus, lib. iii, cap. 70, qui ἐκ τῶν οἰκετών Cantacuzeni cum luisse ait. DUCANG. Atqui indle et ex Cantacuzeno, lib. ut, cap. 86, docemur quis Marbascianas sultanus ille sit aped Joan. Villaheum lib. xit, cap. 28, quo loco Laurat quomodo Smyrnæ a Latinis expugnatæ sint, 13. Καὶ πρῶτα μὲν ἐπεχείρει δόλοις καὶ μηχα ναῖς ἐλεῖν τὸ τοῦ Πυθίου φρούριον ούτωσί πως ὀνομαζόμενον καὶ παρὰ τὰς όχθας ιδρυμένον 'Εβρου τοῦ ποταμοῦ. Τοῦτο σταδίου; ἐγγὺς ὀγδοήκοντα διέχον Διδυμοτείχου, και γεγονὸς ἐρείπιον, ἐκ ποιο λοῦ Καντακουζηνός ανειληφώς ὁ βασιλεὺς πολλοῖς χρημάτων δαπάναις ώχύρωσέ τε καπὶ πλεῖστον ἀνιέναι πέπραχε τοῦ ἀέρος, καὶ ὥσπερ ἑαυτοῦ τα μιεῖον εἶχεν ἐκεῖθεν αὐτό, καὶ λαμπραίς Ασφαλί ζετο ταῖς φρουραί;. Τούτο τοίνυν περιστρατο δεύσας Απόκαυκος ὅλαις ἐπολιόρκει χερσί. Γ. Τοῦ δ' ἐν Διδυμοτείχῳ στρατοῦ τὸ πλεῖστον, nola. qui non alius est ab isto Amur, quem_ Froissar. tus, ut vol., αρ. 21 οι 25, Απoκrataquin, δεν αι stinctis vocibus Amour Abakin vocat, seu “Apoiș πέειν. DUCANG. Vide supra lib. xiii, cap. ult sect. 7. DomisΈμπάνιου Focal Cantacuzenus, lib. Iu, ca 71. DUCANG.

PG 148:941ἄλλοι δ’ ἄλλα τε χωρία καὶ προσόδων εὐπορίας, τέως μὲν ἐν ἐγγύαις ἐγγράφοις· ὅτε δ’ ἐγκρατὴς καθάπαξ τῆς ὅλης γένοιτο βασιλείας, ἐπιτελῆ καὶ τὰ ἐν ἐγγύαις ἐπηγγελμένα καθίστασθαι. μηδὲ γὰρ ἐπ’ ἀδήλοις ἐλπίσιν οὕτω διακυβεύειν τὸ ζῇν, ἐν ὀφθαλμοῖς ἤδη τῶν κινδύνων ἑστώτων, οἴεσθαι τὴν τοῦ βελτίστου σφίσι μοῖραν ἱδρύσθαι, ἀλλ’ ἐνέχυρον εἶναί τι βέβαιον, οὗ πριάμενος ἄν τις τὸν θάνατον ἀνεπίφθονον γοῦν τὴν τῶν περιλειφθέντων ψῆφον ἔχοι καρποῦσθαι. (Ε.) Τοιαῦτά γε μὴν ἀπαιτοῦσιν ἐκείνοις πρὸς οὐδὲν οὐδαμῆ γε ἐνδιδόναι ἐπῄει τῷ βασιλεῖ, φάσκοντι, μὴ δύνασθαι τἀλλότρια μήτε νῦν ὑπισχνεῖσθαι, μήτε μὴν μετά γε τὴν τῆς αὐτοκρατορίας ἀντίληψιν, εἰ γένοιτο, προί̈εσθαι τοῖς οὐκ ἐν λόγῳ ζητοῦσιν. νῦν μὲν γὰρ τὸ παράπαν ὑπάρχειν ἀλλότρια, πολιορκουμένων τε καὶ ζῇν ἀσφαλῶς μηδαμῆ πω συγχωρουμένων· καὶ τότε δ’ αὖ ἕτερον ἀλλότρια τρόπον· πάντων γὰρ πάντ’ εἶναι τῶν ὑπεικόντων τῇ βασιλείᾳ τὰ τῆς βασιλείας πράγματα· τῶν βασιλευόντων δ’ οὔ.

[1. c. 1344] BYZANTINE HISTORIE HIB. XIV (AMP, J. PALEOL. 4} τήν τε τῶν πολεμίων βαρείαν ἐμῶντες ἔφοδον και pars, cum et hostium vires validissimas viderent ἅμα τὸν ἔνδον λιμὲν [Ρ. 444] πολέμιον ἡγούμενοι χείρονα, καὶ πρός γε τοὺς ἑαυτῶν ἱπποκόμους ἀκηκνότες ὁμοῦ τοῖς ἵπποις ἀθρον ἐς Απόκαυκον ηύτι μοληκότας, δρασμῷ τε ἐχρήσαντο καὶ αὐτοὶ καὶ τῷ τῶν πολεμίων προσερβύησαν στρατοπέδων, του θέρους ἐν ἀκμαῖς ὄντος ἤδη τοῦ σίτου. Καὶ ἦν ἐν οὐ μάλα φορηταῖς τὰ βασιλέως περιστάσεσι πράγματα, και πᾶσαν εἰπεῖν ἀνθρωπίνως ἀποσειόμενα σώζουσαν προσδοκίαν. οι Δ΄. Εν τοιούτοι; δ' ὄντι τῷ βασιλεῖ τοῖς δεινοῖς προσετίθετο καὶ ἡ τῶν ἅμα αὐτῷ στρατιωτῶν ὁμοῦ καὶ στρατηγῶν καὶ συγγενῶν ἐπίθεσις. Ἰείς γὰρ προσιόντες έκαστοι διὰ τὸν καιρὸν καὶ τοὺς ἐφεστῶ· της κινδύνους ἀπῄτουν οἱ μὲν Λέσβον, οἱ δὲ Λήμνου, οἱ δὲ Χίον· ἄλλοι δ' άλλα τε χωρία καὶ προσέδων εὐπορίας, τέως μὲν ἐν ἐγγύαις ἐγγράφοις· ὅτε δ ἐγκρατή; καθάπαξ τῆς ἔλης γένοιτο βασιλείας, ἐπι τελῆ καὶ τὰ ἐν ἐγγύαις ἐπηγγελμένα καθίστασθαι. Μηδὲ γὰρ ἐπ' ἀδήλοις ελπίσιν οὕτω διακυβεύειν τὴ ζῆν, ἐν ὀφθαλμοῖς ἤδη τῶν κινδύνων ἱστώτων, οἴεσθαι τὴν τοῦ βελτίστου σφίσι μοῖραν ἱδρύσθαι, ἀλλ' Ενέχυρον εἶναι τι βέβαιον, οὗ πριάμενο; ἄν τις τὸν θάνατον ἀνεπίφθονον γοῦν τὴν τῶν περιλειφθέντων ψήφον έχει καρπούσθαι. Ε'. Τοιαῦτά γε μὴν ἀπαιτοῦσιν ἐκείνοις πρὸς ούσ δὲν οὐδαμή γε ενδιδόναι ἐπῄει τῷ βασιλεῖ, φάσκοντι μὴ δύνασθαι ταλλότρια μήτε νῦν ὑπισχνείσθαι, μήτε μεν μετά γε τὴν τῆς αὐτοκρατορίας αντίληψιν, εἰ γένοιτο, προϊεσθαι τοῖς οὐκ ἐν λόγῳ ζητοῦσιν. Νύν μὲν γὰρ τὸ παράπαν ὑπάρχειν ἀλλότρια, πολιορκουμένων τε καὶ ζῆν ἀσφαλῶς μηδαμή που συγχωρεί μένων· καὶ τότε δ' αὖ ἕτερον ἀλλότρια τρόπον· πάντων γὰρ πάντ' εἶναι τῶν ὑπε: κόντων τῇ βασιλείᾳ τὰ τῆς βασιλείας πράγματα· τῶν βασιλευόντων δ' ού. Οἷς οὖν πρὸς βουλήσεως εἴη ἂν τοὺς παρόντα; συνδιενεγκεῖν ἡμῖν τῶν κινδύνων διαύλους, οὐκ ἂν ἀμελήσαιμεν οὐδ᾽ αὐτοὶ, εἰ περιγενέσθαι γένοιτο, μὴ οὐκ ἀμείψασθαι τοῖς ἀνήκουσι τρόποις, οπόσα τῶν ἐφ' ἡμῖν· οἷς δ' ον, τούτοις δ' οὐκ ἂν ποτ' ἐνοχλήσαιμεν, οπότερον ἔλοιντ᾽ ἂν δράν, είτε προς τὰς τῶν πολεμίων επαγγελία; αὐτομολείν, εἴτε καθη ημένους οίκοι πόρρω γίνεσθαι βελών. Καὶ ταῦτα μὲν τοῦτον ἔσχε τὸν τρόπον. Ϛ'. Χρόνου δὲ περὶ τὴν πολιορκίαν συχνοῦ τριβομένου, καὶ περὶ ἀνέσεις ἀσχολουμένων των νέων ἐν τῷ τῶν πολεμίων στρατοπέδω, ἔδοξε τῷ ἐπὶ θυ γατρὶ τοῦ ᾿Αποκαύκου γαμβρῷ 'Ανδρονίκῳ τῷ Παλαιολόγῳ ἀναψύξεως τε είνεκα καὶ φιλοτιμία; ἅμα νεωτεριζούσης, ἀποδυσαμένῳ διανήξεσθαι πᾶν τὸ τοῦ ποταμοῦ πλάτος ἐκείνου. ᾿Αλλὰ πρὶν μέσον διαθῆναι τοῦ ποταμοῦ [P. 445] τὸ ρύθιον, νάρκῃ τινὶ πεδηθεὶς ὑπὸ ψύχους, ὡς ἔοικεν, ὥσπερ τις •' adventare, et simul famem, qui iutus erat, qu libet pejorem hoste ducerent, audirentque etiam agasones suos cum equis ad Apocaucum repente transfugisse, fugam et ipsi capessentes 709 al castra bostium confluunt, æstate et adultis jam frugibus, Eranique res imperatoris in eas adductae angustias, quæ vix essent tolerabiles, atque omnem humanitus salutis spem excluderent. IV. Ad illa pericula, in quibus versabatur imperator, accessit ctiam eorum qui cum ipso erant, tam militum quam ducum, ac necessariorum importuna sollicitatio. Privation enim onusquisque adeuntes, propter ipsum rerum statuin et imminentia pericula, petebant sibi hi Lesbon, Lemn., illi; alii Chium, alii denique loca alia; et unde rem sibi facerent; atque ut interim quidem scripto sibi caveretur; simul autem atque rerum potitu rns esset, ut promissa, quæ cautione firmata (ssent, implerentur. Neque enim, dum sequuntur spes incertas, aleam vit:e subire, periculis jam o oculos positis, optimum videri sibi sed pignus aliquod dirmum esse debere, pro quo mortem aliquis pactus eorum saltem, qui superstites futuri essent, suffragium mereretur minime invidiosumn. V. fl:ec cum illi exigerent, imperator nihil prorsus iis concedere decrevit. Aiebat euim, l:at 1 posse se, quæ aliena essent, sive in præsenti polliceri, sive suprema potestate sibi (si quando posset) vindicata, iis indulgere, qui inique peterent. Quippe ea nunc quidem aliena prorsus esse, cum ipsi vbsiderentur necdum sibi securis vivere Fceret; ac tum rursus fore aliena alio modo. Etenim res imperii omnes non imperantium eaac, sed eorum omnium, qui imperio subjecti sint. Qui itaque nobiscum 710 voluerint in praesenti curriculo periditari, nec ipsi quidem, si unquam evaserimus superiores, eos quantum in nobis erit digne remnerari negligemus. Qui autem noluerint, iis equidem haud unquam succensuerim, utrumulibet elcgerint, sive hostium promissis inducti transfugere; sive domi sedentes telis procul absistere. Et hæc quidem ita se habuerunt. Variorum Is dignitate protostrator et stratopedarcha, cujus non semel meminit Cantacuzenus“locis indicatis in Famil. Byzent, pag. 254. Cujus mortem p VI. Cum in obsidione multum temporis tereretur, atque in hostium castris juvenes relaxando auimo operam darent; visum est Andronico Palæologo, qui Apocauci gener erat, tum æstus refrigerandi causa, tum juvenilis cujusdam gloriole studio, exutis vestibus, totum illud flumen, quam latissime patet transnare. Sed antequam superassel medios Uuvii vortices, membris torpore quodam ex frigore (αι videtur) alligatis, quasi inaninatum aliquo. notæ. reci. at lib. ut, cap. 71, et rursum Gregoras, lib. XVI, cap. 1. Ducang.

PG 148:943οἷς οὖν πρὸς βουλήσεως εἴη ἂν τοὺς παρόντας συνδιενεγκεῖν ἡμῖν τῶν κινδύνων διαύλους, οὐκ ἂν ἀμελήσαιμεν οὐδ’ αὐτοὶ, εἰ περιγενέσθαι γένοιτο, μὴ οὐκ ἀμείψασθαι τοῖς ἀνήκουσι τρόποις, ὁπόσα τῶν ἐφ’ ἡμῖν· οἷς δ’ οὔ, τούτοις δ’ οὐκ ἄν ποτ’ ἐνοχλήσαιμεν, ὁπότερον ἕλοιντ’ ἂν δρᾷν, εἴτε πρὸς τὰς τῶν πολεμίων ἐπαγγελίας αὐτομολεῖν, εἴτε καθημένους οἴκοι πόῤῥω γίνεσθαι βελῶν. καὶ ταῦτα μὲν τοῦτον ἔσχε τὸν τρόπον. (2.) Χρόνου δὲ περὶ τὴν πολιορκίαν συχνοῦ τριβομένου, καὶ περὶ ἀνέσεις ἀσχολουμένων τῶν νέων ἐν τῷ τῶν πολεμίων στρατοπέδῳ, ἔδοξε τῷ ἐπὶ θυγατρὶ τοῦ Ἀποκαύκου γαμβρῷ Ἀνδρονίκῳ τῷ Παλαιολόγῳ, ἀναψύξεώς τε εἵνεκα καὶ φιλοτιμίας ἅμα νεωτεριζούσης, ἀποδυσαμένῳ διανήξασθαι πᾶν τὸ τοῦ ποταμοῦ πλάτος ἐκείνου. ἀλλὰ πρὶν μέσον διαβῆναι τοῦ ποταμοῦ τὸ ῥόθιον, νάρκῃ τινὶ πεδηθεὶς ὑπὸ ψύχους, ὡς ἔοικεν, ὥσπερ τις ἄψυχος φόρτος, ἐς τοὺς τῶν ὑδάτων πυθμένας νεκρὸς κατενήνεκται. πρώτη μὲν οὖν αὕτη γέγονε θραῦσις Ἀποκαύκῳ τῆς δόξης καὶ ἅμα προαναφώνησις τῆς ἐπὶ τὰ χείρω μεταβολῆς καὶ καταστροφῆς. (Ζ.) Δεύτερον δ’ ἐπὶ τούτῳ συνεπεπτώκει τῷ Ἀποκαύκῳ δυστύχημα τόδε.

NICEFHORI GREGOR.E [IMP. J. PALÆOL. 6] 944 pondus, mortuus in ima aquarum delatus est. Η άψυχος φόρτος, ἐς τοὺς τῶν ὑδάτων πυθμένας νε Primum hoc fuit Apocauco fortune vulnus, primumque illud presagium exstitit, quo mutatum iri in pejus et funditus eversum iri illius fortunam apparuerit. VII. Sed et alterum illud præterea infortunium ci accidit. Joannes Gabalas, multis jam argumentis cum persensisset cavillari Apocaucum, qui ladificando ostenderet satis, minime velle se aliam suanı isti desponsam; clanculum ad imperatricem Annam accedit eique indicat, halere in animo Apocaurum, transferre in propriam arcem bujus filium imperatorem, atque ei filiam suam patriarcha interventu uxorem dare. Necesse est itaque (inquit), ut illum 711 Perintho quamprimum gréessas, antequam retibus præda inclusa sil. › VIII. Id cum statim esset perfectum, sensit Apocaucus patefactas esse insidias, atque illico statuit, soluta illa obsidione, Byzantium quam celerrime redire, ac ita periculum imminens antevertere. Reverso itaque visum est, antequam oculis pudore suffusis imperatricem aspiceret, magna pecuniæ vi circumvertre aulicas mulieres, quarum maxima tunc erat auctoritas, et omne simul famulitium, quod imperatoriam domum impleret. Quod cum ille sumina diligentia fecisset, ac per illas etiam imperatrici promisisset, allaturum se pulcherrima et pretiosissima de suis thesauris munera, pristinam dignationem recepit. Tum festinans muntit de nova et resarcivit, quidquid terra motibus in magno urbis muro læsum esset et neglectum maxsisset: item quidquid in duobus murisestrinsecus circumductis; quorum alter jampridem a fundatore simul cum magno muro conditus fuerat; alterum novissime, Cantacuzeni futuræque ab eo obsidionis metu, ad viri altitudinem exterius ipse Fastruxerat, circa maximarum admirabiliumque fossarum crepidinem, ductoque initio ab iis portis, quae sunt ante palatium, ad Aureas prosime purlas per terram aurorain versus circumduxerat. CAPUT Clades ez grandine. De natura grandinis. 1. Ea porro tempestate etiam grandinis continaus et violentissimus iniber exstitit, qui et ipse furoris divini, Romanorum rebus jam incumbentis, 712 indicium fuit, et tanquam ignis ignem supervenit. Etenim illud late diffusum est malum, tum in spicas et in alios fructus, tum omnium maxime in vites, ita ut ne postea quidem reviviscere potuerint. II. Norunt quippe (ut opinor) omnes, ejusmodi esse grandinis corpus, ut quoties et quæ invadit, non modo tunc neque ea sola per eam exstinguantur et marcescant, sed etiam ca, quæ circa sunt; Variorum (GS) Tum magnus logotheta, postea variis aclus dignitatibus. Cantacuzen. lib. us, cap. 73. κρός κατενήνεκται. Πρώτη μὲν οὖν αὕτη γέγονε θραύσις Αποκαύχῳ τῆς δόξης καὶ ἅμα προαναφώ νησις τῆς ἐπὶ τὰ χείρω μεταβολῆς καὶ καταστ, το φῆς. Ζ΄. Δεύτερον δ' ἐπὶ τούτῳ συνεπεπτώκει τῷ Απο καύχω δυστύχημα τόδε. Ο Γαβαλάς Ιωάννης ἐκ πολλῶν ἤδη σημείων αισθόμενος Απόκαυκον παραλογιζόμενον, τὸν τῷ παρακρούεσθαι πως δει κνύντα τὸ ἥκιστα βούλεσθαι τὴν πρὸς αὐτὸν τοῦ κήδους ἐγγύην, λάθρα προσιών Αννη μηνύει τη βασιλίδι, ὡς Απόκαυχος μελετώη, μετενεγκὼν εἰς τὸ ἑαυτοῦ φρούριον βασιλέα τὸν σὸν υἱὸν, διὰ τοῦ πατριάρχου συζεύξαι τῇ ἑαυτοῦ θυγατρί Χρει οὖν ἐκ Πειρίνθου σε τάχιστα μεταπέμψασθαι τοῦ τον, πρινὴ τὸ θήραμα γενέσθαι δικτύων ἐντός. Η'. Ο τελεσθέντος εὐθὺς, φωραθείσαν αἰσθόμε νος τὴν ἐπιβουλὴν ὁ ᾿Απόκαυκος ἔγνω παραχρήμα καταλελυκὼς τὴν πολιορκίαν ἐκείνην φθῆναι τὸν ἐφεστῶτα κίνδυνον, διαβὰς εἰς Βυζάντιον τὴν ταχί. στην. Εδοξεν οὖν ἐπανιόντι, πρὶν αἰσχυνομένοις όμο μασι τὴν βασιλίδα θεάσασθαι, χρήμασι παμπληθέσ περιελθεῖν τὴν γυναικωνίτιν, ἐν ᾗ τὸ μάλιστα δ νάμενον ἦν τηνικαῦτα, καὶ ἄμε τὴν θεραπείαν ἔπα· σαν, ὅση τὴν αὐτοκρατορικὴν οἰκίαν ἐπλήρου. Ὁ δὴ τάχιστα πεπραχώς, καὶ δι' αὐτῶν καὶ βασιλιάς τὰ κάλλιστά τε καὶ τιμιώτατα τῶν κειμηλίων προσοίσειν ἐπαγγειλάμενος, τῆς προτέρας αὖθις έτυχεν εὐδοξία;. Καὶ σπεύσας ὠχύρωσεν αὖθις καὶ ἀνεπλή ρωσεν, εἴ τί που τοῦ μεγάλου τείχους τῆς πόλεως τεθραυσμένον ὑπὸ τῶν σεισμῶν ἀλλέλειπται, και εξ τί που τῶν ἔξωθεν εληλαμένων δύο προτειχισμό των, τοῦ τε πάλαι τῷ τῆς πόλεως οἰκιστῇ συγχαρ οικοδομηθέντος ἐμοῦ τοῖς μεγάλοις τείχεσι επί οἴπερ ἀρτίως, διὰ τὸν τοῦ Καντακουζηνοῦ καὶ τῆς ἐκεῖθεν πολιορκία; φόβον, πρὸς ἀνδρόμηκες ύψος αὐτὸς ἀνήγε μεν ἐξωτέρω, περὶ τὰ χείλη τῶν μεγί. στων καὶ θαυμασίων τάφρων, ἀρξάμενος ἀπὸ τῶν πρὸ τοῦ παλατίου πυλῶν, καὶ περιελάσεις ἄχρι τῶν Χρυσέων έγγιστα διὰ τῆς χέρσου πρὸς δω. Grando furoris divini instrumentum. [Ρ. 446] Δ'. Γεγονέναι δ' ἐν τούτοις τοῖς χρόνοις συμπέπτωκε καὶ χαλάζης φορὰν συνεχή καὶ ῥαγ δαίαν, τῆς ἐπιπολαζούσης ήδη περὶ τὰ Ρωμαίων πράγματα θεομηνία, σύμβολον οὖσαν καὶ ταύτην, καὶ οἷόν τι πῦρ ἐπὶ πυρὶ προσεπενηνεγμένην. Που λύχουν γὰρ κατά τε τῶν ἀσταχύων καὶ τῶν γε ει λων ἐγγενέσθαι τὸ βλάβος καρπῶν· τῶν γε μήν ἀμπέλων, τούτων δὲ καὶ πάντων μάλιστα, ώς μηδέ τοὺς ἔπειτα χρόνου; ἀναβιώναι δύνασθαι. Β. Εἰδέναι γὰρ οἶμαι πάντας, ὡς οὐχ ὅτε καὶ καθ' ὧν ἐνσκήπτει τὸ τῆς χαλάζης σώμα καρπών, τότε μόνον καὶ τούτους μένους ἐκτυφλοί και μαραίνει, ἀλλὰ καὶ τὰ πέριξ ἄμε, καὶ ἐ; πολὺν τὸν χρόνο notæ. ¡llius non seme! alibi meminit. DocANG. Cantacuz. lib. u, cap. 87. Ducang.

ὁ Γαβαλᾶς Ἰωάννης, ἐκ πολλῶν ἤδη σημείων αἰσθόμενος Ἀπόκαυκον παραλογιζόμενον, κἀν τῷ παρακρούεσθαί πως δεικνύντα τὸ ἥκιστα βούλεσθαι τὴν πρὸς αὐτὸν τοῦ κήδους ἐγγύην, λάθρα προσιὼν Ἄννῃ μηνύει τῇ βασιλίδι, ὡς Ἀπόκαυκος μελετῴη, μετενεγκὼν εἰς τὸ ἑαυτοῦ φρούριον βασιλέα τὸν σὸν υἱὸν, διὰ τοῦ πατριάρχου συζεῦξαι τῇ ἑαυτοῦ θυγατρί. χρεὼν οὖν ἐκ Πειρίνθου σε τάχιστα μεταπέμψασθαι τοῦτον, πρινὴ τὸ θήραμα γενέσθαι δικτύων ἐντός. (Η.) Οὗ τελεσθέντος εὐθὺς, φωραθεῖσαν αἰσθόμενος τὴν ἐπιβουλὴν ὁ Ἀπόκαυκος ἔγνω παραχρῆμα καταλελυκὼς τὴν πολιορκίαν ἐκείνην φθῆναι τὸν ἐφεστῶτα κίνδυνον, διαβὰς εἰς Βυζάντιον τὴν ταχίστην. ἔδοξεν οὖν ἐπανιόντι, πρὶν αἰσχυνομένοις ὄμμασι τὴν βασιλίδα θεάσασθαι, χρήμασι παμπληθέσι περιελθεῖν τὴν γυναικωνῖτιν, ἐν ᾗ τὸ μάλιστα δυνάμενον ἦν τηνικαῦτα, καὶ ἅμα τὴν θεραπείαν ἅπασαν, ὅση τὴν αὐτοκρατορικὴν οἰκίαν ἐπλήρου. ὃ δὴ τάχιστα πεπραχὼς, καὶ δι’ αὐτῶν καὶ βασιλίδι τὰ κάλλιστά τε καὶ τιμιώτατα τῶν κειμηλίων προσοίσειν ἐπαγγειλάμενος, τῆς προτέρας αὖθις ἔτυχεν εὐδοξίας.

NICEFHORI GREGOR.E [IMP. J. PALÆOL. 6] 944 pondus, mortuus in ima aquarum delatus est. Η άψυχος φόρτος, ἐς τοὺς τῶν ὑδάτων πυθμένας νε Primum hoc fuit Apocauco fortune vulnus, primumque illud presagium exstitit, quo mutatum iri in pejus et funditus eversum iri illius fortunam apparuerit. VII. Sed et alterum illud præterea infortunium ci accidit. Joannes Gabalas, multis jam argumentis cum persensisset cavillari Apocaucum, qui ladificando ostenderet satis, minime velle se aliam suanı isti desponsam; clanculum ad imperatricem Annam accedit eique indicat, halere in animo Apocaurum, transferre in propriam arcem bujus filium imperatorem, atque ei filiam suam patriarcha interventu uxorem dare. Necesse est itaque (inquit), ut illum 711 Perintho quamprimum gréessas, antequam retibus præda inclusa sil. › VIII. Id cum statim esset perfectum, sensit Apocaucus patefactas esse insidias, atque illico statuit, soluta illa obsidione, Byzantium quam celerrime redire, ac ita periculum imminens antevertere. Reverso itaque visum est, antequam oculis pudore suffusis imperatricem aspiceret, magna pecuniæ vi circumvertre aulicas mulieres, quarum maxima tunc erat auctoritas, et omne simul famulitium, quod imperatoriam domum impleret. Quod cum ille sumina diligentia fecisset, ac per illas etiam imperatrici promisisset, allaturum se pulcherrima et pretiosissima de suis thesauris munera, pristinam dignationem recepit. Tum festinans muntit de nova et resarcivit, quidquid terra motibus in magno urbis muro læsum esset et neglectum maxsisset: item quidquid in duobus murisestrinsecus circumductis; quorum alter jampridem a fundatore simul cum magno muro conditus fuerat; alterum novissime, Cantacuzeni futuræque ab eo obsidionis metu, ad viri altitudinem exterius ipse Fastruxerat, circa maximarum admirabiliumque fossarum crepidinem, ductoque initio ab iis portis, quae sunt ante palatium, ad Aureas prosime purlas per terram aurorain versus circumduxerat. CAPUT Clades ez grandine. De natura grandinis. 1. Ea porro tempestate etiam grandinis continaus et violentissimus iniber exstitit, qui et ipse furoris divini, Romanorum rebus jam incumbentis, 712 indicium fuit, et tanquam ignis ignem supervenit. Etenim illud late diffusum est malum, tum in spicas et in alios fructus, tum omnium maxime in vites, ita ut ne postea quidem reviviscere potuerint. II. Norunt quippe (ut opinor) omnes, ejusmodi esse grandinis corpus, ut quoties et quæ invadit, non modo tunc neque ea sola per eam exstinguantur et marcescant, sed etiam ca, quæ circa sunt; Variorum (GS) Tum magnus logotheta, postea variis aclus dignitatibus. Cantacuzen. lib. us, cap. 73. κρός κατενήνεκται. Πρώτη μὲν οὖν αὕτη γέγονε θραύσις Αποκαύχῳ τῆς δόξης καὶ ἅμα προαναφώ νησις τῆς ἐπὶ τὰ χείρω μεταβολῆς καὶ καταστ, το φῆς. Ζ΄. Δεύτερον δ' ἐπὶ τούτῳ συνεπεπτώκει τῷ Απο καύχω δυστύχημα τόδε. Ο Γαβαλάς Ιωάννης ἐκ πολλῶν ἤδη σημείων αισθόμενος Απόκαυκον παραλογιζόμενον, τὸν τῷ παρακρούεσθαι πως δει κνύντα τὸ ἥκιστα βούλεσθαι τὴν πρὸς αὐτὸν τοῦ κήδους ἐγγύην, λάθρα προσιών Αννη μηνύει τη βασιλίδι, ὡς Απόκαυχος μελετώη, μετενεγκὼν εἰς τὸ ἑαυτοῦ φρούριον βασιλέα τὸν σὸν υἱὸν, διὰ τοῦ πατριάρχου συζεύξαι τῇ ἑαυτοῦ θυγατρί Χρει οὖν ἐκ Πειρίνθου σε τάχιστα μεταπέμψασθαι τοῦ τον, πρινὴ τὸ θήραμα γενέσθαι δικτύων ἐντός. Η'. Ο τελεσθέντος εὐθὺς, φωραθείσαν αἰσθόμε νος τὴν ἐπιβουλὴν ὁ ᾿Απόκαυκος ἔγνω παραχρήμα καταλελυκὼς τὴν πολιορκίαν ἐκείνην φθῆναι τὸν ἐφεστῶτα κίνδυνον, διαβὰς εἰς Βυζάντιον τὴν ταχί. στην. Εδοξεν οὖν ἐπανιόντι, πρὶν αἰσχυνομένοις όμο μασι τὴν βασιλίδα θεάσασθαι, χρήμασι παμπληθέσ περιελθεῖν τὴν γυναικωνίτιν, ἐν ᾗ τὸ μάλιστα δ νάμενον ἦν τηνικαῦτα, καὶ ἄμε τὴν θεραπείαν ἔπα· σαν, ὅση τὴν αὐτοκρατορικὴν οἰκίαν ἐπλήρου. Ὁ δὴ τάχιστα πεπραχώς, καὶ δι' αὐτῶν καὶ βασιλιάς τὰ κάλλιστά τε καὶ τιμιώτατα τῶν κειμηλίων προσοίσειν ἐπαγγειλάμενος, τῆς προτέρας αὖθις έτυχεν εὐδοξία;. Καὶ σπεύσας ὠχύρωσεν αὖθις καὶ ἀνεπλή ρωσεν, εἴ τί που τοῦ μεγάλου τείχους τῆς πόλεως τεθραυσμένον ὑπὸ τῶν σεισμῶν ἀλλέλειπται, και εξ τί που τῶν ἔξωθεν εληλαμένων δύο προτειχισμό των, τοῦ τε πάλαι τῷ τῆς πόλεως οἰκιστῇ συγχαρ οικοδομηθέντος ἐμοῦ τοῖς μεγάλοις τείχεσι επί οἴπερ ἀρτίως, διὰ τὸν τοῦ Καντακουζηνοῦ καὶ τῆς ἐκεῖθεν πολιορκία; φόβον, πρὸς ἀνδρόμηκες ύψος αὐτὸς ἀνήγε μεν ἐξωτέρω, περὶ τὰ χείλη τῶν μεγί. στων καὶ θαυμασίων τάφρων, ἀρξάμενος ἀπὸ τῶν πρὸ τοῦ παλατίου πυλῶν, καὶ περιελάσεις ἄχρι τῶν Χρυσέων έγγιστα διὰ τῆς χέρσου πρὸς δω. Grando furoris divini instrumentum. [Ρ. 446] Δ'. Γεγονέναι δ' ἐν τούτοις τοῖς χρόνοις συμπέπτωκε καὶ χαλάζης φορὰν συνεχή καὶ ῥαγ δαίαν, τῆς ἐπιπολαζούσης ήδη περὶ τὰ Ρωμαίων πράγματα θεομηνία, σύμβολον οὖσαν καὶ ταύτην, καὶ οἷόν τι πῦρ ἐπὶ πυρὶ προσεπενηνεγμένην. Που λύχουν γὰρ κατά τε τῶν ἀσταχύων καὶ τῶν γε ει λων ἐγγενέσθαι τὸ βλάβος καρπῶν· τῶν γε μήν ἀμπέλων, τούτων δὲ καὶ πάντων μάλιστα, ώς μηδέ τοὺς ἔπειτα χρόνου; ἀναβιώναι δύνασθαι. Β. Εἰδέναι γὰρ οἶμαι πάντας, ὡς οὐχ ὅτε καὶ καθ' ὧν ἐνσκήπτει τὸ τῆς χαλάζης σώμα καρπών, τότε μόνον καὶ τούτους μένους ἐκτυφλοί και μαραίνει, ἀλλὰ καὶ τὰ πέριξ ἄμε, καὶ ἐ; πολὺν τὸν χρόνο notæ. ¡llius non seme! alibi meminit. DocANG. Cantacuz. lib. u, cap. 87. Ducang.

Chapter VCaput V

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

875 [A. M. 6851, IND. ||| sus ab Ireno imperatrice. Quiescere enim haud poterant, quandiu ignoraturi essent, quo fortunæ ae tragica, ut ita dicam, calamitatis res imperatoris processissent: propter 653 quem multos labores, multa gravia et iniqua exhauserant, et adhuc . exhaustori erant. Relicto igitur ob metum recto tramite, sinistram versus per avia contendere arduisque ac difficilibus locis applicare se perrexit, donee Hemo monte superato, in Triballorum lerram illæsus furtim delapsus est: quæsitumque imperatorem invenit, et cum eo, quantum par erat, collocutus celerrime inde Didymotichum rediit, habens quæ nuntiaret tum aliis, tum omnium maxime imperatrici Irene, vera admodum et minime Incata; ac talis adveniens, qualis iis qui nimio soEt lis ardore torrentur zephyri aura refrigeratris. Εt have quidem ita se habuerunt. CAPUT V. Altera ad Scrrhas Cantacuzeni expeditio irrita. Didymotichum usque transire cum non sikit Tribalturnæ timiditas. Ad Cralem iurilus redit. Comitem seckm ducit Joannem Asanem, jussian: Chroli tradere arcem Melinici. Legati Berrhwenses, rule iniquas conditiones proponente, cum Cantacuzeno clam agunt. Hic Berrhæam ex pacto ingreditur. Cralis inconstantia. Melior ex eo Cantacuzeni fortuna. Triballus dolet se elusum. Pactionum memor bellum indicere non audet. 1. Vere autem ineunte coactas iterum copias imperator duxit ad Seribas urbem, et quæcunque eircum occurrunt Philippos usque castella ac propugnacula. At ubi tentata res est pari infelicitate, obstante nimirum divino numine, visum est ipsi transire, si posset, Didymotichum usque, ut cos a quibus vehementissime desiderabatur videret, el ab iis videretur. Sed quia Triballi, quos secum habebat socios ac fœderatos, audientes magnam esse hostium manum in insidiis collocatam apud Christopolitanas fauces, ultra ituris oppositas, ejus voluntati obstiterunt timiditate ac metu; cuiu et alias ignaviores essent et longinquis expeditionibus non admodum gauderent; idcirco regressus eşt iterum in Triballorum fines, invitus quidem et plurimas doloris faces suo ipse cordi admovens, co quod minime ei 654 ex sententia res succedebant. Rediit tamen retro ad urbem usque Strummitzam, et quæcuique illae aperta atque equitaLilia loca sunt; ubi et Crales Servie tum forte diversabatur. [P. H. Jam autem illum sequebatur et Joannes quoque Asanes. Hic enim paulo ante præerat Melenici castello. Mox cum illud imperatoris jussu Chreli tradidisset, contulerat se ad imperatorem, et ei, Triballorum regis contubernali, comes adbæ rebat. De hac altera Serrharum vel Pherarum tentată obsidione silet, opinor, Cantacuzenas. Decang, Legendum Aloquin esse: Sulacismus. Quae urbs, mortuo jam tum Chiele Triballo, in Cralis potestate erat. Vide Cantacuz lib. ii, cap, 54, pag 550. Boivin, Cantacuz. lib. 11, cap. 45, pag. 499. DuCANC. 79) Vide supra hujus libri cap. 1, sect. 5. Bojvin.

καὶ σπεύσας ὠχύρωσεν αὖθις καὶ ἀνεπλήρωσεν, εἴ τί που τοῦ μεγάλου τείχους τῆς πόλεως τεθραυσμένον ὑπὸ τῶν σεισμῶν ἐλλέλειπται, καὶ εἴ τί που τῶν ἔξωθεν ἐληλαμένων δύο προτειχισμάτων, τοῦ τε πάλαι τῷ τῆς πόλεως οἰκιστῇ συγκατοικοδομηθέντος ὁμοῦ τοῖς μεγάλοις τείχεσι καὶ οὗπερ ἀρτίως, διὰ τὸν τοῦ Καντακουζηνοῦ καὶ τῆς ἐκεῖθεν πολιορκίας φόβον, πρὸς ἀνδρόμηκες ὕψος αὐτὸς ἀνήγειρεν ἐξωτέρω, περὶ τὰ χείλη τῶν μεγίστων καὶ θαυμασίων τάφρων, ἀρξάμενος ἀπὸ τῶν πρὸ τοῦ παλατίου πυλῶν, καὶ περιελάσας ἄχρι τῶν χρυσέων ἔγγιστα διὰ τῆς χέρσου πρὸς ἕω. 2. Γεγονέναι δ’ ἐν τούτοις τοῖς χρόνοις συμπέπτωκε καὶ χαλάζης φορὰν συνεχῆ καὶ ῥαγδαίαν, τῆς ἐπιπολαζούσης ἤδη περὶ τὰ Ῥωμαίων πράγματα θεομηνίας σύμβολον οὖσαν καὶ ταύτην, καὶ οἷόν τι πῦρ ἐπὶ πυρὶ προσεπενηνεγμένην. πολύχουν γὰρ κατά τε τῶν ἀσταχύων καὶ τῶν γε ἄλλων ἐγγενέσθαι τὸ βλάβος καρπῶν· τῶν γε μὴν ἀμπέλων, τούτων δὲ καὶ πάντων μάλιστα, ὡς μηδὲ τοὺς ἔπειτα χρόνους ἀναβιῶναι δύνασθαι.

NICEFHORI GREGOR.E [IMP. J. PALÆOL. 6] 944 pondus, mortuus in ima aquarum delatus est. Η άψυχος φόρτος, ἐς τοὺς τῶν ὑδάτων πυθμένας νε Primum hoc fuit Apocauco fortune vulnus, primumque illud presagium exstitit, quo mutatum iri in pejus et funditus eversum iri illius fortunam apparuerit. VII. Sed et alterum illud præterea infortunium ci accidit. Joannes Gabalas, multis jam argumentis cum persensisset cavillari Apocaucum, qui ladificando ostenderet satis, minime velle se aliam suanı isti desponsam; clanculum ad imperatricem Annam accedit eique indicat, halere in animo Apocaurum, transferre in propriam arcem bujus filium imperatorem, atque ei filiam suam patriarcha interventu uxorem dare. Necesse est itaque (inquit), ut illum 711 Perintho quamprimum gréessas, antequam retibus præda inclusa sil. › VIII. Id cum statim esset perfectum, sensit Apocaucus patefactas esse insidias, atque illico statuit, soluta illa obsidione, Byzantium quam celerrime redire, ac ita periculum imminens antevertere. Reverso itaque visum est, antequam oculis pudore suffusis imperatricem aspiceret, magna pecuniæ vi circumvertre aulicas mulieres, quarum maxima tunc erat auctoritas, et omne simul famulitium, quod imperatoriam domum impleret. Quod cum ille sumina diligentia fecisset, ac per illas etiam imperatrici promisisset, allaturum se pulcherrima et pretiosissima de suis thesauris munera, pristinam dignationem recepit. Tum festinans muntit de nova et resarcivit, quidquid terra motibus in magno urbis muro læsum esset et neglectum maxsisset: item quidquid in duobus murisestrinsecus circumductis; quorum alter jampridem a fundatore simul cum magno muro conditus fuerat; alterum novissime, Cantacuzeni futuræque ab eo obsidionis metu, ad viri altitudinem exterius ipse Fastruxerat, circa maximarum admirabiliumque fossarum crepidinem, ductoque initio ab iis portis, quae sunt ante palatium, ad Aureas prosime purlas per terram aurorain versus circumduxerat. CAPUT Clades ez grandine. De natura grandinis. 1. Ea porro tempestate etiam grandinis continaus et violentissimus iniber exstitit, qui et ipse furoris divini, Romanorum rebus jam incumbentis, 712 indicium fuit, et tanquam ignis ignem supervenit. Etenim illud late diffusum est malum, tum in spicas et in alios fructus, tum omnium maxime in vites, ita ut ne postea quidem reviviscere potuerint. II. Norunt quippe (ut opinor) omnes, ejusmodi esse grandinis corpus, ut quoties et quæ invadit, non modo tunc neque ea sola per eam exstinguantur et marcescant, sed etiam ca, quæ circa sunt; Variorum (GS) Tum magnus logotheta, postea variis aclus dignitatibus. Cantacuzen. lib. us, cap. 73. κρός κατενήνεκται. Πρώτη μὲν οὖν αὕτη γέγονε θραύσις Αποκαύχῳ τῆς δόξης καὶ ἅμα προαναφώ νησις τῆς ἐπὶ τὰ χείρω μεταβολῆς καὶ καταστ, το φῆς. Ζ΄. Δεύτερον δ' ἐπὶ τούτῳ συνεπεπτώκει τῷ Απο καύχω δυστύχημα τόδε. Ο Γαβαλάς Ιωάννης ἐκ πολλῶν ἤδη σημείων αισθόμενος Απόκαυκον παραλογιζόμενον, τὸν τῷ παρακρούεσθαι πως δει κνύντα τὸ ἥκιστα βούλεσθαι τὴν πρὸς αὐτὸν τοῦ κήδους ἐγγύην, λάθρα προσιών Αννη μηνύει τη βασιλίδι, ὡς Απόκαυχος μελετώη, μετενεγκὼν εἰς τὸ ἑαυτοῦ φρούριον βασιλέα τὸν σὸν υἱὸν, διὰ τοῦ πατριάρχου συζεύξαι τῇ ἑαυτοῦ θυγατρί Χρει οὖν ἐκ Πειρίνθου σε τάχιστα μεταπέμψασθαι τοῦ τον, πρινὴ τὸ θήραμα γενέσθαι δικτύων ἐντός. Η'. Ο τελεσθέντος εὐθὺς, φωραθείσαν αἰσθόμε νος τὴν ἐπιβουλὴν ὁ ᾿Απόκαυκος ἔγνω παραχρήμα καταλελυκὼς τὴν πολιορκίαν ἐκείνην φθῆναι τὸν ἐφεστῶτα κίνδυνον, διαβὰς εἰς Βυζάντιον τὴν ταχί. στην. Εδοξεν οὖν ἐπανιόντι, πρὶν αἰσχυνομένοις όμο μασι τὴν βασιλίδα θεάσασθαι, χρήμασι παμπληθέσ περιελθεῖν τὴν γυναικωνίτιν, ἐν ᾗ τὸ μάλιστα δ νάμενον ἦν τηνικαῦτα, καὶ ἄμε τὴν θεραπείαν ἔπα· σαν, ὅση τὴν αὐτοκρατορικὴν οἰκίαν ἐπλήρου. Ὁ δὴ τάχιστα πεπραχώς, καὶ δι' αὐτῶν καὶ βασιλιάς τὰ κάλλιστά τε καὶ τιμιώτατα τῶν κειμηλίων προσοίσειν ἐπαγγειλάμενος, τῆς προτέρας αὖθις έτυχεν εὐδοξία;. Καὶ σπεύσας ὠχύρωσεν αὖθις καὶ ἀνεπλή ρωσεν, εἴ τί που τοῦ μεγάλου τείχους τῆς πόλεως τεθραυσμένον ὑπὸ τῶν σεισμῶν ἀλλέλειπται, και εξ τί που τῶν ἔξωθεν εληλαμένων δύο προτειχισμό των, τοῦ τε πάλαι τῷ τῆς πόλεως οἰκιστῇ συγχαρ οικοδομηθέντος ἐμοῦ τοῖς μεγάλοις τείχεσι επί οἴπερ ἀρτίως, διὰ τὸν τοῦ Καντακουζηνοῦ καὶ τῆς ἐκεῖθεν πολιορκία; φόβον, πρὸς ἀνδρόμηκες ύψος αὐτὸς ἀνήγε μεν ἐξωτέρω, περὶ τὰ χείλη τῶν μεγί. στων καὶ θαυμασίων τάφρων, ἀρξάμενος ἀπὸ τῶν πρὸ τοῦ παλατίου πυλῶν, καὶ περιελάσεις ἄχρι τῶν Χρυσέων έγγιστα διὰ τῆς χέρσου πρὸς δω. Grando furoris divini instrumentum. [Ρ. 446] Δ'. Γεγονέναι δ' ἐν τούτοις τοῖς χρόνοις συμπέπτωκε καὶ χαλάζης φορὰν συνεχή καὶ ῥαγ δαίαν, τῆς ἐπιπολαζούσης ήδη περὶ τὰ Ρωμαίων πράγματα θεομηνία, σύμβολον οὖσαν καὶ ταύτην, καὶ οἷόν τι πῦρ ἐπὶ πυρὶ προσεπενηνεγμένην. Που λύχουν γὰρ κατά τε τῶν ἀσταχύων καὶ τῶν γε ει λων ἐγγενέσθαι τὸ βλάβος καρπῶν· τῶν γε μήν ἀμπέλων, τούτων δὲ καὶ πάντων μάλιστα, ώς μηδέ τοὺς ἔπειτα χρόνου; ἀναβιώναι δύνασθαι. Β. Εἰδέναι γὰρ οἶμαι πάντας, ὡς οὐχ ὅτε καὶ καθ' ὧν ἐνσκήπτει τὸ τῆς χαλάζης σώμα καρπών, τότε μόνον καὶ τούτους μένους ἐκτυφλοί και μαραίνει, ἀλλὰ καὶ τὰ πέριξ ἄμε, καὶ ἐ; πολὺν τὸν χρόνο notæ. ¡llius non seme! alibi meminit. DocANG. Cantacuz. lib. u, cap. 87. Ducang.

PG 148:945(Β.) Εἰδέναι γὰρ οἶμαι πάντας, ὡς οὐχ ὅτε καὶ καθ’ ὧν ἐνσκήπτει τὸ τῆς χαλάζης σῶμα καρπῶν, τότε μόνον καὶ τούτους μόνους ἐκτυφλοῖ καὶ μαραίνει, ἀλλὰ καὶ τὰ πέριξ ἅμα, καὶ ἐς πολὺν τὸν χρόνον ὁ μαρασμὸς ἐπιβόσκεται πάντα, ὥσπερ αἰσθήσει τινὶ διοικουμένων καὶ τῶν φυτῶν, καὶ τὸν τοῦ κοινοῦ δεσπότου θυμὸν καθάπαξ ἐκπληττομένων, καὶ ὑπὸ δέους συστελλομένων, καὶ αὐτῆς ἀποῤῥηγνυμένων τῆς ζωογόνου ψυχῆς. λίθῳ μὲν γὰρ ὑπ’ ἀνθρωπίνης πληγέντος χειρὸς ἀπίου καὶ μήλου καὶ βότρυος καὶ τῶν τοιούτων, τὸ μὲν πληγὲν τραῦμα μὲν ἔχει, νεκροῦται δ’ ἥκιστα· τὸ γειτονοῦν δ’ ὅμως οὔτε πληγῆς τινος ᾔσθετο, οὔτ’ ἐπεπόνθει φθορὰν, καὶ ταῦτα τοῦ μὲν πλήττοντος λίθου τραχέος τε ὄντος καὶ ὀξύτητας περὶ αὐτὸν διαφόρους τε καὶ πλείστας ἴσως ἔχοντος, τῆς δὲ χαλάζης ἥκιστα τούτων οὐδέν· γίνεσθαι γὰρ τὴν χάλαζαν, ὅταν τῆς ἀναγούσης καπνώδους κάτωθεν ἀναθυμιάσεως ἐπὶ τὰ μετεωρότερα διακρίνηται διὰ θέρμης ἔνδειαν ἡ ἀτμώδης αὐτῆς ἀνάχυσις. ἐκείνης γὰρ διὰ κουφότητα φερομένης μετεωρότερον, ὑπολείπεται διὰ βάρος αὕτη περὶ τὸν μεταξὺ τόπον, ἔνθα πολυτελέστερον τὸ ψύχος οἱ τοῦ ἀέρος ταμιεύουσι κόλποι.

(A. c. 1134] BYZANTINE HISTORLE LIB. XIV. [IMP. 3. PALEOL. 4] 346 μαρασμὸς ἐπιβόσκεται πάντα, ὥσπερ αἰσθήσει τον et ad multum usque tempus ab illa tabe omnia διοικουμένων καὶ τῶν φυτῶν, καὶ τὸν τοῦ κοινοῦ Δεσπότου θυμὸν καθάπαξ εκπληττομένων, καὶ ὑπὸ δίους συστελλομένων, καὶ αὐτῆς ἀποῤῥηγνυμένων τῆς ζωογόνου ψυχῆς. Αίθῳ μὲν γὰρ ὑπ' ἀνθρωπί νης πληγέντος χειρὸς ἀπίου καὶ μήλου καὶ βότρυος καὶ τῶν τοιούτων, τὸ μὲν πληγὲν τραῦμα μὲν ἔχει, νεκροῦται δ' ἥκιστα· τὸ γειτονοῦν δ' ὅμως οὔτε πληγῆς τινος ᾔσθετο, οὔτ᾽ ἐπεπόνθει φθοράν, καὶ ταῦτα τοῦ μὲν πλήττοντος λίθου τραχέος τε ὄντος καὶ ὀξύτητας περὶ αὐτὸν διαφόρους τε καὶ πλείστας ἴσως ἔχοντος, τῆς δὲ χαλάζης ἥκιστα τούτων οὐδέν· γίνεσθαι γὰρ τὴν χάλαζαν, όταν τῆς ἀναγούσης καπνώδους κάτωθεν ἀναθυμιάσεως ἐπὶ τὰ μετεωρότερα διακρίνητας διὰ θέρμης Ενδειαν ἡ ἀτμώδης αὐτῆς ἀνάχυσις. Εκείνης γάρ διά κουφότητα φερομένης μετεωρότερον, & ὑπολείπεται διὰ βάρος αὕτη περὶ τὸν μεταξύ τόπον, Ενθα πολυτελέστερον τὸ ψύχος οἱ τοῦ ἀέρος ταμιεύουσι κόλποι. Τῶν μὲν γὰρ ἑκατέρωθεν τόπων ὁ μὲν ἄνω τῇ κύκλῳ φορᾷ καὶ περιστροφῇ τοῦ οὐρανίου συμπεριδινούμενος σώματος νεφῶν ἥκιστα ποιεῖσθαι δύναται σύστασιν· ὁ δ᾽ αὖ περίγειότερος, καὶ αὐτὸς διὰ τὸ τῶν ἡλιακῶν ἀνακλάσεων ἔντονον διαῤῥέων, Επιστά πως οὐδ' αὐτὸς ἂν δυνηθείη νέφους σύστασιν ποιεῖσθαι· ὡς τῆς ἑκατέρωθεν μάχης ἐς τὸ ἀπρα χτοῦν οὐτωσὶ τελευτώσης, ἰσχύος λαμπράς τινος ἀντίληψιν λείπεσθαι ἔχειν ἐνταυθοῖ τὸ ψυχρόν, καὶ νεφῶν τῇ τῶν ὑγρῶν ἀνάλογον πηλικότητι σύστασιν ἤδη ποιεῖσθαι. Των μεταβαλλομένων, όμβρον γίνεσθαι πρότερον, οξυνεί συνθλιβομένου τοῦ ἀέρος, [P. 447 καὶ μηκέτι μηδαμή δυναμένου φέρειν τὴν ἐμ βρίθειαν τοῦ ἀγροῦ. Ἀλλ᾽ ἐπειδὰν εἰς ὄμβρον οὕτω δεπλυθῇ τὸ ἐκ τοῦ νέφους ὑγρόν, βιαιοτέραν ἔχοντος ἤδη τὴν θέρμην τοῦ περιέχοντος, καὶ πανταχόθεν ἀντιπεριισταμένου, καὶ βίᾳ περὶ τὰ μέσα ξυνελαύνοντος, χάλαζα γίνεται, πλίνθου τινός συμπίλησιν μιμουμένης, ὡς εἰπεῖν, καὶ δημιουργούσης της φύσ σεως, ἐξ ἁγεωργήτων και μετεώρων πηγών καὶ ῥευ μάτων. Τὰ δὲ τοιαῦτα συμπτώματα σπάνια μεντάν ἐν θέρει που γίγνεσθαι διὰ τὴν βραχύτητα τοῦ τῷ αέρι ἐγκαρτερούντας ὑγροῦ· δαψιλέστερα δ' ἐν Παρος ὥρᾳ τε καὶ φθινοπώρου, ἅτε παραπλησίως πω; τὴν μέσην θέρους καὶ χειμῶνος χώραν είληφότων, καὶ θέρμης εὐπορίαν ὁμοῦ καὶ ὑγρότητος ἐντεῦ δεν εχόντων, ἃ τὴν χάλαζαν, ὡς εἰρήκειμεν, ισχύει jam diximus, ad condandam grandinem valent. κατασκευάζειν. Γ. Ἐκ γοῦν ὕδατος οὕτω τῆς χαλάζης την γένε σιν ἐχούσης, χαύνου στοιχείου καὶ διαρρέοντος, και πειτα πετρῶν καὶ ξύλων καὶ φλογῶν ἀπασῶν τὴν βλάβην πολλῷ τῷ μέτρῳ κραταιοτέραν ποιούσης, πῶς οὐ θεομηνίας ἂν εἴη σαφούς τὰ ἐκ τῶν τος ούτων; depasci: quasi ipsæ etiam plante sensu aliquo regerentur, et communis Domini iram penitus exhorrescerent, ac præ metu contraherent se animamque ipsam vitalem abrumperent. Atqui si hominis manu pyrum, aut pomnum, aut uva, aut ejusmodi aliquis fructus lapide percussus fuerit, id quod percussum est, vulneratur quidem, moritur vero minime; id autem quod vicinum est neque ictum ullatenus sentit, neque ideo corrumpitur: tametsi asper sit et acumina circa se fortassis habeat varia ac plurima lapis ille, qui percutit; grando autem his omnibus prorsus careat. Fit enim toties grando, quoties ab exhalatione, instar fumi ab inis ad altiora ascendente, secernitur ob caloris penuriam humidus vapor. Nam cum illa, eo quod levior est, altius feratur; hic, quia est gravior, media in regione subsidit; ubi frigus abundantius reconditum servant sinosi aeris tractus. Regionum enim utrinque adjacentium altera, que superior est, cœlestis globi turbine et 713 conversione ipsa quoque circumacta, nubium glomerationem facere minime potest: altera autem ad terram vergens, cademque refractorum solis radiorum intensione liquescens, nubem et ipsa conflare minime utique valet. Restat ergo, ut, cum ita ad nihilum recidat ea quæ utrinque fit pugna, habeat illic frigus unde vim insignem assumat, ac nubem pro humoris quantitate conficere jam possit. Mutato in nuben humore, exsistit primum inber: quasi compresso aere, et humoris gravitatem ferre omnino jam recusante. Postquam autem in imbrem ita resolutus est ille nubium humor; tum vero, quia ambiens aer vehementiorem jam calorem habet, et circum undique premit, vique in medium compellit, fit grando, laterculi cujusdam coagmentationem na tura (ut ita dicam) imitante, et velut fabricante. illis fontibus et canalibus, qui in media aeris regione nativi suspenduntur. Atque id quidem aestate raro accidit, humoris in aere permanentis penuria; vere autem et autumno plurimum; quia nempe illa tempestates aestatem inter et hiemem mediu locum pariter obtinent, affluentemque inde caloris simul et humoris habent copiam; quæ duæ res, ut III. Itaque cum in hunc modum grando originem ducat ab aqua, quod elementum est molle alque fuidum, deinde multo gravius 714 quam vel lapides vel fustes vel flammæ omnes damnum afferat, quidui furori Dei manifesto attribuantur ea quæ inde accidunt? CAPUT VII. Ecclesiæ mala omnium gravissima. De Massaliunis et Bogomilis in monte Atho comprehensis. Eins montis amænitates. Athos ferociam Xerzæ domuit. Uni virtuti favet. Deprehensorum illic hareticorum nomina. Forumdem dogmala impura tomo synodico comprehensa. Piorum monachorum diligentia et zelus. Ilæretici variis pœnis coerciti. Quidam fuga elapsi recipiunt se in magnas urbes. Picos Murtios imitantur. Α'. ᾿Αλλὰ γὰρ ὅσα γε ἐκ πολλῶν τῶν πρὸς ἡμᾶς τῆς τοῦ Θεοῦ φιλανθρώπου και δικαίας ὀργής τη 1. Sedenim quæcunque ex multis piæ ac justæ adversus nos Dei iracundiæ signa undique collecta

τῶν μὲν γὰρ ἑκατέρωθεν τόπων ὁ μὲν ἄνω τῇ κύκλῳ φορᾷ καὶ περιστροφῇ τοῦ οὐρανίου συμπεριδινούμενος σώματος νεφῶν ἥκιστα ποιεῖσθαι δύναται σύστασιν· ὁ δ’ αὖ περιγειότερος, καὶ αὐτὸς διὰ τὸ τῶν ἡλιακῶν ἀνακλάσεων ἔντονον διαῤῥέων, ἥκιστά πως οὐδ’ αὐτὸς ἂν δυνηθείη νέφους σύστασιν ποιεῖσθαι· ὡς τῆς ἑκατέρωθεν μάχης ἐς τὸ ἀπρακτοῦν οὑτωσὶ τελευτώσης, ἰσχύος λαμπρᾶς τινος ἀντίληψιν λείπεσθαι ἔχειν ἐνταυθοῖ τὸ ψυχρὸν, καὶ νεφῶν τῇ τῶν ὑγρῶν ἀνάλογον πηλικότητι σύστασιν ἤδη ποιεῖσθαι. ὧν μεταβαλλομένων, ὄμβρον γίνεσθαι πρότερον, οἱονεὶ συνθλιβομένου τοῦ ἀέρος, καὶ μηκέτι μηδαμῆ δυναμένου φέρειν τὴν ἐμβρίθειαν τοῦ ὑγροῦ. ἀλλ’ ἐπειδὰν εἰς ὄμβρον οὕτω διαλυθῇ τὸ ἐκ τοῦ νέφους ὑγρὸν, βιαιοτέραν ἔχοντος ἤδη τὴν θέρμην τοῦ περιέχοντος, καὶ πανταχόθεν ἀντιπεριϊσταμένου, καὶ βίᾳ περὶ τὰ μέσα ξυνελαύνοντος, χάλαζα γίνεται, πλίνθου τινὸς συμπίλησιν μιμουμένης, ὡς εἰπεῖν, καὶ δημιουργούσης τῆς φύσεως, ἐξ ἀγεωργήτων καὶ μετεώρων πηγῶν καὶ ῥευμάτων. τὰ δὲ τοιαῦτα συμπτώματα σπάνια μεντἂν ἐν θέρει που γίγνεσθαι διὰ τὴν βραχύτητα τοῦ τῷ ἀέρι ἐγκαρτεροῦντος ὑγροῦ·

(A. c. 1134] BYZANTINE HISTORLE LIB. XIV. [IMP. 3. PALEOL. 4] 346 μαρασμὸς ἐπιβόσκεται πάντα, ὥσπερ αἰσθήσει τον et ad multum usque tempus ab illa tabe omnia διοικουμένων καὶ τῶν φυτῶν, καὶ τὸν τοῦ κοινοῦ Δεσπότου θυμὸν καθάπαξ εκπληττομένων, καὶ ὑπὸ δίους συστελλομένων, καὶ αὐτῆς ἀποῤῥηγνυμένων τῆς ζωογόνου ψυχῆς. Αίθῳ μὲν γὰρ ὑπ' ἀνθρωπί νης πληγέντος χειρὸς ἀπίου καὶ μήλου καὶ βότρυος καὶ τῶν τοιούτων, τὸ μὲν πληγὲν τραῦμα μὲν ἔχει, νεκροῦται δ' ἥκιστα· τὸ γειτονοῦν δ' ὅμως οὔτε πληγῆς τινος ᾔσθετο, οὔτ᾽ ἐπεπόνθει φθοράν, καὶ ταῦτα τοῦ μὲν πλήττοντος λίθου τραχέος τε ὄντος καὶ ὀξύτητας περὶ αὐτὸν διαφόρους τε καὶ πλείστας ἴσως ἔχοντος, τῆς δὲ χαλάζης ἥκιστα τούτων οὐδέν· γίνεσθαι γὰρ τὴν χάλαζαν, όταν τῆς ἀναγούσης καπνώδους κάτωθεν ἀναθυμιάσεως ἐπὶ τὰ μετεωρότερα διακρίνητας διὰ θέρμης Ενδειαν ἡ ἀτμώδης αὐτῆς ἀνάχυσις. Εκείνης γάρ διά κουφότητα φερομένης μετεωρότερον, & ὑπολείπεται διὰ βάρος αὕτη περὶ τὸν μεταξύ τόπον, Ενθα πολυτελέστερον τὸ ψύχος οἱ τοῦ ἀέρος ταμιεύουσι κόλποι. Τῶν μὲν γὰρ ἑκατέρωθεν τόπων ὁ μὲν ἄνω τῇ κύκλῳ φορᾷ καὶ περιστροφῇ τοῦ οὐρανίου συμπεριδινούμενος σώματος νεφῶν ἥκιστα ποιεῖσθαι δύναται σύστασιν· ὁ δ᾽ αὖ περίγειότερος, καὶ αὐτὸς διὰ τὸ τῶν ἡλιακῶν ἀνακλάσεων ἔντονον διαῤῥέων, Επιστά πως οὐδ' αὐτὸς ἂν δυνηθείη νέφους σύστασιν ποιεῖσθαι· ὡς τῆς ἑκατέρωθεν μάχης ἐς τὸ ἀπρα χτοῦν οὐτωσὶ τελευτώσης, ἰσχύος λαμπράς τινος ἀντίληψιν λείπεσθαι ἔχειν ἐνταυθοῖ τὸ ψυχρόν, καὶ νεφῶν τῇ τῶν ὑγρῶν ἀνάλογον πηλικότητι σύστασιν ἤδη ποιεῖσθαι. Των μεταβαλλομένων, όμβρον γίνεσθαι πρότερον, οξυνεί συνθλιβομένου τοῦ ἀέρος, [P. 447 καὶ μηκέτι μηδαμή δυναμένου φέρειν τὴν ἐμ βρίθειαν τοῦ ἀγροῦ. Ἀλλ᾽ ἐπειδὰν εἰς ὄμβρον οὕτω δεπλυθῇ τὸ ἐκ τοῦ νέφους ὑγρόν, βιαιοτέραν ἔχοντος ἤδη τὴν θέρμην τοῦ περιέχοντος, καὶ πανταχόθεν ἀντιπεριισταμένου, καὶ βίᾳ περὶ τὰ μέσα ξυνελαύνοντος, χάλαζα γίνεται, πλίνθου τινός συμπίλησιν μιμουμένης, ὡς εἰπεῖν, καὶ δημιουργούσης της φύσ σεως, ἐξ ἁγεωργήτων και μετεώρων πηγών καὶ ῥευ μάτων. Τὰ δὲ τοιαῦτα συμπτώματα σπάνια μεντάν ἐν θέρει που γίγνεσθαι διὰ τὴν βραχύτητα τοῦ τῷ αέρι ἐγκαρτερούντας ὑγροῦ· δαψιλέστερα δ' ἐν Παρος ὥρᾳ τε καὶ φθινοπώρου, ἅτε παραπλησίως πω; τὴν μέσην θέρους καὶ χειμῶνος χώραν είληφότων, καὶ θέρμης εὐπορίαν ὁμοῦ καὶ ὑγρότητος ἐντεῦ δεν εχόντων, ἃ τὴν χάλαζαν, ὡς εἰρήκειμεν, ισχύει jam diximus, ad condandam grandinem valent. κατασκευάζειν. Γ. Ἐκ γοῦν ὕδατος οὕτω τῆς χαλάζης την γένε σιν ἐχούσης, χαύνου στοιχείου καὶ διαρρέοντος, και πειτα πετρῶν καὶ ξύλων καὶ φλογῶν ἀπασῶν τὴν βλάβην πολλῷ τῷ μέτρῳ κραταιοτέραν ποιούσης, πῶς οὐ θεομηνίας ἂν εἴη σαφούς τὰ ἐκ τῶν τος ούτων; depasci: quasi ipsæ etiam plante sensu aliquo regerentur, et communis Domini iram penitus exhorrescerent, ac præ metu contraherent se animamque ipsam vitalem abrumperent. Atqui si hominis manu pyrum, aut pomnum, aut uva, aut ejusmodi aliquis fructus lapide percussus fuerit, id quod percussum est, vulneratur quidem, moritur vero minime; id autem quod vicinum est neque ictum ullatenus sentit, neque ideo corrumpitur: tametsi asper sit et acumina circa se fortassis habeat varia ac plurima lapis ille, qui percutit; grando autem his omnibus prorsus careat. Fit enim toties grando, quoties ab exhalatione, instar fumi ab inis ad altiora ascendente, secernitur ob caloris penuriam humidus vapor. Nam cum illa, eo quod levior est, altius feratur; hic, quia est gravior, media in regione subsidit; ubi frigus abundantius reconditum servant sinosi aeris tractus. Regionum enim utrinque adjacentium altera, que superior est, cœlestis globi turbine et 713 conversione ipsa quoque circumacta, nubium glomerationem facere minime potest: altera autem ad terram vergens, cademque refractorum solis radiorum intensione liquescens, nubem et ipsa conflare minime utique valet. Restat ergo, ut, cum ita ad nihilum recidat ea quæ utrinque fit pugna, habeat illic frigus unde vim insignem assumat, ac nubem pro humoris quantitate conficere jam possit. Mutato in nuben humore, exsistit primum inber: quasi compresso aere, et humoris gravitatem ferre omnino jam recusante. Postquam autem in imbrem ita resolutus est ille nubium humor; tum vero, quia ambiens aer vehementiorem jam calorem habet, et circum undique premit, vique in medium compellit, fit grando, laterculi cujusdam coagmentationem na tura (ut ita dicam) imitante, et velut fabricante. illis fontibus et canalibus, qui in media aeris regione nativi suspenduntur. Atque id quidem aestate raro accidit, humoris in aere permanentis penuria; vere autem et autumno plurimum; quia nempe illa tempestates aestatem inter et hiemem mediu locum pariter obtinent, affluentemque inde caloris simul et humoris habent copiam; quæ duæ res, ut III. Itaque cum in hunc modum grando originem ducat ab aqua, quod elementum est molle alque fuidum, deinde multo gravius 714 quam vel lapides vel fustes vel flammæ omnes damnum afferat, quidui furori Dei manifesto attribuantur ea quæ inde accidunt? CAPUT VII. Ecclesiæ mala omnium gravissima. De Massaliunis et Bogomilis in monte Atho comprehensis. Eins montis amænitates. Athos ferociam Xerzæ domuit. Uni virtuti favet. Deprehensorum illic hareticorum nomina. Forumdem dogmala impura tomo synodico comprehensa. Piorum monachorum diligentia et zelus. Ilæretici variis pœnis coerciti. Quidam fuga elapsi recipiunt se in magnas urbes. Picos Murtios imitantur. Α'. ᾿Αλλὰ γὰρ ὅσα γε ἐκ πολλῶν τῶν πρὸς ἡμᾶς τῆς τοῦ Θεοῦ φιλανθρώπου και δικαίας ὀργής τη 1. Sedenim quæcunque ex multis piæ ac justæ adversus nos Dei iracundiæ signa undique collecta

δαψιλέστερα δ’ ἐν ἔαρος ὥρᾳ τε καὶ φθινοπώρου, ἅτε παραπλησίως πως τὴν μέσην θέρους καὶ χειμῶνος χώραν εἰληφότων, καὶ θέρμης εὐπορίαν ὁμοῦ καὶ ὑγρότητος ἐντεῦθεν ἐχόντων, ἃ τὴν χάλαζαν, ὡς εἰρήκειμεν, ἰσχύει κατασκευάζειν. (Γ.) Ἐκ γοῦν ὕδατος οὕτω τῆς χαλάζης τὴν γένεσιν ἐχούσης, χαύνου στοιχείου καὶ διαῤῥέοντος, κἄπειτα πετρῶν καὶ ξύλων καὶ φλογῶν ἁπασῶν τὴν βλάβην πολλῷ τῷ μέτρῳ κραταιοτέραν ποιούσης, πῶς οὐ θεομηνίας ἂν εἴη σαφοῦς τὰ ἐκ τῶν τοιούτων; ζ. Ἀλλὰ γὰρ ὅσα γε ἐκ πολλῶν τῶν πρὸς ἡμᾶς τῆς τοῦ θεοῦ φιλανθρώπου καὶ δικαίας ὀργῆς σημείων ἐρανισάμενοι τῇδε τῇ ἱστορίᾳ συνυφάναμέν τε καὶ συνυφανοῦμεν, εἰ ζῇν ἡμῖν ἐξείη, μεγάλα μέν πως δόξειεν ἂν τοῖς τε νῦν ὁρῶσιν ἅπανθ’ ὁμοῦ καὶ τοῖς ἔπειτ’ ἐντευξομένοις, καὶ οἷα μήπω πρίν.

(A. c. 1134] BYZANTINE HISTORLE LIB. XIV. [IMP. 3. PALEOL. 4] 346 μαρασμὸς ἐπιβόσκεται πάντα, ὥσπερ αἰσθήσει τον et ad multum usque tempus ab illa tabe omnia διοικουμένων καὶ τῶν φυτῶν, καὶ τὸν τοῦ κοινοῦ Δεσπότου θυμὸν καθάπαξ εκπληττομένων, καὶ ὑπὸ δίους συστελλομένων, καὶ αὐτῆς ἀποῤῥηγνυμένων τῆς ζωογόνου ψυχῆς. Αίθῳ μὲν γὰρ ὑπ' ἀνθρωπί νης πληγέντος χειρὸς ἀπίου καὶ μήλου καὶ βότρυος καὶ τῶν τοιούτων, τὸ μὲν πληγὲν τραῦμα μὲν ἔχει, νεκροῦται δ' ἥκιστα· τὸ γειτονοῦν δ' ὅμως οὔτε πληγῆς τινος ᾔσθετο, οὔτ᾽ ἐπεπόνθει φθοράν, καὶ ταῦτα τοῦ μὲν πλήττοντος λίθου τραχέος τε ὄντος καὶ ὀξύτητας περὶ αὐτὸν διαφόρους τε καὶ πλείστας ἴσως ἔχοντος, τῆς δὲ χαλάζης ἥκιστα τούτων οὐδέν· γίνεσθαι γὰρ τὴν χάλαζαν, όταν τῆς ἀναγούσης καπνώδους κάτωθεν ἀναθυμιάσεως ἐπὶ τὰ μετεωρότερα διακρίνητας διὰ θέρμης Ενδειαν ἡ ἀτμώδης αὐτῆς ἀνάχυσις. Εκείνης γάρ διά κουφότητα φερομένης μετεωρότερον, & ὑπολείπεται διὰ βάρος αὕτη περὶ τὸν μεταξύ τόπον, Ενθα πολυτελέστερον τὸ ψύχος οἱ τοῦ ἀέρος ταμιεύουσι κόλποι. Τῶν μὲν γὰρ ἑκατέρωθεν τόπων ὁ μὲν ἄνω τῇ κύκλῳ φορᾷ καὶ περιστροφῇ τοῦ οὐρανίου συμπεριδινούμενος σώματος νεφῶν ἥκιστα ποιεῖσθαι δύναται σύστασιν· ὁ δ᾽ αὖ περίγειότερος, καὶ αὐτὸς διὰ τὸ τῶν ἡλιακῶν ἀνακλάσεων ἔντονον διαῤῥέων, Επιστά πως οὐδ' αὐτὸς ἂν δυνηθείη νέφους σύστασιν ποιεῖσθαι· ὡς τῆς ἑκατέρωθεν μάχης ἐς τὸ ἀπρα χτοῦν οὐτωσὶ τελευτώσης, ἰσχύος λαμπράς τινος ἀντίληψιν λείπεσθαι ἔχειν ἐνταυθοῖ τὸ ψυχρόν, καὶ νεφῶν τῇ τῶν ὑγρῶν ἀνάλογον πηλικότητι σύστασιν ἤδη ποιεῖσθαι. Των μεταβαλλομένων, όμβρον γίνεσθαι πρότερον, οξυνεί συνθλιβομένου τοῦ ἀέρος, [P. 447 καὶ μηκέτι μηδαμή δυναμένου φέρειν τὴν ἐμ βρίθειαν τοῦ ἀγροῦ. Ἀλλ᾽ ἐπειδὰν εἰς ὄμβρον οὕτω δεπλυθῇ τὸ ἐκ τοῦ νέφους ὑγρόν, βιαιοτέραν ἔχοντος ἤδη τὴν θέρμην τοῦ περιέχοντος, καὶ πανταχόθεν ἀντιπεριισταμένου, καὶ βίᾳ περὶ τὰ μέσα ξυνελαύνοντος, χάλαζα γίνεται, πλίνθου τινός συμπίλησιν μιμουμένης, ὡς εἰπεῖν, καὶ δημιουργούσης της φύσ σεως, ἐξ ἁγεωργήτων και μετεώρων πηγών καὶ ῥευ μάτων. Τὰ δὲ τοιαῦτα συμπτώματα σπάνια μεντάν ἐν θέρει που γίγνεσθαι διὰ τὴν βραχύτητα τοῦ τῷ αέρι ἐγκαρτερούντας ὑγροῦ· δαψιλέστερα δ' ἐν Παρος ὥρᾳ τε καὶ φθινοπώρου, ἅτε παραπλησίως πω; τὴν μέσην θέρους καὶ χειμῶνος χώραν είληφότων, καὶ θέρμης εὐπορίαν ὁμοῦ καὶ ὑγρότητος ἐντεῦ δεν εχόντων, ἃ τὴν χάλαζαν, ὡς εἰρήκειμεν, ισχύει jam diximus, ad condandam grandinem valent. κατασκευάζειν. Γ. Ἐκ γοῦν ὕδατος οὕτω τῆς χαλάζης την γένε σιν ἐχούσης, χαύνου στοιχείου καὶ διαρρέοντος, και πειτα πετρῶν καὶ ξύλων καὶ φλογῶν ἀπασῶν τὴν βλάβην πολλῷ τῷ μέτρῳ κραταιοτέραν ποιούσης, πῶς οὐ θεομηνίας ἂν εἴη σαφούς τὰ ἐκ τῶν τος ούτων; depasci: quasi ipsæ etiam plante sensu aliquo regerentur, et communis Domini iram penitus exhorrescerent, ac præ metu contraherent se animamque ipsam vitalem abrumperent. Atqui si hominis manu pyrum, aut pomnum, aut uva, aut ejusmodi aliquis fructus lapide percussus fuerit, id quod percussum est, vulneratur quidem, moritur vero minime; id autem quod vicinum est neque ictum ullatenus sentit, neque ideo corrumpitur: tametsi asper sit et acumina circa se fortassis habeat varia ac plurima lapis ille, qui percutit; grando autem his omnibus prorsus careat. Fit enim toties grando, quoties ab exhalatione, instar fumi ab inis ad altiora ascendente, secernitur ob caloris penuriam humidus vapor. Nam cum illa, eo quod levior est, altius feratur; hic, quia est gravior, media in regione subsidit; ubi frigus abundantius reconditum servant sinosi aeris tractus. Regionum enim utrinque adjacentium altera, que superior est, cœlestis globi turbine et 713 conversione ipsa quoque circumacta, nubium glomerationem facere minime potest: altera autem ad terram vergens, cademque refractorum solis radiorum intensione liquescens, nubem et ipsa conflare minime utique valet. Restat ergo, ut, cum ita ad nihilum recidat ea quæ utrinque fit pugna, habeat illic frigus unde vim insignem assumat, ac nubem pro humoris quantitate conficere jam possit. Mutato in nuben humore, exsistit primum inber: quasi compresso aere, et humoris gravitatem ferre omnino jam recusante. Postquam autem in imbrem ita resolutus est ille nubium humor; tum vero, quia ambiens aer vehementiorem jam calorem habet, et circum undique premit, vique in medium compellit, fit grando, laterculi cujusdam coagmentationem na tura (ut ita dicam) imitante, et velut fabricante. illis fontibus et canalibus, qui in media aeris regione nativi suspenduntur. Atque id quidem aestate raro accidit, humoris in aere permanentis penuria; vere autem et autumno plurimum; quia nempe illa tempestates aestatem inter et hiemem mediu locum pariter obtinent, affluentemque inde caloris simul et humoris habent copiam; quæ duæ res, ut III. Itaque cum in hunc modum grando originem ducat ab aqua, quod elementum est molle alque fuidum, deinde multo gravius 714 quam vel lapides vel fustes vel flammæ omnes damnum afferat, quidui furori Dei manifesto attribuantur ea quæ inde accidunt? CAPUT VII. Ecclesiæ mala omnium gravissima. De Massaliunis et Bogomilis in monte Atho comprehensis. Eins montis amænitates. Athos ferociam Xerzæ domuit. Uni virtuti favet. Deprehensorum illic hareticorum nomina. Forumdem dogmala impura tomo synodico comprehensa. Piorum monachorum diligentia et zelus. Ilæretici variis pœnis coerciti. Quidam fuga elapsi recipiunt se in magnas urbes. Picos Murtios imitantur. Α'. ᾿Αλλὰ γὰρ ὅσα γε ἐκ πολλῶν τῶν πρὸς ἡμᾶς τῆς τοῦ Θεοῦ φιλανθρώπου και δικαίας ὀργής τη 1. Sedenim quæcunque ex multis piæ ac justæ adversus nos Dei iracundiæ signa undique collecta

PG 148:947ὅμως ἦν ἄν πως φορητὰ, εἰ μὴ πᾶσιν, ἀλλ’ οὖν οἷς ἡ τῶν πραγμάτων ἐντέθεικε πεῖρα σύνεσιν, καὶ οὓς ἡ τῆς ψυχῆς εὐλάβεια πέπεικε, ταῖς γραφαῖς ἑπομένους, κυρίου παιδείαν εἶναι νομίζειν καὶ τῶν συντρόφων καὶ ὁμηλίκων κηλίδων ἰατρείαν τινὰ, εἰ μὴ καὶ τὰ τῆς ἐκκλησίας ναυάγια προσετίθετο, καὶ τῶν πάλαι κοιμηθέντων σκανδάλων ἀρτιγενεῖς ὁμοίως ἐπεφύοντο κῆρες, μακροὺς ὀλέθρους ψυχῆς ἐπιφέρουσαι καὶ ῥᾷστα πρὸς ἀπωλείας πυθμένας καταβαπτίζουσαι. (Β.) Ἀλλὰ τούτων ἔνια καὶ ἡμῖν κατ’ ἐπιτομὴν ἐνταῦθα λελέξεται. πάντα γὰρ ὁμοῦ διεξιέναι, πρὸς ἄλλην ἀσχολουμένοις πραγματείαν, ῥᾴδιον οὐκ ἂν εἴη, μέγιστόν τε ὂν ἔργον καὶ μεγίστης δεόμενον πραγματείας. καὶ πρῶτον μὲν ἐνταῦθα κείσθω διήγημα τῶν περὶ τὸν Ἄθω τὸ ὄρος ἐν τούτοις ἑαλωκότων τοῖς χρόνοις Μασσαλιανῶν καὶ Βογομίλων. (Γ.) Τά τε γὰρ ἄλλα τὸ ὄρος ὁ Ἄθως θαυμάζεσθαι ἄξιον εἶναι δοκεῖ μοι, ὅτι τε πρὸς ἀέρα κέκραται πάνυ τοι εὐφυῶς καὶ ὅτι πολλῇ τινι καὶ παντοδαπῇ τῇ χλόῃ κοσμεῖται, καὶ σφόδρα φιλοτίμως εἰπεῖν ἐκ τοῦ ῥᾴστου τῶν ἐντυγχανόντων τὴν αἴσθησιν δεξιοῦται, καὶ πολλὴν εὐθὺς προβάλλεται τὴν τῆς τέρψεως ἡδονήν·

[A. M. 6852, IND. 12] καὶ συνυφανοῦμεν, εἰ ζῆν ἡμῖν ἐξείη, μεγάλα μέν πως δόξειεν ἂν τοῖ; τε νῦν ὁρῶσιν ἅπανθ' ὁμοῦ καὶ τοῖς ἔπειτ' ἐντευξομένοις, καὶ οία μήπω πριν. Όμως ἦν *, πως φορητά, εἰ μὴ πᾶσιν, ἀλλ᾽ οὖν οἷς ἡ τῶν πραγμάτων ἐντέθεικε πεῖρα σύνεσιν, καὶ οὓς ἡ τῆς ψυχῆς εὐλάβεια πέπεικε, ταῖς Γραφαῖς ὑπομένους. Κυρίου παιδείαν εἶναι νομίζειν καὶ τῶν συντρόφων καὶ ὁμηλίκων κηλίδων ιατρείαν τινὰ εἰ μὴ καὶ τὰ τῆς Ἐκκλησίας ναυάγια προσετίθετο, καὶ τῶν πάλαι κοιμηθέντων σκανδάλων ἀρτιγενεῖς ὁμοίως ἐπεφύοντο κῆρες, μακροὺς ὀλέθρους ψυχῆς ἐπιμέ ρουσαι καὶ βαστα πρὸς ἀπωλείας πυθμένες καταβαπτίζουσαι. huic historiæ iutesnimus, ac po ro intexenus, si μείων ερανισαμενοι τῇδε τῇ ἱστορία συνυφάναμέν το vita nobis detur, ca omnia simul, tam iis qui nunc legunt, quam iis quibus postea occurrent, magna videri quidem possint, et qualia hactenus nulla, Tolerabilia tamen quodammodo isthæc fuissent, si non omnibus, at iis saltem, quibus prudentiam ipse rerum usus indidisset, ac meus caula pariter el religiosa persuasisset (id quod sacris Scripturis consequens est), can esse divinam castigationen, et quamdam veluti coalitarum et coævarum nobis inacularum medicinam; tolerabilia, inquam, illa fuissent, nisi et Ecclesiæ naufragia ad ea mala accessissent, et sopitarum pridem offensionum redivivæ denuo excitatæ fuissent pestes, funestissimam animabus pernicion allaturæ, ac facillime eas in barathrum exitii demersuræ. 11. Horum quædam a nobis quoque compendiose hoc loco dicentur. Omnia enim simul percensere, cum in aliarum rerum tractatione versemur, facile haud fuerit. Maxima quippe ea et permagni operis res est. Ac primum quidem dicturi sumus de Massalianis et Bogomilis, qui illis temporibus circa montem Atho deprehensi sunt. 111. Alioqui vero mons Athos admiratione dignus esso mibi videtur; tum quia aeris temperie fruitur plane felici; tum quiz herbarum vi ac varietate niulta ornatus eorum qui ibi versantur, sensibus 715 ambitiosissime (ut ita dicam) ex facili blanditur, et magnam statim offert suavissimamque voluptatem. Illuc tanquam ex thesauris anlecunque affluit et odorum halitus dulcis, et forum amœnissimus color. Atque is locus purioribus solis radiis ut plurimum interest: et multipliciuni arborum coma tegitur, et saltibus abundat et praVariorum Verti, eam esse divinam castigationem. Ve tendum videtur, al quam esse divinam castigul:onem, etc. Boivin, Consulendus hic in primuis Cantacuz. lib. 11, cap 39. DUCANG. De his Anna Comnena, Euthymius Zigabenus, Tollii iter Italicum etc. Vide et lib. xxix, infra, ubi de synodo habita in monte Atho. BoiviN. [Ρ. 448] Β'. 'Αλλὰ τούτων ἔνια καὶ ἡμῖν κατ᾽ ἐπιτη μὴν ἐνταῦθα λελέξεται. Πάντα γὰρ ὁμοῦ διεξιέναι, πρὸς ἄλλην ἀσχολουμένοις πραγματείαν, βάδιον οὐκ ἂν εἴη, μέγιστόν τε ὂν ἔργον καὶ μεγίστης δεόμενον πραγματείας. Καὶ πρῶτον μὲν ἐνταῦθα κείσθω διής γημα τῶν περὶ τὸν ᾿Αθω τὸ ὄρος ἐν τούτοις εαλωκό των τοῖς χρόνοις Μασσαλιανῶν καὶ Βογομίλων 1. Τά τε γὰρ ἄλλα τὸ ὄρος ὁ ᾿Αθως θαυμά ζεσθαι ἄξιον εἶναι δοκεί μοι, ὅτι τε πρὸς ἀέρα κέν κραται πάνυ τοι εὐφυῶς, καὶ ὅτι πολλῇ τινι καὶ παντοδαπῇ τῇ χλόη κοσμείται, καὶ σφόδρα φιλοτί μως εἰπεῖν ἐκ τοῦ ῥᾴστου τῶν ἐντυγχανόντων τὴν αἴσθησιν δεξιοῦται, καὶ πολλὴν εὐθὺς προβάλλεται τὴν τῆς τέρψεως ἡδονὴν· καὶ ῥεῖ πανταχόθεν ώσπερ ἐκ θησαυρῶν τό τε εὔπνουν τῆς ὀδμῆς καὶ τὸ τοῦ ἄνθους εὔχρουν· καὶ καθαραῖς τὸ πλεῖστον ὁμιλεῖ ταῖς ἡλίου ἀκτῖσι δένδρεσι σε πολυειδέσι κομά καὶ ἄλση καὶ λειμώνας ποικίλους, ἔργα χειρῶν ἀν nolæ. πρώτως επιδεδημηκὼς τοῖς ἐκεῖ, καὶ τὴν ἀρετὴν μεθ' υπερβολῆς ἀποθαυμάζων τῶν ἐνοικούντων, «Έλληνες (*) μὲν (ἔλεγεν) ἐν μύθοις φασίν, "Ατλαντά τινα τῶν μετὰ Κρόνου θεῶν καθηρημένων, ταύτην ὑπὸ τῶν ἀρξάντων τὴν δίκην κατεψηφίσθαι, τους τῆς γῆς ἀνέχειν χίονας, ὡς ἂν πιέζοιτο τῷ τοσού τη βάρει. Ἐγὼ δὲ τούτους φαίην ἂν, καὶ τῆς ἀλη θείας ἐμοὶ συμμαρτυρούσης, ταύτην τὴν τιμὴν λα γεῖν, τοῦ βίου τῆς πολλῆς φιλοσοφίας ένεκα παρά Θεοῦ, τὸ τὴν γῆν ἀνέχειν, εὐχαῖς ἱλεουμένους αὐτῇ τὸ θεῖον.» Τον γοῦν οὕτως ὑπὸ μεγάλων τε καὶ σοφῶν ἀνδρῶν καὶ θαυμαστῶν ὁμοῦ βασιλέων μεθ' ὑπερβολής θαυμαζόμενον θαυμαστὸν "Αθω, διὰ τὰ περιὸν τῆς ἀρετῆς φημι καὶ τῆς ἁγιότητος τῶν πιστοίχων (ἐν γὰρ νῦν τοὺς πρὸ ἡμῶν συγγραφέα; τε και σοφοὺς λέγειν, οὐδὲν ἧττον, εἰ μὴ καὶ μᾶλλον τῶν νῦν τούτων τεθαυμακότα;). ὁ Γρηγορά; εἰς μέσους παρηχώς, ὅπερ ἔφην, οὐδὲν φησιν αρετής ἔχνος διὰ τοῦ οἰκείου Αγαθαγγέλου, οὐδὲ μόριον γοῦν ἀγαθοῦ τι καὶ λείψανον παρὰ τοῖς ὁσίοις ἐκεί ναις καὶ ἔπη οὖν εὑρεῖν, εἰ μὴ καὶ πᾶν φησι του vavciov. Reliqua omitto, quæ nimis muita sunt. Porro hine apparet Gregoram in libris Antirrheticis, quibus Philothens saos opposuit, aliter prorsus atque in bac Historiæ parte de Atho moute locutum fuisse. Cantacuzenus eum montem a Gregora in libris quoque historicis infamatom signif. cat lib. v, cap. 24, p. 801, qua de re in ipsius Gregoræ Vita diximus. Borvix. (72. De landibus montis Atho multa etiam pa· friarsha Philotheus, Antirihetic. lib. xn (cod. reg. ᾗ 1996, fol. 283 v.), ubi Gregoram acriter insectatur, quod et sanctam solitudinis monasticæ tranquillitatem, et montem ipsum A'ho calumniari ausus sit. υβρίζει δ' ἀκρατος, inquit, εἰς τὴν ἱερὰν ἡσυχίαν διὰ τῶν αὐτῆς ἀθλητῶν τε καὶ ἀσκητῶν· μᾶλλον δὲ οὐκ εἰς τὴν ἡσυχίαν μόνην, ἀλλὰ καὶ τὴν ὰρ τὴν ὁμοῦ πᾶται, ὅση τε τῆς θεωρίας και τη της πράξεως, τὸν ἱερὸν ᾿Αθω τῷ λόγῳ τρεις, τὸ μόνον ὡς ἀληθῶς ἀπάσης τῆς ἀρετῆς κοι ὸν ἐργα στήριον των καθ' ἡμᾶς τις ἔφη σοφῶν· τὴν τῶν ἑκασταχοῦ τῆς οἰκουμένης, πῶς ἂν εἴποιμι, ὁμολο - γουμένως ἐξελεγμένον μάλιστα χῶρον τὸν ἱερὸν χηραμέν· τὸ μέγα καὶ θαυμαστὸν ὄντως τῆς ἀρε τῆς παγκράτιον· τῶν Ὀλύμπου πραγμάτων τὸν διαφερόντως να έα· μᾶλλον δὲ οὐκ οἷον δ τί τις ἂν εἰρηκώς, ἔπειτ' ἀρχέσαι. Η γὰρ τῶν ἐποικούντων ἀρετὴ πᾶσαν ὑπερβολὴν ἀμβλύνει. Ον δήπου και βασιλεὺς ὁ τιμής (Cantacuzenus), οὔπω τότε τοῦ σκήπτρον καὶ τοῦ κράτους ἐπειλημμένος, ἄρτι (*) Ipsa sunt Contacuzeni verho, Histor. lib, s, cap. 24, edit. Reg. pag 807, Toivin,

καὶ ῥεῖ πανταχόθεν ὥσπερ ἐκ θησαυρῶν τό,τε εὔπνουν τῆς ὀδμῆς καὶ τὸ τοῦ ἄνθους εὔχρουν· καὶ καθαραῖς τὸ πλεῖστον ὁμιλεῖ ταῖς ἡλίου ἀκτῖσι· δένδρεσί τε πολυειδέσι κομᾷ καὶ ἄλση καὶ λειμῶνας ποικίλους, ἔργα χειρῶν ἀνθρωπίνων, πλουτεῖ· καὶ γένει παντοίων ὀρνίθων περιηχεῖται· καὶ σμήνη μελιττῶν ἐκεῖ περιτρέχει τὰ ἄνθη, καὶ ἠρέμα τὸν ἀέρα περιβομβεῖ. καὶ τέρψεώς τις πέπλος ἐντεῦθεν ὑφαίνεται ξένος ἐκεῖ συμμιγὴς, οὐκ ἦρος ὥρᾳ μόνῃ, ἀλλ’ ἐν ἅπαντι καιρῷ καὶ χρόνῳ, ὁμοζυγοῦντος ἀεὶ τοῦ τῶν τεσσάρων ὡρῶν κύκλου πρὸς ὁμοίαν τὴν χάριν καὶ ἡδονὴν τῶν ἀνθρωπίνων αἰσθητηρίων· καὶ μάλισθ’ ὅτ’ ἐκ μέσου τοῦ ἄλσους καὶ τῶν φυτῶν ἐκείνων ὄρθριος ἡ τῆς ἀηδόνος ἠχήσασα μουσικὴ συνᾴδοι τοῖς ἐκεῖ μονάζουσιν εἰπεῖν καὶ συνυμνοῖ τὸν κύριον. ἔχει γὰρ κἀκείνη καὶ κιθάραν ἐπὶ στήθους ἔνθεόν τινα, καὶ ψαλτήριον ἔμφυτον, καὶ μουσικὴν ἐναρμόνιον, ἐξ αὐτοσχεδίου περισαλπίζουσαν τοὺς ἀκούοντας πάνυ τοι ἐμμελῶς. καὶ ἅμα πηγαῖς αὐτοφυῶν ὑδάτων ὁ χῶρος ἄρδεταί τε καὶ περιαντλεῖται πολλαῖς.

[A. M. 6852, IND. 12] καὶ συνυφανοῦμεν, εἰ ζῆν ἡμῖν ἐξείη, μεγάλα μέν πως δόξειεν ἂν τοῖ; τε νῦν ὁρῶσιν ἅπανθ' ὁμοῦ καὶ τοῖς ἔπειτ' ἐντευξομένοις, καὶ οία μήπω πριν. Όμως ἦν *, πως φορητά, εἰ μὴ πᾶσιν, ἀλλ᾽ οὖν οἷς ἡ τῶν πραγμάτων ἐντέθεικε πεῖρα σύνεσιν, καὶ οὓς ἡ τῆς ψυχῆς εὐλάβεια πέπεικε, ταῖς Γραφαῖς ὑπομένους. Κυρίου παιδείαν εἶναι νομίζειν καὶ τῶν συντρόφων καὶ ὁμηλίκων κηλίδων ιατρείαν τινὰ εἰ μὴ καὶ τὰ τῆς Ἐκκλησίας ναυάγια προσετίθετο, καὶ τῶν πάλαι κοιμηθέντων σκανδάλων ἀρτιγενεῖς ὁμοίως ἐπεφύοντο κῆρες, μακροὺς ὀλέθρους ψυχῆς ἐπιμέ ρουσαι καὶ βαστα πρὸς ἀπωλείας πυθμένες καταβαπτίζουσαι. huic historiæ iutesnimus, ac po ro intexenus, si μείων ερανισαμενοι τῇδε τῇ ἱστορία συνυφάναμέν το vita nobis detur, ca omnia simul, tam iis qui nunc legunt, quam iis quibus postea occurrent, magna videri quidem possint, et qualia hactenus nulla, Tolerabilia tamen quodammodo isthæc fuissent, si non omnibus, at iis saltem, quibus prudentiam ipse rerum usus indidisset, ac meus caula pariter el religiosa persuasisset (id quod sacris Scripturis consequens est), can esse divinam castigationen, et quamdam veluti coalitarum et coævarum nobis inacularum medicinam; tolerabilia, inquam, illa fuissent, nisi et Ecclesiæ naufragia ad ea mala accessissent, et sopitarum pridem offensionum redivivæ denuo excitatæ fuissent pestes, funestissimam animabus pernicion allaturæ, ac facillime eas in barathrum exitii demersuræ. 11. Horum quædam a nobis quoque compendiose hoc loco dicentur. Omnia enim simul percensere, cum in aliarum rerum tractatione versemur, facile haud fuerit. Maxima quippe ea et permagni operis res est. Ac primum quidem dicturi sumus de Massalianis et Bogomilis, qui illis temporibus circa montem Atho deprehensi sunt. 111. Alioqui vero mons Athos admiratione dignus esso mibi videtur; tum quia aeris temperie fruitur plane felici; tum quiz herbarum vi ac varietate niulta ornatus eorum qui ibi versantur, sensibus 715 ambitiosissime (ut ita dicam) ex facili blanditur, et magnam statim offert suavissimamque voluptatem. Illuc tanquam ex thesauris anlecunque affluit et odorum halitus dulcis, et forum amœnissimus color. Atque is locus purioribus solis radiis ut plurimum interest: et multipliciuni arborum coma tegitur, et saltibus abundat et praVariorum Verti, eam esse divinam castigationem. Ve tendum videtur, al quam esse divinam castigul:onem, etc. Boivin, Consulendus hic in primuis Cantacuz. lib. 11, cap 39. DUCANG. De his Anna Comnena, Euthymius Zigabenus, Tollii iter Italicum etc. Vide et lib. xxix, infra, ubi de synodo habita in monte Atho. BoiviN. [Ρ. 448] Β'. 'Αλλὰ τούτων ἔνια καὶ ἡμῖν κατ᾽ ἐπιτη μὴν ἐνταῦθα λελέξεται. Πάντα γὰρ ὁμοῦ διεξιέναι, πρὸς ἄλλην ἀσχολουμένοις πραγματείαν, βάδιον οὐκ ἂν εἴη, μέγιστόν τε ὂν ἔργον καὶ μεγίστης δεόμενον πραγματείας. Καὶ πρῶτον μὲν ἐνταῦθα κείσθω διής γημα τῶν περὶ τὸν ᾿Αθω τὸ ὄρος ἐν τούτοις εαλωκό των τοῖς χρόνοις Μασσαλιανῶν καὶ Βογομίλων 1. Τά τε γὰρ ἄλλα τὸ ὄρος ὁ ᾿Αθως θαυμά ζεσθαι ἄξιον εἶναι δοκεί μοι, ὅτι τε πρὸς ἀέρα κέν κραται πάνυ τοι εὐφυῶς, καὶ ὅτι πολλῇ τινι καὶ παντοδαπῇ τῇ χλόη κοσμείται, καὶ σφόδρα φιλοτί μως εἰπεῖν ἐκ τοῦ ῥᾴστου τῶν ἐντυγχανόντων τὴν αἴσθησιν δεξιοῦται, καὶ πολλὴν εὐθὺς προβάλλεται τὴν τῆς τέρψεως ἡδονὴν· καὶ ῥεῖ πανταχόθεν ώσπερ ἐκ θησαυρῶν τό τε εὔπνουν τῆς ὀδμῆς καὶ τὸ τοῦ ἄνθους εὔχρουν· καὶ καθαραῖς τὸ πλεῖστον ὁμιλεῖ ταῖς ἡλίου ἀκτῖσι δένδρεσι σε πολυειδέσι κομά καὶ ἄλση καὶ λειμώνας ποικίλους, ἔργα χειρῶν ἀν nolæ. πρώτως επιδεδημηκὼς τοῖς ἐκεῖ, καὶ τὴν ἀρετὴν μεθ' υπερβολῆς ἀποθαυμάζων τῶν ἐνοικούντων, «Έλληνες (*) μὲν (ἔλεγεν) ἐν μύθοις φασίν, "Ατλαντά τινα τῶν μετὰ Κρόνου θεῶν καθηρημένων, ταύτην ὑπὸ τῶν ἀρξάντων τὴν δίκην κατεψηφίσθαι, τους τῆς γῆς ἀνέχειν χίονας, ὡς ἂν πιέζοιτο τῷ τοσού τη βάρει. Ἐγὼ δὲ τούτους φαίην ἂν, καὶ τῆς ἀλη θείας ἐμοὶ συμμαρτυρούσης, ταύτην τὴν τιμὴν λα γεῖν, τοῦ βίου τῆς πολλῆς φιλοσοφίας ένεκα παρά Θεοῦ, τὸ τὴν γῆν ἀνέχειν, εὐχαῖς ἱλεουμένους αὐτῇ τὸ θεῖον.» Τον γοῦν οὕτως ὑπὸ μεγάλων τε καὶ σοφῶν ἀνδρῶν καὶ θαυμαστῶν ὁμοῦ βασιλέων μεθ' ὑπερβολής θαυμαζόμενον θαυμαστὸν "Αθω, διὰ τὰ περιὸν τῆς ἀρετῆς φημι καὶ τῆς ἁγιότητος τῶν πιστοίχων (ἐν γὰρ νῦν τοὺς πρὸ ἡμῶν συγγραφέα; τε και σοφοὺς λέγειν, οὐδὲν ἧττον, εἰ μὴ καὶ μᾶλλον τῶν νῦν τούτων τεθαυμακότα;). ὁ Γρηγορά; εἰς μέσους παρηχώς, ὅπερ ἔφην, οὐδὲν φησιν αρετής ἔχνος διὰ τοῦ οἰκείου Αγαθαγγέλου, οὐδὲ μόριον γοῦν ἀγαθοῦ τι καὶ λείψανον παρὰ τοῖς ὁσίοις ἐκεί ναις καὶ ἔπη οὖν εὑρεῖν, εἰ μὴ καὶ πᾶν φησι του vavciov. Reliqua omitto, quæ nimis muita sunt. Porro hine apparet Gregoram in libris Antirrheticis, quibus Philothens saos opposuit, aliter prorsus atque in bac Historiæ parte de Atho moute locutum fuisse. Cantacuzenus eum montem a Gregora in libris quoque historicis infamatom signif. cat lib. v, cap. 24, p. 801, qua de re in ipsius Gregoræ Vita diximus. Borvix. (72. De landibus montis Atho multa etiam pa· friarsha Philotheus, Antirihetic. lib. xn (cod. reg. ᾗ 1996, fol. 283 v.), ubi Gregoram acriter insectatur, quod et sanctam solitudinis monasticæ tranquillitatem, et montem ipsum A'ho calumniari ausus sit. υβρίζει δ' ἀκρατος, inquit, εἰς τὴν ἱερὰν ἡσυχίαν διὰ τῶν αὐτῆς ἀθλητῶν τε καὶ ἀσκητῶν· μᾶλλον δὲ οὐκ εἰς τὴν ἡσυχίαν μόνην, ἀλλὰ καὶ τὴν ὰρ τὴν ὁμοῦ πᾶται, ὅση τε τῆς θεωρίας και τη της πράξεως, τὸν ἱερὸν ᾿Αθω τῷ λόγῳ τρεις, τὸ μόνον ὡς ἀληθῶς ἀπάσης τῆς ἀρετῆς κοι ὸν ἐργα στήριον των καθ' ἡμᾶς τις ἔφη σοφῶν· τὴν τῶν ἑκασταχοῦ τῆς οἰκουμένης, πῶς ἂν εἴποιμι, ὁμολο - γουμένως ἐξελεγμένον μάλιστα χῶρον τὸν ἱερὸν χηραμέν· τὸ μέγα καὶ θαυμαστὸν ὄντως τῆς ἀρε τῆς παγκράτιον· τῶν Ὀλύμπου πραγμάτων τὸν διαφερόντως να έα· μᾶλλον δὲ οὐκ οἷον δ τί τις ἂν εἰρηκώς, ἔπειτ' ἀρχέσαι. Η γὰρ τῶν ἐποικούντων ἀρετὴ πᾶσαν ὑπερβολὴν ἀμβλύνει. Ον δήπου και βασιλεὺς ὁ τιμής (Cantacuzenus), οὔπω τότε τοῦ σκήπτρον καὶ τοῦ κράτους ἐπειλημμένος, ἄρτι (*) Ipsa sunt Contacuzeni verho, Histor. lib, s, cap. 24, edit. Reg. pag 807, Toivin,

PG 148:949ῥύακες ἀποβλύζοντες ἄλλοθεν ἄλλοι μυρίων γίνονται παῖδες πηγῶν, καὶ ἀλλήλοις ἠρέμα καὶ λάθρα, κλέπτοντες ὥσπερ τὸν δρόμον, κοινοῦνται τὸ ῥεῦμα, οἷον ἐπίτηδες καὶ αὐτοὶ σιωπῶντες, καί τινος παιδείας αἰσθανομένοις ὁμοίως ἀντιποιούμενοι, καὶ διδόντες ἐξουσίαν μακρὰν τοῖς ἐκεῖ μονασταῖς, ἀθόρυβον βίον ἀνύοντας, τὰ πτερὰ τῆς εὐχῆς ἡσυχῆ πρὸς θεὸν ἀναπέμπειν, ὅτι καὶ πολλὴν πρὸς ἡσυχίαν παρέχει τὴν εὐφυί̈αν τοῖς τὴν οὐράνιον ἐν γῇ μετιέναι ἐθέλουσι πολιτείαν, καὶ πρός γε τὴν χορηγίαν τῶν εἰς τροφὴν παντοίαν ἐπιτηδείως ἐχόντων ἄφθονον οἴκοθεν οἴκαδε τὸν ἅπαντα χρόνον πορίζεται· καὶ ἅμα θαλάσσῃ μακρᾷ στεφανοῦται, πολλὴν ὡς ἐκ κύκλου κομιζούσῃ τὴν χάριν αὐτῷ, παρὰ τοσοῦτον μὴ νῆσον εἶναι καθάπαξ αὐτὸ συγχωρούσῃ, παρόσον ἰσθμῷ τινι μὴ σὺν πόνῳ καρποῦσθαι καὶ τὴν ἔξω χεομένην εἰς μῆκος ἅμα καὶ πλάτος ἤπειρον δίδωσι. καὶ ἁπλῶς πανταχόθεν ἐκεῖ τὰ τῆς ἀρετῆς συγκροτεῖται γνωρίσματα πρός τε τῆς φύσεως πρός τε τῆς τῶν οἰκούντων ἀσκήσεως.

[1. c. 1344] ΒΥΖΑΝΤΙΝ.Ε HISTORIE LIR. XIV. [1. 1. PALEOL. 4] 950 Ορωπίνων, πλουτεῖ· καὶ γένει παντοίων ορνίθων tis, hominum manu exeultis; et omni avium genere personat. Illic apum examina circum flores voilant, et leni susurro per aerem passim murnnrant. Quibus ex rebus inter se commistis efficitur mirus quidam voluptatis contextus; non vere duntaxat, sed et quovis tempore, conspirantibus perpetua vicissitudine quatuor anni tempestatibus, ad eamdem amœnitatem eamdemque semper exhibendam hominum sensibus voluptatem; ac tum maxime, Cum medio ex saltu et ab illis arboribus resonans matutinus luscinia cantus velut admodulatur iis, qui illic so itarii vivunt, Deumque una cum iis cotlaudal. Gestat euin et illa in sium citharam quardam entheam, ingenitumque psalterium, et musicam harmoniæ plenam, quæ eos, a quibus auditur, apte admodum et numerose, idque ex tempore, circumsonal. lilem porro locus nativarum aquarum fontibus multis rigatur et circumfuit: rivique alii aliunde scaturientes ex innumeris fontibus nascuntur, paulatimque et clam, suum quasi cursum furando, invicem aquas communicant; silentes ipsi quoque tanquam consulto, et disciplinam quame dam, ac si iis inesset sensus, ipsi etiam professi; nempe ut ejus loci monachis, vitam nullo tumultu perturbatam exigentibus, potestatem 716 inte gram faciant, supplices votorum pennas ad Deum tranquille attollendi. Quippe ad solitudinem et quietem maxime labiles reddit mous ille eos, qui cœlestem in terra vitæ rationem ingredi velint, ae περιηχεῖται· καὶ σμήνη μελιττῶν ἐκεῖ περιτρέχει τὰ ἄνθη, καὶ ἠρέμα τὴν ἀέρα περιβομβεῖ. Καὶ τέρψεώς τις πέπλος ἐντεῦθεν ὑφαίνεται ξένος ἐκεῖ συμ μιγής, οὐκ ἦρος ὥρᾳ μένῃ, ἀλλ' ἐν ἅπαντι καιρῷ καὶ χρόνῳ, ἐμοζυγοῦντος ἀεὶ τοῦ τῶν τεσσάρων ὡρῶν κύκλου πρὸς ὁμοίαν τὴν χάριν καὶ ἡδονὴν τῶν ἀνθρωπίνων αἰσθητηρίων· καὶ μάλισθ' ὅτ' ἐκ μέσου τοῦ ἄλσους καὶ τῶν φυτῶν ἐκείνων ὄρθριος ἡ τῆς ἀηδόνος ηχήσασα μουσική συνάξοι τοῖς ἐκεῖ μονάζουσιν εἰπεῖν καὶ συνυμνοῖ τὴν Κύριον. Έχει γὰρ «Εκείνη καὶ κιθάραν ἐπὶ στήθους ἔνθεόν τινα, καὶ ψαλτήριον ἔμφυτον, και μουσικὴν ἐναρμόνιον, ἐξ αὐ. τοσχεδίου περισαλπίζουσαν τοὺς ἀκούοντας πάνω τοι ἐμμελῶς. Καὶ ἅμα πηγαῖς αὐτοφυῶν ὑδάτων ή χώρος ἄρδεταί τε καὶ περιαντλεῖται πολλαῖς· φύ ακες ἀποβλύζοντες άλλοθεν ἄλλοι μυρίων γίνονται παῖδες πηγῶν, καὶ ἀλλήλοις ηρέμα και λάθρα, κλέπτοντες ὥσπερ τὸν δρόμον, κοινοῦνται τὸ ῥεῦμα, οἷον ἐπίτηδες καὶ αὐτοὶ σιωπῶντες, και τινος παιδείας αἰσθανομένοις ὁμοίως ἀντιποιούμενοι, καὶ δι δόντες ἐξουσίαν μακράν τοῖς ἐκεῖ μονασταῖς, ἀθόρυτον βίον ἀνύοντας, τὰ πτερὰ τῆς εὐχῆς ἡσυχῆ πρὸς θεὸν ἀναπέμπειν, ὅτι καὶ πολλὴν πρὸς ἡσυχίαν παρ ἔχει τὴν εὐφυΐαν τοῖς τὴν οὐράνιον ἐν γῇ μετιένα: ἐθέλουσι πολιτείαν, καὶ πρός γε τὴν χορηγίαν τῶν εἰς τροφὴν παντοίαν ἐπιτηδείως ἐχόντων ἄφθονον οίκοθεν οἴκαδε τὸν ἅπαντα χρόνον πορίζεται· καὶ ἅμα Ο πλάστη μακρά στεφανοῦται, [P. 449] πολλὴν ὡς ἐκ κύκλου κομιζούσῃ τὴν χάριν αὐτῷ, παρὰ τοσοῦτον μὴ νῆσον εἶναι καθάπαξ αὐτὸ συγχωρούσῃ, παρέσον ἐσθμῷ τινι μὴ σὺν πόνῳ καρποῦσθαι καὶ τὴν ἔξω χεομένην εἰ μῆκος ἅμα καὶ πλάτος ἤπειρον δίδωσι. Καὶ ἁπλῶς πανταχόθεν ἐκεῖ τὰ τῆς ἀρετῆς συγκρο τείται γνωρίσματα πρός τε τῆς φύσεως πρός τε τῆς τῶν οἰκούντων ἀσκήσεως. Οὐ γυναίων ὅλως ἐκεῖ ξυν αυλίς, καὶ ἀκόλαστον δήμμα, καὶ χλιδωσα κομμω τικὴ, καὶ ὅσα τὴν ἀρχαίαν τοῦ ἔφεως ὁμιλίαν έκείνην εἰς ἐγκαινίων τινα συνάγει πανήγυριν και μακροῦ κυκεῶνος καὶ κλύδωνος τὴν βίον ἐμπίπλη σιν· οὐδ᾽ ἐμπορίαι δημόσιοι, καὶ ἀγοραὶ, καὶ ἀγορανόμοι, καὶ δικαστικά βήματα, καὶ γλώττης ἐπίδει Ες, καὶ τύφος ἀπὸ δίφρου θεσπίζων τὰ τῆς ὀρέξεως νόμιμα. Οὐδὲ δουλεία καὶ αὐθεντία μερίζει τὸν βίον ἐκεῖ· ἀλλ' ἐσηγορία, και μετριότης φρονήματος, & cibus vitam implent. Nusquam ibi venales in pusκαὶ ἤθους σεμνότης, καὶ δικαιοσύνης εὐγένεια σκηναβατεῖ καὶ περιχορεύει τὸν χῶρον ἐκεῖνον, καὶ ὅτα τὴν ἔνθεον ἐν γῇ δημιουργεί πολιτείαν, καὶ τὴν ὄντως ἐν ψυχῇ φιλοσοφίαν εργάζεται. Οὐ πλοῦτος ἐκεῖ καὶ δαπάνη χρημάτων καὶ βλακεύουσα θρύψε; ἐμπολιτεύεται· ἀλλ᾽ ἅπαν ἐστὶν ἀληθῶς σεμνόν τε καὶ ἐλευθέριον ἦθος, καὶ ἐς τὰ τῆς ἀρετῆς ἀνάκτορα σπεύδον, καὶ τὸν Δώριον τρόπον ὡς ἀληθῶς ἡρμο σμένον πρὸς τὰ καλά, iis omnis generis alimenta perpetuo et alatim suppeditat domi nala. Sed et mari magno coronatur, quod ci multum undique affert venustalis, ac co tanta» insulam omnino fieri non sinit, ut possit per isthmum interjectum facili labore fructum percipere etiam ex terra; que iu longum simul ac latum porro excurrit ac difunditur. illuc, uno verbo, omni ex parte confluunt ea quæ virtutem excellentem arguunt,, sive loci naturam spectes, sive habitantum iustitutum. Nusquam ibi muliercularum contubernia; nusquam oculus intemperans et effeminatus fuci nitor et quæcunque veterem illam vitæ consuctudinem, quæ cum Serpente olim fuit, quodam veluti encæniorum festo renovant, ac magna confusione, magnis turbarum nublico merces; nusquam fora, aut ædiles, aut judicum tribunalia, aut linguæ venditatio, aut de curuli sella fastus, jura pro libidine interpretans. Non illic vitæ conditio in servitutem atque imperium herile divisa est. Sed et loquendi æqua liberlas, et animi moderatio, et morum bonestas, ci justitia ingenuitas locum illum pro theatro habent, et choro veluti lustrant, exque omnes virtutes, quæ cœlestem in terra rerum ordinem pariunt, ac veram in animos philosophiam invehunt. Non ibi opes ac pecuniarii sumptus; non ibi socors luxuria regnat: sed totum 717 vitæ institutum, honestum re ipsa et liberale, studiose ad sacraria Virtutis pergit, et Dorica plane harmonia cum bono et pulchro congruit. Δ'. Πᾶσαν μὲν γὰρ αὐτομάτως εἰπεῖν καὶ ὁ χῶρος ἐκεῖνος ἀποσπεύδει καὶ ἀπωθεῖται κακίαν, πᾶσαν δ' IV. Omnem enim locus ille suapte quodammodo ainandat procul atque expellit improbitatem; vir-

Chapter VICaput VI

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

οὐ γυναίων ὅλως ἐκεῖ ξυναυλία, καὶ ἀκόλαστον ὄμμα, καὶ χλιδῶσα κομμωτικὴ, καὶ ὅσα τὴν ἀρχαίαν τοῦ ὄφεως ὁμιλίαν ἐκείνην εἰς ἐγκαινίων τινὰ συνάγει πανήγυριν καὶ μακροῦ κυκεῶνος καὶ κλύδωνος τὸν βίον ἐμπίπλησιν· οὐδ’ ἐμπορίαι δημόσιοι, καὶ ἀγοραὶ, καὶ ἀγορανόμοι, καὶ δικαστικὰ βήματα, καὶ γλώττης ἐπίδειξις, καὶ τῦφος ἀπὸ δίφρου θεσπίζων τὰ τῆς ὀρέξεως νόμιμα. οὐδὲ δουλεία καὶ αὐθεντία μερίζει τὸν βίον ἐκεῖ· ἀλλ’ ἰσηγορία, καὶ μετριότης φρονήματος, καὶ ἤθους σεμνότης, καὶ δικαιοσύνης εὐγένεια σκηνοβατεῖ καὶ περιχορεύει τὸν χῶρον ἐκεῖνον, καὶ ὅσα τὴν ἔνθεον ἐν γῇ δημιουργεῖ πολιτείαν, καὶ τὴν ὄντως ἐν ψυχῇ φιλοσοφίαν ἐργάζεται. οὐ πλοῦτος ἐκεῖ καὶ δαπάνη χρημάτων καὶ βλακεύουσα θρύψις ἐμπολιτεύεται· ἀλλ’ ἅπαν ἐστὶν ἀληθῶς σεμνόν τε καὶ ἐλευθέριον ἦθος, καὶ ἐς τὰ τῆς ἀρετῆς ἀνάκτορα σπεῦδον, καὶ τὸν Δώριον τρόπον ὡς ἀληθῶς ἡρμοσμένον πρὸς τὰ καλά. (Δ.) Πᾶσαν μὲν γὰρ αὐτομάτως εἰπεῖν καὶ ὁ χῶρος ἐκεῖνος ἀποσπεύδει καὶ ἀπωθεῖται κακίαν, πᾶσαν δ’ εἰσποιεῖ καὶ εἰσοικίζεται ἀρετήν· παρὰ τοσοῦτόν τε φιλόκαλος, παρόσον ἐστὶ μισοπόνηρος.

[1. c. 1344] ΒΥΖΑΝΤΙΝ.Ε HISTORIE LIR. XIV. [1. 1. PALEOL. 4] 950 Ορωπίνων, πλουτεῖ· καὶ γένει παντοίων ορνίθων tis, hominum manu exeultis; et omni avium genere personat. Illic apum examina circum flores voilant, et leni susurro per aerem passim murnnrant. Quibus ex rebus inter se commistis efficitur mirus quidam voluptatis contextus; non vere duntaxat, sed et quovis tempore, conspirantibus perpetua vicissitudine quatuor anni tempestatibus, ad eamdem amœnitatem eamdemque semper exhibendam hominum sensibus voluptatem; ac tum maxime, Cum medio ex saltu et ab illis arboribus resonans matutinus luscinia cantus velut admodulatur iis, qui illic so itarii vivunt, Deumque una cum iis cotlaudal. Gestat euin et illa in sium citharam quardam entheam, ingenitumque psalterium, et musicam harmoniæ plenam, quæ eos, a quibus auditur, apte admodum et numerose, idque ex tempore, circumsonal. lilem porro locus nativarum aquarum fontibus multis rigatur et circumfuit: rivique alii aliunde scaturientes ex innumeris fontibus nascuntur, paulatimque et clam, suum quasi cursum furando, invicem aquas communicant; silentes ipsi quoque tanquam consulto, et disciplinam quame dam, ac si iis inesset sensus, ipsi etiam professi; nempe ut ejus loci monachis, vitam nullo tumultu perturbatam exigentibus, potestatem 716 inte gram faciant, supplices votorum pennas ad Deum tranquille attollendi. Quippe ad solitudinem et quietem maxime labiles reddit mous ille eos, qui cœlestem in terra vitæ rationem ingredi velint, ae περιηχεῖται· καὶ σμήνη μελιττῶν ἐκεῖ περιτρέχει τὰ ἄνθη, καὶ ἠρέμα τὴν ἀέρα περιβομβεῖ. Καὶ τέρψεώς τις πέπλος ἐντεῦθεν ὑφαίνεται ξένος ἐκεῖ συμ μιγής, οὐκ ἦρος ὥρᾳ μένῃ, ἀλλ' ἐν ἅπαντι καιρῷ καὶ χρόνῳ, ἐμοζυγοῦντος ἀεὶ τοῦ τῶν τεσσάρων ὡρῶν κύκλου πρὸς ὁμοίαν τὴν χάριν καὶ ἡδονὴν τῶν ἀνθρωπίνων αἰσθητηρίων· καὶ μάλισθ' ὅτ' ἐκ μέσου τοῦ ἄλσους καὶ τῶν φυτῶν ἐκείνων ὄρθριος ἡ τῆς ἀηδόνος ηχήσασα μουσική συνάξοι τοῖς ἐκεῖ μονάζουσιν εἰπεῖν καὶ συνυμνοῖ τὴν Κύριον. Έχει γὰρ «Εκείνη καὶ κιθάραν ἐπὶ στήθους ἔνθεόν τινα, καὶ ψαλτήριον ἔμφυτον, και μουσικὴν ἐναρμόνιον, ἐξ αὐ. τοσχεδίου περισαλπίζουσαν τοὺς ἀκούοντας πάνω τοι ἐμμελῶς. Καὶ ἅμα πηγαῖς αὐτοφυῶν ὑδάτων ή χώρος ἄρδεταί τε καὶ περιαντλεῖται πολλαῖς· φύ ακες ἀποβλύζοντες άλλοθεν ἄλλοι μυρίων γίνονται παῖδες πηγῶν, καὶ ἀλλήλοις ηρέμα και λάθρα, κλέπτοντες ὥσπερ τὸν δρόμον, κοινοῦνται τὸ ῥεῦμα, οἷον ἐπίτηδες καὶ αὐτοὶ σιωπῶντες, και τινος παιδείας αἰσθανομένοις ὁμοίως ἀντιποιούμενοι, καὶ δι δόντες ἐξουσίαν μακράν τοῖς ἐκεῖ μονασταῖς, ἀθόρυτον βίον ἀνύοντας, τὰ πτερὰ τῆς εὐχῆς ἡσυχῆ πρὸς θεὸν ἀναπέμπειν, ὅτι καὶ πολλὴν πρὸς ἡσυχίαν παρ ἔχει τὴν εὐφυΐαν τοῖς τὴν οὐράνιον ἐν γῇ μετιένα: ἐθέλουσι πολιτείαν, καὶ πρός γε τὴν χορηγίαν τῶν εἰς τροφὴν παντοίαν ἐπιτηδείως ἐχόντων ἄφθονον οίκοθεν οἴκαδε τὸν ἅπαντα χρόνον πορίζεται· καὶ ἅμα Ο πλάστη μακρά στεφανοῦται, [P. 449] πολλὴν ὡς ἐκ κύκλου κομιζούσῃ τὴν χάριν αὐτῷ, παρὰ τοσοῦτον μὴ νῆσον εἶναι καθάπαξ αὐτὸ συγχωρούσῃ, παρέσον ἐσθμῷ τινι μὴ σὺν πόνῳ καρποῦσθαι καὶ τὴν ἔξω χεομένην εἰ μῆκος ἅμα καὶ πλάτος ἤπειρον δίδωσι. Καὶ ἁπλῶς πανταχόθεν ἐκεῖ τὰ τῆς ἀρετῆς συγκρο τείται γνωρίσματα πρός τε τῆς φύσεως πρός τε τῆς τῶν οἰκούντων ἀσκήσεως. Οὐ γυναίων ὅλως ἐκεῖ ξυν αυλίς, καὶ ἀκόλαστον δήμμα, καὶ χλιδωσα κομμω τικὴ, καὶ ὅσα τὴν ἀρχαίαν τοῦ ἔφεως ὁμιλίαν έκείνην εἰς ἐγκαινίων τινα συνάγει πανήγυριν και μακροῦ κυκεῶνος καὶ κλύδωνος τὴν βίον ἐμπίπλη σιν· οὐδ᾽ ἐμπορίαι δημόσιοι, καὶ ἀγοραὶ, καὶ ἀγορανόμοι, καὶ δικαστικά βήματα, καὶ γλώττης ἐπίδει Ες, καὶ τύφος ἀπὸ δίφρου θεσπίζων τὰ τῆς ὀρέξεως νόμιμα. Οὐδὲ δουλεία καὶ αὐθεντία μερίζει τὸν βίον ἐκεῖ· ἀλλ' ἐσηγορία, και μετριότης φρονήματος, & cibus vitam implent. Nusquam ibi venales in pusκαὶ ἤθους σεμνότης, καὶ δικαιοσύνης εὐγένεια σκηναβατεῖ καὶ περιχορεύει τὸν χῶρον ἐκεῖνον, καὶ ὅτα τὴν ἔνθεον ἐν γῇ δημιουργεί πολιτείαν, καὶ τὴν ὄντως ἐν ψυχῇ φιλοσοφίαν εργάζεται. Οὐ πλοῦτος ἐκεῖ καὶ δαπάνη χρημάτων καὶ βλακεύουσα θρύψε; ἐμπολιτεύεται· ἀλλ᾽ ἅπαν ἐστὶν ἀληθῶς σεμνόν τε καὶ ἐλευθέριον ἦθος, καὶ ἐς τὰ τῆς ἀρετῆς ἀνάκτορα σπεύδον, καὶ τὸν Δώριον τρόπον ὡς ἀληθῶς ἡρμο σμένον πρὸς τὰ καλά, iis omnis generis alimenta perpetuo et alatim suppeditat domi nala. Sed et mari magno coronatur, quod ci multum undique affert venustalis, ac co tanta» insulam omnino fieri non sinit, ut possit per isthmum interjectum facili labore fructum percipere etiam ex terra; que iu longum simul ac latum porro excurrit ac difunditur. illuc, uno verbo, omni ex parte confluunt ea quæ virtutem excellentem arguunt,, sive loci naturam spectes, sive habitantum iustitutum. Nusquam ibi muliercularum contubernia; nusquam oculus intemperans et effeminatus fuci nitor et quæcunque veterem illam vitæ consuctudinem, quæ cum Serpente olim fuit, quodam veluti encæniorum festo renovant, ac magna confusione, magnis turbarum nublico merces; nusquam fora, aut ædiles, aut judicum tribunalia, aut linguæ venditatio, aut de curuli sella fastus, jura pro libidine interpretans. Non illic vitæ conditio in servitutem atque imperium herile divisa est. Sed et loquendi æqua liberlas, et animi moderatio, et morum bonestas, ci justitia ingenuitas locum illum pro theatro habent, et choro veluti lustrant, exque omnes virtutes, quæ cœlestem in terra rerum ordinem pariunt, ac veram in animos philosophiam invehunt. Non ibi opes ac pecuniarii sumptus; non ibi socors luxuria regnat: sed totum 717 vitæ institutum, honestum re ipsa et liberale, studiose ad sacraria Virtutis pergit, et Dorica plane harmonia cum bono et pulchro congruit. Δ'. Πᾶσαν μὲν γὰρ αὐτομάτως εἰπεῖν καὶ ὁ χῶρος ἐκεῖνος ἀποσπεύδει καὶ ἀπωθεῖται κακίαν, πᾶσαν δ' IV. Omnem enim locus ille suapte quodammodo ainandat procul atque expellit improbitatem; vir-

PG 148:951καὶ τοῦτο πάλαι προανεφώνησέ τε καὶ προεθέσπισεν, οὐ χείλεσι καὶ φωνητικοῖς ὀργάνοις τισὶν, ἀλλ’ ἔργοις οἷον ἐμψύχοις καὶ διὰ πάσης γῆς καὶ θαλάσσης τὸ κήρυγμα τοῦ καλοῦ παραπέμπειν καὶ ἐξηχεῖν δυναμένοις. Ξέρξου γὰρ ἐκείνου τοῦ πάλαι τὸ βάρβαρον καὶ ἀγέρωχον φρόνημα, ἀσελγαῖνον ἅμα καὶ τρυφῶν κατὰ τῆς τῶν ὅλων φύσεως, καὶ τὰ στοιχεῖα πάντα καινοτομεῖν ἐπαιρόμενον, ἐπεὶ καὶ τοῦ ὄρους τουτουὶ̈ τὸν ἰσθμικὸν αὐχένα διορύξας μετεστοιχείου καὶ μετεσκεύαζε τὸν χῶρον πρὸς νῆσον, καὶ τὰς ἠπειρωτικὰς ἐφ’ ὑγραῖς διεβίβαζε τέως θαλάττης ἀγκάλαις, καὶ νηί̈την τὸν ἠπειρώτην ἐδείκνυ στρατὸν, ἐπὶ τοῦ πανδήμου θεάτρου τῆς οἰκουμένης περιφανῶς ἐξήλεγξε, καὶ πρὸς τὸ ἀνθρωπικώτερον τοῦ τύφου τὸ πλεῖστον ἀπήλλαξε, καὶ δι’ ἐκείνου πάντας ἐδίδαξε βασιλέας, καὶ στρατηγοὺς, καὶ σατράπας, τὸ τῆς ὀφρύος ἄκαιρον ἀποῤῥίπτοντας μετριώτερα δήπου φρονεῖν. οὕτως ἐξ ἀρχῆς ἡ φύσις ἐργαστήριον αὐτὸ κατεσκεύακεν ἀρετῆς, καὶ πάντας ἕλκει πρὸς ἔρωτας ἄνωθεν ἑαυτοῦ, μὴ μόνον ὅσοις τοῦ τῆς ἀρετῆς καὶ τῆς ἡσυχίας ἐκείνης ὁπώσποτε γεύσασθαι μέλιτος ἐξεγένετο, ἀλλὰ καὶ ὅσοις δι’ ἀκοῆς τὰ ἐκεῖ μαθεῖν συνέβη χρηστά·

951 [A. M. C852, IND. 12] [IMP. 1. PALMOL. 4] Lutem autem omnem adsciscit et ad se intromittit, εἰσποιεῖ καὶ εἰσοικίζεται αρετήν παρα τοσοῦτόν τε lamque est amans recti, quam pravi mimicus. Idque idem ille mons pridem antea declaravit ac praenuntiavit, non labris aut ullo alio vocis organo, sed operibus quasi animatis, quæ per omncm possent terræ et maris orbem pulchri rectique præconium diffundere ac prædicare. Xerxæ enim illius veteris Barbarum et ferocem animum, qui in ipsam rerum naturamı libidinem et lasciviam suam cxercebat, atque in tantum elatus erat, nt clementa omnia novando mutaret, cum ejus ipsius montis istinio perfosso terram in mare convertisset, locumque in insulæ formam redegisset; cum terrestres copias per mare transmisisset, effecissetque, ut navalis videretur is exercitus, qui erat terrestis, illius, inquam, Xerxæ superbiam in totius orbis frequentissimo theatro splendidissime arguit, et ejus fastum maxima ex parte ad morem huma - niorem reduxit, ac per eum omnes et reges et duces et satrapas supercilium intempestivum abjicere et moderatiorem animum induere docuit. Adeo montem illum ab initio natura ipsɔ oflicinam virtutis esse voluit, et omnes jampridem ad amorcin cjus allicit; non eos solum, quibus contigit virtutis et tranquillitatis illius mel utcunque gustare, verum et eos, qui fama et 718 auditione acceperunt ejus loci excellentiam: cujus ea est natura, ut ex iis qui ad hodiernum diem ibi habitarunt, celebratissimos illos reddat, qui sinceram et incorruptam, loliique prorsus puram et immunem, c servare ad extremum segetem virtutis perstiterunt: Pursus vero exsulare inde jubeat, totisque exigat viribus arceatque bospitii consortio hypocritas atque impios. V. Et ea quilem, quæ antiquiora sunt, abunde ab aliis narrata audire est. Ego vero ea tantum commemorabo, quæ recentiora sunt; illa nempe de Josepho Cretensi, Larissaoque Georgio, cæterisque omnibus, qui eorumdem fœdissimæ mensæ accumbendo bacchati fuerant, utpote discipuli abominandis institutis mysteriisque initiati a præceptoribus: tum illa præterea de pictore Mose, de Isaaco, Davide, lobo, et quicunque alii lingua, sententia, et manu profani cum essent, optimorum φιλόκαλος, παρέχον ἐστὶ μισοπόνηρος. Καὶ τοῦτο πάλαι προανεφώνησέ τε καὶ προεθέσπισεν, οὐ χείλεσι καὶ φωνητικοῖς ὀργάνοις τισὶν, ἀλλ' ἔργοις οἷον ἐμψύχοις καὶ διὰ πάσης γῆς καὶ θαλάσσης τὸ πή ρυγμα τοῦ καλοῦ παραπέμπειν καὶ ἐξηγεῖν δυνατ μένοις. Ξέρξου γὰρ ἐκείνου τοῦ πάλαι τὸ βάρβαρον καὶ ἀγέρωχον φρόνημα, ἀσελγαίνον ἅμα καὶ τρυφών κατὰ τῆς τῶν ὅλων φύσεως, καὶ τὰ στοιχεῖα πάντα καινοτομεῖν ἐπαιρόμενον, ἐπεὶ καὶ τοῦ ὄρους του τους τὸν Ἰσθμικὴν αὐχένα διορύξας μετεστοιχείου καὶ μετεσκεύαζε τὸν χῶρον πρὸς νῆσον, καὶ τὰς ηπειρωτικὰς ἐφ' ὑγραῖς διεβίβαζε τέως θαλάττης ἀγκάλαις, καὶ νηΐτην τὸν ἠπειρώτην ἐδείχου πρα τὸν, ἐπὶ τοῦ πανδήμου θεάτρου τῆς οἰκουμένης πε ριφανῶς ἐξήλεγξε, καὶ πρὸς τὸ ἀνθρωπικώτερον του τύφου τὸ πλεῖστον ἀπήλλαξε, καὶ δι' ἐκείνου πάντας ἐδίδαξε βασιλέας, καὶ στρατηγούς, καὶ σατράπας, τὸ τῆς ὀφρύος ἀκαιρον ἀποῤῥίπτοντας μετριώτερα δή που φρονεῖν. [Ρ. 450] Οὕτως ἐξ ἀρχῆς ἡ φύσις ἐργαστήριον αὐτὴ κατεσκεύασεν ἀρετῆς, καὶ πάν της Έλκει πρὸς ἔρωτας ἄνωθεν ἑαυτοῦ, με μόνι ὅσοις τοῦ τῆς ἀρετῆς καὶ τῆς ἡσυχίας ἐκείνης όπως ποτε γεύσασθαι μέλιτος εξεγένετο, ἀλλὰ καὶ ὅσοις δι' ἀκοῆς τὰ ἐκεῖ μαθεῖν συνέβη χρηστά· ὥστε καὶ τῶν ἀεὶ καὶ μέχρι νῦν διηνεκώς οἰκησάντων αὐτό περιβοήτους μὲν καθίστησιν, ὅσοι καθαρόν τι 111 ἀκαπήλευτον, καὶ ζιζανίου παντὸς ἀμιγὲς καὶ ἐλεύ θερον, εἰς τέλος τὸ τῆς ἀρετῆς διετέλεσαν συντη ροῦντες γεώργιον· ἐξοστρακίζει δ' αὖ ἐκεῖθεν καὶ ὅλαις χερσὶν ἐξελαύνει καὶ ἀπωθεῖται τὴν τῶν ὑπι κριτῶν καὶ βεβήλων συνοίκησιν. Ε. Καὶ τὰ μὲν ἀρχαιότερα διηγουμένων ἐστὶν ἑτέρων ἀκούειν αὐτάρκως. Ἐγὼ δὲ τὰ νεωστὶ διηγή σομαι, τὰ περὶ τὴν Κρῆτά φημι Ἰωσὴφ καὶ τὸν Λαριστέα Γεώργιον, καὶ ὅσοι περὶ τὴν σφῶν μιαρόν ἐδάκχευσαν τράπεζαν, δια δὴ καὶ φοιτηταὶ πρὸ; διδασκάλων τὰ μυσαρά μυσταγωγούμενοι δίγματα· ἔτι τε τὰ περὶ Μωσέα τον ζωγράφον καὶ Ἰσαάκ και Δαβὶδ καὶ Ἰώβ, καὶ ὅσοι βεβήλους ἔχοντες πάμπαν και γλώττας καὶ γνώμας καὶ χεῖρας ὀνόμασι βελτίστων ἀνδρῶν, καὶ περιβοήτων τὴν ἀρετήν, περιστέλλειν et virtutis fama illustrium virorum nominibus ἐπονηρεύσαντο τὴν ἐνδόμυχον ἀπόνοιαν καὶ ἀσέiatentem in animo dementiam atque impietatem male et fraudulenter velabant; sepulcrorum instar, quæ teterrimum intus odorem spirantia gypso auroqe extrinsecus ornantur. Induunt enim ipsi quoque speciem et nomen sauctissimorum homi num, et virtutis laude insignium, ut illi scenis agitati Oreste et Pylada, et Thesei, et Pelopes, quo malignitatis suæ virus occulte evomendo purioribus quibusque aspergant. VI. Illorum sane abominanda ac impura testatur esse dogmata Tomus ille de corum impietate scriplus, et ad sacram synodum Byzantinum 719 allatus a sanctissimis viris, n.ontem illum incolentibus; tum ob alia, qua ne auritius quidem faβειαν τῆς ψυχῆς, παραπλησίως τοῖς τάφους, οι τὰ ἔνδον μακρᾶς ἀπόζοντες δυσωδίας τιτάνῳ καὶ χρυσῷ τὰ ἔξω κοσμοῦνται. Ὑποδύονται γὰρ καὶ αὐτοὶ καὶ σχῆμα καὶ ὄνομα βελτίστων ἀνδρῶν, καὶ τὴν ἀρετὴν ἐπισήμων, καθάπερ οἱ ἐν τοῖς δράμασιν Ορέσται καὶ Πυλάξαι καὶ Θησεῖ; καὶ Πέλοπες, ἵνα τὸν ἂν κατὰ τῶν ἀκεραιοτέρων τῆς σφῶν αὐτῶν ἐξεμονα τες κακίας λανθάνωσιν. Γ'. Εἶναί γε μὴν τὰ ἐκείνων μυσαρά και έγάθαρτα δόγματα, φησὶν ὁ εἰς τὸ τῶν Βυζαντίων ἱερὸ ν κομισθείς συνέδριον έγγραφος τῆς αὐτῶν ἀσεβείας Τόμος πρὸς τῶν θεοφόρων τοῦ ὄρους ἀνδρῶν, τά τε ἄλλα, όσα μηδ' ἀκοῇ σωφρονείν αἱρουμένων φέρειν

ὥστε καὶ τῶν ἀεὶ καὶ μέχρι νῦν διηνεκῶς οἰκησάντων αὐτὸ περιβοήτους μὲν καθίστησιν, ὅσοι καθαρόν τε καὶ ἀκαπήλευτον, καὶ ζιζανίου παντὸς ἀμιγὲς καὶ ἐλεύθερον, εἰς τέλος τὸ τῆς ἀρετῆς διετέλεσαν συντηροῦντες γεώργιον· ἐξοστρακίζει δ’ αὖ ἐκεῖθεν καὶ ὅλαις χερσὶν ἐξελαύνει καὶ ἀπωθεῖται τὴν τῶν ὑποκριτῶν καὶ βεβήλων συνοίκησιν. (Ε.) Καὶ τὰ μὲν ἀρχαιότερα διηγουμένων ἐστὶν ἑτέρων ἀκούειν αὐταρκῶς. ἐγὼ δὲ τὰ νεωστὶ διηγήσομαι, τὰ περὶ τὸν Κρῆτά φημι Ἰωσὴφ καὶ τὸν Λαρισσέα Γεώργιον, καὶ ὅσοι περὶ τὴν σφῶν μιαρὰν ἐβάκχευσαν τράπεζαν, ὅσα δὴ καὶ φοιτηταὶ πρὸς διδασκάλων τὰ μυσαρὰ μυσταγωγούμενοι δόγματα· ἔτι τε τὰ περὶ Μωσέα τὸν ζωγράφον καὶ Ἰσαὰκ καὶ Δαβὶδ καὶ Ἰὼβ, καὶ ὅσοι βεβήλους ἔχοντες πάμπαν καὶ γλώττας καὶ γνώμας καὶ χεῖρας ὀνόμασι βελτίστων ἀνδρῶν, καὶ περιβοήτων τὴν ἀρετὴν, περιστέλλειν ἐπονηρεύσαντο τὴν ἐνδόμυχον ἀπόνοιαν καὶ ἀσέβειαν τῆς ψυχῆς, παραπλησίως τοῖς τάφοις, οἳ τὰ ἔνδον μακρᾶς ἀπόζοντες δυσωδίας τιτάνῳ καὶ χρυσῷ τὰ ἔξω κοσμοῦνται.

951 [A. M. C852, IND. 12] [IMP. 1. PALMOL. 4] Lutem autem omnem adsciscit et ad se intromittit, εἰσποιεῖ καὶ εἰσοικίζεται αρετήν παρα τοσοῦτόν τε lamque est amans recti, quam pravi mimicus. Idque idem ille mons pridem antea declaravit ac praenuntiavit, non labris aut ullo alio vocis organo, sed operibus quasi animatis, quæ per omncm possent terræ et maris orbem pulchri rectique præconium diffundere ac prædicare. Xerxæ enim illius veteris Barbarum et ferocem animum, qui in ipsam rerum naturamı libidinem et lasciviam suam cxercebat, atque in tantum elatus erat, nt clementa omnia novando mutaret, cum ejus ipsius montis istinio perfosso terram in mare convertisset, locumque in insulæ formam redegisset; cum terrestres copias per mare transmisisset, effecissetque, ut navalis videretur is exercitus, qui erat terrestis, illius, inquam, Xerxæ superbiam in totius orbis frequentissimo theatro splendidissime arguit, et ejus fastum maxima ex parte ad morem huma - niorem reduxit, ac per eum omnes et reges et duces et satrapas supercilium intempestivum abjicere et moderatiorem animum induere docuit. Adeo montem illum ab initio natura ipsɔ oflicinam virtutis esse voluit, et omnes jampridem ad amorcin cjus allicit; non eos solum, quibus contigit virtutis et tranquillitatis illius mel utcunque gustare, verum et eos, qui fama et 718 auditione acceperunt ejus loci excellentiam: cujus ea est natura, ut ex iis qui ad hodiernum diem ibi habitarunt, celebratissimos illos reddat, qui sinceram et incorruptam, loliique prorsus puram et immunem, c servare ad extremum segetem virtutis perstiterunt: Pursus vero exsulare inde jubeat, totisque exigat viribus arceatque bospitii consortio hypocritas atque impios. V. Et ea quilem, quæ antiquiora sunt, abunde ab aliis narrata audire est. Ego vero ea tantum commemorabo, quæ recentiora sunt; illa nempe de Josepho Cretensi, Larissaoque Georgio, cæterisque omnibus, qui eorumdem fœdissimæ mensæ accumbendo bacchati fuerant, utpote discipuli abominandis institutis mysteriisque initiati a præceptoribus: tum illa præterea de pictore Mose, de Isaaco, Davide, lobo, et quicunque alii lingua, sententia, et manu profani cum essent, optimorum φιλόκαλος, παρέχον ἐστὶ μισοπόνηρος. Καὶ τοῦτο πάλαι προανεφώνησέ τε καὶ προεθέσπισεν, οὐ χείλεσι καὶ φωνητικοῖς ὀργάνοις τισὶν, ἀλλ' ἔργοις οἷον ἐμψύχοις καὶ διὰ πάσης γῆς καὶ θαλάσσης τὸ πή ρυγμα τοῦ καλοῦ παραπέμπειν καὶ ἐξηγεῖν δυνατ μένοις. Ξέρξου γὰρ ἐκείνου τοῦ πάλαι τὸ βάρβαρον καὶ ἀγέρωχον φρόνημα, ἀσελγαίνον ἅμα καὶ τρυφών κατὰ τῆς τῶν ὅλων φύσεως, καὶ τὰ στοιχεῖα πάντα καινοτομεῖν ἐπαιρόμενον, ἐπεὶ καὶ τοῦ ὄρους του τους τὸν Ἰσθμικὴν αὐχένα διορύξας μετεστοιχείου καὶ μετεσκεύαζε τὸν χῶρον πρὸς νῆσον, καὶ τὰς ηπειρωτικὰς ἐφ' ὑγραῖς διεβίβαζε τέως θαλάττης ἀγκάλαις, καὶ νηΐτην τὸν ἠπειρώτην ἐδείχου πρα τὸν, ἐπὶ τοῦ πανδήμου θεάτρου τῆς οἰκουμένης πε ριφανῶς ἐξήλεγξε, καὶ πρὸς τὸ ἀνθρωπικώτερον του τύφου τὸ πλεῖστον ἀπήλλαξε, καὶ δι' ἐκείνου πάντας ἐδίδαξε βασιλέας, καὶ στρατηγούς, καὶ σατράπας, τὸ τῆς ὀφρύος ἀκαιρον ἀποῤῥίπτοντας μετριώτερα δή που φρονεῖν. [Ρ. 450] Οὕτως ἐξ ἀρχῆς ἡ φύσις ἐργαστήριον αὐτὴ κατεσκεύασεν ἀρετῆς, καὶ πάν της Έλκει πρὸς ἔρωτας ἄνωθεν ἑαυτοῦ, με μόνι ὅσοις τοῦ τῆς ἀρετῆς καὶ τῆς ἡσυχίας ἐκείνης όπως ποτε γεύσασθαι μέλιτος εξεγένετο, ἀλλὰ καὶ ὅσοις δι' ἀκοῆς τὰ ἐκεῖ μαθεῖν συνέβη χρηστά· ὥστε καὶ τῶν ἀεὶ καὶ μέχρι νῦν διηνεκώς οἰκησάντων αὐτό περιβοήτους μὲν καθίστησιν, ὅσοι καθαρόν τι 111 ἀκαπήλευτον, καὶ ζιζανίου παντὸς ἀμιγὲς καὶ ἐλεύ θερον, εἰς τέλος τὸ τῆς ἀρετῆς διετέλεσαν συντη ροῦντες γεώργιον· ἐξοστρακίζει δ' αὖ ἐκεῖθεν καὶ ὅλαις χερσὶν ἐξελαύνει καὶ ἀπωθεῖται τὴν τῶν ὑπι κριτῶν καὶ βεβήλων συνοίκησιν. Ε. Καὶ τὰ μὲν ἀρχαιότερα διηγουμένων ἐστὶν ἑτέρων ἀκούειν αὐτάρκως. Ἐγὼ δὲ τὰ νεωστὶ διηγή σομαι, τὰ περὶ τὴν Κρῆτά φημι Ἰωσὴφ καὶ τὸν Λαριστέα Γεώργιον, καὶ ὅσοι περὶ τὴν σφῶν μιαρόν ἐδάκχευσαν τράπεζαν, δια δὴ καὶ φοιτηταὶ πρὸ; διδασκάλων τὰ μυσαρά μυσταγωγούμενοι δίγματα· ἔτι τε τὰ περὶ Μωσέα τον ζωγράφον καὶ Ἰσαάκ και Δαβὶδ καὶ Ἰώβ, καὶ ὅσοι βεβήλους ἔχοντες πάμπαν και γλώττας καὶ γνώμας καὶ χεῖρας ὀνόμασι βελτίστων ἀνδρῶν, καὶ περιβοήτων τὴν ἀρετήν, περιστέλλειν et virtutis fama illustrium virorum nominibus ἐπονηρεύσαντο τὴν ἐνδόμυχον ἀπόνοιαν καὶ ἀσέiatentem in animo dementiam atque impietatem male et fraudulenter velabant; sepulcrorum instar, quæ teterrimum intus odorem spirantia gypso auroqe extrinsecus ornantur. Induunt enim ipsi quoque speciem et nomen sauctissimorum homi num, et virtutis laude insignium, ut illi scenis agitati Oreste et Pylada, et Thesei, et Pelopes, quo malignitatis suæ virus occulte evomendo purioribus quibusque aspergant. VI. Illorum sane abominanda ac impura testatur esse dogmata Tomus ille de corum impietate scriplus, et ad sacram synodum Byzantinum 719 allatus a sanctissimis viris, n.ontem illum incolentibus; tum ob alia, qua ne auritius quidem faβειαν τῆς ψυχῆς, παραπλησίως τοῖς τάφους, οι τὰ ἔνδον μακρᾶς ἀπόζοντες δυσωδίας τιτάνῳ καὶ χρυσῷ τὰ ἔξω κοσμοῦνται. Ὑποδύονται γὰρ καὶ αὐτοὶ καὶ σχῆμα καὶ ὄνομα βελτίστων ἀνδρῶν, καὶ τὴν ἀρετὴν ἐπισήμων, καθάπερ οἱ ἐν τοῖς δράμασιν Ορέσται καὶ Πυλάξαι καὶ Θησεῖ; καὶ Πέλοπες, ἵνα τὸν ἂν κατὰ τῶν ἀκεραιοτέρων τῆς σφῶν αὐτῶν ἐξεμονα τες κακίας λανθάνωσιν. Γ'. Εἶναί γε μὴν τὰ ἐκείνων μυσαρά και έγάθαρτα δόγματα, φησὶν ὁ εἰς τὸ τῶν Βυζαντίων ἱερὸ ν κομισθείς συνέδριον έγγραφος τῆς αὐτῶν ἀσεβείας Τόμος πρὸς τῶν θεοφόρων τοῦ ὄρους ἀνδρῶν, τά τε ἄλλα, όσα μηδ' ἀκοῇ σωφρονείν αἱρουμένων φέρειν

PG 148:953ὑποδύονται γὰρ καὶ αὐτοὶ καὶ σχῆμα καὶ ὄνομα βελτίστων ἀνδρῶν, καὶ τὴν ἀρετὴν ἐπισήμων, καθάπερ οἱ ἐν τοῖς δράμασιν Ὀρέσται καὶ Πυλάδαι καὶ Θησεῖς καὶ Πέλοπες, ἵνα τὸν ἰὸν κατὰ τῶν ἀκεραιοτέρων τῆς σφῶν αὐτῶν ἐξεμοῦντες κακίας λανθάνωσιν. (2.) Εἶναί γε μὴν τὰ ἐκείνων μυσαρὰ καὶ ἀκάθαρτα δόγματα, φησὶν ὁ εἰς τὸ τῶν Βυζαντίων ἱερὸν κομισθεὶς συνέδριον ἔγγραφος τῆς αὐτῶν ἀσεβείας τόμος πρὸς τῶν θεοφόρων τοῦ ὄρους ἀνδρῶν, τά τε ἄλλα, ὅσα μηδ’ ἀκοῇ σωφρονεῖν αἱρουμένων φέρειν εἶναι ῥᾴδια, καὶ ὅτι τὰς θείας λάθρα συντρίβοντες κατακαίουσιν εἰκόνας· καὶ ὅτι τὸ τοῦ διδασκάλου σεμνύνοντες οὖρον τοῖς ἐδέσμασιν αὐτῶν ἐπιῤῥαίνουσι· καὶ ὅτι τὴν ἔνσαρκον καὶ θείαν οἰκονομίαν οὐδαμῆ προσίενται· καὶ ὅς’ ἄῤῥητ’ ἀμείνω. τί γὰρ πλείω καταλέγειν δεῖ καὶ καταμιαίνειν τὰς τῶν εὐσεβῶν ἀκοὰς, ἐξὸν ἐκ τοῦ τόμου τοῖς βουλομένοις μανθάνειν σαφέστερον· ὃς πάντα διεξιὼν διαῤῥήδην τὴν σφῶν στηλιτεύει κακίαν, τοῖς πατριαρχικοῖς ἐγγεγραμμένος κώδιξι. (Ζ.) Τοὺς γὰρ καθαροὺς καὶ ἀψευδεῖς οὐκ εἰς τέλος λαθεῖν ἐδυνήθησαν ὀφθαλμοὺς τῶν ἐκεῖ φιλοθέων ἀνδρῶν, καὶ μόνῳ ζώντων θεῷ·

[4. c. 1364] BYZANTINE HISTORIE LIB. XIV. [IMP. J. PALEOL. 4 954 εἶναι ῥᾴδα, καὶ ὅτι τὰς θείας λάθρα συντρίβοντες cile ferant ii qui sobrii sint; tum quia clanculum κατακαίουσιν εἰκόνας· καὶ ὅτι τὸ τοῦ διδασκάλου conterant et incendunt imagines sacrosanctas; σεμνύνοντες οὗρον τοῖς ἐδέσμασιν αὐτῶν ἐπιῤῥαι νουσι· καὶ ὅτι τὴν ἔνσαρκον καὶ θείαν οἰκονομίαν οὐδαμή προσίενται· καὶ ὅσ᾽ ἄρρητ' ἀμείνω. Τί γὰρ πλείω καταλέγειν δεῖ καὶ καταμιαίνειν τὰς τῶν εὐσε βῶν ἀκοὰς, ἐξὸν ἐκ τοῦ Τόμου τοῖς βουλομένοις μανθάνειν σαφέστερον, δς πάντα διεξιών διαρρήδην την σφῶν στηλιτεύει κακίαν, τοῖς πατριαρχικοῖς ἐγε γεγραμμένος κώδιξι; Ζ΄. Τοὺς γὰρ καθαρούς καὶ ἀψευδεῖς οὐκ εἰς τέλος λαθεῖν ἐδυνήθησαν ὀφθαλμοὺς τῶν ἐκεῖ φιλοθέων ἀνδρῶν, καὶ μόνῳ ζώντων Θεῷ· [P. 451] ὥσπερ οὐδὲ τοὺς καθαρὰν τὴν γευστικήν κεκτημένους λαθεῖν ἂν δυνηθείη ποτέ συνανακραθὲν ἀψίνθιον μέλιτι, οὐδὲ τὴν ἔσφρησιν πολλῷ μᾶλλον ίδοις μιγνύμενόν τι δύσοδίου. Οθεν, οἷα βιαίῳ πυρί, τῷ θείῳ ζήλῳ τὴν ἑαυτῶν ψυχὴν ἐκπυρσεύσαντες ἐπὶ ζήτησιν ἀκριβεστέραν ἐτράποντο τοῦ κακοῦ, ἡρέμα καὶ κατὰ βραχύ κυνηγέτου δίκην ἀνιχνεύοντες ἐκ τῶν τῆς κακίας παραφυάδων τὴν ῥίζιν εὑρεῖν· καὶ εὑρόντες ἔστιν οὓς μὲν αἷς προσῆκε προήκαντο τιμωρίαις, ἔστι δ' οὖς ὡς πορρωτάτω παλάμαις ἀπάταις ἐκεῖ δεν ἀπήλασαν. Ησαν δ' οἱ καὶ λαθόντες ἐκεῖθεν ἀπέδρασαν, πρὶν ἢ τελέως Εκπυστον τὴν κακίαν γενέσθαι· οἱ δὴ καὶ πρὸς πόλεις μετεῤῥνήκεσαν Θεσσαλονίκην καὶ Βέροιαν καὶ ἡ κατὰ πασῶν ἅπαν ἔσχε τὸ κράτος. Ενθα δή γενομένοις σφίσιν οἶμαι νενόμισται, κοινῆς ἐστίας τῶν πανταχόθεν τῆς οἰκουμένης μάλιστα πασῶν ὑπαρχούσης αὐτῆς, καὶ ἅμα πολυγλώσσου καὶ πολυμιγούς φωνῆς καὶ γνώμης ἐπιπολαζούσης, συσκιάσαι μὲν τὴν ἑαυτῶν κακίαν, μιμήσασθαι δὲ τῶν ὀρνίθων τους δρυοκολάπτας, οἱ τοῖς δένδρεσι περιπετόμενοι, καὶ ὅλον τοῖς βάφεσι τον φλοιόν περικρούοντες, καὶ τὸ ὑγιαῖνον παρατρέχοντες απαν, μόνῳ τῷ σαθρῷ καὶ σεσηπότι χρονίζουσι περικαθήμενοι μέρει, κἀκεῖνο αιτούνται πρὸς βάθος κοιλαίνοντες. magistrique urinam ita venerantur, ut suis etiam dapibus irrorent, divinamque incarnationem e nime admittunt. Reliqua taceri melius est. Quorsum enim plura enumerare necesse est, et pias aures po¹lui; cum ea possit quilibet ex ipso Tomo exploratius percipere, qui singula percensendo eorum aperte notat improbitatem, patriarchicis codicibus insertus? VII. Nimirum illi puros et sinceros oculos bominum Dei amantissimorum, et uni Deo illic viventium, fallere ad extremum non potuerunt; quemadmodum nec illos, qui integrum babent gi¬ standi sensum, fallere unquam possit temperatum melle absinthium; odoratum autem multo minus, Immistum rosis aliquid, quod male oleat. Divino itaque zelo, tanquam igne violentissino, iulammatis eorum animis, de illa peste diligentius anquirere cœperunt, sensim ac pedetentim venatorum instar vestigantes, sicubi possent ex agnatis fruti cibus radicem ipsam deprehendere. Ea porro deprehensa, sunt quos ad legitimum supplicium tradiderunt: nonnullos, quam longissime inde ablegalos, omnibus (ut dicitur) ungulis exegerunt. Fuere etiam qui clam inde aufugerint, antequam eorum omnino comperta esset nequitia: ¡¡que ad urbes confluxere Thessalonicam et Berrhoeam, et ad eam quæ supremum in ceteras omnes impe rium 720 obtinet: rati, opinor, quandiu ibi futuri essent, posse se in ea urbe, quæ omnium maxime totius undecunque orbis domicilium esset, et in qua dissoni versarentur et varii lam sermone quain moribus homines, suam nequitiam obumbrare, et ex avibus imitari picos Martius, qui cire cum arbores volitando, omnemque ex omni parte corticem rostris tundendo, quidquid sanum est prætereunt, et ei solum parti incumbunt diatius, quæ vitiosa est ac putrida, eaque altius excavala rescuntur. CAFUT VIII. Quando et cur Gregoras ab aula secesserit. Zenonis philosophi apophthegma. Imperii et Ecclesiæ perlurbatio maxima. Veteres philosophi non rixabantur inter se, nisi pacis tempore. Byzantini Theologi nec in ipso belli æstu altercari desinunt. Ariolis et ejus generis hominibus fides habita. Gallus astrologus imperatrici placentia prædicit. Gregoras arcessitur, ut cum eo disputet. Astrologorum prædictiones vanas esse arguit ex Ptolemæo et S. Basilio: item ex Chaldæorum versibus. Fatum tollit. Providentiam agnoscit. Ariolo refutato, Augustæ odium in se movel. Ad rem redit. Α'. Επεί γε μὴν μετὰ τὸν βασιλέως θάνατον πρὸς ἐμφύλιον στάσιν τὰ Ῥωμαίων ηγέρθη πράγ ματα, καὶ ὥσπερ ἐν χειμῶνι καὶ νυκτὶ τὰ πάντα ζοφος ἦν, ὡς μηδ' ἄστροις, τὸ θρυλλούμενον, ὅποι φέροιτό τις δύνασθαι τεκμαίρεσθαι, καὶ πάντ' ἄνω τε καὶ κάτω μεταπίπτοντα, παρὰ τοσοῦτον ἐκ τοῦ σύνεγγυς ετίθει τε καὶ μάλα τῶν ἐλπιζομένων ἑκάστοις ἐποίει τὰ ἐπικίνδυνον, παρότιον πόρρω καὶ Ευσέλπιστον τἀσφαλὲς (ἐν γὰρ διχοστασίῃ φασὶ τὴν μὲν πάγκακον τυγχάνειν τιμῆς, τὸν δὲ καὶ ἐπωσούν μετέχοντα τοῦ βελτίονος θρήνων πάσχειν άξια και 1. Mortuo imperatore, cum res Romanorum in lellum civile incidissent, et omnia tanquam nimbo ac nocte ita coligarent, ut πιο quisque veberetur ne ex astris quidem, ut ainut, conjici posset; rebusque omnibus sursum deorsum euntibus, tam vicinum esset tamque exspectaretur exitium, quam aberat ac desperabatur salus; (elenim ferunt in discordiis pessimo cuique honorem obvenire; eum autem, qui quoquomodo ad meliora inclinat, luctuosissima pati ac tragicas per cipere calamitates;) capropter et mihi plum. 10110

ὥσπερ οὐδὲ τοὺς καθαρὰν τὴν γευστικὴν κεκτημένους λαθεῖν ἂν δυνηθείη ποτὲ συνανακραθὲν ἀψίνθιον μέλιτι, οὐδὲ τὴν ὄσφρησιν πολλῷ μᾶλλον ῥόδοις μιγνύμενόν τι δύσοδμον. ὅθεν, οἷα βιαίῳ πυρὶ, τῷ θείῳ ζήλῳ τὴν ἑαυτῶν ψυχὴν ἐκπυρσεύσαντες ἐπὶ ζήτησιν ἀκριβεστέραν ἐτράποντο τοῦ κακοῦ, ἠρέμα καὶ κατὰ βραχὺ κυνηγέτου δίκην ἀνιχνεύοντες ἐκ τῶν τῆς κακίας παραφυάδων τὴν ῥίζαν εὑρεῖν· καὶ εὑρόντες ἔστιν οὓς μὲν αἷς προσῆκε προήκαντο τιμωρίαις, ἔστι δ’ οὓς ὡς ποῤῥωτάτω παλάμαις ἁπάσαις ἐκεῖθεν ἀπήλασαν. ἦσαν δ’ οἳ καὶ λαθόντες ἐκεῖθεν ἀπέδρασαν, πρὶν ἢ τελέως ἔκπυστον τὴν κακίαν γενέσθαι· οἳ δὴ καὶ πρὸς πόλεις μετεῤῥυήκεσαν Θεσσαλονίκην καὶ Βέῤῥοιαν, καὶ ἣ κατὰ πασῶν ἅπαν ἔσχε τὸ κράτος.

[4. c. 1364] BYZANTINE HISTORIE LIB. XIV. [IMP. J. PALEOL. 4 954 εἶναι ῥᾴδα, καὶ ὅτι τὰς θείας λάθρα συντρίβοντες cile ferant ii qui sobrii sint; tum quia clanculum κατακαίουσιν εἰκόνας· καὶ ὅτι τὸ τοῦ διδασκάλου conterant et incendunt imagines sacrosanctas; σεμνύνοντες οὗρον τοῖς ἐδέσμασιν αὐτῶν ἐπιῤῥαι νουσι· καὶ ὅτι τὴν ἔνσαρκον καὶ θείαν οἰκονομίαν οὐδαμή προσίενται· καὶ ὅσ᾽ ἄρρητ' ἀμείνω. Τί γὰρ πλείω καταλέγειν δεῖ καὶ καταμιαίνειν τὰς τῶν εὐσε βῶν ἀκοὰς, ἐξὸν ἐκ τοῦ Τόμου τοῖς βουλομένοις μανθάνειν σαφέστερον, δς πάντα διεξιών διαρρήδην την σφῶν στηλιτεύει κακίαν, τοῖς πατριαρχικοῖς ἐγε γεγραμμένος κώδιξι; Ζ΄. Τοὺς γὰρ καθαρούς καὶ ἀψευδεῖς οὐκ εἰς τέλος λαθεῖν ἐδυνήθησαν ὀφθαλμοὺς τῶν ἐκεῖ φιλοθέων ἀνδρῶν, καὶ μόνῳ ζώντων Θεῷ· [P. 451] ὥσπερ οὐδὲ τοὺς καθαρὰν τὴν γευστικήν κεκτημένους λαθεῖν ἂν δυνηθείη ποτέ συνανακραθὲν ἀψίνθιον μέλιτι, οὐδὲ τὴν ἔσφρησιν πολλῷ μᾶλλον ίδοις μιγνύμενόν τι δύσοδίου. Οθεν, οἷα βιαίῳ πυρί, τῷ θείῳ ζήλῳ τὴν ἑαυτῶν ψυχὴν ἐκπυρσεύσαντες ἐπὶ ζήτησιν ἀκριβεστέραν ἐτράποντο τοῦ κακοῦ, ἡρέμα καὶ κατὰ βραχύ κυνηγέτου δίκην ἀνιχνεύοντες ἐκ τῶν τῆς κακίας παραφυάδων τὴν ῥίζιν εὑρεῖν· καὶ εὑρόντες ἔστιν οὓς μὲν αἷς προσῆκε προήκαντο τιμωρίαις, ἔστι δ' οὖς ὡς πορρωτάτω παλάμαις ἀπάταις ἐκεῖ δεν ἀπήλασαν. Ησαν δ' οἱ καὶ λαθόντες ἐκεῖθεν ἀπέδρασαν, πρὶν ἢ τελέως Εκπυστον τὴν κακίαν γενέσθαι· οἱ δὴ καὶ πρὸς πόλεις μετεῤῥνήκεσαν Θεσσαλονίκην καὶ Βέροιαν καὶ ἡ κατὰ πασῶν ἅπαν ἔσχε τὸ κράτος. Ενθα δή γενομένοις σφίσιν οἶμαι νενόμισται, κοινῆς ἐστίας τῶν πανταχόθεν τῆς οἰκουμένης μάλιστα πασῶν ὑπαρχούσης αὐτῆς, καὶ ἅμα πολυγλώσσου καὶ πολυμιγούς φωνῆς καὶ γνώμης ἐπιπολαζούσης, συσκιάσαι μὲν τὴν ἑαυτῶν κακίαν, μιμήσασθαι δὲ τῶν ὀρνίθων τους δρυοκολάπτας, οἱ τοῖς δένδρεσι περιπετόμενοι, καὶ ὅλον τοῖς βάφεσι τον φλοιόν περικρούοντες, καὶ τὸ ὑγιαῖνον παρατρέχοντες απαν, μόνῳ τῷ σαθρῷ καὶ σεσηπότι χρονίζουσι περικαθήμενοι μέρει, κἀκεῖνο αιτούνται πρὸς βάθος κοιλαίνοντες. magistrique urinam ita venerantur, ut suis etiam dapibus irrorent, divinamque incarnationem e nime admittunt. Reliqua taceri melius est. Quorsum enim plura enumerare necesse est, et pias aures po¹lui; cum ea possit quilibet ex ipso Tomo exploratius percipere, qui singula percensendo eorum aperte notat improbitatem, patriarchicis codicibus insertus? VII. Nimirum illi puros et sinceros oculos bominum Dei amantissimorum, et uni Deo illic viventium, fallere ad extremum non potuerunt; quemadmodum nec illos, qui integrum babent gi¬ standi sensum, fallere unquam possit temperatum melle absinthium; odoratum autem multo minus, Immistum rosis aliquid, quod male oleat. Divino itaque zelo, tanquam igne violentissino, iulammatis eorum animis, de illa peste diligentius anquirere cœperunt, sensim ac pedetentim venatorum instar vestigantes, sicubi possent ex agnatis fruti cibus radicem ipsam deprehendere. Ea porro deprehensa, sunt quos ad legitimum supplicium tradiderunt: nonnullos, quam longissime inde ablegalos, omnibus (ut dicitur) ungulis exegerunt. Fuere etiam qui clam inde aufugerint, antequam eorum omnino comperta esset nequitia: ¡¡que ad urbes confluxere Thessalonicam et Berrhoeam, et ad eam quæ supremum in ceteras omnes impe rium 720 obtinet: rati, opinor, quandiu ibi futuri essent, posse se in ea urbe, quæ omnium maxime totius undecunque orbis domicilium esset, et in qua dissoni versarentur et varii lam sermone quain moribus homines, suam nequitiam obumbrare, et ex avibus imitari picos Martius, qui cire cum arbores volitando, omnemque ex omni parte corticem rostris tundendo, quidquid sanum est prætereunt, et ei solum parti incumbunt diatius, quæ vitiosa est ac putrida, eaque altius excavala rescuntur. CAFUT VIII. Quando et cur Gregoras ab aula secesserit. Zenonis philosophi apophthegma. Imperii et Ecclesiæ perlurbatio maxima. Veteres philosophi non rixabantur inter se, nisi pacis tempore. Byzantini Theologi nec in ipso belli æstu altercari desinunt. Ariolis et ejus generis hominibus fides habita. Gallus astrologus imperatrici placentia prædicit. Gregoras arcessitur, ut cum eo disputet. Astrologorum prædictiones vanas esse arguit ex Ptolemæo et S. Basilio: item ex Chaldæorum versibus. Fatum tollit. Providentiam agnoscit. Ariolo refutato, Augustæ odium in se movel. Ad rem redit. Α'. Επεί γε μὴν μετὰ τὸν βασιλέως θάνατον πρὸς ἐμφύλιον στάσιν τὰ Ῥωμαίων ηγέρθη πράγ ματα, καὶ ὥσπερ ἐν χειμῶνι καὶ νυκτὶ τὰ πάντα ζοφος ἦν, ὡς μηδ' ἄστροις, τὸ θρυλλούμενον, ὅποι φέροιτό τις δύνασθαι τεκμαίρεσθαι, καὶ πάντ' ἄνω τε καὶ κάτω μεταπίπτοντα, παρὰ τοσοῦτον ἐκ τοῦ σύνεγγυς ετίθει τε καὶ μάλα τῶν ἐλπιζομένων ἑκάστοις ἐποίει τὰ ἐπικίνδυνον, παρότιον πόρρω καὶ Ευσέλπιστον τἀσφαλὲς (ἐν γὰρ διχοστασίῃ φασὶ τὴν μὲν πάγκακον τυγχάνειν τιμῆς, τὸν δὲ καὶ ἐπωσούν μετέχοντα τοῦ βελτίονος θρήνων πάσχειν άξια και 1. Mortuo imperatore, cum res Romanorum in lellum civile incidissent, et omnia tanquam nimbo ac nocte ita coligarent, ut πιο quisque veberetur ne ex astris quidem, ut ainut, conjici posset; rebusque omnibus sursum deorsum euntibus, tam vicinum esset tamque exspectaretur exitium, quam aberat ac desperabatur salus; (elenim ferunt in discordiis pessimo cuique honorem obvenire; eum autem, qui quoquomodo ad meliora inclinat, luctuosissima pati ac tragicas per cipere calamitates;) capropter et mihi plum. 10110

ἔνθα δὴ γενομένοις σφίσιν οἶμαι νενόμισται, κοινῆς ἑστίας τῶν πανταχόθεν τῆς οἰκουμένης μάλιστα πασῶν ὑπαρχούσης αὐτῆς, καὶ ἅμα πολυγλώσσου καὶ πολυμιγοῦς φωνῆς καὶ γνώμης ἐπιπολαζούσης, συσκιάσαι μὲν τὴν ἑαυτῶν κακίαν, μιμήσασθαι δὲ τῶν ὀρνίθων τοὺς δρυοκολάπτας, οἳ τοῖς δένδρεσι περιπετόμενοι, καὶ ὅλον τοῖς ῥάμφεσι τὸν φλοιὸν περικρούοντες, καὶ τὸ ὑγιαῖνον παρατρέχοντες ἅπαν, μόνῳ τῷ σαθρῷ καὶ σεσηπότι χρονίζουσι περικαθήμενοι μέρει, κἀκεῖνο σιτοῦνται πρὸς βάθος κοιλαίνοντες. η. Ἐπεί γε μὴν μετὰ τὸν βασιλέως θάνατον πρὸς ἐμφύλιον στάσιν τὰ Ῥωμαίων ἠγέρθη πράγματα, καὶ ὥσπερ ἐν χειμῶνι καὶ νυκτὶ τὰ πάντα ζόφος ἦν, ὡς μηδ’ ἄστροις, τὸ θρυλλούμενον, ὅποι φέροιτό τις δύνασθαι τεκμαίρεσθαι, καὶ πάντ’ ἄνω τε καὶ κάτω μεταπίπτοντα, παρὰ τοσοῦτον ἐκ τοῦ σύνεγγυς ἐτίθει τε καὶ μάλα τῶν ἐλπιζομένων ἑκάστοις ἐποίει τὸ ἐπικίνδυνον, παρόσον πόῤῥω καὶ δυσέλπιστον τἀσφαλές·

[4. c. 1364] BYZANTINE HISTORIE LIB. XIV. [IMP. J. PALEOL. 4 954 εἶναι ῥᾴδα, καὶ ὅτι τὰς θείας λάθρα συντρίβοντες cile ferant ii qui sobrii sint; tum quia clanculum κατακαίουσιν εἰκόνας· καὶ ὅτι τὸ τοῦ διδασκάλου conterant et incendunt imagines sacrosanctas; σεμνύνοντες οὗρον τοῖς ἐδέσμασιν αὐτῶν ἐπιῤῥαι νουσι· καὶ ὅτι τὴν ἔνσαρκον καὶ θείαν οἰκονομίαν οὐδαμή προσίενται· καὶ ὅσ᾽ ἄρρητ' ἀμείνω. Τί γὰρ πλείω καταλέγειν δεῖ καὶ καταμιαίνειν τὰς τῶν εὐσε βῶν ἀκοὰς, ἐξὸν ἐκ τοῦ Τόμου τοῖς βουλομένοις μανθάνειν σαφέστερον, δς πάντα διεξιών διαρρήδην την σφῶν στηλιτεύει κακίαν, τοῖς πατριαρχικοῖς ἐγε γεγραμμένος κώδιξι; Ζ΄. Τοὺς γὰρ καθαρούς καὶ ἀψευδεῖς οὐκ εἰς τέλος λαθεῖν ἐδυνήθησαν ὀφθαλμοὺς τῶν ἐκεῖ φιλοθέων ἀνδρῶν, καὶ μόνῳ ζώντων Θεῷ· [P. 451] ὥσπερ οὐδὲ τοὺς καθαρὰν τὴν γευστικήν κεκτημένους λαθεῖν ἂν δυνηθείη ποτέ συνανακραθὲν ἀψίνθιον μέλιτι, οὐδὲ τὴν ἔσφρησιν πολλῷ μᾶλλον ίδοις μιγνύμενόν τι δύσοδίου. Οθεν, οἷα βιαίῳ πυρί, τῷ θείῳ ζήλῳ τὴν ἑαυτῶν ψυχὴν ἐκπυρσεύσαντες ἐπὶ ζήτησιν ἀκριβεστέραν ἐτράποντο τοῦ κακοῦ, ἡρέμα καὶ κατὰ βραχύ κυνηγέτου δίκην ἀνιχνεύοντες ἐκ τῶν τῆς κακίας παραφυάδων τὴν ῥίζιν εὑρεῖν· καὶ εὑρόντες ἔστιν οὓς μὲν αἷς προσῆκε προήκαντο τιμωρίαις, ἔστι δ' οὖς ὡς πορρωτάτω παλάμαις ἀπάταις ἐκεῖ δεν ἀπήλασαν. Ησαν δ' οἱ καὶ λαθόντες ἐκεῖθεν ἀπέδρασαν, πρὶν ἢ τελέως Εκπυστον τὴν κακίαν γενέσθαι· οἱ δὴ καὶ πρὸς πόλεις μετεῤῥνήκεσαν Θεσσαλονίκην καὶ Βέροιαν καὶ ἡ κατὰ πασῶν ἅπαν ἔσχε τὸ κράτος. Ενθα δή γενομένοις σφίσιν οἶμαι νενόμισται, κοινῆς ἐστίας τῶν πανταχόθεν τῆς οἰκουμένης μάλιστα πασῶν ὑπαρχούσης αὐτῆς, καὶ ἅμα πολυγλώσσου καὶ πολυμιγούς φωνῆς καὶ γνώμης ἐπιπολαζούσης, συσκιάσαι μὲν τὴν ἑαυτῶν κακίαν, μιμήσασθαι δὲ τῶν ὀρνίθων τους δρυοκολάπτας, οἱ τοῖς δένδρεσι περιπετόμενοι, καὶ ὅλον τοῖς βάφεσι τον φλοιόν περικρούοντες, καὶ τὸ ὑγιαῖνον παρατρέχοντες απαν, μόνῳ τῷ σαθρῷ καὶ σεσηπότι χρονίζουσι περικαθήμενοι μέρει, κἀκεῖνο αιτούνται πρὸς βάθος κοιλαίνοντες. magistrique urinam ita venerantur, ut suis etiam dapibus irrorent, divinamque incarnationem e nime admittunt. Reliqua taceri melius est. Quorsum enim plura enumerare necesse est, et pias aures po¹lui; cum ea possit quilibet ex ipso Tomo exploratius percipere, qui singula percensendo eorum aperte notat improbitatem, patriarchicis codicibus insertus? VII. Nimirum illi puros et sinceros oculos bominum Dei amantissimorum, et uni Deo illic viventium, fallere ad extremum non potuerunt; quemadmodum nec illos, qui integrum babent gi¬ standi sensum, fallere unquam possit temperatum melle absinthium; odoratum autem multo minus, Immistum rosis aliquid, quod male oleat. Divino itaque zelo, tanquam igne violentissino, iulammatis eorum animis, de illa peste diligentius anquirere cœperunt, sensim ac pedetentim venatorum instar vestigantes, sicubi possent ex agnatis fruti cibus radicem ipsam deprehendere. Ea porro deprehensa, sunt quos ad legitimum supplicium tradiderunt: nonnullos, quam longissime inde ablegalos, omnibus (ut dicitur) ungulis exegerunt. Fuere etiam qui clam inde aufugerint, antequam eorum omnino comperta esset nequitia: ¡¡que ad urbes confluxere Thessalonicam et Berrhoeam, et ad eam quæ supremum in ceteras omnes impe rium 720 obtinet: rati, opinor, quandiu ibi futuri essent, posse se in ea urbe, quæ omnium maxime totius undecunque orbis domicilium esset, et in qua dissoni versarentur et varii lam sermone quain moribus homines, suam nequitiam obumbrare, et ex avibus imitari picos Martius, qui cire cum arbores volitando, omnemque ex omni parte corticem rostris tundendo, quidquid sanum est prætereunt, et ei solum parti incumbunt diatius, quæ vitiosa est ac putrida, eaque altius excavala rescuntur. CAFUT VIII. Quando et cur Gregoras ab aula secesserit. Zenonis philosophi apophthegma. Imperii et Ecclesiæ perlurbatio maxima. Veteres philosophi non rixabantur inter se, nisi pacis tempore. Byzantini Theologi nec in ipso belli æstu altercari desinunt. Ariolis et ejus generis hominibus fides habita. Gallus astrologus imperatrici placentia prædicit. Gregoras arcessitur, ut cum eo disputet. Astrologorum prædictiones vanas esse arguit ex Ptolemæo et S. Basilio: item ex Chaldæorum versibus. Fatum tollit. Providentiam agnoscit. Ariolo refutato, Augustæ odium in se movel. Ad rem redit. Α'. Επεί γε μὴν μετὰ τὸν βασιλέως θάνατον πρὸς ἐμφύλιον στάσιν τὰ Ῥωμαίων ηγέρθη πράγ ματα, καὶ ὥσπερ ἐν χειμῶνι καὶ νυκτὶ τὰ πάντα ζοφος ἦν, ὡς μηδ' ἄστροις, τὸ θρυλλούμενον, ὅποι φέροιτό τις δύνασθαι τεκμαίρεσθαι, καὶ πάντ' ἄνω τε καὶ κάτω μεταπίπτοντα, παρὰ τοσοῦτον ἐκ τοῦ σύνεγγυς ετίθει τε καὶ μάλα τῶν ἐλπιζομένων ἑκάστοις ἐποίει τὰ ἐπικίνδυνον, παρότιον πόρρω καὶ Ευσέλπιστον τἀσφαλὲς (ἐν γὰρ διχοστασίῃ φασὶ τὴν μὲν πάγκακον τυγχάνειν τιμῆς, τὸν δὲ καὶ ἐπωσούν μετέχοντα τοῦ βελτίονος θρήνων πάσχειν άξια και 1. Mortuo imperatore, cum res Romanorum in lellum civile incidissent, et omnia tanquam nimbo ac nocte ita coligarent, ut πιο quisque veberetur ne ex astris quidem, ut ainut, conjici posset; rebusque omnibus sursum deorsum euntibus, tam vicinum esset tamque exspectaretur exitium, quam aberat ac desperabatur salus; (elenim ferunt in discordiis pessimo cuique honorem obvenire; eum autem, qui quoquomodo ad meliora inclinat, luctuosissima pati ac tragicas per cipere calamitates;) capropter et mihi plum. 10110

PG 148:955(ἐν γὰρ διχοστασίῃ φασὶ τὸν μὲν πάγκακον τυγχάνειν τιμῆς, τὸν δὲ καὶ ὁπωσοῦν μετέχοντα τοῦ βελτίονος θρήνων πάσχειν ἄξια καὶ τραγικῶν ἀπολαύειν τῶν συμφορῶν·) τῶν κρατίστων εἶναι κἀμοὶ τὸν ἡσύχιον ἔδοξε βίον ἑλέσθαι, τῶν βασιλικῶν ἀφεμένῳ θεάτρων. τοῦ γὰρ ἐρεθίζοντος καὶ μάχην ἀντίπαλον ἀνιστῶντος οὐκ ὄντος, παύσασθαι τὸ νεμόμενον τῆς κακίας ᾠήθην. ὅθεν ἐπειδὴ τοῖς ἄλλοις παραινοῦντί μοι τοὺς πειθομένους ἥκιστ’ ἔχειν ἐνῆν, τὸ κατ’ ἐμαυτὸν ἐποίουν αὐτός. θόρυβον μὲν γὰρ ἐξ εἰρήνης ῥᾴδιον καὶ τοῖς φαυλοτάτοις καὶ βάναυσον ἄγουσι βίον ποιεῖν· ἐκ δὲ θορύβων εἰρήνην, οὐδὲ τοῖς σφόδρα συνετοῖς μάλα τοι εὔοδον. τὸ μὲν γὰρ αὐτονομίᾳ φύσεως ἄγεται· ἡ δὲ φύσις ἄτακτον καὶ ἀνώμαλον ὡμολόγηται εἶναι· τὸ δὲ παιδείᾳ καὶ συνέσει βεβουλευμένῃ καὶ σώφροσι λογισμοῖς οἰακίζεται. ὅθεν τὸ μὲν καὶ τὰς οὐκ οὔσας ἀναπλάττει προφάσεις, ἐφόδια πορίζον ταῖς μάχαις· τὸ δὲ καὶ τὰς οὔσας ἐκτέμνειν πειρᾶται, καθάπερ ἰατρὸς πρὸ τῆς βλάστης ἐν τῇ ῥίζῃ τὴν θεραπείαν τεχνώμενος.

[^. m. 6862, ind. 12} ease visum est tranquillam vitam eligere, ab auli- τραγικών [P. 452] ἀπολαύειν τῶν συμφορῶν)· τῶν cis theatris absistendo. Sublito enim mali irritamento, remotisque iis quæ contensiosam pugnam accendunt, etiam ipsius mali progressionem cessare existimavi. Cum itaque hortando alios neminem qui cre!eret invenire potuissem, id feci, quod in me erat. Tumultum nempe ex pace efficere etiam vilissimis et infine 721 plebis hominibus (cile est; ex tumultu vero pacem, ne prudentissimis quidem valde promptum. Alterum quippe liberrimno naturæ impetu fertur: naturam porro inordinatum quiddam esse constat et in:equale: alterum antem certo animi judicio et sapientibus consiliis regitur. liaque illud quidem, ut occasionem discordiis prebeat, causas comminiscitur etiam eas quæ nullæ sunt: istud vero etiam eas, quæ subsunt, recidere conatur; velut medicus, qui morbo, anteqram crescat, in ipsa radice medicam adhibet ma. II. Mihi igitur tranquillam vitam eligere satius visum est, et illa cogitanti, et hoc simul Zenonis lius sapientis reminiscenti; qui celebri in convivio, cum ambitiose caterii philosophi apud legatos Babylonios disputarent, silebat ipse solus, et silentii causam sciscitantibus legatis, ut haberent aliquid de en certi, quod regi renuntiarent: «Alite, inquit, ac renuntiate, vidisse vos Athenis cum bominem, qui silere in convivio posset.» Ill. Idem ego cum fecissem, prospiciebam tan-C quam e specula eos, qui utrinque effervescebant, tam civilium quam ecclesiasticorum negotiorum Curtus, acerrime inter se certantes, ecquis superior evaderet; atque in medio duas veluti naves, nulla lege, nullo ordine euntes, sed impetu quodam motuque temerario, cæco et inæquali abreptas, qualem efficit casus; ut nec possent, nec vellent epitulari sibi invicem circumventis; sed pariter et 722 sibi ipsis singule, et altera alteri palam atque ultro extremum exitium molirentur, surgeu - tiumque iade coram fluctuum molem videro esset curvatam undique in Olymporum et Caucasorum speciem, et si quis mons alius nubibus altior exsurgit, et ad aetheris usque confiuia pertingit. IV. Atqui priscis sapientibus, qui Athenis vixere, nunquam alias altercari et verborum certamina instituere, atque obvias quas que aures lingue verberibus fatigare libuit, nisi cum tumultu externo trellisque adventitiis prorsus defuncti erant. Tum quippe in diversa sectarum agmina scissos Græcos dissidere tempus ferebat, modo Epicureorum, modo Pythagoreorum, et quicunque alii posteris memoriam amplam prodidere earum rerum, quæ contentionis materiam praeberent. Αt hic cum iufiκρατίστων εἶναι καμοὶ τὸν ἡσύχιον έδοξε βίον έλ σθαι, των βασιλικῶν ἀφεμένη θεάτρων. Τοῦ γέρ ἐρεθίζοντος καὶ μάχην ἀντίπαλον ἀνιστώντος οὐκ ὄντος, παύσασθαι τὸ νεμόμενον τῆς κακίας ᾠήθην. "Οθεν ἐπειδὴ τοῖς ἄλλοις παραινούντί μοι τοὺς πειθομένους ήκιστ' ἔχειν ἐνῆν, τὸ κατ' ἐμαυτὸν ἐποίουν αὐτός. θόρυβον μὲν γὰρ ἐξ εἰρήνης ῥᾴδιον καὶ τοῖς φαυλοτάτοις καὶ βάναυσον ἄγουσι βίον ποιεῖν· ἐκ δὲ θορύβων εἰρήνην, οὐδὲ τοῖς σφόδρα συνετοίς μάλα τοι εξοδον. Τὸ μὲν γὰρ αὐτονομία φύσεως άγεται ἡ δὲ φύσις άτακτον καὶ ἀνώμαλον ὡμολόγηται εξ. ναι· τὸ δὲ παιδείᾳ καὶ συνέσει βεβουλευμένῃ καὶ σώφρασε λογισμοῖς οἰακίζεται. Οθεν τὸ μὲν καὶ τὰς οὐκ οὖσας αναπλάττει προφάσεις, ἐφόδια περί τον ταῖς μάχαις· τὸ δὲ καὶ τὰς οὖσας ἐκτέμνειν πειράται, καθάπερ ἰατρὸς πρὸ τῆς βλάστης ἐν τῇ ρίζῃ τὴν θεραπείαν τεχνώμενος. Β. Ἐμοὶ μὲν οὖν διά τε ταῦτα βέλτιον τὸν ἡσυ χιον ἔδοξε βίον ελέσθαι, καὶ ἅμα μεμνημένῳ κατ κεῖνο τὸ Ζήνωνος τοῦ σοφοῦ, ὅπως ἐν συμποσίῳ μακρῷ, τῶν ἄλλων σοφῶν ἐπιδεικτικῶς τοῖς ἐκ Βαβυλῶνος ἐμιλούντων πρέσβεσιν, μόνος αὐτὸς ἐσιώπα, καὶ τὴν αἰτίαν τῶν πρέσβεων ερομένων, τῆς σιωπῆς, ἵν᾿ ἔχοιεν ἀπαγγέλλειν τῷ βασιλεῖ σαφές τι περὶ αὐτοῦ· «Πορευθέντες ἀπαγγείλατε, ο φησίν, ο ἰδεῖν ἐν Αθήναις ἄνθρωπον, σιωπὴν ἐν συμποσία δυνάμενον. ο Γ. Οὕτω δὴ πεπραχὼς καὶ αὐτὸς ἑώρων ὥσπερ ἐκ σκοπιάς σφόδρα αντιφιλονεικούντας τοὺς έκαν τέρωθεν ἀναβράσαντας κλύδωνας ἔκ τε τῶν δημοσ σίων ἔκ τε τῶν ἱερῶν τῆς Ἐκκλησίας πραγμάτων, δστις λάβῃ τὸ μείζον, καὶ δίκην ἐλκάδων δυοίν ἐν μέσῳ πλημμελῶς καὶ ἀτάκτως ἀγομένων, καὶ φερομένων φοράν τινα καὶ κίνησιν ἀκυβέρνησόν τε καὶ ἄλογον καὶ ἀνώμαλον, καὶ οταν ποιεῖ τὴ αὐ τόματον· ὡς μετὰ τοῦ μὴ δύνασθαι μηδὲ βούλεσθαι βοηθεῖν περιστατουμένοις ἀλλήλοις, ἀλλ' ὁμοίως ἑαυτοῖς τε καὶ ἀλλήλοις ἐς τοὐμφανὲς ἐκών γε εἶναι τὸν ἔσχατον όλεθρον ἀμφοῖν πραγματεύεσθαι ὡς τὴν τῶν ἐντεῦθεν ἄντικρυς κυμάτων μίμησιν κορυφουμένην εἶναι ὁρᾷν πανταχόθεν εἰς Ολύμπους καὶ Καυκάσους, καὶ εἴ τι τῶν ὁμῶν ὑπερνέφελόν τέ ἐστι καὶ μέχρι καὶ ἐς αἰθέρος φοιτά γειτονή ματα, Δ'. Καίτοι καὶ 'Αθηναίων τοῖς πάλαι σοφοῖς οὐκ άλλοτέ ποτε στασιάζειν, καὶ γλωττοδαίδαλόν μάχην ἐγείρειν, καὶ πὺς ἀπὸ στόματος ἀκοὰς ἐνοχλεῖν ἀπαντώσις ἐπῄει, ἢ ὅτε τῶν ἔξω θορύβων τε και που λέμων ἐκδήμων πάμπαν ἦταν ἀπηλλαγμένοι. [P. 455) Τότε γὰρ καὶ πρὸς διαφόρους αἱρέσεων φάλαγγας ὦταν εἶχε τὰ Ἑλλήνων σχίζεσθαι δόγματα, νῦν μὲν Επικουρείων, νῦν δὲ Πυθαγορείων, καὶ ὅσοι τῷ χρόνῳ τὴν μνήμην παρέδοσαν ἄφθονον τῶν τὴν τῆς Εριδος χορηγίαν παρεχομένων. Ένταῦθα δὲ μυρίων Variorum notæ. Duas voluti naves, Ecclesiam scilicet et imperium. Buivis,

(Β.) Ἐμοὶ μὲν οὖν διά τε ταῦτα βέλτιον τὸν ἡσύχιον ἔδοξε βίον ἑλέσθαι, καὶ ἅμα μεμνημένῳ κἀκεῖνο τὸ Ζήνωνος τοῦ σοφοῦ, ὅπως ἐν συμποσίῳ μακρῷ, τῶν ἄλλων σοφῶν ἐπιδεικτικῶς τοῖς ἐκ Βαβυλῶνος ὁμιλούντων πρέσβεσιν, μόνος αὐτὸς ἐσιώπα, καὶ τὴν αἰτίαν τῶν πρέσβεων ἐρομένων τῆς σιωπῆς, ἵν’ ἔχοιεν ἀπαγγέλλειν τῷ βασιλεῖ σαφές τι περὶ αὐτοῦ· πορευθέντες ἀπαγγείλατε, φησὶν, ἰδεῖν ἐν Ἀθήναις ἄνθρωπον, σιωπᾷν ἐν συμποσίῳ δυνάμενον. (Γ.) Οὕτω δὴ πεπραχὼς καὶ αὐτὸς ἑώρων ὥσπερ ἐκ σκοπιᾶς σφόδρα ἀντιφιλονεικοῦντας τοὺς ἑκατέρωθεν ἀναβράσαντας κλύδωνας ἔκ τε τῶν δημοσίων ἔκ τε τῶν ἱερῶν τῆς ἐκκλησίας πραγμάτων, ὅστις λάβῃ τὸ μεῖζον, καὶ δίκην ὁλκάδων δυοῖν ἐν μέσῳ πλημμελῶς καὶ ἀτάκτως ἀγομένων, καὶ φερομένων φοράν τινα καὶ κίνησιν ἀκυβέρνητόν τε καὶ ἄλογον καὶ ἀνώμαλον, καὶ οἵαν ποιεῖ τὸ αὐτόματον· ὡς μετὰ τοῦ μὴ δύνασθαι μηδὲ βούλεσθαι βοηθεῖν περιστατουμένοις ἀλλήλοις· ἀλλ’ ὁμοίως ἑαυτοῖς τε καὶ ἀλλήλοις ἐς τοὐμφανὲς ἑκών γε εἶναι τὸν ἔσχατον ὄλεθρον ἀμφοῖν πραγματεύεσθαι·

[^. m. 6862, ind. 12} ease visum est tranquillam vitam eligere, ab auli- τραγικών [P. 452] ἀπολαύειν τῶν συμφορῶν)· τῶν cis theatris absistendo. Sublito enim mali irritamento, remotisque iis quæ contensiosam pugnam accendunt, etiam ipsius mali progressionem cessare existimavi. Cum itaque hortando alios neminem qui cre!eret invenire potuissem, id feci, quod in me erat. Tumultum nempe ex pace efficere etiam vilissimis et infine 721 plebis hominibus (cile est; ex tumultu vero pacem, ne prudentissimis quidem valde promptum. Alterum quippe liberrimno naturæ impetu fertur: naturam porro inordinatum quiddam esse constat et in:equale: alterum antem certo animi judicio et sapientibus consiliis regitur. liaque illud quidem, ut occasionem discordiis prebeat, causas comminiscitur etiam eas quæ nullæ sunt: istud vero etiam eas, quæ subsunt, recidere conatur; velut medicus, qui morbo, anteqram crescat, in ipsa radice medicam adhibet ma. II. Mihi igitur tranquillam vitam eligere satius visum est, et illa cogitanti, et hoc simul Zenonis lius sapientis reminiscenti; qui celebri in convivio, cum ambitiose caterii philosophi apud legatos Babylonios disputarent, silebat ipse solus, et silentii causam sciscitantibus legatis, ut haberent aliquid de en certi, quod regi renuntiarent: «Alite, inquit, ac renuntiate, vidisse vos Athenis cum bominem, qui silere in convivio posset.» Ill. Idem ego cum fecissem, prospiciebam tan-C quam e specula eos, qui utrinque effervescebant, tam civilium quam ecclesiasticorum negotiorum Curtus, acerrime inter se certantes, ecquis superior evaderet; atque in medio duas veluti naves, nulla lege, nullo ordine euntes, sed impetu quodam motuque temerario, cæco et inæquali abreptas, qualem efficit casus; ut nec possent, nec vellent epitulari sibi invicem circumventis; sed pariter et 722 sibi ipsis singule, et altera alteri palam atque ultro extremum exitium molirentur, surgeu - tiumque iade coram fluctuum molem videro esset curvatam undique in Olymporum et Caucasorum speciem, et si quis mons alius nubibus altior exsurgit, et ad aetheris usque confiuia pertingit. IV. Atqui priscis sapientibus, qui Athenis vixere, nunquam alias altercari et verborum certamina instituere, atque obvias quas que aures lingue verberibus fatigare libuit, nisi cum tumultu externo trellisque adventitiis prorsus defuncti erant. Tum quippe in diversa sectarum agmina scissos Græcos dissidere tempus ferebat, modo Epicureorum, modo Pythagoreorum, et quicunque alii posteris memoriam amplam prodidere earum rerum, quæ contentionis materiam praeberent. Αt hic cum iufiκρατίστων εἶναι καμοὶ τὸν ἡσύχιον έδοξε βίον έλ σθαι, των βασιλικῶν ἀφεμένη θεάτρων. Τοῦ γέρ ἐρεθίζοντος καὶ μάχην ἀντίπαλον ἀνιστώντος οὐκ ὄντος, παύσασθαι τὸ νεμόμενον τῆς κακίας ᾠήθην. "Οθεν ἐπειδὴ τοῖς ἄλλοις παραινούντί μοι τοὺς πειθομένους ήκιστ' ἔχειν ἐνῆν, τὸ κατ' ἐμαυτὸν ἐποίουν αὐτός. θόρυβον μὲν γὰρ ἐξ εἰρήνης ῥᾴδιον καὶ τοῖς φαυλοτάτοις καὶ βάναυσον ἄγουσι βίον ποιεῖν· ἐκ δὲ θορύβων εἰρήνην, οὐδὲ τοῖς σφόδρα συνετοίς μάλα τοι εξοδον. Τὸ μὲν γὰρ αὐτονομία φύσεως άγεται ἡ δὲ φύσις άτακτον καὶ ἀνώμαλον ὡμολόγηται εξ. ναι· τὸ δὲ παιδείᾳ καὶ συνέσει βεβουλευμένῃ καὶ σώφρασε λογισμοῖς οἰακίζεται. Οθεν τὸ μὲν καὶ τὰς οὐκ οὖσας αναπλάττει προφάσεις, ἐφόδια περί τον ταῖς μάχαις· τὸ δὲ καὶ τὰς οὖσας ἐκτέμνειν πειράται, καθάπερ ἰατρὸς πρὸ τῆς βλάστης ἐν τῇ ρίζῃ τὴν θεραπείαν τεχνώμενος. Β. Ἐμοὶ μὲν οὖν διά τε ταῦτα βέλτιον τὸν ἡσυ χιον ἔδοξε βίον ελέσθαι, καὶ ἅμα μεμνημένῳ κατ κεῖνο τὸ Ζήνωνος τοῦ σοφοῦ, ὅπως ἐν συμποσίῳ μακρῷ, τῶν ἄλλων σοφῶν ἐπιδεικτικῶς τοῖς ἐκ Βαβυλῶνος ἐμιλούντων πρέσβεσιν, μόνος αὐτὸς ἐσιώπα, καὶ τὴν αἰτίαν τῶν πρέσβεων ερομένων, τῆς σιωπῆς, ἵν᾿ ἔχοιεν ἀπαγγέλλειν τῷ βασιλεῖ σαφές τι περὶ αὐτοῦ· «Πορευθέντες ἀπαγγείλατε, ο φησίν, ο ἰδεῖν ἐν Αθήναις ἄνθρωπον, σιωπὴν ἐν συμποσία δυνάμενον. ο Γ. Οὕτω δὴ πεπραχὼς καὶ αὐτὸς ἑώρων ὥσπερ ἐκ σκοπιάς σφόδρα αντιφιλονεικούντας τοὺς έκαν τέρωθεν ἀναβράσαντας κλύδωνας ἔκ τε τῶν δημοσ σίων ἔκ τε τῶν ἱερῶν τῆς Ἐκκλησίας πραγμάτων, δστις λάβῃ τὸ μείζον, καὶ δίκην ἐλκάδων δυοίν ἐν μέσῳ πλημμελῶς καὶ ἀτάκτως ἀγομένων, καὶ φερομένων φοράν τινα καὶ κίνησιν ἀκυβέρνησόν τε καὶ ἄλογον καὶ ἀνώμαλον, καὶ οταν ποιεῖ τὴ αὐ τόματον· ὡς μετὰ τοῦ μὴ δύνασθαι μηδὲ βούλεσθαι βοηθεῖν περιστατουμένοις ἀλλήλοις, ἀλλ' ὁμοίως ἑαυτοῖς τε καὶ ἀλλήλοις ἐς τοὐμφανὲς ἐκών γε εἶναι τὸν ἔσχατον όλεθρον ἀμφοῖν πραγματεύεσθαι ὡς τὴν τῶν ἐντεῦθεν ἄντικρυς κυμάτων μίμησιν κορυφουμένην εἶναι ὁρᾷν πανταχόθεν εἰς Ολύμπους καὶ Καυκάσους, καὶ εἴ τι τῶν ὁμῶν ὑπερνέφελόν τέ ἐστι καὶ μέχρι καὶ ἐς αἰθέρος φοιτά γειτονή ματα, Δ'. Καίτοι καὶ 'Αθηναίων τοῖς πάλαι σοφοῖς οὐκ άλλοτέ ποτε στασιάζειν, καὶ γλωττοδαίδαλόν μάχην ἐγείρειν, καὶ πὺς ἀπὸ στόματος ἀκοὰς ἐνοχλεῖν ἀπαντώσις ἐπῄει, ἢ ὅτε τῶν ἔξω θορύβων τε και που λέμων ἐκδήμων πάμπαν ἦταν ἀπηλλαγμένοι. [P. 455) Τότε γὰρ καὶ πρὸς διαφόρους αἱρέσεων φάλαγγας ὦταν εἶχε τὰ Ἑλλήνων σχίζεσθαι δόγματα, νῦν μὲν Επικουρείων, νῦν δὲ Πυθαγορείων, καὶ ὅσοι τῷ χρόνῳ τὴν μνήμην παρέδοσαν ἄφθονον τῶν τὴν τῆς Εριδος χορηγίαν παρεχομένων. Ένταῦθα δὲ μυρίων Variorum notæ. Duas voluti naves, Ecclesiam scilicet et imperium. Buivis,

ὡς τὴν τῶν ἐντεῦθεν ἄντικρυς κυμάτων μίμησιν κορυφουμένην εἶναι ὁρᾷν πανταχόθεν εἰς Ὀλύμπους καὶ Καυκάσους, καὶ εἴ τι τῶν ὀρῶν ὑπερνέφελόν τέ ἐστι καὶ μέχρι καὶ ἐς αἰθέρος φοιτᾷ γειτονήματα. (Δ.) Καίτοι καὶ Ἀθηναίων τοῖς πάλαι σοφοῖς οὐκ ἄλλοτέ ποτε στασιάζειν, καὶ γλωττοδαίδαλον μάχην ἐγείρειν, καὶ πὺξ ἀπὸ στόματος ἀκοὰς ἐνοχλεῖν ἀπαντώσας ἐπῄει, ἢ ὅτε τῶν ἔξω θορύβων τε καὶ πολέμων ἐκδήμων πάμπαν ἦσαν ἀπηλλαγμένοι. τότε γὰρ καὶ πρὸς διαφόρους αἱρέσεων φάλαγγας ὥραν εἶχε τὰ Ἑλλήνων σχίζεσθαι δόγματα, νῦν μὲν Ἐπικουρείων, νῦν δὲ Πυθαγορείων, καὶ ὅσοι τῷ χρόνῳ τὴν μνήμην παρέδοσαν ἄφθονον τῶν τὴν τῆς ἔριδος χορηγίαν παρεχομένων. ἐνταῦθα δὲ μυρίων ἔνδοθέν τε καὶ ἔξωθεν δημοσίων ἐπιῤῥεόντων θορύβων καὶ τραγικῶν συμφορῶν, μείζονα τὸν ἄλλως ἀναῤῥιπιζόμενον τῶν δογμάτων ἔβλεπον πόλεμον, καὶ τὸ τῆς θεολογίας σεμνὸν ἐν ταῖς ἀγυιαῖς καλινδούμενον καὶ ἐνοχλούμενον ὑπὸ τῆς τῶν παλαμναίων καὶ Φαρισαίων φάλαγγος.

[^. m. 6862, ind. 12} ease visum est tranquillam vitam eligere, ab auli- τραγικών [P. 452] ἀπολαύειν τῶν συμφορῶν)· τῶν cis theatris absistendo. Sublito enim mali irritamento, remotisque iis quæ contensiosam pugnam accendunt, etiam ipsius mali progressionem cessare existimavi. Cum itaque hortando alios neminem qui cre!eret invenire potuissem, id feci, quod in me erat. Tumultum nempe ex pace efficere etiam vilissimis et infine 721 plebis hominibus (cile est; ex tumultu vero pacem, ne prudentissimis quidem valde promptum. Alterum quippe liberrimno naturæ impetu fertur: naturam porro inordinatum quiddam esse constat et in:equale: alterum antem certo animi judicio et sapientibus consiliis regitur. liaque illud quidem, ut occasionem discordiis prebeat, causas comminiscitur etiam eas quæ nullæ sunt: istud vero etiam eas, quæ subsunt, recidere conatur; velut medicus, qui morbo, anteqram crescat, in ipsa radice medicam adhibet ma. II. Mihi igitur tranquillam vitam eligere satius visum est, et illa cogitanti, et hoc simul Zenonis lius sapientis reminiscenti; qui celebri in convivio, cum ambitiose caterii philosophi apud legatos Babylonios disputarent, silebat ipse solus, et silentii causam sciscitantibus legatis, ut haberent aliquid de en certi, quod regi renuntiarent: «Alite, inquit, ac renuntiate, vidisse vos Athenis cum bominem, qui silere in convivio posset.» Ill. Idem ego cum fecissem, prospiciebam tan-C quam e specula eos, qui utrinque effervescebant, tam civilium quam ecclesiasticorum negotiorum Curtus, acerrime inter se certantes, ecquis superior evaderet; atque in medio duas veluti naves, nulla lege, nullo ordine euntes, sed impetu quodam motuque temerario, cæco et inæquali abreptas, qualem efficit casus; ut nec possent, nec vellent epitulari sibi invicem circumventis; sed pariter et 722 sibi ipsis singule, et altera alteri palam atque ultro extremum exitium molirentur, surgeu - tiumque iade coram fluctuum molem videro esset curvatam undique in Olymporum et Caucasorum speciem, et si quis mons alius nubibus altior exsurgit, et ad aetheris usque confiuia pertingit. IV. Atqui priscis sapientibus, qui Athenis vixere, nunquam alias altercari et verborum certamina instituere, atque obvias quas que aures lingue verberibus fatigare libuit, nisi cum tumultu externo trellisque adventitiis prorsus defuncti erant. Tum quippe in diversa sectarum agmina scissos Græcos dissidere tempus ferebat, modo Epicureorum, modo Pythagoreorum, et quicunque alii posteris memoriam amplam prodidere earum rerum, quæ contentionis materiam praeberent. Αt hic cum iufiκρατίστων εἶναι καμοὶ τὸν ἡσύχιον έδοξε βίον έλ σθαι, των βασιλικῶν ἀφεμένη θεάτρων. Τοῦ γέρ ἐρεθίζοντος καὶ μάχην ἀντίπαλον ἀνιστώντος οὐκ ὄντος, παύσασθαι τὸ νεμόμενον τῆς κακίας ᾠήθην. "Οθεν ἐπειδὴ τοῖς ἄλλοις παραινούντί μοι τοὺς πειθομένους ήκιστ' ἔχειν ἐνῆν, τὸ κατ' ἐμαυτὸν ἐποίουν αὐτός. θόρυβον μὲν γὰρ ἐξ εἰρήνης ῥᾴδιον καὶ τοῖς φαυλοτάτοις καὶ βάναυσον ἄγουσι βίον ποιεῖν· ἐκ δὲ θορύβων εἰρήνην, οὐδὲ τοῖς σφόδρα συνετοίς μάλα τοι εξοδον. Τὸ μὲν γὰρ αὐτονομία φύσεως άγεται ἡ δὲ φύσις άτακτον καὶ ἀνώμαλον ὡμολόγηται εξ. ναι· τὸ δὲ παιδείᾳ καὶ συνέσει βεβουλευμένῃ καὶ σώφρασε λογισμοῖς οἰακίζεται. Οθεν τὸ μὲν καὶ τὰς οὐκ οὖσας αναπλάττει προφάσεις, ἐφόδια περί τον ταῖς μάχαις· τὸ δὲ καὶ τὰς οὖσας ἐκτέμνειν πειράται, καθάπερ ἰατρὸς πρὸ τῆς βλάστης ἐν τῇ ρίζῃ τὴν θεραπείαν τεχνώμενος. Β. Ἐμοὶ μὲν οὖν διά τε ταῦτα βέλτιον τὸν ἡσυ χιον ἔδοξε βίον ελέσθαι, καὶ ἅμα μεμνημένῳ κατ κεῖνο τὸ Ζήνωνος τοῦ σοφοῦ, ὅπως ἐν συμποσίῳ μακρῷ, τῶν ἄλλων σοφῶν ἐπιδεικτικῶς τοῖς ἐκ Βαβυλῶνος ἐμιλούντων πρέσβεσιν, μόνος αὐτὸς ἐσιώπα, καὶ τὴν αἰτίαν τῶν πρέσβεων ερομένων, τῆς σιωπῆς, ἵν᾿ ἔχοιεν ἀπαγγέλλειν τῷ βασιλεῖ σαφές τι περὶ αὐτοῦ· «Πορευθέντες ἀπαγγείλατε, ο φησίν, ο ἰδεῖν ἐν Αθήναις ἄνθρωπον, σιωπὴν ἐν συμποσία δυνάμενον. ο Γ. Οὕτω δὴ πεπραχὼς καὶ αὐτὸς ἑώρων ὥσπερ ἐκ σκοπιάς σφόδρα αντιφιλονεικούντας τοὺς έκαν τέρωθεν ἀναβράσαντας κλύδωνας ἔκ τε τῶν δημοσ σίων ἔκ τε τῶν ἱερῶν τῆς Ἐκκλησίας πραγμάτων, δστις λάβῃ τὸ μείζον, καὶ δίκην ἐλκάδων δυοίν ἐν μέσῳ πλημμελῶς καὶ ἀτάκτως ἀγομένων, καὶ φερομένων φοράν τινα καὶ κίνησιν ἀκυβέρνησόν τε καὶ ἄλογον καὶ ἀνώμαλον, καὶ οταν ποιεῖ τὴ αὐ τόματον· ὡς μετὰ τοῦ μὴ δύνασθαι μηδὲ βούλεσθαι βοηθεῖν περιστατουμένοις ἀλλήλοις, ἀλλ' ὁμοίως ἑαυτοῖς τε καὶ ἀλλήλοις ἐς τοὐμφανὲς ἐκών γε εἶναι τὸν ἔσχατον όλεθρον ἀμφοῖν πραγματεύεσθαι ὡς τὴν τῶν ἐντεῦθεν ἄντικρυς κυμάτων μίμησιν κορυφουμένην εἶναι ὁρᾷν πανταχόθεν εἰς Ολύμπους καὶ Καυκάσους, καὶ εἴ τι τῶν ὁμῶν ὑπερνέφελόν τέ ἐστι καὶ μέχρι καὶ ἐς αἰθέρος φοιτά γειτονή ματα, Δ'. Καίτοι καὶ 'Αθηναίων τοῖς πάλαι σοφοῖς οὐκ άλλοτέ ποτε στασιάζειν, καὶ γλωττοδαίδαλόν μάχην ἐγείρειν, καὶ πὺς ἀπὸ στόματος ἀκοὰς ἐνοχλεῖν ἀπαντώσις ἐπῄει, ἢ ὅτε τῶν ἔξω θορύβων τε και που λέμων ἐκδήμων πάμπαν ἦταν ἀπηλλαγμένοι. [P. 455) Τότε γὰρ καὶ πρὸς διαφόρους αἱρέσεων φάλαγγας ὦταν εἶχε τὰ Ἑλλήνων σχίζεσθαι δόγματα, νῦν μὲν Επικουρείων, νῦν δὲ Πυθαγορείων, καὶ ὅσοι τῷ χρόνῳ τὴν μνήμην παρέδοσαν ἄφθονον τῶν τὴν τῆς Εριδος χορηγίαν παρεχομένων. Ένταῦθα δὲ μυρίων Variorum notæ. Duas voluti naves, Ecclesiam scilicet et imperium. Buivis,

PG 148:957καὶ εἴ τινες ἀντίπαλοι Μακκαβαῖοι, καὶ ὅσοι διὰ τὸν χρόνον ἦσαν ἐφεκτικοὶ, τότε δὴ κλῃδόσι τε καὶ φήμαις, καὶ εἴ πού τις ὑπῆρχεν ἐγγαστρίμυθος καὶ Βάκχη καὶ Φοιβόληπτος, ὥρα πᾶσι λαμπρά τις ἀναίδην ὑπῆρχε ληρεῖν, ὡς τὰ καὶ τὰ προβήσεται, καὶ τὰ καὶ τὰ γενήσεται. (Ε.) Τούτοις δὴ θαῤῥήσας ἧκε κἀκ τῶν Κελτικῶν τε καὶ Γαλατικῶν βαράθρων τις σοφὸς καὶ οὐ σοφὸς ἀνὴρ Γαλάτης, πολλὰ τῶν μήπω γενομένων διατεινόμενος προειδέναι πρὸς τῶν μετεώρων, καὶ ὅσα ὁ τῆς καθ’ Ἕλληνας πεπρωμένης μίτος ὑφαίνει, τά τε ἄλλα καὶ περὶ τῶν Ῥωμαϊκῶν πραγμάτων, ὅποι σαφῶς προβήσεται· καὶ ὡς τεθνήξεται μὲν ἐς τὴν ὑστεραίαν ὁ Καντακουζηνός· οἰχήσεται δ’ ἅπαν ἀντίπαλον καὶ πολέμιον γένος, πρὶν ὅλον ἐξήκειν ἐνιαυτόν. τοῦτον ὡς ἐξ οὐρανίων ἀντύγων προσαγόμενον ὑπὸ τῶν ὁμοφύλων Λατίνων ἡ βασιλὶς θεασαμένη τε καὶ ἀκούσασα, ἔπειτ’ ἀνερευνᾷν ἐθέλουσα τὰς τῶν λεγομένων αἰτίας μετάπεμπτον ποιεῖται κἀμὲ, καὶ οὐ μάλα ἐθέλοντα, ἵνα συνιεὶς τῶν λεγομένων ἀδέκαστος εἴην κριτής. ὁπόσα μὲν οὖν ἐκεῖνος διῄει, βέβαια τὰ παρὰ τῶν ἀστέρων ἐνδεικνύμενος πεπρωμένα, ἄκαιρον εἶναι καθ’ ἕκαστα διηγεῖσθαι νομίζω.

[1. c. 1334) ΒΥΖΑΝΤΙΝ.K HISTORIE LIB. XIV. [IAP. 3. PALEOL. 4] 95% Ενδοθέν τε καὶ ἔξωθεν δημοσίων επιρρεόντων θορύ- niti, tam domi quam foris, tumultus pullici aflu των καὶ τραγικών συμφορών, μείζονα τὸν ἄλλως ἀναῤῥιπιζόμενον τῶν δογμάτων έβλεπον πόλεμον, καὶ τὰ τῆς θεολογία; σεμνὸν ἐν ταῖς ἀγυιαῖς καλινο εούμενον καὶ ἐνοχλούμενον ὑπὸ τῆς τῶν παλαμ ναίων καὶ Φαρισαίων φάλαγγος. Καὶ εἴ τινες ἀντίπαλοι Μακκαβαῖοι, καὶ ὅσοι διὰ τὸν χρόνον ἦταν ἐφεκτικοί τότε δὴ κληδόσι τε καὶ φήμαις, καὶ εἴ πού τις υπήρχαν εγγαστρίμυθος καὶ Βάκχη καὶ Φοιβόληπτος, ώρα πάσι λαμπρά τις ἀναίδην ὑπῆρχε ληρεῖν, ὡς τὰ καὶ τὰ προβήσεται, καὶ τὰ καὶ τὰ γενήσεται. Ε΄. Τούτοις δὴ θαρρήσας ἧκε κακ τῶν Κελτικῶν σε καὶ Γαλατικῶν βαράθρων τις σοφὸς καὶ οὐ σοφὸς ἀνὴρ Γαλάτης, πολλὰ τῶν μήπω γενομένων διατεινόμενος προειδέναι πρὸς τῶν μετεώρων, καὶ ὅσα ὁ τῆς καθ' Ελληνας πεπρωμένης μίτος ὑφαίνει, τά τε ἄλλα καὶ περὶ τῶν Ῥωμαϊκῶν πραγμάτων, ὅποι σαφῶς προβήσεται· καὶ ὡς τεθνήξεται μὲν ἐς τὴν ὑπεραίαν ὁ Καντακουζηνός· οιχήσεται δ' ἅπαν ἀντίπαλον καὶ πολέμιον γένος, πρὶν ὅλον ἐξήκειν ἐνιαυτόν. Τοῦτον ὡς ἐξ οὐρανίων ἀντύγων προσαγόμενον ὑπὸ τῶν ὁμοφύλων Λατίνων ἡ βασι λις θεασαμένη τε καὶ ἀκούσασα, ἔπειτ' ἀνερευνᾷν ἐθέλουσα τὰς τῶν λεγομένων αἰτίας· μετάπεμπτον ποιείται καμε, καὶ οὐ μαλα ἐθέλοντα, ἵνα συνιες τῶν λεγομένων ἀδέκαστος εἴην κριτής. Οπόσα μὲν οὖν ἐκεῖνος διῄει, βέβαια τὰ παρὰ τῶν ἀστέρων Ενδεικνύμενος πεπρωμένα, άκαιρον εἶναι καθ' ἕκαστα διηγείσθαι νομίζω. Λέξω δ' ἐξ ὧν πρὸς ἀναίρεσιν αὐτὸς ἐκείνου περιφανῶς ἀντεισήνεγκα μέτρια. Γ. Καὶ πρῶτον ἐ Πτολεμαῖος ὁ πάνυ φησίν, ὡς εὐχ ἅπαντα τοῖς ἀνθρώποι; ὑπό τινος ἄνωθεν ἀνάγ της συμβαίνειν οἴεσθαι χρή, καὶ ἄτρεπτα γίνεσθαι καθ' εἱμαρμένην τινὰ τὰ γιγνόμενα· ἀλλ' αὐτὴν μὲν τὴν τῶν οὐρανίων κίνησιν ἐξ αἰῶνος άτρεπτον κατά γέ εσιν θείαν καὶ τάξιν ἀποτελεῖσθαι· τήν γε μὲν τῶν ἐπιγείων ὑπὸ φύσεως μὲν διοικεῖσθαι, συμφυές το τρεπόμενόν τε καὶ ῥέον ἐχούσης ἀε!· Επ:εθεί γε μὴν ὁπώσποτε καὶ τὴν ἄνωθεν αἰτίαν, κατά συμβεβηκός, οὐ μὴν ὡς ἐπίπαν ἀνθρώποις καταληπτήν πολύχουν μὲν γὰρ ἔχειν τὴν δύναμιν διὰ τοῦ αέρος ἥλιον καὶ σελήνην πρὸς τὰ ἐπίγεια κατά τινας λόγους καθολικωτέρους, πᾶσιν οἷς νοῦ καὶ φυνήσεως μέτεστι σύμφωνον ἂν εἴη. (Ρ.454] Τάς γε μὴν γενεθλιαλογικὰς ἐπισκέψεις καὶ ὅτα παρ' ἐνίων γνωμολογείται περὶ τῆς ἑκάστων ιδιοτρόπου συγκράσεως, τοῦτο δ' ἔχλον εἶναι μάλα τοι σφόδρα μάταιον καὶ μόχθον ἀνήνυτον καὶ ἀκατάληπτον κεκτημένον τὸ πέρα; οὐ Πτολεμαίῳ μόνον τῷ rent tragicæque calamitates, majus ventilari alio modo videbam opinionum bellum, ac theologiæ majestatem in viis proteri atque vexari ab sceleratorum (Palamitarum) Pharismorumque colu. Quod si qui illis adversabantur Maccabæi, aut quicunque ipso tempore snadente Ephectici erant, apud eos prognosticis quibuscunque vocibus et verbis locus erat; et sicubi esset sive engastrimythius aliquis, sive Manas, sive Pythonissa, omnibus splendida erat occasio impudenter ariolandi, hæc atque hæc feliciter cessura esse; hire atque hæc esse eventura. V. Ilis freins e Cc ticis Gallicisque baratbris prodiit et Gallus quidam, sapiens 723 idem ac minime sapiens, qui multa, quæ nondum evenissent, augurari se ex meteoris asserebat, et quidqui! flo suo texit illa, quam Graci πεπρωμένην vocant; tum alia, tum de Romanis rebus, quidnam certo futurum esset: ae morituruın quidem postridie Cantacuzenuin; abituram autem omnem adversariorum hostiumque multitudinem, antequam latus annus elapsus esset. Eum, tanquam ab asc cœlesti missum, et a Latinis gentilibus að se adductum, cum vidisset imperatrix, audivissetque: ac deinde vellet corum, quæ ab illo dicta erant, rationem investigare, me ipsum quoque arcessit, noa a.leo volentem; ut cnin istius dicta intellexissem, judex forem incorruptus. Quæcunque igitur ille disputavit, ut firma esse ostenderet ea, quæ ab' astris determinata essent, singula commemorare ab re essc existimo. Ex iis autem, quæ ego ut illam refutarem aperte prolocutus sum, referam n1011 multa. VI. Ac primo quidem magnus ille Ptolemæus: affirmat, non omnia, quæ hominibus accidant, að cœlestem aliquam necessitatein referri oportere, nec fatali quadam lege immutabilia esse ea, quæ fiunt; sed ipsa quiden calestia corpora ita a Deo creata esse et ordinata, ut eorum motus ab æterno. immutabilis sit constitutus: quæ autcm terrestria sunt, horum motum a natura gubernari, mutabilitatem insitam habente et perpetua:» instabilitatem: accedere tamen utcunque etiam causæ superioris concursum, eamque aliquando, non tamen in uni versuın, ab hominibus posse intelligi. Etenim lato quidem per aerem diffusam esse solis et lunæ vim in terrestria, generalibus quibusdam rationivus„. apu.l eos omnes constat, qui ingenii et pru lentie 724 espertes non sunt. At natalium sidlerum obs servationem, et quæcunque a nonnullis pronuntiantur de peculiari singulorum corporum constitutione, id vero negotium esse fut:lissimum, laboris infiniti, Variorum notae. Falamite ab adversariis παλαμναίοι per ridiculum vocabantur. Boivin, li scilicet qui nolebant de rebus divinis quidquam aflirmari temere et indubitanter: quos Palamas in epistola ad Joannem Gabram, cod. reg. 244:9, fol. 244 v., his verbis no:al: Και πριν ή καθίσαι, δια στόματος ῤῥει τὰ τῆς πονηρᾶς ἐνστά σεως βήματα, ἣν ἀπὸ τῆς Πύλωνος εφεκτικής οὗτοι κακῶς ἐπὶ τὰ θεῖα μετήνεγκεν. Βοιτιν.

Chapter VIICaput VII

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

λέξω δ’ ἐξ ὧν πρὸς ἀναίρεσιν αὐτὸς ἐκείνου περιφανῶς ἀντεισήνεγκα μέτρια. (2.) Καὶ πρῶτον ὁ Πτολεμαῖος ὁ πάνυ φησὶν, ὡς οὐχ ἅπαντα τοῖς ἀνθρώποις ὑπό τινος ἄνωθεν ἀνάγκης συμβαίνειν οἴεσθαι χρὴ, καὶ ἄτρεπτα γίνεσθαι καθ’ εἱμαρμένην τινὰ τὰ γιγνόμενα· ἀλλ’ αὐτὴν μὲν τὴν τῶν οὐρανίων κίνησιν ἐξ αἰῶνος ἄτρεπτον κατὰ γένεσιν θείαν καὶ τάξιν ἀποτελεῖσθαι· τήν γε μὴν τῶν ἐπιγείων ὑπὸ φύσεως μὲν διοικεῖσθαι, συμφυὲς τὸ τρεπόμενόν τε καὶ ῥέον ἐχούσης ἀεί· ἕπεσθαί γε μὴν ὁπώσποτε καὶ τὴν ἄνωθεν αἰτίαν, κατὰ συμβεβηκὸς, οὐ μὴν ὡς ἐπίπαν ἀνθρώποις καταληπτήν· πολύχουν μὲν γὰρ ἔχειν τὴν δύναμιν διὰ τοῦ ἀέρος ἥλιον καὶ σελήνην πρὸς τὰ ἐπίγεια κατά τινας λόγους καθολικωτέρους, πᾶσιν οἷς νοῦ καὶ φρονήσεως μέτεστι σύμφωνον ἂν εἴη. τάς γε μὴν γενεθλιαλογικὰς ἐπισκέψεις καὶ ὅσα παρ’ ἐνίων γνωμολογεῖται περὶ τῆς ἑκάστων ἰδιοτρόπου συγκράσεως, τοῦτο δ’ ὄχλον εἶναι μάλα τοι σφόδρα μάταιον καὶ μόχθον ἀνήνυτον καὶ ἀκατάληπτον κεκτημένον τὸ πέρας οὐ Πτολεμαίῳ μόνον τῷ πάνυ δοκοῦν ἐστιν, ἀλλὰ καὶ τῷ τὰ θεῖα πολλῷ Βασιλείῳ.

[1. c. 1334) ΒΥΖΑΝΤΙΝ.K HISTORIE LIB. XIV. [IAP. 3. PALEOL. 4] 95% Ενδοθέν τε καὶ ἔξωθεν δημοσίων επιρρεόντων θορύ- niti, tam domi quam foris, tumultus pullici aflu των καὶ τραγικών συμφορών, μείζονα τὸν ἄλλως ἀναῤῥιπιζόμενον τῶν δογμάτων έβλεπον πόλεμον, καὶ τὰ τῆς θεολογία; σεμνὸν ἐν ταῖς ἀγυιαῖς καλινο εούμενον καὶ ἐνοχλούμενον ὑπὸ τῆς τῶν παλαμ ναίων καὶ Φαρισαίων φάλαγγος. Καὶ εἴ τινες ἀντίπαλοι Μακκαβαῖοι, καὶ ὅσοι διὰ τὸν χρόνον ἦταν ἐφεκτικοί τότε δὴ κληδόσι τε καὶ φήμαις, καὶ εἴ πού τις υπήρχαν εγγαστρίμυθος καὶ Βάκχη καὶ Φοιβόληπτος, ώρα πάσι λαμπρά τις ἀναίδην ὑπῆρχε ληρεῖν, ὡς τὰ καὶ τὰ προβήσεται, καὶ τὰ καὶ τὰ γενήσεται. Ε΄. Τούτοις δὴ θαρρήσας ἧκε κακ τῶν Κελτικῶν σε καὶ Γαλατικῶν βαράθρων τις σοφὸς καὶ οὐ σοφὸς ἀνὴρ Γαλάτης, πολλὰ τῶν μήπω γενομένων διατεινόμενος προειδέναι πρὸς τῶν μετεώρων, καὶ ὅσα ὁ τῆς καθ' Ελληνας πεπρωμένης μίτος ὑφαίνει, τά τε ἄλλα καὶ περὶ τῶν Ῥωμαϊκῶν πραγμάτων, ὅποι σαφῶς προβήσεται· καὶ ὡς τεθνήξεται μὲν ἐς τὴν ὑπεραίαν ὁ Καντακουζηνός· οιχήσεται δ' ἅπαν ἀντίπαλον καὶ πολέμιον γένος, πρὶν ὅλον ἐξήκειν ἐνιαυτόν. Τοῦτον ὡς ἐξ οὐρανίων ἀντύγων προσαγόμενον ὑπὸ τῶν ὁμοφύλων Λατίνων ἡ βασι λις θεασαμένη τε καὶ ἀκούσασα, ἔπειτ' ἀνερευνᾷν ἐθέλουσα τὰς τῶν λεγομένων αἰτίας· μετάπεμπτον ποιείται καμε, καὶ οὐ μαλα ἐθέλοντα, ἵνα συνιες τῶν λεγομένων ἀδέκαστος εἴην κριτής. Οπόσα μὲν οὖν ἐκεῖνος διῄει, βέβαια τὰ παρὰ τῶν ἀστέρων Ενδεικνύμενος πεπρωμένα, άκαιρον εἶναι καθ' ἕκαστα διηγείσθαι νομίζω. Λέξω δ' ἐξ ὧν πρὸς ἀναίρεσιν αὐτὸς ἐκείνου περιφανῶς ἀντεισήνεγκα μέτρια. Γ. Καὶ πρῶτον ἐ Πτολεμαῖος ὁ πάνυ φησίν, ὡς εὐχ ἅπαντα τοῖς ἀνθρώποι; ὑπό τινος ἄνωθεν ἀνάγ της συμβαίνειν οἴεσθαι χρή, καὶ ἄτρεπτα γίνεσθαι καθ' εἱμαρμένην τινὰ τὰ γιγνόμενα· ἀλλ' αὐτὴν μὲν τὴν τῶν οὐρανίων κίνησιν ἐξ αἰῶνος άτρεπτον κατά γέ εσιν θείαν καὶ τάξιν ἀποτελεῖσθαι· τήν γε μὲν τῶν ἐπιγείων ὑπὸ φύσεως μὲν διοικεῖσθαι, συμφυές το τρεπόμενόν τε καὶ ῥέον ἐχούσης ἀε!· Επ:εθεί γε μὴν ὁπώσποτε καὶ τὴν ἄνωθεν αἰτίαν, κατά συμβεβηκός, οὐ μὴν ὡς ἐπίπαν ἀνθρώποις καταληπτήν πολύχουν μὲν γὰρ ἔχειν τὴν δύναμιν διὰ τοῦ αέρος ἥλιον καὶ σελήνην πρὸς τὰ ἐπίγεια κατά τινας λόγους καθολικωτέρους, πᾶσιν οἷς νοῦ καὶ φυνήσεως μέτεστι σύμφωνον ἂν εἴη. (Ρ.454] Τάς γε μὴν γενεθλιαλογικὰς ἐπισκέψεις καὶ ὅτα παρ' ἐνίων γνωμολογείται περὶ τῆς ἑκάστων ιδιοτρόπου συγκράσεως, τοῦτο δ' ἔχλον εἶναι μάλα τοι σφόδρα μάταιον καὶ μόχθον ἀνήνυτον καὶ ἀκατάληπτον κεκτημένον τὸ πέρα; οὐ Πτολεμαίῳ μόνον τῷ rent tragicæque calamitates, majus ventilari alio modo videbam opinionum bellum, ac theologiæ majestatem in viis proteri atque vexari ab sceleratorum (Palamitarum) Pharismorumque colu. Quod si qui illis adversabantur Maccabæi, aut quicunque ipso tempore snadente Ephectici erant, apud eos prognosticis quibuscunque vocibus et verbis locus erat; et sicubi esset sive engastrimythius aliquis, sive Manas, sive Pythonissa, omnibus splendida erat occasio impudenter ariolandi, hæc atque hæc feliciter cessura esse; hire atque hæc esse eventura. V. Ilis freins e Cc ticis Gallicisque baratbris prodiit et Gallus quidam, sapiens 723 idem ac minime sapiens, qui multa, quæ nondum evenissent, augurari se ex meteoris asserebat, et quidqui! flo suo texit illa, quam Graci πεπρωμένην vocant; tum alia, tum de Romanis rebus, quidnam certo futurum esset: ae morituruın quidem postridie Cantacuzenuin; abituram autem omnem adversariorum hostiumque multitudinem, antequam latus annus elapsus esset. Eum, tanquam ab asc cœlesti missum, et a Latinis gentilibus að se adductum, cum vidisset imperatrix, audivissetque: ac deinde vellet corum, quæ ab illo dicta erant, rationem investigare, me ipsum quoque arcessit, noa a.leo volentem; ut cnin istius dicta intellexissem, judex forem incorruptus. Quæcunque igitur ille disputavit, ut firma esse ostenderet ea, quæ ab' astris determinata essent, singula commemorare ab re essc existimo. Ex iis autem, quæ ego ut illam refutarem aperte prolocutus sum, referam n1011 multa. VI. Ac primo quidem magnus ille Ptolemæus: affirmat, non omnia, quæ hominibus accidant, að cœlestem aliquam necessitatein referri oportere, nec fatali quadam lege immutabilia esse ea, quæ fiunt; sed ipsa quiden calestia corpora ita a Deo creata esse et ordinata, ut eorum motus ab æterno. immutabilis sit constitutus: quæ autcm terrestria sunt, horum motum a natura gubernari, mutabilitatem insitam habente et perpetua:» instabilitatem: accedere tamen utcunque etiam causæ superioris concursum, eamque aliquando, non tamen in uni versuın, ab hominibus posse intelligi. Etenim lato quidem per aerem diffusam esse solis et lunæ vim in terrestria, generalibus quibusdam rationivus„. apu.l eos omnes constat, qui ingenii et pru lentie 724 espertes non sunt. At natalium sidlerum obs servationem, et quæcunque a nonnullis pronuntiantur de peculiari singulorum corporum constitutione, id vero negotium esse fut:lissimum, laboris infiniti, Variorum notae. Falamite ab adversariis παλαμναίοι per ridiculum vocabantur. Boivin, li scilicet qui nolebant de rebus divinis quidquam aflirmari temere et indubitanter: quos Palamas in epistola ad Joannem Gabram, cod. reg. 244:9, fol. 244 v., his verbis no:al: Και πριν ή καθίσαι, δια στόματος ῤῥει τὰ τῆς πονηρᾶς ἐνστά σεως βήματα, ἣν ἀπὸ τῆς Πύλωνος εφεκτικής οὗτοι κακῶς ἐπὶ τὰ θεῖα μετήνεγκεν. Βοιτιν.

PG 148:959τούτοις δὴ καὶ τὰ Χαλδαίων ἄντικρυς συνᾴδει, Μὴ τὰ πελώρια μέτρα γαίης (φασκόντων) ὑπὸ σὴν φρένα βάλλου· οὐ γὰρ ἀληθείης ἐν χθονί ἐστι φυτόν. μηδὲ μέτρει μέτρον ἠελίου, κανόνας συναθροίσας· ἀϊδίῳ βουλῇ φέρεται πατρὸς οὐχ ἕνεκέν σου. μήνης ῥοῖζον ἔασον· ἀεὶ τρέχει ἔργῳ ἀνάγκης. ἀστέριον προπόρευμα σέθεν χάριν οὐκ ἐλοχεύθη. αἴθριος ὀρνίθων ταρσὸς πλατὺς οὔποτ’ ἀληθής· οὐ θυσιῶν σπλάγχνων τ’ ὄθομαι· τάδ’ ἀθύρματα πάντα, ἐμπορικῆς ἀπάτης στηρίγματα· φεῦγε σὺ ταῦτα, μέλλων εὐσεβίης ἱερὸν παράδεισον ἀνοίγειν, ἔνθ’ ἀρετὴ σοφίη τε καὶ εὐνομίη συνάγονται. εἴη δ’ ἂν καὶ ἄλλως ῥᾴδιον, εἴ τις ἀναιρεῖν ἐθέλοι τὴν πεπρωμένην. εἰ γὰρ ἐξ ἀνάγκης οἱ λῃσταὶ λῃστεύουσιν, ἐξ ἀνάγκης δ’ αὖ καὶ ὁ νομοθέτης τὸν λῃστὴν τιμωρεῖται, μάχεται λοιπὸν ἡ πεπρωμένη τῇ πεπρωμένῃ, καὶ ἡ ἀνάγκη τῇ ἀνάγκῃ· μάχης δὲ καρπὸς φθορὰ καὶ λύσις γενέσεως. ἔφθαρται ἄρα τὸ τῆς πεπρωμένης ἄτρεπτον, καὶ διοικεῖται πάντα κατὰ θείαν πρόνοιαν, ὅπως ἂν ἑκάστοις ἐστὶν ἐνδεχόμενον. (Ζ.) Ταῦτα δὴ καὶ ὅσα παραπλήσια πρὸς ἡμῶν εἰρημένα ἐπεστόμισέ τε τὸν Γαλάτην καὶ ἄφθογγον ἔχων τὴν γλῶτταν ἐκεῖνος ἀπῄει τοῦ συνεδρίου.

959 [A. M. 6352 IND. 12] So et exitus incomprehensi, non soli videtur Ptole- πάνυ δοκοῦν ἐστιν, ἀλλὰ καὶ τῷ τὰ θεῖα πολλῷ n::o, sed et in divinis versatissino Basilio. llis Βασιλείῳ. Τούτοις δὴ καὶ τὰ Χαλδαίων αντιχρυ; autem et illa Chaldæorum prorsus suffragantur: συνάδει· Ne vasti mensuram orbis sub pecture verses: Terra etenim veri caret arbore. Multiplici frustra solem ratione laboras Metiri haud illum propter te æterna voluntas Patris agit. Lunam rapidus sine torqueal axis Stat nunquam quidquid fatali lege mov:tur. Sidera ne tibi nata tuis vel prævia rebus Tre putes. Passis avium fuge credere pennis. Exta et aruspicium, ludus: mala fraudis avaræ Prasidia. Hæc fuge, qui sacros Fietatis in hortos Tendis, ubi virtus, fus et sapientia forent. Facile autem et alioqui fuerit volenti cuique fatum tollere. Nam si latrones ex necessitate latrocinantur, rursusque ex necessitate legislator pena afficit 725 latronent, restat, ut fato fatum pugnet, et necessitas necessitati: pugnæ autem illius fructus exsistit pernicies atque interitus naturæ. Ruit itaque fati insmutabilitas, et omnia a divina providlentia administrantur, prout cuique solet contingere, › VII. Hæc et talia a nobis disputata homini Gallo os obstruxere, atque ille obmutescens excessit e concilio. Μὴ τὰ πελώρια μέτρα γαίης (φασκόντων) ὑπὸ [σὴν φρένα βάλλου Οὐ γὰρ ἀληθείης φυτὸν ἐν χθονι... Μηδὲ μέτρει μέτρον γελίου, κανόνας συναθροί Αϊδίῳ βουλῇ φέρεται Πατρὶς, οὐχ ένεκέν σου. Μήνης ροίζον ἔατον· ἀεὶ τρέχει ἔργῳ ἀνάγκης. Αστέριον προπός ευμα σέθεν χάριν οὐκ 210γεύση. σας Αίθριος ορνίθων ταρσός πλατύς οὔποτ᾽ ἀληθής Οὐ θυσιῶν σπλάγχνων τ' 80υμαι τάδ' ἀπ (ματα πάντα. Εμπορικῆς ἀπάτης στηρίγματα· φεύγε σὺ ταῦτα, Μέλλων εὐσεβίης ἱερὸν παράδεισον ἀνοίγειν, Β' Ενθ' ἀρετὴ σοφίη τε καὶ εὐνομία συνάγονται. Εἴη δ' ἂν καὶ ἄλλως βάδιον, εἴ τις ἀναιρεῖν ἐθέλοι τὴν πεπρωμένην. Εἰ γὰρ ἐξ ἀνάγκης οἱ λῃστεί λῃστεύουσιν, ἐξ ἀνάγκη; δ' αὖ καὶ ὁ νομοθέτης τὸν λῃστὴν τιμωρεῖται, μάχεται λοιπόν ή πεπρωμένη τῇ πεπρωμένῃ, καὶ ἡ ἀνάγκη τῇ ἀνάγκῃ· μάχης δὲ καρπός φθορὰ καὶ λύσις γενέσεως. Εφαρτες &ρα τὸ τῆς πεπρωμένης άτρεπτον, καὶ διοικεῖ και πάντα κατὰ θείαν πρόνοιαν, ὅπως ἂν ἑκάστοις ἐστὶν ἐνδεχόμενον, ο Al non æquo animo tulit Atrides Agamemnon. Quardam enim veluti scintillae animum iunperatricis tanquam stipulam pervasore; arcanamque iram Servavit, donec scilicet tempore procedente expleret. quamvis linguae tunc lemnperaverit, vultumque hilarem, eorum qui aderant gratia, induerit. Nam vir išle et popularis erat ipsius, et eodem quo illa sermone mebatur; et ea quæ ille dixerat, isti optatissima erant et valde placentia; ac minime have audire desideraverat, quæ his refragarentur. Atqui hæc ita se habuerunt, ac prima hæc fuit occasio, quæ meæ illius tranquillitatis cursum interiuperit, atque irarum in me semina animo imVariorum c...allaicorum oraulorum meminerunt Sy-D nesius et Plotinus. Fragmenta, a Psello et Plethone collecta et explicata, edidit in lucem. Joannes Opsopens, Parisiis, an. 1599, et bibliotheca Regia. Vide epistolatn illi editioni praefixam, ubi Gregoras dicitur Pseili commentarium legisse, indeque multa serbolenus descripta scholiis suis in Synesii librum περὶ ἐνυπνίων indidisse, auctoris mentione suppressa. Joannes Laurentius Philadelphiensis Lydus, quem Justino et Justiniano imperantibus floruisse cons'al ex Photio. laudavil no. semel 2½ 26Ya in iis scriptis, quorum fragmenta exstant in codice Regio 3367. Versus ab en prolatos, quomiam ii in e 'it one Obsopcana, desi ferantur, juvat hor: loco exhibere. Sunt autem hi: Χρὴ δὲ χαλινώσαι ψυχὴν βροτὴν ὄντα νοητόν, Οφρα μὴ ἐγκύρσῃ χθονι δυσμόρῳ, ἀλλὰ σαωθῇ. Ψυχαῖον σπινθήρα δυσὶ κεράσας ὁμονοίαις, Νῷ καὶ πνεύματι θείῳ, ἐφ᾽ οἷς τρίτον ἀγγεν • Ερωτα, Ζ'. Ταῦτα δὴ καὶ ὅσα παραπλήσια πρὸς ἡμῶν εἰς μένα επιστόμισέ τε την Γαλάτην και Αφθογγον ἔχιον τὴν γλῶτταν ἐκεῖνος ἀπῄει τοῦ συνεδρίου. 'Αλλ' οὐκ Ατρείδῃ Ἀγαμέμνονι ἦνδανε θυμῷ Ὡς γὰρ σπινθήρες καλάμην διέδραμον τὴν τῆς βασ:· λίδος ψυχὴν, καὶ κότον ἔσχεν, όφρα τελέσση καιρο προϊόντος, εἰ καὶ τέως εχεμυθούσα χαροπὴν διὰ τοὺς παρόντας ἐδείκνυ τὸ πρόσωπον. Ο τε γὰρ ἀνὴρ ἐκεῖ. νος πατριώτης ἦν αὐτῇ καὶ ὁμόγλωττος· τά τ' ἐκείνῳ πεφρασμένα κατὰ νοῦν ὑπῆρχεν ἐκείνῃ καὶ σφόδρα καθ᾽ ἡδονὴν, καὶ ἀκοῆς ἀντιφθεγγομένης ήκιστα πάν των ἐδεῖτο πρὸς ταῦτα. Όμως ἔσχεν οὕτω ταύτα· καὶ πρώτη τις ἦν αὕτη πρόφασις, τὸ τῆς ἐμῆς ἐκείν νης ησυχίας συνεχές διακόψασα καὶ μήνιδος εγκαταρύξατα σπέρματα (Ρ. 455] ταῖς τῆς καρδίας αλλαξι τῆς βασιλίδος κατ' ἐμοῦ· δευτέρα δὲ καὶ τελευταία, εν notæ. Συνδετικόν πάντων ἐπιβήτορα σεμνὸν ἔθηκεν. Τῆσδε γὰρ ἐν τριάδος κόλπος ἔσπαρται άπαντα. Τῆσδε γὰρ ἐκ τριάδος πᾶν πνεῦμα πατὴρ ἐπέΓρασσε. Νύμφαι πηγαίαι, καὶ ἐνύδρια πνεύματα πάντα. Καὶ χθόνιοι καὶ κόλποι, καὶ ἠέριοι, καὶ ἔπαυτοι Μηναῖοι, πάσης ἐπιβήτορες ήδ' ἐπιδῆται Υλης ουρανίας τε καὶ ἀστερίας καὶ ἀδύσεων. liae porro Laurentius Philadelphiensis non Χαλο δαϊκά λόγια, sed λόγια Lantum rocat. Mc alier Synesius in libro De insomniis. Borvın. Apud Synesium legitur, Οὐ θυσιῶν σπλάγνων τ' όνομα., εε. quæ lectio bona est, si 800μat legas. Nam bioμαι non dicitur. Humer. Il. α'. σέθεν δ' ἐγὼ οὐκ ἀλογίζω, Οὐδ᾽ ἄθομαι ποτέοντος. flosner. Iliad. I. Βοινι. BOITED.

PG 148:962Ἀλλ’ οὐκ Ἀτρείδῃ Ἀγαμέμνονι ἥνδανε θυμῷ. ὡς γὰρ σπινθῆρες καλάμην διέδραμον τὴν τῆς βασιλίδος ψυχὴν, καὶ κότον ἔσχεν, ὄφρα τελέσσῃ καιροῦ προϊόντος, εἰ καὶ τέως ἐχεμυθοῦσα χαροπὸν διὰ τοὺς παρόντας ἐδείκνυ τὸ πρόσωπον. ὅ,τε γὰρ ἀνὴρ ἐκεῖνος πατριώτης ἦν αὐτῇ καὶ ὁμόγλωττος· τά τ’ ἐκείνῳ πεφρασμένα κατὰ νοῦν ὑπῆρχεν ἐκείνῃ καὶ σφόδρα καθ’ ἡδονὴν, καὶ ἀκοῆς ἀντιφθεγγομένης ἥκιστα πάντων ἐδεῖτο πρὸς ταῦτα. ὅμως ἔσχεν οὕτω ταῦτα· καὶ πρώτη τις ἦν αὕτη πρόφασις, τὸ τῆς ἐμῆς ἐκείνης ἡσυχίας συνεχὲς διακόψασα καὶ μήνιδος ἐγκατορύξασα σπέρματα ταῖς τῆς καρδίας αὔλαξι τῆς βασιλίδος κατ’ ἐμοῦ· δευτέρα δὲ καὶ τελευταία, ἣν προϊόντες ἐν τοῖς καθήκουσι τόποις ἐροῦμεν, τὰ μεταξὺ διηγησάμενοι πρότερον. (Η.) Ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἐς τόδε λεχθέντα ἀρκεῖν οἴομαι δυοῖν ἕνεκα· ἑνὸς μὲν, ὅτι πρὸς ἀναγκαιοτέρας τήμερον ἡμᾶς ὑποθέσεις ὁ λόγος ἀνθέλκει, πρὸς ἃς καὶ ὁ τοῦ λόγου μάλιστα καὶ τῆς ἐξ ἀρχῆς προθέσεως τείνει σκοπός· δευτέρου δ’, ὅτι πολλὰ πολλῶν εἰρηκότων καὶ ἀγωνισαμένων ὑπὲρ τῆς ὑποθέσεως, ὡς ἐνῆν, οὐ μακρῶν οἶμαι ἂν ἔτι τῶν ἡμετέρων δεήσεσθαι λόγων·

PG 148:964ἀλλ’ ὡς ἐν προσθήκης μέρει, καὶ κριτικῆς τινος ψήφου, καὶ τουτωνὶ ξυνεῤῥυηκότων, εἰ καὶ βραχέα δοκεῖ πως, ἀλλ’ οὖν τόν γε ἴσον δυνήσεσθαι τρόπον εἰς τὴν ἀληθείας ἐνάργειαν. διόπερ ἐκεῖσε ἐπανιτέον. θ. Ἐπεὶ γὰρ ὁ Ἀπόκαυκος ἐς βυθοὺς πρὸς τοῦ Γαβαλᾶ κατενεχθῆναι δυστυχημάτων παρεκινδύνευσε μὲν, ἀνένηξε δ’ οὖν καὶ ἐς τὴν πρὶν ἀφίκετο εὐδοξίαν, ὥς γε εἴρηται, δι’ ὧν λοιπὸν αὐτὸν ἀμυνεῖται πάσας κεκίνηκε μηχανάς· ἕως, μὴ τὰ μείζω τῶν δεινῶν ὑποστῇ, δείσας αὐτὸς ἐς τὸν μέγιστον τῆς τοῦ θεοῦ Σοφίας κατεπεφεύγει νεών. ἔνθα μετὰ συχνόν τινα χρόνον, πολλὰς καὶ ποικίλας ἀκούων τὰς καθ’ ἑαυτοῦ ἀπειλὰς, καὶ δείσας αὖθις, μὴ κἀκεῖθεν ἀνάρπαστος ἐξαπίνης γενόμενος ἐς ταρτάρους καὶ ζόφους δεσμωτηρίων ῥιφῇ, κἀκεῖνο πιεῖν ἐγγένηται τουτωὶ̈ τὸ ποτήριον, ὅπερ ἄλλοις αὐτὸς κεκέρακε πλείοσι, τὸ μοναδικὸν ἐξ ἀνάγκης ὑπέδυ σχῆμα. φθάσας γὰρ αὐτὸς καταλέλυκε τὴν τοιαύτην ἄσυλον ἐκ πολλοῦ, τῶν προσφύγων ἀρχαίαν ἀσφάλειαν, ἐνδιδόντος καὶ αὐτοῦ τοῦ τὸν πατριαρχικὸν διέποντος θρόνον. διὸ καὶ αὐτοὶ πρὸς ἐσχάτας ἐνεπεπτώκεισαν ἀτιμίας καὶ περιαγωγὰς κακοδαίμονας, ὡς εἰρήσεται.

τοῖς γὰρ τὰ θεῖα προφανῶς οὑτωσὶ περιφρονηταῖς εἰκὸς ἐν ἐσχάτοις τοιαύτας ἐπιέναι τίσεις, εἰς παιδαγωγίαν τοῦ βίου, δραστικώτερόν πως καταστέλλειν τὸ θηριῶδες τῆς τύχης ἰσχύουσαν. (Β.) Ἀλλὰ γὰρ ἔαρος ἐπιστάντος ἐν τούτοις, τὸν Ἑλλήσποντον μετὰ πολλῆς ὁ σατράπης Ἀμοὺρ τῆς Ἀσιανῆς δυνάμεως περαιωσάμενος ἧκεν ἐς Διδυμότειχον· κἀκεῖθεν αὖθις ἧκε μετὰ βασιλέως ἄχρι καὶ ἐς Βυζάντιον, θέας τε ἕνεκα καὶ πείρας εἰ δέοι. ἐπεί γε μὴν ἐληλύθει κἀκ συμμέτρου τοῦ διαστήματος νῦν μὲν ἱστάμενος, νῦν δὲ περιϊὼν ἐσκόπει καὶ συνεώρα, πολλή τις αὐτὸν συνέσχε κατάπληξις τοῦ τε μεγέθους τῆς πόλεως καὶ τοῦ τῶν τειχῶν ὕψους καὶ κάλλους, ἔτι τε καὶ τῆς τῶν πέριξ τάφρων θαυμασίας οἰκοδομῆς, καὶ τῆς τῶν προτειχισμάτων στάσεώς τε καὶ τάξεως ἐθαύμαζε δ’ ἕτερον τρόπον, καὶ ὅπως οὐκ ἦν ἐπὶ τῶν ἐπάλξεων, ὡς εἴωθε ταῖς μεγάλαις τε καὶ πολυανθρώποις πόλεσι, πλῆθος ἀνδρῶν· ἀλλὰ πλὴν ὀλίγων ἔρημον ἐδόκει τὸ τεῖχος πολεμικῆς ἁπάσης παρασκευῆς καὶ δυνάμεως.

ὁ γὰρ Ἀπόκαυκος, μᾶλλον τὴν ἔνδοθεν ὁρμὴν δεδιὼς τοῦ δημοτικοῦ πλήθους, ἢ τὴν τῶν ἔξωθεν πολεμίων ἔφοδον, ἄδειαν οὐκ ἐδίδου τοῖς βουλομένοις ἐπὶ τὸ τεῖχος ἅπασιν ἀνιέναι, ἀλλ’ οἷς μάλιστ’ ἐθάῤῥει τῶν ὁπλιτῶν καὶ ἱππέων. τούτων γὰρ τοὺς μὲν ἔνδον ἀύ̈πνους ἔστησε φύλακας τῶν πυλῶν· τοὺς δὲ περιϊέναι διανυκτερεύοντας τά τε τείχη καὶ πᾶσαν ἔνδον προσετετάχει τὴν πόλιν. (Γ.) Οὔπω τέτταρες ἡμέραι παρεληλύθεσαν, καὶ ἄρας ὁ βασιλεὺς ἀπῄει μετὰ τοῦ Ἀμοὺρ, καταπολεμήσων τῷ Μομιτίλᾳ, πρὸς μέγα δυνάμεως κατὰ βραχὺ προϊόντι καὶ χειρουμένῳ πόλεις καὶ χώρας Ῥωμαϊκὰς ἀεί. καὶ τὸ ἔαρ ἐν τούτοις ἐτελεύτα. διαβάσης δὲ τὴν Ῥοδόπην τὸ ὄρος τῆς τε Ῥωμαϊκῆς ὁμοῦ καὶ Περσικῆς δυνάμεως, ἐν παρασκευαῖς ὁ Μομιτίλας ἦν τοῦ πολέμου. εἶχε γὰρ τέως πόλεις ὑφ’ ἑαυτῷ Ξάνθειάν τε καὶ Περιθόριον, καὶ ὅσα ἐφ’ ἑκάτερα καὶ μεταξὺ πολίχνιά τε καὶ χωρία, καὶ στρατεύματα ἱππικὰ τεττάρων ἐπέκεινα χιλιάδων.

(Δ.) Θέρους δ’ ἤδη μεσοῦντος, καὶ τῆς γῆς ἐν ἀκμαῖς ὑπαρχούσης τοῦ σίτου, τὰς δυνάμεις ἀνειληφὼς ἁπάσας ὁ βασιλεὺς ἐγγύς που τοῦ Περιθορίου παρεστρατοπέδευσε, καὶ εἰς τάξιν πολεμικὴν διεκόσμει τε καὶ συνέταττε σφᾶς. ἤδη δὲ καὶ ὁ Μομιτίλας, ὁρμητήριον ὀχυρὸν ἑαυτοῦ τὸ Περιθόριον καταστησάμενος, ἐξῄει πολλαῖς τε πεφραγμένος ταῖς δυνάμεσι καὶ πλείονι ἐκτετυφωμένος τῷ θράσει. οὐδὲ γὰρ οὐδὲν οὔτε μικρὸν οὔτ’ ἀγεννὲς ὑπολογίζεσθαι ἦν αὐτῷ περὶ ἑαυτοῦ· ἀλλ’ ὥσπερ ἐν χερσὶ τὴν νίκην ἤδη καὶ πρὸ τῆς πείρας ἔχων τῶν πολεμίων, οὕτω μακρῷ τῷ θράσει ῥέων ἐς μέσους ἤλαυνε τοὺς πολεμίους. (Ε.) Ὁ δὲ βασιλεὺς κατὰ μέτωπον τῶν πολεμίων ἑαυτὸν κατὰ τῶν Ῥωμαϊκῶν δυνάμεων συνταξάμενος τὴν ἔφοδον καὶ τὸν δρόμον ἐκαρτέρει τοῦ Μομιτίλου. τὰς δὲ Περσικὰς δυνάμεις, πολλάς τινας οὔσας, εἰς ἀκριβῆ περιήλασε κύκλον, ὡς ἐν μέσῳ, καθάπερ ἐν εἱρκτῇ καὶ δικτύῳ, συγκλεισθῆναι Μομιτίλαν μετὰ πάσης αὐτοῦ τῆς δυνάμεως.

PG 148:965ἐπεὶ δὲ καὶ τοῖς τῶν σαλπίγγων τε καὶ τῶν τυμπάνων κρότοις συνανεκίρνατο καὶ ἡ τοῖς βαρβάροις ἤθεσι τῶν Περσῶν περὶ τοὺς πολέμους ἡλικιῶτις κλαγγὴ, πολύς τε ἀνὰ πάντα τὸν χῶρον ἐκεῖνον ὁ θόρυβος ἦν καὶ πολλὴν ἐξ ἀπροσδοκήτου τῷ Μομιτίλᾳ τὴν κατάπληξιν ἐνεποίει καὶ πρὸ τῆς πείρας, καὶ τὸ γαῦρον ἐκεῖνο σφόδρα καὶ μετέωρον ἔθραυε φρόνημα. (2.) Καὶ ἵνα τὰς ἐν μέσῳ τύχας καὶ ἀγχιστρόφους ἕλικας τοῦ πολέμου παρέλθωμεν, τῶν ἵππων εὐθὺς ἀποβάντες οἱ πλείους τῆς Περσικῆς δυνάμεως ἐν τόξοις ἅπαντες ἦσαν κατὰ κύκλον περιστάντες. οἱ δ’ ἐν μέσῳ στρεφόμενοι, καθάπερ μονιοί τινες ἄγριοι, διακόψαι καὶ διαφυγεῖν τὴν τῶν Περσῶν οὐκ ἐδύναντο φάλαγγα. ἐνέκειντο γὰρ εὐθὺς οἱ τοῦ βασιλέως ἱππεῖς, νῦν μὲν κατὰ μέτωπον ἀπαντῶντες, νῦν δὲ κατὰ νώτου συχνοῖς τοῖς δόρασι παίοντες. καὶ ἐπειδὴ τὴν τοῦ Μομιτίλου πᾶσαν ἵππον ἐν βραχεῖ παμπληθέσιν οἱ Πέρσαι περιπείραντες βέλεσι νεκρὰν ἐποιήσαντο, πεζοὶ λοιπὸν πρὸς πεζοὺς ἐμάχοντο καὶ ἐν χερσὶν ὁ πόλεμος ἦν. καὶ συνελόντι φάναι, μηδένα τῆς Μομιτίλου φασὶ δυνάμεως ἐν τοῖς ὅπλοις λελεῖφθαι, μηδὲ φυγάδα λαθόντα γενέσθαι τινά·

[A. c. 1315] BYZANTIN.E HISTORIE LIB. XIV. {.MP. J. PALEOL. 4] 966 πολλὴν ἐξ ἀπροσδοκήτου τῷ Μομιτίλα την κατάπ' τ- improviso vehementer perculit, animumque iitum ξιν ενεποίει καὶ πρὸ τῆς πείρας, καὶ τὸ γαύρον ἐκεῖνο σφόδρα καὶ μετέωρον ἔθραυε φρόνημα. Γ. Καὶ ἵνα τὰς ἐν μέσῳ τύχας καὶ ἀγχιστρόφους Έλικας τοῦ πολέμου παρέλθωμεν, τῶν ἵππων εὐθὺς ἀποβάντε; οἱ πλείους τῆς Περσικῆς δυνάμεως ἐν τό ξοις ἅπαντες ἦσαν κατὰ κύκλον περιστάντες. Οἱ δ' ἐν μέσω στρεφόμενοι, καθάπερ μηνιοί τινες άγριοι, δια κύψαι καὶ διαφυγεῖν τὴν τῶν Περσῶν οὐκ ἐδύναντο φάλαγγα. Ενέκειντο γὰρ εὐθὺς οἱ τοῦ βασιλέως ἱππεῖς, νῦν μὲν κατὰ μέτωπον ἀπαντώντες, νῦν δὲ κατά νώτου συχνοῖς τοῖς δόρασι παίοντες. Καὶ ἐπειδὴ τὴν τοῦ Μομιτίλου πᾶσαν ἵππων ἐν βραχεί παμπλη θέσιν οι Πέρσαι περιπείραντες βέλεσι νεκρὸν ἐποιή σαντο, πεζοί λοιπὸν πρὸς πεζοὺς ἐμάχοντο, καὶ ἐν χερσὶν ὁ πόλεμος ἦν. Καὶ συνελόντι φάναι, μηδένα τῆς Μομιτίλου φασὶ δυνάμεως ἐν τοῖς ὅπλοις λελεῖ. φθαι, μηδὲ φυγάδα λαθόντα γενέσθαι τινά· ἀλλ' αὐ τόν τε ξίφους ἔργον Μομιτίλαν καὶ ἅμα πᾶσαν ἄρδην αὐτοῦ γενέσθαι την στρατιάν, πλὴν ὀλίγων, ὅσοι ζῶντες ἐάλωσαν. elatum et insolentem fregit. VI. Atque ut eos casus, qui nedii intercessere, et celeres alternantis pugnæ conversiones 729 omittamus, plerique Persarum, cum ab equis desiluissent, circumstetere in orbem universi enm arcubus. Hi vero in medio æstuantes, tanquanı apri aliqui feroces, perrunipere et efugere Persarum phalangem haud poterant. Instabant enim continue imperatoris equites, modo a fronte occurren'es, modo densis a tergo hastis impellentes. Ubi omnem Momitila equitatum brevi tempore innumeris confixum telis Persæ deleverunt, conflixere exinde pedites cum peditibus, fuitque in ipsis jam man, bus tota belli fortuna. Ut paucis absolvan, nemi nem ferunt ex Momitile militibus superstitem in armis mausisse, neque eorum queшiquani fuga clanı evasisse, seul et ipsum trucidatum esse Mounililaal, et omnem simul illius exercitum internecione esse deletum, paucissimis, qui vivi capri fuerint, exceptis. CAPUT X. Apocauci cædes quando, abỉ, er a quibus perpetrata sit. Illius anxietas; stipatores; immoderata ambitio. Carcer ab eo adificamus; qucm ad finem, Rcorum desperatio. Consilium audax. Apocaucus imprudens. stipatoribus in atrio relictis arcem ingressus. Ruule et ab aliis nobilibus interimitur. Documenta ez co eventu capienda. Interempti capul abscissum: summo muri fastigio imponitur. Cu dis auciores, aliique vinculis soluti, partiuntur inter se custodiam arcis. Rebus ad tolerandam obsidionem necessarus destituuntur. Cibaria accipiunt a Galatais, qui et promissis cos confirmant. Imperatriz Galutæos aditu arcis prohibet. Obsessi, in maximus angustias auducti, de pace agunt. Apocauci uxor ridua Gusmalos armat Augusta permissn. Hi arcem expugnant. Obvios quosque jugulaut. Spectaculum miseralile. Δια έμπ sanguine respersa. Contigui monasterii direptio. Casorum capita per urbem circumlata. Sicariorum c ipsius Augusta' inhumanītas. Cadavera sepekre vix tandem permissum. Mortui Apocuuci filius Thessalv - nicam tradere Cantacuzeno statuit. Arcent occupat. Impetu plebis opprimitur. [Ρ. 458] Α'. Τέτταρες μεταξύ παρῆλθον ἡμέραι, καὶ ὁ Απόκαυκος ἐν Βυζαντίῳ πρὸς τῶν δεσμίων, εντὸς τοῦ πρὸς ἀνίσχοντα ἥλιον παλαιοῦ παλατίου μετά μεσημβρίαν ήδη της ηλιακής γενομένης ακτι να, ἔσφακταί τε καὶ αὐτὸς καὶ σκότους και λήθης ὁ πολὺς ἐκεῖνος ὑπῆλθε μυχούς εν βραχεῖ, μηδενός τῶν μικρῶν ὀχυρωμάτων ἐκείνων συναραμένου. περὶ ὁ μακράς τε ἀνηλώκει δαπάνας καὶ περὶ ὰ τὸ πλεῖστον ἀπησχόλει τοῦ βίου. Τὰ δ᾽ ὅπως, ἐρῶν ἔρχο μαι τρανώτερον. 13. Ἐπεὶ γὰρ εἰς μεγάλων πραγμάτων θορύβους καὶ διοικήσεις ενέβαλεν ἑαυτὸν, καὶ πολλοὺς ἐκτή σατο, ὅσοι τε τὸ τῆς τύχης ἐδάσκεινων ὕψος καὶ ὅσοι παθόντες κακῶς ὑπ' αὐτοῦ καιρὸν ἐζήτουν ἀμύνασθαι, δέους περιῄει νύκτωρ καὶ μεθ' ἡμέραν μεστό;" ὡς πολλὴν μὲν διὰ ταῦτα περὶ αὐτὸν δορυφορίαν ἔχειν ὁπλιτῶν καὶ ἱππέων, ὁπότε τὰς τῆς πόλεως περιοδεύει πλατείας, πολλαῖς δὲ καὶ τὴν οἰκίαν xaτάφρακτον ἔχειν δυνάμεσιν, οπότ' οίκοι καθῆσθαι χρεία τις εἴη τἀνδρί· καὶ τυραννίδος μελέτας ἐν καρδίᾳ τρέξειν μὲν ἐκ πολλοῦ, νῦν δὲ καὶ μάλα μάτ λιστα, ότι πάντας τοὺς δόξῃ καὶ γένει προύχοντας είχε δεσμώτας, καὶ ἦν οὐδεὶς, ὃς ἀντάρας βλέφαρον 1. Elapsis ex eo diebus quatnor cæsus et ip:e Byzantii Apocaucus ab iis qui in vinculis erant, intra vetus palatium, quod ad orientem vergit, transgresso jam meridiem sole; noctisque et oblivionis penitissimos recessus subito intravit magnus ille et præpotens vir, neque ullum ei auxilio fuit magnorum illorum præsidiorum, in quæ et immensos fecerat sumptus, et maximam vitae partem in tentam habuerat. Id quomodo acciderit, protinus exponam apertius. fl. Cum ille se in mɔgnorum negotiorum tumultus atque administrationes intru-isset, et plurimos fecisset sibi infensos; quotquot nempe sive fortunæ illius altiori invidebant, sive ab co injuria affecti 730 occasionem vleiscendi quæritabant: diu noctuque timeris plenus oberrabat, atque eam ob causamı multos circa se habebat stipatores, tam pedites, quam equites, quoties urbis plateas circum ret; magnis item prasidiis munitas coat ædes illius, cum domi sedere eum aliqua necessitas cogebat. Ac tyrannidis quidem invadendæ cons.la aiebat in corde jampridem; tum autem long plurimum, cum eos omnes vinctos teneret, qui Variorum notæ. Cantacuzen. lib.!!!, cap. 83. Καὶ τὸ ἐν βασιλείοις τῆς Κωνσταντίνου δεσμωτήριον κατασκευάζει, etc. Idem τὰ Κωνσταντίνου Μεγάλου βα olkata vocat. Rem etiam ibidem pluribus narral. DUCANG.

ἀλλ’ αὐτόν τε ξίφους ἔργον Μομιτίλαν καὶ ἅμα πᾶσαν ἄρδην αὐτοῦ γενέσθαι τὴν στρατιὰν, πλὴν ὀλίγων, ὅσοι ζῶντες ἑάλωσαν. ι. Τέτταρες μεταξὺ παρῆλθον ἡμέραι καὶ ὁ Ἀπόκαυκος ἐν Βυζαντίῳ πρὸς τῶν δεσμίων, ἐντὸς τοῦ πρὸς ἀνίσχοντα ἥλιον παλαιοῦ παλατίου, μετὰ μεσημβρίαν ἤδη τῆς ἡλιακῆς γενομένης ἀκτῖνος, ἔσφακταί τε καὶ αὐτὸς καὶ σκότους καὶ λήθης ὁ πολὺς ἐκεῖνος ὑπῆλθε μυχοὺς ἐν βραχεῖ, μηδενὸς τῶν μακρῶν ὀχυρωμάτων ἐκείνων συναραμένου, περὶ ἃ μακράς τε ἀνηλώκει δαπάνας καὶ περὶ ἃ τὸ πλεῖστον ἀπησχόλει τοῦ βίου. τὸ δ’ ὅπως, ἐρῶν ἔρχομαι τρανώτερον. (Β.) Ἐπεὶ γὰρ εἰς μεγάλων πραγμάτων θορύβους καὶ διοικήσεις ἐνέβαλεν ἑαυτὸν, καὶ πολλοὺς ἐκτήσατο, ὅσοι τε τὸ τῆς τύχης ἐβάσκαινον ὕψος καὶ ὅσοι παθόντες κακῶς ὑπ’ αὐτοῦ καιρὸν ἐζήτουν ἀμύνασθαι, δέους περιῄει νύκτωρ καὶ μεθ’ ἡμέραν μεστός· ὡς πολλὴν μὲν διὰ ταῦτα περὶ αὐτὸν δορυφορίαν ἔχειν ὁπλιτῶν καὶ ἱππέων, ὁπότε τὰς τῆς πόλεως περιοδεύοι πλατείας, πολλαῖς δὲ καὶ τὴν οἰκίαν κατάφρακτον ἔχειν δυνάμεσιν, ὁπότ’ οἴκοι καθῆσθαι χρεία τις εἴη τἀνδρί·

[A. c. 1315] BYZANTIN.E HISTORIE LIB. XIV. {.MP. J. PALEOL. 4] 966 πολλὴν ἐξ ἀπροσδοκήτου τῷ Μομιτίλα την κατάπ' τ- improviso vehementer perculit, animumque iitum ξιν ενεποίει καὶ πρὸ τῆς πείρας, καὶ τὸ γαύρον ἐκεῖνο σφόδρα καὶ μετέωρον ἔθραυε φρόνημα. Γ. Καὶ ἵνα τὰς ἐν μέσῳ τύχας καὶ ἀγχιστρόφους Έλικας τοῦ πολέμου παρέλθωμεν, τῶν ἵππων εὐθὺς ἀποβάντε; οἱ πλείους τῆς Περσικῆς δυνάμεως ἐν τό ξοις ἅπαντες ἦσαν κατὰ κύκλον περιστάντες. Οἱ δ' ἐν μέσω στρεφόμενοι, καθάπερ μηνιοί τινες άγριοι, δια κύψαι καὶ διαφυγεῖν τὴν τῶν Περσῶν οὐκ ἐδύναντο φάλαγγα. Ενέκειντο γὰρ εὐθὺς οἱ τοῦ βασιλέως ἱππεῖς, νῦν μὲν κατὰ μέτωπον ἀπαντώντες, νῦν δὲ κατά νώτου συχνοῖς τοῖς δόρασι παίοντες. Καὶ ἐπειδὴ τὴν τοῦ Μομιτίλου πᾶσαν ἵππων ἐν βραχεί παμπλη θέσιν οι Πέρσαι περιπείραντες βέλεσι νεκρὸν ἐποιή σαντο, πεζοί λοιπὸν πρὸς πεζοὺς ἐμάχοντο, καὶ ἐν χερσὶν ὁ πόλεμος ἦν. Καὶ συνελόντι φάναι, μηδένα τῆς Μομιτίλου φασὶ δυνάμεως ἐν τοῖς ὅπλοις λελεῖ. φθαι, μηδὲ φυγάδα λαθόντα γενέσθαι τινά· ἀλλ' αὐ τόν τε ξίφους ἔργον Μομιτίλαν καὶ ἅμα πᾶσαν ἄρδην αὐτοῦ γενέσθαι την στρατιάν, πλὴν ὀλίγων, ὅσοι ζῶντες ἐάλωσαν. elatum et insolentem fregit. VI. Atque ut eos casus, qui nedii intercessere, et celeres alternantis pugnæ conversiones 729 omittamus, plerique Persarum, cum ab equis desiluissent, circumstetere in orbem universi enm arcubus. Hi vero in medio æstuantes, tanquanı apri aliqui feroces, perrunipere et efugere Persarum phalangem haud poterant. Instabant enim continue imperatoris equites, modo a fronte occurren'es, modo densis a tergo hastis impellentes. Ubi omnem Momitila equitatum brevi tempore innumeris confixum telis Persæ deleverunt, conflixere exinde pedites cum peditibus, fuitque in ipsis jam man, bus tota belli fortuna. Ut paucis absolvan, nemi nem ferunt ex Momitile militibus superstitem in armis mausisse, neque eorum queшiquani fuga clanı evasisse, seul et ipsum trucidatum esse Mounililaal, et omnem simul illius exercitum internecione esse deletum, paucissimis, qui vivi capri fuerint, exceptis. CAPUT X. Apocauci cædes quando, abỉ, er a quibus perpetrata sit. Illius anxietas; stipatores; immoderata ambitio. Carcer ab eo adificamus; qucm ad finem, Rcorum desperatio. Consilium audax. Apocaucus imprudens. stipatoribus in atrio relictis arcem ingressus. Ruule et ab aliis nobilibus interimitur. Documenta ez co eventu capienda. Interempti capul abscissum: summo muri fastigio imponitur. Cu dis auciores, aliique vinculis soluti, partiuntur inter se custodiam arcis. Rebus ad tolerandam obsidionem necessarus destituuntur. Cibaria accipiunt a Galatais, qui et promissis cos confirmant. Imperatriz Galutæos aditu arcis prohibet. Obsessi, in maximus angustias auducti, de pace agunt. Apocauci uxor ridua Gusmalos armat Augusta permissn. Hi arcem expugnant. Obvios quosque jugulaut. Spectaculum miseralile. Δια έμπ sanguine respersa. Contigui monasterii direptio. Casorum capita per urbem circumlata. Sicariorum c ipsius Augusta' inhumanītas. Cadavera sepekre vix tandem permissum. Mortui Apocuuci filius Thessalv - nicam tradere Cantacuzeno statuit. Arcent occupat. Impetu plebis opprimitur. [Ρ. 458] Α'. Τέτταρες μεταξύ παρῆλθον ἡμέραι, καὶ ὁ Απόκαυκος ἐν Βυζαντίῳ πρὸς τῶν δεσμίων, εντὸς τοῦ πρὸς ἀνίσχοντα ἥλιον παλαιοῦ παλατίου μετά μεσημβρίαν ήδη της ηλιακής γενομένης ακτι να, ἔσφακταί τε καὶ αὐτὸς καὶ σκότους και λήθης ὁ πολὺς ἐκεῖνος ὑπῆλθε μυχούς εν βραχεῖ, μηδενός τῶν μικρῶν ὀχυρωμάτων ἐκείνων συναραμένου. περὶ ὁ μακράς τε ἀνηλώκει δαπάνας καὶ περὶ ὰ τὸ πλεῖστον ἀπησχόλει τοῦ βίου. Τὰ δ᾽ ὅπως, ἐρῶν ἔρχο μαι τρανώτερον. 13. Ἐπεὶ γὰρ εἰς μεγάλων πραγμάτων θορύβους καὶ διοικήσεις ενέβαλεν ἑαυτὸν, καὶ πολλοὺς ἐκτή σατο, ὅσοι τε τὸ τῆς τύχης ἐδάσκεινων ὕψος καὶ ὅσοι παθόντες κακῶς ὑπ' αὐτοῦ καιρὸν ἐζήτουν ἀμύνασθαι, δέους περιῄει νύκτωρ καὶ μεθ' ἡμέραν μεστό;" ὡς πολλὴν μὲν διὰ ταῦτα περὶ αὐτὸν δορυφορίαν ἔχειν ὁπλιτῶν καὶ ἱππέων, ὁπότε τὰς τῆς πόλεως περιοδεύει πλατείας, πολλαῖς δὲ καὶ τὴν οἰκίαν xaτάφρακτον ἔχειν δυνάμεσιν, οπότ' οίκοι καθῆσθαι χρεία τις εἴη τἀνδρί· καὶ τυραννίδος μελέτας ἐν καρδίᾳ τρέξειν μὲν ἐκ πολλοῦ, νῦν δὲ καὶ μάλα μάτ λιστα, ότι πάντας τοὺς δόξῃ καὶ γένει προύχοντας είχε δεσμώτας, καὶ ἦν οὐδεὶς, ὃς ἀντάρας βλέφαρον 1. Elapsis ex eo diebus quatnor cæsus et ip:e Byzantii Apocaucus ab iis qui in vinculis erant, intra vetus palatium, quod ad orientem vergit, transgresso jam meridiem sole; noctisque et oblivionis penitissimos recessus subito intravit magnus ille et præpotens vir, neque ullum ei auxilio fuit magnorum illorum præsidiorum, in quæ et immensos fecerat sumptus, et maximam vitae partem in tentam habuerat. Id quomodo acciderit, protinus exponam apertius. fl. Cum ille se in mɔgnorum negotiorum tumultus atque administrationes intru-isset, et plurimos fecisset sibi infensos; quotquot nempe sive fortunæ illius altiori invidebant, sive ab co injuria affecti 730 occasionem vleiscendi quæritabant: diu noctuque timeris plenus oberrabat, atque eam ob causamı multos circa se habebat stipatores, tam pedites, quam equites, quoties urbis plateas circum ret; magnis item prasidiis munitas coat ædes illius, cum domi sedere eum aliqua necessitas cogebat. Ac tyrannidis quidem invadendæ cons.la aiebat in corde jampridem; tum autem long plurimum, cum eos omnes vinctos teneret, qui Variorum notæ. Cantacuzen. lib.!!!, cap. 83. Καὶ τὸ ἐν βασιλείοις τῆς Κωνσταντίνου δεσμωτήριον κατασκευάζει, etc. Idem τὰ Κωνσταντίνου Μεγάλου βα olkata vocat. Rem etiam ibidem pluribus narral. DUCANG.

Chapter VIIICaput VIII

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

PG 148:967καὶ τυραννίδος μελέτας ἐν καρδίᾳ τρέφειν μὲν ἐκ πολλοῦ, νῦν δὲ καὶ μάλα μάλιστα, ὅτε πάντας τοὺς δόξῃ καὶ γένει προὔχοντας εἶχε δεσμώτας, καὶ ἦν οὐδεὶς, ὃς ἀντᾶραι βλέφαρον ἦν αὐτῷ, ἀλλὰ πάντες ἐδεδίεσαν, ὥσπερ πάλαι Συρακούσιοι Διονύσιον τὸν Σικελίας τύραννον. (Γ.) Ὅθεν ὀχυρόν τινα πύργον τῶν ἔνδον τοῦ παλαιοῦ παλατίου ἀπολεξάμενος κατασκευάζειν ἐγνώκει πρὸς μάλα πολὺ τοῦ ἀέρος τὸ ὕψος ἀνάγοντα, καὶ οἰκίσκους ἐν αὐτῷ πολλοὺς μὲν, χώρημα δ’ ἕκαστον ἔχοντα μήκους ἅμα καὶ πλάτους οὐδὲν ὀργυιᾶς μᾶλλον· τόν γε μὴν ἐπὶ τῶν ἐπάλξεων περίδρομον οὐκ ἔσωθεν ἀλλ’ ἔξωθεν εἶναι ἐληλαμένον· αἴτιον δ’ ἵνα πάντας ὁπόσους ἐκεῖνος εἶχε δεσμώτας, καὶ ὅσους ἕξειν διὰ μελέτης εἶχε, συναγαγὼν καὶ συγκλείσας ἐντὸς μηδεμίαν ἀνεῳγμένην αὐτοῖς ἐάσῃ πύλην, δι’ ἧς ἄν τις εἰσέλθοι τε καὶ ἐξέλθοι· ἀλλὰ λίθοις καὶ τιτάνῳ περιφράξας ἁπάσας ὥσπερ ἐν τάφῳ ζῶντας κατέχῃ.

967 [4. M. 6855, IND. 15] dignitate et gencre praestabant, neque ullus esset, ἦν αὐτῷ, ἀλλὰ πάντες ἐδεδίεσαν, ὥσπερ πάλαι Σύν qui oculos contra attollere auderet, sed omnes ρακούσιοι Διονύσιον τὸν Σικελίας τύραννοι. extimescerent, ut olim Syracusani Dionysinm, Sicilie tyrannum. III. Quapropter in veteri palatio munitam quamdam turrim, præ cæteris delectam, decrevit ita exædificare, ut in multam altitudinem eveheretur, cellulæque inessent plurimæ, paterent autem singulæ, tam in longum quam in latum, non plus orgsia: crepido vero seu ambulatio illa, quæ murorum fastigia ambit, nou intus sed extrinsecus esset circumducta; eo scilicet ut iis omnibus, quos ille aut vinctos tenebat, aut in vincula conjicere meditabatur, coactis intus atque conclusis, nullam patentem portam relinqueret, per quain aliquis introire aut egredi posset; sed lapidibus cunctas et gypso obstrueret, atque ita quasi vivos illos sepeliret. IV. Postquam itaque absolutum est ædificium illud novi geucris, cum oporteret triduum intra cos, qui in vinculis erant, includi omnes simul, tanquam in arcem Oblivii, aut sepulcrum aliquod commune, incidere illi in apertam vitæ præsontis communisque omnibus lucis desperationem, subiitque, abjecta sui ipsorum 731 cura, aleam omnem audacius jacere, et antequam visi paratum in tumulum detruderentur, duorum alterum navare, nique aut tyranno trucidato parare sibi ipsis libertatem, aut virili semel norte oppetita, gravissimis in posterum ærumnis liberari. ld consilium ο cum inter se communicassent quatuor ex nobilioribus, ultra progredi non placuit, ne divulgaretur. Etenim ipsa futuri evidentia manifestam fidem faciebat, ubi rem aggressi essent, futuros iis adjutores in eo libertatis certamine eos omnes, qui vimeti tenerentur, quanquam haud præmeditatos. V. Cum igitur suleret Apocaucus illuc sapius ire, ac tunc maxime fabros ad opus urgeret; ubi supremus dies affuit, quo oportebat ad exitum perduci ca quæ deliberata erant, venit post somnum et mensam aspecturus, nempe singularis illius carceris ultimam exædificationem et absolutam totius operis consuminationem. Et quia per somnum illa die (erat autem undecima Junii) pavores cum quidam ab atrocibus somniis excitati perturbaverant, qualia solet sæpe numen lis casibus portenta præmittere, id quidem, quod spem aliquam salutis afferebat, non providit, quod antem ipsi ad impendentia pericula brevioroth visai muniebat, illud sibi ad salutem melius esse duxit Γ'. Οθεν ὀχυρόν τινα πύργον τῶν ἔνδον τοῦ πα λαιοῦ παλατίου ἀπολεξάμενος κατασκευάζειν ἐγνώ κει πρὸς μάλα πολὺ τοῦ ἀέρος (P. 659] τὸ ὕψος ἀνά γοντα, καὶ οἰκίσκους ἐν αὐτῷ πολλοὺς μὲν, χρημα δ' ἕκαστον ἔχοντα μήκους ἅμα και πλάτους οὐδὲν οὐρ γιᾶς μάλλον· τόν γε μὴν ἐπὶ τῶν ἐπάλξεων πα ρίδρομον οὐκ ἔσωθεν, ἀλλ' ἔξωθεν εἶναι ἐληλαμένον· αἴτιον δ' ἵνα πάντας ὀπόσους ἐκεῖνος είχε δεσμώτας, καὶ ὅσους ἔξειν διὰ μελέτης είχε συναγαγὼν καὶ συγ κλείσας ἐντὸς μηδεμίαν ἀνεψγμένην αὐτοῖς ἐάτη πύλην, δι' ἧς ἂν τις εἰσέλθοι τε καὶ ἐξέλθοι· ἀλλὰ λίθοις καὶ τιτάν, περιφράξας ἁπάσας ὥσπερ ἐν τάφῳ ζώντας κατέχῃ. Δ'. Ἐπεὶ δὲ τέλο; εἶχε τὰ τῆς ξένης ἐκείνης οίχον δομίας, καὶ ἔδει τριῶν ἡμερῶν μεταξὺ τοὺς δεσμώτες ὁμοῦ συγκλεισθῆναι πάντας ἐντὸς, καθάπερ εἰς λή θης φρούριον ἢ κοινὸν πολυάνδριον, εἰ; ἀπόγνω σιν ἦχον οἱ δέσμιοι προφανή της παρούσης ζωῆς καὶ τοῦ κοινοῦ τοῖς πᾶσιν ἡλίου· καὶ σφῶν αὐτῶν ἀφε: δήσασιν ἐπὶ τὸ παραβολώτερον τοὺς τῆς τύχης και σους αναρρίπτειν ἐπῄει, καὶ πρὶν ζῶντες εἰς τὴν προκείμενον ἐμβληθῆναι τάφον, δυοῖν ἐργάσασθαι θάτερον· ἡ ξίφει τὸν τύραννον διαχρησαμένους τὴν τοῦ βίου σφίσιν αὐτοῖς ἐλευθερίαν πορίσασθαι· ἢ τὸν ἀνδράσι πρέποντα θάνατον ἅπαξ ἐκτίσασι μακρών τοῦ λοιποῦ δεινῶν ἀπηλλάχθαι. Εἰ; τέτταρας μὲν δὴ τῶν εὐγενεστέρων τὸ τοιοῦτον διαβεβηκός βούλευμα, περαιτέρω προβαίνειν οὐκ ἐκρίθη δεῖν, ὡς μὴ ἔκπν στον φωραθείη γενόμενον. Τὸ γάρ τοι προφανές τῶν ἐλπίδων ἀναμφισβητήτους τινὰς ὑπετίθει τὰς ὑπο· σχέσεις, επιχειρήσασιν ἥξειν ἅμα πάντας συλλήπτου ρας τοὺς δεσμώτα;, καὶ μὴ προμελετήσαντας, ἐς τὸ κοινὸν τῆς ἐλευθερίας στάδιον. Ε΄. Ειωθὸς οὖν Αποκαύκῳ συχνότερον ἐνδημεῖν ἐκεῖ, καὶ μάλιστα, νῦν ἐπιταχύνοντι προς τους γ τοὺς τέκτονας· ἐπειδὴ καὶ ἡ τελευταία παρίν ἡμέρα, καθ' ην εἰς πέρας ἔδει προενεχθήναι ει βούλευμα, ἧκε μεθ᾽ ὕπνον καὶ τράπεζαν οιόμενος τὴν τῆς ξένης εἰγητῆς τελευταίαν οἰκοδ μίαν καὶ τὸν ἀνενδεὰ τῆς ὅλης απαρτισμὸν ὑπο θέσεως. Καὶ ἐπειδὴ κατὰ τοὺς τῆς ἡμέρας ἐκείνη; ὕπνους (ενδεκάτη δ' ἦν Ιουνίου) θόρυβοί τινες ἐξ ὀνείρων ἀγρίων αὐτὸν ἐξεφόβησαν, οἷα φιλεῖ καί λάκις ἐν τοῖς τοιούτοις προαναφωνεῖν τὸ δαιμόνιο», 8 μὲν αὐτῷ σωτηρία; εἶχεν ἐλπίδας, οὐ με μελέτη κεν· δ δ' εἶχεν εἰς τοὺς ἐπηρτημένους αυτών κινδι νους ὀξύτερα τὰ ἐφόδια, τοῦτο δὴ καὶ βέλτιον εἰ; Variorum notæ. (S) Barbare pro έργυιάς. Vide Glossar. Ducaug. BOIVIN. Vide Procop. L'e bello Persico, lib. 1, cap. 5. Βοίνιν. Verbum verbo reddidi, nec ausus sum aliter interpungere atque ut in codice Regio interpunctum erat. Quid sit τράπεζα hoc loco, non salis assequor. Fortasse hic sensus est: Apocauen ( diri illius carceris aspectu oculos pavisse, uc r.s somno excitatum co lanquam að mensam opiparia cucurrisse. An bis venit: semel, pest cemnset, 18rum post mensam? Burvin.

(Δ.) Ἐπεὶ δὲ τέλος εἶχε τὰ τῆς ξένης ἐκείνης οἰκοδομίας καὶ ἔδει τριῶν ἡμερῶν μεταξὺ τοὺς δεσμώτας ὁμοῦ συγκλεισθῆναι πάντας ἐντὸς, καθάπερ εἰς λήθης φρούριον ἢ κοινὸν πολυάνδριον, εἰς ἀπόγνωσιν ἧκον οἱ δέσμιοι προφανῆ τῆς παρούσης ζωῆς καὶ τοῦ κοινοῦ τοῖς πᾶσιν ἡλίου· καὶ σφῶν αὐτῶν ἀφειδήσασιν ἐπὶ τὸ παραβολώτερον τοὺς τῆς τύχης κύβους ἀναῤῥίπτειν ἐπῄει, καὶ πρὶν ζῶντας εἰς τὸν προκείμενον ἐμβληθῆναι τάφον, δυοῖν ἐργάσασθαι θάτερον· ἢ ξίφει τὸν τύραννον διαχρησαμένους τὴν τοῦ βίου σφίσιν αὐτοῖς ἐλευθερίαν πορίσασθαι· ἢ τὸν ἀνδράσι πρέποντα θάνατον ἅπαξ ἐκτίσασι μακρῶν τοῦ λοιποῦ δεινῶν ἀπηλλάχθαι. εἰς τέτταρας μὲν δὴ τῶν εὐγενεστέρων τὸ τοιοῦτον διαβεβηκὸς βούλευμα περαιτέρω προβαίνειν οὐκ ἐκρίθη δεῖν, ὡς μὴ ἔκπυστον φωραθείη γενόμενον. τὸ γάρ τοι προφανὲς τῶν ἐλπίδων ἀναμφισβητήτους τινὰς ὑπετίθει τὰς ὑποσχέσεις, ἐπιχειρήσασιν ἥξειν ἅμα πάντας συλλήπτορας τοὺς δεσμώτας, καὶ μὴ προμελητήσαντας, ἐς τὸ κοινὸν τῆς ἐλευθερίας στάδιον. (Ε.) Εἰωθὸς οὖν Ἀποκαύκῳ συχνότερον ἐνδημεῖν ἐκεῖ, καὶ μάλιστα νῦν ἐπιταχύνοντι πρὸς τοὖργον τοὺς τέκτονας·

967 [4. M. 6855, IND. 15] dignitate et gencre praestabant, neque ullus esset, ἦν αὐτῷ, ἀλλὰ πάντες ἐδεδίεσαν, ὥσπερ πάλαι Σύν qui oculos contra attollere auderet, sed omnes ρακούσιοι Διονύσιον τὸν Σικελίας τύραννοι. extimescerent, ut olim Syracusani Dionysinm, Sicilie tyrannum. III. Quapropter in veteri palatio munitam quamdam turrim, præ cæteris delectam, decrevit ita exædificare, ut in multam altitudinem eveheretur, cellulæque inessent plurimæ, paterent autem singulæ, tam in longum quam in latum, non plus orgsia: crepido vero seu ambulatio illa, quæ murorum fastigia ambit, nou intus sed extrinsecus esset circumducta; eo scilicet ut iis omnibus, quos ille aut vinctos tenebat, aut in vincula conjicere meditabatur, coactis intus atque conclusis, nullam patentem portam relinqueret, per quain aliquis introire aut egredi posset; sed lapidibus cunctas et gypso obstrueret, atque ita quasi vivos illos sepeliret. IV. Postquam itaque absolutum est ædificium illud novi geucris, cum oporteret triduum intra cos, qui in vinculis erant, includi omnes simul, tanquam in arcem Oblivii, aut sepulcrum aliquod commune, incidere illi in apertam vitæ præsontis communisque omnibus lucis desperationem, subiitque, abjecta sui ipsorum 731 cura, aleam omnem audacius jacere, et antequam visi paratum in tumulum detruderentur, duorum alterum navare, nique aut tyranno trucidato parare sibi ipsis libertatem, aut virili semel norte oppetita, gravissimis in posterum ærumnis liberari. ld consilium ο cum inter se communicassent quatuor ex nobilioribus, ultra progredi non placuit, ne divulgaretur. Etenim ipsa futuri evidentia manifestam fidem faciebat, ubi rem aggressi essent, futuros iis adjutores in eo libertatis certamine eos omnes, qui vimeti tenerentur, quanquam haud præmeditatos. V. Cum igitur suleret Apocaucus illuc sapius ire, ac tunc maxime fabros ad opus urgeret; ubi supremus dies affuit, quo oportebat ad exitum perduci ca quæ deliberata erant, venit post somnum et mensam aspecturus, nempe singularis illius carceris ultimam exædificationem et absolutam totius operis consuminationem. Et quia per somnum illa die (erat autem undecima Junii) pavores cum quidam ab atrocibus somniis excitati perturbaverant, qualia solet sæpe numen lis casibus portenta præmittere, id quidem, quod spem aliquam salutis afferebat, non providit, quod antem ipsi ad impendentia pericula brevioroth visai muniebat, illud sibi ad salutem melius esse duxit Γ'. Οθεν ὀχυρόν τινα πύργον τῶν ἔνδον τοῦ πα λαιοῦ παλατίου ἀπολεξάμενος κατασκευάζειν ἐγνώ κει πρὸς μάλα πολὺ τοῦ ἀέρος (P. 659] τὸ ὕψος ἀνά γοντα, καὶ οἰκίσκους ἐν αὐτῷ πολλοὺς μὲν, χρημα δ' ἕκαστον ἔχοντα μήκους ἅμα και πλάτους οὐδὲν οὐρ γιᾶς μάλλον· τόν γε μὴν ἐπὶ τῶν ἐπάλξεων πα ρίδρομον οὐκ ἔσωθεν, ἀλλ' ἔξωθεν εἶναι ἐληλαμένον· αἴτιον δ' ἵνα πάντας ὀπόσους ἐκεῖνος είχε δεσμώτας, καὶ ὅσους ἔξειν διὰ μελέτης είχε συναγαγὼν καὶ συγ κλείσας ἐντὸς μηδεμίαν ἀνεψγμένην αὐτοῖς ἐάτη πύλην, δι' ἧς ἂν τις εἰσέλθοι τε καὶ ἐξέλθοι· ἀλλὰ λίθοις καὶ τιτάν, περιφράξας ἁπάσας ὥσπερ ἐν τάφῳ ζώντας κατέχῃ. Δ'. Ἐπεὶ δὲ τέλο; εἶχε τὰ τῆς ξένης ἐκείνης οίχον δομίας, καὶ ἔδει τριῶν ἡμερῶν μεταξὺ τοὺς δεσμώτες ὁμοῦ συγκλεισθῆναι πάντας ἐντὸς, καθάπερ εἰς λή θης φρούριον ἢ κοινὸν πολυάνδριον, εἰ; ἀπόγνω σιν ἦχον οἱ δέσμιοι προφανή της παρούσης ζωῆς καὶ τοῦ κοινοῦ τοῖς πᾶσιν ἡλίου· καὶ σφῶν αὐτῶν ἀφε: δήσασιν ἐπὶ τὸ παραβολώτερον τοὺς τῆς τύχης και σους αναρρίπτειν ἐπῄει, καὶ πρὶν ζῶντες εἰς τὴν προκείμενον ἐμβληθῆναι τάφον, δυοῖν ἐργάσασθαι θάτερον· ἡ ξίφει τὸν τύραννον διαχρησαμένους τὴν τοῦ βίου σφίσιν αὐτοῖς ἐλευθερίαν πορίσασθαι· ἢ τὸν ἀνδράσι πρέποντα θάνατον ἅπαξ ἐκτίσασι μακρών τοῦ λοιποῦ δεινῶν ἀπηλλάχθαι. Εἰ; τέτταρας μὲν δὴ τῶν εὐγενεστέρων τὸ τοιοῦτον διαβεβηκός βούλευμα, περαιτέρω προβαίνειν οὐκ ἐκρίθη δεῖν, ὡς μὴ ἔκπν στον φωραθείη γενόμενον. Τὸ γάρ τοι προφανές τῶν ἐλπίδων ἀναμφισβητήτους τινὰς ὑπετίθει τὰς ὑπο· σχέσεις, επιχειρήσασιν ἥξειν ἅμα πάντας συλλήπτου ρας τοὺς δεσμώτα;, καὶ μὴ προμελετήσαντας, ἐς τὸ κοινὸν τῆς ἐλευθερίας στάδιον. Ε΄. Ειωθὸς οὖν Αποκαύκῳ συχνότερον ἐνδημεῖν ἐκεῖ, καὶ μάλιστα, νῦν ἐπιταχύνοντι προς τους γ τοὺς τέκτονας· ἐπειδὴ καὶ ἡ τελευταία παρίν ἡμέρα, καθ' ην εἰς πέρας ἔδει προενεχθήναι ει βούλευμα, ἧκε μεθ᾽ ὕπνον καὶ τράπεζαν οιόμενος τὴν τῆς ξένης εἰγητῆς τελευταίαν οἰκοδ μίαν καὶ τὸν ἀνενδεὰ τῆς ὅλης απαρτισμὸν ὑπο θέσεως. Καὶ ἐπειδὴ κατὰ τοὺς τῆς ἡμέρας ἐκείνη; ὕπνους (ενδεκάτη δ' ἦν Ιουνίου) θόρυβοί τινες ἐξ ὀνείρων ἀγρίων αὐτὸν ἐξεφόβησαν, οἷα φιλεῖ καί λάκις ἐν τοῖς τοιούτοις προαναφωνεῖν τὸ δαιμόνιο», 8 μὲν αὐτῷ σωτηρία; εἶχεν ἐλπίδας, οὐ με μελέτη κεν· δ δ' εἶχεν εἰς τοὺς ἐπηρτημένους αυτών κινδι νους ὀξύτερα τὰ ἐφόδια, τοῦτο δὴ καὶ βέλτιον εἰ; Variorum notæ. (S) Barbare pro έργυιάς. Vide Glossar. Ducaug. BOIVIN. Vide Procop. L'e bello Persico, lib. 1, cap. 5. Βοίνιν. Verbum verbo reddidi, nec ausus sum aliter interpungere atque ut in codice Regio interpunctum erat. Quid sit τράπεζα hoc loco, non salis assequor. Fortasse hic sensus est: Apocauen ( diri illius carceris aspectu oculos pavisse, uc r.s somno excitatum co lanquam að mensam opiparia cucurrisse. An bis venit: semel, pest cemnset, 18rum post mensam? Burvin.

ἐπειδὴ καὶ ἡ τελευταία παρῆν ἡμέρα, καθ’ ἣν εἰς πέρας ἔδει προενεχθῆναι τὸ βούλευμα, ἧκε μεθ’ ὕπνον καὶ τράπεζαν ὀψόμενος, τὴν τῆς ξένης εἱρκτῆς τελευταίαν οἰκοδομίαν καὶ τὸν ἀνενδεᾶ τῆς ὅλης ἀπαρτισμὸν ὑποθέσεως. καὶ ἐπειδὴ κατὰ τοὺς τῆς ἡμέρας ἐκείνης ὕπνους (ἑνδεκάτη δ’ ἦν ἰουνίου) θόρυβοί τινες ἐξ ὀνείρων ἀγρίων αὐτὸν ἐξεφόβησαν, οἷα φιλεῖ πολλάκις ἐν τοῖς τοιούτοις προαναφωνεῖν τὸ δαιμόνιον, ὃ μὲν αὐτῷ σωτηρίας εἶχεν ἐλπίδας, οὐ μεμελέτηκεν· ὃ δ’ εἶχεν εἰς τοὺς ἐπηρτημένους αὐτῷ κινδύνους ὀξύτερα τὰ ἐφόδια, τοῦτο δὴ καὶ βέλτιον εἰς σωτηρίαν εἶναι κέκρικέ τε καὶ εἵλετο. τὸ δ’ ἦν, ἔξω παρὰ τὰς τοῦ παλατίου ἐκείνου πύλας ἀφέντα τοὺς δορυφόρους αὐτοῦ καὶ ὑπασπιστὰς ὁμοῦ πάντας μεθ’ ἑνός τινος εἰς τὸ τοῦ φιλοτεχνήματος θέατρον εἰσιέναι. οὕτω γὰρ ἐνόμισε, μήτ’ ἐξ αὐτῶν ἐντὸς ἐγγενέσθαι οἱ ἐπιβουλήν τινα, μήτ’ ἔξωθεν ἐξ ἀλλοτρίων ἴσως καὶ δημοτῶν ξυμμελετηθεῖσαν· εἶναι γὰρ μεγίστην ταῖς πύλαις ἀσφάλειαν τοὺς οἰκείους ἐκείνους ὑπασπιστάς.

967 [4. M. 6855, IND. 15] dignitate et gencre praestabant, neque ullus esset, ἦν αὐτῷ, ἀλλὰ πάντες ἐδεδίεσαν, ὥσπερ πάλαι Σύν qui oculos contra attollere auderet, sed omnes ρακούσιοι Διονύσιον τὸν Σικελίας τύραννοι. extimescerent, ut olim Syracusani Dionysinm, Sicilie tyrannum. III. Quapropter in veteri palatio munitam quamdam turrim, præ cæteris delectam, decrevit ita exædificare, ut in multam altitudinem eveheretur, cellulæque inessent plurimæ, paterent autem singulæ, tam in longum quam in latum, non plus orgsia: crepido vero seu ambulatio illa, quæ murorum fastigia ambit, nou intus sed extrinsecus esset circumducta; eo scilicet ut iis omnibus, quos ille aut vinctos tenebat, aut in vincula conjicere meditabatur, coactis intus atque conclusis, nullam patentem portam relinqueret, per quain aliquis introire aut egredi posset; sed lapidibus cunctas et gypso obstrueret, atque ita quasi vivos illos sepeliret. IV. Postquam itaque absolutum est ædificium illud novi geucris, cum oporteret triduum intra cos, qui in vinculis erant, includi omnes simul, tanquam in arcem Oblivii, aut sepulcrum aliquod commune, incidere illi in apertam vitæ præsontis communisque omnibus lucis desperationem, subiitque, abjecta sui ipsorum 731 cura, aleam omnem audacius jacere, et antequam visi paratum in tumulum detruderentur, duorum alterum navare, nique aut tyranno trucidato parare sibi ipsis libertatem, aut virili semel norte oppetita, gravissimis in posterum ærumnis liberari. ld consilium ο cum inter se communicassent quatuor ex nobilioribus, ultra progredi non placuit, ne divulgaretur. Etenim ipsa futuri evidentia manifestam fidem faciebat, ubi rem aggressi essent, futuros iis adjutores in eo libertatis certamine eos omnes, qui vimeti tenerentur, quanquam haud præmeditatos. V. Cum igitur suleret Apocaucus illuc sapius ire, ac tunc maxime fabros ad opus urgeret; ubi supremus dies affuit, quo oportebat ad exitum perduci ca quæ deliberata erant, venit post somnum et mensam aspecturus, nempe singularis illius carceris ultimam exædificationem et absolutam totius operis consuminationem. Et quia per somnum illa die (erat autem undecima Junii) pavores cum quidam ab atrocibus somniis excitati perturbaverant, qualia solet sæpe numen lis casibus portenta præmittere, id quidem, quod spem aliquam salutis afferebat, non providit, quod antem ipsi ad impendentia pericula brevioroth visai muniebat, illud sibi ad salutem melius esse duxit Γ'. Οθεν ὀχυρόν τινα πύργον τῶν ἔνδον τοῦ πα λαιοῦ παλατίου ἀπολεξάμενος κατασκευάζειν ἐγνώ κει πρὸς μάλα πολὺ τοῦ ἀέρος (P. 659] τὸ ὕψος ἀνά γοντα, καὶ οἰκίσκους ἐν αὐτῷ πολλοὺς μὲν, χρημα δ' ἕκαστον ἔχοντα μήκους ἅμα και πλάτους οὐδὲν οὐρ γιᾶς μάλλον· τόν γε μὴν ἐπὶ τῶν ἐπάλξεων πα ρίδρομον οὐκ ἔσωθεν, ἀλλ' ἔξωθεν εἶναι ἐληλαμένον· αἴτιον δ' ἵνα πάντας ὀπόσους ἐκεῖνος είχε δεσμώτας, καὶ ὅσους ἔξειν διὰ μελέτης είχε συναγαγὼν καὶ συγ κλείσας ἐντὸς μηδεμίαν ἀνεψγμένην αὐτοῖς ἐάτη πύλην, δι' ἧς ἂν τις εἰσέλθοι τε καὶ ἐξέλθοι· ἀλλὰ λίθοις καὶ τιτάν, περιφράξας ἁπάσας ὥσπερ ἐν τάφῳ ζώντας κατέχῃ. Δ'. Ἐπεὶ δὲ τέλο; εἶχε τὰ τῆς ξένης ἐκείνης οίχον δομίας, καὶ ἔδει τριῶν ἡμερῶν μεταξὺ τοὺς δεσμώτες ὁμοῦ συγκλεισθῆναι πάντας ἐντὸς, καθάπερ εἰς λή θης φρούριον ἢ κοινὸν πολυάνδριον, εἰ; ἀπόγνω σιν ἦχον οἱ δέσμιοι προφανή της παρούσης ζωῆς καὶ τοῦ κοινοῦ τοῖς πᾶσιν ἡλίου· καὶ σφῶν αὐτῶν ἀφε: δήσασιν ἐπὶ τὸ παραβολώτερον τοὺς τῆς τύχης και σους αναρρίπτειν ἐπῄει, καὶ πρὶν ζῶντες εἰς τὴν προκείμενον ἐμβληθῆναι τάφον, δυοῖν ἐργάσασθαι θάτερον· ἡ ξίφει τὸν τύραννον διαχρησαμένους τὴν τοῦ βίου σφίσιν αὐτοῖς ἐλευθερίαν πορίσασθαι· ἢ τὸν ἀνδράσι πρέποντα θάνατον ἅπαξ ἐκτίσασι μακρών τοῦ λοιποῦ δεινῶν ἀπηλλάχθαι. Εἰ; τέτταρας μὲν δὴ τῶν εὐγενεστέρων τὸ τοιοῦτον διαβεβηκός βούλευμα, περαιτέρω προβαίνειν οὐκ ἐκρίθη δεῖν, ὡς μὴ ἔκπν στον φωραθείη γενόμενον. Τὸ γάρ τοι προφανές τῶν ἐλπίδων ἀναμφισβητήτους τινὰς ὑπετίθει τὰς ὑπο· σχέσεις, επιχειρήσασιν ἥξειν ἅμα πάντας συλλήπτου ρας τοὺς δεσμώτα;, καὶ μὴ προμελετήσαντας, ἐς τὸ κοινὸν τῆς ἐλευθερίας στάδιον. Ε΄. Ειωθὸς οὖν Αποκαύκῳ συχνότερον ἐνδημεῖν ἐκεῖ, καὶ μάλιστα, νῦν ἐπιταχύνοντι προς τους γ τοὺς τέκτονας· ἐπειδὴ καὶ ἡ τελευταία παρίν ἡμέρα, καθ' ην εἰς πέρας ἔδει προενεχθήναι ει βούλευμα, ἧκε μεθ᾽ ὕπνον καὶ τράπεζαν οιόμενος τὴν τῆς ξένης εἰγητῆς τελευταίαν οἰκοδ μίαν καὶ τὸν ἀνενδεὰ τῆς ὅλης απαρτισμὸν ὑπο θέσεως. Καὶ ἐπειδὴ κατὰ τοὺς τῆς ἡμέρας ἐκείνη; ὕπνους (ενδεκάτη δ' ἦν Ιουνίου) θόρυβοί τινες ἐξ ὀνείρων ἀγρίων αὐτὸν ἐξεφόβησαν, οἷα φιλεῖ καί λάκις ἐν τοῖς τοιούτοις προαναφωνεῖν τὸ δαιμόνιο», 8 μὲν αὐτῷ σωτηρία; εἶχεν ἐλπίδας, οὐ με μελέτη κεν· δ δ' εἶχεν εἰς τοὺς ἐπηρτημένους αυτών κινδι νους ὀξύτερα τὰ ἐφόδια, τοῦτο δὴ καὶ βέλτιον εἰ; Variorum notæ. (S) Barbare pro έργυιάς. Vide Glossar. Ducaug. BOIVIN. Vide Procop. L'e bello Persico, lib. 1, cap. 5. Βοίνιν. Verbum verbo reddidi, nec ausus sum aliter interpungere atque ut in codice Regio interpunctum erat. Quid sit τράπεζα hoc loco, non salis assequor. Fortasse hic sensus est: Apocauen ( diri illius carceris aspectu oculos pavisse, uc r.s somno excitatum co lanquam að mensam opiparia cucurrisse. An bis venit: semel, pest cemnset, 18rum post mensam? Burvin.

PG 148:969οὕτως ὁ δρασσόμενος τοὺς σοφοὺς ἐν τῇ πανουργίᾳ αὐτῶν τὴν τούτου διάνοιαν ἔσφηλεν, ἵνα ῥᾷον μᾶλλον τῶν ἀλλοτρίων αὐτὸς ἑαυτῷ καταστήσῃ τὸν κίνδυνον. (2.) Εἰσιόντος οὖν καὶ ἀρξαμένου τοῖς οἰκοδόμοις διαλέγεσθαι περὶ τῶν πρακτέων, τὸ προςτυχὸν ὁ Ῥαοὺλ πρῶτος ἁρπάσας ῥόπαλον (μηδὲ γὰρ παρεῖναι ξίφος οὐδὲν ἐκεῖ τοῖς δεσμίοις) καὶ πρὸς τὸ μανικώτερόν τε καὶ ἐνθουσιῶδες τοῦ ἤθους ἐλθὼν ὑπὸ δέους καὶ ἀπογνώσεως ἐξέδραμε κατ’ αὐτοῦ, τοιάδε φθεγγόμενος. ἕως πότε σου τὴν ἀπήνειαν ἡ τἀπίγεια βόσκουσα τοῦ ἡλίου λαμπὰς διακαρτερήσει βλέπουσα; ἕως πότε θεῖοι κεραυνοὶ καὶ πρηστῆρες ἐν αἰθέρι τὴν σὴν καθευδήσουσι ταμιεύοντες κόλασιν; ἀλλ’ ὥρα σοι νῦν, ἀλιτήριε, δυοῖν θάτερον· ἢ σὺν ἐμοὶ τῷ ἡλίῳ τῷδε συγκαταδῦναι πρὸς ᾅδην τήμερον· ἢ σοῦγε θανόντος ἐλευθέροις βλέπειν, εἰ βουλομένῳ γε εἴη θεῷ, βλεφάροις λευκὰς τοὐντεῦθεν ἡμέρας ἐμὲ ξυνορᾷν. ταῦτ’ ἔλεγε καὶ ἅμα ἐμβριθεστέρῳ βραχίονι κατενεγκὼν τὸ ῥόπαλον τὴν ἐκείνου γενναίως ἐπάταξε κεφαλήν. καιρία μὲν οὖν οὐκ ἐγένετό τις ἐκείνῳ τότε πληγή·

[Δ. c. 1345) ΒΥΖΑΝΤΙΝ.Ε HISTORIA LIB. XIV. [ΙΩΤ. 3. PALEOL. 4) 970 σωτηρίαν εἶναι κέκρικέ τε καὶ εἵλετο. Τὸ δ᾽ ἦν, adeoque prætulit. Erat porro illud, satellites ejus ἔξω παρὰ τὰς τοῦ παλατίου ἐκείνου πύλας ἀφέντα et armigeros omnes simul exclusos illius palatii τοὺς δορυφόρους αὐτοῦ καὶ ὑπασπιστάς ὁμοῦ πάντας atria 732 servare; ipsum vero cum uno aliquo μεθ' ἑνός τινος εἰς τὸ τοῦ φιλοτεχνήματος θέατρον ingredi aut operis grati spectaculum. lta quippe εἰσιέναι. [Ρ. 460] Οὕτω γὰρ ενόμισε, μήτ' ἐξ αὐτῶν nec intus ab iis imminere sibi insidias credidit; ἐντὸς ἐγγενέσθαι οἱ ἐπιβουλήν τινα, μήτ' έξωθεν ἐξ nec foris, ab alienis forte seu a populo meditatas: ἀλλοτρίων ἴσως καὶ δημοτών ξυμελετηθεῖσαν· εἶναι maximum enim stare pro foribus præsidium, suos γὰρ μεγίστην ταῖς πύλαις ἀσφάλειαν τοὺς οἰκείους illos stipatores. Sic ille, qui comprehendit sapienἐκείνους υπασπιστάς. Οὕτως ὁ δρασσόμενος τους tes in astutia eorum, mentem istius subvertit; quo σοφοὺς ἐν τῇ πανουργία αὐτῶν τὴν τούτου διάνοιαν facilius ipse sibi, et magis quam quivis extraneus, ἔσφηλεν, ἵνα έξον μᾶλλον τῶν ἀλλοτρίων αὐτὸς periculum conflaret. ἑαυτῷ καταστήσῃ τὸν κίνδυνον. Γ. Εἰσιόντος οὖν καὶ ἀρξαμένου τοῖς οἰκοδόμος διαλέγεσθαι περὶ τῶν πρακτέων, τὸ προστυχὸν ὁ Ραούλ πρῶτος ἁρπάσας ρόπαλον (μηδὲ γὰρ παρεῖναι ξίφος οὐδὲν ἐκεῖ τοῖς δεσμίοις), καὶ πρὸς τὸ μανικώτερόν τε καὶ ἐνθουσιώδες τοῦ ἤθους ἐλθὼν ὑπὸ δέους καὶ ἀπογνώσεως ἐξέδραμε κατ' αὐτοῦ, τοιάδε φθεγγόμενος· ο Εως πότε σου τὴν ἀπήνειαν ἡ ταπίγεια βόσκουσα τοῦ ἡλίου λαμπας διακαρτε ρήσει βλέπουσα; Έως πότε θείοι κεραυνὶ καὶ πρηστήρες ἐν αἰθέρι τὴν σὴν καθευδήσουσι τα μιεύοντας κόλασιν; Αλλ' ὥρα σου νῦν, ἀλιτήριε, δυοῖν θάτερον· ἡ σὺν ἐμοὶ τῷ ἡλίῳ τῷος συγκαταδῦναι πρὸς ᾄδην τήμερον ἢ σοῦμε θανόντος ἐλευ θέροις βλέπειν, εἰ βουλομένῳ γε εἴη Θεῷ, βλεφάροις λευκές τοὐντεῦθεν ἡμέρας ἐμὲ ξυκρήν.» Ταῦτ' Έλεγε καὶ ἅμα εμβριθεστέρῳ βραχίονι κατενεγκών τὸ ρόπαλον τὴν ἐκείνου γενναίως επάταξε κεφαλήν. Καιρία μὲν οὖν οὐκ ἐγένετό τις ἐκείνῳ τότε πληγή ῥιφείσης δ' οὖν τῆς καλύπτρας, γυμνῇ λοιπόν πε ριϊὼν ἐπεδοᾶτο τῇ κεφαλῇ τοὺς ἐξαιρησομένους τῆς ἀθρόας ἐκείνη; καὶ αἰφνιδίου περιστάσεως. Ἀλλ᾽ ἦν τὸ παράπαν οὐδεὶς, πλὴν ἐνδς, δς εὐθὺς συμπλακείς τῷ Ραούλ ἔπαιέ τε καὶ ἐπαίετο· καὶ ἦν ὠθισμὸς ἐν ἀμφοτέροις μακρός, ὁπότερος ἀν ἀνέλοι τὸν ἕτερον πρότερον. Αλλ' οὐδέτερος οὐδε τέρῳ κίνδυνον ἐνεγκεῖν ἐδυνήθη. Τούτων δ' οὕτως ἐχόντων, ἕτερος τῆς τῶν Παλαιολόγων σειρά; ἁθρόον τῷ ᾿Αποκαύκῳ ἐπιπηδή, τα παραπλήσια λέγων καὶ ὁρῶν τῷ προτέρῳ, καὶ ἅμα ἄλλο;, καὶ ἐπὶ τούτοις ἕτερος· καὶ οὕτω, συνελόντι φάναι, βιαίως ἐκεῖνος ἀπέρρηξε τὴν ψυχήν, ἀπάσης ἔρημος βοηθείας, ὁ πάντα χρήματα παρὰ πάντα δαπανών τὸν βίον ὑπὲρ τοῦ μὴ βιαία χρήσασθαι τελευτή. Ζ. Έλαβε γὰρ ὡς ἔοικεν ἑαυτὸν Θεοῦ μὲν ἀφαι μῶν τὴν πρόνοιαν, ἀνθρωπίναις δὲ προσαρτῶν ἐπινοίαις τε καὶ σπουδάσματι τῆς παρούσης τοῦ βίου διαγωγῆς τὰ ἐνέχυρα. Καὶ διὰ τοῦτο τοὺς ἄλ λους διαβάλλων καὶ καθειργνύς καὶ τοὺς ἐκείνων ἀφαιρούμενος βίους ἐπὶ σαθροῖς θεμελίοις επετίθει τὰ τῆς ἰδίας ἀσφαλείας οχυρώματα· παραπλήσιον ποιῶν, ὥσπερ ἂν εἰ πρηστήρας ἐκ γειτόνων ἁρπάζων μηδὲν αὐτῷ προσήκοντας αυτοχειρία τὴν ἑαυ τοῦ προφανῶς ὑφῆπτεν οἰκίαν. Διὸ καὶ παραμύθιον VI. Cum itaque esset ingressus, ac de iis quæ agenda esscnt cœpisset colloqui cum arebiteetis primus Raul, arrepto quem fors obtulit fuste (nec enim ullus suppetebat illic vinelis gladius) furisum quemdam et fauaticum induens morem præe metu ac desperatione in eum irruit hæc vociferans: • Quousque tandem immanitatem tuanı fax alma solis aspicere perstabit? Quonsque divinum fulmen et ignei turbines, in æthere consopiti, supplicium tnum reservabunt? Sed tibi, o scelus, duorum alterum jam necessum est, ut aut meruin hac hodierna luce mortem oppetas; aut mortuo te, liberis exinde oculis intuear, si Deus velit, candidos dies. › flæc ait, et simul valentiori brachio clavam molitus illius capul strenue percussit. Non tamen lethale statim vulnus inflictum est. Cum autein capitis teguien esset excussum, ille nudalo jam capite oberrans eos inclamabat, qui se ab subita illa repentinaque clade tiberarent. 733 Sed erat omnino nullus, uno excepto, qui, consertis statim cum Raule manibus, feriebat simul et feriebatur. Et hi quidem magno uterque irisu certabant, uter alterum interficeret prior. Sed neuter alteri periculum inferre poterat. Hæc cum ita se haberent, de Palacologorum catena aller statim in Apocaucum irruit, cadem ferme ac primus dicendo faciendoque, et confestim alius, atque etiam alius. lin, ut paucis absolvam, violenta ille morte vifam abrupit, omni auxilio destitutus, qui owai sumptu per omnem vitam curaverat, ue violentum exitum sortiretur. VII. Non animadverterat scilicet, divinam a se tolli providentiam; in hominum autem consiliis ac diligentia poni vitæ hujus tuendæ certissimam rationem. Quamobrem cum alios criminaretur, et vinculis coerceret, et fortunis spoliaret, salutis suæ præsidia vitiosis fundamentis imponebat; perinde ille agens, ac si igne non suo, sed ex vicinis rapto, suam ipse domum propria manu succenderet. Itaque illius mors solatium quidem iis fui', quibus ob inopiam nibil supererat, quo tanquam Variorum nota. Alexius forte ille δούξ, Cantacuzeni causa et ipse_carcere damnatus. Idem Cantacuzenus pag. 657. De Rauliorum familia Constantinopoli a Patrol, Gr. CXLVIII Francis orta pluribus eginius ad Alexiadem Annæam, pag. 239 Notarum. Dugant.

ῥιφείσης δ’ οὖν τῆς καλύπτρας, γυμνῇ λοιπὸν περιϊὼν ἐπεβοᾶτο τῇ κεφαλῇ τοὺς ἐξαιρησομένους τῆς ἀθρόας ἐκείνης καὶ αἰφνιδίου περιστάσεως. ἀλλ’ ἦν τὸ παράπαν οὐδεὶς, πλὴν ἑνὸς, ὃς εὐθὺς συμπλακεὶς τῷ Ῥαοὺλ ἔπαιέ τε καὶ ἐπαίετο· καὶ ἦν ὠθισμὸς ἐν ἀμφοτέροις μακρὸς, ὁπότερος ἂν ἀνέλοι τὸν ἕτερον πρότερος. ἀλλ’ οὐδέτερος οὐδετέρῳ κίνδυνον ἐνεγκεῖν ἐδυνήθη. τούτων δ’ οὕτως ἐχόντων, ἕτερος τῆς τῶν Παλαιολόγων σειρᾶς ἀθρόον τῷ Ἀποκαύκῳ ἐπιπηδᾷ, τὰ παραπλήσια λέγων καὶ δρῶν τῷ προτέρῳ, καὶ ἅμα ἄλλος, καὶ ἐπὶ τούτοις ἕτερος· καὶ οὕτω, συνελόντι φάναι, βιαίως ἐκεῖνος ἀπέῤῥηξε τὴν ψυχὴν, ἁπάσης ἔρημος βοηθείας, ὁ πάντα χρήματα παρὰ πάντα δαπανῶν τὸν βίον ὑπὲρ τοῦ μὴ βιαίᾳ χρήσασθαι τελευτῇ. (Ζ.) Ἔλαθε γὰρ ὡς ἔοικεν ἑαυτὸν, θεοῦ μὲν ἀφαιρῶν τὴν πρόνοιαν, ἀνθρωπίναις δὲ προσαρτῶν ἐπινοίαις τε καὶ σπουδάσμασι τῆς παρούσης τοῦ βίου διαγωγῆς τὰ ἐνέχυρα. καὶ διὰ τοῦτο τοὺς ἄλλους διαβάλλων καὶ καθειργνὺς καὶ τοὺς ἐκείνων ἀφαιρούμενος βίους ἐπὶ σαθροῖς θεμελίοις ἐπετίθει τὰ τῆς ἰδίας ἀσφαλείας ὀχυρώματα·

[Δ. c. 1345) ΒΥΖΑΝΤΙΝ.Ε HISTORIA LIB. XIV. [ΙΩΤ. 3. PALEOL. 4) 970 σωτηρίαν εἶναι κέκρικέ τε καὶ εἵλετο. Τὸ δ᾽ ἦν, adeoque prætulit. Erat porro illud, satellites ejus ἔξω παρὰ τὰς τοῦ παλατίου ἐκείνου πύλας ἀφέντα et armigeros omnes simul exclusos illius palatii τοὺς δορυφόρους αὐτοῦ καὶ ὑπασπιστάς ὁμοῦ πάντας atria 732 servare; ipsum vero cum uno aliquo μεθ' ἑνός τινος εἰς τὸ τοῦ φιλοτεχνήματος θέατρον ingredi aut operis grati spectaculum. lta quippe εἰσιέναι. [Ρ. 460] Οὕτω γὰρ ενόμισε, μήτ' ἐξ αὐτῶν nec intus ab iis imminere sibi insidias credidit; ἐντὸς ἐγγενέσθαι οἱ ἐπιβουλήν τινα, μήτ' έξωθεν ἐξ nec foris, ab alienis forte seu a populo meditatas: ἀλλοτρίων ἴσως καὶ δημοτών ξυμελετηθεῖσαν· εἶναι maximum enim stare pro foribus præsidium, suos γὰρ μεγίστην ταῖς πύλαις ἀσφάλειαν τοὺς οἰκείους illos stipatores. Sic ille, qui comprehendit sapienἐκείνους υπασπιστάς. Οὕτως ὁ δρασσόμενος τους tes in astutia eorum, mentem istius subvertit; quo σοφοὺς ἐν τῇ πανουργία αὐτῶν τὴν τούτου διάνοιαν facilius ipse sibi, et magis quam quivis extraneus, ἔσφηλεν, ἵνα έξον μᾶλλον τῶν ἀλλοτρίων αὐτὸς periculum conflaret. ἑαυτῷ καταστήσῃ τὸν κίνδυνον. Γ. Εἰσιόντος οὖν καὶ ἀρξαμένου τοῖς οἰκοδόμος διαλέγεσθαι περὶ τῶν πρακτέων, τὸ προστυχὸν ὁ Ραούλ πρῶτος ἁρπάσας ρόπαλον (μηδὲ γὰρ παρεῖναι ξίφος οὐδὲν ἐκεῖ τοῖς δεσμίοις), καὶ πρὸς τὸ μανικώτερόν τε καὶ ἐνθουσιώδες τοῦ ἤθους ἐλθὼν ὑπὸ δέους καὶ ἀπογνώσεως ἐξέδραμε κατ' αὐτοῦ, τοιάδε φθεγγόμενος· ο Εως πότε σου τὴν ἀπήνειαν ἡ ταπίγεια βόσκουσα τοῦ ἡλίου λαμπας διακαρτε ρήσει βλέπουσα; Έως πότε θείοι κεραυνὶ καὶ πρηστήρες ἐν αἰθέρι τὴν σὴν καθευδήσουσι τα μιεύοντας κόλασιν; Αλλ' ὥρα σου νῦν, ἀλιτήριε, δυοῖν θάτερον· ἡ σὺν ἐμοὶ τῷ ἡλίῳ τῷος συγκαταδῦναι πρὸς ᾄδην τήμερον ἢ σοῦμε θανόντος ἐλευ θέροις βλέπειν, εἰ βουλομένῳ γε εἴη Θεῷ, βλεφάροις λευκές τοὐντεῦθεν ἡμέρας ἐμὲ ξυκρήν.» Ταῦτ' Έλεγε καὶ ἅμα εμβριθεστέρῳ βραχίονι κατενεγκών τὸ ρόπαλον τὴν ἐκείνου γενναίως επάταξε κεφαλήν. Καιρία μὲν οὖν οὐκ ἐγένετό τις ἐκείνῳ τότε πληγή ῥιφείσης δ' οὖν τῆς καλύπτρας, γυμνῇ λοιπόν πε ριϊὼν ἐπεδοᾶτο τῇ κεφαλῇ τοὺς ἐξαιρησομένους τῆς ἀθρόας ἐκείνη; καὶ αἰφνιδίου περιστάσεως. Ἀλλ᾽ ἦν τὸ παράπαν οὐδεὶς, πλὴν ἐνδς, δς εὐθὺς συμπλακείς τῷ Ραούλ ἔπαιέ τε καὶ ἐπαίετο· καὶ ἦν ὠθισμὸς ἐν ἀμφοτέροις μακρός, ὁπότερος ἀν ἀνέλοι τὸν ἕτερον πρότερον. Αλλ' οὐδέτερος οὐδε τέρῳ κίνδυνον ἐνεγκεῖν ἐδυνήθη. Τούτων δ' οὕτως ἐχόντων, ἕτερος τῆς τῶν Παλαιολόγων σειρά; ἁθρόον τῷ ᾿Αποκαύκῳ ἐπιπηδή, τα παραπλήσια λέγων καὶ ὁρῶν τῷ προτέρῳ, καὶ ἅμα ἄλλο;, καὶ ἐπὶ τούτοις ἕτερος· καὶ οὕτω, συνελόντι φάναι, βιαίως ἐκεῖνος ἀπέρρηξε τὴν ψυχήν, ἀπάσης ἔρημος βοηθείας, ὁ πάντα χρήματα παρὰ πάντα δαπανών τὸν βίον ὑπὲρ τοῦ μὴ βιαία χρήσασθαι τελευτή. Ζ. Έλαβε γὰρ ὡς ἔοικεν ἑαυτὸν Θεοῦ μὲν ἀφαι μῶν τὴν πρόνοιαν, ἀνθρωπίναις δὲ προσαρτῶν ἐπινοίαις τε καὶ σπουδάσματι τῆς παρούσης τοῦ βίου διαγωγῆς τὰ ἐνέχυρα. Καὶ διὰ τοῦτο τοὺς ἄλ λους διαβάλλων καὶ καθειργνύς καὶ τοὺς ἐκείνων ἀφαιρούμενος βίους ἐπὶ σαθροῖς θεμελίοις επετίθει τὰ τῆς ἰδίας ἀσφαλείας οχυρώματα· παραπλήσιον ποιῶν, ὥσπερ ἂν εἰ πρηστήρας ἐκ γειτόνων ἁρπάζων μηδὲν αὐτῷ προσήκοντας αυτοχειρία τὴν ἑαυ τοῦ προφανῶς ὑφῆπτεν οἰκίαν. Διὸ καὶ παραμύθιον VI. Cum itaque esset ingressus, ac de iis quæ agenda esscnt cœpisset colloqui cum arebiteetis primus Raul, arrepto quem fors obtulit fuste (nec enim ullus suppetebat illic vinelis gladius) furisum quemdam et fauaticum induens morem præe metu ac desperatione in eum irruit hæc vociferans: • Quousque tandem immanitatem tuanı fax alma solis aspicere perstabit? Quonsque divinum fulmen et ignei turbines, in æthere consopiti, supplicium tnum reservabunt? Sed tibi, o scelus, duorum alterum jam necessum est, ut aut meruin hac hodierna luce mortem oppetas; aut mortuo te, liberis exinde oculis intuear, si Deus velit, candidos dies. › flæc ait, et simul valentiori brachio clavam molitus illius capul strenue percussit. Non tamen lethale statim vulnus inflictum est. Cum autein capitis teguien esset excussum, ille nudalo jam capite oberrans eos inclamabat, qui se ab subita illa repentinaque clade tiberarent. 733 Sed erat omnino nullus, uno excepto, qui, consertis statim cum Raule manibus, feriebat simul et feriebatur. Et hi quidem magno uterque irisu certabant, uter alterum interficeret prior. Sed neuter alteri periculum inferre poterat. Hæc cum ita se haberent, de Palacologorum catena aller statim in Apocaucum irruit, cadem ferme ac primus dicendo faciendoque, et confestim alius, atque etiam alius. lin, ut paucis absolvam, violenta ille morte vifam abrupit, omni auxilio destitutus, qui owai sumptu per omnem vitam curaverat, ue violentum exitum sortiretur. VII. Non animadverterat scilicet, divinam a se tolli providentiam; in hominum autem consiliis ac diligentia poni vitæ hujus tuendæ certissimam rationem. Quamobrem cum alios criminaretur, et vinculis coerceret, et fortunis spoliaret, salutis suæ præsidia vitiosis fundamentis imponebat; perinde ille agens, ac si igne non suo, sed ex vicinis rapto, suam ipse domum propria manu succenderet. Itaque illius mors solatium quidem iis fui', quibus ob inopiam nibil supererat, quo tanquam Variorum nota. Alexius forte ille δούξ, Cantacuzeni causa et ipse_carcere damnatus. Idem Cantacuzenus pag. 657. De Rauliorum familia Constantinopoli a Patrol, Gr. CXLVIII Francis orta pluribus eginius ad Alexiadem Annæam, pag. 239 Notarum. Dugant.

Chapter IXCaput IX

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

παραπλήσιον ποιῶν, ὥσπερ ἂν εἰ πρηστῆρας ἐκ γειτόνων ἁρπάζων μηδὲν αὐτῷ προςήκοντας αὐτοχειρίᾳ τὴν ἑαυτοῦ προφανῶς ὑφῆπτεν οἰκίαν. διὸ καὶ παραμύθιον μὲν ἡ ἐκείνου γέγονε τελευτὴ τοῖς τε διὰ πενίαν οὐκ ἔχουσιν ὅτῳ χρήσονται φαρμάκῳ πρὸς τὰς ἐπιούσας ὁμοίως τοῦ χρόνου τύχας καὶ κῆρας καὶ οἷς ἔφεσις τῶν κακῶς ὑπ’ αὐτοῦ πραττομένων ἐκδίκησιν θεάσασθαι ἦν, πρὶν ἀπογνώσει σφᾶς δεδωκότας ἕν τι πεπονθέναι τῶν ἀθεμίτων· καὶ ἅμα παιδευτήριον, ἐς τὸ σῶφρον τοὺς θρασυτέρους ἀνθέλκον, καὶ οἷς τὰ ἀτόλμητα ξὺν οὐδενὶ δέει τολμᾶται. καὶ ταῦτα μὲν τοῦτον ἔσχε τὸν τρόπον. (Η.) Πρίν γε μὴν αἴσθησιν τοῦ δράματος ἐγγενέσθαι τοῖς ἔξω, δεσμὰ πάντα καὶ κλοιοὺς οἱ δεσμῶται ῥήξαντες εἰς τὴν τοῦ πτώματος θέαν μετὰ πάσης ἐπεξέθεον ἡδονῆς, οὐ μεῖον διακοσίων ὑπάρχοντες· ὧν εἷς τις σκεπάρνῳ τεκτονικῷ (ξίφος γὰρ ἥκιστα παρῆν) τοῦ λοιποῦ τὴν κεφαλὴν ἀφελόμενος σώματος ἐπὶ τῆς ἐπάλξεως ἔστησεν, ὥστε καταφανὲς γενέσθαι τὸ δρᾶμα καὶ πᾶσι τοῖς ἔξωθεν ἤδη παρὰ τὰ τείχη ποταμηδὸν εἰςρέουσι δήμοις·

[Δ. c. 1345) ΒΥΖΑΝΤΙΝ.Ε HISTORIA LIB. XIV. [ΙΩΤ. 3. PALEOL. 4) 970 σωτηρίαν εἶναι κέκρικέ τε καὶ εἵλετο. Τὸ δ᾽ ἦν, adeoque prætulit. Erat porro illud, satellites ejus ἔξω παρὰ τὰς τοῦ παλατίου ἐκείνου πύλας ἀφέντα et armigeros omnes simul exclusos illius palatii τοὺς δορυφόρους αὐτοῦ καὶ ὑπασπιστάς ὁμοῦ πάντας atria 732 servare; ipsum vero cum uno aliquo μεθ' ἑνός τινος εἰς τὸ τοῦ φιλοτεχνήματος θέατρον ingredi aut operis grati spectaculum. lta quippe εἰσιέναι. [Ρ. 460] Οὕτω γὰρ ενόμισε, μήτ' ἐξ αὐτῶν nec intus ab iis imminere sibi insidias credidit; ἐντὸς ἐγγενέσθαι οἱ ἐπιβουλήν τινα, μήτ' έξωθεν ἐξ nec foris, ab alienis forte seu a populo meditatas: ἀλλοτρίων ἴσως καὶ δημοτών ξυμελετηθεῖσαν· εἶναι maximum enim stare pro foribus præsidium, suos γὰρ μεγίστην ταῖς πύλαις ἀσφάλειαν τοὺς οἰκείους illos stipatores. Sic ille, qui comprehendit sapienἐκείνους υπασπιστάς. Οὕτως ὁ δρασσόμενος τους tes in astutia eorum, mentem istius subvertit; quo σοφοὺς ἐν τῇ πανουργία αὐτῶν τὴν τούτου διάνοιαν facilius ipse sibi, et magis quam quivis extraneus, ἔσφηλεν, ἵνα έξον μᾶλλον τῶν ἀλλοτρίων αὐτὸς periculum conflaret. ἑαυτῷ καταστήσῃ τὸν κίνδυνον. Γ. Εἰσιόντος οὖν καὶ ἀρξαμένου τοῖς οἰκοδόμος διαλέγεσθαι περὶ τῶν πρακτέων, τὸ προστυχὸν ὁ Ραούλ πρῶτος ἁρπάσας ρόπαλον (μηδὲ γὰρ παρεῖναι ξίφος οὐδὲν ἐκεῖ τοῖς δεσμίοις), καὶ πρὸς τὸ μανικώτερόν τε καὶ ἐνθουσιώδες τοῦ ἤθους ἐλθὼν ὑπὸ δέους καὶ ἀπογνώσεως ἐξέδραμε κατ' αὐτοῦ, τοιάδε φθεγγόμενος· ο Εως πότε σου τὴν ἀπήνειαν ἡ ταπίγεια βόσκουσα τοῦ ἡλίου λαμπας διακαρτε ρήσει βλέπουσα; Έως πότε θείοι κεραυνὶ καὶ πρηστήρες ἐν αἰθέρι τὴν σὴν καθευδήσουσι τα μιεύοντας κόλασιν; Αλλ' ὥρα σου νῦν, ἀλιτήριε, δυοῖν θάτερον· ἡ σὺν ἐμοὶ τῷ ἡλίῳ τῷος συγκαταδῦναι πρὸς ᾄδην τήμερον ἢ σοῦμε θανόντος ἐλευ θέροις βλέπειν, εἰ βουλομένῳ γε εἴη Θεῷ, βλεφάροις λευκές τοὐντεῦθεν ἡμέρας ἐμὲ ξυκρήν.» Ταῦτ' Έλεγε καὶ ἅμα εμβριθεστέρῳ βραχίονι κατενεγκών τὸ ρόπαλον τὴν ἐκείνου γενναίως επάταξε κεφαλήν. Καιρία μὲν οὖν οὐκ ἐγένετό τις ἐκείνῳ τότε πληγή ῥιφείσης δ' οὖν τῆς καλύπτρας, γυμνῇ λοιπόν πε ριϊὼν ἐπεδοᾶτο τῇ κεφαλῇ τοὺς ἐξαιρησομένους τῆς ἀθρόας ἐκείνη; καὶ αἰφνιδίου περιστάσεως. Ἀλλ᾽ ἦν τὸ παράπαν οὐδεὶς, πλὴν ἐνδς, δς εὐθὺς συμπλακείς τῷ Ραούλ ἔπαιέ τε καὶ ἐπαίετο· καὶ ἦν ὠθισμὸς ἐν ἀμφοτέροις μακρός, ὁπότερος ἀν ἀνέλοι τὸν ἕτερον πρότερον. Αλλ' οὐδέτερος οὐδε τέρῳ κίνδυνον ἐνεγκεῖν ἐδυνήθη. Τούτων δ' οὕτως ἐχόντων, ἕτερος τῆς τῶν Παλαιολόγων σειρά; ἁθρόον τῷ ᾿Αποκαύκῳ ἐπιπηδή, τα παραπλήσια λέγων καὶ ὁρῶν τῷ προτέρῳ, καὶ ἅμα ἄλλο;, καὶ ἐπὶ τούτοις ἕτερος· καὶ οὕτω, συνελόντι φάναι, βιαίως ἐκεῖνος ἀπέρρηξε τὴν ψυχήν, ἀπάσης ἔρημος βοηθείας, ὁ πάντα χρήματα παρὰ πάντα δαπανών τὸν βίον ὑπὲρ τοῦ μὴ βιαία χρήσασθαι τελευτή. Ζ. Έλαβε γὰρ ὡς ἔοικεν ἑαυτὸν Θεοῦ μὲν ἀφαι μῶν τὴν πρόνοιαν, ἀνθρωπίναις δὲ προσαρτῶν ἐπινοίαις τε καὶ σπουδάσματι τῆς παρούσης τοῦ βίου διαγωγῆς τὰ ἐνέχυρα. Καὶ διὰ τοῦτο τοὺς ἄλ λους διαβάλλων καὶ καθειργνύς καὶ τοὺς ἐκείνων ἀφαιρούμενος βίους ἐπὶ σαθροῖς θεμελίοις επετίθει τὰ τῆς ἰδίας ἀσφαλείας οχυρώματα· παραπλήσιον ποιῶν, ὥσπερ ἂν εἰ πρηστήρας ἐκ γειτόνων ἁρπάζων μηδὲν αὐτῷ προσήκοντας αυτοχειρία τὴν ἑαυ τοῦ προφανῶς ὑφῆπτεν οἰκίαν. Διὸ καὶ παραμύθιον VI. Cum itaque esset ingressus, ac de iis quæ agenda esscnt cœpisset colloqui cum arebiteetis primus Raul, arrepto quem fors obtulit fuste (nec enim ullus suppetebat illic vinelis gladius) furisum quemdam et fauaticum induens morem præe metu ac desperatione in eum irruit hæc vociferans: • Quousque tandem immanitatem tuanı fax alma solis aspicere perstabit? Quonsque divinum fulmen et ignei turbines, in æthere consopiti, supplicium tnum reservabunt? Sed tibi, o scelus, duorum alterum jam necessum est, ut aut meruin hac hodierna luce mortem oppetas; aut mortuo te, liberis exinde oculis intuear, si Deus velit, candidos dies. › flæc ait, et simul valentiori brachio clavam molitus illius capul strenue percussit. Non tamen lethale statim vulnus inflictum est. Cum autein capitis teguien esset excussum, ille nudalo jam capite oberrans eos inclamabat, qui se ab subita illa repentinaque clade tiberarent. 733 Sed erat omnino nullus, uno excepto, qui, consertis statim cum Raule manibus, feriebat simul et feriebatur. Et hi quidem magno uterque irisu certabant, uter alterum interficeret prior. Sed neuter alteri periculum inferre poterat. Hæc cum ita se haberent, de Palacologorum catena aller statim in Apocaucum irruit, cadem ferme ac primus dicendo faciendoque, et confestim alius, atque etiam alius. lin, ut paucis absolvam, violenta ille morte vifam abrupit, omni auxilio destitutus, qui owai sumptu per omnem vitam curaverat, ue violentum exitum sortiretur. VII. Non animadverterat scilicet, divinam a se tolli providentiam; in hominum autem consiliis ac diligentia poni vitæ hujus tuendæ certissimam rationem. Quamobrem cum alios criminaretur, et vinculis coerceret, et fortunis spoliaret, salutis suæ præsidia vitiosis fundamentis imponebat; perinde ille agens, ac si igne non suo, sed ex vicinis rapto, suam ipse domum propria manu succenderet. Itaque illius mors solatium quidem iis fui', quibus ob inopiam nibil supererat, quo tanquam Variorum nota. Alexius forte ille δούξ, Cantacuzeni causa et ipse_carcere damnatus. Idem Cantacuzenus pag. 657. De Rauliorum familia Constantinopoli a Patrol, Gr. CXLVIII Francis orta pluribus eginius ad Alexiadem Annæam, pag. 239 Notarum. Dugant.

PG 148:971ὥσθ’ ὅσοι μὲν αὐτῷ κατὰ γένος ἢ καθ’ ἑταιρείαν εἶεν προσήκοντες μηκέτι πονεῖν ἀνήνυτα, πάσης τελέως σβεσθείσης τοῦ ζῇν ἐκεῖνον ἐλπίδος· ὅσοι δ’ ἀπεχθῶς εἶχον αὖ πρὸς ἐκεῖνον, τούτους δ’ ἐῤῥῶσθαι τὰς διανοίας, καὶ συμμαχεῖν ἔξωθεν ἀδεῶς τοῖς ἔνδοθεν ὑπὲρ τῆς κοινῆς ἐλευθερίας ἠγωνισμένοις. ἔπειτα διελόντες ἑαυτοὺς εἰς τάξεις καὶ μοίρας τὴν τῶν πυλῶν ὁμοῦ καὶ ἐπάλξεων διέλαχον φυλακήν. (Θ.) Μέγιστον δ’ ὅμως ὑπῆρχέ σφισιν ἐμπόδιον εἰς τὴν τῆς παραδόξου ταυτησὶ σωτηρίας συντηρητικὴν ἑαυτῶν δύναμιν ἥ τε τῶν πρὸς τὸ ζῇν ἀναγκαίων σπάνις καὶ ἡ τῶν ὅπλων τε καὶ τῶν ἀμυντηρίων βελῶν ἔνδεια. οὐ γὰρ εἶχον ὅθεν ἐκ τοῦ παραχρῆμα ῥᾷστα κομίσονται τὰ τῆς χρείας, ἀπροσδόκητον σχεδιασάσης τῆς περιστάσεως τὸ πραχθέν. ὅμως τῆς νυκτὸς ἐπιούσης ἐκείνης, καὶ πάντων ἐκείνων ἐν ζάλῃ καὶ τρικυμίᾳ λογισμῶν ὑπαρχόντων μεγίστῃ, ἧκε τριήρης ἐκ τῶν Γαλάτου περὶ μέσας που νύκτας, ἐκ τοῦ παραλίου τείχους κομίζουσα τούτοις ἄρτον καὶ οἶνον, καὶ ὅσα τὸ τῆς ὥρας συνεχώρει στενὸν ἐδώδιμα, καὶ ἅμα ἐπαγγελίας καὶ φιλανθρώπους λόγους, καθ’ ὁπότερον βούλοιντο δρᾷν·

971 [a. m. (873, inn. 15) NICE HORI GREGOR.E remedio uterentur adversus temporum fortunam et μὲν ἡ ἐκείνου γέγονε τελευτή τοῖς τε διά πενία, calamitates, æque ut antea subeuntes; item iis qui viudicata illius malefacta videre cupiebant, antequam desperatione auctore nefas ipsi aliquod susciperent: documentum vero exstitit, quo aulaciores, et ii qui nullo metu deterriti ea tentant, quæ intentata esse oportet, ad saniorem mentem revocarentur. 734 Et hæc quidem in hunc modum gesta sunt. VIII. Carterum antequam foris quisquam tragdiam illam persensisset, ruptis omnibus et vinculis et catenis, maxima cum voluptate ad cadaveris spectaculum accurrere ii qui in carcere erant, haud minus ducentis. Ex quibus unus fabrili ascia (etenin ensis nullus praesto erat) caput, ab reliquis membris abscissum, super fastigiis miurorum statuit, quo manifestum fieret illud facinus universæ multitudini, quæ extrinsecus jam propter muros torrentis instar confluebat; et ut ii quidem omines, qui illam genere contingebant, aut aliqua societate cum eo conjuncti fuerant, labore irrito supersederent, exstincta prorsus salvum illum habendi spe: quoscunque vero ille infensos habuerat, ii animo confirmarentur, adessentque extrinsecus sine ullo metu iis, qui pro communi libertate certavisscut. Deinde se in ordines et manipulos distribuerunt, portarumque et propugnaculorum custodiam sortiti sunt. IX. At magno ipsis impedimento erat, quo minus illius insperate salutis conservandae facultatem haberent, corum quæ ad victum necessaria sunt inopia, armorumque et telorum quibus se defenderent penuria. Non enim habebant, unde facile et e vestigio ea quæ usui essent deveherent; cum ipsa occasio id quod perpetratum erat, minime præmeditatum, ex tempore suggessisset. Ea tamen quæ sccuta est nocte, cum ili onines in maxima perturbatione curarumque aestu versarentur, venit de triremibus Galata:is una, circa mediam ferme noctem, ab maritimo muro panem et vinum apportans, et 735 quidquid ciborum illius tempestatis iniquitas concedebat: item promissiones et benigna verba, utrumlibet illi facere mallent. Si enim manere ibi satius ducerent, allatum iri postridie arma ipsis et tela hostilia: sin inde ob metum migrare destinarent, eos se alacriter in præsidium suum Galatæum recepturos, et omnem ipsis securitatein præstituros. llæc cum dixissent, domum redierunt, bona spe iis relicta qui intra muruin versabantur, sed quæ ad bonum exitum non pervenit. Siquidem imperatrix Anna, missis hominibus (nec enim cam id quod acciderat latuit) praeclusoque aditu, adventum inhibuit appulsumque illius Latinorum manus, quæ clanculum affutura erat postridie. X. Ea res obsessos illos ad desperationem compulit. Quippe nec arma iis erant, quibus protegerentur, nec clypeus, ncc arcus, nec ullum ad vim propulsandala telum. Ac praterea neglectus priΟ οὐκ ἔχουσιν ὅτῳ χρήσονται φαρμάκων πρὸς τὰς ἐπιούσας ὁμοίως τοῦ χρόνου τύχας καὶ [P. 461] χήρας καὶ οἷς ἔφεσις τῶν κακῶς ὑπ' αὐτοῦ πραττομένων ἐκδίκησιν θεάσασθαι ἦν, πρὶν ἀπογνώσει σφά; δεδωκότα; ἔν τι πεπονθέναι τῶν ἀθεμίτων· καὶ ἅμπ παιδευτήριον, ἐς τὸ σώφρον τοὺς θρασυτέρους ἀνθέλκον, καὶ οἷς τὰ ἀτόλμητα ξὺν οὐδενὶ δέει τολμά. ται. Καὶ ταῦτα μὲν τοῦτον ἔσχε τὸν τρόπον. ΙΙ. Πρίν γε μὴν αἴσθησιν τοῦ δράματος ἐγγενέσθαι τοῖς ἔξω, δεσμὰ πάντα καὶ κλοιούς οι δεσμῶτας μίξαντες εἰς τὴν τοῦ πτώματος θέαν μετὰ πάσης ἐπεξ:θεον ἡδονῆς, οὐ μείον διακοσίων ὑπάρχοντες· ὧν εἶ; τις σκεπάρνι τεκτονικῷ (ξίγο; γὰρ ἥκιστα παρήν) τοῦ λοιποῦ τὴν κεφαλὴν ἀφελόμενος σώματος ἐπὶ τῆς ἐπάλξεως έστησεν, ὥστε καταφανές γενέσθαι τὸ δράμα καὶ πᾶσι τοῖς ἔξωθεν ήδη παρέ τὰ τείχη ποταμηδόν εἰρέουσι δήμοις· ὥσθ' ὅ μὲν αὐτῷ κατα γένος ἢ καθ᾿ ἑταιρείαν εἶεν προσ έχοντες μηκέτι πονεῖν ἀνήνυτα, πάσης τελέως σε:- σθείσης τοῦ ζῆν ἐκεῖνον ἐλπίδος· ὅσοι δ' ἀπεχθώς εἶχον αὖ πρὸς ἐκεῖνον, τούτους δ' ἐρεῖσθαι τὰς διανοίας, καὶ συμμαχεῖν ἔξωθεν ἀδεῶς τοῖς ἔνδοθεν ὑπὲρ τῆς κοινῆς ἐλευθερίας ἡγωνισμένοις. Έπειτα διελόντες ἑαυτοὺς εἰς τάξεις καὶ μοίρας τὴν τῶν πυλῶν ὁμοῦ καὶ ἐπάλξεων διέλαχον φυλακήν. Θ. Μέγιστον δ' ὅμως ὑπῆρχε σφισιν ἐμπόδιον εἰς τὴν τῆς παραδόξου ταυτησί σωτηρίας συντηρη τικὴν ἑαυτῶν δύναμιν ἤ τε τῶν πρὸς τὸ ζῆν ἀναγκαίων σπάνις καὶ ἡ τῶν ὅπλων τε καὶ τῶν ἀμυντης ρίων βελῶν ἔνδεια. Οὐ γὰρ εἶχον ὅθεν ἐκ τοῦ παραχρήμα βαστα κομίσονται τὰ τῆς χρείας, ἀπροσδόκητον σχεδιασάσης τῆς περιστάσεως τὸ πραχθέν. Όμως τῆς νυκτὸς ἐπιούσης ἐκείνης, καὶ πάντων ἐκείνων ἐν ζάλῃ καὶ τρικυμία λογισμών ὑπαρχόντων μεγίστη, ἧκε τριήρης ἐκ τῶν Γαλάτου περὶ μέσας που νύχτας, ἐκ τοῦ παραλίου τείχους κομίζουσα τούτοις ἄρτον καὶ οἶνον, καὶ ὅτα τὸ τῆς ὥρας συνεχώρει στενὸν ἐδώδιμα, καὶ ἅμα ἐπαγγελίας καὶ φιλανθρώπους λόγους, καθ' ὁπότερον βούλοιντο δρᾷν· εἴτε μένειν αἱρουμένοις κομίζειν ἐς τὴν ὑστεραίαν όπλα καὶ βέλη πολέμια· είτ' έκεῖθεν ἀπαλλάττεσθαι διά δέος, δέξασθαι προθύμως ἐς τὸ ἐν τοῖς Γαλάτου σφῶν αὐτῶν φρούριον, καὶ πᾶσαν περιποιήσασθαί σφισιν ἀσφάλειαν. Ταῦτ' εἰπόντες επανῄισαν οἶκαός, χρηστὰς ἐλπίδα; μὲν τοῖς ἐντὸς τείχους καταλιπόντες, οὐκ εἰς χρηστόν σ οὖν πέρας έληλυθυίας. Πέμψασα γὰρ ἡ βασιλές Αννα (οὐ γὰρ ἐλελήθει τὸ γεγονός) ἀπέφραξε τε καὶ ἀνεχαίτισε τὴν ἔφοδόν τε καὶ τὸν εἴσπλουν τῆς κρύφα μελλούσης ἐπιέναι Λατινικῆς ἐς τὴν ὑστε ραίαν δυνάμεως. [P. 462] 1'. Τούτο πρὸς ἀπόγνωσιν ἤγαγε τοὺς τειχήρεις ἐκείνους. Οὔτε γὰρ ὅπλον ἦν σφισιν οὐδὲν φυλακτήριον, οὔτ᾽ ἀσπὶς, οὔτε τίξον, οὔτε βέλο; οὐδὲν ἀμυντήριον καὶ πρός γε τὸ τεῖχος ἀμεληθὲν ἐκ

εἴτε μένειν αἱρουμένοις κομίζειν ἐς τὴν ὑστεραίαν ὅπλα καὶ βέλη πολέμια· εἴτ’ ἐκεῖθεν ἀπαλλάττεσθαι διὰ δέος, δέξασθαι προθύμως ἐς τὸ ἐν τοῖς Γαλάτου σφῶν αὐτῶν φρούριον, καὶ πᾶσαν περιποιήσασθαί σφισιν ἀσφάλειαν. ταῦτ’ εἰπόντες ἐπανῄεσαν οἴκαδε, χρηστὰς ἐλπίδας μὲν τοῖς ἐντὸς τείχους καταλιπόντες, οὐκ εἰς χρηστὸν δ’ οὖν πέρας ἐληλυθυίας. πέμψασα γὰρ ἡ βασιλὶς Ἄννα (οὐ γὰρ ἐλελήθει τὸ γεγονὸς) ἀπέφραξέ τε καὶ ἀνεχαίτισε τὴν ἔφοδόν τε καὶ τὸν εἴσπλουν τῆς κρύφα μελλούσης ἐπιέναι Λατινικῆς ἐς τὴν ὑστεραίαν δυνάμεως. (Ι.) Τοῦτο πρὸς ἀπόγνωσιν ἤγαγε τοὺς τειχήρεις ἐκείνους. οὔτε γὰρ ὅπλον ἦν σφισιν οὐδὲν φυλακτήριον, οὔτ’ ἀσπὶς, οὔτε τόξον, οὔτε βέλος οὐδὲν ἀμυντήριον· καὶ πρός γε τὸ τεῖχος ἀμεληθὲν ἐκ πολλοῦ διεῤῥωγὸς ἦν τὰ πλεῖστα μέρη τοῦ τε περιπάτου καὶ τῶν ἐπάλξεων. τὴν μὲν οὖν νύκτα πᾶσαν ἐκείνην οὕτως ἐπ’ ἐλπίσιν ἀμφισβητησίμοις ἐντὸς τείχους ηὐλίσαντο, τάς τε πύλας φυλάττοντες καὶ τὰ τείχη περιϊόντες. ἕωθεν δ’ ὡς εἶδον σύρφακα καὶ χυδαῖον ὄχλον, παρὰ τὸν γείτονα συνιόντας ἱππόδρομον θέας εἵνεκα, καὶ ἥκιστα συμμαχίας ἡστινοσοῦν, ἐξ ὧν γε ἠλπίκασιν·

971 [a. m. (873, inn. 15) NICE HORI GREGOR.E remedio uterentur adversus temporum fortunam et μὲν ἡ ἐκείνου γέγονε τελευτή τοῖς τε διά πενία, calamitates, æque ut antea subeuntes; item iis qui viudicata illius malefacta videre cupiebant, antequam desperatione auctore nefas ipsi aliquod susciperent: documentum vero exstitit, quo aulaciores, et ii qui nullo metu deterriti ea tentant, quæ intentata esse oportet, ad saniorem mentem revocarentur. 734 Et hæc quidem in hunc modum gesta sunt. VIII. Carterum antequam foris quisquam tragdiam illam persensisset, ruptis omnibus et vinculis et catenis, maxima cum voluptate ad cadaveris spectaculum accurrere ii qui in carcere erant, haud minus ducentis. Ex quibus unus fabrili ascia (etenin ensis nullus praesto erat) caput, ab reliquis membris abscissum, super fastigiis miurorum statuit, quo manifestum fieret illud facinus universæ multitudini, quæ extrinsecus jam propter muros torrentis instar confluebat; et ut ii quidem omines, qui illam genere contingebant, aut aliqua societate cum eo conjuncti fuerant, labore irrito supersederent, exstincta prorsus salvum illum habendi spe: quoscunque vero ille infensos habuerat, ii animo confirmarentur, adessentque extrinsecus sine ullo metu iis, qui pro communi libertate certavisscut. Deinde se in ordines et manipulos distribuerunt, portarumque et propugnaculorum custodiam sortiti sunt. IX. At magno ipsis impedimento erat, quo minus illius insperate salutis conservandae facultatem haberent, corum quæ ad victum necessaria sunt inopia, armorumque et telorum quibus se defenderent penuria. Non enim habebant, unde facile et e vestigio ea quæ usui essent deveherent; cum ipsa occasio id quod perpetratum erat, minime præmeditatum, ex tempore suggessisset. Ea tamen quæ sccuta est nocte, cum ili onines in maxima perturbatione curarumque aestu versarentur, venit de triremibus Galata:is una, circa mediam ferme noctem, ab maritimo muro panem et vinum apportans, et 735 quidquid ciborum illius tempestatis iniquitas concedebat: item promissiones et benigna verba, utrumlibet illi facere mallent. Si enim manere ibi satius ducerent, allatum iri postridie arma ipsis et tela hostilia: sin inde ob metum migrare destinarent, eos se alacriter in præsidium suum Galatæum recepturos, et omnem ipsis securitatein præstituros. llæc cum dixissent, domum redierunt, bona spe iis relicta qui intra muruin versabantur, sed quæ ad bonum exitum non pervenit. Siquidem imperatrix Anna, missis hominibus (nec enim cam id quod acciderat latuit) praeclusoque aditu, adventum inhibuit appulsumque illius Latinorum manus, quæ clanculum affutura erat postridie. X. Ea res obsessos illos ad desperationem compulit. Quippe nec arma iis erant, quibus protegerentur, nec clypeus, ncc arcus, nec ullum ad vim propulsandala telum. Ac praterea neglectus priΟ οὐκ ἔχουσιν ὅτῳ χρήσονται φαρμάκων πρὸς τὰς ἐπιούσας ὁμοίως τοῦ χρόνου τύχας καὶ [P. 461] χήρας καὶ οἷς ἔφεσις τῶν κακῶς ὑπ' αὐτοῦ πραττομένων ἐκδίκησιν θεάσασθαι ἦν, πρὶν ἀπογνώσει σφά; δεδωκότα; ἔν τι πεπονθέναι τῶν ἀθεμίτων· καὶ ἅμπ παιδευτήριον, ἐς τὸ σώφρον τοὺς θρασυτέρους ἀνθέλκον, καὶ οἷς τὰ ἀτόλμητα ξὺν οὐδενὶ δέει τολμά. ται. Καὶ ταῦτα μὲν τοῦτον ἔσχε τὸν τρόπον. ΙΙ. Πρίν γε μὴν αἴσθησιν τοῦ δράματος ἐγγενέσθαι τοῖς ἔξω, δεσμὰ πάντα καὶ κλοιούς οι δεσμῶτας μίξαντες εἰς τὴν τοῦ πτώματος θέαν μετὰ πάσης ἐπεξ:θεον ἡδονῆς, οὐ μείον διακοσίων ὑπάρχοντες· ὧν εἶ; τις σκεπάρνι τεκτονικῷ (ξίγο; γὰρ ἥκιστα παρήν) τοῦ λοιποῦ τὴν κεφαλὴν ἀφελόμενος σώματος ἐπὶ τῆς ἐπάλξεως έστησεν, ὥστε καταφανές γενέσθαι τὸ δράμα καὶ πᾶσι τοῖς ἔξωθεν ήδη παρέ τὰ τείχη ποταμηδόν εἰρέουσι δήμοις· ὥσθ' ὅ μὲν αὐτῷ κατα γένος ἢ καθ᾿ ἑταιρείαν εἶεν προσ έχοντες μηκέτι πονεῖν ἀνήνυτα, πάσης τελέως σε:- σθείσης τοῦ ζῆν ἐκεῖνον ἐλπίδος· ὅσοι δ' ἀπεχθώς εἶχον αὖ πρὸς ἐκεῖνον, τούτους δ' ἐρεῖσθαι τὰς διανοίας, καὶ συμμαχεῖν ἔξωθεν ἀδεῶς τοῖς ἔνδοθεν ὑπὲρ τῆς κοινῆς ἐλευθερίας ἡγωνισμένοις. Έπειτα διελόντες ἑαυτοὺς εἰς τάξεις καὶ μοίρας τὴν τῶν πυλῶν ὁμοῦ καὶ ἐπάλξεων διέλαχον φυλακήν. Θ. Μέγιστον δ' ὅμως ὑπῆρχε σφισιν ἐμπόδιον εἰς τὴν τῆς παραδόξου ταυτησί σωτηρίας συντηρη τικὴν ἑαυτῶν δύναμιν ἤ τε τῶν πρὸς τὸ ζῆν ἀναγκαίων σπάνις καὶ ἡ τῶν ὅπλων τε καὶ τῶν ἀμυντης ρίων βελῶν ἔνδεια. Οὐ γὰρ εἶχον ὅθεν ἐκ τοῦ παραχρήμα βαστα κομίσονται τὰ τῆς χρείας, ἀπροσδόκητον σχεδιασάσης τῆς περιστάσεως τὸ πραχθέν. Όμως τῆς νυκτὸς ἐπιούσης ἐκείνης, καὶ πάντων ἐκείνων ἐν ζάλῃ καὶ τρικυμία λογισμών ὑπαρχόντων μεγίστη, ἧκε τριήρης ἐκ τῶν Γαλάτου περὶ μέσας που νύχτας, ἐκ τοῦ παραλίου τείχους κομίζουσα τούτοις ἄρτον καὶ οἶνον, καὶ ὅτα τὸ τῆς ὥρας συνεχώρει στενὸν ἐδώδιμα, καὶ ἅμα ἐπαγγελίας καὶ φιλανθρώπους λόγους, καθ' ὁπότερον βούλοιντο δρᾷν· εἴτε μένειν αἱρουμένοις κομίζειν ἐς τὴν ὑστεραίαν όπλα καὶ βέλη πολέμια· είτ' έκεῖθεν ἀπαλλάττεσθαι διά δέος, δέξασθαι προθύμως ἐς τὸ ἐν τοῖς Γαλάτου σφῶν αὐτῶν φρούριον, καὶ πᾶσαν περιποιήσασθαί σφισιν ἀσφάλειαν. Ταῦτ' εἰπόντες επανῄισαν οἶκαός, χρηστὰς ἐλπίδα; μὲν τοῖς ἐντὸς τείχους καταλιπόντες, οὐκ εἰς χρηστόν σ οὖν πέρας έληλυθυίας. Πέμψασα γὰρ ἡ βασιλές Αννα (οὐ γὰρ ἐλελήθει τὸ γεγονός) ἀπέφραξε τε καὶ ἀνεχαίτισε τὴν ἔφοδόν τε καὶ τὸν εἴσπλουν τῆς κρύφα μελλούσης ἐπιέναι Λατινικῆς ἐς τὴν ὑστε ραίαν δυνάμεως. [P. 462] 1'. Τούτο πρὸς ἀπόγνωσιν ἤγαγε τοὺς τειχήρεις ἐκείνους. Οὔτε γὰρ ὅπλον ἦν σφισιν οὐδὲν φυλακτήριον, οὔτ᾽ ἀσπὶς, οὔτε τίξον, οὔτε βέλο; οὐδὲν ἀμυντήριον καὶ πρός γε τὸ τεῖχος ἀμεληθὲν ἐκ

PG 148:973(ᾤοντο γὰρ, ἐπεὶ μισητὸς ὑπῆρχε τοῖς ὅλοις σχεδὸν Βυζαντίοις Ἀπόκαυκος, ἅπαντας ἥξειν εὐθὺς, στασιάσαντας κατὰ τῶν ἀρχόντων καὶ βασιλέων, ἀπαλλάξαντος ὃν ὡς τύραννον ἐδεδίεσαν·) ὡς οὖν ἕτερα ἀνθ’ ἑτέρων ἑώρων καὶ οὐ κατὰ γνώμην ἐχώρει τὰ δρώμενα, περὶ διαλλαγῶν ὡμίλουν τοῖς ἔξωθεν πρὸς τῆς βασιλίδος ἰοῦσιν Ἄννης. καὶ τάχ’ ἂν ἐγίγνετό τι χρηστὸν ἐκείνοις, εἰ μή τινος δαιμονίου κεκώλυκε βασκανία. ἀλλ’ ἐχρῆν, ὡς ἔοικεν, ἐν θεομηνίας καιροῖς μηδὲν ἀτόλμητον παροφθῆναι τῶν ἀθεμίτων. ἔσχε δὲ οὕτως. (ΙΑ.) Ἡ τοῦ Ἀποκαύκου γυνὴ, τὸ ἐνδόσιμον πρὸς τῆς βασιλίδος Ἄννης λαβοῦσα, προσκαλεῖται πᾶν τὸ Γασμουλικὸν, καὶ χρημάτων χορηγίᾳ δαψιλεστέρᾳ πείθει, τὰς τριήρεις αὐθημερὸν ἀφεμένους ἅπαντας, ὅπλα δ’ ἐκεῖθεν ἀνειληφότας καὶ βέλη πάντα, περιεληλυθέναι πολιορκοῦντας τὸ τοῦ παλατίου ἐκείνου φρούριον, ἕως εἰςπηδήσαντας ἡβηδὸν τοὺς ἐντὸς ἀνελεῖν, τοὺς μὲν ὡς ἀνδροφόνους, τοὺς δ’ ὡς ἀνδροφόνοις δήπουθεν ὁμόφρονας καὶ ὁμοστέγους.

BYZANTINE [A. c. 1545] πολλού διεῤῥωγός ἦν τὰ πλεῖστα μέρη τοῦ τε περ: πάτου καὶ τῶν ἐπάλξεων. Τὴν μὲν οὖν νύκτα πᾶσαν ἐκείνην οὕτως ἐπ᾿ ἐλπίσιν ἀμφισβητησίμοις ἐντὸς τείχους ηυλίσαντο, τάς τε πύλας φυλάττοντες καὶ τὰ τείχη περιιόντες. Εωθεν δ᾽ ὡς εἶδον σύρφακα καὶ χυδαίον ὄχλον, παρὰ τὴν γείτονα συνιόντας ιππό δρομον θέας εἵνεκα, καὶ ἥκιστα συμμαχίας ἡστινοσοῦν, ἐξ ὧν γε ἠλπίκασιν (ᾤοντο γάρ, ἐπεὶ μισητό; ὑπῆρχε τοῖς ὅλοις σχεδὸν Βυζαντίοις "Από καύκος, ἅπαντας ἥξειν εὐθὺς, στασιάσαντας κατά τῶν ἀρχόντων καὶ βασιλέων, ἀπαλλάξαντος ἐν ὡς τύραννον ἐδεδίεσαν)· ὡς οὖν ἔτερα ἀνθ' ἑτέρων χώρων καὶ οὐ κατά γνώμην εχώρει τὰ δρώμενα, περὶ διαλλαγῶν ὠμίλουν τοῖς ἔξωθεν πρὸς τῆς βα σελίδος βοῦσιν 'Αννης. Καὶ τάχ' ἂν ἐγίγνετό τι χρηστὸν ἐκείνοις, εἰ μή τινος δαιμονίου κεκώλυκε βασκανία. 'Αλλ' ἐχρῆν, ὡς ἔοικεν, ἐν θεομηνίας καιροῖς μηδὲν ἀτόλμητον παραφθῆναι τῶν ἀθεμίτων. Έσχε δὲ οὕτως. FORTE LIB. XIV dem murus liabat plerisque in partibus circumductæ ambulationis et summorum propugnaculorum. Totam itaque illam noctem kulta spe intra murum mansere, portas custodientes et mania circmmcntes. Maue aut m, ubi plebeiam freem atque colluviem conspicati sunt, ad vicinum. Hippodromum visendi studio, ac non (ut speraverant) ferendi ullius auxilii causa confluentem (etenim arbitrabantur, co quod omnibus fere Byzantinis odio fuisset Apocancus, venturos statim omnes, seditione adversus magnates et imperatores mota co, quem ut tyrannum metuerant, sublato), ubi itaque aliud 736 pro alio vidlerant accidisse, neque ex sententia succedere res, de reconcilianda gratia egere cum iis qui ab imperatrice Anna advenerant: et nisi obstitisset genii alicujus malj invidia, fortasse aliquid boui ipsis exstitisset. S nimirum oportuit, in illis furoris divini tempori bus, nihil sceleris intentatum omitti. Res autem ila se habuit. ΙΑ΄. Η τοῦ Ἀποκαύκου γυνή, τὸ ἐνδόσιμον προς τῆς βασιλίδος ᾿Αννης λαβοῦσα, προσκαλεῖται πᾶν τὸ Γασμουλικών καὶ χρημάτων χορηγία δαψιλεστέρα πείθει, τάς τριήρεις αὐθημερὸν ἀφεμένους ἅπαντας, ὅπλα δ' ἐκεῖθεν ἀντιληφότας καὶ βέλη πάντα, περιεληλυθέναι πολιορκοῦντας τὸ τοῦ παλατίου ἐκείνου φρούριον, ἕως εἰσπηδήσαντας ἠδηδὲν τοὺς ἐντὸς ἀνελεῖν, τοὺς μὲν ὡς ἀνδροφόνους, τους δ' ὡς ἀνδροφόνοις δήπουθεν ὁμόφρονας καὶ ἡμοστέτους. Πρὸς δὴ τοιούτους φόνους αγοραίων και ἀσυνέτων ἀνδρῶν ὁπλίσασα δεξιὰς ἐκείνη χρημάτων ἀδραῖς ὡς εἰρήκειμεν) δεξιώσεσι καὶ οἴνου κρατήρων πολλῶν ἐμφορεῖσθαι δίδωσιν ἀφθόνως, ἵν' οὕτωσὶ τοῦ καθήκοντος ἐκστάντες λογισμού μαινο μένων δίκην χωρῶσι πρὸς τὰς τῶν ἀνθρώπων σφαγάς. Ἐπεὶ δ' οὕτω ταῦτ᾽ εἶχε καὶ ὁ τοῦ ἡλίου δρόμος ἤδη τὰ μεσημβρινὰ παρήλλαττε ὑψώματα, δραμόνο τες ἐκεῖνο: κύκλῳ τὸ φρούριον περιέστησαν ἅπαν, ἀσπίσι καὶ ὅπλοις ἅπασι πεφραγμένοι, καὶ ἅπαν βέλος ἐκηβόλον ἐν χεροῖν περιφέροντες, καὶ ὅσα θύρας αναμοχλεύουσι, ὄργανα καὶ κατασείουσι τείχη καὶ ἀποσπῶσι λίθους ἐκ θεμελίων· ὧν οἱ μὲν τὰ βέλη πέμποντες έξωθεν κατά πλήθος καὶ δίκην βαθέων νεφῶν πάντας τοὺς ἔνδον τῶν ἐπάλξεων ἀπέλασαν ἐκ τοῦ παραχρήμα, μηδὲν ὀθενοῦν ἔχον- - τας ὅπον, ἡ φυλακτήριον, ἢ δι᾽ ὧν ἀμυνεῖταί τις τὸν ἐπιόντα πολέμιον. [Ι. 465] Οἱ δὲ τὰ ἐκμοχλευτήρια φέροντες όργανα, προσιόντες ἔξωθεν τά τε τείχη πολλαχόθεν διώρυττον καὶ τὰς πύλας ἀνεμόχλευον· ὡς ἐν πάνυ βραχείᾳ καιροῦ ῥοπῇ, πολλῶν πολλαχθεν τῶν εἰσίδων ἀνοιχθεισῶν, πάντας άρδην εισροή και τους πολεμίους. ΙΒ'. 11, τότε ἰδεῖν τοὺς μὲν ἀθλίους ἐκείνους ἀφειδῶς ἀναιρουμένους καὶ πρὸς ᾅδην ἐκ τῶν χθὲς πεμπομένους δεσμῶν· τοὺς δὲ φόνον πνέοντας ἄνδρα; XI. Apocauri uxor, ab imperatrice Anna licentiam cum impetrasset, Gasmulicam omnem turbam advocat, et pinguioribus pecunire largitionibus persuadet, ut cuncti triremibus ca die relictis, sumptisque inde armis et telis quecunque inessent, palatii illius arcem obsidione cingant, quoad facta irruptione cos trucident, qui intus versentur, nulli aetati parcendo; hos, ut homicidas; illos, 18 homicidarun failores atque contubernales. Ad cjusmodi evalem cum illa hominum circumforanceram et stolidorum dextras armavisset liberali, ut diximus, pecuniae erogatione; multis etiam vini põenlis profuze cos ingurgitat, ut in hunc modum recta ratione excussi furentium instar ad homines jugulanilos ruerent. Cum in eo res essent, solis cursu meridianum jam verticem prætereunte, ruere illi et totam unique aree circumsistere, clypeis armisque omnibus instructi, et omne missilium telorum genus manibus circumferentes, caque omnia instrumenta, quæ aut ad portarum repagula convellenda, aut ad muros quatiendos, aut ad lapides e fundamentis emovendos valent. Ex his alii quidem foris magnam, telorum vim ac deusam veluti nubem 737 jacientes repulere illos omnes derepente, qui summis in propugnaculis stabant. armis undecunque destitutos, tam iis quibus corpus protegitur, quam illis quibus ingrucris lostis μιopulsatur. Alii vero tormenta muralia admorebant, propiusque accedentes passim et muros per foliebant, et portas vectibus labefactabant; ita el · momento temporis patefacto sibi multis in locis aditu, universi prorsus hostes irruperint. XII. Jam videre erat, infortunatos quidem illos effuse interimi, et ab hesternis vinculis ad tumulum transferri: istos autein sanguinarios viros ad multas Variorum notæ. Quem Συλόκερχον vocant scriptores, de cujus sit aginius in Constantinopoli Christ. Gib. 11, sect. 1, n. 16, et lib. v, scut. 13, n. 25. DECANG. Pachymn. lib. iv, cap. 26. Vide Gloss. med. Greil. DUCANG.

πρὸς δὴ τοιούτους φόνους ἀγοραίων καὶ ἀσυνέτων ἀνδρῶν ὁπλίσασα δεξιὰς ἐκείνη χρημάτων ἁβραῖς (ὡς εἰρήκειμεν) δεξιώσεσι καὶ οἴνου κρατήρων πολλῶν ἐμφορεῖσθαι δίδωσιν ἀφθόνως, ἵν’ οὑτωσὶ τοῦ καθήκοντος ἐκστάντες λογισμοῦ μαινομένων δίκην χωρῶσι πρὸς τὰς τῶν ἀνθρώπων σφαγάς. ἐπεὶ δ’ οὕτω ταῦτ’ εἶχε καὶ ὁ τοῦ ἡλίου δρόμος ἤδη τὰ μεσημβρινὰ παρήλλαττε ὑψώματα, δραμόντες ἐκεῖνοι κύκλῳ τὸ φρούριον περιέστησαν ἅπαν, ἀσπίσι καὶ ὅπλοις ἅπασι πεφραγμένοι, καὶ ἅπαν βέλος ἑκηβόλον ἐν χεροῖν περιφέροντες, καὶ ὅσα θύρας ἀναμοχλεύουσιν ὄργανα καὶ κατασείουσι τείχη καὶ ἀποσπῶσι λίθους ἐκ θεμελίων· ὧν οἱ μὲν τὰ βέλη πέμποντες ἔξωθεν κατὰ πλῆθος καὶ δίκην βαθέων νεφῶν πάντας τοὺς ἔνδον τῶν ἐπάλξεων ἀπήλασαν ἐκ τοῦ παραχρῆμα, μηδὲν ὁθενοῦν ἔχοντας ὅπλον, ἢ φυλακτήριον, ἢ δι’ ὧν ἀμυνεῖταί τις τὸν ἐπιόντα πολέμιον. οἱ δὲ τὰ ἐκμοχλευτήρια φέροντες ὄργανα, προσιόντες ἔξωθεν τά τε τείχη πολλαχόθεν διώρυττον καὶ τὰς πύλας ἀνεμόχλευον· ὡς ἐν πάνυ βραχείᾳ καιροῦ ῥοπῇ, πολλῶν πολλαχόθεν τῶν εἰσόδων ἀνοιχθεισῶν, πάντας ἄρδην εἰσρυῆναι τοὺς πολεμίους.

BYZANTINE [A. c. 1545] πολλού διεῤῥωγός ἦν τὰ πλεῖστα μέρη τοῦ τε περ: πάτου καὶ τῶν ἐπάλξεων. Τὴν μὲν οὖν νύκτα πᾶσαν ἐκείνην οὕτως ἐπ᾿ ἐλπίσιν ἀμφισβητησίμοις ἐντὸς τείχους ηυλίσαντο, τάς τε πύλας φυλάττοντες καὶ τὰ τείχη περιιόντες. Εωθεν δ᾽ ὡς εἶδον σύρφακα καὶ χυδαίον ὄχλον, παρὰ τὴν γείτονα συνιόντας ιππό δρομον θέας εἵνεκα, καὶ ἥκιστα συμμαχίας ἡστινοσοῦν, ἐξ ὧν γε ἠλπίκασιν (ᾤοντο γάρ, ἐπεὶ μισητό; ὑπῆρχε τοῖς ὅλοις σχεδὸν Βυζαντίοις "Από καύκος, ἅπαντας ἥξειν εὐθὺς, στασιάσαντας κατά τῶν ἀρχόντων καὶ βασιλέων, ἀπαλλάξαντος ἐν ὡς τύραννον ἐδεδίεσαν)· ὡς οὖν ἔτερα ἀνθ' ἑτέρων χώρων καὶ οὐ κατά γνώμην εχώρει τὰ δρώμενα, περὶ διαλλαγῶν ὠμίλουν τοῖς ἔξωθεν πρὸς τῆς βα σελίδος βοῦσιν 'Αννης. Καὶ τάχ' ἂν ἐγίγνετό τι χρηστὸν ἐκείνοις, εἰ μή τινος δαιμονίου κεκώλυκε βασκανία. 'Αλλ' ἐχρῆν, ὡς ἔοικεν, ἐν θεομηνίας καιροῖς μηδὲν ἀτόλμητον παραφθῆναι τῶν ἀθεμίτων. Έσχε δὲ οὕτως. FORTE LIB. XIV dem murus liabat plerisque in partibus circumductæ ambulationis et summorum propugnaculorum. Totam itaque illam noctem kulta spe intra murum mansere, portas custodientes et mania circmmcntes. Maue aut m, ubi plebeiam freem atque colluviem conspicati sunt, ad vicinum. Hippodromum visendi studio, ac non (ut speraverant) ferendi ullius auxilii causa confluentem (etenim arbitrabantur, co quod omnibus fere Byzantinis odio fuisset Apocancus, venturos statim omnes, seditione adversus magnates et imperatores mota co, quem ut tyrannum metuerant, sublato), ubi itaque aliud 736 pro alio vidlerant accidisse, neque ex sententia succedere res, de reconcilianda gratia egere cum iis qui ab imperatrice Anna advenerant: et nisi obstitisset genii alicujus malj invidia, fortasse aliquid boui ipsis exstitisset. S nimirum oportuit, in illis furoris divini tempori bus, nihil sceleris intentatum omitti. Res autem ila se habuit. ΙΑ΄. Η τοῦ Ἀποκαύκου γυνή, τὸ ἐνδόσιμον προς τῆς βασιλίδος ᾿Αννης λαβοῦσα, προσκαλεῖται πᾶν τὸ Γασμουλικών καὶ χρημάτων χορηγία δαψιλεστέρα πείθει, τάς τριήρεις αὐθημερὸν ἀφεμένους ἅπαντας, ὅπλα δ' ἐκεῖθεν ἀντιληφότας καὶ βέλη πάντα, περιεληλυθέναι πολιορκοῦντας τὸ τοῦ παλατίου ἐκείνου φρούριον, ἕως εἰσπηδήσαντας ἠδηδὲν τοὺς ἐντὸς ἀνελεῖν, τοὺς μὲν ὡς ἀνδροφόνους, τους δ' ὡς ἀνδροφόνοις δήπουθεν ὁμόφρονας καὶ ἡμοστέτους. Πρὸς δὴ τοιούτους φόνους αγοραίων και ἀσυνέτων ἀνδρῶν ὁπλίσασα δεξιὰς ἐκείνη χρημάτων ἀδραῖς ὡς εἰρήκειμεν) δεξιώσεσι καὶ οἴνου κρατήρων πολλῶν ἐμφορεῖσθαι δίδωσιν ἀφθόνως, ἵν' οὕτωσὶ τοῦ καθήκοντος ἐκστάντες λογισμού μαινο μένων δίκην χωρῶσι πρὸς τὰς τῶν ἀνθρώπων σφαγάς. Ἐπεὶ δ' οὕτω ταῦτ᾽ εἶχε καὶ ὁ τοῦ ἡλίου δρόμος ἤδη τὰ μεσημβρινὰ παρήλλαττε ὑψώματα, δραμόνο τες ἐκεῖνο: κύκλῳ τὸ φρούριον περιέστησαν ἅπαν, ἀσπίσι καὶ ὅπλοις ἅπασι πεφραγμένοι, καὶ ἅπαν βέλος ἐκηβόλον ἐν χεροῖν περιφέροντες, καὶ ὅσα θύρας αναμοχλεύουσι, ὄργανα καὶ κατασείουσι τείχη καὶ ἀποσπῶσι λίθους ἐκ θεμελίων· ὧν οἱ μὲν τὰ βέλη πέμποντες έξωθεν κατά πλήθος καὶ δίκην βαθέων νεφῶν πάντας τοὺς ἔνδον τῶν ἐπάλξεων ἀπέλασαν ἐκ τοῦ παραχρήμα, μηδὲν ὀθενοῦν ἔχον- - τας ὅπον, ἡ φυλακτήριον, ἢ δι᾽ ὧν ἀμυνεῖταί τις τὸν ἐπιόντα πολέμιον. [Ι. 465] Οἱ δὲ τὰ ἐκμοχλευτήρια φέροντες όργανα, προσιόντες ἔξωθεν τά τε τείχη πολλαχόθεν διώρυττον καὶ τὰς πύλας ἀνεμόχλευον· ὡς ἐν πάνυ βραχείᾳ καιροῦ ῥοπῇ, πολλῶν πολλαχθεν τῶν εἰσίδων ἀνοιχθεισῶν, πάντας άρδην εισροή και τους πολεμίους. ΙΒ'. 11, τότε ἰδεῖν τοὺς μὲν ἀθλίους ἐκείνους ἀφειδῶς ἀναιρουμένους καὶ πρὸς ᾅδην ἐκ τῶν χθὲς πεμπομένους δεσμῶν· τοὺς δὲ φόνον πνέοντας ἄνδρα; XI. Apocauri uxor, ab imperatrice Anna licentiam cum impetrasset, Gasmulicam omnem turbam advocat, et pinguioribus pecunire largitionibus persuadet, ut cuncti triremibus ca die relictis, sumptisque inde armis et telis quecunque inessent, palatii illius arcem obsidione cingant, quoad facta irruptione cos trucident, qui intus versentur, nulli aetati parcendo; hos, ut homicidas; illos, 18 homicidarun failores atque contubernales. Ad cjusmodi evalem cum illa hominum circumforanceram et stolidorum dextras armavisset liberali, ut diximus, pecuniae erogatione; multis etiam vini põenlis profuze cos ingurgitat, ut in hunc modum recta ratione excussi furentium instar ad homines jugulanilos ruerent. Cum in eo res essent, solis cursu meridianum jam verticem prætereunte, ruere illi et totam unique aree circumsistere, clypeis armisque omnibus instructi, et omne missilium telorum genus manibus circumferentes, caque omnia instrumenta, quæ aut ad portarum repagula convellenda, aut ad muros quatiendos, aut ad lapides e fundamentis emovendos valent. Ex his alii quidem foris magnam, telorum vim ac deusam veluti nubem 737 jacientes repulere illos omnes derepente, qui summis in propugnaculis stabant. armis undecunque destitutos, tam iis quibus corpus protegitur, quam illis quibus ingrucris lostis μιopulsatur. Alii vero tormenta muralia admorebant, propiusque accedentes passim et muros per foliebant, et portas vectibus labefactabant; ita el · momento temporis patefacto sibi multis in locis aditu, universi prorsus hostes irruperint. XII. Jam videre erat, infortunatos quidem illos effuse interimi, et ab hesternis vinculis ad tumulum transferri: istos autein sanguinarios viros ad multas Variorum notæ. Quem Συλόκερχον vocant scriptores, de cujus sit aginius in Constantinopoli Christ. Gib. 11, sect. 1, n. 16, et lib. v, scut. 13, n. 25. DECANG. Pachymn. lib. iv, cap. 26. Vide Gloss. med. Greil. DUCANG.

PG 148:975(ΙΒ.) Ἦν τότε ἰδεῖν τοὺς μὲν ἀθλίους ἐκείνους ἀφειδῶς ἀναιρουμένους καὶ πρὸς ᾅδην ἐκ τῶν χθὲς πεμπομένους δεσμῶν· τοὺς δὲ φόνου πνέοντας ἄνδρας ἐκείνους εἰς πολυειδεῖς καὶ ποικίλας σφαγὰς χρωμένους τοῖς ξίφεσι ξὺν πολλῇ καὶ μανιώδει τινὶ τῇ ὠμότητι καὶ βαρβαρικῇ τῇ θρασύτητι. γυμνοὶ μὲν οὖν ἀσπίδων οἱ τάλανες ὄντες ἐκεῖνοι καὶ ἄοπλοι, καὶ ἥκιστα διαφυγεῖν τὸν παρόντα δυνάμενοι κίνδυνον, οἱ μὲν ἤδη ἐκόπτοντο, οἱ δ’ ἐξεχέοντο φεύγοντες σύνδυο καὶ σύντρεις καὶ κατὰ πλῆθος, καὶ διὰ τῶν μεσοτοίχων καταῤῥέοντες ἐς τὴν ἐχομένην τῆς Νέας μονὴν διεμερίζοντό τε τὰς θείας εἰκόνας ἀντ’ ἄλλου φυλακτηρίου παντὸς ἱεροῦ· οἱ δ’ ἐνεχειρίζοντο τὰ ἐπὶ τῆς θείας τραπέζης τῶν μυστηρίων ἱερὰ σκεύη, δυσωπήσειν οἰόμενοι τοὺς ἀναιδεῖς ἐκείνους καὶ μανιώδεις λῃστὰς διὰ τῶν τοιούτων· οἱ δ’ ἠγκαλίζοντο τήν τε θείαν τράπεζαν καὶ τὸν ὑπὸ ταύτῃ στυλίσκον· οἱ δὲ γυμνούμενοι τέλεον ἐθελονταὶ τὰ ἱμάτια πρὸ ποδῶν ἐῤῥίπτουν, οἰόμενοι διὰ τῆς γυμνώσεως πρὸς οἶκτόν τε μαλάξειν τὸν φονικὸν ἐκείνων τρόπον, αἰδεσθέντων ἴσως τὴν κοινὴν τῆς φύσεως γύμνωσιν·

ἐκείνους εἰς πολυειδεῖς καὶ· ποικίλας σφαγές χρον μένους τοῖς ξίφεσι ξὺν πολλῇ καὶ μανιώδει τινὶ τῇ ὠμότητι καὶ βαρβαρικῇ τῇ θρασύτητι. Γυμνοὶ μὲν οὖν ἀσπίδων οἱ τάλανες ὄντες ἐκεῖνοι καὶ ἄοπλοι, και ἥκιστα διαφυγεῖν τὸν παρόντα δυνάμενοι κίνδυνον, οἱ μὲν ἤδη ἐκόπτοντο, οἱ δ' ἐξεχέοντο φεύγοντες σύν δυο καὶ σύντρεις καὶ κατὰ πλῆθος, καὶ διὰ τῶν μετ σοτοίχων καταρρέοντες ἐς τὴν ἐχομένην τῆς Νέας μονήν διεμερίζοντό τε τας θείας εἰκόνας ἀντ' άλλου φυλακτηρίου παντὸς ἱεροῦ· οἱ δ' ἐν χειρίζοντα τὰ ἐπὶ τῆς θείας τραπέζης τῶν μυστηρίων Ιερά σκεύη, δυσωπήσειν οἰόμενοι τοὺς ἀναιδεῖς ἐκείνους καὶ μανιώδεις λῃστὲς διὰ τῶν τοιούτων· οἱ δ' Αγκα λίζοντο τήν τα θείαν τράπεζαν καὶ τὸν ἐπὶ ταύτῃ στυλίσκον· οἱ δὲ γυμνούμενοι τέλεον ἐθελονταὶ τὰ {μάτια πρὸ ποδῶν ἐβλίπτουν, οιόμενοι διὰ τῆς γυ μνώσεως πρὸς οἰκτόν τε μαλάξειν τὴν φονικὸν ἐκείνων τρόπον, αιδεσθέντων ἴσως τὴν κοινὴν τῆς φύσεως γύμνωσιν· καὶ ἀμα μηδεμίαν τοῦ λοιποῦ πρόφασιν ὑποψίας λιπεῖν, τοῦ κρύπτεσθαι είνεκα Καίσαρος ἐν σφίσι νόμισμα, μηδ' άλλο τῶν πάντων εἶδος κέρδους ἄξιον ἔχειν οὐδέν. Δειναὶ γὰρ αἱ μή προμελετηθεῖσαι περιστάσεις ἐπινοίας πρὸς τὸ ἀκίνδυνον ἄλλοις άλλες αυτοσχεδιάζειν, αὐτοφυά διδάσκαλον τὴν περιστε μένην ἀνάγκην λαμβάνουσιν, ὅταν εἰς νίδιος θάνατος εἰς ἀπόγνωσιν σφᾶς ἀπελεύνῃ βίου. [A. M. 6853, IND. 15] variasque hominum cædes gladiis uti, cum immani et furiali quadam crudelitate barbaricaque licentia. Destituti itaque clypeis miserrini illi, cum et incrmes essent, et pra‐sens periculum eſſfugere minime possent, partim jam cedebantur, partim in fugam effundebantur bini ternique, et catervatim, ac per interjectos parietes in contiguam domum, quod est New monasterium, delabelantur; divinasque imagines inter se pro alio omni sacro playlacterio partiebantur. Nonnulli divine mense imposita apprehendebant sacra mysteriornm vasa; rati per ca injectum iri pudorem protervis illis et furibundis latronibus. Alii amplectebantur et meysamı ipsam sacrosanctam et subjectam basim. Quidam denique nudati prorsus vestimenta ante pedes ultro jaciebant, arbitrati, si nudarentur, mollitum iri misericordia crudelem illorum morem, ηuί 738 fortasse reverituri essent conimunen naturam oculis subjectam; tum etiam ut nulla amplius relinqueretur ratio suspicaudi de se, quasi Cæsareuin aliquod numisma, aut aliud quidquam pretio aliquo dignum occultantibus. Plurimum enim valet inopinata calamitas ad suggerenda ex tempore alia aliis consilia, quibus se ipsos defeudant a periculis magistram habentes ipsam necessitatem urgentem, cum eos repentina mors ad vile desperatiosem compellit. β G XIII. At insolentem et immanem homicidarum illorum violentiam mollire nec lacrymæ alicto - rum poterant, nec habitus miserabilis, nec sacer ille locus, ad quem infelices isti salutis tuende Causa confugerunt. Sed victimarum iustar super altari et hi quoque tunc fœde mactabantur, et sanguinis rivi manantes inde pavimenta sacra tingebant; et sauctæ imagines, et supelles, et quæcunque aderaut vasa, sacris mysteriis assignata, omnia facile et impune disjiciebantur ac diripiebantur. Quin et cæsorum vestimenta audaces illi et inverecundi, cruore largo plena suwentes, divino allari imponebant. Sed quomodo ego siccis oculis narrare possim luctuosissima et uberibus lacrymis digua, quæ illi tunc sacro in solo, tragœdiam illam miserabilem adornantes, alacriter ct barbare desiguarunt! Uuman lacrymis pro atramento uti liceret, ut calamo intineto describerem illius diei calamitatem, dilucidiusque " exponerem singula ut gesta sunt! lia cnim 739 opinor expressum iri facillime a quocunque lacrymaruni uberrimam vim, omnibus misericordia et naturali humənitatis sensu imbutis. Atqui hæc ita se habuerunt. Et reliqua quidem omnis multitudo Η. Ἀλλὰ τὴν ἀναιδὴ καὶ θηριώδη τῶν ἀνδρό νων ἐκείνων ὁρμὴν μαλάττειν ὅλως ὥραν οὐκ εἶχεν οὔτε δάκρυα τῶν πασχόντων, οὔτ᾽ ἦθος ἐλεεινών, εὔθ' ὁ ἱερὸς ἐκείνης τόπος, ἐν ᾧ σωτηρίας είναι κατεπεφεύγεσαν οἱ ταλαίπωροι· ἀλλὰ δίκην ιερείων ἐπὶ βωμοῦ τηνικαῦτα καὶ οὗτοι ξύν οὐδενὶ κόσμο πάντες ἐθύοντο, καὶ βύακες αἱμάτων ἐντεῦθεν εἰ θεῖον ἔβαπτον ἔδαφος· εἰκόνες τι θείας καὶ ἐπιπλα, καὶ ὅσα τῆς θείας μυσταγωγίας σκεύη πυρήν, ἀσμένως άπαντα καὶ ἀξιῶς ἐρριπτοῦντό τε καὶ διηρ πάζοντο· τὰ θ' ἱμάτια τῶν ἀνῃρημένων οι πάνταμοί τε καὶ ἀναιδεῖς ἐκεῖνοι, πλουσίων αἱμάτων πλήρη, τῇ θείᾳ λαμβάνοντε; ἐπετίθουν τραπέζῃ. Πῶς ἂν δυ να μην ἀδακρυτί [Ρ. 461] καταλέγειν τὰ θρήνων μακρῶν καὶ δακρύων άξια, ὅσα ἐπὶ τοῦ θείου τεμέν νους τότε τὴν ἐλεεινὴν τραγωδίαν ἐκείνην βαρβαρι πῶς καὶ ἀσμένως χορηγεῖν ἐξεγένετο; Είθε ἦν ἀντὶ μέλανος εἰς δάκρυα τὸν κάλαμον βάπτοντι γράφειν και διηγείσθαι τῆς τόθ' ἡμέρας τὴν συμφορὰν έναρ γέστερον, ώς έκαστα πέπρακται. Οὕτω γὰρ ἂν ο και δακρύσειν άπαντας ἐκ τοῦ ῥᾴστου θερμώς, α κτου καὶ σπλάγχνων φυσικῶν ἐμπλησθέντας. Όμως εἶχεν οὕτω ταυτί. Καὶ τὸ μὲν ἄλλο πλήθος, ὅσον ἐκ τοῦ τύρφακος ὄχλου κατὰ ποταμού, συνέβει, τὰς Variorum tolæ. Monasterium virorum fuisse indical cap. η. τας καλύδας τῶν ἐκεῖ μοναζόντων Ανδρα - οιζοντό τε καὶ διήρπαζον. Cantacuz. lib. uti, cap. Επὶ τὴν ἐγγὺς κατέφυγον ναὸν τῶν ἐννέα ταγ μάτων προσαγορευόμενον. De hoc monasterio rgiwas in Constantinop. Chr. lib. iv, secl. 15, n. 35. Corrupte igitur Νέα μου ἐννέα diccbant ea lale Constantinopolitani. Nam alia fuit ædes Néz dicta sancti Michaelis in magno Palatio sita, de qua pariter multa congessimus in eadem lucubratione, lib. 11, pag. 127, et in Gloss. med. Latin, in Enes, ct in Gloss. med. Gracit. in Νέα Ducasc. Της Νέας μονήν. Cantacuzeno dicitur ναός τῶν ἐννα ταγμάτων, Hist. lib. us, cap. 88, pag. Gi BOIVIN.

καὶ ἅμα μηδεμίαν τοῦ λοιποῦ πρόφασιν ὑποψίας λιπεῖν, τοῦ κρύπτεσθαι εἵνεκα Καίσαρος ἐν σφίσι νόμισμα, μηδ’ ἄλλο τῶν πάντων εἶδος κέρδους ἄξιον ἔχειν οὐδέν. δειναὶ γὰρ αἱ μὴ προμελετηθεῖσαι περιστάσεις ἐπινοίας πρὸς τὸ ἀκίνδυνον ἄλλοις ἄλλας αὐτοσχεδιάζειν, αὐτοφυᾶ διδάσκαλον τὴν περιϊσταμένην ἀνάγκην λαμβάνουσιν, ὅταν αἰφνίδιος θάνατος εἰς ἀπόγνωσιν σφᾶς ἀπελαύνῃ βίου. (ΙΓ.) Ἀλλὰ τὴν ἀναιδῆ καὶ θηριώδη τῶν ἀνδροφόνων ἐκείνων ὁρμὴν μαλάττειν ὅλως ὥραν οὐκ εἶχεν οὔτε δάκρυα τῶν πασχόντων, οὔτ’ ἦθος ἐλεεινὸν, οὔθ’ ὁ ἱερὸς ἐκεῖνος τόπος, ἐν ᾧ σωτηρίας εἵνεκα κατεπεφεύγεσαν οἱ ταλαίπωροι· ἀλλὰ δίκην ἱερείων ἐπὶ βωμοῦ τηνικαῦτα καὶ οὗτοι ξὺν οὐδενὶ κόσμῳ πάντες ἐθύοντο, καὶ ῥύακες αἱμάτων ἐντεῦθεν τὸ θεῖον ἔβαπτον ἔδαφος· εἰκόναι τε θεῖαι καὶ ἔπιπλα, καὶ ὅσα τῆς θείας μυσταγωγίας σκεύη παρῆν, ἀσμένως ἅπαντα καὶ ἀδεῶς ἐῤῥιπτοῦντό τε καὶ διηρπάζοντο· τά θ’ ἱμάτια τῶν ἀνῃρημένων οἱ πάντολμοί τε καὶ ἀναιδεῖς ἐκεῖνοι, πλουσίων αἱμάτων πλήρη, τῇ θείᾳ λαμβάνοντες ἐπετίθουν τραπέζῃ.

ἐκείνους εἰς πολυειδεῖς καὶ· ποικίλας σφαγές χρον μένους τοῖς ξίφεσι ξὺν πολλῇ καὶ μανιώδει τινὶ τῇ ὠμότητι καὶ βαρβαρικῇ τῇ θρασύτητι. Γυμνοὶ μὲν οὖν ἀσπίδων οἱ τάλανες ὄντες ἐκεῖνοι καὶ ἄοπλοι, και ἥκιστα διαφυγεῖν τὸν παρόντα δυνάμενοι κίνδυνον, οἱ μὲν ἤδη ἐκόπτοντο, οἱ δ' ἐξεχέοντο φεύγοντες σύν δυο καὶ σύντρεις καὶ κατὰ πλῆθος, καὶ διὰ τῶν μετ σοτοίχων καταρρέοντες ἐς τὴν ἐχομένην τῆς Νέας μονήν διεμερίζοντό τε τας θείας εἰκόνας ἀντ' άλλου φυλακτηρίου παντὸς ἱεροῦ· οἱ δ' ἐν χειρίζοντα τὰ ἐπὶ τῆς θείας τραπέζης τῶν μυστηρίων Ιερά σκεύη, δυσωπήσειν οἰόμενοι τοὺς ἀναιδεῖς ἐκείνους καὶ μανιώδεις λῃστὲς διὰ τῶν τοιούτων· οἱ δ' Αγκα λίζοντο τήν τα θείαν τράπεζαν καὶ τὸν ἐπὶ ταύτῃ στυλίσκον· οἱ δὲ γυμνούμενοι τέλεον ἐθελονταὶ τὰ {μάτια πρὸ ποδῶν ἐβλίπτουν, οιόμενοι διὰ τῆς γυ μνώσεως πρὸς οἰκτόν τε μαλάξειν τὴν φονικὸν ἐκείνων τρόπον, αιδεσθέντων ἴσως τὴν κοινὴν τῆς φύσεως γύμνωσιν· καὶ ἀμα μηδεμίαν τοῦ λοιποῦ πρόφασιν ὑποψίας λιπεῖν, τοῦ κρύπτεσθαι είνεκα Καίσαρος ἐν σφίσι νόμισμα, μηδ' άλλο τῶν πάντων εἶδος κέρδους ἄξιον ἔχειν οὐδέν. Δειναὶ γὰρ αἱ μή προμελετηθεῖσαι περιστάσεις ἐπινοίας πρὸς τὸ ἀκίνδυνον ἄλλοις άλλες αυτοσχεδιάζειν, αὐτοφυά διδάσκαλον τὴν περιστε μένην ἀνάγκην λαμβάνουσιν, ὅταν εἰς νίδιος θάνατος εἰς ἀπόγνωσιν σφᾶς ἀπελεύνῃ βίου. [A. M. 6853, IND. 15] variasque hominum cædes gladiis uti, cum immani et furiali quadam crudelitate barbaricaque licentia. Destituti itaque clypeis miserrini illi, cum et incrmes essent, et pra‐sens periculum eſſfugere minime possent, partim jam cedebantur, partim in fugam effundebantur bini ternique, et catervatim, ac per interjectos parietes in contiguam domum, quod est New monasterium, delabelantur; divinasque imagines inter se pro alio omni sacro playlacterio partiebantur. Nonnulli divine mense imposita apprehendebant sacra mysteriornm vasa; rati per ca injectum iri pudorem protervis illis et furibundis latronibus. Alii amplectebantur et meysamı ipsam sacrosanctam et subjectam basim. Quidam denique nudati prorsus vestimenta ante pedes ultro jaciebant, arbitrati, si nudarentur, mollitum iri misericordia crudelem illorum morem, ηuί 738 fortasse reverituri essent conimunen naturam oculis subjectam; tum etiam ut nulla amplius relinqueretur ratio suspicaudi de se, quasi Cæsareuin aliquod numisma, aut aliud quidquam pretio aliquo dignum occultantibus. Plurimum enim valet inopinata calamitas ad suggerenda ex tempore alia aliis consilia, quibus se ipsos defeudant a periculis magistram habentes ipsam necessitatem urgentem, cum eos repentina mors ad vile desperatiosem compellit. β G XIII. At insolentem et immanem homicidarum illorum violentiam mollire nec lacrymæ alicto - rum poterant, nec habitus miserabilis, nec sacer ille locus, ad quem infelices isti salutis tuende Causa confugerunt. Sed victimarum iustar super altari et hi quoque tunc fœde mactabantur, et sanguinis rivi manantes inde pavimenta sacra tingebant; et sauctæ imagines, et supelles, et quæcunque aderaut vasa, sacris mysteriis assignata, omnia facile et impune disjiciebantur ac diripiebantur. Quin et cæsorum vestimenta audaces illi et inverecundi, cruore largo plena suwentes, divino allari imponebant. Sed quomodo ego siccis oculis narrare possim luctuosissima et uberibus lacrymis digua, quæ illi tunc sacro in solo, tragœdiam illam miserabilem adornantes, alacriter ct barbare desiguarunt! Uuman lacrymis pro atramento uti liceret, ut calamo intineto describerem illius diei calamitatem, dilucidiusque " exponerem singula ut gesta sunt! lia cnim 739 opinor expressum iri facillime a quocunque lacrymaruni uberrimam vim, omnibus misericordia et naturali humənitatis sensu imbutis. Atqui hæc ita se habuerunt. Et reliqua quidem omnis multitudo Η. Ἀλλὰ τὴν ἀναιδὴ καὶ θηριώδη τῶν ἀνδρό νων ἐκείνων ὁρμὴν μαλάττειν ὅλως ὥραν οὐκ εἶχεν οὔτε δάκρυα τῶν πασχόντων, οὔτ᾽ ἦθος ἐλεεινών, εὔθ' ὁ ἱερὸς ἐκείνης τόπος, ἐν ᾧ σωτηρίας είναι κατεπεφεύγεσαν οἱ ταλαίπωροι· ἀλλὰ δίκην ιερείων ἐπὶ βωμοῦ τηνικαῦτα καὶ οὗτοι ξύν οὐδενὶ κόσμο πάντες ἐθύοντο, καὶ βύακες αἱμάτων ἐντεῦθεν εἰ θεῖον ἔβαπτον ἔδαφος· εἰκόνες τι θείας καὶ ἐπιπλα, καὶ ὅσα τῆς θείας μυσταγωγίας σκεύη πυρήν, ἀσμένως άπαντα καὶ ἀξιῶς ἐρριπτοῦντό τε καὶ διηρ πάζοντο· τὰ θ' ἱμάτια τῶν ἀνῃρημένων οι πάνταμοί τε καὶ ἀναιδεῖς ἐκεῖνοι, πλουσίων αἱμάτων πλήρη, τῇ θείᾳ λαμβάνοντε; ἐπετίθουν τραπέζῃ. Πῶς ἂν δυ να μην ἀδακρυτί [Ρ. 461] καταλέγειν τὰ θρήνων μακρῶν καὶ δακρύων άξια, ὅσα ἐπὶ τοῦ θείου τεμέν νους τότε τὴν ἐλεεινὴν τραγωδίαν ἐκείνην βαρβαρι πῶς καὶ ἀσμένως χορηγεῖν ἐξεγένετο; Είθε ἦν ἀντὶ μέλανος εἰς δάκρυα τὸν κάλαμον βάπτοντι γράφειν και διηγείσθαι τῆς τόθ' ἡμέρας τὴν συμφορὰν έναρ γέστερον, ώς έκαστα πέπρακται. Οὕτω γὰρ ἂν ο και δακρύσειν άπαντας ἐκ τοῦ ῥᾴστου θερμώς, α κτου καὶ σπλάγχνων φυσικῶν ἐμπλησθέντας. Όμως εἶχεν οὕτω ταυτί. Καὶ τὸ μὲν ἄλλο πλήθος, ὅσον ἐκ τοῦ τύρφακος ὄχλου κατὰ ποταμού, συνέβει, τὰς Variorum tolæ. Monasterium virorum fuisse indical cap. η. τας καλύδας τῶν ἐκεῖ μοναζόντων Ανδρα - οιζοντό τε καὶ διήρπαζον. Cantacuz. lib. uti, cap. Επὶ τὴν ἐγγὺς κατέφυγον ναὸν τῶν ἐννέα ταγ μάτων προσαγορευόμενον. De hoc monasterio rgiwas in Constantinop. Chr. lib. iv, secl. 15, n. 35. Corrupte igitur Νέα μου ἐννέα diccbant ea lale Constantinopolitani. Nam alia fuit ædes Néz dicta sancti Michaelis in magno Palatio sita, de qua pariter multa congessimus in eadem lucubratione, lib. 11, pag. 127, et in Gloss. med. Latin, in Enes, ct in Gloss. med. Gracit. in Νέα Ducasc. Της Νέας μονήν. Cantacuzeno dicitur ναός τῶν ἐννα ταγμάτων, Hist. lib. us, cap. 88, pag. Gi BOIVIN.

πῶς ἂν δυναίμην ἀδακρυτὶ καταλέγειν τὰ θρήνων μακρῶν καὶ δακρύων ἄξια, ὅσα ἐπὶ τοῦ θείου τεμένους τότε τὴν ἐλεεινὴν τραγῳδίαν ἐκείνην βαρβαρικῶς καὶ ἀσμένως χορηγεῖν ἐξεγένετο; εἴθε ἦν ἀντὶ μέλανος εἰς δάκρυα τὸν κάλαμον βάπτοντι γράφειν καὶ διηγεῖσθαι τῆς τόθ’ ἡμέρας τὴν συμφορὰν ἐναργέστερον, ὡς ἕκαστα πέπρακται. οὕτω γὰρ ἂν οἶμαι δακρύσειν ἅπαντας ἐκ τοῦ ῥᾴστου θερμῶς, οἴκτου καὶ σπλάγχνων φυσικῶν ἐμπλησθέντας. ὅμως εἶχεν οὕτω ταυτί. καὶ τὸ μὲν ἄλλο πλῆθος, ὅσον ἐκ τοῦ σύρφακος ὄχλου κατὰ ποταμοὺς συνέῤῥει, τὰς καλύβας τῶν ἐκεῖ μοναζόντων ἠνδραποδίζοντό τε καὶ διήρπαζον ἀδεῶς· καὶ αὐτὰς δ’ οὖν μετὰ τῶν παστάδων τὰς θύρας ἀναμοχλεύοντές τε καὶ διαμεριζόμενοι τοῖς χαμαιτυπείοις προσῆγον, ἀσελγείας μίσθωμα. οἱ δ’ ἀναιδεῖς ἐκεῖνοι καὶ φόνου πνέοντες ἄνδρες, τῶν ἀνῃρημένων τὰς κεφαλὰς ἔστι δ’ ὧν καὶ τὰς χεῖρας ἐκτέμνοντες, περιῄεσαν ἐπιδεικνύμενοί τε τὸ τῆς κακίας ἄγος, εἰς ἔκπληξιν τῶν ὁρώντων καὶ δέος, καὶ πᾶσαν ἀγυιὰν ἐμπιπλῶντες ἀνθρωπίνων αἱμάτων τε καὶ σαρκῶν. (ΙΔ.) Καὶ ἦν μὲν θρήνων καὶ δακρύων ἄξια τὰ δρώμενα καὶ θέατρον ἀνόσιον τῇ βασιλευούσῃ ταύτῃ τῶν πόλεων·

ἐκείνους εἰς πολυειδεῖς καὶ· ποικίλας σφαγές χρον μένους τοῖς ξίφεσι ξὺν πολλῇ καὶ μανιώδει τινὶ τῇ ὠμότητι καὶ βαρβαρικῇ τῇ θρασύτητι. Γυμνοὶ μὲν οὖν ἀσπίδων οἱ τάλανες ὄντες ἐκεῖνοι καὶ ἄοπλοι, και ἥκιστα διαφυγεῖν τὸν παρόντα δυνάμενοι κίνδυνον, οἱ μὲν ἤδη ἐκόπτοντο, οἱ δ' ἐξεχέοντο φεύγοντες σύν δυο καὶ σύντρεις καὶ κατὰ πλῆθος, καὶ διὰ τῶν μετ σοτοίχων καταρρέοντες ἐς τὴν ἐχομένην τῆς Νέας μονήν διεμερίζοντό τε τας θείας εἰκόνας ἀντ' άλλου φυλακτηρίου παντὸς ἱεροῦ· οἱ δ' ἐν χειρίζοντα τὰ ἐπὶ τῆς θείας τραπέζης τῶν μυστηρίων Ιερά σκεύη, δυσωπήσειν οἰόμενοι τοὺς ἀναιδεῖς ἐκείνους καὶ μανιώδεις λῃστὲς διὰ τῶν τοιούτων· οἱ δ' Αγκα λίζοντο τήν τα θείαν τράπεζαν καὶ τὸν ἐπὶ ταύτῃ στυλίσκον· οἱ δὲ γυμνούμενοι τέλεον ἐθελονταὶ τὰ {μάτια πρὸ ποδῶν ἐβλίπτουν, οιόμενοι διὰ τῆς γυ μνώσεως πρὸς οἰκτόν τε μαλάξειν τὴν φονικὸν ἐκείνων τρόπον, αιδεσθέντων ἴσως τὴν κοινὴν τῆς φύσεως γύμνωσιν· καὶ ἀμα μηδεμίαν τοῦ λοιποῦ πρόφασιν ὑποψίας λιπεῖν, τοῦ κρύπτεσθαι είνεκα Καίσαρος ἐν σφίσι νόμισμα, μηδ' άλλο τῶν πάντων εἶδος κέρδους ἄξιον ἔχειν οὐδέν. Δειναὶ γὰρ αἱ μή προμελετηθεῖσαι περιστάσεις ἐπινοίας πρὸς τὸ ἀκίνδυνον ἄλλοις άλλες αυτοσχεδιάζειν, αὐτοφυά διδάσκαλον τὴν περιστε μένην ἀνάγκην λαμβάνουσιν, ὅταν εἰς νίδιος θάνατος εἰς ἀπόγνωσιν σφᾶς ἀπελεύνῃ βίου. [A. M. 6853, IND. 15] variasque hominum cædes gladiis uti, cum immani et furiali quadam crudelitate barbaricaque licentia. Destituti itaque clypeis miserrini illi, cum et incrmes essent, et pra‐sens periculum eſſfugere minime possent, partim jam cedebantur, partim in fugam effundebantur bini ternique, et catervatim, ac per interjectos parietes in contiguam domum, quod est New monasterium, delabelantur; divinasque imagines inter se pro alio omni sacro playlacterio partiebantur. Nonnulli divine mense imposita apprehendebant sacra mysteriornm vasa; rati per ca injectum iri pudorem protervis illis et furibundis latronibus. Alii amplectebantur et meysamı ipsam sacrosanctam et subjectam basim. Quidam denique nudati prorsus vestimenta ante pedes ultro jaciebant, arbitrati, si nudarentur, mollitum iri misericordia crudelem illorum morem, ηuί 738 fortasse reverituri essent conimunen naturam oculis subjectam; tum etiam ut nulla amplius relinqueretur ratio suspicaudi de se, quasi Cæsareuin aliquod numisma, aut aliud quidquam pretio aliquo dignum occultantibus. Plurimum enim valet inopinata calamitas ad suggerenda ex tempore alia aliis consilia, quibus se ipsos defeudant a periculis magistram habentes ipsam necessitatem urgentem, cum eos repentina mors ad vile desperatiosem compellit. β G XIII. At insolentem et immanem homicidarum illorum violentiam mollire nec lacrymæ alicto - rum poterant, nec habitus miserabilis, nec sacer ille locus, ad quem infelices isti salutis tuende Causa confugerunt. Sed victimarum iustar super altari et hi quoque tunc fœde mactabantur, et sanguinis rivi manantes inde pavimenta sacra tingebant; et sauctæ imagines, et supelles, et quæcunque aderaut vasa, sacris mysteriis assignata, omnia facile et impune disjiciebantur ac diripiebantur. Quin et cæsorum vestimenta audaces illi et inverecundi, cruore largo plena suwentes, divino allari imponebant. Sed quomodo ego siccis oculis narrare possim luctuosissima et uberibus lacrymis digua, quæ illi tunc sacro in solo, tragœdiam illam miserabilem adornantes, alacriter ct barbare desiguarunt! Uuman lacrymis pro atramento uti liceret, ut calamo intineto describerem illius diei calamitatem, dilucidiusque " exponerem singula ut gesta sunt! lia cnim 739 opinor expressum iri facillime a quocunque lacrymaruni uberrimam vim, omnibus misericordia et naturali humənitatis sensu imbutis. Atqui hæc ita se habuerunt. Et reliqua quidem omnis multitudo Η. Ἀλλὰ τὴν ἀναιδὴ καὶ θηριώδη τῶν ἀνδρό νων ἐκείνων ὁρμὴν μαλάττειν ὅλως ὥραν οὐκ εἶχεν οὔτε δάκρυα τῶν πασχόντων, οὔτ᾽ ἦθος ἐλεεινών, εὔθ' ὁ ἱερὸς ἐκείνης τόπος, ἐν ᾧ σωτηρίας είναι κατεπεφεύγεσαν οἱ ταλαίπωροι· ἀλλὰ δίκην ιερείων ἐπὶ βωμοῦ τηνικαῦτα καὶ οὗτοι ξύν οὐδενὶ κόσμο πάντες ἐθύοντο, καὶ βύακες αἱμάτων ἐντεῦθεν εἰ θεῖον ἔβαπτον ἔδαφος· εἰκόνες τι θείας καὶ ἐπιπλα, καὶ ὅσα τῆς θείας μυσταγωγίας σκεύη πυρήν, ἀσμένως άπαντα καὶ ἀξιῶς ἐρριπτοῦντό τε καὶ διηρ πάζοντο· τὰ θ' ἱμάτια τῶν ἀνῃρημένων οι πάνταμοί τε καὶ ἀναιδεῖς ἐκεῖνοι, πλουσίων αἱμάτων πλήρη, τῇ θείᾳ λαμβάνοντε; ἐπετίθουν τραπέζῃ. Πῶς ἂν δυ να μην ἀδακρυτί [Ρ. 461] καταλέγειν τὰ θρήνων μακρῶν καὶ δακρύων άξια, ὅσα ἐπὶ τοῦ θείου τεμέν νους τότε τὴν ἐλεεινὴν τραγωδίαν ἐκείνην βαρβαρι πῶς καὶ ἀσμένως χορηγεῖν ἐξεγένετο; Είθε ἦν ἀντὶ μέλανος εἰς δάκρυα τὸν κάλαμον βάπτοντι γράφειν και διηγείσθαι τῆς τόθ' ἡμέρας τὴν συμφορὰν έναρ γέστερον, ώς έκαστα πέπρακται. Οὕτω γὰρ ἂν ο και δακρύσειν άπαντας ἐκ τοῦ ῥᾴστου θερμώς, α κτου καὶ σπλάγχνων φυσικῶν ἐμπλησθέντας. Όμως εἶχεν οὕτω ταυτί. Καὶ τὸ μὲν ἄλλο πλήθος, ὅσον ἐκ τοῦ τύρφακος ὄχλου κατὰ ποταμού, συνέβει, τὰς Variorum tolæ. Monasterium virorum fuisse indical cap. η. τας καλύδας τῶν ἐκεῖ μοναζόντων Ανδρα - οιζοντό τε καὶ διήρπαζον. Cantacuz. lib. uti, cap. Επὶ τὴν ἐγγὺς κατέφυγον ναὸν τῶν ἐννέα ταγ μάτων προσαγορευόμενον. De hoc monasterio rgiwas in Constantinop. Chr. lib. iv, secl. 15, n. 35. Corrupte igitur Νέα μου ἐννέα diccbant ea lale Constantinopolitani. Nam alia fuit ædes Néz dicta sancti Michaelis in magno Palatio sita, de qua pariter multa congessimus in eadem lucubratione, lib. 11, pag. 127, et in Gloss. med. Latin, in Enes, ct in Gloss. med. Gracit. in Νέα Ducasc. Της Νέας μονήν. Cantacuzeno dicitur ναός τῶν ἐννα ταγμάτων, Hist. lib. us, cap. 88, pag. Gi BOIVIN.

PG 148:977οὐδεὶς δ’ ἐτόλμα τοῖς ὁρωμένοις ἢ τοῖς νεκροῖς ἐκείνοις ἐπιδακρῦσαι καὶ στεναγμὸν ἀποδοῦναι, οὔτε τις τῶν φίλων, οὔτε τις τῶν συγγενῶν, οὔτε μὲν οὐδεὶς τῶν ἄλλως φίλοικτον ἐχόντων καρδίαν. ἔφεδροι γὰρ ὀφθαλμοὶ παραπορευόμενοι συνήρπαζόν τε καὶ τὰ ἱμάτια περιδύοντες ἔπαιον ὡς ἐπιβούλους καὶ ἀντιθέτους Ἄννῃ τῇ βασιλίδι. πάντα γὰρ ἦν εὐφροσύνη λαμπρά τις καὶ τέρψις ἄῤῥητος ἐκείνῃ τὰ δρώμενα, καὶ πάνυ τοι σφόδρα κατὰ γνώμης ἐντρύφημα· ὡς ἐντεῦθεν καὶ δέει μακρῷ συσχεθέντας τοὺς περιστέλλειν κατὰ τὸν ἀνθρώπινον καὶ φύσει πρέποντα νόμον ἐθέλοντας, ὁπόσοι κατὰ γένος καὶ φιλίαν τοῖς κειμένοις προσῆκον, ἀπέχεσθαι τούτων ἁπάσῃ σπουδῇ, μὴ μετὰ τοῦ ἀποτυχεῖν τῆς βουλήσεως καὶ τοῖς ὁμοίοις δεινοῖς περιπέσωσι. τοιαῦτα γὰρ ἔφασκον εἶναι τὰ τῇ βασιλίδι ἐντεταλμένα, καὶ ἅμα ἀτάφους κατὰ θαλάττης ῥιφέντας τροφὴν ὀρνέοις καὶ ἰχθύσι γενέσθαι. ἀλλὰ τοῦτο μὲν οὐκ ἐτελέσθη, ἐνίων τὴν τοῦ λαοῦ κραυγὴν καὶ τὴν ἐντεῦθεν λοιδορίαν εἰς τὰς ἐκείνης ἀνενεγκόντων ἀκοὰς, καὶ τὸν ἀναφυόμενον οὐκ ἀκίνδυνον θόρυβον.

[A. c. 1345] ΒΥΖΑΝΤΙΝ.Ε HISTORIE LIB. XIV. 1. J. PALEOL. 4] 978 bant, degentium ibi monachorum cellulas expilabant ac nullo metu diripiebant, et ipsas cum postibus revulsas fores partiti libidinis pretium ad lupanaria portabant. Enimvero immances viri, et sanguinem spirantes, interemptorum hominum capita, quorumdam et inanus abcissas circumferendo, καλύβας τῶν ἐκεῖ μοναζόντων ήνδραποδίζοντάς τι καὶ ἡ iuinorum hominum, qui torrentis instar coluδιήρπαζον ἀδεως· καὶ αὐτὰς δ' οὖν μετὰ τῶν πα. στάδων της θύρας αναμοχλεύοντές τε καὶ διαμερι ζόμενοι τοῖς χαμαιτυπείοις προσήγον, ἀσελγείας μία σθωμα. Οἱ δ' ἀναιδεῖ; ἐκεῖνοι καὶ φόνου πνέοντες ἄνδρες, τῶν ἀνῃρημένων τὰς κεφαλὰς ἔστι δ' ὧν καὶ τὰς χεῖρας ἐκτέμνοντες, περιήεσαν ἐπιδεικνύμε. νοί τε τὸ τῆς κακίας ἄγος, εἰς ἔκπληξιν τῶν ὁρώντων καὶ δέος, καὶ πᾶσαν ἀγνιὰν ἐμπιπλῶντες ἀν θρωπίνων αἱμάτων τε καὶ σαρχῶν. ΙΔ΄. Καὶ ἦν μὲν θρήνων καὶ δακρύων άξια τα δρώμενα καὶ θέατρον ἀνόσιον τῇ βασιλευούσῃ ταύτῃ τῶν πόλεων· οὐδεὶς δ' ἐτόλμα τοῖς ἐρωμένοις ἢ τοῖς νεκροῖς ἐκείνοις ἐπιδακρύσαι καὶ στεναγμὸν ἀποδοῦ ναι, οὔτε τις τῶν φίλων, οὔτε τις τῶν συγγενῶν, οὔτε μὲν οὐδεὶς τῶν ἄλλως φίλοικτον ἐχόντων καρδίαν. "Εφεδροι γὰρ ὀφθαλμοὶ παραπορευόμενοι συν ἠρπαζόν τε καὶ τὰ ἱμάτια περιδύοντες ἔπαιον ὡς ἐπιβούλους καὶ ἀντιθέτους "Αννῇ τῇ βασιλίδι. Πάντα γὰρ ἦν εὐφροσύνη λαμπρά τις καὶ τέρψις ἄῤῥητος ἐκείνῃ τὰ δρώμενα, καὶ πάνυ τοι σφόδρα κατά γνώμης ἐντρύφημα· ὡς ἐντεῦθεν καὶ δέει μακρῷ συν σχεθέντας τους περιστέλλειν κατὰ τὸν ἀνθρώπινον καὶ φύσει πρέποντα νόμον ἐθέλοντας, ὁπόσοι κατά γένος καὶ φιλίαν τοῖς κειμένοις προσήκον, ἀπέχεσθαι τού των ἀπάσῃ σπουδή, μὴ μετὰ τοῦ ἀποτυχεῖν τῆς βουλήσεως καὶ τοῖς ὁμοίοις δεινοῖς περιπέσωσι. Τοιαῦτα γὰρ ἔφασκον εἶναι τὰ τῇ βασιλίδι εντεταλμένα, καὶ ἅμε ἀτάφους κατά θαλάττης ῥιφέντας τροφήν όρο νέας καὶ ἰχθύσι γενέσθαι. ᾿Αλλὰ τοῦτο μὲν οὐκ έτιλέσθη, ἐνίων τὴν τοῦ λαοῦ κραυγὴν καὶ τὴν ἐντεῦ. δεν λοιδορίαν εἰς τὰς ἐκείνης ἀνενεγκόντων ἀκοὰς, καὶ τὸν ἀναφυόμενον οὐκ ἀκίνδυνον θόρυβον. Διδ καὶ φιλοθέων ἔνιοι, δειλίαν ἀποκρουσάμενοι πάσαν, άλλος άλλον άλλοθι τῆς μονῆς ἀνελόμενοι κατώρυ ξεν. Τὰ δ' ἐπὶ τούτοις ἔστιν ἀκούειν διαρκέστερον άλλων διεξιόντων. [Ρ. 465] 15. Επεὶ δ' ὁ ἐκ τῆς προτέρας συζύγου πρώτος Αποκαύκου υἱὸς ἐπίτροπος ἦν τηνι καῦτα Θεσσαλονίκης καὶ τὸν τοῦ πατρὸ; φόνον ἀκήπου, τὴν γνώμην εὐθὺς ἐς Καντακουζηνὸν μεταθεῖκαι κέκρινε δεῖν, καὶ ἄμπ συμφέρειν εἰς ἔργον αὐτῷ τὰ τῆς γνώμης προενεγκεῖν. Οθεν καὶ τρόπον λοιτὸν ἐζήτει, δι' οὗ Θεσσαλονίκην ἂν αὐτῷ παραδοίη. Προσεταιρισάμενο; οὖν ὁπόσον ἔκκριτον ἦν τῆς Θεσσαλονίκης τὸν 'Αθηναίον μιμεῖται Πεισίστρατον καὶ τὴν Θεσσαλονικέων χειρουται ἀκρόπολιν ἶν' ἐκεῖθεν ὡς ἐξ ἐρμητηρίου τῆς κεφαλῆς κατα - Variorum Is Joannes Apocaucus appellatur a Canta - cuzeno lib. uti, cap. 93, ubi rem eamdem narral. Sed et scribit lib. 11, cap. 88, duos Apocanci filios, stoliditatem moresque improbissimos patris delestantes, paulo ante ipsius cædem ad ipsum Cantacuzenum transiisse. DUCANG. Ἐπεὶ δ' ὁ ἐκ τῆς προτέρας συζύγου πρώτος Αποκαύκον υἱός. In codice Regio legitur quidem πρῶτος, sed supra syllabam mp) eadem manu scriptum legitar τρί: unde dubium est utrum hic kgendum sit πρώτος και τρίτης. Cautacuzenus meminit trium abominandum scelus ostentabant, stuporem et melaın intuentibus quibusque incutientes, et omnes vias cruoribus carnibusque humanis implentes. XIV. Erant sane ea quæ perpetrabantur lamentis et lacrymis dignissima; dirumque illud fuit buic urbium principi spectaculum. Nemo tamen ea intuendo flere, nemo illos qui mortui erant lugere qudebat, aut gemitum edere, sive amicus, sive cognatione junctus, sen quilibet alius animo ad misericordiam aliunde propenso. Oculi enim exploratores obambulabant; hi vero abripiebantur, et vestimen - tis detractis feriebantur, ut insidiatores et Annæ imperatrici adversantes. Quæ enim tum debant, ea omnia ipsi summum gaudium, voluptatem inenarrabilem, et quales maxime volebat delicias afferebant. Itaque magno posthac metu cohibiti quicunque mortuos, quibuscum cognatione aut amicitia juncti fuissent, sepelire pro gentium et naturæ jure cupiebant, abstinuere ab iis continuo, ne non solum 740 a voto aberrarent, sed in similem calamitatem ipsi quoque inciderent. Ea enim imperatricis mandata esse dictitabatur, quæ et in mara insepultos illos projici jussisset; pr.edle avibus ae piscibus futuros. Verumtamen id perfectum non est, cum populi clamorem et convicia hinc prošecla, et surgentem non sine periculo tumultum quidamı ad illius aures retulissent. Quamobrem et homines aliqui religiosi, omni metu excusko, alius alium hac illac per lulum monasterium subl Los humavere. Quæ vero inde consecuta sunt, ab aliis tradita plenius accipi possunt. XV. Interim primus Apocauci ex prima uxore Glius, cum Thessalonicæ præesset et violentam patris mortem rescivissel, animum ad Cantacuzenum statim transferendum sibi esse judicavit; simulque expedire credidit, id quod in animo haDeret, re ipsa praestare. Ex eo itaque capit meilitari, qua ratione Thessalonicam illi traditurus faret. Lectissimos igitur quosque Thessalonicensium socios sibi adjungit, et Atheniense'n illum imitatus Pisistratum, arcem urbis invadit, ut capiti mcumbens, et inde tanquam ab statione excurrens, ipsum notæ. Alexii Apocanci filiorum, quorum duos vivo patre ait aul se transiisse, list. lib. i, cap. 88; tertium, quem ambigimus útrum maximusan minimus natu fuerit, post patris mortem in suas partes liansgressum, a Zelotis Thessalonice praecipitatum et obtruncatum narrat, ejusdem lib. cap. 93 et 91. Βοινιν. (με πόλει τινὶ ἔοικε μικρῇ, καὶ οἰκήτορες ίδιους habebat, inquit Cantacuz. cap. 96. Du CING.

PG 148:979διὸ καὶ φιλοθέων ἔνιοι, δειλίαν ἀποκρουσάμενοι πᾶσαν, ἄλλος ἄλλον ἄλλοθι τῆς μονῆς ἀνελόμενοι κατώρυξαν. τὰ δ’ ἐπὶ τούτοις ἔστιν ἀκούειν διαρκέστερον ἄλλων διεξιόντων. (ΙΕ.) Ἐπεὶ δ’ ὁ ἐκ τῆς προτέρας συζύγου πρῶτος Ἀποκαύκου υἱὸς ἐπίτροπος ἦν τηνικαῦτα Θεσσαλονίκης καὶ τὸν τοῦ πατρὸς φόνον ἀκήκοε, τὴν γνώμην εὐθὺς ἐς Καντακουζηνὸν μεταθεῖναι κέκρικε δεῖν, καὶ ἅμα συμφέρειν εἰς ἔργον αὐτῷ τὰ τῆς γνώμης προενεγκεῖν. ὅθεν καὶ τρόπον λοιπὸν ἐζήτει, δι’ οὗ Θεσσαλονίκην ἂν αὐτῷ παραδοίη. προσεταιρισάμενος οὖν ὁπόσον ἔκκριτον ἦν τῆς Θεσσαλονίκης τὸν Ἀθηναῖον μιμεῖται Πεισίστρατον καὶ τὴν Θεσσαλονικέων χειροῦται ἀκρόπολιν, ἵν’ ἐκεῖθεν ὡς ἐξ ὁρμητηρίου τῆς κεφαλῆς κατατρέχων καὶ τὸ πᾶν τῆς πόλεως ἐκ τοῦ ῥᾴστου σῶμα κατάσχῃ. ἀλλ’ οὐδὲν τῆς τοιαύτης ἀπώνατο ἐπινοίας. αἱ γὰρ τραγικαὶ κῆρες τοῦ πατρὸς, μᾶλλον ἢ αὐτοῦ, τὰς παρούσας περιφανῶς ἀντέκρουον τύχας.

979 [A. a. 6833, IND. 15) NICEPIFORI GREGOR.E [IMP. J. PALÆOL. 5] quoque civitatis corpus totum ex facili contineat. τρέχων καὶ τὸ πᾶν τῆς πόλεως ἐκ τοῦ βάστου σώμα Sed nullum consilii hujus fructum percepit. Tragica enim patris, potius quam ipsius, fata præsentem fortunam manifeste repellebant. Itaque biduum intra promulgato populari decreto, ad arcem omines undarum instar accurrunt; nec prius inde 741 absistunt, quam et arcem expugnent, et corum, qui intus sint, belli jure potiantur. Demum Apocauci filio, cum iis quos secum habebat, trucidato, per omnes urbis plateas crudeliter circumferunt infelicia caesorum capita ad cos territandos, qui similia moliantur. suum κατάσχῃ. 'Αλλ' οὐδὲν τῆς τοιαύτης ἀπώνατο ἐπισ νοίας. Α' γὰρ τραγικαί πῆρες τοῦ πατρὸς, μᾶλλον ἢ αὐτοῦ, τὰς παρούσας περιφανῶς ἀντέκρουαν τύ χας. Διὸ καὶ δυοῖν ἡμερῶν μεταξύ κηρύγματος γε νομένου δημοτικοῦ, πάντες ἐπεξέθεον κατά ποταμούς ἐπὶ τὴν ἀκρόπολιν, καὶ οὐ πρότερον ἐκεῖθεν ἀπέστη. σαν, πρὶν τὴν ἀκρόπολιν ἐκπολιορκήσει, καὶ τοὺς Ενδον πολέμου νόμοις ἀνδραποδίσασθαι, καὶ τὸν τοῦ Αποκαύκου υἱέα σὺν τοῖς ἀμφ' αὐτὴν ξίφει δια χρησαμένους ἀνὰ πάσας τὰς τῆς πόλεως πλατεία; περιενεγκεῖν ἀπηνῶς τὰς δυστυχεῖς αὐτῶν κεφαλάς, εἰ; ἔκπληξιν τῶν ὅμοια βουλευομένων. CAPUT XI. Baltatzes ignobilis genere; ut ad opulentiam pervenerit. Thessalonica praefcitur: deinde, Apocauco filium ci subrogante, ejicitur. Ad Cantacuzenum deficit. Solymanni generi armis adjucatur. Morino Apocanco cum Anna imperatrice reconciliatus majores copias ex Asia arcessit. In Cantacuzenianos savit. Persæ, pra'du et viatico defraudati, eum occidunt. Ad Cantacuzenum transeunt. 1. Sed ine illud pene fugit, quod de Joanne Balalze narrandum erat: qui et ipse cum ignobilis genere esset, dives ex apographicis negotiationibus evaserat, alias ex aliis subinde suscipiendo, et ab humilioribus ad majores semper transcundo. Novissime ipsius Thessalonice praefecturam magna pecuniæ vi redemerat, atque illuc ab imperatrice Anna missus fuerat. Nec longo post tempore elapso, cum quæstuosam perɔm nondum ut volebat gravidain effecisset, inde erat ejectus, subrogante Apocauco filium suum; quem et ipsum impetus plebis, ut paulo ante diximus, ferro absumpsit. II. Id Batatzes probrosum sibi duxerat, et dolore percitus ad Cantacuzenum desciverat; tum pro perfugio habens ditionis Thracica: castellum, continuis inde excursionibus factis, maxime metuendus «vaserat. Nam quos armis aggrediebatur, iis certam perniciem afferebat, magnis ex Asia viribus adjuius; quas petenti ipsi ab urbe Troj snittebat Səlymannus satrapa, cum quo ille paulo ante, data in matrimonium filia, affinitatem junxerat. 111. Quamdiu itaque vixit Apocaucus. acerrimus hastis ae permolestus Byzantinis 742 Balalzes Α΄. Αλλ' ἐκεῖνο μικρού με παρέδραμε, τὸ τοῦ Βατάτζη δηλαδή Ιωάννου· δς καὶ αὐτὸς ἀσή μου γένους ὑπάρχων πλούσιος ἐξ ἀπογραφικῶν έγε γόνει ἐμποριῶν ἄλλας ἐξ ἄλλων ταχὺ μετιών, καὶ παραλλάττων ἀεὶ τῶν εὐτελεστέρων τάς μείζους. Αρτι δὲ καὶ τὴν τῆς Θεσσαλονίκης επιτροπείαν χρήσ μασι μακροῖς ὠνησάμενος πρὸς τῆς βασιλίδος ἐκεῖσε πέμπεται Αννης. Οὐ μάλα δὲ συχνοῦ ἐυέντος χρό νου, πρὶν τὴν κερδαίνουσα, πήραν εμβριθεστέραν ὡς ἐβούλετο διαπράξασθαι, ἐκεῖθεν ἐκβάλλεται, τοῦ Αποκαύκου διάδοχον τὸν υἱὸν ἀποστείλαντος· ἐν τὴν τοῦ δήμου φορὰν παρανάλωμα ξίφους έργασε μένην μικρῷ δεδηλώκαμεν πρότερον. 1. Οὗτος οὖν ὁ Βατάτζης, εἰς αἰσχύνης λόγον τ πράγμα θέμενος, και λύπης μεστος γεγονώς, προς ερβύη τῷ Καντακουζηνῷ· καὶ ὁρμητήριον τὸ τῆς Θρακικής (Ρ. 406] περιστάσεως έχων φρεύμα συνεχεῖς ἐκεῖθεν ἐποιεῖτε τὰς ἐκδρομάς· καὶ ἦν ἐς τὰ μάλιστα φοβερό; τε καὶ ὄλεθρος προφανής οἷς ἐπῄε: καὶ καθ' ὧν ὑπλίζετο, ἅτε δύναμιν ἔγων συχνὴν ἐξ Ασίας, ἣν ἐκ Τροίας ἐξη τηκέτι:- πομφεν ὁ σατράπης Σουλυμάν γαμβρός ἐπὶ θυγατρὶ πρὸ βραχέο; αὐτῷ καταστάς. Γ. Εω; μὲν οὖν Απόκαυκο; εἴη, θερμὸς ἦν καὶ Variorum notæ. Cantacuzenus eam rem videtur conferre in annum Christi 1340, Ilist. lib BOIVIN. zenus lib. ut, cap. 76. Aliud memorat cap. 56, Placet admo tit, Αp. 95. quos Περιστέτζαν αργείται Duca 196) Illins meminit Cantacuzenus lil. III, cap. 99. Quo loco Αχυραϊτών προσαγορευομέν τάγματι praefectum fuisse tum ait: praeterea cap. 22, 46, 76 et 90. ubi quædam ex iis quæ a Gregora narrantur attigit. DuCANG Qui vectigalia et alius principum reditus exigendos certo constituto pretio redimebant, ii a Latinis medii et infimi ævi scriptoribus peræquatores, recuperatores, alque etiam descripto - s; a Graecis ἐξισωται, ἐπόπετι, οἱ ἀνογρα σείς deli. Quodnam iilorum m.manus fuerit, docet Ducangius in Glossaris mediae tum latinitatis tum Græcitatis. Hoc genus negotiationis & Gregora vo- •tur ἀπογραφική εμπειρία, η scilicet constbat redituum ac vectigrium descriptionibus. BOIVIN. Illud fo: te quod Τερίστασιν vocat Gracu- dum Ducangii conjectura, qui legendum putat Taçıστάσεως. Βιι:. Cantacuzenus, ἐκ Λυδίας περιμένων στρ . Cujus tractus Sarchanem satrapam facit lib. ut, cap. 96. Ducasc. Duos hoc nomine memorat Cantacuzenus, alterum Sarchanis filium, Gerase Phrygiæ Satrapant, qui sub hæc tempora vel paulo ante in Thracia ex febre obiit, adeo ut vix is existimari possit Valatze gener, quandoquidem cum Vatatzes ersus interiit, arhae superstes erat Sulynmannus inte. Alter est Salymammis, Orchanis filtus primogenitus, de quo idem Cantacuzenus, fib. IV, cap. 4, 54, et alibi, et Laonicus, lib. 1, pag. 12. Tenius filius Autinis. Annales Turcici μας. 316 cjus 1 edit. Reg. Carasen ab eo exprognatam seribuli, urbem fort: ill me cum alter Suis...anrus mujerabal. BUGANG.

διὸ καὶ δυοῖν ἡμερῶν μεταξὺ κηρύγματος γενομένου δημοτικοῦ, πάντες ἐπεξέθεον κατὰ ποταμοὺς ἐπὶ τὴν ἀκρόπολιν, καὶ οὐ πρότερον ἐκεῖθεν ἀπέστησαν, πρὶν τὴν ἀκρόπολιν ἐκπολιορκῆσαι, καὶ τοὺς ἔνδον πολέμου νόμοις ἀνδραποδίσασθαι, καὶ τὸν τοῦ Ἀποκαύκου υἱέα σὺν τοῖς ἀμφ’ αὐτὸν ξίφει διαχρησαμένους ἀνὰ πάσας τὰς τῆς πόλεως πλατείας περιενεγκεῖν ἀπηνῶς τὰς δυστυχεῖς αὐτῶν κεφαλὰς, εἰς ἔκπληξιν τῶν ὅμοια βουλευομένων. ια. Ἀλλ’ ἐκεῖνο μικροῦ με παρέδραμε, τὸ τοῦ Βατάτζη δηλαδὴ Ἰωάννου· ὃς καὶ αὐτὸς ἀσήμου γένους ὑπάρχων πλούσιος ἐξ ἀπογραφικῶν ἐγεγόνει ἐμποριῶν, ἄλλας ἐξ ἄλλων ταχὺ μετιὼν, καὶ παραλλάττων ἀεὶ τῶν εὐτελεστέρων τὰς μείζους. ἄρτι δὲ καὶ τὴν τῆς Θεσσαλονίκης ἐπιτροπείαν χρήμασι μακροῖς ὠνησάμενος πρὸς τῆς βασιλίδος ἐκεῖσε πέμπεται Ἄννης. οὐ μάλα δὲ συχνοῦ ῥυέντος χρόνου, πρὶν τὴν κερδαίνουσαν πήραν ἐμβριθεστέραν ὡς ἐβούλετο διαπράξασθαι, ἐκεῖθεν ἐκβάλλεται, τοῦ Ἀποκαύκου διάδοχον τὸν υἱὸν ἀποστείλαντος· ὃν τὴν τοῦ δήμου φορὰν παρανάλωμα ξίφους ἐργασαμένην μικρῷ δεδηλώκαμεν πρότερον.

979 [A. a. 6833, IND. 15) NICEPIFORI GREGOR.E [IMP. J. PALÆOL. 5] quoque civitatis corpus totum ex facili contineat. τρέχων καὶ τὸ πᾶν τῆς πόλεως ἐκ τοῦ βάστου σώμα Sed nullum consilii hujus fructum percepit. Tragica enim patris, potius quam ipsius, fata præsentem fortunam manifeste repellebant. Itaque biduum intra promulgato populari decreto, ad arcem omines undarum instar accurrunt; nec prius inde 741 absistunt, quam et arcem expugnent, et corum, qui intus sint, belli jure potiantur. Demum Apocauci filio, cum iis quos secum habebat, trucidato, per omnes urbis plateas crudeliter circumferunt infelicia caesorum capita ad cos territandos, qui similia moliantur. suum κατάσχῃ. 'Αλλ' οὐδὲν τῆς τοιαύτης ἀπώνατο ἐπισ νοίας. Α' γὰρ τραγικαί πῆρες τοῦ πατρὸς, μᾶλλον ἢ αὐτοῦ, τὰς παρούσας περιφανῶς ἀντέκρουαν τύ χας. Διὸ καὶ δυοῖν ἡμερῶν μεταξύ κηρύγματος γε νομένου δημοτικοῦ, πάντες ἐπεξέθεον κατά ποταμούς ἐπὶ τὴν ἀκρόπολιν, καὶ οὐ πρότερον ἐκεῖθεν ἀπέστη. σαν, πρὶν τὴν ἀκρόπολιν ἐκπολιορκήσει, καὶ τοὺς Ενδον πολέμου νόμοις ἀνδραποδίσασθαι, καὶ τὸν τοῦ Αποκαύκου υἱέα σὺν τοῖς ἀμφ' αὐτὴν ξίφει δια χρησαμένους ἀνὰ πάσας τὰς τῆς πόλεως πλατεία; περιενεγκεῖν ἀπηνῶς τὰς δυστυχεῖς αὐτῶν κεφαλάς, εἰ; ἔκπληξιν τῶν ὅμοια βουλευομένων. CAPUT XI. Baltatzes ignobilis genere; ut ad opulentiam pervenerit. Thessalonica praefcitur: deinde, Apocauco filium ci subrogante, ejicitur. Ad Cantacuzenum deficit. Solymanni generi armis adjucatur. Morino Apocanco cum Anna imperatrice reconciliatus majores copias ex Asia arcessit. In Cantacuzenianos savit. Persæ, pra'du et viatico defraudati, eum occidunt. Ad Cantacuzenum transeunt. 1. Sed ine illud pene fugit, quod de Joanne Balalze narrandum erat: qui et ipse cum ignobilis genere esset, dives ex apographicis negotiationibus evaserat, alias ex aliis subinde suscipiendo, et ab humilioribus ad majores semper transcundo. Novissime ipsius Thessalonice praefecturam magna pecuniæ vi redemerat, atque illuc ab imperatrice Anna missus fuerat. Nec longo post tempore elapso, cum quæstuosam perɔm nondum ut volebat gravidain effecisset, inde erat ejectus, subrogante Apocauco filium suum; quem et ipsum impetus plebis, ut paulo ante diximus, ferro absumpsit. II. Id Batatzes probrosum sibi duxerat, et dolore percitus ad Cantacuzenum desciverat; tum pro perfugio habens ditionis Thracica: castellum, continuis inde excursionibus factis, maxime metuendus «vaserat. Nam quos armis aggrediebatur, iis certam perniciem afferebat, magnis ex Asia viribus adjuius; quas petenti ipsi ab urbe Troj snittebat Səlymannus satrapa, cum quo ille paulo ante, data in matrimonium filia, affinitatem junxerat. 111. Quamdiu itaque vixit Apocaucus. acerrimus hastis ae permolestus Byzantinis 742 Balalzes Α΄. Αλλ' ἐκεῖνο μικρού με παρέδραμε, τὸ τοῦ Βατάτζη δηλαδή Ιωάννου· δς καὶ αὐτὸς ἀσή μου γένους ὑπάρχων πλούσιος ἐξ ἀπογραφικῶν έγε γόνει ἐμποριῶν ἄλλας ἐξ ἄλλων ταχὺ μετιών, καὶ παραλλάττων ἀεὶ τῶν εὐτελεστέρων τάς μείζους. Αρτι δὲ καὶ τὴν τῆς Θεσσαλονίκης επιτροπείαν χρήσ μασι μακροῖς ὠνησάμενος πρὸς τῆς βασιλίδος ἐκεῖσε πέμπεται Αννης. Οὐ μάλα δὲ συχνοῦ ἐυέντος χρό νου, πρὶν τὴν κερδαίνουσα, πήραν εμβριθεστέραν ὡς ἐβούλετο διαπράξασθαι, ἐκεῖθεν ἐκβάλλεται, τοῦ Αποκαύκου διάδοχον τὸν υἱὸν ἀποστείλαντος· ἐν τὴν τοῦ δήμου φορὰν παρανάλωμα ξίφους έργασε μένην μικρῷ δεδηλώκαμεν πρότερον. 1. Οὗτος οὖν ὁ Βατάτζης, εἰς αἰσχύνης λόγον τ πράγμα θέμενος, και λύπης μεστος γεγονώς, προς ερβύη τῷ Καντακουζηνῷ· καὶ ὁρμητήριον τὸ τῆς Θρακικής (Ρ. 406] περιστάσεως έχων φρεύμα συνεχεῖς ἐκεῖθεν ἐποιεῖτε τὰς ἐκδρομάς· καὶ ἦν ἐς τὰ μάλιστα φοβερό; τε καὶ ὄλεθρος προφανής οἷς ἐπῄε: καὶ καθ' ὧν ὑπλίζετο, ἅτε δύναμιν ἔγων συχνὴν ἐξ Ασίας, ἣν ἐκ Τροίας ἐξη τηκέτι:- πομφεν ὁ σατράπης Σουλυμάν γαμβρός ἐπὶ θυγατρὶ πρὸ βραχέο; αὐτῷ καταστάς. Γ. Εω; μὲν οὖν Απόκαυκο; εἴη, θερμὸς ἦν καὶ Variorum notæ. Cantacuzenus eam rem videtur conferre in annum Christi 1340, Ilist. lib BOIVIN. zenus lib. ut, cap. 76. Aliud memorat cap. 56, Placet admo tit, Αp. 95. quos Περιστέτζαν αργείται Duca 196) Illins meminit Cantacuzenus lil. III, cap. 99. Quo loco Αχυραϊτών προσαγορευομέν τάγματι praefectum fuisse tum ait: praeterea cap. 22, 46, 76 et 90. ubi quædam ex iis quæ a Gregora narrantur attigit. DuCANG Qui vectigalia et alius principum reditus exigendos certo constituto pretio redimebant, ii a Latinis medii et infimi ævi scriptoribus peræquatores, recuperatores, alque etiam descripto - s; a Graecis ἐξισωται, ἐπόπετι, οἱ ἀνογρα σείς deli. Quodnam iilorum m.manus fuerit, docet Ducangius in Glossaris mediae tum latinitatis tum Græcitatis. Hoc genus negotiationis & Gregora vo- •tur ἀπογραφική εμπειρία, η scilicet constbat redituum ac vectigrium descriptionibus. BOIVIN. Illud fo: te quod Τερίστασιν vocat Gracu- dum Ducangii conjectura, qui legendum putat Taçıστάσεως. Βιι:. Cantacuzenus, ἐκ Λυδίας περιμένων στρ . Cujus tractus Sarchanem satrapam facit lib. ut, cap. 96. Ducasc. Duos hoc nomine memorat Cantacuzenus, alterum Sarchanis filium, Gerase Phrygiæ Satrapant, qui sub hæc tempora vel paulo ante in Thracia ex febre obiit, adeo ut vix is existimari possit Valatze gener, quandoquidem cum Vatatzes ersus interiit, arhae superstes erat Sulynmannus inte. Alter est Salymammis, Orchanis filtus primogenitus, de quo idem Cantacuzenus, fib. IV, cap. 4, 54, et alibi, et Laonicus, lib. 1, pag. 12. Tenius filius Autinis. Annales Turcici μας. 316 cjus 1 edit. Reg. Carasen ab eo exprognatam seribuli, urbem fort: ill me cum alter Suis...anrus mujerabal. BUGANG.

(Β.) Οὗτος οὖν ὁ Βατάτζης, εἰς αἰσχύνης λόγον τὸ πρᾶγμα θέμενος, καὶ λύπης μεστὸς γεγονὼς, προσεῤῥύη τῷ Καντακουζηνῷ· καὶ ὁρμητήριον τὸ τῆς Θρᾳκικῆς περιστάσεως ἔχων φρούριον συνεχεῖς ἐκεῖθεν ἐποιεῖτο τὰς ἐκδρομάς· καὶ ἦν ἐς τὰ μάλιστα φοβερός τε καὶ ὄλεθρος προφανὴς οἷς ἐπῄει καὶ καθ’ ὧν ὡπλίζετο, ἅτε δύναμιν ἔχων συχνὴν ἐξ Ἀσίας, ἣν ἐκ Τροίας ἐζητηκότι πέπομφεν ὁ σατράπης Σουλυμὰν, γαμβρὸς ἐπὶ θυγατρὶ πρὸ βραχέος αὐτῷ καταστάς. (Γ.) Ἕως μὲν οὖν Ἀπόκαυκος ἔζη, θερμὸς ἦν καὶ μάλα τοι σφόδρα Βυζαντίοις λυπηρὸς ὁ Βατάτζης, διὰ τὸν τοῦ Ἀποκαύκου παῖδα δηλαδὴ καὶ τὴν ἀφαίρεσιν τῆς ἐπιτροπῆς ἀπεχθῶς διακείμενος πρὸς αὐτόν. ἐπεὶ δ’ Ἀπόκαυκος μὲν ἐξ ἀνθρώπων ἦν, ἀγώνισμα ξίφους γενόμενος, καὶ ἔδει Βυζαντίοις ἀνδρὸς θερμοτέρου καὶ δραστήριον ἐπιεικῶς ἔχοντος φρόνημα, γράμματα ἐφοίτα συχνὰ πρὸς τῆς βασιλίδος Ἄννης αὐτῷ, μακρῶν δωρεῶν καὶ ἀξιωμάτων ἐπαγγελίας κομίζοντα, εἰ βούλοιτο διάδοχος ἐλθὼν καταστῆναι καὶ βουλῆς καὶ τρόπων καὶ δόλων Καντακουζηνοῦ. ταῦτα τὴν ἐκείνου διάνοιαν ἔθραυσε, καὶ τὴν γνώμην μετήνεγκεν·

979 [A. a. 6833, IND. 15) NICEPIFORI GREGOR.E [IMP. J. PALÆOL. 5] quoque civitatis corpus totum ex facili contineat. τρέχων καὶ τὸ πᾶν τῆς πόλεως ἐκ τοῦ βάστου σώμα Sed nullum consilii hujus fructum percepit. Tragica enim patris, potius quam ipsius, fata præsentem fortunam manifeste repellebant. Itaque biduum intra promulgato populari decreto, ad arcem omines undarum instar accurrunt; nec prius inde 741 absistunt, quam et arcem expugnent, et corum, qui intus sint, belli jure potiantur. Demum Apocauci filio, cum iis quos secum habebat, trucidato, per omnes urbis plateas crudeliter circumferunt infelicia caesorum capita ad cos territandos, qui similia moliantur. suum κατάσχῃ. 'Αλλ' οὐδὲν τῆς τοιαύτης ἀπώνατο ἐπισ νοίας. Α' γὰρ τραγικαί πῆρες τοῦ πατρὸς, μᾶλλον ἢ αὐτοῦ, τὰς παρούσας περιφανῶς ἀντέκρουαν τύ χας. Διὸ καὶ δυοῖν ἡμερῶν μεταξύ κηρύγματος γε νομένου δημοτικοῦ, πάντες ἐπεξέθεον κατά ποταμούς ἐπὶ τὴν ἀκρόπολιν, καὶ οὐ πρότερον ἐκεῖθεν ἀπέστη. σαν, πρὶν τὴν ἀκρόπολιν ἐκπολιορκήσει, καὶ τοὺς Ενδον πολέμου νόμοις ἀνδραποδίσασθαι, καὶ τὸν τοῦ Αποκαύκου υἱέα σὺν τοῖς ἀμφ' αὐτὴν ξίφει δια χρησαμένους ἀνὰ πάσας τὰς τῆς πόλεως πλατεία; περιενεγκεῖν ἀπηνῶς τὰς δυστυχεῖς αὐτῶν κεφαλάς, εἰ; ἔκπληξιν τῶν ὅμοια βουλευομένων. CAPUT XI. Baltatzes ignobilis genere; ut ad opulentiam pervenerit. Thessalonica praefcitur: deinde, Apocauco filium ci subrogante, ejicitur. Ad Cantacuzenum deficit. Solymanni generi armis adjucatur. Morino Apocanco cum Anna imperatrice reconciliatus majores copias ex Asia arcessit. In Cantacuzenianos savit. Persæ, pra'du et viatico defraudati, eum occidunt. Ad Cantacuzenum transeunt. 1. Sed ine illud pene fugit, quod de Joanne Balalze narrandum erat: qui et ipse cum ignobilis genere esset, dives ex apographicis negotiationibus evaserat, alias ex aliis subinde suscipiendo, et ab humilioribus ad majores semper transcundo. Novissime ipsius Thessalonice praefecturam magna pecuniæ vi redemerat, atque illuc ab imperatrice Anna missus fuerat. Nec longo post tempore elapso, cum quæstuosam perɔm nondum ut volebat gravidain effecisset, inde erat ejectus, subrogante Apocauco filium suum; quem et ipsum impetus plebis, ut paulo ante diximus, ferro absumpsit. II. Id Batatzes probrosum sibi duxerat, et dolore percitus ad Cantacuzenum desciverat; tum pro perfugio habens ditionis Thracica: castellum, continuis inde excursionibus factis, maxime metuendus «vaserat. Nam quos armis aggrediebatur, iis certam perniciem afferebat, magnis ex Asia viribus adjuius; quas petenti ipsi ab urbe Troj snittebat Səlymannus satrapa, cum quo ille paulo ante, data in matrimonium filia, affinitatem junxerat. 111. Quamdiu itaque vixit Apocaucus. acerrimus hastis ae permolestus Byzantinis 742 Balalzes Α΄. Αλλ' ἐκεῖνο μικρού με παρέδραμε, τὸ τοῦ Βατάτζη δηλαδή Ιωάννου· δς καὶ αὐτὸς ἀσή μου γένους ὑπάρχων πλούσιος ἐξ ἀπογραφικῶν έγε γόνει ἐμποριῶν ἄλλας ἐξ ἄλλων ταχὺ μετιών, καὶ παραλλάττων ἀεὶ τῶν εὐτελεστέρων τάς μείζους. Αρτι δὲ καὶ τὴν τῆς Θεσσαλονίκης επιτροπείαν χρήσ μασι μακροῖς ὠνησάμενος πρὸς τῆς βασιλίδος ἐκεῖσε πέμπεται Αννης. Οὐ μάλα δὲ συχνοῦ ἐυέντος χρό νου, πρὶν τὴν κερδαίνουσα, πήραν εμβριθεστέραν ὡς ἐβούλετο διαπράξασθαι, ἐκεῖθεν ἐκβάλλεται, τοῦ Αποκαύκου διάδοχον τὸν υἱὸν ἀποστείλαντος· ἐν τὴν τοῦ δήμου φορὰν παρανάλωμα ξίφους έργασε μένην μικρῷ δεδηλώκαμεν πρότερον. 1. Οὗτος οὖν ὁ Βατάτζης, εἰς αἰσχύνης λόγον τ πράγμα θέμενος, και λύπης μεστος γεγονώς, προς ερβύη τῷ Καντακουζηνῷ· καὶ ὁρμητήριον τὸ τῆς Θρακικής (Ρ. 406] περιστάσεως έχων φρεύμα συνεχεῖς ἐκεῖθεν ἐποιεῖτε τὰς ἐκδρομάς· καὶ ἦν ἐς τὰ μάλιστα φοβερό; τε καὶ ὄλεθρος προφανής οἷς ἐπῄε: καὶ καθ' ὧν ὑπλίζετο, ἅτε δύναμιν ἔγων συχνὴν ἐξ Ασίας, ἣν ἐκ Τροίας ἐξη τηκέτι:- πομφεν ὁ σατράπης Σουλυμάν γαμβρός ἐπὶ θυγατρὶ πρὸ βραχέο; αὐτῷ καταστάς. Γ. Εω; μὲν οὖν Απόκαυκο; εἴη, θερμὸς ἦν καὶ Variorum notæ. Cantacuzenus eam rem videtur conferre in annum Christi 1340, Ilist. lib BOIVIN. zenus lib. ut, cap. 76. Aliud memorat cap. 56, Placet admo tit, Αp. 95. quos Περιστέτζαν αργείται Duca 196) Illins meminit Cantacuzenus lil. III, cap. 99. Quo loco Αχυραϊτών προσαγορευομέν τάγματι praefectum fuisse tum ait: praeterea cap. 22, 46, 76 et 90. ubi quædam ex iis quæ a Gregora narrantur attigit. DuCANG Qui vectigalia et alius principum reditus exigendos certo constituto pretio redimebant, ii a Latinis medii et infimi ævi scriptoribus peræquatores, recuperatores, alque etiam descripto - s; a Graecis ἐξισωται, ἐπόπετι, οἱ ἀνογρα σείς deli. Quodnam iilorum m.manus fuerit, docet Ducangius in Glossaris mediae tum latinitatis tum Græcitatis. Hoc genus negotiationis & Gregora vo- •tur ἀπογραφική εμπειρία, η scilicet constbat redituum ac vectigrium descriptionibus. BOIVIN. Illud fo: te quod Τερίστασιν vocat Gracu- dum Ducangii conjectura, qui legendum putat Taçıστάσεως. Βιι:. Cantacuzenus, ἐκ Λυδίας περιμένων στρ . Cujus tractus Sarchanem satrapam facit lib. ut, cap. 96. Ducasc. Duos hoc nomine memorat Cantacuzenus, alterum Sarchanis filium, Gerase Phrygiæ Satrapant, qui sub hæc tempora vel paulo ante in Thracia ex febre obiit, adeo ut vix is existimari possit Valatze gener, quandoquidem cum Vatatzes ersus interiit, arhae superstes erat Sulynmannus inte. Alter est Salymammis, Orchanis filtus primogenitus, de quo idem Cantacuzenus, fib. IV, cap. 4, 54, et alibi, et Laonicus, lib. 1, pag. 12. Tenius filius Autinis. Annales Turcici μας. 316 cjus 1 edit. Reg. Carasen ab eo exprognatam seribuli, urbem fort: ill me cum alter Suis...anrus mujerabal. BUGANG.

PG 148:981καὶ τοῦ καιροῦ καθάπερ ὀστράκου μεταπεσόντος, πλείω τὴν συμμαχίδα δύναμιν ἐκ Περσῶν μετεπέμπετο· καὶ συχνὰ κατατρέχων ἐδῄου καὶ ἔκαε τὰς τῷ Καντακουζηνῷ προσεῤῥυηκυίας χώρας καὶ πόλεις, καὶ τὰ τῶν Βυζαντίων ἔπειθε ῥᾷστα φρονεῖν, τὴν ἐνεστῶσαν ἀνάγκην διαδιδράσκειν ἐθέλοντας. (Δ.) Ἀλλ’ οὐδ’ αὐτὸς τῆς τοιαύτης ὤνατο σπουδῆς. ἐπεὶ γὰρ ὁ Καντακουζηνὸς τὴν διαστροφὴν καὶ μετάθεσιν τῆς τοῦ Βατάτζη διακήκοε γνώμης, τάχιστα συνέστειλεν εἰς τὰ φρούρια πάντας καρποὺς ὁμοῦ τοῖς ἀνθρώποις καὶ τοῖς βοσκήμασιν, ἐπειπὼν, ὡς εὑρήσει τὰς τῆς ἐπιορκίας ἐκτίσεις πρὸς τοῦ ἐπιορκουμένου θεοῦ· ὡς ἐντεῦθεν ἐλθόντα μετὰ τῆς Περσικῆς δυνάμεως Βατάτζην ἐρήμοις τε ἐντυγχάνειν οἰκητόρων ταῖς χώραις καὶ ταῖς πόαις ἄνευ βοσκημάτων, καὶ λιμῷ διὰ ταῦτα πιεζομένους ἐπάγεσθαι Πέρσας. ταῦτα παρὰ τὰς ἐπαγγελίας καὶ τὰς ἐμβριθεῖς ἐκείνας ἐλπίδας θεασαμένοις τοῖς βαρβάροις ἀχθεσθῆναί τε ἐξεγένετο καὶ ἀποκτείνασι τοῦτον ἐς Καντακουζηνὸν τὴν ταχίστην μεταθεῖναι τὴν γνώμην ὁμοῦ τῇ χειρί. τοῦτο δὴ βουληθεῖσι καὶ πέπρακται παραχρῆμα·

A. C. 1345] BYZANTINE HISTORIE LIB. XV. Mr. J. PAL.EU... 4] 982 μάλα του σφόδρα Βυζαντίοις λυπηρὸς ὁ Βατάτζης, fuit, ob subrogatum videlicet Apocauci filium et διὰ τὸν τοῦ ᾿Αποκαύκου παῖδα δηλαδὴ καὶ τὴν ἀφαί ρεσιν τῆς ἐπιτροπῆς ἀπεχθώς διακείμενος πρὸς αὐτ τόν. Ἐπεὶ δ᾽ Απόκαυκος μὲν ἐξ ἀνθρώπων ἦν, ἀγώνισμα ξίφους γενόμενος, καὶ ἔδει Βυζαντίοις ἀνδρὸς θερμοτέρου καὶ δραστήριον ἐπιεικῶς ἔχοντος φρόνημα, γράμματα ἐφοίτα συχνὰ πρὸς τῆς βασι λίδος Αννης αὐτῷ, μακρῶν δωρεῶν καὶ ἀξιωμάτων ἐπαγγελίας κομίζοντα, εἰ βούλοιτο διάδοχος ἐλθὼν καταστῆναι καὶ βουλῆς καὶ τρόπων καὶ δόλων Καν τακουζηνοῦ. Ταῦτα τὴν ἐκείνου διάνοιαν ἔθραυσε, καὶ τὴν γνώμην μετήνεγκεν· καὶ τοῦ καιροῦ και θάπερ ἐστράκου μεταπεσόντος, πλείω τὴν συμμα χίδα δύναμιν ἐκ Περσῶν μετεπέμπετο· καὶ συχνὰ κατατρέχων ἐδῄου καὶ ἔκας τὰς τῷ Καντακουζηνῷ ἡ προσεῤῥυηκυίας χώρας καὶ πόλεις, καὶ τὰ τῶν Βυζαντίων ἔπειθε ῥᾷστα φρονεῖν, τὴν ἐνεστῶσαν ἀνάγτην διαδιδράσκειν ἐθέλοντας. Δ'. 'Αλλ' οὐδ᾽ αὐτὸς τῆς τοιαύτης ὤνατο σπουδῆς. Ἐπεὶ γὰρ ὁ Καντακουζηνός την διαστροφὴν καὶ μετάθεσιν τῆς τοῦ Βατάτζη διακήκος γνώμης, τάχιστα συνέστειλεν εἰς τὰ φρούρια πάντας καρπούς ὁμοῦ τοῖς ἀνθρώποις καὶ τοῖς βοσκήμασιν, ἐπειπών, ὡς εὑρήσει τὰς τῆς ἐπιορκίας ἐκτίσεις πρὸς τοῦ ἐπιορκουμένου Θεοῦ· ὡς ἐντεῦθεν ἐλθόντα μετά τῆς Περσικῆς δυνάμεως Βατάτζην ἐρήμοις τε ἐν τυγχάνειν οικητόρων ταῖς χώραις καὶ ταῖς πόαις ἄνευ βοσκημάτων, καὶ λιμῷ διὰ ταῦτα πιεζομένους επάγεσθαι Πέρσας. Ταῦτα παρὰ τὰς ἐπαγγελίας καὶ τὰς ἐμβριθεῖς ἐκείνας ἐλπίδας θεασαμένοις τοῖς βαρβάροις ἀχθεσθῆναι τε εξεγένετο καὶ ἀποκτείνασι τοῦτον ἐς Καντακουζηνὸν τὴν ταχίστην μεταθεῖναι τὴν γνώμην ὁμοῦ τῇ χειρί. Τοῦτο δὴ βουληθεῖσι καὶ πέπρακται παραχρῆμα· κακ τοῦ δεινοῦ καὶ προσἀντους ἐς τὸ δεξιόν τε καὶ εὐμενέστερον τὰ τῆς τύ χῆς ἔλβει τῷ Καντακουζηνῷ, τοσούτων ἐχθρῶν ἀπο νητὶ οἷον ἐξ αὐτομάτου φάναι καταστρεφομένων. ademptam sibi præfecturam ipsimet Apocauco infensus. Ubi autem Apocaucus, ferro interemptus, e vivis excessit, cum indigerent Byzantini viro acri et co, cujus animus esset ad quidlibet audendum promptissimus, frequentes ad illum Anna imperatricis litteræ perlatæ sunt, per quas magna ei munera magnæque dignitates promittebantur, si vellet et consiliorum et moruin et frandum successor Apocauco exsistere. Ea illius animum fregere. Itaque mutata sententia, converso tesser: instar rerum statu, majora arcessit Persarum auxilia; crebris incursionibus vastat et incendit regiones et urbes, quæ ad Cantácuzenum desciverant; et facillime eas impellit, si urgentem necessitatem efugere velint, ut Byzantiorum partes sequantur. IV. Sed nec ipse fructum ullum ex hac molitione percepit. Ubi enim perversam et mutatam Batatz:e sententiam Cantacuzenus audivit, statim fructus omnes cum hominibus ac bestiis coegit intra castella; tum illum dixit luituram perjuriorum pœnas numini perjuriis offenso. Batatzes itaque, Persicis cum copiis mox adveniens, vacuas cultoribus regiones et sine bestiis pascua invenit; atque hinc factum, ut Perse, quos ducebat, fame laborarent. Quod cum Barbari contra promnissa, contra ularrimas illas spes, pati se viderent, 743 ægre tulerunt; istoque occiso, animum statim et vires add Cantacuzenum transtulerunt. Quod ubi semel decretum, continno et perfectum est; cœperuntque ab adversa infestaque fortuna melius jam et felicius ire Cantacuzeni res, tot hostibus nullo labore et suapte quasi confectis. LIBER DECIMUS QUINTUS. CAPUT PRIMUM. Crales, Romanis dissidentibus, iuvalescit. Urbis multas invadit. Serrhas ipsas ad deditionem subiget. fiumanum se imperatorcm pronuntiat. Imperium cum filio partitur. Quantam eo tempore Canlucuzenus

PG 148:983κἀκ τοῦ δεινοῦ καὶ προσάντους ἐς τὸ δεξιόν τε καὶ εὐμενέστερον τὰ τῆς τύχης ἔῤῥει τῷ Καντακουζηνῷ, τοσούτων ἐχθρῶν ἀπονητὶ οἷον ἐξ αὐτομάτου φάναι καταστρεφομένων. α. Κράλῃ δὲ τῷ Τριβαλλῶν ἡγεμόνι κόρος οὐκ ἦν, ἐντρυφῶντι ταῖς Ῥωμαϊκαῖς κατ’ ἀλλήλων καὶ δι’ ἀλλήλων στάσεσι, καὶ καιρὸν εἶναι λογιζομένῳ προσήκοντα μάλιστα τοῦτον αὐτοῦ τῇ πλεονεξίᾳ καὶ δώρων τῆς τύχης τὸ κράτιστον. διὸ καὶ καθάπερ φλὸξ ἐπῄει καὶ ἐπενέμετο διηνεκῶς τὰς πρόσω πόλεις καὶ χώρας Ῥωμαίων δουλούμενος, μηδενὸς ὄντος, ὅτῳ ἂν ἀνθίστασθαι ᾖ ταῖς τοιαύταις αὐτοῦ γε ὁρμαῖς. Βυζαντίοις μὲν γὰρ πολλῷ δι’ ἐφέσεως μᾶλλον ἦν, καὶ σιωπῶσι καὶ ἐκλαλοῦσι, προδεδόσθαι οἱ μέχρι Χριστουπόλεως ἅπαντα, ἢ Καντακουζηνῷ προσγενέσθαι κτήσασθαι. Καντακουζηνῷ δὲ τοῦτο μὲν ἀβούλητον ὅλως ἦν· περισπωμένῳ δ’ ὅμως ἐς τὰς ἐκ τῶν ὁμοφύλων μάχας καιρὸς ὑπερμαχεῖν οὐκ ἐνῆν. διὰ δὴ ταῦτα καὶ πλὴν Θεσσαλονίκης ἅπαντα μέχρι στενῶν Χριστουπόλεως ἐκείνῳ δεδούλωνται· μεθ’ ὧν καὶ Σεῤῥῶν ὑπάρχει τὸ μέγα τε καὶ θαυμάσιον ἄστυ, λιμῷ καὶ πολιορκίᾳ μακρᾷ προδοθὲν καθ’ ὁμολογίαν, δυοῖν ἀμηχάνοις ἐχθροῖς.

[a. m. 6853, ind. 15] [1. 1. PALEOL. 4] 984 Thraciæ partem tenuerit. Thracia Persarum incursionibus crebris vastata. Cantacuzeni inopia: item Byzantinorum. Auna imperatriz pessime res administrat. Sacris imaginibus non parcit. Divites vezal. His ipso S. Sophia templo abreptos in vincula conjicit. Calatri profugos excipiunt. Asyli jus vetustissimum: apud omnes gentes sanctum et inviolatum: a Christianis neglectum. Eversa Ecclesiæ dogmata. Ob eas causas templum subita ruina deformatum. 746 1. Crali autem Triballorum principi, sedi- [P. 467] Α'. Κράλῃ δὲ τῷ Τριβαλλῶν ἡγεμόνι χώρος tionibus iis, quibus Romani inter se et adversus se invicem sæviebant, ad delicias abutenti, satis nondum erat. Nempe is opportunum illud cupidibu suæ tempus et donum fortunæ esse ducebat longe maximum. Pervadebat igitur fammae instar, et continenter populabatur subigehatque obvias quasque Romanorum urbes et regiones; quod nemo esset, cui illos impetus reprimere vacarel. Byzantimis enim, et tacitis et confitentibus, optatius multo erat omnia illi Christopolin usque prodi, quam Cantacuzeno acquiri.Cantacuzeno autem omnino quidem nolente id fiebat; civilibus tamen bellis distracto propugnare non licebat. Ea propter omnia ab illo, Thessalonica excepta, Christopolin usque subacta sunt. Atque in iis ipsa etiam Serrhæ, magna illa el preclara civitas, fame et longa obsidione, duobus sane molestissimis hostibus, ad deditionem compulse. II. Ex eo Crales supra se ipsum evectus sumptoque inde grandiori supercilio (nihil quippe eorum quæ Byzantium usque Romanis supererant, viribus suis el supremæ potestati restiturum arbitrabatur), 747 Romanum imperatorem ipse se pronuntiavil, et vivendi genus a barbarico ad Romanum morem transtulit, tiaraque et omnibus, quæ magni hujus Imperii propria sunt, insignibus palam usus est, et ad hoc usque tempus utitur. Jam vero et cum filio totum imperium partitus illi quidem, ut secundum Triballorum instituta imperaret, ea regione cessit, quæ ab Ionio sinu et Istro flumine ad Scopiorum usque urbem pertinet; quam provinciam maximus Huvius sursum alicunde præterlabitur Axius: sibi vero Romanas regiones et urbes, Romanis institutis regendas, illinc usque ad Christopolitanas fauces reservavit. Quæ autem ab illis angustiis ad urbes usque Selybriam et Dercum occurrunt, ca jam omnia Cantacuzenus subegerat, Chersoneso Escapla. ο οὐκ ἦν, ἐντρυφῶντι ταῖς Ῥωμαϊκαῖς κατ' ἀλλήλων καὶ δι' ἀλλήλων στάσεσι, καὶ καιρὸν εἶναι λογιζομένων προςήχοντα μάλιστα τοῦτον αὐτοῦ τῇ πλεονεξίᾳ καὶ δώ ρων τῆς τύχης τὸ κράτιστον. Διὰ καὶ καθάπερ φλόξ έπῄει καὶ ἐπενέμετο διηνεκώς τάς πρόσω πόλεις και χώρα; Ῥωμαίων δουλούμενος, μηδενός ὄντος, ὅτι ἂν ἀνθίστασθαι ᾖ ταῖς τοιαύταις αὐτοῦ γι όρμοι. Βυζαντίοις μὲν γὰρ πολλῷ δι' ἐφέσεως μᾶλλον ἦν, καὶ σιωπῶσι καὶ ἐκλαλοῦσι, προδεδόσθαι οι μέχρι Χριστουπόλεως ἅπαντα, ἢ Καντακουζηνῷ προσγενέ σθαι κτήσασθαι. Καντακουζηνῷ δὲ τοῦτο μὲν ἀν λητον ὅλως ἦν· περισπωμένῳ δ' ὅμως ἐς τὰς ἐκ τῶν ὁμοφύλων μάχας καιρὸς ὑπερμαχεῖν οὐκ ἐνῆν. Διὰ δὴ ταῦτα καὶ πλην Θεσσαλονίκης ἅπαντα μέχρι στενών Χριστουπόλεως ἐκείνῳ δεδούλωνται· μεθ' ὧν καὶ Σεῤῥῶν ὑπάρχει τὸ μέγα τε καὶ θαυμάτων ἄστυ, λιμῷ καὶ πολιορκία μακρά προδοθέν παρ ὁμολογίαν, δυοῖν ἀμηχάνοις εχθροίς. Β'. Εντεῦθεν ὁ Κράλης μείζων εαυτοῦ καταστές καὶ δαψιλεστέραν ἑαυτῷ ποριζόμενος τὴν ὀφρίν (ᾤετο γὰρ οὐδὲ τῶν μέχρι Βυζαντίου λειπομένων Ρωμαίοις ἀνθέξειν οὐδὲν πρὸς τὴν ἐκείνου ρώμην τε καὶ ἡγεμονικὴν ἀρχὴν), (Ρ. 468] βασιλέα τω μαίων ἑαυτὸν ἀνηγόρευσε τήν τε βάρβαρον δίαι ταν ἐς τὰ Ῥωμαίων ήμειψεν ἤθη καὶ καλύπτρα και πάσεις στολαῖς διασήμοις, οπόσαι τῇ μεγάλη ταύτη γε προσήκουσιν ἀρχῇ, περιφανῶς ἐχρήσατό τι κ χρῆταί γε μέχρι καὶ ἐς ἐμέ. "Ηδη δὲ καὶ πρὸς το υἱὸν τὴν ὅλην ἡγεμονίαν ἐνείματο· καὶ τῷ μὲν ἄρ χειν παρέσχε, κατὰ τὰ εἰθισμένα τοῖς Τριβαλλοίς, τῆς ἐκ τε κόλπου του Ιονίου και αὖ Ίστρου του ποταμοῦ μέχρι τῆς τῶν Σκοπίων πόλεως η; καὶ ποταμός Αξιός Ενωθέν ποτε μέγιστος κάτεισι παραψαύων ἡγεμονίας· ἑαυτῷ δ᾽ αὖ τῶν ἐπείθεν Ρωμαϊκῶν χωρῶν καὶ πόλεων, κατά την ειθισμέν την Ρωμαίοις δίαιταν, ἄχρι καὶ ἐς τὰ περὶ Χρι στούπολιν τῶν παρόδων στενά. Τὰ γε μὴν ἐκ τῶν τοιούτων στενών ἄχρι Σηλυβρίας και Δέρκου πάντ' εἶχεν ἤδη Καντακουζηνός υποχείρια, πλην Χερρονήσου. Γ. Περσικαὶ δὲ δυνάμεις, ἐξ Ασίας δι' Ελλησπόν του πάσαν ώραν διαπεραιούμεναι, καθάπερ ἐξ ο χείων ἐς οἰκείας νομάς καὶ ἐπαύλεις, συχνά; lil. At Persæ ex Asia per Hellespontum quacunque tempestate, tanquam ab suis ad suas possessiones et sedes advecti, noctu atque interdiu, ferarum instar civilates Thraciae adoriebantur: nunc ἐποιοῦντα νύκτωρ καὶ μεθ᾿ ἡμέραν τὰς θηριώδει; Variorum notam. Cantacuzen. lib. Ι, cap. 4. Χριστουπόλεως φρούριον, ἅμα μὲν ὂν καρτερὸν ἔκ τε τῆς φύσεως τῆς κατασκευῆς τοῦ τόπου καὶ τῶν τειχών, ἅμα δ' ὅτι καὶ ὥσπερ εἴ τι κλεῖθρον κείται τῶν κλιμά των ἑκατέρων μέσον. Meminit rursum Gregoras hoc cap. Χριστουπόλεως στενών. DUCANG. Vide notam ad pag. 151 (col. 412) supra. Boivin. Cantacuzen. lib. uti, cap. 89 exiremo. DeLANG. Quam quidem urbem in Regiam deinceps delegit. Cantacuz. lib. iv, cap. 19. Vile Laonicam lib. 1, pag. 14, et Leunclavium in Pand. Turc. DUCANG. Vide lib. vui, cap. 4. sect. 7, et lib. III, cap. 2, sect. 7. Boivin. Πόλις ἐν τῇ Δέρκῃ λίμνη Cantacuzeno lib. I. cap. 81. Ducang."

(Β.) Ἐντεῦθεν ὁ Κράλης μείζων ἑαυτοῦ καταστὰς καὶ δαψιλεστέραν ἑαυτῷ ποριζόμενος τὴν ὀφρὺν (ᾤετο γὰρ οὐδὲ τῶν μέχρι Βυζαντίου λειπομένων Ῥωμαίοις ἀνθέξειν οὐδὲν πρὸς τὴν ἐκείνου ῥώμην τε καὶ ἡγεμονικὴν ἀρχὴν) βασιλέα Ῥωμαίων ἑαυτὸν ἀνηγόρευσε, τήν τε βάρβαρον δίαιταν ἐς τὰ Ῥωμαίων ἤμειψεν ἤθη καὶ καλύπτρᾳ καὶ πάσαις στολαῖς διασήμοις, ὁπόσαι τῇ μεγάλῃ ταύτῃ γε προσήκουσιν ἀρχῇ, περιφανῶς ἐχρήσατό τε καὶ χρῆταί γε μέχρι καὶ ἐς ἐμέ. ἤδη δὲ καὶ πρὸς τὸν υἱὸν τὴν ὅλην ἡγεμονίαν ἐνείματο· καὶ τῷ μὲν ἄρχειν παρέσχε, κατὰ τὰ εἰθισμένα τοῖς Τριβαλλοῖς, τῆς ἔκ τε κόλπου τοῦ Ἰονίου καὶ αὖ Ἴστρου τοῦ ποταμοῦ μέχρι τῆς τῶν Σκοπίων πόλεως, ἧς καὶ ποταμὸς Ἀξιὸς ἄνωθέν ποθεν μέγιστος κάτεισι παραψαύων ἡγεμονίας· ἑαυτῷ δ’ αὖ τῶν ἐκεῖθεν Ῥωμαϊκῶν χωρῶν καὶ πόλεων, κατὰ τὴν εἰθισμένην Ῥωμαίοις δίαιταν, ἄχρι καὶ ἐς τὰ περὶ Χριστούπολιν τῶν παρόδων στενά. τά γε μὴν ἐκ τῶν τοιούτων στενῶν ἄχρι Σηλυβρίας καὶ Δέρκου πάντ’ εἶχεν ἤδη Καντακουζηνὸς ὑποχείρια, πλὴν Χεῤῥονήσου.

[a. m. 6853, ind. 15] [1. 1. PALEOL. 4] 984 Thraciæ partem tenuerit. Thracia Persarum incursionibus crebris vastata. Cantacuzeni inopia: item Byzantinorum. Auna imperatriz pessime res administrat. Sacris imaginibus non parcit. Divites vezal. His ipso S. Sophia templo abreptos in vincula conjicit. Calatri profugos excipiunt. Asyli jus vetustissimum: apud omnes gentes sanctum et inviolatum: a Christianis neglectum. Eversa Ecclesiæ dogmata. Ob eas causas templum subita ruina deformatum. 746 1. Crali autem Triballorum principi, sedi- [P. 467] Α'. Κράλῃ δὲ τῷ Τριβαλλῶν ἡγεμόνι χώρος tionibus iis, quibus Romani inter se et adversus se invicem sæviebant, ad delicias abutenti, satis nondum erat. Nempe is opportunum illud cupidibu suæ tempus et donum fortunæ esse ducebat longe maximum. Pervadebat igitur fammae instar, et continenter populabatur subigehatque obvias quasque Romanorum urbes et regiones; quod nemo esset, cui illos impetus reprimere vacarel. Byzantimis enim, et tacitis et confitentibus, optatius multo erat omnia illi Christopolin usque prodi, quam Cantacuzeno acquiri.Cantacuzeno autem omnino quidem nolente id fiebat; civilibus tamen bellis distracto propugnare non licebat. Ea propter omnia ab illo, Thessalonica excepta, Christopolin usque subacta sunt. Atque in iis ipsa etiam Serrhæ, magna illa el preclara civitas, fame et longa obsidione, duobus sane molestissimis hostibus, ad deditionem compulse. II. Ex eo Crales supra se ipsum evectus sumptoque inde grandiori supercilio (nihil quippe eorum quæ Byzantium usque Romanis supererant, viribus suis el supremæ potestati restiturum arbitrabatur), 747 Romanum imperatorem ipse se pronuntiavil, et vivendi genus a barbarico ad Romanum morem transtulit, tiaraque et omnibus, quæ magni hujus Imperii propria sunt, insignibus palam usus est, et ad hoc usque tempus utitur. Jam vero et cum filio totum imperium partitus illi quidem, ut secundum Triballorum instituta imperaret, ea regione cessit, quæ ab Ionio sinu et Istro flumine ad Scopiorum usque urbem pertinet; quam provinciam maximus Huvius sursum alicunde præterlabitur Axius: sibi vero Romanas regiones et urbes, Romanis institutis regendas, illinc usque ad Christopolitanas fauces reservavit. Quæ autem ab illis angustiis ad urbes usque Selybriam et Dercum occurrunt, ca jam omnia Cantacuzenus subegerat, Chersoneso Escapla. ο οὐκ ἦν, ἐντρυφῶντι ταῖς Ῥωμαϊκαῖς κατ' ἀλλήλων καὶ δι' ἀλλήλων στάσεσι, καὶ καιρὸν εἶναι λογιζομένων προςήχοντα μάλιστα τοῦτον αὐτοῦ τῇ πλεονεξίᾳ καὶ δώ ρων τῆς τύχης τὸ κράτιστον. Διὰ καὶ καθάπερ φλόξ έπῄει καὶ ἐπενέμετο διηνεκώς τάς πρόσω πόλεις και χώρα; Ῥωμαίων δουλούμενος, μηδενός ὄντος, ὅτι ἂν ἀνθίστασθαι ᾖ ταῖς τοιαύταις αὐτοῦ γι όρμοι. Βυζαντίοις μὲν γὰρ πολλῷ δι' ἐφέσεως μᾶλλον ἦν, καὶ σιωπῶσι καὶ ἐκλαλοῦσι, προδεδόσθαι οι μέχρι Χριστουπόλεως ἅπαντα, ἢ Καντακουζηνῷ προσγενέ σθαι κτήσασθαι. Καντακουζηνῷ δὲ τοῦτο μὲν ἀν λητον ὅλως ἦν· περισπωμένῳ δ' ὅμως ἐς τὰς ἐκ τῶν ὁμοφύλων μάχας καιρὸς ὑπερμαχεῖν οὐκ ἐνῆν. Διὰ δὴ ταῦτα καὶ πλην Θεσσαλονίκης ἅπαντα μέχρι στενών Χριστουπόλεως ἐκείνῳ δεδούλωνται· μεθ' ὧν καὶ Σεῤῥῶν ὑπάρχει τὸ μέγα τε καὶ θαυμάτων ἄστυ, λιμῷ καὶ πολιορκία μακρά προδοθέν παρ ὁμολογίαν, δυοῖν ἀμηχάνοις εχθροίς. Β'. Εντεῦθεν ὁ Κράλης μείζων εαυτοῦ καταστές καὶ δαψιλεστέραν ἑαυτῷ ποριζόμενος τὴν ὀφρίν (ᾤετο γὰρ οὐδὲ τῶν μέχρι Βυζαντίου λειπομένων Ρωμαίοις ἀνθέξειν οὐδὲν πρὸς τὴν ἐκείνου ρώμην τε καὶ ἡγεμονικὴν ἀρχὴν), (Ρ. 468] βασιλέα τω μαίων ἑαυτὸν ἀνηγόρευσε τήν τε βάρβαρον δίαι ταν ἐς τὰ Ῥωμαίων ήμειψεν ἤθη καὶ καλύπτρα και πάσεις στολαῖς διασήμοις, οπόσαι τῇ μεγάλη ταύτη γε προσήκουσιν ἀρχῇ, περιφανῶς ἐχρήσατό τι κ χρῆταί γε μέχρι καὶ ἐς ἐμέ. "Ηδη δὲ καὶ πρὸς το υἱὸν τὴν ὅλην ἡγεμονίαν ἐνείματο· καὶ τῷ μὲν ἄρ χειν παρέσχε, κατὰ τὰ εἰθισμένα τοῖς Τριβαλλοίς, τῆς ἐκ τε κόλπου του Ιονίου και αὖ Ίστρου του ποταμοῦ μέχρι τῆς τῶν Σκοπίων πόλεως η; καὶ ποταμός Αξιός Ενωθέν ποτε μέγιστος κάτεισι παραψαύων ἡγεμονίας· ἑαυτῷ δ᾽ αὖ τῶν ἐπείθεν Ρωμαϊκῶν χωρῶν καὶ πόλεων, κατά την ειθισμέν την Ρωμαίοις δίαιταν, ἄχρι καὶ ἐς τὰ περὶ Χρι στούπολιν τῶν παρόδων στενά. Τὰ γε μὴν ἐκ τῶν τοιούτων στενών ἄχρι Σηλυβρίας και Δέρκου πάντ' εἶχεν ἤδη Καντακουζηνός υποχείρια, πλην Χερρονήσου. Γ. Περσικαὶ δὲ δυνάμεις, ἐξ Ασίας δι' Ελλησπόν του πάσαν ώραν διαπεραιούμεναι, καθάπερ ἐξ ο χείων ἐς οἰκείας νομάς καὶ ἐπαύλεις, συχνά; lil. At Persæ ex Asia per Hellespontum quacunque tempestate, tanquam ab suis ad suas possessiones et sedes advecti, noctu atque interdiu, ferarum instar civilates Thraciae adoriebantur: nunc ἐποιοῦντα νύκτωρ καὶ μεθ᾿ ἡμέραν τὰς θηριώδει; Variorum notam. Cantacuzen. lib. Ι, cap. 4. Χριστουπόλεως φρούριον, ἅμα μὲν ὂν καρτερὸν ἔκ τε τῆς φύσεως τῆς κατασκευῆς τοῦ τόπου καὶ τῶν τειχών, ἅμα δ' ὅτι καὶ ὥσπερ εἴ τι κλεῖθρον κείται τῶν κλιμά των ἑκατέρων μέσον. Meminit rursum Gregoras hoc cap. Χριστουπόλεως στενών. DUCANG. Vide notam ad pag. 151 (col. 412) supra. Boivin. Cantacuzen. lib. uti, cap. 89 exiremo. DeLANG. Quam quidem urbem in Regiam deinceps delegit. Cantacuz. lib. iv, cap. 19. Vile Laonicam lib. 1, pag. 14, et Leunclavium in Pand. Turc. DUCANG. Vide lib. vui, cap. 4. sect. 7, et lib. III, cap. 2, sect. 7. Boivin. Πόλις ἐν τῇ Δέρκῃ λίμνη Cantacuzeno lib. I. cap. 81. Ducang."

PG 148:985(Γ.) Περσικαὶ δὲ δυνάμεις, ἐξ Ἀσίας δι’ Ἑλλησπόντου πᾶσαν ὥραν διαπεραιούμεναι, καθάπερ ἐξ οἰκείων ἐς οἰκείας νομὰς καὶ ἐπαύλεις, συχνὰς ἐποιοῦντο νύκτωρ καὶ μεθ’ ἡμέραν τὰς θηριώδεις ἐφόδους κατὰ τῶν Θρᾳκικῶν πόλεων, νῦν μὲν αὐτονομίᾳ χρώμενοι λῃστρικῇ, νῦν δὲ συμμαχεῖν προσποιούμενοι Καντακουζηνῷ. ὅπως δ’ ἄρα ἦν, ἐνόσουν αἱ πόλεις καὶ μάλα πονήρως εἶχον Ῥωμαίοις πᾶσι τὰ πράγματα. οὔτε γὰρ ὑποζυγίων, οὔτε ποιμνίων οὐδὲν τοῖς ταλαιπώροις Θρᾳξὶν ἐλέλειπτο, οὔτε βοῶν ἀροτήρων οὐδεὶς, δι’ ὧν οἱ γεωργοὶ τὰς τῆς γῆς ἀναμοχλεύοντες αὔλακας τὸν ἡμερήσιον καὶ ἀναγκαῖον ἐκπορίζονται δασμὸν τῇ γαστρί. κἀντεῦθεν ἀσπόρου τε καταλελειμμένης τῆς γῆς καὶ ἀνθρώπων ἐρήμου παντάπασι, καὶ τὸ ὅλον εἰπεῖν θηριώδους, ἀπορία χρημάτων ἐμάστιζε μὲν ἱκανῶς τὸν βασιλέα Καντακουζηνὸν, περιϊόντα Θρᾴκην· ἐμάστιζε δ’ οὐχ ἧττον καὶ Βυζαντίους, τῆς βασιλίδος Ἄννης καίριον οὐδὲν περὶ τὴν τῶν πραγμάτων μελετᾷν οὔτ’ εἰδυίας οὔτ’ ἐθελούσης διοίκησιν· ἀλλ’ ἀφαιρουμένης μὲν τὸν τῶν ἱερῶν εἰκόνων κόσμον ἀνέδην, καὶ ὃν μὲν ἐκποιουμένης, ὃν δὲ χωνείᾳ παραπεμπούσης·

[4. c. 1315] BYZANTINE HISTORIE LIB. XV. Εφόδους κατὰ τῶν θρακικών πόλεων, νῦν μὲν αὐτονο-A jatronum licentia μία χρώμενοι ληστρικῇ, νῦν δὲ συμμαχεῖν προσ ποιούμενοι Καντακουζηνῷ. Όπως δ' ἄρα ἦν, ενό σουν αἱ πόλεις καὶ μάλα πονήρως εἶχον Ρωμαίοις πᾶσι τὰ πράγματα. Οὔτε γὰρ ὑποζυγίων, ούτε που μνίων οὐδὲν τοῖς ταλαιπώροις Θραξιν ἐλέλειπτο, οὔτε βοῶν ἀροτήρων οὐδεὶς, δι' ὧν οἱ γεωργοὶ τὰς τῆς γῆς ἀναμοχλεύοντες αύλακας τὴν ἡμερήσιον καὶ ἀναγκαῖον ἐκπορίζονται δασμόν τῇ γαστρί. Κάντεῦθεν ἀσπόρου τε καταλελειμμένης τῆς γῆς καὶ ἀν Ορώπων ἐρήμου παντάπασι, καὶ τὸ ὅλον εἰπεῖν θηριώδους, ἀπορία χρημάτων ἐμάστιζε μὲν ἱκανῶς τὸν βασιλές Καντακουζηνόν, περιιόντα Θράκην. ἐμάστιζε δ' οὐχ ἧττον καὶ Βυζαντίους, τῆς βασιλίδος Αννης καίριον οὐδὲν περὶ τὴν τῶν πραγμάτων μετ λετὴν εὔτ᾽ εἰδυίας οὔτ᾽ ἐθελούσης διοίκησιν· άλλ' αφαιρουμένης μὲν τὸν τῶν ἱερῶν εἰκόνων κόσμον ἀνέδην, καὶ ἐν μὲν ἐκποιουμένης, ἂν δὲ χωνείᾳ παραπεμπλύσης προφάσει μὲν διὰ τὴν ἐς τὰ κοινὰ χρειαν, τὸ δὲ πλεῖστον εἰς ἑαυτῆς ἴδιον κέρδος. Δ'. Ταῦτα δ' έργαζομένη οὐδὲ τοῦ κακουργεῖν ἀπέσχετο τοὺς ἐνδόξους, καὶ ὅσοι χρημάτων οἰκείων περιουσία προὔχειν ἐδόκουν. Δι' & δὴ καὶ ἐς τὸ μέγα καὶ περιβόητον ἱερὸν τῆς τοῦ Θεοῦ Σοφίας, ἀσύλου πάλαι καταφυγής κεκτημένον προνόμια, κεκτημένον προνόμια, καταφεύγοντας ἀπέσπων φεῦ ἀπηνῶς, καὶ πάσαις ἐπεώθουν χερσὶν εἰς εἱρετὴν καὶ λήθης ἅπαν φάναι φρούριον· ὡς ἀναγκασθέντας ήδη λοιπόν τους τα λαιπώρους (έφευρετικόν γὰρ εἶναι φασί τὴν ἀνάγ κην) ἐς τὸ τοῦ Γαλάτου καταφεύγειν φρούριον, τῆς περιστάσεως τοῦτο μηχανησαμένης ἐξ αὐτομάτου φρούριον ὀχυρὸν καὶ ἱερὰν τινα ἄγκυραν καὶ ἄσυ λον όντως καταφυγήν. Καίτοι καὶ βαρβάροις καὶ Ελλησι, καὶ πάσῃ γῇ καὶ θαλάσσῃ, καὶ πάσαις ἡγεμονικαῖς ἐξουσίαις, ειθισμένον ἀεὶ δι' αιώνος οίκτον καὶ σπλάγχνων τοιαῦτα κεκτήσθαι δείγματα. Χριστιανίς (Ρ. 469] δ' οὖσιν ἡμῖν, καὶ νῦν μάλιστα χρήζουσι τῆς ὁμοίας πρὸς Θεοῦ τυγχάνειν συμ μαχίας, ἀπείρηταί τε καὶ παραλέλυται. Ε'. Οὐ μόνον δέ, ἀλλ᾿ ὥσπερ κάλω ῥαγέντος καὶ δόγματα τῆς Ἐκκλησίας ἀνατέτραπται, καὶ θεῖοι Πατέρων κανόνες συγκέχονται καὶ πεπάτηνται. Δι' Ο δὴ καὶ αὐτὸ τοῦ ναοῦ τὸ κάλλος Ακρωτηρίασται, καὶ ἐς τὸ ἔδαφος Ερριπται· δεικνύντος ούτωσὶ προς φανῶς τοῦ Θεοῦ καὶ διὰ τῶν φαινομένων τὴν τῶν η οὕτω παρανομουμέμων ὑπερβολὴν, καὶ οἷον τὴν μέλλουσαν προαναφωνοῦντος καὶ ἀπειλοῦντος ἐκδι κησιν. Καί μοι δοκεῖ διὰ τοῦτ' ἄνευ σεισμού και περιπλανήσεως γῆς γεγενήσθαι τὸ πάθος τουτί. [IMP. 3. PALZOL. 5) 986 utendo; nunc se Cantacuzeni copias auxiliarias simulando. Sane ut ut erat, laborabant urbes, et cum omnibus Romanis pessime agebatur. Nihil enim jumentorum, nibil pecorum miserrimis Thracibus reliqui erat; nihil ex bubas aratoribus, quorum opera agricolæ, perrupto lerræ gremio, quotidianum et necessarium parant faucibus vectigal. Cumn itaque 749 et eo terra inculta remansisset, et colonis omnino vacua, ac prorsus (ut ita dicam) fera, Cantacuzenum imperatorem, regiones illas circumeantem, non mediocris Dagellabat pecuniæ inopia; nec minor Byzantios, cum imperatrix Anna nibil circa rerum administrationem opportune statuere aut possel aut vellet; sed sacrarum imaginum ornamenta licentius detraheret, et alia venderet, alia ad aurifcem mitteret, specie quidem, ut in usus publicos impenderet; at maxima ex parte, ut in rem suam converteret. IV. Hæc porro cum faceret, ne tum quidem ab vexandis iis abstinebat, qui illustriores erant, aut rei familiaris copia abundare videbantur. Quocirca et eos, qui ad magnum celeberrimumque S.Sophiæ templum, inviolati jamdiu perfugii privilegiis or. natum, confugissent, avellebant heu crudeliter ac totis viribus in carcerem et in quamlibet (ut ita dicam) Oblivi¡ arcem detrudebant. Coacti itaque miseri (etenim ingeniosum quiddam esse necessitatem ferunt) ad Galatæum castellum confugiebant, ipsa videlicet calamitate suapte illud sibi providente, præsidium firmum et sacram quamdam ancoram et inviolatum vere perfuginm. Atqui et Barbaris et Græcis, et omni terræ ac mari, et omnibusimperiis ab omni evo moris fuit, ut misericordi et affectas talia apud se haberent exempla. nobis. vero, qui et Christiani sumus, et nunc maxime simili numinis auxilio indigemus, illud interdicitur 749 atque abrogatur. V. Quin imno, tanquam ruptis retinaculis, et ipsa quoque Ecclesia doginata evertuntur, et sacra Patrum præscripta confunduntur ac pedibus subjiciuntur. Eam ob causam ipsa templi pulchritudo mutilata est et ad terram amicta; Deo palam ita significante, et evidentibus ostenlis declaraule quam enormis foret ejusmodi impietas, futuramquo ultionem quasi prænuntiante ac minitante: unde co factum puto, ut citra terra tremorem et agitationem clades illa accideret. CAPUT I. Templum Sanctæ. Sophire, qua parte orientem special, collapso hemisphærio dehiscit. Ejus cladis magnitudo verbis amplificata. Civium concursus et comploratio. Ipsorum nobilium, ac in primis (eminaruut in exportandis ruderibus pia sedulitas. Substructa ab imperatore Andronico fundamenta ruinam sistunt, Rei Byzantine status miserrimus. Lacedæmonii post Lectricam, Romani post Cannensem pugnam. mulieribus aurum interdisere. Byzantini car vestibus pullis passim uti cœperint. Deus hominum morbis lente medetur. Facilius ædificat quam destruil. Δ΄. Εσπέρα μὲν γὰρ ἦν ἤδη καὶ οὐρανὸς αίθριος, περί που τα μέσα τῆς νυκτός, ὅτε πᾶσι μὲν ἀνθρώτων ἐφθαλμοῖς βαθείς ληνοβατούσα κίνησε τους 1. Nocte cuim jam fere media, creio sereno, cum silentium ipsum omnibus hominum oculis invergit ac veluti imprimit soporem altissimum:

Chapter XCaput X

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

προφάσει μὲν διὰ τὴν ἐς τὰ κοινὰ χρείαν, τὸ δὲ πλεῖστον εἰς ἑαυτῆς ἴδιον κέρδος. (Δ.) Ταῦτα δ’ ἐργαζομένη οὐδὲ τοῦ κακουργεῖν ἀπέσχετο τοὺς ἐνδόξους, καὶ ὅσοι χρημάτων οἰκείων περιουσίᾳ προὔχειν ἐδόκουν. δι’ ἃ δὴ καὶ ἐς τὸ μέγα καὶ περιβόητον ἱερὸν τῆς τοῦ θεοῦ Σοφίας, ἀσύλου πάλαι καταφυγῆς κεκτημένον προνόμια, καταφεύγοντας ἀπέσπων φεῦ ἀπηνῶς, καὶ πάσαις ἀπεώθουν χερσὶν εἰς εἱρκτὴν καὶ λήθης ἅπαν φάναι φρούριον· ὡς ἀναγκασθέντας ἤδη λοιπὸν τοὺς ταλαιπώρους (ἐφευρετικὸν γὰρ εἶναί φασι τὴν ἀνάγκην) ἐς τὸ τοῦ Γαλάτου καταφεύγειν φρούριον, τῆς περιστάσεως τοῦτο μηχανησαμένης ἐξ αὐτομάτου φρούριον ὀχυρὸν καὶ ἱεράν τινα ἄγκυραν καὶ ἄσυλον ὄντως καταφυγήν. καίτοι καὶ βαρβάροις καὶ Ἕλλησι, καὶ πάσῃ γῇ καὶ θαλάσσῃ, καὶ πάσαις ἡγεμονικαῖς ἐξουσίαις, εἰθισμένον ἀεὶ δι’ αἰῶνος οἴκτου καὶ σπλάγχνων τοιαῦτα κεκτῆσθαι δείγματα. Χριστιανοῖς δ’ οὖσιν ἡμῖν, καὶ νῦν μάλιστα χρῄζουσι τῆς ὁμοίας πρὸς θεοῦ τυγχάνειν συμμαχίας, ἀπείρηταί τε καὶ παραλέλυται.

[4. c. 1315] BYZANTINE HISTORIE LIB. XV. Εφόδους κατὰ τῶν θρακικών πόλεων, νῦν μὲν αὐτονο-A jatronum licentia μία χρώμενοι ληστρικῇ, νῦν δὲ συμμαχεῖν προσ ποιούμενοι Καντακουζηνῷ. Όπως δ' ἄρα ἦν, ενό σουν αἱ πόλεις καὶ μάλα πονήρως εἶχον Ρωμαίοις πᾶσι τὰ πράγματα. Οὔτε γὰρ ὑποζυγίων, ούτε που μνίων οὐδὲν τοῖς ταλαιπώροις Θραξιν ἐλέλειπτο, οὔτε βοῶν ἀροτήρων οὐδεὶς, δι' ὧν οἱ γεωργοὶ τὰς τῆς γῆς ἀναμοχλεύοντες αύλακας τὴν ἡμερήσιον καὶ ἀναγκαῖον ἐκπορίζονται δασμόν τῇ γαστρί. Κάντεῦθεν ἀσπόρου τε καταλελειμμένης τῆς γῆς καὶ ἀν Ορώπων ἐρήμου παντάπασι, καὶ τὸ ὅλον εἰπεῖν θηριώδους, ἀπορία χρημάτων ἐμάστιζε μὲν ἱκανῶς τὸν βασιλές Καντακουζηνόν, περιιόντα Θράκην. ἐμάστιζε δ' οὐχ ἧττον καὶ Βυζαντίους, τῆς βασιλίδος Αννης καίριον οὐδὲν περὶ τὴν τῶν πραγμάτων μετ λετὴν εὔτ᾽ εἰδυίας οὔτ᾽ ἐθελούσης διοίκησιν· άλλ' αφαιρουμένης μὲν τὸν τῶν ἱερῶν εἰκόνων κόσμον ἀνέδην, καὶ ἐν μὲν ἐκποιουμένης, ἂν δὲ χωνείᾳ παραπεμπλύσης προφάσει μὲν διὰ τὴν ἐς τὰ κοινὰ χρειαν, τὸ δὲ πλεῖστον εἰς ἑαυτῆς ἴδιον κέρδος. Δ'. Ταῦτα δ' έργαζομένη οὐδὲ τοῦ κακουργεῖν ἀπέσχετο τοὺς ἐνδόξους, καὶ ὅσοι χρημάτων οἰκείων περιουσία προὔχειν ἐδόκουν. Δι' & δὴ καὶ ἐς τὸ μέγα καὶ περιβόητον ἱερὸν τῆς τοῦ Θεοῦ Σοφίας, ἀσύλου πάλαι καταφυγής κεκτημένον προνόμια, κεκτημένον προνόμια, καταφεύγοντας ἀπέσπων φεῦ ἀπηνῶς, καὶ πάσαις ἐπεώθουν χερσὶν εἰς εἱρετὴν καὶ λήθης ἅπαν φάναι φρούριον· ὡς ἀναγκασθέντας ήδη λοιπόν τους τα λαιπώρους (έφευρετικόν γὰρ εἶναι φασί τὴν ἀνάγ κην) ἐς τὸ τοῦ Γαλάτου καταφεύγειν φρούριον, τῆς περιστάσεως τοῦτο μηχανησαμένης ἐξ αὐτομάτου φρούριον ὀχυρὸν καὶ ἱερὰν τινα ἄγκυραν καὶ ἄσυ λον όντως καταφυγήν. Καίτοι καὶ βαρβάροις καὶ Ελλησι, καὶ πάσῃ γῇ καὶ θαλάσσῃ, καὶ πάσαις ἡγεμονικαῖς ἐξουσίαις, ειθισμένον ἀεὶ δι' αιώνος οίκτον καὶ σπλάγχνων τοιαῦτα κεκτήσθαι δείγματα. Χριστιανίς (Ρ. 469] δ' οὖσιν ἡμῖν, καὶ νῦν μάλιστα χρήζουσι τῆς ὁμοίας πρὸς Θεοῦ τυγχάνειν συμ μαχίας, ἀπείρηταί τε καὶ παραλέλυται. Ε'. Οὐ μόνον δέ, ἀλλ᾿ ὥσπερ κάλω ῥαγέντος καὶ δόγματα τῆς Ἐκκλησίας ἀνατέτραπται, καὶ θεῖοι Πατέρων κανόνες συγκέχονται καὶ πεπάτηνται. Δι' Ο δὴ καὶ αὐτὸ τοῦ ναοῦ τὸ κάλλος Ακρωτηρίασται, καὶ ἐς τὸ ἔδαφος Ερριπται· δεικνύντος ούτωσὶ προς φανῶς τοῦ Θεοῦ καὶ διὰ τῶν φαινομένων τὴν τῶν η οὕτω παρανομουμέμων ὑπερβολὴν, καὶ οἷον τὴν μέλλουσαν προαναφωνοῦντος καὶ ἀπειλοῦντος ἐκδι κησιν. Καί μοι δοκεῖ διὰ τοῦτ' ἄνευ σεισμού και περιπλανήσεως γῆς γεγενήσθαι τὸ πάθος τουτί. [IMP. 3. PALZOL. 5) 986 utendo; nunc se Cantacuzeni copias auxiliarias simulando. Sane ut ut erat, laborabant urbes, et cum omnibus Romanis pessime agebatur. Nihil enim jumentorum, nibil pecorum miserrimis Thracibus reliqui erat; nihil ex bubas aratoribus, quorum opera agricolæ, perrupto lerræ gremio, quotidianum et necessarium parant faucibus vectigal. Cumn itaque 749 et eo terra inculta remansisset, et colonis omnino vacua, ac prorsus (ut ita dicam) fera, Cantacuzenum imperatorem, regiones illas circumeantem, non mediocris Dagellabat pecuniæ inopia; nec minor Byzantios, cum imperatrix Anna nibil circa rerum administrationem opportune statuere aut possel aut vellet; sed sacrarum imaginum ornamenta licentius detraheret, et alia venderet, alia ad aurifcem mitteret, specie quidem, ut in usus publicos impenderet; at maxima ex parte, ut in rem suam converteret. IV. Hæc porro cum faceret, ne tum quidem ab vexandis iis abstinebat, qui illustriores erant, aut rei familiaris copia abundare videbantur. Quocirca et eos, qui ad magnum celeberrimumque S.Sophiæ templum, inviolati jamdiu perfugii privilegiis or. natum, confugissent, avellebant heu crudeliter ac totis viribus in carcerem et in quamlibet (ut ita dicam) Oblivi¡ arcem detrudebant. Coacti itaque miseri (etenim ingeniosum quiddam esse necessitatem ferunt) ad Galatæum castellum confugiebant, ipsa videlicet calamitate suapte illud sibi providente, præsidium firmum et sacram quamdam ancoram et inviolatum vere perfuginm. Atqui et Barbaris et Græcis, et omni terræ ac mari, et omnibusimperiis ab omni evo moris fuit, ut misericordi et affectas talia apud se haberent exempla. nobis. vero, qui et Christiani sumus, et nunc maxime simili numinis auxilio indigemus, illud interdicitur 749 atque abrogatur. V. Quin imno, tanquam ruptis retinaculis, et ipsa quoque Ecclesia doginata evertuntur, et sacra Patrum præscripta confunduntur ac pedibus subjiciuntur. Eam ob causam ipsa templi pulchritudo mutilata est et ad terram amicta; Deo palam ita significante, et evidentibus ostenlis declaraule quam enormis foret ejusmodi impietas, futuramquo ultionem quasi prænuntiante ac minitante: unde co factum puto, ut citra terra tremorem et agitationem clades illa accideret. CAPUT I. Templum Sanctæ. Sophire, qua parte orientem special, collapso hemisphærio dehiscit. Ejus cladis magnitudo verbis amplificata. Civium concursus et comploratio. Ipsorum nobilium, ac in primis (eminaruut in exportandis ruderibus pia sedulitas. Substructa ab imperatore Andronico fundamenta ruinam sistunt, Rei Byzantine status miserrimus. Lacedæmonii post Lectricam, Romani post Cannensem pugnam. mulieribus aurum interdisere. Byzantini car vestibus pullis passim uti cœperint. Deus hominum morbis lente medetur. Facilius ædificat quam destruil. Δ΄. Εσπέρα μὲν γὰρ ἦν ἤδη καὶ οὐρανὸς αίθριος, περί που τα μέσα τῆς νυκτός, ὅτε πᾶσι μὲν ἀνθρώτων ἐφθαλμοῖς βαθείς ληνοβατούσα κίνησε τους 1. Nocte cuim jam fere media, creio sereno, cum silentium ipsum omnibus hominum oculis invergit ac veluti imprimit soporem altissimum:

(Ε.) Οὐ μόνον δὲ, ἀλλ’ ὥσπερ κάλω ῥαγέντος καὶ δόγματα τῆς ἐκκλησίας ἀνατέτραπται, καὶ θεῖοι πατέρων κανόνες συγκέχυνται καὶ πεπάτηνται. δι’ ἃ δὴ καὶ αὐτὸ τοῦ ναοῦ τὸ κάλλος ἠκρωτηρίασται, καὶ ἐς τὸ ἔδαφος ἔῤῥιπται· δεικνύντος οὑτωσὶ προφανῶς τοῦ θεοῦ καὶ διὰ τῶν φαινομένων τὴν τῶν οὕτω παρανομουμένων ὑπερβολὴν, καὶ οἷον τὴν μέλλουσαν προαναφωνοῦντος καὶ ἀπειλοῦντος ἐκδίκησιν. καί μοι δοκεῖ διὰ τοῦτ’ ἄνευ σεισμοῦ καὶ περικλονήσεως γῆς γεγενῆσθαι τὸ πάθος τουτί. β. Ἑσπέρα μὲν γὰρ ἦν ἤδη καὶ οὐρανὸς αἴθριος, περί που τὰ μέσα τῆς νυκτὸς, ὅτε πᾶσι μὲν ἀνθρώπων ὀφθαλμοῖς βαθεῖς ληνοβατοῦσα κίρνησι τοὺς ὕπνους ἡ τῆς νυκτὸς σιωπὴ, πρὸς δ’ ᾠδὰς νυκτερινὰς ἀλεκτρυόνες τάς τε πτέρυγας κινεῖν καὶ τὰς ἐμφύτους σάλπιγγας ἀνοίγειν ἐμμελῶς μελετῶσι, καὶ τηνικαῦτα πέπτωκεν ἡ μία τῶν αἰθερίων φάναι τεττάρων ἁψίδων, ἡ πρὸς ἥλιον ἀνίσχοντα βλέπουσα, συνεφελκύσασά τε καὶ συγκαθελοῦσα ἑαυτῇ καὶ ὅσον ὑπήρειδεν ὃ ἐπεκάθητο ἡμισφαίριον· καὶ συντέτριπται μὲν τὰ κρυπτόμενα κάλλη τοῦ βήματος· συντέτριπται δ’ ὁ τῶν θείων ἐκείνων κόσμος εἰκόνων·

[4. c. 1315] BYZANTINE HISTORIE LIB. XV. Εφόδους κατὰ τῶν θρακικών πόλεων, νῦν μὲν αὐτονο-A jatronum licentia μία χρώμενοι ληστρικῇ, νῦν δὲ συμμαχεῖν προσ ποιούμενοι Καντακουζηνῷ. Όπως δ' ἄρα ἦν, ενό σουν αἱ πόλεις καὶ μάλα πονήρως εἶχον Ρωμαίοις πᾶσι τὰ πράγματα. Οὔτε γὰρ ὑποζυγίων, ούτε που μνίων οὐδὲν τοῖς ταλαιπώροις Θραξιν ἐλέλειπτο, οὔτε βοῶν ἀροτήρων οὐδεὶς, δι' ὧν οἱ γεωργοὶ τὰς τῆς γῆς ἀναμοχλεύοντες αύλακας τὴν ἡμερήσιον καὶ ἀναγκαῖον ἐκπορίζονται δασμόν τῇ γαστρί. Κάντεῦθεν ἀσπόρου τε καταλελειμμένης τῆς γῆς καὶ ἀν Ορώπων ἐρήμου παντάπασι, καὶ τὸ ὅλον εἰπεῖν θηριώδους, ἀπορία χρημάτων ἐμάστιζε μὲν ἱκανῶς τὸν βασιλές Καντακουζηνόν, περιιόντα Θράκην. ἐμάστιζε δ' οὐχ ἧττον καὶ Βυζαντίους, τῆς βασιλίδος Αννης καίριον οὐδὲν περὶ τὴν τῶν πραγμάτων μετ λετὴν εὔτ᾽ εἰδυίας οὔτ᾽ ἐθελούσης διοίκησιν· άλλ' αφαιρουμένης μὲν τὸν τῶν ἱερῶν εἰκόνων κόσμον ἀνέδην, καὶ ἐν μὲν ἐκποιουμένης, ἂν δὲ χωνείᾳ παραπεμπλύσης προφάσει μὲν διὰ τὴν ἐς τὰ κοινὰ χρειαν, τὸ δὲ πλεῖστον εἰς ἑαυτῆς ἴδιον κέρδος. Δ'. Ταῦτα δ' έργαζομένη οὐδὲ τοῦ κακουργεῖν ἀπέσχετο τοὺς ἐνδόξους, καὶ ὅσοι χρημάτων οἰκείων περιουσία προὔχειν ἐδόκουν. Δι' & δὴ καὶ ἐς τὸ μέγα καὶ περιβόητον ἱερὸν τῆς τοῦ Θεοῦ Σοφίας, ἀσύλου πάλαι καταφυγής κεκτημένον προνόμια, κεκτημένον προνόμια, καταφεύγοντας ἀπέσπων φεῦ ἀπηνῶς, καὶ πάσαις ἐπεώθουν χερσὶν εἰς εἱρετὴν καὶ λήθης ἅπαν φάναι φρούριον· ὡς ἀναγκασθέντας ήδη λοιπόν τους τα λαιπώρους (έφευρετικόν γὰρ εἶναι φασί τὴν ἀνάγ κην) ἐς τὸ τοῦ Γαλάτου καταφεύγειν φρούριον, τῆς περιστάσεως τοῦτο μηχανησαμένης ἐξ αὐτομάτου φρούριον ὀχυρὸν καὶ ἱερὰν τινα ἄγκυραν καὶ ἄσυ λον όντως καταφυγήν. Καίτοι καὶ βαρβάροις καὶ Ελλησι, καὶ πάσῃ γῇ καὶ θαλάσσῃ, καὶ πάσαις ἡγεμονικαῖς ἐξουσίαις, ειθισμένον ἀεὶ δι' αιώνος οίκτον καὶ σπλάγχνων τοιαῦτα κεκτήσθαι δείγματα. Χριστιανίς (Ρ. 469] δ' οὖσιν ἡμῖν, καὶ νῦν μάλιστα χρήζουσι τῆς ὁμοίας πρὸς Θεοῦ τυγχάνειν συμ μαχίας, ἀπείρηταί τε καὶ παραλέλυται. Ε'. Οὐ μόνον δέ, ἀλλ᾿ ὥσπερ κάλω ῥαγέντος καὶ δόγματα τῆς Ἐκκλησίας ἀνατέτραπται, καὶ θεῖοι Πατέρων κανόνες συγκέχονται καὶ πεπάτηνται. Δι' Ο δὴ καὶ αὐτὸ τοῦ ναοῦ τὸ κάλλος Ακρωτηρίασται, καὶ ἐς τὸ ἔδαφος Ερριπται· δεικνύντος ούτωσὶ προς φανῶς τοῦ Θεοῦ καὶ διὰ τῶν φαινομένων τὴν τῶν η οὕτω παρανομουμέμων ὑπερβολὴν, καὶ οἷον τὴν μέλλουσαν προαναφωνοῦντος καὶ ἀπειλοῦντος ἐκδι κησιν. Καί μοι δοκεῖ διὰ τοῦτ' ἄνευ σεισμού και περιπλανήσεως γῆς γεγενήσθαι τὸ πάθος τουτί. [IMP. 3. PALZOL. 5) 986 utendo; nunc se Cantacuzeni copias auxiliarias simulando. Sane ut ut erat, laborabant urbes, et cum omnibus Romanis pessime agebatur. Nihil enim jumentorum, nibil pecorum miserrimis Thracibus reliqui erat; nihil ex bubas aratoribus, quorum opera agricolæ, perrupto lerræ gremio, quotidianum et necessarium parant faucibus vectigal. Cumn itaque 749 et eo terra inculta remansisset, et colonis omnino vacua, ac prorsus (ut ita dicam) fera, Cantacuzenum imperatorem, regiones illas circumeantem, non mediocris Dagellabat pecuniæ inopia; nec minor Byzantios, cum imperatrix Anna nibil circa rerum administrationem opportune statuere aut possel aut vellet; sed sacrarum imaginum ornamenta licentius detraheret, et alia venderet, alia ad aurifcem mitteret, specie quidem, ut in usus publicos impenderet; at maxima ex parte, ut in rem suam converteret. IV. Hæc porro cum faceret, ne tum quidem ab vexandis iis abstinebat, qui illustriores erant, aut rei familiaris copia abundare videbantur. Quocirca et eos, qui ad magnum celeberrimumque S.Sophiæ templum, inviolati jamdiu perfugii privilegiis or. natum, confugissent, avellebant heu crudeliter ac totis viribus in carcerem et in quamlibet (ut ita dicam) Oblivi¡ arcem detrudebant. Coacti itaque miseri (etenim ingeniosum quiddam esse necessitatem ferunt) ad Galatæum castellum confugiebant, ipsa videlicet calamitate suapte illud sibi providente, præsidium firmum et sacram quamdam ancoram et inviolatum vere perfuginm. Atqui et Barbaris et Græcis, et omni terræ ac mari, et omnibusimperiis ab omni evo moris fuit, ut misericordi et affectas talia apud se haberent exempla. nobis. vero, qui et Christiani sumus, et nunc maxime simili numinis auxilio indigemus, illud interdicitur 749 atque abrogatur. V. Quin imno, tanquam ruptis retinaculis, et ipsa quoque Ecclesia doginata evertuntur, et sacra Patrum præscripta confunduntur ac pedibus subjiciuntur. Eam ob causam ipsa templi pulchritudo mutilata est et ad terram amicta; Deo palam ita significante, et evidentibus ostenlis declaraule quam enormis foret ejusmodi impietas, futuramquo ultionem quasi prænuntiante ac minitante: unde co factum puto, ut citra terra tremorem et agitationem clades illa accideret. CAPUT I. Templum Sanctæ. Sophire, qua parte orientem special, collapso hemisphærio dehiscit. Ejus cladis magnitudo verbis amplificata. Civium concursus et comploratio. Ipsorum nobilium, ac in primis (eminaruut in exportandis ruderibus pia sedulitas. Substructa ab imperatore Andronico fundamenta ruinam sistunt, Rei Byzantine status miserrimus. Lacedæmonii post Lectricam, Romani post Cannensem pugnam. mulieribus aurum interdisere. Byzantini car vestibus pullis passim uti cœperint. Deus hominum morbis lente medetur. Facilius ædificat quam destruil. Δ΄. Εσπέρα μὲν γὰρ ἦν ἤδη καὶ οὐρανὸς αίθριος, περί που τα μέσα τῆς νυκτός, ὅτε πᾶσι μὲν ἀνθρώτων ἐφθαλμοῖς βαθείς ληνοβατούσα κίνησε τους 1. Nocte cuim jam fere media, creio sereno, cum silentium ipsum omnibus hominum oculis invergit ac veluti imprimit soporem altissimum:

PG 148:987ἡ δὲ διὰ πάντων ἥκουσα χάρις ἔσβεσται ταχὺ, καθάπερ ἄνθος ἐν ἀγρῷ καὶ ῥόδον ἐν λειμῶνι, ὁπότ’ ἀκρὶς καὶ κάμπη τις ἀδόκητος ἀθρόον ἐπιδράμοι. ἡ δὲ τοὺς ἱεροὺς ἐκείνους κιόνας περιελίττουσά τε καὶ ποικίλλουσα καὶ νικῶσα τὸ ἁμιλλώμενον ἅπαν Φειδίου λαξευτικὴ παντάπασιν ἐῤῥύη τε καὶ ἔσβεσται, λεπτότητα μιμησαμένη ψηφίδων. πανηγύρεις δὲ καὶ ξυναυλίαι καὶ ἅμιλλαι συνήθεις ἐκεῖ, λογικαί τε καὶ ἱεραὶ, παννύχιοί τε καὶ πανημέριοι, πρὸς ἀφωνίαν μετήνεγκαν τὴν σπουδὴν ὑπ’ ἐκπλήξεως. καὶ νῦν τὸ παγκόσμιον θέατρον, τὸ πάσης γλώττης τερπνὸν ἀφήγημα, ὁ πάσης ἀκοῆς γλυκὺς θόρυβος, ἀόρατον ἕστηκε θέαμα, καὶ στήλη τις οἷον ἔμψυχος δι’ αἰθέρος ποιουμένη τὴν τραγῳδίαν, καὶ πάσης γῆς προκαλουμένη δάκρυα, καὶ ὥσπερ στόμα διὰ τῆς ὀροφῆς ἄνω διάρασα περιφανῶς ἡλίῳ καὶ ἀστράσι τὴν ἀδικίαν προσαγγέλλει, καὶ τοὺς οὐρανοὺς μονονουχὶ προσκαλουμένη μάρτυρας ἐκεῖνα δὴ τὰ τῶν προφητῶν περιᾴδει πρὸς κύριον· υἱοὶ μητρός μου ἐμαχέσαντό με· ἐπάταξάν με, ἐτραυμάτισάν με·

[185. 3. PALEGL. 5} 988 cum et galli ad nocturnos cautus alis movere et ὕπνους ἡ τῆς νυκτός σιωπή, πρὸς δ' οδες νυκτερι ingenitas buccinas modulate inflare meditantur, e quatuor illis arcubus, cœlo pene dixerim æmulis, unus, orienti nempe obversus, procubuit, secum trahens et eadem ruina involvens, quacunque heanisphærium superimpositum fifciebant: atque ita deleta sunt, quæ in bemate pulchra inerant el recondita; deletus est sacrarum imaginum nitor; et gratia illa ubique diffusa brevi evanuit, veluti fos in agro, aut rosa in horto, quando vel locusta vel improvisa cruca station incurrerit. Illa vero, qu:r columnas sacras vestiebat ac distinguebat, omille æmulum opus supergressa Phidiæ sculptura, effusa omnino et deleta est, minutissimis calculis exæquata. Conciones autem, et conventus, et quæ 750 solebant haberi illic diebus et noctibus perpetuis dialectică theologicæque disputationes, studiam suum in silentium præ stupore verterunt. Et nunė theatrum illud universo orbi commune, jucundus omnis lingua sermo, dulcissimum auribus quibuslibet murmur, inaspectum astat spectaculum, et quædam velut columna animata tragœdiam medio aere exhibet, totiusque orbis lacrymas ciet; et ore quasi per culmen superne diducto, soli et astris indignum facinus palam annuntiat; coelum denique tantuin non testem advocat, et prophetica illa Deo occinit: ‹ Filii matris meæ pugnaverunt contra me: percusscrunt me, vulneraverunt me; el superbia corum, qui oderunt me, ascendit semper. a νὰς ἀλεκτρυόνες τάς τε πτέρυγας κινεῖν καὶ τὰς ἐμφύτους σάλπιγγας ἀνοίγειν ἐμμελῶς μελετώσι, καὶ τηνικαῦτα πέπτωκεν ἡ μία τῶν αἰθερίων φάναι τεττάρων ἀψίδων (β), ἢ πρὸς ἥλιον ἀνίσχοντα βλέ πουσα, συνεφελκύσατά τε καὶ συγκαθελοῦσα ἑαυτῇ καὶ ὅσον ὑπήρειδεν δ ἐπεκάθητο ἡμισφαίριον καὶ συντέτριπτα: μὲν τὰ κρυπτόμενα κάλλη τοῦ βήματος. Συντέτριπται δ' ὁ τῶν θείων ἐκείνων κόσμος εἰκόνων· ἡ δὲ διὰ πάντων ήκουσα χάρις ἔστε ται ταχύ, καθάπερ ἄνθος ἐν ἀγρῷ καὶ ῥόδον ἐν λειμώνι, ὁπότ' ἀκρὶς καὶ κάμπη τις ἀδόκητος ἀθρόον ἐπιδράμοι. 'Η δὲ τοὺς ἱεροὺς ἐκείνους κίονας περιελίττουσά τε καὶ ποικίλλουσα καὶ νικῶτα τὸ ἁμιλλώμενον ἅπαν Φειδίου λαξευτική παντάπασιν ἐῤῥύη τε καὶ ἔσο:- σται, λεπτότητα μιμησαμένη ψηφίδων. Πανηγύρεις δὲ καὶ ξυναυλίαι καὶ ἅμιλλαι συνήθεις ἐκεῖ, λογικαί τε καὶ ἱερα!, παννύχιο! τε καὶ πανημέριοι, προ; ἀγωνίαν μετήνεγκαν τὴν σπουδὴν ὑπ' ἐκπλήξεως. Καὶ νῦν [Ρ. 470] τὸ παγκόσμιον θέατρον, τὸ πάσης γλώττης τερπνὸν ἀφήγημα, ὁ πάσης ἀκοῆς γλυκὺς θόρυβος, ἀόρατον ἕστηκε θέαμα, καὶ στήλη τις οἷον εμψυ χος δι' αιθέρος ποιουμένη την τραγωδίαν, καὶ πάσης γῆς προκαλουμένη δάκρυα, καὶ ὥσπερ στόμα διὰ τῆς ὀροφῆς ἄνω διάβασα περιφανῶς ἡλίῳ καὶ ἄστρασι τὴν ἀδικίαν προσαγγέλλει, καὶ τοὺς οὐρανοὺς μου νονουχί προσκαλουμένη μάρτυρας ἐκεῖνα δὴ τὰ τῶν προφητῶν περιᾄδει προς Κύριον Τίοί μητρός μου ἐμαχέσαντό με· ἐπάταξαν με, ἐτραυμάτισαν με· καὶ ἡ ὑπερηφανία των μισούντων με ἀνέβη διά παντός. Ο Β'. Τούτων δ' οὕτω συμβεβηκότων, τῆς φήμης ἕωθεν ῥυείσης καὶ ἀνὰ πᾶσαν διαδοθείσης την πό λιν, βοὴ καὶ θρήνος ηγείρετο μείζων ἢ κατ' ἐκεῖ νον τὸν πάλαι, ὁπότε Ναβουχοδονόσορ ὁ Δασύριος, άρδην ἐξανδραποδισάμενος Ἱερουσαλήμ, ὁμοῦ καὶ τὸ τοῦ Σολομωντείου νεώ καθεῖλέ τε καὶ ἀφῄρηται κλέος. Ἐκενοῦντο τοίνυν οἰκίαι πᾶσαι καὶ ἀγορα! καὶ θέατρα, καὶ πάντες ἐπὶ τὴν θέαν τοῦ πάθους ἀθρων ἐξέθεον· καὶ οὐδεὶς ἦν, ὅτῳ προυργιαίτερον ἕτερον ἦν τῶν ἁπάντων, δ τῆς σπουδῆς ἀπασχολήσει ταύτης ἂν δυνηθείη. Περιστάντες οὖν καὶ ἀπολοφυράμενοι πάντες οπόσον εἰκδς, ἔπειτα κύψαντες ἐξερό. ρουν τὴν ὕλην τῶν ἐρειπίων καὶ ἦν οὐδεὶς τῶν ἁπάντων τέως ἀξυντελής· οὐδ᾽ ἦν ἐκεῖ διακρίνειν II. Id cum ita accidisset, manante statim fama, et per totam urbem mɔne disseminata, major et clamor et luctus excitatus est, quam olim exstitit, com Assyrius Nabuchodonosor, Solyma funditus eversa, Salomonici quoque templi magnificentiam diruit atque sustulit. Omnia itaque el lecta et fora et theatra deserebantur, omnibus ad illius cladis spectaculum confestim accurrentibus: el nemo erat cui aliud quidquam curæ impensioris esset, quod ab oficio illo posset avocare. Circumfusi igitur et lamentati omnes, quantum par cral, mox juclinato corpore materiem et rudera exportabant; nec tum quisquam ex omnibus erat immunis; nec ibi divitem a paupere discerneres, nec illustrem als obscuro, nec 751 servum a domino, nec mobi- πλούσιον ἐκ πενήτων οὐδ᾽ ἐξ ἀδόξων Ενδοlem ab operis mercenariis. Sed in eumdem ardoris impetum omnium pariter voluntas coalescebat. Mulierum tamen sedulitas niulto major quam hominum in navɔnda opera fuit. Etenim illæ, utpote sex ad uberem lacrymarum vim propensiore, Jargo demum fletu lateres ac lapides illos respergebant; hun eris deinde imponebant, neutiquam tune sollicite de sumptuosis vestimentis, quæ et lacerabat et pulvere opplebat tum confusa illa inateria, ξον, οὐδ᾽ ἐκ δεσπότου δοῦλον, οὐ μέντ' ἂν οὐδ᾽ ἐκ βαναύσων εὐγενή. Αλλά προς μίαν ἐπίσης ἀνεκίρνατο πάντων ή πρόθεσις ζήλου φοράν. Πολύ γε μὴν τῶν ἀνδρῶν ἡ τῶν γυναικῶν ὑπερείχεν εἰς τουργον σπουδή. Ατε γὰρ εὐπαθέστερον προς τα κρύων τὸ γένος φοράν, πλουσίας, λοιπόν τοῖς δάκρυσι φαίνουσαι τάς τε πλίνθους καὶ πέτρας εκείνας ἔπειτα ἐπετίθουν τοῖς ὤμοις, οὐδαμή περιλάμπρον ἐνδυμάτων ἐνταῦθα φροντίζουσαι, μηγνυμένων καὶ Variorum notæ. Cantacuzen. lib. v. cap. 4. Ducang. Cant cant. cap. 1. v. 5, et cap. v, v. 7, et Psaim. LXXIII, v. 27, BurviN (*) Videtur Gregoras respexisse ad illa Gregorii Nazianzeni de Anastasiæ templo. Οὐ τόσον, Ασσυρίοισιν ότ' ήγετο τηλόθι τ τρος, Λαός δουγαλής την έκλαυσε μέγα. Βουτι

καὶ ἡ ὑπερηφανία τῶν μισούντων με ἀνέβη διὰ παντός. (Β.) Τούτων δ’ οὕτω συμβεβηκότων, τῆς φήμης ἕωθεν ῥυείσης καὶ ἀνὰ πᾶσαν διαδοθείσης τὴν πόλιν, βοὴ καὶ θρῆνος ἠγείρετο μείζων, ἢ κατ’ ἐκεῖνον τὸν πάλαι, ὁπότε Ναβουχοδονόσορ ὁ Ἀσσύριος, ἄρδην ἐξανδραποδισάμενος Ἱερουσαλὴμ, ὁμοῦ καὶ τὸ τοῦ Σολομωντείου νεὼ καθεῖλέ τε καὶ ἀφῄρηται κλέος. ἐκενοῦντο τοίνυν οἰκίαι πᾶσαι καὶ ἀγοραὶ καὶ θέατρα, καὶ πάντες ἐπὶ τὴν θέαν τοῦ πάθους ἀθρόον ἐξέθεον· καὶ οὐδεὶς ἦν, ὅτῳ προὐργιαίτερον ἕτερον ἦν τῶν ἁπάντων, ὃ τῆς σπουδῆς ἀπασχολῆσαι ταύτης ἂν δυνηθείη. περιστάντες οὖν καὶ ἀπολοφυράμενοι πάντες, ὁπόσον εἰκὸς, ἔπειτα κύψαντες ἐξεφόρουν τὴν ὕλην τῶν ἐρειπίων· καὶ ἦν οὐδεὶς τῶν ἁπάντων τέως ἀξυντελής· οὐδ’ ἦν ἐκεῖ διακρίνειν πλούσιον ἐκ πενήτων, οὐδ’ ἐξ ἀδόξων ἔνδοξον, οὐδ’ ἐκ δεσπότου δοῦλον, οὐ μεντἂν οὐδ’ ἐκ βαναύσων εὐγενῆ. ἀλλὰ πρὸς μίαν ἐπίσης ἀνεκίρνατο πάντων ἡ πρόθεσις ζήλου φοράν. πολύ γε μὴν τῶν ἀνδρῶν ἡ τῶν γυναικῶν ὑπερεῖχεν εἰς τοὖργον σπουδή.

[185. 3. PALEGL. 5} 988 cum et galli ad nocturnos cautus alis movere et ὕπνους ἡ τῆς νυκτός σιωπή, πρὸς δ' οδες νυκτερι ingenitas buccinas modulate inflare meditantur, e quatuor illis arcubus, cœlo pene dixerim æmulis, unus, orienti nempe obversus, procubuit, secum trahens et eadem ruina involvens, quacunque heanisphærium superimpositum fifciebant: atque ita deleta sunt, quæ in bemate pulchra inerant el recondita; deletus est sacrarum imaginum nitor; et gratia illa ubique diffusa brevi evanuit, veluti fos in agro, aut rosa in horto, quando vel locusta vel improvisa cruca station incurrerit. Illa vero, qu:r columnas sacras vestiebat ac distinguebat, omille æmulum opus supergressa Phidiæ sculptura, effusa omnino et deleta est, minutissimis calculis exæquata. Conciones autem, et conventus, et quæ 750 solebant haberi illic diebus et noctibus perpetuis dialectică theologicæque disputationes, studiam suum in silentium præ stupore verterunt. Et nunė theatrum illud universo orbi commune, jucundus omnis lingua sermo, dulcissimum auribus quibuslibet murmur, inaspectum astat spectaculum, et quædam velut columna animata tragœdiam medio aere exhibet, totiusque orbis lacrymas ciet; et ore quasi per culmen superne diducto, soli et astris indignum facinus palam annuntiat; coelum denique tantuin non testem advocat, et prophetica illa Deo occinit: ‹ Filii matris meæ pugnaverunt contra me: percusscrunt me, vulneraverunt me; el superbia corum, qui oderunt me, ascendit semper. a νὰς ἀλεκτρυόνες τάς τε πτέρυγας κινεῖν καὶ τὰς ἐμφύτους σάλπιγγας ἀνοίγειν ἐμμελῶς μελετώσι, καὶ τηνικαῦτα πέπτωκεν ἡ μία τῶν αἰθερίων φάναι τεττάρων ἀψίδων (β), ἢ πρὸς ἥλιον ἀνίσχοντα βλέ πουσα, συνεφελκύσατά τε καὶ συγκαθελοῦσα ἑαυτῇ καὶ ὅσον ὑπήρειδεν δ ἐπεκάθητο ἡμισφαίριον καὶ συντέτριπτα: μὲν τὰ κρυπτόμενα κάλλη τοῦ βήματος. Συντέτριπται δ' ὁ τῶν θείων ἐκείνων κόσμος εἰκόνων· ἡ δὲ διὰ πάντων ήκουσα χάρις ἔστε ται ταχύ, καθάπερ ἄνθος ἐν ἀγρῷ καὶ ῥόδον ἐν λειμώνι, ὁπότ' ἀκρὶς καὶ κάμπη τις ἀδόκητος ἀθρόον ἐπιδράμοι. 'Η δὲ τοὺς ἱεροὺς ἐκείνους κίονας περιελίττουσά τε καὶ ποικίλλουσα καὶ νικῶτα τὸ ἁμιλλώμενον ἅπαν Φειδίου λαξευτική παντάπασιν ἐῤῥύη τε καὶ ἔσο:- σται, λεπτότητα μιμησαμένη ψηφίδων. Πανηγύρεις δὲ καὶ ξυναυλίαι καὶ ἅμιλλαι συνήθεις ἐκεῖ, λογικαί τε καὶ ἱερα!, παννύχιο! τε καὶ πανημέριοι, προ; ἀγωνίαν μετήνεγκαν τὴν σπουδὴν ὑπ' ἐκπλήξεως. Καὶ νῦν [Ρ. 470] τὸ παγκόσμιον θέατρον, τὸ πάσης γλώττης τερπνὸν ἀφήγημα, ὁ πάσης ἀκοῆς γλυκὺς θόρυβος, ἀόρατον ἕστηκε θέαμα, καὶ στήλη τις οἷον εμψυ χος δι' αιθέρος ποιουμένη την τραγωδίαν, καὶ πάσης γῆς προκαλουμένη δάκρυα, καὶ ὥσπερ στόμα διὰ τῆς ὀροφῆς ἄνω διάβασα περιφανῶς ἡλίῳ καὶ ἄστρασι τὴν ἀδικίαν προσαγγέλλει, καὶ τοὺς οὐρανοὺς μου νονουχί προσκαλουμένη μάρτυρας ἐκεῖνα δὴ τὰ τῶν προφητῶν περιᾄδει προς Κύριον Τίοί μητρός μου ἐμαχέσαντό με· ἐπάταξαν με, ἐτραυμάτισαν με· καὶ ἡ ὑπερηφανία των μισούντων με ἀνέβη διά παντός. Ο Β'. Τούτων δ' οὕτω συμβεβηκότων, τῆς φήμης ἕωθεν ῥυείσης καὶ ἀνὰ πᾶσαν διαδοθείσης την πό λιν, βοὴ καὶ θρήνος ηγείρετο μείζων ἢ κατ' ἐκεῖ νον τὸν πάλαι, ὁπότε Ναβουχοδονόσορ ὁ Δασύριος, άρδην ἐξανδραποδισάμενος Ἱερουσαλήμ, ὁμοῦ καὶ τὸ τοῦ Σολομωντείου νεώ καθεῖλέ τε καὶ ἀφῄρηται κλέος. Ἐκενοῦντο τοίνυν οἰκίαι πᾶσαι καὶ ἀγορα! καὶ θέατρα, καὶ πάντες ἐπὶ τὴν θέαν τοῦ πάθους ἀθρων ἐξέθεον· καὶ οὐδεὶς ἦν, ὅτῳ προυργιαίτερον ἕτερον ἦν τῶν ἁπάντων, δ τῆς σπουδῆς ἀπασχολήσει ταύτης ἂν δυνηθείη. Περιστάντες οὖν καὶ ἀπολοφυράμενοι πάντες οπόσον εἰκδς, ἔπειτα κύψαντες ἐξερό. ρουν τὴν ὕλην τῶν ἐρειπίων καὶ ἦν οὐδεὶς τῶν ἁπάντων τέως ἀξυντελής· οὐδ᾽ ἦν ἐκεῖ διακρίνειν II. Id cum ita accidisset, manante statim fama, et per totam urbem mɔne disseminata, major et clamor et luctus excitatus est, quam olim exstitit, com Assyrius Nabuchodonosor, Solyma funditus eversa, Salomonici quoque templi magnificentiam diruit atque sustulit. Omnia itaque el lecta et fora et theatra deserebantur, omnibus ad illius cladis spectaculum confestim accurrentibus: el nemo erat cui aliud quidquam curæ impensioris esset, quod ab oficio illo posset avocare. Circumfusi igitur et lamentati omnes, quantum par cral, mox juclinato corpore materiem et rudera exportabant; nec tum quisquam ex omnibus erat immunis; nec ibi divitem a paupere discerneres, nec illustrem als obscuro, nec 751 servum a domino, nec mobi- πλούσιον ἐκ πενήτων οὐδ᾽ ἐξ ἀδόξων Ενδοlem ab operis mercenariis. Sed in eumdem ardoris impetum omnium pariter voluntas coalescebat. Mulierum tamen sedulitas niulto major quam hominum in navɔnda opera fuit. Etenim illæ, utpote sex ad uberem lacrymarum vim propensiore, Jargo demum fletu lateres ac lapides illos respergebant; hun eris deinde imponebant, neutiquam tune sollicite de sumptuosis vestimentis, quæ et lacerabat et pulvere opplebat tum confusa illa inateria, ξον, οὐδ᾽ ἐκ δεσπότου δοῦλον, οὐ μέντ' ἂν οὐδ᾽ ἐκ βαναύσων εὐγενή. Αλλά προς μίαν ἐπίσης ἀνεκίρνατο πάντων ή πρόθεσις ζήλου φοράν. Πολύ γε μὴν τῶν ἀνδρῶν ἡ τῶν γυναικῶν ὑπερείχεν εἰς τουργον σπουδή. Ατε γὰρ εὐπαθέστερον προς τα κρύων τὸ γένος φοράν, πλουσίας, λοιπόν τοῖς δάκρυσι φαίνουσαι τάς τε πλίνθους καὶ πέτρας εκείνας ἔπειτα ἐπετίθουν τοῖς ὤμοις, οὐδαμή περιλάμπρον ἐνδυμάτων ἐνταῦθα φροντίζουσαι, μηγνυμένων καὶ Variorum notæ. Cantacuzen. lib. v. cap. 4. Ducang. Cant cant. cap. 1. v. 5, et cap. v, v. 7, et Psaim. LXXIII, v. 27, BurviN (*) Videtur Gregoras respexisse ad illa Gregorii Nazianzeni de Anastasiæ templo. Οὐ τόσον, Ασσυρίοισιν ότ' ήγετο τηλόθι τ τρος, Λαός δουγαλής την έκλαυσε μέγα. Βουτι

Book XV · Chapter ILiber Decimus Quintus · Caput I

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

NICEPJIORI GREGORÆ [ixò. 1. palæol 5] 906 esset exterum olisidionis ea quæ intus accensa erat civium seditio. Imperatori autem minime id placebat, martyrem colenti Demetrium. Alioqui vero haud putabat oportere, quantum robore præstaret, in obsessorum calamitate ostendere, sed seditiosos illos fame tandem et premente obsidione fractos ex pacto se atque urbeni esse dedituros. IX Postquam autem triginta diebus illic elapsis res ex sententia succedere haud videbantur, reliquas quidem vires mari impositas dux barbarus domum remittit jubetque, ut per maritimam Thraciæ oram renavigent: veritus, ne procedente tempore aliqua necessitas incumberet, adeoque his opus foret. Delectu autem habito, sex duntaxat hominum millia penes se retinuit. Ea 677 secum ducens imperatorem spe irrita migrantem comitatus est, multa in illius superstitiosum animum jocatus, multa etiain incusans, quod nulla eum subiisset miseratio illorum, qui in urbe propter cum extrema paterentur; sed misericordia quædam parvi nomcnli repulisset eam, quæ cmjunctam com utilitate gravem quamdam necessitatem afferret: ‹lta fit, ajebit illo, e ut in apertam demum crudelitatem evadat ea quæ nominatur misericordia, ac postquam utilitatis opinionem brevem attulit, damnum evidenter majus iinportet. › X. Inde igitur profecti septimo die Christopolitanas fauces nullo labore pertransierunt: atque illius: rursus quasi per federatum solum euntes (P. 425] urbes ea in regione dissidentes sollicitabant. Atque autum»us quidem interea abiit. Hiems autem ex eo cœpit ingeniti frigoris stimulos recudere. CAPUT XI. Gregoras non simplicem historium scribit. Res toto orbe gesta quatenus ad Byzantinas pertineant. Byzantti urbis celebritas. De Basilio Trapezuntis imperatore. Ut hujus uxor vidua pellicem Byzantium relegaterit. Ut novum sibi conjugem a patre Andronico juniore petierit. Legationis more. Morine inter hæc Andronice, Cantacuzenus mulieris postulata neglexit. Familia Commenæ jus præcipuum apud Trapezuntios. Ad eos regendos Michael Conmenus Byzantio mittitur. Senatores Trupesuntini summam verum sibi vindicant vano prætextu. Advenientem Comnenum honorifice excipiunt, Moz procul exportatum in custodiam includunt. Populo non probante, rempublicam administrant. Scholarii, illorum manibus elapsi, redeunt cum adolescente Michaelis filio. Trapezuntem invadunt. Adversarios puniunt. Princeps junior in luxum effusus Scholurios contemnit, Ili Michaelem carcere eductum in solio collocant. Adolescens in custodiam datur. Scholariorum cum Michaele pactiones. Eorumdem auctoritas mazima: principis nulla. Quam lamen integram postea recuperat, 1. Sed nos quoniam simplicem edere historiam haudquaquam instituimus, neque totam unis Romanorum rebus operam dare, verum et nonnunquam ultra excurrere, atcunque ipsa res in cam nos necessitatem adduxerit, opportunum hoc loco deinceps arbitramur, præsentis argumenti continua serie in crastinum dilata, ut alibi sæpe etiam antea fecimus, nostram hodie orationem alio convertere, el ea omnia breviter commemorare, quæ per idem tempus gesta sunt apud alias gentes; quæ etsi, propter intervalla regionum, aliena videntur quodammodo, sunt tamen alia ratione allinia 678 et Romana historiæ plane conjuncta. Ipsa

[A. c. 1515] HISTORIE LIB. XIII. [IMP. 3 PALKOI. 3| 906 hac dominatris, civitas commune est totius pene dixerim orbis domicilium ac prytaneum. Nam et omnibus omnia, prout cuique usus est, abunde suppeditat; et illi tanquam dominæ terra universa, mare et omnes venti famulantur: videmusque illuc afluentem undique vi: frumenti magua, Lieme, aestate, vere et autumno: et ad eam urbem perpetuo navigare onerarias naves ac triremes, omnia fructuum genera el quarumlibet artium inventa apportantes. Quæcunque enim singulis in Jocis unusquisque habet, ea ingrata possessoribus esse quodammodo videntur, ac nihil generosi antequam in magno et universis gentibus exposito bujusce urbis theatro clarum aliquod sui spectaculumn exhibuerint. llinc fit, ut nos ejusmodi excursiones facere cogamur, ne si ea quæ causani prabucrunt cur aliquando et certis in locis quid. piam reginæ urbi et huic imperio accideret, præcognita haud sint iis, qui in hanc historiam incideut, ardua et ut ita dicam confragosa, et accurato judicii examine indigere videantur interjecta nar rationis intervalla. II. Ac primum quidem de iis rebus dicturi sumus, que Trapezuntiis per illud tempus accide runt. Alexia Comueno, Andronici senioris Palry logi Romanorum imperatoris nepoti ex sorore, Basilius filius hæres successit in Trapezuntis imperium. Is uxorem duxit Irenen, Aliam junioris Andronici Palæologi spuriam, nec diu cum ea vixit, et sine liberis decessit. At hæc 679 rerum potita mulierem quidem illam, cum qua habuerat Basilius clandestinam consuetudinen, Byzantium exsulatum îniserat una cum duobus ejus filiis infantibus; per Jegatos autem postulaverat, ut sibi alter maritus mitteretur, qui inter Byzantios genere ct splendore fortunæ emineret, et imperatori ac patri acceptus foret, Trapezuntisque imperium ex ejus sententia pergeret administrare. Cum igitur legati nondumi ex Acarnania reversum esse imperatorem compe rissent, visum est iis subsistere, atque ad cu mittere qui suum adventumn et adventus ratioueu uuntiarent. III. Procedente tempore ipse imperator Byzan tium advenit, nec multo post vita furclus est publicarum autem rerum curam, Aune imperatricis muta, Joannes Cantacuzenus, magnus tum quoque domesticus, sustinere ex eo cepit. Atque hic statim imperatricis Irenes petitioni annuere laud potuit; verum ad alias curas animum appulit. Cum enim Trapezuntiorum animos vacillare maxima ex parte animadverteret, non omnibus placere ejus mulieris consilium intellexit. Lex quippe est apud eos pene inviolabilis, ne ab ullo cujuscunque Atque hic quidem Gregorae locus addendus illis quos in Constantinopoli Christiana protulimus de cjus commodo situ, lib. i, sect. 1. et aliis duobus in hanc sententiain, in notis ad Zonaræ Annales, pag. 119, 162. Dusang. PATROL. GR. CXLVII Hunc locum illustravimus tum in Famil. Byzant., pag. 193, tum iu notis ad Zonare Annales, pag. 146. DUCANG. Vide supra, lib. xi, cap. 8. Alibi nominatur Eudocia.

PG 148:989ἅτε γὰρ εὐπαθέστερον πρὸς δακρύων τὸ γένος φορὰν, πλουσίοις λοιπὸν τοῖς δάκρυσι ῥαίνουσαι τάς τε πλίνθους καὶ πέτρας ἐκείνας ἔπειτα ἐπετίθουν τοῖς ὤμοις, οὐδαμῆ περιλάμπρων ἐνδυμάτων ἐνταῦθα φροντίζουσαι, ῥηγνυμένων καὶ κόνεως πληρουμένων ὑπό τε τῆς πολυμιγοῦς ἐκείνης ὕλης ὑπό τε τῆς ἐξ ἀλλήλων καὶ δι’ ἀλλήλων συνεχοῦς τε καὶ ἀγχιστρόφου περιφορᾶς. εἶπεν ἄν τις πηγὰς ἀφιέναι δακρύων τὴν ὕλην ἐκφορουμένην ἐκείνην· οὕτω κατὰ ποταμοὺς ἐχώρει τότε δάκρυα πασῶν ἐκεῖ γυναικῶν, ἐνδόξων ὁμοῦ καὶ ἀδόξων, καὶ οὕτω μακροῖς ἀνεμίγνυτο θρήνοις ὁ ζῆλος ἐκείνων καὶ ἡ σπουδὴ, ῥᾳστώνης οὐδεμιᾶς δυνηθείσης διακόψαι τὸν δρόμον καὶ τὴν συνέχειαν, ἐφ’ ὅλοις ἐγγύς που νυχθημέροις τριάκοντα. (Γ.) Ἐλέγετο μέντοι πρὸς τῶν πολλῶν, ὡς εἰ μὴ προϋπάρχειν συνέβαινε τὰς πρὸς ἕω κρηπῖδας καὶ τὰ ἐρείσματα, ὁπόσα πρὸς Ἀνδρονίκου τοῦ βασιλέως πάλαι ἀνῳκοδόμηνται πάνυ τοι φιλοτίμως, κἂν πολλαπλάσιον ἐγεγόνει τὸ πτῶμα καὶ τῶν γε ἀνιάτων ἓν ἦν. καὶ ταῦτα μὲν τοῦτον ἔσχε τὸν τρόπον· καὶ τὸ θέρος ἐν τούτοις ἐτελεύτα. (Δ.) Κακῶν δ’ ἀνακωχή τις οὔτ’ ἦν, οὔτ’ ἠλπίζετο·

[A. c 1515] BYZANTINE HISTORIE LIB. XV. [IMP. J. PAL.COL. 5] 990 κόνεως πληρουμένων ὑπό τε της πολυμιγούς tumn continua et erebro iterata ab aliis ad alios per ἐκείνης ύλης ὑπό τε τῆς ἐξ ἀλλήλων καὶ δι' ἀλλή λων συνεχούς τε καὶ ἀγχιστρόφου περιφοράς. Εἶπεν ἄν τις πηγὰς ἀφιέναι δακρύων τὴν ὕλην ἐκφορουμέν νην ἐκείνην· οὕτω κατὰ ποταμούς έχώρει τότε δά. κρυα πατῶν ἐκεῖ γυναικῶν, ἐνδόξων ὁμοῦ καὶ ἀδό ξων, καὶ οὕτω μακροῖς ἀνεμίγνυτο θρήνοις ὁ ζῆλος ἐκείνων καὶ ἡ σπουδή, ῥᾳστώνης οὐδεμιᾶς δυνηθεί της διακόψαι τὸν δρόμον καὶ τὴν συνέχειαν, ἐφ' ὅλοι; γγύς που νυχθημέροις τριάκοντα. Γ΄. Ελέγετο μέντοι πρὸς τῶν πολλῶν, ὡς εἰ μή προυπάρχειν συνέβαινε τὰς πρὸς ἕω κρηπίδας και τὰ ἐρείσματα, ὁπόσα πρὸ; Ανδρονίκου τοῦ βασιλέω; πάλαι ἀνῳκοδόμηνται πάνυ τοι φιλοτίμως, καν πολλαπλάσιον ἐγεγόνει [Ρ. 471] τὸ πτῶμα καὶ τῶν γε ἀνιάτων ἓν ἦν. Καὶ ταῦτα μὲν τοῦτον ἔσχε τὸν τρόπον καὶ τὸ θέρος ἐν τούτοις ἐτελεύτα. Δ'. Κακῶν δ᾽ ἀνακωχή τις οὔτ᾽ ἦν, οὕς ἐλπίζετο· ἀλλ' ἐφ' ἑτέροις ἕτερα διηνεκώς επέδει, καὶ ἐπὶ τὸ χεῖρον ηξε καὶ προύβαινε. Η τε γὰρ γῆ παντάπασιν εἰπεῖν ἄσπορός τε καὶ ἀγεώργητος ἐλείπετο· τῶν τ' ἐπιτηδείων μακρά τις επεπόλαζε σπάνι; διὰ τὰς τῶν ἄλλοτ᾽ ἄλλων πολεμίων ἐφίλους· καὶ ἅμα χρη μάτων πόρος ἦν οὐδεὶς οὐδαμόθεν, οὔτε τοῖς πένησιν ἐνκῆσα: δι' ἐργασίας ληστινοσοῦν, οὔτε τοῖς ἄρχου- " σιν, ὅθεν ἔρανόν τινα δασμολογοῦντες ἀργυρολογή. σουσι. Καὶ ἦν ἰδεῖν κενουμένας τὰς πόλεις, καὶ τοὺς μὲν ἐς ἀλλοδαπὴν μετοικοῦντας, τοὺς δ' ἐν ἀπογνώσε: μένοντας. Ε'. Καὶ Λακεδαιμόνιοι μεν πάλαι χρυσοφορείν τὰς γυναῖκας ἔπαυσαν, καὶ ἅμα οἱ τὸ τῆς πάλαι Ρώμης διοικοῦντες ἀξίωμα, ψηφίσμασί τε καὶ δόγματι δημοσίοις καὶ ἀσαλεύτοις ἑκάτεροι· οἱ μὲν διὰ τὸ ἐν Λεύκτροις ὑπὸ Θηβαίων σφίσι γενόμενον πάν θος, οπότε δὴ μικροῦ τὴν πᾶσαν ἔπειρεν ὁπλιτικὴν ἀκμὴν τῆς Σπάρτης Επαμεινώνδας ἐκεῖνος, Βοιωταρχῶν τηνικαῦτα· οἱ δὲ δι' 'Αννίβαν τὸν Καρχηδόνιον ὁπότε περί το Κανύσιον πεδίον καὶ Ἀφείδιον ποταμὸν τοῖς κατὰ Ῥωμαίων μακροῖς ἐκείνοις τρο παίοις τελευταῖον τοῦτ᾽ ἐπιθεὶς καὶ συγκλείσας τὴν μυριάριθμον ἐκείνην Ρωμαίων κατηγωνίσατο στρατιάν ὡς τοῖς πλουσίας ἐκείνοις αίμασι βαφή ναί τε ποταμοῦ τὸ ῥόθιον, καὶ ἄνευ ὕδατος, αἱμάτων ἔχειν ἄνωθεν εἶναι δοκεῖν τὰς πηγάς. Γ'. Νῦν δ' ὥσπερ ἐξ ἑνός τινος αυτομάτου κηρύγ ματος, διαδραμόντος ἁπάσας πόλεις Ρωμαίων, μήτε μηδένα ἀνδρῶν μήτε γυναικῶν μηδεμίαν λαμ - προφορεῖν, ἀλλ' ὁμότε πάντα; ελέσθαι μελαίναις ἐσθῆ σι ξυνεπεπτώκει κεχρῆσθαι, οὓς μὲν λύπης ἕνεκα προϋπαρξάσης ἀπαξ, οὓς δὲ διὰ τὰς κοινὰς και δημοσίους κῆράς τι καὶ συμφορὰς τῶν ὁμοφύλων· ὡς μὴ πόλει καὶ πολιτείᾳ τὰ 'Ρωμαίων εοικέναι πράγματα, ἀλλ' αμαυρά τινα καμνόντων είδωλα εἶναι, καὶ πέρξω δεν μονονου προαναφωνούν τα αλλήλοι; τὴν ἔνδον τῆς ψυχῆς φλεγμονήν, την ἑκάστῳ δαψιλώς χρη manus translatio. Dixisses materiam illam, quæ exportabatur, lacrymarum fontibus scaturire: adeo tunc torrentium instar ibant omnium quæ erant illic mulierum, illustrium simul et ignobilium, lacrymæ: adeo ingenti luctu mistus erat illarum zelus et officiosa diligentia: siquidem illos cursus et continuos labores nulla potuit mollities interruinpere, perpetnis ferme triginta diebus et noclibus. III. Cæterum a plerisque dietitabatur, nisi orien tem versus occurrissent fundamenta et moles, quas jampridem imperator Andronicus magnifice admodum substruxerat, futuram multo majorem ruinam, atque illud vulnus insanabile exstiturum fuisse. Porro hæe ita se habuerunt; ac in iis aslus consumpta est. IV. Malorum autem remissio nulla neque erat, neque sperabatur; sed perpetuo alia ex aliis amuebant, ingravescebantque et provehebantur in pejus. Nam et terra seminibus omnino pene fraudabatur, et inculta remanebat, et rerum ad victum 752 necessariarum magnam quamdam inopiam induxerant hostium alias aliorum incursiones; nec parande alicunde pecuniæ ratio ulla a pauperibus excogitari poterat, quamcunque illi artem exercerent: nec erat magnatibus, unde corrogata aliqua stips pecuniam cogerent; et urbes videre erat desolatas, aliis peregre abeuntibus, aliis domi despe rata salute remanentibus. V. Olim quidem Lacedamonii nulieribus eixerunt, ut gestare aurum desinerent, nec non ii qui veteris Rom. imperium administrabant, consultis utrique et decretis publicis, iisque inconcussis: illi propter Leuctris acceptam a Thehanis cladem, cum robur Spartæ militare totum fere excisum est virtute illius Epaminondæ, qui tum Bœotis imperabat: hi vero, co quoi Annibal Carthaginiensis in Cannensi agro, apud Aufidum flumen, magnis illis, quas de Romanis reportaverat, victoriis novissima adjecta, coactas in unum locum innumerabiles Romanorum copias ita proligavit, ut largo cruore tinctis fluctibus, non ex aquæ scd e sanguinis fontibus derivari amuis viderctur. VI. Nunc vero, quasi edicto aliqno totas Romanorum urbes suapte pervagato, sic usu venit, ut Rullus vir, nulla mulier veste candente, sed omnes pulla uterentur; alii dolore aliquo semel præcepto, alii communem ac publicam vicem et suorum civium infortunia dolentes; ita ut non civitati reive public simile esset Romanum imperium, sed obscura quaedam 753 simulacra luce carentium esse viderentur, quæ e longinquo sibi invicem quasi prædicarent intimum animi dolorem; eur weinpe, quem unicuique non desinit cumulate exVariorum notæ. Atque hine discimus a que exstructi fucrint www. i 'llì” obnitentes quatuor imajoribus pilis sustinent bus hemisphærium, de quibus egimus in Const:ntinoy. Christ. lib. ut, sert. 50. DECANG.

ἀλλ’ ἐφ’ ἑτέροις ἕτερα διηνεκῶς ἐπέῤῥει, καὶ ἐπὶ τὸ χεῖρον ηὖξε καὶ προὔβαινε. ἥ τε γὰρ γῆ παντάπασιν εἰπεῖν ἄσπορός τε καὶ ἀγεώργητος ἐλείπετο· τῶν τ’ ἐπιτηδείων μακρά τις ἐπεπόλαζε σπάνις διὰ τὰς τῶν ἄλλοτ’ ἄλλων πολεμίων ἐφόδους· καὶ ἅμα χρημάτων πόρος ἦν οὐδεὶς οὐδαμόθεν, οὔτε τοῖς πένησιν ἐννοῆσαι δι’ ἐργασίας ἡστινοσοῦν, οὔτε τοῖς ἄρχουσιν, ὅθεν ἔρανόν τινα δασμολογοῦντες ἀργυρολογήσουσι. καὶ ἦν ἰδεῖν κενουμένας τὰς πόλεις, καὶ τοὺς μὲν ἐς ἀλλοδαπὴν μετοικοῦντας, τοὺς δ’ ἐν ἀπογνώσει μένοντας. (Ε.) Καὶ Λακεδαιμόνιοι μὲν πάλαι χρυσοφορεῖν τὰς γυναῖκας ἔπαυσαν, καὶ ἅμα οἱ τὸ τῆς πάλαι Ῥώμης διοικοῦντες ἀξίωμα, ψηφίσμασί τε καὶ δόγμασι δημοσίοις καὶ ἀσαλεύτοις ἑκάτεροι· οἱ μὲν διὰ τὸ ἐν Λεύκτροις ὑπὸ Θηβαίων σφίσι γενόμενον πάθος, ὁπότε δὴ μικροῦ τὴν πᾶσαν ἔκειρεν ὁπλιτικὴν ἀκμὴν τῆς Σπάρτης Ἐπαμεινώνδας ἐκεῖνος, Βοιωταρχῶν τηνικαῦτα· οἱ δὲ δι’ Ἀννίβαν τὸν Καρχηδόνιον, ὁπότε περί τε Κανύσιον πεδίον καὶ Ἀφείδιον ποταμὸν τοῖς κατὰ Ῥωμαίων μακροῖς ἐκείνοις τροπαίοις τελευταῖον τοῦτ’ ἐπιθεὶς καὶ συγκλείσας τὴν μυριάριθμον ἐκείνην Ῥωμαίων κατηγωνίσατο στρατιάν·

[A. c 1515] BYZANTINE HISTORIE LIB. XV. [IMP. J. PAL.COL. 5] 990 κόνεως πληρουμένων ὑπό τε της πολυμιγούς tumn continua et erebro iterata ab aliis ad alios per ἐκείνης ύλης ὑπό τε τῆς ἐξ ἀλλήλων καὶ δι' ἀλλή λων συνεχούς τε καὶ ἀγχιστρόφου περιφοράς. Εἶπεν ἄν τις πηγὰς ἀφιέναι δακρύων τὴν ὕλην ἐκφορουμέν νην ἐκείνην· οὕτω κατὰ ποταμούς έχώρει τότε δά. κρυα πατῶν ἐκεῖ γυναικῶν, ἐνδόξων ὁμοῦ καὶ ἀδό ξων, καὶ οὕτω μακροῖς ἀνεμίγνυτο θρήνοις ὁ ζῆλος ἐκείνων καὶ ἡ σπουδή, ῥᾳστώνης οὐδεμιᾶς δυνηθεί της διακόψαι τὸν δρόμον καὶ τὴν συνέχειαν, ἐφ' ὅλοι; γγύς που νυχθημέροις τριάκοντα. Γ΄. Ελέγετο μέντοι πρὸς τῶν πολλῶν, ὡς εἰ μή προυπάρχειν συνέβαινε τὰς πρὸς ἕω κρηπίδας και τὰ ἐρείσματα, ὁπόσα πρὸ; Ανδρονίκου τοῦ βασιλέω; πάλαι ἀνῳκοδόμηνται πάνυ τοι φιλοτίμως, καν πολλαπλάσιον ἐγεγόνει [Ρ. 471] τὸ πτῶμα καὶ τῶν γε ἀνιάτων ἓν ἦν. Καὶ ταῦτα μὲν τοῦτον ἔσχε τὸν τρόπον καὶ τὸ θέρος ἐν τούτοις ἐτελεύτα. Δ'. Κακῶν δ᾽ ἀνακωχή τις οὔτ᾽ ἦν, οὕς ἐλπίζετο· ἀλλ' ἐφ' ἑτέροις ἕτερα διηνεκώς επέδει, καὶ ἐπὶ τὸ χεῖρον ηξε καὶ προύβαινε. Η τε γὰρ γῆ παντάπασιν εἰπεῖν ἄσπορός τε καὶ ἀγεώργητος ἐλείπετο· τῶν τ' ἐπιτηδείων μακρά τις επεπόλαζε σπάνι; διὰ τὰς τῶν ἄλλοτ᾽ ἄλλων πολεμίων ἐφίλους· καὶ ἅμα χρη μάτων πόρος ἦν οὐδεὶς οὐδαμόθεν, οὔτε τοῖς πένησιν ἐνκῆσα: δι' ἐργασίας ληστινοσοῦν, οὔτε τοῖς ἄρχου- " σιν, ὅθεν ἔρανόν τινα δασμολογοῦντες ἀργυρολογή. σουσι. Καὶ ἦν ἰδεῖν κενουμένας τὰς πόλεις, καὶ τοὺς μὲν ἐς ἀλλοδαπὴν μετοικοῦντας, τοὺς δ' ἐν ἀπογνώσε: μένοντας. Ε'. Καὶ Λακεδαιμόνιοι μεν πάλαι χρυσοφορείν τὰς γυναῖκας ἔπαυσαν, καὶ ἅμα οἱ τὸ τῆς πάλαι Ρώμης διοικοῦντες ἀξίωμα, ψηφίσμασί τε καὶ δόγματι δημοσίοις καὶ ἀσαλεύτοις ἑκάτεροι· οἱ μὲν διὰ τὸ ἐν Λεύκτροις ὑπὸ Θηβαίων σφίσι γενόμενον πάν θος, οπότε δὴ μικροῦ τὴν πᾶσαν ἔπειρεν ὁπλιτικὴν ἀκμὴν τῆς Σπάρτης Επαμεινώνδας ἐκεῖνος, Βοιωταρχῶν τηνικαῦτα· οἱ δὲ δι' 'Αννίβαν τὸν Καρχηδόνιον ὁπότε περί το Κανύσιον πεδίον καὶ Ἀφείδιον ποταμὸν τοῖς κατὰ Ῥωμαίων μακροῖς ἐκείνοις τρο παίοις τελευταῖον τοῦτ᾽ ἐπιθεὶς καὶ συγκλείσας τὴν μυριάριθμον ἐκείνην Ρωμαίων κατηγωνίσατο στρατιάν ὡς τοῖς πλουσίας ἐκείνοις αίμασι βαφή ναί τε ποταμοῦ τὸ ῥόθιον, καὶ ἄνευ ὕδατος, αἱμάτων ἔχειν ἄνωθεν εἶναι δοκεῖν τὰς πηγάς. Γ'. Νῦν δ' ὥσπερ ἐξ ἑνός τινος αυτομάτου κηρύγ ματος, διαδραμόντος ἁπάσας πόλεις Ρωμαίων, μήτε μηδένα ἀνδρῶν μήτε γυναικῶν μηδεμίαν λαμ - προφορεῖν, ἀλλ' ὁμότε πάντα; ελέσθαι μελαίναις ἐσθῆ σι ξυνεπεπτώκει κεχρῆσθαι, οὓς μὲν λύπης ἕνεκα προϋπαρξάσης ἀπαξ, οὓς δὲ διὰ τὰς κοινὰς και δημοσίους κῆράς τι καὶ συμφορὰς τῶν ὁμοφύλων· ὡς μὴ πόλει καὶ πολιτείᾳ τὰ 'Ρωμαίων εοικέναι πράγματα, ἀλλ' αμαυρά τινα καμνόντων είδωλα εἶναι, καὶ πέρξω δεν μονονου προαναφωνούν τα αλλήλοι; τὴν ἔνδον τῆς ψυχῆς φλεγμονήν, την ἑκάστῳ δαψιλώς χρη manus translatio. Dixisses materiam illam, quæ exportabatur, lacrymarum fontibus scaturire: adeo tunc torrentium instar ibant omnium quæ erant illic mulierum, illustrium simul et ignobilium, lacrymæ: adeo ingenti luctu mistus erat illarum zelus et officiosa diligentia: siquidem illos cursus et continuos labores nulla potuit mollities interruinpere, perpetnis ferme triginta diebus et noclibus. III. Cæterum a plerisque dietitabatur, nisi orien tem versus occurrissent fundamenta et moles, quas jampridem imperator Andronicus magnifice admodum substruxerat, futuram multo majorem ruinam, atque illud vulnus insanabile exstiturum fuisse. Porro hæe ita se habuerunt; ac in iis aslus consumpta est. IV. Malorum autem remissio nulla neque erat, neque sperabatur; sed perpetuo alia ex aliis amuebant, ingravescebantque et provehebantur in pejus. Nam et terra seminibus omnino pene fraudabatur, et inculta remanebat, et rerum ad victum 752 necessariarum magnam quamdam inopiam induxerant hostium alias aliorum incursiones; nec parande alicunde pecuniæ ratio ulla a pauperibus excogitari poterat, quamcunque illi artem exercerent: nec erat magnatibus, unde corrogata aliqua stips pecuniam cogerent; et urbes videre erat desolatas, aliis peregre abeuntibus, aliis domi despe rata salute remanentibus. V. Olim quidem Lacedamonii nulieribus eixerunt, ut gestare aurum desinerent, nec non ii qui veteris Rom. imperium administrabant, consultis utrique et decretis publicis, iisque inconcussis: illi propter Leuctris acceptam a Thehanis cladem, cum robur Spartæ militare totum fere excisum est virtute illius Epaminondæ, qui tum Bœotis imperabat: hi vero, co quoi Annibal Carthaginiensis in Cannensi agro, apud Aufidum flumen, magnis illis, quas de Romanis reportaverat, victoriis novissima adjecta, coactas in unum locum innumerabiles Romanorum copias ita proligavit, ut largo cruore tinctis fluctibus, non ex aquæ scd e sanguinis fontibus derivari amuis viderctur. VI. Nunc vero, quasi edicto aliqno totas Romanorum urbes suapte pervagato, sic usu venit, ut Rullus vir, nulla mulier veste candente, sed omnes pulla uterentur; alii dolore aliquo semel præcepto, alii communem ac publicam vicem et suorum civium infortunia dolentes; ita ut non civitati reive public simile esset Romanum imperium, sed obscura quaedam 753 simulacra luce carentium esse viderentur, quæ e longinquo sibi invicem quasi prædicarent intimum animi dolorem; eur weinpe, quem unicuique non desinit cumulate exVariorum notæ. Atque hine discimus a que exstructi fucrint www. i 'llì” obnitentes quatuor imajoribus pilis sustinent bus hemisphærium, de quibus egimus in Const:ntinoy. Christ. lib. ut, sert. 50. DECANG.

Chapter IICaput II

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

ὡς τοῖς πλουσίοις ἐκείνοις αἵμασι βαφῆναί τε ποταμοῦ τὸ ῥόθιον καὶ, ἄνευ ὕδατος, αἱμάτων ἔχειν ἄνωθεν εἶναι δοκεῖν τὰς πηγάς. (2.) Νῦν δ’ ὥσπερ ἐξ ἑνός τινος αὐτομάτου κηρύγματος, διαδραμόντος ἁπάσας πόλεις Ῥωμαίων, μήτε μηδένα ἀνδρῶν μήτε γυναικῶν μηδεμίαν λαμπροφορεῖν, ἀλλ’ ὁμόσε πάντας ἑλέσθαι μελαίναις ἐσθῆσι ξυνεπεπτώκει κεχρῆσθαι, οὓς μὲν λύπης ἕνεκα προϋπαρξάσης ἅπαξ, οὓς δὲ διὰ τὰς κοινὰς καὶ δημοσίους κῆράς τε καὶ συμφορὰς τῶν ὁμοφύλων· ὡς μὴ πόλει καὶ πολιτείᾳ τὰ Ῥωμαίων ἐοικέναι πράγματα, ἀλλ’ ἀμαυρά τινα καμνόντων εἴδωλα εἶναι, καὶ πόῤῥωθεν μονονοὺ προαναφωνοῦντα ἀλλήλοις τὴν ἔνδον τῆς ψυχῆς φλεγμονὴν, ὅσην ἑκάστῳ δαψιλῶς χορηγεῖν οὐ λήγει τὸ κακόδαιμον νῦν τῆς Ῥωμαίων τύχης· παραπλησίως τῶν ἰατρῶν ἐκείνοις, ἐπάγοντος τοῦ θεοῦ τοῖς κοινοῖς τε καὶ ἰδιάζουσι Ῥωμαίων πράγμασι τὴν ἰατρεύουσαν δίκην, οἳ μὴ τῇ ὀξυτάτῃ καὶ ἀνυσιμωτάτῃ κέχρηνται καυτηρίᾳ, ὅτι μὴ τῇ μαλακωτέρᾳ τε καὶ διὰ μακροῦ ποιουμένῃ τοῦ χρόνου τὴν ἴασιν·

[A. c 1515] BYZANTINE HISTORIE LIB. XV. [IMP. J. PAL.COL. 5] 990 κόνεως πληρουμένων ὑπό τε της πολυμιγούς tumn continua et erebro iterata ab aliis ad alios per ἐκείνης ύλης ὑπό τε τῆς ἐξ ἀλλήλων καὶ δι' ἀλλή λων συνεχούς τε καὶ ἀγχιστρόφου περιφοράς. Εἶπεν ἄν τις πηγὰς ἀφιέναι δακρύων τὴν ὕλην ἐκφορουμέν νην ἐκείνην· οὕτω κατὰ ποταμούς έχώρει τότε δά. κρυα πατῶν ἐκεῖ γυναικῶν, ἐνδόξων ὁμοῦ καὶ ἀδό ξων, καὶ οὕτω μακροῖς ἀνεμίγνυτο θρήνοις ὁ ζῆλος ἐκείνων καὶ ἡ σπουδή, ῥᾳστώνης οὐδεμιᾶς δυνηθεί της διακόψαι τὸν δρόμον καὶ τὴν συνέχειαν, ἐφ' ὅλοι; γγύς που νυχθημέροις τριάκοντα. Γ΄. Ελέγετο μέντοι πρὸς τῶν πολλῶν, ὡς εἰ μή προυπάρχειν συνέβαινε τὰς πρὸς ἕω κρηπίδας και τὰ ἐρείσματα, ὁπόσα πρὸ; Ανδρονίκου τοῦ βασιλέω; πάλαι ἀνῳκοδόμηνται πάνυ τοι φιλοτίμως, καν πολλαπλάσιον ἐγεγόνει [Ρ. 471] τὸ πτῶμα καὶ τῶν γε ἀνιάτων ἓν ἦν. Καὶ ταῦτα μὲν τοῦτον ἔσχε τὸν τρόπον καὶ τὸ θέρος ἐν τούτοις ἐτελεύτα. Δ'. Κακῶν δ᾽ ἀνακωχή τις οὔτ᾽ ἦν, οὕς ἐλπίζετο· ἀλλ' ἐφ' ἑτέροις ἕτερα διηνεκώς επέδει, καὶ ἐπὶ τὸ χεῖρον ηξε καὶ προύβαινε. Η τε γὰρ γῆ παντάπασιν εἰπεῖν ἄσπορός τε καὶ ἀγεώργητος ἐλείπετο· τῶν τ' ἐπιτηδείων μακρά τις επεπόλαζε σπάνι; διὰ τὰς τῶν ἄλλοτ᾽ ἄλλων πολεμίων ἐφίλους· καὶ ἅμα χρη μάτων πόρος ἦν οὐδεὶς οὐδαμόθεν, οὔτε τοῖς πένησιν ἐνκῆσα: δι' ἐργασίας ληστινοσοῦν, οὔτε τοῖς ἄρχου- " σιν, ὅθεν ἔρανόν τινα δασμολογοῦντες ἀργυρολογή. σουσι. Καὶ ἦν ἰδεῖν κενουμένας τὰς πόλεις, καὶ τοὺς μὲν ἐς ἀλλοδαπὴν μετοικοῦντας, τοὺς δ' ἐν ἀπογνώσε: μένοντας. Ε'. Καὶ Λακεδαιμόνιοι μεν πάλαι χρυσοφορείν τὰς γυναῖκας ἔπαυσαν, καὶ ἅμα οἱ τὸ τῆς πάλαι Ρώμης διοικοῦντες ἀξίωμα, ψηφίσμασί τε καὶ δόγματι δημοσίοις καὶ ἀσαλεύτοις ἑκάτεροι· οἱ μὲν διὰ τὸ ἐν Λεύκτροις ὑπὸ Θηβαίων σφίσι γενόμενον πάν θος, οπότε δὴ μικροῦ τὴν πᾶσαν ἔπειρεν ὁπλιτικὴν ἀκμὴν τῆς Σπάρτης Επαμεινώνδας ἐκεῖνος, Βοιωταρχῶν τηνικαῦτα· οἱ δὲ δι' 'Αννίβαν τὸν Καρχηδόνιον ὁπότε περί το Κανύσιον πεδίον καὶ Ἀφείδιον ποταμὸν τοῖς κατὰ Ῥωμαίων μακροῖς ἐκείνοις τρο παίοις τελευταῖον τοῦτ᾽ ἐπιθεὶς καὶ συγκλείσας τὴν μυριάριθμον ἐκείνην Ρωμαίων κατηγωνίσατο στρατιάν ὡς τοῖς πλουσίας ἐκείνοις αίμασι βαφή ναί τε ποταμοῦ τὸ ῥόθιον, καὶ ἄνευ ὕδατος, αἱμάτων ἔχειν ἄνωθεν εἶναι δοκεῖν τὰς πηγάς. Γ'. Νῦν δ' ὥσπερ ἐξ ἑνός τινος αυτομάτου κηρύγ ματος, διαδραμόντος ἁπάσας πόλεις Ρωμαίων, μήτε μηδένα ἀνδρῶν μήτε γυναικῶν μηδεμίαν λαμ - προφορεῖν, ἀλλ' ὁμότε πάντα; ελέσθαι μελαίναις ἐσθῆ σι ξυνεπεπτώκει κεχρῆσθαι, οὓς μὲν λύπης ἕνεκα προϋπαρξάσης ἀπαξ, οὓς δὲ διὰ τὰς κοινὰς και δημοσίους κῆράς τι καὶ συμφορὰς τῶν ὁμοφύλων· ὡς μὴ πόλει καὶ πολιτείᾳ τὰ 'Ρωμαίων εοικέναι πράγματα, ἀλλ' αμαυρά τινα καμνόντων είδωλα εἶναι, καὶ πέρξω δεν μονονου προαναφωνούν τα αλλήλοι; τὴν ἔνδον τῆς ψυχῆς φλεγμονήν, την ἑκάστῳ δαψιλώς χρη manus translatio. Dixisses materiam illam, quæ exportabatur, lacrymarum fontibus scaturire: adeo tunc torrentium instar ibant omnium quæ erant illic mulierum, illustrium simul et ignobilium, lacrymæ: adeo ingenti luctu mistus erat illarum zelus et officiosa diligentia: siquidem illos cursus et continuos labores nulla potuit mollities interruinpere, perpetnis ferme triginta diebus et noclibus. III. Cæterum a plerisque dietitabatur, nisi orien tem versus occurrissent fundamenta et moles, quas jampridem imperator Andronicus magnifice admodum substruxerat, futuram multo majorem ruinam, atque illud vulnus insanabile exstiturum fuisse. Porro hæe ita se habuerunt; ac in iis aslus consumpta est. IV. Malorum autem remissio nulla neque erat, neque sperabatur; sed perpetuo alia ex aliis amuebant, ingravescebantque et provehebantur in pejus. Nam et terra seminibus omnino pene fraudabatur, et inculta remanebat, et rerum ad victum 752 necessariarum magnam quamdam inopiam induxerant hostium alias aliorum incursiones; nec parande alicunde pecuniæ ratio ulla a pauperibus excogitari poterat, quamcunque illi artem exercerent: nec erat magnatibus, unde corrogata aliqua stips pecuniam cogerent; et urbes videre erat desolatas, aliis peregre abeuntibus, aliis domi despe rata salute remanentibus. V. Olim quidem Lacedamonii nulieribus eixerunt, ut gestare aurum desinerent, nec non ii qui veteris Rom. imperium administrabant, consultis utrique et decretis publicis, iisque inconcussis: illi propter Leuctris acceptam a Thehanis cladem, cum robur Spartæ militare totum fere excisum est virtute illius Epaminondæ, qui tum Bœotis imperabat: hi vero, co quoi Annibal Carthaginiensis in Cannensi agro, apud Aufidum flumen, magnis illis, quas de Romanis reportaverat, victoriis novissima adjecta, coactas in unum locum innumerabiles Romanorum copias ita proligavit, ut largo cruore tinctis fluctibus, non ex aquæ scd e sanguinis fontibus derivari amuis viderctur. VI. Nunc vero, quasi edicto aliqno totas Romanorum urbes suapte pervagato, sic usu venit, ut Rullus vir, nulla mulier veste candente, sed omnes pulla uterentur; alii dolore aliquo semel præcepto, alii communem ac publicam vicem et suorum civium infortunia dolentes; ita ut non civitati reive public simile esset Romanum imperium, sed obscura quaedam 753 simulacra luce carentium esse viderentur, quæ e longinquo sibi invicem quasi prædicarent intimum animi dolorem; eur weinpe, quem unicuique non desinit cumulate exVariorum notæ. Atque hine discimus a que exstructi fucrint www. i 'llì” obnitentes quatuor imajoribus pilis sustinent bus hemisphærium, de quibus egimus in Const:ntinoy. Christ. lib. ut, sert. 50. DECANG.

ὃ πολλῷ δὴ τοῦ προτέρου δοκεῖ πως ἀνιαρότερον, οὐ συνιεῖσι τοῖς πλείστοις τοὺς θείους καὶ οἰκονομικοὺς τῆς προνοίας τρόπους, ὁπότε καιρὸν ἐθέλοι διδόναι μετανοίας τοῖς τὰ μέγιστα ἁμαρτάνουσιν. ἀνθρώποις μὲν γὰρ πολλῷ ῥᾷον τὰς οἰκείας ἐστὶν οἰκοδομίας καθαιρεῖν, ἢ κτίζειν· θεῷ δὲ, φιλανθρώπῳ γε ὄντι, ταχίστην μὲν τὴν οἰκοδομὴν καὶ σύστασιν, καὶ θᾶττον ἢ λόγος, τῶν γινομένων ποιεῖσθαι· τὴν δέ γε καθαίρεσιν διὰ μακροῦ τε τοῦ χρόνου καὶ βραδυτέραν ὡς τὰ πολλὰ, καὶ μάλα μόλις· μονονουχὶ δεικνύντι περιφανῶς, ἑκάτερον εἶναι, τὸ μὲν αὐτῷ κατὰ βούλησιν, τὸ δὲ κατ’ ἀμφότερα· τό,τ’ ἀβούλητον καὶ ὃ πρὸς διόρθωσιν ἔχει κράτιστον σύμβουλον ἅμα καὶ σύμμαχον τὸν τοῦ χρόνου δίαυλον. γ. Ταῦτ’ ἐννοῶν καὶ αὐτὸς οὔτε νωθρότητα περὶ τὰ πολέμια καὶ ἀφέλειαν περὶ τὴν ἐνεστῶσαν περίστασιν ἔχω καταγινώσκειν τοῦ βασιλέως Καντακουζηνοῦ, οὔτε ζηλοτυπίαν καὶ κότον ἀπέραντον Ἄννης αἰτιᾶσθαι, καὶ ἀκατάλλακτον ἔχθραν· ἀλλὰ μυστικωτέρους τινὰς τῆς προνοίας τρόπους· ἣ τὰ πάντα καλῶς διοικοῦσα τὰς ἐν ἄλλοις ἡμαρτημένας αἰτίας καιροῖς ἐν ἑτέροις λαμπρῶς ἀποδίδωσι, γεωργίας μιμουμένη λόγους·

[A. c 1515] BYZANTINE HISTORIE LIB. XV. [IMP. J. PAL.COL. 5] 990 κόνεως πληρουμένων ὑπό τε της πολυμιγούς tumn continua et erebro iterata ab aliis ad alios per ἐκείνης ύλης ὑπό τε τῆς ἐξ ἀλλήλων καὶ δι' ἀλλή λων συνεχούς τε καὶ ἀγχιστρόφου περιφοράς. Εἶπεν ἄν τις πηγὰς ἀφιέναι δακρύων τὴν ὕλην ἐκφορουμέν νην ἐκείνην· οὕτω κατὰ ποταμούς έχώρει τότε δά. κρυα πατῶν ἐκεῖ γυναικῶν, ἐνδόξων ὁμοῦ καὶ ἀδό ξων, καὶ οὕτω μακροῖς ἀνεμίγνυτο θρήνοις ὁ ζῆλος ἐκείνων καὶ ἡ σπουδή, ῥᾳστώνης οὐδεμιᾶς δυνηθεί της διακόψαι τὸν δρόμον καὶ τὴν συνέχειαν, ἐφ' ὅλοι; γγύς που νυχθημέροις τριάκοντα. Γ΄. Ελέγετο μέντοι πρὸς τῶν πολλῶν, ὡς εἰ μή προυπάρχειν συνέβαινε τὰς πρὸς ἕω κρηπίδας και τὰ ἐρείσματα, ὁπόσα πρὸ; Ανδρονίκου τοῦ βασιλέω; πάλαι ἀνῳκοδόμηνται πάνυ τοι φιλοτίμως, καν πολλαπλάσιον ἐγεγόνει [Ρ. 471] τὸ πτῶμα καὶ τῶν γε ἀνιάτων ἓν ἦν. Καὶ ταῦτα μὲν τοῦτον ἔσχε τὸν τρόπον καὶ τὸ θέρος ἐν τούτοις ἐτελεύτα. Δ'. Κακῶν δ᾽ ἀνακωχή τις οὔτ᾽ ἦν, οὕς ἐλπίζετο· ἀλλ' ἐφ' ἑτέροις ἕτερα διηνεκώς επέδει, καὶ ἐπὶ τὸ χεῖρον ηξε καὶ προύβαινε. Η τε γὰρ γῆ παντάπασιν εἰπεῖν ἄσπορός τε καὶ ἀγεώργητος ἐλείπετο· τῶν τ' ἐπιτηδείων μακρά τις επεπόλαζε σπάνι; διὰ τὰς τῶν ἄλλοτ᾽ ἄλλων πολεμίων ἐφίλους· καὶ ἅμα χρη μάτων πόρος ἦν οὐδεὶς οὐδαμόθεν, οὔτε τοῖς πένησιν ἐνκῆσα: δι' ἐργασίας ληστινοσοῦν, οὔτε τοῖς ἄρχου- " σιν, ὅθεν ἔρανόν τινα δασμολογοῦντες ἀργυρολογή. σουσι. Καὶ ἦν ἰδεῖν κενουμένας τὰς πόλεις, καὶ τοὺς μὲν ἐς ἀλλοδαπὴν μετοικοῦντας, τοὺς δ' ἐν ἀπογνώσε: μένοντας. Ε'. Καὶ Λακεδαιμόνιοι μεν πάλαι χρυσοφορείν τὰς γυναῖκας ἔπαυσαν, καὶ ἅμα οἱ τὸ τῆς πάλαι Ρώμης διοικοῦντες ἀξίωμα, ψηφίσμασί τε καὶ δόγματι δημοσίοις καὶ ἀσαλεύτοις ἑκάτεροι· οἱ μὲν διὰ τὸ ἐν Λεύκτροις ὑπὸ Θηβαίων σφίσι γενόμενον πάν θος, οπότε δὴ μικροῦ τὴν πᾶσαν ἔπειρεν ὁπλιτικὴν ἀκμὴν τῆς Σπάρτης Επαμεινώνδας ἐκεῖνος, Βοιωταρχῶν τηνικαῦτα· οἱ δὲ δι' 'Αννίβαν τὸν Καρχηδόνιον ὁπότε περί το Κανύσιον πεδίον καὶ Ἀφείδιον ποταμὸν τοῖς κατὰ Ῥωμαίων μακροῖς ἐκείνοις τρο παίοις τελευταῖον τοῦτ᾽ ἐπιθεὶς καὶ συγκλείσας τὴν μυριάριθμον ἐκείνην Ρωμαίων κατηγωνίσατο στρατιάν ὡς τοῖς πλουσίας ἐκείνοις αίμασι βαφή ναί τε ποταμοῦ τὸ ῥόθιον, καὶ ἄνευ ὕδατος, αἱμάτων ἔχειν ἄνωθεν εἶναι δοκεῖν τὰς πηγάς. Γ'. Νῦν δ' ὥσπερ ἐξ ἑνός τινος αυτομάτου κηρύγ ματος, διαδραμόντος ἁπάσας πόλεις Ρωμαίων, μήτε μηδένα ἀνδρῶν μήτε γυναικῶν μηδεμίαν λαμ - προφορεῖν, ἀλλ' ὁμότε πάντα; ελέσθαι μελαίναις ἐσθῆ σι ξυνεπεπτώκει κεχρῆσθαι, οὓς μὲν λύπης ἕνεκα προϋπαρξάσης ἀπαξ, οὓς δὲ διὰ τὰς κοινὰς και δημοσίους κῆράς τι καὶ συμφορὰς τῶν ὁμοφύλων· ὡς μὴ πόλει καὶ πολιτείᾳ τὰ 'Ρωμαίων εοικέναι πράγματα, ἀλλ' αμαυρά τινα καμνόντων είδωλα εἶναι, καὶ πέρξω δεν μονονου προαναφωνούν τα αλλήλοι; τὴν ἔνδον τῆς ψυχῆς φλεγμονήν, την ἑκάστῳ δαψιλώς χρη manus translatio. Dixisses materiam illam, quæ exportabatur, lacrymarum fontibus scaturire: adeo tunc torrentium instar ibant omnium quæ erant illic mulierum, illustrium simul et ignobilium, lacrymæ: adeo ingenti luctu mistus erat illarum zelus et officiosa diligentia: siquidem illos cursus et continuos labores nulla potuit mollities interruinpere, perpetnis ferme triginta diebus et noclibus. III. Cæterum a plerisque dietitabatur, nisi orien tem versus occurrissent fundamenta et moles, quas jampridem imperator Andronicus magnifice admodum substruxerat, futuram multo majorem ruinam, atque illud vulnus insanabile exstiturum fuisse. Porro hæe ita se habuerunt; ac in iis aslus consumpta est. IV. Malorum autem remissio nulla neque erat, neque sperabatur; sed perpetuo alia ex aliis amuebant, ingravescebantque et provehebantur in pejus. Nam et terra seminibus omnino pene fraudabatur, et inculta remanebat, et rerum ad victum 752 necessariarum magnam quamdam inopiam induxerant hostium alias aliorum incursiones; nec parande alicunde pecuniæ ratio ulla a pauperibus excogitari poterat, quamcunque illi artem exercerent: nec erat magnatibus, unde corrogata aliqua stips pecuniam cogerent; et urbes videre erat desolatas, aliis peregre abeuntibus, aliis domi despe rata salute remanentibus. V. Olim quidem Lacedamonii nulieribus eixerunt, ut gestare aurum desinerent, nec non ii qui veteris Rom. imperium administrabant, consultis utrique et decretis publicis, iisque inconcussis: illi propter Leuctris acceptam a Thehanis cladem, cum robur Spartæ militare totum fere excisum est virtute illius Epaminondæ, qui tum Bœotis imperabat: hi vero, co quoi Annibal Carthaginiensis in Cannensi agro, apud Aufidum flumen, magnis illis, quas de Romanis reportaverat, victoriis novissima adjecta, coactas in unum locum innumerabiles Romanorum copias ita proligavit, ut largo cruore tinctis fluctibus, non ex aquæ scd e sanguinis fontibus derivari amuis viderctur. VI. Nunc vero, quasi edicto aliqno totas Romanorum urbes suapte pervagato, sic usu venit, ut Rullus vir, nulla mulier veste candente, sed omnes pulla uterentur; alii dolore aliquo semel præcepto, alii communem ac publicam vicem et suorum civium infortunia dolentes; ita ut non civitati reive public simile esset Romanum imperium, sed obscura quaedam 753 simulacra luce carentium esse viderentur, quæ e longinquo sibi invicem quasi prædicarent intimum animi dolorem; eur weinpe, quem unicuique non desinit cumulate exVariorum notæ. Atque hine discimus a que exstructi fucrint www. i 'llì” obnitentes quatuor imajoribus pilis sustinent bus hemisphærium, de quibus egimus in Const:ntinoy. Christ. lib. ut, sert. 50. DECANG.

PG 148:991ἣ καὶ αὐτὴ τὴν τῶν σπερμάτων καταβολὴν ἐν ἄλλοις τῇ γῇ ποιουμένη καιροῖς ἐν ἑτέροις τρυγᾷ τοὺς καρπούς. (Β.) Διὰ δὴ ταῦτα καὶ μνησθῆναι μιᾶς τινος ἀνεπιφθόνως τῶν ἐπιστολῶν Καντακουζηνοῦ, γενομένοις ἡμῖν ἐνταυθοῖ τῆς διηγήσεως, πρὸς βουλήσεως γίνεται· αἳ διὰ τοῦτο σεσίγηνταί μοι μέχρι νῦν, καὶ ταῦτα πολλαί τινες οὖσαι καὶ συνεχεῖς αἱ πεμπόμεναι πρὸς αὐτοῦ Βυζαντίοις, ὅτι πολλήν τινα τὴν ὑπόπτωσιν εἶχον καὶ σμικροπρεπῆ τινα τὴν παράκλησιν· ἐξὸν διαγρηγορήσαντι στρατηγικώτερον τρόπον κραταιοτέραν ποιήσασθαι καὶ σπουδαιοτέραν τὴν τοῦ ἀγῶνος κρίσιν, καὶ μὴ μάτην οὕτω τρίβειν τὸν χρόνον, καὶ φθείρειν μὲν ἑαυτὸν, φθείρειν δὲ τὰ Ῥωμαίων οὐ δέον πράγματα, ὡς καὶ ἐς γόνυ πεσόντα ἤδη μηκέτ’ ἐλπίζειν ῥᾳδίως ἐπὶ τῶν εἰθισμένων κρηπίδων ἑστήξειν·

[A. M. 6853, INDd. 14| NICEPHORI GREGORB [IMP. J. PALEOL. 5] 992 libere prasens Romanorum infelicitas. Nimirum γεῖν οὐ λήγει το κακόδαιμον νῦν τῆς Ῥωμαίων τύ publicis et privatis Romanorum rebus divina justitia sic ferme medetur, ut illi medici, qui non præsentissimo eficacissimoque cauterio utuntur, sed leniore, et curationem in longum ducturo. Istud autem multo quam illud 'molestins videtur; non intelligentibus plerisque divina et benigna Providentiæ consilia, quando illa pœnitendi spatium iis Birgitur, qui gravissime deliqucriut. Etenim bominibus quidem multo facilius est propria ædificia destruere, quam construere: Deo autem, utpote clementiori, rerum ædificatio et coagmentatio ceferrime ac dieto citius, eversio nonnisi longo teurpore, et ut plurimum lentius, ægreque admodum perficitur. Nimirum ille tantum non aperte osienclit, alterum quidem se volente, alterum vero par. tim volente, partim uolente fleri *** quod ad emendationem optimum habct consiliarium et adjutorcm, niorain ipsam longi temporis. χης παραπλησίως τῶν ἰατρῶν ἐκείνοις, ἐπάγοντος τοῦ Θεοῦ τοῖς κοινοῖς τε καὶ ἰδιάζουσι Ρωμαίες, πράγμασι τὴν ἰατρεύουσαν δίκην, οἱ μὴ τῇ ἐξυτάτῃ καὶ ἀνυσιμωτάτη κέχρηνται καυτηρίς, ότι μὴ τῇ μαλακωτέρα τε καὶ διὰ μακροῦ ποιουμένῃ τοῦ χρόνου τὴν ποιν· ὁ πολλῷ δὴ τοῦ προτέρου δοχεί πως άνιαρότερον, οὐ συνιεῖσι τοῖς πλείστοις τοὺς θείους καὶ οἰκονομικούς της προνοίας τρόπους, ὁπότε καιρὸν ἐθέλοι διδόναι μετανοίας τοῖς τὰ μέσ γιστα ἁμαρτάνουσιν. [Ρ.479) 'Ανθρώποις μὲν γὰρ πολλῷ βιον τὰς οἰκείας ἐστὶν οἰκοδομίας καθαιρείν, ἢ κτίζειν· Θεῷ δὲ φιλανθρώπως γε όντι, ταχίστην μὲν τὴν οἰκοδομὴν καὶ σύστασιν, καὶ θάττον ἢ κα γος, τῶν γινομένων ποιείσθαι τὴν δέ γε καθαίρεσιν διά μακροῦ τε τοῦ χρόνου καὶ βραδυτέραν ὡς τὰ πολλά, καὶ μάλα μόλις· μονονουχί δεικνύντι περιφα νῶς, ἐκάτερον εἶναι, τὸ μὲν αὐτῷ κατά βούλησιν, τὸ δὲ κατ' ἀμφότερα· τή τ' ἀβούλητον... καὶ δ προς διόρθωσιν ἔχει κράτιστον σύμβουλον ἅμα καὶ σύμμαχον τὴν τοῦ χρόνου δίαυλον. CAPUT III. Imperantium culpæ excusantur, rerum causis ad arcanam Dei providentiam relatis. Cantacurenus nimium supplex et abjectus in epistolis. Multum sibi et reipublicæ obfuit cinclando. Quosnum viros maxime imitari debuerit. Gregoras epistolam ejus selectam prolaturus, qua fide cam exhibiturus sit, docet. Epistola ad patriarcham. Scripta fuit rubris litteris, ipsius Cantacuzeni manu. Recisa sunt, que ed rem minus pertinebant. Cætera ornatius enuntiata. 1. Hæc et ipse mecum reputans nec socordiæ in bello gerendo, nec simplicitatis in illo rerum statu nimiæ Cantacuzenum imperatorem ausim damnare, niec zelotypiam Annæ et odium implacabile causa - ri; sed occultiora quædain Providentia consilis, " qua omnia recte administrans criminibus 756 alio tempore admissis alio mercedem amplam rependit; agriculturæ morem imitata, quæ et ipsa, alio tempore mandalis terre seminibus, alio colligit fructus. II. Quapropter hac in parte historiæ libet selcetam unam ex Cantacuzeni opistolis citra invidiam proferre quas ideo hactenus omisimus (quamvis ille multas et continuas ad Byzantios miserit), quia nimiam quamdam humilitatem et indignas obsecrationes continebant; cum ille posset, si (ut imperatorem decuit) vigilans fuisset, majori strenuitate ac diligentia totam controversiam dirimere, non autem ita tempus frustra terere, simulque et se ipsum et Romanum imperium, cum minime oporteret, adeo aflictare, ut jam in genua prolapsum non speret institurum se unquam facile prioribus vestigiis. Potuit enim ille, si voluisset, antiquiora quædaın sibi ad imitandum facta proponere, Alesii ucnpe Comneni, et eorum qui ipsum antecessere (quorum acris virtus Byzantiis facile præripuit, ne hostium consilia celeritatemque impressionis opportune præcaverent) et infinita diversaque tam popularium suorum quam externorum Α'. Ταῦτ' ἐννοῶν καὶ αὐτὸς οὔτε νωθρότητα περί τὰ πολέμια καὶ ἀφέλειαν περὶ τὴν ἐνεστῶσαν περί στασιν ἔχω καταγινώσκειν τοῦ βασιλέως Καντακουζηνοῦ, οὔτε ζηλοτυπίαν καὶ κότον ἀπέραντον Αννης αιτιάσθαι, καὶ ἀκατάλλακτον ἔχθραν· ἀλλὰ μυστικα τέρους τινὰς τῆς προνοίας τρόπους ἢ τὰ πάντα καλῶς διοικοῦσα τὰς ἐν ἄλλοις ημαρτημένας αιτίας καιροῖς ἐν ἑτέροις λαμπρῶς ἀποδίδωσι, γεωργίας μιμουμένη λόγου; ἢ καὶ αὐτὴ τὴν τῶν σπερμάτων καταβολὴν ἐν ἄλλοις τῇ γῇ ποιουμένη καιροῖς ἐν ἑτέροις τρυγῇ τοὺς καρπούς. Β΄. Διὰ δὴ ταῦτα καὶ μνησθῆναι μιας τινος ἀναπιφθόνως τῶν ἐπιστολῶν Καντακουζηνού, γενομέ νοις ἡμῖν ἐνταυθοί τῆς διηγήσεως, προς βουλήσεως γίνεται· αἱ διὰ τοῦτο σεσίγηνταί μοι μέχρι νῦν, καὶ ταῦτα πολλαί τινες οὖσαι καὶ συνεχείς αἱ πεμπόμε και πρὸς αὐτοῦ Βυζαντίοις, ὅτι πολλήν τινα την ὑπόπτωσιν εἶχον και σμικροπρεπή τινα τὴν παρά κλησιν· ἐξόν διαγρηγορήσαντι στρατηγικώτερον τρόπον κραταιοτέραν ποιήσασθαι καὶ σπουδαιοτέραν τὴν τοῦ ἀγῶνος κρίσιν, καὶ μὴ μάτην οὕτω τρίβειν τὸν χρόνον, καὶ φθείρειν μὲν ἑαυτὸν, φθείρειν δὲ τὰ Ρωμαίων οὐ δέον πράγματα, ὡς καὶ ἐς γόνυ πο σύντα ήδη μηκέτ' ἐλπίζειν ῥᾳδίως ἐπὶ τῶν εἰθισμένων κρηπίδων ἐστήξειν· [P. 473] ἔχειν γὰρ αὐτόν, εἶπερ ἐβούλετο, πρὸς ἀρχαιότερα την μίμησιν ἀναφέρειν τῶν ἔργων, 'Αλεξίου τοῦ Κομνηνού δηλαδὴ καὶ τῶν πρὸ αὐτοῦ (ὧν ἡ ἀξύτης ευχερώς Βυζαντίοι; ἀφεί λετο, προσηκόντως φυλάττεσθαι τὴν τῶν πολεμίων ἐπίνοιαν καὶ τὸ τῆς ἐφόδου τάχος) και μυρία ἐν δ Variorum notæ. Ita etiam Vaticanum exemplar; ex quo, que in Regio apography deessent, suppleturum me speraban). Βοινιν.

PG 148:993ἔχειν γὰρ αὐτὸν, εἴπερ ἐβούλετο, πρὸς ἀρχαιότερα τὴν μίμησιν ἀναφέρειν τῶν ἔργων, Ἀλεξίου τοῦ Κομνηνοῦ δηλαδὴ καὶ τῶν πρὸ αὐτοῦ (ὧν ἡ ὀξύτης εὐχερῶς Βυζαντίοις ἀφείλετο, προσηκόντως φυλάττεσθαι τὴν τῶν πολεμίων ἐπίνοιαν καὶ τὸ τῆς ἐφόδου τάχος) καὶ μυρία ἐν ἄλλοις ἄλλα τῶν τε ὁμοφύλων καὶ ἀλλοφύλων, παραπλησίαις καὶ μείζοσιν ἐντετυχηκότων ἄλλοτ’ ἄλλως ἄλλων περιστάσεσι βιαίων καὶ δυσανταγωνιστικωτέρων μάλα πραγμάτων. (Γ.) Ὅμως ἐπεὶ τοῖς τῆς προνοίας ἀποῤῥήτοις πελάγεσι τὸ τῶν τοιούτων λόγων ἐπαφήκαμεν σκάφος, φέρε τὴν ὑπόσχεσιν ἀποδῶμεν, μιᾶς τινος τῶν Καντακουζηνοῦ μακρῶν ἐς Βυζαντίους ἐπιστολῶν ποιησάμενοι μνήμην, τοῦ τε μήκους ὑφαιρούμενοι τὰ πλεῖστα, τοῦ ἐπαχθοῦς εἵνεκα, καὶ ἅμα τὸ ἀκαλλὲς τῶν λέξεων πὴ μὲν μικρὸν ὑπερείδοντές τε καὶ ἀνεγείροντες, τοῦ εὐπρεποῦς εἵνεκα τῶν ἀκούσειν μελλόντων, πὴ δ’ ἐῶντες, διὰ τὴν τῆς ἀληθείας ἐναργεστέραν τῶν λεγομένων δήλωσιν. (Δ.) Οἶσθα, φησὶν, ἁγιώτατε δέσποτα πατριάρχα, τὴν φιλίαν, ὁπόσην ἐνεδειξάμην πρὸς σὲ καὶ τὴν σὴν τιμὴν, καὶ ὁπόσοι σοι κατὰ γένος προσῆκον·

[4. c. 1340] BYZANTIN.K HISTORIE LÍB. XV [INP. 3. PALAEOL. 5] majoribus negotiorum turbulentorum difciliorumque molestiis alias aliter versati sunt. λοις ἄλλα τῶν τε ομοφύλων καὶ ἀλλοφύλων, παρα hominum exempla, qui in similibus atque etiam in πλησίαις καὶ μείζοσιν ἐντετυχηκότων ἄλλοτ' ἄλλως άλλων περιστάσεσι βιαίων καὶ δυσανταγωνιστικω· τέρων μάλα πραγμάτων. Γ. Ὅμως ἐπεὶ τοῖς τῆς προνοίας ἀπορρήτοις περ λάγεσι τὸ τῶν τοιούτων λόγων ἐπαφήκαμεν σκάφος, φέρε τὴν ὑπόσχεσιν ἀποδῶμεν, μιᾶς τινος τῶν Καντακουζηνοῦ μακρῶν ἐς Βυζαντίους ἐπιστολῶν ποιησάμενοι μνήμην, τοῦ τε μήκους ὑφαιρούμενοι τὰ πλείστα, τοῦ ἐπαχθούς εἵνεκα, καὶ ἅμα τὸ ἀκαλλὲς τῶν λέξεων τὴ μὲν μικρὸν ὑπερείδοντές τε καὶ ἀνε γείροντες, τοῦ εὐπρεποῦς εἶνεκα τῶν ἀκούσειν μελ λόντων, τὴ δ' ἐῶντες, διὰ τὴν τῆς ἀληθείας ἐναργε στέραν τῶν λεγομένων δήλωσιν. III. Verum quia arcano Providentiæ profundo earum rerum causas et rationes, veluti cymbanı aliquam, permisimus; age, promissum absolvamus, ac unam ex longioribus 755 Cantacuzeni ad Byzantios epistolis sic afferamus, ut et pleraque tædii vitandi gratia recidamus, et invenustas dictiones, modo auditorum et decori ipsius causa fulciamus leviter et erigamus, modo ad rerum veritatem evidentius declarandam intactas relinquamus. IV. «Scis, inquit, sanctissime domine patriarcha, quam studiosum ne et tui et dignitatis ium cl eorum omnium, qui te cognatione attingerent, semper gesserim: et quantum diligentiz contule rim, ut tu ad patriarchalem honorem eveherere, cum nullus de te sive episcopus, sive presbyter, mentionem in ferendis suffragiis eligendoque pa triarcha injecisset, nec ipsa tui nominatio, quam magna et profunda caligine ad illam usque diem dignati fuerant, controversia caruisset. Scis tamen, quantos honoris tui causa labores, tum sustinuerimus, omnibus ferme refragantibus, ac nostrum illud studium tyrannicum vocitantibus. Scis rursus el quantis, postquam patriarcha renuntiatus es, negotiis implicatus fueris, obtundente imperatoris aures Apocanco, atque ut te de gradu dejiceret subinde suadente. Ea ego omnia compressi, machinationes machinationibus, vires viribus opponendo, ac ne ipsum tibi propugnaculum munitissimum ſundamentumque inconcussum præbendo. Cum itaque paribus paria referri oporteret, tu nos injuriis cumulatos pessime remuneratus es. Superest igitur, ut Deum roges, ne eum judicem experiare tui similem. Quod 756 si, facio prius mei periculo, ea quidem suasisses mihi, quæ tu optima censuisses, inc vero impatientem et minime audientem dicto offendisses, fuisset certe aliquis tuæ in nos iniquæ molitionis prætextus. Nunc vero nulla, opinor, tibi plausibilis ratio relicta est, si ad ea quæ fecisti defendenda aggrediare. Abjecta enim Δ'. Οἶσθα, ο φησίν ο αγιώτατε δέσποτα πατριάρχα, την φιλίαν, ἐπόσην ἐνεδειξάμην πρὸς σὲ καὶ τὴν σὴν τιμήν, καὶ ὁπόσοι σοι κατὰ γένος προσῆκον· ὅσην τε σπουδήν εἰσήνεγκα, πρὸς τὴν πατριαρχικὴν ἀναχθῆναι σε περιωπήν, μήτε μηδε μιας γενομένης μνήμης οὐδενὶ τῶν ἐπισκόπων καὶ πρεσβυτέρων ἐν ταῖς πατριαρχικαίς ψηφηφορίτες περὶ σοῦ, μήτ' αὖ ἡμῶν εἰσαγαγόντων τὴν μνήμην ἐπὶ τὴν σὴν, ἀναμφίλεκτον ευρηκότων τὴν εἰσαγω γῆν, ἀφανείᾳ τετιμημένην τέως μακρᾷ καὶ βαθείᾳ. Ὅμως οἶσθα, οπόσους τηνικαῦτα διηνεκήκαμεν ὑπὲρ τῆς τῆς τούς πόνους τιμῆς, πάντων ἀνθισταμένων μικροῦ, καὶ τυραννικήν καλούντων ἐκείνην ἡμῶν την σπουδήν. Οἶσθα δ' αὖ καὶ μετὰ τὸ γενέσθαι, πόσαι; ἐνέτυχες περιστάσεσι πρὸς τοῦ ᾿Αποκαύκου, τὰς βασιλικὰς ὑπορύττοντος ἀκοὰς, και συχνά τῶν θρόνων σε πείθοντος καθελείν. τῶν ἁπάντων καθαιρέτης ὑπῆρχαν αὐτὸς, μηχανήμασιν ἀνθιστὰς μηχανήματα καὶ ἐλε πόλεσιν ἐλεπόλεις, καὶ πύργος σος γινόμενος κράτιστος καὶ θεμέλιος άσειστος. Δέον οὖν καὶ σὲ τοῖς ἐμοίοις ἡμᾶς ἀμείβεσθαι, σὺ δὲ καὶ προσεπιδαψιλεύσω τὰ χείριστα καθ' ἡμῶν. Δεηθῆ. και σε χρεών τοίνυν τοῦ Θεοῦ, μὴ παραπλησίου τυχεῖν ἐκείνου κριτοῦ. Καὶ εἰ μὲν εἰς πεῖραν των πρότερον συνεβούλευες μὲν ἐμοὶ τὰ δοκοῦντα χρησ στά, εὕρισκες δ' οὖν δυσανασχετοῦντα καὶ μὴ πειβόμενον, ἄν τινα πρόφασιν ἡ σὴ καθ᾿ ἡμῶν τῆς κακίας ταύτης συσκευή. Νῦν δ' οὐδένα σοι λόγον εὐπροφάσιστον οἶμαι λελείφθαι, πρὸς ἀπολογίαν τῶν οὕτω δρωμένων ιόντι. Απαξ γὰρ ἀπειρηκότι παν τάπασι τὴν πρὸς ἐμὲ τοῦ λοιποῦ συμφωνίαν, ἐξ semel, nullo pretextu, omni mecum in posterum οὐδεμιᾶς προφάσεως, οὐδένα περὶ τῶν ἀποβαινόντων ἐντεῦθεν τοῖς Ῥωμαίων [P.474] πράγμασι δυσχερών ποιεῖσθαι λόγον πεφρόντικας. Εἰ οὖν ὀψὲ γοῦν, μετά τὴν πεῖραν τῆς ἀποβάσεως καὶ τῶν ἐν ὄψει διηνε κεῖ κακῶν, εἰς τὸ τῆς εἰρήνης ἀποβλέψαι; καλόν, σώζεις μὲν τὸ κατάλειμμα τῶν Ῥωμαίων, σώζεις δὲ σαυτὸν, καὶ βασιλέα τὸν νέον, μετὰ τῆς μητρός καὶ βασιλίδος Αννης. Εἰ δὲ τοῖς ὁμοίοις ἔτι θέλει; ἐμμένειν, ἡμεῖς μὲν οὐκ ἐθελονταὶ βουληθείημεν ἂν ποτε γενέσθαι τῆς οἰκείας τύχης καὶ ζωῆς προδό conjunctione, nullam deinde curam, nullam rationem habuisti eorum malorum, quæ in Romanum imperium inde redundarent. Αt si sero saltem, ipso eventu et continuo malorum conspectu edoctus, ad pacis bona respicias, servabis etiamnum et Romanorum quod superest, et te ipsum, et juniorem imperatorem cum matre Anua imperatrice. Sin velis in eodem semper instituto perstare, nobis sane, ut fortunam ac vitam nostram ultro prodamus, nunquam volentibus accidet: te autem nequidqua: Variorum notæ. Annum Christi 1346 ascripsimus, quo ineunte dalam putamus illam Cantacuzeni ad paarcham Joannem epistolam. lluic conjecture favet ordo ipse rerum narratarum. Boivis. Εἶχεν ἄν τινα. Codex Vaticanus, ut accepi ex cl. V. L. Targnio. Borvin.

ὅσην τε σπουδὴν εἰσήνεγκα, πρὸς τὴν πατριαρχικὴν ἀναχθῆναί σε περιωπὴν, μήτε μηδεμιᾶς γενομένης μνήμης οὐδενὶ τῶν ἐπισκόπων καὶ πρεσβυτέρων ἐν ταῖς πατριαρχικαῖς ψηφηφορίαις περὶ σοῦ, μήτ’ αὖ ἡμῶν εἰσαγαγόντων τὴν μνήμην ὀψὲ τὴν σὴν, ἀναμφίλεκτον εὑρηκότων τὴν εἰσαγωγὴν, ἀφανείᾳ τετιμημένην τέως μακρᾷ καὶ βαθείᾳ. ὅμως οἶσθα, ὁπόσους τηνικαῦτα διηντλήκαμεν ὑπὲρ τῆς σῆς τοὺς πόνους τιμῆς, πάντων ἀνθισταμένων μικροῦ, καὶ τυραννικὴν καλούντων ἐκείνην ἡμῶν τὴν σπουδήν. οἶσθα δ’ αὖ καὶ μετὰ τὸ γενέσθαι, πόσαις ἐνέτυχες περιστάσεσι πρὸς τοῦ Ἀποκαύκου, τὰς βασιλικὰς ὑπορύττοντος ἀκοὰς, καὶ συχνὰ τῶν θρόνων σε πείθοντος καθελεῖν. ὧν ἁπάντων καθαιρέτης ὑπῆρχον αὐτὸς, μηχανήμασιν ἀνθιστὰς μηχανήματα καὶ ἑλεπόλεσιν ἑλεπόλεις, καὶ πύργος σοι γινόμενος κράτιστος καὶ θεμέλιος ἄσειστος. Δέον οὖν καὶ σὲ τοῖς ὁμοίοις ἡμᾶς ἀμείβεσθαι, σὺ δὲ καὶ προσεπιδαψιλεύσω τὰ χείριστα καθ’ ἡμῶν. δεηθῆναί σε χρεὼν τοίνυν τοῦ θεοῦ, μὴ παραπλησίου τυχεῖν ἐκείνου κριτοῦ.

[4. c. 1340] BYZANTIN.K HISTORIE LÍB. XV [INP. 3. PALAEOL. 5] majoribus negotiorum turbulentorum difciliorumque molestiis alias aliter versati sunt. λοις ἄλλα τῶν τε ομοφύλων καὶ ἀλλοφύλων, παρα hominum exempla, qui in similibus atque etiam in πλησίαις καὶ μείζοσιν ἐντετυχηκότων ἄλλοτ' ἄλλως άλλων περιστάσεσι βιαίων καὶ δυσανταγωνιστικω· τέρων μάλα πραγμάτων. Γ. Ὅμως ἐπεὶ τοῖς τῆς προνοίας ἀπορρήτοις περ λάγεσι τὸ τῶν τοιούτων λόγων ἐπαφήκαμεν σκάφος, φέρε τὴν ὑπόσχεσιν ἀποδῶμεν, μιᾶς τινος τῶν Καντακουζηνοῦ μακρῶν ἐς Βυζαντίους ἐπιστολῶν ποιησάμενοι μνήμην, τοῦ τε μήκους ὑφαιρούμενοι τὰ πλείστα, τοῦ ἐπαχθούς εἵνεκα, καὶ ἅμα τὸ ἀκαλλὲς τῶν λέξεων τὴ μὲν μικρὸν ὑπερείδοντές τε καὶ ἀνε γείροντες, τοῦ εὐπρεποῦς εἶνεκα τῶν ἀκούσειν μελ λόντων, τὴ δ' ἐῶντες, διὰ τὴν τῆς ἀληθείας ἐναργε στέραν τῶν λεγομένων δήλωσιν. III. Verum quia arcano Providentiæ profundo earum rerum causas et rationes, veluti cymbanı aliquam, permisimus; age, promissum absolvamus, ac unam ex longioribus 755 Cantacuzeni ad Byzantios epistolis sic afferamus, ut et pleraque tædii vitandi gratia recidamus, et invenustas dictiones, modo auditorum et decori ipsius causa fulciamus leviter et erigamus, modo ad rerum veritatem evidentius declarandam intactas relinquamus. IV. «Scis, inquit, sanctissime domine patriarcha, quam studiosum ne et tui et dignitatis ium cl eorum omnium, qui te cognatione attingerent, semper gesserim: et quantum diligentiz contule rim, ut tu ad patriarchalem honorem eveherere, cum nullus de te sive episcopus, sive presbyter, mentionem in ferendis suffragiis eligendoque pa triarcha injecisset, nec ipsa tui nominatio, quam magna et profunda caligine ad illam usque diem dignati fuerant, controversia caruisset. Scis tamen, quantos honoris tui causa labores, tum sustinuerimus, omnibus ferme refragantibus, ac nostrum illud studium tyrannicum vocitantibus. Scis rursus el quantis, postquam patriarcha renuntiatus es, negotiis implicatus fueris, obtundente imperatoris aures Apocanco, atque ut te de gradu dejiceret subinde suadente. Ea ego omnia compressi, machinationes machinationibus, vires viribus opponendo, ac ne ipsum tibi propugnaculum munitissimum ſundamentumque inconcussum præbendo. Cum itaque paribus paria referri oporteret, tu nos injuriis cumulatos pessime remuneratus es. Superest igitur, ut Deum roges, ne eum judicem experiare tui similem. Quod 756 si, facio prius mei periculo, ea quidem suasisses mihi, quæ tu optima censuisses, inc vero impatientem et minime audientem dicto offendisses, fuisset certe aliquis tuæ in nos iniquæ molitionis prætextus. Nunc vero nulla, opinor, tibi plausibilis ratio relicta est, si ad ea quæ fecisti defendenda aggrediare. Abjecta enim Δ'. Οἶσθα, ο φησίν ο αγιώτατε δέσποτα πατριάρχα, την φιλίαν, ἐπόσην ἐνεδειξάμην πρὸς σὲ καὶ τὴν σὴν τιμήν, καὶ ὁπόσοι σοι κατὰ γένος προσῆκον· ὅσην τε σπουδήν εἰσήνεγκα, πρὸς τὴν πατριαρχικὴν ἀναχθῆναι σε περιωπήν, μήτε μηδε μιας γενομένης μνήμης οὐδενὶ τῶν ἐπισκόπων καὶ πρεσβυτέρων ἐν ταῖς πατριαρχικαίς ψηφηφορίτες περὶ σοῦ, μήτ' αὖ ἡμῶν εἰσαγαγόντων τὴν μνήμην ἐπὶ τὴν σὴν, ἀναμφίλεκτον ευρηκότων τὴν εἰσαγω γῆν, ἀφανείᾳ τετιμημένην τέως μακρᾷ καὶ βαθείᾳ. Ὅμως οἶσθα, οπόσους τηνικαῦτα διηνεκήκαμεν ὑπὲρ τῆς τῆς τούς πόνους τιμῆς, πάντων ἀνθισταμένων μικροῦ, καὶ τυραννικήν καλούντων ἐκείνην ἡμῶν την σπουδήν. Οἶσθα δ' αὖ καὶ μετὰ τὸ γενέσθαι, πόσαι; ἐνέτυχες περιστάσεσι πρὸς τοῦ ᾿Αποκαύκου, τὰς βασιλικὰς ὑπορύττοντος ἀκοὰς, και συχνά τῶν θρόνων σε πείθοντος καθελείν. τῶν ἁπάντων καθαιρέτης ὑπῆρχαν αὐτὸς, μηχανήμασιν ἀνθιστὰς μηχανήματα καὶ ἐλε πόλεσιν ἐλεπόλεις, καὶ πύργος σος γινόμενος κράτιστος καὶ θεμέλιος άσειστος. Δέον οὖν καὶ σὲ τοῖς ἐμοίοις ἡμᾶς ἀμείβεσθαι, σὺ δὲ καὶ προσεπιδαψιλεύσω τὰ χείριστα καθ' ἡμῶν. Δεηθῆ. και σε χρεών τοίνυν τοῦ Θεοῦ, μὴ παραπλησίου τυχεῖν ἐκείνου κριτοῦ. Καὶ εἰ μὲν εἰς πεῖραν των πρότερον συνεβούλευες μὲν ἐμοὶ τὰ δοκοῦντα χρησ στά, εὕρισκες δ' οὖν δυσανασχετοῦντα καὶ μὴ πειβόμενον, ἄν τινα πρόφασιν ἡ σὴ καθ᾿ ἡμῶν τῆς κακίας ταύτης συσκευή. Νῦν δ' οὐδένα σοι λόγον εὐπροφάσιστον οἶμαι λελείφθαι, πρὸς ἀπολογίαν τῶν οὕτω δρωμένων ιόντι. Απαξ γὰρ ἀπειρηκότι παν τάπασι τὴν πρὸς ἐμὲ τοῦ λοιποῦ συμφωνίαν, ἐξ semel, nullo pretextu, omni mecum in posterum οὐδεμιᾶς προφάσεως, οὐδένα περὶ τῶν ἀποβαινόντων ἐντεῦθεν τοῖς Ῥωμαίων [P.474] πράγμασι δυσχερών ποιεῖσθαι λόγον πεφρόντικας. Εἰ οὖν ὀψὲ γοῦν, μετά τὴν πεῖραν τῆς ἀποβάσεως καὶ τῶν ἐν ὄψει διηνε κεῖ κακῶν, εἰς τὸ τῆς εἰρήνης ἀποβλέψαι; καλόν, σώζεις μὲν τὸ κατάλειμμα τῶν Ῥωμαίων, σώζεις δὲ σαυτὸν, καὶ βασιλέα τὸν νέον, μετὰ τῆς μητρός καὶ βασιλίδος Αννης. Εἰ δὲ τοῖς ὁμοίοις ἔτι θέλει; ἐμμένειν, ἡμεῖς μὲν οὐκ ἐθελονταὶ βουληθείημεν ἂν ποτε γενέσθαι τῆς οἰκείας τύχης καὶ ζωῆς προδό conjunctione, nullam deinde curam, nullam rationem habuisti eorum malorum, quæ in Romanum imperium inde redundarent. Αt si sero saltem, ipso eventu et continuo malorum conspectu edoctus, ad pacis bona respicias, servabis etiamnum et Romanorum quod superest, et te ipsum, et juniorem imperatorem cum matre Anua imperatrice. Sin velis in eodem semper instituto perstare, nobis sane, ut fortunam ac vitam nostram ultro prodamus, nunquam volentibus accidet: te autem nequidqua: Variorum notæ. Annum Christi 1346 ascripsimus, quo ineunte dalam putamus illam Cantacuzeni ad paarcham Joannem epistolam. lluic conjecture favet ordo ipse rerum narratarum. Boivis. Εἶχεν ἄν τινα. Codex Vaticanus, ut accepi ex cl. V. L. Targnio. Borvin.

καὶ εἰ μὲν εἰς πεῖραν ἰὼν πρότερον συνεβούλευες μὲν ἐμοὶ τὰ δοκοῦντα χρηστὰ, εὕρισκες δ’ οὖν δυσανασχετοῦντα καὶ μὴ πειθόμενον, ἄν τινα πρόφασιν ἡ σὴ καθ’ ἡμῶν τῆς κακίας ταύτης συσκευή. νῦν δ’ οὐδένα σοι λόγον εὐπροφάσιστον οἶμαι λελεῖφθαι, πρὸς ἀπολογίαν τῶν οὕτω δρωμένων ἰόντι. ἅπαξ γὰρ ἀπειρηκότι παντάπασι τὴν πρὸς ἐμὲ τοῦ λοιποῦ συμφωνίαν, ἐξ οὐδεμιᾶς προφάσεως, οὐδένα περὶ τῶν ἀποβαινόντων ἐντεῦθεν τοῖς Ῥωμαίων πράγμασι δυσχερῶν ποιεῖσθαι λόγον πεφρόντικας. Εἰ οὖν ὀψὲ γοῦν, μετὰ τὴν πεῖραν τῆς ἀποβάσεως καὶ τῶν ἐν ὄψει διηνεκεῖ κακῶν, εἰς τὸ τῆς εἰρήνης ἀποβλέψαις καλὸν, σώζεις μὲν τὸ κατάλειμμα τῶν Ῥωμαίων, σώζεις δὲ σαυτὸν, καὶ βασιλέα τὸν νέον, μετὰ τῆς μητρὸς καὶ βασιλίδος Ἄννης. εἰ δὲ τοῖς ὁμοίοις ἔτι θέλεις ἐμμένειν, ἡμεῖς μὲν οὐκ ἐθελονταὶ βουληθείημεν ἄν ποτε γενέσθαι τῆς οἰκείας τύχης καὶ ζωῆς προδόται· σοὶ δ’ ἔσται μετάμελος ἀνόνητος, αἰσχυνομένῳ καὶ κινδυνεύοντι περὶ τὰ μέγιστα, σύν γε δὴ τοῖς ταὐτά σοι συμβουλευομένοις.

[4. c. 1340] BYZANTIN.K HISTORIE LÍB. XV [INP. 3. PALAEOL. 5] majoribus negotiorum turbulentorum difciliorumque molestiis alias aliter versati sunt. λοις ἄλλα τῶν τε ομοφύλων καὶ ἀλλοφύλων, παρα hominum exempla, qui in similibus atque etiam in πλησίαις καὶ μείζοσιν ἐντετυχηκότων ἄλλοτ' ἄλλως άλλων περιστάσεσι βιαίων καὶ δυσανταγωνιστικω· τέρων μάλα πραγμάτων. Γ. Ὅμως ἐπεὶ τοῖς τῆς προνοίας ἀπορρήτοις περ λάγεσι τὸ τῶν τοιούτων λόγων ἐπαφήκαμεν σκάφος, φέρε τὴν ὑπόσχεσιν ἀποδῶμεν, μιᾶς τινος τῶν Καντακουζηνοῦ μακρῶν ἐς Βυζαντίους ἐπιστολῶν ποιησάμενοι μνήμην, τοῦ τε μήκους ὑφαιρούμενοι τὰ πλείστα, τοῦ ἐπαχθούς εἵνεκα, καὶ ἅμα τὸ ἀκαλλὲς τῶν λέξεων τὴ μὲν μικρὸν ὑπερείδοντές τε καὶ ἀνε γείροντες, τοῦ εὐπρεποῦς εἶνεκα τῶν ἀκούσειν μελ λόντων, τὴ δ' ἐῶντες, διὰ τὴν τῆς ἀληθείας ἐναργε στέραν τῶν λεγομένων δήλωσιν. III. Verum quia arcano Providentiæ profundo earum rerum causas et rationes, veluti cymbanı aliquam, permisimus; age, promissum absolvamus, ac unam ex longioribus 755 Cantacuzeni ad Byzantios epistolis sic afferamus, ut et pleraque tædii vitandi gratia recidamus, et invenustas dictiones, modo auditorum et decori ipsius causa fulciamus leviter et erigamus, modo ad rerum veritatem evidentius declarandam intactas relinquamus. IV. «Scis, inquit, sanctissime domine patriarcha, quam studiosum ne et tui et dignitatis ium cl eorum omnium, qui te cognatione attingerent, semper gesserim: et quantum diligentiz contule rim, ut tu ad patriarchalem honorem eveherere, cum nullus de te sive episcopus, sive presbyter, mentionem in ferendis suffragiis eligendoque pa triarcha injecisset, nec ipsa tui nominatio, quam magna et profunda caligine ad illam usque diem dignati fuerant, controversia caruisset. Scis tamen, quantos honoris tui causa labores, tum sustinuerimus, omnibus ferme refragantibus, ac nostrum illud studium tyrannicum vocitantibus. Scis rursus el quantis, postquam patriarcha renuntiatus es, negotiis implicatus fueris, obtundente imperatoris aures Apocanco, atque ut te de gradu dejiceret subinde suadente. Ea ego omnia compressi, machinationes machinationibus, vires viribus opponendo, ac ne ipsum tibi propugnaculum munitissimum ſundamentumque inconcussum præbendo. Cum itaque paribus paria referri oporteret, tu nos injuriis cumulatos pessime remuneratus es. Superest igitur, ut Deum roges, ne eum judicem experiare tui similem. Quod 756 si, facio prius mei periculo, ea quidem suasisses mihi, quæ tu optima censuisses, inc vero impatientem et minime audientem dicto offendisses, fuisset certe aliquis tuæ in nos iniquæ molitionis prætextus. Nunc vero nulla, opinor, tibi plausibilis ratio relicta est, si ad ea quæ fecisti defendenda aggrediare. Abjecta enim Δ'. Οἶσθα, ο φησίν ο αγιώτατε δέσποτα πατριάρχα, την φιλίαν, ἐπόσην ἐνεδειξάμην πρὸς σὲ καὶ τὴν σὴν τιμήν, καὶ ὁπόσοι σοι κατὰ γένος προσῆκον· ὅσην τε σπουδήν εἰσήνεγκα, πρὸς τὴν πατριαρχικὴν ἀναχθῆναι σε περιωπήν, μήτε μηδε μιας γενομένης μνήμης οὐδενὶ τῶν ἐπισκόπων καὶ πρεσβυτέρων ἐν ταῖς πατριαρχικαίς ψηφηφορίτες περὶ σοῦ, μήτ' αὖ ἡμῶν εἰσαγαγόντων τὴν μνήμην ἐπὶ τὴν σὴν, ἀναμφίλεκτον ευρηκότων τὴν εἰσαγω γῆν, ἀφανείᾳ τετιμημένην τέως μακρᾷ καὶ βαθείᾳ. Ὅμως οἶσθα, οπόσους τηνικαῦτα διηνεκήκαμεν ὑπὲρ τῆς τῆς τούς πόνους τιμῆς, πάντων ἀνθισταμένων μικροῦ, καὶ τυραννικήν καλούντων ἐκείνην ἡμῶν την σπουδήν. Οἶσθα δ' αὖ καὶ μετὰ τὸ γενέσθαι, πόσαι; ἐνέτυχες περιστάσεσι πρὸς τοῦ ᾿Αποκαύκου, τὰς βασιλικὰς ὑπορύττοντος ἀκοὰς, και συχνά τῶν θρόνων σε πείθοντος καθελείν. τῶν ἁπάντων καθαιρέτης ὑπῆρχαν αὐτὸς, μηχανήμασιν ἀνθιστὰς μηχανήματα καὶ ἐλε πόλεσιν ἐλεπόλεις, καὶ πύργος σος γινόμενος κράτιστος καὶ θεμέλιος άσειστος. Δέον οὖν καὶ σὲ τοῖς ἐμοίοις ἡμᾶς ἀμείβεσθαι, σὺ δὲ καὶ προσεπιδαψιλεύσω τὰ χείριστα καθ' ἡμῶν. Δεηθῆ. και σε χρεών τοίνυν τοῦ Θεοῦ, μὴ παραπλησίου τυχεῖν ἐκείνου κριτοῦ. Καὶ εἰ μὲν εἰς πεῖραν των πρότερον συνεβούλευες μὲν ἐμοὶ τὰ δοκοῦντα χρησ στά, εὕρισκες δ' οὖν δυσανασχετοῦντα καὶ μὴ πειβόμενον, ἄν τινα πρόφασιν ἡ σὴ καθ᾿ ἡμῶν τῆς κακίας ταύτης συσκευή. Νῦν δ' οὐδένα σοι λόγον εὐπροφάσιστον οἶμαι λελείφθαι, πρὸς ἀπολογίαν τῶν οὕτω δρωμένων ιόντι. Απαξ γὰρ ἀπειρηκότι παν τάπασι τὴν πρὸς ἐμὲ τοῦ λοιποῦ συμφωνίαν, ἐξ semel, nullo pretextu, omni mecum in posterum οὐδεμιᾶς προφάσεως, οὐδένα περὶ τῶν ἀποβαινόντων ἐντεῦθεν τοῖς Ῥωμαίων [P.474] πράγμασι δυσχερών ποιεῖσθαι λόγον πεφρόντικας. Εἰ οὖν ὀψὲ γοῦν, μετά τὴν πεῖραν τῆς ἀποβάσεως καὶ τῶν ἐν ὄψει διηνε κεῖ κακῶν, εἰς τὸ τῆς εἰρήνης ἀποβλέψαι; καλόν, σώζεις μὲν τὸ κατάλειμμα τῶν Ῥωμαίων, σώζεις δὲ σαυτὸν, καὶ βασιλέα τὸν νέον, μετὰ τῆς μητρός καὶ βασιλίδος Αννης. Εἰ δὲ τοῖς ὁμοίοις ἔτι θέλει; ἐμμένειν, ἡμεῖς μὲν οὐκ ἐθελονταὶ βουληθείημεν ἂν ποτε γενέσθαι τῆς οἰκείας τύχης καὶ ζωῆς προδό conjunctione, nullam deinde curam, nullam rationem habuisti eorum malorum, quæ in Romanum imperium inde redundarent. Αt si sero saltem, ipso eventu et continuo malorum conspectu edoctus, ad pacis bona respicias, servabis etiamnum et Romanorum quod superest, et te ipsum, et juniorem imperatorem cum matre Anua imperatrice. Sin velis in eodem semper instituto perstare, nobis sane, ut fortunam ac vitam nostram ultro prodamus, nunquam volentibus accidet: te autem nequidqua: Variorum notæ. Annum Christi 1346 ascripsimus, quo ineunte dalam putamus illam Cantacuzeni ad paarcham Joannem epistolam. lluic conjecture favet ordo ipse rerum narratarum. Boivis. Εἶχεν ἄν τινα. Codex Vaticanus, ut accepi ex cl. V. L. Targnio. Borvin.

Ὄμνυμι δέ σοι τὴν ἁγίαν καὶ ζωαρχικὴν τριάδα, τὸν ἕνα θεὸν, ὡς οὔτε ζῶντος τοῦ μακαρίτου βασιλέως, οὔτε θανόντος, μεμελέτηκα οὔτε βεβούλευμαι δρᾷν τῶν ἁπάντων οὐδὲν, ὃ μὴ κατὰ γνώμην ἦν ἐκείνῳ, τῶν βασιλείων ἕνεκα πραγμάτων δηλαδὴ, οὔτε μὴν κατὰ τῆς ἐκείνου συζύγου, οὔτ’ αὖ κατὰ τοῦ νέου βασιλέως κἀκείνων υἱέως· οὔθ’ ἣν ἀπεδίδουν μετὰ τὸν τοῦ βασιλέως θάνατον βασιλικὴν ἔμοιγε τιμὴν, ἐν ταῖς ὑπαντήσεσι τῶν οἰκείων ἀποβάντες ἵππων, τῆς ἐμῆς ἐτύγχανε γνώμης, ἀλλά τις ἰδιότροπος ἐκείνων ὁρμή. ἐγὼ δὲ πάντ’ ἔδρων ἀεὶ μετὰ τῆς οἴκοθεν δαπάνης, ὅσα συντήρησιν εἶχε τῆς τούτων ζωῆς, καὶ ἀσφαλείας σφίσιν ὑπῆρχεν ἀκρόπολις. Οὐ τοίνυν σιωπήσειν εἰς τέλος τὴν θείαν οἴομαι δίκην, τοσαύτης μὲν ῥαγείσης κατ’ ἐμοῦ καὶ τῶν σὺν ἐμοὶ τῆς ἀδικίας ἐξ ὑμῶν, τοσούτων δὲ χεθέντων αἱμάτων, τοσούτων δὲ γενομένων καὶ γινομένων διὰ τὴν ὑμετέραν κακίαν ἐφόδων βαρβαρικῶν, τοσούτων δ’ αἰχμαλώτων νύκτωρ καὶ μεθ’ ἡμέραν ἀπαγομένων·

[4. c. 1340] BYZANTIN.K HISTORIE LÍB. XV [INP. 3. PALAEOL. 5] majoribus negotiorum turbulentorum difciliorumque molestiis alias aliter versati sunt. λοις ἄλλα τῶν τε ομοφύλων καὶ ἀλλοφύλων, παρα hominum exempla, qui in similibus atque etiam in πλησίαις καὶ μείζοσιν ἐντετυχηκότων ἄλλοτ' ἄλλως άλλων περιστάσεσι βιαίων καὶ δυσανταγωνιστικω· τέρων μάλα πραγμάτων. Γ. Ὅμως ἐπεὶ τοῖς τῆς προνοίας ἀπορρήτοις περ λάγεσι τὸ τῶν τοιούτων λόγων ἐπαφήκαμεν σκάφος, φέρε τὴν ὑπόσχεσιν ἀποδῶμεν, μιᾶς τινος τῶν Καντακουζηνοῦ μακρῶν ἐς Βυζαντίους ἐπιστολῶν ποιησάμενοι μνήμην, τοῦ τε μήκους ὑφαιρούμενοι τὰ πλείστα, τοῦ ἐπαχθούς εἵνεκα, καὶ ἅμα τὸ ἀκαλλὲς τῶν λέξεων τὴ μὲν μικρὸν ὑπερείδοντές τε καὶ ἀνε γείροντες, τοῦ εὐπρεποῦς εἶνεκα τῶν ἀκούσειν μελ λόντων, τὴ δ' ἐῶντες, διὰ τὴν τῆς ἀληθείας ἐναργε στέραν τῶν λεγομένων δήλωσιν. III. Verum quia arcano Providentiæ profundo earum rerum causas et rationes, veluti cymbanı aliquam, permisimus; age, promissum absolvamus, ac unam ex longioribus 755 Cantacuzeni ad Byzantios epistolis sic afferamus, ut et pleraque tædii vitandi gratia recidamus, et invenustas dictiones, modo auditorum et decori ipsius causa fulciamus leviter et erigamus, modo ad rerum veritatem evidentius declarandam intactas relinquamus. IV. «Scis, inquit, sanctissime domine patriarcha, quam studiosum ne et tui et dignitatis ium cl eorum omnium, qui te cognatione attingerent, semper gesserim: et quantum diligentiz contule rim, ut tu ad patriarchalem honorem eveherere, cum nullus de te sive episcopus, sive presbyter, mentionem in ferendis suffragiis eligendoque pa triarcha injecisset, nec ipsa tui nominatio, quam magna et profunda caligine ad illam usque diem dignati fuerant, controversia caruisset. Scis tamen, quantos honoris tui causa labores, tum sustinuerimus, omnibus ferme refragantibus, ac nostrum illud studium tyrannicum vocitantibus. Scis rursus el quantis, postquam patriarcha renuntiatus es, negotiis implicatus fueris, obtundente imperatoris aures Apocanco, atque ut te de gradu dejiceret subinde suadente. Ea ego omnia compressi, machinationes machinationibus, vires viribus opponendo, ac ne ipsum tibi propugnaculum munitissimum ſundamentumque inconcussum præbendo. Cum itaque paribus paria referri oporteret, tu nos injuriis cumulatos pessime remuneratus es. Superest igitur, ut Deum roges, ne eum judicem experiare tui similem. Quod 756 si, facio prius mei periculo, ea quidem suasisses mihi, quæ tu optima censuisses, inc vero impatientem et minime audientem dicto offendisses, fuisset certe aliquis tuæ in nos iniquæ molitionis prætextus. Nunc vero nulla, opinor, tibi plausibilis ratio relicta est, si ad ea quæ fecisti defendenda aggrediare. Abjecta enim Δ'. Οἶσθα, ο φησίν ο αγιώτατε δέσποτα πατριάρχα, την φιλίαν, ἐπόσην ἐνεδειξάμην πρὸς σὲ καὶ τὴν σὴν τιμήν, καὶ ὁπόσοι σοι κατὰ γένος προσῆκον· ὅσην τε σπουδήν εἰσήνεγκα, πρὸς τὴν πατριαρχικὴν ἀναχθῆναι σε περιωπήν, μήτε μηδε μιας γενομένης μνήμης οὐδενὶ τῶν ἐπισκόπων καὶ πρεσβυτέρων ἐν ταῖς πατριαρχικαίς ψηφηφορίτες περὶ σοῦ, μήτ' αὖ ἡμῶν εἰσαγαγόντων τὴν μνήμην ἐπὶ τὴν σὴν, ἀναμφίλεκτον ευρηκότων τὴν εἰσαγω γῆν, ἀφανείᾳ τετιμημένην τέως μακρᾷ καὶ βαθείᾳ. Ὅμως οἶσθα, οπόσους τηνικαῦτα διηνεκήκαμεν ὑπὲρ τῆς τῆς τούς πόνους τιμῆς, πάντων ἀνθισταμένων μικροῦ, καὶ τυραννικήν καλούντων ἐκείνην ἡμῶν την σπουδήν. Οἶσθα δ' αὖ καὶ μετὰ τὸ γενέσθαι, πόσαι; ἐνέτυχες περιστάσεσι πρὸς τοῦ ᾿Αποκαύκου, τὰς βασιλικὰς ὑπορύττοντος ἀκοὰς, και συχνά τῶν θρόνων σε πείθοντος καθελείν. τῶν ἁπάντων καθαιρέτης ὑπῆρχαν αὐτὸς, μηχανήμασιν ἀνθιστὰς μηχανήματα καὶ ἐλε πόλεσιν ἐλεπόλεις, καὶ πύργος σος γινόμενος κράτιστος καὶ θεμέλιος άσειστος. Δέον οὖν καὶ σὲ τοῖς ἐμοίοις ἡμᾶς ἀμείβεσθαι, σὺ δὲ καὶ προσεπιδαψιλεύσω τὰ χείριστα καθ' ἡμῶν. Δεηθῆ. και σε χρεών τοίνυν τοῦ Θεοῦ, μὴ παραπλησίου τυχεῖν ἐκείνου κριτοῦ. Καὶ εἰ μὲν εἰς πεῖραν των πρότερον συνεβούλευες μὲν ἐμοὶ τὰ δοκοῦντα χρησ στά, εὕρισκες δ' οὖν δυσανασχετοῦντα καὶ μὴ πειβόμενον, ἄν τινα πρόφασιν ἡ σὴ καθ᾿ ἡμῶν τῆς κακίας ταύτης συσκευή. Νῦν δ' οὐδένα σοι λόγον εὐπροφάσιστον οἶμαι λελείφθαι, πρὸς ἀπολογίαν τῶν οὕτω δρωμένων ιόντι. Απαξ γὰρ ἀπειρηκότι παν τάπασι τὴν πρὸς ἐμὲ τοῦ λοιποῦ συμφωνίαν, ἐξ semel, nullo pretextu, omni mecum in posterum οὐδεμιᾶς προφάσεως, οὐδένα περὶ τῶν ἀποβαινόντων ἐντεῦθεν τοῖς Ῥωμαίων [P.474] πράγμασι δυσχερών ποιεῖσθαι λόγον πεφρόντικας. Εἰ οὖν ὀψὲ γοῦν, μετά τὴν πεῖραν τῆς ἀποβάσεως καὶ τῶν ἐν ὄψει διηνε κεῖ κακῶν, εἰς τὸ τῆς εἰρήνης ἀποβλέψαι; καλόν, σώζεις μὲν τὸ κατάλειμμα τῶν Ῥωμαίων, σώζεις δὲ σαυτὸν, καὶ βασιλέα τὸν νέον, μετὰ τῆς μητρός καὶ βασιλίδος Αννης. Εἰ δὲ τοῖς ὁμοίοις ἔτι θέλει; ἐμμένειν, ἡμεῖς μὲν οὐκ ἐθελονταὶ βουληθείημεν ἂν ποτε γενέσθαι τῆς οἰκείας τύχης καὶ ζωῆς προδό conjunctione, nullam deinde curam, nullam rationem habuisti eorum malorum, quæ in Romanum imperium inde redundarent. Αt si sero saltem, ipso eventu et continuo malorum conspectu edoctus, ad pacis bona respicias, servabis etiamnum et Romanorum quod superest, et te ipsum, et juniorem imperatorem cum matre Anua imperatrice. Sin velis in eodem semper instituto perstare, nobis sane, ut fortunam ac vitam nostram ultro prodamus, nunquam volentibus accidet: te autem nequidqua: Variorum notæ. Annum Christi 1346 ascripsimus, quo ineunte dalam putamus illam Cantacuzeni ad paarcham Joannem epistolam. lluic conjecture favet ordo ipse rerum narratarum. Boivis. Εἶχεν ἄν τινα. Codex Vaticanus, ut accepi ex cl. V. L. Targnio. Borvin.

PG 148:995ἀλλὰ ταχεῖαν καὶ ἀποχρῶσαν καὶ καθ’ ὑμῶν ἐποίσειν τὴν ἐκδίκησιν, ὥσπερ δῆτα καὶ κατὰ τῶν ἄλλων, οὓς ἔργον ξίφους, ἐμοῦ σιωπῶντος, ἐπεπράχει τὸ θεῖον πρὸ ὀφθαλμῶν ὑμῶν, ἵν’ ὑμεῖς τοῖς τῶν ἄλλων κακοῖς παιδευθείητε. εἰ μέντοι τοσαύτην ἐθρέψατε δι’ ἐμὲ τὴν θηριωδίαν ἐν τῇ ψυχῇ κατὰ πάντων ἁπλῶς Χριστιανῶν, καὶ σιδήρου μὲν παντὸς σκληροτέραν ἐκτήσασθε τὴν καρδίαν, φειδὼ δὲ πᾶσα καὶ οἶκτος ἅπας καθάπαξ ἐῤῥύη τῶν σπλάγχνων, μάρτυς ἔστω πρῶτον μὲν ὁ τὰ πάντα βλέπων ἀκοίμητος ὀφθαλμὸς τοῦ θεοῦ· δεύτερον δ’, ἡ τὰ πάντα βόσκουσα τἀν γῇ λαμπὰς ἡλίου, ὡς τό γ’ ἐμὸν παντάπασι μέρος ἀπολελόγημαι, καὶ πλειόνων οὐ δέομαι λόγων. Ἅπτομαι δ’ οὖν καὶ τῶν σῶν γονάτων ἁπάσῃ προθέσει ψυχῆς, καὶ πρὸς τὸν ἁπάντων ὁρκίζω σε ποιητὴν, μὴ κατοκνήσαντι γένοιτό σοι τὴν ἡμετέραν ταύτην γραφὴν λήθης ἐκδοῦναι ῥοθίοις καὶ ἀφανείας πυθμέσι καλύψαι. ἀλλὰ κοινῶσαι φίλοις καὶ συγγενέσι, κοινῶσαι συνετοῖς ἀνδράσιν·

995 [A. m. 6854, ind. 44] four. 3. PALEOL. 5] panitebit, pudore affectum, et in maximis pericli- ται· συ δ' ἔσται μετάμελος ἀνόνητος, αἰσχυνομένῳ tantem, cum iis qui eadem tecum senserint. Ego καὶ κινδυνεύοντι περὶ τὰ μέγιστα, σύν γε δὴ τοῖς vero sacrosanctam almamque Trinitatem, Deum ταυτά σοι συμβουλευομένοις. Ομνυμι δέ σοι τὴν unicum, juro, me nec vivo diva memorize impera- ἁγίαν καὶ ζωαρχικὴν Τριάδα, τὸν ἕνα θείν, ὡς tore, nec eodem mortuo, meditatum esse aut con- οὔτε ζῶντος τοῦ μακαρίτου βασιλέων., ούτε θανόν stituisse quidquam facere, quod non illi probatum τος, μεμελέτηκα ούτε βεβούλευμαι ὁρᾶν τῶν ἀπάν fuisset, quantum scilicet ad imperatoria negotia των οὐδὲν, ὁ μὴ κατὰ γνώμην ἦν ἐκείνῳ, τῶν βασιattinuerit, non quidem adversus illius conjugem, λείων ένεκα πραγμάτων δηλαδή, ούτε μὴν κατὰ τῆς neque etiam adversus juniorem imperatorem, co- ἐκείνου συζύγου, οὔτ᾽ αὖ κατὰ τοῦ νέου βασιλέως rum filium; neque honorem illum, quem mihi post κἀκείνων υἱέος· εὔθ᾽ ἦν ἀπεδίδουν μετὰ τὴν τοῦ imperatoris mortem propriis equis desilientes obvii - βασιλέως θάνατον βασιλικὴν ἔμοιγε τιμὴν, ἐν ταῖς quique tribuebant, de sententia mea mihi unquam, ὑπαντήσεσι τῶν οἰκείων ἀποβάντες ἵππων, τῆς sed proprio quodam illorum 757 motu, delatumn ἐμῆς ἐτύγχανε γνώμης, αλλά τις ιδιότροπος εκείνων fuisse. Enimvero nihil non feci quovis tempore, Ερμή. Ἐγὼ δὲ πάντ᾽ ἕδρων ἀεὶ μετὰ τῆς οίκοθεν wieis etiam impensis, quo conservari eorum vita et δαπάνης, στα συντήρησιν εἶχε τῆς τούτων ζωής, salutis præsidium iis muniri posset. Non semper καὶ ἀσφαλείας σφίσιν ὑπῆρχεν ἀκρόπολις. Οὐ τοίς itaque, opinor, divina tacebit justitia, cum vestra νυν σιωπήσειν εἰς τέλος τὴν θείαν οίομαι δίκην, in me et meos iniquitas co proruperit; cum sangui- τοσαύτης μὲν μαγείσης κατ' ἐμοῦ καὶ τῶν σὺν wis tantum effusum sit; cum tot factz sint, atque ἐμοὶ τῆς ἀδικίας ἐξ ὑμῶν, τοσούτων δὲ χυθέντων ‹tiamnum fiant culpa vestra, barbaricæ incursio- αἱμάτων, τοσούτων δὲ γενομένων καὶ γινομένων nes; cum denique tot cɔptivi noctu pariter et in- διὰ τὴν ὑμετέραν κακίαν ἐφίλων βαρβαρικών, του terdiu abducantur. Sed celeres a vobis et pares ούτων δ' αἰχμαλώτων νύκτωρ καὶ μεθ' ἡμέραν ἀπα meritis panas persequetur, uti nimirumn a cateris, γομένων· ἀλλὰ ταχείαν καὶ ἀποχρῶσαν καὶ καθ' quos tacente mc, sub oculis vestris, ut vos alienis ὑμῶν ἐποίσειν τὴν ἐκδίκησιν, ὥσπερ δῆτα καὶ κατὰ cladibus crudiremini, divinum numen ferro absum- τῶν ἄλλων, οὓς ἔργον ξίφους, ἐμοῦ σιωπώντος, psit. Quod si mei causa tantain animo adversus ἐπεπράχει τὸ θεῖον πρὸ ὀφθαλμῶν ὑμῶν, ἵν᾽ ὑμεῖς omnes Christianos alitis immanitatcmn, et quovis τοῖς τῶν ἄλλων κακοῖς παιδευθείητε. Εἰ μέντοι terro rigidiora corda geritis, omnis autem et mo- τοσαύτην ἐθρέψατε δι᾿ ἐμὲ τὴν θηριωδίαν ἐν τῇ cleratio et misericordia semel omnino e visceribus ψυχῇ κατὰ πάντων ἁπλῶς Χριστιανῶν, καὶ σιδήρου «fluxit, testis esto primum quidem ille, a quo omn- μὲν παντὸς σκληροτέραν ἐκτήσασθε τὴν καρδίαν, nia perspiciuntur, pervigil Dei oculus deinde fax φειδὼ δὲ πᾶσα καὶ οἶκτος ἅπας καθάπαξ ἐξρη ipsa solis, terrestrium omnium altris; ne, quod τῶν σπλάγχνων, μάρτυς ἔστω πρῶτον μὲν ὁ τὰ ad me attinebat, defensionem micam abunde pro- πάντα βλέπων ἀκοίμητος έφθαλμό; τοῦ Θεοῦ· bavisse, nec rationibus mihi pluribus opus esse. δεύτερον δ', ἡ τὰ πάντα βόσκουσα τὴν γῇ λαμπές Omni igitur animi voluntate genua tua amplector, ηλίου, ὡς τό γ' ἐμὸν παντάπασι μέρος ἀπολελόγη et per omnium rerum conditorem obsecro te, ne μαι, καὶ πλειόνων οὐ δέομαι λόγων. Απτομαι negligentia tua accidat, ut haec nostra epistola obli- οὖν καὶ τῶν σῶν γονάτων ἀπάσῃ προθέσει ψυχής, vione aut alto silentio mersa obruatur; sed ut cum καὶ πρὸς τὸν ἁπάντων ὁρκίζω σε ποιητήν, μή κ2intiaris ac necessariis tuis, cum viris intelligenti τοκνήσαντι γένοιτό σοι τὴν ἡμετέραν ταύτην γρα bus cam communices. Ita quippe duorum alterum τὴν λήθης ἐκδοῦναι μυθίοις καὶ ἀφανείας πυθμέσι futurum est, ut aut melioris consilii auctores, quos καλύψαι· ἀλλὰ κοινώσαι φίλοις καὶ συγγενέσι, καsequare, habeas; 758 aut saltem eorum, quæ νῶσαι συνετεῖς ἀνδράσιν· ἵνα δυοῖν θάτερον, ἢ τὰ geruntur quæque accidunt, ipsi testes exsistant. › συνοίσοντα συμβουλεύσασι πείθεσθαι [Ρ. 475] ἔχων ἢ μάρτυρες γοῦν τῶν γινομένων τε καὶ ἀποφαινόν· των εξεν αὐτοί. ν V. Rubris ille litteris et propria manu cum épistolam longius produxisset, et multam in supplicando pusilli animi significationem dedisset, ut medio extremum responderet, orationem ibi ferme conclusit. Nos vero quæ ad præsens institutum maxime pertinebant, inde excerpsimus, et eorum expositionem hoc loco, ita ut conveniens erat, edidimus. Ε΄. Ἐκεῖνος μὲν οὖν ἐρυθροῖς τε καὶ οἰκειοχειροις εἰς μῆκος ἐκτείνας γράμμασι τὴν ἐπιστολὴν καὶ πολλῇ τῇ περὶ τὴν δέησιν σμικροπρεπείᾳ τοῦ ήθους χρησάμενος, ἵνα τῷ ἄκρῳ τοῦ μέσου τύχῃ, τὸν λόγον ἐνταῦθά που κατέπαυσεν. Ἡμεῖς δὲ, ταναγκαιότερα τῆς προθέσεως ἐκεῖθεν ἐρανιτά μένοι, τὴν προσήκουσαν ἐξεθέμεθα δηλωσιν ένα ταυθοί. CAPUT IV. Patriarcha minore tandem fastu respondet. Sese et Cantacuzenum partim excusat, partim damnat. Rebus lapsis succurrendum censet. Pacem suadendo Annam offendit. Hujus in Cantacuzenum et Irenen odium, Variorum lol. More imperatorum Constantinopolitanorum, de quo divinus ad Alexiadem Aureau, pag. 203 Notarum. DUCANG.

Chapter IIICaput III

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

ἵνα δυοῖν θάτερον, ἢ τὰ συνοίσοντα συμβουλεύσασι πείθεσθαι ἔχῃς, ἢ μάρτυρες γοῦν τῶν γινομένων τε καὶ ἀποβαινόντων εἶεν αὐτοί. (Ε.) Ἐκεῖνος μὲν οὖν ἐρυθροῖς τε καὶ οἰκειοχείροις εἰς μῆκος ἐκτείνας γράμμασι τὴν ἐπιστολὴν, καὶ πολλῇ τῇ περὶ τὴν δέησιν σμικροπρεπείᾳ τοῦ ἤθους χρησάμενος, ἵνα τῷ ἄκρῳ τοῦ μέσου τύχῃ, τὸν λόγον ἐνταῦθά που κατέπαυσεν. ἡμεῖς δὲ, τἀναγκαιότερα τῆς προθέσεως ἐκεῖθεν ἐρανισάμενοι, τὴν προσήκουσαν ἐξεθέμεθα δήλωσιν ἐνταυθοῖ. δ. Τῷ γε μὴν πατριάρχῃ ταῦτα ἀκηκοότι, οὐχ οἵαν κατὰ τῶν πρὶν πεμπομένων, τοιαύτην κἀνταῦθα τὴν ὀφρὺν ἐπεδείξατο· ἀλλ’ ἐς τὸ σωφρονέστερον τὴν διάθεσιν τῆς ψυχῆς ὑπὸ τῶν τοῦ χρόνου κυμάτων πεπεισμένος τρέπειν τοιάδε τινὰ ἀπεφθέγξατο. (Β.) Ἀμφοτέροις (φησὶν) εἰκότως ἄν τις ἐπιτιμήσειε, Καντακουζηνῷ τε κἀμοὶ, ἀνθρωπίνως διατεθεῖσι πρὸς τὴν παροῦσαν σπουδὴν, καὶ μηδὲν ὑψηλότερον ἐννοεῖν βουληθεῖσιν, ὡς εἰ μὴ κἂν τὰ τῆς ἄνωθεν συνεπιλαμβάνοι προνοίας, μάταιος πᾶσα καθάπαξ εἰπεῖν τῶν ἀνθρώπων σπουδή. ὅθεν ὀψὲ, μετὰ μακρὰν καὶ δριμυτέραν τὴν πεῖραν, τὸ δέον μανθάνειν ἀρχόμεθα, ὅτε δυσχερὴς ἡ τῶν σφαλμάτων ἐστὶ διόρθωσις.

995 [A. m. 6854, ind. 44] four. 3. PALEOL. 5] panitebit, pudore affectum, et in maximis pericli- ται· συ δ' ἔσται μετάμελος ἀνόνητος, αἰσχυνομένῳ tantem, cum iis qui eadem tecum senserint. Ego καὶ κινδυνεύοντι περὶ τὰ μέγιστα, σύν γε δὴ τοῖς vero sacrosanctam almamque Trinitatem, Deum ταυτά σοι συμβουλευομένοις. Ομνυμι δέ σοι τὴν unicum, juro, me nec vivo diva memorize impera- ἁγίαν καὶ ζωαρχικὴν Τριάδα, τὸν ἕνα θείν, ὡς tore, nec eodem mortuo, meditatum esse aut con- οὔτε ζῶντος τοῦ μακαρίτου βασιλέων., ούτε θανόν stituisse quidquam facere, quod non illi probatum τος, μεμελέτηκα ούτε βεβούλευμαι ὁρᾶν τῶν ἀπάν fuisset, quantum scilicet ad imperatoria negotia των οὐδὲν, ὁ μὴ κατὰ γνώμην ἦν ἐκείνῳ, τῶν βασιattinuerit, non quidem adversus illius conjugem, λείων ένεκα πραγμάτων δηλαδή, ούτε μὴν κατὰ τῆς neque etiam adversus juniorem imperatorem, co- ἐκείνου συζύγου, οὔτ᾽ αὖ κατὰ τοῦ νέου βασιλέως rum filium; neque honorem illum, quem mihi post κἀκείνων υἱέος· εὔθ᾽ ἦν ἀπεδίδουν μετὰ τὴν τοῦ imperatoris mortem propriis equis desilientes obvii - βασιλέως θάνατον βασιλικὴν ἔμοιγε τιμὴν, ἐν ταῖς quique tribuebant, de sententia mea mihi unquam, ὑπαντήσεσι τῶν οἰκείων ἀποβάντες ἵππων, τῆς sed proprio quodam illorum 757 motu, delatumn ἐμῆς ἐτύγχανε γνώμης, αλλά τις ιδιότροπος εκείνων fuisse. Enimvero nihil non feci quovis tempore, Ερμή. Ἐγὼ δὲ πάντ᾽ ἕδρων ἀεὶ μετὰ τῆς οίκοθεν wieis etiam impensis, quo conservari eorum vita et δαπάνης, στα συντήρησιν εἶχε τῆς τούτων ζωής, salutis præsidium iis muniri posset. Non semper καὶ ἀσφαλείας σφίσιν ὑπῆρχεν ἀκρόπολις. Οὐ τοίς itaque, opinor, divina tacebit justitia, cum vestra νυν σιωπήσειν εἰς τέλος τὴν θείαν οίομαι δίκην, in me et meos iniquitas co proruperit; cum sangui- τοσαύτης μὲν μαγείσης κατ' ἐμοῦ καὶ τῶν σὺν wis tantum effusum sit; cum tot factz sint, atque ἐμοὶ τῆς ἀδικίας ἐξ ὑμῶν, τοσούτων δὲ χυθέντων ‹tiamnum fiant culpa vestra, barbaricæ incursio- αἱμάτων, τοσούτων δὲ γενομένων καὶ γινομένων nes; cum denique tot cɔptivi noctu pariter et in- διὰ τὴν ὑμετέραν κακίαν ἐφίλων βαρβαρικών, του terdiu abducantur. Sed celeres a vobis et pares ούτων δ' αἰχμαλώτων νύκτωρ καὶ μεθ' ἡμέραν ἀπα meritis panas persequetur, uti nimirumn a cateris, γομένων· ἀλλὰ ταχείαν καὶ ἀποχρῶσαν καὶ καθ' quos tacente mc, sub oculis vestris, ut vos alienis ὑμῶν ἐποίσειν τὴν ἐκδίκησιν, ὥσπερ δῆτα καὶ κατὰ cladibus crudiremini, divinum numen ferro absum- τῶν ἄλλων, οὓς ἔργον ξίφους, ἐμοῦ σιωπώντος, psit. Quod si mei causa tantain animo adversus ἐπεπράχει τὸ θεῖον πρὸ ὀφθαλμῶν ὑμῶν, ἵν᾽ ὑμεῖς omnes Christianos alitis immanitatcmn, et quovis τοῖς τῶν ἄλλων κακοῖς παιδευθείητε. Εἰ μέντοι terro rigidiora corda geritis, omnis autem et mo- τοσαύτην ἐθρέψατε δι᾿ ἐμὲ τὴν θηριωδίαν ἐν τῇ cleratio et misericordia semel omnino e visceribus ψυχῇ κατὰ πάντων ἁπλῶς Χριστιανῶν, καὶ σιδήρου «fluxit, testis esto primum quidem ille, a quo omn- μὲν παντὸς σκληροτέραν ἐκτήσασθε τὴν καρδίαν, nia perspiciuntur, pervigil Dei oculus deinde fax φειδὼ δὲ πᾶσα καὶ οἶκτος ἅπας καθάπαξ ἐξρη ipsa solis, terrestrium omnium altris; ne, quod τῶν σπλάγχνων, μάρτυς ἔστω πρῶτον μὲν ὁ τὰ ad me attinebat, defensionem micam abunde pro- πάντα βλέπων ἀκοίμητος έφθαλμό; τοῦ Θεοῦ· bavisse, nec rationibus mihi pluribus opus esse. δεύτερον δ', ἡ τὰ πάντα βόσκουσα τὴν γῇ λαμπές Omni igitur animi voluntate genua tua amplector, ηλίου, ὡς τό γ' ἐμὸν παντάπασι μέρος ἀπολελόγη et per omnium rerum conditorem obsecro te, ne μαι, καὶ πλειόνων οὐ δέομαι λόγων. Απτομαι negligentia tua accidat, ut haec nostra epistola obli- οὖν καὶ τῶν σῶν γονάτων ἀπάσῃ προθέσει ψυχής, vione aut alto silentio mersa obruatur; sed ut cum καὶ πρὸς τὸν ἁπάντων ὁρκίζω σε ποιητήν, μή κ2intiaris ac necessariis tuis, cum viris intelligenti τοκνήσαντι γένοιτό σοι τὴν ἡμετέραν ταύτην γρα bus cam communices. Ita quippe duorum alterum τὴν λήθης ἐκδοῦναι μυθίοις καὶ ἀφανείας πυθμέσι futurum est, ut aut melioris consilii auctores, quos καλύψαι· ἀλλὰ κοινώσαι φίλοις καὶ συγγενέσι, καsequare, habeas; 758 aut saltem eorum, quæ νῶσαι συνετεῖς ἀνδράσιν· ἵνα δυοῖν θάτερον, ἢ τὰ geruntur quæque accidunt, ipsi testes exsistant. › συνοίσοντα συμβουλεύσασι πείθεσθαι [Ρ. 475] ἔχων ἢ μάρτυρες γοῦν τῶν γινομένων τε καὶ ἀποφαινόν· των εξεν αὐτοί. ν V. Rubris ille litteris et propria manu cum épistolam longius produxisset, et multam in supplicando pusilli animi significationem dedisset, ut medio extremum responderet, orationem ibi ferme conclusit. Nos vero quæ ad præsens institutum maxime pertinebant, inde excerpsimus, et eorum expositionem hoc loco, ita ut conveniens erat, edidimus. Ε΄. Ἐκεῖνος μὲν οὖν ἐρυθροῖς τε καὶ οἰκειοχειροις εἰς μῆκος ἐκτείνας γράμμασι τὴν ἐπιστολὴν καὶ πολλῇ τῇ περὶ τὴν δέησιν σμικροπρεπείᾳ τοῦ ήθους χρησάμενος, ἵνα τῷ ἄκρῳ τοῦ μέσου τύχῃ, τὸν λόγον ἐνταῦθά που κατέπαυσεν. Ἡμεῖς δὲ, ταναγκαιότερα τῆς προθέσεως ἐκεῖθεν ἐρανιτά μένοι, τὴν προσήκουσαν ἐξεθέμεθα δηλωσιν ένα ταυθοί. CAPUT IV. Patriarcha minore tandem fastu respondet. Sese et Cantacuzenum partim excusat, partim damnat. Rebus lapsis succurrendum censet. Pacem suadendo Annam offendit. Hujus in Cantacuzenum et Irenen odium, Variorum lol. More imperatorum Constantinopolitanorum, de quo divinus ad Alexiadem Aureau, pag. 203 Notarum. DUCANG.

PG 148:997ὁ μὲν γὰρ εἰς τὸν βασιλέα Μιχαὴλ τὸν Παλαιολόγον τὴν μνήμην ἀνενεγκὼν ἐμέμψατο τὴν εἰς τὸν τοῦ τελευτήσαντος βασιλέως υἱὸν ἀδικίαν καὶ τὴν τοῦ βασιλείου κράτους τυραννικὴν ἀντίληψιν· καὶ βέλτιον ἢ κατ’ ἐκεῖνον εἰς τὴν τοιαύτην καὶ αὐτὸς ἐληλυθέναι βεβουλημένος ἐγχείρησιν, αὐτὸς μὲν ὑπούλως καὶ μετά τινων ἀπατηλῶν καὶ σεσοφισμένων προφάσεων, τὸ βασίλειον περιζώσασθαι κράτος βεβούλευται· τὸν δὲ τοῦ τετελευτηκότος υἱὸν βασιλέως εἰληφέναι γαμβρὸν ἐπὶ θυγατρὶ πρὸς διαδοχὴν τῆς βασιλείας· πρᾶγμα δικαιότερον ἴσως καὶ ἥμερον, καὶ πάσης μέμψεως ὑπερόριον ἔχον τὸν πόδα. οὗ κατὰ βούλησιν θείαν οὐκ ὄντος, ὡς ἔοικε, συνεπεπτώκει κἀμὲ πρὸς ἐπισφαλεῖς διανοίας τὸν νοῦν ἀγαγεῖν, καὶ πολέμιον ἰσχυρὸν τοῖς ἐκείνου τοιούτοις βουλεύμασι καταστῆναι, ἀναμνησθέντα τῆς τοῦ τηνικαῦτα πατριαρχεύοντος Ἀρσενίου νωθρότητος· δι’ ἣν, ὡς ἡμῖν γε νενόμισται, ἐπιορκίαι ποικίλαι τε καὶ φρικώδεις προὔβησαν, καὶ τὰ τῆς τότ’ ἀδικίας ἐπὶ τὸ μέγιστον προκεχωρήκει·

[4. c. 1346] ✔BYZANTINÆ HISTORIE LIB. XV [IMP. 1. PAI ÆOL. 5] 998 ez zelotypia natum; fons mulorum omnium. Patriarchæ tamen et totius curiæ Byzantinæ gravior quam Anna culpa.. Α'. Τῷ γε μὴν πατριάρχῃ ταῦτα ἀκηκούτε, οὐχ οἷαν κατὰ τῶν πρὶν πεμπομένων, τοιαύτην κάνε ταῦθα τὴν ὀφρὺν ἐπεδείξατο· ἀλλ᾽ ἐς τὸ σωφρονέστερον τὴν διάθεσιν τῆς ψυχῆς ὑπὸ τῶν τοῦ χρόνου κυμάτων πεπεισμένος τρέπειν τάδε τινὰ ἀπεφέγξατο - J. His patriarcha auditis, non eodem fastu has litteras excepit, quo superiores; sed suadente illius temporis perturbatione, animi sui sententiam ad meliorem frugem revocavit, et sic ferme locutus est: Il. «Ambobus, inquit, merito quispiam succenseat et Cantacuzero et mihi, qui nos, ut humanıını erat, in præsenti negotio gessimus, ac non altiora quædam cogitare voluimus; inanem videlicet esse omnem omnino hominum diligentiam, nisi et cœlestis adsit Providentia. Unde fit, ut sero, post longam et acerbam experientiam, quid expediat tam intelligere incipiamus, cum difficile est nostris mederi erratis. Etenim hie, cum ad imperatorem quod imperatoris defuncti flium affecisset inju ria, ac lyrannice in summam potestatem invasisset, improbavit; et honestius quam ille eadem aggredi volens, sibi quidem subdole, captiosis quibusdam et commentitiis rationibus allegatis, imperatoriam auctoritatein 759 arrogare, mortui autem imperatoris filium generum et imperii successorem adsumere decrevit: id quod justius fortasse benigniusque, et extra omnem reprehensio⚫ nem `positum erat. Sed quia alia, ut videtur, Dei voluntas fuit, co factum est, ut et ipse ad incautas cogitationes animum appellerem, et hisce illius consiliis hostem me acerrimum opponerem, cam Arsenii, qui patriarcha illis temporibus fuit, 80cordiam animo reputassem, per quam effectum, men quidem judicio, ut in varia horrendaque perjuria iretur, et ea qua tum exstitit injuria progrederetur longissime; ita ut, numine gravi ira accenso, maxima inde in Romanos pullularint mala, magnæque in rempublicam calamitates et violenti ad hodiernam usque diem Quctus proruperint. Putabanı ənim, si is, animo acri et vivido prædi tus, illius tunc de imperio invadendo consiliis mo Jitionibusque obstitisset, minime utique tot mala redundatura in Romanos fuisse. Medicinam igitur, quæ tum opportuna quidem erat, sed neutiquam facta est, cum ipse hoc tempore atque hoc rerum statu vellem adhibere, et cogitationes animo alerem Β. «'Αμφοτέροις (φησίν) εἰκότως ἄν τις ἐπιτι μήσεις, Καντακουζηνῷ τε κάμοι, ἀνθρωπίνω; διατεθεῖσι πρὸς τὴν παροῦσαν σπουδήν, καὶ μηδὲν ὑψηλότερον ἐννοεῖν βουληθεῖσιν, ὡς εἰ μὴ κἂν τὰ τῆς ἄνωθεν συνεπιλαμβάνοι προνοίας, μάταιος πᾶσα καθάπαξ εἰπεῖν τῶν ἀνθρώπων σπουδή. Οθεν αψὲ, μετὰ μακρὰν καὶ δριμυτέραν τὴν πεῖραν, τὸ δέον μανθάνειν ἀρχόμεθα, έτε δυσχερής ή των σφαλμά των ἐστὶ διόρθωσις. Ὁ μὲν γὰρ εἰς τὸν βασιλέα Μιχαὴλ τὸν Παλαιολόγον τὴν μνήμην ἀνενεγκών Michaelem Paleologum animum retulisset, eum, ἐμέμψατο τὴν εἰς τὸν τοῦ τελευτήσαντος βασιλέως υἱὸν ἀδικίαν καὶ τὴν τοῦ βασιλείου κράτους τυραννικὴν ἀντίληψιν· καὶ βέλτιον ἢ κατ' ἐκεῖνον εἰς τὴν τοιαύτην καὶ αὐτὸς ἐληλυθέναι βεβουλημένας ἐγχείρησιν, αὐτὸς μὲν ὁπούλως καὶ μετά τινων ἀπατηλών καὶ σεσοφισμένων προφάσεων, τὸ βασίλειον περιζώσασθαι κράτος βεβούλευται· τὸν δὲ τοῦ τετελευτηκότες υἱὸν βασιλέως ειληφέναι γαμβρόν ἐπὶ θυγατρὶ πρὸς διαδοχήν τῆς βασιλείας· πρᾶγμα δικαιότερον ἴσως καὶ ἡμερον, καὶ πάσης μέμψεως ὑπερόριον ἔχον τὸν πόδα. Οὗ κατά βούλησιν θείαν οὐκ ὄντος, ὡς ἔοικε, συνεπεπτώκει καμὲ πρὸς ἐπισφαλείς διανοίας τὸν νοῦν ἀγαγεῖν, καὶ πολέμων ἰσχυρὸν τοῖς ἐκείνου τοιούτοις βουλεύμασι καταστηναι, ἀναμνησθέντα τῆς τοῦ τηνικαῦτα πατριαρ χεύοντος Αρσενίου νωθρότητος· δι᾽ ἦν, ὡς ἡμῖν γε νενόμισται, ἐπιορκίαι ποικίλαι τε καὶ φρικώδεις προββησαν, [Ρ. 476] καὶ τὰ τῆς τέτ᾽ ἀδικία; ἐπὶ τὸ μέγιστον προκεχωρήκει· ώ; ἐκεῖθεν τῆς τοῦ Θεοῦ στο ὁρῶς ἐκκαυθείσης ὀργῆς, τὰ μέγιστα κατά Ρωμαίων βλαστῆσαι κακά, και μακρούς κακοδαιμονίας έγερ Οἶναι κατὰ τῶν κοινῶν πραγμάτων καὶ βιαίους κλύ δωνας ἄχρι καὶ ἐς τὴν τήμερον. Ἄμην γάρ, ὡς εἰ ζῶσαν ἔχων ἐκεῖνος τότε ψυχὴν ἀνθίστατο τοῖς ἐκείνου περὶ τῆς βασιλείας βουλεύμασί τε καὶ πράγ μασιν, ἥκιστ' ἂν δήπου τοσαῦτα κατά Ρωμαίων ἐκέχυτο τὰ δεινά. Ὅθεν τὴν τότε προσήκουσαν μὲν θεραπείαν, ἥκιστα δὲ γενομένην, ἐν τοῖς νῦν καιροῖς καὶ πράγμασιν ἐπιδείκνυσθαι θέλων αὐτὸς, καὶ που plenas fastus et arrogantia, omni studio ad perλὖν εἶναι τὸν τύφον καὶ τὴν ἐφρὶν ἐπισυρομένους θρέψας λογισμούς, ἀπάσῃ προθέσει ψυχῆς εἰς τὸν κατὰ τοῦ Καντακουζηνού διανέστην πόλεμον, λαμ τράς τινος δῆθεν προφάσεως ἔχων ἐφόδια προς διέ γερσιν, τά τε ἄλλα καὶ ὅπως ἐκ τοῦ παραχρῆμα πρὸς ὑπεροψίαν ήθους ἑαυτὸν μετεσκεύασε, καὶ ἅμα κἂν ταῖς τῶν οἰκείων ἐπιστολῶν ἐπισημασίαις τὸ σύνηθες δοῦλον ἀπείπατο, ἀφαιρούμενος ἄντικρυ; Δννης τῆς βασιλίδος καὶ τοῦ ταύτης υἱοῦ τὴν Vide supra lib. iv, cap. 4. Boivin, sequendum bello Cantacuzenum crexi me; speci sas videlicet quasdam causas, quibus tanquam irritamentis uterer, tum alias habens, tum maximc, quod ingenium suum ille ad superbiam repente traduxisset, ac in propriis epistulis obsignandis usitatum subditis uxorem 760 abdicasset, atque adeo ab imperatrice Annà et ab ejus filio supremam potestatem palam auferret. Quamobr m uterque nihil aliud fccimus, nisi totas penitus RioVariorum nota.

PG 148:999ὡς ἐκεῖθεν τῆς τοῦ θεοῦ σφοδρῶς ἐκκαυθείσης ὀργῆς, τὰ μέγιστα κατὰ Ῥωμαίων βλαστῆσαι κακὰ, καὶ μακροὺς κακοδαιμονίας ἐγερθῆναι κατὰ τῶν κοινῶν πραγμάτων καὶ βιαίους κλύδωνας ἄχρι καὶ ἐς τὴν τήμερον. ᾤμην γὰρ, ὡς εἰ ζῶσαν ἔχων ἐκεῖνος τότε ψυχὴν ἀνθίστατο τοῖς ἐκείνου περὶ τῆς βασιλείας βουλεύμασί τε καὶ πράγμασιν, ἥκιστ’ ἂν δήπου τοσαῦτα κατὰ Ῥωμαίων ἐκέχυτο τὰ δεινά. ὅθεν τὴν τότε προσήκουσαν μὲν θεραπείαν, ἥκιστα δὲ γενομένην, ἐν τοῖς νῦν καιροῖς καὶ πράγμασιν ἐπιδείκνυσθαι θέλων αὐτὸς, καὶ πολύν τινα τὸν τῦφον καὶ τὴν ὀφρὺν ἐπισυρομένους θρέψας λογισμοὺς, ἁπάσῃ προθέσει ψυχῆς εἰς τὸν κατὰ τοῦ Καντακουζηνοῦ διανέστην πόλεμον, λαμπρᾶς τινος δῆθεν προφάσεως ἔχων ἐφόδια πρὸς διέγερσιν, τά τε ἄλλα καὶ ὅπως ἐκ τοῦ παραχρῆμα πρὸς ὑπεροψίαν ἤθους ἑαυτὸν μετεσκεύασε, καὶ ἅμα κἀν ταῖς τῶν οἰκείων ἐπιστολῶν ἐπισημασίαις τὸ σύνηθες δοῦλον ἀπείπατο, ἀφαιρούμενος ἄντικρυς Ἄννης τῆς βασιλίδος καὶ τοῦ ταύτης υἱοῦ τὴν ἡγεμονικὴν ἐξουσίαν.

[4. N. GS54, IND. 141 manorum vires aurivimus, et si qua forte bons & ἡγεμονικὴν ἐξωσίαν. Διὸ καὶ πεπράχαμεν άμφη spei scintillula in rebus reliqua esset, eam fundi - tus sustaiimus. Eos enim, qui omnia ad humanam industriam imprudentes referunt, co calamitatis devolvi nibil mirum; imo maxime congruit cum divina Providentia; cujus est hic scopus, ut humani animi arrogantiæ frenum certum injiciat, et per ipsam rerum experientiam evidens ad posteros documentum aperte transmittat. Nobis itaque id plane usu venit, quod vulgari proverbio dici solet: Camelum cornua appetentem etiam auribus orbaLalm esse. Nam et ipsi cum ampliorem dignitatem fortunamque appeteremus, et occasionem utrique Romanos limites promovendi oblatam nobis putaremus, etiam iis, qui tum erant, dejecti sumus; iidemque ex opulentis inopes, ex illustribus viles et inglorii evasimus. Quæ igitur oportebat nos et providere et facere publicæ utilitatis causa, antequam lapsi essemus, es sero saltem, ac postquam lapai sumus, facere æquum est ac providere: ne et piscatoribus illis stultiores esse videamur, quibus quæ facienda fuerius sentire tunc subit, cum inflicta est plaga. › πλέον οὐδὲν, ἢ πᾶσαν ἐκτρίψαι Ρωμαίων άρξην ἰσχύν, καὶ μέχρι θεμελίων αὐτῶν καθελείν, εἰ ε! που χρηστῶν ἐλπίδων τοῖς πράγματι λέλειπται ζώ πυρον. Τοῖς γὰρ ἀνθρωπίναις ἀναρτῶσι τὸ παν ἐπινοίαις ἐξ ἀβουλίας ἐς τοιαύτας κατενηνέχθαι τῆς ρας οὐδὲν ἀπεικὲς ὅτι μὴ καὶ τῷ θείῳ μάλα προ ήκον σκοπῷ, χαλινὸν μὲν ἐπιτιθέντι σαφῆ τῇ τῶν ἀνθρωπίνων λογισμῶν αὐθαλείς, διδασκαλίαν δ' ἐναργὴ διὰ τῆς τῶν πραγμάτων πείρας περιφανώ; τοῖς ἐφεξῆ; αἰῶσι παραπέμποντι· ὡς ἡμῖν τὰ τῆς παροιμίας άντικρυς συμβαίνειν ἐκείνης, ἡ κάμηλος (λεγούσης) επιθυμιάσασα κεράτων καὶ τὰ ὦτα προσαπώλεσεν Επιθυμιάσαντες γὰρ καὶ αὐτοὶ εο ξης καὶ τύχης μείζονος, καὶ καιρὸν ἔχειν εκάτεροι δόξαντες ἐκτεῖναι τοὺς τῶν Ῥωμαίων ὄρους, καὶ τῶν ὄντων ἐξέστημεν· και πλουσίων πένητες, κάξ ἐνδόξων ἄδοξοι γεγενήμεθα. τοίνυν ἐχρῆν ἡμῖν καὶ διανοεῖσθαι καὶ δρᾷν ὑπὲρ τοῦ κοινῇ συμφέρον τος, πρὶν ἢ παθεῖν, ἐμὲ γοῦν, μετὰ τὸ παθεῖν, ἄξιον καὶ διανοεῖσθαι καὶ ὁρᾷν· ἵνα μὴ καὶ τῶν ἁλιέων ἐκείνων ὦμεν χείρους, οἷς μετά τη πληγήναι τὴν τῶν καθηκόντων προσγίνεσθαι ἔπεισιν αἴσθη 6:ν. Γ. Ταῦτα διανοηθεὶς καὶ φθεγξάμενος ὁ πατριάρ χης λόγοις πιθανωτέροις ὑπῄει καὶ ἐπεχείρει πείθειν συνθέσθαι καὶ τὴν βασιλίδα 'Ανναν. (Ρ. 477] Είναι γέρ ἔφασκε βέλτιον, ἐκόντα; Καντακουζηνῷ σπεισαμένους, τὴν κρείττω μοίραν καρποῦσθαι, πρὶν ἀφαιρεθέντα; ἅπαντα οὐχ έκόντας μηδὲ τῆς ἐλαχίστης ἀδακρυτί κληρούχους είναι δύνασθαι. Πρὸς ταῦτα δυσχεράνασα λίαν ἡ βασιλὶς ἐπίβουλον ἐκάλει τὸν σύμβου λον, καὶ ὅλεις παλάμαις πέμψω που τῶν ὀφθαλμῶν ἐώθει τὸν ἄνθρωπον. Αὕτη σκανδάλων ἀρχὴ καὶ κα· τάστασις πρώτη κατὰ τοῦ πατριάρχου τη βασιλιάς καθίσταται. III. Ilæc patriarcha cum et animo agitasset et ore pronuntiasset, dictis ad persuadendum -accommodatioribus Annam subibat, eique ut sententiæ suæ accederet persuadere conabatur. Satius nemγια esse dictitabat, pace cum Cantacuzeno sponte facta, paruis potiri melioris, quam ubi ab 761 € invitis omnia allata essent, ne minimam quidem posse partem sine lacrymis propriam habere. At Auna imperatrix moleste admodum hæc ferens eum, qui sussor esset, insidiatorem vocitare, et totis viribus hominem conspectu suo procul amovere. Et hæc fuit origo ac primum fundamentum offensionis, quæ Annam inter et patriarcham intercessit. IV. Ex quo enim zelotypia tencbatur, quam illa affectionem malam in Cantacuzenum imperatorem et imperatricem Irenen impendio alebat, ne primis quidem auribus audire unquam sustinuerat verbum allum de reconcilianda cum iis gratia. Sed ipsi libido quædam Bagrans et mirum erat oblectamensum, omnia et maledicta et fœda in eos probra subinde jacere, aut alios audire maledicentes. Id cvidentem et manifestant omnibus brevi efecit totius mali primam radicem, quæ et civili bello originem dedisset, et ad extremum usque perstitioset rem Romanam alterere atque labefactare. Nimirum ea crat Annæ imperatricis zelotypia et malignitas, uti nos supra sæpe diximus, quam illa fluana felicitati palam prætulit, et cujus explanA:e causa totum imperium prodidit. Δ΄. Αφ' οὗ γὰρ τὸ τῆς ζηλοτυπίας αὐτὴν κατέ σχε πάθος, 8 κατὰ τοῦ βασιλέως Καντακουζηνού καὶ τῆς βασιλίδος Εἰρήνης εἰς τὸ δαψιλέστερον έθρε μεν, οὐδ᾽ ἄκροις ὠσὶν οὐδαμή ποτ' ἠνείχετο λόγον ἀκούσιν ὑπὲρ ἐκείνων συμβατικόν. Ἀλλ᾽ ἦν αὐτῇ διάπυρος ἔρως καὶ ξένον ἐντρύφημα, λοιδορίας ἀπό σας και βλασφημίας ὀσέμνους κατ' ἐκείνων καὶ λέγειν ἀεὶ, καὶ λεγόντων ἄλλων ἀκούειν. Τοῦτο περιφανῆ καὶ κατάδηλον πέπραχε πάσιν ἐν βραχεῖ τῇ; ὅλης κακίας τὴν ρίζαν, ὅθεν καὶ ἡ τῆς ἐμφυλίου μάχης εβλάστησε πρόφασις, καὶ ὅπως εἰς τέλες παρέμεινε δαπανώσα καὶ φθείρουσα τὰ Ῥωμαίων πράγματα. Ην δ' ἡ τῆς βασιλίδος Αννης ζηλέ τυπος καὶ χαιρέκακος γνώμη, καθάπερ ἡμῖν ἐν τοῖς ἀνωτέρω πολλάκις είρηται λόγοι; ε; τὴν Ῥωμαίων ηλλάξατο προδήλως ευδαιμονίαν αὕτη, καὶ δι' ν τῶν ὅλων προδότι; πραγμάτων ἐγέ νετο. Variorum notæ. Apostolius centur. 11, proverb. 70. BoiviN. Apostolius centur. u, proverb. 53, et ceatur. xiit, proverb. 98. BoiviN. Lib siv, cap. 5, serit. 9. Βούνια.

διὸ καὶ πεπράχαμεν ἄμφω πλέον οὐδὲν, ἢ πᾶσαν ἐκτρῖψαι Ῥωμαίων ἄρδην ἰσχὺν, καὶ μέχρι θεμελίων αὐτῶν καθελεῖν, εἴ τί που χρηστῶν ἐλπίδων τοῖς πράγμασι λέλειπται ζώπυρον. τοῖς γὰρ ἀνθρωπίναις ἀναρτῶσι τὸ πᾶν ἐπινοίαις ἐξ ἀβουλίας ἐς τοιαύτας κατενηνέχθαι κῆρας οὐδὲν ἀπεικὸς ὅτι μὴ καὶ τῷ θείῳ μάλα προσῆκον σκοπῷ, χαλινὸν μὲν ἐπιτιθέντι σαφῆ τῇ τῶν ἀνθρωπίνων λογισμῶν αὐθαδείᾳ, διδασκαλίαν δ’ ἐναργῆ διὰ τῆς τῶν πραγμάτων πείρας περιφανῶς τοῖς ἐφεξῆς αἰῶσι παραπέμποντι· ὡς ἡμῖν τὰ τῆς παροιμίας ἄντικρυς συμβαίνειν ἐκείνης, ἡ κάμηλος (λεγούσης) ἐπιθυμιάσασα κεράτων καὶ τὰ ὦτα προσαπώλεσεν. ἐπιθυμιάσαντες γὰρ καὶ αὐτοὶ δόξης καὶ τύχης μείζονος, καὶ καιρὸν ἔχειν ἑκάτεροι δόξαντες ἐκτεῖναι τοὺς τῶν Ῥωμαίων ὅρους, καὶ τῶν ὄντων ἐξέστημεν· κἀκ πλουσίων πένητες, κἀξ ἐνδόξων ἄδοξοι γεγενήμεθα. ἃ τοίνυν ἐχρῆν ἡμῖν καὶ διανοεῖσθαι καὶ δρᾷν ὑπὲρ τοῦ κοινῇ συμφέροντος, πρὶν ἢ παθεῖν, ὀψὲ γοῦν, μετὰ τὸ παθεῖν, ἄξιον καὶ διανοεῖσθαι καὶ δρᾷν·

[4. N. GS54, IND. 141 manorum vires aurivimus, et si qua forte bons & ἡγεμονικὴν ἐξωσίαν. Διὸ καὶ πεπράχαμεν άμφη spei scintillula in rebus reliqua esset, eam fundi - tus sustaiimus. Eos enim, qui omnia ad humanam industriam imprudentes referunt, co calamitatis devolvi nibil mirum; imo maxime congruit cum divina Providentia; cujus est hic scopus, ut humani animi arrogantiæ frenum certum injiciat, et per ipsam rerum experientiam evidens ad posteros documentum aperte transmittat. Nobis itaque id plane usu venit, quod vulgari proverbio dici solet: Camelum cornua appetentem etiam auribus orbaLalm esse. Nam et ipsi cum ampliorem dignitatem fortunamque appeteremus, et occasionem utrique Romanos limites promovendi oblatam nobis putaremus, etiam iis, qui tum erant, dejecti sumus; iidemque ex opulentis inopes, ex illustribus viles et inglorii evasimus. Quæ igitur oportebat nos et providere et facere publicæ utilitatis causa, antequam lapsi essemus, es sero saltem, ac postquam lapai sumus, facere æquum est ac providere: ne et piscatoribus illis stultiores esse videamur, quibus quæ facienda fuerius sentire tunc subit, cum inflicta est plaga. › πλέον οὐδὲν, ἢ πᾶσαν ἐκτρίψαι Ρωμαίων άρξην ἰσχύν, καὶ μέχρι θεμελίων αὐτῶν καθελείν, εἰ ε! που χρηστῶν ἐλπίδων τοῖς πράγματι λέλειπται ζώ πυρον. Τοῖς γὰρ ἀνθρωπίναις ἀναρτῶσι τὸ παν ἐπινοίαις ἐξ ἀβουλίας ἐς τοιαύτας κατενηνέχθαι τῆς ρας οὐδὲν ἀπεικὲς ὅτι μὴ καὶ τῷ θείῳ μάλα προ ήκον σκοπῷ, χαλινὸν μὲν ἐπιτιθέντι σαφῆ τῇ τῶν ἀνθρωπίνων λογισμῶν αὐθαλείς, διδασκαλίαν δ' ἐναργὴ διὰ τῆς τῶν πραγμάτων πείρας περιφανώ; τοῖς ἐφεξῆ; αἰῶσι παραπέμποντι· ὡς ἡμῖν τὰ τῆς παροιμίας άντικρυς συμβαίνειν ἐκείνης, ἡ κάμηλος (λεγούσης) επιθυμιάσασα κεράτων καὶ τὰ ὦτα προσαπώλεσεν Επιθυμιάσαντες γὰρ καὶ αὐτοὶ εο ξης καὶ τύχης μείζονος, καὶ καιρὸν ἔχειν εκάτεροι δόξαντες ἐκτεῖναι τοὺς τῶν Ῥωμαίων ὄρους, καὶ τῶν ὄντων ἐξέστημεν· και πλουσίων πένητες, κάξ ἐνδόξων ἄδοξοι γεγενήμεθα. τοίνυν ἐχρῆν ἡμῖν καὶ διανοεῖσθαι καὶ δρᾷν ὑπὲρ τοῦ κοινῇ συμφέρον τος, πρὶν ἢ παθεῖν, ἐμὲ γοῦν, μετὰ τὸ παθεῖν, ἄξιον καὶ διανοεῖσθαι καὶ ὁρᾷν· ἵνα μὴ καὶ τῶν ἁλιέων ἐκείνων ὦμεν χείρους, οἷς μετά τη πληγήναι τὴν τῶν καθηκόντων προσγίνεσθαι ἔπεισιν αἴσθη 6:ν. Γ. Ταῦτα διανοηθεὶς καὶ φθεγξάμενος ὁ πατριάρ χης λόγοις πιθανωτέροις ὑπῄει καὶ ἐπεχείρει πείθειν συνθέσθαι καὶ τὴν βασιλίδα 'Ανναν. (Ρ. 477] Είναι γέρ ἔφασκε βέλτιον, ἐκόντα; Καντακουζηνῷ σπεισαμένους, τὴν κρείττω μοίραν καρποῦσθαι, πρὶν ἀφαιρεθέντα; ἅπαντα οὐχ έκόντας μηδὲ τῆς ἐλαχίστης ἀδακρυτί κληρούχους είναι δύνασθαι. Πρὸς ταῦτα δυσχεράνασα λίαν ἡ βασιλὶς ἐπίβουλον ἐκάλει τὸν σύμβου λον, καὶ ὅλεις παλάμαις πέμψω που τῶν ὀφθαλμῶν ἐώθει τὸν ἄνθρωπον. Αὕτη σκανδάλων ἀρχὴ καὶ κα· τάστασις πρώτη κατὰ τοῦ πατριάρχου τη βασιλιάς καθίσταται. III. Ilæc patriarcha cum et animo agitasset et ore pronuntiasset, dictis ad persuadendum -accommodatioribus Annam subibat, eique ut sententiæ suæ accederet persuadere conabatur. Satius nemγια esse dictitabat, pace cum Cantacuzeno sponte facta, paruis potiri melioris, quam ubi ab 761 € invitis omnia allata essent, ne minimam quidem posse partem sine lacrymis propriam habere. At Auna imperatrix moleste admodum hæc ferens eum, qui sussor esset, insidiatorem vocitare, et totis viribus hominem conspectu suo procul amovere. Et hæc fuit origo ac primum fundamentum offensionis, quæ Annam inter et patriarcham intercessit. IV. Ex quo enim zelotypia tencbatur, quam illa affectionem malam in Cantacuzenum imperatorem et imperatricem Irenen impendio alebat, ne primis quidem auribus audire unquam sustinuerat verbum allum de reconcilianda cum iis gratia. Sed ipsi libido quædam Bagrans et mirum erat oblectamensum, omnia et maledicta et fœda in eos probra subinde jacere, aut alios audire maledicentes. Id cvidentem et manifestant omnibus brevi efecit totius mali primam radicem, quæ et civili bello originem dedisset, et ad extremum usque perstitioset rem Romanam alterere atque labefactare. Nimirum ea crat Annæ imperatricis zelotypia et malignitas, uti nos supra sæpe diximus, quam illa fluana felicitati palam prætulit, et cujus explanA:e causa totum imperium prodidit. Δ΄. Αφ' οὗ γὰρ τὸ τῆς ζηλοτυπίας αὐτὴν κατέ σχε πάθος, 8 κατὰ τοῦ βασιλέως Καντακουζηνού καὶ τῆς βασιλίδος Εἰρήνης εἰς τὸ δαψιλέστερον έθρε μεν, οὐδ᾽ ἄκροις ὠσὶν οὐδαμή ποτ' ἠνείχετο λόγον ἀκούσιν ὑπὲρ ἐκείνων συμβατικόν. Ἀλλ᾽ ἦν αὐτῇ διάπυρος ἔρως καὶ ξένον ἐντρύφημα, λοιδορίας ἀπό σας και βλασφημίας ὀσέμνους κατ' ἐκείνων καὶ λέγειν ἀεὶ, καὶ λεγόντων ἄλλων ἀκούειν. Τοῦτο περιφανῆ καὶ κατάδηλον πέπραχε πάσιν ἐν βραχεῖ τῇ; ὅλης κακίας τὴν ρίζαν, ὅθεν καὶ ἡ τῆς ἐμφυλίου μάχης εβλάστησε πρόφασις, καὶ ὅπως εἰς τέλες παρέμεινε δαπανώσα καὶ φθείρουσα τὰ Ῥωμαίων πράγματα. Ην δ' ἡ τῆς βασιλίδος Αννης ζηλέ τυπος καὶ χαιρέκακος γνώμη, καθάπερ ἡμῖν ἐν τοῖς ἀνωτέρω πολλάκις είρηται λόγοι; ε; τὴν Ῥωμαίων ηλλάξατο προδήλως ευδαιμονίαν αὕτη, καὶ δι' ν τῶν ὅλων προδότι; πραγμάτων ἐγέ νετο. Variorum notæ. Apostolius centur. 11, proverb. 70. BoiviN. Apostolius centur. u, proverb. 53, et ceatur. xiit, proverb. 98. BoiviN. Lib siv, cap. 5, serit. 9. Βούνια.

Chapter VCaput V

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

PG 148:1005τοῦ δὴ τοιούτου δυστυχήματος ἔργον καὶ Φωκαεῖς, οἱ πρὸς τῇ παραλίᾳ τῆς Ἰωνίας οἰκοῦντες, γεγένηνται, καταπλευσάντων σφίσι τῶν πολεμίων εὐθὺς μετὰ τὴν τῶν Χίων ἅλωσιν. καὶ τὸ θέρος ἐν τούτοις ἐτελεύτα. (Γ.) Φθινοπώρου δ’ ἐπιγενομένου βασιλικὰς τριήρεις κατασκευασάμενος ὁ Φακεωλάτος εἰς ἐκδίκησιν δῆθεν τῶν Χίων ἐξέπλευσε, τῶν πάνυ μὲν πλουσίων ὑπάρχων, τύχης δ’ οὖν οὐκ ἐνδόξου, ἀλλ’ ὁποίας καὶ πρὶν ὁ Ἀπόκαυκος· δραστήριος δ’ ὅμως, καὶ δεινὸς ὁμιλῆσαι ποικίλοις πράγμασιν. ἐπεὶ τοίνυν παραπλέων τὸν τοῦ Αἰγαίου αὐχένα τριήρους μιᾶς ἀναγομένης πολεμίας ἐπιτυχὼν, καὶ ἅμα μεγίστης ὁλκάδος ὁμοεθνοῦς, πρὸ τοῦ Τενεδίου λιμένος ἐπ’ ἀγκυρῶν σαλευούσης, ὁπλισάμενος διεναυμάχησέ τε καὶ εἷλεν ἄμφω, πολλοὺς μὲν τῶν πολεμίων ἐν τῇ ναυμαχίᾳ κτείνας, ἔστι δ’ οὓς καὶ αὐτὸς τῶν οἰκείων ἀποβαλών· τοῦτ’ αἰσχύνην τε καὶ ζημίαν σφῶν αὐτῶν οἱ ἐν τοῖς Γαλάτου νομίσαντες ἐπέσχον τὴν ἐκεῖθεν ἐς Βυζάντιον σιτοπομπίαν εὐθὺς, οὐκ ἄλλοθέν ποθεν οὖσαν τὴν τοιάνδε τοῖς Βυζαντίοις ἐμπορίαν εἰδότες, ἢ παρὰ σφίσι κεῖσθαι, εὖ τε ἔχειν τοῦ ζῇν καὶ λιμῷ διακινδυνεύειν τεθνάναι.

1005 [A c. 15461 ΒΥΖΑΝΤΙΝ.Ε HISTOLE LIB. XV. {iur. 1 PALEOL. 6] 1006 τι απο μια και σπάνις, καὶ οὐδ' εἰς τὴν τοῦ Βυζαν- dum esset penuria atque paucitas, ac ne add Byτον φρουρὰν ἀρκέσειν ζοντο τοὺς ἐν ὅπλοις την καῦτα παρόντας, αναστρέψαντες πάντα τε ἐδῄωσαν τὰ τοῦ Βυζαντίου προάστεια μέχρι Σηλυβρίας, κάτ καὶ σπεισάμενοι τῷ Καντακουζηνῷ καὶ δῶρα πρὸς ἐκεῖ ου λαβόντες, οπόσα εἰκός, διεπεραιώθησαν εξκαλι, μήτε μηδὲν ων χάριν ἐκλήθησαν καὶ πᾶν τού ναντίον δράσαντες. Καὶ ταῦτα μὲν τοῦτον ἔσχε τὸν τρόπον. zantium quidem) tutandum satis futuri esse vide rentur ii qui tum in armis erant, conversi retro ounia Selybriam usque Byzantii 765 suburbia vastævere: atque ibi pace cum Cantacuzeno facta muneribusque ab co, qum et quot par erat, acccpiis, domum trajeccre, nihil eorum, quorum caus arcessiti erant, sed alia plane exsecuti. Et hæc quidem in hunec modum gesta sunt. Γ'. Πραγε μὴν τοῦ ἐνιαυτοῦ τούτου, κατ' αὐτές τοῦ Ωρίωνος τὰς ἐπιτολάς, [P. 480] εύξατο φαίνεσθαι Ξιφίας ἐν οὐρανῷ, περὶ τὴν κεφαλὴν τῆς Ἑλίκης τὰ πρώτα· ἐκεῖθεν ἐπὶ τὴν ζωδιακὺν ἐσημέραι ποιούμενο την πορείαν ἧκε περὶ τὰ τέλη του Λέοντος, ἔπη καὶ τὰς ἡλίου πορείας έτυχε την καύτα γίγνε σθαι, κἀκεῖ διελύθη. Και είναι Ρωμαίων καὶ minime faustum rei liomana augurium. τούτο τοῖς πράγμασιν ἔδοξεν ἥκιστα πάνω χρηστός Ιωνάς. VI. Amo superiore, in ipso Orionis ortu, capr rat cometes ensis specie in cœlo apparere, cira Helices caput primo, atque inde ad zodiscum quotidie iter Dectere, donec ad Leonis postremamı partem accederet, ubi et sol ipse tum versabatur, ibique evanesceret. Et esse illud quoque visum est CAPUT VI. Nobiles Genua exacti, classe instruata. Chium improviso adoriuntur. Chii se et mauia sua strenue defen - dunt. Commeatu interclusi dedral se hostibus. Hem et Phocrenses faciunt. Phuceolatus imperatorina triremes armat. Duas Latinorki naves capit. Galatæi, en re offensi. ab adrehendo frumento station abstinent. Receptis rebus suis, redeunt in gratium cum Kyzantiis. Phoccolatum minis terrent, qui idcirco stiputores circa se habere cogitur. Α'. Τοῖς δ᾽ ἐκ Γεννούας ὑπὸ Τούζου του νέου δουκὸς ἐξωσθεῖσιν ἐκείνοις Λατίνοις διὰ τὸ τοῦ τρόπου τυραννικώτερον, ὡς εἰρήκειμεν, ἐπειδὴ πλούτῳ καὶ δόξῃ τῶν πολλῶν διαφέρειν ἐνῆν, απο· ξέν τι καὶ ἀγεννὲς ἐδόκει, πλανήτην ἐπὶ μακρόν οὕτωσὶ βίον τρίβειν ἀπόλιδάς τε καὶ ἀνεσ ίους. Ού τριήρεις κατασκευάσαντες ἐγγύς που τριάκοντα ἐς Χίου τὴν νῆσον ἐξαίφνης κατέπλευσαν, μηδαμή τῶν Χίων τὸν τοιούτον προεγνωκότων ἐπίπλουν. Η γὰρ ἂν ἐς τὸ δαψιλέστερων ἐσκομισάμενοι ταπιτής Γεια δυσάλωτοι πως ἢ μᾶλλον ἀνάλωτος τὸ παράπαν ὄντες ἐτύγχανον. Δήλον δέ· καὶ γὰρ ἕως τὰ προτο τυχόντα σφίσιν ἐνὴν εἰς ἀποτροπὴν τοῦ λιμού, θαρ μαντεύτερον τοῖς πολεμίοις ἀνθίσταντο, καὶ συχνά τῶν πυλῶν ἐπεκθέοντες συχνοὺς τῶν Λατίνων ἐτί τρωσκήν τε καὶ ἔκτεινον. Β. Τῆς δὲ πολιορκίας εκτεινομένης διὰ γῆς καὶ θαλάττης, καὶ πάσης ἐντεῦθεν ἀποκλεισθείσης έξω Δεν σιτοπομπίας καὶ πάσης όπλων ἐπικουρίας, τὰ το χρειώδη, πάντα ἐπέλιπε καὶ ὁ λιμὸς ὑφέρπων ἐνα τῆς ἡνδραποδίζετό τε καὶ ψυχὰς ὁμοῦ τοῖς σώμασιν ἐξαπάνα, μαστίζων τε καὶ περιελαύνων ἐς τὸ ἀμή. χανον. Ὅθεν ἀπογνόντες οι Χίοι παρέδωσαν ἑαυτοῦ; υποσπόνδους τοῖς πολεμίοις. Τοῦ δὴ τοιούτου δυστυχήματος ἔργον καὶ Φωκαεῖς, οἱ πρὸς τῇ πα ραλίᾳ τῆς Ἰωνίας οικοῦντες, γεγένηνται, καταπλευσάντων σφίσι τῶν πολεμίων εὐθὺς μετά τὴν τῶν Χίων ἅλωσιν. Καὶ τὸ θέμος ἐν τούτοις έτεδεύτα. 1. Φθινοπώρου δ' επιγενομένου βασιλικής τριή σεις κατασκευασάμενος ὁ Φακελάτος εἰς ἐκδί 1. Interim ii Latini, qui Tuzi illius novi ducis edicto Genua exacti fuerant, eo quod tyranuico essent (ut diximus) ingenio, cum et opibus et dignitate multum a vulgo distarent, indecorum e ignavi animi esse duxere, vitam errabundam tamdiu Lahere, urbe ct domo curcules, Instr:.clix itaque triginta ferue triremibus, ad insulam Chium repente appulerunt. Neque hujus classis accessum Chii ullo modo pra-sensere. Alioqui rerum necessariarum uberiori copia in urbem inveria, expugnatu difficiles, aut potius omnino hostibus inexpugnabiles exstitissent. Nec dubium. Etenim quandiu ad pellendam famem ea habuere, quæ fors obtulisset, hosti confidentius resistebant, crebrisque extra portas eruptionibus factis, multos Latinorum et vulnerabant et occidebant. II. At cum obsidio terra pariter et mari in 768 longius traberetur, omnisque inde spes in'ercluse esset externorum commeatuum et cujusenuque armorum auxilii; cos necessaria quæque deficiclant; obrepensque intus fames grassaliatur, anim masque et corpora sinul flagellando atque ad extremam inopiam redigendo absumehat. Omni itaque spo abjecta, dedunt se hostibus Chii ex pactione. Sed et Phocæenses, maritimam lonia oram accolentes, in camdem calamitatem inci:lerunt, hostium classe post Chium captam ad cos statim appulsa Hæc dum gererentur, as as cffluxit. III. Insecuto autumno, imperatoriis triremiibus instructis, Phaceolatus Chios ulturus in altum de Variorum notæ. De quo supra lib. sui, cap. ult. sect. 9. Ποινιά. Ut Chius et ntraque Phocæa in Genuensinın potestatem venerint, narrat etiam Cantacuzen. lib. m, cap. 95; lib. iv, cap. 11, 12; Bizarus, lib. VI, p. 430, sub an. 1346. DucANG. id ipsum refert Cantacuzen. lib. ult, cap. 33. DUCANG.

PG 148:1007οὐ μὴν ἀλλ’ ἐπὶ τούτοις καὶ ἕτερα προσενεγκεῖν ἠπείλουν δεινά. ὧν οὐ φέρειν τὸ βίαιον οἱ Βυζάντιοι δυνάμενοι τάς τε ναῦς ἐπηγγείλαντο ἀποδοῦναι καὶ πᾶσαν συνεκτῖσαι ζημίαν, ὁπόσα τῶν πραγμάτων ἔν τε τῇ ναυμαχίᾳ καὶ μετὰ τὴν ναυμαχίαν ἐστέρηνται. καὶ ἐπὶ τούτοις αἱ τοιαῦται προὔβησαν σπονδαί. (Δ.) Ἦν δ’ ὅμως περιδεὴς ὁ Φακεωλάτος, καὶ φόβοις μάλα συνισχημένος μακροῖς, ἀπειλὰς κατ’ αὐτοῦ διακηρυττόντων συχνὰ τῶν Λατίνων τὰς παλαμναιοτάτας· ὡς ἀναγκασθέντα φρουρὰν περὶ αὐτὸν ἔχειν ὁπλιτικὴν, ὁπότε τῆς οἰκίας ἐξιέναι βούλοιτο, καὶ ὁπόσους καὶ ὅποι τοὺς περιπάτους ποιοῖτο. καὶ ταῦτα μὲν τοῦτον ἔσχε τὸν τρόπον· καὶ τὸ φθινόπωρον ἐν τούτοις ἐτελεύτα. ζ.

1007 [A. M. GS55, IND. 15] 1. 3. PALEO. Π 1008 aeriur: vir admodum dives, non tamen illustris, κησιν δῆθεν τῶν Χίων ἐξέπλευσε, τῶν πάνυ μέν ejusdem videlicet conditionis, cujus antea Apocaucus: at idem strenuus, et quibuscunque negotiis tractandis natus. Hic Agri maris fauces prztervectus solventem e portu offendit unam ex hostilibus triremibus; item maxiniam ex eadem gente navim onerariam, ante Tenedium portuun jactis ancoris fluctuantem. Arma arripit: navale pralium conserit; et multis hostium occisis, nonnullis etiam suorum amissis, utramque comprehendit. Id sibi probro simul et damno esse arbitrati Galata:i statim ab frumento Byzantium adve‐ hendo abstinent, haud ignari non aliunde Byzantiis istiusmodi mercem advenire; sed penes se esse, ut aut illi facilem victum pararent, aut fame mori periclitarentur. Quin et alia insuper 767 gravia minabantur. Quæ cum atrociora essent, quam ut ferre possent Byzantii, idcirco naves so lis reddituros promisere, damnumque omne dissoluturus, quodcunque illi sive in prælio sive post prælium passi fuissen: His conditionibus in coucordiam reditum est. IV. Erat tamen Phaceolatus multum auxius, ct gravissimo metu tenebatur, dirissima quæque ci Latinis identidem denuntiantibus; ita ut ille pra sidii causa milites circa se habere cogeretur, quandocumque donso vellet exire, quotiesque et quacunque ambularet. Et bæc quidem ita se habuc. runt: atque in his exiit autumnus. πλουσίων ὑπάρχω». [Ρ. 481] τύχης δ' οὖν οὐκ ἐνα δόξου, ἀλλ' ἐπείας καὶ πρὶν ὁ ᾿Απόκενχος· δραστή ριος δ' ὅμως, καὶ δεινὸς ἐμιλῆσαι ποικίλοις πράγ μασιν. Ἐπεὶ τοίνυν παραπλέων τὸν τοῦ Αἰγαίου αὐχένα τριήρους μιᾶς ἀναγομένης πολεμίας επιτυ χών, καὶ ἅμα μεγίστης, ελκάδος ομοεθνού, πρὶ τοῦ Τενεδίου λιμένος ἐπ' ἀγκυρῶν σαλευούσης, όπλισά μενος διαναυμάχησέ τε καὶ εἷλεν άμφω, πολλοίς μὲν τῶν πολεμίων ἐν τῇ ναυμαχίς κτείνας, έστι δ' οἷς καὶ αὐτὸς τῶν οἰκείων ἐπιβαλών· τοῦτ᾽ αἰσχύ την τε καὶ ζημίαν στῶν αὐτῶν οἱ ἐν τοῖς Γαλάτων νομίσαντες ἐπέσχον τὴν ἐκεῖθεν ἐ; Βυζάντιον σιτοπομπίαν εὐθὺς, οὐκ ἄλλοθέν ποθεν οὖσαν την ἀνδε τοῖς Βυζαντίοις ἐμπορίαν εἰδότες, η παρά σφίσι κεῖσθαι, εὖ το ἔχειν τοῦ ζῆν καὶ λιμῷ διακινδυνεύειν τεθνάναι Οὐ μὴν ἀλλ' ἐπὶ τούτοις καὶ Στερα προσενεγκεῖν ἐπείλουν δεινά. ἂν οὗ φέρειν τὸ βίαιον οἱ Βυζάντιοι δυνάμενοι τάς τε ναῦς ἐπιγ γείλαντο ἀποδοῦναι καὶ πᾶσαν συνεκτίσει ζημίαν, ὁπόσα τῶν πραγμάτων Εν τε τῇ ναυμαχία και μετά τὴν ναυμαχίαν ἐστέρηνται. Καὶ ἐπὶ τούτοις αἱ τοι αὗται προββησαν σπονδαί. Δ'. "Ην δ' ὅμως περιδεής ὁ Φακεωλάτος καλ φόβοις μάλα συνισχημένος μακροῖς, ἀπειλὲς κατ' αὐτοῦ διακηρυττόντων συχνὰ τῶν Λατίνων τὰς πα λαμναιοτάτας· ὡς ἀναγκασθέντα φρουράν περὶ ε τὸν ἔχειν ὁπλιτικήν, οπότε τῆς οἰκίας εξιέναι βού λοιτο, καὶ ὁπόσους καὶ ἔπει τοὺς περιπάτου, ποινίτη Καὶ ταῦτα μὲν τοῦτον ἔσχε τον τρόπον· καὶ τὸ φθινόπωρον ἐν τούτοις ἐτελεύτα. CAPUT VII. Augusta implacabilis; patriarcham dignitate spoliare statuit, idque per Palamitas, ob rescissum Tomum il infensos. Palamam jampridem carcere incluseral. Quaswam ob causes. Eudem adversus patriarcham adjutore utitur. Huguæ inde rixæ et dogmutica altercationes. Gregoras patriarcham inter et Palama arbiter constitutus. Noras opiniones damnat. Augustam offendit. Sententiam scripto tradere jubetur. Ea occasione data, novos doctores refellit. Gregorii Nazianzeni verba opponit: item Basitii Magni. Non ideo reprehendendus, quod victoriam de adversariis non reportaverit. Ime constantiæ et religionia erya laudandus. Exsulaturus fortasse, nisi Cantacuzenus Byzantium interea cepisset. 1. At imperatricis ira nunquam quiescebat, nec jeniebatur ullo modo, aut tandem aliquando exstinguebatur flamma illa, quain ejus animo subdiderat consilium a patriarcha datum; qui, ut modo diximus, monuerat et persuadere illi conatus erat, ut cum Cantauzeuo rediret in gratiam, ac pacem firmam laceret, antequam rei Romanæ saius in extremum adduceretur, illo quidem multum invalescente, nobis autem sensim dilabentibus, et quotidie fatiscentibus magis, et ad nihilum persus redigi periclitantibus. Expropter novas illa subinde artes animo versare, alia atque alia agitare consilia, anceps quo pacto et qua ratione patriarcham pontificali sede dejicere facillime posset. Nihil porro ex omnibus efficacius et occurrebat, quam si 768 sibi Palamne sectatores adjunger... Α'. Ηρεμεί, δ' οὐκ ἐνὴν οὐδαμὴ τῆς ὀργῆς ἐκεί της τὴν βασιλίδα, οὐδ᾽ ἐμὲ τοῦ χρόνου μελάτ τειν ὁπωστιούν και σβεννύειν τὴν φλόγα, ἐν ἡ τοῦ πατριάρχου βουλὴ πρὸς τὴν ἐκείνης ἀνῆψε ψυχή, παραινοῦντος καὶ πείθειν (ὡς εἴρηται προ βραχέας) ἐπιχειροῦντος, σπείσασθαι Καντακουζηνή, καὶ βιο Γαίαν εἰρήνην συνθέσθαι, πριν ἐς ἐσχατιάς διέθριο τὰ Ῥωμαίων ἐληλυθέναι (Ρ. 483 πράγματα, έπει νου μὲν ἐπειεικώς αυξομένου, ἡμῶν δ' ὑποῤῥεύντων ήσυχῆ καὶ μαραινομένων ἀεὶ, καὶ ἐς τὸ μὴ εἶναι κινδυνευόντων άρδην χωρείν. Ταύτῃ τω καὶ μελέτε; ἔθροιζεν ἐν τῇ ψυχῇ συχνὰς ἐπὶ συχνάς, καὶ ἄλλα; Ζήπυοθεν ἐπ' ἄλλας, περὶ τοῦ πῶς καὶ τίνι τρόπ βάστα καθελεῖ τοῦ θρόνου τὸν πατριάρχην· καὶ ἦν οὐδεμίαν τῶν ἄλλων εὑρεῖν ἀνυπιμωτέραν, ἢ τους περὶ τὸν Παλαμᾶν οἰκειώσασθαί τε καὶ σφάς κατ' Variorum notæ. Quippe proposuerant Genuenses Galatsi præmium ac impunitatem ei qui utum morti Maderet Cantacuzen. loco laudato Ducang. Causam, cur Aulla imperatrix a patriarcha alienata sit. pluribus exponit Cauucus. lib. in, cup. SN DECANG.

PG 148:1010Ἠρεμεῖν δ’ οὐκ ἐνῆν οὐδαμῆ τῆς ὀργῆς ἐκείνης τὴν βασιλίδα, οὐδ’ ὀψὲ τοῦ χρόνου μαλάττειν ὁπωστιοῦν καὶ σβεννύειν τὴν φλόγα, ἣν ἡ τοῦ πατριάρχου βουλὴ πρὸς τὴν ἐκείνης ἀνῆψε ψυχὴν, παραινοῦντος καὶ πείθειν (ὡς εἴρηται πρὸ βραχέος) ἐπιχειροῦντος, σπείσασθαι Καντακουζηνῷ, καὶ βεβαίαν εἰρήνην συνθέσθαι, πρὶν ἐς ἐσχατιὰς ὀλέθρου τὰ Ῥωμαίων ἐληλυθέναι πράγματα, ἐκείνου μὲν ἐπιεικῶς αὐξομένου, ἡμῶν δ’ ὑποῤῥεόντων ἡσυχῆ καὶ μαραινομένων ἀεὶ, καὶ ἐς τὸ μὴ εἶναι κινδυνευόντων ἄρδην χωρεῖν. ταύτῃ τοι καὶ μελέτας ἤθροιζεν ἐν τῇ ψυχῇ συχνὰς ἐπὶ συχνὰς, καὶ ἄλλας δήπουθεν ἐπ’ ἄλλας, περὶ τοῦ πῶς καὶ τίνι τρόπῳ ῥᾷστα καθελεῖ τοῦ θρόνου τὸν πατριάρχην· καὶ ἦν οὐδεμίαν τῶν ἄλλων εὑρεῖν ἀνυσιμωτέραν, ἢ τοὺς περὶ τὸν Παλαμᾶν οἰκειώσασθαί τε καὶ σφᾶς κατ’ ἐκείνου λαμπρῶς ἐς τὸ κραταιότερον ἀνθοπλίσαι, πολλὴν ἐκ πολλοῦ κατ’ ἐκείνου τρέφοντας ἐν τῇ ψυχῇ τὴν βλάπτουσαν ὁρμὴν διὰ τὴν τοῦ τόμου κατάλυσιν. (Β.) Ἐπεὶ δ’ ἔτυχεν ἐν μιᾷ τῶν ἐντὸς βασιλείων εἱρκτῇ δέσμιον ἐκ πολλοῦ κατέχουσα Παλαμᾶν, ὡς μὲν ἔμοιγε οἴεσθαι ἦν, διὰ τὴν ἐς Καντακουζηνὸν ἐκείνου φιλίαν·

PG 148:1012ὡς δὲ τὰ πρὸς ἐκείνης ἅμα καὶ τοῦ υἱέως ἐδήλου πεμφθέντα βασιλικῶς ἐνσεσημασμένα γράμματα πρὸς τοὺς ἐν τῷ Ἄθῳ τῷ ὄρει μονάζοντας ἄνδρας, διὰ τὴν τῶν δογμάτων καινοτομίαν, ἣν ἐς τὴν τοῦ θεοῦ παρεισενεγκὼν αὐτὸς ἐκκλησίαν κυκεῶνος καὶ ζάλης ἐπλήρωσε ταύτην μακροῦ· πρὸς ἅπαν ἤδη τὴν γνώμην περιφανῶς μετήνεγκε τὸ ἀντίπαλον, καὶ συνεργῷ κατὰ τοῦ πατριάρχου κέχρηται τούτῳ, καὶ πᾶσαν εὐμένειαν τούτῳ χαρίζεται, τήν τε περὶ τὰ δόγματα γνώμην ἐκείνου κυροῦσα καὶ ταῖς ἐκείνου λαμπρῶς ἀγομένη βουλαῖς, καθάπερ ὁλκάδος ἱστίον, ὁπότε βίαιός τις καὶ ῥαγδαῖος ἀνέμου καταῤῥεύσειε δρόμος, ἄνωθέν ποθεν ἐξ ἀρκτικῶν ἀκροτήτων καταῤῥαγείς. (Γ.) Διόπερ, ὥσπερ πύλης πόλεως ἀνεῳγυίας ἤδη τοῖς πολεμίοις περιφανῶς, δογμάτων καὶ νόμων ἀνέδην εἰσεχέοντο κλύδωνες, καὶ παῤῥησίαν αὖθις εἶχον εἰσαγωγαὶ καινοφωνιῶν, καὶ θόρυβος ἀνὰ πᾶσαν ἐφοίτα τὴν πόλιν, ἀντιφθεγγομένων ἐπισκόπων καὶ πρεσβυτέρων, καὶ ὅσοι βαθείας διὰ φρενὸς ἐκαρποῦντο τὰς τῆς σοφίας αὔλακας. καὶ μάχαι διὰ ταῦτα καὶ ἔριδες ἀνεφύοντο συνεχεῖς κατ’ ἀλλήλων καὶ δι’ ἀλλήλων· καὶ ἡ ὑπερηφανία τῆς κακίας ἐπὶ μέγιστον ὕψους ἀνῆγε τὴν κεφαλήν.

Chapter VICaput VI

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

(Δ.) Τούτων δ’ οὕτως ἐχόντων, πολλὰ περὶ τῆς ἐμῆς σιωπῆς ἡ βασιλὶς ὑπῆρχεν ἀμφισβητοῦσα, καὶ τῆς ἐμῆς διὰ μελέτης ἐποιεῖτο πειρᾶσθαι γνώμης. καί με καὶ μὴ βουλόμενον αὖθις κριτὴν προσκαλεῖται, καὶ οἷόν τινα γνώμονα τῶν αὐτῆς τε καὶ τοῦ πατριάρχου περὶ τοῦ Παλαμᾶ φιλονεικιῶν· δυοῖν ἐν νῷ ἔχουσα θάτερον πεπραχέναι· εἰ μὲν γὰρ ὁμόφρων ἐκείνῃ κατὰ τοῦ πατριάρχου γενοίμην, ἵλεώ τε ταύτης τυχεῖν καὶ βασιλικῶν ἀπολελαυκέναι χαρίτων, μακρὸν τὸ φιλότιμον κεκτημένων· εἰ δ’ οὖν, ἀνανεώσασθαι νῦν καὶ τὴν τῷ χρόνῳ παρεῤῥυηκυῖαν ἤδη διὰ τὸν Γαλάτην ἐκεῖνον μῆνιν· ἣν πάλαι καθάπερ βωμὸν ἐγκαθιδρύσασα τοῖς τῆς ψυχῆς συνετήρει θαλάμοις, καὶ πάνθ’ ὁμοῦ τὰ χαλεπώτατα καθ’ ἡμῶν δεδρακέναι. (Β.) Προσεληλυθότας οὖν καὶ καθίσαντας προσειποῦσα καὶ ἁπαλωτέροις τὰ πρῶτα πρὸς ἡμᾶς χρησαμένη τοῖς λόγοις τὰς τοῦ Παλαμᾶ προεκόμιζε καινοφωνίας. καὶ ἐπειδὴ πειθομένους οὐχ εὕρισκεν, ἀλλ’ ἰσχυρῶς τῶν πατρίων ἀντεχομένους ὅρων καὶ νόμων, καὶ ὅσα τῶν συνοδικῶν εἰσι παραδόσεων ἔγγραφα παραγγέλματα, καὶ ἅμα κἀκεῖνα τοῦ θείου προφέροντας Παύλου·

εἴ τις εὐαγγελίζοιτο (λέγοντος) ὑπερόρια τῆς ἐκείνου διδασκαλίας, εἶναι ἀνάθεμα, κἂν ᾖ τῶν οὐρανίων τις ἀγγέλων· μηδὲ γὰρ εἶναι πρὸς ἡμῶν, ἄλλο τι θεοῦ προτιμᾷν· (παραπλήσιον γὰρ ἂν εἴη τουτὶ, ὥσπερ ἂν εἴ τις τῇ ἀριστερᾷ χειρὶ τὴν δεξιὰν ἀποκόπτειν ἐβούλετο·) ἀλλὰ πάντα κάτω ῥιπτοῦντας πρὸς αὐτὸν μόνον βλέπειν· ἀγριαίνουσα ἤδη καθ’ ἡμῶν ἑωρᾶτο, καὶ πολὺν ὠδίνουσα τὸν θυμὸν, καὶ μάλισθ’ ὅτι καὶ τοὺς παρακαθημένους ὑπηχοῦντας εἶχε καὶ σφόδρα ἐπικροτοῦντας κολακικώτερον τρόπον. διὸ καὶ κακῶς μὲν ἀφίει, κρατερὸν δ’ ἐπὶ μῦθον ἔτελλεν, ἔγγραφον τὴν ἐμὴν ἀπαιτοῦσα γνώμην ἐν τῷ αὐτίκα, ὡς ἂν βεβαιότερον ἀντιλέγειν ἔχοιεν οἱ ταύτης ὁμόφρονες. (2.) Καὶ τοῦτ’ ἔστιν, ὃ καὶ τὴν ἐμὴν πρὸς ἀνάγκας ἴσως ἀντιῤῥήσεων ἤνεγκε γλῶτταν, ἐνίοτε καὶ ἐνιαχοῦ μάλα τοι σφόδρα γενναίως ἐπὶ τῷ θεμελίῳ τῆς δεδομένης εὐσεβείας ἵστασθαι παραινοῦντος τοὺς προσιόντας, καὶ μηδ’ ἄχρι στιγμῆς ταῖς τηνικαῦτ’ ἐπιπολαζούσαις καινοφωνίαις ἐγκλίνειν, μεμνημένους τῶν εὐαγγελικῶν τε καὶ ἀποστολικῶν παραινέσεων·

PG 148:1013καὶ ὅσα ὁ μέγας ἐν θεολογίᾳ Γρηγόριος, ἐς τὰς ὁμοίας ἐμπεπτωκὼς περιστάσεις τῆς ἐκκλησίας, διέξεισιν· ἡμεῖς (λέγων) οἱ καὶ μέχρι τῆς τυχούσης κεραίας καὶ γραμμῆς τοῦ πνεύματος τὴν ἀκρίβειαν ἕλκοντες οὔποτε δεξόμεθα (οὐ γὰρ ὅσιον) οὐδὲ τὰς ἐλαχίστας πράξεις εἰκῆ σπουδασθῆναι τοῖς ἀναγράψασι, καὶ μέχρι τοῦ παρόντος μνήμῃ διασωθῆναι· ἀλλ’ ἵν’ ἡμεῖς ἔχωμεν ὑπομνήματα καὶ παιδεύματα τῆς τῶν ὁμοίων, εἴ ποτε συμπέσοι καιρὸς, διασκέψεως· ὥστε τὰ μὲν φεύγειν, τὰ δ’ αἱρεῖσθαι, οἷον κανόσι τισὶ καὶ τύποις, τοῖς προλαβοῦσιν ἑπόμενοι παραδείγμασι· καὶ ὅσα ὁμοίως ὁ μέγας Βασίλειος ἐν τῷ περὶ πίστεως ἔφασκε λόγῳ, φείδεσθαι παραινῶν καὶ τῶν ὀνομάτων ἢ ῥημάτων ἐκείνων, ἃ λέξεσι μὲν οὐκ ἐμφέρεται τῇ θείᾳ γραφῇ, διάνοιάν γε μὴν αὐτὴν ἐκείνην τὴν ἐγκειμένην τῇ γραφῇ διασώζει.

1013 [A. c. 1317) ΒΥΖΑΝΤΙΝ.E MIISTORIE LIB. XV. cuisset, evangelizaturus fural, cliamsi calestia: angelorum unus is esset; nec enim cficii nos vi esse, aliud quidquam Deo anteferre; peri- de quipp· íllud sit, ac si quis sinistra mana dextram ane putare cupiat; sed omnibus infra habitis, in cum solum intueri oportere: tum vero illa in me 770 ferari visa est, et u.ultam iram parturire; idque co maxime, quod qui assidebant ei accinerent, et immodica adulatione applauderent. Id19. 1. PALEOL. 6 1014 πορίζοντας Παύλων· Ε: τις ευαγγελίζοιτο (λέγον- 1 tis eum anathema esse, qui praeterquam ipse τος) ὑπερόρια τῆς ἐκείνου διδασκαλίας, εἶναι ἀνάθέμα, κἂν ᾖ τῶν οὐρανίων τις ἀγγέλων· μηδὲ γὰρ εἶναι πιὸ ἡμῶν, άλλο τι Θεοῦ προτιμών (παρα πλησιον γὰρ ἂν εἴη τουτί, ὥσπερ ἂν εἴ τις τῇ ἀρι στερῇ χειρὶ τὴν δεξιὰν ἀποκόπτειν ἐβούλετο)· ἀλλὰ πάντα κάτω βιπτοῦντας πρὸς αὐτὸν μόνον βλέπειν· ἀγριαίνουσα ήδη καθ' ἡμῶν ἑωράτο, καὶ πολὺν ἀδι κατα τὸν θυμὸν, καὶ μάλισθ' ὅτι καὶ τοὺς παρακαθημένους υπηχούντας εἶχε και σφόδρα Επικρατοῦντας κολακικώτερον τρόπον. Διὸ καὶ κακῶς μὲν ἀφίει κρατερὸν δ' ἐπὶ μύθον ἔτελλεν, ἔγγραφον τὴν ἐμὴν ἀπαιτοῦσα γνώμην ἐν τῷ αὐτίκα, ὡς ἂν βεβαιότερου ἀντιλέγειν ἔχοιεν οἱ ταύτης αμέφρονες. Γ. Καὶ τοῦτ' ἔστιν, δ καὶ τὴν ἐμὴν πρὸς ἀνάγκας Ίσως αντιρρήσεων ἤνεγκε γλώτταν, ενίοτε καὶ ἔνια - που μάλα του σφόδρα γενναίως ἐπὶ τῷ θεμελίῳ τῆς δεδομένης εὐσεβείας ίστασθαι παραινούντος του ςπροσ ιόντας, καὶ μηδ' ἄχρι στιγμή; ταῖς τηνικαῦτ' ἐπι πολαζούσαις καινοφωνίαις ἐγκλίνειν, μεμνημένους τῶν εὐαγγελικῶν τε καὶ ἀποστολικών παραινέσεων· καὶ δσα ὁ μέγας ἐν θεολογίᾳ Γρηγόριος, ἐς τὰς ὁμοῖα; ἐμπεπτωκός περιστάσεις τῆς Ἐκκλησίας, διέξΔια «Ἡμεῖς, λέγων cl καὶ μέχρι τῆς τυ χούσης κεραίας καὶ γραμμής, τοῦ Πνεύματος την ἀκρίβειαν ἔχοντες ούποτε δεξόμεθα (οὐ γὰρ ὅσιον) οὐδὲ τὰς ἐλαχίστας πράξεις εἰκῇ σπουδασθῆναι τοῖς αναγράψασι, καὶ μέχρι τοῦ παρόντος μνήμῃ διασωθῆναι· ἀλλ' ἐν᾿ ἡμεῖς ἔχωμεν ὑπομνήματα καὶ ς παιδεύματα τῆς τῶν ὁμοίων, εἴ ποτε συμπέσοι και φλο, διασκέψεως· ὥστε τὰ μὲν φεύγειν, τὰ δ' αἱρεῖ σται, οἷων κανόσι τισὶ καὶ τύποις τοῖς προλαβούσιν Επόμενοι παραδείγμασι·, καὶ ὅσα ὁμοίως ὁ μέγα; Βασίλειος ἐν τῷ περὶ πίστεως ἔφασκε λόγῳ, φείδε. σθαι περαινῶν καὶ τῶν ὀνομάτων ἡ ῥημάτων ἐκείνων, & λέξεσι μὲν οὐκ ἐμφέρεται τῇ θείᾳ Γραφή, διά το άν γε μὴν αὐτὴν ἐκείνην τὴν ἐγκειμένην τῇ Γραφή διασώζει. circo Dimittitque superbe, additque haud mollia jussa, meam ut sententiam confestim scripto traderem cflagitans, quo possent firmius contradicere ii, η cum ea sentirent. VI. Atque illud videlicet necessitatis fuit, quod el me ipsum ad contradicendum impul.t, cum obvios quosque, ut religionis sibi tradi¹æ fundamentis insisterent magno animo nonnunquam et alicubi hortarer, atque ut ne puncto quidem tenus ad eas, quæ tum gliscebant, opinionum novitates declinarent, sed ut evangelicus et apostolicas admonitiones reminiscerentur, et quæ magnus theologie doctor Gregorius disseruit, cum in similia religionis tempora incidisset. «Nos (inquit) cum acenratam Spiritus diligentiam ad quemlibet apicem, ad quamlibet virgulam trahamus, nunquam dederimus (neque enim fas est) vel in minimis actis recentcndis, corumque memoria ad præsens usque tempus conservanda, temere elaborasse eos, qui scripe runt; sed co ut nos haberemus monimenta et documenta, quibus in similium rerum tractatione, si unquam incideret occasio, uteremur: ita ut præterita exempla tanquam regulas et archetypos nobis proponendo, hæc quidem fugeremus, illa vero eligeremnus;» et quæ pariter magnus Basilius disputavit in ea, quam de tide scripsit, oratione, parcendum monens iis quoque nominibus et verbis, quæ in sacra Scriptura discrte quidem et expresse von exstant, vim autem eam 771 ipsamı retinent, quæ Scripturæ inest. VII. Quemadmodum autem non omnino videtur ille sanum facere posse judicium, qui, cum in pertu ǝc tranquillitate ipse placide sedeat, eorum Ζ. Ὥσπερ δ' οὐ πάνυ τοι βάδιον εἶναι δοκεῖ δύο νασθαι συνορᾷν ἀσφαλῶς τὸ δίκαιον, εἴ τις ἐν λιμένι καὶ γαλήνη καθημενος ήσυχή τῶν ἐν πελάγει [Ρ.484] κύμασι καὶ πνεύμασι προσταλαιπωρούντων labores velit expendere, qui pelagi fuctibus et ἀγρίας τους πόνους ἐξετάζειν ἐθέλοι, οὐδ᾽ αὖ τὸ βίαιον τοῦ χειμερίου ψύχους, εἴ τις ὥρᾳ θέρους βούλοιτο κρίνειν ὁποῖον καὶ ὅτον· οὕτω καὶ εἴ τις ἀγών νων τοιούτων άπειρος ὤν, ἔπειτ' ἐξ ἡσυχίας ὁρμώ μενος κρίνει τοὺς ἀγῶσι μακροῖς ἀναθλοῦντας ὑπὲρ τῆς ἀληθείας. Πρόχειρον γὰρ ἔχει πρὸς λοιδορία; τὴν γλῶτταν, ὅτι μὴ πέπεικά τις δρῶν καὶ λέγων, μηδὲ τὸ πᾶν τῆς νίκης εξείργασται· πρὸς τὴν παρ εῦσαν ἡσυχίαν καὶ οὐ πρὸς τὴν τότε βίαν παραμε τρῶν τῶν πραγμάτων καὶ λόγων τὰ τέλη, ὡς ἔοικεν· * Gal. 1, 8. Mem. Iliad. 1, 95. Βοινικ. sævissimis ventis conflictentur, nec de hiberni friguris vi, is qui velit, quæ et quanta sit, estivo tempore judicare; ita nec ille, qui ejusmodi certaminum expers antehac ex ipso mox tranquil¦itat's sinu prodeat, judicaturus de iis qui labores pro veritate maximos pertulerint. Est enim illius lingua ad criminandum prona, co quod agendo diceudoque non persuaseris, nee plenam. victoriam reportaveris. Nimirum ille præsenti tranquillitate, nou illorum temporum iniquitate, factorum dictoVariorum notæ. Gregor. Nasianz. erat. Η Βοινιν.

Chapter VIICaput VII

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

PG 148:1015(Ζ.) Ὥσπερ δ’ οὐ πάνυ τοι ῥᾴδιον εἶναι δοκεῖ δύνασθαι συνορᾷν ἀσφαλῶς τὸ δίκαιον, εἴ τις ἐν λιμένι καὶ γαλήνῃ καθήμενος ἡσυχῆ τῶν ἐν πελάγει κύμασι καὶ πνεύμασι προσταλαιπωρούντων ἀγρίοις τοὺς πόνους ἐξετάζειν ἐθέλοι, οὐδ’ αὖ τὸ βίαιον τοῦ χειμερίου ψύχους, εἴ τις ὥρᾳ θέρους βούλοιτο κρίνειν ὁποῖον καὶ ὅσον· οὕτω καὶ εἴ τις ἀγώνων τοιούτων ἄπειρος ὢν, ἔπειτ’ ἐξ ἡσυχίας ὁρμώμενος κρίνει τοὺς ἀγῶσι μακροῖς ἐναθλοῦντας ὑπὲρ τῆς ἀληθείας. πρόχειρον γὰρ ἔχει πρὸς λοιδορίας τὴν γλῶτταν, ὅτι μὴ πέπεικέ τις δρῶν καὶ λέγων, μηδὲ τὸ πᾶν τῆς νίκης ἐξείργασται· πρὸς τὴν παροῦσαν ἡσυχίαν καὶ οὐ πρὸς τὴν τότε βίαν παραμετρῶν τῶν πραγμάτων καὶ λόγων τὰ τέλη, ὡς ἔοικεν· οὐκ εἰδέναι δυνάμενος, ὡς οὐ τὴν αὐτὴν ἔχει τάξιν καὶ δύναμιν ἀγῶνος καὶ ἡσυχίας καιρὸς, καὶ χειμῶνος καὶ θέρους, καὶ πρός γε ἔτι λιμένος καὶ διαποντίου κλύδωνος. εὔδηλον γὰρ δήπου τοῖς ὅλοις, ὡς ἀμειβομένης τῆς τῶν ἀγώνων ὥρας συναναιρεῖται καὶ ἡ τῆς ἀποβάσεως ἀκριβὴς μαρτυρία καὶ τὸ προσῆκον τοῖς πράγμασι δίκαιον.

1015 [A. M. 6853, IND. 15] lar. 2. PALEOL. 6] 1016 rumque exitus meritur; nec potest intelligere, non οὐκ εἰδέναι δυνάμενος, ὡς οὐ τὴν αὐτὴν ἔχει τάξιν canidem esse rationem et opportunitatem certaminis et placidæ quietis, hiemis et æstatis, portus denique et sævientium pelagi Auctuum. Enimvero prorsus manifestum est, mutato contentionum tempore, incorruptum quoque de eventu test'monium et conveniens rebus judicium tolli. Idem certe (ut mihi videtur) illis martyribus, qui veritatis testimonium olim perhibuerunt, coronam co detraxerit, quod cum ii totum patientiæ curriculum confecissent, nec tyrannos ad credendum compulerint, nec iis incredulis caput præciderint, nec vitam violento fato ademerint, llæc cum ita se habeant, nec me æquum est reprehensione dignum videri, quod quæ recte dixerim, ea illi, quæ contrarium 772 sentiebat, non persuaserin vera esse: sed illi potius succensendum est, quod mibi recte di - καὶ δύναμιν ἀγῶνος καὶ ἡσυχίας καιρός, και χε:- μῶνος καὶ θέρους, καὶ πρός γε ἔτι λιμένος καὶ δ:αποντίου κλύδωνος. Εύδηλον γὰρ δήπου τοῖς ὅλους, ὡς ὁμειβομένης τῆς τῶν ἀγώνων ώρας συναναιρείται καὶ ἡ τῆς ἀποβάσεως ἀκριβής μαρτυρία καὶ τὸ προσ ήκον τοῖς πράγμασι δίκαιον. Ο δ' αὐτός μοι δοκεί καὶ τὸ στεφανοῦσθαι τοὺς πάλαι τῆς ἀληθείας μάρτυρας ἀναιρεῖν, ὅτι πάντα τὸν τῆς ἀθλήσεως ἀνύσαντες δίαυλον οὔτε πεπείκασι τους τυράν νους, οὔτε μὴ πείσαντες οὐκ ἀνεῖλον τὰς σφῶν κιφαλές, οὐδὲ τοῦ παρόντος βιαίως ἐξήνεγκαν βίον. Τούτων δ' οὕτως ἐχόντων, οἴκουν οὐδ᾽ ἐμὲ λοιω ρίας ὑπεύθυνον ἡγεῖσθαι δίκαιον, ὅτι καλῶς εἰπώ ἥκιστα πέπεικα τὸ τῆς γνώμης ἐκείνης ἀνευστον· ἀλλ' ἐκείνῃ μέμφεσθαι δίκαιον μᾶλλον, ὅτι μοι και λῶς εἰπόντι ἥκιστα πέπεισται. Τῶν μὲν γὰρ λόγων centi baudquaquam crediderit. Nam dicendi qui- ἐγὼ κύριος· τῶν δὲ πράξεων ή δυναστεύουσα χείρα dem potestas penes me est; facta ipsa pendent es manu præpotenti. Ego vero ab omni longe reprehensione absum, quatenus non successit mihi ex sententia, nec prout animo ad optima propenso cu - piebam. Non enim, ut veritatis hostes pugnis imperamus, pacis ratio suadet; sed ut blandis moribus et mitibus alloquiis eos ambiamus. VIII. Non est igitur criminandi, sed admirandi potius locus, quod cum ex facili possemus solu silentio imperatoriam benevolentiam redimere, præmia magnifica propɔnentemi, tamen et mentem immolam retinuimus, et simul intra consueri officii limites perstitimus incorrupta animi moderatione. Placendum enim existimavimus non tam hominibus, quam Deo, qui occulta perspicit. Illi quippe testes exsistunt eorum duntaxat, que palam funt, et aliquando possunt decipi, si qui fructum improbitatis obvolvant specie et colore virtutis. Deus vero illis ipsis, qui actiones antecedunt, motibus curdis examinis sui vestigia imprimit, et justitia tribunal in ipsis Agit cogitationum radicibus, ubi specie et fuco celari non potest, si quis illic adnasci velit improbitatis fetus. Πάσης δ' υπέρτερον λοιδορίας τίθησι τὸ μὴ κατά γνώμην ἅμα καὶ πρὸς τὰ βέλτιστον φερομένην όρ μὴν ἀπαντῶν. Οὐ γὰρ πυξ ἐνάλλεσθαι κατὰ τῶν τῆς ἀληθείας ἐχθρῶν ὁ τῆς εἰρήνης παραινεί λόγο; - ἀλλ' ἡμέρῳ τε ήθει καὶ πρεείαις γλώττης ἀγκάλαις αὐτοῖς προσιέναι. Π'. Οὐ μέμφεσθαι τοίνυν, ὅτι μὴ θαυμάζειν άξιον · ἄλλον, ὅτι παρὸν ἡμῖν ἐκ τοῦ βάστου σιγώτης γλώτ της βασιλικὴν εὐμένειαν πρίασθαι, μακρὸν τὸ φιλοτε μου τῶν χαρίτων ὑπισχνουμένην, ούτε κλονουμένην διάνοιαν ἐκτησάμεθα, καὶ ἅμα τῶν ὅρων τῆς εἰς Οισμένης ἐς τὰ χρήσιμα τάξεως Ενδον ἐμείναμεν, ἀκήρατον συντηροῦντες τὸ φρόνημα της ψυχής. Ο γὰρ τοσοῦτον ἀνθρώποις ἀρέσκειν ἐκίναμεν δεῖν, ὅσον τῷ τῶν ἀδήλων ἐπόπτῃ Θεῷ. Οἱ μὲν γὰρ τῶν δρωμέ νων ἐς τοὺμφανές καθίστανται μάρτυρες μόνων, ος καὶ παραλογίσασθαι ἔξεστιν ἐνίοτε, εἴ τις τοὺς τῆς κακίας καρπούς τοῖς τῆς ἀρετῆς ὑποτίθησι σχήμας: το και χρώμασι. [Ρ. 485 ]θελς δ' ἐν αὐτοῖ; πρὸ τῶν ἔργων τοῖς τῆς καρδίας κινήματιν ἐρείδει τὰ τῆς ἐξετάσεων; ἴχνη, καὶ τὸ βῆμα τῆς δίκης ἐν αὐταῖς συγκροτεί τῶν λογισμῶν ταῖς ἀρχαῖς· ἔνθα χώραν οὐκ ἔχει σχῆμα καὶ χρώμα καλύπτειν, εἴ τι κακίας ἐκεῖ και ραφύεσθαι βούλοιτο βλάστημα. IX. Marc cum ita accidissent, domi deinceps seΘ. Τούτων δ' οὕτω συμβεβηκότων, οίκοι λοιπόν dendo, quoad exsilii damnaremur, noctu pariter " καθημένοι; τὴν καταψηφισθεῖσαν ἡμῶν ἐξορίαν νύν et interdiu exspectabamus. Et ad exitum fortassis perducta essent 773 ea, quæ in nos deliberata fuerant, nisi interim accidisset, ut Byzantii Cantacuzenus potiretur; quod et ipsum planius statim csposituri sumus. κτωρ καὶ μεθ' ἡμέραν ἀπῄει καραδοκεῖν. Καὶ τάχ ἂν εἰς ἔργον τὰ καθ' ἡμῶν μελετώμενα προέβαινεν, εἰ μὴ Καντακουζηνώ μεταξύ, Βυζάντιον ἐλεῖν ἐγίγο νετο· δ δὴ καὶ λέξων εἰμὶ σαφέστερον. CAPUT VIII. Cum Phacesluto clum agitur de introducendo in urbem Cantacuzeno. Phaccolatus, aucto stipatorum suorum numero, rem aggreditur. Cantaenzenum ærget. Diem condicit. Urbis portas nocin resernt. Cantacuzeni incruentus ingressus. Palatio exclusus in proximo diversulur. Annus et dies captar ab co urbis. Augusta. infirmis viribus, feror et contumax: Galateos auxilio vocal. Aquissimas pacis conditiones prolevze respuit. Galatɗoram triremes due suppetias ei veniunt. Repellantur. Cantacusenes alteram et tertiam legationem muvalt mittere, quam vim facere. Eosdem legat, qui biennio ante ad eum missi venerunt. Variorum notæ. Vide supra lib. xu, cap. 6, seet. 4. Bovis,

ὁ δ’ αὐτός μοι δοκεῖ καὶ τὸ στεφανοῦσθαι τοὺς πάλαι τῆς ἀληθείας μάρτυρας ἀναιρεῖν, ὅτι πάντα τὸν τῆς ἀθλήσεως ἀνύσαντες δίαυλον οὔτε πεπείκασι τοὺς τυράννους, οὔτε μὴ πείσαντες οὐκ ἀνεῖλον τὰς σφῶν κεφαλὰς, οὐδὲ τοῦ παρόντος βιαίως ἐξήνεγκαν βίου. τούτων δ’ οὕτως ἐχόντων, οὔκουν οὐδ’ ἐμὲ λοιδορίας ὑπεύθυνον ἡγεῖσθαι δίκαιον, ὅτι καλῶς εἰπὼν ἥκιστα πέπεικα τὸ τῆς γνώμης ἐκείνης ἀντίθετον· ἀλλ’ ἐκείνῃ μέμφεσθαι δίκαιον μᾶλλον, ὅτι μοι καλῶς εἰπόντι ἥκιστα πέπεισται. τῶν μὲν γὰρ λόγων ἐγὼ κύριος· τῶν δὲ πράξεων ἡ δυναστεύουσα χείρ. πάσης δ’ ὑπέρτερον λοιδορίας τίθησι τὸ μὴ κατὰ γνώμην ἅμα καὶ πρὸς τὸ βέλτιστον φερομένην ὁρμὴν ἀπαντῶν. οὐ γὰρ πὺξ ἐνάλλεσθαι κατὰ τῶν τῆς ἀληθείας ἐχθρῶν ὁ τῆς εἰρήνης παραινεῖ λόγος· ἀλλ’ ἡμέρῳ τε ἤθει καὶ πραείαις γλώττης ἀγκάλαις αὐτοῖς προσιέναι.

1015 [A. M. 6853, IND. 15] lar. 2. PALEOL. 6] 1016 rumque exitus meritur; nec potest intelligere, non οὐκ εἰδέναι δυνάμενος, ὡς οὐ τὴν αὐτὴν ἔχει τάξιν canidem esse rationem et opportunitatem certaminis et placidæ quietis, hiemis et æstatis, portus denique et sævientium pelagi Auctuum. Enimvero prorsus manifestum est, mutato contentionum tempore, incorruptum quoque de eventu test'monium et conveniens rebus judicium tolli. Idem certe (ut mihi videtur) illis martyribus, qui veritatis testimonium olim perhibuerunt, coronam co detraxerit, quod cum ii totum patientiæ curriculum confecissent, nec tyrannos ad credendum compulerint, nec iis incredulis caput præciderint, nec vitam violento fato ademerint, llæc cum ita se habeant, nec me æquum est reprehensione dignum videri, quod quæ recte dixerim, ea illi, quæ contrarium 772 sentiebat, non persuaserin vera esse: sed illi potius succensendum est, quod mibi recte di - καὶ δύναμιν ἀγῶνος καὶ ἡσυχίας καιρός, και χε:- μῶνος καὶ θέρους, καὶ πρός γε ἔτι λιμένος καὶ δ:αποντίου κλύδωνος. Εύδηλον γὰρ δήπου τοῖς ὅλους, ὡς ὁμειβομένης τῆς τῶν ἀγώνων ώρας συναναιρείται καὶ ἡ τῆς ἀποβάσεως ἀκριβής μαρτυρία καὶ τὸ προσ ήκον τοῖς πράγμασι δίκαιον. Ο δ' αὐτός μοι δοκεί καὶ τὸ στεφανοῦσθαι τοὺς πάλαι τῆς ἀληθείας μάρτυρας ἀναιρεῖν, ὅτι πάντα τὸν τῆς ἀθλήσεως ἀνύσαντες δίαυλον οὔτε πεπείκασι τους τυράν νους, οὔτε μὴ πείσαντες οὐκ ἀνεῖλον τὰς σφῶν κιφαλές, οὐδὲ τοῦ παρόντος βιαίως ἐξήνεγκαν βίον. Τούτων δ' οὕτως ἐχόντων, οἴκουν οὐδ᾽ ἐμὲ λοιω ρίας ὑπεύθυνον ἡγεῖσθαι δίκαιον, ὅτι καλῶς εἰπώ ἥκιστα πέπεικα τὸ τῆς γνώμης ἐκείνης ἀνευστον· ἀλλ' ἐκείνῃ μέμφεσθαι δίκαιον μᾶλλον, ὅτι μοι και λῶς εἰπόντι ἥκιστα πέπεισται. Τῶν μὲν γὰρ λόγων centi baudquaquam crediderit. Nam dicendi qui- ἐγὼ κύριος· τῶν δὲ πράξεων ή δυναστεύουσα χείρα dem potestas penes me est; facta ipsa pendent es manu præpotenti. Ego vero ab omni longe reprehensione absum, quatenus non successit mihi ex sententia, nec prout animo ad optima propenso cu - piebam. Non enim, ut veritatis hostes pugnis imperamus, pacis ratio suadet; sed ut blandis moribus et mitibus alloquiis eos ambiamus. VIII. Non est igitur criminandi, sed admirandi potius locus, quod cum ex facili possemus solu silentio imperatoriam benevolentiam redimere, præmia magnifica propɔnentemi, tamen et mentem immolam retinuimus, et simul intra consueri officii limites perstitimus incorrupta animi moderatione. Placendum enim existimavimus non tam hominibus, quam Deo, qui occulta perspicit. Illi quippe testes exsistunt eorum duntaxat, que palam funt, et aliquando possunt decipi, si qui fructum improbitatis obvolvant specie et colore virtutis. Deus vero illis ipsis, qui actiones antecedunt, motibus curdis examinis sui vestigia imprimit, et justitia tribunal in ipsis Agit cogitationum radicibus, ubi specie et fuco celari non potest, si quis illic adnasci velit improbitatis fetus. Πάσης δ' υπέρτερον λοιδορίας τίθησι τὸ μὴ κατά γνώμην ἅμα καὶ πρὸς τὰ βέλτιστον φερομένην όρ μὴν ἀπαντῶν. Οὐ γὰρ πυξ ἐνάλλεσθαι κατὰ τῶν τῆς ἀληθείας ἐχθρῶν ὁ τῆς εἰρήνης παραινεί λόγο; - ἀλλ' ἡμέρῳ τε ήθει καὶ πρεείαις γλώττης ἀγκάλαις αὐτοῖς προσιέναι. Π'. Οὐ μέμφεσθαι τοίνυν, ὅτι μὴ θαυμάζειν άξιον · ἄλλον, ὅτι παρὸν ἡμῖν ἐκ τοῦ βάστου σιγώτης γλώτ της βασιλικὴν εὐμένειαν πρίασθαι, μακρὸν τὸ φιλοτε μου τῶν χαρίτων ὑπισχνουμένην, ούτε κλονουμένην διάνοιαν ἐκτησάμεθα, καὶ ἅμα τῶν ὅρων τῆς εἰς Οισμένης ἐς τὰ χρήσιμα τάξεως Ενδον ἐμείναμεν, ἀκήρατον συντηροῦντες τὸ φρόνημα της ψυχής. Ο γὰρ τοσοῦτον ἀνθρώποις ἀρέσκειν ἐκίναμεν δεῖν, ὅσον τῷ τῶν ἀδήλων ἐπόπτῃ Θεῷ. Οἱ μὲν γὰρ τῶν δρωμέ νων ἐς τοὺμφανές καθίστανται μάρτυρες μόνων, ος καὶ παραλογίσασθαι ἔξεστιν ἐνίοτε, εἴ τις τοὺς τῆς κακίας καρπούς τοῖς τῆς ἀρετῆς ὑποτίθησι σχήμας: το και χρώμασι. [Ρ. 485 ]θελς δ' ἐν αὐτοῖ; πρὸ τῶν ἔργων τοῖς τῆς καρδίας κινήματιν ἐρείδει τὰ τῆς ἐξετάσεων; ἴχνη, καὶ τὸ βῆμα τῆς δίκης ἐν αὐταῖς συγκροτεί τῶν λογισμῶν ταῖς ἀρχαῖς· ἔνθα χώραν οὐκ ἔχει σχῆμα καὶ χρώμα καλύπτειν, εἴ τι κακίας ἐκεῖ και ραφύεσθαι βούλοιτο βλάστημα. IX. Marc cum ita accidissent, domi deinceps seΘ. Τούτων δ' οὕτω συμβεβηκότων, οίκοι λοιπόν dendo, quoad exsilii damnaremur, noctu pariter " καθημένοι; τὴν καταψηφισθεῖσαν ἡμῶν ἐξορίαν νύν et interdiu exspectabamus. Et ad exitum fortassis perducta essent 773 ea, quæ in nos deliberata fuerant, nisi interim accidisset, ut Byzantii Cantacuzenus potiretur; quod et ipsum planius statim csposituri sumus. κτωρ καὶ μεθ' ἡμέραν ἀπῄει καραδοκεῖν. Καὶ τάχ ἂν εἰς ἔργον τὰ καθ' ἡμῶν μελετώμενα προέβαινεν, εἰ μὴ Καντακουζηνώ μεταξύ, Βυζάντιον ἐλεῖν ἐγίγο νετο· δ δὴ καὶ λέξων εἰμὶ σαφέστερον. CAPUT VIII. Cum Phacesluto clum agitur de introducendo in urbem Cantacuzeno. Phaccolatus, aucto stipatorum suorum numero, rem aggreditur. Cantaenzenum ærget. Diem condicit. Urbis portas nocin resernt. Cantacuzeni incruentus ingressus. Palatio exclusus in proximo diversulur. Annus et dies captar ab co urbis. Augusta. infirmis viribus, feror et contumax: Galateos auxilio vocal. Aquissimas pacis conditiones prolevze respuit. Galatɗoram triremes due suppetias ei veniunt. Repellantur. Cantacusenes alteram et tertiam legationem muvalt mittere, quam vim facere. Eosdem legat, qui biennio ante ad eum missi venerunt. Variorum notæ. Vide supra lib. xu, cap. 6, seet. 4. Bovis,

(Η.) Οὐ μέμφεσθαι τοίνυν, ὅτι μὴ θαυμάζειν ἄξιον μᾶλλον, ὅτι παρὸν ἡμῖν ἐκ τοῦ ῥᾴστου σιγώσης γλώττης βασιλικὴν εὐμένειαν πρίασθαι, μακρὸν τὸ φιλότιμον τῶν χαρίτων ὑπισχνουμένην, οὔτε κλονουμένην διάνοιαν ἐκτησάμεθα, καὶ ἅμα τῶν ὅρων τῆς εἰθισμένης ἐς τὰ χρήσιμα τάξεως ἔνδον ἐμείναμεν, ἀκήρατον συντηροῦντες τὸ φρόνημα τῆς ψυχῆς. οὐ γὰρ τοσοῦτον ἀνθρώποις ἀρέσκειν ἐκρίναμεν δεῖν, ὅσον τῷ τῶν ἀδήλων ἐπόπτῃ θεῷ. οἱ μὲν γὰρ τῶν δρωμένων ἐς τοὐμφανὲς καθίστανται μάρτυρες μόνων, οὓς καὶ παραλογίσασθαι ἔξεστιν ἐνίοτε, εἴ τις τοὺς τῆς κακίας καρποὺς τοῖς τῆς ἀρετῆς ὑποτίθησι σχήμασί τε καὶ χρώμασι. θεὸς δ’ ἐν αὐτοῖς πρὸ τῶν ἔργων τοῖς τῆς καρδίας κινήμασιν ἐρείδει τὰ τῆς ἐξετάσεως ἴχνη, καὶ τὸ βῆμα τῆς δίκης ἐν αὐταῖς συγκροτεῖ τῶν λογισμῶν ταῖς ἀρχαῖς· ἔνθα χώραν οὐκ ἔχει σχῆμα καὶ χρῶμα καλύπτειν, εἴ τι κακίας ἐκεῖ παραφύεσθαι βούλοιτο βλάστημα. (Θ.) Τούτων δ’ οὕτω συμβεβηκότων, οἴκοι λοιπὸν καθημένοις τὴν καταψηφισθεῖσαν ἡμῶν ἐξορίαν νύκτωρ καὶ μεθ’ ἡμέραν ἐπῄει καραδοκεῖν.

1015 [A. M. 6853, IND. 15] lar. 2. PALEOL. 6] 1016 rumque exitus meritur; nec potest intelligere, non οὐκ εἰδέναι δυνάμενος, ὡς οὐ τὴν αὐτὴν ἔχει τάξιν canidem esse rationem et opportunitatem certaminis et placidæ quietis, hiemis et æstatis, portus denique et sævientium pelagi Auctuum. Enimvero prorsus manifestum est, mutato contentionum tempore, incorruptum quoque de eventu test'monium et conveniens rebus judicium tolli. Idem certe (ut mihi videtur) illis martyribus, qui veritatis testimonium olim perhibuerunt, coronam co detraxerit, quod cum ii totum patientiæ curriculum confecissent, nec tyrannos ad credendum compulerint, nec iis incredulis caput præciderint, nec vitam violento fato ademerint, llæc cum ita se habeant, nec me æquum est reprehensione dignum videri, quod quæ recte dixerim, ea illi, quæ contrarium 772 sentiebat, non persuaserin vera esse: sed illi potius succensendum est, quod mibi recte di - καὶ δύναμιν ἀγῶνος καὶ ἡσυχίας καιρός, και χε:- μῶνος καὶ θέρους, καὶ πρός γε ἔτι λιμένος καὶ δ:αποντίου κλύδωνος. Εύδηλον γὰρ δήπου τοῖς ὅλους, ὡς ὁμειβομένης τῆς τῶν ἀγώνων ώρας συναναιρείται καὶ ἡ τῆς ἀποβάσεως ἀκριβής μαρτυρία καὶ τὸ προσ ήκον τοῖς πράγμασι δίκαιον. Ο δ' αὐτός μοι δοκεί καὶ τὸ στεφανοῦσθαι τοὺς πάλαι τῆς ἀληθείας μάρτυρας ἀναιρεῖν, ὅτι πάντα τὸν τῆς ἀθλήσεως ἀνύσαντες δίαυλον οὔτε πεπείκασι τους τυράν νους, οὔτε μὴ πείσαντες οὐκ ἀνεῖλον τὰς σφῶν κιφαλές, οὐδὲ τοῦ παρόντος βιαίως ἐξήνεγκαν βίον. Τούτων δ' οὕτως ἐχόντων, οἴκουν οὐδ᾽ ἐμὲ λοιω ρίας ὑπεύθυνον ἡγεῖσθαι δίκαιον, ὅτι καλῶς εἰπώ ἥκιστα πέπεικα τὸ τῆς γνώμης ἐκείνης ἀνευστον· ἀλλ' ἐκείνῃ μέμφεσθαι δίκαιον μᾶλλον, ὅτι μοι και λῶς εἰπόντι ἥκιστα πέπεισται. Τῶν μὲν γὰρ λόγων centi baudquaquam crediderit. Nam dicendi qui- ἐγὼ κύριος· τῶν δὲ πράξεων ή δυναστεύουσα χείρα dem potestas penes me est; facta ipsa pendent es manu præpotenti. Ego vero ab omni longe reprehensione absum, quatenus non successit mihi ex sententia, nec prout animo ad optima propenso cu - piebam. Non enim, ut veritatis hostes pugnis imperamus, pacis ratio suadet; sed ut blandis moribus et mitibus alloquiis eos ambiamus. VIII. Non est igitur criminandi, sed admirandi potius locus, quod cum ex facili possemus solu silentio imperatoriam benevolentiam redimere, præmia magnifica propɔnentemi, tamen et mentem immolam retinuimus, et simul intra consueri officii limites perstitimus incorrupta animi moderatione. Placendum enim existimavimus non tam hominibus, quam Deo, qui occulta perspicit. Illi quippe testes exsistunt eorum duntaxat, que palam funt, et aliquando possunt decipi, si qui fructum improbitatis obvolvant specie et colore virtutis. Deus vero illis ipsis, qui actiones antecedunt, motibus curdis examinis sui vestigia imprimit, et justitia tribunal in ipsis Agit cogitationum radicibus, ubi specie et fuco celari non potest, si quis illic adnasci velit improbitatis fetus. Πάσης δ' υπέρτερον λοιδορίας τίθησι τὸ μὴ κατά γνώμην ἅμα καὶ πρὸς τὰ βέλτιστον φερομένην όρ μὴν ἀπαντῶν. Οὐ γὰρ πυξ ἐνάλλεσθαι κατὰ τῶν τῆς ἀληθείας ἐχθρῶν ὁ τῆς εἰρήνης παραινεί λόγο; - ἀλλ' ἡμέρῳ τε ήθει καὶ πρεείαις γλώττης ἀγκάλαις αὐτοῖς προσιέναι. Π'. Οὐ μέμφεσθαι τοίνυν, ὅτι μὴ θαυμάζειν άξιον · ἄλλον, ὅτι παρὸν ἡμῖν ἐκ τοῦ βάστου σιγώτης γλώτ της βασιλικὴν εὐμένειαν πρίασθαι, μακρὸν τὸ φιλοτε μου τῶν χαρίτων ὑπισχνουμένην, ούτε κλονουμένην διάνοιαν ἐκτησάμεθα, καὶ ἅμα τῶν ὅρων τῆς εἰς Οισμένης ἐς τὰ χρήσιμα τάξεως Ενδον ἐμείναμεν, ἀκήρατον συντηροῦντες τὸ φρόνημα της ψυχής. Ο γὰρ τοσοῦτον ἀνθρώποις ἀρέσκειν ἐκίναμεν δεῖν, ὅσον τῷ τῶν ἀδήλων ἐπόπτῃ Θεῷ. Οἱ μὲν γὰρ τῶν δρωμέ νων ἐς τοὺμφανές καθίστανται μάρτυρες μόνων, ος καὶ παραλογίσασθαι ἔξεστιν ἐνίοτε, εἴ τις τοὺς τῆς κακίας καρπούς τοῖς τῆς ἀρετῆς ὑποτίθησι σχήμας: το και χρώμασι. [Ρ. 485 ]θελς δ' ἐν αὐτοῖ; πρὸ τῶν ἔργων τοῖς τῆς καρδίας κινήματιν ἐρείδει τὰ τῆς ἐξετάσεων; ἴχνη, καὶ τὸ βῆμα τῆς δίκης ἐν αὐταῖς συγκροτεί τῶν λογισμῶν ταῖς ἀρχαῖς· ἔνθα χώραν οὐκ ἔχει σχῆμα καὶ χρώμα καλύπτειν, εἴ τι κακίας ἐκεῖ και ραφύεσθαι βούλοιτο βλάστημα. IX. Marc cum ita accidissent, domi deinceps seΘ. Τούτων δ' οὕτω συμβεβηκότων, οίκοι λοιπόν dendo, quoad exsilii damnaremur, noctu pariter " καθημένοι; τὴν καταψηφισθεῖσαν ἡμῶν ἐξορίαν νύν et interdiu exspectabamus. Et ad exitum fortassis perducta essent 773 ea, quæ in nos deliberata fuerant, nisi interim accidisset, ut Byzantii Cantacuzenus potiretur; quod et ipsum planius statim csposituri sumus. κτωρ καὶ μεθ' ἡμέραν ἀπῄει καραδοκεῖν. Καὶ τάχ ἂν εἰς ἔργον τὰ καθ' ἡμῶν μελετώμενα προέβαινεν, εἰ μὴ Καντακουζηνώ μεταξύ, Βυζάντιον ἐλεῖν ἐγίγο νετο· δ δὴ καὶ λέξων εἰμὶ σαφέστερον. CAPUT VIII. Cum Phacesluto clum agitur de introducendo in urbem Cantacuzeno. Phaccolatus, aucto stipatorum suorum numero, rem aggreditur. Cantaenzenum ærget. Diem condicit. Urbis portas nocin resernt. Cantacuzeni incruentus ingressus. Palatio exclusus in proximo diversulur. Annus et dies captar ab co urbis. Augusta. infirmis viribus, feror et contumax: Galateos auxilio vocal. Aquissimas pacis conditiones prolevze respuit. Galatɗoram triremes due suppetias ei veniunt. Repellantur. Cantacusenes alteram et tertiam legationem muvalt mittere, quam vim facere. Eosdem legat, qui biennio ante ad eum missi venerunt. Variorum notæ. Vide supra lib. xu, cap. 6, seet. 4. Bovis,

καὶ τάχ’ ἂν εἰς ἔργον τὰ καθ’ ἡμῶν μελετώμενα προὔβαινεν, εἰ μὴ Καντακουζηνῷ μεταξὺ Βυζάντιον ἑλεῖν ἐγίγνετο· ὃ δὴ καὶ λέξων εἰμὶ σαφέστερον. η. Ἐπεὶ γὰρ, ὡς ἔφθημεν εἰρηκότες, ἔνοπλον ἔχειν φρουρὰν συγκεχώρηται τῷ Φακεωλάτῳ, τὴν τῶν Λατίνων διὰ τὴν προγεγονυῖαν σκανδάλου πρόφασιν δεδιότι αὐθάδειαν, προσεληλυθέναι συνέβη τινὰς τουτωὶ, οἷς λάθρα ἐσεφοίτα γράμματα ἐκ Καντακουζηνοῦ, μηχανήσασθαί τινα τρόπον, ὃς ἂν ῥᾳδίαν ποιήσηταί οἱ τὴν ἐς Βυζάντιον εἴσοδον· οἷς ἐπαγγελίαι μακραὶ συνεπλέκοντο χρημάτων ἅμα καὶ τιμῶν· τούτοις οὖν προσεληλυθόσι καὶ προσεταιρισαμένοις αὐτὸν, καὶ ἀνακαλύψασι τὴν τῶν μελετωμένων δύναμιν, συνάρασθαί σφισι καὶ αὐτὸς ἐπηγγέλλετο πάσῃ χειρὶ καὶ σπουδῇ. (Β.) Καὶ δὴ λοιπὸν ἑτέραν πλείω τῇ προτέρᾳ δυνάμει προσειληφὼς (ἐν ἐξουσίᾳ γὰρ ἦν αὐτῷ, πρὸς τῆς βασιλίδος πρότερον τὸ συγκεχωρηκὸς εἰληφότι, διὰ τὴν προειλημμένην τῶν Λατίνων πρόφασιν, ὁπόσην ἂν εὐποροίη φρουρὰν ἑαυτῷ πορίζεσθαι) ὅλος τῶν ἔργων ἐγίγνετο.

1015 [A. M. 6853, IND. 15] lar. 2. PALEOL. 6] 1016 rumque exitus meritur; nec potest intelligere, non οὐκ εἰδέναι δυνάμενος, ὡς οὐ τὴν αὐτὴν ἔχει τάξιν canidem esse rationem et opportunitatem certaminis et placidæ quietis, hiemis et æstatis, portus denique et sævientium pelagi Auctuum. Enimvero prorsus manifestum est, mutato contentionum tempore, incorruptum quoque de eventu test'monium et conveniens rebus judicium tolli. Idem certe (ut mihi videtur) illis martyribus, qui veritatis testimonium olim perhibuerunt, coronam co detraxerit, quod cum ii totum patientiæ curriculum confecissent, nec tyrannos ad credendum compulerint, nec iis incredulis caput præciderint, nec vitam violento fato ademerint, llæc cum ita se habeant, nec me æquum est reprehensione dignum videri, quod quæ recte dixerim, ea illi, quæ contrarium 772 sentiebat, non persuaserin vera esse: sed illi potius succensendum est, quod mibi recte di - καὶ δύναμιν ἀγῶνος καὶ ἡσυχίας καιρός, και χε:- μῶνος καὶ θέρους, καὶ πρός γε ἔτι λιμένος καὶ δ:αποντίου κλύδωνος. Εύδηλον γὰρ δήπου τοῖς ὅλους, ὡς ὁμειβομένης τῆς τῶν ἀγώνων ώρας συναναιρείται καὶ ἡ τῆς ἀποβάσεως ἀκριβής μαρτυρία καὶ τὸ προσ ήκον τοῖς πράγμασι δίκαιον. Ο δ' αὐτός μοι δοκεί καὶ τὸ στεφανοῦσθαι τοὺς πάλαι τῆς ἀληθείας μάρτυρας ἀναιρεῖν, ὅτι πάντα τὸν τῆς ἀθλήσεως ἀνύσαντες δίαυλον οὔτε πεπείκασι τους τυράν νους, οὔτε μὴ πείσαντες οὐκ ἀνεῖλον τὰς σφῶν κιφαλές, οὐδὲ τοῦ παρόντος βιαίως ἐξήνεγκαν βίον. Τούτων δ' οὕτως ἐχόντων, οἴκουν οὐδ᾽ ἐμὲ λοιω ρίας ὑπεύθυνον ἡγεῖσθαι δίκαιον, ὅτι καλῶς εἰπώ ἥκιστα πέπεικα τὸ τῆς γνώμης ἐκείνης ἀνευστον· ἀλλ' ἐκείνῃ μέμφεσθαι δίκαιον μᾶλλον, ὅτι μοι και λῶς εἰπόντι ἥκιστα πέπεισται. Τῶν μὲν γὰρ λόγων centi baudquaquam crediderit. Nam dicendi qui- ἐγὼ κύριος· τῶν δὲ πράξεων ή δυναστεύουσα χείρα dem potestas penes me est; facta ipsa pendent es manu præpotenti. Ego vero ab omni longe reprehensione absum, quatenus non successit mihi ex sententia, nec prout animo ad optima propenso cu - piebam. Non enim, ut veritatis hostes pugnis imperamus, pacis ratio suadet; sed ut blandis moribus et mitibus alloquiis eos ambiamus. VIII. Non est igitur criminandi, sed admirandi potius locus, quod cum ex facili possemus solu silentio imperatoriam benevolentiam redimere, præmia magnifica propɔnentemi, tamen et mentem immolam retinuimus, et simul intra consueri officii limites perstitimus incorrupta animi moderatione. Placendum enim existimavimus non tam hominibus, quam Deo, qui occulta perspicit. Illi quippe testes exsistunt eorum duntaxat, que palam funt, et aliquando possunt decipi, si qui fructum improbitatis obvolvant specie et colore virtutis. Deus vero illis ipsis, qui actiones antecedunt, motibus curdis examinis sui vestigia imprimit, et justitia tribunal in ipsis Agit cogitationum radicibus, ubi specie et fuco celari non potest, si quis illic adnasci velit improbitatis fetus. Πάσης δ' υπέρτερον λοιδορίας τίθησι τὸ μὴ κατά γνώμην ἅμα καὶ πρὸς τὰ βέλτιστον φερομένην όρ μὴν ἀπαντῶν. Οὐ γὰρ πυξ ἐνάλλεσθαι κατὰ τῶν τῆς ἀληθείας ἐχθρῶν ὁ τῆς εἰρήνης παραινεί λόγο; - ἀλλ' ἡμέρῳ τε ήθει καὶ πρεείαις γλώττης ἀγκάλαις αὐτοῖς προσιέναι. Π'. Οὐ μέμφεσθαι τοίνυν, ὅτι μὴ θαυμάζειν άξιον · ἄλλον, ὅτι παρὸν ἡμῖν ἐκ τοῦ βάστου σιγώτης γλώτ της βασιλικὴν εὐμένειαν πρίασθαι, μακρὸν τὸ φιλοτε μου τῶν χαρίτων ὑπισχνουμένην, ούτε κλονουμένην διάνοιαν ἐκτησάμεθα, καὶ ἅμα τῶν ὅρων τῆς εἰς Οισμένης ἐς τὰ χρήσιμα τάξεως Ενδον ἐμείναμεν, ἀκήρατον συντηροῦντες τὸ φρόνημα της ψυχής. Ο γὰρ τοσοῦτον ἀνθρώποις ἀρέσκειν ἐκίναμεν δεῖν, ὅσον τῷ τῶν ἀδήλων ἐπόπτῃ Θεῷ. Οἱ μὲν γὰρ τῶν δρωμέ νων ἐς τοὺμφανές καθίστανται μάρτυρες μόνων, ος καὶ παραλογίσασθαι ἔξεστιν ἐνίοτε, εἴ τις τοὺς τῆς κακίας καρπούς τοῖς τῆς ἀρετῆς ὑποτίθησι σχήμας: το και χρώμασι. [Ρ. 485 ]θελς δ' ἐν αὐτοῖ; πρὸ τῶν ἔργων τοῖς τῆς καρδίας κινήματιν ἐρείδει τὰ τῆς ἐξετάσεων; ἴχνη, καὶ τὸ βῆμα τῆς δίκης ἐν αὐταῖς συγκροτεί τῶν λογισμῶν ταῖς ἀρχαῖς· ἔνθα χώραν οὐκ ἔχει σχῆμα καὶ χρώμα καλύπτειν, εἴ τι κακίας ἐκεῖ και ραφύεσθαι βούλοιτο βλάστημα. IX. Marc cum ita accidissent, domi deinceps seΘ. Τούτων δ' οὕτω συμβεβηκότων, οίκοι λοιπόν dendo, quoad exsilii damnaremur, noctu pariter " καθημένοι; τὴν καταψηφισθεῖσαν ἡμῶν ἐξορίαν νύν et interdiu exspectabamus. Et ad exitum fortassis perducta essent 773 ea, quæ in nos deliberata fuerant, nisi interim accidisset, ut Byzantii Cantacuzenus potiretur; quod et ipsum planius statim csposituri sumus. κτωρ καὶ μεθ' ἡμέραν ἀπῄει καραδοκεῖν. Καὶ τάχ ἂν εἰς ἔργον τὰ καθ' ἡμῶν μελετώμενα προέβαινεν, εἰ μὴ Καντακουζηνώ μεταξύ, Βυζάντιον ἐλεῖν ἐγίγο νετο· δ δὴ καὶ λέξων εἰμὶ σαφέστερον. CAPUT VIII. Cum Phacesluto clum agitur de introducendo in urbem Cantacuzeno. Phaccolatus, aucto stipatorum suorum numero, rem aggreditur. Cantaenzenum ærget. Diem condicit. Urbis portas nocin resernt. Cantacuzeni incruentus ingressus. Palatio exclusus in proximo diversulur. Annus et dies captar ab co urbis. Augusta. infirmis viribus, feror et contumax: Galateos auxilio vocal. Aquissimas pacis conditiones prolevze respuit. Galatɗoram triremes due suppetias ei veniunt. Repellantur. Cantacusenes alteram et tertiam legationem muvalt mittere, quam vim facere. Eosdem legat, qui biennio ante ad eum missi venerunt. Variorum notæ. Vide supra lib. xu, cap. 6, seet. 4. Bovis,

PG 148:1017παρὰ γὰρ ἑκόντων τῶν συνειδότων ταξιάρχου καὶ στρατηγοῦ φροντίδα λαβὼν ἠξίου μὴ περὶ ὅσα διατριβὴν ἔχει χρόνιον τρίβειν τὴν σπουδὴν, ἀλλ’ εἰς τὸ τοῦ ἔργου κεφάλαιον ἐμβαλεῖν, καὶ ἐν βραχεῖ μετὰ τῆς ἐνούσης ἰσχύος τὸν ὅλον ἀναῤῥῖψαι κίνδυνον· καὶ μάλιστα νῦν, ἐρημίας ἀντιπάλων ὅπλων μακρᾶς ἐπιπολαζούσης ἤδη τῇ πόλει. μηνύει τοίνυν τῷ βασιλεῖ Καντακουζηνῷ τὴν ὅλην τῆς ἐγχειρήσεως πρόθεσιν, οὐ πάνυ τοι πόῤῥω τοῦ Βυζαντίου τὰς διατριβὰς ποιουμένῳ· καὶ ἅμα κελεύει, σπουδῇ παρελάσαντα σὺν ἐπιλέκτοις ὀλίγοις ἱππεῦσιν, ὡς μὴ κατάφωρον τοῖς ἀντιθέτοις τὸ δρᾶμα γένοιτο, περὶ τὰ τείχη τῆς πόλεως ἐς ῥητήν τινα ἑσπέραν ἡσύχοις ποσὶν ἐφεδρεύειν, καραδοκοῦντα τὴν ἔνδοθεν ἀναμόχλευσιν τῶν πυλῶν.

(A. c. 1317 BYZANTINE HISTORLE LIB. XV. [IMP. J. PALEOL. 6j 1018 Sabet meminisse, quae tum prædixerit. Legati re infecta redeunt. Cantacuzeni mira eleneemtit. Milites co inacio paululinum oppugnant. Maritimam partem capiunt. Revocantur. Amuæ anxietas. Legatio skperba. Extremum discrimen. Pacem oblatam vix tandem accipit. Α'. Ἐπεὶ γὰρ ως έφθημεν εἰρηκότες, Ενοπλον ἔχειν φρουράν συγκεχώρηται τῷ Φακτωλάτῳ, τὴν τῶν Λατίνων διὰ τὴν προγεγονυίαν σκανδάλου πρόφασιν δεδιότι αυθάδειαν, προσεληλυθέναι συνέβη τινὰς ταυτῳ, οἷς λάθρα ἐπεφοίτα γράμματα ἐκ Καν τακουζηνού, μηχανήσασθαί τινα τρόπον, ὃς ἂν βα δίαν ποιήσηταί οἱ τὴν ἐς Βυζάντιον εἴσοδον· οἷς ἐπαγγελίας μακραί συνεπλέκοντο χρημάτων ἅμα καὶ τιμῶν· τούτοις οὖν προσεληλυθόσι καὶ προσεται ρ:σαμένοις αὐτὸν, καὶ ἀνακαλύψασι τὴν τῶν μελετωμένων δύναμιν, συνάρασθαί σφισι καὶ αὐτό; ἐπηγγέλλετο πάσῃ χειρὶ καὶ σπουδή. Β. Καὶ δὴ λοιπὸν ἑτέραν πλείω τῇ προτέρα δυ νάμει προσειληφώς (ἐν ἐξουσίᾳ γὰρ ἦν αὐτῷ, πολύ τῆς βασιλίδος πρότερον τὸ συγκεχωρηκός εἰληφότι, διὰ τὴν προειλημμένην τῶν Λατίνων πρόφασιν, ἐπ' την ἂν εὐποροίη φρουράν ἑαυτῷ πορίζεσθαι, όλος τῶν ἔργων ἐγίγνετο. Παρὰ γὰρ ἐχόντων τῶν συνειδ των ταξιάρχου και στρατηγοῦ φροντίδα λαβὼν ἠξίου μὴ περὶ ὅσα διατριβὴν ἔχει χρόνιον τρίβειν τὴν σπου δήν, ἀλλ᾽ εἰς τὸ τοῦ ἔργου κεφάλαιον ἐμβαλεῖν, καὶ ἐν βραχεῖ μετὰ τῆς ἐνούσης ἰσχύος τὸν ὅλον ἀναρρίψαι κίνδυνον· καὶ μάλιστα νῦν, ἐρημίας ἀντιπάλων δπτων μακρᾶς ἐπιπολαζούσης ἤδη τῇ πόλει. [Ρ. 48;] Μηνύει τοίνυν τῷ βασιλεῖ Καντακουζηνῷ τὴν ὅλην τῆς ἐγχειρήσεως πρόθεσιν, ου πάνυ τοι πίρω του Βυζαντίου τὰς διατριβάς ποιουμένῳ· καὶ ἅμα και λεύει, σπουδή παρελάσαντα σὺν ἐπιλέκτοις ὀλίγοις ἱππεῦσιν, ὡς μή κατάφωρον τοῖς ἀντιθέτοις τὸ δράμα γένοιτο, περὶ τὰ τείχη τῆς πόλεως ἐς ῥητήν τινα ἐσπέραν ἡσύχοις ποσὶν ἐφεδρεύειν, καραδο κοῦντα τὴν ἔνδοθεν ἀναμόχλευσιν τῶν πυλῶν. Γ΄. Αρτι δὲ περὶ πρώτην φυλακὴν τῆς νυκτός για νομένης, ἐν ᾧ τῆς ὥρας μάλιστα τῶν τε ἀνθρώπων οἱ πλεῖστοι, τὰς ἑσπερίους σβεννύοντες διδας, τῇ τῶν ὕπνων ἡγεμονία τὸ τῶν βλεφάρων ἐκδιδόασι στάδιον, καὶ πᾶσαι τῆς πόλεως αἱ ὁδοὶ παντὸς ἐρη· μίαν ἔχουσιν ὄχλου, μεταπέμπεται τούς τε συνειδό τας των Βυζαντίων ἱππέων καὶ ἅμα τῶν συγγενών τοὺς οἰκειοτάτους, καὶ ἐπὶ τούτοις τὴν πεζικὴν ἐκεί την φάλαγγα, ἦν εἰς φυλάκων καὶ φρουρῶν εἰρήκειμεν εἶναι τάξιν αὐτῷ· ξύν οἶ; ἅπασι, πλείους τῶν ἑκατὸν γενομένοις, ἐς πύλην ἀπιών, η Χρυσεία καλείται ταύτην τε ἀνεμόχλευσε καὶ ἅμα ἐκεῖθεν ἀρξάμενος πάσας ὁμοίως ἀνεπέτασε, διτών ἄχρι τῶν βασιλείων εγγύς. Δ'. Τοῦ μέντοι τείχους ἐντὸς γενόμενος καὶ ὁ βα σιλεὺς μετὰ τῶν οἰκείων ὅπλων, αἵματος έμφυ δίου παντάπασι καθαράν τε καὶ ἀμιγῆ τῆς προνοία; τὴν εἴσοδον διατηρησάσης, ἡμέμα τε καὶ ξύν γε ἀνηκούσῃ τάξει παρῄει μέχρι καὶ ἐ; τάς βασιλείου; πύρ 1. Phaccolato, ut supra diximus, Latinorum proterviam, ob novissimam illam offensionem, pertimescenti, armatos circa se satellites halere permissum fuerat. Quod cum ita esset, aliqui eum) adeunt, quibus clam a Cantacuzeno litteræ vene rant, ac in iis magnæ pecuniarum simul et hon“- rum promissiones, si qua ratio excogitaretur, qua facilis ei in urbem ingressus pateret. lli. inquam, ad istum accedunt: eum sibi socinm adjungunt: consilii sui rationem aperiunt: atque eos ipse omini opera et studio adjuturum se pollicetur, II. Exinde priori satellitom turbæ alia ampliore adjecta poterat enim ille, data semel ab imperatrice licentia ob illam quam diximus rationem, tot a jungere silii custodes, quod ei commodum futurum esset) totus in exsecutione negotii crat. Volentibus ergo conjuratis ducis et præfecti munere suscepto auctor fuit, ne in eas res, quæ longioris moræ essent, opera insumeretur; sed ut in id, quod caput erat, statim incumberetur. et tota quamprimum alea cum ea quæ aderat hominum mianu jaceretur; præsertim cum magna jam esset armatorum in urbe paucitas. Quamobrem Cantacuzeno imperatori, non longissime ab urbe commoranti, totam indicat suscepti negotii rationeia; et simul jubet paucis cum equitibus, iisque 774 selectis, ne il quod agebatur adversarii deprehenderent, diligenter progredi, et condicto vespere circum urbis muros tacito gradu insidiari, atque exspectare. quoad poris, revulsis introrsun claustris, pateferent. Variorum Conferendus ad hoc caput Cantacuzenus, lib. mi, cap. 97 et 99. Ducang. Novo vocabulo: nam xpuoǹ semper appelLitur a scripteribus Byzantinis: quæ quidem porta III. Nocte itaque, circiter primam vigiliam, quo maxime tempore homines plerique, nocturnis fncibus exstinctis, oculos suos somino regeudos committunt, cum omnino civibus vacuæ sunt urbis vim omnes, arcessit ille tum equites Byzantinus, quotquot conscii erant, tum cos cognatorum, quibuscum erat illi aretissima conjunctio; tum illam præterea peditum manum, quos ad custodiam et praesidium datus habuisse eum circa se diximus. Cam his omnibus, qui quidem plus quam centum erant, ad illam portam abit, quæ Aurea vocatur, cainque reserat; et inde ducto initio omnes pariter recludit, ad ipsum prope palatium. IV. Imperator in urbem cum su's copiis intramissus (banc autem ejus ingressum divina Provi - dentia sanguinis omnino purum et expertem servavit) pedetentim et composite ad palatii usque portas progreditur, illucescente jam aurora. Eas notæ. Lym erat olmstructa seu ἀπιριοδομημένη. uti scribit Cantacuzen. d. cap. 99, quod et infra indicat his verbis, διώρυττον την χρυσήν πύλην, etc. DucaNG.

PG 148:1020(Γ.) Ἄρτι δὲ περὶ πρώτην φυλακὴν τῆς νυκτὸς γενομένης, ἐν ᾧ τῆς ὥρας μάλιστα τῶν τε ἀνθρώπων οἱ πλεῖστοι, τὰς ἑσπερίους σβεννύοντες δᾷδας, τῇ τῶν ὕπνων ἡγεμονίᾳ τὸ τῶν βλεφάρων ἐκδιδόασι στάδιον, καὶ πᾶσαι τῆς πόλεως αἱ ὁδοὶ παντὸς ἐρημίαν ἔχουσιν ὄχλου, μεταπέμπεται τούς τε συνειδότας τῶν Βυζαντίων ἱππέων καὶ ἅμα τῶν συγγενῶν τοὺς οἰκειοτάτους, καὶ ἐπὶ τούτοις τὴν πεζικὴν ἐκείνην φάλαγγα, ἣν εἰς φυλάκων καὶ φρουρῶν εἰρήκειμεν εἶναι τάξιν αὐτῷ· ξὺν οἷς ἅπασι, πλείους τῶν ἑκατὸν γενομένοις, ἐς πύλην ἀπιὼν, ἣ χρυσεία καλεῖται, ταύτην τε ἀνεμόχλευσε καὶ ἅμα ἐκεῖθεν ἀρξάμενος πάσας ὁμοίως ἀνεπέτασε, διϊὼν ἄχρι τῶν βασιλείων ἐγγύς. (Δ.) Τοῦ μέντοι τείχους ἐντὸς γενόμενος καὶ ὁ βασιλεὺς μετὰ τῶν οἰκείων ὅπλων, αἵματος ἐμφυλίου παντάπασι καθαράν τε καὶ ἀμιγῆ τῆς προνοίας τὴν εἴσοδον διατηρησάσης, ἠρέμα τε καὶ ξύν γε ἀνηκούσῃ τάξει παρῄει μέχρι καὶ ἐς τὰς βασιλείους πύλας, αὐγαζούσης ἤδη τῆς ἕω.

PG 148:1022κἀπειδὴ κεκλεισμένας τε εὗρεν αὐτὰς καὶ ἅμα ἐπὶ τῶν ἐπάλξεων φρουρὰν ἐθεᾶτο καὶ ὅπλα πολέμια, ἐπὶ πόδα τε ἀνεχώρει καὶ ἀνεζεύγνυε, καὶ ἀντὶ χάρακος ἄλλου καὶ στρατοπέδου ἐς τοὺς ἄντικρυ τῶν βασιλείων ὑψορόφους οἴκους σκηνῶσαί τε ἐξ αὐτοσχεδίου κέκρικε δεῖν τηνικαῦτα καὶ ὅ,τι χρὴ ποιεῖν διασκέψασθαι. ἦγε δ’ ὁ φεβρουάριος τηνικαῦτα τρίτην ἡμέραν τοῦ ωνε ἔτους. καὶ ὁ μὲν βασιλεὺς Καντακουζηνὸς ἐν τούτοις ἦν. (Ε.) Ἡ δὲ βασιλὶς Ἄννα, τῆς ἀκροπόλεως ταύτης ἐντὸς συγκλεισθεῖσα, καὶ πρὸ ὀφθαλμῶν ὁρῶσα τὴν ἑαυτῆς σπουδὴν τελευτῶσαν εἰς ἀπραξίαν, οὐδ’ οὕτω μεταμανθάνειν ἔγνω τὸ δέον ὀψὲ γοῦν, καὶ ταῦτα μήθ’ ὅπλων εὐπορίαν ἐντὸς κεκτημένη, μήτε στρατιωτῶν πλῆθος εἰς φρουρὰν ἀποχρῶν· ἀλλὰ πέμπουσα κρύφα τόν τε δῆμον ἠρέθιζε τῶν Βυζαντίων κατὰ τοῦ βασιλέως, μεγάλων ἐλπίδων τὰς σφῶν ἐμπιπλῶν ἀκοάς· καὶ ἅμα Λατινικὰς στρατιωτῶν ἐκ Γαλάτου μετεπέμπετο φάλαγγας, καὶ ὅσα ἐς βελῶν καὶ μηχανημάτων ἀντιπάλων ἀρκέσουσι χρείαν.

ζητοῦντί γε μὴν τῷ βασιλεῖ Καντακουζηνῷ, διδόναι τὴν ἀκρόπολιν μετ’ εἰρήνης ἑκοῦσαν, εἰ βούλοιτο κοινωνεῖν τε τῆς βασιλείας αὐτῷ καὶ μετὰ τὴν ἧτταν, καὶ ἡγεῖσθαι μετὰ τοῦ υἱέως ἐν ἅπασιν, ὁπόσα τιμὴν σὺν αἰδοῖ τε καὶ κόσμῳ φέρει σφίσι βασιλικῶς, ἔν τε εὐφημίαις καὶ ἀναστάσεσι καὶ καθέδραις καὶ ὅσα μετὰ τοῦ πρέποντος ἕποιτο λόγου (τοιαύτην καὶ γὰρ εἶναι τούτῳ τὴν τῆς γνώμης ἐξ ἀρχῆς πρόθεσιν) καὶ μὴ μάτην οὕτω τρίβειν τὸν χρόνον, καὶ τὸν ἐκ τῆς ἁλώσεως περιμένειν πρόδηλον κίνδυνον· ἡ δὲ τὴν ἀπὸ Σκυθῶν εἰπεῖν ἀντεδίδου ῥῆσιν, ὕβρεσί τε πλύνειν τοὺς ἀγγελιαφόρους ἐκέλευεν ἐκ τοῦ τείχους καὶ μηδ’ ἄκροις ὠσὶ προσίεσθαι τὰ λεγόμενα. (2.) Ἄρτι δὲ τῆς ἑσπέρας ἐληλυθυίας, καὶ περὶ λύχνων ἁφὰς τῶν ἀνθρώπων ἀσχολουμένων, κατέπλευσαν ἐς αἰγιαλὸν δύο ταχυναυτοῦσαι τριήρεις ἐκ τῶν Γαλάτου, πλήρεις στρατιωτῶν τε καὶ ὅπλων Λατινικῶν, δυοῖν θάτερον ἐν νῷ διαπράξασθαι ἔχουσαι, ἢ τῇ βασιλίδι συμμάχους ἔσεσθαι, τοῦ πληρώματος ὅλου παρεισελθόντος ἐντὸς, ἢ παισί τε καὶ χρήμασιν ὁμοῦ συναρπάσαντας ἀπάγειν αὐτήν.

ἀλλὰ τὸν ἐπίπλουν αἰσθόμενοι σφῶν οἱ περὶ τὸν Καντακουζηνὸν σφᾶς τε ἀπήλασαν τὴν ταχίστην, τόξα πολλὰ περιστήσαντες, καὶ τὴν ἀκρόπολιν ἔξωθεν τέως ἐν φυλακῇ ἐποιοῦντο, τὴν ἱκανὴν ἐπενεγκόντες στρατιάν. (Ζ.) Οἱ μὲν οὖν ἄλλοι πάντες, πολιορκεῖν ἐς τὴν ὑστεραίαν αἱρούμενοι, καὶ τὴν τῆς νίκης κρίσιν τοῖς ὅπλοις ἐπιτρέπειν, οὐ μάλα γέ τοι ἀρεστὰ τῷ βασιλεῖ Καντακουζηνῷ προθυμεῖσθαι ἐδόκουν. ἀλλὰ τὸν αὐτῷ συνήθη τρόπον κἀνταῦθα τηροῦντι, καὶ χωρὶς αἵματος ἐμφυλίου τὰ κατὰ γνώμην τελεῖν οἰομένῳ βέλτιον εἶναι, καὶ δευτέραν καὶ τρίτην ἐπῄει πέμπειν πρεσβείαν, καὶ ἀναμιμνήσκειν τὰ πρότερα, ὅθεν τε ἤρξατο καὶ ὅποι πεπόρευται, καὶ ὅπως ἐς τοιοῦτον ταυτὶ κατηνέχθη τὸ πέρας, ἐς ὁποῖον αὐτὸς ἀεὶ προὔλεγέ τε καὶ διεμαρτύρετο, κρύφα τε καὶ ἐς προὖπτον, καὶ γράφων καὶ πρεσβευόμενος. προσκαλεσάμενος οὖν τὸν τῶν Φιλίππων ἀρχιθύτην, καὶ ὅσοι ξύν γε αὐτῷ πρὸ δυοῖν που τοῖν ἐνιαυτοῖν πρέσβεις πρὸς τῆς βασιλίδος Ἄννης ἐπέμφθησαν ἐς Διδυμότειχον ὄντι αὐτῷ, διεξῄει τοιάδε.

(Η.) Πάλαι μὲν ὁ κύριος, ἀγανακτῶν ἐπὶ τῷ ἠγαπημένῳ τῶν Ἰουδαίων λαῷ, οὓς πρότερον διὰ Μωσέως τὸν νόμον διδοὺς διεμαρτύρετο, λέγων· πρόςεχε οὐρανὲ καὶ λαλήσω· καὶ ἀκουέτω γῆ ῥήματα ἐκ στόματός μου· τοὺς αὐτοὺς κἀπὶ τοῖς ἐλέγχοις τῶν ὕστερον παραβάσεων διεμαρτύρατο, διὰ Ἡσαί̈ου λέγων· ἄκουε οὐρανὲ, καὶ ἐνωτίζου ἡ γῆ· υἱοὺς ἐγέννησα καὶ ὕψωσα, αὐτοὶ δέ με ἠθέτησαν· καὶ τὰ ἑξῆς. τὸν αὐτὸν δὴ τρόπον καὶ αὐτὸς ἐγὼ τήμερον, ὑμᾶς προςκαλεσάμενος μάρτυρας τῶν πάλαι μοι πρὸς ὑμᾶς λεχθέντων καὶ δι’ ὑμῶν πρὸς Ἄνναν τὴν βασιλίδα, ἀναμνῆσαι τῶν εἰρημένων ἀρτίως ἔκρινα δεῖν, καὶ πρέσβεις ὑμᾶς ἐμοὶ πρὸς ἐκείνης τότε πεμφθέντας πρέσβεις τοὺς αὐτοὺς ἐκείνῃ πρὸς ἐμοῦ νῦν ἤδη πεμφθῆναι. ἴστε πάντως, ὅτε πρεσβεύσοντες ἥκετε, ὅσα ὑμῖν εἶπον ἀπαγγεῖλαι τῇ βασιλίδι· ὡς ὁ θεὸς, δίκαιος ὢν, καὶ δίκαια κρίνειν οἶδε, καὶ σὺν δίκῃ τὰς τῶν πραγμάτων ἀποβάσεις ποιεῖσθαι· ὃ τοίνυν σύνηθες τῷ θεῷ ποιεῖν τοῖς τε ἀδικοῦσιν ὁμοῦ καὶ ἀδικουμένοις, τοῦτο καὶ νῦν ἐλπίζω κἀπὶ τοῖς νῦν ὄψεσθαι πράγμασι. καὶ τί δεῖ πρὸς εἰδότας πάντα διεξιέναι καθ’ ἕκαστα;

ἴστε γὰρ ὡς, οὐ μάντις ὢν, προὔλεγον τὴν τῶν ἐμῶν ἐπιβούλων φθορὰν καὶ τὴν ἐμὴν ἐς Βυζάντιον ταύτην εἴσοδον· ἀλλὰ πρὸς τὸν τῆς δίκης ἔφορον καὶ ἀκοίμητον ὀφθαλμὸν ἀφορῶν, κἀκείνῳ προσαναρτῶν τὰς ἐμοὶ πρὸς ὑμῶν ἐπενηνεγμένας ἀδίκως ἐπιεικῶς συμφορὰς, ἤλπιζόν τε καὶ προὔλεγον τὰς ἐκβάσεις ἐν ὑμῖν ἀκροαταῖς. διὰ δὴ ταῦτά μοι καὶ ἀξιοχρεώτερον ἔδοξεν, ὑμᾶς καὶ οὐχ ἑτέρους διαμαρτύρασθαι καὶ πρέσβεις εἰσπέμψαι τῇ βασιλίδι, ἵνα συνείραντες τὰ πρότερα τοῖς παροῦσι καὶ τά γε προειρημένα μετὰ τῶν ἐκβάσεων παραινέσητε τοὺς τῆς δίκης αἰδεῖσθαι θρόνους, καὶ μὴ περαιτέρω θεομαχεῖν, καὶ θεοῦ κρίσιν δικαίαν πειρᾶσθαι συγχεῖν, καὶ τοῖς ἀδυνάτοις οὑτωσὶ προδήλως ἐπιχειρεῖν, ἐπ’ ὀλέθρῳ τῶν τε παίδων καὶ ἑαυτῆς. ἐγὼ γὰρ τῆς αὐτῆς ἔχομαι γνώμης ἀεί· καὶ δυνάμενος ὅπλοις καὶ δυνάμεσιν ὁμοῦ τῇ ἀκροπόλει χειρώσασθαι τοὺς ἔνδον ἅπαντας ἐν βραχεῖ τὴν θέλησιν οὐκ ἔχω συνᾴδουσαν. (Θ.) Ταῦτ’ εἰπὼν προὔπεμπεν αὐτούς.

PG 148:1023οἱ δὲ ἀπελθόντες καὶ πάντα συνείραντές τε καὶ ἀπαγγείλαντες ἄνωθεν καὶ ἐξ ἀρχῆς Ἄννῃ τῇ βασιλίδι ἤνυσαν οὐδὲν πλέον, ἢ ὅτι πρὸς πλείονα κακίαν ἀναφλεχθεῖσαν ἰδόντες κατεπλάγησάν τε καὶ ἀνεχώρησαν. ἐπεὶ δὲ ταῦθ’ ὁ βασιλεὺς ἠκηκόει, καὶ ὡς τῆς αὐτῆς ἀεὶ σκληρότητος ἡ βασιλὶς ἔχεται ἔγνω, καὶ τὴν αὐτὴν οἱ ταύτης λόγοι μετὰ τῆς γνώμης τηροῦσι βαρύτητα, καὶ οὐδὲν τῶν προτέρων ἀτυχημάτων παρέσχεν αὐτῇ τὸ λυσιτελοῦν ἀπλανῶς ἰδεῖν, ὥρμησε μὲν τὰ πρῶτα πολέμου νόμῳ καὶ πολιορκίᾳ δοῦναι τὴν τοῦ πράγματος ἔκβασιν· ἔπειτα ἐπέσχεν αὖθις, καὶ πρὸς τὴν ἀμείνονα τῆς πραότητος τύχην τὸ τῶν πρακτέων ἀνετίθετο βούλευμα. (Ι.) Ἀλλ’ οὐκ ἤρεσκε τοῦτο τοῖς ἀμφ’ αὐτὸν στρατιώταις καὶ στρατηγοῖς. ὅθεν τῆς ὑστεραίας ἐπιούσης ἐν παραβύστῳ κατὰ σφᾶς αὐτοὺς αὐτοὶ ποιοῦνται συνθήκας, αἰφνίδιον ἐπιθέσθαι τῇ ἀκροπόλει, πρὶν αἰσθέσθαι τὸν βασιλέα. καὶ δὴ μικρὸν ὕστερον ἢ κατὰ μεσημβρίας εἶναι τὸν ἥλιον, τῶν σημείων ἀρθέντων, κύκλῳ περιστάντες οἱ μὲν τοῖς ἑκηβόλοις ἐχρῶντο βέλεσιν· οἱ δ’ ἐν χεροῖν ἀνειλημμένοι πῦρ καὶ φρυγάνων φακέλλους ὑφῆψαν τὴν πρὸς τῷ τεμένει τῶν Βλαχερνῶν τῆς ἀκροπόλεως πύλην·

[A. M. 6955, IND. 15) viribus brevi tam arcis, quam corum omnium, qui σθαι τοὺς ἔνδον ἅπαντες ἐν βραχεῖ τὴν θέλησιν οὐκ f: arce suul, poliri, tamen voluntate ab eo consilio Έχω συνάδουσαν. abbarreo. IX. Hæc fatus eos dimittit. Illi abeunt; omnia in unum conferunt, et a capite usque repetita imperatrici renuntiant; nihil autem proficiunt; sed ubi eam majori furore inflammatam vident, perculsi recedunt. Quod postquam imperator accepit, et Augustam in duritie sibi constare, camdemque tam in dictis quam in animo acerbitatem retinere didicit, neque ulla priorum cladium cũectum esse, ut quid expediret certo perspiceret; statim quidem rei eventum belli legibus et olisidioni permittere voluit; mox se iterum continuit, et felicioribus clementiæ consiliis quid agere oporteret statuendum reliquit. Θ'. Ταῦτ᾽ εἰπὼν προέπεμπεν αὐτούς. Οἱ δὲ ἀπελ 05 τε; καὶ πάντα συνείραντές τε καὶ ἀπαγγείλαντες ἄνωθεν καὶ ἐξ ἀρχῆς ᾿Αννῃ τῇ βασιλίδι ήνυσαν ούτε π᾿ ἐον, ἢ ὅτι πρὸς πλείονα κακίαν ἀναφλεχθείσαν βόντες κατεπλάγησάν τε καὶ ἀνεχώρησαν. Ἐπεὶ δὲ ταῦθ' ὁ βασιλεὺς ἡκηκόει, καὶ ὡς τῆς αὐτῆς ἀεὶ σκληρότητος ή βασιλίς έχεται ἔγνω, καὶ τὴν αὐτὴν οἱ ταύτης λόγοι μετὰ τῆς γνώμης τηρούσι βαρύτητα, καὶ οὐδὲν τῶν προτέρων ατυχημάτων παρέσχεν αὐτῇ τὸ λυσιτελοῦν ἀπλανῶ; ἰδεῖν, ὥρμησε μὲν τὰ πρῶτα πολέμου νόμῳ καὶ πολ:ορείς δοῦναι τὴν τοῦ πράγματος έκβασιν· ἔπειτα ἐπέσχεν αὖθις, καὶ πρὸς τὴν ἀμείνονα τῆς πραότητος τύχην τὸ τῶν πρακτέων ἀνετίθετο βούλευμα. Ι. 'Αλλ' οὐκ ἤρεσκε τοῦτο τοῖς ἀμφ' αὐτὸν στρα τιώταις καὶ στρατηγοίς. "Οθεν τῆς ὑστεραίας επιούσης ἐν παραβύστῳ κατά σφᾶς αὐτοὺς αὐτοὶ ποιοῦνται συνθήκες, αιφνίδιον ἐπιθέσθαι τη ἀκροπόλει. [Ρ. 489] πρὶν αἰσθέσθαι τὸν βασιλέα. Καὶ δὴ μικρὸν ὕστερον ἢ κατὰ μεσημβρίας είναι τὸν ἥλιον, τῶν σημείων ἀρθέντων, κύκλω περι στάντες οἱ μὲν τοῖς ἑκηβόλοις ἐχρῶντο βέλεσιν· αἱ δ' ἐν χεροῖν ἀνειλημμένοι πῦρ καὶ φρυγάνων φακέλ τους ὑφῆψαν τὴν πρὸς τῷ τεμένει τῶν Βλαχερνών τῆς ἀκροπόλεως πύλην· καὶ ἅμα εἰσέρβει τὸ πλῆ θος τῶν ὁπλιτῶν. Κἀπειδὴ τὸ παράλιον οὕτω τῆς X. Id iis, quos secum habebat, militibus et du c'bus non placuit. Postera igitur die clanculum ipsi inter se arcem derepente adoriri, antequam imperator sential, constituunt: ac paulo post merikiem sublatis signis circumfusi alii telis missil - bus rem agunt; alii ignem manibus prætendentes et virgultorum fasciculos eam areis portam sueCO||- dunt, quæ ad Blachernarum templum spectat; statimque 779 irrumpit armata multitudo. Capta in hunc molum maritima arcis parte, direptisque habiCalorum facultatitius, nondum milites iinpetum illum noxium sistere statuebant; sed erant jamjam oppugnaturi superiorem quoque arcis partem, totam. ἀκροπόλεως μέρος ἐάλω, καὶ οἱ στρατιῶτες της que illuc aperte translaturi flammain hostilem. Ac fortasse obsidionis simul et ignis vim ctiam illa pars statim experta esset, nisi impetumn illum immoderatum imperator, missis qui reprimerent, coù buisset. Et hæc quidem ita ferme se habuerunt. XI. At imperatrix Anna totam illam noctem maxima trepidatione traduxit. Primo autem mane, convocatis iis quos habebat secum, capit quid agendum esset consultare; tum de communi om. nium sententia visum est, cos mittere qui dextram jungerent, ac nou modo delictorum veniam non petere (id enim, quia illius animo durities et fastus penitus inoleverant, indignum esse duxit et miniwe decorum), sed etiam ulagna quædam et inaudita jurato promittenda stipulari multo com fastu; ac præter alia postulata insolentiæ plena intam auctoritatem repetere, partiri vero nolle. Ac no in parvis longius iumoremur, cum intempestivæ illæ spes irritæ fuissent, verereturque illa, ne in præcipiti constitutis jam rebus snis, etiam invito Cantacuzeno aliorum manu periret, quotqnol ab ea gravius aliquid passi fuerant, ad benignas impera-· " τῶν οἰκητόρων οὐσίας διήρπασαν, οὐ λέγειν ἔτι τῆς βλαπτούσης εκείνης ὁρμῆς ἐνενόουν· ἀλλ' ἔμελλον ἤδη πειρᾶσθαι καὶ τῶν ἀνωτέρω τῆς ἀκροπόλεως μερῶν καὶ ὅλον ἐκεῖσε λαμπρῶς τὸ πολέμιον πύρ ἐνεγκεῖν. Καὶ τάχ' ἂν ἀλώσεως ἔργον ὁμοῦ καὶ το ρι; κἀκεῖνα ἐγίγνετο παραχρήμα, εἰ μὴ κεκώλυκε πέμψας ὁ βασιλεὺς τὸ τῆς ὁρμῆς ὑπερβάλλον. Καὶ ταῦτα μὲν εἶδέ πη ἔσχεν. ΙΑ'. 'Η δὲ βασιλις 'Αννα ἐν τοῖς μεγίστοις τῶν φόβων τὴν νύκτα πᾶσαν ἐκείνην διήνεγκεν. Αμπ δ' ἔῳ προσκαλεσαμένη τοὺς ἀμφ' αὐτὴν περὶ τῶν πρακτέων συνδιεσκέπτετο· καὶ κοινῷ συνεβήκει ψηφίσματι, πέμψασθαι δεξιάν, οὐκ ἐπὶ τοῖς ἡμερ τημένοις συγγνώμην ζητείν (σμικροπρεπε; γὰρ ἐκείνῃ νενόμισται τοῦτο καὶ ἥκιστα εύδαιμον, σκληρότητι καὶ ὀφρύ συντετηκυίας γνώμης), ἀλλ' ἐπαγγελίας ενόρκους περὶ μεγάλων καὶ ξένων πραγμα των, υπερηφανια κεκομψευμένας μακρά, ὑπήσει ξύν γε τοῖς ἀωρίαν μακρὰν ἐπισυρομένοις ζητήμα σιν ἄλλοις καὶ τὸ μὲν μοναρχεῖν ἀπήτουν, τὰ δὲ συν άρχειν ἀπελέγοντο. Καὶ ἵνα μὴ ἐν μικροῖς μακριν ἀναλίσκω μεν λόγον, ἀστοχήσασα τῶν ἀκαίρων ἐπεί. τὴν ἐλπίδων, καὶ δείσασα μὴ, ἐπὶ ξυροῦ τῶν πράγ μάτων αιωρουμένων αὐτῇ, καὶ ἔχοντος τοῦ Καντε κουζηνού παραπόληται πρὸς τῶν ἄλλων, ὅσοι πρὸς Variorum notæ. Postridic quam Cantacuzenus in urbem fuerat intromissus. Boiris.

Chapter VIIICaput VIII

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

HISTORIE LIB. XIV. [A. c. 1343] Chium et Lesbum das acciperet. perpetui dominii jure possidenIX. Hæc cum viderent ii qui intelligentiores erant, vehementer obstupescebant, nec ratione ulla colligere poterant, quodnam esset, quod Aun Anna imperatrix rerum gubernacula furioso auiuo prodidisset, penitusque a se removisset, zelotypie snel affectu obcæcata, et quid ageretur percipere omnino noleus; sed perinde affecta, ac si ultra Herculis columnas pernicies illa versaretur. Venerat enim in spem, cupidiue persuadente, fore ut vitam deinceps ageret molestia atque omnis prorsus curæ expertem. Animus quippe nulla disciplina excultus, nulla præmeditatione ad castigandos oculos eruditus, ita sæpe imprudens fuit, 703 ut cum ipse se in quamdam scnsouin arcanorum quasi inermem pugnam temcre conjecisset, captivus furtimi abduceretur, ac velut prædæ esset, neque bostilis impressionis violentiam sentiret, nisi acceptis blandientis flammæ monimentis. CAPUT IV. Cantacuzenus Comotenam et Gratianopolin in deditionem accipit. Nomitila genus et varia fortuna. Ut per latrocinia metuendus evaserit, Societas ab eo inita cum Cantacuzeno. Viribus majorem in modum anctis despoticæ dignitatis insignia a Byzantiis oblata accipit. Cantacuzeno insidiatur. Hic vere novo ComotenoTum urbe egressus apud Mosinopolin castrametatur. Obdormiscit amœnissimo in loco: ubi res visu et au. ditu mirabiles ei oblatæ. Momitilas imparatum opprimere festinat. Cantacuzenus cum suis in magnas augustias adductus. Tumultuarium et iniquam pugnam committit. Armigeri beneficio salvus evadit. llostibus tandem coactis recedere, Didymotichum abil. [P.440] 1. Ilic ego etiam illud commemorabo, quod endem quidem tempore accidit: sed majoris perspicuitatis causa altius alicunde repeti debet. Vere enim jam iueunte coactis copiis, imperatur in eos tractus, qui sunt ultra montem Rhodopen, profectus est, et ad eos campos, qui ad pastum abunde illic patent; ac nonnihil sollicitatis illi::s etiam regionis urbibus, duas in deditionem accepit, alteram Comotenam, alteram Gratianopolin nucupalam. I. Ibi res illa per Momitilam gesta accidit. Nic duplex quodauimodo et obscuris parentibus natis in Patribalorum ac Mysorum confinio latrocinari jam inde ab adolescentia instituerat, societate cum æqualibus inita, dolosque et insidias struiens repentinum transeuntibus exitium attulerat. Demde cum tricesimum ætatis annum vix attigisset, a feriuo illo more ad humauioris vitæ genus transβίον Variorum Ita etiain codes Vaticanus. Sed legendum videtur lu codice Vaticano, fol. 75 v., inter vocem et vocem vacuum est spatium quinque litterarum. Legendum procul dubio Omissum nomen formidine fustis, aut etiam majoris pœnæ, BoivIX. Sie infra lib. xv, cap. 4, sect. 4. Omnium malorum caput et causa slaluitur Item ibidem sccl. eadem Auua notatur, ferre se decreverat, et ad nobilem quemdam Rom num cum accessisset, operam ei suam ad servilia notæ. Paulo plus spatii vacat in codice Vaticano. Hoc loco Gregoras nescio quem Augustæ amorem obscure indicat. Complicatam et perplexis verborum amaliagibus involutam auctoris mentem non potui omnino evolvere. BOIVIN. dicitur Cantacuzeno lib. 11, cap. 67, 7i et aliii. DUCANG. Meminit Cantacuzenus, lib. ut, cap. 69, caple Gr.tianopoleos. DucaNG. Qui mox vero dicitur Cantacuzeuo, lib. ut, cap. 70, ubi rem narral, Ducane.

935 [6. M 6852, IND. 12] [ear. 3. SALE:L. 3] ministria locaverat. Idem brevi tempore elapso a ot illam servitutem abdicarat, et ad pristinam laCrocinandi consuetudinem recurrerat; multanique sensim ac paulatim manum cum sibi sociavisset, animni sui audaciam re declaraverat, 704 modo Myrorum Gnibus instar fulminis derepente incidendo, modo ad Cantaenzeni copias furtim appellendo, modo in Byzantinorum agros prædandi causa impetum faciendo. III. Veritus wca, ne convenirent ii quos alidalat, ac vicinum hoc malum male perderent, admotis castris maluit imperatoris Cantacuzeni socius fœderatus ac minister voluntarius dici et esse; non ita tamen, ut comes ci assiduus forel et quacunque ire volentem sequeretur, sed at liber et sui juris furtim atque insito more illius hosies invaderet; lucri scilicet cansa, tum sui ipsius proprii, tum eorum qui prædonum stipendia accepturi secum sponte militarent. IV. Procelente tempore, quotquot es pauperibus san:uinarii ac feroces erant, paui ad multos multique ad paucos aggreg.ti, ad illum ex compacto coufluxere, lami Tribalti, quam Mysi, et quicunque alii praterea Barbaris commisti vivebant; habebatque equites lectos supra bis mille; atque ii omnes spiritu Martio pleni suam ipsorum vitam pol'us quam illum prodituros se asseverabant; ita ut deinceps sutis virium esset ad certandum a'quo jam Marte, in illo civili Romanorum bello, cum uiracunque parte vellet. Quamobrem ei insiguia despoticæ díguitatis Byzantii miscrunt, eumque in imperatorem Cantacuzenum clanculum armarunt. Ex co autem Momitilas opportunum tempus perpetuo captabat, et insidias sub pectore intimo parturiebat, atque 705 in animo volutabat, [P.411] sid V. Adulto jam vere, cum herbarum varietate campi ve-diuntur, cuius et flores et reviviscentium arborum comæ oculos hominum alliciunt ac novam animo delectationem voluptatemque pariunt, nec non et tellus benignum alimentum et suapte provenientem brutis animantibus pastum largitur visum est' Cantacuzeno imperatori, Comoteuorum epilo egredi, et circa Musiuopolin castranetari, atque ibi qua agenda essent statuere, tum alia, tum quomodo oporteret novis Apocauci iuccptis et expeditionibus occurrere. VI. I fic forte ad arborem appulit, longis admodum ramis diffusam; qui tecti alicujus instar profus dam umbram terrae offundeb.ut, nimio autem solis ardori opponebant se quodammodo, ac ne ureret efficiebant. Sub arbore funs scaturiɩbat, salientis aquæ conceptaculum; adeɔ quidem ille Atqui despotire dignitatis insignia demum missa post adeptam ex Cantacuzeno victoriam serib.t idem Camacezcnus. Cujusodi vero lucriut despotatas iusiguia docet Calinns, De offc. palatii, cap. 3. DucaNG. De qua egimus ad Villharduinum. Docang.

PG 148:1027καὶ ἅμα εἰσέῤῥει τὸ πλῆθος τῶν ὁπλιτῶν. κἀπειδὴ τὸ παράλιον οὕτω τῆς ἀκροπόλεως μέρος ἑάλω, καὶ οἱ στρατιῶται τὰς τῶν οἰκητόρων οὐσίας διήρπασαν, οὐ λήγειν ἔτι τῆς βλαπτούσης ἐκείνης ὁρμῆς ἐνενόουν· ἀλλ’ ἔμελλον ἤδη πειρᾶσθαι καὶ τῶν ἀνωτέρω τῆς ἀκροπόλεως μερῶν καὶ ὅλον ἐκεῖσε λαμπρῶς τὸ πολέμιον πῦρ ἐνεγκεῖν. καὶ τάχ’ ἂν ἁλώσεως ἔργον ὁμοῦ καὶ πυρὸς κἀκεῖνα ἐγίγνετο παραχρῆμα, εἰ μὴ κεκώλυκε πέμψας ὁ βασιλεὺς τὸ τῆς ὁρμῆς ὑπερβάλλον. καὶ ταῦτα μὲν τῇδέ πη ἔσχεν. (ΙΑ.) Ἡ δὲ βασιλὶς Ἄννα ἐν τοῖς μεγίστοις τῶν φόβων τὴν νύκτα πᾶσαν ἐκείνην διήνεγκεν. ἅμα δ’ ἕω προσκαλεσαμένη τοὺς ἀμφ’ αὐτὴν περὶ τῶν πρακτέων συνδιεσκέπτετο· καὶ κοινῷ συνεδόκει ψηφίσματι, πέμψασθαι δεξιὰν, οὐκ ἐπὶ τοῖς ἡμαρτημένοις συγγνώμην ζητεῖν (σμικροπρεπὲς γὰρ ἐκείνῃ νενόμισται τοῦτο καὶ ἥκιστα εὔδαιμον, σκληρότητι καὶ ὀφρύϊ συντετηκυίας γνώμης) ἀλλ’ ἐπαγγελίας ἐνόρκους περὶ μεγάλων καὶ ξένων πραγμάτων, ὑπερηφανίᾳ κεκομψευμένας μακρᾷ, ὁπόσαι ξύν γε τοῖς ἀωρίαν μακρὰν ἐπισυρομένοις ζητήμασιν ἄλλοις καὶ τὸ μὲν μοναρχεῖν ἀπῄτουν, τὸ δὲ συνάρχειν ἀπελέγοντο.

[A. M. G855, IND. 151 quest nee fomenta nec Tigamina ulla admitteret. νόσημα, μήτε μάλαγμα μηδὲν μήτε καταδέσμους Augusta igitur omnes ex co artes animo versare, οὐδένας παραδεχόμενον. Πᾶσαν μὲν οὖν ἐκεῖθεν ut patriarchae pontideatum abrogaret, onuia secum volvere ac revolvere cor:sil:a. denique ad ill, quod sibi propositumi erat, nihil invenire officacies, quam si opinionum illarum et impiarum vocum, quas impe:sissime an:ca repudiarat, cum Pala: sectatoribus demum particeps farta, amicos cos sibi redderet, et ipsiá a jntoribus uteretur adversus istum acerrimis. βασιλίς ἐπίνοιαν στρέφουσα κατὰ τῆς τοῦ πα τριάρχου καθαιρέσεως καὶ πάντας ἐφ' ἑαυτῆς κυλουσά τε καὶ ἀνακυκλοῦσα λογισμούς, οὐδὲν ἀνυσιμώτερον εὕρισκεν ἐς τὴν τοιαύτην πρόθεσιν, πάν τοῦ σογμάτων ἐκείνων, ὧν ἐξ ὅλης ἀπειθεῖτο πρότερον τῆς ψυχῆς, καὶ ἀθέσμων φωνών ταῖς περὶ τὸν Παλαμᾶν κοινωνήσασα φίλος εαυτή καταστή σασθαι, καὶ συμμάχοις σφίσι χρήσασθαι θερμέ ροις κατ' αὐτοῦ. Δ'. Πρῶτον μὲν οὖν ἀπμάτων ὡς ἐν εἰρατῇ τῷ οἴκῳ συγκεκλείσθαι τοῦτον ἐπέταττεν· ἔπειτα συνόδους επισκόπων νύκτωρ και μεθ' ἡμέραν ήθροιζέ τε καὶ ὤπλιζε κατ' αὐτοῦ. Την γοῦν ὑστε IV. Primum igitur domo, tanquam carcere, ita cum includi jubet, ut a nemine adiri possit: tum pomiticum cœtus din noctuque in cumdem cogit et instigat: tandem episcopis elicii, ut postridie conveniant ad cum gradu dejiciendum. Ei vero rei ραίαν ὁρισαμένη ποτὲ πρὸς τὴν ἐκείνου καθαίρεσιν moram nox attulit, inducta in fauces gravi inflammatione, quæ interitum repentinum minabatur. Atque inde usque per triduum mortis terrores Miam 782 circumst‹terunt, et ejus judicium pertu-barunt. Etenim perseverantissima Dei clementia cohibebat adhuc supremæ iræ tela, et mulieris deferebat exitium; atque ad pœnitendum animo farenti spatium largita his tantum incommodis ut difficultatibus leviter adumbrabat pœnam reservatam. Cum autem quartus dies ægram confitmasset et erexisset, saum iilum priorem animum in patriarcham denuo recepit, et ad priora rursus con· silia rediit. Sex intercesserant dies, cum episcopis ierum edicit, ut iisdem de rebus acturi posiride conveniant. V. Sole recens orto, ad cam propere accurrit vir monasticæ el tranquilliori vitæ addictus; cui illa subind: ad se ventilanti arcana conscientiæ aperire consueverat. Ilic tabellam porrigit, aitque se, summo mane egressum, eam ante fores casu offendisse: nescire autem, a quo et quorsun jacta esset. In ea quæ legebantur, bæc erant: Primo horrendas exsecrationes in virum illum religiosum, et pœnarum gravissimarum denuntiationes (erum scilicet, quæ et anime et corpori diuturni ac intolerandi doloris acrem sensum afferunt), si inetu ille aut p άθροισθῆναι τοὺς ἐπισκόπους επέσχεν ἡ νύξ ἐκείνη, φλεγμονὴν τῷ λαιμῷ δεινὴν ἐπενεγκούσα, θάνατον ἀπειλοῦσαν πάνυ τοι σφόδρα αιφνίδιον. Καὶ ἦταν ἐνω τεῦθεν ἄχρι τριῶν ἡμερῶν οἱ τοῦ θανάτου φίλοι κυκλοῦντες καὶ τὸ τῆς ψυχῆς ταράττοντες λογιζό. μενων. Τὸ γὰρ τοῦ Θεοῦ μακροθυμεν ἐπείχεν ἔτι τὰ τῆς τελευταίας ὀργῆς βέλε, καὶ τὸν τῆς γυναικες ἀνεβάλλετο έλεθρον, πλὴν ὅσον τὴν ἀπειλὴν ἐν τού τῆς ἀρρωστημασί τε καὶ πράγμασιν ἀμν ρω; ἐζω γράφει, μεταμελείας καιν μαινομένη ψυχή παρε γέμενον. Ἐπεὶ δὲ ἡ τετάρτη (μονά τε ἐπεπράχει καὶ ὑπερσχεῖν παρεσκεύασε, τους προτέρους αὖθις ἀνεκαλείτο κατά του πατριάρχου τρόπους, καὶ ἐς τὰ πρότερα επαλ νδρόμει βουλεύματα. Εξ μεταξύ παρερβύησιν ἡμέραι, καὶ τὴν ὑστεραίαν αύθις κριτα μένη, τοὺς ἐπισκόπους ἐπὶ τοῖς ὁμοίοις ἐπέτατο τεν οὖθις ἀθροίζεσθαι. Ε'. Αρτι δὲ τοῦ ἡλίου τῆς γῆς ὑπερύψαντο, σπουδή ταχύνας ἧκεν αὐτῇ μοναδικὴν καὶ ἡσύχιον άγων βίον ανήρ, ᾧ σύνηθες φοιτώνει συχνότερη ἀκούειν τάς μυστικὰς τῶν λογισμῶν ἐξαγορεύσεις αὐτῇ. Καὶ δέλτον ἐγχειρίζων ἔλεγεν αὐτῇ πρὸ τῶν θυρῶν εὐρεῖν αὐτομάτω; ἐξιόντα αὐτὸν ἐθριαί τερον, ἄγνοιν ὅστις ὁ ρίψας εἴη, και του χάριν. Τα γε μὴν ἐγγεγραμμένα [Ρ. 493] εἶχε πρῶτον μὲν δρκους φρικώδεις κατὰ τοῦ πνευματικοῦ ἐκείνο, ἀνδρὸς και κολάσεων δεινῶν ἀπειλάς, ὅται ψυχῇ καὶ τών ματι μακρὰν ἐπιφέρουσι καὶ ἀφόρητον την δριμύ τητα, εἰ βουληθείη διὰ δειλίαν, ή δι' οιονδήτινα τρο που, συστείλει καὶ ἧκ στα ἐθελῆσαι δούναι τῇ βασ λίδι τὴν δέλτον, Επειτα έστρεψε τὸ τοῦ λίγου πρόσωπον ἐς τὴν βασιλίδα. Καὶ ἦν ἡ τῶν λεγομένων δύναμις τοιαύτη. «Εἰ μὴ παύση μαχομένη καὶ πισ λεμον ἐγείροντα κατὰ τῶν ἱερῶν τῆς Ἐκκλησία; δογμάτων, οὐκ ἂν φθάνοις φθείρουσα τὴν σὴν οὐ. θεντίαν καὶ τὸν τῆς οἰκεία; ἔαξης όλεθρον αὐτή ἑαυτῇ δημιουργοῦσα καὶ ἐξυφαίνουσα.» Τούτων αὐτήκον, ἡ βασιλὶς γεγονυία έχεν ἐπηνέ το και έξι τερον ἀνεβόησε, και προσμένη σφόδρα τανδρι, καὶ ἀπειλοῦσα τὸ μέγιστα τῶν δεινών, εἰ τῶν βασιλείων Variorum nolæ. quacunque alia ratione delerrulus supprimeret ac tradire imperatrici eam tabellami recusaret. Deinde ad ipsam imperatricem oratio convertebatur; cl bac terine cral vis verborum: Nisi desieris puguare et bellum inferre sacrosanctis Ecclesiæ: dogmatis, non poteris facere, quin et tuam auctoritatem 783 labefactes, et tuæ ipsa gloriæ exitium confles atque moliare.» His imperatris auditis, stomachari et acutioribus exclamationibus in homunem acerbe invehi, eique gravissimas pœnas minari, si unquam in palatio posthac cernatur, Tabella deinde rupta magno cum spiritu, ea quam fe qua Joannis patriarcha Constantinopolitani abdicatioue Cantacuzen. lib. si, cap. 29; lib. iv, cap. 5. Bugang.

PG 148:1029καὶ ἵνα μὴ ἐν μικροῖς μακρὸν ἀναλίσκωμεν λόγον, ἀστοχήσασα τῶν ἀκαίρων ἐκείνων ἐλπίδων, καὶ δείσασα μὴ, ἐπὶ ξυροῦ τῶν πραγμάτων αἰωρουμένων αὐτῇ, καὶ ἄκοντος τοῦ Καντακουζηνοῦ παραπόληται πρὸς τῶν ἄλλων, ὅσοι πρὸς αὐτῆς ἐπεπόνθεισαν τὰ ἀνήκεστα, πρὸς τὰς φιλανθρώπους νένευκε τοῦ βασιλέως συμβάσεις, συνάρχειν ἅμα καὶ προεδρεύειν. θ. Καὶ ἀνοιχθέντων ἤδη τῶν βασιλείων, ἐξεχέοντο κατὰ πλῆθος οἱ δέσμιοι, ὅσοι τε τῶν εὖ γεγονότων καὶ ὅσοι τῶν ἄλλως ἐχόντων. μόνῳ δ’ Ἰωάννῃ τῷ πατριάρχῃ, τῆς ἀξίας τέως ἐξωσθέντι, ἐξιέναι οὐκ ἐνῆν· περὶ οὗ καὶ διαλαβεῖν ὀφείλοντας ἔνια, πρὶν ἐνταυθοῖ κατεληλυθέναι τοῦ λόγου, καὶ ἄκοντας ἡμᾶς ὁ τῶν ἄλλων σφόδρα παρέσυρεν εἱρμός. (Β.) Ἐξότου γὰρ Ἄννα ἡ βασιλὶς τὴν ἑαυτῆς πρὸς Καντακουζηνὸν ἐξεπολέμωσε γνώμην, συνεργῷ τε ἅμα καὶ πιστοτάτῳ ἐκέχρητο τῷ πατριάρχῃ τούτῳ συμβούλῳ πρὸς ἃ πάντα κρύφα τε καὶ ἐς τοὐμφανὲς δρώμενα ἦν· καὶ νῦν μὲν αὕτη τῆς ἐκείνου γνώμης ὁλοσχερῶς ἐξήρτητο, νῦν δὲ τῆς ἑαυτῆς ἐξαρτώμενον εἶχεν ἐκεῖνον·

[A. c. 1517] BYZANTINE HISTORIE LIB. XV. [IMP. J. PALÆOL. 6] 1030 Ενδον ὀφθείη τοῦ λοιποῦ. Κάπειτα διαρρήξασα την instituerat via patriarcham aggredi pergit: ac ea quae audierat Duc ifaciens epic pos ouocat, cl quotquot Palamicæ factionis erant, δὲ τον ξυν πολλῷ τῷ θυμῷ τὸν προκείμενον και κατά τοῦ πατριάρχου σκοπέν· καὶ συνεκάλει τοὺς Επισκόπους, καὶ ὅσοι τῆς τοῦ Παλαμά φατρίας ὑπῆρχον, λῆρον ήγησαμένη τὰ ἡκουσμένα. Γ. 00εν ἀπεκλείοντο μὲν αἱ πύλαι τῶν βατ:- λείων ἅπασιν, ὅποι τῷ πατριάρχῃ συνηγοροῦντες εἶεν· ἀπεκλείετο δ' ὁ πατριάρχης αὐτὸς παρρησία; ἀπάση; καὶ τῆς ἐς τὴν σύνοδον ἐκείνην τῶν ἐπι σκόπων ἀπαντήσεως. Καὶ οὕτως ἐρήμη χρησάμενοι δίκῃ καθαίρεσιν ἔγγραφον ἐποιήσαντο κατ' αὐτοῦ, δι' οὐδὲν ἔτερον αἴτιον, ἢ ὅτι τὸν Παλαμᾶν ὁμοῦ ταῖς αὐτοῦ καινοφωνίαις ἀναθέματι καθυπέβαλλε, καὶ τὸν ὑπὲρ ἐκείνου κατέλυς Τόμον υστερογενέσι ἑτέροις Τόμοις. Εκείνην μὲν οὖν τὴν ἡμέραν ἐν τούτοις ή βασιλὶς ἀνηλωκυία περὶ δύσιν ηλίου του φῶσαν παρετίθει τράπεζαν καὶ χλιδῶντα συμπόσια τοῖς ἐς τὴν τοῦ πατριάρχου καθαίρεσιν ἀγωνισαμένας· καὶ γέλωτές τινες οὐ μάλα εξοχήμονες καὶ χαρμόσυνα διηγήματα πανταχόθεν τὴν εὐωχίαν ἐκείνην συνεκρότουν τε καὶ ἐθώπευεν. "Αρτι δὲ περὶ τάς των ὀρνίθων δὲς τῆς νυκτός γενομένης ἐκείνην, πάντα ἐς τοὐναντίον τὰ τῆς χαρᾶς ἐκείνης ἀντέ στραπται. Εσπέρα; γὰρ ηυλίσατε ἀγαλλίασις, καὶ εἰς τὸ πρωί κλαυθμός. Καὶ ταῦτα μὲν τοῦτον ἔσχε τὴν τρόπον Ζ'. Τῷ δὲ βασιλεί Καντακουζην, τῶν βασιλείων ἐντὸς γενομένω, προσήκων τόπος ήκιστα ἦν εἰς καταμονὴν· καὶ ταῦτα μήπω μηδὲ τῆς συζύγου παρούσης, ἀλλ᾽ ἐν Διδυμοτείχον διατριβούσης ἔτι. Οἷς μὲν γὰρ ἁρμόπτουσαν ἔχειν ἐνὴν οἰκήμασι δίπι. ταν βασιλεί, ταῦτα προκατέχουσαν οὐκ ἐξέστησεν Ανναν τὴν βασιλίδα ξύν γε τῷ παιδὶ καὶ βασιλεῖ Ἰωάννῃ, οὐδ᾽ ἐμποδὼν ἐγεγόνει την προτέραν σφάς ἐν τούτοις ἔχειν ἀνάπαυσιν· ἀλλ' ὥσπερ σφίσι τῶν βασιλικών πρωτείων εξεκεχωρήκει λαμπρῶς ἐν τα καθεδρ.ι; καὶ εὐφημίαις, οὕτω κἂν ταῖς οἰκήσεσιν ἐπε επράχει. Αυτός δ' ἐν τοῖς [Ρ. 493] περὶ τὸν 'Αλεξίου τοῦ πάλαι μέγιστον τρίκλινον ἐρειπίοις μᾶλλον ἢ εἰκήμασιν εἰπεῖν δέδωκε φέρων οἰκεῖν ἑαυτόν. Η΄. Ἰωάννην γε μὴν τὸν πατριάρχην, δέσμιον τηνικαῦτα παρόντα τοῖς βασιλείας εὐμῶν, οὐδὲ μιᾶς ἠξίωσε προσαγορεύσεως. Διώκτην γὰρ αὐτοῦ καταστάντα, καὶ θερμὸν ἐξ ἀρχῆς πολέμιον, οὔτ᾽ εὖ ὡς ὁρᾷν εἶχε, τῆς καρδία: ἥκιστα προθυμουμένης η εγκαλών πρυτανεύειν οὐδέν· οὔτ᾽ αὖ τοῖς αὐτοῦ και κοῖς κατὰ προστιθέναι κέκρικεν ἕτερα δεῖν· πλην ις: ταῖς τοῦ Παλαμᾶ πειθόμενος εἰσηγήσεσι τῇ τε τῆς ἐπισκοπῆς καθαιρέσει προσεπήγε καθαίρα σιν καὶ ἅμα ἐν τῇ τοῦ θείου Βασιλείου μονή προστεταχὼς ἀπενεχθῆναι τέως ἐς Διδυμότειχον ἐκεῖθεν ἐξόριστον μετ' ὀλίγων αὐτὸν ἐπεπέμψει. Θ. Καὶ ταυτὶ μὲν, ἰδίας καὶ πολυτελεστέρας δ.δ. • Psd. xxix, 6. VI. Præcludebantur itaque palatii fores illis oH!= nibus, qui patriarchse defensionem susciperrul: eratque ipsi patriarchæ præcisa omnis dicem i licentia, et ad illius synodi episcopos interdictus accessus. Ita sententiam in eum absentem et inanditum scripsere, nullam aliam ob causam, niži quod Palamam simul et ipsius nova dogmata anathemaţe perculisset, et scriptum pro co Tomuu posterioribus Tomis rescidisset. In his co:sun plo illo die, imperatrix circa solis occasum sumptuosam mensam apponit, et epulum dat lautissimum is, qui, ut patriarchia dignitate spoliaretur, operam pavaverant: ac risus quidam non adeo modesti os fabellæ festivæ undecuuque convivium illud ador· narunt et permulserunt. At illa ipsa nocte, circa Galiciuium, omnis ea latitia in marorem ver: cst. Vespere enimi demorata est exsultatio, et ad matutinum fetus'. Et hæc quidem ita se habueroul VII. Imperatori autem Cantacuzeno, palatium ingresso, locus n.inime idoneus erat, 784 in que habitaret; idque, etsi nondum adesset uior, sid adhuc Didymotichi commoraretur. In qua enim ædium parte versari imperatorem convenicus erat, ab ea imperatricem Annain baud movit, que cu:m alio Joanne imperatore ibi habi are occupaverat; neque impediit, quo minus ii sedem illic ut ɔnica haberent. Sed, ut imperatoriis prærogativis: peria iis cesserat, tam in sessionibus quam in acelamationibus, ita et in ipsis habitationibus ressit: f, se vero ad illas, quæ circa maximum Alexi¡ veteris triclinium occurrunt, ruinas potius quam adus:e contulit et habitatum ivit. VIII. Joaunem autem patriarcham, qui tum in palatio vinctus astabat, obvium cum habuisset, nulla allocutione dignatus est. Ei enim, qui se persequi instituisset, et ab initio bentis acerrim: exstitisset, nec poterat benefacere, voluntate minime propensa ad benigne consulendum; nec illius malis alia addere mala visum est; nisi quod suadeuti Palamæ obsecutus episcopalem dignitatem iterato illi ademit, et cum in divi Bas-hi monasterium interim transferri eum jussisset, Didymotichum inde paulo post exsulatum misit. IX. Et hae quidem, tametsi peculiari fuzioriq e Veriorum nota. Scripserat, puto, Gregurus, τῇ τε τῆς ἐπισ σκοπής καθαιρέσει τὴν τῆς ἱερωσύνης προσεπήγε καθ ίρεσιν, id est, Liscopalis dignitatis utrog tioni etiam sacerde'ii abregatis tem odjecit. EnixAN, ld silet Cantacuzenus. We he monashe gimus ia Constantinop. Christ. lib. IV, seet. 6, In 12. DUCANG.

καὶ συνελόντι φάναι, φρόνημα ἓν ἀμφοτέροις ἦν ἐν ἅπασι, τοῖς τε ἄλλοις δηλαδὴ καὶ οἷς ὁ Παλαμᾶς ἐδογμάτιζε καινοτέροις καὶ ἀήθεσι πάνυ τῇ τοῦ θεοῦ ἐκκλησίᾳ. καὶ δεῖγμα τοῦ λόγου σαφὲς, ἃ τοῖς τὸν ἡσύχιον ἐν Ἄθῳ τῷ ὄρει βίον ἀσκοῦσιν ἔπεμπεν αὕτη γράμματα ξύν γε τῷ πατριάρχῃ κατὰ τοῦ Παλαμᾶ· τά τε οἰκεῖα ταύτης φημὶ καὶ ὅσα ὁ ταύτης υἱὸς Ἰωάννης ὁ βασιλεὺς ὑπ’ αὐτῆς προσταττόμενος ἔγραφεν· οἷς τά τε ἄλλα ἐνεγέγραπτο καὶ δὴ καὶ ὡς ἥκιστα χρῆναι νομίζειν, εἱρκταῖς καὶ φρουραῖς ἐνέχεσθαι Παλαμᾶν διά γε δὴ τὸ Καντακουζηνῷ τὴν γνώμην τίθεσθαι, ὅτι μὴ διὰ τὸ ξὺν οὐδενὶ κόσμῳ περιϊόντα θεοτήτων ἀκτίστων διδάσκειν ἀπειράκις ἀπείρων ἑσμὸν, κατ’ ἀλλήλων διϊσταμένων (εἶναι γάρ φησι τὰς μὲν ὑπερκειμένας καὶ νοητάς· τὰς δ’ ὑφειμένας καὶ ὁρατὰς) καὶ τοιοῦτα ἄττα βλασφημοῦντα συγχεῖν καὶ ταράττειν τὴν τοῦ θεοῦ ἐκκλησίαν.

[A. c. 1517] BYZANTINE HISTORIE LIB. XV. [IMP. J. PALÆOL. 6] 1030 Ενδον ὀφθείη τοῦ λοιποῦ. Κάπειτα διαρρήξασα την instituerat via patriarcham aggredi pergit: ac ea quae audierat Duc ifaciens epic pos ouocat, cl quotquot Palamicæ factionis erant, δὲ τον ξυν πολλῷ τῷ θυμῷ τὸν προκείμενον και κατά τοῦ πατριάρχου σκοπέν· καὶ συνεκάλει τοὺς Επισκόπους, καὶ ὅσοι τῆς τοῦ Παλαμά φατρίας ὑπῆρχον, λῆρον ήγησαμένη τὰ ἡκουσμένα. Γ. 00εν ἀπεκλείοντο μὲν αἱ πύλαι τῶν βατ:- λείων ἅπασιν, ὅποι τῷ πατριάρχῃ συνηγοροῦντες εἶεν· ἀπεκλείετο δ' ὁ πατριάρχης αὐτὸς παρρησία; ἀπάση; καὶ τῆς ἐς τὴν σύνοδον ἐκείνην τῶν ἐπι σκόπων ἀπαντήσεως. Καὶ οὕτως ἐρήμη χρησάμενοι δίκῃ καθαίρεσιν ἔγγραφον ἐποιήσαντο κατ' αὐτοῦ, δι' οὐδὲν ἔτερον αἴτιον, ἢ ὅτι τὸν Παλαμᾶν ὁμοῦ ταῖς αὐτοῦ καινοφωνίαις ἀναθέματι καθυπέβαλλε, καὶ τὸν ὑπὲρ ἐκείνου κατέλυς Τόμον υστερογενέσι ἑτέροις Τόμοις. Εκείνην μὲν οὖν τὴν ἡμέραν ἐν τούτοις ή βασιλὶς ἀνηλωκυία περὶ δύσιν ηλίου του φῶσαν παρετίθει τράπεζαν καὶ χλιδῶντα συμπόσια τοῖς ἐς τὴν τοῦ πατριάρχου καθαίρεσιν ἀγωνισαμένας· καὶ γέλωτές τινες οὐ μάλα εξοχήμονες καὶ χαρμόσυνα διηγήματα πανταχόθεν τὴν εὐωχίαν ἐκείνην συνεκρότουν τε καὶ ἐθώπευεν. "Αρτι δὲ περὶ τάς των ὀρνίθων δὲς τῆς νυκτός γενομένης ἐκείνην, πάντα ἐς τοὐναντίον τὰ τῆς χαρᾶς ἐκείνης ἀντέ στραπται. Εσπέρα; γὰρ ηυλίσατε ἀγαλλίασις, καὶ εἰς τὸ πρωί κλαυθμός. Καὶ ταῦτα μὲν τοῦτον ἔσχε τὴν τρόπον Ζ'. Τῷ δὲ βασιλεί Καντακουζην, τῶν βασιλείων ἐντὸς γενομένω, προσήκων τόπος ήκιστα ἦν εἰς καταμονὴν· καὶ ταῦτα μήπω μηδὲ τῆς συζύγου παρούσης, ἀλλ᾽ ἐν Διδυμοτείχον διατριβούσης ἔτι. Οἷς μὲν γὰρ ἁρμόπτουσαν ἔχειν ἐνὴν οἰκήμασι δίπι. ταν βασιλεί, ταῦτα προκατέχουσαν οὐκ ἐξέστησεν Ανναν τὴν βασιλίδα ξύν γε τῷ παιδὶ καὶ βασιλεῖ Ἰωάννῃ, οὐδ᾽ ἐμποδὼν ἐγεγόνει την προτέραν σφάς ἐν τούτοις ἔχειν ἀνάπαυσιν· ἀλλ' ὥσπερ σφίσι τῶν βασιλικών πρωτείων εξεκεχωρήκει λαμπρῶς ἐν τα καθεδρ.ι; καὶ εὐφημίαις, οὕτω κἂν ταῖς οἰκήσεσιν ἐπε επράχει. Αυτός δ' ἐν τοῖς [Ρ. 493] περὶ τὸν 'Αλεξίου τοῦ πάλαι μέγιστον τρίκλινον ἐρειπίοις μᾶλλον ἢ εἰκήμασιν εἰπεῖν δέδωκε φέρων οἰκεῖν ἑαυτόν. Η΄. Ἰωάννην γε μὴν τὸν πατριάρχην, δέσμιον τηνικαῦτα παρόντα τοῖς βασιλείας εὐμῶν, οὐδὲ μιᾶς ἠξίωσε προσαγορεύσεως. Διώκτην γὰρ αὐτοῦ καταστάντα, καὶ θερμὸν ἐξ ἀρχῆς πολέμιον, οὔτ᾽ εὖ ὡς ὁρᾷν εἶχε, τῆς καρδία: ἥκιστα προθυμουμένης η εγκαλών πρυτανεύειν οὐδέν· οὔτ᾽ αὖ τοῖς αὐτοῦ και κοῖς κατὰ προστιθέναι κέκρικεν ἕτερα δεῖν· πλην ις: ταῖς τοῦ Παλαμᾶ πειθόμενος εἰσηγήσεσι τῇ τε τῆς ἐπισκοπῆς καθαιρέσει προσεπήγε καθαίρα σιν καὶ ἅμα ἐν τῇ τοῦ θείου Βασιλείου μονή προστεταχὼς ἀπενεχθῆναι τέως ἐς Διδυμότειχον ἐκεῖθεν ἐξόριστον μετ' ὀλίγων αὐτὸν ἐπεπέμψει. Θ. Καὶ ταυτὶ μὲν, ἰδίας καὶ πολυτελεστέρας δ.δ. • Psd. xxix, 6. VI. Præcludebantur itaque palatii fores illis oH!= nibus, qui patriarchse defensionem susciperrul: eratque ipsi patriarchæ præcisa omnis dicem i licentia, et ad illius synodi episcopos interdictus accessus. Ita sententiam in eum absentem et inanditum scripsere, nullam aliam ob causam, niži quod Palamam simul et ipsius nova dogmata anathemaţe perculisset, et scriptum pro co Tomuu posterioribus Tomis rescidisset. In his co:sun plo illo die, imperatrix circa solis occasum sumptuosam mensam apponit, et epulum dat lautissimum is, qui, ut patriarchia dignitate spoliaretur, operam pavaverant: ac risus quidam non adeo modesti os fabellæ festivæ undecuuque convivium illud ador· narunt et permulserunt. At illa ipsa nocte, circa Galiciuium, omnis ea latitia in marorem ver: cst. Vespere enimi demorata est exsultatio, et ad matutinum fetus'. Et hæc quidem ita se habueroul VII. Imperatori autem Cantacuzeno, palatium ingresso, locus n.inime idoneus erat, 784 in que habitaret; idque, etsi nondum adesset uior, sid adhuc Didymotichi commoraretur. In qua enim ædium parte versari imperatorem convenicus erat, ab ea imperatricem Annain baud movit, que cu:m alio Joanne imperatore ibi habi are occupaverat; neque impediit, quo minus ii sedem illic ut ɔnica haberent. Sed, ut imperatoriis prærogativis: peria iis cesserat, tam in sessionibus quam in acelamationibus, ita et in ipsis habitationibus ressit: f, se vero ad illas, quæ circa maximum Alexi¡ veteris triclinium occurrunt, ruinas potius quam adus:e contulit et habitatum ivit. VIII. Joaunem autem patriarcham, qui tum in palatio vinctus astabat, obvium cum habuisset, nulla allocutione dignatus est. Ei enim, qui se persequi instituisset, et ab initio bentis acerrim: exstitisset, nec poterat benefacere, voluntate minime propensa ad benigne consulendum; nec illius malis alia addere mala visum est; nisi quod suadeuti Palamæ obsecutus episcopalem dignitatem iterato illi ademit, et cum in divi Bas-hi monasterium interim transferri eum jussisset, Didymotichum inde paulo post exsulatum misit. IX. Et hae quidem, tametsi peculiari fuzioriq e Veriorum nota. Scripserat, puto, Gregurus, τῇ τε τῆς ἐπισ σκοπής καθαιρέσει τὴν τῆς ἱερωσύνης προσεπήγε καθ ίρεσιν, id est, Liscopalis dignitatis utrog tioni etiam sacerde'ii abregatis tem odjecit. EnixAN, ld silet Cantacuzenus. We he monashe gimus ia Constantinop. Christ. lib. IV, seet. 6, In 12. DUCANG.

(Γ.) Διετέλει γε μὴν ἡ τοιαύτη παρ’ ἀμφοτέροις ἀκμάζουσα σύμπνοια καὶ ὁμοφροσύνη, τῷ τε πατριάρχῃ δηλαδὴ καὶ τῇ βασιλίδι, πρὶν δι’ ἀκριβοῦς γε τῆς πείρας ἀπογνόντα τὸν πατριάρχην τῆς τῶν κοινῶν σωτηρίας πραγμάτων ἄρξασθαι παραινεῖν αὐτῇ τὰ συνοίσοντα, καὶ βουλευτὴν καθίστασθαι περὶ ξυναλλαγῶν καὶ σπονδῶν πρὸς τὸν Καντακουζηνόν. ἀφ’ οὗ δὲ τοιαύτην ἔγνω συμφέρον βαδίζειν ὁδὸν, παραχρῆμα καθ’ ἑαυτοῦ καὶ τὴν βασιλίδα ἐξέμηνε. καὶ τοῦτ’ ἦν ἀρχὴ καὶ κατάλυσις πρώτη συμπνοίας τε καὶ ὁμοφροσύνης ἐκείνης, καὶ νόσημα, μήτε μάλαγμα μηδὲν μήτε καταδέσμους οὐδένας παραδεχόμενον. πᾶσαν μὲν οὖν ἐκεῖθεν ἡ βασιλὶς ἐπίνοιαν στρέφουσα κατὰ τῆς τοῦ πατριάρχου καθαιρέσεως, καὶ πάντας ἐφ’ ἑαυτῆς κυλίουσά τε καὶ ἀνακυκλοῦσα λογισμοὺς, οὐδὲν ἀνυσιμώτερον εὕρισκεν ἐς τὴν τοιαύτην πρόθεσιν, πλὴν τοῦ δογμάτων ἐκείνων, ὧν ἐξ ὅλης ἀπεωθεῖτο πρότερον τῆς ψυχῆς, καὶ ἀθέσμων φωνῶν τοῖς περὶ τὸν Παλαμᾶν κοινωνήσασα φίλους ἑαυτῇ καταστήσασθαι, καὶ συμμάχοις σφίσι χρήσασθαι θερμοτέροις κατ’ αὐτοῦ. (Δ.) Πρῶτον μὲν οὖν ἀπρόϊτον ὡς ἐν εἱρκτῇ τῷ οἴκῳ συγκεκλεῖσθαι τοῦτον ἐπέταττεν·

[A. c. 1517] BYZANTINE HISTORIE LIB. XV. [IMP. J. PALÆOL. 6] 1030 Ενδον ὀφθείη τοῦ λοιποῦ. Κάπειτα διαρρήξασα την instituerat via patriarcham aggredi pergit: ac ea quae audierat Duc ifaciens epic pos ouocat, cl quotquot Palamicæ factionis erant, δὲ τον ξυν πολλῷ τῷ θυμῷ τὸν προκείμενον και κατά τοῦ πατριάρχου σκοπέν· καὶ συνεκάλει τοὺς Επισκόπους, καὶ ὅσοι τῆς τοῦ Παλαμά φατρίας ὑπῆρχον, λῆρον ήγησαμένη τὰ ἡκουσμένα. Γ. 00εν ἀπεκλείοντο μὲν αἱ πύλαι τῶν βατ:- λείων ἅπασιν, ὅποι τῷ πατριάρχῃ συνηγοροῦντες εἶεν· ἀπεκλείετο δ' ὁ πατριάρχης αὐτὸς παρρησία; ἀπάση; καὶ τῆς ἐς τὴν σύνοδον ἐκείνην τῶν ἐπι σκόπων ἀπαντήσεως. Καὶ οὕτως ἐρήμη χρησάμενοι δίκῃ καθαίρεσιν ἔγγραφον ἐποιήσαντο κατ' αὐτοῦ, δι' οὐδὲν ἔτερον αἴτιον, ἢ ὅτι τὸν Παλαμᾶν ὁμοῦ ταῖς αὐτοῦ καινοφωνίαις ἀναθέματι καθυπέβαλλε, καὶ τὸν ὑπὲρ ἐκείνου κατέλυς Τόμον υστερογενέσι ἑτέροις Τόμοις. Εκείνην μὲν οὖν τὴν ἡμέραν ἐν τούτοις ή βασιλὶς ἀνηλωκυία περὶ δύσιν ηλίου του φῶσαν παρετίθει τράπεζαν καὶ χλιδῶντα συμπόσια τοῖς ἐς τὴν τοῦ πατριάρχου καθαίρεσιν ἀγωνισαμένας· καὶ γέλωτές τινες οὐ μάλα εξοχήμονες καὶ χαρμόσυνα διηγήματα πανταχόθεν τὴν εὐωχίαν ἐκείνην συνεκρότουν τε καὶ ἐθώπευεν. "Αρτι δὲ περὶ τάς των ὀρνίθων δὲς τῆς νυκτός γενομένης ἐκείνην, πάντα ἐς τοὐναντίον τὰ τῆς χαρᾶς ἐκείνης ἀντέ στραπται. Εσπέρα; γὰρ ηυλίσατε ἀγαλλίασις, καὶ εἰς τὸ πρωί κλαυθμός. Καὶ ταῦτα μὲν τοῦτον ἔσχε τὴν τρόπον Ζ'. Τῷ δὲ βασιλεί Καντακουζην, τῶν βασιλείων ἐντὸς γενομένω, προσήκων τόπος ήκιστα ἦν εἰς καταμονὴν· καὶ ταῦτα μήπω μηδὲ τῆς συζύγου παρούσης, ἀλλ᾽ ἐν Διδυμοτείχον διατριβούσης ἔτι. Οἷς μὲν γὰρ ἁρμόπτουσαν ἔχειν ἐνὴν οἰκήμασι δίπι. ταν βασιλεί, ταῦτα προκατέχουσαν οὐκ ἐξέστησεν Ανναν τὴν βασιλίδα ξύν γε τῷ παιδὶ καὶ βασιλεῖ Ἰωάννῃ, οὐδ᾽ ἐμποδὼν ἐγεγόνει την προτέραν σφάς ἐν τούτοις ἔχειν ἀνάπαυσιν· ἀλλ' ὥσπερ σφίσι τῶν βασιλικών πρωτείων εξεκεχωρήκει λαμπρῶς ἐν τα καθεδρ.ι; καὶ εὐφημίαις, οὕτω κἂν ταῖς οἰκήσεσιν ἐπε επράχει. Αυτός δ' ἐν τοῖς [Ρ. 493] περὶ τὸν 'Αλεξίου τοῦ πάλαι μέγιστον τρίκλινον ἐρειπίοις μᾶλλον ἢ εἰκήμασιν εἰπεῖν δέδωκε φέρων οἰκεῖν ἑαυτόν. Η΄. Ἰωάννην γε μὴν τὸν πατριάρχην, δέσμιον τηνικαῦτα παρόντα τοῖς βασιλείας εὐμῶν, οὐδὲ μιᾶς ἠξίωσε προσαγορεύσεως. Διώκτην γὰρ αὐτοῦ καταστάντα, καὶ θερμὸν ἐξ ἀρχῆς πολέμιον, οὔτ᾽ εὖ ὡς ὁρᾷν εἶχε, τῆς καρδία: ἥκιστα προθυμουμένης η εγκαλών πρυτανεύειν οὐδέν· οὔτ᾽ αὖ τοῖς αὐτοῦ και κοῖς κατὰ προστιθέναι κέκρικεν ἕτερα δεῖν· πλην ις: ταῖς τοῦ Παλαμᾶ πειθόμενος εἰσηγήσεσι τῇ τε τῆς ἐπισκοπῆς καθαιρέσει προσεπήγε καθαίρα σιν καὶ ἅμα ἐν τῇ τοῦ θείου Βασιλείου μονή προστεταχὼς ἀπενεχθῆναι τέως ἐς Διδυμότειχον ἐκεῖθεν ἐξόριστον μετ' ὀλίγων αὐτὸν ἐπεπέμψει. Θ. Καὶ ταυτὶ μὲν, ἰδίας καὶ πολυτελεστέρας δ.δ. • Psd. xxix, 6. VI. Præcludebantur itaque palatii fores illis oH!= nibus, qui patriarchse defensionem susciperrul: eratque ipsi patriarchæ præcisa omnis dicem i licentia, et ad illius synodi episcopos interdictus accessus. Ita sententiam in eum absentem et inanditum scripsere, nullam aliam ob causam, niži quod Palamam simul et ipsius nova dogmata anathemaţe perculisset, et scriptum pro co Tomuu posterioribus Tomis rescidisset. In his co:sun plo illo die, imperatrix circa solis occasum sumptuosam mensam apponit, et epulum dat lautissimum is, qui, ut patriarchia dignitate spoliaretur, operam pavaverant: ac risus quidam non adeo modesti os fabellæ festivæ undecuuque convivium illud ador· narunt et permulserunt. At illa ipsa nocte, circa Galiciuium, omnis ea latitia in marorem ver: cst. Vespere enimi demorata est exsultatio, et ad matutinum fetus'. Et hæc quidem ita se habueroul VII. Imperatori autem Cantacuzeno, palatium ingresso, locus n.inime idoneus erat, 784 in que habitaret; idque, etsi nondum adesset uior, sid adhuc Didymotichi commoraretur. In qua enim ædium parte versari imperatorem convenicus erat, ab ea imperatricem Annain baud movit, que cu:m alio Joanne imperatore ibi habi are occupaverat; neque impediit, quo minus ii sedem illic ut ɔnica haberent. Sed, ut imperatoriis prærogativis: peria iis cesserat, tam in sessionibus quam in acelamationibus, ita et in ipsis habitationibus ressit: f, se vero ad illas, quæ circa maximum Alexi¡ veteris triclinium occurrunt, ruinas potius quam adus:e contulit et habitatum ivit. VIII. Joaunem autem patriarcham, qui tum in palatio vinctus astabat, obvium cum habuisset, nulla allocutione dignatus est. Ei enim, qui se persequi instituisset, et ab initio bentis acerrim: exstitisset, nec poterat benefacere, voluntate minime propensa ad benigne consulendum; nec illius malis alia addere mala visum est; nisi quod suadeuti Palamæ obsecutus episcopalem dignitatem iterato illi ademit, et cum in divi Bas-hi monasterium interim transferri eum jussisset, Didymotichum inde paulo post exsulatum misit. IX. Et hae quidem, tametsi peculiari fuzioriq e Veriorum nota. Scripserat, puto, Gregurus, τῇ τε τῆς ἐπισ σκοπής καθαιρέσει τὴν τῆς ἱερωσύνης προσεπήγε καθ ίρεσιν, id est, Liscopalis dignitatis utrog tioni etiam sacerde'ii abregatis tem odjecit. EnixAN, ld silet Cantacuzenus. We he monashe gimus ia Constantinop. Christ. lib. IV, seet. 6, In 12. DUCANG.

ἔπειτα συνόδους ἐπισκόπων νύκτωρ καὶ μεθ’ ἡμέραν ἤθροιζέ τε καὶ ὥπλιζε κατ’ αὐτοῦ. τὴν γοῦν ὑστεραίαν ὁρισαμένη ποτὲ πρὸς τὴν ἐκείνου καθαίρεσιν ἀθροισθῆναι τοὺς ἐπισκόπους ἐπέσχεν ἡ νὺξ ἐκείνη, φλεγμονὴν τῷ λαιμῷ δεινὴν ἐπενεγκοῦσα, θάνατον ἀπειλοῦσαν πάνυ τοι σφόδρα αἰφνίδιον. καὶ ἦσαν ἐντεῦθεν ἄχρι τριῶν ἡμερῶν οἱ τοῦ θανάτου φόβοι κυκλοῦντες καὶ τὸ τῆς ψυχῆς ταράττοντες λογιζόμενον. τὸ γὰρ τοῦ θεοῦ μακρόθυμον ἐπεῖχεν ἔτι τὰ τῆς τελευταίας ὀργῆς βέλη καὶ τὸν τῆς γυναικὸς ἀνεβάλλετο ὄλεθρον, πλὴν ὅσον τὴν ἀπειλὴν ἐν τοιούτοις ἀῤῥωστήμασί τε καὶ πράγμασιν ἀμυδρῶς ἐζωγράφει, μεταμελείας καιρὸν μαινομένῃ ψυχῇ παρεχόμενον. ἐπεὶ δὲ ἡ τετάρτη ῥᾴονά τε ἐπεπράχει καὶ ὑπερσχεῖν παρεσκεύασε, τοὺς προτέρους αὖθις ἀνεκαλεῖτο κατὰ τοῦ πατριάρχου τρόπους, καὶ ἐς τὰ πρότερα ἐπαλινδρόμει βουλεύματα. ἓξ μεταξὺ παρεῤῥύησαν ἡμέραι, καὶ τὴν ὑστεραίαν αὖθις ὁρισαμένη τοὺς ἐπισκόπους ἐπὶ τοῖς ὁμοίοις ἐπέταττεν αὖθις ἀθροίζεσθαι.

[A. c. 1517] BYZANTINE HISTORIE LIB. XV. [IMP. J. PALÆOL. 6] 1030 Ενδον ὀφθείη τοῦ λοιποῦ. Κάπειτα διαρρήξασα την instituerat via patriarcham aggredi pergit: ac ea quae audierat Duc ifaciens epic pos ouocat, cl quotquot Palamicæ factionis erant, δὲ τον ξυν πολλῷ τῷ θυμῷ τὸν προκείμενον και κατά τοῦ πατριάρχου σκοπέν· καὶ συνεκάλει τοὺς Επισκόπους, καὶ ὅσοι τῆς τοῦ Παλαμά φατρίας ὑπῆρχον, λῆρον ήγησαμένη τὰ ἡκουσμένα. Γ. 00εν ἀπεκλείοντο μὲν αἱ πύλαι τῶν βατ:- λείων ἅπασιν, ὅποι τῷ πατριάρχῃ συνηγοροῦντες εἶεν· ἀπεκλείετο δ' ὁ πατριάρχης αὐτὸς παρρησία; ἀπάση; καὶ τῆς ἐς τὴν σύνοδον ἐκείνην τῶν ἐπι σκόπων ἀπαντήσεως. Καὶ οὕτως ἐρήμη χρησάμενοι δίκῃ καθαίρεσιν ἔγγραφον ἐποιήσαντο κατ' αὐτοῦ, δι' οὐδὲν ἔτερον αἴτιον, ἢ ὅτι τὸν Παλαμᾶν ὁμοῦ ταῖς αὐτοῦ καινοφωνίαις ἀναθέματι καθυπέβαλλε, καὶ τὸν ὑπὲρ ἐκείνου κατέλυς Τόμον υστερογενέσι ἑτέροις Τόμοις. Εκείνην μὲν οὖν τὴν ἡμέραν ἐν τούτοις ή βασιλὶς ἀνηλωκυία περὶ δύσιν ηλίου του φῶσαν παρετίθει τράπεζαν καὶ χλιδῶντα συμπόσια τοῖς ἐς τὴν τοῦ πατριάρχου καθαίρεσιν ἀγωνισαμένας· καὶ γέλωτές τινες οὐ μάλα εξοχήμονες καὶ χαρμόσυνα διηγήματα πανταχόθεν τὴν εὐωχίαν ἐκείνην συνεκρότουν τε καὶ ἐθώπευεν. "Αρτι δὲ περὶ τάς των ὀρνίθων δὲς τῆς νυκτός γενομένης ἐκείνην, πάντα ἐς τοὐναντίον τὰ τῆς χαρᾶς ἐκείνης ἀντέ στραπται. Εσπέρα; γὰρ ηυλίσατε ἀγαλλίασις, καὶ εἰς τὸ πρωί κλαυθμός. Καὶ ταῦτα μὲν τοῦτον ἔσχε τὴν τρόπον Ζ'. Τῷ δὲ βασιλεί Καντακουζην, τῶν βασιλείων ἐντὸς γενομένω, προσήκων τόπος ήκιστα ἦν εἰς καταμονὴν· καὶ ταῦτα μήπω μηδὲ τῆς συζύγου παρούσης, ἀλλ᾽ ἐν Διδυμοτείχον διατριβούσης ἔτι. Οἷς μὲν γὰρ ἁρμόπτουσαν ἔχειν ἐνὴν οἰκήμασι δίπι. ταν βασιλεί, ταῦτα προκατέχουσαν οὐκ ἐξέστησεν Ανναν τὴν βασιλίδα ξύν γε τῷ παιδὶ καὶ βασιλεῖ Ἰωάννῃ, οὐδ᾽ ἐμποδὼν ἐγεγόνει την προτέραν σφάς ἐν τούτοις ἔχειν ἀνάπαυσιν· ἀλλ' ὥσπερ σφίσι τῶν βασιλικών πρωτείων εξεκεχωρήκει λαμπρῶς ἐν τα καθεδρ.ι; καὶ εὐφημίαις, οὕτω κἂν ταῖς οἰκήσεσιν ἐπε επράχει. Αυτός δ' ἐν τοῖς [Ρ. 493] περὶ τὸν 'Αλεξίου τοῦ πάλαι μέγιστον τρίκλινον ἐρειπίοις μᾶλλον ἢ εἰκήμασιν εἰπεῖν δέδωκε φέρων οἰκεῖν ἑαυτόν. Η΄. Ἰωάννην γε μὴν τὸν πατριάρχην, δέσμιον τηνικαῦτα παρόντα τοῖς βασιλείας εὐμῶν, οὐδὲ μιᾶς ἠξίωσε προσαγορεύσεως. Διώκτην γὰρ αὐτοῦ καταστάντα, καὶ θερμὸν ἐξ ἀρχῆς πολέμιον, οὔτ᾽ εὖ ὡς ὁρᾷν εἶχε, τῆς καρδία: ἥκιστα προθυμουμένης η εγκαλών πρυτανεύειν οὐδέν· οὔτ᾽ αὖ τοῖς αὐτοῦ και κοῖς κατὰ προστιθέναι κέκρικεν ἕτερα δεῖν· πλην ις: ταῖς τοῦ Παλαμᾶ πειθόμενος εἰσηγήσεσι τῇ τε τῆς ἐπισκοπῆς καθαιρέσει προσεπήγε καθαίρα σιν καὶ ἅμα ἐν τῇ τοῦ θείου Βασιλείου μονή προστεταχὼς ἀπενεχθῆναι τέως ἐς Διδυμότειχον ἐκεῖθεν ἐξόριστον μετ' ὀλίγων αὐτὸν ἐπεπέμψει. Θ. Καὶ ταυτὶ μὲν, ἰδίας καὶ πολυτελεστέρας δ.δ. • Psd. xxix, 6. VI. Præcludebantur itaque palatii fores illis oH!= nibus, qui patriarchse defensionem susciperrul: eratque ipsi patriarchæ præcisa omnis dicem i licentia, et ad illius synodi episcopos interdictus accessus. Ita sententiam in eum absentem et inanditum scripsere, nullam aliam ob causam, niži quod Palamam simul et ipsius nova dogmata anathemaţe perculisset, et scriptum pro co Tomuu posterioribus Tomis rescidisset. In his co:sun plo illo die, imperatrix circa solis occasum sumptuosam mensam apponit, et epulum dat lautissimum is, qui, ut patriarchia dignitate spoliaretur, operam pavaverant: ac risus quidam non adeo modesti os fabellæ festivæ undecuuque convivium illud ador· narunt et permulserunt. At illa ipsa nocte, circa Galiciuium, omnis ea latitia in marorem ver: cst. Vespere enimi demorata est exsultatio, et ad matutinum fetus'. Et hæc quidem ita se habueroul VII. Imperatori autem Cantacuzeno, palatium ingresso, locus n.inime idoneus erat, 784 in que habitaret; idque, etsi nondum adesset uior, sid adhuc Didymotichi commoraretur. In qua enim ædium parte versari imperatorem convenicus erat, ab ea imperatricem Annain baud movit, que cu:m alio Joanne imperatore ibi habi are occupaverat; neque impediit, quo minus ii sedem illic ut ɔnica haberent. Sed, ut imperatoriis prærogativis: peria iis cesserat, tam in sessionibus quam in acelamationibus, ita et in ipsis habitationibus ressit: f, se vero ad illas, quæ circa maximum Alexi¡ veteris triclinium occurrunt, ruinas potius quam adus:e contulit et habitatum ivit. VIII. Joaunem autem patriarcham, qui tum in palatio vinctus astabat, obvium cum habuisset, nulla allocutione dignatus est. Ei enim, qui se persequi instituisset, et ab initio bentis acerrim: exstitisset, nec poterat benefacere, voluntate minime propensa ad benigne consulendum; nec illius malis alia addere mala visum est; nisi quod suadeuti Palamæ obsecutus episcopalem dignitatem iterato illi ademit, et cum in divi Bas-hi monasterium interim transferri eum jussisset, Didymotichum inde paulo post exsulatum misit. IX. Et hae quidem, tametsi peculiari fuzioriq e Veriorum nota. Scripserat, puto, Gregurus, τῇ τε τῆς ἐπισ σκοπής καθαιρέσει τὴν τῆς ἱερωσύνης προσεπήγε καθ ίρεσιν, id est, Liscopalis dignitatis utrog tioni etiam sacerde'ii abregatis tem odjecit. EnixAN, ld silet Cantacuzenus. We he monashe gimus ia Constantinop. Christ. lib. IV, seet. 6, In 12. DUCANG.

(Ε.) Ἄρτι δὲ τοῦ ἡλίου τῆς γῆς ὑπερκύψαντος, σπουδῇ ταχύνας ἧκεν αὐτῇ μοναδικὸν καὶ ἡσύχιον ἄγων βίον ἀνὴρ, ᾧ σύνηθες φοιτῶντι συχνότερον ἀκούειν τὰς μυστικὰς τῶν λογισμῶν ἐξαγορεύσεις αὐτῆς. καὶ δέλτον ἐγχειρίζων ἔλεγεν αὐτῇ, πρὸ τῶν θυρῶν εὑρεῖν αὐτομάτως ἐξιόντα αὐτὸν ὀρθριαίτερον, ἀγνοῶν ὅστις ὁ ῥίψας εἴη, καὶ ὅτου χάριν. τά γε μὴν ἐγγεγραμμένα εἶχε πρῶτον μὲν ὅρκους φρικώδεις κατὰ τοῦ πνευματικοῦ ἐκείνου ἀνδρὸς καὶ κολάσεων δεινῶν ἀπειλὰς, ὅσαι ψυχῇ καὶ σώματι μακρὰν ἐπιφέρουσι καὶ ἀφόρητον τὴν δριμύτητα, εἰ βουληθείη διὰ δειλίαν, ἢ δι’ οἱονδήτινα τρόπον, συστεῖλαι καὶ ἥκιστα ἐθελῆσαι δοῦναι τῇ βασιλίδι τὴν δέλτον. ἔπειτα ἔστρεφε τὸ τοῦ λόγου πρόσωπον ἐς τὴν βασιλίδα· καὶ ἦν ἡ τῶν λεγομένων δύναμις τοιαύτη.

[A. c. 1517] BYZANTINE HISTORIE LIB. XV. [IMP. J. PALÆOL. 6] 1030 Ενδον ὀφθείη τοῦ λοιποῦ. Κάπειτα διαρρήξασα την instituerat via patriarcham aggredi pergit: ac ea quae audierat Duc ifaciens epic pos ouocat, cl quotquot Palamicæ factionis erant, δὲ τον ξυν πολλῷ τῷ θυμῷ τὸν προκείμενον και κατά τοῦ πατριάρχου σκοπέν· καὶ συνεκάλει τοὺς Επισκόπους, καὶ ὅσοι τῆς τοῦ Παλαμά φατρίας ὑπῆρχον, λῆρον ήγησαμένη τὰ ἡκουσμένα. Γ. 00εν ἀπεκλείοντο μὲν αἱ πύλαι τῶν βατ:- λείων ἅπασιν, ὅποι τῷ πατριάρχῃ συνηγοροῦντες εἶεν· ἀπεκλείετο δ' ὁ πατριάρχης αὐτὸς παρρησία; ἀπάση; καὶ τῆς ἐς τὴν σύνοδον ἐκείνην τῶν ἐπι σκόπων ἀπαντήσεως. Καὶ οὕτως ἐρήμη χρησάμενοι δίκῃ καθαίρεσιν ἔγγραφον ἐποιήσαντο κατ' αὐτοῦ, δι' οὐδὲν ἔτερον αἴτιον, ἢ ὅτι τὸν Παλαμᾶν ὁμοῦ ταῖς αὐτοῦ καινοφωνίαις ἀναθέματι καθυπέβαλλε, καὶ τὸν ὑπὲρ ἐκείνου κατέλυς Τόμον υστερογενέσι ἑτέροις Τόμοις. Εκείνην μὲν οὖν τὴν ἡμέραν ἐν τούτοις ή βασιλὶς ἀνηλωκυία περὶ δύσιν ηλίου του φῶσαν παρετίθει τράπεζαν καὶ χλιδῶντα συμπόσια τοῖς ἐς τὴν τοῦ πατριάρχου καθαίρεσιν ἀγωνισαμένας· καὶ γέλωτές τινες οὐ μάλα εξοχήμονες καὶ χαρμόσυνα διηγήματα πανταχόθεν τὴν εὐωχίαν ἐκείνην συνεκρότουν τε καὶ ἐθώπευεν. "Αρτι δὲ περὶ τάς των ὀρνίθων δὲς τῆς νυκτός γενομένης ἐκείνην, πάντα ἐς τοὐναντίον τὰ τῆς χαρᾶς ἐκείνης ἀντέ στραπται. Εσπέρα; γὰρ ηυλίσατε ἀγαλλίασις, καὶ εἰς τὸ πρωί κλαυθμός. Καὶ ταῦτα μὲν τοῦτον ἔσχε τὴν τρόπον Ζ'. Τῷ δὲ βασιλεί Καντακουζην, τῶν βασιλείων ἐντὸς γενομένω, προσήκων τόπος ήκιστα ἦν εἰς καταμονὴν· καὶ ταῦτα μήπω μηδὲ τῆς συζύγου παρούσης, ἀλλ᾽ ἐν Διδυμοτείχον διατριβούσης ἔτι. Οἷς μὲν γὰρ ἁρμόπτουσαν ἔχειν ἐνὴν οἰκήμασι δίπι. ταν βασιλεί, ταῦτα προκατέχουσαν οὐκ ἐξέστησεν Ανναν τὴν βασιλίδα ξύν γε τῷ παιδὶ καὶ βασιλεῖ Ἰωάννῃ, οὐδ᾽ ἐμποδὼν ἐγεγόνει την προτέραν σφάς ἐν τούτοις ἔχειν ἀνάπαυσιν· ἀλλ' ὥσπερ σφίσι τῶν βασιλικών πρωτείων εξεκεχωρήκει λαμπρῶς ἐν τα καθεδρ.ι; καὶ εὐφημίαις, οὕτω κἂν ταῖς οἰκήσεσιν ἐπε επράχει. Αυτός δ' ἐν τοῖς [Ρ. 493] περὶ τὸν 'Αλεξίου τοῦ πάλαι μέγιστον τρίκλινον ἐρειπίοις μᾶλλον ἢ εἰκήμασιν εἰπεῖν δέδωκε φέρων οἰκεῖν ἑαυτόν. Η΄. Ἰωάννην γε μὴν τὸν πατριάρχην, δέσμιον τηνικαῦτα παρόντα τοῖς βασιλείας εὐμῶν, οὐδὲ μιᾶς ἠξίωσε προσαγορεύσεως. Διώκτην γὰρ αὐτοῦ καταστάντα, καὶ θερμὸν ἐξ ἀρχῆς πολέμιον, οὔτ᾽ εὖ ὡς ὁρᾷν εἶχε, τῆς καρδία: ἥκιστα προθυμουμένης η εγκαλών πρυτανεύειν οὐδέν· οὔτ᾽ αὖ τοῖς αὐτοῦ και κοῖς κατὰ προστιθέναι κέκρικεν ἕτερα δεῖν· πλην ις: ταῖς τοῦ Παλαμᾶ πειθόμενος εἰσηγήσεσι τῇ τε τῆς ἐπισκοπῆς καθαιρέσει προσεπήγε καθαίρα σιν καὶ ἅμα ἐν τῇ τοῦ θείου Βασιλείου μονή προστεταχὼς ἀπενεχθῆναι τέως ἐς Διδυμότειχον ἐκεῖθεν ἐξόριστον μετ' ὀλίγων αὐτὸν ἐπεπέμψει. Θ. Καὶ ταυτὶ μὲν, ἰδίας καὶ πολυτελεστέρας δ.δ. • Psd. xxix, 6. VI. Præcludebantur itaque palatii fores illis oH!= nibus, qui patriarchse defensionem susciperrul: eratque ipsi patriarchæ præcisa omnis dicem i licentia, et ad illius synodi episcopos interdictus accessus. Ita sententiam in eum absentem et inanditum scripsere, nullam aliam ob causam, niži quod Palamam simul et ipsius nova dogmata anathemaţe perculisset, et scriptum pro co Tomuu posterioribus Tomis rescidisset. In his co:sun plo illo die, imperatrix circa solis occasum sumptuosam mensam apponit, et epulum dat lautissimum is, qui, ut patriarchia dignitate spoliaretur, operam pavaverant: ac risus quidam non adeo modesti os fabellæ festivæ undecuuque convivium illud ador· narunt et permulserunt. At illa ipsa nocte, circa Galiciuium, omnis ea latitia in marorem ver: cst. Vespere enimi demorata est exsultatio, et ad matutinum fetus'. Et hæc quidem ita se habueroul VII. Imperatori autem Cantacuzeno, palatium ingresso, locus n.inime idoneus erat, 784 in que habitaret; idque, etsi nondum adesset uior, sid adhuc Didymotichi commoraretur. In qua enim ædium parte versari imperatorem convenicus erat, ab ea imperatricem Annain baud movit, que cu:m alio Joanne imperatore ibi habi are occupaverat; neque impediit, quo minus ii sedem illic ut ɔnica haberent. Sed, ut imperatoriis prærogativis: peria iis cesserat, tam in sessionibus quam in acelamationibus, ita et in ipsis habitationibus ressit: f, se vero ad illas, quæ circa maximum Alexi¡ veteris triclinium occurrunt, ruinas potius quam adus:e contulit et habitatum ivit. VIII. Joaunem autem patriarcham, qui tum in palatio vinctus astabat, obvium cum habuisset, nulla allocutione dignatus est. Ei enim, qui se persequi instituisset, et ab initio bentis acerrim: exstitisset, nec poterat benefacere, voluntate minime propensa ad benigne consulendum; nec illius malis alia addere mala visum est; nisi quod suadeuti Palamæ obsecutus episcopalem dignitatem iterato illi ademit, et cum in divi Bas-hi monasterium interim transferri eum jussisset, Didymotichum inde paulo post exsulatum misit. IX. Et hae quidem, tametsi peculiari fuzioriq e Veriorum nota. Scripserat, puto, Gregurus, τῇ τε τῆς ἐπισ σκοπής καθαιρέσει τὴν τῆς ἱερωσύνης προσεπήγε καθ ίρεσιν, id est, Liscopalis dignitatis utrog tioni etiam sacerde'ii abregatis tem odjecit. EnixAN, ld silet Cantacuzenus. We he monashe gimus ia Constantinop. Christ. lib. IV, seet. 6, In 12. DUCANG.

εἰ μὴ παύσῃ μαχομένη καὶ πόλεμον ἐγείρουσα κατὰ τῶν ἱερῶν τῆς ἐκκλησίας δογμάτων, οὐκ ἂν φθάνοις φθείρουσα τὴν σὴν αὐθεντίαν καὶ τὸν τῆς οἰκείας δόξης ὄλεθρον αὐτὴ ἑαυτῇ δημιουργοῦσα καὶ ἐξυφαίνουσα. τούτων αὐτήκοος ἡ βασιλὶς γεγονυῖα ἐχαλέπηνέ τε καὶ ὀξύτερον ἀνεβόησε, λοιδορουμένη σφόδρα τἀνδρὶ, καὶ ἀπειλοῦσα τὰ μέγιστα τῶν δεινῶν, εἰ τῶν βασιλείων ἔνδον ὀφθείη τοῦ λοιποῦ. κἄπειτα διαῤῥήξασα τὴν δέλτον ξὺν πολλῷ τῷ θυμῷ τὸν προκείμενον ᾔει κατὰ τοῦ πατριάρχου σκοπόν· καὶ συνεκάλει τοὺς ἐπισκόπους, καὶ ὅσοι τῆς τοῦ Παλαμᾶ φατρίας ὑπῆρχον, λῆρον ἡγησαμένη τὰ ἠκουσμένα. (2.) Ὅθεν ἀπεκλείοντο μὲν αἱ πύλαι τῶν βασιλείων ἅπασιν, ὅσοι τῷ πατριάρχῃ συνηγοροῦντες εἶεν· ἀπεκλείετο δ’ ὁ πατριάρχης αὐτὸς παῤῥησίας ἁπάσης καὶ τῆς ἐς τὴν σύνοδον ἐκείνην τῶν ἐπισκόπων ἀπαντήσεως. καὶ οὕτως ἐρήμῃ χρησάμενοι δίκῃ καθαίρεσιν ἔγγραφον ἐποιήσαντο κατ’ αὐτοῦ, δι’ οὐδὲν ἕτερον αἴτιον, ἢ ὅτι τὸν Παλαμᾶν ὁμοῦ ταῖς αὐτοῦ καινοφωνίαις ἀναθέματι καθυπέβαλλε, καὶ τὸν ὑπὲρ ἐκείνου κατέλυε τόμον ὑστερογενέσιν ἑτέροις τόμοις.

[A. c. 1517] BYZANTINE HISTORIE LIB. XV. [IMP. J. PALÆOL. 6] 1030 Ενδον ὀφθείη τοῦ λοιποῦ. Κάπειτα διαρρήξασα την instituerat via patriarcham aggredi pergit: ac ea quae audierat Duc ifaciens epic pos ouocat, cl quotquot Palamicæ factionis erant, δὲ τον ξυν πολλῷ τῷ θυμῷ τὸν προκείμενον και κατά τοῦ πατριάρχου σκοπέν· καὶ συνεκάλει τοὺς Επισκόπους, καὶ ὅσοι τῆς τοῦ Παλαμά φατρίας ὑπῆρχον, λῆρον ήγησαμένη τὰ ἡκουσμένα. Γ. 00εν ἀπεκλείοντο μὲν αἱ πύλαι τῶν βατ:- λείων ἅπασιν, ὅποι τῷ πατριάρχῃ συνηγοροῦντες εἶεν· ἀπεκλείετο δ' ὁ πατριάρχης αὐτὸς παρρησία; ἀπάση; καὶ τῆς ἐς τὴν σύνοδον ἐκείνην τῶν ἐπι σκόπων ἀπαντήσεως. Καὶ οὕτως ἐρήμη χρησάμενοι δίκῃ καθαίρεσιν ἔγγραφον ἐποιήσαντο κατ' αὐτοῦ, δι' οὐδὲν ἔτερον αἴτιον, ἢ ὅτι τὸν Παλαμᾶν ὁμοῦ ταῖς αὐτοῦ καινοφωνίαις ἀναθέματι καθυπέβαλλε, καὶ τὸν ὑπὲρ ἐκείνου κατέλυς Τόμον υστερογενέσι ἑτέροις Τόμοις. Εκείνην μὲν οὖν τὴν ἡμέραν ἐν τούτοις ή βασιλὶς ἀνηλωκυία περὶ δύσιν ηλίου του φῶσαν παρετίθει τράπεζαν καὶ χλιδῶντα συμπόσια τοῖς ἐς τὴν τοῦ πατριάρχου καθαίρεσιν ἀγωνισαμένας· καὶ γέλωτές τινες οὐ μάλα εξοχήμονες καὶ χαρμόσυνα διηγήματα πανταχόθεν τὴν εὐωχίαν ἐκείνην συνεκρότουν τε καὶ ἐθώπευεν. "Αρτι δὲ περὶ τάς των ὀρνίθων δὲς τῆς νυκτός γενομένης ἐκείνην, πάντα ἐς τοὐναντίον τὰ τῆς χαρᾶς ἐκείνης ἀντέ στραπται. Εσπέρα; γὰρ ηυλίσατε ἀγαλλίασις, καὶ εἰς τὸ πρωί κλαυθμός. Καὶ ταῦτα μὲν τοῦτον ἔσχε τὴν τρόπον Ζ'. Τῷ δὲ βασιλεί Καντακουζην, τῶν βασιλείων ἐντὸς γενομένω, προσήκων τόπος ήκιστα ἦν εἰς καταμονὴν· καὶ ταῦτα μήπω μηδὲ τῆς συζύγου παρούσης, ἀλλ᾽ ἐν Διδυμοτείχον διατριβούσης ἔτι. Οἷς μὲν γὰρ ἁρμόπτουσαν ἔχειν ἐνὴν οἰκήμασι δίπι. ταν βασιλεί, ταῦτα προκατέχουσαν οὐκ ἐξέστησεν Ανναν τὴν βασιλίδα ξύν γε τῷ παιδὶ καὶ βασιλεῖ Ἰωάννῃ, οὐδ᾽ ἐμποδὼν ἐγεγόνει την προτέραν σφάς ἐν τούτοις ἔχειν ἀνάπαυσιν· ἀλλ' ὥσπερ σφίσι τῶν βασιλικών πρωτείων εξεκεχωρήκει λαμπρῶς ἐν τα καθεδρ.ι; καὶ εὐφημίαις, οὕτω κἂν ταῖς οἰκήσεσιν ἐπε επράχει. Αυτός δ' ἐν τοῖς [Ρ. 493] περὶ τὸν 'Αλεξίου τοῦ πάλαι μέγιστον τρίκλινον ἐρειπίοις μᾶλλον ἢ εἰκήμασιν εἰπεῖν δέδωκε φέρων οἰκεῖν ἑαυτόν. Η΄. Ἰωάννην γε μὴν τὸν πατριάρχην, δέσμιον τηνικαῦτα παρόντα τοῖς βασιλείας εὐμῶν, οὐδὲ μιᾶς ἠξίωσε προσαγορεύσεως. Διώκτην γὰρ αὐτοῦ καταστάντα, καὶ θερμὸν ἐξ ἀρχῆς πολέμιον, οὔτ᾽ εὖ ὡς ὁρᾷν εἶχε, τῆς καρδία: ἥκιστα προθυμουμένης η εγκαλών πρυτανεύειν οὐδέν· οὔτ᾽ αὖ τοῖς αὐτοῦ και κοῖς κατὰ προστιθέναι κέκρικεν ἕτερα δεῖν· πλην ις: ταῖς τοῦ Παλαμᾶ πειθόμενος εἰσηγήσεσι τῇ τε τῆς ἐπισκοπῆς καθαιρέσει προσεπήγε καθαίρα σιν καὶ ἅμα ἐν τῇ τοῦ θείου Βασιλείου μονή προστεταχὼς ἀπενεχθῆναι τέως ἐς Διδυμότειχον ἐκεῖθεν ἐξόριστον μετ' ὀλίγων αὐτὸν ἐπεπέμψει. Θ. Καὶ ταυτὶ μὲν, ἰδίας καὶ πολυτελεστέρας δ.δ. • Psd. xxix, 6. VI. Præcludebantur itaque palatii fores illis oH!= nibus, qui patriarchse defensionem susciperrul: eratque ipsi patriarchæ præcisa omnis dicem i licentia, et ad illius synodi episcopos interdictus accessus. Ita sententiam in eum absentem et inanditum scripsere, nullam aliam ob causam, niži quod Palamam simul et ipsius nova dogmata anathemaţe perculisset, et scriptum pro co Tomuu posterioribus Tomis rescidisset. In his co:sun plo illo die, imperatrix circa solis occasum sumptuosam mensam apponit, et epulum dat lautissimum is, qui, ut patriarchia dignitate spoliaretur, operam pavaverant: ac risus quidam non adeo modesti os fabellæ festivæ undecuuque convivium illud ador· narunt et permulserunt. At illa ipsa nocte, circa Galiciuium, omnis ea latitia in marorem ver: cst. Vespere enimi demorata est exsultatio, et ad matutinum fetus'. Et hæc quidem ita se habueroul VII. Imperatori autem Cantacuzeno, palatium ingresso, locus n.inime idoneus erat, 784 in que habitaret; idque, etsi nondum adesset uior, sid adhuc Didymotichi commoraretur. In qua enim ædium parte versari imperatorem convenicus erat, ab ea imperatricem Annain baud movit, que cu:m alio Joanne imperatore ibi habi are occupaverat; neque impediit, quo minus ii sedem illic ut ɔnica haberent. Sed, ut imperatoriis prærogativis: peria iis cesserat, tam in sessionibus quam in acelamationibus, ita et in ipsis habitationibus ressit: f, se vero ad illas, quæ circa maximum Alexi¡ veteris triclinium occurrunt, ruinas potius quam adus:e contulit et habitatum ivit. VIII. Joaunem autem patriarcham, qui tum in palatio vinctus astabat, obvium cum habuisset, nulla allocutione dignatus est. Ei enim, qui se persequi instituisset, et ab initio bentis acerrim: exstitisset, nec poterat benefacere, voluntate minime propensa ad benigne consulendum; nec illius malis alia addere mala visum est; nisi quod suadeuti Palamæ obsecutus episcopalem dignitatem iterato illi ademit, et cum in divi Bas-hi monasterium interim transferri eum jussisset, Didymotichum inde paulo post exsulatum misit. IX. Et hae quidem, tametsi peculiari fuzioriq e Veriorum nota. Scripserat, puto, Gregurus, τῇ τε τῆς ἐπισ σκοπής καθαιρέσει τὴν τῆς ἱερωσύνης προσεπήγε καθ ίρεσιν, id est, Liscopalis dignitatis utrog tioni etiam sacerde'ii abregatis tem odjecit. EnixAN, ld silet Cantacuzenus. We he monashe gimus ia Constantinop. Christ. lib. IV, seet. 6, In 12. DUCANG.

ἐκείνην μὲν οὖν τὴν ἡμέραν ἐν τούτοις ἡ βασιλὶς ἀνηλωκυῖα περὶ δύσιν ἡλίου τρυφῶσαν παρετίθει τράπεζαν καὶ χλιδῶντα συμπόσια τοῖς ἐς τὴν τοῦ πατριάρχου καθαίρεσιν ἀγωνισαμένοις· καὶ γέλωτές τινες οὐ μάλα εὐσχήμονες καὶ χαρμόσυνα διηγήματα πανταχόθεν τὴν εὐωχίαν ἐκείνην συνεκρότουν τε καὶ ἐθώπευον. ἄρτι δὲ περὶ τὰς τῶν ὀρνίθων ᾠδὰς τῆς νυκτὸς γενομένης ἐκείνης, πάντα ἐς τοὐναντίον τὰ τῆς χαρᾶς ἐκείνης ἀντέστραπται. ἑσπέρας γὰρ ηὐλίσατο ἀγαλλίασις, καὶ εἰς τὸ πρωὶ̈ κλαυθμός. καὶ ταῦτα μὲν τοῦτον ἔσχε τὸν τρόπον. (Ζ.) Τῷ δὲ βασιλεῖ Καντακουζηνῷ, τῶν βασιλείων ἐντὸς γενομένῳ, προσήκων τόπος ἥκιστα ἦν εἰς καταμονήν· καὶ ταῦτα μήπω μηδὲ τῆς συζύγου παρούσης, ἀλλ’ ἐν Διδυμοτείχῳ διατριβούσης ἔτι. οἷς μὲν γὰρ ἁρμόττουσαν ἔχειν ἐνῆν οἰκήμασι δίαιταν βασιλεῖ, ταῦτα προκατέχουσαν οὐκ ἐξέστησεν Ἄνναν τὴν βασιλίδα ξύν γε τῷ παιδὶ καὶ βασιλεῖ Ἰωάννῃ, οὐδ’ ἐμποδὼν ἐγεγόνει τὴν προτέραν σφᾶς ἐν τούτοις ἔχειν ἀνάπαυσιν· ἀλλ’ ὥσπερ σφίσι τῶν βασιλικῶν πρωτείων ἐξεκεχωρήκει λαμπρῶς ἔν τε καθέδραις καὶ εὐφημίαις, οὕτω κἀν ταῖς οἰκήσεσιν ἐπεπράχει.

[A. c. 1517] BYZANTINE HISTORIE LIB. XV. [IMP. J. PALÆOL. 6] 1030 Ενδον ὀφθείη τοῦ λοιποῦ. Κάπειτα διαρρήξασα την instituerat via patriarcham aggredi pergit: ac ea quae audierat Duc ifaciens epic pos ouocat, cl quotquot Palamicæ factionis erant, δὲ τον ξυν πολλῷ τῷ θυμῷ τὸν προκείμενον και κατά τοῦ πατριάρχου σκοπέν· καὶ συνεκάλει τοὺς Επισκόπους, καὶ ὅσοι τῆς τοῦ Παλαμά φατρίας ὑπῆρχον, λῆρον ήγησαμένη τὰ ἡκουσμένα. Γ. 00εν ἀπεκλείοντο μὲν αἱ πύλαι τῶν βατ:- λείων ἅπασιν, ὅποι τῷ πατριάρχῃ συνηγοροῦντες εἶεν· ἀπεκλείετο δ' ὁ πατριάρχης αὐτὸς παρρησία; ἀπάση; καὶ τῆς ἐς τὴν σύνοδον ἐκείνην τῶν ἐπι σκόπων ἀπαντήσεως. Καὶ οὕτως ἐρήμη χρησάμενοι δίκῃ καθαίρεσιν ἔγγραφον ἐποιήσαντο κατ' αὐτοῦ, δι' οὐδὲν ἔτερον αἴτιον, ἢ ὅτι τὸν Παλαμᾶν ὁμοῦ ταῖς αὐτοῦ καινοφωνίαις ἀναθέματι καθυπέβαλλε, καὶ τὸν ὑπὲρ ἐκείνου κατέλυς Τόμον υστερογενέσι ἑτέροις Τόμοις. Εκείνην μὲν οὖν τὴν ἡμέραν ἐν τούτοις ή βασιλὶς ἀνηλωκυία περὶ δύσιν ηλίου του φῶσαν παρετίθει τράπεζαν καὶ χλιδῶντα συμπόσια τοῖς ἐς τὴν τοῦ πατριάρχου καθαίρεσιν ἀγωνισαμένας· καὶ γέλωτές τινες οὐ μάλα εξοχήμονες καὶ χαρμόσυνα διηγήματα πανταχόθεν τὴν εὐωχίαν ἐκείνην συνεκρότουν τε καὶ ἐθώπευεν. "Αρτι δὲ περὶ τάς των ὀρνίθων δὲς τῆς νυκτός γενομένης ἐκείνην, πάντα ἐς τοὐναντίον τὰ τῆς χαρᾶς ἐκείνης ἀντέ στραπται. Εσπέρα; γὰρ ηυλίσατε ἀγαλλίασις, καὶ εἰς τὸ πρωί κλαυθμός. Καὶ ταῦτα μὲν τοῦτον ἔσχε τὴν τρόπον Ζ'. Τῷ δὲ βασιλεί Καντακουζην, τῶν βασιλείων ἐντὸς γενομένω, προσήκων τόπος ήκιστα ἦν εἰς καταμονὴν· καὶ ταῦτα μήπω μηδὲ τῆς συζύγου παρούσης, ἀλλ᾽ ἐν Διδυμοτείχον διατριβούσης ἔτι. Οἷς μὲν γὰρ ἁρμόπτουσαν ἔχειν ἐνὴν οἰκήμασι δίπι. ταν βασιλεί, ταῦτα προκατέχουσαν οὐκ ἐξέστησεν Ανναν τὴν βασιλίδα ξύν γε τῷ παιδὶ καὶ βασιλεῖ Ἰωάννῃ, οὐδ᾽ ἐμποδὼν ἐγεγόνει την προτέραν σφάς ἐν τούτοις ἔχειν ἀνάπαυσιν· ἀλλ' ὥσπερ σφίσι τῶν βασιλικών πρωτείων εξεκεχωρήκει λαμπρῶς ἐν τα καθεδρ.ι; καὶ εὐφημίαις, οὕτω κἂν ταῖς οἰκήσεσιν ἐπε επράχει. Αυτός δ' ἐν τοῖς [Ρ. 493] περὶ τὸν 'Αλεξίου τοῦ πάλαι μέγιστον τρίκλινον ἐρειπίοις μᾶλλον ἢ εἰκήμασιν εἰπεῖν δέδωκε φέρων οἰκεῖν ἑαυτόν. Η΄. Ἰωάννην γε μὴν τὸν πατριάρχην, δέσμιον τηνικαῦτα παρόντα τοῖς βασιλείας εὐμῶν, οὐδὲ μιᾶς ἠξίωσε προσαγορεύσεως. Διώκτην γὰρ αὐτοῦ καταστάντα, καὶ θερμὸν ἐξ ἀρχῆς πολέμιον, οὔτ᾽ εὖ ὡς ὁρᾷν εἶχε, τῆς καρδία: ἥκιστα προθυμουμένης η εγκαλών πρυτανεύειν οὐδέν· οὔτ᾽ αὖ τοῖς αὐτοῦ και κοῖς κατὰ προστιθέναι κέκρικεν ἕτερα δεῖν· πλην ις: ταῖς τοῦ Παλαμᾶ πειθόμενος εἰσηγήσεσι τῇ τε τῆς ἐπισκοπῆς καθαιρέσει προσεπήγε καθαίρα σιν καὶ ἅμα ἐν τῇ τοῦ θείου Βασιλείου μονή προστεταχὼς ἀπενεχθῆναι τέως ἐς Διδυμότειχον ἐκεῖθεν ἐξόριστον μετ' ὀλίγων αὐτὸν ἐπεπέμψει. Θ. Καὶ ταυτὶ μὲν, ἰδίας καὶ πολυτελεστέρας δ.δ. • Psd. xxix, 6. VI. Præcludebantur itaque palatii fores illis oH!= nibus, qui patriarchse defensionem susciperrul: eratque ipsi patriarchæ præcisa omnis dicem i licentia, et ad illius synodi episcopos interdictus accessus. Ita sententiam in eum absentem et inanditum scripsere, nullam aliam ob causam, niži quod Palamam simul et ipsius nova dogmata anathemaţe perculisset, et scriptum pro co Tomuu posterioribus Tomis rescidisset. In his co:sun plo illo die, imperatrix circa solis occasum sumptuosam mensam apponit, et epulum dat lautissimum is, qui, ut patriarchia dignitate spoliaretur, operam pavaverant: ac risus quidam non adeo modesti os fabellæ festivæ undecuuque convivium illud ador· narunt et permulserunt. At illa ipsa nocte, circa Galiciuium, omnis ea latitia in marorem ver: cst. Vespere enimi demorata est exsultatio, et ad matutinum fetus'. Et hæc quidem ita se habueroul VII. Imperatori autem Cantacuzeno, palatium ingresso, locus n.inime idoneus erat, 784 in que habitaret; idque, etsi nondum adesset uior, sid adhuc Didymotichi commoraretur. In qua enim ædium parte versari imperatorem convenicus erat, ab ea imperatricem Annain baud movit, que cu:m alio Joanne imperatore ibi habi are occupaverat; neque impediit, quo minus ii sedem illic ut ɔnica haberent. Sed, ut imperatoriis prærogativis: peria iis cesserat, tam in sessionibus quam in acelamationibus, ita et in ipsis habitationibus ressit: f, se vero ad illas, quæ circa maximum Alexi¡ veteris triclinium occurrunt, ruinas potius quam adus:e contulit et habitatum ivit. VIII. Joaunem autem patriarcham, qui tum in palatio vinctus astabat, obvium cum habuisset, nulla allocutione dignatus est. Ei enim, qui se persequi instituisset, et ab initio bentis acerrim: exstitisset, nec poterat benefacere, voluntate minime propensa ad benigne consulendum; nec illius malis alia addere mala visum est; nisi quod suadeuti Palamæ obsecutus episcopalem dignitatem iterato illi ademit, et cum in divi Bas-hi monasterium interim transferri eum jussisset, Didymotichum inde paulo post exsulatum misit. IX. Et hae quidem, tametsi peculiari fuzioriq e Veriorum nota. Scripserat, puto, Gregurus, τῇ τε τῆς ἐπισ σκοπής καθαιρέσει τὴν τῆς ἱερωσύνης προσεπήγε καθ ίρεσιν, id est, Liscopalis dignitatis utrog tioni etiam sacerde'ii abregatis tem odjecit. EnixAN, ld silet Cantacuzenus. We he monashe gimus ia Constantinop. Christ. lib. IV, seet. 6, In 12. DUCANG.

αὐτὸς δ’ ἐν τοῖς περὶ τὸν Ἀλεξίου τοῦ πάλαι μέγιστον τρίκλινον ἐρειπίοις μᾶλλον ἢ οἰκήμασιν εἰπεῖν δέδωκε φέρων οἰκεῖν ἑαυτόν. (Η.) Ἰωάννην γε μὴν τὸν πατριάρχην, δέσμιον τηνικαῦτα παρόντα τοῖς βασιλείοις εὑρὼν, οὐδὲ μιᾶς ἠξίωσε προσαγορεύσεως. διώκτην γὰρ αὐτοῦ καταστάντα, καὶ θερμὸν ἐξ ἀρχῆς πολέμιον, οὔτ’ εὖ τι δρᾷν εἶχε, τῆς καρδίας ἥκιστα προθυμουμένης ὁμαλὸν πρυτανεύειν οὐδέν· οὔτ’ αὖ τοῖς αὐτοῦ κακοῖς κακὰ προστιθέναι κέκρικεν ἕτερα δεῖν· πλὴν ὅτι ταῖς τοῦ Παλαμᾶ πειθόμενος εἰσηγήσεσι τῇ τε τῆς ἐπισκοπῆς καθαιρέσει προσεπῆγε καθαίρεσιν καὶ ἅμα ἐν τῇ τοῦ θείου Βασιλείου μονῇ προστεταχὼς ἀπενεχθῆναι τέως ἐς Διδυμότειχον ἐκεῖθεν ἐξόριστον μετ’ ὀλίγον αὐτὸν ἐπεπόμφει. (Θ.) Καὶ ταυτὶ μὲν, ἰδίας καὶ πολυτελεστέρας δεόμενα πραγματείας, κεφαλαιώδως πως ἡμεῖς καὶ σφόδρα τοι πεφεισμένως οὑτωσὶ διεξεληλύθειμεν, πλείσταις ἄλλαις διεξιέναι λόγοις ἀφθονωτέροις τὰς ὑποθέσεις γλώτταις παραχωροῦντες, καὶ ἄλλοτ’ ἄλλαις ἀεὶ πανταχόθεν εἰς ἕνα τινὰ συγκεκροτημένον ἐχούσαις δρόμον τὸ πέρας·

[A. c. 1517] BYZANTINE HISTORIE LIB. XV. [IMP. J. PALÆOL. 6] 1030 Ενδον ὀφθείη τοῦ λοιποῦ. Κάπειτα διαρρήξασα την instituerat via patriarcham aggredi pergit: ac ea quae audierat Duc ifaciens epic pos ouocat, cl quotquot Palamicæ factionis erant, δὲ τον ξυν πολλῷ τῷ θυμῷ τὸν προκείμενον και κατά τοῦ πατριάρχου σκοπέν· καὶ συνεκάλει τοὺς Επισκόπους, καὶ ὅσοι τῆς τοῦ Παλαμά φατρίας ὑπῆρχον, λῆρον ήγησαμένη τὰ ἡκουσμένα. Γ. 00εν ἀπεκλείοντο μὲν αἱ πύλαι τῶν βατ:- λείων ἅπασιν, ὅποι τῷ πατριάρχῃ συνηγοροῦντες εἶεν· ἀπεκλείετο δ' ὁ πατριάρχης αὐτὸς παρρησία; ἀπάση; καὶ τῆς ἐς τὴν σύνοδον ἐκείνην τῶν ἐπι σκόπων ἀπαντήσεως. Καὶ οὕτως ἐρήμη χρησάμενοι δίκῃ καθαίρεσιν ἔγγραφον ἐποιήσαντο κατ' αὐτοῦ, δι' οὐδὲν ἔτερον αἴτιον, ἢ ὅτι τὸν Παλαμᾶν ὁμοῦ ταῖς αὐτοῦ καινοφωνίαις ἀναθέματι καθυπέβαλλε, καὶ τὸν ὑπὲρ ἐκείνου κατέλυς Τόμον υστερογενέσι ἑτέροις Τόμοις. Εκείνην μὲν οὖν τὴν ἡμέραν ἐν τούτοις ή βασιλὶς ἀνηλωκυία περὶ δύσιν ηλίου του φῶσαν παρετίθει τράπεζαν καὶ χλιδῶντα συμπόσια τοῖς ἐς τὴν τοῦ πατριάρχου καθαίρεσιν ἀγωνισαμένας· καὶ γέλωτές τινες οὐ μάλα εξοχήμονες καὶ χαρμόσυνα διηγήματα πανταχόθεν τὴν εὐωχίαν ἐκείνην συνεκρότουν τε καὶ ἐθώπευεν. "Αρτι δὲ περὶ τάς των ὀρνίθων δὲς τῆς νυκτός γενομένης ἐκείνην, πάντα ἐς τοὐναντίον τὰ τῆς χαρᾶς ἐκείνης ἀντέ στραπται. Εσπέρα; γὰρ ηυλίσατε ἀγαλλίασις, καὶ εἰς τὸ πρωί κλαυθμός. Καὶ ταῦτα μὲν τοῦτον ἔσχε τὴν τρόπον Ζ'. Τῷ δὲ βασιλεί Καντακουζην, τῶν βασιλείων ἐντὸς γενομένω, προσήκων τόπος ήκιστα ἦν εἰς καταμονὴν· καὶ ταῦτα μήπω μηδὲ τῆς συζύγου παρούσης, ἀλλ᾽ ἐν Διδυμοτείχον διατριβούσης ἔτι. Οἷς μὲν γὰρ ἁρμόπτουσαν ἔχειν ἐνὴν οἰκήμασι δίπι. ταν βασιλεί, ταῦτα προκατέχουσαν οὐκ ἐξέστησεν Ανναν τὴν βασιλίδα ξύν γε τῷ παιδὶ καὶ βασιλεῖ Ἰωάννῃ, οὐδ᾽ ἐμποδὼν ἐγεγόνει την προτέραν σφάς ἐν τούτοις ἔχειν ἀνάπαυσιν· ἀλλ' ὥσπερ σφίσι τῶν βασιλικών πρωτείων εξεκεχωρήκει λαμπρῶς ἐν τα καθεδρ.ι; καὶ εὐφημίαις, οὕτω κἂν ταῖς οἰκήσεσιν ἐπε επράχει. Αυτός δ' ἐν τοῖς [Ρ. 493] περὶ τὸν 'Αλεξίου τοῦ πάλαι μέγιστον τρίκλινον ἐρειπίοις μᾶλλον ἢ εἰκήμασιν εἰπεῖν δέδωκε φέρων οἰκεῖν ἑαυτόν. Η΄. Ἰωάννην γε μὴν τὸν πατριάρχην, δέσμιον τηνικαῦτα παρόντα τοῖς βασιλείας εὐμῶν, οὐδὲ μιᾶς ἠξίωσε προσαγορεύσεως. Διώκτην γὰρ αὐτοῦ καταστάντα, καὶ θερμὸν ἐξ ἀρχῆς πολέμιον, οὔτ᾽ εὖ ὡς ὁρᾷν εἶχε, τῆς καρδία: ἥκιστα προθυμουμένης η εγκαλών πρυτανεύειν οὐδέν· οὔτ᾽ αὖ τοῖς αὐτοῦ και κοῖς κατὰ προστιθέναι κέκρικεν ἕτερα δεῖν· πλην ις: ταῖς τοῦ Παλαμᾶ πειθόμενος εἰσηγήσεσι τῇ τε τῆς ἐπισκοπῆς καθαιρέσει προσεπήγε καθαίρα σιν καὶ ἅμα ἐν τῇ τοῦ θείου Βασιλείου μονή προστεταχὼς ἀπενεχθῆναι τέως ἐς Διδυμότειχον ἐκεῖθεν ἐξόριστον μετ' ὀλίγων αὐτὸν ἐπεπέμψει. Θ. Καὶ ταυτὶ μὲν, ἰδίας καὶ πολυτελεστέρας δ.δ. • Psd. xxix, 6. VI. Præcludebantur itaque palatii fores illis oH!= nibus, qui patriarchse defensionem susciperrul: eratque ipsi patriarchæ præcisa omnis dicem i licentia, et ad illius synodi episcopos interdictus accessus. Ita sententiam in eum absentem et inanditum scripsere, nullam aliam ob causam, niži quod Palamam simul et ipsius nova dogmata anathemaţe perculisset, et scriptum pro co Tomuu posterioribus Tomis rescidisset. In his co:sun plo illo die, imperatrix circa solis occasum sumptuosam mensam apponit, et epulum dat lautissimum is, qui, ut patriarchia dignitate spoliaretur, operam pavaverant: ac risus quidam non adeo modesti os fabellæ festivæ undecuuque convivium illud ador· narunt et permulserunt. At illa ipsa nocte, circa Galiciuium, omnis ea latitia in marorem ver: cst. Vespere enimi demorata est exsultatio, et ad matutinum fetus'. Et hæc quidem ita se habueroul VII. Imperatori autem Cantacuzeno, palatium ingresso, locus n.inime idoneus erat, 784 in que habitaret; idque, etsi nondum adesset uior, sid adhuc Didymotichi commoraretur. In qua enim ædium parte versari imperatorem convenicus erat, ab ea imperatricem Annain baud movit, que cu:m alio Joanne imperatore ibi habi are occupaverat; neque impediit, quo minus ii sedem illic ut ɔnica haberent. Sed, ut imperatoriis prærogativis: peria iis cesserat, tam in sessionibus quam in acelamationibus, ita et in ipsis habitationibus ressit: f, se vero ad illas, quæ circa maximum Alexi¡ veteris triclinium occurrunt, ruinas potius quam adus:e contulit et habitatum ivit. VIII. Joaunem autem patriarcham, qui tum in palatio vinctus astabat, obvium cum habuisset, nulla allocutione dignatus est. Ei enim, qui se persequi instituisset, et ab initio bentis acerrim: exstitisset, nec poterat benefacere, voluntate minime propensa ad benigne consulendum; nec illius malis alia addere mala visum est; nisi quod suadeuti Palamæ obsecutus episcopalem dignitatem iterato illi ademit, et cum in divi Bas-hi monasterium interim transferri eum jussisset, Didymotichum inde paulo post exsulatum misit. IX. Et hae quidem, tametsi peculiari fuzioriq e Veriorum nota. Scripserat, puto, Gregurus, τῇ τε τῆς ἐπισ σκοπής καθαιρέσει τὴν τῆς ἱερωσύνης προσεπήγε καθ ίρεσιν, id est, Liscopalis dignitatis utrog tioni etiam sacerde'ii abregatis tem odjecit. EnixAN, ld silet Cantacuzenus. We he monashe gimus ia Constantinop. Christ. lib. IV, seet. 6, In 12. DUCANG.

PG 148:1031οἷς ἐντυγχάνειν τέ ἐστι ῥᾷστα τοῖς βουλομένοις καὶ ἅμα τὸ πολύχουν τε καὶ ποικίλον τῶν ὑποθέσεων ἀκριβέστερον ἐκμανθάνειν. τούτων δ’ οὕτως ἐχόντων, ἐξέσται λοιπὸν ἐπανιοῦσι τῶν τῆς ἱστορίας ἡμῖν ἐκείνων ἔχεσθαι πάλιν ὁμοίως εἱρμῶν, κἀκεῖθεν τῆς τῶν ἑξῆς ἀφηγήσεως ἄρχεσθαι, τὰ πλείω συντομίας εἵνεκα τῶν μεταξὺ, καὶ ὅσα πλείστοις ἄλλοις ἰδίᾳ τε καὶ δημοσίᾳ ἐστὶν εἰρημένα, παραλιμπάνοντας. ι. Ἐπεὶ γὰρ τοῖς περὶ τὸν Παλαμᾶν τὸ σπουδαζόμενον ἅπαν ἦν, ἀεὶ συνιστᾷν καὶ ἐποικοδομεῖν τὰς σφῶν αὐτῶν καινοφωνίας, πόῤῥωθέν τε καὶ ἐγγύθεν, ἔπειθ’ ὑποῤῥέοντα μὲν πρὸς τὸ ἀδοξότερον τὰ τῶν Βυζαντίων ἑώρων πράγματα, τὰ δὲ τοῦ Καντακουζηνοῦ πρὸς τὸ ἐπικρατέστερον ἀνιόντα, Ἄνναν μὲν ἐς προὖπτον αὐτοὶ καὶ λαμπρῶς ἐθώπευον τὴν βασιλίδα, διά τε τῶν αὐτῇ προσῳκειωμένων ἀρχόντων καὶ ὅσον τὴν βασίλειον ἐπλήρου γυναικωνῖτιν πλῆθος, ἵνα δὴ συναγωνιζομένην ἔχοιέν σφισιν αὐτὴν ἅμα τοῖς ἀμφ’ αὐτὴν ἅπασιν· εἶχον γὰρ εὐφυῶς ὑποδραμεῖν καὶ ἀναμοχλεῦσαι ῥᾷστα γνώμας ἀνθρώπων, τοῦ πονηροῦ παραθήγοντος πνεύματος·

¡a. m. 6855, IND. 15) igr. 3. PAL... expositione egebant, summatim quodammodo nos & μενα πραγματείας, κεφαλαιώδως πως ήμεῖ, καὶ jejuniusque percurrimus; aliis videlicet bene multis, ad eumdem Buem quotidie et undecunque tendentibus, cadem argumenta copiosius 785 esplicanda relinquentes: ad quos volenti cuique facillim mum est accedere, ut ex iis rerum copia et varietas cumulatius percipiatur. Que cum ita sint, Foebit jam nobis, ad institutum reversis, eandem illam rorsus persequi seriem historia, et eorum quæ recuta sunt ordiri inde narrationem; ita tamen ut pleraque interjecta, et quæemique ab aliis sive privatim sive publice commemorata sunt, compendii causa omittamus. σφόδρα του πεφεισμένως ουτωσι διεξεληλύθει μεν, πλείσταις άλλαις διεξιέναι λόγοις ἀφθονωτέροις τάς ὑποθέσεις γλώτταις παραχωρούντες, καὶ ἄλλως δ' - καις ἀεὶ πανταχόθεν εἰς δια τινὰ συγκεκροτημένοι ἐχούσαις ὁμόμον τὸ πέρα;· οἷς ἐντυγχάνειν τέ ἐστι βαστα τοῖς βουλομένοις καὶ διὰ τὸ πολύχουν τε καὶ ἄρα ποικίλον τῶν ὑποθέσεων ἀκριβέστερον ἐκμανθάνειν. Τούτων δ' οὕτως ἐχόντων, ἐξέσται λοιπὸν ἐπανιοῦς: τῶν τῆς ἱστορίας ἡμῖν ἐκείνων έχεσθαι πάλιν ὁμοίω; εἰργῶν, κἀκεῖθεν τῆς τῶν ἑξῆς ἀφηγήσεως ἄρχε σθαι, τὰ πλείω συντομίας είνεκα τῶν μεταξύ, καὶ όσα πλείστοις άλλοις ἰδίᾳ τε καὶ δημοσίᾳ ἐστὶν εἰσ ρημένα, παραλιμπάνοντας. CAPUT X. Quibns artibus Palamita Annam simul et Cantacusenum sibi mancipaverint. Palumas, cum se ipsum non posset, patriarchum fecit Isidorum, Monembusia episcopum electum. Hujus erga Palamam merita. Episcopi plerique patriarchum novum jubent anathema esse, hand impune. Et undecunque in cumdem ab orthodoxis scripti et Byzantium missi anathematismi fuerint. 1. Cuin omaino studerent Palama sectatores nova comnieula usque stabilire et exstruere, atque id unum tam e longinquo quam e proximo spectarent; ü¡decique res Byzantiorum ruere in pejus, Cantacuzenuin vero magis ac magis invalescere animadverterent; Annam quidem imperatricem palam et clare, tum ipsi per se, tum per viros principes illi maxime conjunctus, ac per omnem aulicarum mulieram turbam, adulabantur; ut et eam, et eos omnes, qui ad cam se adjunxerant, conciliarent sibi adjutores: erat enim ipsis promptum, instigante malo genio, circumvenire et labefactare hominum mentes: clanculum autem scriptis variisque artibus Cantacuzeno favebant, quo videlicet ipsum quoque ad nova dogmata e longinquo tralierent atque forinarent. Itaque et proditoribus operam ipsi impensissimam navabant, ut Cantacuzenus Byzantium ingrederetur. Atque ita porro mancipața sibi penitus illius voluntate, leve jam esse videbatur quidquid obstabat, et Cantacuzenum quoquoversus pro libitu ferre atque agere, posiquam 786 is plenissimam auctoritatem imperatoria: induit, vix ab iis magnum putabatur. Α΄. Ἐπεὶ γὰρ τοῖς περὶ τὴν Παλαμᾶν τὸ σπουδα ζόμενον ἀπιν ἦν, ἀεὶ συνιστᾶν καὶ ἐποικοδομεῖν τάς σφῶν αὐτῶν κεινοφωνίας, πόλεωιέν τε καὶ ἐγγύθεν, Επειθ' ὑπορρέοντα μὲν πρὸς τῇ ἀδοξότερον τὰ τῶν Βυζαντίων εώρων πράγματα, τὰ δὲ τοῦ Καντακουζηνοῦ πρὸς τὸ ἐπικρατέστερον ἀνιόντα, 'Ανναν μὲν ἐς προΰπτον αὐτοὶ καὶ λαμπρῶς ἐθώπινον τὴν βασι λίδα, διά τε τῶν αὐτῇ προσωκειωμένων ἀρχόντων καὶ ὅσον τὴν βασίλειον ἐπλήρου γυναικων την πε θος, ἵνα δὴ συναγωνιζομένην ἔχοιεν σφισιν αυτή, ἅμα τοῖς ἀμφ' αὐτὴν ἅπασιν εἶχον γὰρ εὐτυ ὑποδραμεῖν καὶ ἀναμοχλεῖται ῥᾷστε γνώμας ἀνθρώ πων, τοῦ πονηροῦ [Ρ. 494] παραθήγοντος πνεύματ του λάθρα δὲ γραφαῖς καὶ πολυτρόποι, μηχαναίς τῷ Καντακουζηνῷ συνεκρότουν, πόρρωθεν καὶ αὐτὸν ἐς τὰς οἰκείες καινοφωνίας μεθελοντές τε καὶ δε μαζόμενοι. Διὰ καὶ τοῖς προδιδοὺς ν αὐτοὶ συνήργουν τὰ κράτιστα εἰ; τὴν τοῦ Καντακουζηνού πρὸς Βιο ζάντιον εἴσοδον. Καὶ ούτωσι λοιπὸν ἐξανδράτου: 92μένοις ἐκείνον, τὴν γνώμην ἅπασαν μικρό, τι τι κοιλύον ἅπαν ἐνομίζετο, καὶ μόγις μέγα, φέρειν καὶ ἄγειν Καντακουζηνὸν εἰς ἅπαν τὸ σφίσι βουλόμενον, ἀφ' οὗ τὸ βασίλειον ἐς τὸ ἐντελής περιεζώσαι ξυν ερρύη κράτο.. Β'. Δόξαν οὖν ἐς τοὺς ἰδίους τῷ Παλαμα τρόπος ἀνυσιμώτατον δυοίν πεπραχέναι θάτερον· ἡ ἑαυ: “, εἰ δυνηθείη, τοῖς πατριαρχικοῖς ἐγκαθιδρύσαι Αρ - νοις, ἢ γοῦν τῆς φατρίας τό γε δεύτερον ένα έντιν οὖν· ἐπειδήπερ αὐτῷ μὲν ἥκιστα κατὰ σκοπὴν ἐχών II Ac Palamas quidem sic statucbat, conducere admodum rationibus suis, duorum alterum effici: ut aut se ipsum, si posset, sedi patriarchali impe meret; aut quemvis salteir. e suis sectatoribus. Quia igitur ipsi pro se agenti minime ex sententia succedebat, idcirco Isidorum promovendum duxit. ρει το πράγμα, αντεισενεγκεῖν Ἰσίδωρον εξεγέ Variorum notæ. Cautacuzen. lib. iv, cap. 3. Ducarc.flue pertinet Ignatii, patriarchæ Antiocheni, Tomus contra hune Isidorum; qui Tomus exstat apud Leonem Allatium (De libris ecclesiasticis Græc. dissert. 11) Novembri mense promulgatus, indict. 15, boc est auno Christi 15,6 esente. Palamas in oratione, quæ adversus Joannem Calecain patriarcham scripta exstal cod. Reg. 2409, 6. 280, r., sua: et Isidori causam agit his ver Διε: Άλλα και μετά τάς συνόδους αμφότερες εκείνας, καὶ τὴν ὑπ᾿ ἐκείναις τόμον, ὕστερον τα ὀλίγον χρόνον, υποψηφίους Μονεμβασίας των τ Παλαμᾶν, καθ' ου νῦν μαίνεται, καὶ τὸν αὐτῷ συνηγωνισμένον ἐν πᾶσιν ἱερὸν ἡ Ισίδωρον, μετά πάσης ποιεῖται τῆς Ἐκκλησίας, αὐτὸς ὁ νῦν λέγων ἐς ἀρχῆς ἀμφιβάλους αὐτοὺς εὐθὺς εἶναι περὶ τὸ σέβας, καὶ ὅτι μάλλον προϊόντος τοῦ λόγου. Πως οὖν τηλικαύτην ψήφον σὺν πᾶσι τοῖς ἀρχιερεύσιν ἐπ' αὐτοὺς ἦγε, καὶ προκαθηγείσθαι τὴ Ἐκκλησίες ἠξίου, καὶ πρὸς τοσοῦτον διδασκαλικών ανία (γινον, εἰ μηδὲ τῆς εὐσεβείας ασφαλως - Σιν ἡγεῖτο τούτους· ἀλλὰ τὸν μὲν αίμα, το

Chapter IXCaput IX

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

λάθρα δὲ γραφαῖς καὶ πολυτρόποις μηχαναῖς τῷ Καντακουζηνῷ συνεκρότουν, πόῤῥωθεν καὶ αὐτὸν ἐς τὰς οἰκείας καινοφωνίας μεθέλκοντές τε καὶ ἁρμοζόμενοι. διὸ καὶ τοῖς προδιδοῦσιν αὐτοὶ συνήργουν τὰ κράτιστα ἐς τὴν τοῦ Καντακουζηνοῦ πρὸς Βυζάντιον εἴσοδον. καὶ οὑτωσὶ λοιπὸν ἐξανδραποδισαμένοις ἐκείνου τὴν γνώμην ἅπασαν μικρόν τι τὸ κωλύον ἅπαν ἐνομίζετο, καὶ μόγις μέγα, φέρειν καὶ ἄγειν Καντακουζηνὸν εἰς ἅπαν τὸ σφίσι βουλόμενον, ἀφ’ οὗ τὸ βασίλειον ἐς τὸ ἐντελὲς περιεζῶσθαι ξυνεῤῥύη κράτος. (Β.) Δόξαν οὖν ἐς τοὺς ἰδίους τῷ Παλαμᾷ τρόπους ἀνυσιμώτατον δυοῖν πεπραχέναι θάτερον· ἢ ἑαυτὸν, εἰ δυνηθείη, τοῖς πατριαρχικοῖς ἐγκαθιδρῦσαι θρόνοις, ἢ γοῦν τῆς φατρίας τό γε δεύτερον ἕνα ὁντινοῦν· ἐπειδήπερ αὐτῷ μὲν ἥκιστα κατὰ σκοπὸν ἐχώρει τὸ πρᾶγμα, ἀντεισενεγκεῖν Ἰσίδωρον ἐξεγένετο, ὃς Μονεμβασίας μὲν ἐψήφιστο πρότερον· ἔπειτα διὰ τὸ ταῖς τοῦ Παλαμᾶ καὶ αὐτὸν ἁλίσκεσθαι καινοφωνίαις καθῄρηταί τε καὶ τῆς ἱερᾶς ἀφώρισται κοινωνίας· δι’ ὃν δὴ καὶ πατριαρχεύσαντα νῦν τὸ τῆς ἐκκλησίας εὐθὺς ἐῤῥάγη σύστημα.

¡a. m. 6855, IND. 15) igr. 3. PAL... expositione egebant, summatim quodammodo nos & μενα πραγματείας, κεφαλαιώδως πως ήμεῖ, καὶ jejuniusque percurrimus; aliis videlicet bene multis, ad eumdem Buem quotidie et undecunque tendentibus, cadem argumenta copiosius 785 esplicanda relinquentes: ad quos volenti cuique facillim mum est accedere, ut ex iis rerum copia et varietas cumulatius percipiatur. Que cum ita sint, Foebit jam nobis, ad institutum reversis, eandem illam rorsus persequi seriem historia, et eorum quæ recuta sunt ordiri inde narrationem; ita tamen ut pleraque interjecta, et quæemique ab aliis sive privatim sive publice commemorata sunt, compendii causa omittamus. σφόδρα του πεφεισμένως ουτωσι διεξεληλύθει μεν, πλείσταις άλλαις διεξιέναι λόγοις ἀφθονωτέροις τάς ὑποθέσεις γλώτταις παραχωρούντες, καὶ ἄλλως δ' - καις ἀεὶ πανταχόθεν εἰς δια τινὰ συγκεκροτημένοι ἐχούσαις ὁμόμον τὸ πέρα;· οἷς ἐντυγχάνειν τέ ἐστι βαστα τοῖς βουλομένοις καὶ διὰ τὸ πολύχουν τε καὶ ἄρα ποικίλον τῶν ὑποθέσεων ἀκριβέστερον ἐκμανθάνειν. Τούτων δ' οὕτως ἐχόντων, ἐξέσται λοιπὸν ἐπανιοῦς: τῶν τῆς ἱστορίας ἡμῖν ἐκείνων έχεσθαι πάλιν ὁμοίω; εἰργῶν, κἀκεῖθεν τῆς τῶν ἑξῆς ἀφηγήσεως ἄρχε σθαι, τὰ πλείω συντομίας είνεκα τῶν μεταξύ, καὶ όσα πλείστοις άλλοις ἰδίᾳ τε καὶ δημοσίᾳ ἐστὶν εἰσ ρημένα, παραλιμπάνοντας. CAPUT X. Quibns artibus Palamita Annam simul et Cantacusenum sibi mancipaverint. Palumas, cum se ipsum non posset, patriarchum fecit Isidorum, Monembusia episcopum electum. Hujus erga Palamam merita. Episcopi plerique patriarchum novum jubent anathema esse, hand impune. Et undecunque in cumdem ab orthodoxis scripti et Byzantium missi anathematismi fuerint. 1. Cuin omaino studerent Palama sectatores nova comnieula usque stabilire et exstruere, atque id unum tam e longinquo quam e proximo spectarent; ü¡decique res Byzantiorum ruere in pejus, Cantacuzenuin vero magis ac magis invalescere animadverterent; Annam quidem imperatricem palam et clare, tum ipsi per se, tum per viros principes illi maxime conjunctus, ac per omnem aulicarum mulieram turbam, adulabantur; ut et eam, et eos omnes, qui ad cam se adjunxerant, conciliarent sibi adjutores: erat enim ipsis promptum, instigante malo genio, circumvenire et labefactare hominum mentes: clanculum autem scriptis variisque artibus Cantacuzeno favebant, quo videlicet ipsum quoque ad nova dogmata e longinquo tralierent atque forinarent. Itaque et proditoribus operam ipsi impensissimam navabant, ut Cantacuzenus Byzantium ingrederetur. Atque ita porro mancipața sibi penitus illius voluntate, leve jam esse videbatur quidquid obstabat, et Cantacuzenum quoquoversus pro libitu ferre atque agere, posiquam 786 is plenissimam auctoritatem imperatoria: induit, vix ab iis magnum putabatur. Α΄. Ἐπεὶ γὰρ τοῖς περὶ τὴν Παλαμᾶν τὸ σπουδα ζόμενον ἀπιν ἦν, ἀεὶ συνιστᾶν καὶ ἐποικοδομεῖν τάς σφῶν αὐτῶν κεινοφωνίας, πόλεωιέν τε καὶ ἐγγύθεν, Επειθ' ὑπορρέοντα μὲν πρὸς τῇ ἀδοξότερον τὰ τῶν Βυζαντίων εώρων πράγματα, τὰ δὲ τοῦ Καντακουζηνοῦ πρὸς τὸ ἐπικρατέστερον ἀνιόντα, 'Ανναν μὲν ἐς προΰπτον αὐτοὶ καὶ λαμπρῶς ἐθώπινον τὴν βασι λίδα, διά τε τῶν αὐτῇ προσωκειωμένων ἀρχόντων καὶ ὅσον τὴν βασίλειον ἐπλήρου γυναικων την πε θος, ἵνα δὴ συναγωνιζομένην ἔχοιεν σφισιν αυτή, ἅμα τοῖς ἀμφ' αὐτὴν ἅπασιν εἶχον γὰρ εὐτυ ὑποδραμεῖν καὶ ἀναμοχλεῖται ῥᾷστε γνώμας ἀνθρώ πων, τοῦ πονηροῦ [Ρ. 494] παραθήγοντος πνεύματ του λάθρα δὲ γραφαῖς καὶ πολυτρόποι, μηχαναίς τῷ Καντακουζηνῷ συνεκρότουν, πόρρωθεν καὶ αὐτὸν ἐς τὰς οἰκείες καινοφωνίας μεθελοντές τε καὶ δε μαζόμενοι. Διὰ καὶ τοῖς προδιδοὺς ν αὐτοὶ συνήργουν τὰ κράτιστα εἰ; τὴν τοῦ Καντακουζηνού πρὸς Βιο ζάντιον εἴσοδον. Καὶ ούτωσι λοιπὸν ἐξανδράτου: 92μένοις ἐκείνον, τὴν γνώμην ἅπασαν μικρό, τι τι κοιλύον ἅπαν ἐνομίζετο, καὶ μόγις μέγα, φέρειν καὶ ἄγειν Καντακουζηνὸν εἰς ἅπαν τὸ σφίσι βουλόμενον, ἀφ' οὗ τὸ βασίλειον ἐς τὸ ἐντελής περιεζώσαι ξυν ερρύη κράτο.. Β'. Δόξαν οὖν ἐς τοὺς ἰδίους τῷ Παλαμα τρόπος ἀνυσιμώτατον δυοίν πεπραχέναι θάτερον· ἡ ἑαυ: “, εἰ δυνηθείη, τοῖς πατριαρχικοῖς ἐγκαθιδρύσαι Αρ - νοις, ἢ γοῦν τῆς φατρίας τό γε δεύτερον ένα έντιν οὖν· ἐπειδήπερ αὐτῷ μὲν ἥκιστα κατὰ σκοπὴν ἐχών II Ac Palamas quidem sic statucbat, conducere admodum rationibus suis, duorum alterum effici: ut aut se ipsum, si posset, sedi patriarchali impe meret; aut quemvis salteir. e suis sectatoribus. Quia igitur ipsi pro se agenti minime ex sententia succedebat, idcirco Isidorum promovendum duxit. ρει το πράγμα, αντεισενεγκεῖν Ἰσίδωρον εξεγέ Variorum notæ. Cautacuzen. lib. iv, cap. 3. Ducarc.flue pertinet Ignatii, patriarchæ Antiocheni, Tomus contra hune Isidorum; qui Tomus exstat apud Leonem Allatium (De libris ecclesiasticis Græc. dissert. 11) Novembri mense promulgatus, indict. 15, boc est auno Christi 15,6 esente. Palamas in oratione, quæ adversus Joannem Calecain patriarcham scripta exstal cod. Reg. 2409, 6. 280, r., sua: et Isidori causam agit his ver Διε: Άλλα και μετά τάς συνόδους αμφότερες εκείνας, καὶ τὴν ὑπ᾿ ἐκείναις τόμον, ὕστερον τα ὀλίγον χρόνον, υποψηφίους Μονεμβασίας των τ Παλαμᾶν, καθ' ου νῦν μαίνεται, καὶ τὸν αὐτῷ συνηγωνισμένον ἐν πᾶσιν ἱερὸν ἡ Ισίδωρον, μετά πάσης ποιεῖται τῆς Ἐκκλησίας, αὐτὸς ὁ νῦν λέγων ἐς ἀρχῆς ἀμφιβάλους αὐτοὺς εὐθὺς εἶναι περὶ τὸ σέβας, καὶ ὅτι μάλλον προϊόντος τοῦ λόγου. Πως οὖν τηλικαύτην ψήφον σὺν πᾶσι τοῖς ἀρχιερεύσιν ἐπ' αὐτοὺς ἦγε, καὶ προκαθηγείσθαι τὴ Ἐκκλησίες ἠξίου, καὶ πρὸς τοσοῦτον διδασκαλικών ανία (γινον, εἰ μηδὲ τῆς εὐσεβείας ασφαλως - Σιν ἡγεῖτο τούτους· ἀλλὰ τὸν μὲν αίμα, το

PG 148:1033(Γ.) Καὶ πρῶτον μὲν τῶν ἐπισκόπων οἱ πλείους ἐς τὸ τῶν θείων ἀποστόλων ἀθροισθέντες τέμενος, δεύτερον δ’ ἐς τὴν Στεφάνου τοῦ θείου πρωτομάρτυρος μονὴν, αὐτόν τε Ἰσίδωρον καὶ ὅσοι ὁμόφρονες εἶεν ἀναθέματι κανονικῷ καθυπέβαλλον, καὶ ἅμα τὴν ψῆφον ὑπογραφαῖς ἰδίαις κυρώσαντες παῤῥησίᾳ σφίσιν ἐπεπόμφεισαν. ἐφ’ οἷς ἀχθεσθέντες σφόδρα τὸν βασιλέως θυμὸν ὀξύνουσι κατ’ αὐτῶν. κἀντεῦθεν τοῖς μὲν παραθεωρεῖσθαι ξυνέβαινε, κἀξ ἐνδόξων ἀδόξοις καθίστασθαι, κἀξ εὐπόρων αὖ αἰφνίδιον ἀπόροις· τοῖς δ’ ὑπερορίοις γίνεσθαι τῆς μεγάλης πόλεως, οἷς μὲν ἑκοῦσιν, οἷς δ’ οὔ. (Δ.) Καὶ τὰ ἐπὶ τούτοις ἔστι διηγουμένων ἑτέρων ἀκούειν πλατύτερον· ὅπως μὲν ἄλλος ἄλλοθι διεσπάρησαν ἅπαντες, καὶ ἀπεῤῥίφησαν μετὰ τῆς παῤῥησίας καὶ τῶν ἐλέγχων· ὅπως δ’ αὖ τῶν πανταχῆ θαλάσσης τε καὶ γῆς ὀρθοδόξων ἐς Βυζάντιον συχνὰ ἐσεφοίτα γράμματα, ζήλου θείου μεστὰ, περιφανεῖ παραπεμπόντων ἀναθέματι Παλαμᾶν ὁμοῦ καὶ Ἰσίδωρον, καὶ ὅσοι ὁμόφρονες ἔκ τε Ἀντιοχέων φημὶ καὶ Ἀλεξανδρέων καὶ ἅμα Τραπεζουντίων ἐπισκόπων καὶ πρεσβυτέρων· ἔκ τε Κυπρίων ὁμοῦ καὶ Ῥοδίων καὶ ὀρθοδόξων προσοίκων·

[A. c. 1367] ΒΥΖΑΝΤΙΝ.Ε HISTORIE LIB. XV. [IMP. J. PAL.FOL. 6) 1034 νετο, δ; Μονεμβασίας μὲν ἐψήφιστο πρότερον έπειτα llic Monembasiæ clectus antehac episcopus mor διὰ τὸ ταῖς τοῦ Παλαμᾶ καὶ αὐτὸν ἀλίσκεσθαι και νοφωνίαις καθήρηταί τε καὶ τῆς ἱερᾶς ἀφώρισται κοινωνίας· δι' δὲ δὴ καὶ πατριαρχεύσαντα νῦν τὸ τῆς ἐκκλησίας εὐθὺς ἐρράγη σύστημα novorum Palame errorum cum et ipse convictus fuisset, dejectus dignitate fuerat, et a sacra communione segregatus. Eodem nine patriarchatum oltinente, scissum est station ecclesie corpus. III. Atque episcopi plerique, cum in sanctorum Apostolorum ædem primum, deinde in divi Stephani protomartyris monasterium convenissent, canonico anathemate Isidorum, et quotquot elli assentirentur, perculerunt. Deinde decretum, propriis subscriptionibus confirmatum, confidenter illis miserunt. Quod illi agre admodum ferentes imperatoris animum in hos stimulant; eoque factum, ut horum alii despicerentur, et ex illustribus obscuri, ex opulentis inopes statim exsisterent; Γ'. Καὶ πρῶτον μὲν τῶν ἐπισκόπων οι πλείους ἐς τὸ τῶν θείων ἀποστόλων άθροισθέντες τέμενος, δεύτερον δ' ἐς τὴν Στεφάνου τοῦ θείου πρωτομάρα τυρο, μονὴν αὐτόν τε Ισίδωρον καὶ ὅσοι ὁμό φρονες εἶεν ἀναθέματι κανονικῷ καθυπέβαλλον, καὶ ἅμα τὴν ψῆφον ὑπογραφαῖς ἰδία:ς κυρώσαντες παρβησία σφίσιν ἐπεπόμφεισαν. Εφ' οἷς ἀχθεσθέντες σφόδρα τὸν βασιλέω; θυμὸν ὀξύνουσι κατ' αὐτῶν. Κάντεῦθεν τοῖς μὲν παραθεωρεῖσθαι ξυνέβαινε, κάξ ἐνδόξων ἀδέξοις καθίστασθαι, καξ εὐπόρων αὖ αἰφνίδεν ἀπόμοις· τοῖς δ' ὑπερορίοις γίνεσθαι τῆς μεγά- Balii magna urbe exsularent, volentes quidam, nonλης πόλεως, οἷς μὲν ἐκοῦσιν, οἷς δ' οὔ. Δ'. Καὶ τὰ ἐπὶ τούτοις ἔστι διηγουμένων ἑτέρων ἀκούειν πλατύτερον· ὅπως μὲν ἄλλος ἄλλοθι διεσπά ρησαν ἅπαντες, καὶ ἀπερρίφησαν μετὰ τῆς παῤῥησίας καὶ τῶν ἐλέγχων· ὅπως δ' αὖ τῶν πανταχῆ θαλάσσης τε καὶ γῆς ὀρθοδόξων ἐς Βυζάντιον συχνά ἐσεφοίτα γράμματα, ζήλου θείου μεστά, περιφανεί παραπεμπόντων ἀναθέματι Παλαμᾶν ὁμοῦ καὶ Ἰσίδωρον, καὶ ὅσοι ομόφρονες ἐκ τε Αντιοχέων φημί καὶ ᾿Αλεξανδρέων καὶ ἅμα Τραπεζουντίων επισκό των καὶ πρεσβυτέρων· ἔκ τε Κυπρίων ὁμοῦ καὶ Ροδίων καὶ ὀρθοδόξων προσοίκων· ἔκ τε Μυσῶν καὶ Τριβαλλῶν, καὶ ὅσοι τοῖς τῶν θείων Πατέρων ὅροις ἐμμένειν μακρῷ παρειλήφεσαν ἐθισμῷ, καὶ μηδέν τι νεώτερον δέχεσθαι παρ' ουδενὸς τῶν ἁπάντων, κἂν ἀγγέλων τις ἐξ οὐρανοῦ κομίζῃ. pulli inviti. IV. Quæ deinde gesta sunt, ea ab aliis narrata fusius accipere est: ut nempe omnes alius alio dispersi sint et ejecti, sua cum dicendi libertale suisque illis criminationibus; ut rursus ab orthodoxis, ubique maris et terrarum degentibus, frequentes litterae Byzantium ventitarint, zeli divini plene, quæ Palainain 787 simul et si lorum, et omnes eorum fautores, apertis exsecrationibus prosequebantur; ab Antiochensibus dico, et Alexandrinis, Trapezuntiisque tain episcopis quam presbyteris; item ab Cypriis Rhodiisque, et orthodo xis adjacentibus; nec non Mysis et Triballis, et quicunque sanctorum Patrum iuhærere prescriptis, ac nibil quidquam novi ab quocunque allatum adnyttere, vel si ab angelo afferretur, tradito jam inde antiquitus more instituerant. CAPUT XI. Cantacuzenus et Isidorus mutuam sibi operam ad summos honores adipiscendos præstant. Cur ille iterum inauguratus. Cur ca res non in S. Sophia templo, sed in Bluchernensi, celebrata sit. Duorum impera. sorum et trium Augustarum sedilia. Pompa equestris. Solemnis e palatio prospectus. Epulæ. Stannea eɩ Variorum notæ. βιασάμενος, καὶ δι᾿ ἑαυτοῦ καὶ δι' ἑτέρων πλεῖστα παρακαλέσας, ὡς οὐκ εἶχε κατὰ τοῦτο πειθόμενον, καὶ μάρτυρες τούτου μετά πολλῶν ἑτέρων καὶ τῶν Μονεμβασιωτῶν οἱ τηνικαῦτα παρόντες· ὡς οὖν μὴ κατὰ τοῦτο πειθήνιον είχε, Θεσσαλονικεῦσιν επιστήσειν ισχυρίζετο, βία μείζονι κεχρημένος. Τὸν δὲ τοῦ πνεύματος ὄντως ἄνθρωπον, καὶ τὰ πάντα ἱερόν τε καὶ χρηστὸν ἡ Ἰσίδωρον, ὡς πάντες ἂν συμφαίεν οἱ τὸν ἄνδρα εἰδότες, πολλαῖς τῶν Μονεμβασιωτῶν παρακλήσεσι, δέξασθαι πείθει τὴν τούτων ἱερὰν προστασίαν, καὶ τὸν εἰθισμένον ἐπὶ τοῖς τοιούτοις ιεραρχικὸν ἀσπασμὸν ἐκτελέσαντα, συνεδρεύειν ἐντεῦθεν καὶ συλλειτουργεῖν ὁσημέραι, τῷ νῦν ἐξ ἀρχῆς ἀμφιβόλους ἡμᾶς εἶναι περὶ τὸ σέβας ψευδογραφούντι. Πως γὰρ ἀμφίβολον εἶχε περὶ τὸ σέβας, ἂν συλλειτουργὸν εἶχε, καὶ τῆς εὐπεδείας, διδάσκαλον προχειρότατο, αλλ' επεσπά σατο, φησί, τὴν δίκην ἐφ' ἑαυτὸν καὶ ὁ ὑποψήφιος Μονεμβάσιας. Οὐκοῦν ὑποψήφιος ἦν· εἰ δ᾽ ὑποψή 9.0ς, οὐκ ἀμφίδοξο, ἦν, καὶ ταῦτ' ἐξ ἀρχῆς. Τίνος δὲ καὶ χάριν ὁ ὑποψήφιος οὗτος ἐπεσπάσατο τὴν είκην ἐφ' ἑαυτόν; ὡς τὰ αὐτὰ, φησί, τῷ Παλαμά φρόνων. Και μην οὗτος τῶν ἐκ Θετταλίας τῷ Πα λαμα συνεληλυθότων εἰς ἦν, καὶ φανερῶς ἐξ ἀρχῆς τοῦ αὐτοῦ φρονήματο; ὑπῆρχεν αὐτῷ, καὶ ταῖς συνόδοις ἐκεῖναι, παρρησίᾳ συνηγόρων. Πῶς οὖν PATROL. GR. CXLVIII μετὰ τὰς συνόδους ἐκείνας υποψήφιος ἡμῖν ἐγεγόν νει; Μᾶλλον δὲ πῶς οὐκ ἐντεῦθεν δῆλον, ὡς ἐκεῖνος μὲν ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἔμεινεν εὐσεβείας, ἧς καὶ πρός τερον ἦν, καὶ δι' ἣν ἐξεδήμησε τῆς πατρίδος, καὶ ὑπὲρ ἧς ἡγωνίσατο, καὶ τῆς ὑπὲρ εὐσεβείας ἀγωνίας ἆθλον τὴν ψῆφον ἀπενεγκάμενος τότ' εὐθὺς, νῦν ὕστερον ταύτης, τῆς οἰκείας εὐσεβείας ἕνεκα, καὶ τὴν τιμὴν τῆς ἀρχιερωσύνης καὶ τὴν ταύτης ἀφαί ρεσιν ἔθετο παρ᾽ οὐδὲν, ὑμεῖς δὲ τὸ σέβας, ὅπερ ἐκέκτησθε ψηφιζόμενοι τοῦτον, ἐξομοσάμενοι νῦν, ἅτε τοῖς Βαρλααμίται; προσθέμενοι, μη συμμετα θέμενον τὸ φρόνημα τούτον παραπλησίως ὑμῖν ἀπεψηφίσασθε νῦν. Αλλ' οὐδ᾽ ὁμολογίαν ἐπείσθη, φησὶ δοῦναι τοῦ οἰκείου φρονήματος ἀπαιτηθείς, ὥσπερ οὐδ' ὁ Παλαμᾶς ἐπείσθη. Βαβαὶ τῆς ἀναιδούς καὶ ἀπροφασίστου ψευδοῤῥημοσύνης. Οντως σύνοδες αθετούντων εἰσί, κατά τον Ιερεμίαν. Βοινικ. Hæc etiam fuse narrat Cantacuzen. d, cap. 3. DUCANG. Ut Isidorum patriarchain Constantinopolitanum episcopi analbemau semel ac iterum subjecerunt, silet Cantacuzenus. DucasG. De variis S. Stephani edibus Constantinopoli cgimus in Constantinopoli Christ. lib. 1 sect. 6, n. 89 et seqq. Dutang.

PG 148:1035ἔκ τε Μυσῶν καὶ Τριβαλλῶν, καὶ ὅσοι τοῖς τῶν θείων πατέρων ὅροις ἐμμένειν μακρῷ παρειλήφεσαν ἐθισμῷ, καὶ μηδέν τι νεώτερον δέχεσθαι παρ’ οὐδενὸς τῶν ἁπάντων, κἂν ἀγγέλων τις ἐξ οὐρανοῦ κομίζῃ. ια. Ἡμεῖς δ’ ἐς τοσοῦτον ἥκομεν τοῦ παρενεχθῆναι λαθεῖν τῷ πολυειδεῖ καὶ ποικίλῳ τῶν ὑποθέσεων, ὥσθ’ ἃ παρεῖται δοκεῖν εἶναι τὰ καιριώτερα. τὰ δέ ἐστιν, ὅπως τε ἑκάτερος ἑκατέρῳ χορηγῷ καὶ ταμίᾳ τοῦ ἀξιώματος ἐχρήσατο· Καντακουζηνῷ μὲν Ἰσίδωρος τῆς πατριαρχίας, Καντακουζηνὸς δ’ Ἰσιδώρῳ τῆς βασιλείας τὸ δεύτερον. ἡ γὰρ ἐν Διδυμοτείχῳ πρὶν ἀναγόρευσις τὸ τέλειον ἔχειν ἥκιστα ἐδόκει τοῖς Παλαμίταις. (Β.) Γεγονέναι δὲ τὰ τοιαῦτα συμπέπτωκε κατὰ τὸν ἐν Βλαχέρναις θεῖον νεών. τὸ γὰρ θαῦμα τῆς οἰκουμένης ἐκεῖνο, τὸ μέγα λέγω καὶ περιβόητον τῆς τοῦ θεοῦ Σοφίας τέμενος, ἀφ’ οὗ τὸ μέρος ἐκεῖνο καθῄρηται, πρὸς τὸ ἀχρεῖον φεῦ ἀπενεχθὲν, μακράν τινα τὴν ἀωρίαν εἶχε τοιαύταις ἑορταῖς διακονεῖσθαι καὶ πανηγύρεσιν. μὴ οὖν πρὸς τοσοῦτον οὗτος ἀποχρῶν πλῆθος πνιγηρόν τι χωρίον ἐδόκει καὶ ἀτερπές.

[A. M. 6855, IND. 13] [IMP. J. PALÆOI.. 6] 1036 fictilia vasa. Corium inguratum et gemma vitrer in diadematis ac restimentis. Tanta inopiæ causa duplex. Pecunias ab iis qui ærarium exhauserant Cantacuzenus non repetit; incertum, utrum lenitate, an timiditate. Suorum postulata et querelas ut eluscrit. Ejus filia Helena Joanni Palæologo uubit. 1. Sed nos argumentorum copia et varietate en usque sensim abrepti sumus, ut ea omissa sint, quæ potiora videntur exstitisse; nempe ut alter alterum auctorem habuerit et architectum dignitatis, Cantacuzenum quidem Isidorus patriarchicae. Isidorum vero Cantacuzenus imperatoriæ, secundo delate. Que enim celebratio Didymotichi peracta fuerat, ea Palamitis completa minime videbatur. II. Isthæc vero in templo Blachernensi perfecta est. Etenim illud orbis miraculum, magnum, inquam, illud et omnium sermone celebratissimum S. Sophiae templum, ex quo pars cjus eversa erat, eo redactum (proh dolor!), ut nulli esset usui, minime erat opportunum ejusmodi festis ac celebritatibus apparandis. Hoc vero tantam multitudinem capere haud poterat; adeoque arctior locus et insuavior videbatur. Nam cum publicus ille suggestus, cui imperatorios thronos imponi oportebat, cam exigeret longitudinem, quæ et altitudini et Jatitudini responderet, 788 necesse etianı erat utrinque spatium satis amplum diaconis patere ad sedendum, ubi opus futurum esset; ita ut tempi reliqua pars angustior jam foret, quam ut posset capere variam hominum multitudinem. Tamen cum ex omnibus templis nullum esset, quod maximo ili posset æquiparari, altero hoc velut subsidiario uti necesse visum est. III. Erant autem ii qui sedilia illa imperatoria Luc tenebant, cognomines et socii duo imperatores; item tres imperatrices, Anna et Irene Cantacuzena cum filia Helena, Quæ cum ita essent, primo et vicesimno Mali dlie, circa decimam horam, conscensis statim equis, ita ut erant, cumn iniperatoriis illis Insignibus, venere ad palatium. Cumque ibi de more spectandos se ex alto suggestu exhibuissent, mox descenderunt, ac mensa apposita, rursus in quinque sedilibus consedere. IV. Tanta porro tunc laborabat inopia palatium Art in fancibus et poculis nihil ibi esset aurei aut argentei; sed stannea quidem nonnulla, cætera vero Α'. 'Ημεῖς δ' ἐς τοσοῦτον ἔχομεν τοῦ παρενεχθή και (Ρ. 495] λαθεῖν τῷ πολυειδεῖ καὶ ποικίλῳ τῶν ὑποθέσεων, ὥσθ' & παρεῖται δοκεῖν εἶναι τὰ και ριώτερα. Τὰ δέ ἐστιν, όπως τε ἐκάτερος ἑκατέρῳ χορηγῷ καὶ ταμίᾳ τοῦ ἀξιώματος ἐχρήσατο Καν τακουζηνῷ μὲν Ἰσίδωρος τῆς πατριαρχίας, καντακουζηνός δ' Ισιδώρῳ τῆς βασιλείας τὸ δεύτερον. Η γὰρ ἐν Διδυμοτείχῳ πριν αναγόρευσις τὸ τέλεων ἔχειν ἥκιστα ἐδόκει τοῖς Παλαμίταις. Β. Γεγονέναι δὲ τὰ τοιαῦτα συμπέπτωκε κατά τὸν ἐν Βλαχέρναις θεῖον νεών. Τὸ γὰρ θαῦμα τῆς οἰκουμένης ἐκεῖνο τὸ μέγα λέγω καὶ περιβόητου τῆς τοῦ Θεοῦ Σοφίας τέμενος, ἄρ᾽ οὗ τὸ μέρος ἐκεῖνο καθῄρηται, πρὸς τὸ ἀχρεῖον φεῦ ἀπενεχθέν, μακράν τινα τὴν ἐωρίαν εἶχε τοιαύταις ἑορταῖς διακονεῖσθαι καὶ πανηγύρεσιν. Μὴ οὖν πρὸς τοσοῦ τον οὗτος ἀποχρών πλήθος πνιγηρόν τι χωρίον ἐδόκει καὶ ἀτερπές. Τοῦ γὰρ δημοσίου βήματος ἐκείνον μῆκος ἀνάλογον ἔχειν ἀπαιτουμένου τῷ τε ὄψει και πλάτει, ἐφ' οὗ τους βασιλικούς ἔδει τεθῆνας θρό νους ἐχρὴν ἑκατέρωθεν τὴν προσήκουσαν έχειν εύρυχωρίαν καὶ τοὺς τοῦ θεραπευτικού τάγμα τος οπότε δεήσειεν· ὡς εἶναι βραχὺ λοιπὸν τὸ λειπόμενον τοῦ νεὼ πρὸς ὑποδοχὴν διαφόρων όχλων. Όμως ἐφαμίλλου τῷ μεγίστῳ θείῳ ἐκείνῳ τεμένει τῶν πάντων ἔντος οὐδενὸς, ὁ δεύτερος ἐξ ἀνάγκης ἔδοξε πλοῦς εἰς τὴν χρείαν αὐτός. Γ. Καὶ ἦσαν οἱ τοὺς βασιλικούς τηνικαῦτα θρόνους πληροῦντες ἐκείνους δυοίν τε βασιλέων ὁμωνύμων όμοφροσύνη καὶ ἅμα βασιλίδες τρείς, 'Αννα τε καὶ Εἰρήνη ή Καντακουζηνὴ μετὰ τῆς θυ γατρὸς Ελένης. Τούτων δ' οὕτω τετελεσμένων, περί δεκάτην ώραν που της πρώτης καὶ εἰκοστῆς τοῦ Mαΐου ἵππων εὐθὺς ἐπιβάντες, ὡς εἶχον, μετά τῶν βασιλικῶν ἐνδυμάτων ἐκείνων ἧκον ἐς τὸ παλάτ τιον. Κἀκεῖ τὴν συνήθη πεποιηκότες εμφάνειαν ἀφ' ὑψηλοῦ τοῦ βήματος εἶτα κατήεσαν, καὶ τρά πεζαν παρετίθεσαν, ἐπὶ πέντε θρόνων αὖθις και ίσαντες. Variorum Similia narrat Cantacuz. lib. 1v, cap. 4, et i deinceps tum ab Anna imperatrice, tum ab ipsomet Cantacuzeno, ac denique ab Joanne Palæologo solo imperante, rursum ædes Sophiana instaurata sit. DUCANG. Conciderat nempe μεγάλη στον μετὰ τοῦ βήματος, inquit Cantacuzenus. DUCANG. Crant igitur ea tempestate tironi imperatorii in ipso Bemate, seu intra cancellos. Vide Constantinopolim Christ. lib. tut, scel. 49. DUCANG. Diaconos intelligit, quibus in mate locus dabatur, dum sacra peragebatur liturgia. Alioquin extra Bema consistebant. Vide eamdein Constantinopolim Christ. lib. it, sect. 82 fiugano, Cantacuzen. lib. 13, cap. τ. Γεν. Δ΄. Τοσαύτῃ (Ρ. 496] δὲ πενίη κατείχετο τὰ βασί λεια τηνικαῦτα, ὥστ᾽ οὐδὲν ἦν τῶν τρυβλίων καὶ ἐκπωμάτων ἐκεῖ χρυσούν ἢ ἀργυροῦν· ἀλλ' ένια notæ. (58; llic dies, quem Gregoras Maii vicesimum primum numerat, a Cantacuzeno numeratur decijuus tertins ejusiem mensis. Utri chronologu pmtior hac in re des habenpa est? Cantacuzeno certe; assignanti videlicet eum diem, quo ipse sit coronatus. Gregoras, eo quod Cantacuzenus bis essel coronatus, semel quidem Orestiale se Adrianopoli, an. Chr. 1536, mnensis Maii die 21: iterum`aatem Byzantii, an. Chr. 1347, eodem mense, et non codem die, primæ et secunde Stɛφηφορίας dies facile potuit confundere, mou item Cantacuzenus. Βοινιά. Seu napástasy, de qua supra quædam altigin.us BUCANG.

τοῦ γὰρ δημοσίου βήματος ἐκείνου μῆκος ἀνάλογον ἔχειν ἀπαιτουμένου τῷ τε ὕψει καὶ πλάτει, ἐφ’ οὗ τοὺς βασιλικοὺς ἔδει τεθῆναι θρόνους, ἐχρῆν ἑκατέρωθεν τὴν προσήκουσαν ἔχειν εὐρυχωρίαν καὶ τοὺς τοῦ θεραπευτικοῦ τάγματος, ὁπότε δεήσειεν· ὡς εἶναι βραχὺ λοιπὸν τὸ λειπόμενον τοῦ νεὼ πρὸς ὑποδοχὴν διαφόρων ὄχλων. ὅμως ἐφαμίλλου τῷ μεγίστῳ θείῳ ἐκείνῳ τεμένει τῶν πάντων ὄντος οὐδενὸς, ὁ δεύτερος ἐξ ἀνάγκης ἔδοξε πλοῦς εἰς τὴν χρείαν αὐτός. (Γ.) Καὶ ἦσαν οἱ τοὺς βασιλικοὺς τηνικαῦτα θρόνους πληροῦντες ἐκείνους δυοῖν τε βασιλέων ὁμωνύμων ὁμοφροσύνη καὶ ἅμα βασιλίδες τρεῖς, Ἄννα τε καὶ Εἰρήνη ἡ Καντακουζηνὴ μετὰ τῆς θυγατρὸς Ἑλένης. τούτων δ’ οὕτω τετελεσμένων, περὶ δεκάτην ὥραν που τῆς πρώτης καὶ εἰκοστῆς τοῦ μαί̈ου ἵππων εὐθὺς ἐπιβάντες, ὡς εἶχον, μετὰ τῶν βασιλικῶν ἐνδυμάτων ἐκείνων ἧκον ἐς τὸ παλάτιον. κἀκεῖ τὴν συνήθη πεποιηκότες ἐμφάνειαν ἀφ’ ὑψηλοῦ τοῦ βήματος εἶτα κατῄεσαν, καὶ τράπεζαν παρετίθεσαν, ἐπὶ πέντε θρόνων αὖθις καθίσαντες. (Δ.) Τοσαύτῃ δὲ πενίᾳ κατείχετο τὰ βασίλεια τηνικαῦτα, ὥστ’ οὐδὲν ἦν τῶν τρυβλίων καὶ ἐκπωμάτων ἐκεῖ χρυσοῦν ἢ ἀργυροῦν·

[A. M. 6855, IND. 13] [IMP. J. PALÆOI.. 6] 1036 fictilia vasa. Corium inguratum et gemma vitrer in diadematis ac restimentis. Tanta inopiæ causa duplex. Pecunias ab iis qui ærarium exhauserant Cantacuzenus non repetit; incertum, utrum lenitate, an timiditate. Suorum postulata et querelas ut eluscrit. Ejus filia Helena Joanni Palæologo uubit. 1. Sed nos argumentorum copia et varietate en usque sensim abrepti sumus, ut ea omissa sint, quæ potiora videntur exstitisse; nempe ut alter alterum auctorem habuerit et architectum dignitatis, Cantacuzenum quidem Isidorus patriarchicae. Isidorum vero Cantacuzenus imperatoriæ, secundo delate. Que enim celebratio Didymotichi peracta fuerat, ea Palamitis completa minime videbatur. II. Isthæc vero in templo Blachernensi perfecta est. Etenim illud orbis miraculum, magnum, inquam, illud et omnium sermone celebratissimum S. Sophiae templum, ex quo pars cjus eversa erat, eo redactum (proh dolor!), ut nulli esset usui, minime erat opportunum ejusmodi festis ac celebritatibus apparandis. Hoc vero tantam multitudinem capere haud poterat; adeoque arctior locus et insuavior videbatur. Nam cum publicus ille suggestus, cui imperatorios thronos imponi oportebat, cam exigeret longitudinem, quæ et altitudini et Jatitudini responderet, 788 necesse etianı erat utrinque spatium satis amplum diaconis patere ad sedendum, ubi opus futurum esset; ita ut tempi reliqua pars angustior jam foret, quam ut posset capere variam hominum multitudinem. Tamen cum ex omnibus templis nullum esset, quod maximo ili posset æquiparari, altero hoc velut subsidiario uti necesse visum est. III. Erant autem ii qui sedilia illa imperatoria Luc tenebant, cognomines et socii duo imperatores; item tres imperatrices, Anna et Irene Cantacuzena cum filia Helena, Quæ cum ita essent, primo et vicesimno Mali dlie, circa decimam horam, conscensis statim equis, ita ut erant, cumn iniperatoriis illis Insignibus, venere ad palatium. Cumque ibi de more spectandos se ex alto suggestu exhibuissent, mox descenderunt, ac mensa apposita, rursus in quinque sedilibus consedere. IV. Tanta porro tunc laborabat inopia palatium Art in fancibus et poculis nihil ibi esset aurei aut argentei; sed stannea quidem nonnulla, cætera vero Α'. 'Ημεῖς δ' ἐς τοσοῦτον ἔχομεν τοῦ παρενεχθή και (Ρ. 495] λαθεῖν τῷ πολυειδεῖ καὶ ποικίλῳ τῶν ὑποθέσεων, ὥσθ' & παρεῖται δοκεῖν εἶναι τὰ και ριώτερα. Τὰ δέ ἐστιν, όπως τε ἐκάτερος ἑκατέρῳ χορηγῷ καὶ ταμίᾳ τοῦ ἀξιώματος ἐχρήσατο Καν τακουζηνῷ μὲν Ἰσίδωρος τῆς πατριαρχίας, καντακουζηνός δ' Ισιδώρῳ τῆς βασιλείας τὸ δεύτερον. Η γὰρ ἐν Διδυμοτείχῳ πριν αναγόρευσις τὸ τέλεων ἔχειν ἥκιστα ἐδόκει τοῖς Παλαμίταις. Β. Γεγονέναι δὲ τὰ τοιαῦτα συμπέπτωκε κατά τὸν ἐν Βλαχέρναις θεῖον νεών. Τὸ γὰρ θαῦμα τῆς οἰκουμένης ἐκεῖνο τὸ μέγα λέγω καὶ περιβόητου τῆς τοῦ Θεοῦ Σοφίας τέμενος, ἄρ᾽ οὗ τὸ μέρος ἐκεῖνο καθῄρηται, πρὸς τὸ ἀχρεῖον φεῦ ἀπενεχθέν, μακράν τινα τὴν ἐωρίαν εἶχε τοιαύταις ἑορταῖς διακονεῖσθαι καὶ πανηγύρεσιν. Μὴ οὖν πρὸς τοσοῦ τον οὗτος ἀποχρών πλήθος πνιγηρόν τι χωρίον ἐδόκει καὶ ἀτερπές. Τοῦ γὰρ δημοσίου βήματος ἐκείνον μῆκος ἀνάλογον ἔχειν ἀπαιτουμένου τῷ τε ὄψει και πλάτει, ἐφ' οὗ τους βασιλικούς ἔδει τεθῆνας θρό νους ἐχρὴν ἑκατέρωθεν τὴν προσήκουσαν έχειν εύρυχωρίαν καὶ τοὺς τοῦ θεραπευτικού τάγμα τος οπότε δεήσειεν· ὡς εἶναι βραχὺ λοιπὸν τὸ λειπόμενον τοῦ νεὼ πρὸς ὑποδοχὴν διαφόρων όχλων. Όμως ἐφαμίλλου τῷ μεγίστῳ θείῳ ἐκείνῳ τεμένει τῶν πάντων ἔντος οὐδενὸς, ὁ δεύτερος ἐξ ἀνάγκης ἔδοξε πλοῦς εἰς τὴν χρείαν αὐτός. Γ. Καὶ ἦσαν οἱ τοὺς βασιλικούς τηνικαῦτα θρόνους πληροῦντες ἐκείνους δυοίν τε βασιλέων ὁμωνύμων όμοφροσύνη καὶ ἅμα βασιλίδες τρείς, 'Αννα τε καὶ Εἰρήνη ή Καντακουζηνὴ μετὰ τῆς θυ γατρὸς Ελένης. Τούτων δ' οὕτω τετελεσμένων, περί δεκάτην ώραν που της πρώτης καὶ εἰκοστῆς τοῦ Mαΐου ἵππων εὐθὺς ἐπιβάντες, ὡς εἶχον, μετά τῶν βασιλικῶν ἐνδυμάτων ἐκείνων ἧκον ἐς τὸ παλάτ τιον. Κἀκεῖ τὴν συνήθη πεποιηκότες εμφάνειαν ἀφ' ὑψηλοῦ τοῦ βήματος εἶτα κατήεσαν, καὶ τρά πεζαν παρετίθεσαν, ἐπὶ πέντε θρόνων αὖθις και ίσαντες. Variorum Similia narrat Cantacuz. lib. 1v, cap. 4, et i deinceps tum ab Anna imperatrice, tum ab ipsomet Cantacuzeno, ac denique ab Joanne Palæologo solo imperante, rursum ædes Sophiana instaurata sit. DUCANG. Conciderat nempe μεγάλη στον μετὰ τοῦ βήματος, inquit Cantacuzenus. DUCANG. Crant igitur ea tempestate tironi imperatorii in ipso Bemate, seu intra cancellos. Vide Constantinopolim Christ. lib. tut, scel. 49. DUCANG. Diaconos intelligit, quibus in mate locus dabatur, dum sacra peragebatur liturgia. Alioquin extra Bema consistebant. Vide eamdein Constantinopolim Christ. lib. it, sect. 82 fiugano, Cantacuzen. lib. 13, cap. τ. Γεν. Δ΄. Τοσαύτῃ (Ρ. 496] δὲ πενίη κατείχετο τὰ βασί λεια τηνικαῦτα, ὥστ᾽ οὐδὲν ἦν τῶν τρυβλίων καὶ ἐκπωμάτων ἐκεῖ χρυσούν ἢ ἀργυροῦν· ἀλλ' ένια notæ. (58; llic dies, quem Gregoras Maii vicesimum primum numerat, a Cantacuzeno numeratur decijuus tertins ejusiem mensis. Utri chronologu pmtior hac in re des habenpa est? Cantacuzeno certe; assignanti videlicet eum diem, quo ipse sit coronatus. Gregoras, eo quod Cantacuzenus bis essel coronatus, semel quidem Orestiale se Adrianopoli, an. Chr. 1536, mnensis Maii die 21: iterum`aatem Byzantii, an. Chr. 1347, eodem mense, et non codem die, primæ et secunde Stɛφηφορίας dies facile potuit confundere, mou item Cantacuzenus. Βοινιά. Seu napástasy, de qua supra quædam altigin.us BUCANG.

ἀλλ’ ἔνια μὲν καττιτέρινα, τὰ δ’ ἄλλα πάντα κεραμεᾶ καὶ ὀστράκινα. ἐξ ὧν ἔξεστι συνιέναι τοῖς ὅσοι μὴ ἀδαεῖς τῶν τοιούτων καὶ περὶ τῶν ἄλλως ὀφειλομένων, ὁπόσα μὴ κατὰ τὸ εἰκὸς τελεῖσθαι ξυνέβαινε, τῷ τῆς ἐνδείας βιαίῳ τῶν τότε τυραννουμένων πραγμάτων καὶ λόγων καὶ ἐγχειρημάτων. ἐῶ γὰρ λέγειν, ὅτι καὶ τὰ βασιλικὰ τῆς ἑορτῆς ἐκείνης διαδήματά τε καὶ περιβλήματα, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, χρυσοῦ μὲν εἶχον τὴν φαντασίαν καὶ λίθων δῆθεν πολυτιμήτων· τὰ δ’ ἦν ἐκεῖνα μὲν ἀπὸ σκύτους, ὁπόσα χρυσὸς ἐπιχρώζει πρὸς τὴν τῶν σκυτέων ἐνίοτε χρείαν· ταῦτα δ’ ἐξ ὑέλων, παντοδαπὴν ἐχόντων χροιὰν πρὸς τὸ διαυγές. ἦσαν δ’ οὗ καὶ σποράδην εἰπεῖν εὐκοσμίαν ἔχοντες ἀληθεύουσαν λίθοι πολυτελεῖς καὶ μαργάρων στιλπνότης, οὐκ ἀπατῶσα τὰς ὄψεις· οὕτως ἔῤῥει καὶ σφόδρα ἔσβη καὶ κατηνέχθη τὰ τῆς ἀρχαίας ἐκείνης εὐδαιμονίας τε καὶ λαμπρότητος τῶν Ῥωμαϊκῶν πραγμάτων· ὡς νῦν γε μηδ’ ἄνευ αἰσχύνης ἔχειν ἡμᾶς ἐκτιθέναι τὴν τῶν τοιούτων ἀφήγησιν. (Ε.) Αἰτίαι δ’ ἦσαν τῆς τοιαύτης καταφορᾶς τε καὶ κακοδαιμονίας· πρώτη μὲν, ἡ τῶν ἐμφυλίων στάσεων φορά τε καὶ σύγχυσις·

[A. M. 6855, IND. 13] [IMP. J. PALÆOI.. 6] 1036 fictilia vasa. Corium inguratum et gemma vitrer in diadematis ac restimentis. Tanta inopiæ causa duplex. Pecunias ab iis qui ærarium exhauserant Cantacuzenus non repetit; incertum, utrum lenitate, an timiditate. Suorum postulata et querelas ut eluscrit. Ejus filia Helena Joanni Palæologo uubit. 1. Sed nos argumentorum copia et varietate en usque sensim abrepti sumus, ut ea omissa sint, quæ potiora videntur exstitisse; nempe ut alter alterum auctorem habuerit et architectum dignitatis, Cantacuzenum quidem Isidorus patriarchicae. Isidorum vero Cantacuzenus imperatoriæ, secundo delate. Que enim celebratio Didymotichi peracta fuerat, ea Palamitis completa minime videbatur. II. Isthæc vero in templo Blachernensi perfecta est. Etenim illud orbis miraculum, magnum, inquam, illud et omnium sermone celebratissimum S. Sophiae templum, ex quo pars cjus eversa erat, eo redactum (proh dolor!), ut nulli esset usui, minime erat opportunum ejusmodi festis ac celebritatibus apparandis. Hoc vero tantam multitudinem capere haud poterat; adeoque arctior locus et insuavior videbatur. Nam cum publicus ille suggestus, cui imperatorios thronos imponi oportebat, cam exigeret longitudinem, quæ et altitudini et Jatitudini responderet, 788 necesse etianı erat utrinque spatium satis amplum diaconis patere ad sedendum, ubi opus futurum esset; ita ut tempi reliqua pars angustior jam foret, quam ut posset capere variam hominum multitudinem. Tamen cum ex omnibus templis nullum esset, quod maximo ili posset æquiparari, altero hoc velut subsidiario uti necesse visum est. III. Erant autem ii qui sedilia illa imperatoria Luc tenebant, cognomines et socii duo imperatores; item tres imperatrices, Anna et Irene Cantacuzena cum filia Helena, Quæ cum ita essent, primo et vicesimno Mali dlie, circa decimam horam, conscensis statim equis, ita ut erant, cumn iniperatoriis illis Insignibus, venere ad palatium. Cumque ibi de more spectandos se ex alto suggestu exhibuissent, mox descenderunt, ac mensa apposita, rursus in quinque sedilibus consedere. IV. Tanta porro tunc laborabat inopia palatium Art in fancibus et poculis nihil ibi esset aurei aut argentei; sed stannea quidem nonnulla, cætera vero Α'. 'Ημεῖς δ' ἐς τοσοῦτον ἔχομεν τοῦ παρενεχθή και (Ρ. 495] λαθεῖν τῷ πολυειδεῖ καὶ ποικίλῳ τῶν ὑποθέσεων, ὥσθ' & παρεῖται δοκεῖν εἶναι τὰ και ριώτερα. Τὰ δέ ἐστιν, όπως τε ἐκάτερος ἑκατέρῳ χορηγῷ καὶ ταμίᾳ τοῦ ἀξιώματος ἐχρήσατο Καν τακουζηνῷ μὲν Ἰσίδωρος τῆς πατριαρχίας, καντακουζηνός δ' Ισιδώρῳ τῆς βασιλείας τὸ δεύτερον. Η γὰρ ἐν Διδυμοτείχῳ πριν αναγόρευσις τὸ τέλεων ἔχειν ἥκιστα ἐδόκει τοῖς Παλαμίταις. Β. Γεγονέναι δὲ τὰ τοιαῦτα συμπέπτωκε κατά τὸν ἐν Βλαχέρναις θεῖον νεών. Τὸ γὰρ θαῦμα τῆς οἰκουμένης ἐκεῖνο τὸ μέγα λέγω καὶ περιβόητου τῆς τοῦ Θεοῦ Σοφίας τέμενος, ἄρ᾽ οὗ τὸ μέρος ἐκεῖνο καθῄρηται, πρὸς τὸ ἀχρεῖον φεῦ ἀπενεχθέν, μακράν τινα τὴν ἐωρίαν εἶχε τοιαύταις ἑορταῖς διακονεῖσθαι καὶ πανηγύρεσιν. Μὴ οὖν πρὸς τοσοῦ τον οὗτος ἀποχρών πλήθος πνιγηρόν τι χωρίον ἐδόκει καὶ ἀτερπές. Τοῦ γὰρ δημοσίου βήματος ἐκείνον μῆκος ἀνάλογον ἔχειν ἀπαιτουμένου τῷ τε ὄψει και πλάτει, ἐφ' οὗ τους βασιλικούς ἔδει τεθῆνας θρό νους ἐχρὴν ἑκατέρωθεν τὴν προσήκουσαν έχειν εύρυχωρίαν καὶ τοὺς τοῦ θεραπευτικού τάγμα τος οπότε δεήσειεν· ὡς εἶναι βραχὺ λοιπὸν τὸ λειπόμενον τοῦ νεὼ πρὸς ὑποδοχὴν διαφόρων όχλων. Όμως ἐφαμίλλου τῷ μεγίστῳ θείῳ ἐκείνῳ τεμένει τῶν πάντων ἔντος οὐδενὸς, ὁ δεύτερος ἐξ ἀνάγκης ἔδοξε πλοῦς εἰς τὴν χρείαν αὐτός. Γ. Καὶ ἦσαν οἱ τοὺς βασιλικούς τηνικαῦτα θρόνους πληροῦντες ἐκείνους δυοίν τε βασιλέων ὁμωνύμων όμοφροσύνη καὶ ἅμα βασιλίδες τρείς, 'Αννα τε καὶ Εἰρήνη ή Καντακουζηνὴ μετὰ τῆς θυ γατρὸς Ελένης. Τούτων δ' οὕτω τετελεσμένων, περί δεκάτην ώραν που της πρώτης καὶ εἰκοστῆς τοῦ Mαΐου ἵππων εὐθὺς ἐπιβάντες, ὡς εἶχον, μετά τῶν βασιλικῶν ἐνδυμάτων ἐκείνων ἧκον ἐς τὸ παλάτ τιον. Κἀκεῖ τὴν συνήθη πεποιηκότες εμφάνειαν ἀφ' ὑψηλοῦ τοῦ βήματος εἶτα κατήεσαν, καὶ τρά πεζαν παρετίθεσαν, ἐπὶ πέντε θρόνων αὖθις και ίσαντες. Variorum Similia narrat Cantacuz. lib. 1v, cap. 4, et i deinceps tum ab Anna imperatrice, tum ab ipsomet Cantacuzeno, ac denique ab Joanne Palæologo solo imperante, rursum ædes Sophiana instaurata sit. DUCANG. Conciderat nempe μεγάλη στον μετὰ τοῦ βήματος, inquit Cantacuzenus. DUCANG. Crant igitur ea tempestate tironi imperatorii in ipso Bemate, seu intra cancellos. Vide Constantinopolim Christ. lib. tut, scel. 49. DUCANG. Diaconos intelligit, quibus in mate locus dabatur, dum sacra peragebatur liturgia. Alioquin extra Bema consistebant. Vide eamdein Constantinopolim Christ. lib. it, sect. 82 fiugano, Cantacuzen. lib. 13, cap. τ. Γεν. Δ΄. Τοσαύτῃ (Ρ. 496] δὲ πενίη κατείχετο τὰ βασί λεια τηνικαῦτα, ὥστ᾽ οὐδὲν ἦν τῶν τρυβλίων καὶ ἐκπωμάτων ἐκεῖ χρυσούν ἢ ἀργυροῦν· ἀλλ' ένια notæ. (58; llic dies, quem Gregoras Maii vicesimum primum numerat, a Cantacuzeno numeratur decijuus tertins ejusiem mensis. Utri chronologu pmtior hac in re des habenpa est? Cantacuzeno certe; assignanti videlicet eum diem, quo ipse sit coronatus. Gregoras, eo quod Cantacuzenus bis essel coronatus, semel quidem Orestiale se Adrianopoli, an. Chr. 1536, mnensis Maii die 21: iterum`aatem Byzantii, an. Chr. 1347, eodem mense, et non codem die, primæ et secunde Stɛφηφορίας dies facile potuit confundere, mou item Cantacuzenus. Βοινιά. Seu napástasy, de qua supra quædam altigin.us BUCANG.

PG 148:1037ᾗ ῥᾴστη μὲν ἡ τῶν ὄντων ἦν χρηματικῶν εἰσόδων ἀνατροπή· ῥᾴστη δ’ ἡ τῆς οὐκ οὔσης δαπάνης εὕρεσις καὶ ἐπίνοια· δευτέρα δὲ καὶ τελευταία, τὸ φιλάργυρόν τε καὶ χρυσομανὲς τῆς γνώμης τῆς τε βασιλίδος Ἄννης καὶ Ἀλεξίου τοῦ Ἀποκαύκου· οἷς ἡ τοῦ στρατεύεσθαι χρεία κατὰ τοῦ Καντακουζηνοῦ, πρόφασιν παρασχοῦσα πλουτεῖν κακοτρόπως, ὅλαις ἐξαντλεῖν ἐπινενόηται χερσὶ τὰ ἐκ πολλοῦ τοῖς βασιλικοῖς ταμιείοις ἐντεθησαυρισμένα πολυτελῆ κειμήλια. προςποιούμενοι γὰρ ἑτέροις πιπράσκειν τὰ μὲν αὐτῶν αὐτοὶ κατ’ ἐκλογὴν ἐσφετερίζοντο λάθρα· τὰ δ’ αὐτοὶ ἑαυτοῖς ἐπίπρασκον, πάνυ τοι εὔωνον, καὶ ὁποία βουλομένοις σφίσιν ἦν, τὴν πρᾶσιν ποιούμενοι. ἦν δ’ ὅμως καὶ ἐξεπίτηδες τὸ γινόμενον, ὡς αὐτοῖς ἐνίοτε ἐκλαλούμενον ἦν· ἵν’ εἰ τύχοι παρειληφὼς τὴν βασίλειον ἀρχὴν ἐς Βυζάντιον εἰσεληλυθὼς ὁ Καντακουζηνὸς, μὴ εἶναί οἱ χρημάτων εὐπορίαν, δι’ ὧν τοῖς ἡγεμόσιν ἰσχὺς κατ’ ἐχθρῶν περιγίνεται καὶ κόσμος τῇ ἀρχῇ δημιουργεῖται· ἀναλογίαν γὰρ ἔχειν βίῳ παντὶ τὰ χρήματα, καὶ μάλιστα πάντων ταῖς ἡγεμονικαῖς ἀρχαῖς, ὁποίαν δήπου τοῖς πᾶσι ζώοις ἡ τῶν νευρῶν σύμπηξίς τε καὶ ἁρμονία.

[(A. c. 1517] ΒΥΖΑΝΤΙΝΕ HISTORIE LIB. XV. μὲν κατατέρινα, τὰ δ' ἄλλα πάντα κεραμεᾶ καὶ omnia fictiiia et testacea essent. Ex his quilibet, ὀστράκινα. Ἐξ ὧν ἔξεστ: συνιέναι τοῖς ὅσοι μὴ ἀδαεῖς τῶν τοιούτων καὶ περὶ τῶν ἄλλως ὀφειλομένων, ὁπότα μὴ κατὰ τὴ εἰκὸς τελεῖσθα: ξυνέβαινε, τῷ τῆς ἐνδείας βιαίῳ τῶν τότε τυραννουμένων πραγμάτων καὶ λόγων καὶ ἐγχειρημάτων. Εὼ γὰρ λέγειν, ὅτι καὶ τὰ βασιλικά τῆς ἑορτῆς ἐκείνης διαδήματά τε καὶ περιβλήματα, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, χρυσοῦ μὲν εἶχον τὴν φαντασίαν καὶ λίθων δῆθεν πολυτιμήτων τὰ δ᾽ ἦν ἐκεῖνα μὲν ἀπὸ σκύτους, οπόσα χρυσίς ἐπιχρώζει πρὸς τὴν τῶν σκυτέων ἐνίοτε χρείαν· ταῦτα δ' ἐξ ὑφλων, παντοδαπὴν ἐχόντων χροιάν πρὸς τὸ διαυγές, Ησαν δ' οὗ καὶ σποράδην εἰπεῖν εὐκο σμίαν ἔχοντες ἀληθεύουσαν λίθος πολυτελεῖς καὶ μαργάρων στιλπνότης, οὐκ ἀπατῶσα τὰς ἔψεις· οὕτως ἔῤῥει καὶ σφόδρα ἔσβη καὶ κατηνέχθη τὰ τῆς ἀρχαίας ἐκείνης εὐδαιμονίας τε καὶ λαμπρότητος τῶν Ῥωμαϊκών πραγμάτων· ὡ; νῦν γε μηδ' άνευ αἰσχύνης ἔχειν ἡμᾶς ἐκτιθέναι τὴν τῶν τοιούτων ἀφήγησιν. Ε'. Αιτίαι δ' ἦσαν τῆς τοιαύτης καταφοράς τε καὶ κακοδαιμονίας· πρώτη μέν, ἡ τῶν ἐμφυλίων στά σεων φορά τε καὶ σύγχυσις· ᾗ ῥᾴστη μὲν ἡ τῶν ὄντων ἦν χρηματικῶν εἰσόδων ἀνατροπή ῥάπτη δ' ἡ τῆς οὐκ οὔσης δαπάνης εὕρεσις καὶ ἐπίνοια· δευτέρα δὲ καὶ τελευταία, τὸ φιλάργυρόν τε καὶ χρυσομανὲς τῆς γνώμης τῆς τε βασιλίδης Αννης και Αλεξίου τοῦ Ἀποκαύκου· οἷς ἡ τοῦ στρατεύεσθαι χρεία κατὰ τοῦ Καντακουζηνού, πρόφασιν παρασχοῦσα πλουτεῖν κακοτρόπως, ὅλαι; ἐξαντλεῖν ἐπινενόηται χερσὶ τὰ ἐκ πολλοῦ τοῖς βασιλικοῖς τα μαίοις ἐντεθησαυρισμένα πολυτελή κειμήλια. Προσποιούμενοι γὰρ ἑτέροις πιπράσκειν τὰ μὲν αὐτῶν αὐτοὶ κατ' ἐκλογὴν ἐσφετερίζοντο λάθρα· τὰ δ' αύτ τοὶ ἑαυτοῖς ἐπίπρασκον, πάνυ τοι εξωνον, καὶ ὁποία βουλομένοις σφίσιν ἦν, τὴν πρᾶσιν ποιούμενοι. Ην δ' ὅμως καὶ ἐξεπίτηδες τὸ γινόμενον, ὡς αὐτοῖς ἐνίοτε ἐκλαλούμενον ἦν· ἵν' εἰ τύχοι παρειληφὼς τὴν βασί λειον ἀρχὴν ἐς Βυζάντιον εἰσεληλυθώς ο Καντακου ζηνός, μὴ εἶναι οἱ χρημάτων εὐπορίαν, δι' ὧν τοῖς ἡγεμόσιν ἰσχὺ; κατ' ἐχθρῶν περιγίνεται καὶ κόσμος τῇ ἀρχῇ δημιουργείται· ἀναλογίαν γὰρ ἔχειν βίῳ παντὶ τὰ χρήματα, καὶ μάλιστα πάντων ταῖς ἡγε μονικαῖς ἀρχαῖς, ὁποίαν δήπου τοῖς πᾶσι ζώοις ή τῶν νευρῶν σύμπηξίς τε καὶ ἁρμονία. Γ. Οθεν ἐλθόντι τῷ Καντακουζηνῷ πάντ᾽ ἦν παντάπασι κεκενωμένα τὰ βασιλέων ταμιεία· καὶ πλὴν ἀέρος καὶ κόνεως καὶ τῶν Επικουρείων εἰπεῖν ἀτόμων, εὕρηται πλέον οὐδὲν ἐν αὐτοῖ;. Δέον οὖν ζητῆσαι καὶ λαβεῖν & μὲν ἐκ τῆς [Ρ. 497] βασιλίδος Αννη; εἰς τὰς τῶν βασιλικῶν ἐνεργειῶν ἀναγκαίας δαπάνας 1 δ' ἐκ τῶν τὰ δημόσια κατεδηδοκότων, κ ἐκεῖθεν πορισαμένων τὴν τοῦ πλουτεῖν εὐπορίαν, κἀκ πενήτων πάνυ τοι γεγονότων εξαίγνης πλουσίων· ὁ δὲ σιωπῇ παρέδραμεν ἅπαντα· εἴθ', ὡς ἐμοὶ δοκεῖ, τῇ συμφυεῖ καὶ συντρόφων πραότητι κάνε τα θα χρώμενος· εἴθ᾽, ὡς ὁ τῶν πλείστων ἐκράτει λόγος, δειλίας το συνισχημένος τρόποις ἐξ ὁμοφυούς τινος ἀφελείας καὶ ἅμα δεδιὼς ἀδόκητόν τινα στάearum rerum non rudis, cætera quoque aliunde requisita, nec ita ut par erat perfecta (tyrannica quippe inopiæ vi in facts, in dietis, in consiliis, tum temporis dominante) facile intellecturus est. Nam illa quidem dicere omitto, ut et ipsa in solemnitate diademata et vestimenta, maxima ex parte, auri quidem speciem haberent et geminarum pretiosissimarum; constarent 789 antem illa corio, qualia nonnunquam inaurantur ad coriariorum usum; hæc vitro, omnigenis coloribus perlucente. Erat tamen alicubi, sed sparsim, sincerus pretiosorum lapidum nitor, et is, qui oculos non deciperet, margaritarum fulgor. Adeo dilapsa erat penitusque exstincta et pessumdata vetus illa rei Romanæ fortuna et magnificentia, ut ne nunc quidem sine pudore earum rerum narrationem edere possimus. V. Cur autem adeo res perditæ et amictae essent, la cause erant. Priua, civilium dissidiorum tumultus et cæca perturbatio; cui facillimum fuit et id quod rei pecuniariæ erat effundere, et eos sumptus comminisci atque excogitare, qui nulli erant. Altera, eademque ultima, avaritia et auri amore furens animus Annæ imperatricis Alexiique Apocauci; quibus belli Cantacuzeno inferendi necessi - tus occasionem praebens perperam ditescendi ideo excogita est, ut plenis manibus pretiosas illas gazas haurireut, quæ in imperatoriis thesauris jampridem erant reposita. Aliis enim vendere simulantes nonnulla, delectu habito, in rem suam convertebant: quædam ipsi sibi vili admodum pretio, et ut libitum erat, vendebant. ll tamen et con sulto fiebat, ut ab ipsis temere aliquando vulgatum: ne videlicet Cantacuzeno, si forte is Byzantium ingressus rerum potiretur, parata esset copia pecuniarum, unde et principibus vires ad debellandos hostes suppetunt, et ornamenta 790 imperii conflantur: pertinere enim pecuniae rationem ad quemlibet statum; maxime vero ad principatus conservandos, ad quos ita se habet, ut ad animantem compactio et coagmentatio nervorum. VI. Offendit itaque Cantacuzenus thesauros ¡mperatorum omnes oinnino exhaustos, nibilque in iis præter inane et pulverem et Epicureas (ut ita dicam) atomos. Cum igitur quærere et accipere oporteret partim ab imperatrice Ana, ad necessa rias functionum imperatoriarum impensas, partim ab iis qui rempublicam depeculati fuissent, et magna sibi inde opum vi parata ex inopibus ditissimi statim evasissent; ille silentio omnia præleribat sive ut mihi videtur, suam illam ingenitam coalitamque lenitatem in eo quoque retineret; sive, ut plerique dictitabant, timidis moribus prapediretur, naturali quadam animi bumilitate; et quia, turbidis adhuc rebus et nondum ordina-

PG 148:1039(2.) Ὅθεν ἐλθόντι τῷ Καντακουζηνῷ πάντ’ ἦν παντάπασι κεκενωμένα τὰ βασιλέων ταμιεῖα· καὶ πλὴν ἀέρος καὶ κόνεως καὶ τῶν Ἐπικουρείων εἰπεῖν ἀτόμων, εὕρηται πλέον οὐδὲν ἐν αὐτοῖς. δέον οὖν ζητῆσαι καὶ λαβεῖν ἃ μὲν ἐκ τῆς βασιλίδος Ἄννης εἰς τὰς τῶν βασιλικῶν ἐνεργειῶν ἀναγκαίας δαπάνας· ἃ δ’ ἐκ τῶν τὰ δημόσια κατεδηδοκότων, κἀκεῖθεν πορισαμένων τὴν τοῦ πλουτεῖν εὐπορίαν, κἀκ πενήτων πάνυ τοι γεγονότων ἐξαίφνης πλουσίων· ὁ δὲ σιωπῇ παρέδραμεν ἅπαντα· εἴθ’, ὡς ἐμοὶ δοκεῖ, τῇ συμφυεῖ καὶ συντρόφῳ πραότητι κἀνταῦθα χρώμενος· εἴθ’, ὡς ὁ τῶν πλείστων ἐκράτει λόγος, δειλίας τε συνισχημένος τρόποις ἐξ ὁμοφυοῦς τινος ἀφελείας καὶ ἅμα δεδιὼς ἀδόκητόν τινα στάσιν, ἔτι τεταραγμένων αὐτῷ τῶν πραγμάτων καὶ ἀνωμάλων ὄντων. (Ζ.) Τοσοῦτον γὰρ ἀπέσχετο τοῦ μηδενὶ δι’ ὄχλου γενέσθαι τῶν ὅσοις, τῷ καιρῷ πρὸς ἁρπαγὴν χρησαμένοις συμμάχῳ, διανείμασθαι ξυνεπεπτώκει τά τε αὐτοῦ καὶ τὰ τῶν ἀκολουθησάντων αὐτῷ πράγματα, οἰκίας τε καὶ ἀγροὺς δηλαδὴ, καὶ ὅσα χρυσὸς καὶ μάργαρος καὶ λίθοι πολυτελεῖς συνοικοδομοῦσι καὶ συνυφαίνουσιν·

1039 [A. M. 6855, IND. 45] [IMP. J. PALZOL. 6| 1040 tis, improvisam aliquam seditionem exlimescc- σιν, ότι τεταραγμένων αὐτῷ τῶν πραγμάτων και ἀνωμάλων ὄντων. rel. VII. Tantum nempe aberat, ut molestus esset ulli corum qui tempore usi ad rapiendum oppor - tuno partiti inter se fuissent cuin ipsius proprias facultates, tum eorum qui eum secuti erant; domos nempe et prædia, et quæcunque auro ac margaritis pretiosisve lapidibus seu compinguntur, seu contexuntur; ut imo, cum deberet, primo quidem rem omnem familiarem, ab iis qui diripuisscat repetitam, restituere iis qui pericula pro se infinita obiissent, deinde et praemia 791 pro laboribus digna persolvere; ne curaret quidem, ubi illorum unusquisque vesperi diversaturus esset; sed et reposcentes increparet, et clamitantibus indignaretur, et pernoctantes sub dio ac circum alienas fo res errabundos negligeret. Nimirum iis sese ille tanquam exemplar proponebat, qui eadem et ipse pateretur; velut aliquis dispensator aut libripens, qui stans medius ex æquo sibi et aliis fortunam seu prosperam seu iniquam distribuat, præcisis ila radicitus et occlusis iis linguis, quæ examinis justi æquitatem perperam interpretentur. Sed utruin lla recte necuo Cantacuzenus statuerit atque fecerit, illis relinquo judicandum, qui hanc historiam eo modo legunt, quo oportet; quique initia rerum cum extremis commode componere, et, tanquami in uno corpore, rerum particulatim ac sigillatim gestarum dictarumve cobærentiam et seriem facta comparatione observare possunt. Ego vero illuc redeo. VIII. Septimo post celebrationem illam et soleminein diadematis impositionen «lie, templum idem Blacheruense, eodem suggestu et lis quæ diximus sedilibus, imperatores sinul et imperatrices excepit: atque ibi junioruin principum conjunctio rite perfecta est, Joannis, inquam, et Helena: il lius quidem sedecim annos nati; hujás autem biennio junioris. Ζ΄. Τοσοῦτον γὰρ ἀπέσχετο τοῦ μηδενὶ δι' ἔχίσε γενέσθαι τῶν ὅσοις, τῷ καιρῷ πρὸς ἁρπαγὴν χρησα. μένοις συμμάχῳ, διανείμασθαι ξυνεπεπτώκει τά τε αὐτοῦ καὶ τὰ τῶν ἀκολουθησάντων αὐτῷ πράγματα, οἰκίας τε καὶ ἀγροῦ; δηλαδή, καὶ ὅτα χρυσὸς καὶ μάργαρος και λίθοι πολυτελείς συνοικοδομοῦσι καὶ συνυφαίνουσιν· ὥστε καὶ ὀφείλων ἀποδοῦναι προς τῶν ἠρπακότων ανειληφότα μὲν τὸ οἰκεῖον ἅπαν πρότερον τοῖς μυρίους υπομεμενηκόσι δι' αὐτὸν κιν δύνους, προσαποδοῦναι δ᾽ οὗ καὶ τὰ τοῖς πίνοι; ἀνά λογα έπαθλά σφισιν, ὁ δὲ οὐδ᾽, ὅποι καταλύσειεν ἐκείνων έκαστος ἑσπέρας, ἦν πεφροντικώς· ἀλλὰ καὶ ἀπαιτοῦσιν ἐπετίμα, καὶ καταβοώσιν ήχθετη, καὶ διανυκτερεύοντας ἐν τοῖς ὑπαίθροις καὶ πλαν μένους ἐς ἀλλοτρίας θύρας ὑπερεώρα, υπόδειγμα τιθεὶς, ὡς ἔφασκε, σφίσιν αὐτὸς ἑαυτὸν διὰ τῆς τῶν παθημάτων ταυτότητος, ὥσπερ τις βραβευτής και ζυγοστάτης μέσος ἱστάμενος καὶ νέμων ἐπίσης ἑαυτῷ τε καὶ τοῖς ἄλλοις τὴν τοῦ βίου ῥοπὴν καὶ τὴν τῶν ὕβρεων πρόφασιν· βίζοθεν οὕτως ἐκτέμνων καὶ ἀπο φράττων κακῶς τὰς τὸ δίκαιον σοφιζομένας τῆς κρίσεως γλώττας. ᾿Αλλὰ περὶ μὲν τοῦ εὖ τε καὶ ὡς ἑτέρω; τὰ τοιαῦτα τῷ Καντακουζηνῷ ἐψηφίσθαι σε καὶ πεπράχθαι κρίνειν παρίημι τοῖς τῇδε τῇ ἱστορία κατὰ τὸ εἰκὸς ἐντυγχάνουσι, καὶ συνάπτειν εὐφυώς δυναμένοις ταῖς ἀρχαῖς τῶν πραγμάτων τὰ τέλη, καὶ παρεξετάζειν, ὥσπερ ἐφ' ἑνός τινος σώματος, τὴν ἀλληλουχίαν καὶ συστοιχίαν τῶν κατὰ μέρος καὶ καθ' έκαστα πεπραγμένων τε καὶ λελεγμένων. Εγώ δ' ἐκεῖσε ἐπάνειμι. Η'. Εβδόμη γὰρ μετὰ τὴν ἀναγόρευσιν καὶ στεφηφορίαν ἐκείνην ἡμέρα παρῆν· καὶ ὁ αὐτὸς ἐν Βλαχέρναις είχε θεῖος ναός μετὰ τοῦ βήματος καὶ τῶν δίφρων ἐκείνων τούς τε βασιλέας ὁμοῦ καὶ τὰς βασιλίδας· καὶ τὰ νόμιμα τῆς τῶν νέων βασιλέων προετελείτο συζυγίας, Ιωάννου φημὶ καὶ Ἑλένηση τοῦ μὲν ἐξκαιδεκαέτους εντος τῆς δὲ διακίν ὑποβεβηκυία; ἐτῶν ἐκείνου. CAPUT XII. Isidorus patriarcha pronuntiatum a decessore suo in Cantacuzenianos anathematismum abrogat. Risam et indignationem movet, qui reus sit, et alios absolvat. Episcopos eligit rudes et indoctos. Palamas Thessa lonica episcopus ab co ordinatus ejusce urbis ingressu prokibetur. Gregoras ecclesiasticarum rerum fusiorem expositionem aliis relinquit. 1. Sed quia orinis et exercitus et populas molestia afliciebantur, ac futura magis quam præsentia verebantur judicia, eo quod a Joanne, autehac 792 patriarcha, paulo post acceusum civile bellum, abscissus esset et exclusus Christiana communione, quisquis sive Cautacuzenum ut imperatorem esset ¨aguiturus, sive Palamam et ipsius sectatores in Variorum XII Kal. Jun. Cantacuzen. lib. ¡v, cap. proinde anno integro ac completo, ex quo Adria - nopoli a patriarcha Hierosolymitano "coronalus fuerat, codem die festo, ut idem narrat lib. cap. 11. DucANG. Εθνόμῃ γὰρ μετὰ τὴν ἀναγόρ. Juio ¿ys.ŋ, quo die Constantini Magni et Helenæ Α'. Ἐπεὶ δὲ στρατὸς καὶ δῆμος ἅπας εσχελλέ τι καὶ τὰ [Ρ. 496] μέλλοντα μᾶλλον ἢ τὰ παρόντα ίδι δίει δικαιωτήρια, διὰ τὸ ἐκκεκάρθαι καὶ ἀφωρίσθαι τῆς τῶν Χριστιανών κοινωνίας πρὸς τοῦ πατριαρ χεύσαντος Ιωάννου, τῆς ἐμφυλίου στάσεως έχει καθισταμένης, εἴ τις τε Καντακουζηνόν ὡς βασιλές καὶ εἴ τις Παλαμᾶν μετὰ τῆς φατρίας εἰς κοινωνίαν notæ. ejus conjugis memoria celebratur, inquit Cantacuz Mistor. lib. iv, cap. 4, pag. 718. Itaque is dies Init Mai vicesimus primus; non autem, ut Gregoras putavit, vicesimus vclarus. Φοινικ. 161) Vide quæ adnotavimus supra ad lib. sit, cap. 2, sect. J. Boivix.

Chapter XCaput X

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

ὥστε καὶ ὀφείλων ἀποδοῦναι πρὸς τῶν ἡρπακότων ἀνειληφότα μὲν τὸ οἰκεῖον ἅπαν πρότερον τοῖς μυρίους ὑπομεμενηκόσι δι’ αὐτὸν κινδύνους, προςαποδοῦναι δ’ αὖ καὶ τὰ τοῖς πόνοις ἀνάλογα ἔπαθλά σφισιν, ὁ δὲ οὐδ’, ὅποι καταλύσειεν ἐκείνων ἕκαστος ἑσπέρας, ἦν πεφροντικώς· ἀλλὰ καὶ ἀπαιτοῦσιν ἐπετίμα, καὶ καταβοῶσιν ἤχθετο, καὶ διανυκτερεύοντας ἐν τοῖς ὑπαίθροις καὶ πλανωμένους ἐς ἀλλοτρίας θύρας ὑπερεώρα, ὑπόδειγμα τιθεὶς, ὡς ἔφασκε, σφίσιν αὐτὸς ἑαυτὸν διὰ τῆς τῶν παθημάτων ταὐτότητος, ὥσπερ τις βραβευτὴς καὶ ζυγοστάτης μέσος ἱστάμενος καὶ νέμων ἐπίσης ἑαυτῷ τε καὶ τοῖς ἄλλοις τὴν τοῦ βίου ῥοπὴν καὶ τὴν τῶν ὕβρεων πρόφασιν· ῥίζοθεν οὕτως ἐκτέμνων καὶ ἀποφράττων κακῶς τὰς τὸ δίκαιον σοφιζομένας τῆς κρίσεως γλώττας. ἀλλὰ περὶ μὲν τοῦ εὖ τε καὶ ὡς ἑτέρως τὰ τοιαῦτα τῷ Καντακουζηνῷ ἐψηφίσθαι τε καὶ πεπράχθαι κρίνειν παρίημι τοῖς τῇδε τῇ ἱστορίᾳ κατὰ τὸ εἰκὸς ἐντυγχάνουσι, καὶ συνάπτειν εὐφυῶς δυναμένοις ταῖς ἀρχαῖς τῶν πραγμάτων τὰ τέλη, καὶ παρεξετάζειν, ὥσπερ ἐφ’ ἑνός τινος σώματος, τὴν ἀλληλουχίαν καὶ συστοιχίαν τῶν κατὰ μέρος καὶ καθ’ ἕκαστα πεπραγμένων τε καὶ λελεγμένων.

1039 [A. M. 6855, IND. 45] [IMP. J. PALZOL. 6| 1040 tis, improvisam aliquam seditionem exlimescc- σιν, ότι τεταραγμένων αὐτῷ τῶν πραγμάτων και ἀνωμάλων ὄντων. rel. VII. Tantum nempe aberat, ut molestus esset ulli corum qui tempore usi ad rapiendum oppor - tuno partiti inter se fuissent cuin ipsius proprias facultates, tum eorum qui eum secuti erant; domos nempe et prædia, et quæcunque auro ac margaritis pretiosisve lapidibus seu compinguntur, seu contexuntur; ut imo, cum deberet, primo quidem rem omnem familiarem, ab iis qui diripuisscat repetitam, restituere iis qui pericula pro se infinita obiissent, deinde et praemia 791 pro laboribus digna persolvere; ne curaret quidem, ubi illorum unusquisque vesperi diversaturus esset; sed et reposcentes increparet, et clamitantibus indignaretur, et pernoctantes sub dio ac circum alienas fo res errabundos negligeret. Nimirum iis sese ille tanquam exemplar proponebat, qui eadem et ipse pateretur; velut aliquis dispensator aut libripens, qui stans medius ex æquo sibi et aliis fortunam seu prosperam seu iniquam distribuat, præcisis ila radicitus et occlusis iis linguis, quæ examinis justi æquitatem perperam interpretentur. Sed utruin lla recte necuo Cantacuzenus statuerit atque fecerit, illis relinquo judicandum, qui hanc historiam eo modo legunt, quo oportet; quique initia rerum cum extremis commode componere, et, tanquami in uno corpore, rerum particulatim ac sigillatim gestarum dictarumve cobærentiam et seriem facta comparatione observare possunt. Ego vero illuc redeo. VIII. Septimo post celebrationem illam et soleminein diadematis impositionen «lie, templum idem Blacheruense, eodem suggestu et lis quæ diximus sedilibus, imperatores sinul et imperatrices excepit: atque ibi junioruin principum conjunctio rite perfecta est, Joannis, inquam, et Helena: il lius quidem sedecim annos nati; hujás autem biennio junioris. Ζ΄. Τοσοῦτον γὰρ ἀπέσχετο τοῦ μηδενὶ δι' ἔχίσε γενέσθαι τῶν ὅσοις, τῷ καιρῷ πρὸς ἁρπαγὴν χρησα. μένοις συμμάχῳ, διανείμασθαι ξυνεπεπτώκει τά τε αὐτοῦ καὶ τὰ τῶν ἀκολουθησάντων αὐτῷ πράγματα, οἰκίας τε καὶ ἀγροῦ; δηλαδή, καὶ ὅτα χρυσὸς καὶ μάργαρος και λίθοι πολυτελείς συνοικοδομοῦσι καὶ συνυφαίνουσιν· ὥστε καὶ ὀφείλων ἀποδοῦναι προς τῶν ἠρπακότων ανειληφότα μὲν τὸ οἰκεῖον ἅπαν πρότερον τοῖς μυρίους υπομεμενηκόσι δι' αὐτὸν κιν δύνους, προσαποδοῦναι δ᾽ οὗ καὶ τὰ τοῖς πίνοι; ἀνά λογα έπαθλά σφισιν, ὁ δὲ οὐδ᾽, ὅποι καταλύσειεν ἐκείνων έκαστος ἑσπέρας, ἦν πεφροντικώς· ἀλλὰ καὶ ἀπαιτοῦσιν ἐπετίμα, καὶ καταβοώσιν ήχθετη, καὶ διανυκτερεύοντας ἐν τοῖς ὑπαίθροις καὶ πλαν μένους ἐς ἀλλοτρίας θύρας ὑπερεώρα, υπόδειγμα τιθεὶς, ὡς ἔφασκε, σφίσιν αὐτὸς ἑαυτὸν διὰ τῆς τῶν παθημάτων ταυτότητος, ὥσπερ τις βραβευτής και ζυγοστάτης μέσος ἱστάμενος καὶ νέμων ἐπίσης ἑαυτῷ τε καὶ τοῖς ἄλλοις τὴν τοῦ βίου ῥοπὴν καὶ τὴν τῶν ὕβρεων πρόφασιν· βίζοθεν οὕτως ἐκτέμνων καὶ ἀπο φράττων κακῶς τὰς τὸ δίκαιον σοφιζομένας τῆς κρίσεως γλώττας. ᾿Αλλὰ περὶ μὲν τοῦ εὖ τε καὶ ὡς ἑτέρω; τὰ τοιαῦτα τῷ Καντακουζηνῷ ἐψηφίσθαι σε καὶ πεπράχθαι κρίνειν παρίημι τοῖς τῇδε τῇ ἱστορία κατὰ τὸ εἰκὸς ἐντυγχάνουσι, καὶ συνάπτειν εὐφυώς δυναμένοις ταῖς ἀρχαῖς τῶν πραγμάτων τὰ τέλη, καὶ παρεξετάζειν, ὥσπερ ἐφ' ἑνός τινος σώματος, τὴν ἀλληλουχίαν καὶ συστοιχίαν τῶν κατὰ μέρος καὶ καθ' έκαστα πεπραγμένων τε καὶ λελεγμένων. Εγώ δ' ἐκεῖσε ἐπάνειμι. Η'. Εβδόμη γὰρ μετὰ τὴν ἀναγόρευσιν καὶ στεφηφορίαν ἐκείνην ἡμέρα παρῆν· καὶ ὁ αὐτὸς ἐν Βλαχέρναις είχε θεῖος ναός μετὰ τοῦ βήματος καὶ τῶν δίφρων ἐκείνων τούς τε βασιλέας ὁμοῦ καὶ τὰς βασιλίδας· καὶ τὰ νόμιμα τῆς τῶν νέων βασιλέων προετελείτο συζυγίας, Ιωάννου φημὶ καὶ Ἑλένηση τοῦ μὲν ἐξκαιδεκαέτους εντος τῆς δὲ διακίν ὑποβεβηκυία; ἐτῶν ἐκείνου. CAPUT XII. Isidorus patriarcha pronuntiatum a decessore suo in Cantacuzenianos anathematismum abrogat. Risam et indignationem movet, qui reus sit, et alios absolvat. Episcopos eligit rudes et indoctos. Palamas Thessa lonica episcopus ab co ordinatus ejusce urbis ingressu prokibetur. Gregoras ecclesiasticarum rerum fusiorem expositionem aliis relinquit. 1. Sed quia orinis et exercitus et populas molestia afliciebantur, ac futura magis quam præsentia verebantur judicia, eo quod a Joanne, autehac 792 patriarcha, paulo post acceusum civile bellum, abscissus esset et exclusus Christiana communione, quisquis sive Cautacuzenum ut imperatorem esset ¨aguiturus, sive Palamam et ipsius sectatores in Variorum XII Kal. Jun. Cantacuzen. lib. ¡v, cap. proinde anno integro ac completo, ex quo Adria - nopoli a patriarcha Hierosolymitano "coronalus fuerat, codem die festo, ut idem narrat lib. cap. 11. DucANG. Εθνόμῃ γὰρ μετὰ τὴν ἀναγόρ. Juio ¿ys.ŋ, quo die Constantini Magni et Helenæ Α'. Ἐπεὶ δὲ στρατὸς καὶ δῆμος ἅπας εσχελλέ τι καὶ τὰ [Ρ. 496] μέλλοντα μᾶλλον ἢ τὰ παρόντα ίδι δίει δικαιωτήρια, διὰ τὸ ἐκκεκάρθαι καὶ ἀφωρίσθαι τῆς τῶν Χριστιανών κοινωνίας πρὸς τοῦ πατριαρ χεύσαντος Ιωάννου, τῆς ἐμφυλίου στάσεως έχει καθισταμένης, εἴ τις τε Καντακουζηνόν ὡς βασιλές καὶ εἴ τις Παλαμᾶν μετὰ τῆς φατρίας εἰς κοινωνίαν notæ. ejus conjugis memoria celebratur, inquit Cantacuz Mistor. lib. iv, cap. 4, pag. 718. Itaque is dies Init Mai vicesimus primus; non autem, ut Gregoras putavit, vicesimus vclarus. Φοινικ. 161) Vide quæ adnotavimus supra ad lib. sit, cap. 2, sect. J. Boivix.

ἐγὼ δ’ ἐκεῖσε ἐπάνειμι. (Η.) Ἑβδόμη γὰρ μετὰ τὴν ἀναγόρευσιν καὶ στεφηφορίαν ἐκείνην ἡμέρα παρῆν· καὶ ὁ αὐτὸς ἐν Βλαχέρναις εἶχε θεῖος ναὸς μετὰ τοῦ βήματος καὶ τῶν δίφρων ἐκείνων τούς τε βασιλέας ὁμοῦ καὶ τὰς βασιλίδας· καὶ τὰ νόμιμα τῆς τῶν νέων βασιλέων προετελεῖτο συζυγίας, Ἰωάννου φημὶ καὶ Ἑλένης, τοῦ μὲν ἑξκαιδεκαέτους ὄντος, τῆς δὲ δυοῖν ὑποβεβηκυίας ἐτῶν ἐκείνου. ιβ. Ἐπεὶ δὲ στρατὸς καὶ δῆμος ἅπας ἤσχαλλέ τε καὶ τὰ μέλλοντα μᾶλλον ἢ τὰ παρόντα ἐδεδίει δικαιωτήρια, διὰ τὸ ἐκκεκόφθαι καὶ ἀφωρίσθαι τῆς τῶν Χριστιανῶν κοινωνίας πρὸς τοῦ πατριαρχεύσαντος Ἰωάννου, τῆς ἐμφυλίου στάσεως ἄρτι καθισταμένης, εἴ τίς τε Καντακουζηνὸν ὡς βασιλέα καὶ εἴ τις Παλαμᾶν μετὰ τῆς φατρίας εἰς κοινωνίαν προσίεσθαι βούλοιτο, ἔγγραφον ὁ πατριαρχεύων τέως Ἰσίδωρος, ἐπ’ ἄμβωνος ἀναβεβηκὼς, διεξῆλθε συγχώρησιν, ἣ καὶ ἦν τῶν ἁπάντων οὐδεὶς ᾧ ἤρεσκέ τε καὶ προσεδέδεκτο·

1039 [A. M. 6855, IND. 45] [IMP. J. PALZOL. 6| 1040 tis, improvisam aliquam seditionem exlimescc- σιν, ότι τεταραγμένων αὐτῷ τῶν πραγμάτων και ἀνωμάλων ὄντων. rel. VII. Tantum nempe aberat, ut molestus esset ulli corum qui tempore usi ad rapiendum oppor - tuno partiti inter se fuissent cuin ipsius proprias facultates, tum eorum qui eum secuti erant; domos nempe et prædia, et quæcunque auro ac margaritis pretiosisve lapidibus seu compinguntur, seu contexuntur; ut imo, cum deberet, primo quidem rem omnem familiarem, ab iis qui diripuisscat repetitam, restituere iis qui pericula pro se infinita obiissent, deinde et praemia 791 pro laboribus digna persolvere; ne curaret quidem, ubi illorum unusquisque vesperi diversaturus esset; sed et reposcentes increparet, et clamitantibus indignaretur, et pernoctantes sub dio ac circum alienas fo res errabundos negligeret. Nimirum iis sese ille tanquam exemplar proponebat, qui eadem et ipse pateretur; velut aliquis dispensator aut libripens, qui stans medius ex æquo sibi et aliis fortunam seu prosperam seu iniquam distribuat, præcisis ila radicitus et occlusis iis linguis, quæ examinis justi æquitatem perperam interpretentur. Sed utruin lla recte necuo Cantacuzenus statuerit atque fecerit, illis relinquo judicandum, qui hanc historiam eo modo legunt, quo oportet; quique initia rerum cum extremis commode componere, et, tanquami in uno corpore, rerum particulatim ac sigillatim gestarum dictarumve cobærentiam et seriem facta comparatione observare possunt. Ego vero illuc redeo. VIII. Septimo post celebrationem illam et soleminein diadematis impositionen «lie, templum idem Blacheruense, eodem suggestu et lis quæ diximus sedilibus, imperatores sinul et imperatrices excepit: atque ibi junioruin principum conjunctio rite perfecta est, Joannis, inquam, et Helena: il lius quidem sedecim annos nati; hujás autem biennio junioris. Ζ΄. Τοσοῦτον γὰρ ἀπέσχετο τοῦ μηδενὶ δι' ἔχίσε γενέσθαι τῶν ὅσοις, τῷ καιρῷ πρὸς ἁρπαγὴν χρησα. μένοις συμμάχῳ, διανείμασθαι ξυνεπεπτώκει τά τε αὐτοῦ καὶ τὰ τῶν ἀκολουθησάντων αὐτῷ πράγματα, οἰκίας τε καὶ ἀγροῦ; δηλαδή, καὶ ὅτα χρυσὸς καὶ μάργαρος και λίθοι πολυτελείς συνοικοδομοῦσι καὶ συνυφαίνουσιν· ὥστε καὶ ὀφείλων ἀποδοῦναι προς τῶν ἠρπακότων ανειληφότα μὲν τὸ οἰκεῖον ἅπαν πρότερον τοῖς μυρίους υπομεμενηκόσι δι' αὐτὸν κιν δύνους, προσαποδοῦναι δ᾽ οὗ καὶ τὰ τοῖς πίνοι; ἀνά λογα έπαθλά σφισιν, ὁ δὲ οὐδ᾽, ὅποι καταλύσειεν ἐκείνων έκαστος ἑσπέρας, ἦν πεφροντικώς· ἀλλὰ καὶ ἀπαιτοῦσιν ἐπετίμα, καὶ καταβοώσιν ήχθετη, καὶ διανυκτερεύοντας ἐν τοῖς ὑπαίθροις καὶ πλαν μένους ἐς ἀλλοτρίας θύρας ὑπερεώρα, υπόδειγμα τιθεὶς, ὡς ἔφασκε, σφίσιν αὐτὸς ἑαυτὸν διὰ τῆς τῶν παθημάτων ταυτότητος, ὥσπερ τις βραβευτής και ζυγοστάτης μέσος ἱστάμενος καὶ νέμων ἐπίσης ἑαυτῷ τε καὶ τοῖς ἄλλοις τὴν τοῦ βίου ῥοπὴν καὶ τὴν τῶν ὕβρεων πρόφασιν· βίζοθεν οὕτως ἐκτέμνων καὶ ἀπο φράττων κακῶς τὰς τὸ δίκαιον σοφιζομένας τῆς κρίσεως γλώττας. ᾿Αλλὰ περὶ μὲν τοῦ εὖ τε καὶ ὡς ἑτέρω; τὰ τοιαῦτα τῷ Καντακουζηνῷ ἐψηφίσθαι σε καὶ πεπράχθαι κρίνειν παρίημι τοῖς τῇδε τῇ ἱστορία κατὰ τὸ εἰκὸς ἐντυγχάνουσι, καὶ συνάπτειν εὐφυώς δυναμένοις ταῖς ἀρχαῖς τῶν πραγμάτων τὰ τέλη, καὶ παρεξετάζειν, ὥσπερ ἐφ' ἑνός τινος σώματος, τὴν ἀλληλουχίαν καὶ συστοιχίαν τῶν κατὰ μέρος καὶ καθ' έκαστα πεπραγμένων τε καὶ λελεγμένων. Εγώ δ' ἐκεῖσε ἐπάνειμι. Η'. Εβδόμη γὰρ μετὰ τὴν ἀναγόρευσιν καὶ στεφηφορίαν ἐκείνην ἡμέρα παρῆν· καὶ ὁ αὐτὸς ἐν Βλαχέρναις είχε θεῖος ναός μετὰ τοῦ βήματος καὶ τῶν δίφρων ἐκείνων τούς τε βασιλέας ὁμοῦ καὶ τὰς βασιλίδας· καὶ τὰ νόμιμα τῆς τῶν νέων βασιλέων προετελείτο συζυγίας, Ιωάννου φημὶ καὶ Ἑλένηση τοῦ μὲν ἐξκαιδεκαέτους εντος τῆς δὲ διακίν ὑποβεβηκυία; ἐτῶν ἐκείνου. CAPUT XII. Isidorus patriarcha pronuntiatum a decessore suo in Cantacuzenianos anathematismum abrogat. Risam et indignationem movet, qui reus sit, et alios absolvat. Episcopos eligit rudes et indoctos. Palamas Thessa lonica episcopus ab co ordinatus ejusce urbis ingressu prokibetur. Gregoras ecclesiasticarum rerum fusiorem expositionem aliis relinquit. 1. Sed quia orinis et exercitus et populas molestia afliciebantur, ac futura magis quam præsentia verebantur judicia, eo quod a Joanne, autehac 792 patriarcha, paulo post acceusum civile bellum, abscissus esset et exclusus Christiana communione, quisquis sive Cautacuzenum ut imperatorem esset ¨aguiturus, sive Palamam et ipsius sectatores in Variorum XII Kal. Jun. Cantacuzen. lib. ¡v, cap. proinde anno integro ac completo, ex quo Adria - nopoli a patriarcha Hierosolymitano "coronalus fuerat, codem die festo, ut idem narrat lib. cap. 11. DucANG. Εθνόμῃ γὰρ μετὰ τὴν ἀναγόρ. Juio ¿ys.ŋ, quo die Constantini Magni et Helenæ Α'. Ἐπεὶ δὲ στρατὸς καὶ δῆμος ἅπας εσχελλέ τι καὶ τὰ [Ρ. 496] μέλλοντα μᾶλλον ἢ τὰ παρόντα ίδι δίει δικαιωτήρια, διὰ τὸ ἐκκεκάρθαι καὶ ἀφωρίσθαι τῆς τῶν Χριστιανών κοινωνίας πρὸς τοῦ πατριαρ χεύσαντος Ιωάννου, τῆς ἐμφυλίου στάσεως έχει καθισταμένης, εἴ τις τε Καντακουζηνόν ὡς βασιλές καὶ εἴ τις Παλαμᾶν μετὰ τῆς φατρίας εἰς κοινωνίαν notæ. ejus conjugis memoria celebratur, inquit Cantacuz Mistor. lib. iv, cap. 4, pag. 718. Itaque is dies Init Mai vicesimus primus; non autem, ut Gregoras putavit, vicesimus vclarus. Φοινικ. 161) Vide quæ adnotavimus supra ad lib. sit, cap. 2, sect. J. Boivix.

ἀλλ’ ὑπηνέμια παντάπασιν ἐδόκει, καὶ ἀμυδρότερα πάσης σκιᾶς, καὶ χλεύης καὶ μυκτῆρος ἄξια μακροῦ, καὶ μικροῦ δέω λέγειν, ἦν οὐδεὶς ᾧ μὴ γέλως τὰ λεγόμενα ἦν, καὶ ὅμοια ὥσπερ ἂν εἴ τις ἄμφω τὰς ὄψεις τελέως ἀφῃρημένος τοὺς τῶν ὀφθαλμῶν τὸν ἕτερον πεπηρωμένους ἰατρεύειν ὑπισχνεῖτο. τοῖς γε μὴν σεμνοτέροις ταῦτα δὴ τὰ τοῦ εὐαγγελίου διὰ γλώττης ἦν, ἔξελε (φάσκουσι) πρῶτον, ὑποκριτὰ, τὴν δοκὸν ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ σου, καὶ τότε τὸ κάρφος τὸ ἐν τῷ ὀφθαλμῷ τοῦ ἀδελφοῦ σου· καὶ αὖ ἐπὶ τούτοις ὁπόσα γε τούτοις ὁμόστοιχα. δέον γὰρ αὐτὸν (ἔφασκον) συγγνώμην ἑαυτῷ τὴν μείζω ζητεῖν ἐπὶ διπλοῖς καὶ πολλαπλοῖς τοῖς ἐγκλήμασιν, ὁ δὲ τοὺς οὐδὲν αὐτοῦ δεομένους ἀναιδῶς οὑτωσὶ θεραπεύειν ἠξίου, τοὺς μὴ πάνυ λεπροὺς, εἰπεῖν, ὁ πάνυ λεπρὸς, καὶ τοὺς μικρᾶς δεομένους καθάρσεως ὁ ῥύπου καὶ πηλοῦ μεστὸς, κατὰ τοὺς χοίρους, οἳ τῷ βορβόρῳ ἐγκαλινδοῦνται. τοιούτοις μὲν δὴ καὶ μείζοσι τούτων αἱ πολλαὶ καὶ διάφοροι γλῶσσαι τῶν τηνικαῦτα παρόντων ἐκεῖ πρὸς αὐτὸν ἐπετόξευον σκώμμασι·

1039 [A. M. 6855, IND. 45] [IMP. J. PALZOL. 6| 1040 tis, improvisam aliquam seditionem exlimescc- σιν, ότι τεταραγμένων αὐτῷ τῶν πραγμάτων και ἀνωμάλων ὄντων. rel. VII. Tantum nempe aberat, ut molestus esset ulli corum qui tempore usi ad rapiendum oppor - tuno partiti inter se fuissent cuin ipsius proprias facultates, tum eorum qui eum secuti erant; domos nempe et prædia, et quæcunque auro ac margaritis pretiosisve lapidibus seu compinguntur, seu contexuntur; ut imo, cum deberet, primo quidem rem omnem familiarem, ab iis qui diripuisscat repetitam, restituere iis qui pericula pro se infinita obiissent, deinde et praemia 791 pro laboribus digna persolvere; ne curaret quidem, ubi illorum unusquisque vesperi diversaturus esset; sed et reposcentes increparet, et clamitantibus indignaretur, et pernoctantes sub dio ac circum alienas fo res errabundos negligeret. Nimirum iis sese ille tanquam exemplar proponebat, qui eadem et ipse pateretur; velut aliquis dispensator aut libripens, qui stans medius ex æquo sibi et aliis fortunam seu prosperam seu iniquam distribuat, præcisis ila radicitus et occlusis iis linguis, quæ examinis justi æquitatem perperam interpretentur. Sed utruin lla recte necuo Cantacuzenus statuerit atque fecerit, illis relinquo judicandum, qui hanc historiam eo modo legunt, quo oportet; quique initia rerum cum extremis commode componere, et, tanquami in uno corpore, rerum particulatim ac sigillatim gestarum dictarumve cobærentiam et seriem facta comparatione observare possunt. Ego vero illuc redeo. VIII. Septimo post celebrationem illam et soleminein diadematis impositionen «lie, templum idem Blacheruense, eodem suggestu et lis quæ diximus sedilibus, imperatores sinul et imperatrices excepit: atque ibi junioruin principum conjunctio rite perfecta est, Joannis, inquam, et Helena: il lius quidem sedecim annos nati; hujás autem biennio junioris. Ζ΄. Τοσοῦτον γὰρ ἀπέσχετο τοῦ μηδενὶ δι' ἔχίσε γενέσθαι τῶν ὅσοις, τῷ καιρῷ πρὸς ἁρπαγὴν χρησα. μένοις συμμάχῳ, διανείμασθαι ξυνεπεπτώκει τά τε αὐτοῦ καὶ τὰ τῶν ἀκολουθησάντων αὐτῷ πράγματα, οἰκίας τε καὶ ἀγροῦ; δηλαδή, καὶ ὅτα χρυσὸς καὶ μάργαρος και λίθοι πολυτελείς συνοικοδομοῦσι καὶ συνυφαίνουσιν· ὥστε καὶ ὀφείλων ἀποδοῦναι προς τῶν ἠρπακότων ανειληφότα μὲν τὸ οἰκεῖον ἅπαν πρότερον τοῖς μυρίους υπομεμενηκόσι δι' αὐτὸν κιν δύνους, προσαποδοῦναι δ᾽ οὗ καὶ τὰ τοῖς πίνοι; ἀνά λογα έπαθλά σφισιν, ὁ δὲ οὐδ᾽, ὅποι καταλύσειεν ἐκείνων έκαστος ἑσπέρας, ἦν πεφροντικώς· ἀλλὰ καὶ ἀπαιτοῦσιν ἐπετίμα, καὶ καταβοώσιν ήχθετη, καὶ διανυκτερεύοντας ἐν τοῖς ὑπαίθροις καὶ πλαν μένους ἐς ἀλλοτρίας θύρας ὑπερεώρα, υπόδειγμα τιθεὶς, ὡς ἔφασκε, σφίσιν αὐτὸς ἑαυτὸν διὰ τῆς τῶν παθημάτων ταυτότητος, ὥσπερ τις βραβευτής και ζυγοστάτης μέσος ἱστάμενος καὶ νέμων ἐπίσης ἑαυτῷ τε καὶ τοῖς ἄλλοις τὴν τοῦ βίου ῥοπὴν καὶ τὴν τῶν ὕβρεων πρόφασιν· βίζοθεν οὕτως ἐκτέμνων καὶ ἀπο φράττων κακῶς τὰς τὸ δίκαιον σοφιζομένας τῆς κρίσεως γλώττας. ᾿Αλλὰ περὶ μὲν τοῦ εὖ τε καὶ ὡς ἑτέρω; τὰ τοιαῦτα τῷ Καντακουζηνῷ ἐψηφίσθαι σε καὶ πεπράχθαι κρίνειν παρίημι τοῖς τῇδε τῇ ἱστορία κατὰ τὸ εἰκὸς ἐντυγχάνουσι, καὶ συνάπτειν εὐφυώς δυναμένοις ταῖς ἀρχαῖς τῶν πραγμάτων τὰ τέλη, καὶ παρεξετάζειν, ὥσπερ ἐφ' ἑνός τινος σώματος, τὴν ἀλληλουχίαν καὶ συστοιχίαν τῶν κατὰ μέρος καὶ καθ' έκαστα πεπραγμένων τε καὶ λελεγμένων. Εγώ δ' ἐκεῖσε ἐπάνειμι. Η'. Εβδόμη γὰρ μετὰ τὴν ἀναγόρευσιν καὶ στεφηφορίαν ἐκείνην ἡμέρα παρῆν· καὶ ὁ αὐτὸς ἐν Βλαχέρναις είχε θεῖος ναός μετὰ τοῦ βήματος καὶ τῶν δίφρων ἐκείνων τούς τε βασιλέας ὁμοῦ καὶ τὰς βασιλίδας· καὶ τὰ νόμιμα τῆς τῶν νέων βασιλέων προετελείτο συζυγίας, Ιωάννου φημὶ καὶ Ἑλένηση τοῦ μὲν ἐξκαιδεκαέτους εντος τῆς δὲ διακίν ὑποβεβηκυία; ἐτῶν ἐκείνου. CAPUT XII. Isidorus patriarcha pronuntiatum a decessore suo in Cantacuzenianos anathematismum abrogat. Risam et indignationem movet, qui reus sit, et alios absolvat. Episcopos eligit rudes et indoctos. Palamas Thessa lonica episcopus ab co ordinatus ejusce urbis ingressu prokibetur. Gregoras ecclesiasticarum rerum fusiorem expositionem aliis relinquit. 1. Sed quia orinis et exercitus et populas molestia afliciebantur, ac futura magis quam præsentia verebantur judicia, eo quod a Joanne, autehac 792 patriarcha, paulo post acceusum civile bellum, abscissus esset et exclusus Christiana communione, quisquis sive Cautacuzenum ut imperatorem esset ¨aguiturus, sive Palamam et ipsius sectatores in Variorum XII Kal. Jun. Cantacuzen. lib. ¡v, cap. proinde anno integro ac completo, ex quo Adria - nopoli a patriarcha Hierosolymitano "coronalus fuerat, codem die festo, ut idem narrat lib. cap. 11. DucANG. Εθνόμῃ γὰρ μετὰ τὴν ἀναγόρ. Juio ¿ys.ŋ, quo die Constantini Magni et Helenæ Α'. Ἐπεὶ δὲ στρατὸς καὶ δῆμος ἅπας εσχελλέ τι καὶ τὰ [Ρ. 496] μέλλοντα μᾶλλον ἢ τὰ παρόντα ίδι δίει δικαιωτήρια, διὰ τὸ ἐκκεκάρθαι καὶ ἀφωρίσθαι τῆς τῶν Χριστιανών κοινωνίας πρὸς τοῦ πατριαρ χεύσαντος Ιωάννου, τῆς ἐμφυλίου στάσεως έχει καθισταμένης, εἴ τις τε Καντακουζηνόν ὡς βασιλές καὶ εἴ τις Παλαμᾶν μετὰ τῆς φατρίας εἰς κοινωνίαν notæ. ejus conjugis memoria celebratur, inquit Cantacuz Mistor. lib. iv, cap. 4, pag. 718. Itaque is dies Init Mai vicesimus primus; non autem, ut Gregoras putavit, vicesimus vclarus. Φοινικ. 161) Vide quæ adnotavimus supra ad lib. sit, cap. 2, sect. J. Boivix.

PG 148:1041καὶ σύνδυο καὶ σύντρεις ἐκ διαστήματος ἀθροιζόμενοι διηπόρουν ἀλλήλοις τά γε τοιαῦτα κοινούμενοι καὶ τὴν ἀναίδειαν λοιδοροῦντες ἐκείνου λάθρα καὶ ὑπ’ ὀδόντα. (Β.) Ἦσαν δ’ οἳ καὶ ἐκκεκαλυμμένως ἐς προὖπτον ἐλοιδοροῦντο τἀνδρὶ, μηδὲν ὑγιὲς μήτε δρῶντι, μήτε λαλοῦντι, μήτ’ ἐν τῷ τότε παρόντι τῆς ὥρας, μήτ’ ἐς τοὐπιὸν τοῦ χρόνου. μετὰ γὰρ βραχύν τινα χρόνον, διὰ τὸ τῆς αὐτοῦ ῥαγῆναι κοινωνίας τοὺς πλείους τῶν ἐπισκόπων καὶ πρεσβυτέρων, πλῆθος ἀγοραῖον ἑαυτῷ θιασώτας ἀθροίσας τοιούτων τὴν ἐκκλησίαν ἀντὶ τῶν ῥαγέντων ἐνέπλησεν, ἐπισκόπους σχεδιάσας καὶ πρεσβυτέρους ἑτέρους, ὥσπερ οἱ μῦθοι πάλαι τοὺς σπαρτοὺς καὶ αὐθημερινοὺς γίγαντας, καὶ οὕτω κατὰ τῆς εὐσεβείας ἀμαθῶν λογίων ὁπλίσας πλεῖστα συνέδρια. (Γ.) Ἔπειτα θεραπεύειν ἠξίου λυπούμενον τῆς τῶν πατριαρχικῶν ἀποτυχίας θρόνων τὸν Παλαμᾶν, διδάσκαλόν τε ὄντα τοῦ θιάσου καὶ τῆς φατρίας καί οἱ τῶν ἀξιωμάτων αἴτιον· καὶ τοῦτον ἐπίσκοπον χειροτονεῖ Θεσσαλονικέων·

[A. c. 1347] ΒΥΖΑΝΤΙΝΕE HISTORIE LIB. XV. [IMP. J. PALÆOL. 6] 1042 qui tum patriarcha erat, ambone conscenso, scriplam recitavit absolutionem; quam nemo omnium fuit qui probaret et admitteret: sed inania prorsus ea, et umbra quavis futiliora, risuque et sanna dignissima videbantur. Quin illud pene dixerim, neminem fuisse, cui ea quæ dicebantur risum non moverint, perindeque babita sint, ac si quis, utroque oculo penitus orbatus, eos qui altero capti essent sanaturum se promitteret. Gravioribus cerle viris illa Evangelii in ore erant: ‹ Ejice primum, hypocrita, trabem de oculo tuo: et tunc festucan, quæ est in oculo fratris tui': › aliaque addebantur his affinia, ‹ Qui enim (aiebant illi) duplicis et multiplicis criminis reus eget ipse ampliori alsolutione, is ita impudens est, ut eos, qui nihil ipso indigent, curandos suscipiat, non omnino leprosos, ut ita dicam, omnino ipse leprosus, et eos, qui parvo labore possint purgari, sordibus ipse et luto coopertus, porcorum instar, qui iu cœno volutantur. Talibus cum, imo et acerbioribus, dicteriis multæ et variæ eorum qui tum aderant linguæ incessebant; binique et terni ex intervallo coeuntes de his inter se ambigebant et colloquebantur, istius impudentiam clauculum et 793 mussilando conπροσίεσθαι βούλοιτο, ἔγγραφον ὁ πατριαρχεύων τέως communionem esset admissurus; ideo Isidorus, Ἰσίδωρος, ἐπ' ἄμβωνος ἀναβεβηκώς, διεξῆλθε συγ χώρησιν, ἢ καὶ ἦν τῶν ἁπάντων οὐδεὶς ᾧ ἡρεσκέ τε καὶ προσεδέδεκτο· ἀλλ᾽ ὑπηνέμια παντάπασιν ἐδό κει, καὶ ἀμυδρότερα πάσης σκιάς, καὶ χλεύης καὶ μυκτήρος άξια μακροῦ, καὶ μικροῦ δίω λέγειν, ἦν οὐδεὶς ᾧ μὴ γέλως τὰ λεγόμενα ἦν, καὶ ὅμοια ὥσπερ ἂν εἴ τις ἄμφω τὰς ὄψεις τελέως ἀφῃρημένος τοὺς τῶν ὀφθαλμῶν τὸν ἕτερον πεπηρωμένους ιατρεύειν ὑπισχνείτο. Τοῖς γε μήν σεμνοτέροις ταῦτα δὴ τὰ τοῦ Εὐαγγελίου διὰ γλώττης ἦν, ο Εξελε (φάσκουσι ) πρῶτον, ὑποκριτά, τὴν δοκὸν ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ σου, καὶ τότε τὸ κάρφος τὸ ἐν τῷ ὀφθαλμῷ τοῦ ἀδελφοῦ σου, καὶ αὖ ἐπὶ τούτοις ὁπόσα γε τούτοις ὁμός στοιχα, ο Δέον γὰρ αὐτὸν (ἔφασκον) συγγνώμην ἑαυτῷ τὴν μείζω ζητεῖν ἐπὶ διπλοῖς καὶ πολλαπλοῖς τοῖς ἐγκλήμασιν, ὁ δὲ τοὺς οὐδὲν αὐτοῦ δεομένους ἀναιδώς ούτωσι θεραπεύειν ηξίου, τοὺς μὴ πάνυ λεπρούς, εἰπεῖν, ὁ πάνυ λεπρὸς, καὶ τοὺς μικράς δεομένους καθάρσεως ὁ ρύπου καὶ πηλού μεστός, κατὰ τοὺς χοίρους, οἱ τῷ βορβόρῳ ἐγκαλινδοῦνται. Τοιούτοις μὲν δὴ καὶ μείζοσι τούτων αἱ πολλοὶ καὶ διάφοροι γλῶσσαι τῶν τηνικαῦτα παρόντων ἐκεῖ πρὸς αὐτὸν ἐπετόξευον σκώμμασι· καὶ σύνδυο καὶ σύντρεις ἐκ διαστήματος ἀθροιζόμενοι διηπόρουν ἀλλήλοις τά γε τοιαῦτα κοινούμενοι καὶ τὴν ἀναι δειαν λοιδοροῦντες ἐκείνου λάθρα καὶ ὑπ᾽ ὁδόντα. Β. Ησαν δ' οἳ καὶ ἐκκεκαλυμμένως ἐς προΰπτον Ελοιδοροῦντο τάνδρι, μηδὲν ὑγιες μήτε ὁρῶντι, μήτε λαλοῦντι, μήτ' ἐν τῷ τότε παρόντι τῆς ὥρας, μήτ' ἐς τοὺπιὸν τοῦ χρόνου. Μετὰ γὰρ βραχύν τινα χρόνον, διὰ τὸ τῆς αὐτοῦ μαγῆναι κοινωνίας τους πλείους τῶν ἐπισκόπων καὶ πρεσβυτέρων, πλῆθος ἀγοραῖον ἑαυτῷ θιασώτας ἀθροίσας [P. 499] τοιούτων τὴν ἐκκλησίαν ἀντὶ τῶν βαγέντων ἐνέπλησεν, ἐπισκό πους σχεδιάσας καὶ πρεσβυτέρους ἑτέρου;, ὥσπερ οι μῦθοι πάλαι τους σπαρτοὺς καὶ αὐθημερινούς γίγαντας, καὶ οὕτω κατὰ τῆς εὐσεβείας ἀμαθῶν λογίων ὁπλίσας πλεῖστα συνέδρια. Γ. Έπειτα θεραπεύειν ἠξίου λυπούμενον τῆς τῶν πατριαρχικῶν ἀποτυχίας θρόνων τὸν Παλαμάν, δι δάσκαλόν τε ὄντα τοῦ θιάσου καὶ τῆς φατρίας καί οἱ τῶν ἀξιωμάτων αἴτιον· καὶ τοῦτον ἐπίσκοπον χειροτονεί Θεσσαλονικέων οὗ καὶ ἀπιόντα μήτε τινὰς τετυχηκέναι ξενίας πρὸς τῶν ἐκεῖ ξυμπέπτωκε πολιτῶν, καὶ ἅμα τὴν ἀπὸ Σκυθῶν πόρρωθεν είληφίτα ῥῆσιν, εἰπεῖν, καθάπερ τι Κυλώνειον ἄγος ἐξ αὐτῶν εὐθὺς ἐπανιέναι εληλαμένον τῶν τῆς πόλεως ἀγρῶν καὶ προαστείων, πρὶν ἐντὸς γενέσθαι πυλών καὶ πρὶν ἐγγὺς ἐληλυθέναι τείχους. Δ'. ᾿Αλλὰ ταυτὶ μὲν ἑτέροις καταλελοιπότας ἡμᾶς, οἱ πραγματείαν εἰς μήκος ἰδίαν πεποίηνται πάνθ' ὁπόσα τοῖς ἐκκλησιαστικοῖς συμβέβηκε τότε δόγμα σιν, χρεών, & τῇ ἱστορία κεφαλαιωδῶ; πω; εἰρῆσθα: • Matth. vii, 3. viciis insectantes. II. Erant etiam qui aperte et propalam homini convicia facerent, nihil aut facienti aut dicenti, quod sami hominis esset, sive tunc sive postea. Nempe is paulo post, quia plerique episcoporum ab eo divulsi defecerant, plebeiam colluviem thiaso suo ascribendam coegit; et istiusmodi homines in eorum, qui defecerant, locum suffecit. Ita Ecclesiam factis ex tempore episcopis et sacerdotibus novis implevit; quales fabulantur fuisse satos illos et unius diei Gigantas; et doctorum indoctorum cœtus quamplurimos in religionem armavit. III. Solari deinde Palamam statuit, incestum et patriarchali sede exclusum se dolentem; solari, inquam, voluit gregis et sodalitii magistrum suæque dignitatis auctorem. Eum itaque Thessaloni - censcm episcopum eligit. At hic profectus illuc nec hospitio quidem ab ejus urbis civibus excipitur: sed e longinquo Scythicum, ut aiunt, responsumn accipit, et tanquam Cyloneum aliquod piaculum ab ipsis statim ejusdem urbis agris suburbiisque, nondum portas ingressus, et antequam ad ipsos muros propius accessisset, ejectus redit. IV. Verum h:re nos aliis relinquere oportet; iis videlicet, qui ca omnia, quæ tum ad doctrinam ecclesiasticam pertinentia acciderunt, delegere sibi fusius tractanda. Quæ autem summatim dici Variorum notæ. Cantacuz. lib. iv, cap. 15. Ducang. Fortasse Ephesi archiepiscopum his verbis indicat; de quo Cyparissioles, Palamicuraun (ransgressionum lib. 1, serm. iv, cap. 10 in fine. Borvix.

PG 148:1044οἷ καὶ ἀπιόντα μήτε τινὸς τετυχηκέναι ξενίας πρὸς τῶν ἐκεῖ ξυμπέπτωκε πολιτῶν, καὶ ἅμα τὴν ἀπὸ Σκυθῶν πόῤῥωθεν εἰληφότα ῥῆσιν, εἰπεῖν, καθάπερ τι Κυλώνειον ἄγος ἐξ αὐτῶν εὐθὺς ἐπανιέναι ἐληλαμένον τῶν τῆς πόλεως ἀγρῶν καὶ προαστείων, πρὶν ἐντὸς γενέσθαι πυλῶν καὶ πρὶν ἐγγὺς ἐληλυθέναι τείχους. (Δ.) Ἀλλὰ ταυτὶ μὲν ἑτέροις καταλελοιπότας ἡμᾶς, οἳ πραγματείαν εἰς μῆκος ἰδίαν πεποίηνται πάνθ’ ὁπόσα τοῖς ἐκκλησιαστικοῖς συμβέβηκε τότε δόγμασιν, χρεὼν, ἃ τῇ ἱστορίᾳ κεφαλαιώδως πως εἰρῆσθαι προσῆκον, ἤδη διεξιέναι κατὰ τὸν ἄνω που παραλελειμμένον εἱρμόν. α. Τῶν μὲν οὖν Θρᾳκικῶν πόλεων οὐδεμία, πλὴν τῆς παραλίου Μηδείας, ἐλέλειπτο, τοῦ μὴ ἐς ὑποταγὴν καταστῆναι τῷ Καντακουζηνῷ μετὰ τὴν ἐς Βυζάντιον εἴσοδόν τε καὶ τὸ τῆς αὐτοκρατορικῆς ἀναγορεύσεως ἐντελές. ἐν δὲ Μακεδονίᾳ, τῶν ἄλλων ὑπηκουσῶν τῷ τῶν Τριβαλλῶν ἡγεμόνι, Βέῤῥοια μὲν καὶ αὐτὴ μετ’ ὀλίγον τῶν ὑπηκόων αὐτοῦ ἐγεγόνει, συμμαχίας ἄνευ ἐπὶ μακρὸν ἀντέχειν οὐ δυναμένη πρὸς βαρβαρικὴν καὶ ἐπίμονον μάχην, φυγάδος ἐκεῖθεν μεταξὺ γενομένου τοῦ τηνικαῦτα ἐπιτροπεύοντος Μανουὴλ, τοῦ τοῦ βασιλέως υἱοῦ.

Chapter XICaput XI

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

PG 148:1046Θεσσαλονίκῃ δ’ οὐκ ἤρεσκεν οὐδενὶ προσρυῆναι, μήτε τῷ Καντακουζηνῷ, μήτε μὴν τῷ τῶν Τριβαλλῶν ἡγεμόνι. (Β.) Στάσις γὰρ ἐκ πολλοῦ κατεῖχεν αὐτήν· καὶ Ζηλωτῶν οὑτωσί πως ὠνομασμένων ἄθροισμα τῶν ἄλλων ἐπρώτευε· καὶ ἦν πρὸς οὐδεμίαν τῶν πολιτειῶν τὴν μίμησιν ἀναφέρουσα. οὔτε γὰρ ἀριστοκρατική τις ἦν, ὁποίαν τοῖς πάλαι Λυκοῦργος Λακεδαιμονίοις ἀνύειν προσετετάχει· οὔτε τις δημοκρατικὴ, καθάπερ τῶν Ἀθηναίων ἡ πρώτη τε καὶ ἣν ἐκ τετραφύλων εἰς δεκαφύλους ἐπεπράχει Κλεισθένης· οὔθ’ ἥν τε Ζάλευκος τοῖς Ἐπιζεφυρίοις Λοκροῖς ἐβράβευσε καὶ ἣν τοῖς ἐν Σικελίᾳ Χαρώνδας ὁ Καταναῖος· οὔτε τις ὑπὸ δυοῖν ἢ πλειόνων εἰς ἕν τι κραθεῖσα καινότερον εἶδος, ὁποῖαί τινες ἦσαν ἥ τε Κυπρίων καὶ ἣν ἐν τῇ πάλαι Ῥώμῃ τὸν δῆμον, κατὰ τῶν ὑπατικῶν ἀνδρῶν στασιάσαντας, καταστήσασθαι λέγεται· ἀλλ’ ὀχλοκρατία ξένη τις καὶ οἵαν φέροι ἂν καὶ ἄγοι τὸ αὐτόματον.

θρασύτεροι γάρ τινες, εἰς αὐτοχειροτόνητον αὐθεντίας ἄθροισμα συλλεγέντες, πᾶσαν ἐκεῖ κατατρέχουσιν ἡλικίαν, τῆς τε πόλεως ἐκδημαγωγοῦντες τὸν ὄχλον πρὸς τὸ βουλόμενον καὶ τῶν πλουτούντων ἀφαιρούμενοι τὰς οὐσίας, τρυφῶντές τε αὐτοὶ καὶ μηδενὶ τῶν ἔξωθεν ὑπεῖξαι κελεύοντες ἡγεμόνων, ἀλλὰ τοῦτ’ εἶναι κανόνα καὶ νόμον τοῖς ἄλλοις, ὅπερ ἂν ἐκείνοις δόξειεν. (Γ.) Ἥ γε μὴν Θρᾳκικὴ Μήδεια, ἣ δυτικωτέραν τε ἔχει Βυζαντίου τὴν θέσιν καὶ πρὸς τῷ ἄκρῳ τοῦ Εὐξείνου κειμένη πόντου σταδίους ἐντεῦθεν ἀπέχει μικρόν τι τετρακοσίων ἐπέκεινα, πρὸς ὀλίγον ἀποστατήσασα, καὶ καθ’ ἑαυτὴν γενομένη, πολλὰ μὲν ἔδρασε κατὰ Βυζαντίων δεινὰ, πλεῖστα δ’ ἐπεπόνθει· τέλος δὲ πολιορκηθεῖσα προὔδωκεν ἑαυτὴν Καντακουζηνῷ καθ’ ὁμολογίαν. καὶ ταῦτα μὲν τῇδέ πη ἔσχε. (Δ.) Σεβαστοκράτορες δ’ ἐπὶ τούτοις ὑπὸ τοῦ βασιλέως οἱ δύο τῆς βασιλίδος Εἰρήνης κεχειροτόνηνται ἀδελφοὶ, Ἰωάννης καὶ Μανουὴλ, καὶ τοῖς τῷ τοιούτῳ προσήκουσιν ἀξιώματι παρασήμοις, ἔν τε καλύπτραις καὶ ὑποδήμασιν ἅμα, κεκόσμηνται.

ὧν ἅτερος, ὁ Ἰωάννης, ὀλίγῳ ὕστερον ἐς τὸ τῶν Ἐπιβατῶν ἀπιὼν φρούριον τῇ Ἀλεξίου τοῦ Ἀποκαύκου θυγατρὶ συνεζύγη· ᾗ συνῳκήκει πρότερον ὁ Παλαιολόγος Ἀνδρόνικος, ὃν πνιγῆναι κατὰ τὸν περὶ Διδυμότειχον καὶ Ἀδριανούπολιν ποταμὸν ἀνωτέρω που δεδηλώκαμεν. βραχὺν δ’ ἐκεῖ διατετριφότα χρόνον ἔπειθ’ ἑκόντα προὔπεμπε τὸν Ἰωάννην σύν γε τῇ νέᾳ συζύγῳ λαμπρῶς ἡ πενθερὰ ἐς τὸ τῆς Τραϊανουπόλεως ἔγγιστα φρούριον, τὴν τῶν Ἀδήλων λέγω μονήν. ἔνθα τὰς τῶν οἰκήσεων ἐπαύλεις καὶ τοὺς ἀγροὺς ἐκ πολλοῦ πρὸς Καντακουζηνοῦ κεκλήρωται τοῦ βασιλέως. ἐδεδίει γὰρ ἐκείνη, μὴ χειρωσάμενος ἐκεῖνος τὸ τῶν Ἐπιβατῶν φρούριον μετὰ τῶν χρημάτων ἐκεῖθεν ἐξόριστον ταύτην ποιήσηται. (Ε.) Κατὰ τοῦτον μέντοι τὸν χρόνον νόσημα τοῖς ἀνθρώποις ἐνέσκηψε βαρὺ καὶ λοιμῶδες, ἀρξάμενον ἀπὸ Σκυθῶν καὶ Μαιώτιδος καὶ τῶν τοῦ Τανάϊδος ἐκβολῶν ἦρος ἄρτι καθισταμένου, καὶ διήρκεσεν ἅπαντα τὸν ἐνιαυτὸν ἐκεῖνον, μεταβαῖνον καὶ διαφθεῖρον ὡσαύτως μόνην ἐς τἀκριβὲς τὴν παράλιον οἰκουμένην, πόλεις ὁμοῦ καὶ χώρας, τάς τε ἡμετέρας καὶ ὅσαι κατὰ τὸ συνεχὲς διήκουσιν ἄχρι Γαδείρων τε καὶ στηλῶν Ἡρακλείων.

PG 148:1047δευτέρου δ’ ἐπιόντος ἔτους μετέβη καὶ ἐς τὰς τοῦ Αἰγαίου νήσους. ἔπειτα καὶ Ῥοδίων ἥψατο, καὶ Κυπρίων ὁμοίως, καὶ ὅσοι τὰς ἄλλας νέμονται νήσους. ἐπενέμετο δὲ τὸ πάθος ἐπίσης ἄνδρας καὶ γυναῖκας, πλουσίους καὶ πένητας, γηραιοὺς καὶ νέους, καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν, οὐδεμιᾶς οὔθ’ ἡλικίας οὔτε τύχης ἐφείδετο. ἐκενοῦντο δ’ οἰκίαι πλεῖσται καθάπαξ τῶν οἰκητόρων ἁπάντων μιᾶς ἡμέρας, ἢ καὶ δυοῖν ἐνίοτε, μηδενὸς μηδενὶ βοηθεῖν δυναμένου, μήτε δὴ τῶν γειτονούντων, μήτε μὴν τῶν κατὰ γένος καὶ καθ’ αἷμα προσηκόντων οὐδενός. οὐ μόνους γε μὴν ἀνθρώπους τὸ πάθος οὑτωσὶ διετέλει μαστίζον· ἀλλὰ καὶ εἴ τι κατ’ οἶκον ὡς τὰ πολλὰ τοῖς ἀνθρώποις ἐκείνοις συνέζη τε καὶ συνῴκει τῶν ἄλλων ζώων· κύνας φημὶ καὶ ἵππους καὶ ὀρνίθων παντοῖα γένη, καὶ εἴ τινες ἐν τοῖς τῶν οἴκων τοίχοις οἰκοῦντες ἔτυχον μύες. σημεῖα δὲ τοῦ τοιοῦδε νοσήματος ἦν ἐξανθοῦντα, καὶ τοῦ ἀθρόου πρόδρομα θανάτου ἐκείνου, ὀγκώδης τε ἔκφυσίς τις περὶ τὰς ἀρχὰς τῶν μηρῶν καὶ τῶν βραχιόνων καὶ ἅμα αἱματώδης φθόη· ἃ τοὺς συσχεθέντας αὐθημερὸν ἐνίοτε, καθημένους ἢ βαδίζοντας, τοῦ παρόντος ἀπῆγε τάχιστα βίου.

{A. m. 6855, IND. 15] [imp. 3. cantaguz. 1] 1018 stilens homines invasit; ducto ab Scythis et Maotide & ἀνθρώποις ενέσκηψε βαρύ καὶ λοιμώδες, ἀρξη. Tanaidisque ostiis initio, recente adhuc vero, annumque illum perpotuum duravit, pervadens et corrumpens solam præcise maritimanı terræ oram, urbes simul et agros, tum nostros, tum eos omnes, qui continenti tractu ad Gades usque et Herculis columnas pertinent. Anno autem sequente etiam ad Egæi maris insulas transiit. Deinde et Rhodios attigit. 798 et Cyprius, et quicunque ceteras insulas colunt. Absumebat autem tabes illa viros æque et n.ulieres, opulentos et inopes, seniores et juniores; uno verbo, nulli nec mla'i nec conditioni parcebat. Domus pleræque habitatoribus oninino exbauriebantur uno die, interdum bištuo; cum nemo cuiquam afferre auxilium posset, sive vicinus, sive genere et sanguine conjunctus. Nec vero homines solos morbus ille usque flagellabat; sed et si qua alia animalia cum hominibus plerumque degerent et habitarent, canes, inquam, et quos, et cujusquemodi avium genera; ipsos etiam mures, si qui forte in domorum parietibus latitabant. Signa autem mali eminentia, et subitæ mortis praenuntia, hæc erant: tumor circa crurum brachiorumque extrema enascens, et sanguinolenta simul tabes; quæ eos, qui correpti erant, ea ipsa noununquam die, sedentes aut ambulantes e vivis statim efferebant. Eo tempore et Andronicus, iinperatoris liberorum natu minimus, mortuus est. θέντας αυθημερόν ἐνίοτε, καθημένους ή βαδίζοντας, τοῦ παρόντος ἀπῆγε τάχιστα βίου. Ὅτε δὴ καὶ 'Αν ἱρόνικος ὁ τῶν υἱέων τοῦ βασιλέως νεώτερος, ετεθνήκει. μενον ἀπὸ Σκυθῶν καὶ Μειώτιδος καὶ τῶν τοῦ Τε νάϊδος ἐκβολῶν ἦρος ἄρτι καθισταμένου, και διήρο χεσεν ἅπαντα τὸν ἐνιαυτὸν ἐκεῖνον, μεταβαίνον καὶ διαφθεῖρον ὡσαύτως μόνην ἐς τἀκριβὲς τὴν παράλιον οἰκουμένην, πόλεις ὁμοῦ καὶ χώρας, τάς τε ἡμετέ ρας καὶ ὅσαι κατὰ τὸ συνεχές διήκουσιν ἄχρι Γαδεί. ρων τε καὶ στηλών Ηρακλείων. Δευτέρου δ' ἐ πιέντος έτους μετέβη καὶ ἐς τὰς τοῦ Αἰγαίου νήσου.. Επειτα καὶ Ῥοδίων ήψατο, καὶ Κυπρίων ὁμοίως, καὶ ὅσοι τὰς ἄλλας νέμονται νήσους. Επενέμετο δε τὸ πάθος επίσης ἄνδρας καὶ γυναῖκας, πλουσίους καὶ πένητας, γηραιούς και νέους, καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν, οὐδεμιᾶς εὔθ᾽ ἡλικίας οὔτε τύχης ἐφείλετο. Έχει γοῦντο δ' οἰκίαι πλείσται καθάπαξ τῶν οἰκητόρων απάντων μιᾶς ἡμέρας, ἢ καὶ δυοῖν ἐνίοτε, μηδενός μηδενὶ βοηθεῖν δυναμένου, μήτε δὴ τῶν γειτονούν των, μήτε μὴν τῶν κατὰ γένος καὶ καθ' αἷμα προς ηκόντων οὐδενός. Οὐ μόνους γε μὴν ἀνθρώπους τὸ πάθος ούτωσὶ διετέλει μαστίζον· ἀλλὰ καὶ εἴ τι κατ' οἶκον ὡς τὰ πολλὰ τοῖς ἀνθρώποις ἐκείνας συνέζη τα καὶ συνῴκει τῶν ἄλλων ζώων· κύνας φημὶ καὶ ἵππους καὶ ὀρνίθων παντοία γένη, καὶ εἴ τινες ἐν τοῖς τῶν οίκων τοίχοις οἰκοῦντες έτυχον μύες. Την μεῖα δὲ τοῦ τοιοῦτε νοσήματος ἦν ἐξανθοῦντα, κ.ὶ τοῦ ἀθρίου πρόδρομα θανάτου ἐκείνου, ἐγκώδης τε Εκφυσίς τις περὶ τὰς ἀρχὰς τῶν μηρῶν καὶ τῶν βραχιόνων καὶ ἅμα αἱματώδης φθόη & τους συσχε CAPUT II. Matthæus, Cantacuzeni filius natu maximus, Thraciæ urbibus a patre præfectus, ab Asane avunculo pri vulim convenitur. Asanes sua et fratris merita erga Cantacuzenum jactat: quem suorum saluti non consulere queritur. Matthæum ad defectionem horiatur. Walthans respondet, id ipsum cupere se. Immi nentium periculorum metu, et patris exemplo, futuram defectionem excusat. Avunculo adjutore rem aggreditur. Orestiadis arcem occupat. Animos sibi conciliat. 1. Is erat rerum status, cum Joanni Asani, qui tum in agris Adrianopoli circumjectis versabatur, Matthæum nepotem suum libuit privatim convenire. Hic imperatoris liberorum natu maximus urbibus Thraciæ præfectus a patre tum fuerat. Casu autem accidit, nt iu eumdem cum avunculo locum deveniret, et iisdem uterque venationibus uteren· tur. Libuit, inquam, 799 Asani, arcana animi cogitața cum hoc communicare. Prior itaque exorsus hanc orationem habuit: II. Si fortunam aliquam ac tyrranicam fati Jeger esse statuis, quæ vel prudenter hominuin res gubernet, vel, permissis fortuito casui liabenis,. incerto quodam et temerario cursu feratur, silere certe satius est, et ignotuin fatalis necessitatis decretum exspectare. Sin res nostræ voluntate et consilio plerumque administrantur, quorsum no3, [P. 502] Α'. Τῶν μέντοι πραγμάτων ἐν τού τοις όντων, έδοξε τῷ Ασάν Ιωάννῃ, τοῖς περὶ την 'Αδριανούπολιν χωρία; ἄσει τις διατριβές ποιον μένῳ, τὸν ἀδελφιδοῦν ἰδίᾳ παρειληφότι Ματθαίον (ας καθ' ηλικίαν προύχων τῶν βασιλέως παίδων των τε ἐν Θράκῃ πόλεων τὴν ἐπιτροπὴν πρὸς τοῦ πατρὸς καὶ βασιλέως ἐκληρώσατο τηνικαῦτα, και οι συμβέ βηκεν ἐν ταυτῷ ξυνιέναι τῷ θείῳ, καὶ κυνηγεσίας χρήσασθαι τοῖς αὐτοῖς ) ὧν αἱ καρδίας αύλακες θαλαμεύουσι λογισμῶν ἐκείνῳ κοινώσασθαι· καὶ ἀρξά μενος ἔλεξε τοιάδε· Β. «Εἰ μὲν τύχην, ο φησίν, ο τινά και τυραν νοῦσαν πεπρωμένην τοῖς ἀνθρώποις τα πράγματα πρυτανεύειν οἴεσθαι ἔπεισί σοι, ἢ τῷ αὐτομάτῳ δια δωκυία, τὴν τῶν πραγμάτων οθόνην ἀτέκμαρτόν τινα καὶ ἀκυβέρνητον φέρεσθαι πλοῦν, σιωπή, τε ἄμεινον καὶ τὸν τῆς πεπρωμένης ἄδηλον περιμένειν μίτον. Εἰ δὲ προαιρέσει και βουλῇ τὰ ἐφ' ἡμῖν ὡς Variorum nota. Pestilentiam pariter lianc insignem, quæ tum grassata est, eleganter describit Cantacuz. lib. tv. cap. 8. Dugang. Cantacuzen, loco laudato. Ducane. ilanc Matthæo filin propositam defectionem alligit Cantacuzenus. lib. iv, cap. 7, 8, ubi ue Joanne Asane silet. DucasG.

Chapter XIICaput XII

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

(A. c. 1515] HISTORIE LIB. XIV. [IAP. 3. PALEOL. 4] 962 peratricis altius infixerit. Alteram ac postremain suo loco infra subjiciemus, ubi ea quæ intermedio tempore acciderunt, narraverimus. VIII. Hæc vero, quæ hactenus dicta sunt sufficere puto duplici de causa: primum quia nos oratio nostra hodie retrahit ad argumentum magis necessarium, ad quod maxime et narratio ipsa et intentio prima operis dirigitur tanquam ad sc0pam: deinde quia, cum multi multa dixerint, et certatim de iisdem illis rebus quautum in se erat egerint, non puto eas ipsas 726 longiorem jam nobis orationem desiderare: sed ista accessionis aut judicialis cujusdam suffragii instar contribuța, etsi exigua videantur, eamdem tamen habitura vim ad veritatem declarandam. CAPUT IX. Gabalas, metu Apocauci, monasticum habitum induit. S. Sophiæ templum, asylum olim inviolatum; a Gabala et a patriarcha temeratum. Amurius, in Thraciam reversus, Byzantium usque cum Cantacuzeno progre ditur. Urbis aspectu obstupescit. Pauci murorum custodes. Apocanci diffidentia. Cantacuzenus ct Amurius Momitilam debellatum eunt, Romanas urbes invadentem. Juxia Perithorium castrametantur. Momitilæ audacia. Ejusdem circumventi consternatio. Acris pugna. Cadit Momitilas. Ejus milites omnes ſere casi. 1. Cum Apocausus exitio prope demersus fuisset a Gabala, mox tamen emersisset, et in priorem gratiæ et honoris locum restitutus esset, ut jam diximus, omnem deinceps, quo cum ulcisceretur, lapidem movit eo usque, donec veritus ille, ne extrema pateretur, in maximum S. Sophiæ templuia confugit. Ibi aliquandiu commoratus multas ac varias minas cum audiret in se jactatas, ac rursus vereretur, ne inde subito abreptus in tartara et custodiarum tenebras conjiceretur, atque idem sibi poculum hauriendum esset, quod aliis ipse pluribus miscuerat, monasticum cogente necessitate habitum induit. Prior enim ipse sustulerat asylum illud longo ante, profugoruin vetus præsidium, ipso quoque obsecundante patriarcha. Quam ob causam et ipsi in summas ignominias ac vicissitudines calamitosas inciderunt, ut postea dicetur. Qui enim divina tam aperte contemnunt, eos æqúnm est ejusmodi pœnas tandem aliquando subire, ut humanum genus his exemplis erudiatur, quæ efficaciorem quandam vim babent ad comprimendam fortunæ ferociam. II. Sedenim cum interea ver advenisset, Amu rius satrapa, trajecto magnis cum copis Asiaticis Hellesponto, Didymotichum venit, atque inde rursus cum imperatore Byzantium usque gressus est, et visendi studio, et urbis, si oporteπείρας ret, sollicitandæ causa. Cum itaque venisset, et justo spatio interjecto, niodo stans modo circum eundo, specularetur et oculis lustraret, majorem Variorum nola. Cantacuz. lib. 11, cap. 80. Ducang. Hoc loco videntur esse ignomi nios per compita el fora traductiones, aut etiam essilia et deportationes. Boivin. Cantacuzen. lib. ii, cap. 81. Decake. Hic erral Gregoras. Neque enim Amurius fuit, sed Orchanes orientalis Bithyniæ satrapɔ, quique a Paphlagonía usque in Phrygiam imperalat, ut testatur ipse Cantacuzenus non so loco. Amar vero postmodum cum viginti millibus equitum venit, et Cantacuzeno adfuit contra Momitzilam, ut scribit idem Cantacuzenus cap. 81. CANG.

(A. M. 6855, IND. 13¡ quæ NICEPHORU GREGOR.E in modum obstupescebat, tum urbis magnitudinem intuens, tum altitudinem murorum et pulchritudi nem, tum admirabiles circumductarum fossarum substructiones, tum denique situm ipsum et ordinem propugnaculorum. Idem rursus admirabatur, quod in summis mœnibus non appareret ca hominum frequentia, quae solet esset in urbibus magnis et magno civium numero refertis; sed paucis demptis, omni bellico apparatu omnique prasi.!io destitutas murus videretur. Nimirum Apocaucus, intestinos plebis motus magis veritus, quam externorum bostium impressionem, licentian) non dabat volenti cuique murum adscendere; sed iis duntaxat peditum equitumque, quibus maxime confidebat. Eorum enim alios intus portarum custodes constituerat, ut insomnes excubarent: aliis ut mœnia noctu circumirent, nec non totam intus urbem perlustrarent, præceperat. III. Nondum dies quatuor effluxerant, cum imperator castris motis profectus est cum Aurio, debellaturus Momitilam, qui ad-məgnam paulatim polentiam pervenerat, urbesque et terras Romanas quotidie invadebat. Atque inter hæc ver abiit. Transgressis Rhodopen montem Romanis simul et Persicis viribus, cœpit bellum apparare Momitilas. llabebat 728 enim tune in ditione sua urbes Xanthiam ac Perithorium, ct quæcunque sire utrinque adjacent, sive interjecta sunt, nunicipia ac loca; et equitum ultra quatuor millia. IV. Media jam æstate, cum fruges maturæ essent, iino'rator copiis omuitus accum assumplίς castrametatus est juxta Perithorium, suosque acie directa instruxit et ordinavit. Jam autem Monitilas.com in urbs Periiliorio presidium sibi a nuin constituisset, magna stipatus hominum nanu et majoribus animis inflatus, prodierat. Nihil enimı parvum, nihil humilo de se sperare ei succurrebat; sed quasi victoriam jam, ante factum pugnæ periculum, haberet præ manibus, medios in hostes ruit plenus audaci:e. V. At imperator, adversus hostium froutem se et Romanas legiones cum collocasset, impetum alque incursioucm Momitilæ sustinebat. Persicas autem vires, quæ numerosæ erant, in orbem accurate undique explicuit, ut in medio, tanquaiu carcere aut retibus, Momitilas cum omni suo exercitu includeretur. Station vero atque tubarum el tympanoruin sono mista est illa barbaris Persarum moribus familiaris in bello vociferatio, plurimus per omuem illum locum tumultus exstitit, et Momitilam, antequam tentatum esset prakum, de Cantacuz. lib. it, cap.86. Ducang. luo tere exeunte. Nam Momilitas, cujus clades narratur, quatrituo ante Apocauci cædem débellatus, Apocaucus vero Junii ute undecima cæsus est; ut coustat ex cap. seq. sect. I et 5. Gregoras ver, æstateni, autummm et hie mein, non tam æquinoctus et sulǝtitiis, quam – Jore, frigore, et propriis cujusque tempesialis pruScallous detiavit. Bonvex.

ὅτε δὴ καὶ Ἀνδρόνικος, ὁ τῶν υἱέων τοῦ βασιλέως νεώτερος, ἐτεθνήκει. β. Τῶν μέντοι πραγμάτων ἐν τούτοις ὄντων, ἔδοξε τῷ Ἀσὰν Ἰωάννῃ, τοῖς περὶ τὴν Ἀδριανούπολιν χωρίοις ἄρτι τὰς διατριβὰς ποιουμένῳ, τὸν ἀδελφιδοῦν ἰδίᾳ παρειληφότι Ματθαῖον (ὃς καθ’ ἡλικίαν προὔχων τῶν βασιλέως παίδων τῶν τε ἐν Θρᾴκῃ πόλεων τὴν ἐπιτροπὴν πρὸς τοῦ πατρὸς καὶ βασιλέως ἐκληρώσατο τηνικαῦτα, καί οἱ συμβέβηκεν ἐν ταὐτῷ ξυνιέναι τῷ θείῳ, καὶ κυνηγεσίοις χρήσασθαι τοῖς αὐτοῖς) ὧν αἱ καρδίας αὔλακες θαλαμεύουσι λογισμῶν ἐκείνῳ κοινώσασθαι· καὶ ἀρξάμενος ἔλεξε τοιάδε. (Β.) Εἰ μὲν τύχην, φησὶν, τινὰ καὶ τυραννοῦσαν πεπρωμένην τοῖς ἀνθρώποις τὰ πράγματα πρυτανεύειν οἴεσθαι ἔπεισί σοι, ἢ τῷ αὐτομάτῳ δεδωκυῖαν τὴν τῶν πραγμάτων ὀθόνην ἀτέκμαρτόν τινα καὶ ἀκυβέρνητον φέρεσθαι πλοῦν, σιωπᾷν τε ἄμεινον καὶ τὸν τῆς πεπρωμένης ἄδηλον περιμένειν μίτον. εἰ δὲ προαιρέσει καὶ βουλῇ τὰ ἐφ’ ἡμῖν ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον διοικεῖσθαι δέδοται, τοῦ χάριν, παρὸν ἡμᾶς ἐκ τοῦ ῥᾴστου καρποῦσθαι τὸ ζῇν ἀκινδύνως, ἐθελοντὰς ἡμῖν αὐτοῖς παντοδαπῶν περιπλέκειν δίκτυα φόβων;

{A. m. 6855, IND. 15] [imp. 3. cantaguz. 1] 1018 stilens homines invasit; ducto ab Scythis et Maotide & ἀνθρώποις ενέσκηψε βαρύ καὶ λοιμώδες, ἀρξη. Tanaidisque ostiis initio, recente adhuc vero, annumque illum perpotuum duravit, pervadens et corrumpens solam præcise maritimanı terræ oram, urbes simul et agros, tum nostros, tum eos omnes, qui continenti tractu ad Gades usque et Herculis columnas pertinent. Anno autem sequente etiam ad Egæi maris insulas transiit. Deinde et Rhodios attigit. 798 et Cyprius, et quicunque ceteras insulas colunt. Absumebat autem tabes illa viros æque et n.ulieres, opulentos et inopes, seniores et juniores; uno verbo, nulli nec mla'i nec conditioni parcebat. Domus pleræque habitatoribus oninino exbauriebantur uno die, interdum bištuo; cum nemo cuiquam afferre auxilium posset, sive vicinus, sive genere et sanguine conjunctus. Nec vero homines solos morbus ille usque flagellabat; sed et si qua alia animalia cum hominibus plerumque degerent et habitarent, canes, inquam, et quos, et cujusquemodi avium genera; ipsos etiam mures, si qui forte in domorum parietibus latitabant. Signa autem mali eminentia, et subitæ mortis praenuntia, hæc erant: tumor circa crurum brachiorumque extrema enascens, et sanguinolenta simul tabes; quæ eos, qui correpti erant, ea ipsa noununquam die, sedentes aut ambulantes e vivis statim efferebant. Eo tempore et Andronicus, iinperatoris liberorum natu minimus, mortuus est. θέντας αυθημερόν ἐνίοτε, καθημένους ή βαδίζοντας, τοῦ παρόντος ἀπῆγε τάχιστα βίου. Ὅτε δὴ καὶ 'Αν ἱρόνικος ὁ τῶν υἱέων τοῦ βασιλέως νεώτερος, ετεθνήκει. μενον ἀπὸ Σκυθῶν καὶ Μειώτιδος καὶ τῶν τοῦ Τε νάϊδος ἐκβολῶν ἦρος ἄρτι καθισταμένου, και διήρο χεσεν ἅπαντα τὸν ἐνιαυτὸν ἐκεῖνον, μεταβαίνον καὶ διαφθεῖρον ὡσαύτως μόνην ἐς τἀκριβὲς τὴν παράλιον οἰκουμένην, πόλεις ὁμοῦ καὶ χώρας, τάς τε ἡμετέ ρας καὶ ὅσαι κατὰ τὸ συνεχές διήκουσιν ἄχρι Γαδεί. ρων τε καὶ στηλών Ηρακλείων. Δευτέρου δ' ἐ πιέντος έτους μετέβη καὶ ἐς τὰς τοῦ Αἰγαίου νήσου.. Επειτα καὶ Ῥοδίων ήψατο, καὶ Κυπρίων ὁμοίως, καὶ ὅσοι τὰς ἄλλας νέμονται νήσους. Επενέμετο δε τὸ πάθος επίσης ἄνδρας καὶ γυναῖκας, πλουσίους καὶ πένητας, γηραιούς και νέους, καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν, οὐδεμιᾶς εὔθ᾽ ἡλικίας οὔτε τύχης ἐφείλετο. Έχει γοῦντο δ' οἰκίαι πλείσται καθάπαξ τῶν οἰκητόρων απάντων μιᾶς ἡμέρας, ἢ καὶ δυοῖν ἐνίοτε, μηδενός μηδενὶ βοηθεῖν δυναμένου, μήτε δὴ τῶν γειτονούν των, μήτε μὴν τῶν κατὰ γένος καὶ καθ' αἷμα προς ηκόντων οὐδενός. Οὐ μόνους γε μὴν ἀνθρώπους τὸ πάθος ούτωσὶ διετέλει μαστίζον· ἀλλὰ καὶ εἴ τι κατ' οἶκον ὡς τὰ πολλὰ τοῖς ἀνθρώποις ἐκείνας συνέζη τα καὶ συνῴκει τῶν ἄλλων ζώων· κύνας φημὶ καὶ ἵππους καὶ ὀρνίθων παντοία γένη, καὶ εἴ τινες ἐν τοῖς τῶν οίκων τοίχοις οἰκοῦντες έτυχον μύες. Την μεῖα δὲ τοῦ τοιοῦτε νοσήματος ἦν ἐξανθοῦντα, κ.ὶ τοῦ ἀθρίου πρόδρομα θανάτου ἐκείνου, ἐγκώδης τε Εκφυσίς τις περὶ τὰς ἀρχὰς τῶν μηρῶν καὶ τῶν βραχιόνων καὶ ἅμα αἱματώδης φθόη & τους συσχε CAPUT II. Matthæus, Cantacuzeni filius natu maximus, Thraciæ urbibus a patre præfectus, ab Asane avunculo pri vulim convenitur. Asanes sua et fratris merita erga Cantacuzenum jactat: quem suorum saluti non consulere queritur. Matthæum ad defectionem horiatur. Walthans respondet, id ipsum cupere se. Immi nentium periculorum metu, et patris exemplo, futuram defectionem excusat. Avunculo adjutore rem aggreditur. Orestiadis arcem occupat. Animos sibi conciliat. 1. Is erat rerum status, cum Joanni Asani, qui tum in agris Adrianopoli circumjectis versabatur, Matthæum nepotem suum libuit privatim convenire. Hic imperatoris liberorum natu maximus urbibus Thraciæ præfectus a patre tum fuerat. Casu autem accidit, nt iu eumdem cum avunculo locum deveniret, et iisdem uterque venationibus uteren· tur. Libuit, inquam, 799 Asani, arcana animi cogitața cum hoc communicare. Prior itaque exorsus hanc orationem habuit: II. Si fortunam aliquam ac tyrranicam fati Jeger esse statuis, quæ vel prudenter hominuin res gubernet, vel, permissis fortuito casui liabenis,. incerto quodam et temerario cursu feratur, silere certe satius est, et ignotuin fatalis necessitatis decretum exspectare. Sin res nostræ voluntate et consilio plerumque administrantur, quorsum no3, [P. 502] Α'. Τῶν μέντοι πραγμάτων ἐν τού τοις όντων, έδοξε τῷ Ασάν Ιωάννῃ, τοῖς περὶ την 'Αδριανούπολιν χωρία; ἄσει τις διατριβές ποιον μένῳ, τὸν ἀδελφιδοῦν ἰδίᾳ παρειληφότι Ματθαίον (ας καθ' ηλικίαν προύχων τῶν βασιλέως παίδων των τε ἐν Θράκῃ πόλεων τὴν ἐπιτροπὴν πρὸς τοῦ πατρὸς καὶ βασιλέως ἐκληρώσατο τηνικαῦτα, και οι συμβέ βηκεν ἐν ταυτῷ ξυνιέναι τῷ θείῳ, καὶ κυνηγεσίας χρήσασθαι τοῖς αὐτοῖς ) ὧν αἱ καρδίας αύλακες θαλαμεύουσι λογισμῶν ἐκείνῳ κοινώσασθαι· καὶ ἀρξά μενος ἔλεξε τοιάδε· Β. «Εἰ μὲν τύχην, ο φησίν, ο τινά και τυραν νοῦσαν πεπρωμένην τοῖς ἀνθρώποις τα πράγματα πρυτανεύειν οἴεσθαι ἔπεισί σοι, ἢ τῷ αὐτομάτῳ δια δωκυία, τὴν τῶν πραγμάτων οθόνην ἀτέκμαρτόν τινα καὶ ἀκυβέρνητον φέρεσθαι πλοῦν, σιωπή, τε ἄμεινον καὶ τὸν τῆς πεπρωμένης ἄδηλον περιμένειν μίτον. Εἰ δὲ προαιρέσει και βουλῇ τὰ ἐφ' ἡμῖν ὡς Variorum nota. Pestilentiam pariter lianc insignem, quæ tum grassata est, eleganter describit Cantacuz. lib. tv. cap. 8. Dugang. Cantacuzen, loco laudato. Ducane. ilanc Matthæo filin propositam defectionem alligit Cantacuzenus. lib. iv, cap. 7, 8, ubi ue Joanne Asane silet. DucasG.

PG 148:1049οἶσθα γὰρ, ὡς μυρίους ἐν τῇ ὑπερορίᾳ διηντλήκαμεν μόχθους μετὰ μακρῶν καὶ παντοδαπῶν τῶν κινδύνων, ὁπόσοι θανάτου γείτονες ἐπεφύκεσαν, τῷ σῷ πατρὶ περιποιούμενοι τὸ ἀκίνδυνον· ὡς δεύτερα εἶναι τὰ Διοσκούρων ἐγκώμια, καὶ εἴ τινες Ὀρέσται καὶ Πυλάδαι τὸν μακρὸν ἐμπεπληκότες αἰῶνα φιλαδελφίας ὑποδειγμάτων, εἴ τις τὰ ἡμέτερα τοῖς ἐκείνων ἀντεξετάζειν ἐθέλει. καὶ ἦν ἡ τοὺς τοιούτους ἀεὶ κατὰ τοῦ σοῦ μηχανωμένη πατρὸς διωγμοὺς καὶ θανάτους Ἄννα ἡ βασιλὶς, πρόσωπον ἀληθείας ἔχουσαν οὐδ’ ἡντινοῦν προβάλλεσθαι δυναμένη πρόφασιν κατ’ αὐτοῦ. παρ’ ἧς ἐγώ τε καὶ οὑμὸς ἀδελφὸς Μανουὴλ πολλὰς ἐδεξάμεθα λάθρα μεθ’ ὅρκων παντοίων γραφὰς, ἡμῖν τε κτημάτων ὁμοῦ καὶ χρημάτων προσόδους ἐπαγγελλομένης καὶ ἅμα τοῖς καθειργμένοις γονεῦσιν ἐλεύθερον ἥλιον. ἀλλ’ ἡμεῖς γε, τοὺς τῆς δίκης σέβειν ἐθέλοντες θρόνους, ἐν ἀσαλεύτοις ἔχειν ὅροις ἐρηρεισμένους τοὺς πόδας ἐκρίναμεν δεῖν, καὶ μὴ διὰ φαυλότερον ἀγαθὸν διηνεκεῖς τινας τῷ συνειδότι μάστιγας προξενεῖν.

[4. c. 1347] ΒΥΖΑΝΤΙΝΕ HISTORIE LIB. XVI. [IMP. J. CANTACUZ 11 1050 ἐπὶ τὸ πλεῖστον διοικεῖσθαι δέδοται, τοῦ χάριν, πα- Aquibus facillimum est vitam agere omnis periculi ρὴν ἡμᾶς ἐκ τοῦ βάστου καρπούσθαι τὸ ζῆν ἀκιν δύνως, ἐθελοντὰς ἡμῖν αὐτοῖς παντοδαπών περιπλέπειν δίκτυα φόβων; Οἴσθα γάρ, ὡς μυρίους ἐν τῇ ὑπερορία διηντλήκαμεν μόχθους μετὰ μακρῶν καὶ παντοδαπών τῶν κινδύνων, οπόσοι θανάτου γείτονες ἐπεφύκεσαν, τῷ σῷ πατρὶ περιποιούμενοι τὸ ἀκίνδυ ναν· ώς δεύτερα εἶναι τὰ Διοσκούρων ἐγκώμια, καὶ εἴ τινες Ὀρέσται καὶ Πυλάδαι τὸν μικρὸν ἐμπε πληκότες αἰῶνα φιλαδελφίας υποδειγμάτων, εἴ τις τὰ ἡμέτερα τοῖς ἐκείνων ἀντεξετάζειν ἐθέλει. Καὶ ἦν ἢ τοὺς τοιούτους ἀεὶ κατὰ τοῦ σοῦ μηχανωμένη πατρός διωγμούς καὶ θανάτους 'Αννα ή βασιλίς, πρόσωπον ἀληθείας ἔχουσαν οὐδ᾽ ἡντινοῦν προβάλλεσθαι δυναμένη πρόφασιν κατ' αὐτοῦ. Παρ' ἧς ἐγώ τε καὶ οὐμὸς ἀδελφὸς Μανουήλ πολλὰς ἐδεξάμεθα λάθρα μεθ' όρκων παντοίων γραφάς, ἡμῖν τε κτη μάτων ὁμοῦ καὶ χρημάτων προσόδους επαγγελλομένης καὶ ἅμα τοῖς καθειργμένοις γονεῦσιν ἐλεύθε τον ήλιον. Αλλ' ἡμεῖς γε, τοὺς τῆς δίκης σέβειν ἐθέλοντες θρόνους, ἐν ἀσαλεύτοις έχειν όροις ερηρει σμένους τους πόδας εκρίναμεν δεῖν, καὶ μὴ διὰ φαυλότερον ἀγαθόν [P. 503] διηνεκείς τινας τῷ συνειδότι μάστιγας προξενεῖν. Τὸ γὰρ διὰ τὴν ἐμαυτοῦ σωτη ρίαν σε μετὰ τοῦ σοῦ προδιδόναι πατρὸς (δῶ γὰρ τὴν ἄλλην ἐνταῦθα λέγειν συγγένειαν, ᾗ τῶν κινδύτων ξυμμετέχειν τε καὶ παραπολαύειν ξυνέβαινεν) ὅμοιον ἦν, ὥσπερ ἂν εἰ ἐμαυτὸν ἀντ᾽ ἐμαυτοῦ προεδίδουν, καὶ τοὐμὸν ἐκὼν παρεῖχον αἷμα κατὰ γῆς κενοῦσθαι διὰ τούμὸν εἰπεῖν αἷμα. Οὕτως εἰς αἰνίγο ματος λόγον τὴν ἐντεῦθεν ἀνέφερον ἔννοιαν, καὶ λύσιν οὐχ εὕρισκον οὐδεμίαν, ὥστε καθ' ὧν γέ τι πα ραλογίσασθαι τὰς τῶν τότε λογισμῶν κρηπίδας. "Α γοῦν οὕτωσί πως ἐφυλαξάμην αὐτὸς ἐν τῷ τότε παρόντι μὴ δρᾷν, νῦν τὸν πατέρα τὸν σὸν κατὰ σοῦ καὶ τῆς σῆς ὁμοῦ συγγενείας απάσης ὁρῶ δεδρακότα· καὶ μὴν καὶ κατὰ πάντων, ἁπλῶς εἰπεῖν, ὁπόσοις τους μακρούς ἐκείνους τετύχηκεν ἄθλους δραμείν, στρατιώταις καὶ στρατηγοίς, οἷς μὲν τοὺς ὑπερορίους ἐκείνους, οἷς δὲ τοὺς κατ' οἶκον, καὶ οἷς τὰς ἐν δεξ σμωτηρίοις κακώσεις. Οὐ γὰρ ἁπλοῦν ὑπῆρχεν δ τοῖς ταλαιπώροις τότε ξυνηνέχθη πάθος, οὐδ᾽ ἐπὶ βραχύν τινα τὸν χρόνον, ὅτι μὴ παντοδαπὴν καὶ ποι κίλον, κἀπὶ μακροῖς ἐντεταμένον τοῦ χρόνου τοῖς ὅροις. Οὕτω χαλεπὰ μὲν, οἷς ἐθελοντὰς ἡμεῖς ἑαυ- cursibusque imprudentes permutavimus. Quos τοὺς καθήκαμεν πάθεσι τότε· χαλεπώτερα δ' οἷς ἄκοντες νῦν πρὸς τοῦ σοῦ πατρὸς ὑπεβλήθημεν ἀναΕως ἡμῶν. Ὑπὲρ γὰρ ἐλευθερίας εὐδαίμονος τρέ χοντες δουλείαν ἐλάθομεν ἀλλαξάμενοι κακοδαίμονα τῶν μακρῶν ἐκείνων πόνων καὶ δρόμων. Ούς γὰρ ὡς ἐπιβούλους σφοδρούς τῆς ἡμετέρας ἐφεύγομεν ζωής, τούτους δεσπότες μάλα τοι ἄσμενος ἡμῖν ὁ σὰς ἐκεχειροτονήκει πατήρ· ὥσπερ ἂν εἰ ἐπίτηδες οὕτω τοὺς πολλοὺς ἡμεῖς ὑπεμένομεν πόνους, ἵνα τὰ τῶν διωκόντων ξίφη θα τον ἢ κατὰ τὴν ἐκείνων βούλησιν τοῖς ἡμετέροις λαιμοῖς προσαράξωμεν, καὶ ἵνα παρά τοσοῦτον πικρότερα τῶν διωγμῶν τὰ τῶν ἀμοιβῶν καρπωσώμεθα τέλη, παρέσον τότε μὲν ἐλπίδες εὐδα! μονες ἡμῶν τὸ ἡδόμενον ἔξοσκον· νῦν δὲ καὶ τὰς expertem, ultro ipsi nobis multiplices metus, vcluti relia quaedamn, rectimus? Scis quippe pos infinitos labores, cum magnis multisque et prosimis morti periculis conjunctos, exhausisse, ut patri Luo securitatem redimeremus. Itaque et geniellorum Jovis liberorum, et quotquot unquam Orestr et Pyladæ charitatis fraternæ exemplis longas sæ. culorum ætates impleverunt, minor profecto laus fuerit, si quis velit cum illorum rebus nostras conferre. Hæc patri tuo pericula, has mortes Anna imperatrix, nullo colore, nullo probabili pralextu ei iufensa, perpetuo usque condabat. Ego vero et frater meus Manuel multas ab ea litle= ras clam accepimus; per quas illa, quovis jurejurando interposito, possessiones nobis pecuniariosque reditus, parentibus vero vinctis libertatem μollicebatur. Sed nos justitia tribunal revereri et intra limites imniotos fixa tenere vestigia maluimus, quam vilioris 800 emolumenti gratia perpetuos conscientiæ stimulos admovere. Enimvero salutis meæ causa teque et patrem tuum prodere (ut hoc loco sileam et aliam cognationem, quæ pcriculorum socia et particeps erat) perinde illud fuit, ac si mei causa ine ipsum prodidissem, et sanguinis mei conscrrandi studio meum sangui nem ultro eſſudissem. Adeo ejusmodi cogitationem &nigmati similem esse statueham; adeo nulla n me solutio reperiebatur, quæ consiliorum meorumi firmas rationes vel minimum labefactaret. At ea quæ per illud tempus cavi ego ne aduiitterem, ea ipsa nunc in te et in totam cognationem tuam video a patre tuo admissa esse: imo et in omines prorsus milites ac duces, qui magnos illos labores sive foris sive domi decurrerunt; atque in eos ipsos, qui carceris ærumnas pertulere. Non eniu simplex fuit ea, quæ tum incidit miserly calamis las, neque in breve tempus duravit; sed multis plex et varia, et in longum temporis spatiuin diffu sa. Quamobrem etsi gravia fuere ea mala, quibus ipsi nos ultro tum injecimus, graviora tamen illa sunt, quibus nunc inviti a parente tuo et indigni subjicimur. Nam qui beata pro libertate certabamus, miseram servitutem diutinis illis laboribus nempe ut salutis nostre insidiatores acerrimos vitabamus, eos nobis parens tuus dominos volens et libens destinaverat. Quasi vero nos tot labores consulto pertulissemus, ut eorum, qui nos persequebantur. gladios jugulis nostris citius quam illi vellent 801 admoverenus, atque ut eam perciperemus demum mercedem, quæ ipsis fugæ ærin nis eo esset acerbior, quod illis quidem temporibus præclaræ spes cupiditatem nostram alebant; nunc vero ipsam quoque spei suavissimam auram fuus nobis pater aperfe efipait. Neminem enim puto esse, qui pignoribus firmis cavere nobis pos…. sit, non curaturam esse Annam imperatricem, ut omnes cita morte statim puniamur, qui pareuti

τὸ γὰρ διὰ τὴν ἐμαυτοῦ σωτηρίαν σε μετὰ τοῦ σοῦ προδιδόναι πατρὸς (ἐῶ γὰρ τὴν ἄλλην ἐνταῦθα λέγειν συγγένειαν, ᾗ τῶν κινδύνων ξυμμετέχειν τε καὶ παραπολαύειν ξυνέβαινεν) ὅμοιον ἦν, ὥσπερ ἂν εἰ ἐμαυτὸν ἀντ’ ἐμαυτοῦ προεδίδουν, καὶ τοὐμὸν ἑκὼν παρεῖχον αἷμα κατὰ γῆς κενοῦσθαι διὰ τοὐμὸν εἰπεῖν αἷμα. οὕτως εἰς αἰνίγματος λόγον τὴν ἐντεῦθεν ἀνέφερον ἔννοιαν, καὶ λύσιν οὐχ εὕρισκον οὐδεμίαν, ὥστε καθ’ ἕν γέ τι παραλογίσασθαι τὰς τῶν τότε λογισμῶν κρηπῖδας. ἃ γοῦν οὑτωσί πως ἐφυλαξάμην αὐτὸς ἐν τῷ τότε παρόντι μὴ δρᾷν, νῦν τὸν πατέρα τὸν σὸν κατὰ σοῦ καὶ τῆς σῆς ὁμοῦ συγγενείας ἁπάσης ὁρῶ δεδρακότα· ναὶ μὴν καὶ κατὰ πάντων, ἁπλῶς εἰπεῖν, ὁπόσοις τοὺς μακροὺς ἐκείνους τετύχηκεν ἄθλους δραμεῖν, στρατιώταις καὶ στρατηγοῖς, οἷς μὲν τοὺς ὑπερορίους ἐκείνους, οἷς δὲ τοὺς κατ’ οἶκον, καὶ οἷς τὰς ἐν δεσμωτηρίοις κακώσεις. οὐ γὰρ ἁπλοῦν ὑπῆρχεν ὃ τοῖς ταλαιπώροις τότε ξυνηνέχθη πάθος, οὐ δ’ ἐπὶ βραχύν τινα τὸν χρόνον, ὅτι μὴ παντοδαπὸν καὶ ποικίλον, κἀπὶ μακροῖς ἐντεταμένον τοῦ χρόνου τοῖς ὅροις. οὕτω χαλεπὰ μὲν, οἷς ἐθελοντὰς ἡμεῖς ἑαυτοὺς καθήκαμεν πάθεσι τότε·

[4. c. 1347] ΒΥΖΑΝΤΙΝΕ HISTORIE LIB. XVI. [IMP. J. CANTACUZ 11 1050 ἐπὶ τὸ πλεῖστον διοικεῖσθαι δέδοται, τοῦ χάριν, πα- Aquibus facillimum est vitam agere omnis periculi ρὴν ἡμᾶς ἐκ τοῦ βάστου καρπούσθαι τὸ ζῆν ἀκιν δύνως, ἐθελοντὰς ἡμῖν αὐτοῖς παντοδαπών περιπλέπειν δίκτυα φόβων; Οἴσθα γάρ, ὡς μυρίους ἐν τῇ ὑπερορία διηντλήκαμεν μόχθους μετὰ μακρῶν καὶ παντοδαπών τῶν κινδύνων, οπόσοι θανάτου γείτονες ἐπεφύκεσαν, τῷ σῷ πατρὶ περιποιούμενοι τὸ ἀκίνδυ ναν· ώς δεύτερα εἶναι τὰ Διοσκούρων ἐγκώμια, καὶ εἴ τινες Ὀρέσται καὶ Πυλάδαι τὸν μικρὸν ἐμπε πληκότες αἰῶνα φιλαδελφίας υποδειγμάτων, εἴ τις τὰ ἡμέτερα τοῖς ἐκείνων ἀντεξετάζειν ἐθέλει. Καὶ ἦν ἢ τοὺς τοιούτους ἀεὶ κατὰ τοῦ σοῦ μηχανωμένη πατρός διωγμούς καὶ θανάτους 'Αννα ή βασιλίς, πρόσωπον ἀληθείας ἔχουσαν οὐδ᾽ ἡντινοῦν προβάλλεσθαι δυναμένη πρόφασιν κατ' αὐτοῦ. Παρ' ἧς ἐγώ τε καὶ οὐμὸς ἀδελφὸς Μανουήλ πολλὰς ἐδεξάμεθα λάθρα μεθ' όρκων παντοίων γραφάς, ἡμῖν τε κτη μάτων ὁμοῦ καὶ χρημάτων προσόδους επαγγελλομένης καὶ ἅμα τοῖς καθειργμένοις γονεῦσιν ἐλεύθε τον ήλιον. Αλλ' ἡμεῖς γε, τοὺς τῆς δίκης σέβειν ἐθέλοντες θρόνους, ἐν ἀσαλεύτοις έχειν όροις ερηρει σμένους τους πόδας εκρίναμεν δεῖν, καὶ μὴ διὰ φαυλότερον ἀγαθόν [P. 503] διηνεκείς τινας τῷ συνειδότι μάστιγας προξενεῖν. Τὸ γὰρ διὰ τὴν ἐμαυτοῦ σωτη ρίαν σε μετὰ τοῦ σοῦ προδιδόναι πατρὸς (δῶ γὰρ τὴν ἄλλην ἐνταῦθα λέγειν συγγένειαν, ᾗ τῶν κινδύτων ξυμμετέχειν τε καὶ παραπολαύειν ξυνέβαινεν) ὅμοιον ἦν, ὥσπερ ἂν εἰ ἐμαυτὸν ἀντ᾽ ἐμαυτοῦ προεδίδουν, καὶ τοὐμὸν ἐκὼν παρεῖχον αἷμα κατὰ γῆς κενοῦσθαι διὰ τούμὸν εἰπεῖν αἷμα. Οὕτως εἰς αἰνίγο ματος λόγον τὴν ἐντεῦθεν ἀνέφερον ἔννοιαν, καὶ λύσιν οὐχ εὕρισκον οὐδεμίαν, ὥστε καθ' ὧν γέ τι πα ραλογίσασθαι τὰς τῶν τότε λογισμῶν κρηπίδας. "Α γοῦν οὕτωσί πως ἐφυλαξάμην αὐτὸς ἐν τῷ τότε παρόντι μὴ δρᾷν, νῦν τὸν πατέρα τὸν σὸν κατὰ σοῦ καὶ τῆς σῆς ὁμοῦ συγγενείας απάσης ὁρῶ δεδρακότα· καὶ μὴν καὶ κατὰ πάντων, ἁπλῶς εἰπεῖν, ὁπόσοις τους μακρούς ἐκείνους τετύχηκεν ἄθλους δραμείν, στρατιώταις καὶ στρατηγοίς, οἷς μὲν τοὺς ὑπερορίους ἐκείνους, οἷς δὲ τοὺς κατ' οἶκον, καὶ οἷς τὰς ἐν δεξ σμωτηρίοις κακώσεις. Οὐ γὰρ ἁπλοῦν ὑπῆρχεν δ τοῖς ταλαιπώροις τότε ξυνηνέχθη πάθος, οὐδ᾽ ἐπὶ βραχύν τινα τὸν χρόνον, ὅτι μὴ παντοδαπὴν καὶ ποι κίλον, κἀπὶ μακροῖς ἐντεταμένον τοῦ χρόνου τοῖς ὅροις. Οὕτω χαλεπὰ μὲν, οἷς ἐθελοντὰς ἡμεῖς ἑαυ- cursibusque imprudentes permutavimus. Quos τοὺς καθήκαμεν πάθεσι τότε· χαλεπώτερα δ' οἷς ἄκοντες νῦν πρὸς τοῦ σοῦ πατρὸς ὑπεβλήθημεν ἀναΕως ἡμῶν. Ὑπὲρ γὰρ ἐλευθερίας εὐδαίμονος τρέ χοντες δουλείαν ἐλάθομεν ἀλλαξάμενοι κακοδαίμονα τῶν μακρῶν ἐκείνων πόνων καὶ δρόμων. Ούς γὰρ ὡς ἐπιβούλους σφοδρούς τῆς ἡμετέρας ἐφεύγομεν ζωής, τούτους δεσπότες μάλα τοι ἄσμενος ἡμῖν ὁ σὰς ἐκεχειροτονήκει πατήρ· ὥσπερ ἂν εἰ ἐπίτηδες οὕτω τοὺς πολλοὺς ἡμεῖς ὑπεμένομεν πόνους, ἵνα τὰ τῶν διωκόντων ξίφη θα τον ἢ κατὰ τὴν ἐκείνων βούλησιν τοῖς ἡμετέροις λαιμοῖς προσαράξωμεν, καὶ ἵνα παρά τοσοῦτον πικρότερα τῶν διωγμῶν τὰ τῶν ἀμοιβῶν καρπωσώμεθα τέλη, παρέσον τότε μὲν ἐλπίδες εὐδα! μονες ἡμῶν τὸ ἡδόμενον ἔξοσκον· νῦν δὲ καὶ τὰς expertem, ultro ipsi nobis multiplices metus, vcluti relia quaedamn, rectimus? Scis quippe pos infinitos labores, cum magnis multisque et prosimis morti periculis conjunctos, exhausisse, ut patri Luo securitatem redimeremus. Itaque et geniellorum Jovis liberorum, et quotquot unquam Orestr et Pyladæ charitatis fraternæ exemplis longas sæ. culorum ætates impleverunt, minor profecto laus fuerit, si quis velit cum illorum rebus nostras conferre. Hæc patri tuo pericula, has mortes Anna imperatrix, nullo colore, nullo probabili pralextu ei iufensa, perpetuo usque condabat. Ego vero et frater meus Manuel multas ab ea litle= ras clam accepimus; per quas illa, quovis jurejurando interposito, possessiones nobis pecuniariosque reditus, parentibus vero vinctis libertatem μollicebatur. Sed nos justitia tribunal revereri et intra limites imniotos fixa tenere vestigia maluimus, quam vilioris 800 emolumenti gratia perpetuos conscientiæ stimulos admovere. Enimvero salutis meæ causa teque et patrem tuum prodere (ut hoc loco sileam et aliam cognationem, quæ pcriculorum socia et particeps erat) perinde illud fuit, ac si mei causa ine ipsum prodidissem, et sanguinis mei conscrrandi studio meum sangui nem ultro eſſudissem. Adeo ejusmodi cogitationem &nigmati similem esse statueham; adeo nulla n me solutio reperiebatur, quæ consiliorum meorumi firmas rationes vel minimum labefactaret. At ea quæ per illud tempus cavi ego ne aduiitterem, ea ipsa nunc in te et in totam cognationem tuam video a patre tuo admissa esse: imo et in omines prorsus milites ac duces, qui magnos illos labores sive foris sive domi decurrerunt; atque in eos ipsos, qui carceris ærumnas pertulere. Non eniu simplex fuit ea, quæ tum incidit miserly calamis las, neque in breve tempus duravit; sed multis plex et varia, et in longum temporis spatiuin diffu sa. Quamobrem etsi gravia fuere ea mala, quibus ipsi nos ultro tum injecimus, graviora tamen illa sunt, quibus nunc inviti a parente tuo et indigni subjicimur. Nam qui beata pro libertate certabamus, miseram servitutem diutinis illis laboribus nempe ut salutis nostre insidiatores acerrimos vitabamus, eos nobis parens tuus dominos volens et libens destinaverat. Quasi vero nos tot labores consulto pertulissemus, ut eorum, qui nos persequebantur. gladios jugulis nostris citius quam illi vellent 801 admoverenus, atque ut eam perciperemus demum mercedem, quæ ipsis fugæ ærin nis eo esset acerbior, quod illis quidem temporibus præclaræ spes cupiditatem nostram alebant; nunc vero ipsam quoque spei suavissimam auram fuus nobis pater aperfe efipait. Neminem enim puto esse, qui pignoribus firmis cavere nobis pos…. sit, non curaturam esse Annam imperatricem, ut omnes cita morte statim puniamur, qui pareuti

χαλεπώτερα δ’ οἷς ἄκοντες νῦν πρὸς τοῦ σοῦ πατρὸς ὑπεβλήθημεν ἀναξίως ἡμῶν. ὑπὲρ γὰρ ἐλευθερίας εὐδαίμονος τρέχοντες δουλείαν ἐλάθομεν ἀλλαξάμενοι κακοδαίμονα τῶν μακρῶν ἐκείνων πόνων καὶ δρόμων. οὓς γὰρ ὡς ἐπιβούλους σφοδροὺς τῆς ἡμετέρας ἐφεύγομεν ζωῆς, τούτους δεσπότας μάλα τοι ἄσμενος ἡμῖν ὁ σὸς ἐκεχειροτονήκει πατήρ· ὥσπερ ἂν εἰ ἐπίτηδες οὕτω τοὺς πολλοὺς ἡμεῖς ὑπεμένομεν πόνους, ἵνα τὰ τῶν διωκόντων ξίφη θᾶττον ἢ κατὰ τὴν ἐκείνων βούλησιν τοῖς ἡμετέροις λαιμοῖς προσαράξωμεν, καὶ ἵνα παρὰ τοσοῦτον πικρότερα τῶν διωγμῶν τὰ τῶν ἀμοιβῶν καρπωσώμεθα τέλη, παρόσον τότε μὲν ἐλπίδες εὐδαίμονες ἡμῶν τὸ ἡδόμενον ἔβοσκον· νῦν δὲ καὶ τὰς τῶν ἐλπίδων γλυκείας αὔρας ὁ σὸς ἡμῶν ἐκ τοῦ προφανοῦς ἀφῄρηται πατήρ. εἶναι γὰρ τῶν ἁπάντων οἶμαι μηδένα, ὃς ἂν ἐνέχυρα παρέχεσθαι δύναιτο, μὴ θάνατον εἶναι ταχύπουν εὐθὺς τὰ πάντων ἡμῶν ἐπιτίμια πρὸς τῆς βασιλίδος Ἄννης, οἷς δήπουθεν ἐξέσται ζῇν μετά γε τὴν τοῦ σοῦ πατρὸς ἀπαλλαγήν.

[4. c. 1347] ΒΥΖΑΝΤΙΝΕ HISTORIE LIB. XVI. [IMP. J. CANTACUZ 11 1050 ἐπὶ τὸ πλεῖστον διοικεῖσθαι δέδοται, τοῦ χάριν, πα- Aquibus facillimum est vitam agere omnis periculi ρὴν ἡμᾶς ἐκ τοῦ βάστου καρπούσθαι τὸ ζῆν ἀκιν δύνως, ἐθελοντὰς ἡμῖν αὐτοῖς παντοδαπών περιπλέπειν δίκτυα φόβων; Οἴσθα γάρ, ὡς μυρίους ἐν τῇ ὑπερορία διηντλήκαμεν μόχθους μετὰ μακρῶν καὶ παντοδαπών τῶν κινδύνων, οπόσοι θανάτου γείτονες ἐπεφύκεσαν, τῷ σῷ πατρὶ περιποιούμενοι τὸ ἀκίνδυ ναν· ώς δεύτερα εἶναι τὰ Διοσκούρων ἐγκώμια, καὶ εἴ τινες Ὀρέσται καὶ Πυλάδαι τὸν μικρὸν ἐμπε πληκότες αἰῶνα φιλαδελφίας υποδειγμάτων, εἴ τις τὰ ἡμέτερα τοῖς ἐκείνων ἀντεξετάζειν ἐθέλει. Καὶ ἦν ἢ τοὺς τοιούτους ἀεὶ κατὰ τοῦ σοῦ μηχανωμένη πατρός διωγμούς καὶ θανάτους 'Αννα ή βασιλίς, πρόσωπον ἀληθείας ἔχουσαν οὐδ᾽ ἡντινοῦν προβάλλεσθαι δυναμένη πρόφασιν κατ' αὐτοῦ. Παρ' ἧς ἐγώ τε καὶ οὐμὸς ἀδελφὸς Μανουήλ πολλὰς ἐδεξάμεθα λάθρα μεθ' όρκων παντοίων γραφάς, ἡμῖν τε κτη μάτων ὁμοῦ καὶ χρημάτων προσόδους επαγγελλομένης καὶ ἅμα τοῖς καθειργμένοις γονεῦσιν ἐλεύθε τον ήλιον. Αλλ' ἡμεῖς γε, τοὺς τῆς δίκης σέβειν ἐθέλοντες θρόνους, ἐν ἀσαλεύτοις έχειν όροις ερηρει σμένους τους πόδας εκρίναμεν δεῖν, καὶ μὴ διὰ φαυλότερον ἀγαθόν [P. 503] διηνεκείς τινας τῷ συνειδότι μάστιγας προξενεῖν. Τὸ γὰρ διὰ τὴν ἐμαυτοῦ σωτη ρίαν σε μετὰ τοῦ σοῦ προδιδόναι πατρὸς (δῶ γὰρ τὴν ἄλλην ἐνταῦθα λέγειν συγγένειαν, ᾗ τῶν κινδύτων ξυμμετέχειν τε καὶ παραπολαύειν ξυνέβαινεν) ὅμοιον ἦν, ὥσπερ ἂν εἰ ἐμαυτὸν ἀντ᾽ ἐμαυτοῦ προεδίδουν, καὶ τοὐμὸν ἐκὼν παρεῖχον αἷμα κατὰ γῆς κενοῦσθαι διὰ τούμὸν εἰπεῖν αἷμα. Οὕτως εἰς αἰνίγο ματος λόγον τὴν ἐντεῦθεν ἀνέφερον ἔννοιαν, καὶ λύσιν οὐχ εὕρισκον οὐδεμίαν, ὥστε καθ' ὧν γέ τι πα ραλογίσασθαι τὰς τῶν τότε λογισμῶν κρηπίδας. "Α γοῦν οὕτωσί πως ἐφυλαξάμην αὐτὸς ἐν τῷ τότε παρόντι μὴ δρᾷν, νῦν τὸν πατέρα τὸν σὸν κατὰ σοῦ καὶ τῆς σῆς ὁμοῦ συγγενείας απάσης ὁρῶ δεδρακότα· καὶ μὴν καὶ κατὰ πάντων, ἁπλῶς εἰπεῖν, ὁπόσοις τους μακρούς ἐκείνους τετύχηκεν ἄθλους δραμείν, στρατιώταις καὶ στρατηγοίς, οἷς μὲν τοὺς ὑπερορίους ἐκείνους, οἷς δὲ τοὺς κατ' οἶκον, καὶ οἷς τὰς ἐν δεξ σμωτηρίοις κακώσεις. Οὐ γὰρ ἁπλοῦν ὑπῆρχεν δ τοῖς ταλαιπώροις τότε ξυνηνέχθη πάθος, οὐδ᾽ ἐπὶ βραχύν τινα τὸν χρόνον, ὅτι μὴ παντοδαπὴν καὶ ποι κίλον, κἀπὶ μακροῖς ἐντεταμένον τοῦ χρόνου τοῖς ὅροις. Οὕτω χαλεπὰ μὲν, οἷς ἐθελοντὰς ἡμεῖς ἑαυ- cursibusque imprudentes permutavimus. Quos τοὺς καθήκαμεν πάθεσι τότε· χαλεπώτερα δ' οἷς ἄκοντες νῦν πρὸς τοῦ σοῦ πατρὸς ὑπεβλήθημεν ἀναΕως ἡμῶν. Ὑπὲρ γὰρ ἐλευθερίας εὐδαίμονος τρέ χοντες δουλείαν ἐλάθομεν ἀλλαξάμενοι κακοδαίμονα τῶν μακρῶν ἐκείνων πόνων καὶ δρόμων. Ούς γὰρ ὡς ἐπιβούλους σφοδρούς τῆς ἡμετέρας ἐφεύγομεν ζωής, τούτους δεσπότες μάλα τοι ἄσμενος ἡμῖν ὁ σὰς ἐκεχειροτονήκει πατήρ· ὥσπερ ἂν εἰ ἐπίτηδες οὕτω τοὺς πολλοὺς ἡμεῖς ὑπεμένομεν πόνους, ἵνα τὰ τῶν διωκόντων ξίφη θα τον ἢ κατὰ τὴν ἐκείνων βούλησιν τοῖς ἡμετέροις λαιμοῖς προσαράξωμεν, καὶ ἵνα παρά τοσοῦτον πικρότερα τῶν διωγμῶν τὰ τῶν ἀμοιβῶν καρπωσώμεθα τέλη, παρέσον τότε μὲν ἐλπίδες εὐδα! μονες ἡμῶν τὸ ἡδόμενον ἔξοσκον· νῦν δὲ καὶ τὰς expertem, ultro ipsi nobis multiplices metus, vcluti relia quaedamn, rectimus? Scis quippe pos infinitos labores, cum magnis multisque et prosimis morti periculis conjunctos, exhausisse, ut patri Luo securitatem redimeremus. Itaque et geniellorum Jovis liberorum, et quotquot unquam Orestr et Pyladæ charitatis fraternæ exemplis longas sæ. culorum ætates impleverunt, minor profecto laus fuerit, si quis velit cum illorum rebus nostras conferre. Hæc patri tuo pericula, has mortes Anna imperatrix, nullo colore, nullo probabili pralextu ei iufensa, perpetuo usque condabat. Ego vero et frater meus Manuel multas ab ea litle= ras clam accepimus; per quas illa, quovis jurejurando interposito, possessiones nobis pecuniariosque reditus, parentibus vero vinctis libertatem μollicebatur. Sed nos justitia tribunal revereri et intra limites imniotos fixa tenere vestigia maluimus, quam vilioris 800 emolumenti gratia perpetuos conscientiæ stimulos admovere. Enimvero salutis meæ causa teque et patrem tuum prodere (ut hoc loco sileam et aliam cognationem, quæ pcriculorum socia et particeps erat) perinde illud fuit, ac si mei causa ine ipsum prodidissem, et sanguinis mei conscrrandi studio meum sangui nem ultro eſſudissem. Adeo ejusmodi cogitationem &nigmati similem esse statueham; adeo nulla n me solutio reperiebatur, quæ consiliorum meorumi firmas rationes vel minimum labefactaret. At ea quæ per illud tempus cavi ego ne aduiitterem, ea ipsa nunc in te et in totam cognationem tuam video a patre tuo admissa esse: imo et in omines prorsus milites ac duces, qui magnos illos labores sive foris sive domi decurrerunt; atque in eos ipsos, qui carceris ærumnas pertulere. Non eniu simplex fuit ea, quæ tum incidit miserly calamis las, neque in breve tempus duravit; sed multis plex et varia, et in longum temporis spatiuin diffu sa. Quamobrem etsi gravia fuere ea mala, quibus ipsi nos ultro tum injecimus, graviora tamen illa sunt, quibus nunc inviti a parente tuo et indigni subjicimur. Nam qui beata pro libertate certabamus, miseram servitutem diutinis illis laboribus nempe ut salutis nostre insidiatores acerrimos vitabamus, eos nobis parens tuus dominos volens et libens destinaverat. Quasi vero nos tot labores consulto pertulissemus, ut eorum, qui nos persequebantur. gladios jugulis nostris citius quam illi vellent 801 admoverenus, atque ut eam perciperemus demum mercedem, quæ ipsis fugæ ærin nis eo esset acerbior, quod illis quidem temporibus præclaræ spes cupiditatem nostram alebant; nunc vero ipsam quoque spei suavissimam auram fuus nobis pater aperfe efipait. Neminem enim puto esse, qui pignoribus firmis cavere nobis pos…. sit, non curaturam esse Annam imperatricem, ut omnes cita morte statim puniamur, qui pareuti

PG 148:1051φέρε τοίνυν, ἕως ἡμῶν αὐτῶν ἡμεῖς ἐσμεν κύριοι, γενναῖόν τι δρᾶσαι προθυμήθητι, ταῖς ἐμαῖς ὑπὲρ σοῦ καὶ ἡμῶν πειθόμενος συμβουλαῖς, ἵν’ οὑτωσί πως τὸν αἰσχρὸν καὶ ἀκλεᾶ κίνδυνον ἀποκρούσασθαι δυνηθῶμεν. μέρος γὰρ τῆς ὅλης ἀρχῆς ὑφελόμενος οἰκείαν σαυτῷ περιποιήσασθαι προθυμήθητι βασιλείαν, ζῶντι μὲν ὑπήκουσαν τῷ σῷ πατρὶ, τελευτῶντι δὲ, ἰδιότροπον ἐσομένην σοι τοῦ ζῇν καταφύγιον ἀσφαλές. δυοῖν γὰρ ἐντεῦθεν ἡμῖν ἔσται θάτερον, ἢ τὴν σώζουσαν ἐκ τἀσφαλοῦς κατακτήσασθαι τύχην, ἢ τῶν τοῦ παρόντος ἀπηλλάχθαι τὴν ταχίστην βίου δυσχερῶν· οἷς συνεζηκέναι, μόνοις εἶναι φορητὸν ἐκείνοις οἶμαι, οἷς οὐκ ἄχαρι φαίνεται οὐδὲ σφόδρα κακόδαιμον, μάρτυρας τῆς αἰσχύνης διὰ βίου τὰς τοῦ ἡλίου κεκτῆσθαι αὐγάς. ἀλλ’ ὁ μὲν Ἀσὰν Ἰωάννης τοιάνδε τινὰ διεξῄει τὴν συμβουλὴν πρὸς τὸν ἀδελφιδοῦν Ματθαῖον, ἑαυτῷ τε κἀκείνῳ καὶ συγγενέσι καὶ φίλοις προμνώμενος τὸ ἀκίνδυνον. (Γ.) Πρὸς ὃν ὁ ἀδελφιδοῦς Ματθαῖος ἠμείβετο τάδε. κἀγὼ τοῖς αὐτοῖς ἀεὶ περιστοιχίζομαι φόβοις νύκτωρ καὶ μεθ’ ἡμέραν, ὦ βέλτιστε·

(A. M. 6855, IND. 15] [181. 3. CANTACUz. 4] 1052 tuo superstites futuri sumus. Age igitur, quandiu τῶν ἐλπίδων γλυκείας αύρας ὁ σὺς ἡμῶν ἐκ τοῦ summus nostri juris, præclarum facinus concipe, meisque tui et mei causa consiliis obsequere, quo nos turpe et ignobile periculum sic propulsemus. Totius imperii parte ablata, proprium tibi parare imperium emitare, quod parenti quidem tuo, dum is victurus est, subjiciatur; co autem mortuo, peculiare sit et firmum tibi salutis præsidium. Duorum enim alterum nobis inde futurum est, ut aut s'curi salutarem fortunam consequamur, aut præsentis vitæ calamitatibus quam celerrime liberemur; quìbus interesse tolerabile iis duntaxat es-e existimo, qui non ingratum illud et miserrimum putant, solem habere ignominiæ suæ testem perpetuum.llæc Joannes Asanes Matthæo sororis suæ filio in hunc fere modum suasit, sui et illius, item cognatorum et amicorum securitati prospiciens. προφανοῦς ἀνήρητας πατήρ. Είναι γὰρ τῶν ἀπό των οἶμαι μηδένα, δ; ἂν ἐνέχυρα παρέχεσθαι δύναιτι, μὴ θάνατον εἶναι ταχύπουν εὐθὺς τὰ πάντων ἡμῶν ἐπιτίμια πρὸς τῆς βασιλίδας 'Αννης, οἷς δήπου Πεν ἐξέσται ζῆν μετά γε τὴν τοῦ σοῦ πατρὸς ἀπαλίαγήν. Φέρε τοίνυν, ἕως ἡμῶν αὐτῶν ἡμεῖς ἐσμεν κύριοι, γενναῖόν τι δράσαι προθυμήθητι, ταῖς ἐμαι; ὑπὲρ σοῦ καὶ ἡμῶν πειθόμενος συμβουλαἶ;, ἵν' ούτ τωσί πως τὸν αἰσχρὸν καὶ ἀκλεῖ κίνδυνον ἀποκρού σασθαι δυνηθώμεν. Μέρος γὰρ τῆς ὅλης ἀρχῆς φ λόμενος οἰκείαν σαυτῷ περιποιήσασθαι προθυμήθητι βασιλείαν, ζῶντι μὲν ὑπήκουσαν τῷ σῷ πατρὶ, δε λευτῶντι δὲ, ἰδιότροπον ἐσομένην σοι τοῦ ζῆν κα92φύγιον ἀσφαλές. Δυοῖν γὰρ ἐντεῦθεν ἡμῖν ἔσται θάτερον, ἢ τὴν σώζουσαν ἐκ τἀσφαλούς κατακτήσασθαι τύχην, ἢ τῶν τοῦ παρόντος ἀπηλλάχθαι τὴν ταχίστην βίου δυσχερῶν· οἷς συνεζηκέναι, (Ρ. 54 μόντε; εἶναι φορητὸν ἐκείνοις οἶμαι, οἷς οὐκ ἄχαρι φαίνεται οὐδὲ σφόδρα κακόδαιμον, μάρτυρας τῆς αἰσχύνης δια βίου τὰς τοῦ ἡλίου κεκτῆσθαι αὐγάς.» τὴν συμβουλὴν πρὸς τὸν ἀδελφιδοῦν Ματθαῖον, ἑαυτῷ τε τὸ ἀκίνδυνον. II. Matthæus vero ex sorore nepos his illum excepić: «lidem 802 et ne semper circumstant metus noctu pariter et interdiu, o bone; et quemadmodum ille Persarum navales copiæ Eretriam olim Artemisium que circumsidebant, ita animum meum multa diversaque cogitationum agmina undique obsident, quasi insulam onerarias aliquæ moves ac triremes terrorum plena et curarum gravissimarum, quæ: piratico veluti impetu appulsæ advehant nobis præsɔgia evidentis infelicitatis. Parturio itaque, et eos qui inde oriuntur dolores perfero; parere autem, et id quod angit excutere hand possum, patrias reveritus naturæ leges, quæ nec in iis quidem, quæ sunt manifesto juxta, filios p:- rentibus adversari sinuut. Ac tibi quidem supe. numero arcanum illud aperire volui; obsecundantem vero linguam minime habui. Etenim illa, statim atque cordis fetum educere in lucem inceperat, nervis quasi resolutis impetum remittebat, cum eau patris reverentia, veluti torpor aliquis prevalens, graviter constrictam haberet. Atque ita mihi, que animo agitaveram, ad nihilum rurΑλλ' ὁ μὲν Ασὰν Ἰωάννης τοιάνδε τινά διεξήει κἀκείνῳ καὶ συγγενέσι καὶ φίλοις πρεμνώμενο; Γ. Πρὸς ἄν ὁ ἀδελφιδούς Ματθαῖος ἡμείβετο τάδ • Καγώ τοῖς αὐτοῖς ἀεὶ περιστοιχίζομαι φύβει; νύκτωρ καὶ μεθ' ἡμέραν, ὦ βέλτιστε· καὶ ὥσπερ τῶν Περσῶν ἐκείνων αἱ ναυτικαὶ δυνάμεις Ερέτριαν πάλαι καὶ ᾿Αρτεμίσιον περιεληλυθυῖαι συνείχον, οὕτω τὴν ἐμὴν καρδίαν παντοδαποί κυκλοῦσιν ἀεὶ χαρά λογισμῶν, ώσπερ νῆσον φορτίδες τινὲς καὶ τριήρεις, φύβων γέμουσαι καὶ φροντίδων μακρών, αἱ τῆς μελ λούσης ἡμῖν, ὥσπερ ἐξ ἐφόδου ληστρικής, κατάγου. σαι φέρουσι μνήμας προφανούς κακοδαιμονίες. Εξ ὧν ὠδῖνας μὲν ἔχειν ἔνεστι, καὶ τὰς ἐντεῦθεν ὑπομέν νειν ἀλγηδόνας· τίκτειν δ' ήκιστα ἔνεστι, καὶ ἀπι σκευάζεσθαί πως τὸ λυποῦν, ὑφορωμένη τους τ τρίους τῆς γενέσεως νόμους, οι μηδ' ἐς τὰ προφαν συγχωρούσι δίκαια πατράσιν υἱέας ἀντινομοθετεῖν. Καί σοι πολλάκι; ἐγὼ τὸ ἀπόῤῥητον βουληθείς έξει πεῖν τὴν μαιευσομένην όμως οὐκ εἶχον γλώτταν. Αρχομένη γὰρ πρὸς φῶς ἐξάγειν τὸ τῆς καρδίας ἔμβρυον τοὺς τόνους εὐθὺς παρελύετο τῆς ἐμῆς, καθάπερ ὑπὸ νάρκης τινὸς ἐνδυναστευούσης σφοδρώς πεδουμένη, τῆς τοῦ πατρὸς αἰδοῦς δηλαδή· καί μοι τὰ τῆς γνώμης ἐς τὸ μηδὲν αὖθις ἐχώρει, καὶ κιsus recidebant, et facillime subvertebantur. Quod τεστρέφετο ῥᾷστα. Εἰ οὖν περὶ ἄλλων ότω δή ποτε si de aliis quibuscunque rebus ageretur, ac non totum illud periculum, in quo sumius, ad vitam pertineret, eo illud magis neglexissem, quod non solum a cæteris plerisque nihil distare me existimem; sed etsi intelligentiam a natura ita comparatam haberem, ut magnitudine sua æthereos axes attingere et caelestibus tabernaculis hospes excipi videretur, faci¡lime eam ego paternæ auctoritatis pedibus subjecissem. 803 Λι πιur, ut et ipse At nune, planiori ntar oratione, quadam veluti porta a te, qui secundum a patre locum apud me obtines, patefacta, quoniam vita omnibus hominibus chara est, et multi sæpe, subitis periculis circumstantibus, supremam induerunt pofestatem, quasi salutis πραγμάτων ὁ λόγος ἦν, καὶ ἥκιστα περὶ τὸ ζεν ὁ πᾶς ἡμῖν ἐκινδυνεύετο φύδος, παρά τοσούτον ἡμέ λησα ἄν, παρόσον μὴ ὅτι τῶν πολλῶν οὐδὲν αὐτό; διαφέρειν οίομαι, ἀλλ᾽ εἰ καὶ σύνεσιν εἶχον ἐκ φύ σεως ούτωσι κεχορηγημένην, ὡς διὰ μέγεθος είθε ρίων ψαύειν δοκεῖν ἀντύγων, καὶ οὐρανίαις τ:τί ξε νοδοχείσθαι σκηναἶ;, ῥᾷστα ἂν ἔγωγε φέρων πέξει σε ταύτην τοῖς τῶν τοῦ πατρὸς βουλημάτων ποτί. Ν δ' οὖν, ἵνα καὶ αὐτὸς πλατυτέρῳ χρήσωμαι λίγο, σοῦ καθάπερ τινὰ θύραν ἡμῖν ἀνοίξαντες, δ; και δευτέραν μοι σώζεις τάξιν πατρός, ἐπειδὴ ει:: φίλον ἀνθρώποις τὸ ζ{ν, καὶ πολλοὶ πολλάκις, ἐπὶ τῶν ἀθρίων περιστάντων κινδύνων, τὴν βασίλειον, ὥσπερ τινά φρουράν, περιεζώσαντο δύναμιν, αποτο

Book XVI · Chapter ILiber Decimus Sextus · Caput I

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

καὶ ὥσπερ τῶν Περσῶν ἐκείνων αἱ ναυτικαὶ δυνάμεις Ἐρέτριαν πάλαι καὶ Ἀρτεμίσιον περιεληλυθυῖαι συνεῖχον, οὕτω τὴν ἐμὴν καρδίαν παντοδαποὶ κυκλοῦσιν ἀεὶ χοροὶ λογισμῶν, ὥσπερ νῆσον φορτίδες τινὲς καὶ τριήρεις, φόβων γέμουσαι καὶ φροντίδων μακρῶν, αἳ τῆς μελλούσης ἡμῖν, ὥσπερ ἐξ ἐφόδου λῃστρικῆς, κατάγουσαι φέρουσι μνήμας προφανοῦς κακοδαιμονίας. ἐξ ὧν ὠδῖνας μὲν ἔχειν ἔνεστι, καὶ τὰς ἐντεῦθεν ὑπομένειν ἀλγηδόνας· τίκτειν δ’ ἥκιστα ἔνεστι, καὶ ἀποσκευάζεσθαί πως τὸ λυποῦν, ὑφορωμένῳ τοὺς πατρίους τῆς γενέσεως νόμους, οἳ μηδ’ ἐς τὰ προφανῆ συγχωροῦσι δίκαια πατράσιν υἱέας ἀντινομοθετεῖν. καί σοι πολλάκις ἐγὼ τὸ ἀπόῤῥητον βουληθεὶς ἐξειπεῖν τὴν μαιευσομένην ὅμως οὐκ εἶχον γλῶτταν. ἀρχομένη γὰρ πρὸς φῶς ἐξάγειν τὸ τῆς καρδίας ἔμβρυον τοὺς τόνους εὐθὺς παρελύετο τῆς ὁρμῆς, καθάπερ ὑπὸ νάρκης τινὸς ἐνδυναστευούσης σφοδρῶς πεδουμένη, τῆς τοῦ πατρὸς αἰδοῦς δηλαδή· καί μοι τὰ τῆς γνώμης ἐς τὸ μηδὲν αὖθις ἐχώρει, καὶ κατεστρέφετο ῥᾷστα.

(A. M. 6855, IND. 15] [181. 3. CANTACUz. 4] 1052 tuo superstites futuri sumus. Age igitur, quandiu τῶν ἐλπίδων γλυκείας αύρας ὁ σὺς ἡμῶν ἐκ τοῦ summus nostri juris, præclarum facinus concipe, meisque tui et mei causa consiliis obsequere, quo nos turpe et ignobile periculum sic propulsemus. Totius imperii parte ablata, proprium tibi parare imperium emitare, quod parenti quidem tuo, dum is victurus est, subjiciatur; co autem mortuo, peculiare sit et firmum tibi salutis præsidium. Duorum enim alterum nobis inde futurum est, ut aut s'curi salutarem fortunam consequamur, aut præsentis vitæ calamitatibus quam celerrime liberemur; quìbus interesse tolerabile iis duntaxat es-e existimo, qui non ingratum illud et miserrimum putant, solem habere ignominiæ suæ testem perpetuum.llæc Joannes Asanes Matthæo sororis suæ filio in hunc fere modum suasit, sui et illius, item cognatorum et amicorum securitati prospiciens. προφανοῦς ἀνήρητας πατήρ. Είναι γὰρ τῶν ἀπό των οἶμαι μηδένα, δ; ἂν ἐνέχυρα παρέχεσθαι δύναιτι, μὴ θάνατον εἶναι ταχύπουν εὐθὺς τὰ πάντων ἡμῶν ἐπιτίμια πρὸς τῆς βασιλίδας 'Αννης, οἷς δήπου Πεν ἐξέσται ζῆν μετά γε τὴν τοῦ σοῦ πατρὸς ἀπαλίαγήν. Φέρε τοίνυν, ἕως ἡμῶν αὐτῶν ἡμεῖς ἐσμεν κύριοι, γενναῖόν τι δράσαι προθυμήθητι, ταῖς ἐμαι; ὑπὲρ σοῦ καὶ ἡμῶν πειθόμενος συμβουλαἶ;, ἵν' ούτ τωσί πως τὸν αἰσχρὸν καὶ ἀκλεῖ κίνδυνον ἀποκρού σασθαι δυνηθώμεν. Μέρος γὰρ τῆς ὅλης ἀρχῆς φ λόμενος οἰκείαν σαυτῷ περιποιήσασθαι προθυμήθητι βασιλείαν, ζῶντι μὲν ὑπήκουσαν τῷ σῷ πατρὶ, δε λευτῶντι δὲ, ἰδιότροπον ἐσομένην σοι τοῦ ζῆν κα92φύγιον ἀσφαλές. Δυοῖν γὰρ ἐντεῦθεν ἡμῖν ἔσται θάτερον, ἢ τὴν σώζουσαν ἐκ τἀσφαλούς κατακτήσασθαι τύχην, ἢ τῶν τοῦ παρόντος ἀπηλλάχθαι τὴν ταχίστην βίου δυσχερῶν· οἷς συνεζηκέναι, (Ρ. 54 μόντε; εἶναι φορητὸν ἐκείνοις οἶμαι, οἷς οὐκ ἄχαρι φαίνεται οὐδὲ σφόδρα κακόδαιμον, μάρτυρας τῆς αἰσχύνης δια βίου τὰς τοῦ ἡλίου κεκτῆσθαι αὐγάς.» τὴν συμβουλὴν πρὸς τὸν ἀδελφιδοῦν Ματθαῖον, ἑαυτῷ τε τὸ ἀκίνδυνον. II. Matthæus vero ex sorore nepos his illum excepić: «lidem 802 et ne semper circumstant metus noctu pariter et interdiu, o bone; et quemadmodum ille Persarum navales copiæ Eretriam olim Artemisium que circumsidebant, ita animum meum multa diversaque cogitationum agmina undique obsident, quasi insulam onerarias aliquæ moves ac triremes terrorum plena et curarum gravissimarum, quæ: piratico veluti impetu appulsæ advehant nobis præsɔgia evidentis infelicitatis. Parturio itaque, et eos qui inde oriuntur dolores perfero; parere autem, et id quod angit excutere hand possum, patrias reveritus naturæ leges, quæ nec in iis quidem, quæ sunt manifesto juxta, filios p:- rentibus adversari sinuut. Ac tibi quidem supe. numero arcanum illud aperire volui; obsecundantem vero linguam minime habui. Etenim illa, statim atque cordis fetum educere in lucem inceperat, nervis quasi resolutis impetum remittebat, cum eau patris reverentia, veluti torpor aliquis prevalens, graviter constrictam haberet. Atque ita mihi, que animo agitaveram, ad nihilum rurΑλλ' ὁ μὲν Ασὰν Ἰωάννης τοιάνδε τινά διεξήει κἀκείνῳ καὶ συγγενέσι καὶ φίλοις πρεμνώμενο; Γ. Πρὸς ἄν ὁ ἀδελφιδούς Ματθαῖος ἡμείβετο τάδ • Καγώ τοῖς αὐτοῖς ἀεὶ περιστοιχίζομαι φύβει; νύκτωρ καὶ μεθ' ἡμέραν, ὦ βέλτιστε· καὶ ὥσπερ τῶν Περσῶν ἐκείνων αἱ ναυτικαὶ δυνάμεις Ερέτριαν πάλαι καὶ ᾿Αρτεμίσιον περιεληλυθυῖαι συνείχον, οὕτω τὴν ἐμὴν καρδίαν παντοδαποί κυκλοῦσιν ἀεὶ χαρά λογισμῶν, ώσπερ νῆσον φορτίδες τινὲς καὶ τριήρεις, φύβων γέμουσαι καὶ φροντίδων μακρών, αἱ τῆς μελ λούσης ἡμῖν, ὥσπερ ἐξ ἐφόδου ληστρικής, κατάγου. σαι φέρουσι μνήμας προφανούς κακοδαιμονίες. Εξ ὧν ὠδῖνας μὲν ἔχειν ἔνεστι, καὶ τὰς ἐντεῦθεν ὑπομέν νειν ἀλγηδόνας· τίκτειν δ' ήκιστα ἔνεστι, καὶ ἀπι σκευάζεσθαί πως τὸ λυποῦν, ὑφορωμένη τους τ τρίους τῆς γενέσεως νόμους, οι μηδ' ἐς τὰ προφαν συγχωρούσι δίκαια πατράσιν υἱέας ἀντινομοθετεῖν. Καί σοι πολλάκι; ἐγὼ τὸ ἀπόῤῥητον βουληθείς έξει πεῖν τὴν μαιευσομένην όμως οὐκ εἶχον γλώτταν. Αρχομένη γὰρ πρὸς φῶς ἐξάγειν τὸ τῆς καρδίας ἔμβρυον τοὺς τόνους εὐθὺς παρελύετο τῆς ἐμῆς, καθάπερ ὑπὸ νάρκης τινὸς ἐνδυναστευούσης σφοδρώς πεδουμένη, τῆς τοῦ πατρὸς αἰδοῦς δηλαδή· καί μοι τὰ τῆς γνώμης ἐς τὸ μηδὲν αὖθις ἐχώρει, καὶ κιsus recidebant, et facillime subvertebantur. Quod τεστρέφετο ῥᾷστα. Εἰ οὖν περὶ ἄλλων ότω δή ποτε si de aliis quibuscunque rebus ageretur, ac non totum illud periculum, in quo sumius, ad vitam pertineret, eo illud magis neglexissem, quod non solum a cæteris plerisque nihil distare me existimem; sed etsi intelligentiam a natura ita comparatam haberem, ut magnitudine sua æthereos axes attingere et caelestibus tabernaculis hospes excipi videretur, faci¡lime eam ego paternæ auctoritatis pedibus subjecissem. 803 Λι πιur, ut et ipse At nune, planiori ntar oratione, quadam veluti porta a te, qui secundum a patre locum apud me obtines, patefacta, quoniam vita omnibus hominibus chara est, et multi sæpe, subitis periculis circumstantibus, supremam induerunt pofestatem, quasi salutis πραγμάτων ὁ λόγος ἦν, καὶ ἥκιστα περὶ τὸ ζεν ὁ πᾶς ἡμῖν ἐκινδυνεύετο φύδος, παρά τοσούτον ἡμέ λησα ἄν, παρόσον μὴ ὅτι τῶν πολλῶν οὐδὲν αὐτό; διαφέρειν οίομαι, ἀλλ᾽ εἰ καὶ σύνεσιν εἶχον ἐκ φύ σεως ούτωσι κεχορηγημένην, ὡς διὰ μέγεθος είθε ρίων ψαύειν δοκεῖν ἀντύγων, καὶ οὐρανίαις τ:τί ξε νοδοχείσθαι σκηναἶ;, ῥᾷστα ἂν ἔγωγε φέρων πέξει σε ταύτην τοῖς τῶν τοῦ πατρὸς βουλημάτων ποτί. Ν δ' οὖν, ἵνα καὶ αὐτὸς πλατυτέρῳ χρήσωμαι λίγο, σοῦ καθάπερ τινὰ θύραν ἡμῖν ἀνοίξαντες, δ; και δευτέραν μοι σώζεις τάξιν πατρός, ἐπειδὴ ει:: φίλον ἀνθρώποις τὸ ζ{ν, καὶ πολλοὶ πολλάκις, ἐπὶ τῶν ἀθρίων περιστάντων κινδύνων, τὴν βασίλειον, ὥσπερ τινά φρουράν, περιεζώσαντο δύναμιν, αποτο

εἰ οὖν περὶ ἄλλων ὁτωνδήποτε πραγμάτων ὁ λόγος ἦν, καὶ ἥκιστα περὶ τὸ ζῇν ὁ πᾶς ἡμῖν ἐκινδυνεύετο φόβος, παρὰ τοσοῦτον ἠμέλησα ἂν, παρόσον μὴ ὅτι τῶν πολλῶν οὐδὲν αὐτὸς διαφέρειν οἴομαι, ἀλλ’ εἰ καὶ σύνεσιν εἶχον ἐκ φύσεως οὑτωσὶ κεχορηγημένην, ὡς διὰ μέγεθος αἰθερίων ψαύειν δοκεῖν ἀντύγων, καὶ οὐρανίαις τισὶ ξενοδοχεῖσθαι σκηναῖς, ῥᾷστα ἂν ἔγωγε φέρων ὑπέζευξα ταύτην τοῖς τῶν τοῦ πατρὸς βουλημάτων ποσί. νῦν δ’ οὖν, ἵνα καὶ αὐτὸς πλατυτέρῳ χρήσωμαι λόγῳ, σοῦ καθάπερ τινὰ θύραν ἡμῖν ἀνοίξαντος, ὃς καὶ δευτέραν μοι σώζεις τάξιν πατρὸς, ἐπειδὴ πᾶσι φίλον ἀνθρώποις τὸ ζῇν, καὶ πολλοὶ πολλάκις, ὑπὸ τῶν ἀθρόων περιστάντων κινδύνων, τὴν βασίλειον, ὥσπερ τινὰ φρουρὰν, περιεζώσαντο δύναμιν, ἄκοντες μὲν, ἀναγκαίως δὲ, οὔκουν αἰτιώμενος ἔμοιγέ τις ξὺν δίκῃ πάντως αἰτιῷτο ἂν, εἰ καὶ αὐτὸς, ὑπὸ τῶν ὁμοίων ἐλαυνόμενος φόβων, ἐς τὴν τῶν ἐρυθρῶν ὑποδημάτων ἀντίληψιν καταφεύγοιμι.

(A. M. 6855, IND. 15] [181. 3. CANTACUz. 4] 1052 tuo superstites futuri sumus. Age igitur, quandiu τῶν ἐλπίδων γλυκείας αύρας ὁ σὺς ἡμῶν ἐκ τοῦ summus nostri juris, præclarum facinus concipe, meisque tui et mei causa consiliis obsequere, quo nos turpe et ignobile periculum sic propulsemus. Totius imperii parte ablata, proprium tibi parare imperium emitare, quod parenti quidem tuo, dum is victurus est, subjiciatur; co autem mortuo, peculiare sit et firmum tibi salutis præsidium. Duorum enim alterum nobis inde futurum est, ut aut s'curi salutarem fortunam consequamur, aut præsentis vitæ calamitatibus quam celerrime liberemur; quìbus interesse tolerabile iis duntaxat es-e existimo, qui non ingratum illud et miserrimum putant, solem habere ignominiæ suæ testem perpetuum.llæc Joannes Asanes Matthæo sororis suæ filio in hunc fere modum suasit, sui et illius, item cognatorum et amicorum securitati prospiciens. προφανοῦς ἀνήρητας πατήρ. Είναι γὰρ τῶν ἀπό των οἶμαι μηδένα, δ; ἂν ἐνέχυρα παρέχεσθαι δύναιτι, μὴ θάνατον εἶναι ταχύπουν εὐθὺς τὰ πάντων ἡμῶν ἐπιτίμια πρὸς τῆς βασιλίδας 'Αννης, οἷς δήπου Πεν ἐξέσται ζῆν μετά γε τὴν τοῦ σοῦ πατρὸς ἀπαλίαγήν. Φέρε τοίνυν, ἕως ἡμῶν αὐτῶν ἡμεῖς ἐσμεν κύριοι, γενναῖόν τι δράσαι προθυμήθητι, ταῖς ἐμαι; ὑπὲρ σοῦ καὶ ἡμῶν πειθόμενος συμβουλαἶ;, ἵν' ούτ τωσί πως τὸν αἰσχρὸν καὶ ἀκλεῖ κίνδυνον ἀποκρού σασθαι δυνηθώμεν. Μέρος γὰρ τῆς ὅλης ἀρχῆς φ λόμενος οἰκείαν σαυτῷ περιποιήσασθαι προθυμήθητι βασιλείαν, ζῶντι μὲν ὑπήκουσαν τῷ σῷ πατρὶ, δε λευτῶντι δὲ, ἰδιότροπον ἐσομένην σοι τοῦ ζῆν κα92φύγιον ἀσφαλές. Δυοῖν γὰρ ἐντεῦθεν ἡμῖν ἔσται θάτερον, ἢ τὴν σώζουσαν ἐκ τἀσφαλούς κατακτήσασθαι τύχην, ἢ τῶν τοῦ παρόντος ἀπηλλάχθαι τὴν ταχίστην βίου δυσχερῶν· οἷς συνεζηκέναι, (Ρ. 54 μόντε; εἶναι φορητὸν ἐκείνοις οἶμαι, οἷς οὐκ ἄχαρι φαίνεται οὐδὲ σφόδρα κακόδαιμον, μάρτυρας τῆς αἰσχύνης δια βίου τὰς τοῦ ἡλίου κεκτῆσθαι αὐγάς.» τὴν συμβουλὴν πρὸς τὸν ἀδελφιδοῦν Ματθαῖον, ἑαυτῷ τε τὸ ἀκίνδυνον. II. Matthæus vero ex sorore nepos his illum excepić: «lidem 802 et ne semper circumstant metus noctu pariter et interdiu, o bone; et quemadmodum ille Persarum navales copiæ Eretriam olim Artemisium que circumsidebant, ita animum meum multa diversaque cogitationum agmina undique obsident, quasi insulam onerarias aliquæ moves ac triremes terrorum plena et curarum gravissimarum, quæ: piratico veluti impetu appulsæ advehant nobis præsɔgia evidentis infelicitatis. Parturio itaque, et eos qui inde oriuntur dolores perfero; parere autem, et id quod angit excutere hand possum, patrias reveritus naturæ leges, quæ nec in iis quidem, quæ sunt manifesto juxta, filios p:- rentibus adversari sinuut. Ac tibi quidem supe. numero arcanum illud aperire volui; obsecundantem vero linguam minime habui. Etenim illa, statim atque cordis fetum educere in lucem inceperat, nervis quasi resolutis impetum remittebat, cum eau patris reverentia, veluti torpor aliquis prevalens, graviter constrictam haberet. Atque ita mihi, que animo agitaveram, ad nihilum rurΑλλ' ὁ μὲν Ασὰν Ἰωάννης τοιάνδε τινά διεξήει κἀκείνῳ καὶ συγγενέσι καὶ φίλοις πρεμνώμενο; Γ. Πρὸς ἄν ὁ ἀδελφιδούς Ματθαῖος ἡμείβετο τάδ • Καγώ τοῖς αὐτοῖς ἀεὶ περιστοιχίζομαι φύβει; νύκτωρ καὶ μεθ' ἡμέραν, ὦ βέλτιστε· καὶ ὥσπερ τῶν Περσῶν ἐκείνων αἱ ναυτικαὶ δυνάμεις Ερέτριαν πάλαι καὶ ᾿Αρτεμίσιον περιεληλυθυῖαι συνείχον, οὕτω τὴν ἐμὴν καρδίαν παντοδαποί κυκλοῦσιν ἀεὶ χαρά λογισμῶν, ώσπερ νῆσον φορτίδες τινὲς καὶ τριήρεις, φύβων γέμουσαι καὶ φροντίδων μακρών, αἱ τῆς μελ λούσης ἡμῖν, ὥσπερ ἐξ ἐφόδου ληστρικής, κατάγου. σαι φέρουσι μνήμας προφανούς κακοδαιμονίες. Εξ ὧν ὠδῖνας μὲν ἔχειν ἔνεστι, καὶ τὰς ἐντεῦθεν ὑπομέν νειν ἀλγηδόνας· τίκτειν δ' ήκιστα ἔνεστι, καὶ ἀπι σκευάζεσθαί πως τὸ λυποῦν, ὑφορωμένη τους τ τρίους τῆς γενέσεως νόμους, οι μηδ' ἐς τὰ προφαν συγχωρούσι δίκαια πατράσιν υἱέας ἀντινομοθετεῖν. Καί σοι πολλάκι; ἐγὼ τὸ ἀπόῤῥητον βουληθείς έξει πεῖν τὴν μαιευσομένην όμως οὐκ εἶχον γλώτταν. Αρχομένη γὰρ πρὸς φῶς ἐξάγειν τὸ τῆς καρδίας ἔμβρυον τοὺς τόνους εὐθὺς παρελύετο τῆς ἐμῆς, καθάπερ ὑπὸ νάρκης τινὸς ἐνδυναστευούσης σφοδρώς πεδουμένη, τῆς τοῦ πατρὸς αἰδοῦς δηλαδή· καί μοι τὰ τῆς γνώμης ἐς τὸ μηδὲν αὖθις ἐχώρει, καὶ κιsus recidebant, et facillime subvertebantur. Quod τεστρέφετο ῥᾷστα. Εἰ οὖν περὶ ἄλλων ότω δή ποτε si de aliis quibuscunque rebus ageretur, ac non totum illud periculum, in quo sumius, ad vitam pertineret, eo illud magis neglexissem, quod non solum a cæteris plerisque nihil distare me existimem; sed etsi intelligentiam a natura ita comparatam haberem, ut magnitudine sua æthereos axes attingere et caelestibus tabernaculis hospes excipi videretur, faci¡lime eam ego paternæ auctoritatis pedibus subjecissem. 803 Λι πιur, ut et ipse At nune, planiori ntar oratione, quadam veluti porta a te, qui secundum a patre locum apud me obtines, patefacta, quoniam vita omnibus hominibus chara est, et multi sæpe, subitis periculis circumstantibus, supremam induerunt pofestatem, quasi salutis πραγμάτων ὁ λόγος ἦν, καὶ ἥκιστα περὶ τὸ ζεν ὁ πᾶς ἡμῖν ἐκινδυνεύετο φύδος, παρά τοσούτον ἡμέ λησα ἄν, παρόσον μὴ ὅτι τῶν πολλῶν οὐδὲν αὐτό; διαφέρειν οίομαι, ἀλλ᾽ εἰ καὶ σύνεσιν εἶχον ἐκ φύ σεως ούτωσι κεχορηγημένην, ὡς διὰ μέγεθος είθε ρίων ψαύειν δοκεῖν ἀντύγων, καὶ οὐρανίαις τ:τί ξε νοδοχείσθαι σκηναἶ;, ῥᾷστα ἂν ἔγωγε φέρων πέξει σε ταύτην τοῖς τῶν τοῦ πατρὸς βουλημάτων ποτί. Ν δ' οὖν, ἵνα καὶ αὐτὸς πλατυτέρῳ χρήσωμαι λίγο, σοῦ καθάπερ τινὰ θύραν ἡμῖν ἀνοίξαντες, δ; και δευτέραν μοι σώζεις τάξιν πατρός, ἐπειδὴ ει:: φίλον ἀνθρώποις τὸ ζ{ν, καὶ πολλοὶ πολλάκις, ἐπὶ τῶν ἀθρίων περιστάντων κινδύνων, τὴν βασίλειον, ὥσπερ τινά φρουράν, περιεζώσαντο δύναμιν, αποτο

PG 148:1053ὅμοιον γὰρ ἂν ποιοίη τις ἐνταυθοῖ, τὰ τοιαῦτ’ εὐλαβούμενος, ὥσπερ ἂν εἰ χειμῶνι μεγίστῳ περιπεσὼν ἐν πελάγει μέσῳ καὶ κύμασιν, ἐν οἷς τῆς ὁλκάδος συμβὰν οὑτωσί πως ῥαγείσης ἐξὸν αὐτῷ σανίδος ἐπειλημμένον τινὸς διαποντίους μὲν ἔχειν κινδύνους, ἔχειν δ’ ὅμως ὁμοῦ καὶ τὰς ἐλπίδας τοῦ ζῇν αἰωρουμένας, ὥσπερ ἀπὸ λεπτοῦ τινος καὶ ἀραχνώδους ὑφάσματος, ὁ δ’ ἀφειδῶν παντάπασιν ἑαυτοῦ πυθμέσιν ὑποβρυχίοις ὑδάτων ἐθελοντὴς ἑαυτὸν παραπέμπῃ. τοῦτο δὲ παραπληξίας ἔγγιστ’ ἂν εἶναι δόξειε τοῖς ὅσοι καλῶς τὰ τοιαῦτα βούλονται κρίνειν. τὰ γὰρ ἐξ ἀφανοῦς τινος ἀνάγκης ἐπιόντα δεινὰ συγγνώμην σαφῆ τοῖς πάσχουσι νέμει. οἷς δ’ ἀπὸ γνώμης ἰδίας εἰς τὰς τῶν δεινῶν ἐμπίπτειν ἕπεται λαβυρίνθους, μεγάλη τις χορηγεῖται νέμεσις, παρ’ οἷς σχολὴ τὰ τοιαῦτα φιλοτιμότερον σκέπτεσθαι. ἐγὼ δ’ ἵνα τι καὶ βαθύτερον φθέγξωμαι, οὐδὲ τῆς πατρικῆς ὑπερόριον γνώμης ὂν εὑρίσκω τουτί. αὐτὸς γάρ μοι τοὺς τοιούτους προεζωγράφησε τρόπους ἐν ἑαυτῷ, ὁπότε συνελαθεὶς καὶ αὐτὸς ὑπὸ τῶν περιστάντων κινδύνων εἰς τοῦτο προήχθη τὸ σχῆμα τῆς βασιλείας, ὥσπερ εἰς ἀσφαλείας ἀκρόπολιν·

[A. c. 1347] Γ. ΒΥΖΑΝΤΙΝ.Ε HISTORIE LIB. XVI 19. 3. CANTACUz. 1] 1054 τες μὲν, ἀναγκαίως δὲ, ούκουν αἰτιωμενος ἔμοιγε praesidium; nolentes quidem illi, sed cogente ne τις ξὺν δίκῃ πάντως αἰτιῷτο ἄν, εἰ καὶ αὐτὸς, ὑπὸ τῶν ἐμοίων ἐλαυνόμενος φόβων, ἐς τὴν τῶν ἐρυθρῶν ὑποδημάτων ἀντίληψιν καταφεύγοιμι. Ὅμοιον γὰρ ἂν ποιοίη τις ἐνταυθοί, τὰ τοιαῦτ᾽ εὐλαβούμενος, ὡς. περ ἂν εἰ χειμῶνι μεγίστῳ [P. 505] περιπεσὼν ἐν πελάγει μέσῳ καὶ κύμασιν, ἐν οἷς τῆς ὁλκάδος συμ Εάν ούτωσί πως ῥαγείση; ἐξὴν αὐτῷ σανίδες ἐπει ληγμένον τινὸς διαποντίους μὲν ἔχειν κινδύνους, ἔχειν δ' ὅμως ὁμοῦ καὶ τὰς ἐλπίδας τοῦ ζῆν αίω μουμένας, ὥσπερ ἀπὸ λεπτοῦ τινος καὶ ἀραχνώδους ὑφάσματος, ὁ δ' ἀφειδῶν παντάπασιν ἑαυτοῦ πυθμέσιν ὑποβρυχίοις ὑδάτων ἐθελοντής ἑαυτὴν παραπέμπῃ. Τοῦτο δὲ παραπληξίας ἔγγιστ᾽ ἂν εἶναι της ξεις τοῖς ὅσοι καλῶς τὰ τοιαῦτα βούλονται κρίνειν. Τὰ γὰρ ἐξ ἀφανοῦς τινος ἀνάγκης ἐπιόντα δεινά συγγνώμην σαφὴ τοῖς πάσχουσι νέμει. Οἷς δ᾽ ἀπὸ γνώμης ἰδίας εἰς τὰς τῶν δεινῶν ἐμπίπτειν ἔπεται λαβυρίνθους, μεγάλη τις χορηγείται νέμεσις, παρ' οἷς σχολὴ τὰ τοιαῦτα φιλοτιμότερον σκέπτεσθαι. Ἐγὼ δ' ἵνα τι καὶ βαθύτερον φθέγξωμαι, οὐδὲ τῆς πατρικῆς ὑπερόριον γνώμης ὃν εὑρίσκω τουτί. Αύο τις γάρ μοι τοὺς τοιούτους προς ζωγράφησε τρόπους ἐν ἑαυτῷ, ὁπότε συνελαθεὶς καὶ αὐτὸς ὑπὸ τῶν περ ριστάντων κινδύνων εἰς τοῦτο προήχθη τὸ σχῆμα τῆς βασιλείας, ὥσπερ εἰς ἀσφαλείας ἀκρόπολιν ὡς νῦν γε δυοίν θάτερον ἐλπίζειν ἔσεσθαί μοι πρὸς τοῦ πατρὸς ἔψεται· ἡ γὰρ, ὡς μιμησάμενον τὴν ἐν ἀπό μοις εὐπορίαν αὐτοῦ, τὸν υἱὸν ἐπαινέσειεν ἂν πως ἐμέ· ἡ εἰ λοιδορείσθαί μοι ἐπιχειροίη, λάθοι ἂν αὐτὸς ἑαυτῷ περιφανώς λοιδορούμενος ἢ ἐμοί· ὡς μηδ' ἔχειν παρ' οὐδέσιν Ελλανοδίκαι; τὸ συγ κεχωρηκὸς ἐμοὶ τῆς ἐγχειρήσεως ἐπεξιέναι. ο Δ'. Ταῦτ᾽ εἰπὼν καὶ αὐτὸς τὸν μὲν θεῖον ξυνδια φέρειν παρήγγειλε τὴν ἐγχείρησιν, καὶ τοῖς ἑκαστα χου στρατιώταις ὁμιλεῖν τὰ εἰκότα· αὐτὸς δὲ τὴν τῆς Ορεστιάδος κατειληφὼς ἀκρόπολιν ὅλην ἐκεῖθεν ὠχύρου τὴν πόλιν, καὶ πρὸς ἔργα παρεσκευάζετο, Εκδημαγωγών τε καὶ μαλακοῖς τισι λόγοις ἐξιδιού - μενος τὰ στρατόπεδα. cessitate: non jure omnino succenseat mili aliquis, si et ipse, similibus actus terroribus, el purpureos calceos capessendos confugero. Namı qui hoc rerum statu nolit id committere, perinde is faciat, ac si medio in mari tempestate maxima Auctibusque circumventus, fracta etiam hæc inter casu aliquo navi, cum praesto ei sit tabula, qua arrepta maris quidem pericula patiatur, at spem salutis, velut tenui aliquo arancæ filo pendentem, retincat, sua tamen onuino salutis oblitus in profundos aquarum gurgites ultro se imnital; quod quidem æquis rerum stinatoribus insie proximum esse videatur. Quæ enim calamitates occulta quadɔm necessitatis vi invehantur, e; illis qui patiuntur, excusationein certam tribuunt. Qui vero in mala, tanquam in labyrinthos, sciens prudensque inciderit, eum gravis manet reprehensin apud illos, quibus ista studiosiua vacat expendere. Mibi vero, ut et aliquid dicam solidius, non multum id a paterno instituto videtur abhorrere. Ipse enim mihi hunc morem in se præscripsit, tum cum is quoque, circumstantibus periculis compulsus, ad illa 804 imperii insignia, tanquam að fortunæ perfugium processit. Quamobrem dunrum alterum licet mihi sperare a patre. Aut enim, ut suæ in expediendis rebus difficillimis solertiæ imitatorem filium fortasse ille me laudaverit; ant si ad conviciandum aggrediatur, sibi ipse palam imprudens magis conviciabitur quam mihi: nee quia id ausus fuerim, licebit ei apud allum justumn julicem poenas a me expelere. IV. Hæc locutus avunculo præcipit, ut secuin huic molitioni struendæ incumbat, et cum militibus, quacunque occurrerint, ac prout par fuerit, colloquatur. Ipse Orestiadis arce occupata, tolam inde urbem munit; tum captando benevolentiam, et blandis verbis exercitus sibi divinciendo, ad opus se accingit. CAPUT HI. Cantacuzenus anxius et consilii inops. Uxorem Irenen ad filium legat. Nic obviam matri procedit. Trene cum frustrata Orestiadem clam ingreditur. Matthæus to reversus matrem salutat. Obsequium pollicetur. Rogat, ut se'metu liberet. Matris oratio. Quantam apud filium vim habuerit. Irene Bgsantium re:lit. Fili Andronici mortem luget. [Ρ. 506] Α'. Ταῦτ᾽ οὐκ ἦν ἀκούοντι ἠρεμεῖν τῷ 1 πατρὶ ἀλλ' ἀθυμίαις ἐνασχολεῖν, καὶ συντήκειν συν χνά το θυμούμενον τῆς ψυχῆς, πάλαι διπνειμαμένη τοῖς μὲν ὑἱέσι τὰς ἀνελευθέρους τοῦ βίου τύχας, τῷ δὲ γαμβρῷ Παλαιολόγῳ τὰς τοῦ βασιλείου κράτους διαδοχάς. Διὸ καὶ αὐθημερὸν ἐξιέναι πάνω της προθυμούμενος, ὅμως ἐπεῖχεν ἔτι, καὶ ἑνεκαρτέρει τῷ τῆς γνώμης βουλευτηρίῳ. Καὶ μέντοι καὶ ἥκιστα μάλα τοι ἀρεστὴν ἐδόκει, δυοῖν ἔν γέ τοι δρᾷν ἐκ τοῦ παραχρήμα. Οὔτε γὰρ ἄνευ όπλων ἐκ Βυζαντίου πρὸς γνώμην ἰέναι ἐθό βρει, ταῖς τῆς φιλοτιμίας ἄρτι Variorum Ελλανοδίκης est proprie judex justus, incorruptus, et (nt Pindarus Olymp. ode 3 loquitur) 1. His pater auditis nequaquam quiescere, sed totum se mærori dare; idemque iram suam sabinde comprimere et concoquere ea ratione, quod liberis suis servilem fortunæ conditionem, genero autem Paleologo imperii successionem jampridem assignasset. Itaque ea ipsa die egredi valde cupiens tamen se continuit, et secum tacite deliberare perstitit. Neutrum certe ei placebat statim facere. Neque enim sine armis Byzantio exire, et in ipso ambitionis æstu fluctuantem animum adoriri; nec rursus cum armis exercitibusque illuc conferre se notæ. ἀτρεκής. Wolfius, apud allumn Gracia judicem, quod mutavimus. Boivin.

ὡς νῦν γε δυοῖν θάτερον ἐλπίζειν ἔσεσθαί μοι πρὸς τοῦ πατρὸς ἕψεται· ἢ γὰρ, ὡς μιμησάμενον τὴν ἐν ἀπόροις εὐπορίαν αὐτοῦ, τὸν υἱὸν ἐπαινέσειεν ἄν πως ἐμέ· ἢ εἰ λοιδορεῖσθαί μοι ἐπιχειροίη, λάθοι ἂν αὐτὸς ἑαυτῷ περιφανῶς λοιδορούμενος ἢ ἐμοί· ὡς μηδ’ ἔχειν παρ’ οὐδέσιν Ἑλλανοδίκαις τὸ συγκεχωρηκὸς ἐμοὶ τῆς ἐγχειρήσεως ἐπεξιέναι. (Δ.) Ταῦτ’ εἰπὼν καὶ αὐτὸς τὸν μὲν θεῖον ξυνδιαφέρειν παρήγγειλε τὴν ἐγχείρησιν, καὶ τοῖς ἑκασταχοῦ στρατιώταις ὁμιλεῖν τὰ εἰκότα· αὐτὸς δὲ τὴν τῆς Ὀρεστιάδος κατειληφὼς ἀκρόπολιν ὅλην ἐκεῖθεν ὠχύρου τὴν πόλιν, καὶ πρὸς ἔργα παρεσκευάζετο, ἐκδημαγωγῶν τε καὶ μαλακοῖς τισι λόγοις ἐξιδιούμενος τὰ στρατόπεδα. γ. Ταῦτ’ οὐκ ἦν ἀκούοντι ἠρεμεῖν τῷ πατρὶ, ἀλλ’ ἀθυμίαις ἐνασχολεῖν, καὶ συντήκειν συχνὰ τὸ θυμούμενον τῆς ψυχῆς, πάλαι διανειμαμένῳ τοῖς μὲν υἱέσι τὰς ἀνελευθέρους τοῦ βίου τύχας, τῷ δὲ γαμβρῷ Παλαιολόγῳ τὰς τοῦ βασιλείου κράτους διαδοχάς. διὸ καὶ αὐθημερὸν ἐξιέναι πάνυ τοι προθυμούμενος, ὅμως ἐπεῖχεν ἔτι, καὶ ἐνεκαρτέρει τῷ τῆς γνώμης βουλευτηρίῳ. καὶ μέντοι καὶ ἥκιστα μάλα τοι ἀρεστὸν ἐδόκει, δυοῖν ἕν γέ τοι δρᾷν ἐκ τοῦ παραχρῆμα.

[A. c. 1347] Γ. ΒΥΖΑΝΤΙΝ.Ε HISTORIE LIB. XVI 19. 3. CANTACUz. 1] 1054 τες μὲν, ἀναγκαίως δὲ, ούκουν αἰτιωμενος ἔμοιγε praesidium; nolentes quidem illi, sed cogente ne τις ξὺν δίκῃ πάντως αἰτιῷτο ἄν, εἰ καὶ αὐτὸς, ὑπὸ τῶν ἐμοίων ἐλαυνόμενος φόβων, ἐς τὴν τῶν ἐρυθρῶν ὑποδημάτων ἀντίληψιν καταφεύγοιμι. Ὅμοιον γὰρ ἂν ποιοίη τις ἐνταυθοί, τὰ τοιαῦτ᾽ εὐλαβούμενος, ὡς. περ ἂν εἰ χειμῶνι μεγίστῳ [P. 505] περιπεσὼν ἐν πελάγει μέσῳ καὶ κύμασιν, ἐν οἷς τῆς ὁλκάδος συμ Εάν ούτωσί πως ῥαγείση; ἐξὴν αὐτῷ σανίδες ἐπει ληγμένον τινὸς διαποντίους μὲν ἔχειν κινδύνους, ἔχειν δ' ὅμως ὁμοῦ καὶ τὰς ἐλπίδας τοῦ ζῆν αίω μουμένας, ὥσπερ ἀπὸ λεπτοῦ τινος καὶ ἀραχνώδους ὑφάσματος, ὁ δ' ἀφειδῶν παντάπασιν ἑαυτοῦ πυθμέσιν ὑποβρυχίοις ὑδάτων ἐθελοντής ἑαυτὴν παραπέμπῃ. Τοῦτο δὲ παραπληξίας ἔγγιστ᾽ ἂν εἶναι της ξεις τοῖς ὅσοι καλῶς τὰ τοιαῦτα βούλονται κρίνειν. Τὰ γὰρ ἐξ ἀφανοῦς τινος ἀνάγκης ἐπιόντα δεινά συγγνώμην σαφὴ τοῖς πάσχουσι νέμει. Οἷς δ᾽ ἀπὸ γνώμης ἰδίας εἰς τὰς τῶν δεινῶν ἐμπίπτειν ἔπεται λαβυρίνθους, μεγάλη τις χορηγείται νέμεσις, παρ' οἷς σχολὴ τὰ τοιαῦτα φιλοτιμότερον σκέπτεσθαι. Ἐγὼ δ' ἵνα τι καὶ βαθύτερον φθέγξωμαι, οὐδὲ τῆς πατρικῆς ὑπερόριον γνώμης ὃν εὑρίσκω τουτί. Αύο τις γάρ μοι τοὺς τοιούτους προς ζωγράφησε τρόπους ἐν ἑαυτῷ, ὁπότε συνελαθεὶς καὶ αὐτὸς ὑπὸ τῶν περ ριστάντων κινδύνων εἰς τοῦτο προήχθη τὸ σχῆμα τῆς βασιλείας, ὥσπερ εἰς ἀσφαλείας ἀκρόπολιν ὡς νῦν γε δυοίν θάτερον ἐλπίζειν ἔσεσθαί μοι πρὸς τοῦ πατρὸς ἔψεται· ἡ γὰρ, ὡς μιμησάμενον τὴν ἐν ἀπό μοις εὐπορίαν αὐτοῦ, τὸν υἱὸν ἐπαινέσειεν ἂν πως ἐμέ· ἡ εἰ λοιδορείσθαί μοι ἐπιχειροίη, λάθοι ἂν αὐτὸς ἑαυτῷ περιφανώς λοιδορούμενος ἢ ἐμοί· ὡς μηδ' ἔχειν παρ' οὐδέσιν Ελλανοδίκαι; τὸ συγ κεχωρηκὸς ἐμοὶ τῆς ἐγχειρήσεως ἐπεξιέναι. ο Δ'. Ταῦτ᾽ εἰπὼν καὶ αὐτὸς τὸν μὲν θεῖον ξυνδια φέρειν παρήγγειλε τὴν ἐγχείρησιν, καὶ τοῖς ἑκαστα χου στρατιώταις ὁμιλεῖν τὰ εἰκότα· αὐτὸς δὲ τὴν τῆς Ορεστιάδος κατειληφὼς ἀκρόπολιν ὅλην ἐκεῖθεν ὠχύρου τὴν πόλιν, καὶ πρὸς ἔργα παρεσκευάζετο, Εκδημαγωγών τε καὶ μαλακοῖς τισι λόγοις ἐξιδιού - μενος τὰ στρατόπεδα. cessitate: non jure omnino succenseat mili aliquis, si et ipse, similibus actus terroribus, el purpureos calceos capessendos confugero. Namı qui hoc rerum statu nolit id committere, perinde is faciat, ac si medio in mari tempestate maxima Auctibusque circumventus, fracta etiam hæc inter casu aliquo navi, cum praesto ei sit tabula, qua arrepta maris quidem pericula patiatur, at spem salutis, velut tenui aliquo arancæ filo pendentem, retincat, sua tamen onuino salutis oblitus in profundos aquarum gurgites ultro se imnital; quod quidem æquis rerum stinatoribus insie proximum esse videatur. Quæ enim calamitates occulta quadɔm necessitatis vi invehantur, e; illis qui patiuntur, excusationein certam tribuunt. Qui vero in mala, tanquam in labyrinthos, sciens prudensque inciderit, eum gravis manet reprehensin apud illos, quibus ista studiosiua vacat expendere. Mibi vero, ut et aliquid dicam solidius, non multum id a paterno instituto videtur abhorrere. Ipse enim mihi hunc morem in se præscripsit, tum cum is quoque, circumstantibus periculis compulsus, ad illa 804 imperii insignia, tanquam að fortunæ perfugium processit. Quamobrem dunrum alterum licet mihi sperare a patre. Aut enim, ut suæ in expediendis rebus difficillimis solertiæ imitatorem filium fortasse ille me laudaverit; ant si ad conviciandum aggrediatur, sibi ipse palam imprudens magis conviciabitur quam mihi: nee quia id ausus fuerim, licebit ei apud allum justumn julicem poenas a me expelere. IV. Hæc locutus avunculo præcipit, ut secuin huic molitioni struendæ incumbat, et cum militibus, quacunque occurrerint, ac prout par fuerit, colloquatur. Ipse Orestiadis arce occupata, tolam inde urbem munit; tum captando benevolentiam, et blandis verbis exercitus sibi divinciendo, ad opus se accingit. CAPUT HI. Cantacuzenus anxius et consilii inops. Uxorem Irenen ad filium legat. Nic obviam matri procedit. Trene cum frustrata Orestiadem clam ingreditur. Matthæus to reversus matrem salutat. Obsequium pollicetur. Rogat, ut se'metu liberet. Matris oratio. Quantam apud filium vim habuerit. Irene Bgsantium re:lit. Fili Andronici mortem luget. [Ρ. 506] Α'. Ταῦτ᾽ οὐκ ἦν ἀκούοντι ἠρεμεῖν τῷ 1 πατρὶ ἀλλ' ἀθυμίαις ἐνασχολεῖν, καὶ συντήκειν συν χνά το θυμούμενον τῆς ψυχῆς, πάλαι διπνειμαμένη τοῖς μὲν ὑἱέσι τὰς ἀνελευθέρους τοῦ βίου τύχας, τῷ δὲ γαμβρῷ Παλαιολόγῳ τὰς τοῦ βασιλείου κράτους διαδοχάς. Διὸ καὶ αὐθημερὸν ἐξιέναι πάνω της προθυμούμενος, ὅμως ἐπεῖχεν ἔτι, καὶ ἑνεκαρτέρει τῷ τῆς γνώμης βουλευτηρίῳ. Καὶ μέντοι καὶ ἥκιστα μάλα τοι ἀρεστὴν ἐδόκει, δυοῖν ἔν γέ τοι δρᾷν ἐκ τοῦ παραχρήμα. Οὔτε γὰρ ἄνευ όπλων ἐκ Βυζαντίου πρὸς γνώμην ἰέναι ἐθό βρει, ταῖς τῆς φιλοτιμίας ἄρτι Variorum Ελλανοδίκης est proprie judex justus, incorruptus, et (nt Pindarus Olymp. ode 3 loquitur) 1. His pater auditis nequaquam quiescere, sed totum se mærori dare; idemque iram suam sabinde comprimere et concoquere ea ratione, quod liberis suis servilem fortunæ conditionem, genero autem Paleologo imperii successionem jampridem assignasset. Itaque ea ipsa die egredi valde cupiens tamen se continuit, et secum tacite deliberare perstitit. Neutrum certe ei placebat statim facere. Neque enim sine armis Byzantio exire, et in ipso ambitionis æstu fluctuantem animum adoriri; nec rursus cum armis exercitibusque illuc conferre se notæ. ἀτρεκής. Wolfius, apud allumn Gracia judicem, quod mutavimus. Boivin.

Chapter IICaput II

Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.

PG 148:1055οὔτε γὰρ ἄνευ ὅπλων ἐκ Βυζαντίου πρὸς γνώμην ἰέναι ἐθάῤῥει, ταῖς τῆς φιλοτιμίας ἄρτι διανηχομένην ἀκμαῖς· οὔτε μεθ’ ὅπλων αὖ ἐκεῖ διαβαίνειν καὶ στρατοπέδων. ἐκμῆναι γὰρ ἂν οὑτωσὶ μᾶλλον πρὸς αἰθερίους φλόγας ὡς ἐν σποδιᾷ καθευδούσας ἔτι τὰς ἐν τῇ ψυχῇ τοῦ νεανίσκου κινήσεις, ὑπὸ δυοῖν ὀχληθείσας παθῶν, φιλοτιμίας ὁμοῦ καὶ δειλίας. (Β.) Καὶ μὲν δὴ λοιπὸν ἐκπέμπειν ἐδόκει βέλτιον Εἰρήνην τὴν βασιλίδα, βαθείαις τε χρωμένην ταῖς τῆς συνέσεως αὔλαξι καὶ ἅμα οἰκονομικὴν ἐς τὰ μάλιστα οὖσαν ἔκ τε πείρας καὶ φύσεως, καὶ μαλακωτέρους τινὰς ξὺν τῷ πιθανῷ, καὶ ὅλως εἰπεῖν μητρικοὺς τῷ παιδὶ κομίζειν εἰδυῖαν λόγους. ἐξιούσης τοίνυν αὐτῆς, ἐπειδὴ περὶ Πάμφιλον ἐγεγόνει τὴν πόλιν, πρὸς ἀπάντησιν αὐτὸς ἐπορεύετο μάλα τεθαῤῥηκὼς τῆς μητρὸς, καὶ ἅμα ἐπειγόμενος κατὰ τὴν πορείαν, πρὶν ἐς Ὀρεστιάδα ἀφικέσθαι τὴν μητέρα, ἔξω που προκατειληφέναι, καὶ τὸν τῆς ἀφίξεως πόῤῥωθεν πυθέσθαι σκοπόν. ἡ δὲ τοὺς ἐκείνου σοφῶς παρακρουσαμένη δρόμους ἔλαθεν ἐντὸς Ὀρεστιάδος παρεισπεσοῦσα, πρὶν αἰσθέσθαι τὸν υἱόν.

1055 [A. M. 6855 INd. 15] [IMP. J. CANTaccz. I audebat. Ita enim sopitos adhuc, et velut sub ci- διανηχομένην ἀκμαῖς· οὔτε μεθ᾽ ὅπλων αὖ ἐκεῖ διαnere latentes, in animo adolescentis motus furiatum iri magis, quasi 805 flamına ad cœlum usque ventilata, affectibus duobus ambitione et metu perturbatos. II. Demum ei satius visum est Irenen mittere imperatricem, quæ mulier altæ mentis, eademque ad res tractandas cum natura sua tum ipso usu mire habilis, mollibus quibusdam et ad persuadendum accommodatis, maternis denique dictis filium aggredi una omnium maxime sciebat. Itaque hæc egreditur. Ille matri, cum esset apud urbem Pamphilum, oliviam procedit magna fiducia, festinatque cam, antequam Orestiadem pervenerit, in Ipso itinere alicubi foris deprehensam convenire, et viæ causam longe ab urbe sciscitari. At illa, hujus festinationem callide frustrata, furtim in urbem Orestiadem, antequam filius sensisset, irrepserat. III. Matthaus, postquam in via id quod accide ral audivit, ac se occultioribus matris consiliis circumventum certo cognovit, postridie et ipso Orestiadem venit; matrem, ut par est, salutat: simul se, quidquid illa jusserit, dieto audientem fore pollicetur, modo omnem sibi metum ex ani. ino revellat; matrein quippe eani esse, quæ animum timore suspensum, et futuri terrore concussam filii sinantissini mentem, firmare optime sciret. liæc vero filium, benigna quadam majestate exceptum, prorsus regie alloquitur, et hanc habet Orationem: βαίνειν καὶ στρατοπέδων. Ενμῆνας γὰρ ἂν οὕτως! μᾶλλον πρὸς αἰθερίους φλόγας ὡς ἐν σποδιά καθευδού σας ἔτι τὰς ἐν τῇ ψυχῇ τοῦ νεανίσκου κινήσεις, ὑπὸ δυοῖν ὀχληθείσας παθῶν, φιλοτιμίας ἐμοῦ καὶ δει· λίας. Β'. Καὶ μὲν δὴ λοιπὸν ἐκπέμπειν ἐδόκει βέλτιον Εἰρήνην τὴν βασιλίδα, βαθείαις τε χρωμένην ταῖς τῆς συνέσεως αὔλαξ: καὶ ἅμα οἰκονομικὴν ἐς τὰ μάλιστα οὖσαν ἔκ τε πείρας καὶ φύσεως, καὶ μαλακωτέρους τινὰ; ξὺν τῷ πιθανῷ, καὶ ἔλω; εἰπεῖν μητρικοὺς τῷ παιδὶ κομίζειν εἰδυΐαν λόγους. Έξιού σης τοίνυν αὐτῆς, ἐπειδὴ περὶ Πάμφιλον ἐγεγόνει τὴν πόλιν, πρὸς ἀπάντησιν αὐτὸς ἐπορεύετο μάλι την πορείαν, πρὶν ἐς Ορεστιάδα ἀφικέσθαι τὴν τεθαρρηκώς τῆς μητρός, καὶ ἅμα ἐπειγόμενος κατά μητέρα, έξω που προκατειληφέναι, καὶ τὴν τῆς ἀφίξεως πόρρωθεν πυθέσθαι σκοπόν. Ἡ δὲ τούς ἐκείνου σοφῶς παρακρουσαμένη δρόμους έλαβεν ἐντὸς Ορεστιάδος παρεισπεσοῦσα, πρὶν αἰσθέσθαι τὸν υἱόν. ήκηκόει τὸ δράμα, καὶ βαθυτέραις ἔγνω σαφῶς τῆς [Ρ. 507] Γ'. Ἐπεὶ δὲ παρὰ τὴν δόλο ο Ματθαίος μητρός κατασορισθεὶς ἐπινοίαις, ἐς τὴν ὑστεραίαν καὶ αὐτὸς τῇ Ορεστιάδι ἐπιδεδήμηκε, καὶ τῇ τε μητρὶ τὴν προσήκουσαν ἀπεδίδου προσκύνησιν καὶ ἅμα πρὸς ἅπαν τὸ κελευόμενον ὑπισχνείτο παρέχειν ὑπείκοντα ἑαυτὸν, εἰ δέος ἅπαν ἐξέλοιτο τῆς ἐκείνου πεύειν ἀμφιββεπῶς ταλαντευομένην υπό δειλίας, ψυχῆς, μήτηρ τε οὖσα καὶ ψυχὴν καλῶς εἰδυία θερα καὶ φόβῳ τινασσομένην τοῦ μέλλοντος γνώμην υἱοῦ φιλομήτορος συνιστῶν. Ἡ δὲ μάλα βασιλικώς προς ειποῦσα καὶ μετά τινος ἐπιεικούς μεγαλοπρεπείς; δεξιωσαμένη τὸν υἱὸν τάδε διέξεισιν· IV. e Ego, inquit, mi Gli, proverbium illud: Semper Africa aliquid fert 808 novi, laudo quidem, sed non absolute, quia nec absoluta est ejus pronuntiați sententia. Etenim de universo terræ et maris orbe cum: id dici oporteret, de sola Libya pronuntiatum est; quae pars cum exigua sit, totius orbis rempublicam vix represental. llla nempe rerum novarum affluentia, quæ Libye tribuitur, ad solas pertinet animalium monstrosorum formas, et rerum aliarum species, ad nostras provincias propter longinquitatem rarius commeantium, peculiare autein aliquid in se habentium, qualia nobis incognita in illa dura et immani regione nasculltur. Totius vero orbis novitates situ, viriditate, gaudio, tristitia, gloria, infamia, morbo, sanitate, vita, morte, atque, ut paucis absolvant, virtute, v tio, mutationibus denique ac omnigenis et infini - tia variationibus, res humanas usque distinguent. Et mirum sane, quod cum tot nova idem hic orbis pariat, utramquc tamen ci inesse credatur, atque ¡ta hominum mentes delidat, ut aliis semper fuVariorum Cantacuzou lib. iv, cap. 8 Ducae. Est hoc initium epistola ad Chrysoloram scriptæ Unde suspicor longam hanc orationem Δ'. • Εγώ (φησιν ὁ καὶ τὴν περαιμία, την *λεί τι Λιβύη(78), φάσκουσαν, φέρει καινόν, ἐπαινώ μὲν, οὐ τελέως δέ· διότι μὴ τέλειον ἔχει τὸ τῆς ἐπι φάνσεως δόγμα καὶ ψήφισμα. Περὶ γὰρ ὅλης τῆς καὶ θαλάττης ἀποπεφάνθαι προσήκον, ἡ ἐὰ περὶ μέσ της Λιβύης τὸ δόγμα ἐξήνεγκε, μικροῦ τινές μέρους οὔσης αὐτῆς, καὶ βιαίαν ἐχούσης τὴν μίμησιν προς τὴν τῆς ὅλης τῆς ἀριστοκρατίαν. Λιβύης μὲν γὰρ ἡ καινότης ζώων τε μόναις τερατομόρροις ἰδέαις ἐρίζει ται καὶ πρός γε ἔτι τῶν ἐκεῖθεν διὰ μῆκος ελε σπανίως παρακομιζομένων ἐς τὰ ἡμέτερα ήθη πραγ μάτων ἄλλων, ἰδιοτροπίαν τινὰ κεκτημένων, οπόσα ξενίζοντα φύεται παρὰ τῇ σκατον καὶ ἀνημέρω ἐκείνῃ γῇ. Τῆς δὲ πάση; γῆς ἢ καινότης μαρασμό καὶ χάλῃ καὶ χαρᾷ καὶ λύπη μερίζει τον βίον διην: κῶς, καὶ δέξῃ καὶ ἀδοξίᾳ, καὶ νίσῳ καὶ ὑγιεῖς, καὶ θανάτῳ καὶ ζωή, καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν, ἀρετῇ καὶ κακίς, καὶ τροπαῖς καὶ ἀλλοιώσεσι παντοίαις τε καὶ μέτρον ἅπαν ἐλαυνούσαις. Καὶ θαῦμα μέν, της ταῖς κοι ποιῖαι, ταύταις άμφω κεκτήσθαι δοκεί, καὶ ταίζει τάς τῶν ἀνθρώπων γνώμας, καὶ τοῖς μὲν ἀνθεῖν ἀεὶ notæ. non ab Irene Augusta, sed a Gregora fuisse Incubralatn. Vide Indicem epistolarum Gregore. Balvin,

(Γ.) Ἐπεὶ δὲ παρὰ τὴν ὁδὸν ὁ Ματθαῖος ἠκηκόει τὸ δρᾶμα, καὶ βαθυτέραις ἔγνω σαφῶς τῆς μητρὸς κατασοφισθεὶς ἐπινοίαις, ἐς τὴν ὑστεραίαν καὶ αὐτὸς τῇ Ὀρεστιάδι ἐπιδεδήμηκε, καὶ τῇ τε μητρὶ τὴν προσήκουσαν ἀπεδίδου προσκύνησιν καὶ ἅμα πρὸς ἅπαν τὸ κελευόμενον ὑπισχνεῖτο παρέχειν ὑπείκοντα ἑαυτὸν, εἰ δέος ἅπαν ἐξέλοιτο τῆς ἐκείνου ψυχῆς, μήτηρ τε οὖσα καὶ ψυχὴν καλῶς εἰδυῖα θεραπεύειν ἀμφιῤῥεπῶς ταλαντευομένην ὑπὸ δειλίας, καὶ φόβῳ τινασσομένην τοῦ μέλλοντος γνώμην υἱοῦ φιλομήτορος συνιστᾷν. ἡ δὲ μάλα βασιλικῶς προςειποῦσα καὶ μετά τινος ἐπιεικοῦς μεγαλοπρεπείας δεξιωσαμένη τὸν υἱὸν τάδε διέξεισιν. (Δ.) Ἐγὼ (φησὶν) ὦ παῖ, τὴν παροιμίαν, τὴν ἀεί τι Λιβύη, φάσκουσαν, φέρει καινὸν, ἐπαινῶ μὲν, οὐ τελέως δέ· διότι μὴ τέλειον ἔχει τὸ τῆς ἀποφάνσεως δόγμα καὶ ψήφισμα. περὶ γὰρ ὅλης γῆς καὶ θαλάττης ἀποπεφάνθαι προσῆκον, ἡ δὲ περὶ μόνης Λιβύης τὸ δόγμα ἐξήνεγκε, μικροῦ τινος μέρους οὔσης αὐτῆς, καὶ βιαίαν ἐχούσης τὴν μίμησιν πρὸς τὴν τῆς ὅλης γῆς ἀριστοκρατίαν.

1055 [A. M. 6855 INd. 15] [IMP. J. CANTaccz. I audebat. Ita enim sopitos adhuc, et velut sub ci- διανηχομένην ἀκμαῖς· οὔτε μεθ᾽ ὅπλων αὖ ἐκεῖ διαnere latentes, in animo adolescentis motus furiatum iri magis, quasi 805 flamına ad cœlum usque ventilata, affectibus duobus ambitione et metu perturbatos. II. Demum ei satius visum est Irenen mittere imperatricem, quæ mulier altæ mentis, eademque ad res tractandas cum natura sua tum ipso usu mire habilis, mollibus quibusdam et ad persuadendum accommodatis, maternis denique dictis filium aggredi una omnium maxime sciebat. Itaque hæc egreditur. Ille matri, cum esset apud urbem Pamphilum, oliviam procedit magna fiducia, festinatque cam, antequam Orestiadem pervenerit, in Ipso itinere alicubi foris deprehensam convenire, et viæ causam longe ab urbe sciscitari. At illa, hujus festinationem callide frustrata, furtim in urbem Orestiadem, antequam filius sensisset, irrepserat. III. Matthaus, postquam in via id quod accide ral audivit, ac se occultioribus matris consiliis circumventum certo cognovit, postridie et ipso Orestiadem venit; matrem, ut par est, salutat: simul se, quidquid illa jusserit, dieto audientem fore pollicetur, modo omnem sibi metum ex ani. ino revellat; matrein quippe eani esse, quæ animum timore suspensum, et futuri terrore concussam filii sinantissini mentem, firmare optime sciret. liæc vero filium, benigna quadam majestate exceptum, prorsus regie alloquitur, et hanc habet Orationem: βαίνειν καὶ στρατοπέδων. Ενμῆνας γὰρ ἂν οὕτως! μᾶλλον πρὸς αἰθερίους φλόγας ὡς ἐν σποδιά καθευδού σας ἔτι τὰς ἐν τῇ ψυχῇ τοῦ νεανίσκου κινήσεις, ὑπὸ δυοῖν ὀχληθείσας παθῶν, φιλοτιμίας ἐμοῦ καὶ δει· λίας. Β'. Καὶ μὲν δὴ λοιπὸν ἐκπέμπειν ἐδόκει βέλτιον Εἰρήνην τὴν βασιλίδα, βαθείαις τε χρωμένην ταῖς τῆς συνέσεως αὔλαξ: καὶ ἅμα οἰκονομικὴν ἐς τὰ μάλιστα οὖσαν ἔκ τε πείρας καὶ φύσεως, καὶ μαλακωτέρους τινὰ; ξὺν τῷ πιθανῷ, καὶ ἔλω; εἰπεῖν μητρικοὺς τῷ παιδὶ κομίζειν εἰδυΐαν λόγους. Έξιού σης τοίνυν αὐτῆς, ἐπειδὴ περὶ Πάμφιλον ἐγεγόνει τὴν πόλιν, πρὸς ἀπάντησιν αὐτὸς ἐπορεύετο μάλι την πορείαν, πρὶν ἐς Ορεστιάδα ἀφικέσθαι τὴν τεθαρρηκώς τῆς μητρός, καὶ ἅμα ἐπειγόμενος κατά μητέρα, έξω που προκατειληφέναι, καὶ τὴν τῆς ἀφίξεως πόρρωθεν πυθέσθαι σκοπόν. Ἡ δὲ τούς ἐκείνου σοφῶς παρακρουσαμένη δρόμους έλαβεν ἐντὸς Ορεστιάδος παρεισπεσοῦσα, πρὶν αἰσθέσθαι τὸν υἱόν. ήκηκόει τὸ δράμα, καὶ βαθυτέραις ἔγνω σαφῶς τῆς [Ρ. 507] Γ'. Ἐπεὶ δὲ παρὰ τὴν δόλο ο Ματθαίος μητρός κατασορισθεὶς ἐπινοίαις, ἐς τὴν ὑστεραίαν καὶ αὐτὸς τῇ Ορεστιάδι ἐπιδεδήμηκε, καὶ τῇ τε μητρὶ τὴν προσήκουσαν ἀπεδίδου προσκύνησιν καὶ ἅμα πρὸς ἅπαν τὸ κελευόμενον ὑπισχνείτο παρέχειν ὑπείκοντα ἑαυτὸν, εἰ δέος ἅπαν ἐξέλοιτο τῆς ἐκείνου πεύειν ἀμφιββεπῶς ταλαντευομένην υπό δειλίας, ψυχῆς, μήτηρ τε οὖσα καὶ ψυχὴν καλῶς εἰδυία θερα καὶ φόβῳ τινασσομένην τοῦ μέλλοντος γνώμην υἱοῦ φιλομήτορος συνιστῶν. Ἡ δὲ μάλα βασιλικώς προς ειποῦσα καὶ μετά τινος ἐπιεικούς μεγαλοπρεπείς; δεξιωσαμένη τὸν υἱὸν τάδε διέξεισιν· IV. e Ego, inquit, mi Gli, proverbium illud: Semper Africa aliquid fert 808 novi, laudo quidem, sed non absolute, quia nec absoluta est ejus pronuntiați sententia. Etenim de universo terræ et maris orbe cum: id dici oporteret, de sola Libya pronuntiatum est; quae pars cum exigua sit, totius orbis rempublicam vix represental. llla nempe rerum novarum affluentia, quæ Libye tribuitur, ad solas pertinet animalium monstrosorum formas, et rerum aliarum species, ad nostras provincias propter longinquitatem rarius commeantium, peculiare autein aliquid in se habentium, qualia nobis incognita in illa dura et immani regione nasculltur. Totius vero orbis novitates situ, viriditate, gaudio, tristitia, gloria, infamia, morbo, sanitate, vita, morte, atque, ut paucis absolvant, virtute, v tio, mutationibus denique ac omnigenis et infini - tia variationibus, res humanas usque distinguent. Et mirum sane, quod cum tot nova idem hic orbis pariat, utramquc tamen ci inesse credatur, atque ¡ta hominum mentes delidat, ut aliis semper fuVariorum Cantacuzou lib. iv, cap. 8 Ducae. Est hoc initium epistola ad Chrysoloram scriptæ Unde suspicor longam hanc orationem Δ'. • Εγώ (φησιν ὁ καὶ τὴν περαιμία, την *λεί τι Λιβύη(78), φάσκουσαν, φέρει καινόν, ἐπαινώ μὲν, οὐ τελέως δέ· διότι μὴ τέλειον ἔχει τὸ τῆς ἐπι φάνσεως δόγμα καὶ ψήφισμα. Περὶ γὰρ ὅλης τῆς καὶ θαλάττης ἀποπεφάνθαι προσήκον, ἡ ἐὰ περὶ μέσ της Λιβύης τὸ δόγμα ἐξήνεγκε, μικροῦ τινές μέρους οὔσης αὐτῆς, καὶ βιαίαν ἐχούσης τὴν μίμησιν προς τὴν τῆς ὅλης τῆς ἀριστοκρατίαν. Λιβύης μὲν γὰρ ἡ καινότης ζώων τε μόναις τερατομόρροις ἰδέαις ἐρίζει ται καὶ πρός γε ἔτι τῶν ἐκεῖθεν διὰ μῆκος ελε σπανίως παρακομιζομένων ἐς τὰ ἡμέτερα ήθη πραγ μάτων ἄλλων, ἰδιοτροπίαν τινὰ κεκτημένων, οπόσα ξενίζοντα φύεται παρὰ τῇ σκατον καὶ ἀνημέρω ἐκείνῃ γῇ. Τῆς δὲ πάση; γῆς ἢ καινότης μαρασμό καὶ χάλῃ καὶ χαρᾷ καὶ λύπη μερίζει τον βίον διην: κῶς, καὶ δέξῃ καὶ ἀδοξίᾳ, καὶ νίσῳ καὶ ὑγιεῖς, καὶ θανάτῳ καὶ ζωή, καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν, ἀρετῇ καὶ κακίς, καὶ τροπαῖς καὶ ἀλλοιώσεσι παντοίαις τε καὶ μέτρον ἅπαν ἐλαυνούσαις. Καὶ θαῦμα μέν, της ταῖς κοι ποιῖαι, ταύταις άμφω κεκτήσθαι δοκεί, καὶ ταίζει τάς τῶν ἀνθρώπων γνώμας, καὶ τοῖς μὲν ἀνθεῖν ἀεὶ notæ. non ab Irene Augusta, sed a Gregora fuisse Incubralatn. Vide Indicem epistolarum Gregore. Balvin,

Λιβύης μὲν γὰρ ἡ καινότης ζώων τε μόναις τερατομόρφοις ἰδέαις ὁρίζεται καὶ πρός γε ἔτι τῶν ἐκεῖθεν διὰ μῆκος ὁδοῦ σπανίως παρακομιζομένων ἐς τὰ ἡμέτερα ἤθη πραγμάτων ἄλλων, ἰδιοτροπίαν τινὰ κεκτημένων, ὁπόσα ξενίζοντα φύεται παρὰ τῇ σκληρᾷ καὶ ἀνημέρῳ ἐκείνῃ γῇ. τῆς δὲ πάσης γῆς ἡ καινότης μαρασμῷ καὶ χλόῃ καὶ χαρᾷ καὶ λύπῃ μερίζει τὸν βίον διηνεκῶς, καὶ δόξῃ καὶ ἀδοξίᾳ, καὶ νόσῳ καὶ ὑγιείᾳ, καὶ θανάτῳ καὶ ζωῇ, καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν, ἀρετῇ καὶ κακίᾳ, καὶ τροπαῖς καὶ ἀλλοιώσεσι παντοίαις τε καὶ μέτρον ἅπαν ἐλαυνούσαις. καὶ θαῦμα μὲν, πῶς ταῖς καινοποιί̈αις ταύταις ἄμφω κεκτῆσθαι δοκεῖ, καὶ παίζει τὰς τῶν ἀνθρώπων γνώμας, καὶ τοῖς μὲν ἀνθεῖν ἀεὶ δοκεῖ, καὶ τοὺς τῆς τύχης πόδας ἕκαστον ἐπ’ ἀσφαλοῦς ἐρείδειν· τοῖς δὲ μηδὲν κεκτῆσθαι βέβαιον μηδ’ ἀσφαλές. βραχεῖα γάρ τις ὥρα πολλάκις καὶ μία ῥοπὴ διαστήματος χρονικοῦ μεταβάλλει πρὸς τοὐναντίον ἅπαν, καὶ ῥίπτει πολλὰ τῶν ἑστάναι δοκούντων εἰς ἔδαφος· καὶ αὖ πρὸς ὑπερήφανον ἐνίοτε τύχην ἀνάγει τὰ ἀφανῆ.

1055 [A. M. 6855 INd. 15] [IMP. J. CANTaccz. I audebat. Ita enim sopitos adhuc, et velut sub ci- διανηχομένην ἀκμαῖς· οὔτε μεθ᾽ ὅπλων αὖ ἐκεῖ διαnere latentes, in animo adolescentis motus furiatum iri magis, quasi 805 flamına ad cœlum usque ventilata, affectibus duobus ambitione et metu perturbatos. II. Demum ei satius visum est Irenen mittere imperatricem, quæ mulier altæ mentis, eademque ad res tractandas cum natura sua tum ipso usu mire habilis, mollibus quibusdam et ad persuadendum accommodatis, maternis denique dictis filium aggredi una omnium maxime sciebat. Itaque hæc egreditur. Ille matri, cum esset apud urbem Pamphilum, oliviam procedit magna fiducia, festinatque cam, antequam Orestiadem pervenerit, in Ipso itinere alicubi foris deprehensam convenire, et viæ causam longe ab urbe sciscitari. At illa, hujus festinationem callide frustrata, furtim in urbem Orestiadem, antequam filius sensisset, irrepserat. III. Matthaus, postquam in via id quod accide ral audivit, ac se occultioribus matris consiliis circumventum certo cognovit, postridie et ipso Orestiadem venit; matrem, ut par est, salutat: simul se, quidquid illa jusserit, dieto audientem fore pollicetur, modo omnem sibi metum ex ani. ino revellat; matrein quippe eani esse, quæ animum timore suspensum, et futuri terrore concussam filii sinantissini mentem, firmare optime sciret. liæc vero filium, benigna quadam majestate exceptum, prorsus regie alloquitur, et hanc habet Orationem: βαίνειν καὶ στρατοπέδων. Ενμῆνας γὰρ ἂν οὕτως! μᾶλλον πρὸς αἰθερίους φλόγας ὡς ἐν σποδιά καθευδού σας ἔτι τὰς ἐν τῇ ψυχῇ τοῦ νεανίσκου κινήσεις, ὑπὸ δυοῖν ὀχληθείσας παθῶν, φιλοτιμίας ἐμοῦ καὶ δει· λίας. Β'. Καὶ μὲν δὴ λοιπὸν ἐκπέμπειν ἐδόκει βέλτιον Εἰρήνην τὴν βασιλίδα, βαθείαις τε χρωμένην ταῖς τῆς συνέσεως αὔλαξ: καὶ ἅμα οἰκονομικὴν ἐς τὰ μάλιστα οὖσαν ἔκ τε πείρας καὶ φύσεως, καὶ μαλακωτέρους τινὰ; ξὺν τῷ πιθανῷ, καὶ ἔλω; εἰπεῖν μητρικοὺς τῷ παιδὶ κομίζειν εἰδυΐαν λόγους. Έξιού σης τοίνυν αὐτῆς, ἐπειδὴ περὶ Πάμφιλον ἐγεγόνει τὴν πόλιν, πρὸς ἀπάντησιν αὐτὸς ἐπορεύετο μάλι την πορείαν, πρὶν ἐς Ορεστιάδα ἀφικέσθαι τὴν τεθαρρηκώς τῆς μητρός, καὶ ἅμα ἐπειγόμενος κατά μητέρα, έξω που προκατειληφέναι, καὶ τὴν τῆς ἀφίξεως πόρρωθεν πυθέσθαι σκοπόν. Ἡ δὲ τούς ἐκείνου σοφῶς παρακρουσαμένη δρόμους έλαβεν ἐντὸς Ορεστιάδος παρεισπεσοῦσα, πρὶν αἰσθέσθαι τὸν υἱόν. ήκηκόει τὸ δράμα, καὶ βαθυτέραις ἔγνω σαφῶς τῆς [Ρ. 507] Γ'. Ἐπεὶ δὲ παρὰ τὴν δόλο ο Ματθαίος μητρός κατασορισθεὶς ἐπινοίαις, ἐς τὴν ὑστεραίαν καὶ αὐτὸς τῇ Ορεστιάδι ἐπιδεδήμηκε, καὶ τῇ τε μητρὶ τὴν προσήκουσαν ἀπεδίδου προσκύνησιν καὶ ἅμα πρὸς ἅπαν τὸ κελευόμενον ὑπισχνείτο παρέχειν ὑπείκοντα ἑαυτὸν, εἰ δέος ἅπαν ἐξέλοιτο τῆς ἐκείνου πεύειν ἀμφιββεπῶς ταλαντευομένην υπό δειλίας, ψυχῆς, μήτηρ τε οὖσα καὶ ψυχὴν καλῶς εἰδυία θερα καὶ φόβῳ τινασσομένην τοῦ μέλλοντος γνώμην υἱοῦ φιλομήτορος συνιστῶν. Ἡ δὲ μάλα βασιλικώς προς ειποῦσα καὶ μετά τινος ἐπιεικούς μεγαλοπρεπείς; δεξιωσαμένη τὸν υἱὸν τάδε διέξεισιν· IV. e Ego, inquit, mi Gli, proverbium illud: Semper Africa aliquid fert 808 novi, laudo quidem, sed non absolute, quia nec absoluta est ejus pronuntiați sententia. Etenim de universo terræ et maris orbe cum: id dici oporteret, de sola Libya pronuntiatum est; quae pars cum exigua sit, totius orbis rempublicam vix represental. llla nempe rerum novarum affluentia, quæ Libye tribuitur, ad solas pertinet animalium monstrosorum formas, et rerum aliarum species, ad nostras provincias propter longinquitatem rarius commeantium, peculiare autein aliquid in se habentium, qualia nobis incognita in illa dura et immani regione nasculltur. Totius vero orbis novitates situ, viriditate, gaudio, tristitia, gloria, infamia, morbo, sanitate, vita, morte, atque, ut paucis absolvant, virtute, v tio, mutationibus denique ac omnigenis et infini - tia variationibus, res humanas usque distinguent. Et mirum sane, quod cum tot nova idem hic orbis pariat, utramquc tamen ci inesse credatur, atque ¡ta hominum mentes delidat, ut aliis semper fuVariorum Cantacuzou lib. iv, cap. 8 Ducae. Est hoc initium epistola ad Chrysoloram scriptæ Unde suspicor longam hanc orationem Δ'. • Εγώ (φησιν ὁ καὶ τὴν περαιμία, την *λεί τι Λιβύη(78), φάσκουσαν, φέρει καινόν, ἐπαινώ μὲν, οὐ τελέως δέ· διότι μὴ τέλειον ἔχει τὸ τῆς ἐπι φάνσεως δόγμα καὶ ψήφισμα. Περὶ γὰρ ὅλης τῆς καὶ θαλάττης ἀποπεφάνθαι προσήκον, ἡ ἐὰ περὶ μέσ της Λιβύης τὸ δόγμα ἐξήνεγκε, μικροῦ τινές μέρους οὔσης αὐτῆς, καὶ βιαίαν ἐχούσης τὴν μίμησιν προς τὴν τῆς ὅλης τῆς ἀριστοκρατίαν. Λιβύης μὲν γὰρ ἡ καινότης ζώων τε μόναις τερατομόρροις ἰδέαις ἐρίζει ται καὶ πρός γε ἔτι τῶν ἐκεῖθεν διὰ μῆκος ελε σπανίως παρακομιζομένων ἐς τὰ ἡμέτερα ήθη πραγ μάτων ἄλλων, ἰδιοτροπίαν τινὰ κεκτημένων, οπόσα ξενίζοντα φύεται παρὰ τῇ σκατον καὶ ἀνημέρω ἐκείνῃ γῇ. Τῆς δὲ πάση; γῆς ἢ καινότης μαρασμό καὶ χάλῃ καὶ χαρᾷ καὶ λύπη μερίζει τον βίον διην: κῶς, καὶ δέξῃ καὶ ἀδοξίᾳ, καὶ νίσῳ καὶ ὑγιεῖς, καὶ θανάτῳ καὶ ζωή, καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν, ἀρετῇ καὶ κακίς, καὶ τροπαῖς καὶ ἀλλοιώσεσι παντοίαις τε καὶ μέτρον ἅπαν ἐλαυνούσαις. Καὶ θαῦμα μέν, της ταῖς κοι ποιῖαι, ταύταις άμφω κεκτήσθαι δοκεί, καὶ ταίζει τάς τῶν ἀνθρώπων γνώμας, καὶ τοῖς μὲν ἀνθεῖν ἀεὶ notæ. non ab Irene Augusta, sed a Gregora fuisse Incubralatn. Vide Indicem epistolarum Gregore. Balvin,

PG 148:1057Θαῦμα δὲ, πῶς ἀμιγὲς οὐδὲν οὐδ’ αὐτοτελὲς τῶν ἁπάντων εὑρίσκεται παντάπασιν οὐδαμῆ, οὔθ’ ἃ τῶν ἀγαθῶν, οὔθ’ ἃ τῶν φαύλων εἶναι νομίζουσιν ἄνθρωποι· ἀλλὰ τὰ ἀλλήλων διηνεκῶς πολέμια καὶ μαχόμενα σύντροφόν πως ἔχει τὴν βλάστην, καὶ μίαν δήπου τινὰ τὴν εἰς φῶς προενεγκοῦσαν μητέρα προί̈σχεται· καὶ τὰ τὴν ἄσπονδον ἔχθραν πρὸς ἄλληλα κεκτημένα ξένας τινὰς ἐν ἀνθρώπου θύει ψυχῇ τὰς σπονδάς· καὶ οὔτε βίον ἄλυπον ὄντα παρ’ οὐδενὶ τῶν ἁπάντων ὁρῶμεν, οὔτε λύπην παντάπασιν ἀτερπῆ· ἀλλ’ εἶναι συμβαίνει καὶ λύπην αἰτίαν χαρᾶς, καὶ αὖ μητέρα λύπης χαράν. ταῦτα μὲν εἶναι συμφυᾶ πως, καὶ ἐγκατῳκοδομημένα τοῖς πράγμασιν, ἡ πεῖρα ξυγχωρεῖ συνιέναι ταῖς συνετωτέραις ψυχαῖς· τὸ δὲ μεγέθη καὶ σμικρότητας τούτοις διδόναι, τοῦτο δ’ οἶμαι δήπουθεν ὡς τὰ πολλὰ τῶν ἐφ’ ἡμῖν ὑπάρχειν ἕν. Ὃς γὰρ μεγάλοις ἐφίεται πραγμάτων ὕδασιν ἐγκυβιστᾷν, ἀνάγκη τούτῳ καὶ μεγάλους ὑφίστασθαι τῶν κινδύνων τοὺς κλύδωνας· ᾧ δὲ βραχυτέροις ἐνδιαιτᾶσθαι νομίζεται ἀποχρῶν, τούτῳ δὲ καὶ μετριωτέραις κεχρῆσθαι ταῖς λύπαις τοῦ βίου χρεών.

[A. c. 1547] BYZANTINE HISTORIE LIB. XVI. [IMP. J. CANTACUZ. 1] 1058 δοκεῖ, καὶ τοὺς τῆς τύχης πύλας έκαστον ἐπ' ἀσφα- rere, et fortunae vestigia stabili fundamento quis- " λοῦς ἐρείξειν· τοῖς δὲ μηδὲν κεκτῆσθαι βέβαιον μηδ' ἀσφαλές. Βραχεῖα γάρ τις ώρα πολλάκις καὶ μία ροπή διαστήματος χρονικού μεταβάλλει πρὸς τούναντον ἅπαν, καὶ ῥίπτει πολλὰ τῶν ἐστάναι δοκούντων εἰς ἔδαφος· καὶ αὖ πρὸς ὑπερήφανον ἐνίοτε τύχην ἀνάγει τὰ ἀφανή. Θαῦμα δὲ, πῶς ἀμιγὲς οὐδὲν οὐδο αὐτοτελὲς τῶν ἁπάντων εὑρίσκεται παντάπασιν οὐδαμή, οὔθ᾽ & τῶν ἀγαθῶν, οὔθ᾽ ἃ τῶν φαύλων εἶναι νομίζουσιν ἄνθρωποι· ἀλλὰ τὰ ἀλλήλων διηνε χῶς πολέμια και μαχόμενα σύντροφόν πως έχει την βλάστην, καὶ μίαν δήπου τινὰ τὴν εἰς φῶς προενεγ κοῦσαν μητέρα προΐσχεται· καὶ τὰ τὴν ἄσπονδον ἔχθραν πως άλληλα κεκτημένα ξένας τινὰς ἐν ἀνθρώπου θύει ψυχῇ τὰς σπονδάς· καὶ οὔτε βίον ἄλυπον όντα παρ' οὐδενὶ τῶν ἁπάντων ὁρῶμεν, [P.508] οὔτε λύπην παντάπασιν ἀτερπή· ἀλλ᾽ εἶναι συμβαίνει καὶ λύπην αἰτίαν χαρᾶς, καὶ αὖ μητέρα λύπης χαράν. Ταῦτα μὲν εἶναι συμφυά πως, καὶ ἐγκατῳκ δομημένα τοῖς πράγμασιν, ἡ πεῖρα ξυγχωρεί συνιέναι ταῖς συνετωτέραις ψυχαῖς· τὸ δὲ μεγέθη καὶ σμικρότητας τούτοις διδόναι, τοῦτο δ' εἶμαι δήπουθεν ὡς τὰ πολλὰ τῶν ἐφ' ἡμῖν ὑπάρχειν εν. Ὃς γὰρ μεγάλοις εφίεται πραγμάτων ὕδασιν ἐγκι. διστῶν, ἀνάγκη τούτῳ καὶ μεγάλους ὑφίστασθαι τῶν κινδύνων τοὺς κλύδωνας· ᾧ δὲ βραχυτέροις ένδιαι τᾶσθαι νομίζεται ἀποχρῶν, τούτῳ δὲ καὶ μετριωτέ ραις κεχρῆσθαι ταῖς λύπαις τοῦ βίου χρεών. Βασιλεία τοίνυν ἐν τοῖς τοῦ βίου πράγμασι μέγιστον εἶναι χρῆμα νομίζεται τύχης καὶ, ἵν᾽ εἴπω, τὸ κράτιστον τῆς εὐδαιμονίας ὕψος. Τὸ δὲ μικροῖς τισιν ὁδολοῖς ορίζεσθαι τῳ τοῦ βίου τὴν εὐπορίαν καὶ τριβωνοφορεῖν, καὶ ἱκανὸν εἶναι ὁ τῇ φύσει τὸ ἀναγκαῖον μόνον χαρίζεται, τοῦτο δὲ κακόδαιμον φαίνεται, καὶ τούτων ἑνὸς, οἷς ὁ πλεῖστος ὄχλος καταρᾶται. " δ' ἑκατέροις τοῖς βίοις ἐν πείρα γενέσθαι τετύχηκεν, ἄρχεσθαι μᾶλλον οὗτος ἢ βασιλεύειν ἔλοιτ' ἂν οἶμαι μάλα προθύμως, καὶ πένητα μᾶλλον τρίβειν βίον, ή ὃς μυρίαις. περιστοιχίζεται δόξαις καὶ χρήμασιν εἰ δ' οὖν, λεγέτω τις παρελθών, πῶς 'Αλέξανδρος ἐκεῖνος ὁ μέγας, ὁ μέχρις Ἰνδῶν τὰ τῆς Εὐρώπης διαβιβάσας όπλα, τὸν εὐτελῆ τοῦ Διογένους πίθον καὶ τὴν διεῤῥωγυίαν ἀμπέχεσθαι μᾶλλον ἐσθῆτα ποθεῖν ὡμολόγει, ἢ τὴν τῆς ὅλης Ασίας τε καὶ Ευρώπης ἔχειν ἀρχὴν, καὶ τὸν Βαβυλώνιον ἐκεῖνον περιβεβλήσθαι πλοῦτον· ὅθεν καὶ τὸ πολὺ τῆς ραπτώνης χεθὲν Δαρείῳ καὶ Πέρσαις όνειρον ἔδειξεν vite beatiorem facere existimantur. Enimvero εἶναι σαφῶς τὰς δοκούσας εὐδαίμονας τύχας nihil est ita suspicionis et diflidentiæ plenum, ub τοῦ βίου. Οὐδὲν γὰρ οὕτω μεττὸν ὑποψίας καὶ principatus et potestas summa. Nam quem alteri ἀπιστίας, ὡς βασιλεία και δυναστεύουσα χείρ. subditum esse fortuna voluit, is unum duntaxat ῇ μὲν γὰρ βασιλεύεσθαί πως τετύχηκεν, ένα pertimescit, imperatorem videlicet; sed ne hunc μόνον οὗτος δέδιε, τὸν βασιλέα· φαίην δ' ἂν, ούδ' quidem (ausim dicere), si jura, quicunque tandem αὐτὸν, εἰ τὰ δίκαια φυλάττειν, ὅστις ποτ' ἂν ᾖ, ἐθέλει, ille sit, velit servare, el ca quæ contigit sibi for καὶ τὴν λαχοῦσαν μεῖραν στέργειν τοῦ βίου. ' δὲ luna contentus vivat. At cui imperare datum est, βασιλεύειν ἔξεστιν, οὗτος μετὰ τῶν ἐμφανῶν ἐχθρῶν is praeter apertos hostes, complures alios habet, πλείους ἔχει καὶ τοὺς κρύφα τάς πλείους συσκευά qui multas ci clanculum insidias struant. Nec ζοντας τῶν ἐπιβουλών. Οὐκ ἐκνήσω δ' εἰπεῖν, ὡς verebor illud affirmare, timeri ab eo semper etiam καὶ αὐτοὺς ἀεὶ δέδιεν, οπόσοι φυλάκων ἔχουσι τάξιν ipsos stipatures; ita ut ei perpetuo contreniscen αὐτῷ, καὶ περίεστι τρέμειν ἀεὶ, καὶ Ταντάλειον, τ. Juin et Tantales, ut aiunt, vita agen la sit. Ile que ligere videatur, aliis nihil Grui habere, uibil corti. Fngax enim hora sæpe et momentum leinporis multa, quæ stare videbantur, omnino in contrarium vertunt et ad terram affligunt: atque ad summum fortunæ splendorem obscura quandoque cvelunt. Mirum vero, quomodo nibil usquam sincerum, nihil ab omni parte perfectum inveniatur eorum omnium, quæ seu bona seu mala esse homines arbitrantur: sed res, sibi invicem æternuin inimica et pugnantes, velut 80% coalescant, ct unius quasi matris sinu editas se in lucem proßteantur: et ca, quæ odíum implacabile inter se exercent, inusitata quædam fœdera in hominum animis fertant; ac neque vitam tristitiae immunem cuiquam contingere videamus, nec tristitiam jucune ditatis prorsus expertem; sed esse soleat et lætitiæ origo tristitia, et rursus tristitiæ mater lætitia. Et hæc quidem esse rebus insita quodammodo atque infisa intelligentiores quique sciunt, experientia nempe edocti. At ut illa ipsa vel augeantur vel minuantur, id ego existimo penes nos esse ut plurimum. Qui euim se in magnas negotiorum undas gestiat immergere, eum necesse est maguos subire periculornm fluctus; cui vero minoribus interesse satis fuerit, cum oportet moderatioribus affici vitæ molestiis. Regia certe dignitas in hac vita maximum esse fortunæ donum existimatur, et summus, si fas dicere, felicitatis cumulus. Contra paucis obolis metiri copiam omnem rei familiaris, et veste uti trita, et satis habere id quod naturæ solas res necessarias suppeditat, il et miserum videtur, cl eortim unum, quæ vulgi maxima pars detestantur. Qui vero utramque vitæ conditionem expertus est, is multo libentius pareat quam imperet, et vitam trabereinopem nulit, quam quæ indnitis honoribus opibusque stipata sit. Sin iniuus, prodeat aliquis doceatque uus, quomodo Alexander ille Magnus, cujus auspiciis arma Europa 808 ad Indiar usque penetrarunt, vile Diogenis dolium habitare, et cjusdem lacera veste indui, optatius sibi esse confessus sit, quam Asiæ et Europæ totius imperium possidere, et Babyloniis divitiis cumulari;. quarum effusa abundantia Dario et Persis ostendit, merum esse somnium ca qua conditionen

« first ‹ prevPage 2 of 4next ›last »

← prev page Index next page →

Chapter IIICaput III

Chapter IVCaput IV

Chapter VCaput V

Chapter VICaput VI

Chapter VIICaput VII

Chapter VIIICaput VIII

Chapter XCaput X

Chapter XICaput XI

Chapter XIICaput XII

Chapter XIIICaput XIII

Chapter XIVCaput XIV

Book X · Chapter ILiber Decimus · Caput I

Chapter IICaput II

Chapter IIICaput III

Chapter IVCaput IV

Chapter VCaput V

Chapter VICaput VI

Chapter VIICaput VII

Chapter VIIICaput VIII

Book XI · Chapter ILiber Undecimus · Caput I

Chapter IIICaput III

Chapter IVCaput IV

Chapter VCaput V

Chapter VICaput VI

Chapter VIICaput VII

Chapter VIIICaput VIII

Chapter IXCaput IX

Chapter XCaput X

Book XII · Chapter ILiber Duodecimus · Caput I

Chapter IICaput II

Chapter IIICaput III

Chapter IVCaput IV

Chapter VCaput V

Chapter VICaput VI

Chapter VIICaput VII

Chapter VIIICaput VIII

Chapter IXCaput IX

Chapter XCaput X

Chapter XICaput XI

Chapter XIIICaput XIII

Chapter XIVCaput XIV

Chapter XVCaput XV

Chapter XVICaput XVI

Book XIII · Chapter ILiber Decimus Tertius · Caput I

Chapter IICaput II

Chapter IIICaput III

Chapter IVCaput IV

Chapter VCaput V

Chapter VICaput VI

Chapter VIICaput VII

Chapter VIIICaput VIII

Chapter IXCaput IX

Chapter XCaput X

Chapter XICaput XI

Chapter XIICaput XII

Book XIV · Chapter ILiber Decimus Quartus · Caput I

Chapter IICaput II

Chapter IIICaput III

Chapter IVCaput IV

Chapter VCaput V

Chapter VICaput VI

Chapter VIICaput VII

Chapter VIIICaput VIII

Chapter IXCaput IX

Chapter XCaput X

Book XV · Chapter ILiber Decimus Quintus · Caput I

Chapter IICaput II

Chapter IIICaput III

Chapter VCaput V

Chapter VICaput VI

Chapter VIICaput VII

Chapter VIIICaput VIII

Chapter IXCaput IX

Chapter XCaput X

Chapter XICaput XI

Chapter XIICaput XII

Book XVI · Chapter ILiber Decimus Sextus · Caput I

Chapter IICaput II

Notebook