Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
col. 769–770page 1 of 2
PG 151:769κ χειροτονῶν, τοὺς δὲ ἀντιλέγοντας αὐτοῖς διώχων καὶ ἀποκηρύττων, προστιθεὶς καὶ τοὺς ὁμόφρονας αὐτῶν, μηδὲ γοῦν τὸν εὐσεβέστατον ἐκεῖνον ἡμῶν βασιλέα δυσωπούμενος, σύμφωνον προδήλως όντα τοῖς μοναχοῖς. Παρακαλοῦμεν οὖν καὶ δεόμεθα τῆς Ἁγίας βασιλείας σου, μηδὲν κινδυνεύῃ τὰ τῆς Ἐκ κλησίας καὶ τὰ τῆς εὐσεβείας διὰ ἕνα ἄνθρωπον, καὶ ταῦτα φανερῶς κατάκριτον. Ωσπερ γὰρ ἡ κατὰ Αρείου σύνοδος πάντας τοὺς ὑποτεδήποτε αναφι νέντας 'Αρειανούς καταδικάζει, οὕτω καὶ ἡ κατά τοῦ Βαρλαὰμ σύνοδος πάντας τοὺς τὰ ἐκείνου ἐπεκ δικοῦντας καὶ μαχομένους τοῖς ἀντιλέγουσιν αὐτοῖς. Οὗτος δὲ γυμνῇ τῇ κεφαλῇ, τὸ λεγόμενον, καὶ λαλῶν καὶ γράφων καὶ χειροτονῶν, καὶ ψηφιζόμενος, τὴν πρὸς τοὺς τὰ τοῦ Βαρλαάμ φρονοῦντας ἐμφροσύ τὴν ἐπεδείξατο· οὐκέτι γοῦν ἔχει μοῖραν μετὰ τῶν εὐσεβῶν· ἀπελαθήτω ὡς λύκος, ὡς ὄφις, ὡς λέων ἀνήμερος, τῶν τοῦ Χριστοῦ θρεμμάτων. Εἰ δὲ χρήζει καὶ ἐλέγχων, ἔχειν τι νομίζων ἀπολογίας, προαγέσθω εἰς κρίσιν. Παρακαλοῦμεν οὖν, καὶ εὖ Τις παρακαλοῦμεν, μηδὲν ἐπιπλέον κινδυνεύῃ τὰ τοῦ Χριστιανισμοῦ, ὅτι πολλοὶ τῶν Χριστιανῶν δι' αὐτὸν ἀποθνήσκουσιν ἀκοινώνητοι τῶν ἀχράντων τοῦ Χριστοῦ μυστηρίων, καὶ ἄλλοι οὐδὲ εἰς ἐκκλησίαν εισέρχονται. Πολλοὶ δὲ τῶν ἱερέων, καὶ τοῦ ὅλως λειτουργεῖν ἐπαύσαντο. Ταῦτα ὡς χρέος ἔχον τες, καὶ ὡς εὐχέται, καὶ ὡς δοῦλοι ἀναφέρομεν, καὶ διὰ τὸ ἀξιόπιστον καὶ οἰκείαις υπογραφαῖς ὑπεσης μηνάμεθα. Μηνὶ Σεπτεμβρίῳ ινδικτιώνος μ'. Εἶχε καὶ ὑπογραφάς ὦ φεῦ τῆς τόλμης! ὕστερον καὶ ἐπὶ τῆς εὐσεβείας φοντας τοιαύτας δυσσεβείας ἱερεῖς καὶ ἀρχιερεῖς φανερῶς ἐποίησε περὶ τῶν ἱερῶν κειμηλίων τί χρή λέγειν. Πολλὰ γὰρ καὶ τῶν καθιερωμένων τῷ Θεῷ σκευῶν, τολμηρᾷ καὶ χειρὶ καὶ γνώμῃ ἀδιῶς ἀφελόμενος, εἰς ἴδιον, βαβαί, πορισμὸν, καὶ κατέλυσε καὶ ἐπώλησεν. Ἐπὶ δὲ τούτοις πᾶσι κατέλιπε διὰ φιλο δοξίας ὑπερβολὴν καὶ τὴν Ἐκκλησίαν τοῦ Χριστοῦ, καὶ χρονίας καταμονὰς ἐποίησε φορτικῶς ἐν τοῖς, βασιλείοις. Ὁ δὲ τοῦ Θεοῦ μέγιστος ναός, ἀπρο νόητος καὶ ἀνεπιμέλητος περιλειφθείς, ἐγένετο πτῶμα ἐλεεινόν. Τὰς δὲ ψευδολογίας, καὶ τὰς ἄλλας αὐτοῦ πλάνας καὶ ὑποκρίσεις ἃς ἐπὶ τῶν ὁμιλοῦν των αὐτῷ καθ᾿ ἑκάστην ἐπιδείκνυται τὴν ἡμέραν, ποία διηγήσεται γλώσσα; Θα γὰρ οἶδε τὸ στόμα αὐτοῦ ἀλήθειαν, καὶ ἡχρείωται κατ' αὐτὸν τὸ μέγα τῆς ἀρχιερωσύνης ἀξίωμα. Ἡμεῖς δὲ ἐν ἐνδείᾳ καὶ στενώσει καθήμενοι, παρακαλοῦμεν τὸν Θεὸν, ἵνα εμβατεύσῃ εἰς τὴν καρδίαν τῆς ἁγίας βασιλείας σου, καὶ ἀποκαλυφθῇ τὰ ἔργα αὐτοῦ. Νῦν οὖν ὡς ὁρᾷς, δέσποινα ἡμῶν ἁγία, εἰς βάθος κακῶν ἐμ πεσὼν ὁ ἄθλιος δήπως καταφρονεί, καὶ ἀνομίαν προστιθεὶς ἀνομία, εγκατελείφθη ὑπὸ Θεοῦ, καὶ ἐξέπεσε καὶ τῆς εὐσεβείας αὐτῆς, καὶ ἐξ:κυλίσθη εἰς πλάνην κακοδοξίας, καὶ ὑπὸ ἀναθεματισμοὺς ἐγγράφους πεποίηκεν ἑαυτόν, ἀθετήσας τὰς ὑπὲρ εὐσεβείας διαγνώσεις καὶ ἀποφάσεις τῆς συν όξου ἐκείνης, καθ᾽ ἣν προεκάθητο καὶ ὁ τρισμακάριστος καὶ ἅγιος ἡμῶν αὐθέντης καὶ βασιλεύς, καὶ χωρήσας μὲν κατὰ τῆς εὐσεβείας τῶν τότε δικαίως θέντων, ὡς συνηγορῶν τῆς κατ' αὐτὴν ἀληθείας, ομοφρονήσας δὲ τοῖς μαθηταῖς καὶ διαδόχοις, τῆς τοῦ Βαρλαάμ ἐκείνου κακοδοξίας. Καὶ νῦν μὲν ἀν αιρῶν τὰς τοῦ Θεοῦ θείας καὶ δημιουργικάς έντρο γείας παντελῶς, καὶ διαφέρειν ὅλως ταύτας τῆς οὐ σίας λέγων, οὐσίαν είναι μόνον δογματίζει τὸν Θεὸν, Ερημον καὶ γυμνὴν τῆς περὶ αὐτὸν προνοίας καὶ δικαιοσύνης καὶ ἀγαθότητος, καὶ τῶν ἄλλων τῆς Θεότητος αὐχημάτων· νῦν δὲ τὰς δημιουργικές ταύτας ἐνεργείας τοῦ Θεοῦ κτιστὰς εἶναι παριστῶν, καὶ αὐτὴν τὴν λαμπρότητα τῆς θείας φύσεως, καθ' ὴν καὶ ὁ Χριστὸς ἐπ᾿ ὅρους ἤστραψε, προφάσει τοῦ διαφέρειν τῆς οὐσίας τοῦ Θεοῦ, καὶ κατατέμνων εἰς χτιστὰ καὶ ἄκτιστα τὸ θεῖον, καὶ καταλύων τὴν ἄν τίθετον τοῖς τοσούτοις και τηλικούτοις ευσεβήμα σιν ὀρθὴν διάγνωσιν, καὶ τοὺς φρονοῦντας καὶ γρά Ο ταπεινός μητροπολίτης Εφέσου, Ματθαίος. Ο ταπεινός μητροπολίτης Κυζίκου, Αθανάσιος. Ο ταπεινός μητροπολίτης πάσης Αλανίας καὶ Σωτηρουπόλεως, Λαυρέντιος. Ο ταπεινός μητροπολίτης Χριστουπόλεω;, Μα κάριος. Ο ταπεινός μητροπολίτης "Απρω, Χαρίτων. “Ο ταπεινὸς ἀρχιεπίσκοπος Λοπαδίου, Ιερός Θεος. Τὸ παρὸν ἴσον ἀντιβληθὲν τῷ πρωτοτύπῳ αὐτοῦ, καὶ εὑρεθὲν κατὰ πάντα ἐξισάζον ὑπεγάφη παρ' ἐμοῦ δι' ἀσφάλειαν Ο ταπεινός μητροπολίτης Φιλαδελφίας, Μακά ριος. ΠΡΟΣΤΑΓΜΑ Τοῦ εὐσεβεστάτου βασιλέως Ιωάννου τοῦ Καντακουζηνού βεβαιοῦν τὰς κατὰ τοῦ αὐτοῦ πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως Ἰωάννου Καλέκα του Βαρλαμί του συνοδικὰς ἀποφάσεις. Εὐνούστατοι καὶ πιστόταται τῇ βασιλείᾳ μου οικήτορες ἅπαντες τῆς Θεοδοξάστου, θεοφυλάκτου, καὶ θεομεγαλύντου Κωνσταντινουπόλεως, οἵ τε κλη ρικοί, μονάζοντες, καὶ ὅσοι τῆς πολιτείας, καὶ ἅπας Ο κοινός λαός, τὰ κινηθέντα παρὰ τοῦ Βαρλαάμ ἐκείνου κατὰ τῆς εὐσεβείας, καὶ ὅπως ἐξηλέγχθησαν παρὰ τοῦ ὁσιωτάτου ἐν Ἱερομονάχοις κύρ Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, καὶ κατεδικάσθη συνοδικῶς παρούσης καὶ τῆς βασιλείας μου, καὶ ὡς ὁ ᾿Ακίνδυνος μετὰ μικρὸν τὰ ἐκείνου φρονῶν ἐξελεγχθεὶς συνοδια κῶς καὶ αὐτὸς, προκαθημένης ἐν τῇ συνόδῳ την καῦτα καὶ τῆς βασιλείας μου, τῇ αὐτῇ καταδίκη
ર
κ
χειροτονῶν, τοὺς δὲ ἀντιλέγοντας αὐτοῖς διώχων
καὶ ἀποκηρύττων, προστιθεὶς καὶ τοὺς ὁμόφρονας
αὐτῶν, μηδὲ γοῦν τὸν εὐσεβέστατον ἐκεῖνον ἡμῶν
βασιλέα δυσωπούμενος, σύμφωνον προδήλως όντα
τοῖς μοναχοῖς. Παρακαλοῦμεν οὖν καὶ δεόμεθα τῆς
Ἁγίας βασιλείας σου, μηδὲν κινδυνεύῃ τὰ τῆς Ἐκ
κλησίας καὶ τὰ τῆς εὐσεβείας διὰ ἕνα ἄνθρωπον,
καὶ ταῦτα φανερῶς κατάκριτον. Ωσπερ γὰρ ἡ κατὰ
Αρείου σύνοδος πάντας τοὺς ὑποτεδήποτε αναφι
νέντας 'Αρειανούς καταδικάζει, οὕτω καὶ ἡ κατά
τοῦ Βαρλαὰμ σύνοδος πάντας τοὺς τὰ ἐκείνου ἐπεκδικοῦντας καὶ μαχομένους τοῖς ἀντιλέγουσιν αὐτοῖς.
Οὗτος δὲ γυμνῇ τῇ κεφαλῇ, τὸ λεγόμενον, καὶ λαλῶν
καὶ γράφων καὶ χειροτονῶν, καὶ ψηφιζόμενος, τὴν
πρὸς τοὺς τὰ τοῦ Βαρλαάμ φρονοῦντας ἐμφροσύ
τὴν ἐπεδείξατο· οὐκέτι γοῦν ἔχει μοῖραν μετὰ τῶν
εὐσεβῶν· ἀπελαθήτω ὡς λύκος, ὡς ὄφις, ὡς λέων
ἀνήμερος, τῶν τοῦ Χριστοῦ θρεμμάτων. Εἰ δὲ
χρήζει καὶ ἐλέγχων, ἔχειν τι νομίζων ἀπολογίας,
προαγέσθω εἰς κρίσιν. Παρακαλοῦμεν οὖν, καὶ εὖΤις παρακαλοῦμεν, μηδὲν ἐπιπλέον κινδυνεύῃ τὰ
τοῦ Χριστιανισμοῦ, ὅτι πολλοὶ τῶν Χριστιανῶν δι'
αὐτὸν ἀποθνήσκουσιν ἀκοινώνητοι τῶν ἀχράντων
τοῦ Χριστοῦ μυστηρίων, καὶ ἄλλοι οὐδὲ εἰς ἐκκλη
σίαν εισέρχονται. Πολλοὶ δὲ τῶν ἱερέων, καὶ τοῦ
ὅλως λειτουργεῖν ἐπαύσαντο. Ταῦτα ὡς χρέος ἔχον
τες, καὶ ὡς εὐχέται, καὶ ὡς δοῦλοι ἀναφέρομεν, καὶ
διὰ τὸ ἀξιόπιστον καὶ οἰκείαις υπογραφαῖς ὑπεσης
μηνάμεθα. Μηνὶ Σεπτεμβρίῳ ινδικτιώνος μ'.
Εἶχε καὶ ὑπογραφάς·
ὦ φεῦ τῆς τόλμης! ὕστερον καὶ ἐπὶ τῆς εὐσεβείας φοντας τοιαύτας δυσσεβείας ἱερεῖς καὶ ἀρχιερεῖς
φανερῶς ἐποίησε περὶ τῶν ἱερῶν κειμηλίων τί χρή
λέγειν. Πολλὰ γὰρ καὶ τῶν καθιερωμένων τῷ Θεῷ
σκευῶν, τολμηρᾷ καὶ χειρὶ καὶ γνώμῃ ἀδιῶς ἀφελόμενος, εἰς ἴδιον, βαβαί, πορισμὸν, καὶ κατέλυσε καὶ
ἐπώλησεν. Ἐπὶ δὲ τούτοις πᾶσι κατέλιπε διὰ φιλοδοξίας ὑπερβολὴν καὶ τὴν Ἐκκλησίαν τοῦ Χριστοῦ,
καὶ χρονίας καταμονὰς ἐποίησε φορτικῶς ἐν τοῖς,
βασιλείοις. Ὁ δὲ τοῦ Θεοῦ μέγιστος ναός, ἀπρονόητος καὶ ἀνεπιμέλητος περιλειφθείς, ἐγένετο
πτῶμα ἐλεεινόν. Τὰς δὲ ψευδολογίας, καὶ τὰς ἄλλας
αὐτοῦ πλάνας καὶ ὑποκρίσεις ἃς ἐπὶ τῶν ὁμιλοῦν
των αὐτῷ καθ᾿ ἑκάστην ἐπιδείκνυται τὴν ἡμέραν,
ποία διηγήσεται γλώσσα; Θα γὰρ οἶδε τὸ στόμα
αὐτοῦ ἀλήθειαν, καὶ ἡχρείωται κατ' αὐτὸν τὸ μέγα
τῆς ἀρχιερωσύνης ἀξίωμα. Ἡμεῖς δὲ ἐν ἐνδείᾳ καὶ
στενώσει καθήμενοι, παρακαλοῦμεν τὸν Θεὸν, ἵνα
εμβατεύσῃ εἰς τὴν καρδίαν τῆς ἁγίας βασιλείας
σου, καὶ ἀποκαλυφθῇ τὰ ἔργα αὐτοῦ. Νῦν οὖν ὡς
ὁρᾷς, δέσποινα ἡμῶν ἁγία, εἰς βάθος κακῶν ἐμπεσὼν ὁ ἄθλιος δήπως καταφρονεί, καὶ ἀνομίαν
προστιθεὶς ἀνομία, εγκατελείφθη ὑπὸ Θεοῦ, καὶ
ἐξέπεσε καὶ τῆς εὐσεβείας αὐτῆς, καὶ ἐξ:κυλί
σθη εἰς πλάνην κακοδοξίας, καὶ ὑπὸ ἀναθεματι·
σμοὺς ἐγγράφους πεποίηκεν ἑαυτόν, ἀθετήσας τὰς
ὑπὲρ εὐσεβείας διαγνώσεις καὶ ἀποφάσεις τῆς συνόξου ἐκείνης, καθ᾽ ἣν προεκάθητο καὶ ὁ τρισμακά
ριστος καὶ ἅγιος ἡμῶν αὐθέντης καὶ βασιλεύς, καὶ
χωρήσας μὲν κατὰ τῆς εὐσεβείας τῶν τότε δικαίως
θέντων, ὡς συνηγορῶν τῆς κατ' αὐτὴν ἀληθείας,
ομοφρονήσας δὲ τοῖς μαθηταῖς καὶ διαδόχοις, τῆς
τοῦ Βαρλαάμ ἐκείνου κακοδοξίας. Καὶ νῦν μὲν ἀναιρῶν τὰς τοῦ Θεοῦ θείας καὶ δημιουργικάς έντρο
γείας παντελῶς, καὶ διαφέρειν ὅλως ταύτας τῆς οὐσίας λέγων, οὐσίαν είναι μόνον δογματίζει τὸν Θεὸν,
Ερημον καὶ γυμνὴν τῆς περὶ αὐτὸν προνοίας καὶ
δικαιοσύνης καὶ ἀγαθότητος, καὶ τῶν ἄλλων τῆς
Θεότητος αὐχημάτων· νῦν δὲ τὰς δημιουργικές
· ταύτας ἐνεργείας τοῦ Θεοῦ κτιστὰς εἶναι παριστῶν,
καὶ αὐτὴν τὴν λαμπρότητα τῆς θείας φύσεως, καθ'
ὴν καὶ ὁ Χριστὸς ἐπ᾿ ὅρους ἤστραψε, προφάσει τοῦ
διαφέρειν τῆς οὐσίας τοῦ Θεοῦ, καὶ κατατέμνων εἰς
χτιστὰ καὶ ἄκτιστα τὸ θεῖον, καὶ καταλύων τὴν ἄν
τίθετον τοῖς τοσούτοις και τηλικούτοις ευσεβήμασιν ὀρθὴν διάγνωσιν, καὶ τοὺς φρονοῦντας καὶ γράΟ ταπεινός μητροπολίτης Εφέσου, Ματθαίος.
Ο ταπεινός μητροπολίτης Κυζίκου, Αθανάσιος.
Ο ταπεινός μητροπολίτης πάσης Αλανίας καὶ
Σωτηρουπόλεως, Λαυρέντιος.
Ο ταπεινός μητροπολίτης Χριστουπόλεω;, Μα
κάριος.
Ο ταπεινός μητροπολίτης "Απρω, Χαρίτων.
“Ο ταπεινὸς ἀρχιεπίσκοπος Λοπαδίου, Ιερός
Θεος.
Τὸ παρὸν ἴσον ἀντιβληθὲν τῷ πρωτοτύπῳ αὐτοῦ,
καὶ εὑρεθὲν κατὰ πάντα ἐξισάζον ὑπεγάφη παρ'
ἐμοῦ δι' ἀσφάλειαν
Ο ταπεινός μητροπολίτης Φιλαδελφίας, Μακά
ριος.
ΠΡΟΣΤΑΓΜΑ
Τοῦ εὐσεβεστάτου βασιλέως Ιωάννου τοῦ Καντακουζηνού
βεβαιοῦν τὰς κατὰ τοῦ αὐτοῦ πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως Ἰωάννου Καλέκα του Βαρλαμί
του συνοδικὰς ἀποφάσεις.
Εὐνούστατοι καὶ πιστόταται τῇ βασιλείᾳ μου
οικήτορες ἅπαντες τῆς Θεοδοξάστου, θεοφυλάκτου,
καὶ θεομεγαλύντου Κωνσταντινουπόλεως, οἵ τε κλη
ρικοί, μονάζοντες, καὶ ὅσοι τῆς πολιτείας, καὶ ἅπας
Ο κοινός λαός, τὰ κινηθέντα παρὰ τοῦ Βαρλαάμ
ἐκείνου κατὰ τῆς εὐσεβείας, καὶ ὅπως ἐξηλέγχθησαν
παρὰ τοῦ ὁσιωτάτου ἐν Ἱερομονάχοις κύρ Γρηγορίου
τοῦ Παλαμᾶ, καὶ κατεδικάσθη συνοδικῶς παρού
σης καὶ τῆς βασιλείας μου, καὶ ὡς ὁ ᾿Ακίνδυνος
μετὰ μικρὸν τὰ ἐκείνου φρονῶν ἐξελεγχθεὶς συνοδια
κῶς καὶ αὐτὸς, προκαθημένης ἐν τῇ συνόδῳ την
καῦτα καὶ τῆς βασιλείας μου, τῇ αὐτῇ καταδίκη
col. 771–772page 2 of 2
PG 151:771ἦσαν, ἀλλ' ὡς ἑνὸς Πνεύματος ἐν αὐτοῖς λαλοῦντος, τὸ αὐτὸ πάντες συναπεφήναντο, δ καὶ ἡ βασιλεία μου Χριστοῦ χάριτι στέργει και στηρίζει, καὶ νῦν καὶ πρότερον. Μετὰ μέντοι τὴν τῆς βασιλείας μου ἐπιδημίαν, καίτοι δι᾽ ἐγγράφου τόμου πεμφθείσης αὐτῷ παρὰ τῶν ἀρχιερέων τῆς καταδίκης, ἐπειδήπερ ἔμαθον προφασιζόμενον αὐτὸν καὶ ἐνιστάμενον ἔτι, ὡς ἀπόντα καταδικασθέντα, καὶ ἕτοιμον εἶναι παρεῖναι καὶ ἀπολογεῖσθαι λέγοντα, προκαθίσας μετὰ τοῦ ὑψηλοτάτου βασιλέως τῶν Ῥωμαίων, καὶ Ερασμιωτάτου υἱοῦ τῆς βασιλείας μου, καὶ μετὰ τῶν ἱερωτάτων ἀρχιερέων καὶ τῆς συγκλήτου, διαμηνι σάμεθα τοῦτον, εἰς τὴν σύνοδον ἀπαντῆσαι. Ὁ δὲ ἐφάνη μάτην τὴν ἀπουσίαν προφασιζόμενος· οὐ γὰρ ἐθάρρησεν ἀπαντῆσαι καὶ ὅλως εἰς λόγους ἐλθεῖν, καίτοι καὶ τρὶς καὶ τετράκις εἰς τὴν σύνοδον προσ κληθείς· διὰ τοῦτο ταῖς αὐταῖς αἷς καὶ πρότερον καταδίκαις καθυποβάλλεται, συνευδοκούσης δικαίως καὶ τῆς βασιλείας μου, δ καὶ διὰ τοῦ παρόντος δεικνῦσα καὶ βεβαιοῦσα προστάγματος, διορίζεται πάσι, στέργειν μὲν τὰς τοιαύτας ἐνθέσμους και συνοδικὰς διαγνώσεις καὶ ἀποφάσεις, ἀποτρέπεσθαι, δὲ τοὺς τὰ τοῦ ᾿Ακινδύνου φρονοῦντας, καὶ πάντας τοὺς κατὰ τοῦ εἰρημένου ὁσιωτάτου ἱερομονάχου κυρ Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, καὶ τῶν σὺν αὐτῷ με ναχῶν αὖθις χωροῦντας, ὡς ἀπατεῶνας ὄντας, καὶ τὴν Ἐκκλησίαν αὖθις ταράσσοντας. Τούτου γὰρ χάριν καὶ τῆς κατὰ εὐσέβειαν εἰρήνης καὶ ἀσφαλείας τὸ παρὸν ἀπελύθη τῆς βασιλείας μου πρόσταγμα. Εἶχε καὶ δι᾽ ἐρυθρῶν γραμμάτων τῆς βασιλικῆς καὶ θείας χειρὸς τὸ μηνὶ Μαρτίῳ, ἐνδικτιώνος ιε'. δικαίως καθυπεβλήθη, καὶ τόμος συνοδικὸς ἐπὶ τούνώσαντες. Εἰ γὰρ καὶ τόπῳ καὶ σώματι διηρημενος τοις προέβη, συμπεριληπτικῶς ἀποτέμνων τῆς τοῦ Χριστοῦ καθολικῆς καὶ ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας, καὶ παντὸς τοῦ τῶν ὀρθοδόξων πληρώματος, εἴ τις τι τῶν ὑπὸ τοῦ Βαρλαάμ κατὰ τῶν μοναχῶν, τοῦ τε δηλονότι κυροῦ Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, καὶ τῶν σὺν αὐτῷ, λαληθέντων, ἢ συγγραφέντων φανείη πάλιν τῶν αὐτῶν κατηγορῶν, οὐδένα τῶν ἁπάντων ἀγνοεῖν οἶμαι, ἀλλὰ μετὰ μικρὸν ὑπὸ πονηρᾶς καὶ φιλάρχου γνώμης κατὰ τῆς βασιλείας μου πλασαμένων τινῶν 3 καὶ ὑμεῖς ἴστε, κάντεῦθεν χαλεπῆς συγχύσεως καταλαβούσης τὴν τῶν Ρωμαίων ἀρχὴν, ὁ ᾿Ακίνδυνος ὡς ἑρμαίῳ τῇ τοιαύτῃ τοῦ καιροῦ μοχθηρία χρησάμενος, καὶ πολλοὺς ἀπατήσας καὶ προσεταιρισάμενος, μεθ' ὧν καὶ τὸν χρηματίσαντα πατριάρχην, στάσιν ήγειρε κατὰ τῆς Ἐκκλησίας δεινήν, τῆς κατὰ τὴν πολιτείαν μηδὲν ἀποδέουσαν, ἐπεκδικῶν μὲν τὰς τοῦ Βαρλαὰμ ἐκείνας κακοδοξίας, τὸ ὄνομα δὲ μένον ἐκείνου καὶ αὐτὸς πρὸς ἀπάτην ἀποκηρύττων, εἰ καὶ τῶν συνετῶς ἀκουόντων οὐδένα διέλαθεν. Ἐπεὶ δὲ βεβαιωτὴς καὶ προστάτης Ακιν δύνου καὶ τῶν κατ' αὐτὸν ὁ χρηματίσας πατριάρχης γενόμενος, αὐτόν τε τὸν ᾿Ακίνδυνον χειροτονίας ἠξίωσε, καί τινας τῶν ἐμοφρονούντων αὐτῷ εἰς τὰς ἐκκλησιαστικὰς προῆγεν ἀρχὰς, ἅμα καὶ πρὸς τὴν ὑψηλοτάτην δέσποιναν τῶν Ῥωμαίων, καὶ ἐρασμιωτάτην ἀδελφὴν τῆς βασιλείας μου, ἐπὶ τοῖς τοιού τοις δόγμασι παῤῥησιαζόμενος, καὶ κατὰ τῶν δικαιωθέντων ὑπ᾽ εὐσεβείς μοναχῶν αὐθις χωρῶν, καταλαβοῦσα ἐντεῦθεν αὕτη, τὰς ὑπὲρ εὐσεβείας ς συνοδικῶς ἐκείνας διαγνώσεις, καὶ ἀποφάσεις ἀκυ ρουμένας, καὶ τὸν ἐπ' αὐταῖς συνοδικὸν τόμον τετ λείω; ὑπ' αὐτοῦ ἀθετούμενον καὶ καταλυόμενον, πολλάκις πρότερον μετὰ τῶν ἱερωτάτων ἀρχιερέων τὰ περὶ τούτων ἐξετάσασα, εἶτα καὶ σύνοδον συγ κροτεί, καθ᾽ ἣν ἐξετάσεω; καὶ διαγνώσεως ἀκριβούς γενομένης, καθαιρέσει κοινῇ πάντες τοῦτον καθυποβάλλουσι, κἂν εἰ μὴ μεταμεληθείη καὶ τὸν ᾿Ακίνδυ νον, καὶ τοὺς κατ' αὐτὸν ἀποβάλλοιτο; καὶ τῆς μοίρας τῶν ὀρθοδόξων εκτέμνουσι. Τούτου δὲ τοῦ θεαρέστου τελεσθέντος έργου, ἐπαινετὸν γὰρ κατὰ τὶν εἰπόντα καὶ ἡ τῆς κακίας κόλασις, λύει τὴν ἐμφύλλιον στάσιν ὁ Κύριος, καὶ βραβεύει τὴν εἰρήνην τῇ βασιλείᾳ Ρωμαίων. Καὶ οὕτως εἰσελθοῦσα ἡ βασιλεία μου Θεοῦ εὐδοκοῦντος εἰς τὴν μεγαλόπολιν ταύτην, αὐτὸν μὲν εὗρε καθῃρημένον, Ακίνδυνον δὲ καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ ἀποκεκηρυγμένους πάλιν συνοδικῶς, ὁ μὴ μόνον ἐνταῦθα κατὰ τὴν σύνοδον ταύτην οἱ συνελθόντες ἔπραξαν, ἀλλὰ καὶ οἱ ἐν τοῖς ἰδίοις κελλίοις σχολάζοντες ἱερώτατοι μητροπολίται, ἐγὼ γράφως συνεψηφίσαντο, προστιθέντες οὗτοι μετὰ τῆς ἐν τοῖς δόγμασι παραφορᾶς, καὶ τὰς ἄλλας ἀθέσμους κατὰ τῆς Ἐκκλησίας καὶ τῆς βασιλείας γεγενημένας πράξεις αὐτοῦ· δ καὶ οἱ ἐκτὸς συνόντες τη βασιλεία μου, ὅ τε Περοσολύμων ἀγιώτατος πατριάρχης καὶ οἱ λοιποὶ πάντες ἱερώτατος μητροπολῖται, σύνοδον καὶ αὐτοὶ συγκροτήσαντες ἀπεφής ναντο, πρὸς τοῖς ἄλλοις, καὶ τῆς τοῦ Ἀκινδύνου κοινωνίας χάριν, πάσης ἱερωσύνης τοῦτον ἀπογυμ Τὸ παρὸν ἴσον τῷ ἐμφανισθέντι μοι θείῳ καὶ προσκυνητῷ προστάγματι αντιβαλών, καὶ πάντα εὑρὼν ἐξισάζον, ὑπέγραψα. Ο ταπεινός μητροπολίτης Φιλαδελφίας, μακαριό. Ἰδέτωσαν οἱ παπισταὶ ποῖον πατριάρχην αἱρετικὸν, φαυλόβιον, σιμωνιακὸν, παλίμβουλον, ὑπὸ τοσούτων συνόδων ανατεθεματισμένον, καὶ ὑπὸ βα σιλέων ἀποβεβλημένον, ἐπαινοῦσι, καὶ λέγουσιν ὅτι ἐκάθηρε τὸν Παλαμᾶν ὁμοῦ μὲ τὸν 'Ρώμης Κλήμην, ἰδὲ σελίδι λβ'. Ἐπεὶ κατὰ διαφόρους καιρούς συνέβησαν σκάν δαλα εἰς τὴν Ἐκκλησίαν Χριστοῦ, κἀντεῦθεν ἐπηκολούθησαν στάσεις καὶ διαιρέσεις, συνέβη δὲ καὶ πρὸ καιροῦ τινος ταῦτα γενέσθαι εἰς τὴν ἐκκλησίαν Χριστοῦ ἐξ ὑποβολῆς ἀνθρώπων τινῶν κακο τρόπων καὶ κακοδόξων, τοῦ τε Βαρλαάμ καὶ ᾿Ακιν δύνου, οἵτινες ετάραξαν καὶ συνέχεαν αὐτὴν, δόγο ματα τὰ μὲν αὐτοὶ λέγοντες, τὰ δὲ ἄλλων κατη γοροῦντες, καὶ διὰ τὸ ἀνεξέταστα ἡμῖν τὰ πλεῖστα καταλειφθῆναι ἔτι οὖσιν ἐν Ἐφέσῳ, ἐκρίναμεν δέον συσταλῆναι εἰς ἑαυτοὺς καὶ τῆς κοινωνίας τῆς ἱερᾶς ἀποστῆναι. Νῦν δὲ Θεοῦ ἑλεοῦντος διὰ τῆς ἐπιστασίας καὶ ἐμμερίμνου ἐπιμελείας τοῦ κραταιοῦ καὶ ἁγίου ἡμῶν αὐθέντου καὶ βασιλέως τοῦ Καντακουζηνοῦ ἐγένετο ἐξέτασις ἀκριβὴς διά τε θείων καὶ λογίων πνευματικῶν τῶν ἁγίων Πατέρων καὶ διδα
PHILOTHEI CP. PATRIARCHIE
ἦσαν, ἀλλ' ὡς ἑνὸς Πνεύματος ἐν αὐτοῖς λαλοῦντος,
τὸ αὐτὸ πάντες συναπεφήναντο, δ καὶ ἡ βασιλεία
μου Χριστοῦ χάριτι στέργει και στηρίζει, καὶ νῦν
καὶ πρότερον. Μετὰ μέντοι τὴν τῆς βασιλείας μου
ἐπιδημίαν, καίτοι δι᾽ ἐγγράφου τόμου πεμφθείσης
αὐτῷ παρὰ τῶν ἀρχιερέων τῆς καταδίκης, ἐπειδήπερ ἔμαθον προφασιζόμενον αὐτὸν καὶ ἐνιστάμενον
ἔτι, ὡς ἀπόντα καταδικασθέντα, καὶ ἕτοιμον εἶναι
παρεῖναι καὶ ἀπολογεῖσθαι λέγοντα, προκαθίσας
μετὰ τοῦ ὑψηλοτάτου βασιλέως τῶν Ῥωμαίων, καὶ
Ερασμιωτάτου υἱοῦ τῆς βασιλείας μου, καὶ μετὰ τῶν
ἱερωτάτων ἀρχιερέων καὶ τῆς συγκλήτου, διαμηνι
· σάμεθα τοῦτον, εἰς τὴν σύνοδον ἀπαντῆσαι. Ὁ δὲ
ἐφάνη μάτην τὴν ἀπουσίαν προφασιζόμενος· οὐ γὰρ
ἐθάρρησεν ἀπαντῆσαι καὶ ὅλως εἰς λόγους ἐλθεῖν,
καίτοι καὶ τρὶς καὶ τετράκις εἰς τὴν σύνοδον προσ
κληθείς· διὰ τοῦτο ταῖς αὐταῖς αἷς καὶ πρότερον
καταδίκαις καθυποβάλλεται, συνευδοκούσης δικαίως
καὶ τῆς βασιλείας μου, δ καὶ διὰ τοῦ παρόντος
δεικνῦσα καὶ βεβαιοῦσα προστάγματος, διορίζεται
πάσι, στέργειν μὲν τὰς τοιαύτας ἐνθέσμους και
συνοδικὰς διαγνώσεις καὶ ἀποφάσεις, ἀποτρέπεσθαι,
δὲ τοὺς τὰ τοῦ ᾿Ακινδύνου φρονοῦντας, καὶ πάντας
τοὺς κατὰ τοῦ εἰρημένου ὁσιωτάτου ἱερομονάχου
κυρ Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, καὶ τῶν σὺν αὐτῷ με
ναχῶν αὖθις χωροῦντας, ὡς ἀπατεῶνας ὄντας, καὶ
τὴν Ἐκκλησίαν αὖθις ταράσσοντας. Τούτου γὰρ
χάριν καὶ τῆς κατὰ εὐσέβειαν εἰρήνης καὶ ἀσφαλείας
τὸ παρὸν ἀπελύθη τῆς βασιλείας μου πρόσταγμα.
Εἶχε καὶ δι᾽ ἐρυθρῶν γραμμάτων τῆς βασιλικῆς καὶ
θείας χειρὸς τὸ μηνὶ Μαρτίῳ, ἐνδικτιώνος ιε'.
δικαίως καθυπεβλήθη, καὶ τόμος συνοδικὸς ἐπὶ τού- νώσαντες. Εἰ γὰρ καὶ τόπῳ καὶ σώματι διηρημενος
τοις προέβη, συμπεριληπτικῶς ἀποτέμνων τῆς τοῦ
Χριστοῦ καθολικῆς καὶ ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας,
καὶ παντὸς τοῦ τῶν ὀρθοδόξων πληρώματος, εἴ τις
τι τῶν ὑπὸ τοῦ Βαρλαάμ κατὰ τῶν μοναχῶν, τοῦ
τε δηλονότι κυροῦ Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, καὶ τῶν
σὺν αὐτῷ, λαληθέντων, ἢ συγγραφέντων φανείη
πάλιν τῶν αὐτῶν κατηγορῶν, οὐδένα τῶν ἁπάντων
ἀγνοεῖν οἶμαι, ἀλλὰ μετὰ μικρὸν ὑπὸ πονηρᾶς καὶ
φιλάρχου γνώμης κατὰ τῆς βασιλείας μου πλασα
μένων τινῶν 3 καὶ ὑμεῖς ἴστε, κάντεῦθεν χαλεπῆς
συγχύσεως καταλαβούσης τὴν τῶν Ρωμαίων ἀρχὴν,
ὁ ᾿Ακίνδυνος ὡς ἑρμαίῳ τῇ τοιαύτῃ τοῦ καιροῦ
μοχθηρία χρησάμενος, καὶ πολλοὺς ἀπατήσας καὶ
προσεταιρισάμενος, μεθ' ὧν καὶ τὸν χρηματίσαντα
πατριάρχην, στάσιν ήγειρε κατὰ τῆς Ἐκκλησίας
· δεινήν, τῆς κατὰ τὴν πολιτείαν μηδὲν ἀποδέουσαν,
· ἐπεκδικῶν μὲν τὰς τοῦ Βαρλαὰμ ἐκείνας κακοδοξίας,
τὸ ὄνομα δὲ μένον ἐκείνου καὶ αὐτὸς πρὸς ἀπάτην
ἀποκηρύττων, εἰ καὶ τῶν συνετῶς ἀκουόντων οὐδένα
διέλαθεν. Ἐπεὶ δὲ βεβαιωτὴς καὶ προστάτης Ακιν
δύνου καὶ τῶν κατ' αὐτὸν ὁ χρηματίσας πατριάρχης
γενόμενος, αὐτόν τε τὸν ᾿Ακίνδυνον χειροτονίας
· ἠξίωσε, καί τινας τῶν ἐμοφρονούντων αὐτῷ εἰς τὰς
ἐκκλησιαστικὰς προῆγεν ἀρχὰς, ἅμα καὶ πρὸς τὴν
ὑψηλοτάτην δέσποιναν τῶν Ῥωμαίων, καὶ ἐρασμιωτάτην ἀδελφὴν τῆς βασιλείας μου, ἐπὶ τοῖς τοιούτοις δόγμασι παῤῥησιαζόμενος, καὶ κατὰ τῶν δικαιωθέντων ὑπ᾽ εὐσεβείς μοναχῶν αὐθις χωρῶν,
καταλαβοῦσα ἐντεῦθεν αὕτη, τὰς ὑπὲρ εὐσεβείας ς
συνοδικῶς ἐκείνας διαγνώσεις, καὶ ἀποφάσεις ἀκυρουμένας, καὶ τὸν ἐπ' αὐταῖς συνοδικὸν τόμον τετ
λείω; ὑπ' αὐτοῦ ἀθετούμενον καὶ καταλυόμενον,
πολλάκις πρότερον μετὰ τῶν ἱερωτάτων ἀρχιερέων
τὰ περὶ τούτων ἐξετάσασα, εἶτα καὶ σύνοδον συγκροτεί, καθ᾽ ἣν ἐξετάσεω; καὶ διαγνώσεως ἀκριβούς
γενομένης, καθαιρέσει κοινῇ πάντες τοῦτον καθυπο
βάλλουσι, κἂν εἰ μὴ μεταμεληθείη καὶ τὸν ᾿Ακίνδυ
νον, καὶ τοὺς κατ' αὐτὸν ἀποβάλλοιτο; καὶ τῆς
μοίρας τῶν ὀρθοδόξων εκτέμνουσι. Τούτου δὲ τοῦ
θεαρέστου τελεσθέντος έργου, ἐπαινετὸν γὰρ κατὰ
τὶν εἰπόντα καὶ ἡ τῆς κακίας κόλασις, λύει τὴν ἐμ
φύλλιον στάσιν ὁ Κύριος, καὶ βραβεύει τὴν εἰρήνην
τῇ βασιλείᾳ Ρωμαίων. Καὶ οὕτως εἰσελθοῦσα ἡ
βασιλεία μου Θεοῦ εὐδοκοῦντος εἰς τὴν μεγαλόπολιν
ταύτην, αὐτὸν μὲν εὗρε καθῃρημένον, Ακίνδυνον δὲ
καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ ἀποκεκηρυγμένους πάλιν συνοδι
κῶς, ὁ μὴ μόνον ἐνταῦθα κατὰ τὴν σύνοδον ταύτην
οἱ συνελθόντες ἔπραξαν, ἀλλὰ καὶ οἱ ἐν τοῖς ἰδίοις
κελλίοις σχολάζοντες ἱερώτατοι μητροπολίται, ἐγὼ
γράφως συνεψηφίσαντο, προστιθέντες οὗτοι μετὰ
τῆς ἐν τοῖς δόγμασι παραφορᾶς, καὶ τὰς ἄλλας
ἀθέσμους κατὰ τῆς Ἐκκλησίας καὶ τῆς βασιλείας
γεγενημένας πράξεις αὐτοῦ· δ καὶ οἱ ἐκτὸς συνόν
τες τη βασιλεία μου, ὅ τε Περοσολύμων ἀγιώτατος
πατριάρχης καὶ οἱ λοιποὶ πάντες ἱερώτατος μητρο
πολίται, σύνοδον καὶ αὐτοὶ συγκροτήσαντες ἀπεφής
ναντο, πρὸς τοῖς ἄλλοις, καὶ τῆς τοῦ Ἀκινδύνου
κοινωνίας χάριν, πάσης ἱερωσύνης τοῦτον ἀπογυμ-
Τὸ παρὸν ἴσον τῷ ἐμφανισθέντι μοι θείῳ καὶ
προσκυνητῷ προστάγματι αντιβαλών, καὶ πάντα
εὑρὼν ἐξισάζον, ὑπέγραψα.
Ο ταπεινός μητροπολίτης Φιλαδελφίας, Μακάριο.
Ἰδέτωσαν οἱ παπισταὶ ποῖον πατριάρχην αἱρετι
κόν, φαυλόβιον, σιμωνιακὸν, παλίμβουλον, ὑπὸ
τοσούτων συνόδων ανατεθεματισμένον, καὶ ὑπὸ βα
σιλέων ἀποβεβλημένον, ἐπαινοῦσι, καὶ λέγουσιν ὅτι
ἐκάθηρε τὸν Παλαμᾶν ὁμοῦ μὲ τὸν 'Ρώμης Κλήμην,
ἰδὲ σελίδι λβ'.
Ἐπεὶ κατὰ διαφόρους καιρούς συνέβησαν σκάν
δαλα εἰς τὴν Ἐκκλησίαν Χριστοῦ, κἀντεῦθεν ἐπη
κολούθησαν στάσεις καὶ διαιρέσεις, συνέβη δὲ καὶ
πρὸ καιροῦ τινος ταῦτα γενέσθαι εἰς τὴν Ἐκκλη
σίαν Χριστοῦ ἐξ ὑποβολῆς ἀνθρώπων τινῶν κακο
τρόπων καὶ κακοδόξων, τοῦ τε Βαρλαάμ καὶ ᾿Ακιν
δύνου, οἵτινες ετάραξαν καὶ συνέχεαν αὐτὴν, δόγο
ματα τὰ μὲν αὐτοὶ λέγοντες, τὰ δὲ ἄλλων κατη
γοροῦντες, καὶ διὰ τὸ ἀνεξέταστα ἡμῖν τὰ πλεῖστα
καταλειφθῆναι ἔτι οὖσιν ἐν Ἐφέσῳ, ἐκρίναμεν δέον
συσταλῆναι εἰς ἑαυτοὺς καὶ τῆς κοινωνίας τῆς ἱερᾶς
ἀποστῆναι. Νῦν δὲ Θεοῦ ἑλεοῦντος διὰ τῆς ἐπιστα
σίας καὶ ἐμμερίμνου ἐπιμελείας τοῦ κραταιοῦ καὶ
ἁγίου ἡμῶν αὐθέντου καὶ βασιλέως τοῦ Καντακουζηνοῦ ἐγένετο ἐξέτασις ἀκριβὴς διά τε θείων καὶ
λογίων πνευματικῶν τῶν ἁγίων Πατέρων καὶ διδα
Continue reading PG 151: Philothei Cpolitani patriarchæ contra Gregoram antirrhetici Libri XII →≣ entire volume