Part LXXXIX, XCPars LXXXIX, XC
col. 1451–1452page 228 of 238
PG 152:1451νοι, καὶ παραγενέσθαι πρὸς τὸν ἱερώτατον μητροποκαὶ ταῦτα ὅλα ἀπῆραν, καὶ τοῦ σταυροῦ τὸ φίλημα λίτην Ουγγροβλαχίας, ὡς ἂν ἐκεῖ μετ' αὐτοῦ ποιή σηται καὶ τὰς ψήφους τῶν ἐπισκόπων καὶ τὰς χειροτονίας. Οφείλουσι δὲ καὶ οἱ ἐν πάσῃ τῇ ἐνορίᾳ ὄντες τῆς κατ' αὐτὸν ἁγιωτάτης Εκκλησίας καὶ οἱ τῶν εἰρημένων ἐπισκοπῶν, ἱερωμένοι, μονάζοντες, ἄρχοντες, ἰδιῶται καὶ ὁ λοιπὸς Χριστώνυμος τοῦ Κυρίου λαὸς τιμὴν ἀπονέμειν αὐτῷ καὶ αἰδῶ καὶ ὑποταγήν, καὶ εὐπείθειαν τὴν προσήκουσαν ὡς ἀρχιερεῖ αὐτῶν γνησίῳ, διδασκάλῳ τε καὶ ποιμένι καταστάντι καὶ ἐκλεγέντι ψήφῳ τῆς ἱερᾶς καὶ θείας συνόδου καὶ ἐπικρίσει τῆς ἡμῶν μετριότητος, καὶ ὑπείκειν τούτῳ καὶ ὑποτάσσεσθαι, ἐγ᾽ οἷς ἂν ἔχοι λέγειν πρὸς αὐ τοὺς ψυχωφελέσι καὶ σωτηριώδεσι· ἡ γὰρ εἰς αὐτὸν γινομένη τιμὴ καὶ αἰδὼς εἰς αὐτὸν τὸν Θεὸν τὴν ἀναφορὰν ἔχει, οὗ τὴν εἰκόνα φέρει ὁ ἀρχιερεύς. Καὶ εἰς τὴν περὶ τούτου δήλωσιν καὶ ἀσφάλειαν ἀπολέλυται καὶ τῷ διαληφθέντι Ιερωτάτῳ μητροπολίτῃ Γαλίτζης καὶ ὑπερτίμῳ, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητῷ ἀδελφῷ τῆς ἡμῶν μετριότητος και συλ λειτουργῷ, ἡ παροῦσα αὐτῆς συνολική ψήφος και πρᾶξι; κατὰ μῆνα Μάϊον τῆς θ' ὶνδ. τοῦ ςωοθ ἔτους. δ + Εἶχε τὸ πρωτότυπον καὶ διὰ τιμίας πατριαρχικῆς χειρὸς τό· Φιλόθεος, ἐλέῳ Θεοῦ ἀρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, Νέας Ρώμης, καὶ οἰκουμενικὸς πατριάρχης. + Πιττάκιον τοῦ ῥηγὰς τῶν Λητῶν, τοῦ ᾿Αλγέρδου, πρὸς τὸν παναγιώτατον ἡμῶν δεσπότην, τὸν οι κουμενικὸν πατριάρχην. οὐ κατέθηκαν οὔτε τὰ ὁρκωμοτικὰ ἀπέπεμψαν, καὶ ἡμεῖς ταῦτα πάντα μὴ ὑπομείναντες αὐτοὺς πάλιν ἐκουρσεύσαμέν τους, καὶ ἐὰν οὐδὲν ὀρθώνουν εἰς ἐμὲ οὐδὲ τόρα τους θέλω υπομείνειν, κατὰ τὴν εὐ λογίαν σου ὁ μητροπολίτης αὐτῶν εὐλογεῖ εἰς τὰς αἱματεκχυσίας μέχρι τοῦ νῦν. Οὔτε εἰς τοὺς πατέρας μας τοιοῦτοι μητροπολῖται οὐκ ἐγένοντο, οἷος οὗτος ὁ μητροπολίτης, εὐλογεῖ τοὺς Μοσχεδίωτας εἰς αἰ ματεκχυσίας, καὶ εἰς ἡμᾶς οὐδὲν ἔρχεται, οὔτε εἰς τὸ Κύειον ὑπαγένει, καὶ ὅστις φιλήσει σταυρὸν εἰ; ἐμὲ, καὶ φύγῃ πρὸς ἐκείνους, ὁ μητροπολίτης ἐκ βάλλει τοῦ σταυροῦ τὸ φίλημα ἀπ' ἐκείνου. Γίνεται τοῦτο εἰς τὸν κόσμον, ὅτι νὰ ἐκβάλωσι τοῦ σταυροῦ τὸ φίλημα; ὁ Ἰωάννης του Κοζελήσκου, δοῦλός μου, ἐφίλησεν εἰς ἐμὲ μὲ τὴν μάναν του καὶ μὲ τὰ ἀδέλ φιά του καὶ μὲ τὴν γυναῖκά του καὶ τὰ παιδία του, ὅτι νὰ ἕνα εἰς ἐμέναν, καὶ ἐκεῖνος τὴν μάναν καὶ τοὺς ἀδελφοὺς καὶ τὴν γυναῖκα καὶ τὰ παιδία ἀφεὶ; ἔφυγε, καὶ ὁ μητροπολίτης ὁ ᾿Αλέξιος τοῦ σταυροῦ τὸ φίλημα ἐξέβαλεν τῆς το... ὁ Ἰωάννης του Βαζεμίσκου ἐφίλησε σταυρὸν, καὶ ἔφυγε καὶ τοὺς ἐγγυητὰς ἐξέδωκε, καὶ ὁ μητροπολίτης ἐξέβαλεν τον ἀπὸ τοῦ σταυροῦ τὸ φίλημα. Ο Ναούμπνικος ὁ Βασίλειος ἐφίλησεν εἰς τὸν ἐπίσκοπον, καὶ ὁ ἐπίσκοπος ἐγένετο ἐγγυητής τούτου, καὶ ἐκεῖνος ἐξέδωκε τὸν ἐπίσκοπον εἰς τὴν ἐγγύην, καὶ ἔφυγε, καὶ ὁ μη τροπολίτης ἐξέβαλεν τον ἀπὸ τοῦ σταυροῦ τὸ φίλημα, καὶ ἄλλοι πολλοὶ ἔφυγον, καὶ ἐκεῖνος λύει αὐτοὺς τοῦ ὅρκου ἤτοι τοῦ φιλήματος τοῦ σταυροῦ. Επρεπε τὸν μητροπολίτην, ἵνα εύλογῇ τοὺς Μοσχοβίωτας, ὅτι νὰ ἐβοηθοῦσαν μας, διότι ἡμεῖς μαχόμεθα μετά τῶν ᾿Αλαμάνων δι᾽ ἐκείνους, καὶ λαλοῦμεν τὸν με τροπολίτην πρὸς ἑαυτοὺς, καὶ ἐκεῖνο; οὐδὲν ἔρχεται πρὸς ἡμᾶ;; δὸς ἡμῖν ἄλλον μητροπολίτην εἰς τὸ Κύεβον, εἰς τὸ Σμολένσκον, εἰς τὸ Τυφέριν, εἰς τὴν Μικρὰν Ρωσίαν, εἰς τὸ Νιβοσίλιν, εἰς τὸ Χαμηλὸν Νοβογράδιν. † ᾿Απὸ τὸν βασιλέα Λητῶν, τὸν ᾿Αλγερδον, εἰς τὸν πατριάρχην προσκύνημα. Επεμψας εἰς ἐμὲ γράμμα μετὰ τοῦ Θεοδώρου μου, ὅτι λυπεῖται πρὸς σὲ ὁ μητροπολίτης ἐπάνω μου. Λέγει οὕτως· Ἐκούρο σευσέ μας ὁ βασιλεὺς, ὁ ᾿Αλγερδος. Ἐγὼ οὐκ ἠρξάμην τοῦ κουρσεύειν, ήρξαντο ἐκεῖνοι πρῶτον τοῦ κουρσεύειν, καὶ τοῦ σταυροῦ τὰ φίλημα, ὅπερ εἶχον πρὸς μὲ, οὐ κατέθηκαν, οὔτε τὰ ἐρκωμοτικὰ ἀπέ πεμψαν πρός με, ἐκούρσευσάν με ἐννέα φοράς, καὶ † Πιττάκιον πατριαρχικὸν πρὸς τὸν ἱερώτατον μη τὸν γυναικάδελφόν μου τὸν ῥῆγα Μιχαήλ ενόρκως ἔκραξαν εἰς ἑαυτούς, καὶ ὁ μητροπολίτης ἐξέβαλεν τροπολίτην Κυέβου καὶ πάσης Ρωσίας. + Ἱερώτατε μητροπολίτα Κυέβου καὶ πάσης Ῥω ἀπ' ἐκείνου τὸν φόβον, ὅτι νὰ ἔλθῃ καὶ νὰ ὑπάγῃ μὲ Ὁ σίας, ὑπέρτιμε, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητὲ ἀδελφὲ τὸ θέλημά του, καὶ ἐπίασάν τον, καὶ τὴν γαμβρόν μου, τὸν ῥῆγα τὸν Μπορίσην τοῦ Χαμηλού Νοσο γραδίου, ἐπίατάν τον, καὶ ἐπῆραν καὶ τὸ ῥηγατίον του, τὸν γαμβρόν μου, τὸν ῥῆγαν τὸν Ἰωάννην τοῦ Νοβοσιλίου, καὶ τὸ ῥηγατίον του κούρσευσαν, καὶ τὴν μάναν του ἐπίασαν την, καὶ τὴν θυγατέρα μου ἀπῆραν την, καὶ τὸν ὅρκον, ἂν εἶχον πρὸς ἐκείνους, οὐ κατάθηκαν, ἐπάνω τούτου τοῦ σταυροφλήματος, ἐπέρασιν ἀπ' ἐμοῦ κάστρα τὸ Ρόδα, το Σήζκα, τὸ Γούδην, τὸ ὑσηέτζειο, τὸ Γορήσενο, τὸ Τάσιου, τὸ Λούμι τὸ μέγα, τὸ Κλήτζεν, καὶ Βτέλους, τὸ Βέλγο, τὸ Κοζλάβο, τὸ Λήπητζη, τὸ Τέσοβ, τὸ Χλέ πεν, τοῦ Θωμᾶ τὸ κάστρον, τὸ Μπερεζούη, την Κο λούγαν, τὸ Μεζένισκον. Ταῦτα πάντα εἰσὶ κάστρα, τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργέ, χάρις εἴη καὶ εἰρήνη ἀπὸ Θεοῦ τῇ σῇ ἱερότητι. Ο δεν ἡ ἱερό της σου, πόσην ἀναδοχὴν καὶ εὐμένειαν δεικνύει εἰς σὲ ἡ μετριότης ἡμῶν. Ἔγραψά σοι γὰρ κατὰ τὸν πέρυσι καιρὸν μετὰ τοῦ ἀνθρώπου σου, του '16 κούμ, καὶ ἔδειξά σοι, ὅτι φίλον σε εἶχον ἀπ' ἀρχῆς, καὶ πάλιν οὕτω σε ἔχων, καὶ ἀγαπῶ καὶ ἀναδέχομαι 03 ° πάλιν οὖν τὰ αὐτά σοι γράφω, ὅτι τὴν φιλίαν, ἣν εἶχον πρὸς σέ, καὶ τὴν ἀναδοχὴν πάλιν ἐκείνην ἔχω καὶ τὴν ἀγάπην καὶ τὴν εὐμένειαν. ᾿Ακούω δὲ τινα παρὰ τῶν ἐρχομένων αὐτόθεν γενόμενα παρά τῆς σῆς ἱερότητος, καὶ λυποῦμαι· ἤκουσα γὰρ, ὅτι ἀφῆκας τοὺς Χριστιανοὺς πάντας τοὺς εὑρισκομένους αὐτόθι εἰς πάντα τὸν τόπον τῆς Ρωσίας, καὶ κάτPHILOTIEI CP. Patriarche
νοι, καὶ παραγενέσθαι πρὸς τὸν ἱερώτατον μητροπο- καὶ ταῦτα ὅλα ἀπῆραν, καὶ τοῦ σταυροῦ τὸ φίλημα
λίτην Ουγγροβλαχίας, ὡς ἂν ἐκεῖ μετ' αὐτοῦ ποιήσηται καὶ τὰς ψήφους τῶν ἐπισκόπων καὶ τὰς χειρο
τονίας. Οφείλουσι δὲ καὶ οἱ ἐν πάσῃ τῇ ἐνορίᾳ ὄντες
τῆς κατ' αὐτὸν ἁγιωτάτης Εκκλησίας καὶ οἱ τῶν
εἰρημένων ἐπισκοπῶν, ἱερωμένοι, μονάζοντες, ἄρχοντες, ἰδιῶται καὶ ὁ λοιπὸς Χριστώνυμος τοῦ Κυρίου
λαὸς τιμὴν ἀπονέμειν αὐτῷ καὶ αἰδῶ καὶ ὑποταγήν,
καὶ εὐπείθειαν τὴν προσήκουσαν ὡς ἀρχιερεῖ αὐτῶν
γνησίῳ, διδασκάλῳ τε καὶ ποιμένι καταστάντι καὶ
ἐκλεγέντι ψήφῳ τῆς ἱερᾶς καὶ θείας συνόδου καὶ
ἐπικρίσει τῆς ἡμῶν μετριότητος, καὶ ὑπείκειν τούτῳ
καὶ ὑποτάσσεσθαι, ἐγ᾽ οἷς ἂν ἔχοι λέγειν πρὸς αὐ
τοὺς ψυχωφελέσι καὶ σωτηριώδεσι· ἡ γὰρ εἰς αὐτὸν
γινομένη τιμὴ καὶ αἰδὼς εἰς αὐτὸν τὸν Θεὸν τὴν
ἀναφορὰν ἔχει, οὗ τὴν εἰκόνα φέρει ὁ ἀρχιερεύς.
Καὶ εἰς τὴν περὶ τούτου δήλωσιν καὶ ἀσφάλειαν
ἀπολέλυται καὶ τῷ διαληφθέντι Ιερωτάτῳ μητρο
πολίτῃ Γαλίτζης καὶ ὑπερτίμῳ, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι
ἀγαπητῷ ἀδελφῷ τῆς ἡμῶν μετριότητος και συλλειτουργῷ, ἡ παροῦσα αὐτῆς συνολική ψήφος και
πρᾶξι; κατὰ μῆνα Μάϊον τῆς θ' ὶνδ. τοῦ ςωοθ
ἔτους.
δ
+ Εἶχε τὸ πρωτότυπον καὶ διὰ τιμίας πατριαρ
χικῆς χειρὸς τό· Φιλόθεος, ἐλέῳ Θεοῦ ἀρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, Νέας Ρώμης, καὶ
οἰκουμενικὸς πατριάρχης.
LXXXXIX. Algerdus, ex Lituanorum, litteris ad
patriarcham datis refellit accusationes metropoThe Kierke.
+ Πιττάκιον τοῦ ῥηγὰς τῶν Λητῶν, τοῦ ᾿Αλγέρδου,
πρὸς τὸν παναγιώτατον ἡμῶν δεσπότην, τὸν οι
κουμενικὸν πατριάρχην.
οὐ κατέθηκαν οὔτε τὰ ὁρκωμοτικὰ ἀπέπεμψαν, καὶ
ἡμεῖς ταῦτα πάντα μὴ ὑπομείναντες αὐτοὺς πάλιν
ἐκουρσεύσαμέν τους, καὶ ἐὰν οὐδὲν ὀρθώνουν εἰς
ἐμὲ οὐδὲ τόρα τους θέλω υπομείνειν, κατὰ τὴν εὐ
λογίαν σου ὁ μητροπολίτης αὐτῶν εὐλογεῖ εἰς τὰς
αἱματεκχυσίας μέχρι τοῦ νῦν. Οὔτε εἰς τοὺς πατέρας
μας τοιοῦτοι μητροπολῖται οὐκ ἐγένοντο, οἷος οὗτος
ὁ μητροπολίτης, εὐλογεῖ τοὺς Μοσχεδίωτας εἰς αἰματεκχυσίας, καὶ εἰς ἡμᾶς οὐδὲν ἔρχεται, οὔτε εἰς
τὸ Κύειον ὑπαγένει, καὶ ὅστις φιλήσει σταυρὸν εἰ;
ἐμὲ, καὶ φύγῃ πρὸς ἐκείνους, ὁ μητροπολίτης ἐκβάλλει τοῦ σταυροῦ τὸ φίλημα ἀπ' ἐκείνου. Γίνεται
τοῦτο εἰς τὸν κόσμον, ὅτι νὰ ἐκβάλωσι τοῦ σταυροῦ
τὸ φίλημα; ὁ Ἰωάννης του Κοζελήσκου, δοῦλός μου,
ἐφίλησεν εἰς ἐμὲ μὲ τὴν μάναν του καὶ μὲ τὰ ἀδέλ
φιά του καὶ μὲ τὴν γυναῖκά του καὶ τὰ παιδία του,
ὅτι νὰ ἕνα εἰς ἐμέναν, καὶ ἐκεῖνος τὴν μάναν καὶ
τοὺς ἀδελφοὺς καὶ τὴν γυναῖκα καὶ τὰ παιδία ἀφεὶ;
ἔφυγε, καὶ ὁ μητροπολίτης ὁ ᾿Αλέξιος τοῦ σταυροῦ
τὸ φίλημα ἐξέβαλεν τῆς το... ὁ Ἰωάννης του
Βαζεμίσκου ἐφίλησε σταυρὸν, καὶ ἔφυγε καὶ τοὺς
ἐγγυητὰς ἐξέδωκε, καὶ ὁ μητροπολίτης ἐξέβαλεν τον
ἀπὸ τοῦ σταυροῦ τὸ φίλημα. Ο Ναούμπνικος ὁ
Βασίλειος ἐφίλησεν εἰς τὸν ἐπίσκοπον, καὶ ὁ ἐπίσκο
πος ἐγένετο ἐγγυητής τούτου, καὶ ἐκεῖνος ἐξέδωκε
τὸν ἐπίσκοπον εἰς τὴν ἐγγύην, καὶ ἔφυγε, καὶ ὁ μητροπολίτης ἐξέβαλεν τον ἀπὸ τοῦ σταυροῦ τὸ φίλημα,
καὶ ἄλλοι πολλοὶ ἔφυγον, καὶ ἐκεῖνος λύει αὐτοὺς
τοῦ ὅρκου ἤτοι τοῦ φιλήματος τοῦ σταυροῦ. Επρεπε
τὸν μητροπολίτην, ἵνα εύλογῇ τοὺς Μοσχοβίωτας,
ὅτι νὰ ἐβοηθοῦσαν μας, διότι ἡμεῖς μαχόμεθα μετά
τῶν ᾿Αλαμάνων δι᾽ ἐκείνους, καὶ λαλοῦμεν τὸν με
τροπολίτην πρὸς ἑαυτοὺς, καὶ ἐκεῖνο; οὐδὲν ἔρχεται
πρὸς ἡμᾶ;; δὸς ἡμῖν ἄλλον μητροπολίτην εἰς τὸ
Κύεβον, εἰς τὸ Σμολένσκον, εἰς τὸ Τυφέριν, εἰς τὴν
Μικρὰν Ρωσίαν, εἰς τὸ Νιβοσίλιν, εἰς τὸ Χαμηλὸν
Νοβογράδιν.
† ᾿Απὸ τὸν βασιλέα Λητῶν, τὸν ᾿Αλγερδον, εἰς
τὸν πατριάρχην προσκύνημα. Επεμψας εἰς ἐμὲ
γράμμα μετὰ τοῦ Θεοδώρου μου, ὅτι λυπεῖται πρὸς
σὲ ὁ μητροπολίτης ἐπάνω μου. Λέγει οὕτως· Ἐκούρο
σευσέ μας ὁ βασιλεὺς, ὁ ᾿Αλγερδος. Ἐγὼ οὐκ ἠρξάμην τοῦ κουρσεύειν, ήρξαντο ἐκεῖνοι πρῶτον τοῦ
κουρσεύειν, καὶ τοῦ σταυροῦ τὰ φίλημα, ὅπερ εἶχον
πρὸς μὲ, οὐ κατέθηκαν, οὔτε τὰ ἐρκωμοτικὰ ἀπέ
πεμψαν πρός με, ἐκούρσευσάν με ἐννέα φοράς, καὶ † Πιττάκιον πατριαρχικὸν πρὸς τὸν ἱερώτατον μητὸν γυναικάδελφόν μου τὸν ῥῆγα Μιχαήλ ενόρκως
ἔκραξαν εἰς ἑαυτούς, καὶ ὁ μητροπολίτης ἐξέβαλεν
XC. Patriarchæ litteræ ad metropolitam Kiorûe et
totius Russia de metropolita Galitzæ.
τροπολίτην Κυέβου καὶ πάσης Ρωσίας.
+ Ἱερώτατε μητροπολίτα Κυέβου καὶ πάσης Ῥω
ἀπ' ἐκείνου τὸν φόβον, ὅτι νὰ ἔλθῃ καὶ νὰ ὑπάγῃ μὲ Ὁ σίας, ὑπέρτιμε, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητὲ ἀδελφὲ
τὸ θέλημά του, καὶ ἐπίασάν τον, καὶ τὴν γαμβρόν
μου, τὸν ῥῆγα τὸν Μπορίσην τοῦ Χαμηλού Νοσο
γραδίου, ἐπίατάν τον, καὶ ἐπῆραν καὶ τὸ ῥηγατίον
του, τὸν γαμβρόν μου, τὸν ῥῆγαν τὸν Ἰωάννην τοῦ
Νοβοσιλίου, καὶ τὸ ῥηγατίον του κούρσευσαν, καὶ
τὴν μάναν του ἐπίασαν την, καὶ τὴν θυγατέρα μου
ἀπῆραν την, καὶ τὸν ὅρκον, ἂν εἶχον πρὸς ἐκείνους,
οὐ κατάθηκαν, ἐπάνω τούτου τοῦ σταυροφλήματος,
ἐπέρασιν ἀπ' ἐμοῦ κάστρα τὸ Ρόδα, το Σήζκα,
τὸ Γούδην, τὸ ὑσηέτζειο, τὸ Γορήσενο, τὸ Τάσιου,
τὸ Λούμι τὸ μέγα, τὸ Κλήτζεν, καὶ Βτέλους, τὸ
Βέλγο, τὸ Κοζλάβο, τὸ Λήπητζη, τὸ Τέσοβ, τὸ Χλέπεν, τοῦ Θωμᾶ τὸ κάστρον, τὸ Μπερεζούη, την Κολούγαν, τὸ Μεζένισκον. Ταῦτα πάντα εἰσὶ κάστρα,
τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργέ, χάρις εἴη
καὶ εἰρήνη ἀπὸ Θεοῦ τῇ σῇ ἱερότητι. Ο δεν ἡ ἱερό
της σου, πόσην ἀναδοχὴν καὶ εὐμένειαν δεικνύει εἰς
σὲ ἡ μετριότης ἡμῶν. Ἔγραψά σοι γὰρ κατὰ τὸν
πέρυσι καιρὸν μετὰ τοῦ ἀνθρώπου σου, του '16 -
κούμ, καὶ ἔδειξά σοι, ὅτι φίλον σε εἶχον ἀπ' ἀρχῆς,
καὶ πάλιν οὕτω σε ἔχων, καὶ ἀγαπῶ καὶ ἀναδέχομαι
03 ° πάλιν οὖν τὰ αὐτά σοι γράφω, ὅτι τὴν φιλίαν,
ἣν εἶχον πρὸς σέ, καὶ τὴν ἀναδοχὴν πάλιν ἐκείνην
ἔχω καὶ τὴν ἀγάπην καὶ τὴν εὐμένειαν. ᾿Ακούω δὲ
τινα παρὰ τῶν ἐρχομένων αὐτόθεν γενόμενα παρά
τῆς σῆς ἱερότητος, καὶ λυποῦμαι· ἤκουσα γὰρ, ὅτι
ἀφῆκας τοὺς Χριστιανοὺς πάντας τοὺς εὑρισκομένους
αὐτόθι εἰς πάντα τὸν τόπον τῆς Ρωσίας, καὶ κάτ
col. 1453–1454page 229 of 238
PG 152:1453θῆσαι εἰς ἓν μέρος, τὸ δὲ ἄλλο ἀφῆκες ἀποίμαντον ἡ ἐγώ, ὅτι ἡ ἱερότης του λυπηθήσεσθαι μέλλεις, πῶς καὶ χωρὶς διδασκαλίας και πνευματικῆς ἐπισκέψεως Διὰ τοῦτο καὶ ἡ μετριότης ἡμῶν ἐλυπήθη καὶ ἡ ἱερὰ σύνοδος, ὅτι οὐ γίνεται καλῶς, οὐδὲ κατὰ τὴν τῶν ἱερῶν κανόνων παρακέλευσιν. Ωσπερ γὰρ ἡ μετριότης ἡμῶν ἐτάχθη παρὰ Θεοῦ ποιμὴν καὶ δι δάσκαλος πάσης τῆς οἰκουμένης, οὕτως ἐχειροτόνησα καὶ τὴν σὴν ἱερότητα πατέρα καὶ διδάσκαλον παντὸς τοῦ ἔθνους αὐτοῦ, ἵνα διδάσκῃς πάντας καὶ ἐπιμελῆσαι πάντων ἐπίσης, καὶ ἔχῃς μετὰ πάντων ἀγάπην καὶ φιλίαν πατρικὴν, καὶ εἴπερ συμβήσεται καὶ μέσον αὐτῶν ἔχθρα, ἵνα έχης σὺ ἀνάγκην ὥστε εἰρηνεύειν αὐτοὺς πρὸς ἀλλήλους ὡς πατήρ καὶ διο δάσκαλος. Γνωστὸν οὖν ἔστω σοι, ὅτι διότι ἀφῆκας τοὺς τοσούτους χρόνους τὴν Μικρὰν Ρωσίαν, καὶ οὐκ ἐπεσκέψω αὐτὴν, ἔπεμψεν ἐνταῦθα εἰς τὴν ἡμῶν μετριότητα ὁ κράλης τῆς Λαχίας, ὁ Καζίμοιρος, ὅστις κρατεῖ καὶ τὴν Μικρὰν Ρωσίαν, καὶ οἱ ἔτεροι βῆγες ἔπεμψαν ἐνταῦθα ἐπίσκοπον καὶ γράμματα μετ' αὐτοῦ, λέγοντες, ότι ο Πάσα ή γή φθείρεται ἄνευ νόμου, ὅτι ὁ νόμος χαώνεται, ἐπεὶ οὐκ ἔστιν ἀρχιερεὺς, καὶ διὰ τοῦτο ἐξελεξάμεθα ἄνθρωπον καλόν, καθαρᾶς πολιτείας, τὸν ἐπίσκοπον ᾿Αντώνιον, εἰς τοῦτο, καὶ διὰ τὸν Θεὸν καὶ τὰς ἁγίας Ἐκκλησίας καὶ δι' ἡμᾶς χειροτονήσατε τοῦτον, ἵνα μὴ ὁ νόμος χαωθῇ τῶν 'Ρώσων καὶ ἡ πίστις τῶν Ρώσων, ἵνα μὴ καταλυθῇ· εἰ δ' οὐ γενήσεται τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ εὐλογία σα; εἰ; τὸν ἄνθρωπον τοῦτον, μετὰ ταῦτα μηδὲν λυπεῖσθε καθ᾿ ἡμᾶς, ἡ ἡμῶν ἀνάγκη ἔσται εἰς τὴν τῶν Λατίνων πίστιν βαπτίζειν τους Ρώσους, διότι ἡ γῆ οὐ δύναται εἶναι ἄνευ νόμου. Ταῦτα ἔγραψε καὶ ἀνέφερε καὶ πρὸς ἐμὲ καὶ πρὸς τὴν σύνοδον, καὶ ἡ ἀναφορὰ αὐτοῦ ἐνταῦθα φυλάσε σεται. Τί οὖν ἔπρεπεν, ἵνα ποιήσωμεν; Σε ποιοῦμεν εἰς ταῦτα κριτήν, τί λέγεις; ἔπρεπεν, ἵνα ἀποπέμψωμεν αὐτὸν, καὶ ἵνα ἐάσωμεν καὶ ἡμεῖς τὸν λαὸν τοῦ Θεοῦ οὕτω χωρὶς ἐπισκέψεως καὶ Ἐπιμελείας πνευματικῆς, ὥσπερ ἀφῆκας καὶ σὺ αὐτόν; Οὐδόλως ἔπρεπε τοῦτο, καὶ παρὰ τοῦ Θεοῦ γὰρ μεγάλην καταδίκην εὑρήσειν ἐμέλλομεν, καὶ παρὰ τῶν ἀνθρώ των πολλὴν μέμψιν καὶ κατηγορίαν, ἄλλως τε καὶ, εἰ ἦν ὁ αὐθέντης τοῦ τόπου ὀρθόδοξος καὶ τῆς ἡμετές ρας πίστεως, ἴσως ἐμέλλομεν προσκαρτερήσειν τοῦτο καὶ παραπετάσειν, καίτοι γε οὐδὲ τοῦτο ἦν ἂν καλόν, διὰ σὲ δὲ ἴσω; ἐποιοῦμεν τοῦτο. Ἐπεὶ δὲ οὐκ ἔστιν ἡμέ τερος, ἀλλὰ Λατίνος, ἔπρεπεν, ἵνα ἀποπέμψωμεν αὐτ τὸν κενόν; καὶ ἔμελλε ποιήσειν παραυτίκα μητροπολίτην Λατίνου, καθὼς ἔλεγε, καὶ βαπτίζειν τοὺς Ρώσους εἰς τὴν πίστιν τῶν Λατίνων, ὅπερ διακρίνοις οὐ, ὅτι καλὸν ἦν, εἰ ἐγένετο; Ἐγὼ πολλὰ εὐχαριστῶ τῷ Θεῷ, ὅπως οὐκ ἐποίησε τοῦτο, ἀλλ' ἔγραψε καὶ ἐζήτησε παρ' ἡμῶν μητροπολίτην· διὰ ταῦτα ἀναγ κασθέντες ἡμεῖς ἐχειροτονήσαμεν, ὃν ἀπέστειλεν, καὶ οὐκ ἔπρεπεν, ἵνα ποιήσωμεν ἄλλως· δεδώκαμεν δὲ αὐτῷ τὴν Γάλιτζαν, ἵνα ἔχῃ ὡς μητρόπολιν, ἐπισ σκοπὰς δὲ τὸ Βολοδίμοιρον, τὸ Περεμούσλιν καὶ τὸ Χόλμιν, ἅτινά εἰσιν ὑπὸ τὴν ἐξουσίαν τοῦ κράλου τῆς Λαχίας, πλέον δὲ τούτου οὐδὲν ἐδώκαμεν αὐτῷ, οὔτε τὸ Λουτζικὸν, οὔτε ἄλλο τί ποτε. Οίδα μὲν οὖν ἐγένετο τοῦτο, ἀλλὰ οὐδὲν ἔπρεπεν, ἵνα γένηται ἄλλως· πῶς γὰρ ἐμέλλομεν ἀφήσειν τὸ πρᾶγμα οὔτ τως, ἵνα ἔχῃς καὶ σὺ μεγάλην ἁμαρτίαν, διότι ἀφῆ καὶ τοὺς Χριστιανοὺς τὸν τοσοῦτον καιρὸν χωρίς διδασκαλίας; Διὰ τὴν ἀνάγκην γοῦν ταύτην ἐγένετο, καὶ πρέπει, ἵνα μὴ λυπῆται· ἀπὸ σοῦ γὰρ ἐγένετο τοῦτο. Γνωστὸν ἔστω σοι καὶ τοῦτο, ὅτι ἐγὼ διὰ τὴν ἀγάπην σου ἀκούσας τὴν κατάλυσιν τῶν Χριστιανῶν τὴν γενομένην αὐτόθι παρὰ τοῦ μεγάλου ῥηγὸς τῶν Λιτβῶν, τοῦ ᾿Αλγέρδου, ἔγραψα πρὸς ἐκεῖνον περὶ τούτου, ἐκεῖνος δὲ ἀντέγραψε μοι, λέγων ού τως· «Ἐγὼ οὐκ ἠρξάμην, ήρξαντο ἐκεῖναι τοῦ κουρσεύειν πρῶτον, καὶ τοῦ σταυροῦ τὸ φίλημα, ὅπερ εἶχον πρός με, οὐ κατέθηκαν, οὔτε τὰ ὁρκωμοτικὰ ἔπεμψαν πρός με, ἐκούρσευσάν με εννέα φοράς, καὶ τὸν γυναικάδελφόν μου τὸν ῥῆγα Μιχαήλ ενόρκως ἔκραξαν εἰς ἑαυτοὺς, καὶ ὁ μητροπολίτης ἐξέβαλλεν ἀπ' ἐκείνου τὸν φόβον, ὅτι νὰ ἔλθῃ καὶ νὰ ὑπάγῃ μὲ τὸ θέλημάν του, καὶ ἐπίασάν τον· τὸν γαμβρόν μου, τὸν ῥῆγα τὸν Μπορήσην τοῦ Χαμη λοῦ Νοσογραδίου, ἐπίασαν τον, καὶ ἐπῆραν καὶ τὸ ῥηγατίον του· τὸν γαμβρόν μου, τὸν ῥῆγα τὴν Ἰωάννην τοῦ Νοβογραδίου, καὶ τὸ ῥηγατίον του ἐκούρσευσαν, καὶ τὴν μάναν του ἐπίασαν· καὶ τὴν θυγατέρα μου ἐπῆραν την, καὶ τοῦ σταυροῦ τὸ φι λημα οὐ κατέθηκαν· ἐπάνω τούτου τοῦ σταυροφο λήματος ἀπῆραν ἀπ᾿ ἐμοῦ κάστρα Εγγυς τῶν εἴκο σιν, ἐκεῖνος δὲ γράφει καὶ τὰ κάστρα κατ' όνομα. ο Καὶ ἡμεῖς ταῦτα μὴ ὑπομείναντες αὐτοὺς πάλιν ἐκουρσεύσαμεν, καὶ ἂν οὐδὲν ὀρθώσουν εἰς ἐμὲ, οὐδὲ τόρα τοὺς θέλω ὑπομείνειν. Κατὰ τὴν εὐλογίαν σου ὁ μητροπολίτης αὐτῶν εὐλογεῖ εἰς τὰς αἱματεκχυσίας. Μέχρι τοῦ νῦν οὔτε εἰς τοὺς πατέρας μας τοιοῦτοι μητροπολῖται οὐκ ἐγένοντο, οἷος οὗτος ὁ μητροπολίτης, εὐλογεῖ τοὺς Μοσχοβίωτας εἰς αἱματεκχυσίας, καὶ εἰς ἡμᾶς οὐκ ἔρχεται, οὔτε εἰς τὸ Κύεδον ὑπαγένει. Ο Ιωάννης του Κοζέλισκου καὶ ὁ Ἰωάννης τοῦ Βασεμίσκου καὶ ὁ Ναούμπνικος ὁ Βασίλειος ἐφίλησαν σταυρὸν εἰς ἐμὲ, καὶ ἔδωκαν καὶ ἐγγυητὰ;, τελευταῖον ἀφῆκαν τὰς γυναῖκας καὶ τὰ παιδία των, καὶ ἔφυγον καὶ ἀπῆγαν ἐκεῖ, καὶ ὁ μητροπολίτης ἐξέβαλε τοῦ σταυροῦ τὸ φίλημα ἀπ' ἐκείνους. Επρεπε τον μητροπολίτην, ἵνα εὐλο γῇ τοὺς Μοσχοβίωτας, ὅτι νὰ ἐβοήθουν ἡμᾶς, διάτι ἡμεῖς μαχόμεθα μετὰ τῶν ᾿Αλαμάνων δι' ἐκείνου, καὶ λαλοῦμεν τὸν μητροπολίτην πρὸς ἑαυτούς, καὶ ἐκεῖνος οὐδὲν ἔρχεται. Δὸς ἡμῖν ἄλλον μητροπολίτη εἰς τὸ Κύεδον, εἰς τὸ Σμολένισκον, εἰς τὸ Τιφέριν. εἰς τὴν Μικρὰν Ρωσίαν, εἰς τὸ Νοβοσίλιν καὶ εἰς τὸ Χαμηλὸν Νοβογράδιν.» Ταῦτα πάντα ἔγραψεν ἐκεῖνος πρὸς ἐμέ. Διὰ τοῦτο ἀπέστειλα ἐγὼ πρὸ; τὴν σὴν ἱερότητα τὸν γνήσιον τὸν ἰδικόν μου τὸν Ἰωάννην, ὅστις ἐστὶν ἄνθρωπος φρόνιμος καὶ καλὸς καὶ ἐπιτήδειος καὶ πεπαιδευμένος καὶ κατὰ πά τα ἡμέτερος, καὶ γράφω σοι, εἴ τι ἀναγκαῖον ἦν, ἵνα ἔλθῃς σὺ ἐνταῦθα διὰ ταῦτα πάντα. Ἐπεὶ δὲ οὐκ ἔχεις εύκολον σύ, πέμψον ἄνθρωπον ιδικόν σου και λεν, ἵνα ἔλθῃ, καὶ μάθωμεν ἀκριβῶς περὶ πατών Οθῆσαι εἰς ἓν μέρος, τὸ δὲ ἄλλο ἀφῆκες ἀποίμαντον ἡ ἐγώ, ὅτι ἡ ἱερότης του λυπηθήσεσθαι μέλλεις, πῶς
καὶ χωρὶς διδασκαλίας και πνευματικῆς ἐπισκέψεως·
Διὰ τοῦτο καὶ ἡ μετριότης ἡμῶν ἐλυπήθη καὶ ἡ
ἱερὰ σύνοδος, ὅτι οὐ γίνεται καλῶς, οὐδὲ κατὰ τὴν
τῶν ἱερῶν κανόνων παρακέλευσιν. Ωσπερ γὰρ ἡ
μετριότης ἡμῶν ἐτάχθη παρὰ Θεοῦ ποιμὴν καὶ δι
δάσκαλος πάσης τῆς οἰκουμένης, οὕτως ἐχειροτό·
νησα καὶ τὴν σὴν ἱερότητα πατέρα καὶ διδάσκαλον
παντὸς τοῦ ἔθνους αὐτοῦ, ἵνα διδάσκῃς πάντας καὶ
ἐπιμελῆσαι πάντων ἐπίσης, καὶ ἔχῃς μετὰ πάντων
ἀγάπην καὶ φιλίαν πατρικὴν, καὶ εἴπερ συμβήσεται
καὶ μέσον αὐτῶν ἔχθρα, ἵνα έχης σὺ ἀνάγκην ὥστε
εἰρηνεύειν αὐτοὺς πρὸς ἀλλήλους ὡς πατήρ καὶ διο
δάσκαλος. Γνωστὸν οὖν ἔστω σοι, ὅτι διότι ἀφῆκας
τοὺς τοσούτους χρόνους τὴν Μικρὰν Ρωσίαν, καὶ
οὐκ ἐπεσκέψω αὐτὴν, ἔπεμψεν ἐνταῦθα εἰς τὴν ἡμῶν
μετριότητα ὁ κράλης τῆς Λαχίας, ὁ Καζίμοιρος,
ὅστις κρατεῖ καὶ τὴν Μικρὰν Ρωσίαν, καὶ οἱ ἔτεροι
βῆγες ἔπεμψαν ἐνταῦθα ἐπίσκοπον καὶ γράμματα
μετ' αὐτοῦ, λέγοντες, ότι ο Πάσα ή γή φθείρεται
ἄνευ νόμου, ὅτι ὁ νόμος χαώνεται, ἐπεὶ οὐκ ἔστιν
ἀρχιερεὺς, καὶ διὰ τοῦτο ἐξελεξάμεθα ἄνθρωπον
καλόν, καθαρᾶς πολιτείας, τὸν ἐπίσκοπον ᾿Αντώνιον,
εἰς τοῦτο, καὶ διὰ τὸν Θεὸν καὶ τὰς ἁγίας Ἐκκλησίας
καὶ δι' ἡμᾶς χειροτονήσατε τοῦτον, ἵνα μὴ ὁ νόμος
χαωθῇ τῶν 'Ρώσων καὶ ἡ πίστις τῶν Ρώσων, ἵνα
μὴ καταλυθῇ· εἰ δ' οὐ γενήσεται τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ
καὶ ἡ εὐλογία σα; εἰ; τὸν ἄνθρωπον τοῦτον, μετὰ
ταῦτα μηδὲν λυπεῖσθε καθ᾿ ἡμᾶς, ἡ ἡμῶν ἀνάγκη
ἔσται εἰς τὴν τῶν Λατίνων πίστιν βαπτίζειν τους
Ρώσους, διότι ἡ γῆ οὐ δύναται εἶναι ἄνευ νόμου.
Ταῦτα ἔγραψε καὶ ἀνέφερε καὶ πρὸς ἐμὲ καὶ πρὸς
τὴν σύνοδον, καὶ ἡ ἀναφορὰ αὐτοῦ ἐνταῦθα φυλάσε
σεται. Τί οὖν ἔπρεπεν, ἵνα ποιήσωμεν; Σε ποιοῦμεν
εἰς ταῦτα κριτήν, τί λέγεις; ἔπρεπεν, ἵνα ἀποπέμ
ψωμεν αὐτὸν, καὶ ἵνα ἐάσωμεν καὶ ἡμεῖς τὸν λαὸν
τοῦ Θεοῦ οὕτω χωρὶς ἐπισκέψεως καὶ Ἐπιμελείας
πνευματικῆς, ὥσπερ ἀφῆκας καὶ σὺ αὐτόν; Οὐδόλως
ἔπρεπε τοῦτο, καὶ παρὰ τοῦ Θεοῦ γὰρ μεγάλην
καταδίκην εὑρήσειν ἐμέλλομεν, καὶ παρὰ τῶν ἀνθρώτων πολλὴν μέμψιν καὶ κατηγορίαν, ἄλλως τε καὶ,
εἰ ἦν ὁ αὐθέντης τοῦ τόπου ὀρθόδοξος καὶ τῆς ἡμετές
ρας πίστεως, ἴσως ἐμέλλομεν προσκαρτερήσειν τοῦτο
καὶ παραπετάσειν, καίτοι γε οὐδὲ τοῦτο ἦν ἂν καλόν,
διὰ σὲ δὲ ἴσω; ἐποιοῦμεν τοῦτο. Ἐπεὶ δὲ οὐκ ἔστιν ἡμέτερος, ἀλλὰ Λατίνος, ἔπρεπεν, ἵνα ἀποπέμψωμεν αὐτ
τὸν κενόν; καὶ ἔμελλε ποιήσειν παραυτίκα μητρο
πολίτην Λατίνου, καθὼς ἔλεγε, καὶ βαπτίζειν τοὺς
Ρώσους εἰς τὴν πίστιν τῶν Λατίνων, ὅπερ διακρίνοις
οὐ, ὅτι καλὸν ἦν, εἰ ἐγένετο; Ἐγὼ πολλὰ εὐχαριστῶ
τῷ Θεῷ, ὅπως οὐκ ἐποίησε τοῦτο, ἀλλ' ἔγραψε καὶ
ἐζήτησε παρ' ἡμῶν μητροπολίτην· διὰ ταῦτα ἀναγ·
κασθέντες ἡμεῖς ἐχειροτονήσαμεν, ὃν ἀπέστειλεν,
καὶ οὐκ ἔπρεπεν, ἵνα ποιήσωμεν ἄλλως· δεδώκαμεν
δὲ αὐτῷ τὴν Γάλιτζαν, ἵνα ἔχῃ ὡς μητρόπολιν, ἐπισ
σκοπὰς δὲ τὸ Βολοδίμοιρον, τὸ Περεμούσλιν καὶ τὸ
Χόλμιν, ἅτινά εἰσιν ὑπὸ τὴν ἐξουσίαν τοῦ κράλου
τῆς Λαχίας, πλέον δὲ τούτου οὐδὲν ἐδώκαμεν αὐτῷ,
οὔτε τὸ Λουτζικὸν, οὔτε ἄλλο τί ποτε. Οίδα μὲν οὖν
ἐγένετο τοῦτο, ἀλλὰ οὐδὲν ἔπρεπεν, ἵνα γένηται
ἄλλως· πῶς γὰρ ἐμέλλομεν ἀφήσειν τὸ πρᾶγμα οὔτ
τως, ἵνα ἔχῃς καὶ σὺ μεγάλην ἁμαρτίαν, διότι ἀφῆ
καὶ τοὺς Χριστιανοὺς τὸν τοσοῦτον καιρὸν χωρίς
διδασκαλίας; Διὰ τὴν ἀνάγκην γοῦν ταύτην ἐγένετο,
καὶ πρέπει, ἵνα μὴ λυπῆται· ἀπὸ σοῦ γὰρ ἐγένετο
τοῦτο. Γνωστὸν ἔστω σοι καὶ τοῦτο, ὅτι ἐγὼ διὰ τὴν
ἀγάπην σου ἀκούσας τὴν κατάλυσιν τῶν Χριστια
νῶν τὴν γενομένην αὐτόθι παρὰ τοῦ μεγάλου ῥηγὸς
τῶν Λιτβῶν, τοῦ ᾿Αλγέρδου, ἔγραψα πρὸς ἐκεῖνον
περὶ τούτου, ἐκεῖνος δὲ ἀντέγραψε μοι, λέγων ού
τως· «Ἐγὼ οὐκ ἠρξάμην, ήρξαντο ἐκεῖναι τοῦ
κουρσεύειν πρῶτον, καὶ τοῦ σταυροῦ τὸ φίλημα,
ὅπερ εἶχον πρός με, οὐ κατέθηκαν, οὔτε τὰ όρκω·
μοτικὰ ἔπεμψαν πρός με, ἐκούρσευσάν με εννέα
φοράς, καὶ τὸν γυναικάδελφόν μου τὸν ῥῆγα Μιχαήλ
ενόρκως ἔκραξαν εἰς ἑαυτοὺς, καὶ ὁ μητροπολίτης
ἐξέβαλλεν ἀπ' ἐκείνου τὸν φόβον, ὅτι νὰ ἔλθῃ καὶ
νὰ ὑπάγῃ μὲ τὸ θέλημάν του, καὶ ἐπίασάν τον· τὸν
γαμβρόν μου, τὸν ῥῆγα τὸν Μπορήσην τοῦ Χαμη
λοῦ Νοσογραδίου, ἐπίασαν τον, καὶ ἐπῆραν καὶ τὸ
ῥηγατίον του· τὸν γαμβρόν μου, τὸν ῥῆγα τὴν
Ἰωάννην τοῦ Νοβογραδίου, καὶ τὸ ῥηγατίον του
ἐκούρσευσαν, καὶ τὴν μάναν του ἐπίασαν· καὶ τὴν
θυγατέρα μου ἐπῆραν την, καὶ τοῦ σταυροῦ τὸ φι
λημα οὐ κατέθηκαν· ἐπάνω τούτου τοῦ σταυροφο
λήματος ἀπῆραν ἀπ᾿ ἐμοῦ κάστρα Εγγυς τῶν εἴκο
σιν, ἐκεῖνος δὲ γράφει καὶ τὰ κάστρα κατ' όνομα.
ο Καὶ ἡμεῖς ταῦτα μὴ ὑπομείναντες αὐτοὺς πάλιν
ἐκουρσεύσαμεν, καὶ ἂν οὐδὲν ὀρθώσουν εἰς ἐμὲ, οὐδὲ
τόρα τοὺς θέλω ὑπομείνειν. Κατὰ τὴν εὐλογίαν σου
ὁ μητροπολίτης αὐτῶν εὐλογεῖ εἰς τὰς αἱματεκχυ
σίας. Μέχρι τοῦ νῦν οὔτε εἰς τοὺς πατέρας μας
τοιοῦτοι μητροπολῖται οὐκ ἐγένοντο, οἷος οὗτος ὁ
μητροπολίτης, εὐλογεῖ τοὺς Μοσχοβίωτας εἰς αίμα
τεκχυσίας, καὶ εἰς ἡμᾶς οὐκ ἔρχεται, οὔτε εἰς τὸ
Κύεδον ὑπαγένει. Ο Ιωάννης του Κοζέλισκου καὶ
ὁ Ἰωάννης τοῦ Βασεμίσκου καὶ ὁ Ναούμπνικος ὁ
Βασίλειος ἐφίλησαν σταυρὸν εἰς ἐμὲ, καὶ ἔδωκαν
καὶ ἐγγυητὰ;, τελευταῖον ἀφῆκαν τὰς γυναῖκας καὶ
τὰ παιδία των, καὶ ἔφυγον καὶ ἀπῆγαν ἐκεῖ, καὶ ὁ
μητροπολίτης ἐξέβαλε τοῦ σταυροῦ τὸ φίλημα
ἀπ' ἐκείνους. Επρεπε τον μητροπολίτην, ἵνα εὐλο
γῇ τοὺς Μοσχοβίωτας, ὅτι νὰ ἐβοήθουν ἡμᾶς, διάτι
ἡμεῖς μαχόμεθα μετὰ τῶν ᾿Αλαμάνων δι' ἐκείνου,
καὶ λαλοῦμεν τὸν μητροπολίτην πρὸς ἑαυτούς, καὶ
ἐκεῖνος οὐδὲν ἔρχεται. Δὸς ἡμῖν ἄλλον μητροπολίτη
εἰς τὸ Κύεδον, εἰς τὸ Σμολένισκον, εἰς τὸ Τιφέριν.
εἰς τὴν Μικρὰν Ρωσίαν, εἰς τὸ Νοβοσίλιν καὶ εἰς
τὸ Χαμηλὸν Νοβογράδιν.» Ταῦτα πάντα ἔγραψεν
ἐκεῖνος πρὸς ἐμέ. Διὰ τοῦτο ἀπέστειλα ἐγὼ πρὸ;
τὴν σὴν ἱερότητα τὸν γνήσιον τὸν ἰδικόν μου τὸν
Ἰωάννην, ὅστις ἐστὶν ἄνθρωπος φρόνιμος καὶ καλὸς
καὶ ἐπιτήδειος καὶ πεπαιδευμένος καὶ κατὰ πά τα
ἡμέτερος, καὶ γράφω σοι, εἴ τι ἀναγκαῖον ἦν, ἵνα
ἔλθῃς σὺ ἐνταῦθα διὰ ταῦτα πάντα. Ἐπεὶ δὲ οὐκ
ἔχεις εύκολον σύ, πέμψον ἄνθρωπον ιδικόν σου και
λεν, ἵνα ἔλθῃ, καὶ μάθωμεν ἀκριβῶς περὶ πατών
Ο
Part XCVIPars XCVI
col. 1459–1460page 232 of 238
PG 152:1459και σκάνδαλα, διότι αἱ μάχαι καὶ τὰ σκάνδαλα τοῦ διαβόλου ἔργα εἰτί. Ποῖος τῶν ῥηγῶν ἐκρίθη ποτέ μετὰ τοῦ μητροπολίτου; Ο πατήρ σου ἐκρίθη ποτέ ἢ ὁ πάππος σου ἢ ποῖος ἄλλος τοῦ γένους σου; "Αφες γοῦν καὶ σὺ τὰ σκάνδαλα καὶ τὴν κρίσιν, καὶ πρόσε ελθε καὶ εἰρήνευσον μετὰ τοῦ πατρός σου, τοῦ μητροπολίτου, καὶ ζήτησον παρ' αὐτοῦ συγχώρησιν, να σοι συγχωρήσῃ, καὶ ποίησον μετάνοιαν, ἵνα σὲ δέ ξηται καὶ ἀγαπᾷ καὶ ἔχῃ σε ὡς υἱόν του· αὐτὸς παι τήρ σου ἔνι καὶ ὡς πατήρ. Εἴπερ ἐποίησεν εἰς σὲ τίποτε, ἔπρεπεν, ἵνα τὸ ὑπομείνῃ;, καὶ νὰ τὸν προσ ἐλθῃς μᾶλλον, καὶ νὰ ζητήσῃ; παρ' αὐτοῦ εὐλογίαν καὶ συγχώρησιν, οὐχ ἵνα ζητῆς κρίσιν, οὐδὲ ἔχῃς ὄχλησιν, οὕτως ἔπρεπεν, ἵνα ποιήσῃς τότε· ἐπεὶ δὲ οὐκ ἐποίησας τοῦτο τότε, νῦν ποίησον αὐτό, καὶ ζή τησον παρ' αὐτοῦ εὐλογίαν καὶ συγχώρησιν, καὶ εἴ περ ἔσφαλες καὶ τίποτε, ποίησον τὴν διόρθωσιν, τοῦτο ἔνι εἰς τιμὴν καὶ δόξαν σὴν καὶ τοῦ γένους σου, καὶ εἰς ὠφέλειαν τῆς ψυχῆς σου. Ἐγὼ ἔγραψα νῦν καὶ πρὸς τὸν μητροπολίτην σου, καὶ ἐὰν ποιήσῃς μετάνοιαν, μέλλει σε δέξασθαι καὶ ἀγαπᾶν πλέον παρὰ πρότερον, ὡς υἱόν του γνήσιον· μηδὲν οὖν ποιήσητε ἄλλως, παρ' γράφω πρὸς ἐσᾶς· εἰ δὲ οὐδὲν βούλεσθε τοῦτο, ζητεῖτε δὲ κρίσιν, ἐγὼ ταύτην οὐδὲν τὴν κωλύω, προσέχετε δὲ, μήπως φανῇ εἰς ἐσᾶς βα ρύ. Ποιήσατε γοῦν, ὅπερ γράφω καὶ συμβουλεύω, ὅτι τοῦτο συμφέρει εἰς ἐσᾶς, καὶ ἐὰν ποιήσητε, και θὺς γράφω, εἰρηνικὴν κατάστασιν, τότε πέμψον και σὺ καὶ ὁ μητροπολίτης ἀνθρώπους σας, ὅτι τὸ γνώ μίσω καὶ ἐγώ, καὶ τότε μέλλω σε ἀγαπᾶν καὶ ἐγὼς καὶ εὔξασθαι καὶ εὐλογήσειν καὶ συγχωρήσειν καὶ ἔχειν ὡς υἱόν μου γνήσιον. Γνωστὸν ἔστω σοι και τοῦτο, ὅτι ἡ παράβασις τοῦ φιλήματος τοῦ σταυροῦ ἐστιν ἄρνησις τοῦ Θεοῦ· οὕτω γὰρ διδάσκουσιν ἡμᾶς τοῦτο οἱ ἅγιοι Πατέρες, ὅτι ἡ ἐπιορκία άρνησί; ἐστι τοῦ Θεοῦ, καὶ ὁ ἀρνησάμενος τὸν Θεὸν πρὸς τίνα ἄλλον θεὸν μέλλει καταφυγεῖν; Ετερος γὰρ Θεὸ; οὐκ ἔστι πλὴν τοῦ Θεοῦ ἡμῶν. Οἱ ἅγιοι ἀπόστολος καὶ ἡμέτεροι Πατέρες καὶ πρὸ τούτων ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς διδάσκουσιν ἡμᾶς, ὅτι ὁ ἀρ νησάμενος τὸν Θεὸν τῇ κολάσει παραπέμπεται, ὁ δὲ μὴ ἀρνησάμενος τὸν Θεὸν, ἀλλὰ τηρῶν τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ, ἔχει ζωὴν αἰώνιον. Διὰ τοῦτο γράφω καὶ πα ραινῶ σοι ὡς πατήρ σου, ἵνα προσέχῃς καὶ τηρῇς τὸ φίλημα τοῦ σταυροῦ· κρεῖττον γάρ ἐστί σοι μή παραβάντι τὸ φίλημα τοῦ σταυροῦ ἀποθανεῖν σωματικῶς, ἢ τοῦτο παραβάντι ἀποθανεῖν ψυχικῶς καὶ ζῆν σωματικῶς. Πρόσεχε γοῦν, ὅσον ἔνι δυνατόν, καὶ μὴ παράβαινε τὸ τοῦ σταυροῦ φίλημα, εἰ καὶ θάνατος πρόκειται σοι· ἀλλὰ σπούδασον καὶ ἐπιμελήθητι, ὅση σου δύναμις, ἵνα ποιῇς οὕτως, καθώς σοι παρα κελεύομαι. † Μηνὶ ᾿Απριλλίῳ, ἡμέρᾳ ε', ἰνδ. δεκάτης, προ καθημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου, τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου, ἐν τοῖς κατὰ τὸν ἅγιο Θεοφύλακτον κελλίοις τῆς μεγάλης ἁγιωσύνης αύ τοῦ, συνεδριαζόντων αὐτῷ καὶ τῶν ἱερωτάτων ἀρο χιερέων καὶ ὑπερτίμων, τοῦ Ἐφέσου, τοῦ Ἡρα κλείας, του Βρύσεως. τοῦ Σωζοπόλεως, τοῦ ἀρχιεπισκόπου Μαρωνείας καὶ τοῦ Τενέδου διὰ γνώμη, ἐλαλήθη κατὰ τοῦ ἀπὸ τοῦ Φάρου Ιερομονάχου του. ὅτι Χριστιανοί τινες αιχμάλωτος τῆς αἰχμαλωσίας διαδράντες καὶ πρὸς τὸ εἰρημένον κά στρον ἐλθόντες κατέφυγον εἰς τὴν τοῦ ἁγίου μεγα λομάρτυρος καὶ τροπαιοφόρου Γεωργίου ναόν, ἐν ᾧ ἦν οὗτος ἱερατικῶς ἐκδουλεύων. Ζητουμένων δὲ αὐτ τῶν παρὰ τοῦ ἐκεῖσε λαοῦ ἐπὶ τῷ πρὸς τοὺς Τούρ κους πάλιν αὐτοὺς ἀγαγεῖν, οὗτος οὐ μόνον αὐτῶν τὴν πονηρὰν γνώμην οὐκ ἐκώλυσεν, ἀλλὰ καὶ κοινῇ μετ' αὐτῶν καὶ μάλιστα πρὸ τῶν ἄλλων αὐτὸς τοῦ τε θείου ναοῦ τούτους ἐξέβαλον, καὶ ἔν τινι σανδαλίψ τούτους εἰσήγαγον, καὶ τοῖς ναύταις ἀπελθόντες πρὸς τοὺς Τούρκους παρέδωκαν· τῶν δὲ αἰχμαλώτων καὶ ταῦτα μετὰ δακρύων ζητούντων, ἀπολυθῆναι παρ' αὐτῶν, καὶ πρὸς τοὺς Τούρκους (μή) πάλιν ἐπανελθεῖν (ἐγίνωσκον γὰρ, ὡς ἐπειδὰν οἱ Τοῦρκοι τὴν αὐ τῶν φυγὴν μάθωσι, κακῶς αὐτοὺς τιμωρήσουσι καὶ φονεύσουσι), αὐτοὶ οὐκ ἠθέλησαν, ἀλλὰ παρέδωκαν αὐτοὺς τοῖς Τούρκοις. Τούτου γοῦν οὕτω γεγονότος καὶ οὐκ ἄλλως, ὡς ἐγνωρίσθη καὶ παρὰ τοῦ τιμιωτάτου σακελλίου τῆς ἁγιωτάτης τοῦ Θεοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας, διακόνου κῦρ Ἰωάννου τοῦ Τοξοτηνοῦ, ἀπελθόντος ὡς ἔξαρχος ἐκεῖ ἐξ ἀποστολῆς τοῦ παν αγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου, τοῦ οἰκουμενικοῦ πε τριάρχου, καὶ τὴν περὶ τούτου ποιησαμένου έρευναν, οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ αὐτοῦ τούτου τοῦ ἱερομονάχου ὁμολογήσαντος τοῦτο καὶ δι᾿ ἀνάγκην τινὰ διατεινομένου τοῦτο πεποιηκέναι ο διέγνωσται τοῖς ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσι καὶ ὑπερτίμοις, ἐπιψηφισαμένου καὶ τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου, τοῦ οἰκουμενικού πατριάρχου, τοῖς μὲν ἄλλοις ἐκείνοις τοῖς λαϊκος; φονέως δοθῆναι ἐπιτίμια, τοῦτον δὲ καθῃρημένον εἶναι καὶ γεγυμνωμένον πάσης ἱερωσύνης· ὅσον γὰρ τὸ κατ' αὐτοὺς, αὐτοὶ ἐφόνευσαν ἐκείνους· παραδοθέντες γὰρ εἰς τοὺς Τούρκους παρ' αὐτῶν, οὐ μόνον πολλὰς τιμωρίας ἔπαθον, ἀλλὰ καί τινες ἐξ ἐκείνων ἀπέ [θανον], τῇ ὁμολογία εγκαρτερήσαντες. Έσται γοῦν οὗτος ἀπὸ τοῦ νῦν καθῃρημένος, καὶ οὐ δια πράξεται τί ποτε ἱερατικὸν κατὰ τὴν ἐξενεχθεῖσαν κατ' αὐτοῦ συνοδικὴν ταύτην διάγνωσιν, ἐπεὶ καὶ εἰ; ἀσφάλειαν καὶ τὸ παρὸν ἐγεγόνει σημείωμα. ΟPHILOTHEI CP. PATRIARCHE SYNODICE CONSTITUTIONES.
και σκάνδαλα, διότι αἱ μάχαι καὶ τὰ σκάνδαλα τοῦ XCVI. Hieromonachus quidam et populus Phari,
διαβόλου ἔργα εἰτί. Ποῖος τῶν ῥηγῶν ἐκρίθη ποτέ
qui Christianos profuyos Turcis tradiderant, condemnantur.
· μετὰ τοῦ μητροπολίτου; Ο πατήρ σου ἐκρίθη ποτέ
ἢ ὁ πάππος σου ἢ ποῖος ἄλλος τοῦ γένους σου; "Αφες
γοῦν καὶ σὺ τὰ σκάνδαλα καὶ τὴν κρίσιν, καὶ πρόσε
ελθε καὶ εἰρήνευσον μετὰ τοῦ πατρός σου, τοῦ μητροπολίτου, καὶ ζήτησον παρ' αὐτοῦ συγχώρησιν, να
σοι συγχωρήσῃ, καὶ ποίησον μετάνοιαν, ἵνα σὲ δέξηται καὶ ἀγαπᾷ καὶ ἔχῃ σε ὡς υἱόν του· αὐτὸς παι
τήρ σου ἔνι καὶ ὡς πατήρ. Εἴπερ ἐποίησεν εἰς σὲ
τίποτε, ἔπρεπεν, ἵνα τὸ ὑπομείνῃ;, καὶ νὰ τὸν προσ
ἐλθῃς μᾶλλον, καὶ νὰ ζητήσῃ; παρ' αὐτοῦ εὐλογίαν
καὶ συγχώρησιν, οὐχ ἵνα ζητῆς κρίσιν, οὐδὲ ἔχῃς
ὄχλησιν, οὕτως ἔπρεπεν, ἵνα ποιήσῃς τότε· ἐπεὶ δὲ
οὐκ ἐποίησας τοῦτο τότε, νῦν ποίησον αὐτό, καὶ ζή
τησον παρ' αὐτοῦ εὐλογίαν καὶ συγχώρησιν, καὶ εἴπερ ἔσφαλες καὶ τίποτε, ποίησον τὴν διόρθωσιν,
τοῦτο ἔνι εἰς τιμὴν καὶ δόξαν σὴν καὶ τοῦ γένους σου,
καὶ εἰς ὠφέλειαν τῆς ψυχῆς σου. Ἐγὼ ἔγραψα νῦν
καὶ πρὸς τὸν μητροπολίτην σου, καὶ ἐὰν ποιήσῃς
μετάνοιαν, μέλλει σε δέξασθαι καὶ ἀγαπᾶν πλέον
παρὰ πρότερον, ὡς υἱόν του γνήσιον· μηδὲν οὖν
ποιήσητε ἄλλως, παρ' γράφω πρὸς ἐσᾶς· εἰ δὲ οὐδὲν
βούλεσθε τοῦτο, ζητεῖτε δὲ κρίσιν, ἐγὼ ταύτην οὐδὲν
τὴν κωλύω, προσέχετε δὲ, μήπως φανῇ εἰς ἐσᾶς βαρύ. Ποιήσατε γοῦν, ὅπερ γράφω καὶ συμβουλεύω,
ὅτι τοῦτο συμφέρει εἰς ἐσᾶς, καὶ ἐὰν ποιήσητε, και
θὺς γράφω, εἰρηνικὴν κατάστασιν, τότε πέμψον και
σὺ καὶ ὁ μητροπολίτης ἀνθρώπους σας, ὅτι τὸ γνώμίσω καὶ ἐγώ, καὶ τότε μέλλω σε ἀγαπᾶν καὶ ἐγὼς
καὶ εὔξασθαι καὶ εὐλογήσειν καὶ συγχωρήσειν καὶ
ἔχειν ὡς υἱόν μου γνήσιον. Γνωστὸν ἔστω σοι και
τοῦτο, ὅτι ἡ παράβασις τοῦ φιλήματος τοῦ σταυροῦ
ἐστιν ἄρνησις τοῦ Θεοῦ· οὕτω γὰρ διδάσκουσιν ἡμᾶς
τοῦτο οἱ ἅγιοι Πατέρες, ὅτι ἡ ἐπιορκία άρνησί; ἐστι
τοῦ Θεοῦ, καὶ ὁ ἀρνησάμενος τὸν Θεὸν πρὸς τίνα
ἄλλον θεὸν μέλλει καταφυγεῖν; Ετερος γὰρ Θεὸ;
οὐκ ἔστι πλὴν τοῦ Θεοῦ ἡμῶν. Οἱ ἅγιοι ἀπόστολος
καὶ ἡμέτεροι Πατέρες καὶ πρὸ τούτων ὁ Κύριος
ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς διδάσκουσιν ἡμᾶς, ὅτι ὁ ἀρνησάμενος τὸν Θεὸν τῇ κολάσει παραπέμπεται, ὁ
δὲ μὴ ἀρνησάμενος τὸν Θεὸν, ἀλλὰ τηρῶν τὰς ἐντολὰς
αὐτοῦ, ἔχει ζωὴν αἰώνιον. Διὰ τοῦτο γράφω καὶ παραινῶ σοι ὡς πατήρ σου, ἵνα προσέχῃς καὶ τηρῇς τὸ
φίλημα τοῦ σταυροῦ· κρεῖττον γάρ ἐστί σοι μή παραβάντι τὸ φίλημα τοῦ σταυροῦ ἀποθανεῖν σωματι
κῶς, ἢ τοῦτο παραβάντι ἀποθανεῖν ψυχικῶς καὶ ζῆν
σωματικῶς. Πρόσεχε γοῦν, ὅσον ἔνι δυνατόν, καὶ μὴ
παράβαινε τὸ τοῦ σταυροῦ φίλημα, εἰ καὶ θάνατος
πρόκειται σοι· ἀλλὰ σπούδασον καὶ ἐπιμελήθητι,
ὅση σου δύναμις, ἵνα ποιῇς οὕτως, καθώς σοι παρακελεύομαι.
† Μηνὶ ᾿Απριλλίῳ, ἡμέρᾳ ε', ἰνδ. δεκάτης, προκαθημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου, τοῦ
οἰκουμενικοῦ πατριάρχου, ἐν τοῖς κατὰ τὸν ἅγιο
Θεοφύλακτον κελλίοις τῆς μεγάλης ἁγιωσύνης αύτοῦ, συνεδριαζόντων αὐτῷ καὶ τῶν ἱερωτάτων ἀρο
χιερέων καὶ ὑπερτίμων, τοῦ Ἐφέσου, τοῦ Ἡρα
κλείας, του Βρύσεως. τοῦ Σωζοπόλεως, τοῦ ἀρχιε
πισκόπου Μαρωνείας καὶ τοῦ Τενέδου διὰ γνώμη,
ἐλαλήθη κατὰ τοῦ ἀπὸ τοῦ Φάρου Ιερομονάχου
του.
ὅτι Χριστιανοί τινες αιχμάλωτος τῆς
αἰχμαλωσίας διαδράντες καὶ πρὸς τὸ εἰρημένον κά
στρον ἐλθόντες κατέφυγον εἰς τὴν τοῦ ἁγίου μεγα
λομάρτυρος καὶ τροπαιοφόρου Γεωργίου ναόν, ἐν ᾧ
ἦν οὗτος ἱερατικῶς ἐκδουλεύων. Ζητουμένων δὲ αὐτ
τῶν παρὰ τοῦ ἐκεῖσε λαοῦ ἐπὶ τῷ πρὸς τοὺς Τούρ
κους πάλιν αὐτοὺς ἀγαγεῖν, οὗτος οὐ μόνον αὐτῶν
τὴν πονηρὰν γνώμην οὐκ ἐκώλυσεν, ἀλλὰ καὶ κοινῇ
μετ' αὐτῶν καὶ μάλιστα πρὸ τῶν ἄλλων αὐτὸς τοῦ
τε θείου ναοῦ τούτους ἐξέβαλον, καὶ ἔν τινι σανδαλίψ
τούτους εἰσήγαγον, καὶ τοῖς ναύταις ἀπελθόντες πρὸς
τοὺς Τούρκους παρέδωκαν· τῶν δὲ αἰχμαλώτων καὶ
ταῦτα μετὰ δακρύων ζητούντων, ἀπολυθῆναι παρ'
αὐτῶν, καὶ πρὸς τοὺς Τούρκους (μή) πάλιν ἐπανελ
θεῖν (ἐγίνωσκον γὰρ, ὡς ἐπειδὰν οἱ Τοῦρκοι τὴν αὐτῶν φυγὴν μάθωσι, κακῶς αὐτοὺς τιμωρήσουσι καὶ
φονεύσουσι), αὐτοὶ οὐκ ἠθέλησαν, ἀλλὰ παρέδωκαν
αὐτοὺς τοῖς Τούρκοις. Τούτου γοῦν οὕτω γεγονότος
καὶ οὐκ ἄλλως, ὡς ἐγνωρίσθη καὶ παρὰ τοῦ τιμιω
τάτου σακελλίου τῆς ἁγιωτάτης τοῦ Θεοῦ Μεγάλης
Ἐκκλησίας, διακόνου κῦρ Ἰωάννου τοῦ Τοξοτηνοῦ,
ἀπελθόντος ὡς ἔξαρχος ἐκεῖ ἐξ ἀποστολῆς τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου, τοῦ οἰκουμενικοῦ πετριάρχου, καὶ τὴν περὶ τούτου ποιησαμένου έρευναν,
οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ αὐτοῦ τούτου τοῦ ἱερομονάχου όμολογήσαντος τοῦτο καὶ δι᾿ ἀνάγκην τινὰ διατεινομέ
νου τοῦτο πεποιηκέναι ο διέγνωσται τοῖς ἱερωτάτοις
ἀρχιερεῦσι καὶ ὑπερτίμοις, ἐπιψηφισαμένου καὶ τοῦ
παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου, τοῦ οἰκουμενικού
πατριάρχου, τοῖς μὲν ἄλλοις ἐκείνοις τοῖς λαϊκος;
φονέως δοθῆναι ἐπιτίμια, τοῦτον δὲ καθῃρημένον
εἶναι καὶ γεγυμνωμένον πάσης ἱερωσύνης· ὅσον γὰρ
τὸ κατ' αὐτοὺς, αὐτοὶ ἐφόνευσαν ἐκείνους· παραδο
θέντες γὰρ εἰς τοὺς Τούρκους παρ' αὐτῶν, οὐ μόνον
πολλὰς τιμωρίας ἔπαθον, ἀλλὰ καί τινες ἐξ ἐκείνων
ἀπέ [θανον], τῇ ὁμολογία εγκαρτερήσαντες. Έσται
γοῦν οὗτος ἀπὸ τοῦ νῦν καθῃρημένος, καὶ οὐ διαπράξεται τί ποτε ἱερατικὸν κατὰ τὴν ἐξενεχθεῖσαν
κατ' αὐτοῦ συνοδικὴν ταύτην διάγνωσιν, ἐπεὶ καὶ εἰ;
ἀσφάλειαν καὶ τὸ παρὸν ἐγεγόνει σημείωμα.
Ο
col. 1461–1462page 233 of 238
Nolitia.
MANUELIS CALECE CONTRA GR.ECORUM ERRORES LIBRI
QUATUOR, olim Latine versi ab Ambrosio Camalduleusi;
postea ex bibliotheca Bavarica in lucem prolati et notis
illustrati a Petro Stevartio, Leodio, SS. Theologiæ D.
professore, et Academie Ingolstadiensis procancella
rio.
Incipit Auctoris Prologus.
Liber I.
Liber II.
Liber III.
Liber IV.
LIBER DE ESSENTIA ET OPERATIOne. Præmittitur Fran
cisci Combefisii Præfatio.
DE FIDE DEQUE PRINCIPIIS CATHOLICÆ FIDEI ut ex divina
Scriptura et a catholicis Ecclesiæ magistris accepimus,
auctore felicis recordationis domno Manuele Caleca. 429
CAP. I. Ad eum qui quæsierat.
CAP. II. De Deo uno.
CAP. VIII. Num sancta Dei Ecclesia, quæ post im
piam fidei novationem eosdem sanctorum judices et ac
cusatores coacervavit.
CAP. IX. Num sancta Dei Ecclesia, quæ diversas
æruninas, longaque exsilia et ergastula et carceres ad
versus justos omnes piosque decrevit ac judicavit. 789
CAP. X. Num sancta Dei Ecclesia, quæ testamenta
invadat, et divinorum virorum cadavera insepulta pro
jiciat.
JOANNIS CYPARISSIOTA Expositio materiaria eorum quæ
de Deo a theologis dicuntur, in decem decades partita.
Franc. Turriano Societat. Jesu interprete e Græco. Ad
ditis etiam scholiis et annotationibus.
Præfatio Francisci Turriani Societatis Jesu ad illustris
simum el reverendissimum D. Ant. Augustinum archiept
scopum Tarraconensem.
JOANNIS CYPARISSIOTE Præmeditatio expositionis.
De theologia symbolica.
Quod duplex sit theologia symbolica.
Quod duplex sit theologia.
CAP. III. Quod theologia symbolica secundum spe
ciem, sive formam corpoream, semper in corpore, et
secundum sensum delineatur.
CAP. IV. Quod symbolicæ theologiæ, quæ in specie
sub sensum cadente versatur, proprium est, ut quibus-.
dam divinis et sacris visis informetur.
De Deo uno qui est Trinitas.
CAP. IV. Quæ tandem simulacra ac imagines de san
cta Trinitate sancti tradant.
CAP. V. De Dei Verbi incarnatione juxta Scriptn
De septem sacramentis.
ras.
CAP. VII. Adhuc de incarnatione, ex rationum mo
mentis quantum res patitur.
CAP. V. Quod omnis etiam in angelis sacra formatio
ad hanc partem symbolica theologiæ refertur.
De futura mortuorum resurrectione. 617
De futura in integrum restitutione.
Peroratio.
Notitia historica et literaria.
CAP. I.. De pace, et quomodo eam Palamas dissolve
rit, facta ei ad tempus rei venia; ac quæ causa sermo
num sit.
CAP. II. Non posse Palamitas quicquam negare
Palama lucubrationum, seu cujusquam eorum qui eum
secuti sunt.
CAP. III. - Auspicatum esse Palamam exitiosum dogma
ab errore ac contentione.
CAP. IV. Erroris symptomata jactare atque referre,
ut propria sua recte facta atque munera.
CAP. V. Quomodo Palamas ex multis diversisque
libris suis ac sermonibus novum erroris Deum, luminis
in modum consistentem fabricetur, cuncta crepantem quæ
unius Dei sunt.
CAP. VI. Quomodo ex talium sermonum aggrega
tioue, is quem Palamas comminiscitur, ipsum non vere
exsistentem ac substantia Deum, Creator appareat arbi
terque omnis creaturæ, ac omnis beatitatis finis. 695
PALAMITICARUM TRANSGRESSIONUM Sermo IV. Præter
omnem Christianitatis ritum ac ordinem conflatam esse
Palamiticarum Ecclesiam; de quo quæruntur decemn. 699
Cap. 1. Quæ sit ratio sanctæ Dei Ecclesiæ.
CAP. II. Num propter hanc talem ac illum, qui pa
triarchæ exsistant, sancta Dei Ecclesia dicitur.
CAP. III. Num sancta Dei Ecclesia, quæ ob confusio
nem ac proditionis mercedem principatum constituit. 705
CAP. IV. Num sancta Dei Ecclesia, quæ priusquam
conflaretur a divina sanctaque synodo abjecta est et ana
themati tradita.
CAP. V. Num sancta Dei Ecclesia, quæ ob libertatem
jurisque sui præsumpta licentia, eum sibi in patriarcham
præfecit, qui prius canonicis obstrictus criminibus, omni
fuerat sacerdotio abdicatus.
CAP. VI. Num sancta Dei Ecclesia quæ unius gregis
duos simul patriarchas, sese mutuo abdicantes, ac tumul
tuantes retineat ac proclamet.
CAP. VII. Num sancta Dei Ecclesia, ea quæ tol pro
fauas vocum novitates palum est confessa.
Quot modis signetur symbolica theologia
sive sub aspectum sive sub sensum aurium cadat.
CAP. VII. Quod hanc symbolicam theologiam, ii in
quos cecidit, visum et visionem appellaverunt.
CAP. VIII. Quod ha visiones et Theophaniæ, id est,
Dei apparitiones, non aliter quam intermediæ virtutes
colestes informatæ sunt.
CAP. IX. Quod ipse Dominus noster Jesus Christus,
quatenus est Deus bomo, non refugit ab ordine Deum
decente a se constituto.
CAP. X. Quod omnino oportet ad altiores notiones
ex utraque parte symbolice theologia adduci, sive simi
litudinibus per angelos formatis, sive verbis quatenus
primo aspectu apparet, absonis illis quidem et dissenta
Deis.
SECUNDA DECAS. De theologia densonstrativa.
CAP. I. - Quod duplex sit theologia demonstrativa. 759
CAP. II. Quod theologia demonstrativa, quæ videtur
esse sine integumento, per typos nobis effictos procedit.
CAP. III. Quod per omnem theologiam ratio speculi
et ænigmatis progreditur.
CAP. IV. Quod fieri non potest, ut qui corpore pr.
diti sunt, sipe corporeis de Deo philosophari possint. 763
Quod neque totam et integram de Deo cogi
tationem habere in hoc seculo possumus, aut per earn
de Deo plene philosophari, neque per aliam quamlibet a
nobis informatam notionem.
CAP. VI. Quod Deus neque ex repræsentatione Da
turali cognoscitur, nec est quidquam ex intelligentibus,
aut intellectis, ut ex substantia ejus liceat de eo philoso
phari.
CAP. VII. Unde tandem, et ex quibus sit de Dea
philosophandum.
CAP. VIII. Quod summi (beologi de Deo philoso
phantur ex creaturis; et posteriora Dei ipsæ creature
sunt, et eorum rationes.
Quod iu theologia demonstrativa magis
propria et præcipua est illa quæ in negationibus versa
tur; et quod in hac theologia affirmationes non sunt
contrariæ negationibus.
CAP X. Quod Deus est supra omnem affirmationem
et negationem; et quod solum nesciendo, et penitus non
videndo simul eum cognoscimus, et de eo philosopha
mur.
De divinis emanationibus.
Car. I. — Quod duplex est emanatio, una in Deo, altera
col. 1463–1464page 234 of 238
extra, ab ipso Deo ad creaturam.
CAP. II. Quod omnis causa et moins et principíum,
quod propter generabilia dicitur, generatio est, quæ cum
effectis ipsis simul efficitur.
CAP. III. Quod omnis generatio est interjecta duo
bus, et impossibile est hanc exsistere altero absente ex
duobus que babitudinem faciunt.
CAP. IV. Quod habitudo et motio Dei ad efficiendas
creaturas, et omnium creaturarum generatio et produ
ctio, emanatio ejus et operatio vocatur, et sapientia et
virtus et magnificentia, el quæcunque ad principium via
rum ejus pertinent, quæ ex mirabili effectique creatura
rum cognoscuntur.
CAP. V. Quod quæcunque habent rationem operation
Bis, et mudia esse probantur, natura per se nou exsistunt;
et sunt solummodo, quatenus funt.
CAP. VI. - Quod sicut operatio est eorum quæ fiunt,
et emanationis eorum quæ emanant; sie et voluntas et
expetitin eorum quæ velle et expeti contingit. 785
CAP. VII. - Quod secundum hanc voluntatem et desi
derium Dei ipsius erga nos providentie dicuntur. 787
CAP. VIII. Quod generatim ombes divinæ emanatio
nes providentiæ dicuntur mente contemplabiles. 787
CAP. IX. Quod secundum ipsas Dei providentias et
emanationes atque operationes Gunt nostræ divinæ par
ticipationes, et divina nomina.
CAP. X Quod Deus est unus, et impartibilis, et nou
multiplicabilis, et immobilis: in his autem emanationibus
videtur moverí, et partiri, ac multiplicari, et dividi. 789
QUARTA DECAS. -- De informatione divini nominis. 791
CAP. I. Quod omne nomen Dei est nostræ mentis
inventum, et ob eam causam omuis nominatio Dei dicitur
vonth, id est intellectilis, sive sub intelligentiam cadens.
CAP. II. Quod ab effectis Deus laudatur, et ex ipsis
nominatur.
CAP. III. Quæ sint effecta, et quæ eorum materia 793
CAP. IV. Quare ab effectis nominatur Deus, et non
ab iis que sunt naturæ ejus.
CAP. V. - Quomodo Deus fat a nobis multorum nomi
num.
CAP. VI. An sint ex æternitate nomina Dei. 795
CAP. VII. Quod sicut divida nomina ex effectis sum
pla differentiam operationum repræsentant, sic ad Deum
relata diversas res repræsentare non possunt.
CAP. VIII. Si non possunt divina nomina diversas
res in Deo repræsentare, relinquitur ut solam substan
tiam ejus declarent, non quid est, sed quod est.
CAP. IX. Quod nomina divina ad rem ipsam, Dei
scilicet substantiam relata, proprie ipsam siguificant, et
non per abusionem: et quod per unumquodque horum
Dominum Trinitatem, que supra quam substantia est,
declaramus..
CAP. X.. Quod idem ipse unus Deus quatenus quid
est secaudum naturam, nomine apud nos penitus caret
rursus vero multorum nominum ideni et unus efficitur,
quia solum ex iis quæ produxit, cognosci potest.
QUINTA DECAS. De proprietatibus divinorum nomi
num.
CAP. 1. Quæ sint in singulis proprietatibus divino
rum nominum observanda.
CAP. II. De bonitate et pulchro; et ubi copulantur,
et in quibus discernuntur, et quæ eorum proprietas. 807
CAP. III. De amore, et dilectione, et quæ eorum
proprietas.
CAP. IV. De ente et de partibus ejus, et quæ sit in
its quæ sunt, proprietas entis.
CAP. V. Quomodo Deus dicitur per se esse, et per
se vila, et per se sapientia, et quomodo rursus idem
borum effector dicitur.
CAP. VI. De potestate, sine virtute, et justitia; et
quod a potestate infinite potenti, et a justitia, per se
potestas, et per se justitia productæ sunt et effectæ; et
quæ in eis proprietates.
CAP. VII. De vita, et de sapientia, quæ in Deo est,
et quod ipsa-vita et sapientia et Deus est auctor et crea
tor per se vitæ, et per se sapientiæ; et quæ horum no
minum proprietates.
CAP. VIII. De pace, et parvitate, et magnitudine, et
statione, et motu, et de altero, et de similitudine: et
quod hæc in Deo una pax sint; extra Deum autem ut ab
eo facta, diversa sunt; et quæ eorum proprietates. 827
CAP. IX. De omnipoteule, susceptore, adjutore, et
de aliis nominibus quæ de Deo dicuntur, et sunt eorum
quæ dicuntur ad aliquid et de divinitate, et similita
dine, et habitudine, quæ in deificatis, et imitantibus, et
similitudinem capientibus dicuntur secundum imitatio
nem, et similitudials informationem, et habitudinem Dei,
qui est omni habitudine solutus, et omnem imitationem
superat, el de deificatione secundum habitudinem, et de
iis quæ dicuntur ut excellentiam declarent, ut rex
reguin, Deus deorum.
CAP. X. -· De requalitate, perfectione, unitate, el qua
eorum in rebus proprietates.
SEXTA DECAS. De apparitionibus divini luminis. 839
CAP. I. Quod omne lumen sub sensum cadens ex
Den est, et quod sol imago est bonitatis ipsius. 859
Quod ignis sub sensum cadens non so'un.
imagines augelorum, qui sim 1.tudinem Dei gerunt exhi
bet, sed ipsius etiam Dei; et quæ ejus proprietates. 841
CAP. II. Quod Deus a sensilibus et nobilioribus
sol et lumen nominatur, a mediſs autem ignis; et quod
contemplatio luminum symbolicorum est multiplic.s no
minis.
CAP. IV. Quod facies Domini nostri, quæ tanquain
sol in divinissima transfiguratione resplenduit, et splen
dor ejusdem decorem corporis post resurrectionem glo
rificati, et futurum ejus fulgorem naturalem figuravil, et
idcirco in aspectum oculorum cecidit.
CAP. V. Quod lumen, quo in Thabor Dominus splen
duit, neque substantia ejus erat, neque defluxio quædam
ipsius, ac fulger, sed symbolum occulta, et nou appa
rentis nunc divinitatis Verbi Dei, et imago tenuis illius
glorie, quæ ipsi futura erat, et simulacrum regui co·lo
rum, et adnumerabile aliis Christi supra naturam mira
culis.
CAP. VI. Quod omnes diversis temporibus luminis'
divini apparitiones, persons unius Filii Dei effectus
sunt; et quod exemplar corporis ejus glorificati symne
lum fuit divinitatis ejus propter uniouem dusrum in
Christo secundum hypostasim naturarum, et quia idem
erat Deus et homo; uude in singalls miraculis Christi
divinitas ostendebatur, et detegebatur, atque aperieba
tur.
Cap. VII. Quod eam pulchritudinem, quam Adam
ante peccatum non obediendi habuerat, nune naturam
humanam recuperasse Dominus in monte Thabor in se`
quidem prius ad vivum expressit, postea vero post re
surrectionem suam sicut ipse Dominus eodem lumine
multo copiosiore, naturaliter splendebit, si secum habe
bit justos consequentes sole splendidiores, scilicot resti
tuens eos in illam beatitudinem quæ erat ante peccatum
Ads.
CAP. VIII. Quod sit secundum essentiam futurum
lumen resurrectionis, et quod sit regnum Dei nobis præ
paratum, et que civitas cœlestis, quæ ad regnum Dei
pertinet.
CAP. IX. Quod omne lumen sive sensile, sive intel
lectile, ex vero et supra substautiam lumjne refulget: ef
quod lumen intellectile Deus est.
CAP. X. Quod divinus Moyses, et ei similes omnia
lumina sive sub sensum cadentia, sive sub intelligentiam
relinquentes, in caliginem splendidissimam ingredium
tur, in unum cum infinito Deo per ignorantiam et nihil
videndo copulati.
SEPTIMA DECAS. De divina participatione.
CAP. I. Quod proprium Dei est, adesse omnibus se
cundum substantiam; et sicut substantia adest præsens.
sic etiam operatione adest: et quis modus sit præsentia
ejus qui explicari non potest.
CAP. II. Quod sicut adest nobis præsens Deus etiam
eum participamus; si autem substantia adest, substan’iam
ejus participamus.
CAP. III. Quod participantes divinam substantiam,
per Spiritum sanctuin Filium Dei, qui supra substantiam
est, participamus; et hunc participantes, Deum Patrem
participamus, atque ita efficimur divinæ naturæ et sub
stantiæ participes.
CAP. IV. Quod participantes divinam naturam, non
gratiæ solius, et per se non subsistentis participes su
inus, sed ipsius Spiritus sancti viventis, et per se exsi
stentis; et quod to: us Deus trinus gratia dicitur, et simul
Filius, atque Spiritus sanctus gratia; sigillatim ufus
quisque horum gratia dicitur, dicitur vero homonyme
gratia, id est, quod ab his personis fit.
CAP. V. Quod stent Deus, qui est per se gratia, et
trium personarum potestas, sive virtus, a nobis efficien
ter participatur; sic idem producit et creat distributio
nem divinarum gratiarum, quæ ad participandum creatæ
sunt.
CAP. VI. Quod banc apostolicam theologiam sequens
Dionysius, quæ magis generalia sunt, effectus et partici
pationes magis particularium dicit, ut jam omnia quorum
Deus est creator, in participantia distributa sint. 875
CAP. VII. Quod omnia participanția, et quæ partici
pantur, a sola natura, quæ secundum causam participa
col. 1465–1466page 235 of 238
CAP. VII. Quod in Trinitate, quæ est supra substan
tiam, non est alia vita, vel voluntas, vel charitas, vel
beatitudo, vel pulchritudo, vel sanctitas, neque bonitas,
vel forma, vel regnum, nisi ipse Filius Dei, et sanctus
ejus Spiritus.
CAP. VIII. Quod in Trinitate nihil est quod non sit
substantia, et persona; nec est in ea aliquid naturale et
substantiale Patri, quod quidem non sit Filius, et Spiri
tus sanctus; neque quidquam aliud sunt in Deo rationes
eorum quæ sunt, nisi implicite unigenitum Dei Verbum.
tur, producia alia quidem simpliciter ab ipsa ad partici
pationem edita suut, alia vero sunt secundum exsisten
tiam participantium.
CAP. VIII. Quod omnia quæ sunt ad participandum,
sive proposita sint secundum participationem, sive se
cundum exsistentiam, quia non sunt idonea subjecta reci
pientia, multiplicationem et differentiam participationum
subeunt; sola autem natura quæ secundum causam parti
cipatur hane differentiam funditus non admittit. 881
CAP. IX. Quod sola natura divina secundum rationem
causæ est participabilis; et quod proprium Dei est vocare
omnia ad communionem; et quæ plura Dei dona partici
pant, propinquiora Deo sunt.
CAP. X. Quod Deus participabilis est, et folus non
participabilis; et non aliquid in eo participabile, el ali
quid non participabile.
OCTAVA DECAS. De infinitate Dei in creaturis. 887
CAP. I. Quod nibil eorum quæ sunt, carel causa,
solusque Deus sine causa est, qui est omnium causa. 887
CAP. II. Quod nihil eorum que sunt, a se productum
est, so us Deus ex nihilo creat, el est omnium quæ sunt,
effector.
Cap. II. Quod omni creatura ex nihilo creata volun
tate Dei, neque ævum, sive saculum coæternum est Deo
infinito, neque tempus, nec aliud quidquam ex iis quæ
cum ævo vel tempore subt. Inscribitur vero etiam sic
Quod mbil eorum quæ sunt, coæternum est auctori; so!us
autem Deus ex æternitate est ante sæculum.
Cap. IV.-- Quod nihil eorum quæ sunꞌ, caret principio,
quin potius vel est ex principio temporis, vel ex principio
vi, sive sæculi; Deus autem simpliciter et infinite est
sine tempore.
CAP. V. Quod nihil eorum quæ sunt, ex se ipso pro
diens, est non divisum: Deus autem secundum unam
suam potestatem multiplicatus, et in omnia prodiens, est
non divisus, et a se non exiens.
CAP. VI. Quod secundum unam singularem causam
omnia fit Dens; nibil autem, eorum quæ ab ipso facta sunt,
est non creatum.
CAP. VII. Quod nullus numerus duorum, aut multi
tudo post numerum duorum, aut aliud quid secundum
superius et inferius procedens, infinitum et sine principio
esse potest.
CAP. VIII. Quod sit etiam species circumscriptionis
et termini, comprehensio alque visio, Deus autem uno
modo omnibus est incircumscriptus, et inaspectabilis, si
gillatim vero nobis angeli et animæ sunt inaspectabiles.
CAP. IX. Quod nihil eorum quæ sunt, ab oppositis
nomen accipit: Deus autem cuni alioqui ab oppositis
nominetur, tamen secundum exsistentiam suam omuino
caret nomine.
CAP. X. Quod nihil eorum quæ sunt, est non crea
tum et infectum: solus vero Deus est non creatus et in
ſectus; omnia autem post naturam divinam sunt facta, id
est, creata.
De infinitate in Deo.
CAP. I. Quod in Deo, qui est supra substantiam. non
est quidquam aliud non creatum præter Patrem, Filium,
et Spiritum sanctum unius et solfus naturæ non creatæ,
nec aliud quidquam ante sæcula præter has tres personas
divinas.
CAP. II. Quod in Deo, qui est supra substantiam,
nou est alia divinitas ejus, nisi Pater, et Filius, et Spiri
tus sanctus, una et sola non creata natura; nec alia pote
stas, sive virtus, et operatio in ipso, uisi hæ tres divina
persona.
CAP. III. Quod in Deo qui est supra substantiam,
non est alia unitas, et alia Trinitas: nec est in superna
Trinitate quidquam inæquale, et majus, ac minus: uec
aliud quid in ea privaus, secundum se substantiae expers,
et non per se exsistens.
CAP. IV. Quod in Trinitate, quæ supra substantiam
est, neque personale distinguitur a substantia, neque
tres divinæ persona substantia distinguuntur, nec alia
quapiam oppositione distinguuntur, nisi hac sola secun
dum relationem.
CAP. V.. Quod in Trinitate ingenitum neque sub
stautia est, neque proprietas personæ Dei Patris; nec in
ipsa est aliud principium fous totius divinitatis, nisi solus
Pater: nec ulla alia naturalis, et propria substantiæ po
testas, sive virtus, et divinitas, atque energia, sive ope
ratio ex infinita ac divina substantia prodieus, misi solus
Filius, et Spiritus sanctus.
CAP. VI. Quod in Trinitate, non est alia operatio,
el manus, per quam omnia Deus operatur, nisi Filius, et
Spiritus sanctus; nec alia sapientia et virtus, et gloria, et
imago Dei, nisi Filius et Spiritus.
CAP. IX. Quod in Trinitate præter tres personas di
vinas, que non reciprocantur, quia Pater non est Filius,
neque Filius Pater, nihil est quod non sit alterum alte
rus essentia. Vita enim Filli non est aliud præter Patrem;
et rursus, vita Patris non est aliud præter Filium, simili
ter in Spiritu sancto: et hoc est incedere personas deifi….
cas per se ipsas et in se ipsis vicissim.
CAP. X. Quod supra omnein rationem et mentem
est omne quod in Trinitate, quæ supra substantiam est,
contemplamur, et penitus incognitum, et intelligent a
incomprehensum, quomodo una et eadem essentis et in
unaquaque persona ex tribus tula et sola est; et in tri
bus simul eadem tota et sola; et in nulla persona ulla in
re a sola et tota dimovetur, trine simul et singulariter
culta. Aut sic: Quod in Trinitate, quæ supra substan
tiam est, non secundùm deificas personas essentia ejus
terminatur; sed est supra quam ratione comprehendi
potest, una trium essentía.
DECIMA DECAN. De divina simplicitate.
CAP. 1. Quod non oportet qua-rere in Trinitate, quæ
supra substantiam est, habitus et dispositiones, neque
sunt aliqua circa ipsam, quæ substantiam ejus compleant.
CAP. II. Quod non oportet quærere in Trinitate ac
cidentia quæpiam, quæ in substant'a ejus exsistant: nec
differentias substantiales in ipsa intelligere, siquidem et
in incorporeis, quæ ab ipsa producia sunt, non oportet
quærere differentiam substantiæ, et energia, neque tan
quam aliud in alio ista ut exsistant, arcidere.
CAP. III. Quod in unitate, quae supra substantiam
est, non est quærenda ubique differentia causa, et cau
sam habentis, ubi ex se ipsa dicitur exsistere; et ubi ex
se ipsa prodit sua energia, sive operatio, et ubi ex so
ipsa, et per se ipsam ad seipsam remeat.
CAP. IV. Quod in unitate Trinitatis non oportet
quærere aliud substantiam, et aliud energiam sive ope
rationem: neque tegi homonymia verbi energiæ, necext
stimare nou idem esse in ea substantiam et energiam.
CAP. V. Quod in unitate, quæ supra substantiam
est, non oportet quærere energiam per se sine substan
tia, et non per se exsistentem; neque cogitare simul
aliud quid cum ipsa unitate, neque ab ea distinguere
suam energiam.
CAP. VI. Quod in unilate Trinitatis non oportet
quærere alind substantiam, et aliud bonitatem; nec aliud
formam, et aliud substantiam; nec aliud vitam, vel sa
pientiam, vel virtutem, aliud vero substantiam ejusdem.
Cap. VII. Quod in unitate, que supra substantiam
est, non est quærendum aliud esse cognitionem ejus, vel
charitatem ejus, vel pulchritudinem ejus, vel immortali
tatem ejus, et alia ejusdem; aliud vero singularem ejus
substantiam, et exsistentiam supra quam divinam. 977
CAP. VIII. Quod in unitate supra substantiam nun
oportet quærere, quia hæc est omnia, idcirco multa ejus
esse et diversa omnia, est autem ea omnia ipsa divina et
beata ejus substantia, quæ habet omnia non ut alia in
alio, sed sine habitudine et collecte, nihil habens duplex,
el supra omne unum.
CAP. IX. Quod in unita'e, que supra substantiam
est, neque principium ejus reperire licet, neque me
dium, neque finem; neque est aliquid totum, quia in
unoquoque eorum quæ intelliguntur, est tota, el rola;
nec est aliquid eorum quæ sunt, quia ipsa est omnia;
neque licet uno nomine eam complecti.
CAP. X. Quod unitas Trinitatis supra omnem sub
stantiam est, et supra omnem unitatem, et Trinitatem
nobis cognitam; et quod neque substantia est, nec uni
tas, neque Trinitas ab ullo cognity; nec infinita, aut in
multis numerala.
Index scriptorum in decadibus Cyparissiolæ citatorum.
Notit a historica et literaria.
IN CANTICUM CANTICORUM SALOMONIS EXPOSITIO RELIGIOSIS
SIMI REGIS MATHLei CantacuZENI.
col. 1467–1468page 236 of 238
(Matthæi Canta uzeni fragmenta in Sophiam Salomonis
Grace et Latine edidit Ang. Maius in notis ad Nicephori
CP. patriarchæ Autirrhelicos libros adversus Coprony
mum. Vide lomum nostrum C, coll. 395, 411,418, 447, 489.)
CONSTITUTIONES, ETISTOLE, AB ANNO 1310 AD ANNUM 1372.
1. Ad solium patriarchale evectus, patriarcham Magne
Antiochiæ Constantinopolim vocat.
11. Patriarchæ Hierosolymorum nuntiat se solium pa
triarchale ascendisse.
episcopatum Amyclii per adjunctionem.
XLI. Synodus jubet examinari causas ecclesiasticas in
metropoli Sugdææ.
XLII. Synodus respondet ad petitionem metropolita
Attaliæ de pravis moribus qui in ejus diocesi invalue
runt.
XLIII. Synodus metropolita Larissensi, qui ob bellum
suam dicecesin ingredi non potest, permittil ut jura epi
scopalia exerceat in episcopatu Charmanes.
XLIV. Synodus metropolite Prusæ mandat ut inspi
cial metropolim Aparece et monasterium patriarchale
Agaurorum.
XLV. Synodus Theodosio, metropolita Meliteres, con
fert metropolim Keltzenes per adjunctionem.
11. Jura et privilegia monasterii Mesopotami confir
mat. (Initium deest.)
IV. Synodus patriarchæ confert reditus quatuor sedium
metropolitanarum,
V. Monachos monasteriorum Batopedii el Esphigmeni
in Monte Sancto monet, ut lites componant.
VII. Synodus dirimit controversiam matrimonialem.
VI. Synodus absolvit monachum Ignatium monasterii
Site Anne.
VIII. Episcopum Chii a clericis suis accusatum in jus
vocal.
IX. Clericos insula Chil in synodum vocat, ut accusa
tionem contra episcopum comparatam probent. 1099
X. Synodus metropolite Philipporuni mandat, ut simul
cum archiepiscopo Drama causam quamdam dijudicet,
XI. Synodus metropolitæ Antiquarum Patrarum confert
metropolim Lacedaenioniorum per adjunctionem. 110
XII. Gregorius, patriarcha Alexandria, profitetur or
thodoxam fidem.
XIII. Patriarcha Joannes respondet ad professionem
fidei Gregorii, patriarchæ Alexandriæ, invitans eum ut
Cpolim venial.
XLVI. Synodus Theodosio, metropolita Melitenes,
committit inspectionem jurium patriarchalium in quibus
dam ecclesiis.
XLVII. Synodus confirmat exemptionem monasterit
patriarchalis Marmarianorum a potestate episcopi Laris
sensis.
XLVIII. Andronicus II Palæologus metropolita pro
. rum confert locum Euchætorum.
XLIX. Synodus confirmat gratiam imperialem conces
sam metropolita Aprorum.
L. Synodus confert metropolitæ Smyrnenst episcopa
tum Chii per adjunctionem.
1.1. Synodus confirmat imperatoris mandatum, quo epi
scopatus Joanninorum in metropolim erigitur.
LII. Elenchus possessionum patriarchalium in insula
Lemno et apud Varnam.
1. Esaias Gregorio patriarchæ Alexandria notum facit
se solium patriarchale ascendisse.
II. Imperator archiepiscopalom Bryseos erigit in metro
polim.
III. Esaias confirmat privilegium, per quod imperator
archiepiscopatum Bryseos in metropolim erexit.
IV. Synodus dirimit duas controversias.
V. Esaias dirimit controversiam.
VI. Synodus dirimit quasdam controversias.
VII. Synodus dirimit controversiam.
VIII. Esaias confirmat decisionem præcedentem sy
nodi.
IX. Synodus sancit a metropolibus et archiepiscopati
bus patriarchæ pendenda esse annua tributa.
X. Imperator chrysobullo confirmat erectionem archi
episcopalus Bryseos in metropolim.
XI. Synodus dirimit sex controversias.
XII. Synodus dirimit controversian:.
XIV. Synodus quosdam ecclesiasticos condemnat. 1105
XV. Monachus quidam Joannicius promittit se amplius
sacra non esse celebraturum.
XVI. Synodus tres controversias dirimit.
XVII. Synodus episcopum Sinopes a sede son expul
sum præponit eclesiis Side, Sylæi et Leuntopoleos, quæ
propter incursiones infidelium antistitibus carent.
XVIII. Synodus episcopum Zeli præponit metropo i
Amasie, que ob dominationem Persarum diu carebat an
tistite.
XIX. Joannes notum facit fidelibus metropolis Myro
rum presbyterum Michaelem Archontem aliosque rite
ordinatos esse.
XX. Synodus dirimit controversiam.
XXI. Synodus revocal decretum per quod cura anima
rum in Ecclesia Leontopoleos demandabatur episcopo
Sinopes, præponitque eidem Ecclesiæ metropolitam Pi
sidiæ.
XXH. Synodus condemnat duos clericos.
XXIII. Joannes metropolitam Thessalonices jubet dis
sentientibus clericis poenas ecclesiasticas imponere. 1117
XXIV. Synodus dirimit controversiam de hæreditate.
XXV. Synodus metropolite Chalcedonis confort archi
episcopatum Marone per adjunctionera.
XIII. Synodus committit metropolita Cæsareensi cu
ram variarum ecclesiarum Orientis per adjunctionem.
XIV. Synodus dirimit controversiam.
XV. Synodus confirmat maudatum imperatoris, quo
metropolitæ Serrarum subjicitur episcopatus Nicopoleos.
XVI. Imperator confirmat præcedentem actionem sy
nodalem.
XXVI. Synodus concedit ut duo lectores promoveantur
ad diaconorum gradum.
XVII. Synodus dirimit controversiam.
XVIII: Synodus dirimit tres controversias.
XIX. Esaias scribit catholico Ecclestie Armeniaca, se
eun cum tota Ecclesia Armeniaca recipere in stuum
Ecclesiae orthodoxe.
AXVII. Synodus metropolita Dyrrhachii confert me
tropolim Selymbria per adjunctionem.
XX. Esaias scribit regi Armeniæ, se eum cum tota
Ecclesia Armeniaca recipere in sinum Ecclesiæ ortho
doxæ.
XXVIII. Joannes metropolitam Melenici in jus vocat.
XXI. Synodus dirimit controversiam.
12ll
XXIX. Synodus archiepiscopo Nymphæi a sede sua
pulso dat episcopatum Derci.
1. Joannes Calecas concedit Ignatio Calutheto monaste
rium Sosthenii.
XXX. Synodus dirimit quasdam controversias. 1125
XXXI. Joannes metropolitam Attaliæ vetat in alienis
diace sibus jura episcopalia exercere.
II. Synodus excommunicat metropolitam Philipporum.
XXXI. Synodus electionem episcopi Macræ et Libysii
irritam facit.
XXXIII. Joannes metropolita Melenici in jus vocato
concedit dilationem termini.
III. Synodus pœnis ecclesiasticis afficit quosdam re
belles piri.
IV. Synodus absolvit quosdam ecclesiasticos. 1219
V. Synodus dirimit controversiam.
XXXIV. Synodus absolvit presbyterom Garianum Bo
gomilorum bæreseos accusatum.
XXXV. Synodus dirimit quasdam controversias. 1131
XXXVI. Synodus dirimit quasdam controversias. 1133
XXXVII. Synodus metropolita Christopoleos confert
metropolini Drama per adjunctionem.
VII. Joannes iterum admonet Tzerentzem Georgium.
VIII. Cyrillus, metropolita Sidæ, pollicetur se in Eccle
sia sua esse mansurum.
VI. Tribunal ecdici aflicit pœna ecclesiastica Tzereu
Izen Georgium.
XXXVIII. Synodus Callisto, electo metropolite Amasia,
dal episcopatum Limniorum.
IX. Joannes promittit Nicæensibus reversuris in siðu.n
Ecclesiæ remissionem.
XXIX. Synodus archiepiscopo Messenes confert me
tropolim Arcadiopoleos per adjunctionem.
XL. Synodus metropolita Heraclee Ponticae confert
X. Jeremias, metropolita Chersonis, pollicetur se in
Ecclesia sua esse mansurum.
12z7
XI. Macarius, metropolita Bitzynes, pollicetur se in
Ecclesia sua esse mansurum.
col. 1469–1470page 237 of 238
XII. Joannes scribit ad cleruru Constantinopoleos de
incantationibus.
XIII. Joannes mandat quibusdam magistratibus ut ec
clesiasticos in persequendis incantatoribus adjuvent.
XIV. Synodus constituit, excommunicato metropolita
Philipporum hyperpyra centum annua esse pendenda a
duobus episcopalibus Ecclesia Philippopoleos, qui anti
stitibus carent.
XV. Joannes respondet metropolite Russia interro
ganti de metropolita mortuo miracula patrante.
11. Maximus Calopherus promittit se obtemperaturum
esse patriarchæ,
III. Synodus absolvit bieromachum Niphonem. 1307
IV. Patriarcha nominat visitatores eisque clerum in dis
ciplinam tradit.
V. Callistus confirmat jura monasterii Muguliorum. 1315
VI. Callistus confirmat præbendam Amarantiuæ datam
ab imperatore.
VII. Callistus monet visitatorem Constantinopoleos
Scutariotam ut clerum moderetur.
XVI. Synodus diriinit controversiam ortam inter metro
politam Thesalonices et monasterium Acapuž.
XVII. Synodus dirimit controversiam.
VIII. Callistus monet metropolitam Kioviæ ut parem
facial cum duce Tverensi Michaele.
XVIII. Synodus concedit cuidam clerico facultatem
promotionis.
XIX. Joannes monet Nicænos ut perseverent in fide
Christiana.
XX. Synodus statuit ut monasterium patriarchale Ho
degetria in regione Didymotichi iterum sit cœnobium
virile.
Yeant.
XXI. Joannes monet metropolitam et clerum Trape
zuntis, ne amplius imperatoris Comneni adulterio conni
XXII. Joannes jubet colligi scripta theologica damnati
monachi Barlaam.
XXIII. Synodus condemnat dogmata monachi Barlaam.
XXIV. Synodus dirimit controversiam ortam inter me
tropolitas Lacedæmoniæ et Antiquarum Patrarum de epi
scopatu Amyclii.
XXV. Synodi decretum de quodam monasterio monta
lium.
XXVI. Synodus decernit, Michaelem Cabasilam non
esse reum munerum acceptationis.
XXVII. Joannes scribit metropolita Philadelphiæ, ul
provideat in causa Joannis Januensis.
XXVIII. Synodus affirmat ecclesia Pyrgii esse in nu
mero metropolium.
XXIX. Joannes dirimit controversiam.
XXX. Joannes declarat monasterium Salvatoris in op
pido Sebria esse patriarchale.
XXXI. Imperator confirmat quæ de asylis stabilita
sunt.
XXXII. Synodus metropolitam Coi transfert in metro
polim Corinthi.
XXXIII. Synodus absolvit metropolitam Pyrgil accusa
tum a metropolita Ephesi.
XXXIV. Joannes notum farit monachis Montis Sancti
decisionem synodi in causa Balaam et Palamæ. 1269
XXXV. Synodus episcopum Sozopoleos nɔminat metro
politam Pisidia.
IX. Imperator monet patriarcham, ut dijudicet causans
metropolitæ Cæsarem.
X. Patriarcha in jus vocat monachum Joannicium. 1325
XI. Synodus metropolita Trajanupoleos confert eccle
siam Peritheorii per adjunctionem.
XII. Patriarcha concedit metropolita Antiquarum Pa
trarum ut sedeat in monasterio dicto Mega Spelaion. 1327
XIII. Patriarcha committit metropolite Mouembɔsia
jura patriarchalia curan-la in tota Peloponneso. 1329
XIV. Macarius, metropolita Antiquarum Patrarum,
confirmat monasterium dictum Mega Spelaiou non esse
metropoleos.
XV. Synodus metropolitæ Pegarum confert metropolim
Sozopoleos.
XVI. Callistus populum Peritheorii monet ut episcopo
obediat.
XVII. Callistus jubet metropolitam Philadelphia mona
sterium David inspicere.
XVIII. Callistus metropolita Philadelphiæ committit
jura ecclesiastica curanda in antiqua Phocæa.
XIX. Patriarcha inspectionem monasterii Hodegon
committit metropolita Macræ.
XX. Synodus Alexium, episcopum Vladimirise, nominat
metropolitain Kioviæ et tolus Russiæ.
XXI. Synodus judicium fert de duobus magis.
XXII. Patriarcha monet episcopum Novogradli ut ob
temperet metropolita Kioviæ.
XXIII. Patriarcha mouet episcopum Novogradii ut
quemdam Theodoritum excommunicatum habeat. 1311
XXIV. Synodus statuit ut Vladimiriae sit sedes metro
po ita Kiovia el totius Russiæ.
XXV. Episeopi, qui patriarcham sequi non potuerant.
confirmant decisiones ejus.
XXVI. Patriarcha jubet acta iterum codici mandari.
XXVII. Patriarcha metropolita Bizyæ per adjunctio
nein confert archiepiscopatum Dercus.
XXVIII. Synodus excommunicat metropolitam Alame.
XXXVI. Libellus synodalia confirmans condemnationem
monachorum Barlaam et Acindyni.
XXIX. Patriarcha nominat metropolitam Rhodi et Cy
cladom.
1. Isidorus metropolita Philadelphiæ committit jura
patriarchalia curanda in diœcesi Smýruensi.
XXX. Professio fidel Georgii Vaccæ.
XXXI. Callistus dirimit controversiam ortam inter ino
Dachos monasterii Iberorum in Atho.
II. Isidorus confirmat mandatum imperatoris quibusdam
ecclesiasticis conferentis jus ornari crucibus.
XXXII. Patriarchæ Constantinopolitani epistola ad pa
triarcham Antiochiæ de monasterio Hodegon.
111. Imperator Joannes Cantacuzenus metropolitæ Kio
viæ notum facit, constitutiones prioris patriarchæ spe
clantes ecclesiam Russiæ esse rescissas.
IV. Imperator Joannes Cantacuzenus deceruit ut lofa
Russia iterum subjiciatur metropoli Kioviæ.
V. Imperator Joannes Cantacuzenus notum facit Deme
trio Ljubart, principi Vladimiriæ, episcopum Galitza
iterum subjectum esse metropolitæ Kioviæ.
VI. Synodus confirmat chrysobullum imperatoris, quo
iterum tota Russia uni subjicitur metropolitæ Kioriæ.
VII. Isidorus metropolitam Galitzæ in jus vocat. 1291
VIII. Metropolita Monembasia Jacobi Kukuuari epi
stola ad patriarcham scripta.
XXXIII. Synodus transfert metropolitam Bitzines in
metropolim totius Ungrovlachiæ, constituens ut. Ecclesia
Ungrovlachiæ subjecta sit Ecclesie Constantinopolitana.
XXXIV. Patriarchæ exhortatio de matrimoniis impube
rum.
XXXV. Philotheus patriarcha Jitteris datis ad patrlar
cham Antiochiæ conqueritur de episcopo Tyri et Germa
nipoleos.
Naupacti.
XXXVI. Synodus episcopum Cephalleniæ transfert in
metropoli
XXXVII. Synodus mores pravos in matrimoniis abolet.
XXXVIII. Synodus statuit de mittendis in Russiam
legatis, qui dijudicent dissensionem ortam inter metro
politas Kiovim et Lithuaniæ.
IX. Synodus metropolitam Antiquarum Patrarum trans
fert in metropolim Monembasia.
X. Isidorus monet metropolitam Bizyes ut se suspi
cione liberet.
XII. Isidorus tollit excommunicationes pronuntiatas ab
Joanne Caleca.
XI. Isidorus Georgium Perdicam mittit ad metropoli
tam Bizyes.
XIII. Eusebius, electus metropolitz Sugdæx, fidem
profitetur.
XIV. Isidori testamentum.
CALLISTUS ET l'HILOTHEUS.
1. Patriarchæ exhortatio ad populum, cum Amarantina
quædam, quæ magicas exercuerat artes, vitam amplecte
retur monasticam.
XXXIX. Patriarchæ litters ad imperatorem, consilium
ei dantis in rebus Januensium et Venetorum.
XL. Actio synodalis de matrimonio contrabendo inter
Andronicum, filium imperatoris Joannis Palæologi, et
Kyratzam, Bliam Joannis Alexandri, Bulgarorum regis.
XI.I. Patriarcha metropolita Lithuaniæ scribit, se in
Russiam mittere duos legatos, qui componant controver
siam exortam inter dictuin metropolitam et metropolitan
Kioviæ.
XLII. Exhortatio Callisti patriarchæ ad clerum in Tri
Lovo de patriarcha Trinovi et de ritu baptizandi. 1381
col. 1471–1472page 238 of 238
Ordo Rerum
PG 152:1471(τὴν Ἰαλίταν καὶ τὰ περὶ αὐτὴν πάντα καὶ ὅσα ἐν τῇ ἐνο ρία τῆς Γοτθίας πατριαρχικά δίκαια).ORDO RERUM QUÆ IN
XLIII. Matthæus Cantacuzenus jurat so imperatori esso
obtemperaturum.
ALIV. Actio synodalis de patriarcha Callisto. 1389
XLV. Patriarcha Bulgaria regem monet ut maneat in
pato rum imperatore facto.
HOC TOMO CONTINENTUR.
qui contra Lithuanorum principem bellum facere recusarunt.
L.XXIII. Patriarcha excommunicat Smolenisci principem Svetisthlavum.
XLVI. Monacha Martha fit patrona monasterii PausoType.
LXXIV. Patriarcha statuit, episcopatum Lithuaniæ subjectum esse metropoli Kiovia.
1.XXV. Relatio legatorum de patriarcha Alexandriæ.
XLVII. Actio synodalis de sacrilegia committentibus.
XLVIII. Synodus Antiochiæ confirmat Pachomium rite
electum esse patriarcham.
XLIX. Metropolita Trajanupoleos transfertur in metropo im Lacedæmoniæ.
L. Joanninorum Ecclesia in metropolim erects, confertur Sebastiano.
LJ. Archiepiscopatus Leucadis per adjunctionem confertur metropolita Joanninorum.
I.II. Litteræ patriarchales de stauropegio in Mizisthra.
LII Patriarcha monacho Lucæ committit patronatum
monasteriorum patriarchalium in Pteleo.
LIV. Metropolita Alania et Soteropoleos confirmatur
in Ecclesiis ei collatis.
mantur.
LV. Jura monasterii Brontochii in Peloponneso confir1405
I.VI. Hieromonacho Neophyto committuntur metropoJes Athenarum et Euripi.
LVII. Monasterio S. Petri apud Cafa, Ecclesia Sugda
confirmantur jura monasterii patriarchalis.
LVIII. Nicephorus Gregoras excommunicatur a Philotheo, metropolita Selybriæ.
LIX. Patriarcha episcopum Instinianæ primæ et totius
Bulgaria vocat ad synodum oecumenicam, deliberaturam
de unione Ecclesiæ Orientalis cum Occidentali.
L.X. Archiepiscopus Leucadis transfertur in metropolim
Naupacti.
I.XI. Christianapoleos præsul in jus vocatur.
1.XII. Metropolitæ Gotthiæ committitur Ecclesia Chersonis.
LXIII. Synodus decernit, fundos ecclesiasticos uon
posse cedi imperatori.
1.XIV. Ecclesia Sardium subjicitur metropoli Philadelphiæ.
JXV. Patriarcha Philotheus litteris ad patriarcham
Antiochiæ datis conqueritor de quodam Marco. 1417
1.XVI. Synodi decretum de non alienandis bonis Ecclesiæ.
LXVII. Synodi decretum de bonis metropoleos Methymne alienatis.
LXVIII. Patriarchæ litteræ exhortatoriæ datæ ad Deametrium, magnum ducem Russiæ.
LXIX. Patriarchæ litteræ exhortatoriæ datæ ad metropolitam Kioviæ et totius Russiæ.
LXX. Patriarchæ litteræ exhortatoriæ datæ ad principes Russie.
LXXI. Patriarcha episcopum Novogradii monet ut cruces phelonii deponat et pareat metropolitæ Kioviæ et
magno duci Russiæ Demetrio.
LXXII. Patriarcha excommunicat principes Russicos,
LXXVI. Anthimus nominatur metropolita partis Ungrovlachiæ.
1$29
LXXVII. Patriarcha metropolita Cæsarem Cappadocia
confert jura episcopalia in ecclesiis Tyanorum et Mocisi
sede vacante curanda.
LXXVIII. Synodi decretum de incantationibus.
LXXIX. Patriarcha Callisto cuidam concedit jus excipiendi confessiones monachorum ipsi subditorum. 1439
LXXX. Ecclesiæ partium subjectarum Joanni Unglesæ
(Ugljesæ) reconciliantur cum ecclesia Constantinopolitania.
LXXXI. Patriarcha episcopi Hierissi et Montis Sancti
jura episcopalia in Montem Sanctum tuetur.
LXXXII. Metropolita Drama confertur metropolis
Philipporum, cui etiam committuntur jura patriarchalia
curanda in partibus subjectis Serbiæ despota Unglesæ,
LXXXIII. Despota Serbiæ, Joannes Ungleses, partium
sibi subditarum ecclesias subjicit Ecclesiæ Constantinopolitana.
LXXXIV. Litteræ patriarchales ad clerum Thessalonicensem de comment ratione patriarchæ.
LXXXV. Patriarcha decernit monasterium a monacho
Callisto Angelicuda apud Melenicum conditum esse patriarchale.
LXXXVI. Patriarcha confert metropolitæ Sugdææ Jalitam et jura patriarchalia curanda in ecclesia Gotthis.
(τὴν Ἰαλίταν καὶ τὰ περὶ αὐτὴν πάντα καὶ ὅσα ἐν τῇ ἐνο
ρία τῆς Γοτθίας πατριαρχικά δίκαια).
LXXXVII. Litteræ Casimiri regis Lachiæ ad patriarcham
de metropolita Galitzæ.
LXXXVIII. Synodus episcopo Antonio confert metropolim Galitzæ et per adjunctionem episcopatus Cholmen,
Turobum, Peresmosthlin et Volodimirum.
1.XXXIX. Algerdus, rex Lituanorum, litteris ad patriarcham datis refellit accusationes metropolitæ Kiovie.
XC. Patriarchæ litteræ ad metropolitam Kiovim et
totius Russia de metropolita Galitzæ.
XCI. Patriarcha metropolitam Kloviæ in jus vocat. 1455
XCH. Patriarcha monet regem Tverii Michael ut mit1453
lat legatos.
XCIII. Patriarcha confirmat jura metropolita Larissa,
committens eidem jura patriarchalia curanda.
XCIV. Patriarcha tollit sententiam episcopi Hierissi
non rite latam.
XCV. Patriarcha regem Tverii hortatur ut in gratiam
redeat com metropolita Kioviæ.
XCVI. Hieromonachus quidam et populus Phari, qui
Christianos profugas Turcis tradiderant, condemnantur.
FINIS TOMI CENTESIMI QUINQUAGESIMI SECUNDI.
Parisiis.
Ex Typis J.-P. HIGNE