PG 152Matthaeus Cantacuzenus Imp. CP
Matthew Cantacuzenus, Emperor of Constantinople
≣ Whole volume (continuous scroll)Scripture in the FathersSubject indexFull searchNotebook
Printed pages · scan text
vision-corrected · Migne scan
Index
⬅ Printed pages
Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
Page 1 of 4next ›last »

Exposition on the Song of Songs of the Most Religious KingIn Canticum Canticorum Salomonis Expositio Religiosisimi Regis

Historical and Literary NoteNotitia historica et litteraria

col. 997–998page 1 of 238
In Canticum Canticorum Salomonis Expositio Religiosisimi Regis
PG 152:997ΠΡΟΟΙΜΙΟΝ. Ου πάνυ μοι δοκεῖ τυγχάνειν υγιές εἶναι ἐπὶ πράγμασι λογίων, οὕτω τὴν διάνοιαν ὑψηλοῖς, ὡς φάναι σχεδόν τοῖς ἀρρήτοις εοικότα, σπουδήν τινα τολμήν ποιεῖσθαι. "Α γὰρ, ὡς ἐρωτικοῖς δῆθεν τον εκάλυψεν άσμασιν, καὶ ἐν ἀσαφέσι τὸ παράπαν εἴρηκε ρήμασιν ὁ μαρτυρηθεὶς παρὰ Θεοῦ σοφώτερος είναι τυγχάνειν πάντων ἀνθρώπων, πῶς ἂν εἰς δύναιτο περὶ τούτων ἐν ἀνοίξει τοῦ στόματος φθέγγεσθαι; Αλλ' επειδή περ ἡ τοῦ Θεοῦ σοφία καὶ δύναμις, ὁ συνάναρχος Λόγος τοῦ Πατρός, καὶ ὁ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν άνθρωπος γεγο νός, καὶ τὸ καθ᾽ ἡμᾶς ὅλον ἀναλαβὼν, ἐνετείλατο πᾶσι λόγον διδόναι κατὰ τὸ μέτρον τῆς δοθείσης παρ' αὐτοῦ δυνάμεως, ὑπὲρ ὧν ἂν τις ἔροιτο· ταύ τῇ τοι καὶ ἡμεῖς τεθαρρηκότες, καὶ ὁ φησι Παῦλος αἰχμαλωτίζοντες πᾶν νόημα εἰς τὴν ὑπακοὴν τοῦ Χριστοῦ, τὴν τῶν λογίων ὡς οἷόν τε συνεπτυγμένην τοῖς λόγους ανεπτύξαμεν θεωρίαν. Εἰ μὲν οὖν
col. 999–1000page 2 of 238
PG 152:999κατὰ τὴν τοῦ σοφοῦ ἔννοιαν, καὶ ὡς ἂν αὐτὸς πε προφήτευσε· χάρις τῷ χορηγοῦντι σοφίαν πᾶσινἀνθρώποις, Θεῷ· καὶ μηδ' ἂν προμελετᾷν ἅπερ έρω τώμενοι φθέγξαιντο προστάττοντι· εἰ δὲ ὑψηλότερα, ὧν ἡμεῖς ἀπτόμεθα θεωριών, ὁ σοφὸς διανενόηται οὐδὲ οὕτω παντάπασι τῆς ἐκείνου σοφίας ὁμοῦ καὶ προφητείας ἀπρεπῆ τίνα τὴν θεωρίαν προσθέμεθα, Ιλεως δ᾽ ἂν ἡμῖν εἴη ὧν καὶ τυχὲν ἠγνοηκότες διημάρτομεν ὁ φιλανθρωπίᾳ χρώμενος ἐπὶ τοῖς ἡμῶν ἀγνοήμασιν, αὐτοῦ τοῦ σοφοῦ καὶ προφήτου πρὸ πάντων ἡμῖν καὶ διὰ πάντων συναιρομένου· οὐδὲ γὰρ φιλοτιμίας ἕνεκα ταῦτα τετολμήκαμεν, ἀλλ' ἐν τοῖς τῆς καρδίας ἀθολώτοις λογισμοῖς, τὸν τῶν λογίων κατέχουσιν ἔρωτα· οἷόν τις λέβης ὕδατος ὑπερπλήρης τυγχάνων ψυχροῦ, πυρός τε τετυχηκὼς σφοδροῦ, ἀναγκάζεται τὰ ἔνδον ὑπὸ τῆς τοῦ πνεύματος ἐκκενοῦν βίας· ἐν ἡμῖν οὕτω γενόμενος, τοὺς ἐν τῇ ψυχῇ λόγους έξω προάγειν βιάζεται. Τοιγάρτοι καὶ μηδεὶς ἡμῖν εὐήθειαν ή προπέτειαν τοῖς τετολμημένοις ἐγκαλείτω· συγγινωσκέτω δὲ μᾶλλον τῆς ἐγχειρήσεως, καὶ Θεὸν ὑπὲρ ἡμῶν τοῦ παντὸς ἔργου συνίστορα παραγέτω· τυραννὶς γὰρ ἔρωτος τάχ᾽ ἂν καὶ κατὰ κρημνοῦ τὸν κεκρατημένον ώσεις. Πλὴν καὶ Θεῷ φίλον τὸ κατὰ δύναμιν, καὶ τὸ ἐν ἡμῖν πάθος μακαριστὸν ὁμοῦ καὶ φιλόθεον, ΑΣΜΑ ΑΣΜΑΤΩΝ, ῾Ο ἐστι τῷ Σαλομών. ΚΕΦΑΛ. Α'. Φιλησάτω με ἀπὸ φιλημάτων αὐτοῦ· ἀγαθοὶ μαστοί σου ὑπὲρ οἶνον. ΣΧΟΛΙΑ. Τῇ Εβραϊδι διαλέκτῳ τὸν εἰρηνικὸν ἡ τοῦ Σαλομῶνος σημαίνει φωνή. Ταύτῃ τοι καὶ ὁ τοῦ Δαβὶδ παῖς Σαλομών, Πνεύματος ἁγίου πλησθείς, περὶ τοῦ εἰρηνικοῦ Χριστοῦ προηγόρευσε, καὶ Σολομῶνα τοῦτον ἐκάλεσεν, εἰπών "Ασμα ασμάτων, ὅ ἐστι τῷ Σολομών· τουτέστι, τῶν ἡμετέρων ὕμνων, τὸν ἐξαίρετον, καὶ ὑπερέχοντα ὕμνον, ἀνηγητέον ἐπὶ τῷ εἰρηνικῷ Χριστῷ· Ασμα γὰρ ᾀσμάτων, ὁ καὶ ὑπεροχήν πρὸς Θεὸν ὕμνος ἐστίν. Ἐπεὶ δὲ περὶ θείων πραγμάτων ὁ λόγος αὐτῷ, καὶ τὴν τοῦ μονο γενοῦς τοῦ Θεοῦ Λόγου δύναμιν ἐπεκαλέσατο,λέγων Φιλησάτω με ἀπὸ φιλημάτων στόματος αὐτοῦ ἔθος γὰρ ἐστὶ τοῖς προφήταις συμβολικῶς τὰ μέλο λοντα πειρᾶσθαι κηρύττειν. Βουλόμενος οὐκοῦν Θεοῦ Λόγον εἰπεῖν, τὸ στόμα παρήνεγκεν ἀνθρωποπρεπῶς, τὸ ἀσθενὲς ἐπανάγων τῆς ἡμετέρας αἰσθήσεως, καὶ τὴν ἀπ' αὐτοῦ σοφιστικὴν ἐξεζήτησε δύναμίν τε καὶ ἐνέργειαν. Καὶ γὰρ ὁ ἀσπασμὸς ἐνέργεια καὶ δύναμις χειλέων ἐστίν. Ἐπεὶ δὲ ταύ της μετέλαβε, περὶ τῶν ἐκκλησιῶν προηγόρευσε Αγαθοί μαστοί σου. ὑπὲρ οἶνον. Μαστούς καὶ γάλα εἰπὼν, τοὺς ἀρτιγενεῖς εἰς τὴν εὐσέβειαν τὴν νέαν ταύτην Σιών, τὰ τοῦ Θεοῦ τέκνα ἐσήμα
col. 1001–1002page 3 of 238
PG 152:1001νεν, οὓς καὶ ἀγαθωτέρους τῆς Παλαιᾶς τῶν Ἑβραίων Εκκλησίας ὑπέθετο· ὑπὲρ οἶνων δὲ ἐπαγαγών, τὸν ἐκ τοῦ ἀμπελῶνος, καρπὸν ἐδήλωσεν. ᾿Αμπελὼν δὲ ἡ τῶν Ἑβραίων καλεῖται συναγωγή. ΑΣΜΑ. Καὶ ὀσμὴ μύρων σου ὑπὲρ πάντα τὰ ἀρώ ματα. ΣΧΟΛΙΑ. σμῆς μύρου μνησθεὶς, καὶ τὸν κεχρισμένον ἐδήλωσε. Πάντες γὰρ οἱ τοῦ νόμου βασιλεῖς τε καὶ ἀρχιερεῖς τῆς τοῦ ἐλαίου χρίσεως ἠξιοῦντο. Ο δὲ τῆς δόξης βασιλεὺς καὶ ὑπὲρ τῶν ἡμετέρων ἁμαρ τῶν ἀρχιερεὺς γεγονώς, καὶ ἑαυτὸν εἰς θάνατον ὑπὲρ ὑμῶν δοὺς Χριστός, οὐκ ἐκ τοῦ φακοῦ τοῦ ἐλαίου τὸ χρίσμα ἐδέξατο· ἀλλὰ τὰ πάντα διὰ τὴν ἡμετέραν ἐκπληρῶν σωτηρίαν, βαπτιζόμενος τῷ παναγίῳ κέχριστο Πνεύματι ἐν εἴδει περιστερᾶς, ἐκ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς τοῦτο δεχόμενος, συμμαρτυρούσης τῆς φωνῆς ἄνωθεν, ὥσπερ καὶ ἐν βιβλίῳ Ψαλμῶν γέγραπται· Διὰ τοῦτο ἔχρισέ σε ὁ Θεὸς ὁ Θεός σου ἔλαιον ἀγαλλιάσεως παρὰ τοὺς μετόχους σου. Καὶ μετ' αὐτὸν Ησαΐας βοᾷ, λέγων Πνεῦμα Κυρίου ἐπ' ἐμὲ, οὗ ἕνεκεν έχρισέ με. Καὶ ὀσμὴ μὲν ἡ καθαρωτέρα καὶ νοερὰ τῶν μύ ρων ἐστὶ δύναμις. Εἰπὼν οὖν, ὅτι ὀσμὴ μύρου σου ἀγαθωτέρα ἐστὶν ὑπὲρ πάντα τὰ ἀρώματα, τὴν τοῦ παναγίου Πνεύματος δύναμιν ἀγαθωτέραν ἀπέ δείξε πασῶν εἶναι δυνάμεων. Οὐ γὰρ ὥσπερ ἐπὶ τοὺς λοιποὺς τῶν ἀρχιερέων τὸ μύρον ἐκέχυτο, οὕτω καὶ ἐπὶ τὸν κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ ὑπὲρ ἡμῶν ἀρχιερέα, τὸ μέγα θύμα Χριστόν· ἀλλὰ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον πρὸς αὐτὸν ἐξ οὐρανοῦ καταβὰν, ἀντὶ πάσης ήρκεσεν αὐτῷ χρίσεως. ΑΣΜΑ. Μύρον ἐκχυθὲν ὄνομά σου· διὰ τοῦτο νεάνιδες ἠγάπησαν σε. Ελκυσάν σε ὀπίσω σου εἰς ὀσμὴν μύρου σου δραμοῦμεν. ΣΧΟΛΙΑ. Πολλῶν ὄντων τῶν κεχρισμένων, μόνος ὁ ἐμὸς Χριστὸς τὴν κλῆσιν ἐδέξατο· διὰ τοῦτο καὶ ὄνομα αὐτοῦ, μύρον ἐστὶν ἐκχυνόμενον, ἤτοι πανταχού ὑπερπληρούμενον, καὶ πάντα πληροῦν τῇ ἑαυτοῦ θεότητι. Ἀλλὰ καὶ τῶν παρθένων, ὅσαι καθαραὶ ψυχαί, τοῦτον ἠγάπησαν. Περὶ αὐτῶν φησι, Διὰ τοῦτο νεάνιδες ἠγάπησαν σε. Ταυτὸν γὰρ ἐστι φάναι παρθένον καὶ νεάνιδα, καθὼς καὶ ἐν δευτερονομίῳ γέγραπται· Εάν τις βιαστής κοιμηθῇ μετὰ νεάνιδος, ἐπιδότω τῷ πατρὶ τῆς νεάνιδος ἑβδομήκοντα δίδραχμα αργυρίου. Καὶ ἀγαπήσασαι αὐτὸν εἰλκυσάν σε ὀπίσω αὐτοῦ ήγουν ἠκολούθησαν αὐτῷ, αἱ μὲν διὰ μαρτυρίου τελειωθεῖσαι, αἱ δὲ διὰ ἐπιπόνου καὶ συντονωτέ μας ἀσκήσεως. Φησί γάρ, Ελκυσάν σε· ὀπίσω του, εἰς ὀσμὴν μύρου σου διαμοῦμεν· τουτο ἐστιν, ἐν τῇ δυνάμει τοῦ Πνεύματός σου τελειωθη σώμεθα· ἀποφαντικὸς γὰρ ὁ λόγος, κατὰ ἐμοῦ κρίσιν, ὡς ἀπὸ τῶν παρθένων ψυχῶν δηλονότι λεγόμενος.
col. 1003–1004page 4 of 238
PG 152:1003ΤΑΣΜΑ. Εισήνεγκέ με ὁ βασιλεὺς εἰς τὸ ταμεῖον αὐ τοῦ, ἀγαλλιασώμεθα, καὶ εὐφρανθώμεν ἐν σοί. ΣΧΟΛΙΑ. Δηλαδὴ τὰ ἄδηλα καὶ τὰ κρύφια τῆς σοφίας αὐτοῦ ἐδήλωσέ μοι· περὶ ἑαυτοῦ γὰρ τοῦτο ὁ τοῦ Δαβίδ εἴρηκε Σολομών γνοὺς δὲ ταῦτα καλῶς, καὶ μεταδοὺς ἡμῖν ἐπὶ σωτηρίᾳ ὡς ὑπὲρ πάντων εὐφραινόμενος ἀνυμνεῖ τὸν Δεσπότην· εἰρήκει γάρ, Κγαλλιασώμεθα, καὶ εὐφρανθῶμεν ἐν σοί. ΑΣΜΑ. Αγαπήσομεν μασθούς σου ὑπὲρ οἶνον· εὐ θύτης ἠγάπησέ σε. ΣΧΟΛΙΑ. Μασθούς σου, τὴν νέαν δηλονότι τῶν μαθητῶν Εκκλησίαν. Υπὲρ τὸν τοῦ ἀμπελῶνος καρπόν, τὴν παλαιὰν τῶν Ἰουδαίων συναγωγήν. ᾿Αλλὰ καὶ πάντες οἱ εὐθεῖς τῇ καρδίᾳ τοῦτον ἠγάπησαν· φησὶ γὰρ, Εὐθύτης ηγάπησέ σε. ΑΣΜΑ. Μέλαινα εἰμι καὶ καλή· θυγατέρες Ἱερουσαλὴμ, ὡς σκηνώματα Κηδάρ, δέῤῥις Σολομῶνος. ΣΧΟΛΙΑ. Ὡς ἀπὸ τῆς νέας τῶν μαθητῶν Ἐκκλησίας προς τὴν Ἱερουσαλήμ διαλέγεται· καὶ ταῖς αὐτῆς θυγα τράτι τε καὶ συναγωγαίς διαπρυσίως βοᾷ λέγουσα @ τῆς Ἱερουσαλήμ θυγατέρες, καλή εἰμι, εἰ καὶ Ω ἔτι ἐν ἀκαταληψία καθεύδω· τοῦτο γὰρ δηλοῖ διὰ τοῦ, Μέλαινὰ εἶμι· καὶ ἐν ἐμοὶ ὁ εἰρηνικὸς ἀναπαύσεται βασιλεὺς, ὡς ἐν σκηνώμασιν ἡγεμών, καὶ ἐν καταπετάσμασι Σολομών. Τὸ γὰρ Κηδάρ παρ' Εβραίοις τὸν τῶν Αἰθιόπων ἡγεμόνα δηλοί, ὡ Ησαΐας φησίν: 'Εκλείψει ἡ δόξα τῶν υἱῶν [η δάρ. Καὶ πάλιν διὰ στήματος Ἱερεμίου λέγει Κύ ριος τοῖς υἱοῖς Ἰσραήλ· Αποστείλατέ με εἰς Κη δάρ, καὶ μάθετε εἰ ἀλλάξουσιν ἔθνη τοὺς θεούς αὐτῶν· ὁ δὲ λαός μου ἠλλάξατο τὴν δόξαν απ τοῦ. Δέῤῥις δὲ τὸ καταπέτασμα προσηγόρευται, ὡς καὶ αὐτὸς πάλιν είρηκεν Ιερεμίας· Τεταλαιπώρηκε μου ἡ σκηνὴ, καὶ διεσπάσθησαν αἱ δέῤῥεις μου καὶ ὁ Δαβίδ· ῾Ο ἐκτείνων τὸν οὐρανὸν ὡσεὶ δέρ ῥιν. ΑΣΜΑ. Μὴ βλέψητε ὅτι ἐγώ εἰμι μεμελανωμένη, ὅτι παρέβλεψε με ὁ ἥλιος. ΣΧΟΛΙΑ. Καὶ μὴ ὑπολάβητα, πάλιν φησὶν, ὅτι πάντη ἀφα νῆς εἰμι, διὰ τὸ μήπω φᾶναι ἐν ἐμοὶ τὸ ἀληθινὸν φῶς ἀλλὰ φανεῖται, καὶ δοξασθήσομαι. ΑΣΜΑ. Υιοι μητρός μου ἐμαχέσαντο ἐν ἐμοί. ΣΧΟΛΙΑ. Ετι ὡς ἐκ τῆς νέας τῶν μαθητῶν Ἐκκλησίας περὶ τῆς Ἱερουσαλήμ διαλέγεται, καὶ τὰ παρ' ἐκεί νη; πεισομένη δεινά, βοᾷ, λέγουσα· Υἱοὶ μητρός
col. 1005–1006page 5 of 238
PG 152:1005μου ἐμαχέσαντο ἐν ἐμοί· τουτέστιν, οἱ ἐκ τῆς Ἱερουσαλὴμ ἀρχιερεῖς τε καὶ γραμματείς ΤΑΣΜΑ. *Εθεντό με φυλάκισσαν ἐν ἀμπελῶσιν· ἀμπε λῶνα ἐμὸν οὐκ ἐφύλαξα. ΣΧΟΛΙΑ. Παρετήρησάν με, καὶ ἐξουθένησαν ἐν τοῖς ἀμπε λῶσιν, ἐνταῖς συναγωγαῖς αὐτοῦ δηλονότι. Αλλ' ὅπερ οὗτοι πρὸς ἐμὲ πεποιήκεισαν, αὐτὸ τοῦτο δικαίως διὰ τὴν αὐτῶν ἀγνωμοσύνην πείσονται· καὶ ὥσπερ ἐξουθένησαν με ἐν ταῖς ἑαυτῶν συναγωγαίς, κἀγὼ ἐξουθενήσω αὐτοὺς, ἐπιλάμψαντος ἐν ἐμοὶ τοῦ ἀλη θινοῦ νυμφίου Χριστοῦ, καὶ ἐν ὑστέροις. Τοῦτο δ θεὸς πρὸς Ωσηέ εἴρηκε· Λάβε σεαυτῷ γυναῖκα πόρνην, καὶ τεκνοποίησον ἐξ αὐτῆς, ὅτι ἐκπορ τεύουσα ἐκπορνεύσει ἡ τῶν Ἰουδαίων συναγωγὴ· διὰ τοῦτο οὐκ ἔσται μου γυνή, κἀγὼ οὐκ ἀνὴρ αὐτῆς. Ἀλλὰ καὶ ὁ Σωτὴρ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις περὶ αὐτῶν οὕτως φησί· Πολλοὶ ἤξουσιν ἀπὸ ἀνατολῶν καὶ δυσμῶν, καὶ ἀνακλιθήσονται μετὰ ᾿Αβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ ᾿Ιακώβ, οἱ δὲ υἱοὶ τῆς βασιλείας ἐκβληθήσονται ἔξω. Εμὸν δὲ ἀμπελῶνα ἡ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησία τὴν συναγωγὴν τῶν Ἰουδαίων φησίν, ὡς συναγωγός οὖσα ἀμφοτέρων τῶν Διαθηκῶν, καὶ ὅτι μᾶλλον ἐστιν αὐτῇ ἡ Παλαιὰ προσήκουσα, ὡς τύπος οὖσα ταύτης. ΑΣΜΑ. Απάγγειλόν μοι, δν ηγάπησεν ἡ ψυχή μου. Ποῦ ποιμαίνεις, που κοιτάζεις; Εν μεσημβρία. ΣΧΟΛΙΑ. Ανωτέρω μὲν εἴρηται, ὅτι Νεάνιδες ἠγάπησάν σε, ήγουν αἱ καθαραὶ τῶν ψυχῶν· ἐνταῦθα δὲ ἡ τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησία τὸν ἑαυτῆς ποιμένα ζητεῖ, καὶ νυμφίον Χριστόν· οὔπω γὰρ ἐν ἀνθρώποις ὤν, ὁρώ μενος δὲ τῷ προφήτῃ μάλα ἐναργώς, ὡς ὤν, ἐπισ σπεύδει τὴν ἑαυτοῦ παρουσίαν, λέγουσα· Απάγγειο λέν μοι, δὴ ἠγάπησεν ἡ ψυχή μου, ποῦ ποιμαίνεις, καὶ οὐκ ἐν ἐμοί; ἤτοι ὁ ποιμὴν ὁ καλὸς, ὁ τιθεὶς τὴν σαυτοῦ ψυχὴν ὑπὲρ τῶν κατ' ἐμὲ τῶν προβάτων, ποῦ παρών τυγχάνεις, καὶ οὐ παραγίνῃ ἐμὲ συστήσων; Εἶθ' ὥσπερ ἀπολογούμενον ὑποτιθεῖσα, Εν μεσημβρίᾳ, φησίν· ἐν τοῖς κόλποις δηλον ότι τοῦ Πατρὸς, καὶ προαιωνίου φωτός. Ούπω γάρ καιρὸς τῆς ἐμῆς παρουσίας, ἀλλ᾽ εἰς τὸν αἰῶνα ποιήσομαι ἔλεος, ώς ώμοσα Δαβὶδ τῷ δούλῳ μου. ΤΑΣΜΑ. Μή ποτε γένωμαι ὡς περιβαλλομένη ἐπ' ἀγέ λαις ἑτέρων μου. ΣΧΟΛΙΑ. Εἴρηται, ὅτι τὸ γενησόμενον τοῦ Χριστοῦ ποίμνιον, ὁ περιούσιος ἑαυτῷ λαός, τὸν ἑαυτοῦ νυμφίον καὶ ποιμένα ζητεῖ. Ἐπιποθεῖ γὰρ τὴν ἑαυτοῦ παρουσίαν βραδύνουσαν γενέσθαι, προστιθὲν καὶ τὴν αἰτίαν. Δέδοικε γὰρ, μή ποτε ταῖς τῶν ἑτεροδόξων συναρ πασθῇ διδαχαῖς, καὶ φησίν· Μή ποτε γένωμαι ὡς περιβαλλομένη ἐπ' ἀγέλαις ἑτέρων μου. "Ητοι μὴ ο
col. 1007–1008page 6 of 238
PG 152:1007ἀποπλανηθῶν τῆς σῆς ποιμαντικής δυνάμεως, γένω μαι δὲ ἄλλων ποιμνίων. Τοὺς γὰρ τῆς τοῦ Χριστοῦ Εκκλησίας ἀλλοτριόφρονας ἑτέρους ἐκάλεσε. Τῷ δὲ νυμφίῳ μόνῳ Χριστῷ συνα; μοσθῆναι καθιε τεύει. ΑΣΜΑ. Ἐὰν μὴ γνῷς σεαυτὴν ἡ καλὴ ἐν γυναιξίν, Εξελθε σὺ ἐν πτέρναις τῶν ποιμνίων, καὶ ποί μαινε τὰς ἐρίφους σου ἐπὶ σκηνώμασι τῶν παι μένων. ΣΧΟΛΙΑ. Ἐπειδὴ τὴν τοῦ Θεοῦ Υἱὸν σαρκωθησόμενον σαφώς προείρηκε, καὶ τὴν τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίαν ἐπ σπεύδουσαν τὴν ἐκείνου παρουσίαν προήγαγεν· ὡ; εἰς παραμυθίαν, καὶ τὰ μέλλοντα λαμπρῶς προορι μενος, τὴν ἐκεῖνον τεξομένην ἁγνὴν Παρθένον εἰς μέσον συγκαλεῖται, καὶ τὸν ἅπαντα περὶ αὐτῆς ποιεῖται λόγον, καὶ φησίν· Ἐὰν μὴ γνῷς σεαυ τὴν ἡ καλὴ ἐν γυναιξίν, ήγουν εἰ καὶ μὴ σεαυτήν νῦν γνώριμον ποις, διὰ τὸ μήπω τεχθῆναι σε· ἀλλ' οὖν ἔξελθε σὺ ἡ καλὴ καὶ ἄμωμος Παρθένος ἐν πτέρναις· τουτέστι, κατ' ίχνος τῶν ποιμνίων. Προᾔδει γὰρ αὐτὴν ἐκ τοῦ σπέρματος αὐτοῦ τεχθησ συμένην· διὰ τοῦτο και, Κατ' ίχνος, φησίν· ἔξεις τῶν ποιμνίων, ήτοι τῶν καθ' αἷματος ἐκγόνων ἐμελη γεννήθητι καὶ ποίμαινε τὰς ἐρίφους σου, τὰς ἀκι λουθούσα; σοι παρθένους· ἐπὶ σκηνώμασι τῶν ποιμένων, ἤτοι ἐπὶ τῷ θεμελίῳ τῶν ἀποστόλων και προφητών. ΑΣΜΑ. Τῇ ἵππῳ μου ἐν ἅρμασι Φαραὼ ὠμοίωσά σε, ἡ πλησίον μου. ΣΧΟΛΙΑ. Ἐπειδὴ τὸν εἰρηνικών Χριστὸν Σολομῶνα ἐκάλεσε, καὶ αὐτὸς δὴ ταύτην τὴν κλῆσιν ἐκέκτητο, εἰα. τως τῇ ἰδίᾳ Ιππῳ τὴν Παρθένον ὠμοίωσε, διὰ τὸ ἐπιβεβηκέναι ἐπ' αὐτῆς τὸν εἰρηνικόν βασιλέα Χρι στόν. Εν ἅρμασι Φαραώ. Τῇ Ἑβραίων φωνῇ λί γυπτος τὴν ἁμαρτίαν δηλοῖ· ὁ δὲ ταύτης βασιλεύων ἐστὶ Φαραώ. Διὰ τοῦτο καὶ ταύτην ἅρμασιν ὡμοίωσι Φαραώ· ὅτι ἐστὶν ἔχημα τοῦ κατὰ τῆς ἁμαρτία; βασιλεύσαντος Χριστοῦ. Ἡ πλησίον μου, ήγουν, ἐκ τοῦ σπέρματός μου γεννηθείσα, θυγάτηρ ἐμή. ΑΣΜΑ. Τί ὡραιώθησαν· αἱ σιαγόνες σου ὡς τρυγόνες; ΣΧΟΛΙΑ. Τῶν βουλημένων κακουργεῖν τὴν τῶν λογίων δύο να μιν ἐμφράττει τὸ στόμα· ἐπειδὴ γὰρ ἵππων την Παρθένων ὠνόμασε, μή τις ἐν τούτοις τὸ αὔται; καὶ ὁρμητικὸν τοῦ ἵππου λαθὼν ὑποσπείρειε, τον τεῦθεν καὶ χαλινοῦ ταῖς σιαγόσιν ὑποθείη δεῖσθαι, ὡς τρυγόνος τὰς ἐκείνης σιαγόνας ἀνύμνησε δια τοῦτο καὶ μεθ' ὑπερβολὴς, Ινα τί ὡραιώθησαν; είρηκεν. ΑΣΜΑ. Τ' άχηλός σου ὡς ὁρμίσκοι. ΣΧΟΛΙΑ. Αλογωτέρως ὁ ἴππος ὁρμῶν, ἐκτείνει την τράχη
col. 1009–1010page 7 of 238
PG 152:1009λον· ἑαυτὸν δὲ ταπεινῶν, στρέφει περὶ τὰ στέρνα, δίκην ὁρμίσκου φέρων αὐτὸν ὡραῖζόμενος. Ἐπεὶ τοίνυν καὶ τὴν παρθένον Μαρίαν εἰς ἵππον ὡμοίωσε, ἐνδεικνύμενος μὴ ταύτῃ τὸν λογισμὸν ἐν ἑστάναι, ἐπαναλαμβάνων τὸ αὐτῆς ταπεινὸν καὶ πρᾶον· διὰ τοῦ. ῾Ο τράχηλός σου ὡς ὁρμίσκοι, εδήλωσεν ὅτι μηδαμῶς ἐπαιρομένης αὐτῆς, ἀλλ' ἐν τῇ αὐτῆς κοιλίᾳ τὸν πάντων τηρούσης Θεόν. ΑΣΜΑ. Ομοιώματα χρυσίου ποιήσομέν σοι μετά στιγμάτων τοῦ ἀργυρίου, ἕως οὗ ὁ βασιλεὺς ἐν ἀνα κλίσει αὐτοῦ. ΣΧΟΛΙΑ. Την στάμνον δηλονότι, καὶ τὸ χρυσοῦν θυμιατήριον, καὶ πάντα τὰ διὰ χρυσοῦ καὶ ἀργύρου κατα σκευασθέντα ἔν τε τῇ τοῦ μαρτυρίου σκηνῇ, καὶ ἐν τῷ παρ' αὐτοῦ οἰκοδομηθέντι ναῷ τοῦ Θεοῦ· ταῦτα γὰρ πάντα ὁμοιώματα καὶ τύποι προϋπῆρχον τῆς ἀληθινῆς τοῦ Θεοῦ κιβωτοῦ· τῶν δὲ ἀληθινῶν γε γονότων οὐκ ἔτι χρεία τῶν τοπικῶν· εἴρηκε γάρ, Εως οὗ ὁ βασιλεὺς ἐν ἀνακλίσει αὐτοῦ· του τέστι, μέχρις ὅτου τὸ πέρας φθάσει τῆς ἐμῆς προ φητείας, καὶ ὁ τῶν ἁπάντων βασιλεύς Χριστός, Σωτὴρ ἀναπεσεῖται ἐν τῇ τῆς Παρθένου νηδύϊ. ΑΣΜΑ. Νάρδος μου ἔδωκεν ὀσμὴν αὐτοῦ, ἀπόδεσμος τῆς σταχτῆς. ΣΧΟΛΙΑ. ἑαυτοῦ ἄνω γινόμενος, ὡς παρεληλυθότα τὰ μέλο λοντα ὁ σοφὸς ὑποτίθησι· καὶ τὸν προφητευόμενον ἐνανθρωπήσειν Θεόν, ὡς ἐνηνθρωπη κότα παράγει, καὶ φησί· Νάρδος μου ἔδωκεν ὀσμὴν αὐτοῦ· ἤτοι σεσάρκωται, καὶ τὰ πάντα πεπλήρωκε τῆς αὐτοῦ δυνάμεως. "Απόδεσμος τῆς στακτῆς· ἤγουν ἐκ παρθενικῶν αἱμάτων ἀποῤῥαγεί; βίᾳ· τῷ ὄντι γὰρ ἡ πανάμωμος Παρθένος τῆς στα τῆς προείρηται, ὡς ἐκ τῆς ῥίζης οὖσα τοῦ Ἰεσσαὶ ἄνθος, καὶ πάν τας εὐωδιάζουσα πιστούς. Εδόθη γὰρ αὐτῇ δύναμις ἄνωθεν, καὶ ἡ τοῦ παναγίου Πνεύματος χάρις έπι σκίασεν αὐτῇ. ΑΣΜΑ. Αδελφιδός μου ἐμοὶ ἀναμέσον τῶν μαστῶν μου αυλισθήσεται. ΣΧΟΛΙΑ. Ἐπειδὴ ὁ ταῦτα λέγων Σολομών υἱός ἐστι τοῦ Δ.Ε δ, αὐτὸς δ' ὁ Δαβὶδ τὴν Παρθένον θυγατέρα καλεῖ, λέγων • "Ακουσον, θύγατερ, καὶ ἴδε, καὶ κλῖνον τὸ οὖς σου· εἰκότως τὸν ἐξ ἐκείνης τεχθέντα υἱὸν ἀδελφιδοῦν προσηγόρευσεν. αὐλισθήσεται δὲ, φησὶν, ἀναμέσον τῶν μαστών μου, ἐν τοῖς ἀρτιγενέσι πρὸς εὐσέβειαν δηλονότι, καὶ τῆς παρὰ τοῦ Θεοῦ δεομένοις τροφῆς, καὶ μὴ ἐγκαυχώμε οι; ἐν πειθοῖ σοφίας αὐτῶν· διὰ γὰρ τῶν μαθ στῶν τὴν τῶν νέων εσήμανεν ἡλικίαν. Περὶ τούτων ἄντικρυ; καὶ ὁ τούτου πατὴρ εἴρηκεν· Ἐν μέσῳ Εκκλησίας ὑμνήσω σε.
col. 1011–1012page 8 of 238
PG 152:1011ΑΣΜΑ Βότρυς τῆς Κύπρου ἀδελφιδός μου ἐμοὶ ἐν ἀμπελῶσιν ἐν Γαδδεῖ. ΣΧΟΛΙΑ. Πολλαχοῦ τὴν Ἱερουσαλὴμ καὶ ἐκείνης συναγωγὴν ἀμπελῶνα ὠνόμασεν ἡ Γραφή. Ἐπεὶ δὲ καὶ ὁ Σωτὴρ ἡμῶν Ἰησοῦς δι᾿ ἡμᾶς καθ᾽ ἡμᾶς γενόμενος ἐν Ἱερουσαλὴμ ἐνηνθρώπησε, καὶ αὐτόθεν τὴν Εγ χρονον ἔσχε γέννησιν· εἰκότως καὶ τοῦ ἀμπελῶνος βότρυς ὠνόμασται· οὐχ ὡς οἱ λοιποὶ δὲ τῶν Ἰου δαίων ἐν τῇ καταπατουμένῃ ταύτῃ Ἱερουσαλήμ, ἀλλ' ἐν Γαδδεῖ, ἀφ' οὗ καὶ ὁ τοῦ Ναυῆ Ἰησοῦς τὸν βότρυν τὸν πρότερον εκομίσατο, γράφεται, πέπειρον. Γαδδεῖ γὰρ ὁ κρείττων τῆς ἐπαγγελίας καὶ ἀφωρισμένος τόπος ἐστὶ τῷ Θεῷ. ΑΣΜΑ. Ἰδοὺ ἡ καλὴ ἡ πλησίον μου, ἰδοὺ ἡ καλή, ὀφθαλμοί σου περιστερεί. ΣΧΟΛΙΑ. Πρὸς τὸ μέγα τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Θεοῦ ἀπο βλέψας μυστήριον, καὶ τὴν τῶν ἀνθρώπων ἐκ ταύ της γενησομένην παγγενή σωτηρίαν, ὥσπερ ἔνθο ὑφ᾽ ἡδονῆς γενόμενος, τὸ τῆς οἰκονομίας ἐργαστήριον, τὴν Παρθένον μακαρίζων Μαρίαν, καλὴν ταύ την είναι πεπολλαπλασίασε, διὰ τὸ ἐνοικῆσαι ἐν αὐτῇ τὸν καλοποιὸν σωτῆρα Θεόν. Οφθαλμοί σου περιστεραί· ὡς μηδὲν ἔχουσα πρὸ ὀφθαλμῶν αἰώ τῆς πρᾶγμα παράνομον, ἀλλὰ τὰ πάντα καθαρά, τὰ πάντα σεμνά, δοχεῖον γεγενημένη του μονογενοῦς Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ. ΑΣΜΑ. Ἰδοὺ εἶ καλὸς ἀδελφιδός μου, και με ὡραῖος. ΣΧΟΛΙΑ. Οὐχ ὡς ἀγνοῶν τὴν ἐρώτησιν ἔφερεν, Εἰ καλός ἐστιν ὁ ἀδελφιδός· πῶς γὰρ, ἂν ἐδιδάχθη παρὰ τοῦ πατρὸς καὶ προφήτου ὡραῖον εἶναι κάλλει παρὰ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων, οὕτως ἂν ἀμφίβαλε περὶ τὴν αὐτοῦ γνῶσιν; Απαγε! ἄλλ' ἡμῖν τοῦτο καθαρώτερον δεῖξαι βουλόμενος, κολαστικῶς τὴν ἐρώτησιν ἔφερε· μετὰ δὲ ταῦτά φησι· Καί γε ὡραῖος. ΑΣΜΑ. Προσκλίνη ἡμῶν σύσκιος. ΣΧΟΛΙΑ. Τοῦτο καὶ Γαβριὴλ εὐηγγελίσατο τῇ Παρθένῳ, εἰσ πών· Δύναμις Υψίστου επισκιάσει σοι· καὶ Ἡσαΐας ὡς ἀπὸ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς ἐκήρυξε λέ γων· θήσω τον λόγον μου εἰς τὸ στόμα σου, καὶ ὑπὸ τὴν σκιὰν τῆς χειρός μου σκεπάσω σε. Κλίνην δὲ ὠνόμασεν αὐτήν, διὰ τὸ ἐπαναπαυθῆναι ἐν αὐτῇ τὸν εἰρηνικόν βασιλέα Χριστίν. "Οτι δὲ κλίνην ἡμῶν ὠνόμασε, μὴ θαυμάσης· ἔθος γάρ ἐστι τῇ τῶν Εβραίων φωνῇ πληθυντικώς γράφειν τὰ ἑνικά· ἢ καὶ οὕτως· δοκεῖ γάρ τις περικοπὴ τῷ προφήτῃ, διὰ τοῦ πληθυντικῶς ἐκφέρεσθαι γίνεσθαι. Προσκλίνη ἡμῶν σύσκιος, τὴν διὰ τοῦ εὐαγγελίου πρὸς ἡμᾶς γεγενημένην μακαριότητα μετά
col. 1013–1014page 9 of 238
PG 152:1013τὴν τοῦ Σωτῆρος ἐνανθρώπησιν, ὡς πάντα περιλα δοῦσαν τὰ πέρατα, καὶ συσκιάσασαν πάντα πιστὸν, αὐχμῷ, κατακαιόμενον τὸ πρότερον ἀπιστίας. Προσ κλίνη δ' ἂν εἰκότως καλοῖτο διὰ τὴν ἐν τούτῳ τῶν παραδεχομένων μετὰ σχέσεως γενομένην ἀνάπαυλαν, καὶ τὴν παντός όχλου βιωτικοῦ, καὶ περιστάσεως ἄλλης παντελῆ ἀκινησίαν· Ὁ γὰρ ζυγός μου χρηστός ἐστι, φησί, καὶ τὸ φορτίον μου έλα φρέν.. ΑΣΜΑ. Δοκοὶ ἡμῶν κέδροι· φατνώματα ἡμῶν κυπαρίσσου. ΣΧΟΛΙΑ. Αὐτὴν τὴν Παρθένον κλίνην καὶ οἶκον ὠνόμασεν ὁ Προφήτης, καθὼς καὶ ἐν ἑτέρῳ λέγει· Η σοφία ᾠοδόμησεν ἑαυτῇ οἶκον καὶ ὑπήρεισε στύλους " ἑπτά. Τὰ ἑπτὰ τοῦ Πνεύματος δηλονότι χαρίσματα, ἅπερ ἐκ κέδρων καὶ κυπαρίσσων ἀνίστησι τὴν τοῦ Θεοῦ οἶκον στεῤῥῶς περισφίγγοντα. Η καὶ οὕτως Δοκοὶ ἡμῶν κέδροι· φατνώματα ἡμῶν κυπάρισσοι· τοῦτο μὲν καὶ διὰ τὸ τῆς νομοθεσίας τῶν ἐν τολῶν ἑδραῖον ὁμοῦ καὶ ἀμετακίνητον· Θ οὐρα νὸς γὰρ, φησί, καὶ ἡ γῆ παρελεύσονται· οἱ δὲ λόγοι μου οὐ μὴ παρέλθωσι· τοῦτο δὲ καὶ διὰ τὸ τῶν δένδρων ὑψίκομον, καὶ εὐθὲς, καὶ ἀειθαλές τοιοῦτον γὰρ τὸ Εὐαγγέλιον, εἰς ὕψος μὲν τοὺς αὐτῷ προσανέχοντας ἀρετῶν τῶν θεοειδεστέρων ἐπανάγον, εὐθύτητα δ' ἀκραιφνῆ καὶ φιλοσοφίαν ἀσκεῖν αὐτ τοὺς ἐκπαιδεύον· τέλος δ' ἀθανασίαν, καὶ ζωῆς ἀπεράντου τούτοις διηνέχειαν πραγματευόμενον. .ΚΕΦΑΛ Β'. ΑΣΜΑ. Ἐγὼ ἄνθος τοῦ πεδίου, κρίνον τῶν κοιλάδων. ΣΧΟΛΙΑ. Συμβολικῶς εἴρηκε τοῦτο· ἐπειδὴ γὰρ ἐξ αὐτοῦ ὁ καρπὸς τῆς ζωῆς ἀναφύεται, καθὼς ἐν τοῖς Εὐαγ γελίοις γέγραπται· ἐκ τοῦ Δαβὶδ τὸν Σολομῶνα, καὶ ἐκ τούτου τὸν Ροβοαμ, καὶ οὕτω τοὺς λοιποὺς γεγεννῆσθαι, ἄχρι καὶ τῆς τοῦ Θεοῦ Λόγου σαρκώσεως· ἑαυτὸν ἄνθος εἰκότως ὠνόμασε δύο γὰρ τῶν Σολομώνων γεγενημένων, αὐτοῦ τε καὶ τοῦ εἰρηνικοῦ βασιλέως Χριστοῦ, ὥσπερ ἐκ τῶν ἀνθέων ἀνα φύονται οι καρποί, οὕτως ἐξ αὐτοῦ ὁ δεύτερος ἐγεν νήθη Σολομών. Καὶ ἵνα μή τις περὶ αὐτοῦ νομίσεις λέγειν, ἐκεῖνον μὲν καρπὸν, ἑαυτὸν δὲ ἄνθος, καὶ τῶν κοιλάδων κρίνον ὠνόμασεν, ὡς ἐκ τῆς ὀσφύος αὐτοῦ τὸν Χριστὸν γεννηθέντα. Η καὶ οὕτως· Ἐγὼ ἄνθος τοῦ πεδίου, κρίνον τῶν κοιλάδων, τουτέστιν, ὡς ταῦτα ὑπορεύσω, λειτουργήσας τῇ φύσει τὰ πρέποντα, καὶ οὐκ ἂν φθάσαιμι, διὰ τὸ τοῦ καιροῦ μήκος, κατιδεῖν τὴν τοῦ Εὐαγγελίου λαμπρότητα. Τοῦτο καὶ ὁ Σωτὴρ πρὸς τοὺς μαθητάς φησι· Πολ. λοὶ προφῆται, καὶ βασιλεῖς ἐπεθύμησαν ἰδεῖν, ** **. ἅπερ ὑμεῖς βλέπετε, καὶ οὐκ εἶδον.
col. 1015–1016page 10 of 238
PG 152:1015ΑΣΜΑ. Ὣς κρίνεν ἐν μέσῳ τῶν ἀκανθῶν, οὕτως ή πλησίον μου ἀνὰ μέσον τῶν θυγατέρων. ΣΧΟΛΙΑ. Μετὰ τὴν ἀρὰν καὶ ἡ γῆ τὰς ἀκάνθας ἐβλάστησε, πικρίαν ἀνθρώποις κυούσας. Ἐπεὶ δ᾽ ἐλύθη τῆς ἀρᾶς τὸ ἀρχέγονον, καὶ ὁ γλυκασμὸς τῆς ζωῆς ἀνε βλάστησε, δέον καὶ τὸ ἄνθος πρὸ αὐτοῦ ἀναφυῆναι ἐκ τῶν λελυπημένων γυναικῶν· ταύτῃ τοῦ καὶ τὴν σεμνὴν Παρθένον, ὡς ἐξ αὐτῆς ἀναλάμψαντα τὸν τῆς ζωῆς καρπόν· ἣν κρίνον ὠνόμασεν, εἰπών· Ως κρίσ νον ἐν μέσῳ τῶν ἀκανθῶν, οὕτως ἡ πλησίον μου ἐν μέσῳ τῶν θυγατέρων μου· τουτέστι, μόνη τ Παρθένο; ἐν μέσῳ τῶν λελυπημένων του Αδάμ θυγατέρων τὴν χαρὰν διὰ τοῦ ἀγγέλου ἐδέξατο. ΑΣΜΑ. Ὣς μῆλον ἐν τοῖς ξύλοις τοῦ δρυμοῦ· οὕτως ἀδελφιδός μου ἀνὰ μέσον τῶν υἱῶν. Ἐν τῇ σκιᾷ αὐτοῦ ἐπεθύμησα, καὶ ἐκάθισα· καὶ ὁ καρ πὸς αὐτοῦ γλυκὺς ἐν τῷ λάρυγγί μου. ΣΧΟΛΙΑ. ; Ὥσπερ τὸ τῆς ζωῆς ξύλον ἐν μέσῳ τοῦ παραδείσ σου, οὕτως καὶ ὁ ἐκ τῆς θυγατρὸς τοῦ Δαβίδ α χθεὶς Ἰησοῦς ἐν μέσῳ τῶν υἱῶν Ἀδὰμ γέγονε, τροφή ; μὲν τοῖς εὐσεβῶς τοῦτον μεταλαμβάνουσι, κρίμα δὲ τοῖς προπετῶς καὶ ἀθέως προσαπτομένοις αὐτοῦ. Ἐν τῇ σκιᾷ αὐτοῦ, φησὶν, ἐπεθύμησα καὶ ἐκά Οι σα· τουτέστιν, Εἰς ἐπιθυμίαν ἦλθον τῶν ἐντο τῶν αὐτοῦ· καὶ ἐκάθισα, ήγουν μετέσχον αὐτῶν καὶ ὁ καρπὸς αὐτῶν γλυκὺς ἐν τῷ λάρυγγί μου. Περὶ τούτων καὶ ὁ θεοπάτωρ προέφησε Δαβίδ Επιθυμητὰ ὑπὲρ χρυσίον, καὶ λίθον τίμιον πολύ· καὶ γλυκύτερα ὑπὲρ μέλι καὶ κηρίον. ΤΑΣΜΑ. Εισαγάγετέ με εἰς οἶκον τοῦ οἴνου· τάξατε ἐπ' ἐμὲ ἀγάπην. Στηρίξατέ με ἐν μύροις· στιβάσατε με ἐν μήλοις· ὅτι τετρωμένη ἀγάπης ἐγώ. ΣΧΟΛΙΑ. Εισαγάγετέ με, φησὶν, εἰς οἶκον τοῦ οἴνου. Εἰς τὸν Ἰουδαϊκὸν δηλονότι ναόν· ἐκ τῆς Παρθένου γὰρ ἁγνῆς πρὸς Ἰουδαίους ὁ λόγος· αὕτη γὰρ μόνη ἐν τοῖς τῶν ἁγίων Αγίοις ἔσχε τὴν οίκησιν, ὡς καθαρωτάτη σκηνή τοῦ Θεοῦ καὶ Λόγου· διὰ τοῦτο καὶ τὴν ἐκείνων ἀγάπην ζητεῖ. Ἐπεὶ δὲ ἀνωτέρω τὸ πανάγιον Πνεῦμα μύρον ὠνόμασε, τὸν δὲ συναΐδιον Υἱὸν τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς μῆλον ἐν μέσῳ τῶν ξύ λων, συμβολικῶς περὶ τῶν δύο προσώπων της ζωαρχικῆς καὶ ἀθανάτου Τριάδος προείρηκεν. Αὕτη γὰρ ἡ Παρθένος τὸ τοῦ Πατρὸς καὶ Υἱοῦ ὁμοούσιον καὶ σύνθρονον Πνεῦμα ἐπικαλεῖται ἐλθεῖν ἐν αὐτῇ, καὶ σαρκωθῆναι τὸν μονογενῆ Υἱὸν τοῦ Πατρὸς, καὶ φησίν· Ὅτι τετρωμένη ἀγάπης ἐγώ, τὸν θεῖον διο λονότι ἔρωτα ὡς βέλος ἐν τῇ καρδία κατέχουσα διά τοῦτο καὶ ταύτης ἠξίωτο. Η καὶ οὕτως υἱητέον ο Στηρίξατέ με ἐν μύροις, τουτέστι τῷ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός στηριγμῷ. Στιβάσατέ με ἐν μήλοις ἤτοι, τῇ τοῦ μονογενούς Υἱοῦ παρουσία· "Οτι τετρω
col. 1017–1018page 11 of 238
PG 152:1017μένη ἀγάπης ἐγώ· ἤγουν ἐπιποθῶ τὴν τοῦ πανα γίου Πνεύματος ἐπέλευσιν ἐπ' ἐμέ. ΑΣΜΑ. Ευώνυμος αὐτοῦ ἐν τῇ κεφαλῇ μου, καὶ ἡ δε τὰ αὐτοῦ περιλήψεται με. ΣΧΟΛΙΑ. Σαφέστατα δεν εἶναι καν τούτοις τὸν ἐκ τῆς Παρθένου τεχθησόμενον ὁ προφήτης προαγορεύει" καὶ φησὶν ὡς ἐκ τῆς ἁγνῆς τοῦ Λόγου μητρός· Ενώ να'μως αὐτοῦ ἐν τῇ κεφαλῇ μου, καὶ ἡ δεξιὰ αὐ τοῦ περιλήψεται με· ούτινος ἦν δηλαδή τετρωμένη τῆς ἀγάπης ἐγών ήτοι Πανταχόθεν περ φυλαξάτω με· καὶ διὰ μὲν τῆς εὐωνύμου χειρὸς τὸ ἀποποίησ γῆν πάσης ἡστινοσοῦν κακίας ἐπηύξατο τῇ ἑαυτῆς κεφαλῇ. ήγουν τῷ τῆς ψυχῆς λογιστικῷ παρασχεῖν, διὰ δὲ τῆς δεξιᾶς τὸ φρουρητικὸν καὶ συνεκτικὸν τὸν ἀρετῶν· χεῖρα γὰρ ἁπλῶς Θεοῦ τὸ τοῦ Πατρὸς καὶ Υἱοῦ συναΐδιον Πνεῦμα ἡ Γραφὴ προσαγορεύει καθὼς καὶ ὁ Σωτὴρ τοῖς Ἰουδαίοις φησίν· Εἰ δὲ ἐν διακτύλῳ Θεοῦ ἐκβάλλω τὰ δαιμόνια, ἄρα ἔφθα σεν ἐφ' ὑμᾶς ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ· ἤγουν ἐν Πνεύματι Θεοῦ. Ἀλλὰ καὶ ἐν βίβλῳ Ψαλμών Δεξιά Κυρίου ἐποίησε δύναμιν διὰ τοῦτο καὶ Γαβριὴλ διαπρυσίως βοα λέγων· Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ οὲ, καὶ δύναμις Υψίστου ἐπισκιάσει σοι. ΑΣΜΑ. Ἄρχισα ὑμᾶς, θυγατέρες Ιερουσαλήμ, ἐν ταῖς ισχύσεσι τοῦ ἀγροῦ· ἐὰν ἐγείρητε καὶ ἐξεγείρητε τὴν ἀγάπην, ἕως ἂν θελήσῃ. ΣΧΟΛΙΑ. Επειδή προεώρα μετὰ πολυετίαν την προφητείαν ἀποδήσεσθαι, ὅρκῳ προκαταλαμβάνει τας θυγατέρας Ἱερουσαλήμ, ἤτοι τοὺς ἐξ αὐτῆς τεχθησομένους ἀρχιερεῖς τε καὶ γραμματεῖς· περὶ ὧν ἐν Εὐαγγελίοις ὁ Βαπτιστής Ιωάννης γεννήματα εχιδνῶν προσηγόρευσεν Ωρκισα ὑμᾶς, θυγατέρες Ἱερουσαλὴμ ἐν ταῖς ἰσχύσεσι τοῦ ἀγροῦ· τουτέστιν, Ορκίζω ὑμᾶς ἐν τῇ δυνάμει τοῦ σαρκωθέντος Θεοῦ ἐκ τῆς Παρθένου· ταύτην γὰρ ἀγρὸν προσείρηκεν, ὡς τὸν στάχυν βλαστήσασιν τῆς ζωῆς. Ἐὰν ἐγεί ζητε καὶ ἐξεγείρητε τὴν ἀγάπην. ήγουν μηδ' ἂν ποτε ἐθελῆσαι τὴν παροῦσαν προφητείαν ἀφανίσαι ὀκλάσαντας ἴσως, διὰ τὸ μετὰ πολλὰ ταύτην ἔτη συμβήσεσθαι. "Οτι δὲ τὸ προφητευόμενον ἅπαν κατὰ τὸ γράμμα καὶ νόημα πρόκειται, εἰκότως, ᾿Εὰν ἐγείρητε καὶ ἐξεγείρητε τὴν ἀγάπην, εἶπεν ἤτοι τοὺς δοκοῦντας ὑμῖν ἀγάπης είναι λόγους μήτ' ἐκ τῶν γεγραμμένων ἀφανίσητε, μήτε της μνήμης ὑμῶν, ἕως ἂν θελήσῃ· μέχρις ὅτου δηλονότι ὁ διὰ τούτων προφητευόμενος ἐθελήσῃ παραγίνεσθαι προήδει γὰρ μετὰ τοῦτον πολλῶν τὰ γεγραμμένα λόγων ἀξιωθήσεσθαι ταύτῃ τοι καὶ φυλαχθῆναι μόν νὰν ἀξιοῖ, μέχρις ὅτου τὸ προφητε όμενον τελεσθή σηται. ΑΣΜΑ. Φωνὴ ἀδελφιδοῦ μου· οὗτος ἥκει πηδῶν ἐπὶ τὰ ἔρη, διαλλόμενος ἐπὶ τοὺς βουνούς. οι
col. 1019–1020page 12 of 238
PG 152:1019ΣΧΟΛΙΑ. Τὸ ἄστατον τῆς γνώμης τῶν Ἰουδαίων προορῶν ὁ Προφήτης, οὐκ ἔκρινα δεῖν μόνῳ τῷ ὅρκῳ τούτους τῆς ὁρμῆς ἐπισχεῖν, ἀλλὰ καὶ τῷ τοῦ προφητευομένου φόβῳ τούτων τὰς ψυχὰς ἀναστείλαι, καὶ μὴ πρὸς τὸν χρόνον ἀποβλέψαντας, ἀποδυσπετῆσαι, ἀλλ' ὡς ἤδη παρόντα τοῦτον ἐκπλαγῆναι· καὶ φησί Φωνὴ ἀδελφιδοῦ μου. Οὗτος ήκει Εἴρηται δὲ, ὅτι τὸν ἐκ τῆς τοῦ Δαβὶδ θυγατρὸς τεχθέντα Χριστὸν ἀδελφιδὸν ὁ Σολομών προσηγόρευσεν. Αὐτὸς γὰρ δ Σωτὴρ ἐν μέσῳ τῆς ἑορτῆς ἔκραξε λέγων· Εγώ εἰμι τὸ φῶς τοῦ κόσμου· ὁ ἀκολουθῶν ἐμοὶ οὐ μὴ μείνῃ ἐν τῇ σκοτίᾳ, ἀλλ᾽ ἕξει τὸ φῶς τῆς ζωῆς. Πηβῶν ἐπὶ τὰ ὄρη διαλλόμενος ἐπὶ τοὺς βουνούς τὸ τραχὺ τῆς ἁμαρτίας, καὶ μετέωρον ὑποτάσσων τοῖς ποσί· καθὼς καὶ ὁ θαυμαστὸς ἐν τοῖς προφήταις Ἡσαΐας φησί· Πᾶσα φάραγξ πληρωθήσεται, καὶ πᾶν ὄρος καὶ βουνὸς ταπεινωθήσεται· τουτέστι πᾶν τὸ ἐπηρμένον, καὶ δαιμονιῶδες ἐκ τοῦ μέσου ἀρθήσεται, βασιλεύσαντος τοῦ εἰρηνικοῦ Χριστοῦ. ΤΑΣΜΑ. Ομοιός ἐστιν ἀδελφιδός μου τῇ δορκάδι ή νε βρῷ ἐλάφων, πηδῶν ἐπὶ τὰ ὄρη Βεθήλ. ΣΧΟΛΙΑ. “Ωσπερ ἴδιόν ἐστι τῆς δορκάδος, παραδιδόναι ξαν τὴν τοῖς θηρευταῖς ὑπὲρ τῆς τῶν τέκνων ἐλευθερίας· οὕτω καὶ ὁ Σωτὴρ ἡμῶν Ἰησοῦς ὑπὲρ ἡμῶν ἑαυτὸν παρέδωκεν εἰς θάνατον· ταύτῃ τοι καὶ τῇ δορκάδι ὁμοίωται, ἢ νεβρῷ ἐλάφων πηδῶν ἐπὶ Ο τὰ ὄρη Βεθήλ· ήγουν τοὺς εἰδωλικοὺς ἀποπαύων βωμούς. Ἐν γὰρ τῷ ὄρει Βεθήλ ή τραχὺς τῶν Ἰουδαίων λαὸς τὰς θυσίας τοῖς εἰδώλοις προσέφερεν. ΑΣΜΑ. Ἰδοὺ οὗτος ἐστήκει ὀπίσω τοῦ τοίχου ἡμῶν, παρακύπτων διὰ τῶν θυρίδων, ἐγκύπτων διὰ τῶν δικτύων. ΣΧΟΛΙΑ. Τὴν δι' ἡμᾶς τῷ Σωτῆρι Θεῷ προσληφθεῖσαν σάρ καὶ τοῖχον ὠνόμασεν ὀπίσω δὲ τοῦ τοίχου ἡμῶν, ἤγουν τῶν ἐπακολοθούντων τῇ σαρκὶ ἀδιαβλήτων παθῶν, ὧν κεκοινώνηκε καθ᾿ ἡμᾶς γεγονώς ἄνθρωπος. Ωσπερ οὖν ὁ τοῖχος κωλύει μὴ βλέπειν τὰ ἐν τῷ οἴκῳ, οὕτω καὶ ἡ τοῦ Θεοῦ Λόγου σὰρξ ἀοράτω; ἐν αὐτῇ περιέκλειε τὴν ἑαυτοῦ θεότητα»· ἀλλ' ἀμυ δρῶς πως, ὡς διὰ θυρίδας, ἐφανερώθη τοῖς μαθη ταῖς ἐν τῷ ὄρει Θαβώρ. Εγκύπτων διὰ τῶν δικτύων τῶν ὧν ὑπὲρ ἡμῶν ὑπέστη παθῶν δηλονότι. Οὐχ ἧττον γὰρ καὶ ἐν τούτοις Θεὸς ἐγνωρίζετα ἡλίου μὲν ἐκλείποντος, σελήνης παρὰ δόξαν ὑποτρεα χούσης, καὶ πετρῶν ῥηγνυμένων, καὶ νεκρῶν ἐκ τῶν μνημείων ἐγειρομένων, καὶ συμπάσης κτίσεως, ἁπλῶς εἰπεῖν, αἴσθησιν τοῦ πάθους παρεχομένης. ΤΑΣΜΑ. πε Ἀποκρίνεται ἀδελφιδός μου, καὶ λέγει μοι ᾿Ανάστα, ἐλθὲ ἡ πλησίον μου, καλή μου, ριστερά μου· ὅτι ἰδοὺ ὁ χειμών παρῆλθεν· ὁ ὑετὸς ἀπῆλθεν, ἐπορεύθη ἑαυτῷ. Τὰ ἄνθη ὤφθη ἐν τῇ γῇ· καιρὸς τῆς τομῆς ἔφθασεν.
col. 1021–1022page 13 of 238
PG 152:1021ΣΧΟΛΙΑ. Οὐ καθ' εἱρμὸν τὴν τοῦ Θεοῦ Λόγου σάρκωσιν ὁ Προφήτης ἐμφαίνει· ἀλλ' ὡς ἐδίδου τούτῳ τὸ Πνεῦμα ἅγιον· ποτὲ μὲν ἑαυτὸν παρεισάγων περὶ ταύτης διαλεγόμενον, ποτὲ δὲ τὴν νέαν τοῦ Θεοῦ τῶν ἐθνῶν Ἐκκλησίαν· ἄλλοτε δὲ τὴν ὑπερευλογημένην τοῦ Θεοῦ Λόγου μητέρα· καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν ἐφ' ἑκάστων ἔνθους γινόμενοι, παρήλλαττε τὴν τῶν προσώπων > καὶ πραγμάτων ἔμφασιν· ταύτῃ τοι καὶ μετὰ τὸ περὶ τῶν παθημάτων δι᾿ ἑαυτοῦ μνησθῆναι τὰ τῆς γεννήσεως ὡς ἀπὸ τοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ φθέγγεται, καὶ φησίν· 'Ανάστα, ἐλθὲ, ἡ πλησίον μου· τουτέστιν, "Ο μήτερ, καιρός ἐστι γεννηθῆναι σε ἐν τῇ γῇ εἰς κατοικητήριον ἐμοῦ τοῦ διὰ σὲ γε γονότος βροτοῦ· ὁ καιρὸς γὰρ παρῆλθε τοῦ τῆς ἀπιστίας χειμῶνος, καὶ ὁ ὑετὸς ἀπῆλθεν· ήγουν ὁ τῆς εἰδωλομανίας κατακλυσμός ἅμα ταῖς πονηραῖς πέπαυται πράξεσιν. Επορεύθη ἑαυτῷ· ἦτοι, παν τελῶς ἡφάνισται. Ἄφθη δὲ τὰ ἄνθη ἐν τῇ τῇ τοῦ τῆς δικαιοσύνης ηλίου λαμπρῶς τὴν οἰκουμένην θερμάναντος, καὶ τὰς εὐώδεις ἡμῖν θεουργοὺς ἐντο λας παρεσχηκότος. Εφθακε δὲ καὶ ὁ τῆς τομῆς καιρός, τοῦ δρέψασθαι δηλονότι τὰ ἐξαίρετα τῶν ἀνθέων 4 καὶ ἐν ᾧ ἡ τῆς κακίας ῥίζα τμηθήσεται, ὡς ὁ θαυμάσιος ᾿Αββακούμ εἴρηκεν· Ἐν τῷ ἐγγίου ζειν τὰ ἔτη ἐπιγνωσθήσῃ· ἐν τῷ παρεῖναι τὸν καιρὸν ἀναδειχθήση. ΑΣΜΑ. Φωνὴ τῆς τρυγόνος ἠκούσθη ἐν τῇ γῇ ἡμῶν η ἡ συκῆ ἐξήνεγκεν ὀλύνθους αὐτῆς· αἱ ἄμπελοι κυπρίζουσιν, ἔδωκαν ὀσμὴν· ἀνάστα, ἐλθὲ, ἡ πλησίον μου, καλή μου, περιστερά μου. ΣΧΟΛΙΑ. Ἐπειδὴ τὴν βασιλικήν είρηκε παρουσίαν, ἀνάγκη πεμφθῆναι καὶ κήρυκα, καὶ φησί· Φωνὴ τῆς τρυ γύνος ἠκούσθη ἐν τῇ γῇ ἡμῶν· τοῦ ὡς τρυγὼν ἐν τῇ ἐρήμῳ βαδίζοντος, τοῦ ἐκ τῆς στείρας γεγεννημένου, τοῦ πρὸ καὶ τῆς γεννήσεως τὸν Χριστὸν και ταγγείλαντος· περὶ οὗ καὶ ὁ θαυμαστός Ησαΐας εἴρηκε, λέγων· Φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ Ετοι μάσατε τὴν ὁδὸν τοῦ Κυρίου. Ἐξήνεγκε δὲ καὶ ἡ συκῇ τοὺς ὀλύνθους αὐτῆς· ἡ ἄκαρπος ἐκκλη τία τῶν Ἰουδαίων· τὰ περιττὰ καὶ ἀνήνυτα τούτων συνέδρια. Εἰ γὰρ καὶ τοὺς μαθητὰς ἐκ τῶν Εβραίων ἴσμεν ἐκλελεγμένους, ἀλλὰ πάσῃ σπουδῇ τὰ ἐκείνων πρότερον κατηργηκότε;, οὕτως ἐτελειώθησαν, ὥστε εἰ καὶ ἐξ αὐτῶν τούτους εἴποι τις ἂν, ἀλλ' οὐ τοῖς αὐτῶν ἑξηκολούθησαν τρόποις, οὐδὲ μετέσχον τῆς ἐκ γένους αὐτοῖς ποιότητος. Εικότως οὖν οὐδὲ παῖ δες ἂν αὐτῶν καλοῖντο· ὡς γὰρ ἄκαρπος τὸ λοιπὸν συκή, παρὰ Χριστοῦ καταραθέντες, ἐξηράνθησαν αἱ ἐξ ἐθνῶν δὲ ἄμπελοι ἡ νέα αὕτη Σιών, ἣν καὶ μετήνεγκεν ὁ Θεὸς ἐξ Αἰγύπτου, τῆς τυραννίδος δηλονότι τοῦ πικροῦ Φαραώ. Κυπρίζουσι τους πιο στούς, οίτινες καὶ ἔδωκαν ὀσμὴν, ἤτοι τὴν διὰ μαρτυρίου, τὴν δι' ἀσκήσεως θειοτέραν ζωήν. ΕΠΟ ὥσπερ ἐπαναλαμβάνων τὸν λόγον, Ανάστα, φησίν,
col. 1023–1024page 14 of 238
PG 152:1023ἐλθὲ, πλησίον μου, καλή μου, περιστερά μου τουτέστι τὸ ἐμὸν καθαρώτατον οἴκημα ἑτοιμάσθητε, γεννήθητι· δεῖ γὰρ πρὸ τῆς βασιλικῆς παρουσίας ἑτοιμασθῆναι τὸν δίφρον. ΑΣΜΑ. Καὶ ἐλθὲ σὺ, περιστερά μου, σκέπῃ τῆς πέτρας, ἐχόμενα τοῦ προτειχίσματος· δειξόν μοι τὴν ὄψιν σου, καὶ ἀκοντισόν μοι την φωνήν σου, ὅτι ἡ φωνή σου ηδεία, καὶ ἡ ὄψις σου ὡραία. ΣΧΟΛΙΑ. Ὁ μὲν τῶν Ἰουδαίων λαὸς ὡς ἀκάθαρτος ἐξε βλήθη παρὰ Θεοῦ· ἡ δὲ πανάμωμος Παρθένος, ἅτε καθαρώτατος οὖσα ναός, εἰς κατοικίαν ἑαυτῷ ἀφύ ρισταί, καὶ φησὶ πρὸς αὐτήν· Ελθὲ σύ, περιστερά μου, ἐν σκέπῃ τῆς πέτρας ἐχόμενα του προτειχίσματος· ήγουν. Ελθὲ ἕνεκα τοῦ περιβάλλεσθαί με σάρκα, κεκοινωνηκυίαν ὡσαύτως ἅπασι τῶν ἀδιαβλήτων παθῶν. Ἐν σκέπῃ τῆς πέτρα;· ἐν ᾗ τὴν Ἐκκλησίαν Χριστὸς ᾠκοδόμησεν· ἐξ ἧς καὶ Μωϋσῆς συμβολικῶς τὸν λαὸν διψῶντα ἐπότισεν αὐτὸς καὶ ἐν τῷ ὄρει Σινᾶ, πρὸς θεοπτίαν ἑαν τὸν παραστήσας Θεῷ, ὑπὸ τὴν πέτραν ἐσκεπάζετο, τὸν δι' ἡμᾶς σαρκωθέντα Χριστόν· καθὼς καὶ ὁ Διο 618 συμμαρτυρεῖ, λέγων· Λίθον, ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες, οὗτος ἐγενήθη εἰς κεφαλὴν γωνίας. Δεῖξόν μοι τὴν ὄψιν σου, καὶ ἀκούτισόν με την φωνήν σου· ἤτοι τὴν ἀπερικάλυπτον σου καὶ καθαρὰν ἔννοιαν, καὶ μηδαμοῦ λογισμῶν ρύπων έχουσαν. Καὶ ἀκούτισόν με την φωνήν σου, την, Ἰδοὺ ἡ δούλη Κυρίου" γένοιτό μοι κατὰ τὸ ῥημά σου. ΑΣΜΑ. Πιάσατε ἡμῖν ἀλώπεκος μικρούς, ἀφανίζοντας ἀμπελῶνας· καὶ αἱ ἄμπελοι ἡμῶν κυπρίζουσιν. ΣΧΟΛΙΑ. Τοὺς ἀρχιερεῖς, καὶ διδασκάλους τοῦ νόμου, τοὺς κατεσθίοντας τῶν χηρῶν τὰς οἰκίας, καὶ προσει χομένους προφάσει μακρά, διὰ τὸ ἀπατηλὸν καὶ ὕπουλον αὐτῶν τῆς ψυχῆς, εἰς ἀλωπέκων εἶδος μετήνεγκε· καὶ φησί, Πιάσατε ἡμῖν ἀλώπεκας μι κρούς· τουτέστιν ἐπέσχετο, κωλύσατε τῆς ἀπατηλής καὶ ψυχοφθόρου διδασκαλίας. Μικροὺς δ' αὐτοὺς προσείρηκεν, ὡς μηδὲν μέγα, μηδ' ὑψηλὸν περί Θεοῦ διανοουμένους, γράμματι δὲ μόνῳ καὶ τοῖς δύο ποις, ὥσπερ παιδία, προσανέχοντας. Αφανίζοντας ἀμπελῶνας· τὰς ἑαυτῶν δηλονότι συναγωγάς. Καὶ αἱ ἄμπελοι ἡμῶν κυπρίζουσιν· ήγουν αἱ μὲν συναγωγαὶ τῶν Ἰουδαίων ὑπ' αὐτῶν διώλοντο κατὰ τὸ παρὰ τοῦ προφήτου Ἱερεμίου εἰρημένον· Ποιμένες πολλοὶ διέφθειραν τὸν ἀμπελῶνά μου· αἱ δὲ ἐξ ἐθνῶν ἐκκλησίαι πιστῶν κυπρίζουσιν, ὡς βότρυς, τὸν περιούσιον λαὸν τῷ Θεῷ. ΑΣΜΑ. Αδελφός μου έμοί, κἀγὼ αὐτῷ ὁ ποιμαίνων ἐν τοῖς κρίνοις, ἕως οὗ διαπνεύσῃ ἡ ἡμέρα, καὶ κινηθώσιν αἱ σκιαί.. ΠΡΟ ΣΧΟΛΙΑ. Ον ἀνωτέρω ἐκ τῆς Δαβὶς τεχθέντα υἱὸν ἀδελφι
col. 1025–1026page 15 of 238
PG 152:1025δεν προσηγόρευσε, τὸν αὐτὸν καὶ ἀδελφόν, ὡς τοῦ Δα Ειδ υἱόν, εἴρηκε, καὶ φησί· Ἀδελφός μου ἐμοὶ, κἀγὼν αὐτῷ· τουτέστιν. Αὐτὸς ἐμοὶ τὴν χάριν τοῦ Πνεύματος, κἀγὼ τὴν προκήρυξιν. Ο ποιμαίνων ἐν τοῖς κρίνοις· ήτοι, ῾Ο ἐν αἰνίγμασι νῦν, καὶ τύποις, καὶ προφήταις λαλῶν. "Εως οὗ διαπνεύσῃ ἡμέρα, καὶ κινηθώσιν αἱ σκιαί· τουτέστι, Μέχρις ὅτου φανε ρωθῇ ἡ ἐκείνου πρὸς ἀνθρώπους ἐπιδημία, καὶ σάρ χωσις· τοῦτο γὰρ καὶ ἡμέρας διαύγειάν φησι, κατὰ τὰ παρὰ τοῦ Σωτῆρος εἰρημένον· Εγώ φῶς εἰς τὸν κόσμον ἐλήλυθα. Καὶ κινηθῶσιν αἱ σκιαί ήτοι, Παρέλθωσιν οἱ τύποι, καὶ τὰ περὶ Χριστοῦ αἰνιγματωδῶς τοῖς προφήταις εἰρημένα. ΤΑΣΜΑ. Απόστρεψον, ὁμοιώθητι σύ, ἀδελφέ μου, τῷ δόρκωνι, ἢ νεβρῷ ἐλάρων ἐπὶ ὄρη κοιλωμάτων. ΣΧΟΛΙΑ, Ἀντὶ τοῦ, Επίφανον τήν σεαυτοῦ παρουσίαν, καὶ ὁμοιώθητι τῷ δόρπωνι· ήτοι, Υπόμεινον τὴν διὰ σταυροῦ θάνατον· ὑποτάσσων τὸ τραχὺ τῆς ἁμαρτίας, καθὼς καὶ ἀνωτέρω δεδήλωται. ΚΕΦΑΛ. Γ'. ΑΣΜΑ. Ἐπὶ τὴν κοίτην μου ἐν τυξὶν ἐζήτησα ἂν ἠγάπησεν ἡ ψυχή μου· ἐζήτησα αὐτὸν, καὶ οὐχ εὗρον αὐτόν· ἐκάλεσα αὐτόν, καὶ οὐχ ὑπήκουσε μου. ΣΧΟΛΙΑ. Διὰ τῆς κοίτης τὴν ἀκηδίαν ἐσήμανε· καὶ ὅ φησιν ὁ προφήτης Δαβίδ, 'Ακηδία κατέσχε με, ἀπὸ ἁμαρτωλῶν τῶν ἐγκαταλιμπανόντων τὸν νόμον σου· τοῦτ᾽ ἄν τις κατίδοι τοὺς μαθητάς πεπονθότας, ἡνίκα τὸ ἀνέσπερον φῶς ἐν τῷ τάφῳ ἔδυ πρὸς τὴν τῶν σταυρωτῶν ἀφορῶντας μανίαν· ὡς ἐξ αὐτῶν οὖν φησιν· Επὶ κοίτην μου ἐν νυξὶν ἐζήτησα ν ἠγάπησεν ἡ ψυχή μου· τουτέστιν, Ακηδιάσασα πρὸς τὴν ἀπέχθειαν τῶν μιαιφόνων Ἰουδαίων, ὑπὸ σκότος καὶ οὐ παρρησίᾳ ἐζήτησα τὸν ἠγαπημένον νυμφίον Χριστόν. Εζήτησα αὐτὸν, καὶ οὐχ εὗρονο ἐκάλεσα αὐτὸν, καὶ οὐχ ὑπήκουσέ μου· νῦν μὲν ὡς ἐν τάφῳ καταπαύσαντα τὸν δημιουργὸν ἀπὸ τῶν τοῦ Εὐαγγελίου ἔργων αὐτοῦ, μετὰ μικρὸν δὲ καὶ διὰ τὸ ἀναστῆναι· ταύτῃ τοι καὶ οὐχ ὑπήκουσε τῶν μαθη τῶν κεκραγότων. Τοῦτο καὶ Δαβὶδ περὶ αὐτὸν εἴρη κεν· 'Εκέκραξα, καὶ οὐκ ἦν ὁ σώζων ἐν νυκτί, καὶ οὐκ εἰς ἄνοιαν ἐμοί. ΑΣΜΑ. Ἀναστήσομαι δὴ, καὶ κυκλώσω ἐν τῇ πόλει, ἐν ταῖς ἀγοραῖς, καὶ ἐν ταῖς πλατείαις, καὶ ζη τήσω ἐν ἠγάπησεν ἡ ψυχή μου. Εζήτησα αὐτὸν, καὶ οὐχ εἶρον αὐτόν· ἐκάλεσα αὐτὸν, καὶ οὐχ ὑπήκουσέ μου. Εϊροσάν με οἱ τηροῦντες, εἱκυ πλοῦντες ἐν τῇ πόλει· Μὴ δν ἠγάπησεν ἡ ψυχή μου είδετε; ΣΧΟΛΙΑ. Π:οι τὸν ζωοδόχον τάφον· ὃν νυκτὸς διὰ τὴν τῶν
col. 1027–1028page 16 of 238
PG 152:1027καὶ αἱ γυναῖκες ἐζήτουν μυρίσαι Ἰησοῦν. Τοῦτον γὰρ πόλιν κυκλουμένην ὑπ' αὐτῶν προσείρηκε, καὶ ἀγορὰς καὶ πλατεία; ἔχοντα, διὰ τὴν ἐσύστερον ἐξ ἀπανταχοῦ τῶν περάτων τῆς γῆς πρὸς αὐτὸν ἄφιξιν ὁμοῦ καὶ προσκύνησεν. Τοῦτο καὶ ὁ πεφιλημένος εἴρηκε μαθητής Ανέστη Πέτρος σὺν τῷ ἑτέρῳ μαθητῇ, καὶ ταῖς γυναιξὶ, καὶ ἔτρεχον ἐπὶ τὸ μνημεῖον. ᾿Αλλὰ ζητοῦντες, οὐχ εὗρον αὐτόν· ἀνέ τειλε γὰρ ἐκ τοῦ τάφου ὁ τῆς δικαιοσύνης ήλιος. Εκάλεσα αὐτὸν, καὶ οὐχ ὑπήκουσέ μου· ἕνα μᾶλλον τὴν αὐτῶν ἔρωτα θερμότερον ἀποδείξῃ· πω; γὰρ ἂν ἄλλως οὐχ ὑπήκουεν αὐτῶν ὁ πανταχοῦ πα ρών; Εὔροσάν με οἱ τηροῦντες, οἱ κυκλοῦντες ἐν τῇ πόλει. Οἱ ἄγγελοι δηλονότι, οἱ ἐν τῷ λίθω Εβραίων μανίαν, καὶ οὐκ ἐν ἡμέρᾳ, οἵ τε μαθηταί καθήμενοι. Μὴ δν ἠγάπησεν ἡ ψυχή μου, εἴδετε . Τοῦτο κατ' ἐρώτησιν παρὰ τῶν ζητούντων ἐν τῷ τά φῳ, ἵνα ᾗ πρὸς ἀπόκρισιν ἐπαγόμενον τὸ παρὰ τοῦ ἀγγέλου εἰρημένον· Εἰ Ἰησοῦν ζητεῖτε τὸν Ναζαρηνὸν, τὸν ἐσταυρωμένον, οὐκ ἔστιν ὧδε, ἀλλ' ἐγήγερται. ΑΣΜΑ. Ως μικρὸν ὅτε παρῆλθον ἀπ' αὐτῶν, ἕως οὗ εὗρον δν ἠγάπησεν ἡ ψυχή μου· ἐκράτησα απο τὸν, καὶ οὐκ ἀφῆκα, ἕως οὗ εἰσήγαγον αὐτὸν εἰς οἶκον μητρός μου, καὶ εἰς ταμεῖον τῆς συλλαβούσης με. ΣΧΟΛΙΑ. Μετὰ γὰρ τὸ μικρὸν παρελθεῖν ἀπ' αὐτῶν, τῶν ἀγγέλων δηλονότι, τῶν ἀποκρινομένων ταῖς γυναιξίν, Οὐκ ἔστιν ὧδε, ἀλλ' ἐγήγερται· εὑρέθη εν γάς πησεν αὐτῶν ἡ ψυχὴ, ἂν τὸ μὲν πρῶτον καὶ κηπουρόν εἶναι νενομίκασιν· ἔτι γὰρ νύξ ἦν· καὶ φησίν Εκράτησα αὐτὸν, καὶ οὐκ ἀφῆκα· ἐπειδὴ γὰρ ἐγνώκασιν αὐτὸν εἶναι τὸν Χριστὸν, ἀπὸ τοῦ φάναι πρὸς αὐτὰς, Μαρία, καὶ τῆς προσηγορίας του, Χαί ρετε· προσελθοῦσαι, ἐκράτησαν τοὺς πόδας αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἀφῆκαν αὐτὸν, ἕως οὗ εἰσήγαγον αὐτόν. Εἰς οἶκον μητρός μου, καὶ εἰς ταμεῖον τῆς συλλαβούσης με· ἕως οὗ ἠνάγκασαν αὐτὸν δηλονότι εἰπεῖν Μή μου ἅπτεσθε· οὔπω γὰρ ἀναβέβηκα πρὸς τὸν Πατέρα μου. Πορεύεσθε δὲ πρὸς τοὺς ἀδελφούς μου, καὶ εἴπατε αὐτοῖς· Ἀναβαίνω πρὸς τὸν Πα τέρα μου, καὶ Πατέρα ὑμῶν, καὶ Θεόν μου, καὶ Θεὸν ὑμῶν· οἶκος γὰρ ἄντικρυς μητρὸς ἡμῶν, καὶ ταμεῖον τῆς συλλαβούσης ἡμᾶς, ἡ ἐπουράνιός ἐστιν αὐτοῦ κατοικία, ἡ πρὸς τὸν Θεὸν καὶ Πατέρα αὐτοῦ ἐπάνοδος· καὶ τὸ κρύφιον, καὶ ἀδιεξίτητον τῶν π τρικῶν αὐτοῦ κόλπων τῆς θεότητος, οἰκητήριον. ΤΑΣΜΑ. Ωρκισα ὑμᾶς, θυγατέρες Ἱερουσαλήμ, ἐὰν ἐγείρητε καὶ ἐξεγείρητε τὴν ἀγάπην, ἕως ἂν θε λήσῃ. ΣΧΟΛΙΑ. Ἔθος ἐστὶ τοῖς τῶν ᾀσμάτων ἐξάρχουσι μετὰ πολλὰ τῶν ᾠδῶν ἕτερα τὰ αὐτὰ πάλιν ἐπάδειν, οἷόν τινα ἐπιψάλματα, κοινῇ τοῖς ᾄδουσι παρεχομένοις
col. 1029–1030page 17 of 238
PG 152:1029ἐπιφωνεῖν· ἀνωτέρω δ' εἴρηται, ο δηλοῖ διὰ τούς των. ΤΑΣΜΑ. Τις αὕτη ἡ ἀναβαίνουσα ἀπὸ τῆς ἐρήμου ὡς στελέχη καπνού τεθυμιαμένη σμύρναν, καὶ λι βανον, ἀπὸ πάντων κονιορτών μυρεψοῦ; ΣΧΟΛΙΑ. Ἐπειδὴ σαφέστατα τὸ τῆς οἰκονομίας ἅπαν ἐδή-. λωσε μυστήριον, ἀπὸ τῆς τοῦ Σωτῆρος ἀρξάμενος γεννήσεως, καὶ τοῦ πάθους, καὶ τοῦ θανάτου, καὶ τῆς ἀναστάσεως, καθ᾽ ἕκαστον ἡμῖν ὑποθεὶς ἀφορ μᾶς, καὶ οἷον ἀπὸ τῆς Ἐκκλησίας ἐπᾴδων ταῦτα, δηλαδή, ὡς ἐπ' ἄλλοις καὶ νῦν ἔνθους γενόμενος, καὶ αὐτὴν ταύτην τὴν τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίαν ἐξυμνῶν, ἐπάγει· Τίς αὕτη ἡ ἀναβαίνουσα ἀπὸ τῆς ἐρή μου; Τῆς Ἱερουσαλήμ δηλονότι· ταύτην γὰρ καὶ ὁ Σοφονίας ἐκτραγῳδεῖ· Ἐγένετο έρημος πόλις Σιών· ἐκ ταύτης γὰρ ὡς ἀληθῶς ἔσχε τὴν ἀρχήν. Ως στελέχη, οιονεί κλάδοι τινὲς ἀρτιφυείς, τινὲς ἀρτιφυείς, καπνού. Τεθυμιαμένη σμύρναν, καὶ λίβανον, ἀπὸ πάντων κονιορτῶν μυρεψοῦ· τῶν χαρισμά των ἁπάντων τοῦ Παναγίου Πνεύματος ἐμπεπλησμένη. ΑΣΜΑ. Ἰδοὺ ἡ κλίνη τοῦ Σολομών· ἑξήκοντα δυνα τοὶ κύκλῳ αὐτῆς ἀπὸ δυνατῶν Ισραήλ. Πάντες κατέχοντες ῥομφαίαν, δεδιδαγμένοι πόλεμον· ἀνὴρ ῥομφαίαν αὐτοῦ ἐπὶ μηρὸν αὐτ τοῦ, ἀπὸ θάμβους ἐν νυξίν. ΣΧΟΛΙΑ. Πρὸς τὴν Ἐκκλησίαν δεικτικῶς τοῦτο φησίν Ἰδοὺ ἡ κλίνη τοῦ Σολομών. Ἐν ἑτέρῳ μὲν τὴν Παρθένον κλίνην ὠνόμασεν· ἐνταῦθα δὲ τὸ τὴν Ζωὴν ὑποδεξάμενον θειότατον μνῆμα, ἐν ᾧ σωματικῶς ἡ ὑπερούσιος Λόγος τοῦ κατὰ τὴν πρόσληψιν ἀνθρωπίνου τῶν ἔργων παυσάμενος, ἀνθρωποπρεπῶς κατετέθη, τὸν ὑπὲρ ἡμῶν ὑπερφυά διακαρτες ρήσας θάνατον. Εξήκοντα δυνατοὶ κύκλῳ αὐτῆς. Διὰ τὸ πολυμερὲς τοῦ ἀριθμοῦ, τὴν τηνικαῦτα πρὸς Ἰουδαίους γεγενημένην περίστασιν δηλοῖ· πάντα γὰρ λίθον κεκινήκασι πρὸς τὴ δυνηθῆναι συκοφαντ τῆσαι τὴν ἀνάστασιν τοῦ Σωτῆρος· τὸ τοίνυν πολυσχεδὲς αὐτῶν, καὶ περισπούδαστον εἰς τὸ πρὸς Πια λᾶτον ἀπιέναι, εἰς τὸ αἰτῆσαι κουστωδίαν, εἰς τὸ σφραγῖσαι τὸν τάφον, εἰς τὸ ἐπιθεῖναι λίθον μέγαν σφόδρα τῇ θύρα τοῦ μνημείου· ταῦτα πάντα διὰ τὸ πολυμερὲς τοῦ τοιούτου ἀριθμοῦ· δείκνυσι. Πάντες κατέχοντες ῥομφαίας, δεδιδαγμένοι πόλεμον ἀνὴρ ῥομφαία αὐτοῦ, ἐπὶ μηρὸν αὐτοῦ. Τοιοῦτοι γὰρ οἱ ἐκ τῆς κουστωδίας, καὶ οὕτω τὰ πολεμικά δεδιδαγμένοι· τοιοῦτοι δὲ καὶ οἱ ἐκ τῶν Ἰουδαίων ἅμα τούτοις επαγρυπνοῦντε;, καὶ κυκλοῦντες τὸν τάφον, ἀπὸ θάμβους ἐν νυξίν· ἀλλ' ἔσχεν αὐτοὺς δηλονότι θάμβος ἐν τῷ σκοτισθῆναι, γεγονότας ὡσει νεκρούς· ηττήθησαν γὰρ οἱ τὰς ῥομφαίας κατέχοντες τῇ κραταιᾷ χειρὶ τοῦ ἀναστάντος Χριστοῦ, καθὼς ὁ μέγας φησὶ Δαβίδ· Κύριος κραταιὸς καὶ δυνατός· Κυριος κραταιὸς ἐν πολέμῳ.
col. 1031–1032page 18 of 238
PG 152:1031α β Ο ΑΣΜΑ. Φορεῖον ἐποίησεν ἑαυτῷ ὁ βασιλεὺς Σαλομὼν ἀπὸ ξύλων τοῦ Λιβάνου. Στύλους αὐτοῦ ἐποίησεν ἀργύριον· καὶ ἀνάκλιτον αὐτοῦ χρι σίον· ἐπίβασιν αὐτοῦ περφύραν· ἐντὸς αὐτοῦ λιθόστρωτον· ἀγάπην ἀπὸ θυγατέρων Ἱερουσαλὴμ. ΣΧΟΛΙΑ. Μεταξύ τοῦτό φησιν ὡς ἐν περικοπή. Φορείο ἐποίησεν ἑαυτῷ ὁ βασιλεὺς Σαλομών. Τὴν ἐκ τῆς ῥίζης Δαβὶδ τεχθεῖσαν αὐτῷ θεόπαιδα κλίνην μὲν ἀνωτέρω, καὶ οἶκον ὠνόμασεν, ἐνταῦθα δὲ φορ ρεῖον· αὕτη γὰρ ἐν ἐνναμηνιαίῳ χρόνῳ τὸν πάντων ἔφερε θεόν, ἀνθρωπικῶς ὑπὲρ ἡμῶν ἐκ ταύτης σάρκα λαβεῖν καταδεξάμενον. Από ξύλων τοῦ Λιβάνου τουτέστιν ἐκ τοῦ ὄρους τοῦ Θεοῦ, ᾧ ἡ Παρθένος ὠμοίωται· αὕτη γὰρ ὄρος Θεοῦ, ἐξ οὗ ὁ ἀκρογωνιαίες λίθος ετμήθη Χριστός· περὶ ἧς καὶ ὁ θεοπάτωρ Δε βίδ εἴρηκεν· Ἰδοὺ τὸ ὄρος, 8 ηὐδόκησεν ὁ Θεὸς κατοικεῖν ἐν αὐτῷ. Οἱ μὲν γὰρ τῶν ἐθνῶν βασιλεῖς ἐν ξυλίνοις ἐπαναπαύονται φορείοις· ὁ δὲ τῶν οὐρα νῶν βασιλεὺς Ἰησοῦς οὔκουν ἐν ξυλίνῳ, ἀλλ' ἐν παρ κίνῳ· τὸ δὲ ἦν ἡ τοῦ Δαβὶδ θυγάτηρ Μαρία. Τους στύλους αὐτοῦ ἐποίησεν ἀργύριον, ἀνάκλιτον δ' αὐτοῦ χρυσίον. Τὸ πῦρ ἐμφαίνων τῆς αὐτοῦ θε τητας· καὶ διὰ μὲν τοῦ ἀργυρίου ἐσήμανε τὸ φωτιστικὸν, διὰ δὲ τοῦ χρυσοῦ τὸ πυρώδες καὶ καυστικόν· ἀλλ οὐδαμῶς ἐλύπησεν αὐτὴν, ἐνοικήσας ἐν αὐτῇ. Τοῦτο καὶ Μωϋσῆς συμβολικῶς εἶδεν ἐπὶ τοῦ ὄρους Σινά, καιομένην μὲν τὴν βάτον, ἀλλ᾽ οὐ καταφλεγομένην, Επίβασιν δ' αὐτοῦ πορφύραν. Ως βασιλεὺς γὰρ ἐκάθισεν ἐπ' αὐτῆς· διὰ τοῦτο καὶ βασιλεῖς ἐκ Περ σῶν τὰ δῶρα τῷ μείζονι βασιλεῖ προσεκόμισαν. Εν τὰς αὐτοῦ λιθόστρωτον. Εκ παρθενικῶν ἁγνῶν αἱμάτων δηλαδὴ σαρκωθείς· διὰ γὰρ τὴ λιθόστρω τον ἐντὸς αὐτοῦ φᾶναι ποιῆσαι, την καθαρότητα καὶ διαύγειαν τῆς ἐνοικήσεως τῆς Παρθένου ἐδήλωσεν. ᾿Αγάπην ἀπὸ θυγατέρων Ιερουσαλήμ πολύ λαὶ γὰρ ἐκ τῆς Ἱερουσαλὴμ ἀκολουθοῦσαι διη κάνουν αὐτῷ. ΑΣΜΑ. Ἐξέλθετε, καὶ ἴδετε, θυγατέρες Σιὼν ἐν τῷ βασιλεῖ Σαλομών, ἐν στεφάνῳ, ᾧ ἐστεφάνωσεν γαὐτὸν ἡ μήτηρ αὐτοῦ ἐν ἡμέρᾳ νυμφεύσεως αὐτ τοῦ, καὶ ἐν ἡμέρᾳ εὐφροσύνης καρδίας αὐτοῦ. ΣΧΟΛΙΑ. Μετὰ τὸ ἐξυμνῆσαι τὴν Παρθένον Μαριάμ, εἰς τὴν πρότερον ἐπανάγει ταῦτα θεωρίαν. Ἐπειδὴ τὴν Ιερουσαλὴμ μητέρα εκάλεσε πολλάκις τοῦ Χριστοῦ, ὡς ἐν αὐτῇ τὴν ἔγχρονον ἐσχηκότος γέννησιν, καὶ τὰς τῆς Σιὼν θυγατέρας εἰς μαρτυρίαν καλεί λέγων Εξέλθετε, ἴδετε, θυγατέρες Σιών, ἐν τῷ βασιλεῖ Σαλομών, ἐν στεγάνῳ ᾧ ἐστεφάνωσεν αὐτὸν ἡ μήτηρ αὐτοῦ. Τὸν ἀκάνθινον δηλονότι, ἐν τῇ ἑαυτοῦ κεφαλῇ περιέθηκεν. Ἐν ἡμέρᾳ νυμφεύσεως απ τοῦ. Τουτέστιν, ἐν ᾗ τὸ πάθος ἐδέξατο· τότε γὰρ, ὡς νυμφίο;, ἐμνηστεύ" η τὴν ἐξ ἐθνῶν ἁγνὴν Ἐκε
col. 1033–1034page 19 of 238
PG 152:1033κλησίαν. Οτι δὲ τὸν τάφον νυμφῶνα καλεῖ, τοῦτο ἡ καὶ Δαβὶδ ἐμαρτύρησε λέγων· Καὶ αὐτὸς ὡς νυμ φίος εκπορευόμενος ἐκ παστοῦ αὐτοῦ· τοῦ τά του δηλαδὴ ἐξερχόμενος. Καὶ ἐν ἡμέρᾳ εὐφροσύ της καρδίας αὐτοῦ· ἐν αὐτῇ γὰρ εὐφράνθη ή καρ δία αὐτοῦ, τὴν δραχμήν εὐρών, ἣν ἀπώλεσεν. ΚΕΦΑΛ. Δ'. ΑΣΜΑ. Ἰδοὺ ἡ καλὴ ἡ πλησίον μου· ἰδοὺ ἡ καλή ὀφθαλμοί σου περιστεραί, ἐκτὸς τῆς σιωπήσεώς σου. ΣΧΟΛΙΑ. Ἐπανάληψις καὶ αὖθις τῶν πρὸς τὴν Παρθένον Μαρίαν προφητειών, κατ' ἐπιφώνησιν δίκην ἐπισ ψάλματος. Είρηται δὲ ἀνωτέρω, Πλὴν τοῦ ἐκτὸς τῆς σιωπήσεώς σου· τουτέστιν, ἐκτὸς τῆς ἀκαταληψίας τοῦ τόκου σου· περιστερὰν γὰρ εἰπὼν, εἰκός τως ἐπήγαγε, διὰ τὸ ἐκείνης πολύτεκνον, Ἐκτὸς τῆς ἀκαταληψίας τοῦ τόχου σου. ΑΣΜΑ. Τρίχωμά σου ὡς ἀγέλαι τῶν αἰνῶν, αἱ ἀπεκαλύφθησαν ἀπὸ τοῦ Γαλαάδ. ΣΧΟΛΙΑ. Κατὰ μέρος ἐξ ἀρχῆς ἄνωθεν τὰ τῆς Παρθένου ἐγκωμιάζεται· οὐχ ὡς αἱ λοιπαὶ δὲ τῶν παρθένων, τὸ κάλλος ἐν σώματι φέρουσαι, καὶ ἡ τοῦ Δαβίδ παρθένος κεκόσμηται· ἀλλ' ἐν τῇ ἀμώμῳ αὐτῆς ψυ χῇ, ὡς κάλλος, τὰς ἀρετὰς ἐκέκτητο· ὡς καὶ Δαβίδ φησι· Πᾶσα ἡ δόξα θυγατρὸς τοῦ βασιλέως ἔσω θεν.- Τρίχωμά σου ἐς ἀγέλει τῶν αἰγῶν, αἱ ἀπε καλύφθησαν ἀπὸ τοῦ Γαλαάδ' οὐ τὰς ἐν σώματι τρίχα; εἴρηκεν, ἀλλὰ τὴν ἐν τῇ κεφαλῇ αὐτῆς δο θεῖσαν σοφίαν. ὡς ἀγέλαι τῶν αἰγῶν. Διὰ τὸ ἀνω φερὲς τοῦ ζώου, καὶ πανταχοῦ ἐπιδραττόμενον. Δι ἀπεκαλύφθησαν ἀπὸ τοῦ Γαλαάδ· τουτέστιν, ἃς ὁ πατριάρχης ἔλαβεν Ἰακώβ, χωρισθεὶς ἐκ τοῦ Λά σαν. Ωσπερ οὖν ὁ πατριάρχης λαβὼν τὰς ἀγέλας, καὶ πορευθεὶς ἐν Γαλαάδ, συνέτριψε τους ματαίους θεοὺς τοῦ Λάβαν· οὕτω καὶ ὁ Σωτὴρ ἡμῶν Ἰησοῦς διὰ τῆς ἐν τῇ κεφαλῇ δοθείσης τῇ Παρθένῳ σοφίας τὴν πλάνην τῶν δαιμόνων κατήργησεν. ΤΑΣΜΑ. Οδόντες σου ὡς ἀγέλαι τῶν κεκαρμένων, αν ἀνέβησαν ἀπὸ τοῦ λουτροῦ.Αἱ πᾶσαι διδυμεύουσαι· ἀτεκνοῦσα οὐκ ἔστιν ἐν αὐταῖς. ΣΧΟΛΙΑ. Τοὺς ὀδόντας αὐτῆς εἰς εἶδος ἀγελῶν ὁμοίωσε, νεμομένους καὶ συντρίβοντας τὰ πονηρὰ τοῦ διαβό του ζιζάνια. Αγέλας δὲ εἴρηκε τὰς ἀπὸ τῶν ἐθνῶν Εκκλησίας, τὰς πρότερον μὲν κτηνώδη τὸν βίον ἐχούσας, μετὰ ταῦτα δὲ ὑπὸ τοῦ ἀγαθοῦ ποιμένος Χριστοῦ συναθροισθείσας εἰς ἕν, καὶ σοφισθείσας τῇ τοῦ Πνεύματος χάριτι· αἱ καὶ τὴν κόμην τῆς κεφα λῆς ἀπεχάρησαν, σφραγισθεῖσαι, καὶ τοῦ θείου λου τροῦ καταξιωθεῖσαι τοῦ ἁγίου βαπτίσματος· καὶ τοῦτό ἐστιν, ὡς ἀγέλαι τῶν κεκαρμένων, αἱ ἀνέ
col. 1035–1036page 20 of 238
PG 152:1035βησαν ἀπὸ τοῦ λουτροῦ· αἱ πᾶσαι διδυμεύουσαι καὶ ἀτεκνοῦσα οὐκ ἔστιν ἐν αὐταῖς· ήγουν, οὐκ ὅτι τὸν ἄτεχνον καὶ ἀδιάδοχον βίον λαχοῦσαι· χαρεί σαι γάρ, καὶ λουθεῖσαι τῷ θείῳ λουτρῷ, πολύγονον τὴν ἑαυτῶν ἐκ διαδοχής κολυμβήθραν εἰργάσαντο, ἀεὶ φαινόμεναι διδυμεύουσαι, τὸ θεωρητικὸν τῆς ψυχῆς ὁμοῦ καὶ πρακτικὸν ἀπογεννώσαι περιφανέστατα. ΑΣΜΑ. Ως σπαρτίων κόκκινον χείλη σου, καὶ ἡ παλιά σου ὡραία. ΣΧΟΛΙΑ. Τουτέστιν, οὐκ ἀμέτρως, οὐδ' ἀσυνέτως ἐφθέγγετο, ἀλλ' ὡς ἂν διὰ σπάρτης κοκκινιζούσης, ὁ τοῦ τέκτο τος προσαγορευθεὶς υἱὸς, ὁ τῆς Ἐκκλησίας δομήτωρ Χριστός, διὰ τῶν μακαρίων χειλέων τῆς ἀμώμου Παρθένου τὴν ὡραίαν ἐπαφῆκε φωνήν Ἰδοὺ γὰρ ἀπὸ τοῦ νῦν μακαριοῦσί με πᾶσαι αἱ γενεαί. ΑΣΜΛ. Ως λέπυρον ῥοᾶς μῆλόν σου, ἐκτὸς σιωπήσεώς σου. ΣΧΟΛΙΑ. Ηγουν, τὸ τοῦ προσώπου σου ερύθημα τους φλοιῷ προσεοικέναι φησι· μῆλον γὰρ τὸ μεσαίτατόν ἐστι τοῦ προσώπου· ἢ τὸν ἐξ αὐτῆς τεχθέντα υἱὸν Ἰησοῦν ὡς καὶ ἀνωτέρω μῆλον ἐν τοῖς ξύλοις τοῦ δρυμοῦ δεδήλωκε· καὶ ὥσπερ οἱ κόκκοι τῆς ῥοιᾶς τὸ λέπυρον ερυθρὸν περιβάλλονται, οὕτω καὶ ὁ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς Υἱός μονογενής ημφιάσατο τὴν αἱματώδη σάρκα· πρὸς ἦν Ησαΐας ἐκπληττόμενος ἔφασκεν Ινα τί σου ερυθρὰ τὰ ἱμάτια ὡς ἐκ Βοσώρ; τήν σάρκα δηλαδή, διὰ τὸ ἐρύθημα τῶν ἱματίων, αἰνιττόμενος. Ἐκτὸς τῆς σιωπήσεώς σου· τουτέστι τῆς ἀκαταληψίας τοῦ τόκου σου. ΤΑΣΜΑ. Ὡς πύργος Δαβὶδ τράχηλός σου ᾠκοδομημένος ἐν θαλπιώθ· χίλιοι θυρεοὶ κρέμανται ἐπ' αὐτόν πᾶσαι αἱ βολίδες τῶν δυνατῶν. ΣΧΟΛΙΑ. Ονόμασε δὲ καὶ τὸν αὐτῆς τράχηλον ὡς πύργον Δαβὶδ ᾠκοδομημένον ἐν θαλπιώθ. Καὶ θαλπιώθ μὲν ἡ τῆς Βεθλεέμ ἐστιν ἀκρόπολις· οἶκον δὲ ἄρτου " τῇ 'Εβραϊδι σημαίνει διαλέκτῳ· ἄρτος δέ ἐστιν ὁ Σωτὴρ ἡμῶν Ἰησοῦς, ὡς αὐτὸς ἀπεφήνατο· Εγώ εἰμι ὁ ἄρτος, ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς. Οἶκος δ' ἂν αὐτοῦ καλοῖτο ἡ Παρθένος Μαρία. Εἰκότως οὖν τὸν ἐκείνης τράχηλον πύργον ἐν θαλπιώθ προσηγόρευσε. Χίλιοι θυρεοὶ κρέμανται ἐπ' αὐτόν· πᾶσαι αἱ βολίδες τῶν δυνατῶν· τὴν πανταχόθεν διὰ τού των τῆς ἀκροπόλεως ἀσφάλειαν δεδήλωκε, καὶ τὸ ἐχυρόν τε καὶ ἀπροσπέλαστον τοῖς ταύτῃ βεβουλημένοις ἐπιβουλεύειν. Τοιαύτη δὲ καὶ ἡ πάντων ἁγιω τέρα μήτηρ Παρθένος· ἀνεπιβούλευτος γὰρ καθάπαξ καὶ ἀπροσπέλαστος πάσης ἡστινοσοῦν ἐπιβουλῆς τοῦ πονηροῦ διαμεμένηκεν.
col. 1037–1038page 21 of 238
PG 152:1037ΑΣΜΑ. Δύο μαστοί σου, ὡς δύο νεβροὶ δίδυμοι δορκάδος, οι νεμόμενοι ἐν κρίνοις. ΣΧΟΛΙΑ. Οὐκ εἶπε, Δύο μαστοί σου, ὡς δύο μαστοί δορκάδος, ἀλλὰ, Δύο μαστοί σου, ως δύο νεβροι δίδυμοι δορκάδος· ἶν' ἐντεῦθεν ἀναχθῶμεν, διὰ τῶν δύο νεο βρῶν τῶν διδύμων τὴν καθ᾿ ἡμᾶς ταύτην νέαν δη λοῦσθαι Σιών. Ωμοίωται δὲ τοῖς ἐκείνης μαστοῖς, ὡς ἐξ αὐτῶν τὴν ἀρχὴν τοῦ εἶναι λαχοῦσα· ἐθήλασε γὰρ ἐξ αὐτῶν τὸ προαιώνιον βρέφος τὸ γάλα τῆς ἡμῶν ζωής. Οι νεμόμενοι ἐν κρίνοις. Τὴν ἐπιπόθησιν καὶ προθυμίαν τῶν ἀρτιγενῶν πρὸς εὐσέβειαν διὰ τούτων δηλοί. Είωθε γὰρ πρὸς ταῖς πηγαῖς ἀναφύεσθαι τὰ κρίνα. Ταύτῃ τοι καὶ ὁ θεοπάτωρ Δαβίδ εἴρηκεν· Ον τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς ένα πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σέ, ὁ Θεός. ΤΑΣΜΑ. "Εως διαπνεύσῃ ἡ ἡμέρα, καὶ κινηθῶσιν αἱ σκιαί. ΣΧΟΛΙΑ. Απόθεσις τῆς κατὰ τοῦτο τὸ μέρος ᾠδῆς, κοινῇ εῖς έδουσιν ἀντιφωνουμένη. ΤΑΣΜΑ. Πορεύσομαι έμαυτῷ πρὸς τὸ ὄρος τῆς σμύρ της, καὶ πρὸς τὸν βουνὸν τοῦ λιβάνου. Ολη καλή ἡ πλησίον μου, καὶ μώμος οὐκ ἔστιν ἐν σοί. ΣΧΟΛΙΑ, Καὶ ἐν ἑτέρῳ τὴν Παρθένον βουνὸν καὶ ὄρος ὠνόμασε, καὶ ἐνταῦθα ὄρος τῆς σμύρνης, καὶ τοῦ λιβάνου βουτόν. Βουλόμενος οὖν τὸ ὕψος τῆς ἐκεί νης δυνάμεως διεξιέναι, Πορεύσομαι, φησίν, ἐμαυτῷ πρὸς τὸ ὄρος τῆς σμύρνης. Ταῦτα καὶ Ησαΐας ὕστερον, Δεῦτε, καὶ ἀναβῶμεν εἰς τὸ ὄρος Κυρίου, καὶ εἰς τὸν οἶκον τοῦ Θεοῦ Ἰακώβ· καὶ ἀναγγελεῖ ἡμῖν τὴν ὁδὸν αὐτοῦ, καὶ πορευσόμεθα ἐν αὐτῇ, περὶ ταύτης διαπρυσίως έφθέγγετο. Όρος δὲ σμύρνης, καὶ βουνὸν λιβάνου, κατ' ἄμφω ταύ την εἶπεν, ὡς χρηματίσασαν τοῦ θεανθρώπου Λόγου μητέρα· καὶ λιβάνου μὲν, ὡς Θεοῦ θυσιαζομένου βουνίς, σμύρνης δέ, ώς βροτείαν σάρκα δι᾿ ἡμᾶς παθητὴν ἀνειληφότος, ὄρος ὑπάρξασαν. Πορεύσομαι δὲ ἐμαυτῷ πρὸς τὸ ὄρος· ήγουν, κατανοήσω, καὶ πρὸς ἐμαυτὸν ἀποσκοπεύσω τῆς θεανδρικῆς τοῦ Θεοῦ Λόγου σαρκώσεως, καὶ τοῦ κατ' αὐτὴν μυστηρίου τὸ ὕψος. Κατανοήσας δ' αὐτὴν τῆς παγκοσμίου σωτηρίας ὑπεράμωμον Θεοτόκον, ὡς αἰτίαν γεγενημένην, πρὸς αὐτὴν διαπρυσίως ἐβόησεν· "Ολη καλή, ἡ πλησίον μου, καὶ μῶμος οὐκ ἔστιν ἐν ποί. ΑΣΜΑ Δεῦρο ἀπὸ Λιβάνου, νύμφη· δεῦρο ἀπὸ λιβα του· ἐλεύσῃ καὶ διελεύσῃ ἀπ' ἀρχῆς πίστεως, ἀπὸ κεφαλῆς Σανιεὶρ καὶ Αερμών· ἀπὸ μαν. δρῶν λεόντων, ἀπὸ ὀρέων παρδάλεων.
col. 1039–1040page 22 of 238
PG 152:1039είναι ΣΧΟΛΙΑ. Πᾶσα δύναμις καὶ ἐνέργεια τοῦ Παναγίου Πνεύματ τὸς ἐν τῇ μακαρία Παρθένω κατώκησε· ταύτη ται καὶ ὁ προφήτης ποικίλοις αὐτὴν ἐξύμνησεν ονόμασι ποτὲ μὲν κλίνην, ἄλλοτε δὲ οἶκον, καὶ ἐν ἄλλοις ἄλλα, ἐνταῦθα δὲ νύμφην ὀνομάζων, φησί· Δεύρο ἀπὸ Λιβάνου, νύμφη, ἡ ἐκ Θεοῦ δηλονότι την γένη σιν ἐσχηκυῖα, καὶ ὅλη τε θεωμένη τυγχάνουσα. Ότι δὲ διὰ τοῦ Λιβάνου κανταῦθα Θεὸν δεδήλωκεν, Ησαΐας παρών συμμαρτυρείτω. Εδόθη γὰρ αὐτῷ, φησίν, ή δόξα του Λιβάνου. Ὡσὰν εἰ ἔλεγεν Αφώρισται αὐτῷ εἰς κλῆρον ὁ Δίβανος. Ελεύση καὶ διελεύσῃ ἀπ' ἀρχῆς πίστεως· ἀντὶ τοῦ, Σύ μόνη ὡς ἀπ᾿ ἀρχῆς τῆς πίστεως οὖσα ἐλεύσῃ πρὸς τὸν βίον, καὶ τῶν τούτου κακῶν, ἀπείρατος διελεύσῃ ἢ ἀπὸ ἀρχῆς πίστεως ελεύσῃ, καὶ μηδὲν ὑπονοήσασα χαλεπόν, μηδ' ἀνάξιον τοῦ παρὰ σοῦ τεχθέντος Θεοῦ. Διελεύσῃ ἀπὸ κεφαλῆς Σα νιεὶρ καὶ Αερμών. Ἐν αὐτοῖς τοῖς ὄρεσιν ὁ πατριάρχης ἐφυγαδεύθη Ἰακώβ διωκόμενος παρὰ τοῦ Λάβαν, συνθλάσας πρότερον ἐν Γαλαάδ τὰ ὁμοιών ματα τῶν δαιμόνων. Εξυμνῶν οὖν καὶ τὴν παρθένον, ὡς καταβάλλουσαν τοῦ ἀντικειμένου τὴν δύνα μιν, καὶ φυγαδευθείσαν ἐν τῷ ὕψει τῆς θεότητος, ἀπὸ τῶν ὀρέων καλεί, λέγων· Δεῦρο ἀπὸ κεφαλῆς Σανιδὶρ καὶ Αερμών, ἀπὸ μανδρῶν λεόντων, ἀπὸ ὀρέων παρδάλεων· ήτοι, ἐκ τοῦ βασιλικοῦ καταγομένη γένους, καὶ τῶν Ἰουδαϊκῶν συναγωγών, ἢ τῶν πονηρῶν δαιμόνων ή διαδράσασα τὴν ἐπήρειαν ἄχρι γὰρ τῆς παρουσίας τοῦ ταύτη τεχθέντος Χρι στοῦ, ὡς ἄρνες ὑπὸ λεόντων ἐδεσμούμεθα, τῶν ἀντι κειμένων ἐχθρῶν· οὓς καὶ θηρία διὰ τοῦ μακαρίτου Ἰὼβ ὁ Θεὸς προτείρηκεν. ᾿Ιδού νῦν παράκεινται σοι θηρία· καὶ ὁ θεοπάτωρ Δαβὶδ θηρία τοῦ καλά μου ὠνόμασε και αυθίς φησι· Μὴ παραδῴης τοῖς θηρίοις ψυχὴν ἐξομολογουμένην σοι· καὶ Ησαΐας οὕτω περὶ αὐτῆς εἴρηκεν· Οὐκ ἔσται ἐκεῖ λέων, οὐδὲ τῶν θηρίων τῶν πονηρῶν οὐ μὴ ἀναβῇ εἰς αὐτήν· ὡς οὖν πρώτην τὴν Παρθένον, τοὺς ἐκείνων διαφυγούσαν δεσμούς, ἀπὸ μανδρών λεόντων καὶ ὀρέων παρδάλεων, ἤτοι τῶν δεσμῶν ἐκείνων, καὶ τῶν κατ' αὐτοὺς διαιτήσεων, αὐτὴν δεῦρο καλεί σε ΑΣΜΑ. Εκαρδίωσας ἡμᾶς, ἀδελφή μου νύμφη, έναρ δίωσας ἡμᾶς ἐνὶ ἀπὸ ὀφθαλμών σου, ἐν μιᾷ ἐν θέματι τοῦ τραχήλου σου. ΣΧΟΛΙΑ. Εἰς τὰς καρδίας ἡμῶν ἐνέθηκας τὴν τοῦ ἑνὸς τρισυποστάτου Θεοῦ δηλονότι καθαρωτάτην διαύγειαν. Ενὶ γὰρ καὶ ἐν μιᾷ φήσας, εἰς θεολογικὴν ἡμᾶς ἀνήγαγεν ἔννοιαν. Ωσπερ δὲ οἱ ὀφθαλμοὶ τὸ καθαρώτατόν ἐστι τοῦ σώματος μόριον, ὁ δὲ τράχηλος ἡ τῆς κεφαλῆς προσεχής ἕδρα· οὕτω καὶ ἀπὸ τῶν καθαρῶν λογισμῶν τῆς Παρθένου, καὶ τῶν ἀμετ τακινήτων τῆς παρθενίας αὐτῆς ἑδράσεων, εἰς ἔν νοιαν ήλθομεν ένα θεὸν τρισυπόστατον ἐν μιᾷ προσ κυνεῖν οὐσίᾳ.
col. 1041–1042page 23 of 238
PG 152:1041ΑΣΜΑ. Τι εκαλλιώθησαν μαστοί σου, αδελφή μου νύμφη! τί ἐκαλλιώθησαν μαστοί σου ἀπὸ οἴνου, καὶ ὀσμὴ ἱματίων σου ὑπὲρ πάντα τὰ ἀρώματα. ΣΧΟΛΙΑ. Τοὺς τὴν τροφὴν τοῦ κόσμου θρεψαμένους μα στοὺς τῆς Παρθένου, οὓς ὁ τῶν ἡμερῶν ἐθήλασε Παλαιὸς ἐν ἡλικίᾳ τῇ βρεφικῇ, Εκαλλιώθησαν, φη σὶν, ἀπὸ οἴνου· τουτέστι καλλίους ἐγένοντο τοῦ καρποῦ τῶν ἀμπελώνων τῆς συναγωγῆς τῶν Ἰου δαίων. Δὶς δὲ τὰ, ἐκαλλιώθησαν, τίθησιν, τὸ ὑπερ βάλλον ἐνδεικνύμενος τῆς συγκρίσεως· ἀσυγκρίτως γὰρ αὕτη καλλιωτέρα τυγχάνει τῶν νομικῶν ἐκεί νων διατάξεων. Καὶ ὀσμὴ ἱματίων σου ὑπὲρ πάντα τὰ ἀρώματα - ήγουν, ἡ ἐνοικήσασά σοι τοῦ παναγίου Πνεύματος χάρις ὑπὲρ πᾶσαν οὖσα τυγχάνει πνευ ματικὴν εὐωδίασιν· οὐδὲ γὰρ οὕτως ἐν αὐτῇ τὸ πλή ρωμα τῆς θεότητος ἐνοικῆσαι εὐδόκησεν, ὥσπερ ἐν τοῖς ἑτέροις ἐνοικεῖ, ὡς ἔχει τό· Ενοικήσω ἐν αὐ τοῖς, καὶ ἐμπεριπατήσω· ἀλλ' ὑπὲρ πάντα· νοῦν καθ᾽ ὑπόστασιν ἡνώθη τῇ ἐξ αὐτῆς προσληφθείσῃ ἁγίᾳ σαρκί, τοῦ ταύτης Υἱοῦ, καὶ Θεοῦ. ΑΣΜΑ. Κηρίον ἀποστάζουσι χείλη σου, νύμφη· μέλι καὶ γάλα ὑπὸ τὴν γλῶσσάν σου· καὶ ὀσμὴ ἱμα τίων σου ὡς ὀσμὴ Λιβάνου. ΣΧΟΛΙΑ. Τουτέστι, πάντες οἱ λόγοι αὐτῆς γλυκασμός, πάν τες τρυφὴ καὶ ἡδύτης. Γάλα καὶ μέλι ὑπὸ τὴν γλῶσ σαν αὐτῆς. Αὕτη γὰρ ἐστιν ἡ ἀγαθὴ γῆ, ἡ τὸν στάχυν βλαστήσασα τῆς ζωῆς· περὶ ἧς ὁ Θεὸς συμβολικῶς ἐνετείλατο τῷ Μωσεί· Εἰσαγάγω ὑμᾶς εἰς γῆν ἀγαθὴν, εἰς γῆν ῥέουσαν γάλα καὶ μέλι. — Καὶ ὀσμὴ ἱματίων σου ὡς ὀσμὴ λιβάνου· ἀνωτέρω μὲν ὑπὲρ πάντα τὰ ἀρώματα τέθεικεν, ἐνταῦθα δὲ ὡς ὀσμὴ λιβάνου· ἵνα μᾶλλον τὰ θεοειδὲς τῆς ἐνοι κηπάσης αὐτῇ χάριτος σαφέστερον ἀποδείξῃ. ΑΣΜΑ. Κήπος κεκλεισμένος ἀδελφή μου νύμφη, κα πος κεκλεισμένος, πηγὴ ἐσφραγισμένη απο στολαί σου παράδεισος μετὰ καρποῦ ἀκροδρύων νάρδος καὶ κρόκος, κάλαμος καὶ κινάμωμον, μετὰ πάντων ξύλων τοῦ Λιβάνου· σμύρνα, αλόη, μετά πάντων πρώτων μύρων. Πηγὴ κήπων, φρέαρ ὕδατος ζῶντος, καὶ ῥοιζοῦντος ἀπὸ τοῦ Λιβάνου. ΣΧΟΛΙΑ. Ἡ Παρθένος κῆπος κεκλεισμένος τῷ προφήτῃ προσηγόρευται. Τοῦτο μὲν, ὡς τὸ μῆλον ἀνθήσασα τῆς ζωῆς, τὸν Χριστόν· τοῦτο δὲ, καὶ διὰ τὸ μετὰ τὸ τεκεῖν, πάλιν οὖσα παρθένος. Δὶς δὲ τοῦτο ἐκφέ ρει, διὰ τὸ τῆς ᾠδῆς εναρμόνιον. Πηγὴ ἐσφραγισμένη· βρύσατα μὲν τὸ ὕδωρ τῆς ἀθανασίας, ὡς καὶ ὁ Σωτὴρ εἴρηκεν· 'Εγώ εἰμι τὸ ὕδωρ τὸ ζῶν καὶ Ησαΐας προεκήρυξεν· Αντλήσατε ὕδωρ μετ' εὐφροσύνης ἐκ τῶν πηγῶν τοῦ σωτηρίου· μεί νασα δὲ καὶ αὖθις παρθένος. Αποστολαί σου πα το Αστικο με εἰμία
col. 1043–1044page 24 of 238
PG 152:1043ράδεισος, μετὰ καρποῦ ἀκροδρύων· ἡ διὰ τοῦ Γαβριήλ πρὸς αὐτὴν παρὰ τοῦ Θεοῦ ἀγγελθεῖσα χαρά· αὕτη γὰρ τὸν παράδεισον ὡς ἀληθῶς ἡμῖν ἀνέφξε, καὶ τὴν τροφὴν τῶν ἐκείνου καρπῶν εἰς εὐωχίαν παρέθηκε. Νάρδος καὶ κρόκος, κάλαμος καὶ κινάμωμον μετὰ πάντων τῶν ξύλων τοῦ Λι βάνου· τὰς διὰ τῶν ἀποστολῶν ἐνοικησάσας ἐν αὐτῇ καλλοποιούς χάριτας ἐξαριθμεῖται, τὰ κρείττονα τῶν αρωμάτων καταλέγων, καὶ διὰ τούτων τὴν ὑπερβάλλουσαν αὐτῶν εὐωδίαν ἡμῖν παρεικάζων. Σμύρνα, ἀλόη, μετὰ πάντων πρώτων μύρων. Διὰ μὲν τῆς σμύρνης, ὅτι βροτείαν εἶναι δεδήλωκε· διὰ δὲ τῆς αλόης, ὅτι καὶ αὐτὴ, ὡς τῆς Εὔας θυγάτηρ, τὴν πιο κρίαν ἐδέξατο· ἀλλ' οὐκ ἐν λύπαις ἔτεκε, τὴν εὐλο γίαν ἀπολαβοῦσα, καὶ ὅλον τὸ πλήρωμα τῆς χαρᾶς τετοκυῖα· ἢ καὶ, διὰ τὸ συνεκτικὸν καὶ ἀμεταμέλη τον τῶν χαρισμάτων τοῦ παναγίου Πνεύματος. Πηγή κήπων, φρέαρ ύδατος ζῶντος, καὶ ῥοιζοῦντος ἀπὸ τοῦ Λιβάνου. Πηγὴ μὲν κήπων ἡ ἐν τῇ Παρο θένῳ τοῦ παναγίου Πνεύματος ἐπισκιάσασα χάρις, διὰ τὸ ὑπερπλήρες τῆς θεότητος, καὶ τὸ πανταχοῦ παρεῖναι, καὶ πάντα πληροῦν. Φρέαρ δὲ ὕδατος ζῶντος, καὶ ῥοιζοῦντος ἀπὸ τοῦ Λιβάνου, διὰ τὸ βαθὺ καὶ δυσεξερεύνητον τῆς ἑαυτοῦ παρὰ τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ Πατρὸς ἀϊδίου προόδου· τοῦτο γὰρ οἶμαι δηλοῦν τὸ, καὶ ῥοιζοῦντος ἀπὸ τοῦ Λιβάνου. ΑΣΜΑ. Εξεγέρθητι, Βοῤῥᾶ, καὶ ἔρχου, Νότε, διάπνευσον κῆπόν μου, καὶ ῥευσάτωσαν αρώματά μου. ΣΧΟΛΙΑ. Μετὰ τὸ ἐξαριθμῆσαι διὰ τῆς τῶν ἀρωμάτων ἀνα μετρήσεως τὴν ἐπενεχθεῖσαν παρὰ Θεοῦ τῇ Παρ θένῳ δύναμιν, Εξεγέρθητι, φησί, Βοῤῥᾶ, καὶ ἔρχου, Νότες τοὺς τῶν ἐθνῶν βασιλεῖς εἰς τὴν ἐκείνης συγ καλεῖται προσκύνησιν, ὡς τὸν ἀληθῶς βασιλέα ἐν τοῖς κόλποις κατεχούσης Χριστόν· τοὺς ἐν τῷ Βορρά δηλονότι, καὶ τῇ Περσίδι κυριεύοντας τῶν λαῶν, καὶ ἐν Αιθιοπίᾳ καὶ Νότῳ· ὥσπερ καὶ Ἡσαΐας, Ἰδοὺ οὖ τοι πόρρωθεν ἥξουσιν ἀπὸ Βοῤῥᾶ θαλάσσης, ἄλλοι δὲ ἐκ τῆς γῆς Περσῶν, προκατιδὼν ἀνε βόησε. Καὶ ὁ θεοπάτωρ Δαβίδ, Αίθιοπία προφθάσει χεῖρα, φησὶν, αὐτῆς τῷ Θεῷ, καὶ ἤξουσι πρέ σβεις ἐξ Αἰγύπτου.—Διάπνευσον κηπο μου· τουτ ἐστι, Μετὰ αἰνέσεως ταύτην προσκυνήσατε. Καὶ ρευσάτωσαν αρώματά μου· ήγουν, αἱ ἐξ αὐτῆς πρὸς ἡμᾶς γεγενημέναι θαυματουργίαι, καὶ τὰ μετ γάλα τῶν καθ᾿ ἑκάστην εὐεργεσιῶν ἐν ἡμῖν γινό μενα τεράστια. ΚΕΦΑΛ. Ε'. ΑΣΜΑ. Καταβήτω άδελφιδός μου εἰς κῆπον αὐτοῦ, καὶ φαγέτω καρπὸν ἀκροδρύων αὐτοῦ. ΣΧΟΛΙΑ. Κατανοήσας ο προφήτης ἐκ πολλῶν, ὧν ὑπὸ τοῦ Πνεύματος ἐδεδίδακτη, τὴν τοῦ Θεοῦ Λόγου σάρκωσιν, ἐπισπεύδει ταύτην γενέσθαι, καί φησι· Κατα βήτω ἀδελφιδός μου εἰς κῆπον αὐτοῦ· τουτέστι,
col. 1045–1046page 25 of 238
PG 152:1045Σπευσάτω καταβῆναι εἰς τὸν ἑαυτοῦ κεκλεισμένον κῆπον, τὴν ὑπέραγνον Παρθένον, ἀφ' ἧς ὁ τῆς ἀθα νασίας ἀνεφύη καρπός. Καὶ φαγέτω καρπὸν ἀκρο δρύων αὐτοῦ, ήγουν, διδαξάτω τὴν ἀλήθειαν, καὶ γενηθήτω τὸ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς αὐτοῦ θέλημα. Εμὸν γὰρ βρῶμα, φησὶν, ἔστιν, ἵνα ποιῶ τὸ θέ λημα τοῦ Πατρός μου, τοῦ ἐν οὐρανοῖς. ΤΑΣΜΑ. Εἰσῆλθον εἰς κῆπόν μου, ἀδελφή μου νύμφη † ἐτρύγησα σμύρναν μου μετὰ ἀρωμάτων μου· ἔ φαγον ἄρτον μου μετά μέλιτός μου· ἔπιον οἶνόν μου μετά γάλακτός μου. Φάγετε, οἱ πλησίον μου, καὶ πίετε, καὶ μεθύσθητε, ἀδελφοί. Ἐγὼ καδεύδω, καὶ ἡ καρδία μου ἀγρυπνεῖ. ΣΧΟΛΙΑ. Ωσανεί γεγονότα τὰ ἔμπροσθεν λέγει· καὶ ἢν επέσπευδε τοῦ Σωτῆρος γενέσθαι συγκατάβασιν, ὡς ήδη γεγονυίαν διέξεισι, καί φησι πρὸς τὴν παρθένον· Εἰσῆλθον εἰς κῆπόν μου, ἀδελφή μου νύμφη τουτέστι, Γέγονεν ἡ ἐμὴ συγκατάβασις ἐν σοί. ἐτρύγησα σμύρναν μετὰ ἀρωμάτων μου· ήγουν, "Η νωσα τῇ σαρκί μου τὴν ἐμὴν θεότητα, καὶ τῶν κατ' εὐδοκίαν ἐμοὶ γεγονότων ἐδρεψάμην τοὺς καρπούς διὰ γὰρ τῆς σμύρνης την σάρκα ἐδήλωσε, διὰ δὲ τοῦ ἀρώματος τὴν θεότητα. Εφαγον ἄρτον μου. μετὰ μέλιτός μου· δηλονότι, Τὸ ἔργον ἐτελείωσα, δοὺς τὸ ἐμὸν σῶμα εἰς βρῶσιν. Επιον οἶνόν μου μετὰ γάλακτος μου· τὸ ἐμὸν αἷμα εἰς πόσιν· μέλι γὰρ καὶ γάλα τὸν ἐξαίρετον ἁγιασμὸν δηλοῖ. Φάγετε, οι πλησίον μου, οἱ ἐμοὶ φίλοι δηλονότι. "Ηγουν, Λάβετε, φάγετε, τοῦτό ἐστι τὸ σῶμά μου τὸ ὑπὲρ ἡμῶν κλώμενον. Καὶ πίετε, ἤτοι, τὸ αἷμά μου τὸ ὑπὲρ ὑμῶν καὶ πολλῶν ἐκχυνόμενον.-Καὶ μεθύ σθητε, ἀδελφοί· ἦν ἔδοξε τοῖς πολλοῖς τοὺς μαθη τὰς πάσχοντας μέθην, μετὰ τὴν εἰς αὐτοὺς τοῦ παναγίου Πνεύματος επέλευσιν. Ἐγὼ καθεύδω, καὶ ἡ καρδία μου ἀγρυπνεῖ· ἐγὼ μὲν ἐν τῷ τάφῳ και θεύδω δηλονότι, ἡ δὲ ἐμὴ θεότης ἀπαθὴς διέμει γεν. *ΑΣΜΑ. Φωνὴ ἀδελφιδου μου κρούει ἐπὶ τὴν θύο ραν. ΣΧΟΛΙΑ. Τοῦτο ὡς ἀπὸ τῆς ἁγνῆς Παρθένου, καί φησιν Η διὰ τοῦ Γαβριὴλ φωνὴ τοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ κρούει ἐπ' ἐμὲ, δηλονότι τὴν θύραν, τουτέστι τὴν κεκλεισμένην πύλην· ὡς καὶ Ἰεζεκιήλ φησιν Η πύλη αύτη κεκλεισμένη έσται, καὶ οὐκ ἀνοι χθήσεται, καὶ οὐδεὶς οὐ μὴ διέλθῃ δι' αὐτῆς· καὶ Εσται κεκλεισμένη, διότι ὁ ἡγούμενος οὗτος κάτ θηται ἐπ' αὐτὴν, τοῦ φαγεῖν ἄρτον. ΤΑΣΜΑ. *Ανοιξόν μοι, ἀδελφή μου, ἡ πλησίον μου, περ ριστερά μου, τελεία μου· ὅτι ἡ κεφαλή μου ἐπλήσθη δρόσου, καὶ οἱ βόστρυχοί μου ψεκάδων νυκτός.
col. 1047–1048page 26 of 238
PG 152:1047ΣΧΟΛΙΑ. Ως ἀπὸ τοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ φησιν· "Ανοιξόν μοι, ἀδελφή μου, ἡ πλησίον μου· ἡ ἐμὲ δηλονότι κατὰ σάρκα τεξομένη. Περιστερά μου, τελεία μου τὸ καθαρώτατον ἐμοὶ καὶ ὑπερτελὲς όχημα. "Οτι ἡ κεφαλή μου ἐπλήσθη δρόσου, καὶ οἱ βόστρυχοι μου ψεκάδων νυκτός. Τουτέστιν, ὑπὸ τῆς εἰδωλομανίας, καὶ τῶν κατ' αὐτὰ θυσιῶν, καὶ τῆς ἄλλης πρὸς αὐτὰ βδελυκτῆς λατρείας· ἔργα γὰρ ὡς ἀλη θῶς ταῦτα νυκτός. Επλήσθη ἡ κεφαλή μου δρό σου· ήτοι, Η πρὸς ἐμὲ λατρεία πέπαυται κατα κλυσμῷ τῶν ἐκείνων ἀσεβειῶν. Καὶ οἱ βόστρυχοι μου ψεκάδων· ήγουν, Τὸ ἐν ἐμοὶ ἀκατάληπτον καὶ τὸ βάθος τῶν κριμάτων μου ἐμπεπαρῴνηται ταῖς ἐκείνων ἀφροσύναις· οὐκοῦν καιρὸ;, εἰς ἐπανόρθωσιν τῶν τοιούτων, παρουσίας τῆς ἐμῆς. ΑΣΜΑ. Εξεδυσάμην τὸν χιτῶνα μου, καὶ πῶς ἐνδύ σομαι αὐτόν; ἐνιψάμην τοὺς πόδας μου, πῶς μολύνω αὐτούς; ΣΧΟΛΙΑ. Ἐκ τοῦ πρώτου Αδάμ τούτό φησι· Χιτώνα φθαρσίας χιτῶν ἀφθαρσίας) ἀπαθῆ, καὶ ἀνώλεθρον, τὸν τῆς ἀναμαρτησίας ἐνδεδυμένος, σάρκα λαβὼν παχυτέραν, καὶ θνητήν, καὶ τοῖς κατ' αὐτὴν ἅπασιν ὑποκείμενος, Εξεδυσάμην αὐτόν πῶς ἐνδύσομαι αὐτόν; μετὰ τὴν ἀνάστασιν δηλονότι ἀφθαρτήσας τὸ παχὺ καὶ γεώδες της σαρκός πρόσλημμα, καὶ εἰς τὴν προτέραν ἐπ εἰ ς αναγαγὼν αὐτὸ εὔκλειαν· ὡς γὰρ ἄνθρωπος, καὶ τὸν θάνατον δειλιᾷ· κατὰ τὸ, Πάτερ, εἰ δυνα τὸν, παρελθέτω τὸ ποτήριον τοῦτο ἀπ' ἐμοῦ. Καὶ πῶς ἐνδύσομαι αὐτόν; φησίν. Ενιψάμην τοὺς πόδας μου· πῶς μολύνω αὐτούς; ήγουν, Καθαρὸς ἐγινόμην ἀπὸ ῥύπου· πῶς ὡς ἁμαρτίαν πεποιηκώς, ἐπὶ σταυροῦ ἀναρτηθῶ; Ἢ καὶ οὕτως" Πέδας τὴν παχυτέραν δεδήλωκε σάρκα· ἦν καὶ πρὸ αὐτοῦ ὑπόδημα εἴρηκεν ὁ θεοπάτωρ Δαβίδ. Ἐπὶ τὴν Ιδουμαίαν, φησὶν, ἐκτενῶ τὸ ὑπόδημά μου. Καὶ ἐν ἑτέρῳ· Προσκυνήσωμεν εἰς τὸν τόπον, οὗ ἔστησαν οι πόδες αὐτοῦ· τουτέστιν, ἐν ᾧ τὴν σάρκα λαβὼν περιεπάτησε, καὶ ἐνίψατο αὐτὴν τῷ θείῳ αὐτοῦ αἵματι· διατοῦτο οὐκ ἔτι χρεία λοιπὸν κατ' αὐτὴν ἐν τοῖς γηΐνοις ἀναστρέφεσθαι. ΑΣΜΑ. Αδελφιδός μου απέστειλε χεῖρα αὐτοῦ ἀπὸ τῆς ἐπῆς, καὶ ἡ κοιλία μου ἐθροήθη ἐπ' αὐτόν. ΣΧΟΛΙΑ. Τουτέστιν, ὁ ἐκ τοῦ ἐμοῦ προπάτορος ἐμοὶ γεννηθεὶς υἱός· τοῦτον γὰρ καὶ ἀδελφιδὸν προσηγόρευσεν, ὡς ἐκ τοῦ Δαβὶδ καὶ τοῦ Σαλομῶνος. Απέ στειλε χεῖρα αὐτοῦ ἀπὸ τῆς ὁπῆς· καὶ ἡ κοιλία μου ἐθροήθη ἐν αὐτῷ. Ήγουν, Απέστειλεν εὐδο κήσας διὰ τοῦ Γαβριὴλ τὴν ἐπισκιάσασαν ἐν ἐμο! δύναμιν αὐτοῦ· ἦν καὶ χεῖρα ὀνομάζει. Ελθοῦσα δὲ ἡ παρὰ τοῦ ἀγγέλου φωνή, ἐν τῷ συλλαμβάνειν με τὸν τοῦ ὑψίστου Θεοῦ Λόγον, 'Εβροήθη ἐπ'
col. 1049–1050page 27 of 238
PG 152:1049αὐτὸν ἡ κοιλία μου. Εφησε γάρ, Πῶς ἔσται μοι τοῦτο, ἐπεὶ ἄνδρα οὐ γινώσκω; Μαθοῦσα δὲ τὴν αἰτίαν, Ἰδοὺ ἡ δούλη Κυρίου, φησί, γένοιτό μοι κατὰ τὸ ῥῆμά σου. ΑΣΜΑ. Ανάστην ἐγὼ ἀνοῖξαι τῷ ἀδελφιδῷ μου' χεῖ ρές μου ἔσταξαν σμύρναν· οἱ δάκτυλοί μου σμύρναν πλήρη, ἐπὶ χεῖρας τοῦ κλείθρου. ΣΧΟΛΙΑ. Ὁ μὲν ἀδελφιδὸς ἐπισπεύδων τὴν ἑαυτοῦ παρουσίαν, ἵν᾿ ἡμᾶς, δι᾿ ἄκραν ἀγαθότητα, τῶν τοῦ που νηροῦ χειρῶν ἀφαρπάσῃ, τοιούτοις τισὶν ἐχρήσατο λόγεις. Ἡ δὲ πανάμωμος Παρθένος, ἀκούσασα την μακαρίαν τοῦ ἀγγέλου φωνήν, Ανέστην ἐγώ, φη σὶν, ἀνοῖξαι τῷ ἀδελφιδῷ μου. Τουτέστι, Μετὰ τὸ δυσχεράναι, καὶ φάναι πρὸς τὸν ἄγγελον Πόθεν ἔσται μοι τοῦτο, ἐπεὶ ἄνδρα οὐ γινώσκω; καὶ τὴν ἣν πρὸς αὐτὴν ὁ Γαβριὴλ ἀπόκρισιν ἐποιήσατο Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σὲ, καὶ δύναμις Υψίστου ἐπισκιάσει σε, καὶ τὴν μετὰ ταῦτα πάντα συγκατάθεσιν τῆς πανάγνου, 'Ανέστην, φησὶν, ἀνοῖ ξαι τῷ ἀδελφιδῷ μου· μονονουχὶ τοῦτο λέγων Ἰδοὺ ἡ δούλη Κυρίου, γένοιτό μοι κατὰ τὸ ῥῆμά σου. - Αἱ χεῖρες μου έσταξαν σμύρναν· ήγουν, ἅμα τῇ συγκαταθέσει καὶ ἡ σάρκωσις ἐνηργεῖτο διὰ μὲν οὖν τῆς σμύρνης την βροτείαν δεδήλωκε σάρκα, διὰ δὲ τῶν χειρῶν τὴν τῇ κυήσει συνεργὸν δύναμιν. Οι δάκτυλοί μου σμύρναν πλήρη. Εκ παραλλήλλου τὸ αὐτό φησι. Πλήρη δὲ εἶπε, δεικνύς τὴν κατὰ ἀλήθειαν ἐντελεστάτην σάρκωσιν τοῦ Σω τῆρος, καὶ οὐ κατὰ φαντασίαν. Επὶ χεῖρας τοῦ κλείθρου - ήγουν, αἱ μὲν ἐνεργητικαί δυνάμεις τῇ κυήσει κατά νόμον ἐγένοντο φύσεως· τὰ δὲ κλείθρα τῆς παρθενίας ὑπὲρ φύσιν ἀλώβητα διατετήρηνται. ΑΣΜΑ. Ἤνοιξα ἐγὼ τῷ ἀδελφιδῷ μου· ἀδελφιδός μου παρῆλθε. Ψυχή μου ἐξῆλθεν ἐν λόγω αὐτοῦ. ΣΧΟΛΙΑ. άνοιξα αὐτῷ, φησὶν ἡ Παρθένος· τουτέστιν, συνέλαβον αὐτόν. Πρόσκειται δὲ κἀνταῦθα τὸ, ἐγώ, ὡς καὶ ἀνωτέρω· Ανέστην ἐγὼ ἀνοίξαι· ἵνα σαφῶς ἐμφαίνῃ ἄνευ ἀνδρὸς τὴν ὑπὲρ νοῦν γεγενῆσθαι σύλληψιν. Μόνη δὲ ἡ αὐτὴ ἡ Παρθένος αυτουργός τῆς συλλήψεως γέγονεν. Αδελφιδός μου παρῆλθεν ἤτοι, τὸν τῆς ἐνανθρωπήσεως διανύσας χρόνον, καὶ πάντα καθ᾿ ἡμᾶς καλῶς ὑπουργήσας τῷ Θεῷ καὶ Πατρί, παρῆλθεν· ἐξ ἀνθρώπων ἐγένετο, τὸν ὑπερ φυᾶ ἀνθρωποπρεπώς διακαρτερήσας θάνατον. Ψυ γή μου ἐξῆλθεν ἐν λόγῳ αὐτοῦ· τουτέστιν, ἐν τῇ φωνῇ αὐτοῦ, ἣν κράξας ἐν τῷ σταυρῷ, ἀπέφυκε τὸ πνεῦμα. Ψυχή μου ἐξῆλθεν· λυποθυμήσασα, τὰ μητέρων παθοῦσα. ΑΣΜΑ. Εζήτησα αὐτὸν, καὶ οὐχ εὗρον αὐτόν. Εκά λεσα αὐτὸν, καὶ οὐχ ὑπήκουσέ μου· εὕροσάν με
col. 1051–1052page 28 of 238
PG 152:1051οι φύλακες, οι κυκλοῦντες ἐν τῇ πόλει· ἐπά ταξάν με, τραυμάτισαν με· ήραν τὸ θέριστρον ἀπ' ἐμοῦ φύλακες τῶν τειχέων. ΣΧΟΛΙΑ. Εζήτησα αὐτὸν καὶ οὐχ εὗρον αὐτόν. διεξελθὼν ὁ προφήτης καὶ νῦν, καὶ ἐν ἑτέροις, ὡς ἐν ἐπισ τομῇ, τὰ κατὰ τὴν ἔνσαρκον οἰκονομίαν τοῦ Θεοῦ Λόγου γενησόμενα μυστήρια, επανακεφαλαιούμενο; καὶ αὖθις τὸν λόγον, ὡς ἐκ τῆς ἁγνῆς τοῦ Κυρίου μητρός φησιν· Ἐζήτησα αὐτὸν, καὶ οὐχ εὗρον αὐτόν· τοῦτο μὲν ἄν τις ὡσὰν εἴρηται πρότερον ἐκλάβοι, τὴν ἐν τῷ τάφῳ τοῦ Σωτῆρος αινίττεσθαι ὑπερφυά κατάθεσιν· τηνικαῦτα γὰρ ζητοῦσα τοῦτον ἡ πάναγνος Μήτηρ οὐχ εὗρεν. Τοῦτο δ' ἄν τις καὶ εἰς τὴν σωτήριον μετὰ τὸ πᾶσαν οἰκονομίαν πεπληρῶσθαι τοῦ Χριστοῦ ἀνάληψιν· ἀνθρωπικῶς γὰρ μετὰ ταῦτα τοῦτον ζητοῦσα παρεἶναι ἡ ὑπεράμωμος τοῦ Θεοῦ λοχεύτρια, οὐχ εὕρισκεν αὐτόν· καὶ καὶ λοῦσα οὐχ ὑπήκουεν. Η δὲ Θεὸς συνὴν αὐτῇ· καὶ υἱἰκῶς ὁμοῦ καὶ πατρικῶς τὰ κατ' αὐτὴν ἐκυβέρνα. Ευροσάν με οι φύλακες, οι κυκλοῦντες ἐν τῇ πόλει· ήγουν, ζητοῦσα τοῦτον, καὶ ἐπικαλουμένη, καὶ Θεὸν ἐξ ἐμοῦ ἄνευ σπορᾶς ἀνομολογοῦσα του χθέντα, μὴ ἐνεγκόντων τὸν φθόνον τῶν δοκούντων ἀρχιερέων τοῦ νόμου προεστάναι, ὑπέστην ὑπ' αὐτῶν δεινά. Φύλακες δ᾽ ἂν καλοῖντα τοῦ νόμου οι τηνι καῦτα τῶν Ἰουδαίων ἀρχιερεῖς, ὡς τῷ γράμματι μόνῳ προσανέχοντες, πόῤῥω δὲ τῶν ἐγκειμένων ἐννοιῶν ἑαυτοὺς ἀπελαύνοντες. Οἱ κυκλοῦντες ἐν τῇ πόλει, τουτέστιν, οἱ περὶ τὰ αὐτὰ καὶ ἐν τοῖς αὐτοῖς ἀεὶ συστρεφόμενοι, και μηδὲν ὑψηλὸν περί Θεοῦ διανοούμενοι. 'Επάταξαν με· ήγουν, ήλγυνάν με, ἐν οἷς ἐπεδείκυντο δεινοῖς πρὸς τὴν τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίαν, ἀπελαύνοντες τοὺς μαθητάς, καὶ τὸν δρόμον τοῦ Εὐαγγελίου κωλύοντες. Ηραν τὸ θές ριστρον ἀπ' ἐμοῦ, τὸν τῆς κεφαλῆς κόσμον δηλονό τι, τὴν εὐσεβὴ περὶ Θεοῦ διάνοιαν, ἣν ἐσπουδάκεισαν μὲν ἐκ τῶν περάτων τῆς γῆς ἀφελεῖν, οὐκ ἠδυ νήθησαν δὲ ὑπερβαλλούσῃ δυνάμει τοῦ κηρυττομέ του Σωτήρος Χριστοῦ. Φύλακες τῶν τειχέων ἤγουν, τῇ δοκήσει τοῦ φυλάσσειν τὸν νόμον· οὐ γὰρ ἀξιοῖ τούτους φύλακας είναι πόλεως· ἀλλ᾽ ἁπλῶς τῶν τειχέων τῶν οὕτω πως κειμένων· καὶ οὐ περὶ τῶν τοῦ Θεοῦ ἐννοιῶν. ΤΑΣΜΑ. Ωρκισα ὑμᾶς, θυγατέρες Ιερουσαλήμ, ἐν ταῖς δυνάμεσι καὶ ἐν ταῖς ἰσχύσεσι τοῦ ἀγροῦ· ἐὰν εὕρητε τὸν ἀδελφιδόν μου, ἀπαγγείλατε αὐτὸν ὅτι τετρωμένη ἀγάπης εἰμὶ ἐγώ. ΣΧΟΛΙΑ. Οὐκ ἐπὶ τὴν αὐτὴν ἔννοιαν τὸν αὐτὸν παρήγαγεν ὅρκον, ὃν καὶ πρότερον ταῖς θυγατράσι τῆς Ἱερουσαλὴμ· ἀλλ' ἐνταῦθα θυγατέρας τῆς Ἱερουσαλήμ τὰς ἀκολουθησάσας τῷ Δεσπότῃ καλεῖ μαθητρία;" αἱ καὶ διὰ μαρτυρίου τὸν δρόμον ἠνύκασιν. Εάν εὔρητε τὸν ἀδελφιδόν μου, ἀπαγγείλατε αὐτὸν, ὅτι τετρωμένη ἀγάπης εἰμὶ ἐγώ. Οὐχ ὡς ἀγνοοῦντα τὸν ἑαυτῆς Υἱὸν καὶ Δεσπότην, παρεγγυάται ταῖς γυναιξὶ τὴν ταύτης ἀγάπην πρὸς αὐτὸν ἀπαγγεί
col. 1053–1054page 29 of 238
PG 152:1053λαι· πῶς γὰρ ἂν ἡγνόει, καὶ πρὶν γενέσεως ἕκαστα εἰδώς; ἀλλὰ τὸν αὐτὸν πόθον εἰς τὴν ἐκείνου πίστιν ἐπαύξουσα. Ταύτῃ τοι καὶ, Ἐὰν εὔρητε, φησί· τουτ ἐστι, σπουδάσατε εὑρεῖν. ΑΣΜΑ. Τι ἀδελφιδός σου ἀπὸ ἀδελφιδοῦ, ἡ καλὴ ἐν γυναιξί; τί αδελφιδὸς ἀπὸ ἀδελφιδοῦ; ὅτι οὕτως άρχισας ἡμᾶς. ΣΧΟΛΙΑ. Ως ἀπὸ τῶν γυναικῶν ἡ ἐρώτησις τῷ προφήτῃ έθειται, καί φησι· Τί ἀδελφιδός σου ἀπὸ ἀδελφι τοῦ; τουτέστι, τί διαφέρει ὁ Υἱός σου ἀπὸ τῶν ἄλλων υἱῶν τῶν γυναικῶν, ὅτι ἄρκισας ἡμᾶς ἐπ' αὐτόν; ΑΣΜΑ. Αδελφιδός μου λευκὸς, καὶ πυῤῥὸς, εκλελο γισμένος ἀπὸ μυριάδων. ΣΧΟΛΙΑ. Διεγείρασα τὸ πρόθυμον τῶν γυναικῶν ἡ πανά μωμος Παρθένος, ὥστε δὶς ἐπανερωταν αὐτὰς περὶ τοῦ ταύτης υἱοῦ, τίς τέ ἐστι, τί διαφέρει τῶν ἄλλων, καθ' ἕκαστον τὴν ἀπολογίαν ποιεῖται, καί φησιν Αδελφιδός μου λευκὸς καὶ πυῤῥὸς, ἐκλελογι σμένος ἀπὸ μυριάδων· τὰ γνωριστικὰ τῆς αὐτοῦ θεότητος διὰ τῶν τοιούτων ἐξαριθμεῖται, φάσκουσα Ὁ ἐν ἐμοὶ σαρκωθεὶς Υἱὸς τοῦ Θεοῦ λευκός ἐστι καὶ πυρρός. Τουτέστι, φῶς νοερὸν, καὶ πῦρ ἄστε στον καὶ ἀπρόσψαυστον· διὰ μὲν γὰρ τοῦ λευκοῦ τὸ λαμπρὸν καὶ φωτιστικὸν ἐσήμανε, διὰ δὲ τοῦ πυρ φοῦ τὸ ἄστεκτον καὶ ἀπρόσψαυστον τῆς αὐτοῦ θεό τητος. Εκλελογισμένος ἀπὸ μυριάδων· ήγουν, ἐκλελεγμένος· περὶ αὐτοῦ γὰρ ὁ Θεὸς καὶ Πατήρ διὰ στόματος Ησαΐου φησίν· Ἰδοὺ ὁ παῖς μου, ἂν ἐξελεξάμην, εἰς ὃν εὐδόκησεν ἡ ψυχή μου. ΤΑΣΜΑ. Κεφαλὴ αὐτοῦ χρυσίον κεφάζ, βόστρυχοι αὐτοῦ ἐλαταὶ, μέλανες ὡς κόραξ. ΣΧΟΛΙΑ. Η κεφαλὴ αὐτοῦ χρυσίον ἐστὶ κεφάς, τουτέστιν ἡ ἄνω αὐτοῦ γέννησις ἀπρόσψαυστος καὶ νοερά. Πολλαχοῦ διὰ τοῦ χρυσοῦ ἐδήλωσε τοῦ πυρὸς τὴν ἐνέργειαν. Δἱ δὲ βόστρυχοι αὐτοῦ ἐλαταὶ, μέλανες ὡς κόραξ· τὰ ἄνωθεν δηλονότι τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ, τουτέστι τῆς θείας ὑπάρξεως, ἀθεώρητα καὶ ἀκα τάληπτα· διὰ τοῦτο καὶ μέλανα εἴρηκε. Τοῦτο καὶ ὁ θεοπάτωρ Δαβίδ προηρμήνευσε, λέγων· Εθετο σκότος εἰς ἀποκρυφὴν αὐτοῦ· διὰ τοῦ σκότους δηλονότι τὸ ἀκατάπληπτον εἰρηκώς. ΤΑΣΜΑ. Οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ ὡς περιστεραί, ἐπὶ πλη ρώματα ὑδάτων. ΣΧΟΛΙΑ. Διὰ τοῦ τῆς περιστερᾶς ὀνόματος τὸ ἀκέραιόν τε καὶ καθαρὸν ἐδήλωσε τῶν αὐτοῦ ὀφθαλμῶν. Ἐπὶ πληρώμασιν ὑδάτων· τουτέστι, πεπληρωμένων τοῦ ἁγίου Πνεύματος· πολλαχοῦ γὰρ ἡ θεία Γραφὴ ικας
col. 1055–1056page 30 of 238
PG 152:1055τὸ ἅγιον Πνεῦμα ὕδωρ ὠνόμασε· καθὼς καὶ αὐτὸς ὁ Σωτὴρ ἐνετείλατο· ῾Ο πιστεύων εἰς ἐμὲ, ποτα μοὶ ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ ῥεύσουσιν ὕδατος ζῶντος· δηλονότι, τῆς τοῦ παναγίου Πνεύματος χάριτος. Οὐκοῦν αὐτοὺς τοὺς τῷ Χριστῷ πεπιστευκότας πληρώματα ὑδάτων ὑποληπτέον· καθὼς προλαβὼν καὶ ὁ τούτου πατὴρ εἴρηκε Δαβίδ· ὀφθαλμοὶ Κυρίου ἐπὶ δικαίους. ΤΑΣΜΑ. Σιαγόνες αὐτοῦ ὡς φιάλαι τοῦ ἀρώματος, φύ ουσαι μυρεψικά. ΣΧΟΛΙΑ. Ὥσπερ αἱ τῶν ἀρωμάτων φιάλαι πλείστην όσην τὴν εὐωδίαν παρέχουσι τοῖς ἔγγιστα γινομένοις· οὕτω καὶ ὁ μονογενὴς Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῖς πιστεύσασιν εἰς αὐτὸν πλουσίαν τὴν τοῦ παναγίου Πνεύματος χάριν μετέδωκε. Λάβετε γὰρ, φησί, Πνεῦμα ἅγιον. ΑΣΜΑ. κρίνα, στάζοντας σμύρναν Χείλη αὐτοῦ κρίνα, πλήρη. ΣΧΟΛΙΑ. Τοὺς διὰ τῶν χειλέων τοῦ Σωτῆρος πρὸς ἅπαν τας καὶ ὑπὲρ ἁπάντων προφερομένους θεαρχικούς λόγους κρίνα στάζοντα σμύρναν προσηγόρευσε κρίνα μὲν διὰ τὸ εὐῶδες τοῦ φυτοῦ καὶ πᾶσιν ἐπέ ραστον· στάζοντα δὲ σμύρναν πλήρη, διὰ τὸ συν ἐκτικὸν, καὶ διαρκές, καὶ πανταχόθεν ἐπέχον καὶ στηρίζον τοὺς παραδεχομένους τὸ Εὐαγγέλιον· ἡ καὶ διὰ τὸ πικρὸν καὶ δοκοῦν σκληρὸν τοῦ κατὰ Θεὸν ἀπαγγέλματος. Η γὰρ ὁδὸς ἡ ἀπάγουσα, φησίν, εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν στενή καὶ τεθλιμμένη ἐστίν. ΑΣΜΑ. Χεῖρες αὐτοῦ τορνευταὶ, χρυσαῖ, πεπληρωμέν ναι, θαρσεῖς. ΣΧΟΛΙΑ. Πάντα διὰ τῶν χειρῶν τοῦ Θεοῦ πρὸς ἡμᾶς γεγε νημένα τοῦ κόσμου θαυμαστὰ πεπληρωμένα εἰσὶ τῆς παρ' αὐτοῦ καλλονῆς· Ιδού γάρ, φησί, τὰ πάντα καλὰ λίαν. Διὰ δὲ τοῦ φάναι, Αἱ χεῖρες αὐτοῦ τορνευται, χρυσαῖ, τὴν ἐν ἑκάστῳ τῶν στοιχείων ισομοιρίαν δηλοί, καὶ πρὸς ἄλληλα σύγ κρασιν. Πεπληρωμέναι, θαρσεῖς· ἀντὶ τοῦ, μέτ όλα τῆς παρ' αὐτοῦ πρὸς ἡμᾶς θεοειδοῦς προ νοίας. ΑΣΜΑ. Κοιλία αὐτοῦ ὡς πυξίον ἐλεφάντινον ἐπὶ λί που σαπφείρου. ΣΧΟΛΙΑ. Σαφέστατα και τούτοις δείκνυσιν ὁ προφήτης, ὡς οὐ περί τινος ἀνθρώπου διαλέγεται· τίνος γὰρ ἂν εὑρεθείη ἡ κοιλία ὡς πυξίον ἐλεφάντινον; ἀλλ' * δῆλον περὶ μεγίστου τινὸς, καὶ τὰ μέγιστα γενο μαθετηκότος, τὴν προσηγορίαν ἐκτέθειται. Διὰ γοῦν τῆς κοιλίας τὴν καρδίαν ἐσήμανεν, ἐν ᾧ τὸ διανοη
col. 1057–1058page 31 of 238
PG 152:1057τιχὸν τῆς ψυχῆς παρὸν τυγχάνει ὡς καὶ ὁ Σωτὴρ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις φησίν· Ο ἀγαθὸς ἐκ τοῦ ἀγαθοῦ θησαυροῦ τῆς καρδίας αὐτοῦ ἐκβάλλει τὰ ἀγαθά· καὶ ὁ πονηρὸς ἐκ τοῦ πονηροῦ θη σαυροῦ τῆς καρδίας αὐτοῦ ἐκβάλλει τὰ πονηρά. Ὡς πυξίον ἐλεφάντινον· ἤτοι βιβλίον, τοὺς ἐχε πορευομένους ἐξ αὐτοῦ θεοποιοὺς λόγους πᾶσιν ἀγαθοπρεπῶς προτείνοντας· αὐτὸν δηλαδὴ τὸν ἐπι τῆς Σιὼν πεφοιτηκότα τῷ κόσμῳ σωτηριώδη νόμον περὶ οὗ καὶ ὁ θεοπάτωρ εἴρηκε Δαβίδ· Τίς δώσει ἐκ Σιὼν τὸ σωτήριον τοῦ Ἰσραήλ; καὶ Ησαΐας Εκ Σιὼν ἐξελεύσεται νόμος. Οὐδεὶς δὲ πρὸ αὐτ τοῦ, ἢ μετὰ αὐτὸν, ἐκ τῆς Σιὼν ἐξήνεγκε νόμον ὥσπερ δὲ διὰ τῶν Μωσαϊκῶν πυξίων ὁ νόμος δέδο καὶ τῷ παλαιῷ Ἰσραήλ· οὕτω καὶ διὰ τῶν ἐκπο ρευομένων ἐκ τῆς κοιλίας τοῦ σαρκωθέντος Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ ἡ χάρις καὶ ἀλήθεια τοῖς πιστοῖς. Ἐπὶ λίθου σαπφείρου. Τεθεμελιωμένα δηλονότι ἐπὶ τὴν πέτραν· Σὺ γὰρ εἶ, φησί, Πέτρος, καὶ ἐπὶ ταύτῃ τῇ πέτρα οικοδομήσω μου τὴν ἐκκλησίαν. ΤΑΣΜΑ. Κνῆμαι αὐτοῦ στύλοι μαρμάρινοι, τεθεμελιωμένοι ἐπὶ βάσεις χρυσᾶς. ΣΧΟΛΙΑ. Διὰ τούτων πάντων τὸ ἀσφαλὲς καὶ ἀπαρέγκλιτον τῆς τοῦ Θεοῦ Λόγου μονιμότητος δείκνυσι. Κνῆμαι δὲ, καὶ ὀπίσθια, καὶ τὰ ἄλλα ἀνθρωποπρεπῶς περὶ αὐτοῦ τίθησι κατ᾽ ἀναλογίαν τῶν ἐν ἡμῖν μετ μῶν. ΑΣΜΑ. Εἶδος αὐτοῦ ὡς λίβανος ἐκλεκτὸς, ὡς κατ δροι. Φάρυγξ αὐτοῦ γλυκασμός, καὶ ὅλος ἐπι θυμία. ΣΧΟΛΙΑ. Τὴν ἐκείνου θεότητα εἰς εἶδος λιβάνου ομοίωσε. Θεῷ γὰρ μόνῳ λίβανος ἀφιέρωται. Τὰ δὲ ἐκ τοῦ φάρυγγος αὐτοῦ ἡδύτερά εἰσι παντὸς γλυκασμοῦ τούτοις καὶ ὁ Δαβὶδ ἡδυνθείς, Γλυκύτερα, φησί, τὰ τα λόγια Κυρίου ὑπὲρ μέλι καὶ κηρίον. Καὶ ὅλος ἐπιθυμία· ἤτοι αὐτὸς ὢν τῶν ἐφετῶν ἀκρότης, καὶ πρὸς ἦν ἐρωτικῶς οἵ τε θεῖοι νόες, καὶ πᾶσαι δικαίων ψυχαὶ ἀνατείνονται. ΤΑΣΜΑ. Οὗτος ἀδελφιδός μου, καὶ οὗτος πλησίον μου, θυγατέρες Ιερουσαλήμ. ΣΧΟΛΙΑ. Απόθεσις τῶν κατὰ μέρος γνωρισμάτων τῆς τοῦ Θεοῦ Λόγου δι' ἡμᾶς ἀφράστου σαρκώσεως· ἐπειδὴ γὰρ ἐζήτησαν αἱ ἀπὸ τῆς Ἱερουσαλήμ, ὁποῖος ὢν τυγχάνει, τὰ ἐκείνου ἡ μήτηρ ἀκριβῶς διεξελθοῦσα, ἐπάγει· Τοιοῦτός ἐστιν ἀδελφιδός μου, καὶ τοιοῦτος, οἷον ὑμῖν εἶπον δηλονότι. ΤΑΣΜΑ. Ποῦ ἀπῆλθεν ὁ ἀδελφιδός σου, ἡ καλὴ ἐν γυναιξί, ποῦ ἀπῆλθεν ὁ ἀδελφιδός σου; καὶ ζητήσομεν αὐτὴν μετὰ σοῦ.
col. 1059–1060page 32 of 238
PG 152:1059ΣΧΟΛΙΑ. Τὰ περὶ τοῦ Θεοῦ Λόγου γνωρίσματα ἀσφαλῶς αἱ γυναῖκες μαθοῦσαι, καὶ τρωθεῖσαι καὶ αὐταὶ τῷ ἐκείνου έρωτι, εἰς πόθον ἦλθον αὐτοῦ, καί φασι Ποῦ ἀπῆλθεν ὁ ἀδελφιδός σου, ἡ καλὴ ἐν γυ ναιξί; ποῦ ἀπῆλθεν ὁ ἀδελφιδός σου; τῷ ὑπερ βάλλοντι τῆς χαρᾶς διπλασιάσασαι τὴν ἐρώτησιν, ἢ καὶ ὡς ἔθος ἐστὶ τοῖς ᾄδουσι, δὶς τὰ αὐτὰ καὶ πολλάκις ἐπαναλαμβάνειν. Καὶ ζητήσομεν αὐτὸν μετὰ σοῦ· τουτέστιν, ᾿Ακολουθήσομέν σοι ὅπου ἂν αὐτὴ ἀπέλθῃς εἰς τὴν ἐκείνου ζήτησιν· καὶ οὐ πολυπραγμονήσομεν τὰ περὶ ἐκείνου σοὶ ἀρέσ σχοντα. ΚΕΦΑΛ. Γ'. ΤΑΣΜΑ. Αδελφιδός μου κατέβη εἰς κήπον αὐτοῦ, εἰς φιάλας τοῦ ἀρώματος, ποιμαίνειν ἐν κήποις, καὶ συλλέγειν κρῖνα. Ἐγὼ τῷ ἀδελφιδῷ μου, καὶ ὁ ἀδελφιδός μου ἐμοὶ· ὁ ποιμαίνων ἐν τοῖς κρίσ τοις. ΣΧΟΛΙΑ. *Ανωθεν ἐξ ἀρχῆς πρὸς αὐτὰς ἡ πανάμωμος μήτηρ τὴν περὶ τοῦ ἀδελφιδοῦ διήγησιν ποιείται, καί φησι πρὸς αὐτάς· Ἐρωτᾶτέ με, ποῦ ἀπῆλθεν ὁ ἀδελφιδός μου; ῾Ο ἀδελφιδός μου κατέβη εἰς κῆπον αὐτοῦ· ήγουν, ἐξ οὐρανοῦ καταβάς, ἐταρ κώθη ἐν ἐμοί· αὕτη γάρ ἐστιν ὁ ἐσφραγισμένος κήρ πος. Εἰς φιάλας ἀρώματος· εἰς τὸ διδάξαι πᾶσαν τὴν γῆν τὰς θεουργοὺς αὐτοῦ ἐντολὰς, καὶ πληρῶσαι τὴν οἰκουμένην πᾶσαν τῆς εὐωδίας. Ποιμαίνειν ἐν κήποις, καὶ συλλέγειν κρῖνα· ἤτοι ποιμαίνειν τὰ ἑαυτοῦ πρόβατα ἐπὶ νομὰς οὐρανίους, καὶ εἰσά γειν αὐτὰ, καὶ ἐξάγειν διὰ τῆς θύρας, καὶ συλλέγειν τοὺς παρ' αὐτῶν καρπούς, ήγουν, τὴν ἀγάπην καὶ τὸν ἔλεον. Εγώ τῷ ἀδελφιδῷ μου, καὶ ὁ ἀδελ φιδός μου ἐμοί· ἤτοι, Ἐγὼ τούτῳ τὴν σάρκα παρέσχον, καὶ αὐτὸς ἐμοὶ τὴν θέωσιν. Ο ποιμαίνων ἐν τοῖς κρίνοις· ὁ διδάσκων δηλαδὴ τὰ περὶ τοῦ παραδείσου καὶ τῆς ἐν αὐτῷ τῶν ἀνθέων τρυφῆς. ΑΣΜΑ. Καλὴ εἶ, ἡ πλησίον μου, ὡς εὐδοκία, ὡραία ὡς Ιερουσαλήμ, θάμβος ὡς τεταγμέναι· ἀπόστρε τον ὀφθαλμούς σου ἀπεναντίον μου· ὅτι αὐτοὶ ἀναπτέρωσαν με. ΣΧΟΛΙΑ. Αλλαγμα τῆς κατὰ τοῦτο τὸ μέρος ᾠδῆς· καὶ Εναρξις τῶν πρὸς τὴν Παρθένον ὡς ἀπὸ τοῦ προφή του ἐγκωμίων· αίφνης γὰρ, ὥσπερ ἄνθους γενόμε μενος, τὴν ᾠδὴν ὡς ἐξ ἄλλης ἀρχῆς ἀνατείνεται, καί φησι· Καλὴ εἶ, ἡ πλησίον μου, ὡς εὐδοκία" ηὐδόκησε γὰρ ἐν αὐτῇ ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ, τὴν τοῦ γένους ἡμῶν σωτηρίαν εργάζεσθαι. Ωραία ὡς Ιερουσαλήμ· ήγουν, ὡς ἱερᾶς εἰρήνης αἰτία, καὶ πᾶσιν αὐτῆς εἰρηνοπαρόχως πρόξενος. Θάμβος ώς τεταγμέναι· τουτέστιν, ὑπὲρ πάντα νοῦν καὶ λέγαν ἡ κατὰ σὲ τῶν ἀπάντων καλῶν σύνταξις καὶ εὐαρο
col. 1061–1062page 33 of 238
PG 152:1061μοστία. Οφθαλμοί σου ἀπεναντίον μου. Είθε εὐ μενῶς ὀρῴης ἐμὲ, καὶ τὰ κατ' ἐμὲ διεξάγοις, ὡς ἂν αὐτὴ βούλοιο. "Οτι αὐτοὶ ἀνεπτέρωσαν με ἀντὶ τοῦ. Οἱ σοὶ ὀφθαλμοὶ εἰς ταύτην ἀνεβίβασαν με την προφητείαν, καὶ τὸ κατ' αὐτὴν ὕψος, τῶν σῶν θεάσασθαι μεγαλείων. ΤΑΣΜΑ. Τρίχωμά σου ὡς ἀγέλαι τῶν αἰγῶν, αἱ ἀνεφάνησαν ἀπὸ τοῦ Γαλαάδ. Ὀδόντες σου ὡς ἀγλο λαὶ τῶν κεκαρμένων, αἱ ἀνέβησαν ἀπὸ τοῦ λυθ τροῦ, αἱ πᾶσαι διδυμαίνουσαι· καὶ ἀτεκνοῦσα οὐκ ἔστιν ἐν αὐταῖς. Ὡς σπαρτίον κόκκινον χείλη σου, καὶ ἡ λαλιά σου ὡραία. Ως λέπυρον ῥοᾶς μῆλόν σου, ἐκτὸς τῆς σιωπήσεώς σου. ΣΧΟΛΙΑ. Απερ νῦν κατὰ μέρος δίεξεισι τῶν ἐγκωμίων, καὶ ἀνωτέρω εἴρηται· ὥσπερ ἐπῳδόν τινα τῇ μακαρία Παρθένῳ ἐπᾴδων & καὶ πρότερον. ΑΣΜΑ. Εξήκοντά εἰσι βασίλισσαι, καὶ ὀγδοήκοντα παλακαὶ, καὶ νεάνιδες, ὧν οὐκ ἔστιν ἀριθμός μία ἐστὶ τῇ μητρὶ αὐτῆς, ἐκλεκτή ἐστι τῇ τε κούσῃ αὐτήν. Είδοσαν αὐτὴν θυγατέρες, καὶ μακαριοῦσιν αὐτὴν βασίλισσαι καί γε παλα καὶ, καὶ αἰνέσουσιν αὐτήν. ΣΚΟΛΙΑ. ὺς ἀφ' ἑτέρας καὶ αὖθις ἀρχῆς τὴν ᾠδὴν ποιεῖται, καί φησι· 'Εξήκοντα εἰσι βασίλισσαι, καὶ ὀγδοήκοντα παλακαὶ, καὶ νεάνιδες, ὧν οὐκ ἔστιν ἀριθμός· τὸ ὑπερβάλλον ἀσυγκρίτως τῆς παν αμώμου μητρός καὶ διὰ τούτων ἐνδεικνύμενος δ προφήτης, πρὸς τὰς ἐξ ἁπασῶν γυναικῶν, τῷ ἑαυ τῆς Υἱῷ καὶ Θεῷ δι᾽ ἐπιγνώσεως αὐτῷ συναφθήσεσθαι προσδοκωμένας, την σύγκρισιν ποιούμενο;, εἰς μέσον αὐτὰς παράγει, καὶ τάξεις αὐτῶν, καὶ αξίας εἰκότως ἐξαριθμεῖται. Καὶ τὰς πιστευσάσας μὲν τῷ νυμφίῳ Χριστῷ, διὰ μαρτυρίου δὲ τελειω θείσας πρὸς τὸν ἐκείνου έρωτα, βασιλίσσας ἀπολα λεῖ, τῷ ἑξήκοντα ταύτας ἀριθμῷ; διὰ τὴν ἐκ τελείου τελειοτάτην τῆς φύσεως αὐτῶν προκοπήν, ἐνδεικνύμενος· τὰς δὲ ὡσαύτως πεπιστευκυίας, συγγινομέ νας δ' αὐτῷ δι' ἐπιπονοτέρου καὶ σκληροῦ βίου, καὶ τοῦ τῆς ἀσκήσεως κατὰ Θεὸν ἐξῃρημένου, παλλακὰς προσεΐρηκε· τῷ ἐγδοήκοντα ταύτας ἀριθμῷ τελειῶν, διὰ τὴν ἐν τούτῳ ἐκβεβηκότος καὶ ἀσφα λοῦς τῆς κατὰ τὸ ἐπάγγελμα συναφείας τελειοτάτην τῆς φύσεως αὐτῶν προκοπήν. Τὰς δ᾽ ἅπαξ διὰ τοῦ θείου βαπτίσματος καὶ μόνον Χριστῷ συναφθείσας, εἰκότως νεάνιδας ὑπὲρ ἀριθμὸν ἐκάλεσε, διὰ τὸ πολύχουν αὐτῶν, καὶ γῆς ἐξηπλωμένον εἰς ἅπαντα τὰ πέρατα. Τοσαῦται γὰρ αἱ πιστεύουσαι. Μία ἐστὶ τῇ μητρὶ αὐτῆς, ἐκλεκτὴ τῇ τεκούσῃ αὐτ τήν· ἀντὶ τοῦ, Ἐκ στείρας τὸ πρότερον οὔσης τῆς *Αννης μία αὕτη διὰ προσευχῆς γεγέννηται, μεθ' ἣν οὐκ ἔστιν ἀριθμῆσαι καὶ λοιπήν, ἐκλελεγμένη τῇ γεννησάσῃ αὐτὴν πατρίδι, μᾶλλον δὲ πρὸ κατα βολής κόσμου ἐκλελεγμένη τῷ Θεῷ εἰς κατοικίαν
col. 1063–1064page 34 of 238
PG 152:1063ἑαυτῷ· μία τις οὖσα τῇ μητρὶ αὐτῆς Εὔᾳ· καὶ μεθ᾿ ἣν οὐκ ἔστι δευτέραν τῶν ἐξ αὐτῆς τεχθεισῶν λα σεῖν. Είδοσαν αὐτὴν θυγατέρες, καὶ μακαριοῦσιν αὐτὴν βασίλισσαι, καὶ παλακαὶ αἰνέσουσιν αὐτήν. "Αντικρυς· Ἰδοὺ γὰρ ἀπὸ τοῦ νῦν μας καριοῦσι με πᾶσαι αἱ γενεαί. ΑΣΜΑ. Τίς αὕτη ἡ ἐκκυπτουσα ὡσεὶ ὄρθρος. καλὴ ὡς σελήνη, ἐκλεκτή ὡς ὁ ἥλιος, θάμβος ὡς τετα γμέναι; ΣΧΟΛΙΑ. Ἐκπλαγεὶς πρὸς τὸ ὑπερβάλλον τῆς ἀχράντου του Θεοῦ Λόγου μητρός, Τίς αὐτη; φησί· ἀντὶ τοῦ, ση μεγάλη! Ἡ ἐκκύπτουσα ὡσεὶ ὄρθρος. Ωσπερ γάρ τοῦ ἡλιακοῦ φωτὸς ἐλθόντος, τὸ νυκτερινὸν ἀφανίζεται σκότος· οὕτω καὶ τῆς ἁγνῆς λαμψάσης Παρθέ Οι νου, τὸ τῆς ἁμαρτίας διαλέλυται σκότος. Καλὴ ὡς σελήνη. Εν αὐτῇ γὰρ ὁ τῆς δικαιοσύνης Ηλιος ἐνσκηνοί, μεταδοὺς αὐτῇ τοῦ θείου καὶ ἀπλέτου φωτ τὸς αὐτοῦ. Εκλεκτὴ ὡς ὁ ἥλιος. Οὐκ ἀπεικὸς τὴν αὐτὴν καὶ σελήνην καὶ ἥλιον φάναι· τοῦτο μὲν, διὰ τὸ δεδέχθαι τὸν τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς Λόγον, τὸ ὑπερπλήρες καὶ τέλειον φῶς, ὥσπερ ἐν δίσκῳ ἥλιον· τοῦτο δὲ, καὶ διὰ τὴν ἣν ἐξ αὐτοῦ μετέσχε λαμπρότητα. Θάμβος ὡς τεταγμέναι. Ἀντὶ τοῦ, Εκπληξις ἐστιν ἰδεῖν ὅπως ἐν αὐτῇ ταῦτα τέτα κται. 'ΑΣΜΑ. Εἰς κῆπον καρύας κατέβην, ἰδεῖν ἐν γεννήματι τοῦ χειμάρρου· ἰδεῖν εξήνθησεν ἡ ἄμπε ος, εἰ ήνθησαν αἱ ῥοαί. Ἐκεῖ δώσω τοὺς μα στούς μού σοι. Οὐκ ἔγνω ἡ ψυχή μου. Εθετό με ἅρματα 'Αμιναδάβ. ΣΧΟΛΙΑ. Κῆπον καρύας τὴν ὑπεράμωμον αὐτοῦ μητέρα κάν τούτοις εἴρηκεν. "Ωσπερ γὰρ ἐκ τῆς τοῦ 'Δαρὼν ῥάβδου καρύας στελέχη ἐβλάστησε, καθὼς καὶ ἐν τῷ Δευτερονομίῳ γέγραπται· Ἰδοὺ ἐβλάστησε ῥάν βδος Ααρὼν εἰς οἶκον Λεβὶ, καὶ ἐξήνεγκε βλαστών, καὶ ἐξήνθησεν ἄνθη, καὶ ἐβλάστησε κάρυα οὕτω καὶ ἡ τῆς ἰσχύος ῥάβδος Παρθένος ἐκ τῆς Ἰού Τα φυλῆς ἀνεβλάστησε. Καί φησιν, Εἰς κῆπον και ρύας κατέβην· ἀντὶ τοῦ, Τὴν ἐμὴν ἐποίησα συγ-, κατάβασιν ἐνανθρωπήσας, καὶ σάρκα λαβὼν ἐκ τῆς ἀεὶ παρθένου μητρός μου. Ὡς γὰρ ἀπὸ τοῦ Σωτῆρας τὴν περικοπὴν ταύτην εἰρῆσθαι τίθησιν ὁ προφήτης. Ἰδεῖν ἐν γεννήματι τοῦ χειμάρρου. Γεννήματα χειμάρρου τὴν ὀλισθήσασαν τῶν ἀνθρώπων βούλεται φύσιν· ταύτην καὶ ὁ Δαβὶδ αινιττόμενος, Χείμαρρον διῆλθεν ἡ ψυχὴ ἡμῶν, εἴρηκε· τὴν ὑποπεσοῦσαν δηλαδὴ τῷ κατακλυσμῷ τῆς ἁμαρτίας. Ιδεῖν εἰ ἤνθησαν αἱ ῥοαί. "Ήτοι, ἡ καταβληθεῖσα ὑπ' ἐμοῦ δίκην συκῆς γενεὰ τῶν ἀνθρώπων, καὶ καλλιεργη θεῖσα πρὸς τὸ ποιῆσαι καρπούς. Εἰ ήνθησεν ἡ άμπελος, ἐξαιρέτως ἡ τῶν Ἰουδαίων συναγωγή. Εκεῖ δώσω τοὺς μασθούς μου σοι· ἀντὶ τοῦ, Ἀν
col. 1065–1066page 35 of 238
PG 152:1065αὐτῇ τῇ συναγωγῇ Δώσω σοι, τῇ ἐμὲ τεκούσῃ δη λαδή, τοὺς μασθούς μου, τὴν ἐμὴν συνάφειαν, ἣν ηὐδόκησα ἄνευ σπορᾶς ἐκ σοῦ προελθεῖν· πρὸς τὸ πηγάσαι τῷ κόσμῳ τὰ σωτηριώδη μου διδάγματα. Οὐκ ἔγνω ἡ ψυχή μου· ὡσανεὶ ἔλεγε· Πόθεν μοι τοῦτο ἔσται, ἐπεὶ ἄνδρα οὐ γινώσκω; ὡς ἐκ τῆς Παρθένου γὰρ ἁγνῆς ὁ λόγος καὶ αὖθις ἐσχημάτισται. Εθετό με ἅρματα 'Αμιναδάβ. Τὴν μετὰ ταῦτα συγκατάθεσιν τῆς Παρθένου δηλοῖ. Ἀμινα δὰδ γὰρ Εβραϊστὶ εὐδοκία πατρὸς είληπται· ἀντὶ τοῦ ηὐδόκησεν ἐν ἐμοὶ ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ, όχημα γεγεννῆσθαι τοῦ μονογενοῦ; αὐτοῦ Λόγου. ΑΣΜΑ. Επίστρεφε, επίστρεφε ἡ Σουλαμῖτις· ἐπι στρεφε, επίστρεφε. Τι ὀψόμεθα ἐν σοί; ΣΧΟΛΙΑ. ὺς ἀφ' ἑτέρας τινός περικοπῆς τὴν ἀρχὴν ποιεῖται· καὶ ὥσπερ ἀποφαινομένους τινὰς ἐπάγει, καὶ διαπληκτιζομένους, εἰ τοιαῦτά τινα γενήσεται· καὶ φασὶν, Επίστρεφε ἡ Σουλαμῖτις τριχῶς τὴν αὐτ τῆς ἐπιστροφὴν ἀνακαλουμένους διὰ τὸ βαθὺ καὶ ἀποκρουστικὸν τῆς ἐρωτήσεως. Σουλαμῖτις δὲ ἡ εἰ ρηνικὴ ἂν καλοῖτο, καὶ ἐκ τοῦ σπέρματος τοῦ Σ λομῶντος καταγομένη. Τί ὀψόμεθα ἐν σοί; Τί συμ βήσεται σοι, δηλονότι, καὶ εἰ γενήσεται ταῦτα; ΚΕΦΑΛ. Ζ'. ΑΣΜΑ. Τι ὄψεσθε ἐν τῇ Σουλαμίτιδι, ἡ ἐρχομένη ὡς χοροὶ τῶν παρεμβολῶν; Τί ὡραιώθησαν διαβήματα σου ἐν ὑποδήμασι, θύγατερ Αμιναδάβ; ΣΧΟΛΙΑ. Πρὸς τὴν παρ' ἐκείνων ἐπηρεαστικὴν ζήτησιν τὸν λόγον ἐπήγαγε κατὰ ἀπόκρισιν· Τι ὄψεσθε ἐν τῇ Σουλαμίτιδι, ἡ ἐρχομένη ὡς χοροὶ τῶν παρεμβαλὼν; Μονονουχί λέγων, Εἰ καὶ πεπήρωνται ὑμῶν οἱ ὀφθαλμοί; ὡς καὶ Ἡσαΐας συμμαρτυρῶν, ἔφη σιν· Εκάμμυσαν αὐτῶν τοὺς ὀφθαλμοὺς, ἵνα μὴ ἴδωσι. Ταύτῃ τοι καὶ τὰ τοιαῦτα ἐπηρεάζοντες ἀποφαίνεσθε; Ἀλλ᾿ οὖν ἡ ἐρχομένη ταῖς οὐρανίοις ἐφαμιλλάται τάξεσιν. Εἶθ' ὥσπερ ἀποκρουόμενο; τὸ δυσέντευκτον τούτων, καὶ οὐδ᾽ ἂν πείθοιντο, καν ὁποῖα τινα πρὸς αὐτοὺς διεξέλθοι, αὐτοὺς μὲν οἰμών ζειν ἀφῆκε μακρά· πρὸς δὲ τὴν Παρθένον καὶ αὖθι; ἐπιστραφείς· Τί ὡραιώθησαν, φησί, διαβήματά σου ἐν ὑποδήμασι; τουτέστι, Πῶς οὕτω; αἱ προκοπαὶ τῶν ἀρετῶν σου κατευθύνθησαν ἐν σαρκὶ οἶσαι; διαβήματα γὰρ τὰς ἀρετὰς ὑποληπτέον· ὡς καὶ ὁ τούτου πατὴρ είρηκε, Παρὰ Κυρίου τὰ δια βήματα ανθρώπου κατευθύνεται. θύγατερ Αμι ναδάβ. 'Αξία δηλαδὴ τῆς εὐδοκίας τοῦ Θεοῦ καὶ Παρ τρό;. ΑΣΜΑ. Ρυθμοί μηρών σου ὅμοιοι ὁρμίσκοις ἔργον τεχνίτου. ΣΧΟΛΙΑ. Διὰ τῶν μηρῶν τὸν ἐξ αὐτῆς τεχθησόμενον Σωτ
col. 1067–1068page 36 of 238
PG 152:1067τῆρα δεδήλωκε· τοῦτο καὶ δ᾽ πάλαι τῷ πατριάρχη Ἰακὼς ὀφθεὶς ἄγγελος, καὶ πρὸς συμπλοκὴν αὐτὸν ἀναστήσας πάλης, ἥψατο τῶν ἐκείνου μηρῶν, τὴν ἐξ ἐκείνου σάρκωσιν τοῦ μονογενοῦς ἐμφαίνων Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ. Φησὶ τοίνυν· 'Ρυθμοὶ μηρών σου όμοιοι όρμίσκοις· ήγουν, ῾Ο ἐκ σοῦ σαρκωθησόμενος Θεὸς ἡ μή κινουμένη σφραγίς ἐστι τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός. Ωσπερ γάρ, φησὶν, οἱ τῶν τεχνιτῶν ἄρι στοι ἀπαραλλάκτους τὰς σφραγίδας τῶν ἀρχετύπων ποιοῦνται, οὕτω καὶ ὁ μονογενής Υἱός τοῦ Θεοῦ, ἡ μὴ κινούμενη σφραγὶς, απαράλλακτός ἐστιν εἰκὼν τοῦ Πατρός. ΤΑΣΜΑ. Ομφαλός σου κρατὴρ τορνευτός, μὴ ὑστερού. μενος κράμα· κοιλία σου θημωνία σίτου, πεφραγμένη ἐν κρίνεις. ΣΧΟΛΙΑ. Πρὸς τὸ μέγα τῆς ὑπὲρ ἡμῶν οἰκονομίας μυστήριον τοῦ Σωτῆρος ἀφορῶν ὁ Προφήτης πρὸς τὴν Παρθένον φησίν· Ομφαλός σου κρατὴρ τορνευτὸς· ήγουν, ῾Ο ἐκ σοῦ τεχθεὶς Υἱός τοῦ Θεοῦ κρατ τήρ ἐστι προχέων τὸ ἑαυτοῦ αἷμα ὑπὲρ τῆς ἡμῶν σωτηρίας. Μὴ ὑστερούμενος κράμα. Εξότου γὰρ ὁ Σωτὴρ ἡμῶν ἐνηνθρώπησε Λόγος, καὶ τὸ ἑαυτοῦ αἷμα εἰς πόσιν δέδωκε τοῖς πιστοῖ;· ἐξ ἐκείνου και ροῦ οὐ διέλιπεν ὁ κρατὴρ ἐν ταῖς ἀπανταχοῦ γῆς Ἐκκλησίαις μὴ πληροῦσθαι ταῖς καθ' ἡμέραν τῶν ἰδω ρέων ἀναιμάκτοις θυσίαις τοῦ ζωοποιοῦ καὶ θείου αἵματος. Κοιλία σου θημωνία σίτου· ἔντως γάρ αὕτη τὸν οὐράνιον ἡμῖν ἄρτον ἀποτέτοκεν· ἐξ οὗ πᾶς ὁ τρώγων οὐ θνήσκει. Πῶς δὲ οὐ θημωνία σί του ἡ καθ᾿ ἡμέραν ἀρδεύουσα τοῖς πιστοῖς τοῦ ἐξ αὐτῆς τελεσφορηθέντος ὑπερφυοῦς ἄρτου; Πετραγ μένη ἐν κρίνοις· πανταχόθεν περιφρουρουμένη τοῖς θείοις δόγμασι καὶ διδάγμασι τοῦ ἐξ αὐτῆς σαρκωθέντος Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ. ΤΑΣΜΑ. Δύο μαστοί σου, ὡς δύο νεβροι δίδυμοι δορκάδος. ΣΧΟΛΙΑ. Περὶ τούτου ἀνωτέρω δεδήλωται. ΑΣΜΑ. Τράχηλός σου ὡς πύργος ἐλεφάντινος. ΣΧΟΛΙΑ. Πύργος ἱστορικῶς μὲν ἐλεφάντινός ἐστιν ὁ μεσι τεύων τῇ τε πόλει Ιερουσαλήμ καὶ τῇ ἐκείνης ἀκροπόλει Βηθλεὲμ, ἂν ὁ μέγας ανέστησε Δαβίδ τούτῳ τὸν τῆς Παρθένου παρείκασε τράχηλον, διὰ τὸ εὐεργὸν, καὶ ὄρθιον, καὶ πρὸς ἅπαντα κεχαρισμένου. ΤΑΣΜΑ. Οφθαλμοί σου ὡς λίμναι ἐν Εσεβών, ἐν πύ λαις θυγατρὸς πολλῶν. ΣΧΟΛΙΑ. Εσεβών παρ᾽ Ἑβραίοις τοὺς λογισμούς δηλοί. Φησὶ τοίνυν, Οἱ ὀφθαλμοί σου ὡς λίμναι ἐν Εσε σών· ήγουν, Τὸ καθαρὸν τῆς τῆς παρθενίας μυστή
col. 1069–1070page 37 of 238
PG 152:1069ριον ἐν πλήθεσιν ὑπερβάλλουσι λογισμοίς κείσεται. Εν πύλαις, ἐν ἐξόδοις, καὶ πλατείαις ἐνυμνηθήσε ται δηλονότι. Θυγατρὸς πολλῶν· τῆς ἐξ Ἀδὰμ μέχρι καὶ Ἰωακεὶμ, κατὰ τὸν θεῖον Λουκᾶν. ΤΑΣΜΑ. Μυκτήρ σου ὡς πύργος τοῦ Λιβάνου, σκο πεύων πρόσωπον Δαμασκοῦ. ΣΧΟΛΙΑ. Δαμασκός χύσιν αἵματος τῇ Ἑβραῖδι σημαίνει διαλέκτῳ, ὡς καὶ ὁ θαυμαστὸς ἐν προφήταις Ησαΐας φησί. Πρὶν ἢ γνῶναι τὸ παιδίον καλεῖν πατέρα ἡ μητέρα, λήψεται δύναμιν Δαμασκοῦ ἤτοι, Τὴν δι' αἱμάτων χύσιν, τὴν ἐν ταῖς θυσίαις γινομένην, λήψεται, κρατήσει, κατάσχοι. Ελαβε γὰρ παρά τῶν Μάγων τηνικαῦτα τὴν διὰ τοῦ Λιβάνου θυσίαν, καὶ τὰς δι' αἵματος γινομένας θυσίας κατέπαυσε. Διὰ γοῦν τοῦ μυκτήρος ἐνταῦθα τὴν ὀσφραντικὴν ἐδήλωσε δύναμιν. Τῷ δὲ φάναι. Ως πύργος τοῦ Διβάνου, τὸ θεοειδὲς αὐτῆς, καὶ καθαρὸν, καὶ κατ ωχυρωμένον ἐπὶ κρηπῖσι θείαις. Σκοπεύων πρόσ ωπον Δαμασκοῦ· ἔγουν, τὴν περιφάνειαν τὴν γινομένην ἐν ταῖς χύσεσ: τῶν αἱμάτων, καὶ τὰς κατὰ ταῦτα θυσίας σκοπεύων πρὸς τὸ ἀφανίσαι δηλονότι. ΑΣΜΑ. Κεφαλή σου ἐπὶ σὲ ὡς Κάρμηλος· καὶ πλόκιον κεφαλῆς σου ὡς πορφύρα. Βασιλεύς δεδεμένος ἐν παραδρομαῖς. ΣΧΟΛΙΑ. Κεφαλή πάντων ἐστὶν ὁ Χριστὸς, ὥς φησιν δ ᾿Απόστολος. Ηντινα τοίνυν ὑποληπτέον κεφαλὴν τῆς Παρθένου, εἴτε τὴν ἑαυτῆς, εἴτε τὸν ἐξ αὐτῆς τεχθέντα Σωτήρα Χριστόν, ἐπίγνωσιν εἶναί φησιν ὁ Προφήτης. Κάρμηλος γὰρ ἐπίγνωσις λέγεται· ὡς καὶ Ησαΐας ἐφθέγξατο· Εδόθη αὐτῷ δόξα τοῦ Καρμήλου· καὶ ἐν ἑτέρῳ πάλιν· Δικαιοσύνη ἐν τῷ Καρμήλῳ κατοικήσει. Καὶ πλόκιον κεφαλῆς σου, ὡς πορφύρα· ήγουν, ὁ τῆς κεφαλῆς αὐτῆς πλόκαμος. Η καὶ, ὃν περιέθηκαν ἐξ ἀκανθῶν τῇ ταύτης κεφαλῇ τῷ Σωτήρι Χριστῷ. Βασιλεὺς δε δεμένος ἐν παραδρομαῖς. Περιέθηκαν ἂν αὐτὸν, φησί, τὸν πλόκαμον ὡς πορφύραν τινὰ ἐπὶ τῆς κε φαλῆς. Βασιλεὺς ἐν παραδρομαῖς· ήγουν, ἐν ἐπ πηλασίαις, ἐν θεάτροις. Η, καὶ ἂν ὁ Σωτὴρ περι εβάλετο, τὸν ἀκάνθινον δηλαδή στέφανον ἐν ἡμέρα εὐφροσύνης αὐτοῦ, καὶ καθ' ἦν τὸ κατὰ τοῦ δια Εόλου ἀνήγειρε τρόπαιον. ΑΣΜΑ. Τί ώραιώθης, καὶ τί ἡδύνθης ἀγαπητή ἐν τρυ φαῖς σου; ΣΧΟΛΙΑ. Ινα τί ὡραιώθης; ἀντὶ τοῦ, Ωραιοτέρα πάντων ἐγένου· καὶ ἵνα τί ἡδύνθης; ἀντὶ τοῦ, Ἡδυτέρα πάν των ἐγένου. Αγαπητὴ ἐν τρυφαῖς σου. Τὸ τοῖς σοῖς ἐγκύπτειν διηγήμασι, καὶ τὰ παρ' αὐτῶν καρ ποῦσθα: θαυμάσια, ἀγαπητόν ἐστιν. ΙΧΧV, Ει
col. 1071–1072page 38 of 238
PG 152:1071ΑΣΜΑ. Το μέγεθός σου ώμοιώθη τῷ φοίνικι, καὶ οἱ μαστοί σου τοῖς βότρυσι. Εἶπα, ᾿Αναβήσομαι ἐν τῷ φοίνικι, κρατήσω τῶν ὑψέων αὐτοῦ, καὶ ἔσονται δὴ μαστοί σου ὡς βότρυες τῆς ἀμπέλου, καὶ ὀσμὴ ῥινῶν σου ὡς μῆλα, καὶ ὁ λάρυγξ σου ὡς οἶνος, ἀγαθὸς πορευόμενος τῷ ἀδελφιδῷ, εἰς ευθύτητα, ἱκανούμενος χείλεσι καὶ ὁδοῦσιν. ΣΧΟΛΙΑ. Τὸ μέγεθος τῶν ἀρετῶν τῆς Παρθένου εἰς Φοίνικος εἶδος ὠμοίωσεν, ὡς καὶ ἐν βίβλῳ Ψαλμῶν ὁ θεο πάτωρ Δαβὶδ εἴρηκε· Δίκαιος ὡς φοῖνιξ ἀνθήσει. Τοὺς δέ γε ταύτης μαστούς βότρυα ὠνόμασε· τοὺς τὸ πνευματικὸν πόμα δηλαδὴ ποτίζοντας τους πιο στούς. Φησὶ τοίνυν· Εἶπα, Αναβήσομαι ἐν τῷ φοβ νικι, κρατήσω τῶν ὑψέων αὐτοῦ· ἀντὶ τοῦ, Ανα βήσομαι ἐν τῶν ὑψηλῶν κατὰ σὲ θεωριῶν, καὶ κατα νοήσω τὰ ἐν σοὶ μυστήρια. Καὶ ἔσονται δὴ μαστοί σου ὡς βότρυες τῆς ἀμπέλου· αὕτη γάρ ἐστιν ἡ ἄμπελος ἡ ἀληθινὴ ἡ βλαστήσασα τὸν βότρυν ἡμῖν Χρισ στόν. Ταύτην γὰρ ὡς εἰκὸς τὴν θεωρίαν ὁ Προφήτης εκομίσατο ἀπὸ τοῦ ἀναβῆναι ἐν τῷ φοίνικι, καὶ κρα τῆσαι τῶν ὑψέων αὐτοῦ, κατιδεῖν τὴν Παρθένον τεξομένην τὴν Σωτήρα Χριστόν, καὶ τοὺς αὐτῆς μαστούς, τοὺς τὸ προαιώνιον θηλάσαντας βρέφος. Καὶ ὀσμὴ ῥινῶν σου, ὡς μῆλα· ήτοι, καταπεῦσαι τὰς εἰδωλικὰς θυσίας, καὶ ἀντὶ ἐκείνων παραγαγεῖν τὴν ἀναίμακτον καὶ εὐώδη θυσίαν· οὐδὲ γὰρ κνισσῶν ἔτι ἔσφρησις ἐν ταῖς θυσίαις. Καὶ ὁ λάρυγξ σου ὡς οἶνος ἀγαθός· τουτέστιν, ὁ ἐκ σοῦ ἀναβλαστήσας γλυκασμὸς τῆς ζωῆς, Ως οἶνός ἐστιν ἀγαθός, πορευόμενος τῷ ἀδελφιδῷ μου εἰς εὐθύτητα τὸ γὰρ τοῦ Σωτῆρος θειότατον αἷμα, τὸ ὑπὲρ ἡμῶν καὶ πολλῶν ἐκχυνόμενον, διὰ τοῦ ἐκπορευομένου σίγου εἰς εὐθύτητα σαφέστατα ἡμῖν δεδήλωκεν. Ικανού. μενος χείλεσι, καὶ ὁδοῦσιν· ἀντὶ τοῦ διικνούμενος μέχρι μυελῶν καὶ ὀστέων. Τὸ γὰρ τῆς θείας μεταλήψεως θεουργὸν ποτήριον τοῖς ἀξίως προσιούσι πᾶσαν εὐφραίνει τὴν τούτων αἴσθησιν. Η καὶ τὰ ἐκ τοῦ λάρυγγος αὐτῆς ἥδιστα βήματα, ὡς οἶνος ἀγαπ θὸς, εὐφραίνουσι τὴν καρδίαν πεπιστευκότων τῷ ἐξ αὐτῆς σαρκωθέντι Υἱῷ τοῦ Θεοῦ. ΑΣΜΑ. Εγώ τῷ ἀδελφιδῷ μου· καὶ ἐπ᾿ ἐμὲ ἡ ἐπισ Ο στροφὴ αὐτοῦ. ΣΧΟΛΙΑ. Απόθεσις τῆς κατὰ τοῦτο τὸ μέρος ᾠδῆς. Εγώ, φησί, τῷ ἀδελφιδῷ μου, καὶ ἐπ' ἐμὲ ἡ ἐπιστροφή αὐτοῦ· ἀντὶ τοῦ, Ἐγὼ εἰς καθαρώτατον οἴκημα έμαυτὴν τούτῳ παρεσκεύασα, καὶ ἐπ᾿ ἐμὲ ἡ ἐπισ στροφὴ αὐτοῦ.. Ητοι, ἡ κατά διάθεσιν υἱικήν γινο μένη πρὸς μὲ ἐπιστροφὴ αὐτοῦ. ΤΑΣΜΑ. Ελθε, ἀδελφιδέ μου· ἐξέλθωμεν εἰς ἀγρόν αὐλισθῶμεν ἐν κώμαις. Ορθρίσωμεν εἰς ἀμπελύ νας· ἴδωμεν εἰ ήνθησεν ἡ ἄμπελος. Ἤνθησεν ὁ κυπρισμός· ἦνθησαν αἱ ῥοαί. Ἐκεῖ δώσω τοὺς
col. 1073–1074page 39 of 238
PG 152:1073μαστούς μου σοί. Οι μανδραγόραι ἔδωκαν οσμήν καὶ ἐπὶ θύραις ἡμῶν πάντα τὰ ἀκρόδρυα για πρὸς παλαιὰ, ἀδελφιδέ μου, ετήρησά σοι. ΣΧΟΛΙΑ. ὺς ἀπὸ τῆς Παρθένου καὶ αὖθις τὴν ᾠδὴν ποιεῖται, καί φησιν· Ελθε, ἀδελφιδέ μου. Ποίησον τὴν σαυτοῦ συγκατάβασιν· ἐξέλθωμεν εἰς ἀγρόν· τὸν κόσμον δηλαδή, ἂν ὁ Σωτὴρ παραγέγονε σῶσαι. Αὐλισθῶμεν ἐν κώμαις· ἀντὶ τοῦ ἐν ταῖς πόλεσι, ταῖς τὸ κήρυγμα παραδεξαμέναις. Ορθρίσωμεν εἰς ἀμπελῶνας· εἰς τὰς Ἰουδαίων συναγωγάς δη λαδή ταύτην γὰρ καὶ Ησαΐας, ὁ ἀμπελῶν Κυρίου Σαβαώθ οἶκος τοῦ Ἰσραήλ ἐστι, προείρηκεν. "Ιδω μὲν εἰ ήνθησεν ἡ ἄμπελος· ήγουν, ἡ τούτων συν αγωγής ήνθησεν ὁ κυπρισμός, ἐκ παραλλήλου τὸ αὐτό κυπρισμὸς γὰρ ὁ πεπανθεὶς τῆς ἀμπέλου βότρυς ἐστίν· ἐπὶ μὲν τῆς συναγωγῆς τῶν Ἰουδαίων δια στακτικῶς, Ει ήνθησε, φησίν· ἐν τούτοις δὲ ἀποφαντικῶς, ἤνθησεν ὁ κυπρισμός, αἱ ἐξ ἐθνῶν δηλο νότι Εκκλησίαι. "Ηνθησαν αἱ ῥοαί. Οἱ διὰ μαρτυρίου τελειωθέντες, καὶ τῷ ἑαυτῶν φοινιχθέντες αίματι. Ἐκεῖ δώσω τοὺς μαστούς μού σοι· τουτέστιν, Ἐν ταύτῃ τῇ Ἐκκλησίᾳ ἡ θεία σου ενανθρώπησις ὑμνηθήσεται, καὶ ἐπαναπαυθήσεται τὸ σὸν ἐν ἐμοὶ όνομα. Οι μανδραγόρας ἔδωκαν ὀσμὴν· καὶ τῶν ἐν ᾅδῃ ποιεῖται μνήμην διὰ ταύτης τῆς βοτάνης, ἀνθρωποειδῆ τὴν ρίζαν ἐχούσης, καὶ τῇ γῇ κατακεχωσμένην. "Ηγουν, Καιρὸς ἥκει τοὺς κατεχομένους τῷ ᾅδῃ ἠλευθερώσθαι τοῦ Σωτῆρος καὶ μέχρι τού των διὰ θανάτου συγκαταβάντος. Καὶ ἐπὶ θύραις ἡμῶν πάντα τὰ ἀκρόδρυα. Εγγύς ἐστι δηλονότι ὁ καιρὸς τῆς σωτηρίας· ὡς καὶ αὐτὸς ὁ Σωτὴρ τοῖς μαθηταῖ; ἐνετείλατο, λέγων· "Οταν ἴδητε τὴν συ κῆν, καὶ πάντα τὰ δένδρα, ὅτι οἱ κλάδοι αὐτῶν γένωνται απαλοὶ, καὶ τὰ φύλλα αὐτῶν ἐκφύη, ἐγγὺς ἐστιν ἐπὶ θύραις. Νέα πρὸς παλαιὰ, ἀδελφιδέ μου, ἐτήρησά σοι· ἀντὶ τοῦ, Καὶ ἀπὸ τῆς πα λαιᾶς Διαθήκης πολλούς σοι προσῆξα, τηρήσασα τοὺς περὶ ἐμοῦ προφητευσαμένους, καὶ τοὺς ἐκ τῆς Νέας ταύτης ἀπειροπλασίους σοί, δι' ἐμὲ πεπιστευ αύτας, ἀδελφιδέ μου. ΑΣΜΑ. ῞ Τις δῴη σε, ἀδελφιδέ μου, θηλάζοντα μαστούς μητρός σου; Εὑροῦσα σε ἔξω, φιλήσω σε, και γε οὐκ ἐξουδενώσουσι με. Παραλήψομαι σε, καὶ εισάξω σε εἰς οἶκον μητρός μου, καὶ εἰς ταμεῖον τῆς συλλαβούσης με. Ποτιῶ σε ἀπὸ οἴνου τοῦ μυρεψικοῦ, ἀπὸ νάματος ῥοῶν μου. ΣΧΟΛΙΑ. Τὴν τοῦ Σωτῆρος ενανθρώπησιν διάφορον διεξελθὼν ὁ προφήτης, καὶ ταύτην, ὡς εἰκὸς, ἀνυμνήσας, οὐχ ἧττον καὶ νῦν τὰ αὐτὰ πάλιν διέξεισι. Καὶ τίς δῴη σε, ἀδελφιδέ μου, θηλάζοντα μαστούς μη τρός σου; φησὶν, ἀντὶ τοῦ, Τίς οὗτος σκαιὸς καὶ ἀ παίδευτος, ὃς εἰς τὴν σὴν ἐνανθρώπησιν, ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου σωτηρίας γεγενημένην, βλασφήμους ἂν ἀποδοίη λόγους; Εὑροῦσα σε ἔξω, φιλήσω σε
col. 1075–1076page 40 of 238
PG 152:1075αντὶ τοῦ, καὶ πρὸ τῆς σῆς ἐξ ἐμοῦ σαρκώσεως, τοῖς τῶν ἁγίων ἁγίοις ἐνδιαιτωμένη, καὶ τροφὴν εἰσδεχομένη παρὰ τοῦ ἀγγέλου, οὐχ ἧττον εἰς ἐπι θυμίαν τοῦ φιλήσειν σε διετέλουν. Καί γε οὐκ ἐξ. ουδενώσουσι μεν οἱ τὸν λογισμόν εβρωμένον ἔχοντες, δηλονότι. Παραλήψομαι σε, καὶ εἰσάξω σε εἰς οἶκον μητρός μου, καὶ εἰς ταμεῖον τῆς συλλαβούσης με. Ἀντὶ τοῦ, Γενήσεται ἐν ἐμοὶ ἡ σύλληψίς σου, καὶ ἐνοικήσεις ἐν ἐμοί. Τοῦτο γὰρ δηλοῖ διὰ τοῦ Εἰσάξω σε εἰς οἶκον μητρός μου, καὶ εἰς ταμεῖον τῆς συλλαβούσης με· ήγουν, Ὑπερφυῶς εἰς τὴν ἐμὴν νηδύν. Ποτιῶ σε, ἀπὸ οἴνου τοῦ μυρεψικοῦ, ἀπὸ νάματος βοῶν μου τουτέστι, Κυοφορουμένῳ μεταδώσω σοι ἐκ τῶν ἐμῶν παρθενικῶν αἱμάτων, τῆς ἐμῆς σαρκὸς, τὴν πᾶσαν εὐωδιασάσης τὴν γῆν τῇ ἑαυτῆς παρουσία. ΤΑΣΜΑ. Ευώνυμος αὐτοῦ ὑπὸ τὴν κεφαλήν μου, καὶ ἡ δεξιὰ αὐτοῦ περιλήψεται με. ΣΧΟΛΙΑ. Επανάληψις, ὥσπερ ειώθει ποιεῖν ἐν πολλοῖς κοινῇ τοῖς ᾄδουσι, ἐπιχορηγουμένη. ΤΑΣΜΑ. Ὥρκισα ὑμᾶς, θυγατέρες Ἱερουσαλήμ, ἐν ταῖς δυνάμεσι, καὶ ἐν ταῖς ἰσχύσεσι τοῦ ἀγροῦ, τί ἐγείρετε, καὶ τί ἐξεγείρετε τὴν ἀγάπην, ἕως ἂν θελήσῃ. ΣΧΟΛΙΑ. Αρχὴ τῆς κατὰ τοῦτο τὸ μέρος ᾠδῆς, κοινῇ τοῖς ᾄδουσιν ἀνεγειρομένη. Οὐδὲ γὰρ μόνον τὰς ἀποθέσεις τῶν ᾠδῶν οἱ τούτων ἐξάρχοντες κοινῇ παρέχον σιν ἀντιφωνεῖσθαι, ἀλλὰ καὶ τὰς ἐνάρξεις αὐτῶν. Είρηται δ' ἀνωτέρω, ἃ διὰ τούτων αἰνίττεται· πλὴν ἐκεῖ μὲν, Ἐὰν ἐγείρητε, φησί, καὶ ἐξεγείρητε ἐνταῦθα δὲ, Τί ἐγείρετε, καὶ τί ἐξεγείρετε, φησίν. Εἰκὸς οὖν, ὡς ὁμολογουμένων ὄντων τῶν πραγμάτ των, καὶ τοῦ φθονεροῦ λαοῦ τῶν Ἰουδαίων λαμπρῶς ἐπιβασκαίνοντος ἀποφαντικῶς, τί ἐγείρετε, καὶ τί εξεγείρετε τὴν ἀγάπην; ὑποτίθεται. ΤΑΣΜΑ. Τίς αὕτη ἡ ἀναβαίνουσα λελευκανθισμένη, ἐπιστηριζομένη ἐπὶ τὸν ἀδελφιδὸν αὐτῆς; ὑπὸ μῆλον ἐξήγειρά σε, ἐκεῖ ὠδίνησε σε ἡ τεκοῦσα σε. θές με ὡς σφραγῖδα ἐπὶ τὴν καρδίαν σου, ὡς σφραγῖδα ἐπὶ τὸν βραχίονά σου· ὅτι κραταιὰ ὡς θάνατος ἀγάπη· σκληρὸς ὡς ᾅδης ζῆλος. ΣΧΟΛΙΑ. Ἐκ τοῦ σοφοῦ, καὶ Προφήτου τὸν λόγον τῆς παρούσης ᾠδῆς ὑποληπτέον ἐστὶν ἀνατείνεσθαι, και φησι Τις αὕτη ἡ ἀναβαίνουσα· ἐκ τῆς ἐμῆς ῥίζης δηλονότι, οιονεί τις κλάδος χαριέστατος. Δε λευκανθισμένη, ἀντὶ τοῦ καθαρά, καὶ ἀμόλυντος. Πλυνεῖς με γὰρ, φησὶ, καὶ ὑπὲρ χιόνα λελευκαν θήσομαι. Επιστηριζομένη ἐπὶ τὴν ἀδελφιδίν αὐτῆς· ὡς ἤδη τέξασαν τὸν Σωτήρα Χριστόν, προσαγορεύει· καὶ τοῦτον ταῖς χερσὶ κατέχουσαν,
col. 1077–1078page 41 of 238
PG 152:1077Ὑπὸ μήλον ἐξή ἐπιστηριζομένην τε ἐπ' αὐτόν. γειρά σε· ἀντὶ τοῦ, Δι' αὐτὸ τοῦτο ἐκ τῆς ἐμῆς ὀσφύος γεγέννηκά σε, ἵνα τὸ τῆς ζωῆς ἀνθήσῃς μη λον. Ἐκεῖ ὠδίνησέ σε ἡ τεκοῦσα σε· ἤτοι, διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν. Θές με ὡς σφραγῖδα ἐπὶ τὴν καρδίαν σου. Τουτέστιν, Είθε ἀνεξάλειπτον ἄγοις, ἐμὲ κατέχουσα ἐν τῇ καρδίᾳ σου. Ως σφραγίδα ἐπὶ τὸν βραχίονά σου· ἐν τῇ δυνάμει σου, δηλο νότι, ἐμὲ συνέχουσα, οιονεί τι σὺν ἐσφραγισμένου πρόβατον. "Οτι κραταιὰ ὡς θάνατος ἀγάπη ἤγουν, Ἡ σὴ πρὸς ἐμὲ ἀγάπη κραταιοτέρα ἐστὶ καὶ θανάτου. Ωσπερ γὰρ οἱ εἰς ᾅδην πεμφθέντες οὐ ῥᾳδίως παλινοστοῦσιν, ἀλλὰ κραταιῶς παρ' ἐκεί νου κατέχονται· οὕτω δηλονότι καὶ ἡ σὴ πρὸς ἐμὲ ἀγάπη κραταιῶς συνέχει ὥσπερ θάνατος. Η και, Τοῦ θανάτου με ἐξαρπάζει πρὸς ἀγήρω ζωὴν ἐπανάγουσα. Σκληρὸς ὡς ᾅδης ζῆλος· ὁ δὲ ζῆλος, ἀντὶ τοῦ, ἡ ἀποστροφή σου καὶ τὸ νεμεσῆσαι τοῖς ἐμοῖς, σκληρὸν ὑπάρχει. Ως ᾅδης, ἤτοι, τὸ χείριστον καὶ ἐπωδυνότατον υπάρχει μου. ΑΣΜΑ. Περίπτερα αὐτῆς περίπτερα πυρὸς φλόγες αυτ τῆς. Υδωρ πολὺ οὐ δυνήσεται σβέσαι τὴν ἀγά πην· καὶ ποταμοὶ οὐ συγκλείσουσιν αὐτήν. Ἐὰν δῷ ἀνὴρ τὴν πάντα βίον αὐτοῦ ἐν τῇ ἀγάπῃ, ἐξουδενώσει ἐξουδενώσουσιν αὐτόν. ΣΧΟΛΙΑ. Καὶ ἐν τούτοις τὸ ὑψηλὸν καὶ μετέωρον τῆς πα ναμώμου Παρθένου δείκνυσιν ὁ Προφήτης· καὶ οὐχ ἁπλῶς μέχρι τινὸς ἵσταται· ἀλλὰ καὶ τῶν Σεραφίμ δείκνυσιν αὐτὴν ἁγιωτέραν· καί φησι • Περίπτερα αὐτῆς περίπτερα πυρὸς φλόγες· ἀντὶ τοῦ, Ἡ ταύτης δωροφορία, καὶ προσκύνησις· ταῦτα γὰρ αὐτῆς τὰ περίπτερα πυρὸς φλόγες εἰσιν· ώσανεί, εἰ ἔλεγεν, Επικάθηται τῶν Σεραφίμ, καὶ αὐτῶν τῶν ὑπερτάτων νέων, εγκόλπιον φέρουσα τὸν Δη μιουργόν, καὶ Κτίστην τοῦ παντός. Υδωρ πολὺ οὐ δινήσεται σβέσαι τὴν ἀγάπην. Ητοι, τῆς ἴσα καὶ Θεῷ δορυφορουμένης ὑπὸ τῶν λειτουργούντων αὐτῷ· οὗτοι γὰρ ἂν εἶεν καὶ πυρός φλόγες, ὡς ὁ Δαβίδ φησιν· 'Ο ποιῶν τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ πνεύματα, καὶ τοὺς λειτουργοὺς αὐτοῦ, πυρὸς φλόγια. Τὴν οὖν ἀγάπην ταύτην οὐ δυνήσεται σβέσαι ὕδωρ πολύ· τουτέστιν, αἱ ἐναντίαι δυνά μεις. Εἰ γὰρ οἱ τῷ Θεῷ λειτουργοῦντες πυρός εἰσι φλόγες, οἱ ἀντικείμενοι τῷ τούτου προστάγματι ὕδωρ ἂν εἶεν τούτους· καὶ ὁ Δαβίδ ὕδωρ ἀνυπόστα τον καλεῖ, ὡς φησι· "Αρα διῆλθεν ἡ ψυχὴ ἡμῶν τὸ ὕδωρ τὸ ἀνυπόστατον. Καὶ ποταμοὶ οὐ συγ κλείσουσιν αὐτήν. Κἂν ῥᾳδιουργοί τινες ὦσι δηλο νότι, καὶ σφοδρῶς ἡμῖν ἐπιτιθέμενοι, οἱ τῆς ζωῆς ἡμῶν ἀντίπαλοι δαίμονες. Οὕτως ἐάλω τῆς πρὸς τὴν Παρθένον ἀγάπης ὁ Προφήτης, καὶ οὕτως αὐτὴν ἡγάσατο· καὶ ταῦτα μετὰ τοσαύτας αὐτῷ γενεὰς ὕστερον προςδοκωμένην αὐτὴν τεχθήσεσθαι. Ἐὰν δῷ ἀνὴρ τὸν πάντα βίον αὐτοῦ ἐν τῇ ἀγάπῃ ἐξουδενώσει ἐξουδενώσουσιν αὐτόν. Ἀντὶ τοῦ,
col. 1079–1080page 42 of 238
PG 152:1079Οὕτως εἰσὶν οἱ δαίμονες φθ νερον, καὶ μισάνθρωποι, καὶ τῷ θεσμῷ τῆς ἀγάπης ἀντικαθιστάμενοι, ὅτι, ἐὰν δῷ ἀνὴρ τὸν πάντα βίον αὐτοῦ ἐν τῇ ἀγάπῃ, ἐξουδενώσει ἐξουδενώσουσιν αὐτόν. ΑΣΜΑ. Η ἀδελφὴ ἡμῶν μικρά, καὶ μαστοὺς οὐκ ἔχει· τί ποιήσομεν τῇ ἀδελφῇ ἡμῶν ἐν ἡμέρᾳ, ᾗ ἂν λαληθῇ ἐν αὐτῇ; Εἰ τεῖχός ἐστιν, οἰκοδομήσομεν ἐπ' αὐτὴν ἐπάλξεις ἀργυρᾶς· καὶ εἰ θύρα ἐστὶ, διαγράψομεν ἐπ' αὐτὴν σανίδα και Τρίνην. ΣΧΟΛΙΑ. Ὡς ἐξ ἄλλης περικοπῆς τῆς ᾠδῆς ἄρχεται· καὶ τὸ πέρας τῆς προφητείας ὥσπερ ἐπαναλαμβάνων φησίν· 'Η ἀδελφὴ ἡμῶν μικρά, καὶ μαστοὺς οὐκ ἔχει. Ήτοι, ἡ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐμοὶ γεννηθησομένη θυγάτηρ· ἀδελφὴν γὰρ αὐτοῦ καλεῖ. Μικρά ἐστι, καὶ μαστοὺς οὐκ ἔχει. Ούπω γὰρ ἐπιτηδεία δηλον ότι πρὸς σύλληψιν. Τί ποιήσομεν τῇ ἀδελφή ἡμῶν ἐν ἡμέρᾳ, ᾗ ἂν λαληθῇ ἐν αὐτῇ; Ὁ παρὰ τοῦ ἀγγέλου δηλαδὴ λόγο;. Εἰ τεῖχὺς ἐστιν, οίκc δομήσομεν ἐπ' αὐτὴν ἐπάλξεις ἀργυρᾶς· ήγουν Εἰ καὶ σμικρά ἐστι, καὶ ἀνεπιτηδεία πρὸς σύλληψιν, ἀλλὰ οὖν ἐπισπεύσομεν ἀνοικοδομῆσαι, καὶ ἀποκαταστῆσαι ταύτην ὥσπερ ἐλλείπον τεῖχος ἐπάλξεων· καὶ οὐ τὰς ἁπλᾶς ἐπιτιθέναι ταύτη ἐπάλξεις, ἀλλὰ ἀργυρᾶ;· ἦτο: καθαρωτάτας εννοίας, καὶ δίκην ἀργύρου τὸ ἡγεμονικὸν ἡμῶν περιλαμπούσας. Αύτη γάρ ἐστιν ὡς ἀληθῶς ἡ οὐράνιος Ιερουσαλήμ, ὑπὲρ ἧς τὰς ἐπάλξεις ὁ τῆς Ἐκκλησίας δομήτωρ Χριστὸς ᾠκοδόμησε· περὶ ἧς καὶ Ἡσαΐας φησίν· Ἰδοὺ ἐπὶ τῶν χειρῶν μου ἐζωγράφησα σου τὰ τείχη· καὶ ἐνώπιόν μου εἰ διὰ παντός. Καὶ εἰ θύρα ἐστὶ, διαγράψομεν ἐπ' αὐτὴν σαν νίδα κεδρίνην· οὕτως ὁ Προφήτης ἐπισπεύδει τὴν τοῦ Δεσπότου παρουσίαν, καὶ εἶ θύρα ἐστὶν ἐλλείπῃς δηλονότι, διὰ τὸ ἄνησον, διαγράψομεν, φησίν, ἐπ' αὐτὴν σανίδα κεδρίνην. Τουτέστιν, Ανα πληρώσομεν αὐτὴν ἐννοίαις λογισμῶν θειοτέρων, καὶ μὴ βιβρω κομένων κιβδήλοις τισὶ καὶ νόθος δόγμασιν. ΤΑΣΜΑ. Ἐγὼ τεῖχος, καὶ οἱ μαστοί μου πύργοι. Εγώ ἡμην ἐν ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ, εὑρίσκουσα εἰρή Ο γην. ΣΧΟΛΙΑ. Απόθεσις τῆς ᾠδῆς πρὸς προτεθεῖσαν τῷ Προ φήτῃ ἀμφισβήτησιν, ότι μικρά έστιν. Ἐν γὰρ τοῖς Αγίοις τῶν ἁγίων ἐνδιαιτωμένην αὐτὴν ἑώρα την καῦτα, καὶ πρὸς τὸ συλλαβεῖν αὐτὴν ἀνεπιτηδείαν. Απόκρισις ὡς ἐκ τῆς Παρθένου μητρός. Εγώ, φησί, τεῖχος, καὶ οἱ μαστοί μου πύργοι· ήγουν, Οὐχ ὡς σὺ ὑπολαμβάνεις, μικρά είμι, ἀλλὰ τεῖχος εἰς οὐρανῶν ὕψος ἡρμένον, δηλονότι, καὶ πρὸς αὐτὴν ἄντικρυς διῆκον τὴν τοῦ οὐρανοῦ κορυφήν. Καὶ οἱ μαστοί μου πύργοι· ἀντὶ τοῦ, οχυρώματα, καὶ πόλεις εἰς κατοικητήριον τοῦ παμβασιλέως Χρισ
col. 1081–1082page 43 of 238
PG 152:1081στοῦ. Ἐγὼ ἤμην ἐν ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ, εὑρίσκουσα ειρήνην. ήτοι πρὸ ὀφθαλμῶν αὐτοῦ ἀεὶ κειμένη, καὶ πρὸ καταβολῆς κόσμου τὴν τοῦ μυστηρίου πρὸς ἐμὲ ἄκραν αὐτοῦ συγκατάβασιν προορίσαντος. Εὑρίσκουσα εἰρήνην· χάριν δηλαδὴ καὶ παῤῥησίαν πρὸς αὐτόν. ΤΑΣΜΑ. Αμπελὼν ἐγενήθη τῷ Σαλομών ἐν Βεελαμὼν· ἔδωκε τὸν ἀμπελῶνα αὐτοῦ τοῖς τηροῦσιν. Ανὴρ οἴσει ἐν καρπῷ αὐτοῦ χιλίους ἀργυρίου. ᾿Αμπελών μου ἐμὸς ἐνώπιόν μου· οἱ χίλιοι τῷ Σαλομῶνι, καὶ οἱ διακόσιοι τοῖς τηροῦσι τὸν καρπὸν αὐτοῦ. ΣΧΟΛΙΑ. Τῆς μὲν πρὸς τὴν Παρθένον προφητείας, καὶ τῆς τοῦ Σωτῆρος ἐξ αὐτῆς ἐνανθρωπήσεως, καὶ τοῦ πάθεος, καὶ τῆς ἀναστάσεως, ἱκανῶς πρὸς ἀπόδειξιν, διὰ πολλῶν τῶν ᾠδῶν ἐν πολλοῖς τὸν λόγον ἐνεστήσατο· νῦν δὲ ὡς ἐν ἐπιλόγῳ περὶ τῆς νέας Ἐκκλησίας τὴν προφητείαν ποιεῖται, ὥσπερ καὶ ἐν τῇ ἀρχῇ περὶ ταύτην μεμνημόνευκε, και φησιν Αμπελὼν ἐγενήθη τοῦ Σαλομὼν ἐν Βεελαμών. Ἀντὶ τοῦ, Ἡ νέα Ἐκκλησία τῷ εἰρηνικῷ Χριστῷ. Περὶ ταύτης καὶ Ησαΐας φησίν· Αμπελὼν ἐγενήθη τῷ ἀγαπημένῳ. Εδωκε τὸν ἀμπελῶνα αὐτοῦ τοῖς τηροῦσιν· ήτοι, μετὰ τὸ περιποιήσασθαι αὐ τὸν τῷ οἰκείο αἷματι. Εδωκε τοῖς τηροῦσι. Μας θηταῖς, τοῖς μάρτυσι, τοῖς διδασκάλοις. Αὐτοὶ γὰρ ἂν εἶεν οἱ φυλάσσοντες τὴν τοῦ Χριστοῦ ἐκκλησίαν, οἱ τῶν τοῦ Εὐαγγελίου δογμάτων ἀκραιφνείς – φύλακες. Ανήρ οίσει ἐν καρπῷ αὐτοῦ χιλίους ἀργυρίου. Οὕτω γὰρ τὸ κήρυγμα πεπολλαπλα σίασται, ὡς οὐ μόνον εἰς ἑξήκοντα, καὶ ἑκατὸν, ἀλλὰ καὶ εἰς χιλίους προβὰν, τῶν διαυγεστάτων διδαγμάτων ὁμοῦ καὶ δογμάτων πᾶσιν ἀφορμὰς παρασχόν. Αμπελών μου ἐμὸς ἐνώπιόν μου· ὡς ἂν εἰ ἔλεγεν Οἱ ὀφθαλμοί μου ἐπὶ δικαίους, καὶ τὰ ὦτὰ μου εἰς δέησιν αὐτῶν. Ὡς ἀπὸ τοῦ Σωτῆρος γὰρ Χριστοῦ, πρὸς τὴν Ἐκκλησίαν είρη ται, άντικρυς φάσκοντο; Εγώ εἰμὶ μεθ' ἡμῶν πάσας τὰς ἡμέρας, ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος. Οι χίλιοι τῷ Σαλομών, καὶ οἱ διακόσιοι τοῖς τηροῦσι τὸν καρπὸν αὐτοῦ. Οὐ γὰρ ἀδάπανον τὸ Εὐαγγέλιον,· οὐδ᾽ ἄμισθον, ἀλλὰ πεπολλα πλασίαστο μὲν τὸ Εὐαγγέλιον εἰς πᾶσαν τὴν οἰκουμένην ὑπὸ τῶν θεοκηρύκων ἀποστόλων. Ελαβε δ' ἔκαστος αὐτῶν ἑκατονταπλασίονας τοὺς μισθούς, ὑπὲρ ὧν κεκοπίακε. ΑΣΜΑ. Ο καθήμενος ἐν κήποις, ἑταῖροι προσσχόντες, τῆς φωνῆς σου ἀκούτισόν με. ΣΧΟΛΙΑ. Ασυνδέτως ταῦτα ἐκφέρει, διὰ τὴ εἰωθὸς ἐν ταῖς εὐχαῖς, καὶ μάλιστα όταν γνησίως ταύταις προσκείμεθα. Οὕτω γὰρ φαμεν, Θεέ μου, Σωτήρ μου, Θεοτόκε, παντάνασσα, ἅγιοι πάντες, ὅσιοι, καὶ δίκαιοι. Εὐκτικό; ἐστιν ὁ λόγος, καὶ οἱονεί τις ἀπόπαυσις τῶν ᾠδῶν· ἀντὶ τοῦ, εἶθε ἀκουτίζοι; με

Part IPars Prima

col. 1083–1084page 44 of 238
Joannis Glycis
PG 152:1083τῆς φωνῆς σου ὁ καθήμενος ἐν κήποις, ὁ τὰ ἄδηλα vος καὶ τὰ κρύφια τῆς καρδίας καθορῶν, καὶ ἐπικαθήμενος ταῖς ἐννοίαις ἡμῶν. Κήπους γὰρ τὰ διανοήματα τῶν ψυχῶν ἡμῶν εἴρηκε, δίκην λαχάνων ἀνα βλαστάνοντα ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν. Τοῦτο καὶ Ησαΐας περὶ Θεοῦ φησιν. Ὡς κῆπος τὰ σπέρματα αὐτοῦ ἐκφύει· ἔγουν, αἱ ἐν ταῖς ἡμῶν ψυχαῖς ἐκεί νου σπειρόμεναι ἐντολαί, καὶ ἐκρύουσαι τοὺς βλα. στοὺς τῆς εὐσεβείας. Εταίροι προσεχοντες, ήτοι ὅσοι πρὸ τοῦ Χριστοῦ καὶ μετὰ Χριστὸν αὐτῷ εὐτ ρεστηκότες ἐμοὶ, γνησιώτατοι φίλοι, συνάρα θέ μοι εὐχὰς ὑπὲρ ἐμοῦ, τῷ προφητευομένῳ δηλονότι πέμποντες Χριστῷ τῆς παρούσης ἕνεκα ἐγχειρήσ ΤΑΣΜΑ. σεως. Φύγε ἀδελφιδέ μου, καὶ ὁμοιώθητε τῇ δορκάδι, ἢ τῷ νεβρῷ τῶν ἑλάφων ἐπὶ τὰ ὄρη και λωμάτων. ΣΧΟΛΙΑ. Επιφωνηματικῶς τὸν λόγον ὁ Προφήτης, κατά τελείαν ἀπόπαυσιν τῆς ᾠδῆς, κοινῇ τοῖς ἀντιφων νοῦσι παρέσχε φθέγγεσθαι. Καὶ ἀνωτέρω μὲν και ταβῆναι ἐπηύχετο τὸν ἀδελφιδόν· ἐνταῦθα δὲ, φύγε, φησὶν, ἀδελφιδέ μου· ήγουν, ὡς οὐδόκησας έναν θρωπήσας, καὶ τὰ πάντα καλῶς οἰκονομήσας, καὶ πᾶσαν τὴν τοῦ πονηροῦ δύναμιν διὰ τοῦ πάθους, καὶ τοῦ σταυροῦ, καὶ τοῦ θανάτου, καὶ τῆς ἀνα στάσεως εἰς τέλος ἐξαφανίσας. Ανελθε νῦν καὶ πρὸς τὸν Πατέρα, καὶ συνεδρίαζε, καθήμενος ἐν δεξιᾷ τούτῳ. Καὶ ὁμοιώθητι τῇ δορκάδι, ἢ νεβρῷ ἐλάφων· ἀντὶ τοῦ, καὶ ἡμῶν μὴ ἀφίστατο, ὥσπερ ἡ δορκὰ; οὐ διαλείπει τὰ ἑαυτῆς τέκνα, φιλότεχνον γὰρ, ὡς εἰκὸς, τὸ ζῶον. Ομοιώθητι γοῦν τῇ δωρ κάδι· συνὼν ἡμῖν δηλονότι· Η, καὶ κατὰ σύνεσιν, ἐκείνῃ τῷ νεβρῷ τῶν ἐλάφων, ἤτοι τῷ ἑαυτῆς τέκνῳ. Σὺ γὰρ εἶπας, Οὐκ ἐάσω ὑμᾶς ὀρφανούς. Ἐπὶ τὰ ὄρη κοιλωμάτων· ἀντὶ τοῦ ἀφανῶς ἡμᾶς περιέπων, καὶ διεξάγων ἐπὶ νομὰς οὐρανίους. Η, Φύγε, ἀδελφιδέ μου, ἐπὶ τὰ ὄρη κοιλωμάτων, τους κόλπους τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς αὐτοῦ. Ορη κοιλωμάτ των εἴρηκε, διὰ τὸ ὑψηλὸν, καὶ δυσεξερεύνητον, καὶ βαθύ, καὶ κρύφιον αὐτῶν. Τέρμα νόου κρυπτοῦ ἀοϊδῶν Σαλομῶνος ἀγαθοῦ, ὃν περίδοξος ἔφηνε σοφὸς βασιλεύς Ματ θαῖος.
col. 1085–1086page 45 of 238
PG 152:1085ΚΩΔΙΚΙΟΝ ΤΩΝ ΣΥΝΟΔΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΗΜΕΙΩΣΕΩΝ ΓΕΓΟΝΟΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΗΜΕΡΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΚΥΡ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΓΛΥΚΕΟΣ γνησίου ἀρχιερέως καὶ πατριάρχου, εὐδοκοῦντος δὲ † Πιττάκιον πατριαρχικὸν πρὸς τὸν ᾿Αντιοχείας. Η Αγιώτατε δέσποτα πατριάρχα θεουπόλεως Με γάλης Αντιοχείας καὶ πάσης ᾿Ανατολῆς, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητὲ ἀδελφὲ καὶ συλλειτουργέ. Τὰ τῆς καθ᾿ ἡμᾶς ἁγίας τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας καὶ τὰ τοῦ πατριαρχικού θρόνου τῆς βασιλίδος ταύτης τῶν πό λεων ὅτι πρὸ καιροῦ ἐν στερήσει γεγόνασιν ἀρχιερέως καὶ πατριάρχου, ἔφθασε πάντως γνωρίσαι ἡ ἁγιότης σου. Ηδη δὲ γνωρίζομεν καὶ δῆλον ποιοῦ μεν αὐτῇ, ὡς εὐδοκίᾳ καὶ χάριτι τοῦ Θεοῦ κατὰ τὴν μεγάλην βουλὴν καὶ οἰκονομίαν τῶν κριμάτων αὐτ τοῦ προσελάβετο καὶ ἐκάλεσεν ἡμᾶς εἰς τὴν λειτουργίαν καὶ ὑπηρεσίαν αὐτοῦ, καὶ κατέστησεν ἐπὶ τοῦ πατριαρχικού θρόνου τῆς θεοδοξάστου ταύτης Κων σταντινουπόλεως. Ὅτι γοῦν καὶ ὁ κατὰ τὴν ἁγιό τητά σου ὑψηλὸς τῆς θεουπόλεως Αντιοχείας θρόνος στερούμενος ἦν προ καιροῦ κατὰ τὸν ὅμοιον τρόπον Τοῦ πατριάρχου Ιωάννου τοῦ Γλύκεος ἡ παραίτησις τοῦ πατριαρχείου, τοῦ Θεοῦ ἀπέλαβε τὴν σὴν ἁγιότητα, οὔπω δὲ ἔφθα σεν ἡ ἁγιότης σου καταλαβεῖν περὶ τὰ ἐνταῦθα μέρη καὶ εἰς τὴν ἀδελφικὴν συνελθεῖν ὁμιλίαν καὶ κοινωνίαν τῇ καθ' ἡμᾶς ἁγίᾳ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίᾳ, κατὰ τοῦτό τε καὶ δι᾿ ἄλλας τινὰς ἀναγκαίας χρήσεις καὶ αἰτίας ηὐδόκησεν ἤδη ὁ κράτιστος καὶ ἅγιός μου αὐτοκράτωρ, ὁ παρὰ Θεοῦ προστάτης καὶ κραταιός πρόμαχος καὶ ἐπὶ πᾶσι συνέριθος καὶ βοηθὸς διά πυρος καὶ φροντιστὴς ἀδιάλειπτος τῶν ἐκκλησιῶν αὐτοῦ, καὶ τοῦτο τὸ καλὸν ἐνεργῆσαι διὰ βασιλικῶν γραμμάτων, τὸ προσκαλέσασθαι δηλονότι τὴν σὴν ἁγιότητα εἰς τὰ ἐνταῦθα· καὶ τοίνυν καὶ ἡμεῖς σὺν πολλῇ τοῦτο τῇ πνευματικῇ εὐφροσύνῃ καὶ τῇ κατὰ Θεὸν ἡδονῇ προσδεξάμενοι ἄσμενοι καὶ πρόθυμοι διὰ τῶν παρόντων γραμμάτων καὶ αὐτοὶ τὰ καθ᾿ ἡμᾶς τε δηλοποιοῦμεν, ὡς εἴρηται, καὶ τὸν πόθον τῆς σῆς ἐπιδημίας οὐκ ὀλίγον ὄντα εἰς τὸ ἐμφανὲς παριστῶ. μεν. Ἔργον τοίνυν τὸ ἀπὸ τοῦδε καὶ τῆς σῆς ἐστιν Τοῦ αὐτοῦ πατριάρχου ὑπομνηστικὸν εἰς τὸν βασιλέα τὸν ἅγιον (Γλύκεος) (α). (α)

Part II, IIIPars II, III

col. 1087–1088page 46 of 238
PG 152:1087ἁγιότητος τὴν παρ' ἑαυτῆς πρὸς τὸ καλὸν τοῦτο μασι τὰ περὶ ἡμῶν δηλῶσαι τῇ σῇ ἁγιότητι, οὐκ ετοιμότητα ἐπιδεῖξαι καὶ βουληθῆναι κόπου τε ὑπερ ιδεῖν καὶ μήκους καὶ πόνων καὶ δυσχερείας τῆς ἐν τῷ μέσῳ καὶ σπεῦσαι ἐπί τε τῷ τοῖς θείοις αὐτο κράτορσι καὶ βασιλεῦσιν ἡμῶν ἐντυχεῖν καὶ ἡμᾶς ἀδελφικῶς συγγενέσθαι καὶ πνευματικῶς εὐφρανθῆς ναι καὶ κοινὴν τὴν δόξαν αναπέμψαι Θεῷ. Οντως γὰρ, ἁγιώτατε δέσποτα, ἀληθῆς ἐστι καὶ σφόδρα ἀληθῆς ὁ προφητικὸς καὶ Δαυϊτικός λόγος ὡς οὐδὲν τοῖς ἀδελφοῖς καὶ μάλιστα τοῖς κατὰ πνεῦμα οὔτε κάλλιον οὔτε χαριέστερον καὶ τερπνότερον γένοιτο, ἀλλ᾽ ἢ τὸ κατοικεῖν ἐπὶ τὸ αὐτὸ, διαπαντὸς μὲν καὶ ἀδιαστάτως ταῖς γνώμαις καὶ τοῖς ὁρῶ θοῖς δόγμασι και φρονήμασιν, ὅτε δὲ τῶν δυνατῶν ἐστι, καὶ τοῖς σώμασι καὶ τῇ κατὰ πρόσωπον όψει καὶ ὁμιλίᾳ· εἰς τοῦτο γὰρ καὶ τόπος καὶ διάστημα Β' καὶ αἱ κατὰ τὰς ἐκκλησίας ἴδιαι χρείαι ἀναίτιον καὶ ἀνεύθυνον καὶ ἄλυπον ποιοῦσι πολλάκις καὶ τὴν διάστασιν. Νῦν δὲ τοῦ καιροῦ διδόντος καὶ τοῦ Θεοῦ μάλιστα εὐδοκοῦντος καὶ συνεργούντος μὴ βραδυ νάτω μηδ' ἀνακαλέσθω ἡ ἁγιότης σου, ἀλλὰ καταλα σέτω τὴν ἡμῶν ἀποπληρώσων καὶ τὴν ἑαυτῆς τῇ τοῦ Θεοῦ χάριτι ἔφεσιν. έφθημεν τοῦτο διαπράξασθαι, παρὰ τῆς εἰρημένης κωλυθέντες, νῦν δὲ πρέσβεων βασιλικῶν αὐτόθι και ταλαμβανόντων καὶ ἡμεῖς τὸ εἰκὸς δι' αὐτῶν πλη ροῦμεν καὶ γράφομεν, ἅμα μὲν τὰ καθ' ἑαυτούς, ὡς ἔφημεν, δηλοῦντες, εἰδότες, ὡς ἡδέως καὶ ἡ σὴ ἁγιότης τὰ περὶ τῆς τῶν ὧδε ἀποκαταστάσεως ἀκού σεται. Τί γὰρ ἂν καὶ εἴη τοῖς ὑψηλοῖς καὶ κατὰ σὲ τελείοις τοῦ Θεοῦ ποιμέσι καὶ ἱεράρχαις ἄκουσμα χαριέστερον καὶ τερπνότερον ἢ τὸ περὶ τῆς κατα στάσεως καὶ εὐσταθείας τῶν ἐκκλησιῶν τοῦ Θεοῦ ἀκούειν; ἅμα δὲ καὶ τὴν σὴν ἁγιότητα πρὸς τὰ ἴσα ἐκκαλούμενοι γράμματα, ἀναμανθάνειν σπεύδοντες, ὅπως Θεοῦ χάριτι καὶ τὰ τῶν αὐτόθι ἐκκλησιῶν καὶ τὰ τῶν ὑπ' αὐτὸς Χριστιανῶν ἔχουσι πράγματα όταν γὰρ καλῶς ἔχοντα καὶ ἀνέσεως ἀπολαύοντα ταῦτα ἡμῖν ἀγγέλλωνται καὶ γνωρίζωνται, μάρτυς ἡμῖν δ καρδιογνώστης γίνεται, ὅση; εὐθυμίας, ὅσης τέρψεως, ὅσης τῆς πνευματικῆς ἡδονῆς ὑπὲρ τούτου κατεμπισ πλήμεθα. Διὰ τοῦτο δὴ καὶ γράμμασι τὰ περὶ τούτων ἡμῖν δηλωθήτω παρὰ τῆς τῆς ἁγιότητος· εἰς πολ τὴν γὰρ ἐσόμεθα τὴν κατὰ Θεὸν ἡμῖν τέρψιν καὶ ἀποδοχὴν, καὶ εἰς τὸ ἑξῆς δὲ αὖθις διὰ παντὸς μὴ διαλιμπανέτω σου ἡ ἁγιότης τὰ αὐτὰ ποιοῦσα καὶ γράμμασι τὴν πρὸς ἡμᾶς διάθεσιν καὶ κοινωνίαν σημαίνουσα, μάλλον δὲ καὶ τοῖς πράγμασιν, ἐπεὶ καὶ ἡμεῖς οὐ μόνον τοῖς γράμμασιν, ἀλλ' ἔτι καὶ ἐν τοῖς μείζοσι καὶ ὄντως ὑψηλοῖς τῶν καθ' ἡμᾶς προς γμάτων, ἐν ταῖς ἀῤῥήτοι; δηλαδὴ καὶ θείαι; ἀγιστείαις καὶ μυσταγωγίαις τοῦ, παναγιστάτου και, σε πτοτάτων Βήξαλος καὶ ἀποδεδώκαμεν βήματος καὶ ἀποδιδόαμεν τὰ τῆς ἱερᾶς κοινωνίας κατὰ τὸ ἔθος τῇ σῇ ὁ είτης, ὡς καὶ τῇ εὐσεβείᾳ καὶ πίστει καὶ τοῖς ἱεροῖς δόγμασιν ὁμογνωμονοῦντες καὶ ὁμοφρονοῦντε; καὶ συνορθολο ξοῦντες ἐν πᾶσι τῇ τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπία καὶ χάριτι. †... καὶ τάξις ἀποδοθήσεται, καὶ ταῦτα αὐτῆς τὰ ἐπίγεια συνέχειν ὥσπερ λέγεται δυναμένης καὶ τὰ οὐράνια, ἄλλως τε καὶ τὸ διὰ πάσης ἠπλῶσθαι τῆς Ῥωμαίων γῆς τὰ τῆς μεγάλης ταύτης ἐκκλησίας τοῦ Θεοῦ δίκαια, δύο ταῦτα καὶ μέγιστα μαρ τυρεῖ τό τε πάντα τὰ τῶν ἐκκλησιῶν, ταυτὸ δ' εἰπεῖν καὶ τὰ τῶν Χριστιανῶν, εἰς αὐτὴν τὴν πρώτην καὶ + Αγιώτατε δέσποτα, ἀρχιποιμὴν τῶν θείων Ιε β.σολύμων, πατριάρχα τῆς ἁγίας Σιών, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι αγαπητὲ ἀδελφὲ καὶ συλλειτουργέ, οὐκ ἀνήκοον ὑπολαμβάνομεν διαμεἶναι τὴν ἁγιότητά σου τῆς περὶ τῶν καθ᾿ ἡμᾶς πραγμάτων ἀποκαταστάσεως, ἀλλ' ἐξ ἱκανοῦ ἀναμαθεῖν ἴσως, ὅπως τὰ καθ' ἡμᾶς προέβη εὐδοκίᾳ καὶ χάριτι τοῦ πανταγάθου και πανοικτίρμονος Θεοῦ, καὶ ὡς αὐτοῦ νεύσει καὶ βουλήσει καὶ οἰκονομίᾳ τῆς ἀῤῥήτου σοφίας αὐτοῦ ἐπὶ τὸν πατριαρχικὴν τοῦτον ἀνήχθημεν θρόνον τῆς Θεοδοξάστου καὶ βασιλίδος τῶν πόλεων. Οπερ οὖν ἴσως συνέβη καὶ τῇ ἁγιότητί σου τοῦ μὴ γράψαι μέσ χρι νῦν πρὸς ἡμᾶς αἴτιον, τοῦτ' αὐτὸ καὶ ἡμῖν τοῦ μὴ γράμματα διαπέμψαι τῇ ἁγιότητά σου τὴν αἰτίαν πρωϋξένησεν· ἦν δὲ, ὡς ἔγωγε οἶμαι, καὶ ἀμφοτέροις τὰ κώλυμα ἡ τοῦ τόπου διάστασις ἐπὶ πλεῖστον οὕτω διαιροῦσα τὰ καθ᾿ ἡμᾶς σωματικῶς καὶ μα κρὰν ἀλλήλων ἀπείργουσα, εἰ καὶ τῷ πνεύματι Θεοῦ χάριτι καὶ τῇ κατὰ Θεὸν κοινωνίᾳ οὐδὲν ἀλλήλων οὐδ' ὁπωσοῦν διιστάμεθα. Οὕτως ἡμεῖς τῇ περὶ τὴν μεγίστην τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίαν ἀνάγκην ἔχειν τὸν σὴν ἁγιότητα πληροφορίᾳ καὶ πρὶν γράψαι καὶ πρὶν γράμματα δέξασθαι παρ' αὐτῆς συνδεδέμεθα πνευ ματικῶς πρὸς αὐτὴν, καὶ ἀδιαστάτως ἔχομεν, μηδὲν μήτε τοῦ βραχέος καιροῦ πληροφορείν μὴ δυναμέν νου βεβαίως, μήτε του τοπικού διαστήματος ἡμᾶς ἐν τῇ κατὰ Θεὸν ἀγάπῃ διαιροῦντος καὶ διαστέλλον της. Οὐ μικρὸν γὰρ ἦν ἐμπόρευμα, θειότατε δέ σποτα, πρὸς τὸν θεῖον πόθον καὶ τὸν πνευματικὸν Έρωτα δυνάμενον ἐκκαῦσαι ἡμᾶς ἡ πρὸ καιροῦ περὶ τὰ ἐνταῦθα γενομένη διατριβὴ τῆς σῆς ἁγιότητος, ἀλλ' ἐκ τῆς ὀλίγης συνουσίας καὶ ὁμιλίας καὶ θέας ἡμῶν ἐκείνης εἰς πολλὴν ἡμᾶς ἐκίνησας τὴν κατὰ θὸν πληροφορίαν, εἰς πολλὴν τὴν πνευματικὴν καὶ Θερμὴν διάθεσιν. Πάλαι τοίνυν πυθοῦντες καὶ γράμ ἀεὶ χρόνον βλέπειν καὶ ἀποτείνεσθαι, καὶ ἔτι τὸ τοῖς ἐκ Θεοῦ βασιλεῦσι καὶ τὸ ἄρχειν ἐκεῖθεν παραλαβοῦσι καὶ περισώζουσιν εὐνοϊκῶς ὑποπίπτειν καὶ υποσπόνδως ἔχειν καὶ ὑποτάττεσθαι· ταῦτα γὰρ Θεοῦ νόμος ὁ ἄνωθεν, ταῦτα παρὶ πάντων χρέα τοῖς βασιλεῦσι κείμενα καὶ τῇ Ἐκκλησίᾳ Θεοῦ, τούτοις καὶ στοιχεῖν ὀφείλουσι καὶ πειθαρχεῖν καθάπαξ πᾶν ἀπανταχή Χριστιανικὸν σύστημα καὶ συνάθροισμα. Καὶ ταῦτα μὲν οὕτως καὶ βέλτιον ἐσκέφθαι ταύτῃ καὶ μὴ ἂν ἄλλως ἔχειν δοκεῖ· ἐπεὶ δὲ οἱ τοιοῦτοι Μεσοποταμίται μοναχοὶ καὶ τοῦτο τῆς ἡμῶν ἐδεήθησαν μετριότητος ἐπιβ:Επιῶσαί τε καὶ κρατῦναι καὶ τὰ αὐτοῖς προσόντα σιγίλλια και λοιπά δικαιώματα, δικαίαν ὡς εἰκὸς ἡγησαμένη και προσδεξαμένη

Part IVPars IV

col. 1089–1090page 47 of 238
PG 152:1089καὶ τὴν ἐπὶ τούτοις αὐτῶν αἴτησιν ἐπικυροῖ καὶ ἡ Προικονήσου, ὡσαύτως ὑποκεῖσθαι καὶ τὴν ἁγιωτά ταῦτα διὰ τοῦ παρόντος αὐτῆς ὑπομνήματος ἡ μετ τριότης ἡμῶν καὶ ἐπισκήπτει καὶ βούλεται πάντη κεκτῆσθαι ταῦτα τὸ ἀπαράθραυστόν τε καὶ ἀπερίτρεπτον καὶ βεβαίας εἶναι τὰς περιλήψεις και δια στίξεις αὐτῶν, ὅθεν καὶ τῶν εἰρημένων χάριν καὶ τῆς ἐπὶ πᾶσι καὶ παρὰ πάντων ἀνενοχλησίας καὶ ἡ παροῦσα τῆς ἡμῶν μετριότητος ἐξετέθη ὑπόμνησις, ὀφείλουσα τῇ διαληφθείσῃ σεβασμίᾳ τοῦ Μεσοποτάμου μονῇ περιεἶναι εἰς διηνεκῇ τὴν ἀσφάλειαν. † Εἶχεν ἡ ὑπογραφὴ τό· Ἰωάννης ἐλέῳ Θεοῦ ἀρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, Νέας Ρώ μης, καὶ οἰκουμενικός πατριάρχης. † Είπερ τι τῶν ἀπαραιτήτων καὶ τοῦτο χρέος ἴσμεν μάλιστα τῶν πάντων ἀναγκαιότατον, τὴν περὶ τοὺς τεκόντας στοργὴν καὶ τὸ μηδὲν αὐτῶν προτ μᾶν καὶ προτιθέναι τοὺς ἐξ αὐτῶν, ἀλλὰ πάντα τάλλα τούτων νομίζειν δεύτερα καὶ πάνθ' ἑνὸς, τῆς πρὸς αὐτοὺς εὐνοίας τε καὶ σπουδῆς, ἀντισταθμῶν τας φαίνεσθαι καὶ ἀνταξιοῦντας, ἅτε δὴ καὶ τοῦ μεγίστου πάντων αἰτίους, τῆς εἰς τὸ φῶς προόδου, γεγενημένους αὐτοῖς καὶ διὰ τούτου καὶ τῶν ἄλλων πάντων ὧν ἐντεῦθεν ἀπέλαυσαν μετὰ Θεοῦ τὴν κτῆ σαν παρασχόντας καὶ τὴν αἰτίαν. Εἰ δ' ἐπὶ τῶν σω ματικῶν ἀναγκαίως ταῦτα συντηρείσθαι ὀφείλεται, πολλῷ μᾶλλον ἂν ἐπὶ τῶν πνευματικῶν ὀφειλομένως ἔχειν καὶ πρὸς ἀνάγκην εἴη γίνεσθαι τὰ τοιαῦτα καὶ πᾶσι τρόποις κρατεῖν. Βούλεται δὲ ὁ λόγος, ὅτι τῇ μητρὶ τῶν ἐκκλησιῶν, τῇ ἁγιωτάτῃ δηλαδή Μεγάλη τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίᾳ, ἦσαν μὲν οὐκ ὀλίγαι πρόσθεν αἱ πρόσοδοι, καὶ ἀβρὼς εἶχεν οὐ μόνον τῶν εἰς χρείαν ἡκόντων, ἀλλὰ καὶ τοῦ πολλοῖς καὶ διὰ πολ λῶν τῶν τρόπων ἐνδεῶς ἔχουσιν ἐπαρκεῖν· ἐπεὶ δ᾽ ἡ τῶν πραγμάτων σύγχυσις καὶ ἀνωμαλία καὶ ἡ περὶ ταῦτα τοῦ χρόνου καὶ τῆς ἐναντίας φορᾶς ἀλλοίωσις καὶ μεταβολὴ καὶ αὐτῶν δὴ τῶν Ἐκκλησίας ἥψατο καὶ εἰς στενότητα καὶ ὕφεσιν τῶν προσόδων ἤγαγεν, ἦν μὲν τῶν εἰκότων καὶ παρ' ἡμῶν αὐτῶν, ἕκαστον τῶν ὑπ' αὐτὴν τελούντων ἀρχιερέων συνεισφέρειν τι καὶ ἀφορμὰς διδόναι τοῦ εὐπορεῖν ὡς μητρὶ τῇ τοῦ Θεοῦ ἁγίᾳ Μεγάλη Εκκλησίᾳ, τὸ δὲ μὴ εὐγνωμόνως ἔχειν μηδὲ κοινῇ τῇ ψήφῳ καὶ προμηθείς τὰ δυνατὰ καὶ προνοεῖν αὐτῆς καὶ συναίρεσθαι ἔν τι τῶν ἀτοπωτάτων ἐδόκει καὶ πόρρω τῆς καθ' ἡμᾶς πνευματικῆς καὶ γνώμης καὶ διακρίσεως. Διὰ ταῦτα καὶ κοινῇ διασκεψάμενοι πάντες οἱ τὸν τῆς ἱερᾶς συνόδου συμπληρούντες θειότατον σύλλογον δεῖν ἔγνωμεν καὶ ἐψηφισάμεθα, ἐπεὶ ἐν τῷ παρόντι εὔκ ρήντας γνησίων λειπόμεναι ἀρχιερέων τινὲς τῶν ὑπὸ τὴν πατριαρχικὴν περιωπὴν μητροπόλεων, ὑπο κεῖσθαι τῇ ἁγίᾳ τοῦ Θεοῦ Μεγάλῃ Εκκλησίᾳ καὶ πληροῦν τὰς ἐν αὐτῇ χρείας διὰ τῶν ἐξ αὐτῶν προς οδημάτων, τὴν ἁγιωτάτην μητρόπολιν Κυζίκου ἄνευ τῆς ἰδιοποιηθείσης τρίτης μερίδος ἐξ αὐτῆς, ἐφ' ἑτέρᾳ χρείᾳ τῶν ἀναγκαίων οὔσῃ καὶ ἀπαραιτήτων καὶ ταύτῃ, ἔτι δὲ ὑποκεῖσθαι μετὰ τῆς τοιαύτης μητροπόλεως καὶ τὴν ἁγιωτάτην ἀρχιεπισκοπὴν την μητρόπολιν Φίλιππουπόλεως, ἀλλὰ δὴ καὶ τὴν τῆς Τραϊανουπόλεως μετὰ τῶν ὑπ' αὐτὰς ἐπισκοπῶν, ὅθεν καὶ καθέξει τὰς τοιαύτας ἁγιωτάτας ἐκκλησίας κατὰ τὴν ἡμετέραν ψῆφον καὶ διάγνωσιν ὁ παν αγιώτατος ἡμῶν δεσπότης ὁ οἰκουμενικός πατριάρχης ἐφ᾽ ὄρῳ τῆς οἰκείας, ζωῆς καὶ ἀρχιερατεία, καὶ οὐδεμία τις ἔσται παρ' οὐδενὸς μεταβολὴ περὶ τὴν τοιαύτην συνοδικήν ἡμῶν πρᾶξιν ἢ μετάθεσις καὶ ἀλλοίωσις τῆς περὶ τούτων ψήφου καὶ γνώμης ἡμῶν. Εἰ μέντοι ὁ ἐκ Θεοῦ κραταιὸς καὶ ἅγιος ἡμῶν αὐτ θέντης καὶ βασιλεύς, ὁ τῆς ἁγίας Εκκλησίας φρον τιστὴς καὶ κηδεμὼν ἐν πᾶσι καὶ προνοητής, κρεῖτο τόν τι καὶ μείζον κατὰ τὴν ἑαυτοῦ περὶ τὰ καλὰ πάντα πρόθεσιν καὶ τὴν ὑπὲρ τῆς ᾿Εκκλησίας σπου δὴν ἐθελήσει ἐς ὕστερον ὑπὲρ αὐτῆς καταπρᾶξαι καὶ ἐπιδείξασθαι, ἐξέσται πάντως τὰ κρείττω συν Θεῷ καὶ μείζω περὶ αὐτῆς καὶ βουλεύεσθαι καὶ δια πράττεσθαι, τὰ δὲ νῦν ἡμῖν δεδογμένα κρατήσει καὶ στερηθήσεται ἀμετάτρεπτα, καὶ συμπροχωρήσει σωζόμενα τῇ ζωῇ καὶ ἀρχιερατείς, ὡς εἴρηται, τοῦ παναγιωτάτου δεσπότου ἡμῶν τοῦ οἰκουμενικοῦ πατ τριάρχου. Τῆς γὰρ ὑπὲρ τούτων ἀσφαλείας καὶ βεβαιώσεως ἕνεκεν καὶ ἡ παροῦσα έγγραφος συνοδική πράξις γεγονυία παρ' ἡμῶν ἐξεδόθη ταῖς οἰκείαις ἡμῶν ὑπογραφαῖς πιστωθείσά τε καὶ κατασφαλι σθεῖσα κατὰ μῆνα Ἰούλιον τῆς ἐνισταμένης τρισκαιδεκάτης επινεμήσεως τοῦ ςω εἰκοστοῦ τρίτου ἔτους. Εἶχε καὶ ὑπογραφάς † Ο ταπεινός μητροπολίτης Ηρακλείας Ιωάν της τῇ παρούσῃ πράξει συναινέσας ὑπέγραψα. † Ὁ ταπεινὸς μητροπολίτης Σάρδεων Γρηγόριος καὶ αὐτὸς ὑπέγραψα. † Ο ταπεινός μητροπολίτης Νικομηδείας Κύ ριλλος καὶ αὐτὸς ὑπέγραψα. † Ο ταπεινός μητροπολίτης καὶ ὑπέρτιμος Αγαθοπόλεως Ἰγνάτιος. † Ο ταπεινός μητροπολίτης Μονεμβασίας ὑπέρτιμος καὶ ἔξαρχος πάσης Πελοποννήσου Σωφρόνιος. † Ο ταπεινός μητροπολίτης Ποντοηράκλειας καὶ ὑπέρτιμος Ιωάννης. † Ο ταπεινός μητροπολίτης θεουπόλεως Πρού σης καὶ ὑπέρτιμος Νικόλαος. + Ο μητροπολίτης Περγάμου, πρόεδρος Δίνου καὶ ὑπέρτιμος Αρσένιος. † Ο ταπεινός μητροπολίτης Παλαιών Πατρῶν, ἔξαρχος πάσης Αχαΐας καὶ ὑπέρτιμος Μιχαήλ. † Ὁ ταπεινὸς μητροπολίτης Σερρῶν καὶ ὑπέρ τιμος Νικόλαος. † Ο ταπεινός μητροπολίτης Φιλίππων· καὶ ὑπέρτιμος Καλλίνικος. † Ο ταπεινός μητροπολίτης Χριστουπόλεως καὶ ὑπέρτιμος Ιερόθεος. † Ο μητροπολίτης Δυρραχίου καὶ ὑπέρτιμος Γρηγόριος. † Ο μητροπολίτης Μιτυλήνης Διονύσιος. † Ο ταπεινός μητροπολίτης Μηθύμνης καὶ ὑπέρτιμος Μαλαχίας.

Part VPars V

col. 1091–1092page 48 of 238
PG 152:1091† Ο ταπεινός μητροπολίτης Διδυμοτείχου καὶ ἡ βέβηκεν, ὡς τῇ ἡμῶν μετριότητι προκαθημένη συν ὑπέρτιμος Θεόδουλος. † Ο ταπεινὸς ἀρχιεπίσκοπος Βιζύης Νικό λαος. † Ο ταπεινὸς ἀρχιεπίσκοπος Κίου Γρηγόριος. † Ο ταπεινὸς ἀρχιεπίσκοπος Γαρέλλης Παϋ λος. ῾Ο ταπεινὸς ἀρχιεπίσκοπος Βρύσεως Γεράσιμος. † Ὁ ταπεινὸς ἀρχιεπίσκοπος Λοπαδίου καὶ Μελιτουπόλεως Ἰωαννίκιος. οδικῶς οἱ ἐν τῇ κατ' αὐτὸ δὴ τὸ ῞Αγιον Ορος σεβα σμία βασιλικῇ μονῇ τοῦ Δεσπότου Σωτήρος Χριστοῦ καὶ ἐπικεκλημένῃ τοῦ Εσφιγμένου ἀσκούμενοι μου ναχοὶ ἀρτίως ἀνέφερον. Αγρός τις ἔστιν ἐλαῖκες πλησίον τῆς τοῦ Βατοπεδίου μονῆς ἐξ ἀμνημονεύτων χρόνων ἤδη ἀνήκων τῇ κατ᾿ αὐτοὺς τοιαύτῇ μονῇ, δι' δν πολλάκις ἀμφιβολίαι τινὲς καὶ διενέξεις ἔφθα σαν γενέσθαι μεταξὺ τῶν εἰρημένων δύο μονῶν καὶ συνεχεῖς ἐγκλήσεις, πειρωμένων τῶν μοναχῶν τῆς σεβασμίας μονῆς τοῦ Βατοπεδίου κατασχεῖν τὸν τοιοῦτον ἀγρὸν κατ' οὐδὲν ἕτερον, ἀλλ᾽ ἢ ὅτι δὴ πλη σιάζει τῇ κατ' αὐτοὺς τοιαύτῃ μονῇ, ὡς ἐντεῦθεν οἰομένων προσήκειν αὐτῇ, ὥστε καὶ πολλὴν τὴν διενόχλησιν καὶ ἐπίθεσιν τοὺς ἐν τῇ τοῦ Εσφιγμένου μονῇ ἐκ τῶν τοιούτων ὑφίστασθαι Βατοπεδηνῶν, καντεῦθεν καὶ εἰς στάσιν τὸ πρᾶγμα χωρῆσαι καὶ μάχης καὶ τόλμης ἔργα κατ' ἀλλήλων τοὺς μονα χους διαπράξασθαι, καίτοι πολλάκις αὐτῶν δὴ τῶν Βατοπεδηνῶν ἱκανῶς ἀποκρουσθέντων διὰ τοπικῶν κρίσεών τε καὶ ἐξετάσεων, αὐτοὺς δὲ ὅμως οὐδαμῶς ἠρεμεῖν, ἀλλὰ πρότινος ήδη καιροῦ καί τινας οὐκ ὀλίγους τῶν Βατοπεδηνῶν παρ' οὐδὲν τὸ τῆς εὐταξίας ποιησαμένους καλὸν ἐν αὐταῖς ταῖς νηστίμοις τῶν ἡμερῶν ἐπὶ τὸν ἀγρὸν ἀτάκτως ἐπενεχθῆναι τοῖς Εσφιγμενίταις μοναχοῖς καὶ πλεῖστα μὲν τῶν ἐν αὐτῷ ἐκτεμεῖν ἑλαϊκῶν δένδρων, τῶν ἐκεῖσε δι οἰκιῶν τὰς μὲν κατασπᾶσαι καὶ καταβαλεῖν εἰς γῆν, τὰς δὲ θέσθαι πυρὸς παρανάλωμα· δι᾽ ἃ καὶ ἀνέφε μον οἱ τῆς τοῦ Εσφιγμένου μονῆς, καὶ ἐδεήθησαν συνοδικῆς ἡμῶν διαγνώσεως, τὴν ζημίαν ἐπιβοώμεν νοι καὶ τὰ παλαιγενῆ τούτων ἔγγραφα καὶ τὰ τῶν κρίσεων σημειώματα, ἔτι γε μὴν καὶ τὰ ἐπὶ τούτοις σεπτά βασιλικά προστάγματα εμφανίζοντες. Ἐπεὶ δὲ ἔδει παρεῖναι καὶ ἀπολογεῖσθαι καὶ τὸ μέρος τῆς σεβασμίας τοῦ Βατοπεδίου μονῆς, παρὴν ὅ τε καθε ηγούμενος αὐτῶν μετὰ καί τινων ἐκ τῆς μονῆς ἐχε κρίτων μοναχῶν, καὶ τῶν εἰρημένων ἐπικροώμενος, ἔλεγε μὲν καὶ αὐτὸς,· οὕτω ταῦτα συμβῆναι καὶ ἐξ τόσον προελθεῖν τὰ τῆς στάσεως, οὐ μὴν δὲ εἰδήσει τούτου ἢ γνώμῃ τὰ τοιαῦτα γενέσθαι, ἀλλ᾽ ὁρμῇ τους ἐκ τοῦ τυχόντος καὶ ἀπροόπτου πραχθῆναι ταυτί παρὰ τῶν εἰς τοῦτο ὁρμηθέντων μοναχῶν, ἔτι δὲ ἰσχυρίζετο, καὶ ἐπὶ πλεῖον τὰ τῆς στάσεως προχωρῆσαι, εἴ γε καὶ εἰς τὸ ἑξῆς τὸν τοιοῦτον ἀγρὸν οἱ τοῦ Εσφιγμένου καθέξουσιν· ἀπαιτούμενος δὲ ὑπὸ τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ εἴ τι περὶ τούτων ἔχει δικαίωμα εμφανίσαι, οὐδὲν οὐδ᾽ ὅλως εἶχεν ὑποδείξαι ἢ ἐμφανίσαι, εἰ μὴ μόνον ἐπέφερεν, ότι πλησιάζει, ὡς δὴ καὶ ἄνωθεν είπομεν, τῇ κατ' αὐτοὺς τοιαύτη μονῇ ὁ ἀγρὸς, καὶ διὰ τὸ ἔγγιστα εἶναι καὶ ἐνοῦσθαι τοῖς δικαίοις αὐτῶν ἅμα καὶ προσήκειν αὐτῇ. Η μετριότης τοίνυν ἡμῶν μετὰ τῶν περὶ αὐτὴν ἱεραι τάτων ἀρχιερέων του Ηρακλείας, τοῦ Σάρδεων, τοῦ Νικομηδείας, τοῦ Μονεμβασίας, τοῦ Ποντοηρακλείας, τοῦ Προύσης, τοῦ Περγάμου, τοῦ Παλαιών Πατρῶν, τοῦ Σεῤῥῶν, τοῦ Φιλίππων, τοῦ Χριστουπόλεως, τοῦ Δυρραχίου, τοῦ Μιτυλήνης, τοῦ Μηθύμνης, του Δια δυμοτείχου καὶ τῶν ἱερωτάτων ἀρχιεπισκόπων τοῦ † Ως ἀπόλοιτο ἐξ ἀνθρώπων ἡ τοῦ πλείονος ἔφε σις καὶ ἡ πρὸς ἀλλήλους στάσις, ἡ τὸ μέγα καὶ τί μιον σῶμα Χριστοῦ, τοὺς ἐξ αὐτοῦ δηλονότι Χριστοῦ καὶ ὑπ' αὐτῷ συναρμοττομένους καὶ ταττομένους διαιροῦσα καὶ διακόπτουσα καὶ τὰ οἰκεῖα μέλη σπα ράττειν πείθουσα ὡς ἀλλότρια· οὕτω γὰρ ἂν ἡ εἰρή νη, τὸ παρὰ πάντων ἐπαινούμενον ἀγαθὸν, ὁ κοινὸς ἀπὸ Χριστοῦ κλῆρος, τὸ θεῖον μελέτημα καὶ καλλώπισμα ἐν ἅπασιν ἐτηρεῖτο καὶ οὔποτε ἀπελείπετο. Ἐχρῆν μὲν οὖν εἰδότας ἅπαντας ἀκριβῶς ὡς Θεοῦ καὶ τῶν θείων ἐγγὺς, εἰ δὲ δεῖ τὸ μεῖζον εἰπεῖν, καὶ υἱοὶ Θεοῦ, ὅσοι τὸ τῆς εἰρήνης καλὸν ἀσπαζόμενος φαίνονται, τῷ δὲ ἐναντίῳ τῇ στάσει ἀπεχθανόμενοι, καὶ ὡς εἰρήνη καὶ ἀγάπη καὶ τὰ τοιαῦτα ὁ Θεὸς ἡμῶν ὀνομάζεται, ἡμῖν πάντως παρέχων καὶ διὰ τῶν ὀνομάτων μεταποιεῖσθαι τούτων τῶν ἀρετῶν, στέργειν αὐτὴν καὶ πάντα ἐλάττω τοῦ ταύτης ἀγα θοῦ τίθεσθαι καὶ τῶν μὲν ὀχληρῶν καταφρονεῖν, τῆς δ' ἐν αὐτοῖς περιεργίας, καὶ τοῦ πολυπραγμονεῖν τοῖς βουλομένοις ἐξίστασθαι, καὶ πάντα τὰ τοιαῦτα ἁπλῶς ἡγεῖσθαι κατὰ τὸν θεῖον ᾿Απόστολον σκύβαλα, ώστε αὐτὴν δὴ τὴν εἰρήνην καὶ δι' αὐτῆς τὸν ἐκείνης κληροδότην καὶ χορηγὴν κερδῆσαι Χριστὸν, ὠνησαμέν νους πάντως τῶν μικρῶν καὶ φθαρησομένων τὰ με γάλα καὶ μὴ λυόμενα. Ἐπεὶ δὲ τοσοῦτον ἴσχυσεν ὁ τοῦ γένους ἡμῶν ἀπ᾿ ἀρχῆς ἐχθρὸς καὶ πολέμιος, οἶ; αὐτὸς στασιάσαι τολμήσας καὶ ὑπὲρ τὴν ἀξίαν ἀρθῆναι τραχηλιάσας ἐφάνη κατέναντι Θεοῦ παντοκράτορος καὶ τῆς ἀντικειμένης γενέσθαι μοίρας, ὥστε πολλοὺς τῶν νῦν πείθειν ὁμονοίας μὲν καὶ τοῦ ταύτης ὀλιγωρεῖν καλοῦ, τοῦ δ᾽ ἐναντίου, ᾧ τὸ τῆς στάσεως όνομα πρόσεστι, περιέχεσθαι. Τὸ δὲ ἔτι τούτων δεινότερον, ὅτι μή μόνον ἐν ἀνθρώποις ἐπτου μένοις περὶ τὴν τοῦ κόσμου τοῦδε σκηνὴν καὶ μηδὲν ἐκ τῆς ἔξω περιπλανήσεως ταυτὸ τοῦτο διενεργείν, ἀλλ᾽ ἤδη καὶ πολλοῖς τῶν μοναχῶν, οἷς κόσμος καὶ τὰ ἐν κόσμῳ σταυροῦσθαι ὀφείλεται, δέον ἡμᾶς ἑτοί μους εἶναι πρὸς τὰς αὐτοῦ μεθοδείας ἀνθίστασθαι καὶ πάντας πείθειν μὴ τοῖς τούτου σοφιστικοῖς ἁλι σκεσθαι δελεάσμασιν, εἰ δέ τις καὶ στάσις ἐκ μικροψυχίας συμβῇ, ταύτην σπουδαίως ὅτι μάλιστα ἀπο τίθεσθαι, εἰρήνην δὲ ἀντιλαμβάνειν καὶ τὴν ἐκ ταύ της ευστάθειαν. Οἷον γὰρ δὴ καὶ τοῖς κατὰ τὸ ῞Αγιον Ὄρος τοῦ ᾿Αθω ἀσκουμένοις μοναχοῖς ἐν τῇ σεβα σμία βασιλικῇ μονῇ τῆς ὑπεράγνου Δεσποίνης καὶ Θεομήτορος καὶ ἐπικεκλημένῃ τοῦ Βατοπεδίου συμ
col. 1093–1094page 49 of 238
PG 152:1093αὖ κακὸν τὸ τῆς ταραχῆς τε καὶ διαστάσεως καὶ πᾶσιν οἷς εἰκὸς περὶ τούτων πρὸς αὐτοὺς χρησάμενοι λόγοις, πᾶσαν ἐπιμέλειαν ποιήσαιντο καὶ σπου δὴν, ὥστε ἑνί γε τῷ τρόπῳ εἰς καταλλαγὰς αὐτοὺς ἐμβιβάσαι καὶ τὴν εἰς τὸ ἑξῆς μνηστεῦσαι εἰρηνικὴν ἐπὶ τῷ πράγματι κατάστασιν καὶ πεῖσαι τοὺς τοιούτους, εἰ δυνατόν, ἢ πράσει ἢ ἀνταλλαγῇ τῇ πρεπούσῃ καὶ ᾗ ἂν οἱ τοῦ Ἐσφιγμένου ἀρέσκοιντο, τὴν ἐπὶ τῷ ἀγρῷ διάλυσιν ποιήσασθαι τῶν ὀχλήσεων, καταδεξαμένων δηλονότι τῶν τοῦ Εσφιγμένου ἢ πωλῆσαι ἢ ἀνταλλάξαι πρὸς τοὺς Βατοπεδηνοὺς τὸν τοιοῦτον ἀγρὸν, ἐπειδὴ καὶ οἱ Βατοπεδηνο!, εἰ βού λοιντο τοῦ ζητουμένου ἐπιτυχεῖν, ἱκανῇ ὀφείλουσι χρήσασθαι τῇ συγκαταβάσει, ὥστε πεῖσαι καὶ ἐφελο κύσασθαι τοὺς ἐν τῇ τοῦ Ἐσφιγμένου μονῇ προθύμως σχεῖν καὶ αὐτοθελῶς πρὸς ἢ τὴν πρᾶσιν ἢ τὴν ἀνταλλαγὴν τοῦ ἀγροῦ καὶ τοῦ οἰκείου αὐτοῖς ἐκχωρῆσαι δικαίου. Ε! δ' ἄρα μή οὕτω ταῦτα προβαίη, μηδὲ πειθόμενοι φαίνοιντο ἐπὶ τῇ συμβάσει οἱ τοῦ "Εσφιγμένου, τότε δὴ πάντως ἐξ ἀνάγκης κατὰ τὸ δίκαιον στερηθήσεται καὶ διαμενεῖ ἐπ' ἀμφοτέραις καὶ εἰς τὸ ἑξῆς ταῖς μοναῖς ἡ παλαιὰ ἐπὶ τῷ ἀγρῷ νομὴ καὶ συνήθεια, καὶ οὔτε παρὰ τὴν κοινὴν τοῦ Ὅρους τάξιν καὶ διατύπωσιν ἐνεργήσουσιν οἱ τῶν ἀμφοτέρων μονῶν πρὸς ἀλλήλους ἐπὶ τῷ τοιούτῳ ἀγρῷ, ὥστε ἡ ζῶα ἐπεισάγειν ἢ ἕτερόν τι ποιεῖν παρὰ τὰ κοινῇ κρατήσαντα τοῦ Ὄρους ἔθιμα, ούτε μὴν παρὰ τὴν ἰδίαν αὐτῷ συνήθειαν τὴν ἐκ παλαιῶν τῶν χρόνων ἐν αὐτοῖς τηρηθεῖσαν διαπράξονται τι, ἀλλὰ μενοῦσι πρὸς ἀλλήλους απρόσκοποι, καὶ ἀρκεσθήσονται ἐπὶ τοῖς ἑαυτῶν ἰδίοις καὶ καθαρῶς ἀνήσ κουσιν αὐτοῖς, μηδεμίαν τοῦ λοιποῦ προσάγοντες ἀφορμὴν, ἐπεὶ τὸ μὴ ἐμμένον τούτοις ἐξ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν τῇ πρεπούσῃ καθυπαχθήσεται ζημία καὶ ευθύνῃ βαρείᾳ ὑποπεσεῖται πνευματικῇ. Τῶν γὰρ εἰρημένων χάριν καὶ τῆς εἰς τὸ ἑξῆς διαμονῆς αὐτ τῶν τε καὶ βεβαιώσεως καὶ τὸ παρὸν ὑπομνηματι δες γράμμα τῆς ἡμῶν μετριότητος ἐκτεθὲν καὶ τῇ ὑπογραφῇ καὶ σφραγῖδι αὐτῆς πιστωθὲν ἐπεδόθη τῷ μέρει τῆς σεβασμίας βασιλικῆς μονῆς τοῦ Δεσπότου Σωτήρος Χριστοῦ τῆς ἐπικεκλημένης τοῦ Ἐσφιγμέν ναι εἰς διηνεκῆ τὴν ἀσφάλειαν. Μηνὶ Ἰουλίῳ ινδ. ιγ'. † Εἶχε ἡ ὑπογραφὴ τό· Ιωάννης ἐλέῳ Θεοῦ Βιζύης, του Κίου, τοῦ Γαρέλλης καὶ τοῦ Βρύσεως ραις ταῖς μοναῖς τὸ τῆς εἰρήνης ὅσον καλὸν καὶ ὅσον διέγνω καὶ ἀπεφήνατο· ἐπειδὴ χρόνοι παρῆλθον πλεῖστοι καὶ εἰς τὸ ἀμνημόνευτον σχεδὸν ἥκοντες, ἐξ οῦ τὸν ἀγρὸν οἱ ἐν τῇ τοῦ Ἐσφιγμένου μονῇ κατεῖχον τε καὶ ἐνέμοντο, καὶ παλαιγενῆ δικαιώματα ἐνεφάνισαν καὶ σεπτά βασιλικά προστάγματα, τοῖς δικαιώμασιν ἐς ὕστερον εἰς ἕδρασμὸν ἐπακολουθήσαντα, βεβαιοῦντα τῇ μονῇ τό τε ἐπὶ τῷ ἀγρῷ παν τάπασιν ἀνενόχλητον, ἔτι δὲ καὶ τὴν χρῆσιν τῆς ἀρ δείας τοῦ ἐκεῖσε ὕδατος αὐτῇ ἀπονέμοντα κατὰ τὴν ἤδη προβᾶσαν περὶ τούτου κρίσιν πρότερον τοπικήν, διὰ ταῦτα δίκαιον εἶναι κατέχειν καὶ νέμεσθαι καὶ εἰς τὸ ἑξῆς τοὺς ἐν τῇ ῥηθείσῃ μονῇ τοῦ ἐσφιγμένου τὴν τοιοῦτον ἀγρὸν, καὶ μὴ εὑρίσκειν παρὰ τοῦ μέρους τῆς δηλωθείσης μονῆς τοῦ Βατοπεδίου τούτου ἕνεκεν δυναστείαν τὴν τυχοῦσαν ἢ διενόχλησιν, μήτε ἐπ' αὐτῇ δὴ τῇ νομῇ καὶ κατοχῇ τοῦ ἀγροῦ καὶ τῇ ἀνέκαθεν περιοχῇ αὐτοῦ, μήτε ἐπὶ τῇ χρήσει τῆς ἀρδείας τοῦ εἰρημένου ὕδατος, ἔτι δὲ ἀνοικοδομήσαι τοὺς Βατοπεδηνοὺς τὰ πυρποληθέντα καὶ καταβληθέντα οἰκήματα παρ' αὐτῶν ἢ τὴν ἐπ' αὐτοῖς καὶ τὴν ἄλλην ἅπασαν ἀποδοῦναι ζημίαν, καθώς ἂν δια γνοίεν τὰ περὶ τῆς ζημίας οἱ τὴν περὶ τούτου ανα τεθέντες παρ' ἡμῶν ποιήσασθαι διάγνωσιν, ὀφείς λουσι γὰρ ἐμφανιζομένου τοῦ παρόντος τῆς ἡμῶν μετριότητος ὑπομνήματος συνέλευσιν ποιήσασθαι κατὰ τὴν ἐπὶ τοῖς τοιούτοις κρατοῦσαν ἐν τῷ ᾿Ορει τάξιν τε καὶ συνήθειαν ὅ τε εἰς τὴν τοῦ Πρώτου ἐνοχὴν ἀνατεθησόμενος τῶν ἐκεῖσε σεβασμίων με νῶν, ἀλλὰ δὴ καὶ οἱ λοιποὶ τιμιώτατοι καθηγούμενοι τῶν ἐν τῷ αὐτῷ Ὄρει σεμνοτέρων μονῶν καὶ λοιποί τινες τῶν ἐκεῖσε τιμίων καὶ πνευματικῶν ἀνδρῶν, καὶ ποιήσασθαι, ὡς διεταξάμεθα, τὴν διάγνωσιν καὶ ἐκτίμησιν τῆς ἐν τῷ ἀγρῷ γενομένης παρὰ τῶν Βατοπεδηνῶν ζημίας καὶ ἱκανοποιῆσαι ταύτην, ὃν εἴρηται τρόπον, πρὸς τὸ μέρος τῆς τοῦ Εσφιγμένου μονῆς· πλὴν οὕτω μὲν τὴν νικῶσαν εἴληφεν ἡ τοῦ Εσφιγμένου μονὴ καὶ τὴν δεσποτείαν ἔχειν ἐψήφισται τοῦ ἀγροῦ, ἔτι δὲ ἀπολαβεῖν καὶ τὴν ἐν τῷ ἀγρῷ γενομένην αὐτοῖς ζημίαν παρὰ τῶν Βατοπε. δηνῶν. ᾿Αλλ' ἐπειδὴ ἀνθρώπους ὄντας τοὺς ἐν ταῖς εἰρημέναις τοῦ Βατοπεδίου καὶ τοῦ Εσφιγμένου μοναῖς, οὐδὲν ἀπεικὸς καὶ πάλιν τι τῶν τοιούτων ἐκ μικροψυχίας παθεῖν, καὶ τοῦτο εἴωθε συμβαίνειν ὡς τὰ πολλὰ, ἐπεὶ καὶ φύσει πρόχειρον ἡ κακία καὶ ἀρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, Νέας Ρώ πολὺς ἐπὶ τὸ χεῖρον ὁ δοῦς ἢ μᾶλλον πλατεία τις, εὐαγγελικῶς εἰπεῖν, ἡ εἰς αὐτὴν ὁδὸς καὶ εὐρύχωρος, καὶ χρὴ πᾶσιν ἀνθρώποις, μοναχοῖς γε μὴν μάς λιστα, ἅτε κόσμῳ νεκρωθεῖσι καὶ κοσμικοῖς, μηδε μίαν διδόναι τῷ πονηρῷ πάροδον, ἀλλὰ παρούσαν μὲν εἰρήνην περιέπειν, ἀποῦσαν δὲ ἀνακαλεῖσθαι πάσῃ σπουδῇ, καὶ πάντα ἐλάττω ἡγεῖσθαι τῆς ἐν Χριστῷ ὁμονοίας κτήματά τε καὶ πράγματα· ἐπεὶ οὖν οὕτω ταῦτα καὶ οὐδὲν οὕτω περιποιητὸν εἰς ὁμός νοιαν ὡς τὸ περιαιρεῖσθαι τὰς ὑποκειμένας καὶ ἐρεθιζούσας εἰς τὸ κακὸν ἀφορμάς, δεῖν ἔγνω καὶ διὰ τοῦτο ἡ μητριότης ἡμῶν, ὡς ἂν οἱ τὴν εἰρημένην. ἐξέτασιν καὶ ἱκάνωσιν ταχθέντες ποιῆσαι τίμιοι καὶ πνευματικοὶ ἄνδρες, ὑπομνήσαντες τοὺς ἐν ἀμφοτέ μης, καὶ οἰκουμενικός πατριάρχης. καὶ ἠρώτησα αὐτὸν, καὶ ἀπελογήσατο προς [&]πλοϊκῷ λόγῳ καὶ ἐξ ἀγάπης οὕτως, ὅτι ὁ Θεόφιλος ἐκεῖνος, ὡς ἦλθεν εἰς τὴν ᾿Ανατολήν, ὠνής μασεν ἑαυτὸν Ἱεροσολυμίτην, καὶ εἶχεν ἐκ τούτου φήμην μεγάλην, καὶ ἔβλεπον ἐκεῖνον πολλοὶ ὡς και δὲν ἄνθρωπον. ᾿Απῆλθον οὖν κἀγὼ, καὶ εἶδον αὐτὸν, καὶ ὡμίλησα πρὸς ὀλίγον· ὕστερον δὲ, ὡς ἐγνώσθη, ὅτι οὐκ ἔστιν Ἱεροσολυμίτης, ἀλλ' ὁ κατάρατος Θεό φιλός, κατήργησαν καὶ ἀνεθεμάτισαν πάντες αὐτὸν, καὶ ἐγὼ δὲ ὁμοίως κατήργησα καὶ ἀνεθεμάτισα αὐτ τόν. Ταῦτά μοι εἶπεν ὁ κῦρ Ἰγνάτιος ἐντὸς τῆς

Part VIPars VI

col. 1095–1096page 50 of 238
PG 152:1095δαλιζόντων δῆθεν αὐτοὺς ἀφορμάς, τῇ δ' ἀληθείᾳ ἐπὶ τῷ εὑρεῖν τὸν ὑποχωρήσαντα πρὸς μικροῦ ἐκ τῶν αὐτοῦ μαθητῶν, ὡς ὕστερον δέδεικται. Εἰστε: γὰρ αὐτὸν ἔννοια, μὴ φανερωθῇ ὑπ' αὐτοῦ, ὅμως παρα βαλὼν ἐν αὐτοῖς καὶ εὑρὼν τὸν ζητούμενον, πρὸς τὴν ᾿Αθαναΐδα πάλιν ὑπέστρεφε μετ᾿ αὐτοῦ. Υπ στρέφοντα δὲ κατέσχον περί που τὸ ᾿Ατραμύτιον, οἵτινες ἐκ τῶν βασιλικῶν παραμονῶν ἐζήτουν καὶ ἀνηρεύνων αὐτὸν ἀποσταλέντες ἐπὶ τούτῳ λαβεῖν ἐπειγόμενοι. Ενθα δὴ καὶ φανεροῦ γεγονότος, αὐτὸν ἐκεῖνον εἶναι τὸν θεοστυγῆ καὶ ἀπόβλητον καὶ ἀπο κεκηρυγμένον Θεόφιλον, ὁ μοναχὸς Ἰγνάτιος, προσ ελθὼν καὶ ἐξυβρίσας ὡς ἀπατεῶνα καὶ πλάνον καὶ ἀν θέματι καθυποβαλὼν ὑπὸ παρουσίᾳ καὶ τοῦ πρωτ τοψάλτου τῆς ἐκκλησίας Ατραμυτίου, ἔτι νῦν πε ριόντος τῷ βίῳ καὶ τῇ νήσῳ Μιτυλήνῃ ἐνδιατρίβον τοῦ, εἰς τὴν ἰδίαν αὖθις ἐπανῆλθε μονὴν τὴν τῆς Αγίας Αννης. Ἐν αὐτῇ γὰρ ἦν μετὰ τοῦ εἰρημένου Κυρίλλου κατηντηκώς, ὡς εἴρηται, καὶ διάγων, ἔνθα δὴ καὶ εὑρὼν τὸν μοναχὸν Θεοδόσιον, ὅς ἐστι διέπων ἤδη τὰ τῆς ἐνταῦθα σεβασμίας μονῆς τοῦ ἁγίου Αν δρέου, ἀνήγγειλε τὰ περὶ τούτου αὐτῷ. Μετὰ τρεῖς δὲ μῆνας ἐκεῖθεν ὑποχωρήσας καὶ πρὸς τὸ ᾿Αγιον Ορος τοῦ ᾿Αθω καταλαβών, συνῆν τῷ τιμιωτάτῳ ἐν μοναχοῖς κῦρ Γερμανῷ τῷ Φιλαρέτῳ χρόνων ήδη παρελθόντων ἐξ ἐκείνου εἴκοσι δύο. Καὶ ἔκτοτε οὐχ εὑρηται οὐδὲ ὧπται ὑπό τινος οὐδὲ καταμεμαρτύρη ται τῷ κακίστῳ Θεοφίλῳ τρόπῳ οἰῳδήτινι ἐντυχών, ὥστε ἢ εἰς ὁμιλίαν αὐτῷ συνελθεῖν ἢ κοινωνίαν ὅλως σχεῖν τινα πρὸς αὐτὸν, ἕως ἐν τοῖς ζῶσιν ἐκεῖ νος ἦν. Τοιαύτην καὶ ὁ τοιοῦτος μοναχές Ιγνάτιος τὴν ἀναφορὰν ποιησάμενος μάρτυρας εἰς παράστασιν προεβάλετο ἀπὸ μὲν τῆς εἰρημένης μονῆς τῆς Αγίας Άννης τους εὑρισκομένους ἐν τῇ τοιαύτῃ τοῦ Πιπερά μονῇ, τόν τε δηλωθέντα ἐκκλησίαρχον αὐτῆς τὸν ᾿Αρκάδιον, τὸν Κάλλιστον, τὸν Νίκανδρον, τὸν Νέστορα, τὸν Κύριλλον καὶ τὸν Υάκινθον, ἀπὸ δὲ τῆς μονῆς τῶν Ζυγανῶν ἐκ γειτόνων οὔσης τῇ τῆς Αγίας Αννης μονῇ, τοὺς εὑρισκομένους ἐν τῇ τοῦ Μυρελαίου μονῇ, τὸν ἡγουμενικῶς αὐτῆς προϊστάμενον τιμιώτατον ἐν μοναχοῖς κῦρ Γαλακτίωνα, τὸν μοναχών Θεοδόσιον, τὸν Μακάριον, τὸν Δωρόθεο, τὸν Γεννάδιον καὶ τοὺς διαληφθέντας, τόν τε μοναχών Αγίας Σοφίας καὶ πλέον οὐδέν. Αὕτη ἐστὶν ἡ ἀλ ξένης δῆθεν ἐλθὼν καὶ μὴ γινώσκων τὰς τῶν σκαν θεια, καὶ πλέον οὐ γινώσκω. Ο μέντοι μοναχός Ἰγνάτιος παρὼν καὶ ἀκροώμενος ἀνέφερε καὶ αὐτ τῆς, ὡς πατρίδα μὲν ἔσχε τὴν ᾿Αθαναΐδα, ἔφυ δὲ πατέρων τὰ Χριστιανῶν πρεσβευόντων καὶ εὐσεβῆ τὴν τοῦ γένους ἄνωθεν ἑλκόντων σειρὰν, τῆς ἡλικίας δὲ δωδέκατον ἔτος ἄγων ὑπὸ παιδευτῇ τῷ ἀνεψιῷ τοῦ ἀρχιερατεύοντος ἐκεῖτε τὰ θεῖα ἐδιδάσκετο γράμματα, ᾧ δὴ καὶ δόξαν κατὰ μοναχοὺς ἀποκείρασθαι καὶ ἀποκειραμένῳ μέντοι ἐν τῇ περὶ τὸ Ατραμύτιον μονῇ τῶν ἁγίων Θεοπατόρων Ἰωακεὶμ καὶ ᾿Αννης ἠκολούθησε καὶ οὗτος, καὶ τοῦ μοναχικοῦ κατὰ τὴν αὐτὴν μονὴν ἠξίωται σχήματος. Μετά χρόνους δὲ τρεῖς ἐκεῖθεν ἐξελθόντι καὶ εἴ; τι μονύ ὅριον περὶ τὴν αὐτὴν ᾿Αθαναΐδα, τῷ τοιούτῳ μου ναχῷ Ἰγνατίῳ διαφέρον ἐκ γονικότητος, συνῆν καὶ συνδιῆγεν αὐτῷ, ἐξαμηνιαῖον δὲ καιρὸν εἰς τὸ αὐτὸ μονύδριον ἄμφω διαβιβάσαντες ἀκηκόασιν ἐκ φήμης ἐπιστῆναί τινα τῷ τόπῳ μοναχὸν, καλούμενον Σεραπίωνα Ἱεροσολυμίτην καὶ ἐν τῷ Σιναΐῳ ὄρει ἀσκή σαντα, καὶ ἐντυχὼν αὐτῷ ὁ ἱερομόναχος Κύριλλος (οὕτω γὰρ ὁ τοῦ ἐπισκόπου ἀνεψιός μετωνόμασται) καὶ ὑποστρέψας πολὺς ἦν ἐπαινέτης ἐκείνου, τὸ εὐστροφόν τε τῆς γλώττης καὶ τὴν πλοκὴν τοῦ λό γου καὶ τὸ πρὸς ἀρετὴν σπουδαῖον τιθεὶς ἐν θαύ ματι. Εἶτα πρὸς τὴν αὐτῶν μονὴν ἐκεῖνον καταλαβόντα είδε τ..... καὶ ὁ τοιοῦτος μοναχός Ἰγνάτιος, καὶ δεύτερον πάλιν εἶδε πεμφθεὶς πρὸς αὐτὸν προσ αγορείας χάριν παρὰ τοῦ ῥηθέντος Κυρίλλου. Εἶτα κἀκεῖνος τοὺς ἰδίους μαθητὰς ἀντιπροσαγορεύσον τας αὐτῷ ἐξαπέστειλε, τοὺς αὐτοὺς δὲ καὶ πρὸς τὸν χατζύκην, δειλιῶν γὰρ ἦν ἰδεῖν τοῦτον, μὴ ἐντεῦθεν, ὅστις ἐστὶ, φανερωθείη, πληροφορίαν δὲ ὅμως λαβὼν τοῦ μὴ ἐγνωσμένος αὐτῷ εἶναι ἐνέτυχε τούτῳ δὴ τῷ χατζύκῃ. Έπειτα μαθὼν, καὶ τοὺς περὶ τὴν μονὴν τῶν Σανίδων τόπους ἐπιτηδειοτέρους εἰς ἀναχώρησιν εἶναι καὶ τῶν κοσμικῶν θορύδων ἀπηλλαγμένους καὶ ἐπιστῆναι αὐτοῖς βουλόμενος, ζητῶν ἦν τὸν αὐτῷ συνοδεύσοντα, καὶ ἐπεὶ αὐτὸς δὲ οὗτος ὁ Ἰγνάτιος εἶχε τινα κατεπείγουσαν χρείαν ἐπὶ τῷ βιβλίον τι λαβεῖν ἐκεῖθεν καὶ μεταγράψαι τῷ εἰς ἐκκλησίαρχον ἀρτίως εὑρισκομένῳ τῆς αὐτῆς τοῦ Πιπερά μονῆς μοναχῷ ᾿Αρκαδίῳ, συνώδευσε τὸν τρόπον τοῦτον ἐκείνῳ, πλην, καταντησάντων ἀμφοτέρων εἰ; τὴν δηλωθεῖσαν τῶν Σανίδων μονὴν, δέδωκεν εἴδη - Ο Θεοστήρικτον τὸν χατύκην καὶ τὸν μοναχὸν Θεοδ σιν ὁ ῥηθεὶς Ἰγνάτιος περὶ τούτου τῷ χρηματίσαντι καθηγουμένῳ τῆς αὐτῆς μονῆς ἐκείνῳ κῦρ 'Αγάθωνι, ἀνδρὶ τὰ θεῖα ἐξησκημένῳ, καὶ τὴν ἐπι δημίαν ἐκείνου ὁ αὐτὸς κῦρ ᾿Αγάθων διὰ τὴν κρα τοῦσαν ὑπὲρ αὐτοῦ φήμην ἀποδεξάμενος, προσεῖπε μὲν αὐτὸν ἡδέως καὶ προσεφθέγξατο, κατενόησε δὲ ὅμως ἐκεῖνον ἐξ ὧν ἤκους λέγοντά τε καὶ ἐγκαυχώμενον μηδὲν πνευματικὸν ἔχειν, ἀλλὰ τοῖς ματαίοις ἔτι φέρειν ἐπιχάσκουσαν τὴν ψυχὴν φιλοτιμίας καὶ φιλοδοξίας πάθει τῆς ἐπὶ τοῖς λόγοις καὶ τοῦ δι' αὐτ τῶν σεμνύνεσθαι ἐνισχόμενον. Πλὴν ἐκεῖθεν μετα βάντες εἰς τὸ Χαρίορος τῷ φαινομένῳ μὲν, ὡς αὐτὸς ἔλεγεν, ἵνα τοὺς ἐκεῖσε διαφερομένους τῇ Ἐκκλησίᾳ ἴδῃ καὶ τῶν παρ' αὐτῶν λεγομένων ἐπακούσῃ, ἀπὸ σιον τὸν εὐνοῦχον. ἂν δὲ καὶ μαρτυρησάντων οὕτω καὶ μὴ ἄλλως ἔχειν τὰ εἰρημένα διέγνωμεν καὶ ἀπεφηνάμεθα, ἀθῶν παντάπασιν ἐκ τοῦ εἰρημένου εγκλήματος τυγχάνειν τὸν δηλωθέντα μοναχὸν Ἰγνάτιον οὐ μόνον, ὅτι μὴ εἰδὼς τῷ θεοστυγεῖ ἐκείνῳ ἐνέτυχε καὶ ἐπὶ τρισὶ μόναις ἡμέραις ἐκείνῳ συνο ώδευσε, ποιουμένῳ τὴν εἰρημένην ὁδοιπορίαν, ἀλλὰ καὶ πολλῷ μᾶλλον, ὅτι γνωσθέντα τοῦτον καὶ ἀνεθεμάτισε καὶ ἀπεκήρυξε, καὶ ἐξ ἐκείνου ἀποβεβλημένον ἔχει καὶ ἀνομολογεῖ καὶ τῆς ἁγίας τοῦ Θεοῦ Εκκλησίας ἀλλότριον, ὅθεν καὶ οὐδεμίαν ἀπὸ τῆς τοιαύτης κατηγορίας ἕξει τὸ ἀπὸ τοῦδε μέμψιν ἢ κατάγνωσιν ὁ αὐτὸς μοναχός Ιγνάτιος, ἀλλὰ ὡς ἀν γκλητον καὶ ἕνα τῶν ὀρθοδόξων καὶ εὐσεβῶν καὶ

Part VIIPars VII

col. 1097–1098page 51 of 238
PG 152:1097τῶν γνησίων τῆς Ἐκκλησίας υἱῶν, ὥσπερ δῆτα καὶ ἡ εἰς γάμον ἢ εὐλόγησιν ἔννομον ἀνασχόμενος συνελ εἶναι διέγνωσται Θεοῦ χάριτι, πάντες αὐτὸν προσδέξονται καὶ πάσης αὐτῷ τῆς ὀφειλομένης Χριστιανι τῆς κοινωνίας ἀκωλύτως καὶ μετὰ πληροφορίας καθαρᾶς μεταδώσουσι καὶ συμμεθέξουσιν. Ὑπὲρ τούτου γὰρ καὶ τῆς ἐπὶ τούτῳ ἀσφαλείας καὶ τὸ παρὸν γράμμα ἡμῶν συνοδικῶς τῆς ὑποθέσεως ἐξετασθεί σης καὶ διαγνωσθείσης επεδόθη τῷ εἰρημένῳ μου ναχῷ Ἰγνατίῳ ὑποσημανθὲν καὶ ταῖς ἡμετέραις υπογραφαῖς καὶ ἀπολυθὲν μηνὶ Σεπτεβρίῳ Ινδ. ιδ'. + Ο 'Ηρακλείας Ιωάννης ὁ Νικομηδείας Κύριλλος ὁ Χαλκηδόνος Θεόδουλος ὁ Γαγγρῶν Κωνσταντίνος Προύσης Νικόλαος ὁ Παλαιῶν Πατρῶν Μιχαὴλ Ο Φιλίππων Καλλίνικος Δυρραχίου Γρηγόριος ὁ Μελενίκου Ιωάννης ὁ Διδυμοτείχου Θεόδουλος ὁ Κίου Γρηγόριος ὁ Λοπαδίου Ιωαννίκιος Μηδείας Νίφων ὁ Σάρδεων Γρηγόριος ὁ Νικαίας Πέτρος ὁ Θεσσαλονίκης Ιερεμίας Ο Ποντοηρακλείας Ιωάννης ὁ Περγάμου 'Αρσένιος ὁ Σερρών Νικόλαος ὁ Χριστουπόλεως Ιερόθεος Ο Μιτυλήνης Διονύσιος Μηθύμνης Μαλαχίας ο Βιζύης Νικόλαος ὁ Γαρέλλης Παύλος ὁ Νυμφαίου Θεόδουλος. † Ανέφερεν ἐπὶ τῆς ἡμῶν μετριότητος προκαθημένης συνοδικῶς ὁ ἀπὸ τῶν παιδοπούλων τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αυτοκράτορος Κωνσταντίνος ὁ Παλάτης, ὡς ἡ ἐκ τῆς αὐτῆς αὐτῷ χώρας οὖσα του Μελενίκου.... ἡ ᾿Αλαμανίνα καλουμένη συνερώ νησε λαβεῖν δι' ἐγκολπίων εἰς γαμβρὸν ἐπὶ τῇ ἰδίᾳ θυγατρὶ τὸν Ταρχανειώτην Γεώργιον, ὃς δὴ καὶ ἰδὼν τὴν κόρην οὐκ ὀλίγα βεβλαμμένην μέρη του σώμα. τος περί τε τὸ πρόσωπον δηλαδὴ καὶ θάτερον τῶν ὀφθαλμῶν, ἔτι δὲ καὶ τὰς χεῖρας, διέλυσεν αὐτίκα τοὺς τοιούτους δεσμούς· ἣν δὲ κατέλιπεν ἐκεῖνος, ἀπάτῃ μετ' ἐκεῖνον χρησαμένη συνέδησε τούτῳ δι' ἀῤῥαβώνων νυκτός, μὴ συμπραξάντων ἐπὶ τούτῳ μηδὲ συναινεσάντων τῶν γονέων αὐτοῦ, μηδὲ γνόν των, δι᾿ ἣν αἰτίαν ὁ ῥηθεὶς Ταρχανειώτης την μεθ' ἑαυτοῦ διέλυσε συμφωνίαν, ὡς ὕστερον ἐγνώσθη εἶτα γνοὺς οὗτος τὴν ἀπάτην, ἀπέστερξεν αὐτίκα τὸ τοιοῦτον συνοικέσιον. Καὶ πειρώμενος τέλεον ἀπο φυγεῖν, ἐμπεσὼν δὲ καὶ εἰς μέσος πρὸς τὴν κόρην καὶ μὴ δυνάμενος όλως συνοικήσαι μετ' αὐτῆς, ἀπηλλοτριώθη καὶ ἐξέφυγε παντελῶς ἀπὸ τοῦ τοιού του τόπου, καὶ ἀπῆλθεν εἰς μέρος ἀλλότριον, μηδὲ Ο θεῖν μετὰ τῆς γυναικός, ὥστε καὶ ἐπὶ τέσσαρσιν ήδη χρόνοις φυγὰς ἦν τῶν οἰκείων καὶ τῶν Ῥωμαϊκῶν ὁρίων. Νῦν δὲ ἐπανελθὼν καὶ ἔτι ἀποστόργω; ἔχων καὶ μίσει κατεχόμενος κατὰ τῆς γυναικὸς ἀδιαλλάκτῳ καὶ φόνον ἀπειλῶν καὶ πᾶν εἴ τι χείριστον κατὰ τῆς γυναικὸς δρᾶσαι, εἰ ἀναγκασθῇ τὴν μετ' αὐτῆς συνοίκησιν, ᾐτήσατο διαγνώσεως τυχεῖν συνοδικῆς παρὰ τῆς ἡμῶν μετριότητος, προσθείς καὶ ὡς ἐπεβούλευσε τῇ ζωῇ τούτου διὰ μαγγανείας τε καὶ λοιπῆς κακουργίας ή πενθερὰ μετὰ τῆς αὐτ τοῦ γυναικὸς, ἐπεὶ μὴ ἔβλεπον αὐτὸν συντιθέμενον τῇ ἐπὶ τούτῳ γαμικῇ πράξει· ὅθεν καὶ διέγνω ἡ μετριότης ἡμῶν μετὰ τῶν περὶ αὐτὴν ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Ἡρακλείας, τοῦ Σάρδεων, τοῦ Νικο μηδείας, τοῦ Νικαίας, τοῦ Χαλκηδόνος, τοῦ Μονεμβασίας, τοῦ Ποντοηρακλείας, τοῦ Προύσης, τοῦ Περ γάμου, τοῦ Παλαιῶν Πατρῶν, τοῦ Σεῤῥῶν, τοῦ Χριστουπόλεως, τοῦ Δυρραχίου, τοῦ Μελενίκου, τοῦ Μηθύμνης, τοῦ Διδυμοτείχου, τοῦ Κίου καὶ τοῦ Γα ρέλλης, δεῖν εἶναι διὰ τὰς εἰρημένας αἰτίας τὸ τοιοῦ τον συνοικέσιον διαστάσει λυθῆναι, τὸ μὲν διὰ τὸ μὴ συμπρᾶξαι τοὺς γονεῖς τοῦ εἰρημένου Παλάτου ἐπὶ τῷ τοιούτῳ συνοικεσίῳ, τὸ δὲ καὶ διὰ τὸ ἐπὶ τοσού. τοις χρόνοις κρατῆσαν κατὰ τῆς γυναικὸς τοῦ ἀνδρὸς ἀκατάλλακτον μῖσος, καὶ ἔτι γε δι' ήν, ὡς ὁ Παλάτ της ισχυρίζετο, προφανῶς τὴν πενθερὰν ἐνεργῆσαι κακουργίαν διὰ μαγγανείας εἰς ἐπιβουλὴν τῆς ζωῆς αὐτοῦ, δι᾿ ἣν καὶ φόνον ἀντηπείλει τῇ γυναικί. Εσονται τοίνυν τὸ ἀπὸ τοῦδε διῃρημένοι οι ῥηθέντες, καὶ ἑκάτερος εἰς ἕτερον, καθὼς ἂν θελήσῃ, μεταβήσεται γάμον ἀκωλύτως. Εἰ γὰρ, καὶ μή τινος αἰτίας οὔσης τῇ γυναικὶ, ἱκανὸν ἂν ἦν μόνον πρὸς τὴν διάζευξιν κατὰ νόμους, ὅτι μὴ καὶ οἱ γονεῖς συνήνεσαν τοῦ ἀνδρὸς, πολλῷ μᾶλλον ἂν καὶ χρονίου μίσους ὄντος καὶ τῶν ἄλλων αἰτιῶν, νομίμως αρμό σεις τὰ τῆς διαζεύξεως. Ἐπεὶ δὲ ἀνηνέχθη τῇ ἡμῶν μετριότητι καὶ ὡς οὗτος δὴ ὁ Παλάτης, παρ' ὅσον τῇ πενθερικῇ αὐτοῦ οἰκίᾳ ἐνδιέτριψε, λαβὼν καὶ τινα τῶν καταγραφέντων αὐτῷ εἰς προῖκα πραγμάτ των, ἐν τῇ ἀποφυγῇ αὐτοῦ συνεπιφερόμενος ἀνά λωσε, δεῖν ἔγνω καὶ περὶ τούτου ή μετριότης ἡμῶν μετὰ τῆς περὶ αὐτὴν ἱερᾶς συνόδου καὶ ἀπεφήνατο, ἱκανωθῆναι πρὸς τὸ μέρος τῆς γυναικός, ὅτον ἂν παρ' αὐτοῦ ἀφαιρεθὲν καὶ ἀναλωθὲν φανείη, καὶ ἀποδοθῆναι παρὰ τοῦ μέρους τοῦ εἰρημένου Παλάτου καὶ τῶν πατρόθεν ἀνηκόντων αὐτῷ πραγμάτων κατά τὸ ἀνελλιπές, καθὰ καὶ ἐπὶ τούτῳ ἔγγραφον ἐποιήσαντο ὑπόσχεσιν οἱ παρατυχόντες ἐνταῦθα τῇ κρίσ σει ἀπὸ τῶν γνησίων τοῦ αὐτοῦ Παλάτου, ἐν ᾗ δὴ ὑποσχέσει παρ' αὐτῶν καθωμολόγηται καὶ ὑπέσχηται καὶ τὰ κατὰ νόμους τῇ γυναικὶ ἀνήκοντα ἐπὶ τῇ προικὶ ἀποδοθῆναι, καὶ ὀφείλουσιν, ὡς ὑπέσχηνται, καὶ ἀποδοθῆναι. Ταῦτα μέντοι ὀφείλει πράξει, ὥστε καὶ εἰς πέρας ἐξενεχθῆναι, ὁ ἱερώτατος μητροπολί της Μελενίκου, ὑπέρτιμος, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγα πητὸς ἀδελφὸς τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργὸς, ὡς καὶ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν ὑπὸ τὴν ἐνορίαν αὐτοῦ ὄντων καὶ ὡς προειδὼς τὰ τῆς ὑποθέσ

Part VIII - IXPars VIII - IX

col. 1099–1100page 52 of 238
PG 152:1099σεως και συνδικάτας ἡμῖν καὶ συναποφηνάμενος. ἁγίου μου αὐτοκράτορος, μεγάλη παπίκινα, γνησιωτ Τούτου γὰρ χάριν ἐπιδέδοται τῷ διαληφθέντι Κων σταντίνῳ τῷ Παλάτῃ καὶ τὸ παρὸν γράμμα τῆς ἡμῶν μετριότητος. Θεοφιλέστατε ἐπίσκοπε Χίου, χάρις εἴη καὶ εἰ ρήνη παρά Θεοῦ τῇ σῇ ἱερότητι. Γραφὴ ἀπεστάλη παρὰ τῶν κληρικῶν τῆς κατὰ σὲ τοιαύτης ἁγιωτά τῆς ἐπισκοπῆς, αιτιάματα διαλαμβάνουσα καθαπτόμενα τῆς θεοφιλείας σου και συνοδικῆς δεόμενα εξετάσεώς τε καὶ διαγνώσεως. Παρεγγυάται οὖν τῇ θεοφιλείᾳ σου ἡ μετριότης ἡμῶν καταλαβεῖν ἐνταῦθα ἐπὶ τῷ ἀπολογήσασθα: ταῦτα δὴ τὰ κινηθέντα κατ' αὐτῆς αἰτιάματα, ἕως εὔθετός ἐστι περὶ τὸν πλοῦν καὶ ἐπιτήδειος ὁ καιρός. Εἰ γὰρ μὴ ἀπαντήσης, και μόνοι οἱ τὰ τοιαῦτα αἰτιάματα κινοῦντες κληρικοὶ καταλάβωσιν, οὐκέτι γράμμα δέξῃ τῆς ἡμῶν μετριό. τητο; ἑτερόν σε πρὸς τὰ ὧδε μετακαλούμενον, ἀλλὰ το παρὸν ἔσται σοι καὶ ἀντὶ δευτέρου καὶ τρίτου μηνύματος, καὶ συνοδικὴ ἀπόφασις εξενεχθήσεται ἐπὶ σοὶ ὡς φυγοδικοῦντι, κατὰ τὴν τῶν ἱερῶν κανό νων ἀκριβῆ παρατήρησιν. Διὰ τοῦτο δὴ καὶ καταλαβέτω ἡ σὴ θεοφίλεια προσλαβοῦσα μεθ᾿ ἑαυτῆς καὶ τὸν χαρτοφύλακα τῆς σῆς ἁγιωτάτης Εκκλησίας, ὡς ἂν καὶ οὗτος ἀπολογήσηται, ἅπερ κατ' αὐτοῦ παρὰ τῶν τοιούτων κληρικῶν ἐκινήθησαν αιτιάματα. Η χάρις τοῦ Θεοῦ εἴη μετὰ τῆς θεοφιλείας σου. * Εὐλαβέστατοι κληρικοὶ τῆς κατὰ τὴν νῆσον Χίον ἁγιωτάτης ἐπισκοπῆς, σύ τε οἰκονόμε, σὺ πρωτ τέκλικε, σὺ πρεσβύτερο Νικήτα βεστάρχα, καὶ σὺ Λέον και όθ:τε, ἀγαπητὰ κατά Κύριον τέκνα της ἡμῶν μετριότητος, ἡ γραφὴ ὑμῶν διεκομίσθη καὶ ἀνεγνώσθη τῇ ἡμῶν μετριότητι, ἦτις καὶ διελάμβανεν αιτήματα κατὰ τοῦ θεοφιλεστάτου ἐπισκόπου τῆς καθ' ὑμᾶς τοιαύτης ἁγιωτάτης Εκκλησίας καὶ τοῦ χαρτοφύλακος τοῦ Πετζιμέντου, δεόμενα συνιδιο κῆς ἐξετάσεώς τε καὶ διαγνώσεω;. Εγραψεν οὖν ἡ μετριότης ἡμῶν, ἵνα καταλάβῃ ἐνταῦθα ὁ τοιοῦτος ὑμῶν ἀρχιερεὺς μετὰ τοῦ αὐτοῦ χαρτοφύλακος, καὶ ἀπολογήσονται ἀμφότεροι, περὶ ὧν ἐγκαλούνται. Παρακελεύεται δὲ καταλαβεῖν καὶ ὑμᾶς ἐπὶ τῷ ἀπ ελέγξαι καὶ παραστῆσαι τούτοις τὰ τοιαῦτα ἐγκλήματα· εἰ δ᾽ ἴσως οὐ βούλοντα: ἀπαντῆσαι, καταλά δετε ὑμεῖς, ἵνα συνοδικὴ ἀπόφασις ἐπὶ τούτοις ὡς φυγοδικοῦσιν ἐξενεχθῇ κατὰ τὴν τῶν ἱερῶν κανόνων ἀκριβή παρατήρησιν. Η χάρις τοῦ Θεοῦ εἴη μεθ' ὑμῶν. † Ἱερώτατο μητροπολίτα Φιλίππων, ὑπέρτιμε, ἀγαπητὲ κατὰ Κύριον ἀδελφὲ τῆς ἡμῶν μετριότητος και συλλειτουργέ, χάρις εἴη καὶ εἰρήνη παρὰ Θεοῦ τῇ σῇ ἱερότητα. Η θεία τοῦ κρατίστου καὶ τάτη κατὰ πνεῦμα θυγάτηρ τῆς ἡμῶν μετριότητος, εὐγενεστάτη κυρὰ Εὐδοκία ἡ Νεστογγόνισσα ἀνή νεγκε συνοδικῶς τῇ ἡμῶν μετριότητι, ὡς ἀνεδέξατο καὶ εἰσεποιήσατό τινα κόρην ἑπταετῆ, καὶ ἐπιμελῶς ἀνέτρεφε ταύτην ἐπὶ χρόνοις ἱκανοῖς, καὶ οἷα γνη. σίαν παῖδα σχεδόν έστεργεν, ὡς καὶ οὐκ ὀλίγα πράγ ματα καταπιστεῦσαι αὐτῇ, τὰ μὲν εἰς παρακαταθήκην, τὰ δὲ ἵνα ὑπὲρ προικός αὐτῇ δώσει, ἡνίκα συζεύξῃ ταύτην κατά νόμους ἀνδρί· ἡ δὲ, ὥσπερ ἐπιλαθομένη τῶν πρὸς αὐτὴν ἐκείνης εὐεργεσιών, τοῖς ἐναντίοις αὐτὴν ἡμείψατο, καὶ ἀπαυθαδειάσασα οὐ μόνον διέβαλε ταύτην καὶ περιέσυρε καὶ ἐπιβούλως ἐξουθένησεν, ἀλλὰ καὶ ἄνδρα παρά γνώμην αὐτῆς ἠγάγετο, καὶ τὰ τοιαῦτα πράγματα ἔτι κατα έχει παρ' ἑαυτῇ. ἂν χάριν καὶ ἐδεήθη ἡ αὐτὴ μετ γάλη παπίαινα τῆς ἡμῶν μετριότητος ὥστε ἐπινα σωθῆναι πάλιν ταῦτα αὐτῇ, δι᾿ ἣν ἐπεδείξατο ἡ εἰρημένη αχαριστίαν καὶ ἐπίβουλον γνώμην προς αὐτήν. Διέγνω τοίνυν ἡ μετριότης ἡμῶν μετὰ τῶν περὶ αὐτὴν ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Ηρακλείας, τοῦ Σάρδεων, του Νικομηδείας, τοῦ Νικαίας, του Χαλκηδόνος, τοῦ Θεσσαλονίκης, τοῦ Μονεμβασίας, τοῦ Ποντοηρακλείας, του Προύσης, του Περγάμου, τοῦ Παλαιῶν Πατρῶν, τοῦ Σερρών, του Χριστουπόλεως, τοῦ Δυρραχίου, τοῦ Μυτιλήνης, τοῦ Μηθύμνης, τοῦ Διδυμοτείχου, τοῦ Βιζύης, του Κίου, τοῦ Γαρέλλης καὶ τοῦ Μηδείας, δικαίαν εἶναι τὴν αἴτη σιν τῆς τοιαύτης μεγάλης παπιαίνης, ὅθεν καὶ ἐδι Ο καίωσε, προηγουμένως μὲν λαβεῖν τὴν εἰρημένην μεγάλην παπίαιναν ἐκ τῆς τοιαύτης γυναικός, ὅσα παρακαταθήκης καὶ φυλακῆς χάριν ταύτῃ κοτεπι στεύσατο, εἶτα ἐξέτασιν γενέσθαι, εἰ κακῶς οὕτω διετέθη πρὸς αὐτὴν ἐκείνη, καὶ ταῦτα δὴ τὰ ἄτιμα καὶ ἀχάριστα ἐτόλμησεν ἐπ' αὐτῇ ἀντὶ τῆς ὀφειλομένης εὐγνωμοσύνης, καὶ τούτων ἀληθῶς ἔχειν ἀνα φανέντων ἀπολαβεῖν αὐτὴν καὶ ὅσα εἰς προῖκα δοῦ και πρὸς ἐκείνην προέθετο, ἐπεὶ παρὰ γνώμην αὐτῆς, μετὰ τοῦ δεῖξαι καὶ τὴν τοσαύτην ἀγνωμοσύνην, ἔλαβε τὸν ἄνδρα, ὃν αὐτοβούλως έσχε. Παρα δηλοί σου τοίνυν τῇ ἱερότητι ἡ μετριότης ἡμῶν προσλαβέσθαι καὶ τὸν ἱερώτατον ἀρχιεπίσκοπον Δράμας, ἀγαπητὸν ἡμῶν κατὰ Κύριον ἀδελφὸν καὶ σαι, καὶ ἐχούσης ταύτης, ὡς ἀνηνέχθη, πρᾶξαι καὶ συλλειτουργὸν, καὶ ἅμα τούτῳ τὴν ὑπόθεσιν ἐξετά οἰκονομῆσαι, ὥστε ἀπολαβεῖν ταύτην δὴ τὴν μεγά λην παπίπιναν καὶ ὅσα προικός χάριν δοῦναι πρὸς ἐκείνην ὑπέσχετο· καταδικάζεται γὰρ ὑπὸ τῶν να μων ἡ τοιαύτη γυνὴ ἐκπεσεῖν τῆς τοιαύτης χάριτος καὶ δόσεως, τὸ μὲν ὡς ἐπὶ τοσοῦτον ἐξουθενήσασι τὴν ἑαυτῆς εὐεργέτιν, τὸ δὲ καὶ ὡς παρ' εἴδησιν αὐτῆς ἀγαγομένη τὸν ἄνδρα. Γενέσθω τοίνυν, καθώς ἡ μετριότης ἡμῶν παραδηλοί σου τῇ ἱερότητι διὰ τοῦ παρόντος γράμματος, ὁ καὶ ἀντιστραφήτω τῷ μέρει τῆς διαληφθείσης θείας τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αυτοκράτορος, μεγάλης παπιαίνης δι' ἀσφάλειαν. Η χάρις τοῦ Θεοῦ εἴη μετὰ τῆς σῆς Ιερότητος.

Part XI - XIIPars XI - XII

col. 1101–1102page 53 of 238
PG 152:1101Η δική πρᾶξις τῆς ἡμῶν μετριότητος, τῇ ὑπογραφῇ τῆς ἡμῶν μετριότητος πιστωθεῖσα, εἰς ἀσφάλειαν ἐπιδέδοται. † Οὐκ ἀνεγκλήτους κρινεί τις τῶν ἁπάντων ἡμᾶς, μὴ πάντα τρόπον προθυμουμένους προμηθείας ἀξιοῦν τούς τε ἄλλους ἐν χρείᾳ ὄντας τῆς δυνατῆς, καὶ μάλιστά γε ὅσοι τῆς χρείας οὐκ ἔξω μένουσιν ἐκ τῶν συμπληρούντων τὴν καθ᾿ ἡμᾶς ἱερὰν σύνο δον, ἀγαπητῶν ἡμῶν κατὰ Κύριον ἀδελφῶν καὶ συλ λειτουργῶν. Εἰ γὰρ αὐτοὶ μὲν πάσῃ κατὰ χρέος σπουδῇ τῶν πνευματικῶν ἀγώνων καὶ πόνων, ἐφ' οἷς ἂν δέοι, ἡμῖν συναντιλήψονται, ἡμεῖς δὲ μὴ κατὰ τὸ εἰκὸς ἅπαν αὐτῶν προνοησόμεθα, πάντως ἂν μικρά φροντίζειν δόξαιμεν τοῦ καλοῦ, τὰ προσήκοντα τούτοις μὴ ἀντεισφέροντες. Δηλοῖ δὲ ὁ λόγος, ὅτι δὴ τὴν αὐτὴν μὲν τοῖς λοιποῖς κατ' αὐτὸν ἀρχιερεῦσι σπουδὴν συμβαλλόμενός ἐστιν ἐπὶ τοῖς προ κειμένοις ἡμῖν ἱεροῖς ἔργοις καὶ πράγμασι πρὸς τοῖς ἄλλοις τῶν ἀδελφῶν καὶ ὁ ἱερώτατος μητροπολίτης Παλαιῶν Πατρῶν καὶ ὑπέρτιμος, οὐκ εὐπόρως δὲ ὅμως τῶν πρὸς αὐτάρκειαν ἔχων εὕρηται, ἔνθεν του καὶ ἀναγκαῖον ἡ μετριότης ἡμῶν εἶναι καὶ προσῆ πον ἐνόμισε, φροντίσαι τούτου καὶ προμηθεύσασθαι. Καί γε κοινῇ ψήφῳ τε καὶ γνώμῃ τῆς ὁμηγύρεως τῶν περὶ ἡμᾶς ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Ηρα κλείας, τοῦ Σάρδεων, τοῦ Νικομηδείας, τοῦ Νικαίας, τοῦ Χαλκηδόνος, τοῦ Θεσσαλονίκης, τοῦ Μονεμβασίας, τοῦ Ποντοηρακλείας, τοῦ Προύσης, τοῦ Περγάμου, τοῦ Σερρών, τοῦ ᾿Αμάστριδος, τοῦ Φιλίππων, τοῦ Χριστουπόλεως, τοῦ Μιτυλήνης, τοῦ Μηθύμνης, τοῦ Δυρραχίου, τοῦ Διδυμοτείχου, τοῦ Βιζύης, τοῦ Κίου, τοῦ Λοπαδίου, του Νυμφαίου καὶ τοῦ Μηδείας, διέγνω καὶ κατεπράξατο μετ' αὐτῶν, κατὰ λόγον ἐπιδόσεως παρασχεῖν τούτῳ δὴ τῷ ἱερωτάτῳ ἀρχιερεῖ τὴν ἁγιωτάτην τῶν Λακεδαιμονίων μητρόπολιν, τὸ μέν τι ὡς σχολάζουσαν, τὸ δέ τι καὶ οὐ μακρὰν ἀφισταμένην τῆς κατ' αὐτὸν τοιαύτης ἁγιωτάτης Ἐκκλησίας, ἵν' οὕτω καὶ ῥᾳδίως ἔχοι τὸν ἐν ἀμφο τέραις Χριστώνυμον τοῦ Κυρίου λαόν διεθύνειν καὶ πρὸς τὴν σωτηρίαν χειραγωγείν. Καθέξει τοίνυν ὁ βηθείς ἱερώτατος μητροπολίτης Παλαιών Πατρῶν, ὑπέρτιμος καὶ ἔξαρχος πάσης Αχαΐας, ταύτην δὴ τὴν ἁγιωτάτην Ἐκκλησίαν καὶ τὰ ἐν αὐτῇ πάντα, καὶ ἐπ᾽ ἀδείας ἕξει ἱερουργεῖν ἐν αὐτῇ καὶ διακό τους προβιβάζειν καὶ πρεσβυτέρους, ἔτι δὲ καὶ ἡγου- 1 μένους ἐγκαθιστάναι, καὶ ἁπλῶς τῶν ἐκείνης πάν των μεθέξει, ὅσα με καὶ γνήσιος ἀρχιερεὺς, ἄνευ μέντοι τῆς τοῦ ἱεροῦ συνθρόνου ἐγκαθιδρύσεως. Οθεν ὀφείλουσιν οἵ τε κληρικοὶ τῆς δηλωθείσης ἁγιωτάτης Εκκλησίας τῶν Λακεδαιμονίων καὶ οἱ ὑπὸ τὴν ἐνορίαν ταύτης τελοῦντες καὶ πνευματικὴν ἐπι κράτειαν ἱερωμένοι, μονάζοντες καὶ τὸ λοιπὸν Χριστώνυμον πλήρωμα ὑποδέξασθαι τοῦτον, ὡς προσ ήκει, καὶ διὰ πάση; ἄγειν αἰδοῦς καὶ τιμῆς, καί γε τὴν καθήκουσαν ὑποταγὴν τούτῳ καὶ εὐπείθειαν ἀπονέμειν, ὡς ἀρχιερεῖ αὐτῶν καὶ πατρὶ καὶ διδα σκάλῳ πνευματικῷ, ἐφ' οἷς ἂν ὑπ' αὐτοῦ νουθετοῖντο καὶ ἐπιτάττοντο πρὸς σωτηρίαν συντείνουσι τῶν ψυχῶν αὐτῶν. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ καὶ ἡ παροῦσα συνο † Ἐπεὶ κρίμασιν οἷς οἶδε Θεὸς εἰς τὸ μέγα τῆς πατριαρχίας ἀνήχθην ἀξίωμα, και πατριάρχης Αλεξανδρείας τετίμημαι, τὸν τῆς ἡμῶν ὁμολογίας ἐκτίθημι λίβελλον, καὶ πρὸς τὸν κράτιστον ἐκπέμπω τοῦτον καὶ ἁγιόν μου αὐτοκράτορα, δν καὶ προσε τάξαι παρακαλῶ τῷ ἁγιωτάτῳ ἐμφανισθῆναι καὶ οἰκουμενικῷ πατριάρχῃ καὶ τῇ περὶ αὐτὸν θείᾳ καὶ ἱερᾷ συνόδῳ· οὕτω γὰρ ἂν καὶ εἰς τοὺς ἑτέρους πάντας τὰ τῆς ἐμῆς ἀληθοῦς ὁμολογίας καὶ ἀσφαλούς διαβήσεται. † Πιστεύω εἰς ἕνα Θεὸν Πατέρα παντοκράτορα. ποιητὴν οὐρανοῦ καὶ γῆς, ὁρατῶν τε πάντων καὶ ἀοράτων, καὶ εἰς ἕνα Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, τον Υἱὸν τοῦ Θεοῦ τὸν μονογενῆ, τὸν ἐκ τοῦ Πατρὸς γεννηθέντα πρὸ πάντων τῶν αἰώνων, φῶς ἐκ φωτός, Θεὸν ἀληθινὸν ἐκ Θεοῦ ἀληθινοῦ, γεννηθέντα, οὐ ποιηθέντα, ὁμοούσιον τῷ Πατρὶ, δι᾿ οὗ τὰ πάντα ἐγέ νετο, τὸν δι' ἡμᾶς τοὺς ἀνθρώπους καὶ διὰ τὴν ἡμε τέραν σωτηρίαν κατελθόντα ἐκ τῶν οὐρανῶν καὶ σαρκωθέντα ἐκ Πνεύματος ἁγίου καὶ Μαρίας τῆς Παρθένου καὶ ἐνανθρωπήσαντα, σταυρωθέντα τε ὑπὲρ ἡμῶν ἐπὶ Ποντίου Πιλάτου, καὶ παθόντα καὶ ταφέντα καὶ ἀναστάντα ἐκ νεκρῶν τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ κατὰ τὰς Γραφὰς, καὶ ἀνελθόντα εἰς τοὺς οὐρανοὺς καὶ καθεζόμενον ἐκ δεξιῶν τοῦ Πατρὸς καὶ πάλιν ἐρχόμενον μετὰ δόξης κρῖναι ζῶντας καὶ νεκρούς, οὗ τῆς βασιλεία; οὐκ ἔσται τέλος, καὶ εἰς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, τὸ Κύριον, τὸ ζωοποιοῦν, τὸ ἐκ τοῦ Πα τρὸς ἐκπορευόμενον, τὸ σὺν Πατρὶ καὶ Υἱῷ συμ προσκυνούμενον καὶ συνδοξαζόμενον, τὸ λαλῆσαν διὰ τῶν προφητῶν· εἰς μίαν ἁγίαν καθολικὴν κατη ἀποστολικὴν Ἐκκλησίαν. Ομολογῶ ἐν βάπτισμα εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν, προσδοκῶ ἀνάστασιν νεκρῶν καὶ ζωὴν τοῦ μέλλοντος αἰῶνος. Αμήν. Πρὸς τού τοῖς ὁμολογῶ Θεὸν τὸν Πατέρα, Θεὸν τὸν Υἱόν, Θεὸν τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, ἐν τρισὶ τελείαις ὑποστάσεσι Ένα Θεὸν παντέλειον, ἐν μιᾷ οὐσίᾳ καὶ θεότητι τρεῖς ὑποστάσεις ύφετώσας καθ' ἑαυτὰς, εἰς ἃς και θεω βάπτισμαι καὶ τετελείωμαι καὶ πνευματικῶς ἀνα γεγέννημαι, τὴν δὲ Υἱὸν τοῦ Θεοῦ τὸν προαιών νιον Λόγον, τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν, τὴν διὰ σπλάγχνα οικτιρμῶν καὶ φιλανθρωπίαν άμετρον καὶ ἀνείκαστον εὐδοκία Πατρὸς ἀϊδίου καὶ συνεργία τοῦ Παναγίου Πνεύματος ἐπὶ σωτηρίᾳ κατελθόντα τοῦ γένους ἡμῶν καὶ σάρκα λαβόντα δίχα θελήματ τος ἀνδρὸς καὶ σπορᾶς ἐκ τῶν πανάγνων καὶ ἁγίων αἱμάτων τῆς παναμώμου θεοτόκου καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας, καὶ διπλοῦν ἐκ γαστρὸς αὐτῆς ὁμολογῶ προελθεῖν, Θεὸν ὁμοῦ τε καὶ ἄνθρωπον, τέλειον ὅλον θεότητι, οὐ γὰρ ἐτράπη τοῦθ' ὅπερ καὶ ἦν, τέλειον τὸν αὐτὸν ἀνθρωπότητι· οὐ γὰρ ἐτράπη τοῦ' ὅπερ προσείληφεν, τὸν αὐτὸν ἕνα τῇ ὑποστάσει ἐν δύο φύσεσι, γνωριζόμενον ἐνεργείαις τε καὶ θελήσεσιν, ἐν οἷς ἔδρασε καταλλήλως τά τε

Part XIIIPars XIII

col. 1103–1104page 54 of 238
PG 152:1103θεῖα καὶ τὰ ἀνθρώπινα. Ετι γε μὴν καὶ τὸ ἐκ τοῦ βεβαιωθεὶς καὶ ἐς ἡμᾶς ἐκεῖθεν παραπεμφθείς· Η Πατρὸς ἀῤῥήτως ἐκπορευόμενον Πνεῦμα πανάγιον καὶ ἐν Υἱῷ ὁμολογῶ ἀναπαύεσθαι καὶ Πνεῦμα τού έ του καὶ εἶναι καὶ λέγεσθαι, ὡς αὐτῷ τε καὶ τῷ Παρ τρί συμφυὲς καὶ ὁμότιμον. Ταῖς δ᾽ ἁγίαις καὶ οι κουμενικαῖς ἑπτὰ συνόδοις ἑπόμενος τὰς θείας καὶ ἱερὰς εἰκόνας σχετικῶς προσκυνῶ καὶ ἀσπάζομαι, τὴν τοῦ Κυρίου δηλονότι καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, τῆς αὐτοῦ τε πανάγνου Μη τρὸς καὶ Θεοτόκου, τῶν ἀποστόλων, προφητῶν καὶ μαρτύρων καὶ πάντων τῶν ἀπ' αἰῶνος εὐαρεστησάν των αὐτῷ, ἐξαιτούμενος ταῖς πρεσβείαις αὐτῶν ἵλεων είναι τὸ θεῖον καὶ κατευθύνον ἐν ἅπασι, προσ πτύσσομαι πίστει καὶ φόβῳ ἀσπάζομαι καὶ τὰ ἅγια λείψανα τούτων, ὡς χάριτος θείας ἀνάπλεα, πᾶσαν βίβλον θεόπνευστον τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης καὶ τῆς Καινῆς ἀποδέχομαι καὶ ἀσπάζομαι, ἔτι γε μὴν καὶ τοὺς βίους καὶ τὰ συγγράμματα τῶν θεσπεσίων Πατέρων καὶ διδασκάλων καὶ ἀσκητῶν. Πρὸς δὲ τῷ Θείῳ βαπτίσματι καὶ τὸ μοναχικόν σχῆμα ὑψηλόν τε εἶναι ὁμολογῶ καὶ ἐπηρμένον καὶ ὄντως ἀγγελικήν καὶ πάσης ἁμαρτίας καθαρτικόν διὰ τῆς τελείας ἐπι διώσεως. Καὶ ἵνα συντόμως είπω, οἱ ἀπόστολοι, ὡς ἐπίδαξαν, οἱ μάρτυρες, ὡς ὡμολόγησαν, οἱ προφῆται, ὡς προεκήρυξαν, οἱ διδάσκαλοι, ὡς ἐδογμάτισαν, ἡ ὀρθόδοξης πίστις, ὡς ἐκρατύνθη, ἡ ἁγία καὶ ζωαρχικὴ Τριάς, ὡς ἐβράβευσεν, οὕτως πιστεύω οὕτω; ὁμολογῶ, οὕτως κηρύττω, δεχόμενο; καὶ στέργων καὶ ἀσπαζόμενος ἐκ μέσης ψυχῆς τὰς ἁγίας καὶ οἰκουμενικὰς ἑπτὰ συνόδους, ἔτι δὲ καὶ τὰς κατά τόπους όρο θατόξως γεγενημένας, ἀλλὰ μὴν καὶ ὅσα οἱ ἐν ταύταις ἅγιοι Πατέρες ἡμῶν καὶ διδάσκαλοι, θείῳ κινούμενοι Πνεύματι, ἐδέξαντό τε καὶ ἔστερξαν, ἀποβαλλόμενος καὶ ὑποβάλλων τῷ ἀναθέματι καὶ πᾶν ὅσον ἀπεβάλοντο καὶ ἀνεθεμάτισαν, πρὸς δὲ καὶ πᾶσαν αἱρετικὴν κοινωνίαν καὶ πλάνην, αὐτοῖς ἑπόμενος τοῖς ἁγίοις καὶ θεοφόροις Πατράσιν ἡμῶν. Ταύτῃ τῇ ὁμολογίς συνέζησα, ταύτῃ καὶ συζήσω τῇ τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπία καὶ χάριτι· μετ' αὐτῆς εὖ οἶδα καὶ ἀπελεύσομαι, τῷ ἀδεκάστῳ καὶ θείῳ βήματι ἐκείνῳ παραστησόμενο;, δι᾿ αὐτῆς καὶ τῶν αἰωνίων ἐλπίζω τυχεῖν ἀγαθῶν, ὧν γένοιτο πάντας ἐπιτυχεῖν πρεσβείαις τῆς ὑπερευλογημένης Δεσποίνης ἡμῶν θεατ τόκου καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας, τῶν Θεοειδῶν ἀγγέ λων καὶ πάντων τῶν ἁγίων. Αμήν. + Εἶχεν ἡ ὑπογραφή Γρηγόριος ἐλέῳ Θεοῦ πάππας καὶ πατριάρχης Αλεξανδρείας, Αἰγύ πτου, Λιβύης, Πενταπόλεως καὶ πάσης Αἰθιοπίας. † Αγιώτατε δέσποτα, πάππα και πατριάρχα Αλεξανδρείας, Πενταπόλεως, Αἰγύπτου, Λιβύης και πάτη; Αιθιοπίας, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητὲ ἀδελφὲ καὶ συλλειτουργέ, ὡς καλὸν τὸ ἔθος καὶ ὁ νόμος μακαριό; ὁ ταῖς καθ᾿ ἡμᾶς καὶ πρώταις τῶν ἐκκλησιῶν τοῦ Θεοῦ ἄνωθεν ἐς δεῦρο κρατήσας καὶ τοῖς τα πρὸ ἡμῶν καὶ ἔτι τοῖς ἄνω ἔργῳ τε και χρόνῳ τε γὰρ παλαιότης τοῦ νόμου καὶ τὸ διὰ τοσούτου σεμνὸν τοῦ ἔθου; καὶ ἐνεργὸν τὸ πολυωφελὲς αὐτοῦ ταῖς ἐκκλησίαις τοῦ Θεοῦ δείκνυσι καὶ παρίστησιν, ἥ τε παρακολουθοῦσα καὶ ἐμφανώς παρισταμένη τοῦ πράγματος ὠφέλεια ἐπὶ πολὺ τοῦ χρόνου καὶ τὸ κράτος αὐτῷ συνέστησεν, ὥστε ἑκατέρωθεν ἡμῖν τοῦτο καὶ τηρητέον καὶ σπουδαστέον καὶ ἐπὶ τῶν Εργων δείχνυσθαι ἄξιον. Τίς δὲ οὗτος ἡμῖν ὁ νόμος, καὶ ὁποῖον ἄρα τὸ τοῖς γράμμασι δηλούμενον ἔθος, καὶ ὅθεν τὴν ἀρχὴν λαβὴν διὰ πολλῶν τῶν μέσων εἰς ἡμᾶς κάτεισιν; Οὐδὲν ἕτερον, ἀγιώτατε δέσποτα, οὐδὲ πάλαι μὲν κείμενον, νῦν δὲ παρ᾽ ἡμῶν, οἷα δὴ τοὺς ἄλλους λανθάνον, εἰς τὸ μέσον προενεχθὲν καὶ φανὲν, ἀλλ' αὐτὸ δὴ τοῦτο, ὁ καλῶς ἐπισταμένη καὶ ἡ σὴ ἁγιότης πρό τινος ἤδη καιροῦ πρὸς ἡμᾶ; κατεπράξατο καὶ ἐνήργησεν. Εφθασε γὰρ πρὸς τὴν ἡμῶν πάντων ἀδελφότητα τὸν ἑαυτῆς ἐξαποστείλατα λίβελλον καὶ τρανώσασα δι' αὐτοῦ καὶ εἰ; προὗπτον ἡμῖν καὶ δι' ἡμῶν τοῖς πᾶσι προθεῖσα τὸ καθαρών αὐτῆς Θεοῦ χάριτι καὶ ἀκίβδηλον καὶ πάσης ὀρθοδοξίας ἐχόμενον περὶ Θεοῦ φρόνημα, ἂν δὲ λίβελλον καὶ ἀναγνόντες καὶ μετὰ τῆς πρεπούσης ἀδελφικῆς καὶ πνευματικῆς δεξάμενοι διαθέσεως καὶ τὰ ἐν αὐτῷ καταμαθόντες εὐσεβῶς καὶ θεαρέστως ἔχοντα καὶ ὀρθοδόξως τὰ τῆς σῆς ὁμολογίας ἀνακηρύττοντα, Θεῷ τε τὴν χάριν καὶ τὴν εὐχαριστίαν ἀποδεδώκαμεν, τῷ τὴν αὐτοῦ Ἐκκλησίαν εἰς ἐν οἰκοδομοῦντι καὶ συνάγοντι τῆς πίστεως φρόνημα καὶ καταργούν τι πάσας τὰς τοῦ πονηροῦ μηχανὰς καὶ κατατομές, καὶ τῇ ἁγιότητί σου τὴν ὀφειλομένην ἀδελφικὴν καὶ Ιεραρχικὴν κοινωνίαν ἀπεπληρώσαμεν, τὸ μνημόσυνον αὐτῆς κατὰ τὸ ἐκκλησιαστικὸν ἔθος ἐν ταῖς καθ' ἡμᾶς ἱεροτελεστίαις ἀδελφικῶς δεξάμενοι καὶ ἀνακηρύττεσθαι μετὰ τῆς λοιπῆς ἡμῶν πατριαρχι χῆς ἀδελφότητος ἀποτάξαντες. Ην οὖν ἡμῖν κατὰ σκοπόν, εὐθὺς ἅμα τῷ τὰ γράμματα τῆς σῆς δέ ξασθαι ἁγιότητος καὶ ἡμᾶς ἀντεπιθεἶναι τὰ ἴσα και, ὅπως ἔσχομεν πρός τε τὰ αὐτῆς γράμματα καὶ τὸν λίβελλον, παραστῆσαι καὶ διὰ γραμμάτων δηλῶσαι τοῦ καιροῦ δὲ μὴ παρασχόντο; τὸ εὔθετον, νῦν, ὅτε ἔξεστι, καὶ γράφομεν καὶ δηλοποιοῦμεν πρὸς τὴν σὴν ἁγιότητα, καὶ παριστῶμεν καὶ αὐτοὶ τὰ τοῦ ἡμετέρου φρονήματος, ὡς ὁμογνωμονοῦμεν Θεοῦ χάριτι καὶ τῷ λιβέλῳ κατὰ πάντα ἀρεσκόμεθα, ἐπειδὴ τῆς ὀρθοτάτης ἦν ἐχόμενος διανοίας τῶν τοῖς Πατράσι καὶ ἡμῖν πρεσβευομένων δογμάτων. Εἰτ τοίνυν εὐλογητὸς ὁ Θεὸς καὶ Σωτὴρ ἡμῶν, ὁ φι λάνθρωπος Κύριος, ὁ κατὰ τὸ πολὺ αὐτοῦ ἔλεος εἰ; ταύτην τὴν χάριν τῆς ἀδελφικῆς ὁμονοίας καταστήσας ἡμᾶς· χαίρομεν δὲ καὶ ἐπευφραινόμεθα τῇ ἀδελφική σου συμπνοίᾳ καὶ τῷ ταυτῷ τοῦ φρονήματος, ἁγιώτατε δέσποτα, ὥστε καὶ ποθοῦμεν ἐντεῦθεν καὶ δι' ἐφέσεως πλείστης ἔχομεν, ὥσπερ τῷ πνεύματι, οὕτω δὴ καὶ τῇ σωματικῇ καὶ τοπικῇ παρουσίᾳ ἀλ λήλοις συναφθῆναι καὶ εἰς ἐν γενέσθαι καὶ τῷ Θεῷ κοινὴν τὴν παρ' ἡμῶν ὀφειλομένην λειτουργίαν καὶ μυσταγωγία, τελέσαι. Οὐ μόνον δὲ τοῦτο ἡμῖν διὰ σπουδῆς καὶ πόθου κατὰ τὸ προσῆκον γίνεται, ἀλλὰ

Part XIVPars XIV

col. 1105–1106page 55 of 238
PG 152:1105πολλῷ πλέον καὶ ἡ κράτιστος καὶ ἅγιός μου αὐτοχοντος ὁ τοιοῦτος ἱερομόναχος λίχνον ἐπιβαλὼν ὅμο κράτωρ, ὁ τῶν καλῶν ἁπάντων διάπυρος εραστής, μα τῷ ὡραρίῳ τούτου υφείλετο μέρος τι ἐκεῖθεν ὁ τῶν ἐκκλησιῶν τοῦ Θεοῦ καὶ πρόμαχος και προ νοητὴς καὶ ζηλωτὴς καὶ σπουδαστής ἀκατάπαυστος, ηὐδόκησεν ἤδη μετὰ τῶν ἄλλων καὶ τοῦτο τῇ ἡμῶν ἀδελφότητι καταπράξασθαι, ὥστε τὴν τῆς ἁγιότη τές σου εἰς τὰ ἐνταῦθα ἐπιδημίαν καὶ ἐκζητῆσαι καὶ εἰς πέρας ἐλθεῖν ποιῆσαι Θεοῦ χάριτι, καὶ το! νυν βασιλικά μετὰ τῶν ἐρχομένων πρέσβεων ἐπέμ φθησαν ήδη γράμματα καὶ σεπτὰ προστάγματα, τὴν τῆς σῆς ἁγιότητος άφιξιν οἰκονομοῦντα. Καὶ αὐτὴν δὲ ἐκκαλούμεθα τὴν ἁγιότητά σου, ὅπερ εἰ δότες καὶ ἡμεῖς, ὡς ἀσμένως καὶ αὐτὴ ἡ σὴ ἁγιότης καὶ θελήσει καὶ ἐπισπεύσει, ὅμως τῷ τοῦ πράγματος κινούμενοι πόθῳ καὶ διὰ τῶν παρόντων γραμμά των ἐπεγείρομεν τὴν περὶ τὸ καλὸν τοῦτο σπουδὴν καὶ προθυμίαν τῆς σῆς ἁγιότητος, καὶ ἀξιοῦμεν ἀίχνως καὶ προθύμως, εἰς ὅσον ἔνεστι, τῆς πρὸς τὰ ὧδε φερούσης ἄψασθαι· ἔσται γὰρ τοῦτο πλείστης μὲν καὶ τῆς κατὰ Θεὸν ἡμῖν εὐφροσύνης αἴτιον, πλείστης δὲ μᾶλλον καὶ τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι ἀποδοχῆς ἄξιον, τὸ δὲ μεῖζον, ὅτι καὶ εἰς δόξαν ἔσται τοῦτο τῶν εὐσεβῶν καὶ τοῦ γένους τῶν Χριστιανῶν· ὅταν γὰρ αἱ τοῦ Θεοῦ ἐκκλησίαι ὁμοφρόνως ἔχωσι καὶ συμβατικῶς, καὶ οἱ τὰ πρῶτα φέροντες τῆς αὐτῶν ποιμαντικῆς ἐξουσίας παρὰ Θεοῦ ὁμοφρόνως ἔχωσι καὶ τὰ πάντα κοινωνικῶς, τότε καὶ ὁ πολέμιος τοῦ γένους τῶν Χριστιανῶν, ὁ ἀντικείμενος Σατὰν, βάλλεται καὶ τιτρώσκεται καὶ τῶν σκανδάλων ἀφίσταται καὶ ὑποχωρεῖ, ἐπιλάμπει δὲ τὸ τῆς εἰρήνης καὶ ὁμοφροσύνης καλόν, καὶ τὸ " Χριστώνυμον ἅπαν πλήρωμα σκιρτᾷ καὶ ἀγάλλεται, καὶ ὡς ὑφ' ἑνὶ χορῷ κοινὴν ἀναπέμπει τὴν δοξολογίαν Θεῷ, δι' ἧς καὶ ἡμεῖς, ὡς κορυφαῖοι καὶ ἀρχη γοὶ τοῦ τοσούτου καλοῦ καὶ ἀρχιποιμένες Θεοῦ χά ριτι μεγάλας καὶ τὰς ἀμοιβὰς παρ' αὐτοῦ ἐκδεχόμεθα, ὧν γένοιτο καὶ ἐπιτυχεῖν ἡμᾶς καὶ συνευφρανθῆναι πνευματικῶς, νῦν μὲν τῇ κατὰ σῶμα ταύτῃ ἐπιδημίᾳ καὶ ἐνοποιήσει τῆς σῆς ἁγιότητος τῶν μυστικῶν χαρίτων καὶ ἅμα τῶν κατὰ θέαν καὶ ὁμιλίαν ἀλλήλοις συναπολαύσαντας, ἐσύστερον δὲ καὶ ἐν τοῖς ἀπεράντως διαιωνίζουσι τῶν παρὰ τῆς μακαρίας καὶ ὁμοουσίου καὶ ἀγαθοδώρου Τριάδος ἐλλάμψεων ἀξιωθέντας (εἰ μὲν μέγα τοῦτο καὶ ὑπὲρ ἡμᾶς, εἴη δὲ ὅμως τῇ ἐκεῖθεν φιλανθρωπίᾳ καὶ χάφωραθείς τε καὶ κρατηθεὶς εἰς ἱερῶν πραγμάτων ριτι), καὶ φωτοειδῶν ἐκεῖ καὶ ἀκηράτων τέρψεων συμμετασχόντας πᾶσι τοῖς θεαρέστως τὴν τοῦ Θεοῦ ποίμνην κατὰ τὸ αὐτοῦ βούλημα διεθύνασιν, ὧν τῇ εὐαγεῖ μερίδι καὶ ἡμᾶς ὁ πανάγαθος συνέταξε Κύριος. † Εῤῥήθη ἐξ ἀκοῆς καὶ μέχρι τοῦ ἐκ Θεοῦ βασι λέω; ἔφθασεν, ὅτι δὴ τελουμένης τῆς παννύχου στά σεως ἐν τῇ ἑορτῇ τοῦ μεγάλου ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν τοῦ Χρυσοστόμου συνὴν μετὰ τῶν ἡμφιεσμένων τὴν Ιερατικὴν στολήν καί τις ἐκ τῆς σεβασμίας βασιλικῆς τοῦ Προδρόμου μονῆς τὸν τοῦ διακόνου βαθμὸν ἔχων καλούμενος θαλάσσιος, Εμπροσθεν καὶ ἔγγιστά τινος ἱερομονάχου ἱστάμενος, όνομαζομένου Ιωαν ἀποτεμών μετὰ μικρὸν δὲ ὁ διάκονος οὗτος, αἰσθός μενος τοῦ τολμήματος, πολὺ ἦν ὀχλῶν ἐκεῖνον καὶ πρὸς τὴν ἀπόδοσιν τοῦ κλαπέντος ἐκβιαζόμενος, τοῦ δὲ μηδὲν ὑφελέσθαι διατεινομένου, ὁ τοῦ Προικονήσου ἐκείνου ἀδελφὸς, ὁ ἱερομόναχος Λουκᾶς πλησίον εὑρισκόμενος καὶ τὸν ὄχλον ἀκηκοώς, ἐπείπερ εἶχε τινα πρὸ χρόνων εἰδὼς ἱερομόναχον ἁλόντα ἐπὶ κλοπῇ ἱερατικοῦ φελωνίου καὶ ἐπιτραχηλίου, τοῦτον ἐκεῖνον εἶναι ὑπώπτευσε, καὶ λέγων διετείνετο ζητηθῆναι τὸν τοιοῦτον, ὅς δὴ καὶ ζητη θεὶς εὕρηται· οὐ μέντοι ἦν ἐκεῖνος ὁ τὸ ὡράριον ὑφελόμενος, ἀλλὰ τὸ μὲν ὠράριον εὕρηται παρὰ τῷ σύνεγγυς ἱσταμένῳ ἱερομονάχων, οὗτος δὲ εὕρηται κατασιγάζων καὶ παραινῶν, μὴ ἔκδηλα γενέσθαι τὰ τῆς κλοπής. Τούτων δὲ γενομένων καὶ εἰς τὰς ἡμῶν ὕστερον παραγενομένων ἀκοὰς, ἔτι δὲ ζητηθέντων καὶ τῶν μοναχῶν κατὰ τάχος ὁρισμῷ καὶ προσταγῇ τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος περὶ τὰ τοιαῦτα ζήλῳ θείῳ καὶ σπουδῇ μεγίστη χρωμένου πανταχῆ καὶ σφοδρῶς αὐτοῦ κατὰ τῶν τοιούτων φερομένου, συλλαμβάνονται, καὶ πρὸς τὸ καθ᾿ ἡμᾶς Ιερὸν συνοδικὸν δικαστήριον ἄγονται. Εξετάζει τοίνυν τὰ τοιαῦτα τούτων ἐγκλήματα ἡ μετριότης ἡμῶν μετὰ τῶν περὶ αὐτὴν ἱερωτάτων ἀρχιερέων, καὶ εὑροῦσα τούτους, τὸν μὲν ἐξελεγχθέντα ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ διακόνου ὡς ἀποτεμόντα καὶ ἀφελόμενον τὸ κλαπέν μέρος τοῦ ὡραρίου, τὴν δὲ ἔκ τε τοῦ τοιού του Ιερομονάχου Λουκᾶ καὶ τοῦ ἀπολέσαντος τὰ εἰ ρημένα πρεσβυτέρου τοῦ..... ἱερατικῶς ἐξυπηρετοῦντος τῷ θείῳ ναῷ τῆς ἁγίας τοῦ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν ἀναλήψεως, ὅθεν δὴ καὶ ταῦτα ἐκλά πησαν, ἐξελεγχόμενον ὁμοίως, ὡς πρότερον μὲν ἀφείλετο τούτου φελώνιον καὶ ἐπιτραχήλιον, καὶ ἁλόντα ἐπὶ τῇ τούτων κλοπῇ προφανῶς, τότε δὲ μετὰ τῆς γενομένης κλοπῆς τοῦ ὡραρίου κατασιγάζειν καὶ ἀποκρύπτειν πειρώμενον καὶ πείθοντα, κατεδίκασεν αὐτῶν τῆς ἱερωσύνης καθαίρεσιν, ὡς ἀλη θῶς ἐνεχομένων τοῖς τοιούτοις ἐγκλήμασι τῆς κλο πῆς. Εἰ γὰρ ὁ ἁλοὺς κλοπῇ τινος οὐκ ἀφιερωμένου Θεῷ πράγματος ἀπογυμνοῦται κατὰ τὸν ἀποστολικὸν κανένα τῆς ἱερωσύνης ἀσυμπαθῶς, πολλῷ μᾶλλον ἂν εἴη προσήκων τῇ τοιαύτῃ καταδίκῃ ὁ κλοπήν. Εσονται τοιγαροῦν οἱ τοιοῦτοι τὸ ἀπὸ τοῦ δε ἀποτετμημένοι τοῦ τῶν ἱερέων χοροῦ. Ἐπεὶ δὲ καὶ ὁ ἐκ τοῦ κάστρου τοῦ Νικητιάτου πρεσβύτερος Θεόδωρος ὁ Ραδηνός, ὥσπερ ἐπιλαθόμενος πρέσβυς πρὸς Θεὸν ὑπὲρ τῶν ἐξ αὐτοῦ δὴ Θεοῦ βασιλέων ὀφείλων εἶναι, τῇ πρὸς αὐτοὺς δυσνοίᾳ ἀντήσας ἐκίνησε γλῶσσαν ματαίαν καὶ χείλη δόλια καὶ βλασ φημίαν καὶ ἀδικίαν εἰς τὸ βασίλειον ὕψος ἐλάλησε, περιιὼν ἀλλοτρίας πόλεις, εἶτα καὶ ἐνταῦθα ἐπανιὼν ἤνοιξε τὸ στόμα καὶ ἐξέχειν, ὃν ἔτρεφεν ἐκ τῆς τοιαύτης δυσνοίας ἰόν· ὡς καὶ αὐτὸν συνοδικῶς παρο ιστάμενον καὶ ἐξεταζόμενον καὶ δίχα τινὸς ἐλέγο χοντος ἀνομολογῆσαι τὰ τοιαῦτα, ἅτινα καὶ ἡμεῖς νικίου, οὗ δὴ καὶ τὸν νοῦν τοῖς ψαλλομένοις προτέ-· ἀκοαῖς ἀπαράδεκτα κρίναντες οὐδὲ προφέρειν δέον

Part XV-XVIPars XV XVI

col. 1107–1108page 56 of 238
PG 152:1107οὐδ᾽ ἐκτιθέναι ἡγησάμεθα, καθαιρέσει καὶ τοῦτον και υπέρπυρα, κρατῆσαι δὲ καὶ ἐνεργηθῆναι ἐν σὺν πάσῃ δίκῃ καὶ ψήφῳ προσηκούσῃ ὑπεβάλομεν. Ταῦτα ἐλαλήθη καὶ ἐπράχθη προκαθημένης τῆς ἡμῶν μετριότητος συνοδικῶς καθ' ἡμέραν δευτέραν τοῦ Δεκεμβρίου μηνός τῆς ιδ' Ινδ. Καὶ κατεστρώθη δι᾽ εἴδησιν. † Εγώ μοναχὸς Ιωανίκειος ὑπόσχομαι διὰ τῆς παρούσης μου ἐγγράφου ἀσφαλίας, ἐπεὶ ἔπραξα ἀνόσιον ἔργον καὶ ἀφῃρέθην τὴν ἱερωσύνην μου, ἀπὸ τοῦδε κε εἰς τὸ ἑξῆς οὐ μὴ γυρεύσω, ἵνα καὶ πάλην ἱερουργίσαι. Εἰ δέ ποτε φοραῖο εἰς τοῦτο τὴν ἐμφάνιαν τῆς παροῦσης μου ἐγγράφου ἀσφά λιαν, ἵνα εἰμὶ ὑπεύθηνος τι δικαία κρίση τῆς ἁγίας τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας. Διὰ γὰρ τοῦτο κε τὴν παροῦσάν μου ἔγγραφον ἀσφάλιαν πεπίηκα. † Ὁ ἐν μοναχοῖς ἐλάχιστος Ιωαννίκιος. † 1. Παρέστη τῇ ἡμῶν μετριότητι προκαθημένῃ συνοδικῶς ὁ ἀπὸ τῆς Κίου Ἰωάννης ὁ Καλεστής, καὶ ἀνέφερεν ὡς φωραθεῖσα ἡ τούτου σύζυγος ὁμι λήσαι ἀλλοτρίῳ ἀνδρὶ καὶ ἐλεγχομένη περὶ τούτου καὶ ἐξεταζομένη ἀνωμολόγησε την μοιχείαν, καὶ ἀσφάλειαν ἐξέθετο ἔγγραφον, ἵνα μηδόλως μετά ταῦτά ποτε ἀναζητήσῃ συνοικῆσαι αὐτῷ, εἴ γε μέν νον παρ' αὐτοῦ τὰ διαφέροντα προικόθεν αὐτῇ λή ψεται. Μέντοι καὶ ἀποδοὺς οὗτος τὴν προῖκα πα σαν αὐτῇ διῆγεν ἐπὶ τέσσαρσι χρόνοις καθ' ἑαυτόν, νῦν δὲ προφασιζομένη ἡ τοιαύτη γυνὴ ἀποστερεί. σθαι καὶ ἑτέρων προικῴων αὐτῆς ὑπερπύρων εἴ κασι, καθέλκει τοῦτον καὶ ἐκβιάζεται πρὸς τὴν ἐκείνων ἀπόδοσιν· ἡ δὴ καὶ αὐτὴ ἡ γυνή παροῦσα τῷ δικαστηρίῳ καὶ τῶν εἰρημένων ἀκροωμένη διετείνετο μάτην καὶ ψευδῶς ὑπὸ τοῦ ἀνδρὸς διαβάλω λεσθαι, ὅτι δὴ ἀνωμολόγησεν ἁλῶναι μοιχεία, του δὲ μάρτυρας ἱκανοὺς παραστήσαντος, ἐφ᾽ ὧν τε αὕτη ἐκοῦσα τὸ τοιοῦτον ἀνωμολόγησεν ἔγκλημα, καὶ δι' ὧν ἀπέχειν τούτου ἐγγράφως ἐξησφαλίσατο, διαβεβαιωσαμένων ἀληθῶς ταύτῃ παρ' αὐτοῦ χρεωστεῖσθαι καὶ τὰ τοιαῦτα ὑπέρπυρα. Όμως ή μετ τριότης ἡμῶν καὶ οὕτω δεῖν ἔγνω ἀπόπειραν αὐτοῖς προσαγαγεῖν καὶ ἀνάγκην, ἵνα καὶ αὖθις τὴν μετ' ἀλλήλων δέξωνται συνοίκησιν, ἐπεὶ μὴ προφανὲς ἦν τὸ ἔγκλημα οὐδὲ διὰ μαρτύρων ἐμφανῶς συνιστάμενον, καὶ ὅτι παντάπασιν ἀπηρνεῖτο καὶ αὖθις ἡ γυνὴ τὸ μὴ ἐκοῦσα ἀνομολογῆσαι τὰ περὶ τούτου. Οτι δὲ αὐτῷ δὴ τῷ ἀνδρὶ τὰ τῆς μοιχείας ὡς ἀλη θῇ ἐν τῇ ψυχῇ ἔφθασαν ἐμπαγῆναι καὶ βεβαιωθῆναι, ἐξ ὧν παρὰ τῆς γυναικὸς ἤκουσεν αὐτὴν ἀνομολογουμένην, καὶ οὐδὲν οὐδ' ὅλως ἦν ἐντεῦθεν μετατι Οέμενος, ἀλλὰ μᾶλλον καὶ εἰς μῖσος ἦν ἐμπέπτω χὼς ἀκατάλλακτον, ἐν τῷ μέρει δὲ καὶ αὐτὴ παρη τεῖτο καὶ ἀπεστρέφετο τὴν μετὰ τούτου συνοίκησιν ὡς ἀτιμοποιοῦ καὶ δεδοικυία, ὡς μή τι καὶ κατὰ τῆς ζωῆς αὐτῆς τολμήσοι θανατηρὸν καὶ ἐπικίνδυνον, διέγνω συνοδικῶς ἡ μετριότης ἡμῶν διὰ ταῦτα, ἀποδοῦναι μὲν τὸν ἄνδρα τῇ γυναικὶ τὰ ῥηθέντα εξ αὐτοῖς εἰς τέλος καὶ τὴν διάζευξιν διά τε τὸ ἀκατάλο λακτον αὐτῶν μίσος καὶ διὰ τὴν ἑκούσιον αὐτῶν ἐπὶ τοσούτοις χρόνοις διάστασιν, ὥστε καὶ μετὰ τὸ ἀπο δοῦναι τὴν ἄνδρα τὰ εἰρημένα ὑπέρπυρα πρὸς αὐτ τὴν ὀφείλει ὁ τοιοῦτος καὶ εἰς τὸ ἑξῆς ἰδίως διάγειν καὶ ἑτέραν, εἴ γε βούλοιτο, γυναίκα ἑαυτῷ ἀγαγέσθαι. Τούτου γὰρ χάριν ἐπιδέδοται πρὸς αὐτὸν καὶ τὸ παρὸν γράμμα τῆς ἡμῶν μετριότητος. † Εἶχε τό· Μηνὶ Δεκεμβρίῳ ινδ. ιδ'. Ι. † Αναφορά γέγονεν ἐπὶ τῆς ἡμῶν μετριότητος προκαθημένης συνοδικῶς παρὰ τοῦ ἀπὸ τῆς Θεοσώστου πόλεως Θεσσαλονίκης σεβαστοῦ κῦρ Γρη. γορίου τοῦ Μοσχοπούλου, ὡς ὁ Κουρουλάκης ἐκεῖ. νος.... συνέζευξε τὴν ἰδίαν θυγατέρα νομίμως ἀνδρὶ κατὰ πρῶτον συνοικέσιον τῷ Μαγατηνῷ, καὶ πράγματα προικός χάριν αὐτῷ κατεγράψατο υπερ πύρων τιμώμενα λιτρῶν δεκαέξ. Τοῦ γαμβροῦ δὲ τελευτήσαντος ἐπὶ παιδὶ θήλει, ἡγάγετο ἕτερον ἐπ' αὐτῇ, τὸν Πατρίκιον, συμφωνήσα; καὶ ἑτέρας λίτρας τέσσαρας πρὸς ταῖς δεκαὲξ αὐτῷ δοῦναι, καὶ δοὺς μόνας ἐκ τῶν εἴκοσι λίτρα; πέντε, τὰς λοιπὰς καὶ τὴν ἐγγόνην κατείχε παρ' ἑαυτῷ. Εἶτα ἐλειτούργησε τὸ χρεὼν ἡ γυνή, παῖδας δύο καταλιπούσα, καὶ τούτων μετ' αὐτὴν τὸν βίον ἀπολιπόντων δ' πα τὴρ οὗτος δὴ ὁ Πατρίκιος εἰς δεύτερον συνοικέσιον ἔλαβεν ἑαυτῷ γυναῖκα, τὴν θυγατέρα τοῦ Μεσχου πούλου, οὗ δὴ καὶ τελευτήσαντος ἀδιαθέτου καὶ ἅπαιδος, ὅτι μὴ ἱκανὰ ἐκείνου εύρηνται πράγματα, Ο ὡς ἂν ἐκ τούτων ἱκανωθείη τὸ ὀφειλόμενον κατὰ νόμους ὑπέβολον τῆς προϊκός περιισταμένης εἰς λίτρας ἑπτὰ πρὸς ταῖς εἴκοσιν, ἐδεήθη ὁ τοιοῦτος Μοσχόπουλος ἱκανωθῆναι αὐτῷ τὸ λοιπαζόμενον κατὰ νόμους ἀπὸ τῶν ἀνηκόντων τοῖς παιτὶ κατά κληρονομίαν τῶν μητρῴων πραγμάτων, ὡς λογιζόμενος ἀνήκειν ταῦτα τῷ πατρὶ μετὰ τὴν τῶν παί δων αὐτοῦ τελευτήν. Παρὸν δὲ τῷ δικαστηρίῳ καὶ τὸ μέρος τοῦ Κουμουλάκη καὶ ἀκροώμενον τῆς περὶ τούτου ἀναφορᾶς τοῦ Μοσχοπούλου, ταυτὰ μὲν κα.. κείνος συνωμολόγει, προσετίθει δὲ ὅμως, ὅτι περιήν ἔτι τῷ βίῳ ἡ μάμμη, ἡ τοῦ Κουρουλάκη δηλονότι γυνή, μετὰ τὸ τελευτῆσαι τοὺς παῖδας, προσεπιφέρει καὶ ὡς ἀπὸ τῶν τοιούτων πραγμάτων έφθασεν ἀποδοθῆναι ποσότης υπερπύρων λιτρῶν ἑπτὰ τῇ ἐγγένῃ τοῦ Κουρουλάκη, μεθ' ὧν καὶ ἑτέραν ποσότητα λαβοῦσα συνεζεύχθη κατά νόμους ἀνδρὶ, καὶ ἐπὶ τούτοις ἐζήτει γενέσθαι διάγνωσιν τῆς ἡμῶν μετριότητος. Διέγνω τοίνυν ἡ μετριότης ἡμῶν μετὰ τῶν περὶ αὐτὴν ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ 'Ηρα κλείας, τοῦ Σάρδεων, τοῦ Νικομηδείας, τοῦ Νικαίας, τοῦ Χαλκηδόνος, τοῦ Θεσσαλονίκης, τοῦ Μονεμβασίας, τοῦ Ποντοηρακλείας, τοῦ Προύσης, του Περγάμου, τοῦ Παλαιῶν Πατρῶν, τοῦ Σερρών, του Χρισ στουπόλεως, τοῦ Δυρραχίου, τοῦ Μιτυλήνης, τοῦ Βιζύης, τοῦ Κίου, τοῦ Γαρέλλης καὶ τοῦ Μηδείας, δεῖν εἶναι τὴν ἀποκατάστασιν καὶ διαίρεσιν τῶν τοιούτων πραγμάτων κατὰ τὴν τῆς Νεαρός γενέ σθαι διαταγὴν, ἐπειδὴ, ὡς εἴρηται, ἐπίζη τῶν παί
col. 1109–1110page 57 of 238
PG 152:1109εἰς προῖκα τοῦτο κατ᾽ ἐξουσίαν τῇ ἐγγόνῃ αὐτοῦ τῇ θυγατρὶ τῆς εἰρημένης Φιλανθρωπηνῆς, ὅθεν καὶ ἔστιν ἐξ ἐκείνου τὸν τρόπον τοῦτον ἀποστερουμένη τοῦ προικέθεν ἀνήκοντος αὐτῇ τοῦδε κτήματος. Παροῦσα δὲ καὶ ἡ τοιαύτη Φιλανθρωπηνὴ ἀνέφερεν, ὡς τέτακται μὲν παρὰ τοῦ πατρὸς πᾶν τὸ ζευγηλα τεῖον τοῦτο εἰς προῖκα πρὸς αὐτὴν δὴ τὴν Βαλσαμί ναν δοθῆναι, μέλλοντος ἐπ' αὐτῇ γαμβρὸν ἀγαγέσθαι τὸν τοῦ ὑπερτίμου υἱὸν, πρὶν δὲ ὅμως τὸ τοιοῦτον συνοικέσιον τελεσθῆναι, ἀνετράπη, καὶ κατεγράφη μόνον πρὸς αὐτὴν τὸ ἥμισυ τούτου, καὶ ἦν ὁ πατὴρ ἐξ ἐκείνου κατέχων τὸ ἕτερον ἥμισυ καὶ νεμόμενος μετὰ τοῦ ἐν αὐτῷ ἀμπελίου, προικοδοτήσας μετά ταῦτα καὶ γῆν ζευγαρίου ἑνὸς ἐκ τοῦ τοιούτου ἡμί δων τοῦ τοιούτου Πατρικίου ἀποθανόντων ἡ τούτων ταλέγηται, αὐτὸς δὲ, ὥσπερ ἐπιλαθόμενος, δέδωκεν μάμμη, ἡ τοῦ Κουρουλάκη γυνή, ὅθεν καὶ ἀπεφή. νατο, ὡς ἐπεὶ τῇ τοῦ Κουρουλάκη ἐγγόνῃ τῇ ἐκ τοῦ πρώτου ἀνδρὸς τῆς θυγατρὸς αὐτοῦ ἔφθασε δοθή ναι ἡ ἀνήκουσα μερὶς ἀνελλιπῶς, μᾶλλον δὲ καὶ μετά πλεονασμοῦ τινὸς ἀπὸ τῶν μητρῴων αὐτῆς πραγμάτων, τὰ ἐναπολειφθέντα ἀπὸ τῶν αὐτῶν πραγμάτων τῆς θυγατρὸς τοῦ Κουρουλάκη καὶ εὑριο σκόμενα παρὰ τῷ μέρει αὐτοῦ ἑνωθῆναι καὶ συμ ποσωθῆναι μετὰ τῆς ποσότητος τῶν πέντε λιτρῶν; ´αι τῷ Πατρικίῳ ἐδόθησαν, ὡς εἴρηται, εἶτα δια ρεσιν γενέσθαι τῶν τοιούτων πραγμάτων εἰς μερί δας τρεῖς καὶ κατὰ τὴν διαταγὴν τῆς Νεαρᾶς τὴν μὲν μίαν μερίδα περιελθεῖν τῷ μέρει τοῦ πατρικίου ὡς ἀπὸ τῆς κληρονομίας τῶν παίδων αὐτῷ ἀνήκουσαν, ὥστε ἀπὸ τῆς τοιαύτης μερίδος καὶ σεως τῷ υἱῷ αὐτοῦ, τῷ ἀνδρὶ δηλονότι τῆς αὐτῆς τῶν ἑτέρων ἰδίων αὐτοῦ πραγμάτων καὶ τὴν ἱκά νωσιν τοῦ ὑποβήλου γενέσθαι τῷ μέρει τῆς γυναικὸς αὐτοῦ, τῆς θυγατρός δηλονότι του Μοσχοπούλου, ἀπὸ δὲ τῶν ἑτέρων δύο μερίδων μὲν τὴν μίαν περιελθεῖν τῷ μέρει τῆς ἐπιζησάσης μάμμης τῶν παίδων τοῦ Πατρικίου, τὴν δὲ ἑτέραν τρίτην μερίδα δια νεμηθήναι ὑπὲρ τῶν ψυχῶν τῶν εἰρημένων παίδων τοῦ Πατρικίου καὶ τῆς μητρὸς αὐτῶν, γενέσθαι μέν τοι τὴν διανέμησιν παρὰ τῆς κατὰ τὴν αὐτὴν θεό σωστιν πόλιν Θεσσαλονίκης ἁγιωτάτης Εκκλησίας, εἰδήσει καὶ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν. Ἐπεὶ δὲ τὰ αὐτὸ μέρος του Κουρουλάκη καὶ περὶ ζευγηλατείου λό τον ἐκίνησεν, ὡς ἐξωνήθη τοῦτο παρὰ τοῦ πατρικίου ἐκ τῶν προικῴων τῆς γυναικὸς ὑπερπύρων, διέγνωσται, ἵνα καὶ τοιοῦτον ζευγηλατείον, εἰ ὁμο- 4 λογουμένως ἀπὸ τῶν τοιούτων ὑπερπύρων τῆς προι κὸς ἐξωνήθη, εἴπερ βούλεται ἐντεῦθεν δέξασθαι τὸ μέρος τοῦ Κουρουλάκη τὸ τοιοῦτον ζευγηλατεῖον εἰς τὴν ἀνήκουσαν αὐτῷ μερίδα, γένηται ἐν προτιμήσει καὶ δέξηται τοῦτο, εἰς ἴσην ἂν ποσότητα ἀνα φανείη ἐξωνηθέν, εἰ δ᾽ ἴσως πλεονάζοι καὶ τὸ τίμη μα τοῦ τοιούτου ζευγηλατείου πλείονος εὑρισκόμε σαν ποσότητος παρὰ τὴν ἀνήκουσαν τῷ μέρει τοῦ Κουρουλάκη μερίδα, αντιστραφείη παρὰ τοῦ αὐτοῦ μέρους τοῦ Κουρουλάκη ή πλεονάζουσα ἀπὸ τοῦ τιμή ματος ποσότης. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ καὶ τὸ παρὸν συνο δικὸν γράμμα τῆς ἡμῶν μετριότητος τῷ διαληφθέντι μέρει τοῦ Κουρουλάκη εἰς ἀσφάλειαν ἐπιδέ δοται. † Είχε τό; Μηνὶ Δεκεμβρίῳ ίνδ. ιδ'. 111. † Ἐφίστανται τῷ καθ᾿ ἡμᾶς ἱερῷ συνοδικῷ δικαστηρίῳ ἥ τε δούκαινα κυρά Θεοδώρα ἡ Βαλσα μένα καὶ ἡ νύμφη ταύτης κυρά Εὐδοκία ἡ Φιλα Ορωπηνή, καὶ ᾐτήσαντο ἀντικριθῆναι, περὶ ἧς εἶχαν διενέξεως ἐπί τινι ζευγηλατείῳ, Χαλκοτουσίῳ και λουμένῳ· καὶ πρώτω; μὲν ἀνήνεγκεν ή Βαλσαμίνα, ὡς ὁ πατὴρ αὐτῆς ἐκεῖνος ὁ ᾿Αγγελος κατεγράψατο εἰς προῖκα σὺν ἄλλοις πράγμασι καὶ τὸ τοιοῦτον ζευγηλατεῖον αὐτῇ, εἶτα καταντήσαντος τοῦ πατρὸς αὐτῆς εἰς στενότητα βιωτικῆς κυβερνήσεως λόγῳ παρέσχεν, ὡς δὴ πατρὶ τούτῳ νέμεσθαι τὸ ἥμισυ τοῦ τοιούτου ζευγηλατείου, ἔστ' ἂν τοῖς ζῶσι συγκα Φιλανθρωπινῆς. Μεθ᾽ ἱκανοὺς χρόνους εἰς ταὐτὸ γνώμης ἐλθὼν τῷ ἐπὶ θυγατρὶ γαμβρῷ αὐτῆς τῷ Χειλᾷ συνέπραξε μετ' αὐτοῦ καὶ διὰ γραμμάτων ἐκύρωσεν, ἔχειν μὲν τοῦτον δὴ τὸν γαμβρὸν τὴν ἀνήκουσαν τῷ πάππω μερίδα καὶ δεσπόζειν αὐτές, παρέχειν δὲ ἀντ᾽ ἐκείνης τούτῳ τὰ πρὸς ζωήν απο τοῦ καὶ παντοίαν ἄλλην κυβέρνησιν ἄχρι τέλους τῆς αὐτοῦ βιοτῆς. Καὶ ἐπεκράτησεν ἡ τοιαύτη πρᾶξις στερχθεῖσα μέχρι καὶ τελευτῆς τοῦ τοιούτου ᾿Αγγέ λου. Ομως καὶ μέλλων τελευτῶν ὁ αὐτὸς ᾿Αγγελος, ἡσφαλίσατο καὶ ἐνδιαθήκων, ἵνα μηδεὶς τῷ γαμβρο τῷδε γένηταί ποτε δι᾿ ὄχλου ἐπὶ τῇ κατοχῇ τῆς τοιαύτης μερίδος ἐκείνου καὶ κυριότητα, την μέντο ἑτέραν μερίδα προσεμαρτύρησε καὶ ἡσφαλίσατο κατέχεσθαι καὶ αὖθις παρὰ τῆς εἰρημένης θυγα τρὸς αὐτοῦ, τῆς Βαλσαμίνης δηλονότι. Ταῦτα οὖν ἀνενέγκασα ἡ εἰρημένη Φιλανθρωπηνή, ενεφάνισεν εἰ; παράστασιν καὶ τὸ πρὸς τὸν ἄνδρα ταύτης τοῦ πατρὸς σύμφωνον καὶ τὴν μετὰ τοῦ γαμβροῦ αὐτῆς ἔγγραφον συμφωνίαν καὶ τὴν διαθήκην ἐκείνου. Η μέντοι γε δηλωθεῖσα Βαλσαμίνα ἀπαιτουμένη προς τεἶναι καὶ αὐτὴ τὸ ἴδιον σύμφωνον εἰς δικαίωσιν ἑαυτῆς ἢ παραστῆσαι, εἰ ἐκράτησε καὶ ἐνεμήθη και τὴν ἡμίσειαν μερίδα του ζευγηλατείον τὴν ὑπὸ τῷ πατρὶ μετὰ τὸ προικοδοτηθῆναι αὐτὴν τὴν λοιπὴν ἡμίσειαν, νομὴν μέν τινα οὐ παρέστησε, γράμμα δὲ μόνον ἐνεφάνισεν ὡς δὴ σύμφωνον, φέρον μὲν προ ταγὰς ἄνωθεν γεγραμμένας τοῦ τε πατρὸς καὶ λα πῶν προσγενῶν, ὥσπερ είθισται, πλὴν ἁμάρτυρον κάτωθεν καὶ ἀβέβαιον καὶ μήτε ὑπογραφῇ τινος ἑτέρου πιστούμενον, μήτε αὐτοῦ δὴ τοῦ γράψαντος ταδελλίωνος, καὶ ταῦτα ὄντος καὶ τούτου ἐν πολλοῖ; κατεγνωσμένου, ὡς πεπλασμένα καὶ ψευδῆ ἐν τοῖς παρ' αὐτοῦ σημειουμένοις συμφώνοις ἐγγράφοντος καὶ διὰ τοῦτο καὶ ἀργίαν καταδικασθέντος τῆς του αύτης ταβουλλαβικής υπουργίας. Διὰ ταῦτα δὴ καὶ διέγνω ἡ μετριότης ἡμῶν μετὰ τῶν περὶ αὐτὴν Ιερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Ἡρακλείας, τοῦ Σάρδεων, τοῦ Νικομηδείας, τοῦ Νικαίας, τοῦ Χαλκηδόνος, τοῦ Θεσσαλονίκης, του Μονεμβασίας τοῦ Προύσης, τοῦ Περγάμου, τοῦ Σεῤῥῶν, τοῦ Χριστουπόλεως, του Δυρραχίου, τοῦ Μιτυλήνης, τοῦ Βιζύης, τοῦ Κίου, τοῦ Γαρέλλης, καὶ τοῦ Μηδείας, κατέχειν μὲν καὶ

Part XVII, XVIIIPars XVII, XVIII

col. 1111–1112page 58 of 238
PG 152:1111εἰς τὸ ἑξῆς τὸν γαμβρόν τῆς δηλωθείσης Φιλανθρωλαοῖς ἱερουργεῖν καὶ καθιστών διακόνους καὶ πρε πηνῆς καὶ τὴν θυγατέρα αὐτῆς τὴν παρὰ τοῦ πάππου περιελθοῦσαν αὐτοῖς μερίδα ἡμίσειαν τοῦ δια ληφθέντος ζευγηλατείου μετὰ τοῦ ἐκεῖσε ἀμπελίου, ὥσπερ δῆτα καὶ ἐς δεῦρο κατείχε, καὶ ἐπ᾽ ἀδείας ἔχειν ἐπὶ ταύτῃ πάντα, ὅσαπερ ἐπὶ τοῖς ἰδίοις οἱ γνήσιοι δεσπόται παρὰ τῶν θείων νόμων προτρέπονται διαπράττεσθαι, τὸ δέ γε μέρος τῆς Βαλσα μίνης ἀπέχειν ὀχλεῖν τούτους χάριν τῆς τοιαύτης μερίδος, ὡς μηδὲν μηδόλως ἔχον δίκαιον ἐπ' αὐτῇ, καθὼς ἀναδέδεικται, ὅθεν καὶ ἡσυχάσει τοῦ λοιποῦ καὶ οὐ πειράσεταί ποτε ἐχλῆσαι περὶ τούτου τὸ μέσ ρος τοῦ τοιούτου γαμβροῦ καὶ τῆς θυγατρὸς τῆς Φιλανθρωπηνῆς ἐπὶ τῇ αὐτοῦ διακατοχῇ καὶ νομῇ, δεδικαιωμένων αὐτῶν παρὰ τῶν νόμων καὶ ἐξ ὧν προέτεινον δικαιωμάτων. Ἐπὶ τοῦτο γὰρ καὶ τὸ παρὸν συνοδικὸν γράμμα τῆς ἡμῶν μετριότητος εἰ; τὴν εἰσέπειτα ἀσφάλειαν αὐτοῖς ἐπιδέδοται. † Εἶχε τό· Μηνὶ Δεκεμβρίφ Ινδ. ιδ'. σβυτέρους καὶ πάντων ἁπλῶς μετέχειν τῶν ἐφειμένων γνησίοις ἀρχιερεῦσιν, ἄνευ μέντοι τῆς τοῦ προβιβάζειν καὶ χειροτονεῖν ἐπισκόπους καὶ τῆς τῶν ἱερῶν συνθρόνων εγκαθιδρύσεως. Οφείλουσι τοίνυν πάντες οἱ ὑπὸ τὴν πνευματικὴν ἐπικράτειαν καὶ διοίκησιν τῶν εἰρημένων ἐκκλησιῶν εὑρισκόμεναι Χριστιανοὶ δέξασθαι τὴν εἰρημένον θεοφιλέστα τον ἐπίσκοπον Σινώπης ὡς ἀρχιερέα αὐτῶν καὶ ἔχειν πρὸς αὐτὸν τιμὴν πᾶσαν καὶ ὑπακοὴν καὶ εὐω πείθειαν, ἐφ᾽ οἷς ἂν ἔχῃ πρὸς αὐτοὺς διδάσκειν εἰς σωτηρίαν συντείνουσι τῶν ψυχῶν αὐτῶν· ἐπεὶ γὰρ οὗτοι μέσον ἐθνῶν, ὡς εἴρηται, εὑρίσκονται, καὶ χρήζουσιν ὁδηγοῦ μάλιστα καὶ χειραγωγοῦ πρὸς τὰ ἀρέσκοντα τῷ Θεῷ, καὶ ἔχουσιν ἤδη τὸν παρὰ τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ τῆς περὶ αὐτὴν ἱερᾶς συν όδου πεμφθέντα πρὸς αὐτοὺς τοιοῦτον ἀρχιερέα, δέξονται πάντες τὰ παρ' αὐτοῦ διδασκόμενα θεοφιλή, καὶ ψυχωφελῆ, καὶ τῶν κακῶν καὶ παροργιζόντων ἀντιπράξων τούτῳ καὶ ἐναντιωθησόμενος ἐξ αὐτῶν, Θεὸν ἀποφεύξονται, βεβαίως γινώσκοντες, ὅτι ὁ ἐφ᾽ οἷς μέλλει πρὸς αὐτοὺς διδάσκειν εἰς ὠφέλειαν τῶν ψυχῶν αὐτῶν ἀφορῶσιν, εἰς τὴν ἡμῶν μετριότητα καὶ τὴν ἁγίαν σύνοδον τὰ τῆς ἐναντιώσεως διαπράξεται, προτρέψασαν τούτῳ ἀρχιερατικῶς ποιμαίνειν αὐτούς· ὅθεν καὶ πάντες οὗτοι τὰ καθ' ἑαυτοὺς τῷ τοιούτῳ ἀρχιερεῖ ἀναθήσουσι, καὶ τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούσουσι μόνου, ὁδηγούσης πρὸς τὰς ζωηφόρους τῆς σωτηρίας νομὰς καὶ ἀποτρεπούσης ἐκ τῶν ἐπιβούλων καὶ σφαλερῶν, ὡς ἂν ἐν τῷ καιρῷ τῆς μελλούσης ἀνταποδόσεως εὕρωσι παρὰ Χριστοῦ τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ τὰ αἰώνια ἐκεῖνα καὶ ἄφθαρτα ἀγαθά, ἃ ἡτοίμασε τοῖς ἀγαπήσασιν αὐτὸν ἐκ ψυ χῆς καὶ τὰς σεπτὰς αὐτοῦ φυλάξασιν ἐντολάς. † Μακρὸς μὲν χρόνος, ἐξ οὗ οὐ γέγονε τῇ ἁγιω τάτῃ μητροπόλει Σίδης ἀρχιερεὺς, τὸ δ' αἴτιον, ὅτι δὴ ἐπὶ τοσοῦτον υπερίσχυσε τὸ δεινὸν, καὶ οὐκ ἀσφαλῆς ἡ εἰς τὰ ἐκεῖσε φέρουσα κατέστη ἐκ τῆς τῶν ἀλλοφύλων ἐθνῶν ἐπιθέσεως· πλὴν ἡ μετριότης ἡμῶν ὀφειλομένως ἔχουσα καὶ τοῖς μακρὰν ἐκ τῶν ὑπὸ τὴν καθ᾿ ἡμᾶς ἀγιωτάτην Ἐκκλησίαν τελούντων τοῦ κατὰ ψυχὴν συμφέροντος προμήθειαν ὡς δυνα τὸν ἐπιδείκνυσθαι, καὶ διὰ φροντίδος θεμένη, ὅπως ἂν καὶ ὁ ὑπὸ τὴν τοιαύτην μητρόπολιν Χριστώνυμο; τοῦ Κυρίου λαὸς πνευματικὴν ἐπίσκεψιν ἔχῃ, ἐπεί περ εὗρε τὸν θεοφιλέστατον ἐπίσκοπον Σινώπης ἐκτοπισθέντα τῆς λαχούσης αὐτὸν καὶ ταύτῃ ἐνσκήψαντος ἐκ μακροῦ καὶ ὑπερισχύσαντος τοῦ δεινοῦ, οικονομία χρησαμένη, ἣν δὴ συνήθως καὶ οἱ πρὸ ἡμῶν οἰκονομοῦντες ἦσαν ἐν περιστατουμέναις ἐκ κλησίαις, ἀλλαγῆ τε καὶ κατ᾽ αὐτὴν τὴν ἁγιωτάτην μητρόπολιν Σίδης, κοινῇ γνώμῃ καὶ τῶν περὶ αὐτὴν Ιερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Ἡρακλείας, τοῦ Σάρδεων τοῦ Νικομηδείας, τοῦ Μονεμβασίας, τοῦ Ποντοηρακλείας, τοῦ Προύσης, τοῦ Περγάμου, τοῦ Παλαιῶν Πατρῶν, τοῦ Σερρῶν, τοῦ Φιλίππων, τοῦ Χριστουκαὶ ἀνάγκη πᾶσα τῶν ἀνὰ χεῖρας μᾶλλον τὸ κίνδυ πόλεως, τοῦ Δυρραχίου, τοῦ Μιτυλήνης, τοῦ Μηθύμνης, τοῦ Διδυμοτείχου, τοῦ Βιζύης, τοῦ Κίου καὶ τοῦ Γαρέλλης, ἄδειαν αὐτῷ δέδωκε καὶ προέτρεψεν, ἀρχιερατικῶς διεξάγειν τὸν Χριστιανικόν πάντα λαόν, ὅσος τε ἐν τῇ ἐνορίᾳ τῆς μητροπόλεως καὶ ὅσος ἐν τῇ ἐπαρχία ταύτης εὑρίσκεται· ὡσαύτως προέτρεψε συνοδικῶς ἡ μετριότης ἡμῶν τούτῳ δὴ τῷ θεοφιλεστάτῳ ἐπισκόπῳ Σινώπης ἀρχιερατικῶς προΐστασθαι καὶ τοῦ ὑπὸ τὴν ἁγιωτάτην τοῦ Συλαίου μητρόπολιν καὶ τοῦ ὑπὸ τὴν ἁγιωτάτην ἀρχιεπισκοπὴν τῆς Λεοντοπόλεως εὑρισκομένου Χριστωνύμου λαοῦ, ὡς τῶν τοιούτων Ἐκκλησιῶν ἐν στενότητα καὶ ὀλιγότητι τοῦ Χριστιανικοῦ λαοῦ γεγονυιῶν, κρίμασι Θεοῦ, ἅμα δὲ καὶ ἐν τοῖς αὐτῶν θείοις † Τοῖς λαχοῦσι προεδρεύειν λαοῦ καὶ εἰς οἰκονόμους εἶναι ψυχῶν τοῦτ᾽ ἂν εἴη πάντως ἐναργές γνώρισμα, μὴ μόνον τοῖς ἐγγὺς τῶν ὑπ' αὐτοὺς τελούντων τοῦ κατὰ ψυχὴν συμφέροντος προμήθειαν ἐπιδείκνυσθαι, ἀλλὰ καὶ τοῖς μακρὰν μάλιστα καὶ μέσον ἀλλοφύλων οἰκοῦσιν ἐθνῶν καὶ ὑφορωμένοις ἐκ τοῦ σχεδὸν ἐκεῖθεν τὸν ψυχικὸν κίνδυνον, ἐπεὶ νεῦον ἀπολέσθαι μέρος ἀναζητεῖν καὶ τὴν σωτηρίαν ἐκείνῳ περιποιεῖσθαι καὶ πραγματεύεσθαι. Οἷοι δή τυγχάνουσιν ὄντες καὶ οἱ ὑπὸ τὴν ἁγιωτάτην πνευ ματικῶς τελοῦντες τῆς ᾿Αμασείας μητρόπολιν· καὶ γὰρ οὗτοι γράμματα πρὸς τὴν ἡμῶν ἐξαπέστειλαν μετριότητα διαλαμβάνοντα, ὅτι δὴ τῆς κατ' αὐτοὺς τοιαύτης Εκκλησίας ἐξ ἱκανῶν χρόνων γνησίου ἀ χιερέως ἐστερημένης, δι' ἅπερ ἐκεῖσε τῷ χρόνῳ συν έβησαν δυσχερή. Εἶχον μὲν καὶ οὕτως ἀρχιερέα απ τήσασθαι, ἐπεὶ δὲ καθ' ὑπερβολὴν ὑπερίσχυσε τὸ δεινὸν ἐκ τῆς κατεχούσης τούτους Περσικής τυραννίδος, ὡς μηδὲ τὸν ἐσόμενον ἀρχιερέα εὐμαρῶς ἢ καὶ ὁπωσοῦν ἐπιστῆναι δυνηθῆναι ἐκεῖσε, ἀλλὰ καὶ τῷ γενομένῳ καὶ ἐπιστάντι συναντήσειν τὰ πράγματα

Part XIX, XXPars XIX, XX

col. 1113–1114page 59 of 238
PG 152:1113κακῶς περιουσίᾳ τῶν δυσχερῶν, ἐδεήθησαν εἰς ποι- ΧΙΧ. μένα πνευματικὸν καὶ διδάσκαλον δοθῆναι αὐτοῖς τὸν θεοφιλέστατον ἐπίσκοπον Ζήλου, τῆς αὐτῆς ὄντα μητροπόλεως ἐπίσκοπον, καὶ γεννηθέντα καὶ τρα † Εὐλαβέστατοι κληρικοὶ τῆς ἁγιωτάτης τῶν Μυσ φέντα παρ' αὐτοῖς καὶ δὴ καὶ ἔργῳ διαφόρως τούτων ρέων μητροπόλεως καὶ ὁ ὑπὸ τὴν ἐπαρχίαν ταύτης ὑπερζηλώσαντα καὶ ἐπιτηδείως ἔχοντα τὰ πλείω καὶ ἐπικράτειαν λοιπὸς ἅπας τοῦ Κυρίου λαός, ἀγα τῶν ἀνιαρῶν ἀναστέλλειν. Η μετριότης οὖν ἡμῶν, πητὰ κατὰ Κύριον τέκνα τῆς ἡμῶν μετριότητος, ἀναμαθοῦσα παρ᾽ ἀνδρῶν ἀξιοπίστων, ἀληθῆ τυγχάχάριν, εἰρήνην, ἔλεος καὶ εὐλογίαν, ἔτι δὲ καὶ ψυ νειν τὰ πεμφθέντα τοιαῦτα γράμματα πρὸς αὐτὴν, χικὴν σωτηρίαν ἐπεύχεται ὑμῖν ἐκ Θεοῦ ἡ μετριό κοινῶς συνδιασκεψαμένη τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοις της ἡμῶν. Ὁ ἀπὸ τῶν αὐτόθι παρών πρεσβύτερος ἀρχιερεῦσι, τῷ 'Ηρακλείας, τῷ Σάρδεων, τῷ Νικο- Μιχαὴλ ὁ ᾿Αρχων ἀνέφερε πρὸς τὴν ἡμῶν μετριό μηδείας, τῷ Μονεμβασίας, τῷ Ποντοηρακλείας, τῷ τητα, ὅτι σκανδαλίζονταί τινες ἐπ' αὐτῷ τε καὶ Προύσης, τῷ Περγάμου, τῷ Παλαιῶν Πατρῶν, τῷ ἑτέροις πρεσβυτέροις, διὸ ἐχειροτονήθησαν παρὰ Σεῤῥῶν, τῷ Φιλίππων, τῷ Χριστουπόλεως, τῷ Δυρο τοῦ Θεοφιλεστάτου Επισκόπου Κυάνων, ἐν ἐχειροτό ραχίου, τῷ Μιτυλήνης, τῷ Μηθύμνης, τῷ Διδυμοτείνησεν ὁ Λουκᾶς ἐκεῖνος ἀρχιερεὺς γενόμενος ἐν τῇ χου, τῷ Βιζύης, τῷ Κίου καὶ τῷ Γαρέλλης, ἐπείπερ καθ' ὑμᾶς τοιαύτῃ ἐκκλησίᾳ κατὰ τὸν καιρὸν τῆς εὗρε καὶ ἄλλοτε συνήθως οίκονομίαν ἐν ἐκκλησίαις ἐκκλησιαστικῆς ἐκείνης συγχύσεως καὶ ταραχῆς. περιστατουμένοις γενέσθαι παρὰ τῶν πρὸ ἡμῶν, Τοῦτο γοῦν γινώσκετε πάντες, ὅτι διὰ τὴν αἰτίαν δέδωκεν ἄδειαν καὶ προέτρεψεν ἤδη μετὰ τῆς περὶ ταύτην οὐκ ἔχουσιν ἐμποδισμὸν εἰς τὴν ἱερωσύνην αὐτὴν ἱερᾶς συνόδου τούτῳ δὴ τῷ θεοφιλεστάτῳ αὐτῶν οἱ τοιοῦτοι πρεσβύτεροι· ἡ γὰρ Ἐκκλησία ἐπισκόπῳ Ζήλου, προΐστασθαι ἀρχιερατικῶς καὶ τοῦ θεοῦ κατὰ λόγον οἰκονομίας καὶ διακρίσεως καὶ διεξάγειν τὸν Χριστιανικὸν πάντα λαόν, ὅτας τε ἐν κατὰ τρόπους, οὓς οἶδεν αὕτη, καὶ ἐνεργεῖ ἐν τοῖς τῇ ἐνορίᾳ τῆς εἰρημένης μητροπόλεως καὶ ὅσος ἐν τοιούτοις κατά καιρούς, συνεχώρησε τότε καὶ ἐνα τῇ ἐπαρχία ταύτης εὑρίσκεται, ὥστε δὴ καὶ ἐν τῷ έδωκεν ἱερουργεῖν καὶ πράττειν ἀκωλύτως τὰ ἱερα θείῳ ναῷ τῆς αὐτῆς μητροπόλεως ἱερουργεῖν αὐτὸν τικὰ τοὺς χειροτονηθέντας παρὰ τοῦ δηλωθέντος καὶ καθιστᾷν πρεσβυτέρους καὶ διακόνους καὶ πάν Λουκᾶ ἐπὶ ὠφελείᾳ καὶ ἁγιασμῷ καὶ καταρτισμῷ των ἁπλῶς μετέχειν τῶν ἐφειμένων γνησίοις ἀρχιετοῦ αὐτόθι Χριστιανικοῦ λαοῦ, καὶ ἐπεὶ παρὰ τῆς ρεῦσιν, ἄνευ μέντοι τοῦ προβιβάζειν καὶ χειροτονεῖν ἁγίας τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας συνεχωρήθησαν καὶ ἐπισκόπους καὶ τῆς τοῦ ἱεροῦ συνθρόνου εγκαθιδρύς ἀπελύθησαν, οὐδεὶς ὀφείλει ἔχειν ἀμφιβολίαν τινὰ σεως. Οφείλει τοίνυν πᾶς ὁ ὑπὸ τὴν πνευματικὴν καὶ δισταγμὸν εἰς τούτους, ἀλλὰ ὀφείλουσι δέχεσθαι ἀνάκρισιν τῆς τοιαύτης Εκκλησίας ευρισκόμενος " πάντες αὐτοὺς καὶ προσέρχεσθαι ὡς ἱερεῦσι Θεοῦ τοῦ Κυρίου λαός, ἱερωμένοι, μονάζοντες καὶ λοιποί, δέξασθαι τὸν δηλωθέντα θεοφιλέστατον ἐπίσκοπον Ζήλου ὡς ἀρχιερέα αὐτῶν καὶ ἔχειν πρὸς αὐτὸν τιμὴν πᾶσαν καὶ ὑπακοὴν καὶ εὐπείθειαν, ἐφ᾽ οἷς ἂν ἔχῃ πρὸς αὐτοὺς διδάσκειν εἰς σωτηρίαν συντείνουσι τῶν ψυχῶν αὐτῶν. Ἐπεὶ γὰρ οὗτοι μέσον ἐθνῶν, ὡς εἴρηται, εὑρίσκονται, καὶ χρήζουσιν ἀναγκαίως ὁδηγοῦ μάλιστα καὶ χειραγωγοῦ πρὸς τὰ ἀρέσκοντα τῷ Θεῷ, καὶ ἔχουσιν ἤδη τὸν παρὰ τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ τῆς περὶ αὐτὴν ἱερᾶς συνόδου πεμφθέντα πρὸς αὐτοὺς τοιοῦτον ἀρχιερέα, δέξονται πάντες τὰ παρ' αὐτοῦ διδασκόμενα θεοφιλή καὶ ψυχωφελῆ, καὶ τῶν κακῶν καὶ παροξυνόντων Θεὸν ἀποστήσονται, βεβαίως γινώσκοντες, ὅτι ὁ ἀνρους, καθὼς παρακελεύεται ἡ μετριότης ἡμῶν διὰ τιπράξων τούτῳ καὶ ἐναντιωθησόμενος ἐξ αὐτῶν, ἐφ᾽ οἷς μέλλει πρὸς αὐτοὺς διδάσκειν εἰς ὠφέλειαν τῶν ψυχῶν αὐτῶν ἀφορῶσιν, εἰ; τὴν ἡμῶν μετριότητα καὶ τὴν ἁγίαν σύνοδον τὰ τῆς ἐναντιώσεως διαπράξεται, τὴν τούτῳ προτρέψασαν ἀρχιερατικῶς ποιμαίνειν αὐτούς· ὅθεν καὶ τὰ καθ᾿ ἑαυτοὺς πάνε τες οὗτοι τῷ αὐτῷ ἀρχιερεῖ ἀναθήσουσι, καὶ τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούσουσι μόνον, ἐδηγούσης πρὸς τὰς ζωηφόρους τῆς σωτηρίας νομὰς καὶ ἀποτρεπούσης ἐκ τῶν ἐπιβούλων καὶ σφαλερῶν, ὡς ἂν ἐν τῷ καιρῷ τῆς μελλούσης ἀνταποδόσεως εὕρωσι παρὰ Χριστοῦ τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ τὰ σἰώνια καὶ ἄφθαρτα ἀγαθά, & ητοίμασε τοῖς ἀγαπήσασιν αὐτὸν ἐκ ψυχῆς καὶ τὰς σεπτὰς αὐτοῦ φυλάξασιν ἐντολάς. καὶ ἁγιάζεσθαι ὑπ' αὐτῶν, εἰ μή τινες τούτων ἔτε ρον ἐμπόδιον ἔχουσι τῆς ἱερωσύνης κωλύον. Ἐπεὶ δὲ ἀνέφερεν ὁ εἰρημένος πρεσβύτερος ὁ ᾿Αρχων, ὅτι εὑρί σκεται κατέχων τὴν ἁγιωτάτην ἐπισκοπὴν τοῦ Στε νοῦ, παρακελεύεται ἡ μετριότης ἡμῶν, ἵνα κατέχῃ καὶ ἔτι ταύτην, καὶ δέχωνται καὶ τιμῶσιν αὐτὸν πάντες οἱ ἐκεῖσε Χριστιανοὶ, καὶ πείθωνται τούτῳ καὶ ὑπακούωσιν, ἐφ᾽ οἷς ἂν οὗτος ἔχῃ πρὸς αὐτοὺς διδάσκειν καὶ παραινεῖν ἀφορῶσιν εἰς τε ὠφέλειαν τῶν ψυχῶν αὐτῶν καὶ σύστασιν καὶ συντήρησιν τῶν ἐκκλησιαστικῶν δικαίων. Αφέμενοι οὖν τῶν σκαν δάλων, οἵτινες σκανδαλίζονται, εἰρηνευέτωσαν καὶ δεχέσθωσαν τὸν τοιοῦτον πρεσβύτερον καὶ τοὺς ἑτέ τοῦ παρόντος αὐτῆς γράμματος, δ καὶ ὀφείλει προσο εἶναι τῷ ῥηθέντι πρεσβυτέρῳ Μιχαὴλ τῷ ᾿Αρχοντι εἰς ἀσφάλειαν. + Παρέστη τῇ ἡμῶν μετριότητι προκαθημένη συνοδικῶς ὁ ἀπὸ τοῦ κάστρου τοῦ Πελαδαρίου Ἰωάν. νης ὁ Σαγιτᾶς, καὶ ἀνέφερεν, ὡς, τῆς μητρὸς αὐτοῦ χήρας οὔσης καὶ ἀπροστάτου, δυναστεία χρησάμενος ὁ Φορδηνὸς ἐκεῖνος κατέσχε καὶ ἰδιοποιήσατο χωράφιον γονικόθεν διαφέρον αὐτῷ, καὶ δέδωκε πρὸς αὐτὴν ἕτερον γυναικός τινος Γαβαλίνης καλουμένης, ἣν εἶχεν ὑπὸ τὴν ἑαυτοῦ παροικίαν, καὶ ἦν ἐπὶ χρόνοις ἱκανεῖς, ἐρημίᾳ τοῦ κωλύοντο, κατέχων τς

Part XXI, XXIIPars XXI, XXII

col. 1115–1116page 60 of 238
PG 152:1115καὶ νεμόμενος σὺν τῷ ἰδίῳ ἀδελφῷ Μιχαὴλ τοῦτο δὴ καῖς ὁ Σινώπης ἐπίσκοπος τῆς εἰρημένης ἀρχιεπι τὸ χωράφιον τοῦ αὐτοῦ Σαγιτᾶ, ἐπεὶ καὶ οὗτος νέω τάτης ηλικίας τηνικαῦτα ἐτύγχανεν· τοῦ τοιούτου δὲ Φορδηνοῦ παρελθόντος ἀντεκρίθησαν ἐπὶ τοῦ πατριαρχεύσαντος πρὸ ἡμῶν ἡ τοιαύτη Γαβαλίνα και ὁ ῥηθεὶς Σαγιτᾶς, καὶ ἐκ συνοδικῆς ἀποφάσεως ὑπεξέστη οὗτος τῇ γυναικὶ ταύτῃ τοῦ χωραφίου αὐτῆς, ἐπιλαβόμενος δὲ αὐτὸς τοῦ οἰκείου μετεποιήσατο τοῦτο εἰς ἀμπέλιον. Εἶτα ἐνώχλησε τις αὐτῷ περὶ τοῦ τοιούτου κτήματος πρεσβύτερος Στέφανος, καλούμενος ὁ Μεσημβρηνός, ὃς εἶχε νύμφην ἐπὶ τῷ υἱῷ αὐτοῦ τὴν τοῦ Μιχαὴλ θυγατέρα, ἀνακαλούμενος αὐτῷ, ὡς εἰς προίκα ταύτῃ καταγραφέν. Καὶ ἀναδραμόντων ἀμφοτέρων ἐνταῦθα ἐπὶ τῷ ἀντικρι θῆναι συνοδικῶς καὶ ἀναφορὰν ποιησαμένων τῆς ὑποθέσεως, οὐκ ἀνέμεινεν ὁ τοιοῦτος πρεσσύτερος – κρίσιν ἐπ' αὐτῇ λαβεῖν καὶ ἀπόφασιν, ἀλλ᾽ ὑποχωρήσας καὶ καταλαβών, ἔνθα τὸ ἀμπέλιον, ἀνέσπασε τὰ φυτευθέντα παρὰ τοῦ εἰρημένου Σαγιτα κλήματα, ὧν χάριν καὶ ἐδεήθη τῆς ἡμῶν μετριότητος ὁ αὐτὸς Σαγιτᾶς, φέρων ἀνὰ χεῖρας καὶ τὸ δικαιοῦν αὐτὸν τῆς συνοδικῆς διαγνώσεως γράμμα, προβαλλόμενός τε καὶ μάρτυρα τὸν ἱερώτατον μητροπολίτην Πρού σης, ὑπέρτιμον, ἀγαπητὸν κατὰ Κύριον ἀδελφὸν τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργόν, οὗ δὴ καὶ βεβαιωσαμένου, ὅτι ἐπιστὰς τῷ τοιούτῳ … † Εφθασεν οὐ πρὸ πολλοῦ τινος ή μετριότης ἡμῶν ἀναθέσθαι τῷ θεοφιλεστάτῳ ἐπισκόπῳ Σινώπης διαγνώσει και ψήφῳ συνοδικῇ τήν τε ἁγιωτάτην μητρόπολιν Σίδης καὶ τὴν ἁγιωτάτην μητρόπολιν Συλαίου, ὡς ἂν κατέχῃ τε καὶ ἐπισκοπικῶς αὐτὰς διεξάγῃ, ἅτε δὴ γνησίων ἀρχιερέων ἐκ μακροῦ χηρευούσας, ὡς παρὰ τῶν ἀθέων ἐθνῶν κατακυριευ θείσας, παραχωρήσει Θεοῦ, ἅμα δὲ καὶ διὰ τὸ καὶ τοῦτον ἐξ ἱκανοῦ στερηθῆναι τῆς οἰκείας ἐπισκοπῆς, ὥς τινων ἐκεῖ συμβάντων πραγμάτων, ὧν ἕνεκεν οὐδ᾽ ὅλως αὐτῷ συμφέρουσα ἦν ἡ πρὸς τὰ ἐκεῖσε ἐπάνοδος, συνεξητήσατο μέντο: ὁ τοιοῦτος Σινώπης καὶ τὴν ἁγιωτάτην ἀρχιεπισκοπὴν κατέχειν Λεοντοπόλεως. Η μετριότης οὖν ἡμῶν μετὰ τῶν περὶ αὐ. τὴν ἱερωτάτων ἀρχιερέων, ὡς τῆς ἁγιωτάτης μη τροπόλεως Πισιδίας ἀρχιερέως ἀμοιρούσης τῷ τότε, ᾗ μάλιστα γειτονιάζειν τὴν τοιαύτην ἀρχιεῖ πισκοπὴν Λεοντοπόλεως νῦν ἔγνωμεν, ἑτέρου τότε μηδενὸς παραδείξαντος ἡμῖν, ὡς ἔχει τὸ πρᾶγμα, καὶ τοῦτο συγκατανεύσαμεν ἐκείνῳ τοῦ συμφέρον τοῦ ἕνεκεν τοῦ ὑπ' αὐτὴν Χριστωνύμου λαοῦ, καὶ δὴ καὶ γράμματι ταῦτα ἐπεκυρώσαμεν. ᾿Αλλὰ νῦν ἤδη ὁ ἱερώτατος μητροπολίτης Πισιδίας, ἀγαπητὸς κατὰ Κύριον ἀδελφὸς τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργός, κῦρ Γρηγόριος καὶ ἕτερον, ἀκριβούς εἰδότες τὰ τοῦ τόπου, διασαφοῦσιν ἡμῖν τὰ τοῦ πράγματος καὶ τὰ τοῦ τύπου ὡς ἔχει, καὶ ὡς πολ λῶν μὲν ἡμερῶν διαστήματι, δυσχερείαις το έθνο σκοπῆ; διείργεται Λεοντοπόλεως, ἐν ταῖς εἰρημέναις ἐκκλησίαις μέλλων διατρίβειν, τῇ τε Σίδης και του Συλαίου, καὶ οὐκ ἂν ἐκείνῳ δυνατὸν εἴη, εἰ μὴ καὶ πάνυ τοι δυσχερὲς τὸν ὑπὸ τὴν Λεοντόπολιν ἐπισκοπεῖν τοῦ Κυρίου λαὸν καὶ τὰ εἰκότα πνευματικῶν αὐτοῦ προμηθεύεσθαι, τῇ κατ' αὐτὸν δὲ μάλιστα τοῦτον ἁγιωτάτη μητροπόλει Πισιδίας έγγιστα πάντη διάκειται ἡ αὐτὴ Λεοντόπολις, κἀντεῦθεν αὐτῷ μᾶλλον τῶν ἄλλων ἡ τῶν ἐκεῖσε θεοσεβῶν ψυ χῶν κηδεμονία τε καὶ κυβέρνησις ἔσται βαδία. Ὡς οὖν οὕτως ἔχει τὸ ἀληθὲς, ἐπληροφορήθημεν, καὶ θείῳ ζήλῳ κινηθέντα πρὸς τοῦτο τὸν ἀρχιερέα κατενοήσαμεν, μεταβολὴν ἔσχε τὰ τῆς γνώμης ἡμῖν πρὸς τὸ ἁρμοδιώτερον καὶ συμφερώτερον, καὶ διὰ τοῦτο· ἀφελέσθαι μὲν τὸν Σινώπης τὴν ἀρχιεπ σκοπὴν Λεοντοπόλεως ἀπεφηνάμεθα ψήφῳ κοινῇ, τῷ ῥηθέντι δὲ ἱερωτάτῳ μητροπολίτη Πισιδίας τὴν αὐτῆς τε καὶ πάντων τῶν ὑπ' αὐτὴν τελούντων ποι μαντικὴν ἀνατιθέαμεν διεξαγωγὴν διὰ τοῦ παρόντος συνοδικοῦ γράμματος, ὅση δηλονότι τοῖς ὁμοίῳ τρία πως χηρευούσας κατέχουσιν ἐκκλησίας ἐφεῖται, ἄνευ μέντοι τῆς τοῦ ἱεροῦ συνθρόνου εγκαθιδρύσεως. Αξιώτερον γὰρ εἰς τοῦτο κρίνομεν τοῦ Σινώπης αὐτὸν δὴ τοῦτον τὸν ἱερώτατον μητροπολίτην Πισι δίας καὶ ὡς πολλῷ πλησιέστερον ἐκείνου πρὸς τὴν Λεοντόπολιν εὑρισκόμενον, ὡς δεδήλωται, κάν τού τῳ πλείονος εὐποροῦντα δυνάμεως εἰς πνευματικὴν ἐπιστασίαν τῶν ἐκεῖ φιλοχρίστων, καὶ ὅτι τῷ τοιού τῳ μᾶλλον, ὡς τῆς ἱερᾶς μεγάλης συνόδου τελοῦντι, τὴν προεδρίαν τῆσδε τῆς ἐκκλησίας ἡγησάμεθα προσ ήκειν, ἔνθεν τοι καὶ ὁ μὲν Σινώπης τῆς κατοχῆς ἐκστήσεται ἤδη τῆς ῥηθείσης ἁγιωτάτης ἀρχιεπι σκοπῆς Λεοντοπόλεως, ταῖς εἰρημέναις ἁγιωτάταις ἐκκλησίαις ταύταις αρκούμενος κατὰ τὸ γεγονὸς αὐτῷ γράμμα, ἀντιλήψεται δὲ τὸ ἀπὸ τοῦδε καὶ φροντιεῖ τῶν εἰς σωτηρίαν τεινόντων τοῦ ὑπὸ τὴν διαληφθεῖσαν ἀρχιεπισκοπὴν Χριστωνύμου πληρώματος, καὶ τῶν αὐτῆς ἁπάντων δικαίων κατὰ τὸ ἀνῆκον μεθέξει ὁ ἱερώτατος μητροπολίτης Πισιδίας. Οἱ μέντοι ὑπὸ τὴν τοιαύτην Ἐκκλησίαν Λεοντοπόλεως τελοῦντες ὀφείλουσιν ὑποδέξασθαι αὐτὸν ἀσμένως, μηδεμίαν πρὸς τοῦτον ἀπείθειαν ἐνδειξάμενοι ἢ διχόνοιαν ἔχοντές τινα διὰ τὸ πρὸς τὸν Σινώπης προς βάν γράμμα, ὑποταγήσονται δὲ μᾶλλον τῷ ἀρχιερε τῷδε Πισιδίας, καὶ οἷς ευήκοον αὐτῷ ὑποθήσουσιν ἐπὶ πᾶσιν, οἷς ἂν πρὸς αὐτοὺς ἔχῃ λέγειν εἰς δόξαν μὲν ἀφορῶσι Θεοῦ, ψυχικὴν δ᾽ αὐτῶν σωτηρίαν καὶ τῶν τῆς ἁγίας Εκκλησίας δικαίων σύστασιν. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ καὶ τὸ παρὸν συνοδικόν γράμμα γεγονός τῷ ἱερωτάτῳ μητροπολίτη Πισιδίας καὶ ὑπερείμι κῦρ Γρηγορίῳ παρὰ τῆς ἡμῶν μετριότητος ἐπιδέδο ται εἰς ἀσφάλειαν. + Εἶχε τό· Δεκεμβρίῳ Ινδ. ιδ'. + Μηνὶ δεκεμβρίῳ Ινδ. ιδ' ἡμέρα Παρασκευή έχι νήθησαν αἰτιάματα κατά πρεσβυτέρου του Υπάτιος, ἓν μὲν, ὡς μετὰ τὸ ἱερουργῆσαι αὐτὸν ἐν τῷ θείῳ

Part XXIII, XXIVPars XXIII, XXIV

col. 1117–1118page 61 of 238
PG 152:1117ναῷ τοῦ ἁγίου μεγαλομάρτυρος και τροπαιοφόρου & Γεωργίου τοῦ ἀπὸ τῶν Μαμουδέτων, εἰσῆλθεν ἐκεῖσε κύων, καὶ τῶν παρατυχόντων ἀπελαυνόντων αὐτὸν εἶπε τολμηρῶς πάντη καὶ ἀναιδῶς φωνὴν ἔξω τε λοῦσαν τῆ; Χριστιανικῆς ὅλως καταστάσεως ὁ τοι οὗτος πρεσβύτερος· "Αφετε αὐτὸν, ὅτι τὸ ο Προσέλθετε ο ήκουσε, καὶ εἰσῆλθε. Δεύτερον, ὅτι μέλλοντος γενέσθαι ἁγιασμοῦ ἐν τῷ τοιούτῳ ναῷ ἐκομίσθη τούτου χάριν σκάφη μεγάλη, καὶ ἰδὼν ὁ αὐτὸς πρε σβύτερος τὸ μέγεθος τῆς τοιαύτης σκάφης, τελεσθέντος τοῦ ἁγιασμοῦ εἶπε μετὰ τῆς ὁμοίας ἀναιδείας ὅτι, Ἀπὸ τοῦ νῦν εἰσάξατε καὶ χοῖρον ἐν αὐτῇ. Καὶ τρίτον ὡς ἱερέως τινὸς καλουμένου.... σκάνδαλα ἔχοντος μετ' αὐτοῦ τε καὶ ἑτέρων ἐτόλμησεν εἰπεῖν ὅτι Σὲ οὐ τοῦ παναγίου Πνεύματος ἡ χάρις εχειροτό Σαλ νησεν, ἀλλ' ἡ τοῦ διαβόλου. Ταῦτα δὲ ἐμαρτύραντο ἀληθῶς ἔχειν οἱ συγκληρικοὶ τοῦ εἰρημένου πρεσβυτέρου. Διὰ τοῦτο καὶ κατεδίκασεν αὐτὸν ἡ μετ τριώτης ἡμῶν μετὰ τῶν περὶ αὐτὴν ἱερωτάτων ἀρχιερέων, του Ηρακλεία, τοῦ Σάρδεων, τοῦ Νικαίας, τοῦ Χαλκηδόνος, τοῦ Μονεμβασίας, τοῦ Γαγγρῶν, τοῦ Ποντοηρακλείας, τοῦ Προύσης, τοῦ Περγάμου, τοῦ Σεβρῶν, τοῦ Χριστουπόλεως, τοῦ Δυρραχίου, τοῦ Μιτυλήνης, τοῦ Βιζύης καὶ τοῦ Μηδείας, καθη ρημένον τοῦ λοιποῦ τυγχάνειν καὶ ἀπηλλοτριωμένον τοῦ τῶν ἱερέων χορού, μείζονα λογισαμένη καὶ κρίνασα τὴν ἐν τοῖς εἰρημένοις λόγοις τόλμην καὶ ἀδιαφορίαν κακίστην καὶ ἀσυνειδησίαν πάθους τινὸς προφανοῦ; τῶν σωματικῶν, ἐπεὶ καὶ μείζονα τὰ ἐνοικουροῦντα τῇ ψυχῇ πάθη, δι' ἧς τῷ Θεῷ τὴν λογικὴν λατρείαν προσφέρομεν τῶν σωματικών μου λυσμῶν, ὅταν δηλονότι πρὸς τὴν εὐσέβειαν καὶ εἰς αὐτὸ τὸ θεῖον ἀπὸ ψυχῆς καὶ τῶν ἐκεῖθεν λογισμῶν καὶ λόγων κατὰ γνώμην ἁμαρτάνωμεν, ὥστε καὶ ἐπειδὴ τῶν τοιούτων λόγων ἐξελεγχομένων καὶ μαρτ τυρουμένων καὶ τῆς· καταδίκης κατὰ τοῦ εἰπόντος ἐξενηνεγμένη;... ἀρχιερέων. "Ην δὲ οὗτος ὁ τῆς Κίου ἀρχιεπίσκοπος... τὴν ἐν τοῖς ῥηθεῖσι λόγοις ἁμαρτίαν ἐποιεῖτο, καὶ συγγνώμης ἠξίου τὸν εἰπόν τα τῇ ἡμῶν μετριότητι καὶ τῇ περὶ αὐτὴν ἱερᾷ καὶ Θεία συνόδῳ κατὰ θεῖον ζῆλον βάρους [ἐπιτιμής σεως]... ἄξιος. Καὶ μέντοι καὶ οὐκ ἀπεσχόμεθα τῇ θερμότητι του ζήλου... χάριτι Θεοῦ μετὰ τὸ πρέπον καὶ ἀνῆκον ἐπιθέσθαι. Καὶ τούτῳ βάρος της ἐπιτιμήσεω, ὡς ἂν διὰ τούτου καὶ τοῦ ἀποτεταγμένου καιροῦ τὸ τῆς, ἐφ᾽ οἷς οὐκ ἔδει, συγγνώμης ἀποτρέψαιτο αἰτίσμα. Τῷ αὐτῷ μηνὶ, ἡμέρᾳ δευτέρᾳ, ἐκινήθησαν αἰτιάματα και κατά του εὑρισκομένου ἐν τῇ σεβασμία μονῇ τοῦ ἁγίου μεγαλομάρτυρος καὶ μυροβλύτου Δημητρίου καὶ ἐπικεκλημένῃ τῶν Παλαιολόγων Ιερομονάχου Θεοδοσίου, καὶ ἐξεταζομένων τούτων καί τινων ἤδη καὶ φανερουμένων, αὐτὸς προλαβών παρητήσατο καὶ ὡμολόγησεν ἀποθέσθαι τὰ τῆς ἱε ρωσύνης, ἀνάξιον ταύτης ἑαυτὸν εἶναι διαβεβαιωσάμενος ἐνώπιον τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ τῶν ἀνα γεγραμμένων ἱερωτάτων ἀρχιερέων, ὅθεν καὶ ἐστέρχθη ἡ τοιαύτη ψήφος κατ' αὐτοῦ. † Ἱερώτατε μητροπολίτα Θεσσαλονίκης, ὑπέρτιμε καὶ ἔξαρχε πάσης Θετταλίας, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητὲ ἀδελφὲ τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλει τουργέ, χάρις εἴη καὶ εἰρήνη παρά Θεοῦ τῇ τῇ ἱερό τητι. Επειδή, ὅτε εὐδοκίᾳ τοῦ παναγάθου καὶ εἰρηνοδότου Θεοῦ οἱ ἀπὸ τῶν διαφερομένων πρότερον ἀδελφῶν ὡμονόησαν καὶ συνῆλθεν εἰς τὴν κοινωνίαν καὶ ἔνωσιν τῆς ἁγίας τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας, μετὰ τῶν ἄλλων κεφαλαίων τῶν τότε λαληθέντων καὶ συμφωνηθέντων ἐπὶ τῷ τὰ τῆς εἰρήνης τελεσθῆναι χάριτι Θεοῦ, ἐλαλήθη ὕστερον καὶ ἐτάχθη καὶ τοῦτο ἵνα δηλονότι διὰ τὰς ἐν τῷ μεταξὺ χρόνῳ τῆς δια φορᾶς καὶ ἔχθρας γενομένας, οἷα δὴ τὰ ἀνθρώπινα πρὸς ἀμφότερα τὰ μέρη παρ' ἀλλήλων αἰτίας οὐ και λὰς καὶ μέμψεις τὰ μὴ ὄντα μηδὲ τἀληθῆ κατ' ἀλ λήλων ὑπὸ τῆς φιλονεικίας καὶ διαφοράς πλαττόν των και συκοφαντούντων καὶ ὑβριστικῶς κατηγορούντων, ἐπιταχθῇ καὶ δοθῇ διὰ τοῦτο εἰς ἀμφότερα τὰ μέρη κανών τις καὶ πνευματικὴ ἐπιτίμησις, ὥστε διὰ τῆς τοιαύτης ἐπιτιμήσεως, εἴ τι καὶ προσ ετρίβη ἐκ τῶν εἰρημένων αἰτῶν ἑκατέρῳ τῶν μετ ρῶν ἁμαρτήματος αἴτιον, λυθείη καὶ τοῦτο, καὶ ἀπαλλαγῶσι παντάπασιν οἱ ἐξ ἑκατέρου μέρους ἀδελφοὶ τῆς ἐντεῦθεν μέμψεως, καὶ καθαρὸν τὸ τῆς εἰρήνης ἐπιλάμψειε φῶς εἰς αὐτοὺς, μηδεμιᾶς ἐπισκοτούσης ἐκ μικροψυχίας ἀφορμῆς καὶ συνθολούσης αὖθις καὶ ταραττούσης τὰς τῶν ἑκατέρων συνειδήσεις, ὃς δὴ τρόπος τῆς Ἐκκλησίας ενηργήθη τότε καὶ ἐπράχθη ἐν τοῖς ἄλλοις, ἐν δὲ τῇ μεγαλοπόλει Θεσσαλονίκης καὶ τῇ ἐνορίᾳ τῆς κατὰ σὲ ἁγιωτάτης Εκκλησίας οὐκ ἔφθασεν ἐνεργηθῆναι διὰ τὸ μὴ εὑρίσκεσθαι ἐν αὐτῇ γνήσιον ἀρχιερέα. Αρ τίως μέντοι χάριτι καὶ φιλανθρωπία Θεοῦ (ἀπεκατέ στης) καὶ καταλαμβάνεις τὴν τοιαύτην ἁγιωτάτην Εκκλησίαν γνήσιος ποιμὴν καὶ ἀρχιερεύς... ἐπιτρέπει (ή μετριότης) ἡμῶν διὰ τοῦ παρόντος γράμματος ἅμα τῇ περὶ αὐτὴν ἱερᾷ καὶ θείᾳ συνέδῳ), κατα λαβὼν ἐκεῖσε εἰς τὴν κατὰ σὲ τοιαύτην ἁγιωτάτην Ἐκκλησίαν... ωσιν οἱ ἐκεῖσε εὑρισκόμενοι, ὑπὸ τῶν διαφερομένων πρότερον ἀδελφῶν ἐκπληρωθῆναι καὶ ἐνεργηθῆναι εἰς ἀμφότερα τὰ μέρη τὴν τοιαύ την τάξιν τοῦ ἐπιτιμίου, καθὼς καὶ ἐξ ἀρχῆς ἐτά χθη παρὰ τῆς ἁγίας τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας ἐνταῦθα, δέξῃ καὶ οἰκονομήσῃς γενέσθαι καὶ ἐκπληρωθῆναι τοῦτο, καθὼς εἴρηται, διὰ τὰς ἀναγεγραμμένας αἰτίας. Εἰ δ᾽ ἴσως ἀναβάλλονται τοῦτο κατά τινα τρόπον, βάσῃς τὰ περὶ τούτου καὶ σύ, ὡς οὐδὲν οὐ δαμῶ; οὐδὲ οὕτω παραβλαπτομένης τὸ παράπαν τῆς μετὰ τῶν ὁμονοεῖν αἱρουμένων ἀδελφῶν εἰρήνη, χάριτι τοῦ παντοδυνάμου καὶ φιλανθρώπου καὶ εἰ ρηνάρχου Θεοῦ. † Εἶχε τὸ· Μηνὶ Ιανουαρίῳ Ινδ. ιδ'. + Παρέστη τῇ ἡμῶν μετριότητι προκαθημένῃ συνοδικῶς ἡ ἀπὸ τῆς χώρας τῶν ᾿Αννακοσίων Μα

Part XXV, XXVIPars XXV, XXVI

col. 1119–1120page 62 of 238
PG 152:1119ἐπιδείκνυσθαι καὶ τὸ ἐνδέον ἀναπληροῦν, ἵν᾽ οὔτε καὶ αὐτοὶ ἀνενδότῳ ἔχωσι προθυμία συνεφάπτεσθαι καὶ συναντιλαμβάνεσθαι τῶν πνευματικῶν ἀγώνων αὐτῇ. Τοιοῦτος δὴ ὢν τυγχάνει καὶ ὁ ἱερώτατος μη τροπολίτης Χαλκηδόνος, ὑπέρτιμος, ἐν ἁγίῳ Πνεύ ματι ἀγαπητὸς ἀδελφὸς τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργός, πολὺ μὲν καν τοῖς καιρίοις τὸ παρ' ἑαυτοῦ χρήσιμον παρεχόμενος, ἔχων δὲ ὅμως ἐνδεῶς τῆς προσηκούσης αὐταρκείας αὐτῷ. Μέντοι καὶ, ὡς προσῆκε, προμηθευσαμένη τούτου ή μετριότης ἡ μῶν κοινῇ ψήφῳ καὶ κρίσει καὶ τῶν περὶ αὐτὴν ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Ἡρακλείας, τοῦ Σάρδεων, τοῦ Νικομηδείας, τοῦ Νικαίας, τοῦ Μονεμβασίας. τοῦ Ποντοηρακλείας, τοῦ Προύσης, Περγάμου, του ρία ἡ τοῦ Γαβριήλ, καὶ ἀνέφερεν, ὡς ἄνδρα κατὰ ἡ πρὸς τὴν χρείαν ἐξαρκεῖν, τὴν δυνατήν προμήθειαν νόμους εἶχε τινα Θεόδωρον, καλούμενον τὸν Μαμά τζην, καὶ τούτου τὸν βίον ἀπολιπόντος ἐπὶ παιδὶ οὐκ ἠθέλησε δευτέροις ὁμιλῆσαι γάμοις, ἀλλ᾽ ἔστιν ἐν σωφροσύνῃ διάγουσα καὶ τῆς ψυχῆς φροντίζουσα τοῦ ἀνδρός. Εἶτα μετὰ δεκαπέντε νῦν χρόνους καὶ τοῦ παιδὸς τελευτήσαντος πειρώνται οἱ ἀνδραδελφος ταύτην ἀφελέσθαι, ἣν ἐκείνῳ δὴ τῷ υἱῷ αὐτῆς ἀνή κουσαν μερίδα παρέσχον ἐκ τοῦ περιελθόντος τού τοις κτήματος ἀπὸ κληρονομίας τοῦ πατρὸς αὐτῶν, ἀδιαθέτου τὸ χρεών λειτουργήσαντος, οὗ χάριν καὶ ἐδεήθη τῆς ἡμῶν μετριότητος. Παρόντες δὲ τῷ δικαστηρίῳ καὶ οἱ τοιοῦτοι ἀνδράδελφοι, καὶ τὰ εἰρημένα τῆς νύμφης ταύτης δὴ τῆς Μαρίας διεξιούσης ἀκούοντες, ταυτὰ μὲν ἦσαν καὶ αὐτοὶ συνομολογοῦντες, διετείνοντο δὲ ὅμως ἐν τῷ μέρει, Μύρων, τοῦ Χριστουπόλεως, τοῦ Δυρραχίου, τοῦ δοῦναι τούτους πρὸς τὸν ἀνεψιν τὴν τοιαύτην μερί θα καὶ δικαίους εἶναι πάλιν, ἐκείνου παρελθόντος, ταύτην λαβεῖν. Διέγνω οὖν ἡ μετριότης ἡμῶν μετὰ τῶν περὶ αὐτὴν ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Ἡρα κλείας, τοῦ Σάρδεων, τοῦ Νικομηδείας, τοῦ Νικαίας, τοῦ Χαλκηδόνος, τοῦ Μονεμβασίας, τοῦ Προύσης, τοῦ Περγάμου, τοῦ Σερρῶν, τοῦ Χριστουπόλεως, τοῦ Δυρραχίου, τοῦ Μιτυλήνης, τοῦ Βιζύης, τοῦ Κίου καὶ τοῦ Μηδείας, μὴ ἔχειν ὅλως ἐκ τῶν ἱερῶν νό μων δικαιολογίαν τοὺς ἀνδραδέλφους ἐπὶ τῇ δηλω θείσῃ μερίδι· ἐπεὶ γὰρ τοῦ πατρὸς αὐτῶν ἴδιον ἦν τὸ κτῆμα, καὶ ὡς τὸ πρόσωπον φέροντι τοῦ ἀδελφοῦ δεδώκασι καὶ τῷ ἀνεψιῷ τὸ ἀνῆκον, οὐχ οὗτοι δίκαι οἱ εἰσι κατ' αὐτοὺς τοὺς θείους νόμους ἀναζητεῖν τοῦτο κληρονομεῖν, ἀλλ᾽ ἕξει τὴν τούτου κληρονομίαν εἰς ἀναφαίρετον ἡ ἐκείνου μήτηρ, δι᾿ ὃν δὴ καὶ τὰ τοῦ ἀνδρὸς ἐκληρονόμησε.. πράγματα, ὅθεν καὶ ὀφείλουσι παύσεσθαι οι του οὗτοι ἀνδράδελφοι δι' όχλου.... τούτου χάριν αὐτήν. Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ τὸ παρὸν συνοδικὸν γράμμα τῆς ἡμῶν μετριότητος (τῇ διαληφθείσῃ) Μαρίᾳ τῇ τοῦ Γαβριήλ εἰς ἀσφάλειαν ἐπι δέδοται. † Εἶχε.... † Προσῆκον ἔργον ἄρα τοῖς λαχούσιν ἄρχειν καὶ Ιδιαίτατον μάλιστα τῶν συνδιαφερόντων αὐτοῖς τὰς ἐπὶ τῆς ἀρχῆς φροντίδας, ἐφ᾽ οἷς ἀναγκαίως χρή ζουσι προμηθεύεσθαι καὶ ἀνενδεεί; καθιστᾷν πραγματευομένοις τὸν τρόπον τοῦτον καὶ οἰκονομουμένοις τὸ ἐπίμονον ἔχειν ἐκείνους καὶ ἀντέχον καὶ γενναῖον περὶ τὰς προκειμένας καὶ φροντίδας καὶ ἐργασίας, ὥστ᾽ εἶναι καὶ ἱκανοὺς καὶ προθύμους συναγωνιστάς καὶ συλλήπτορας, ἐπεὶ τῶν συναιρομένων ἀμελουμέν νων ἀνάγκη πάσα καὶ αὐτοὺς τό γ' ἐξ ἐκείνων μέρος ἐλλελείφθαι τῆς προσηκούσης σπουδῆς. Ταῦτά τοι καὶ ἡ μετριότης ἡμῶν, ὡς ἕν τι τῶν μάλιστα εἰκό των, μᾶλλον δὲ καὶ ἀναγκαιοτάτων ἐν σπουδῇ τῇ προσηκούσῃ σὺν Θεῷ τίθεται, καὶ φροντίδος οὐ τῆς ἐλαχίστης ἀξιοῖ, ὥστε τοῖς μὴ ἱκανῶς ἔχουσιν ἐκ τῶν περὶ αὐτὴν ἱερωτάτων αρχιερέων· ἑαυτοῖς τὰ Μιτυλήνης, τοῦ Βιζύης, τοῦ Κίου καὶ τοῦ Μηδείας, παρέσχεν αὐτῷ κατὰ λόγον ἐπιδόσεως τὴν ἁγιωτά τὴν ἀρχιεπισκοπὴν Μαρωνείας, ὅθεν καὶ καθέξει αὐτὴν ὁ αὐτὸς ἱερώτατος μητροπολίτης Χαλκηδόνος καὶ ὑπέρτιμος καὶ τὰ ὑπ᾽ αὐτὴν πάντα, καὶ ἐπ' ἀδείας ἕξει ἱερουργεῖν ἐν αὐτῇ καὶ διακόνους προδι βάζειν καὶ πρεσβυτέρους, ἔτι δὲ καὶ ἡγουμένους ἐγκαθιστᾷν, καὶ ἁπλῶς τῶν ἐκείνης πάντων μεθέξει, ὅτα γε καὶ γνήσιος ἀρχιερεὺς, ἄνευ μέντοι τῆς τοῦ ἱεροῦ συνθρόνου εγκαθιδρύσεως. Ὅθεν ὀφείλουσιν οι τε κληρικοὶ τῆς δηλωθείσης αγιωτάτης ἐκκλησίας Μαρωνείας καὶ οἱ ὑπὸ τὴν ἐνορίαν ταύτης τελοῦντες καὶ πνευματικὴν ἐπικράτειαν, ἱερωμένοι, μονάζοντες καὶ τὸ λοιπὸν Χριστώνυμον πλή ρωμα, δέξασθαι τοῦτον καὶ διὰ πάσης ἄγειν αἰδοῦς καὶ τιμῆς καὶ τὴν προσήκουσαν ὑποταγὴν τούτῳ καὶ εὐπείθειαν ἀπονέμειν ὡς ἀρχιερεῖ αὐτῶν καὶ πατρὶ καὶ διδασκάλῳ πνευματικῷ, ἐφ᾽ οἷς ἂν ὑπ' αὐτοῦ νουθετοῖντο καὶ ἐπιτάττοιντο πρὸς σωτηρίαν συντείνουσι τῶν ψυχῶν αὐτῶν. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ καὶ τὸ παρὸν συνοδικὸν γράμμα τῆς ἡμῶν μετριότητος τούτῳ δὴ τῷ διαληφθέντι ἱερωτάτῳ μητροπολίτῃ Χαλκηδόνος καὶ ὑπερτίμῳ, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητῷ ἀδελφῷ τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργῷ, εἰς ἀσφάλειαν ἐπιδέδοται. 1. + Μηνὶ Φεβρουαρίῳ ἐνδ. ιδ' ἐδέησε τῷ ἀπὸ τῆς χώρας τῶν Μαμουδέ των Μιχαὴλ τῷ Σγουρανῷ εἰς ἀναγνώστην εύρισκομένω προβιβασθῆναι εἰς τὸν τοῦ διακόνου βαθμὸν, καὶ ἐκινήθη λόγος συνοδικῶς, ὡς πρὸ τρῶν ἤδη χρόνων προσῆλθε τῷ ἱερωτάτῳ μητροπολίτη Νικομηδείας, υπερτίμῳ καὶ ἐξάρχῳ πάσης Βιθυνίας, ἐπὶ τῷ σφραγισθῆναι εἰς ἀναγνώστην παρ' αὐτοῦ, καὶ ὅτι μὴ εἶχε μαρτυρίας ἐγ γράφους, καθώς νενόμισται, οὐκ ἔτυχε τοῦ αἰτουμέν νου· ζητήσας δὲ τοὺς εἰδότας τὰ κατ' αὐτὸν κληρικοὺς τοῦ θείου ναοῦ τοῦ ἁγίου μεγαλομάρτυρος καὶ τροπαιοφόρου Γεωργίου, ὡς ἂν οὗτοι δώσουσι μαρ τυρίας ὑπὲρ αὐτοῦ, τὰ πρῶτα μὲν οὐκ ἐποίησαν τοῦ το, εἰπόντες πρὸς τὸν αὐτὸν ἱερώτατον μητροπολί την Νικομηδείας, ἔχειν ἐξ ἀκοῆς, ὅτι σταυρικούς

Part XXVIIPars XXVII

col. 1121–1122page 63 of 238
PG 152:1121δεσμοὺς ὁ τοιοῦτος Σγουρανὸς ἔθετο ἐπὶ τῷ λαβεῖν Α· ἐπὶ πλέον ἀκριβώσασθαι τὴν ὑπόθεσιν, μετεκλήθη εἰς γυναῖκα τὴν θυγατέρα τοῦ καλουμένου Γαληνού. Επεὶ δὲ ὁ ῥηθεὶς ἱερώτατος μητροπολίτης Νικομηδείας μετεκαλέσατο τὸν τοιοῦτον Γαληνὸν καὶ ἐπι τιμίῳ βαρύνας, μὴ ἀποκρύψαι τὸ ἀληθὲς, ἔσχεν ἀνομολογήσαντα, κινηθῆναι μὲν λόγους περὶ τούς του, μὴ μέντοι καὶ σταυρικούς προβῆναι δεσμούς, ότιπερ ἡ κόρη χρόνων ἦν ἐξ τηνικαῦτα καὶ ὁ ἀνὴρ δέκα. Τότε μαρτυρίας εκθεμένων τῶν τοιούτων κληρικῶν γέγονεν ἀναγνώστης εκκλησιαστική προ τροπῇ, οὐ προεβιβάσθη δέ γε καὶ εἰς διάκονον, ὅτι μὴ χρόνων ἦν κατὰ νόμου; εἴκοσι πέντε. Νῦν δὲ αίτησαμένου τούτου τὸν τοιοῦτον προβιβασμὸν ἐκίνησαν οἱ αὐτοὶ κληρικοὶ τὸ εἰρημένον ἔγκλημα, καὶ ὅτι ταῦτα οὕτως ἔχει, διεβεβαιώσατο μὲν παρὼν τῇ συνόδῳ οὗτος δὴ ὁ ἱερώτατος μητροπολίτης Νικομη- " δείας, ενεφανίσθησαν καὶ αἱ μαρτυρίαι τῶν αὐτῶν κληρικῶν παρὰ τοῦ δεξαμένου ταύτας καὶ δόντος τὴν προτροπὴν κατὰ τὸ κρατοῦν ἐκκλησιαστικὸν ἔθος. Εἶτά τις ἐκ τῶν αὐτῶν κληρικῶν διάκονος Θεόδωρος ὁ Δραγιλανός καλούμενος εκίνησεν ἕτερον Έγκλημα, ότι γείτονα ἔχων τὸν δηλωθέντα Σγουρα νὸν ἠρώτησεν αὐτὸν ἔτι μόνους ἀῤῥαβῶνας ἔχοντα μετὰ τῆς ἰδίας γυναικός, πῶς διαναπαύεται εἰς τὰ πενθερικὰ αὐτοῦ, ὁ δὲ πρὸς αὐτὸν εἶπε, μὴ φρον τίδα ἔχειν περὶ τούτου, επείπερ ἔφθασε μιγῆναι τῇ τοιαύτῇ γυναικὶ αὐτοῦ. Καὶ ἀπαρνουμένου τούτου δὴ τοῦ Σγουρανοῦ, τὸν τοιοῦτον λόγον εἰπεῖν, προ βαλλομένου δὲ ἅμα τὴν Μουζαλώνισσαν καὶ τὴν Θεοδηγίναν πρὸς μαρτυρίαν τοῦ παρθένον εὑρεθῆναι τὴν κόρην ἐν τῷ τοῦ γάμου καιρῷ, ἐπεὶ μὴ δυ νατῶς εἶχον αὗται τούτου χάριν πρὸς τὴν σύνοδον ἀπαντῆσαι, διαμηνύθησαν μετὰ τοῦ ἐντιμοτάτου ἐχε κλησιαστικοῦ τοῦ Καβαλλαροπούλου, καὶ διεβεβαιώσαντο, ὅτι οὐ παρῆσαν τελουμένου τοῦ γάμου, ἀλλά τινες γυναίκες αὐτῶν, ὧν δὴ καὶ μετακληθεισῶν, ἐπετράπη ὁ ἱερώτατος ἀρχιεπίσκοπος Βιζύης έρω τῆσαι ταύτας μετ' ἀσφαλείας τῆς προσηκούσης ἅμα τοῖς ἐντιμοτάτοις ἐκκλησιαστικοῖς, τῷ τε ἄρχοντι τῶν μοναστηρίων τῷ Παραδείσῳ καὶ τῷ Καβαλλα ροπούλῳ, καὶ διαβεβαιωσαμένων τούτων, παρθένῳ μιγῆναι τὸν δηλωθέντα Σγουρανὸν τῇ κόρῃ, ὡς καὶ παρούσας ταύτας ἰδεῖν τὴν τῆς παρθενίας παι ράστασιν, ἐδικαιώθη συνοδικῶς ὁ εἰρημένος Σγουρα νὸς προβιβασθῆναι ἀκωλύτως εἰς τὸν τῆς διακονίας βαθμόν. 11. + Τῷ αὐτῷ μηνὶ ἐδέησε καὶ τῷ Καρβαληνῷ Θεοδώρῳ ἐξ ἀναγνώστου προβιβασθῆναι εἰς τὸν τῆς διακονίας βαθμὸν, καὶ κινηθέντος λόγου εἰπεῖν τινα γυναῖκα μιγῆναι τοῦτον αὐτῇ, παρέστη συνοδικῶς ὁ αὐτὸς Καρβαληνός, καὶ ἀνέφερεν, ὡς πρὸ τριῶν ἤδη χρόνων ᾐτήσατο τὸν τοιοῦτον προβιβασμόν, καὶ τότε ἐλάλησε τὴν τοιαύτην κατηγορίαν κατ' αὐτοῦ ἡ τοιαύτη γυνή. Εξετάσεως δὲ γενομένης ἀπηλέγχθη ὑπὸ μαρτύρων τοῦ τε Ἰωάννου τοῦ Κουτούφαρι καὶ τοῦ Κωνσταπῆ, μάτην τούτου κατηγορῆσαι, καὶ εἰ; παράστασιν τῶν εἰρημένων ένεφάνισε γράμμα τοῦ τῷ τότε καιρῷ πατριαρχεύοντος. Πλὴν ἐπεὶ δέον ἦν ς σαν εἰς τὴν σύνοδον καὶ οἱ αὐτοὶ μάρτυρες καὶ ἡ αὐτὴ γυνὴ, καὶ συνωμολόγησαν τὰ αὐτά. Εἶτα ἐπει τράπη ἐρωτῆσαι τὴν αὐτὴν γυναῖκα ὁ ἱερώτατος μητροπολίτης Προύσης καὶ ὑπέρτιμος, ἡ δὴ καὶ έρωτηθεῖσα παρ' αὐτοῦ καὶ ἐπιτιμίῳ ὑποβληθεῖσα ἀνωμολόγησε, ψευδῶς κατειπεῖν τοῦ τοιούτου Καρ βαληνοῦ, κινηθῆναι δὲ πρὸς τοῦτο, τὸ μὲν ἔρωτι τοῦ λαβεῖν αὐτὸν εἰς ἄνδρα, τὸ δὲ καὶ ὑποβολῇ τῆς θείας αὐτοῦ τῆς Θεοδωροπουλίνης, ἣν δὴ καὶ αὐτὴν ὁ αὐ τὸς ἱερώτατος μητροπολίτης Προύσης καὶ ὑπέρτιμος ἐπετράπη ἐρωτῆσαι σὺν τῷ ἄρχοντι τῶν μοναστηρίων τῷ Παραδείσῳ μετὰ ἀσφαλείας τῆς προσηκούσης, καὶ ἐρωτηθείσης ταύτης ὑπ' αὐτοῦ καὶ διαβε βαιωσαμένης, ὅτι σκάνδαλον μὲν εἶχε μετὰ τῆς δηλωθείσης γυναικὸς περί τινος βιωτικῆς ὑποθέσ σεως, οὐχ ὑπέβαλε δὲ ἐκείνην κατὰ τῆς υπολήψεως κατηγορῆσαι τοῦ ἀνεψιοῦ, ὅτι μηδὲ σύνοιδέ τι κατὰ τῆς ὑπολήψεως αὐτοῦ. Ὅθεν καὶ ἐδικαιώθη καὶ οὗτος συνοδικῶς, προβιβασθῆναι ἀκωλύτως εἰς τὸν τῆς διακονίας βαθμόν. † Καὶ τοῦτο δὲ ἄρα τοῦ δικαίου τε καὶ καθήκοντος είπερ άλλο τι πέφυκεν εἶναι, τοὺς πνευματικὴν ἐγκεχειρισμένους ἐπιστασίαν ἀνενδεῶς ἔχειν καὶ ἱκανῶς, ὅσα γε πρὸς χρείαν ἥκει τοῦ σώματος, ἵν' οὕτως αὐτοί τε μὴ περὶ τὰ ἔξωθεν ἀσχόλως ἔχοντες ἑνὶ τούτῳ καὶ μόνῳ σχολάζοντες σὺν πάσῃ εἴεν σπουδῇ, ὅπως τὴν ἐμπεπιστευμένην αὐτοῖς φρον τίδα καὶ ἐπιμέλειαν τῶν ψυχῶν καλῶς καὶ ὡς προσ σκόν ἐστι διιθύνωσι, προσέτι δὲ καὶ ἑτέροις [ὡς εἰ]κὸ; δύναιντο ἐπαρχεῖν, οὓς ἀπόρως περὶ τὸν βίον ὁ χρόνος ἔχειν ἠνάγκασεν...· ἀλλὰ τοῦ γε προ τέρου καὶ καθ᾿ αὐτοὺς μὴ ἀποτυγχάνει, τῶν ἀναγε καιοτάτων πάντως ἐστὶν, οὐκοῦν καί τινας τῶν περὶ ἡμᾶς ἱερωτάτων ἀρχιερέων) ἐνδεῶς τῶν πρὸς τὸ αύταρκες ἔχοντας καὶ μήθ᾽ αὐτοῖς μήθ' ἑτέροις ἐπαρ κεῖν δυναμένους, ἅτε τῆς ἐκ τῶν κατ' αὐτοὺς ἀγω τάτων ἐκκλησιῶν προσόδου φθάσαντας ἐστερῆσθαι, τῆς τοῦ καιροῦ δυσχερείας ὡς οὐκ ἐχρῆν ἀπολαύσαντας, προμηθείας ἀξιοῦν ἡ μετριότης ἡμῶν βού λεται. Πόθεν γὰρ ἄλλοθεν χρεών εὖ πάσχειν τοὺς τὴν ἀδελφικὴν πληροῦντας ὁμήγυριν καὶ βοηθείας ἱκανῆς μεταλαγχάνειν ἢ παρ' ἡμῶν τῶν τὰ κοινὰ σὺν αὐτοῖς καὶ πνευματικά πραττόντων καὶ συνερ τοὺς αὐτοὺς ἐπὶ τοῖς ἀναγκαιοτάτοις φέρειν λαχόν των τῇ ἐκ Θεοῦ χάριτι, οὓς οὔτε αἷμα οὔτε μὴν σὰρξ, ἀλλὰ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον τελεῶσαν ὁμοῦ καὶ χρίσαν εἰς τὴν πνευματικὴν συνήψεν ἀδελφότητα; τοῦτον δὴ τὸν τρόπον καὶ τῷ ἱερωτάτῳ μητροπολίτῃ Δυρραχίου, ὑπερτίμῳ, ἀγαπητῷ κατὰ Κύριον ἀδελφῷ τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργῷ, ἀπορουμένῳ περὶ τὰ ἀναγκαῖα, τὴν ἁγιωτάτην μη τρόπολιν Σηλυβρίας χηρεύουσαν ἤδη καὶ δεομένην τοῦ ἐπιστατήσοντος ἀπονέμομεν κατὰ λόγον ἐπιδόσεως κοινῇ ψήφῳ τῶν ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Ηρακλείας, τοῦ Σάρδεων, τοῦ Νικομηδείας, του

Part XXVIII, XXIXPars XXVIII, XXIX

col. 1123–1124page 64 of 238
PG 152:1123Νικαίας, τοῦ Χαλκηδόνος, τοῦ Μονεμβασίας, τοῦ ἡ ὠμότητα ἐγκληθῆναι, παρ' ἡμῖν δὲ καλῶς ἂν ἔχοι, Ποντοηρακλείας, τοῦ Προύσης, τοῦ Περγάμου, τοῦ τὸν ἐπανῃρημένον αὐτὸν ἡμῖν τοῦ Εὐαγγελίου ζυ Μύρων, τοῦ Χριστουπόλεως, τοῦ Μιτυλήνης, τοῦ γὲν καὶ τῷ ἀρότρῳ τοῦ θείου λόγου τὰς τῶν πιστῶν Αμάστριδος, τοῦ Βιζύης, τοῦ Γαρέλλης, τοῦ Νυμγεηπονοῦντα καρδίας καὶ τῇ θείᾳ ἅλωνι τὰ πολλὰ φαίου καὶ τοῦ Μηδείας, ὡς ἂν αὐτὸς μὲν ἐπικουρίαν ἐνιδρώσαντα καὶ ἱκανῶς αὐτῇ προσταλαιπωρήσαντα ἐκεῖθεν ἔξει, ὧν ἐστιν ἐπιδεής, ὁ δὲ κατ' ἐκείνην οὕτω δὴ περιμῶσθαι καὶ τῇ ἐνδείᾳ τῶν ἀναγκαίων λαὸς τῆς παρὰ τοῦδε διδασκαλίας ἐπαπολαύων ἐπικαταπιέζεσθαι; ἂν δ' οὗτος αὖ καὶ χρόνῳ πολλῷ τυγχάνῃ καὶ τῆς κατὰ ψυχὴν ὠφελείας, καὶ πρὸς τὰ καὶ γήρᾳ καὶ πόνῳ καὶ πολλοῖς τοῖς κινδύνοις ἐγε κρείττω οσημέραι προκόπτῃ τῇ τοῦ Θεοῦ χάριτι. καρτερήσῃ, καὶ ταῦθ' ὑπὲρ ἦ; αὐτῷ ποίμνη; ὁ Χρισ Καθέξει τοίνυν ὁ αὐτὸς ἱερώτατος μητροπολίτης Δυῤστὸς κατεπίστευσε, τῶν εἰκότων ἂν γένοιτο, εἰ μὴ ῥαχίου καὶ ὑπέρτιμος τὴν τοιαύτην ἁγιωτάτην έχω παντὶ τρόπῳ τὸ ἐνδεὲς αὐτῷ θεραπεῦσαι σπουδάσο κλησίαν Σηλυβρίας καὶ τὰ ὑπ' αὐτὴν πάντα, καὶ ἐπ' μεν; πολλοῦ γε καὶ δεῖ. 'Αλλ' εἰ μὲν ἄλλως τε ἦν ἀδείας ἕξει ἱερουργεῖν ἐν αὐτῇ καὶ διακόνους προἐκ τοῦ εὐχεροῦς ἢ ἀκινδύνως ἢ ὅπως ποτ' ἂν βου βιβάζειν καὶ πρεσβυτέρους, ἔτι δὲ καὶ ἡγουμένους ληθείη τις τῷ τῆς ἀρχιερωσύνης πράγματι χρήσ ἐγκαθιστᾷν, καὶ ἁπλῶς τῶν ἐκείνης πάντων μεθέσθαι, κἂν οὕτω μάλα δικαίως ἱκανοὺς εἶχεν ἀπαι ξει, ὅσα γε καὶ γνήσιος ἀρχιερεὺς, ἄνευ μέντοι τῆς τεῖν τοὺς μισθοὺς ὁ πρὸς τοῦτο χωρεῖν βιαζόμεν τοῦ ἱεροῦ συνθρόνου ἐγκαθιδρύσεως. Οθεν ὀφεί λουσιν οἵ τε κληρικοὶ τῆς δηλωθείσης ἁγιωτάτης ἐκκλησίας καὶ οἱ ὑπὸ τὴν ἐνορίαν ταύτης τελοῦντες καὶ πνευματικὴν ἐπικράτειαν, ἱερωμένοι, μονά ζοντες καὶ τὸ λοιπὸν Χριστώνυμον πλήρωμα δέξα σθαι τοῦτον καὶ διὰ πάσης ἄγειν αἰδοῦς καὶ τιμῆς καὶ τὴν προσήκουσαν ὑποταγὴν τούτῳ καὶ εὐπείθειαν ἀπονέμειν ὡς ἀρχιερεῖ αὐτῶν καὶ πατρὶ καὶ διδασκάλῳ πνευματικῷ, ἐφ᾽ οἷς ὑπ' αὐτοῦ νουθε τοῖντο πρὸς σωτηρίαν συντείνουσι τῶν ψυχῶν αὐτῶν. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ καὶ τὸ παρὸν συνοδικόν γράμμα τῆς ἡμῶν μετριότητος τούτῳ δὴ τῷ διαληφθέντι Ιερωτάτῳ μητροπολίτῃ Δυρραχίου, υπερτίμῳ, αγα πητῷ κατὰ Κύριον ἀδελφῷ τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργῷ, εἰς ἀσφάλειαν ἐπιδέδοται. † Εἶχε τό· Μηνὶ ᾿Απριλλίῳ Ινδ. ιδ'. + Ἱερώτατε μητροπολίτα Μελενίκου καὶ ὑπέρτιμε, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητὲ ἀδελφὲ τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργέ, χάρις εἴη καὶ εἰρήνη παρὰ Θεοῦ τῇ σῇ ἱερότητα. Κληρικοί τινες τῆς κατὰ σὲ ἐκκλησίας, ὁ σακελλάριος, ὁ σκευοφύλαξ καὶ ὁ χαρτοφύλαξ μετὰ πρεσβυτέρου τινὸς ᾿Αλεξίου, και λουμένου τοῦ Ὑαλέα, ενεφάνισαν λιβέλλου γράμμα συνοδικῶς τῇ ἡμῶν μετριότητι, φέροντος αιτιάματα καθαπτόμενα τῆς ἱερότητές σου καὶ διὰ τοῦτο δεύτ μενα ἐξετάσεως. Καὶ παραδηλοῖ τῇ ἱερότητί σου ἡ μετριότης ἡμῶν καταλαβεῖν ἐνταῦθα ἐπὶ τῷ ἀπολογήσασθαι περὶ τῶν τοιούτων αἰτιαμάτων διὰ τριῶν ἀπάρτι μηνῶν. Μὴ γοῦν βραδύνῃ ἐπὶ πλέον ἡ ἱερό της σου, ἀλλ' ὡς ἀναγκαίας οὔσης καὶ ἀπαραιτήτου τῆς ἐξετάσεως καταλαβέτω διὰ τοῦ τοσούτου και μοῦ, ἵνα δώσει λόγον περὶ τῶν τοιούτων αίτιαμά των. Η χάρις τοῦ Θεοῦ εἴη μετὰ τῆς σῆς ἱερό τητος. + Είχε τό· Μηνὶ Ἀπριλλίῳ Ινδ. ιδ'. † Καὶ ἄλλοις μὲν, ἂν μὴ προνοεῖν γένηται τῶν αὐτοῖς τι καὶ κατὰ μικρὸν προσηκόντων, οὐκ ἂν οὗτ τοί γε διαγένοιντο, ὥστε δὴ μὴ εἰς πολλήν τινα την νος,..... δὲ αὖ μὴ ἐθέλειν διδόναι, ὡς τὸ εἰκὸς, ἐνῆν τὸ ἀνέγκλητον. Τοῦ πράγματος δὲ οὕτω δυσχεροῦς ὄντος, ὡς μηδέ τινας οίους τε ὄντας τοῦτο φέρειν, ἔστι που δίκαιον ἄλλοις τοῦτο ἐπιφορτίζειν, ἡμῖν δὲ μηδὲ τοὺς μισθούς γοῦν τῶν πόνων ἐπιμετρεῖν αὐτοῖς ἐθέλειν, ὁπόση δύναμις; διὰ τὴ ταῦτα δυσχεροῦ; οὕτω λαχόντος τοῦ ἀρχιερατικῶς, ὡς εἴρηται, προστατεῖν, καί γε ἡμεῖς ἀμοιβὰς τῶν πόλ νων διδόναι ἐθέλοντες τὰ δίκαια ποιοῦντες ἐσόμεθα, τοῖς δέ γε λαμβάνουσιν ἐσεῖτα: δὴ τὸ ἀνέγκλητον, Κοινήν τινα ταύτην γνώμην ή μετριότης ἡμῶν ἐκ θεμένη σύναμα τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσι, τῷ Ηρακλείας, τῷ Σάρδεων, τῷ Νικομηδείας, τῷ Νικαίας, τῷ Χαλκηδόνος, τῷ Μονεμός σίας, τῷ Ποντοηρακλείας, τῷ Προύσης, της Περγάμου, τῷ Χριστουπόλεως, τῷ Δυρραχίου, τῷ Βιζύης καὶ τῷ Κίου, δεῖν ἔγνω, ὡς ἂν τὴν ἱερώτατον ἀρ χιεπίσκοπον Νυμφαίου, ἀγαπητόν κατά Κύριον ἀδελφὸν αὐτῆς καὶ συλλειτουργόν, ἄνδρα γεραιών τε καὶ ὄντα ἔμφρονα καὶ πολλοῖς τοῖς πόνοις ἐγκαρτερήσαντα καί γε τῆς λαχούσης ἀποξενωθέντα διὰ τὴν ἐξ ἁμαρτιῶν γενομένην ἐπήρειαν καὶ ὡς σχο λάζοντα εὑρισκόμενον, πρόεδρον αὖθις ἀποκαταστῆσαι τῆς ἁγιωτάτη; ἀρχιεπισκοπῆς Δέρκου, ἐπειδὴ καὶ αὐτὴ μέχρι καὶ ἐς τὸ νῦν ἀφ᾽ ἱκανοῦ γνησίου ἀρχιερέως ἑστέρηται. Καί γε τὸ ἀπὸ τοῦδε καθέξει αὐτὴν καὶ τὰ ὑπ' αὐτὴν πάντα, καὶ ἐπ' ἀδείας ἕξει ἱερουργεῖν ἐν αὐτῇ καὶ διακόνους προ Ο βιβάζειν καὶ πρεσβυτέρους, ἔτι δὲ καὶ ἡγουμένους ἐγκαθιστῶν, καὶ ἁπλῶς τῶν ἐκείνης πάντων μεθέξει, ὅσα γε καὶ γνήσιος ἀρχιερεὺς, ἄνευ μέντοι τῆς τοῦ ἱεροῦ συνθρόνου ἐγκαθιδρύσεως. Ὅθεν ὀφείλουσιν οἵ τε κληρικοὶ τῆς δηλωθείσης ἁγιωτάτης ἀρχιε πισκοπῆς Δέρκου καὶ οἱ ὑπὸ τὴν ἐνορίαν ταύτης τελοῦντες καὶ πνευματικὴν ἐπικράτειαν, ἱερωμένοι, μονάζοντες καὶ τὸ λοιπὸν Χριστώνυμον πλήρωμα δέξασθαι τοῦτον καὶ διὰ πάσης ἄγειν αἰδοῦς καὶ τιμῆς καὶ τὴν προσήκουσαν ὑποταγὴν τούτῳ καὶ εὐπείθειαν ἀπονέμειν, ὡς ἀρχιερεῖ αὐτῶν καὶ παρ τρὶ καὶ διδασκάλῳ πνευματικῷ, ἐφ᾽ οἷς ἂν ὑπ' αὐτ τοῦ νουθετοῦντο προς σωτηρίαν συντείνουσι τῶν ψυχῶν αὐτῶν. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ καὶ τί: αρὸν συνο δικιν γράμμα τῆς ἡμῶν μετριότητος τούτῳ δὴ τῷ

Part XXXPars XXX

col. 1125–1126page 65 of 238
PG 152:1125ἱερωτάτῳ ἀρχιεπισκόπῳ Νυμφαίου εἰς ἀσφάλειαν ἡ ἡμῶν, ἀσφαλεστέραν ώσανεί πραγματευομένη τὴν ἐπιδέδοται. † Είχε τό Μηνὶ Ἀπριλλίῳ ἰνδ. ιδ'. 1. † Παρέστη τῇ ἡμῶν μετριότητι προκαθημένῃ συνοδικῶς ἡ ἀπὸ τῆς Λακεδαιμονίας μοναχή εὐφροσύνη ἡ Μαρινία, καὶ ἀνέφερεν, ὡς ἔχουσα κοινῶς μετὰ τοῦ χρηματίσαντος ἐπισκόπου Κερνίτζης τοῦ Μαλωταρᾶ ἐκείνου ἐκ γονικότητος σεπτὴν εἰκόνα τῆς ὑπεράγνου δεσποίνης καὶ Θεομήτορος της Ὁδηγητρίας, συμμετεῖχεν ἐπ᾽ ἴσης αὐτῷ καὶ τῶν προς ίδων τῶν ἐκ ταύτης δὴ τῆς θείας εἰκόνος καὶ τῶν ἀνατεθειμένων κτημάτων αὐτῇ· εἶτα τοῦ αὐτοῦ Μα λωταρὰ μετὰ χρόνους ἱκανοὺς πειραθέντος ἐπέκεινα τῆς ἡμισείας μερίδος λαμβάνειν ἐξ ἑκατέρων, ἀν τεκρίθη τούτῳ διαφόρως αὕτη. Καὶ ἔταξε μὲν ἡ κρίσις τὴν αὐτὴν, ήνπερ καὶ πρότερον, ἔχειν ἀμφοτέρους ἐπὶ τούτοις κοινωνίαν τε καὶ ἰσότητα, ἐκεῖ τὰ κτήματα νος ἐξέτασιν τῆς ὑποθέσεως θέσθαι, ἔγνω δεῖν ἀκροάσα. σθαι καὶ αὐτοῦ δὴ τοῦ χρηματίσαντος Κρήτης. Καί γε τούτου μετακληθέντος καὶ ἐρωτηθέντος συνοδικῶς καὶ τὰς μαρτυρίας τῶν εἰρημένων πιστωσαμένου, διέγνωσται τῇ ἡμῶν μετριότητι καὶ τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσι, τῷ Ηρακλείας, τῷ Σάρδεων, τῷ Νικομηδείας, τῷ Νικαίας, τῷ Χαλ κηδόνος, τῷ Μονεμβασίας, τῷ Ποντοηρακλείας, τῷ Προύσης, τῷ Περγάμου, τῷ Χριστουπόλεως, τῷ Δυρραχίου, τῷ Βιζύης, τῷ Κίου καὶ τῷ Μηδείας, ἐπανελθεῖν τὴν δηλωθεῖσαν σεπτήν εἰκόνα τῆς ὑπερ άγνου Δεσποίνης καὶ θεομήτορος τῆς Οδηγητρίας τῷ εἰς ὄνομα ταύτης ἀνεγερθέντι θείῳ ναῷ παρὰ τῆς εἰρημένης μοναχής συνδρομῇ καὶ συγκροτήσει, ὡς εἴρηται, τοῦ αὐτοῦ περιποθήτου· ἀνεψιοῦ τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος, καὶ ὡς τὸ πρότερον ἐξ ἡμισείας τῶν προσόδων καὶ τῶν κτημάτων αὐτῆς τὰ μέρη ἀμφότερα, τό τε τῆς εἰρημένης μοναχής Μαρινίας καὶ τὸ τοῦ Μαλωταρά, και μηδεμίαν ἐπὶ τῇ κατοχῇ. τούτων εὑρίσκειν ὄχλησιν παρὰ τοῦ κατὰ τὸν τόπον ἀρχιερέως ἢ παρ' ἑτέρου τινὸς, ὅθεν ὁ ἱερώτατος μητροπολίτης Παλαιών Πατρῶν καὶ ὑπέρτιμος, ὀφειλομένως έχων στέργειν τὰ καλῶς ἡμῖν δοκοῦντα καὶ τῇ συνόδῳ, ἀνασώσει τὴν εἰκόνα ταύτην πρὸς τὸν εἰρημένον θεῖον ναὸν, καὶ οὐκ ἐπὶ πλέον καθέξει ταύτην παρ' ἑαυτῷ, τῇ ἐμφανείᾳ τῆς παρούσης συνοδικῆς διαγνώσεως τῆς ἡμῶν μετριότητος, ἥτις ο ἐπιδέδοται τῇ διαληφθείσῃ μοναχῇ Μαρινίᾳ εἰς τὴν περὶ τούτου ἀσφάλειαν. κατεῖχεν ἰδίως αὐτὰ καὶ ἐνέμετο, προεδρεύοντος τηνικαῦτα τοῦ χρηματίσαντος Κρήτης ἐν τῇ ἐκεῖσε ἁγιωτάτῃ μητροπόλει, καὶ στέρξαντος ἅμα καὶ αὐτοῦ γράμματι.. αὐτοῦ ἐμ φανισθέντι παρὰ τῆς μοναχῆς, ὅς δὴ μετὰ ταῦτα ὑπ. τῆς αὐτῆς ἐκκλησίας, ἀφείλετο ἐκ τῆς μοναχῆς, ταύτης τὴν τοιαύτην σεπτὴν εἰκόνα, καὶ μετ' ὀλίγον ἐλθὼν εἰς μετάμελον ἀντέστριψεν ἐκείνην πάλιν αὐτῇ. Μέντοι καὶ ἐπιλαβομένη ἡ τοιαύτη μοναχὴ τῆς αὐτῆς εἰκόνος ἀνήγειρεν ἐπ' ὀνόματι ταύτης θεῖον ναόν, οὐ μικρὰν σπουδὴν καὶ χεῖρα πρὸς τοῦτο συμβαλομένου καὶ τοῦ περιποθήτου ἀνεψιοῦ τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος, κῦρ Ανδρονίκου Παλαιολόγου τοῦ 'Ασάνη, εἰς κεφαλὴν ἐν τῇ Πελοποννήσῳ τυγ χάνοντος, καὶ κατεῖχε τοῦτον, μισθουμένη πρεσβυτέρους καὶ ἀποδιδοῦσα δι' ἐκείνων τὴν ὀφειλομένην Ιερατικὴν ὑπηρεσίαν αὐτῷ. ᾿Αρτίως δὲ ὁ εἰς πρόε δρον τῆς εἰρημένης ἐκκλησίας εὑρισκόμενο; ἱερώτατος μητροπολίτης Παλαιών Πατρῶν, ὑπέρτιμος καὶ Εξαρχος πάσης Αχαΐας, ἀγαπητὸς κατὰ Κύριον ἀδελφὸς καὶ συλλειτουργὸς τῆς ἡμῶν μετριότητος, ἐξ ὑποβολῆς καὶ οὗτος τῶν αὐτῶν κληρικῶν ἀφε λίμενος τὴν εἰκόνα τήνδε διὰ τὸ φθάσαι κατασχευ θῆναι ταύτην, ὡς εἴρηται, παρὰ τοῦ χρηματίσαντος – Κρήτης, εἰς πρόεδρον εὑρισκομένου τῆς τοιαύτης ἁγιωτάτης μητροπόλεως Λακεδαιμονίας, κατέχει παρ' ἑαυτῷ. Ὑπὲρ ἧς καὶ ἐδεήθη τῆς ἡμῶν μετ τριότητος ἡ μοναχὴ, εμφανίσατα καὶ τὸ δικαιοῦν αὐτὴν γράμμα τῆς κρίσεως, προβαλλομένη τε καὶ μάρτυρας ἱκανοὺς ἐκ τῶν ἐκεῖσε, τόν τε σεβαστόν κῦρ Μανουήλ τὸν Στεφανίτην, τὸν σεβαστὸν τὸν Και Λαδίκην, τὸν σεβαστών κῦρ Θεόδωρον τὸν Λακασάν, Θεόδωρον τὸν Μαυρόπαπαν καὶ Θεόδωρον τὸν Σγου ρομάλλην, καὶ διεῆεβαιώσαντο μὲν οὗτοι, μετακληθέντες πρὸς τὴν σύνοδον, ὅτι δὴ γονικόθεν περιῆλθεν ἤ τε εἰκὼν καὶ τὰ κτήματα τῇ τοιαύτῃ μοναχῇ καὶ τῷ ῥηθέντι Μαλωταρῇ, καὶ ἡ πρόσοδος ἀμφοτέρων ἐξ ἴσον τούτοις συνεμερίζετο. Πλὴν ἡ μετριότης † Είχε τό· Μηνὶ ᾿Απριλλίῳ Ινδ. ιδ'. ΙΙ. † Παρέστη τῇ ἡμῶν μετριότητι προκαθημένη συνοδικῶς ὁ τοῦ Φιλάτου υἱὸς Γεώργιος ὁ Παπαδό πουλος, καὶ ἀνέφερεν, ὡς ὁ Διοστερηνός Γεώργιος συνέζευξεν εἰς γυναῖκα τὴν ἰδίαν θυγατέρα κατά νόμους αὐτῷ, καὶ πράγματα συνεφώνησε προικός χάριν, ὅσα δῆτα καὶ κατεγράψατο, καὶ ἀναγκαζόμενος ὑπ' αὐτοῦ δοῦναι πρὸς αὐτὸν τὴν προῖκα καὶ μὴ ἔχων ἀπεπέμψατο τοῦτον τῆς τοιαύτης αὐτοῦ θυγατρός, καὶ ἠγάγετο γαμβρὸν ἕτερον ἐπ᾿ αὐτῇ, αἰχμαλώτου παρὰ τοῖς ἐχθροῖς τούτου εὑρισκομένου. Παρὼν δὲ τῷ δικαστηρίῳ καὶ ὁ αὐτὸς Διοσιερηνός. καὶ ἀκροώμενος τῶν εἰρημένων διετείνετο, ὡς οὐ Ο δι' ἔνδειαν τῆς προικός, ἀλλὰ διὰ τὸ ἐκτραπῆναι τὸν τοιοῦτον Παπαδόπουλον εἰς μοχθηρὰν γνώμην ἐπὶ τοτοῦτον, ὡς καταλείψαντα τὴν γυναῖκα ἐπὶ χρόνοις ἱκανοῖς ἀσωτεύεσθαι καὶ τόπους ἐκ τόπων ἀμείβειν καὶ κλοπῇ διαφόρως ἁλῶναι οὐ μόνον ἄλλων πραγ μάτων, ἀλλὰ καὶ ἱερῶν καὶ ἀνατεθειμένων Θεῷ, καντεῦθεν κατειρχθῆναι καὶ ἀλλοίαις ὑποβληθῆναι κακώσεσι καὶ ἀδιόρθωτον μεἶναι, καὶ ἀποδείξας καὶ παραστήσας οὕτως ἔχοντα ὁ αὐτὸς Διυσιερηνὸς τὰ κατ' αὐτοῦ εἰρημένα εἰς ἀλήθειαν, ὡς καὶ αὐτὸν μὴ δυνηθῆναι ἔξαρνον παντελῶς γενέσθαι τοῦ μὴ τοιούτοις ἀγῶναι ατοπήμασιν, ᾐτήσατό γε καὶ ἔλαβε διαζύγιον παρὰ τῆς ἁγιωτάτης Εκκλησίας Κυζίκου, προτροπῇ τοῦ πατριαρχεύσαντος πρὸ ἡμῶν, ἐπισ
col. 1127–1128page 66 of 238
PG 152:1127στάντος τῷ τόπῳ διά τινα χρείαν καὶ ἐξετάσαντος & ταζόμενοι καὶ ἀκριβολογούμενοι περὶ τῶν τοιούτων τὰ τοιαῦτα ἐγκλήματα πρὸ χρόνων ήδη πέντε καὶ ἀληθῆ εὑρόντος καὶ τὴν διάζευξιν ἀποφηναμένου, ἐξ οὗ δὴ καὶ ἑτέρῳ ἀνδρὶ τὴν θυγατέρα συν Γήψεν] αὐτοῦ, διατεινάμενος ἐνώπιον τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ τῆς περὶ αὐτὴν ἱερᾶς καὶ θείας συνόδου ὁ εἰ ρημένος Διοσιερηνὸς καὶ παραστήσας οὕτως ἔχοντα εἰς ἀλήθειαν, ένεφάνισεν εἰς παράστασιν] τὸ τοῦ διαζυγίου γράμμα. Καὶ ἀναμαθοῦσα καὶ ἐκ τούτου ἡ μετριότης ἡμῶν, ὅτι δὴ ἐπὶ τοῖς εἰρημένοις ἐγε κλήμασι προέβησαν τὰ τῆς διαζεύξεως, διέγνω καὶ ἀπεφήνατο μετὰ τῶν περὶ αὐτὴν ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Ἡρακλείας, τοῦ Σάρδεων, τοῦ Νικομηδείας, τοῦ Νικαίας, τοῦ Χαλκηδόνος, τοῦ Προύσης, τοῦ Περγάμου, τοῦ Χριστουπόλεως, τοῦ Δυρραχίου, τοῦ Βιζύης, τοῦ Κίου καὶ τοῦ Μηδείας, τὸ στέργειν " ἔχειν κατὰ νόμους αὐτὴν δὴ τὴν διάζευξιν καὶ τὸν τοιοῦτον Παπαδόπουλον καθ' ἑαυτὸν μένειν καὶ μὴ δι' ὄχλου τὸ σύνολον γίνεσθαι τούτῳ δὴ τῷ Διοσιε ρηνῷ, ὡς αἴτιον αὐτὸν γεγονότα τῆς διαζεύξεως. Εἶτα προεβάλετο ὁ δηλωθεὶς Παπαδόπουλος καὶ ὅτι πράγματα ιδίως αὐτῷ διαφέροντα κατέχονται παρὰ τοῦ τοιούτου Διοσ:ερηνοῦ, καὶ ἦν ἀπαιτῶν ταῦτα, ἐξεῖπε δὲ καὶ παρέστησεν ὁ αὐτὸς Διοσιερης, τρα χηλέαν μόνην αὐτοῦ μητρικήν εὑρίσκεσθαι παρ᾽ αὐτῷ, ἣν δέδωκεν ὁ πατὴρ τοῦ εἰρημένου Παπαδο πούλου πρὸς τὴν θυγατέρα τούτου κατὰ λόγον θεω ρέτρου, ἀνθ' ὧν δέδωκεν οὗτος χαρισμάτων αὐτῷ. Καὶ διέγνωσται συνοδικῶς τῇ ἡμῶν μετριότητι, εἶναι καὶ περὶ τῆς τοιαύτης ὑποθέσεως αὐτὸν ἀνες νόχλητον ἐκ τούτου δὴ τοῦ Παπαδοπούλου, ἐπειδὴκατὰ λόγον θεωρέτρου ἐδόθη ἡ τοιαύτη τραχηλέα, καὶ πάλιν ἀντεδόθησαν ἕτερα χαρίσματα κατὰ τὴν συνήθειαν παρὰ τούτου. Εἰς γὰρ τὴν περὶ τούτου ἀσφάλειαν ἐπιδέδοται πρὸς αὐτὸν καὶ τὸ παρὸν συν υδικὸν γράμμα τῆς ἡμῶν μετριότητος. † Εἶχε τό· Μηνὶ Ἀπριλλίῳ Ινδ. ιδ'. † ΙΙΙ. Παρέστη τῇ ἡμῶν μετριότητι προκαθημένη συνοδικῶς ἡ ἀπὸ τῆς Βιζύης χήρα γυνή, εἰρημένη ή τοῦ Καλωτοῦ, καὶ ἀνέφερεν, ὡς ἀνήρ τις ἐκ τῶν ἐκεῖσε Θεόδωρος, καλούμενος ὁ Σπαταλᾶς, εἰς δεύτ τερον ταύτην ἀγαγόμενος συνοικέσιον, παῖδας δύο γεγέννηκεν ἐξ αὐτῆς, καὶ ἀδιαθέτου τούτου τὸν βίον μητρικῶν αὐτῶν πραγμάτων, ἀκούσαντες δὲ καὶ ὅτι τοπικῇ ἐξετάσει ἀνερευνηθήσεται καὶ εὑρεθήσεται ἡ ἀλήθεια, ηναγκάσθησαν καὶ ἀνωμολόγησαν οἱ τοιοῦτοι παῖδες, ἔχειν ἀνελλιπῆ τὴν μητρικὴν αὐτῶν προῖκα. Καὶ γοῦν διέγνωσται τῇ ἡμῶν μετριότητι καὶ τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσι, τῷ Ηρακλείας, τῷ Νικομηδείας, τῷ Περγάμου, τῷ Χριστουπόλεως, τῷ Δυρραχίου, τῷ Βιζύης, τῷ Κίου καὶ τῷ Μηδείας, δοῦναι τὴν εἰρημένην μητρυιάν τὸν τῆς ἀποκρυβῆς ὅρκον, εἶτα ἀποδοθῆναι πρὸς αὐτ τὴν ἀπὸ τῶν καθευρισκομένων πραγμάτων τους προγόνους την προίκα ταύτης καὶ τὰ ἐκτὸς τῆς προικὸς ἀνήκοντα ταύτῃ κατὰ νόμους καὶ τὰ παρὰ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῇ ἀποχαρισθέντα, τὰ λοιπὰ δὲ, εἰ μὲν ελεύθερά εἰσιν ἐκ δουλείας, διαβῆναι· κατὰ λόγον κληρονομίας καὶ ἐπιμερισθῆναι πρὸς τοὺς ἑτεροθαλεῖς ἀδελφούς, τοὺς ἐξ ἀμφοτέρων δηλονότι τῶν γυ ναικῶν, εἰ δὲ ὑποκείμενα δουλεία, κατέχειν καὶ οἱ τὼς ἐκεῖνα ἐπ᾽ ἴσης αὐτοὺς, καὶ ἀποδιδόναι ἐξ ἴσον τὴν ἀνήκουσαν δουλείαν ὑπὲρ αὐτῶν. Μέντοι καὶ δούσης τῆς μητρυιᾶς τὸν τῆς ἀποκρυβῆς ὅρκον, γενήσεται ἐπὶ τοῖς καθευρισκομένοις πράγμασιν, ὅπερ ἡ παρούσα συνοδική διάγνωσις ἀποφαίνεται, ὀφείλοντος καὶ τοῦ ἱερωτάτου ἀρχιεπισκόπου Βιζύης, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητοῦ ἀδελφοῦ τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργοῦ, οικονομῆσαι, ὥστε ταῦτα λαβεῖν ἐπὶ τοῖς διεγνωσμένοις ἀποκατάστασιν. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ καὶ τὸ παρὸν γράμμα τῆς ἡμῶν μετριότητος τῇ διαληφθείσῃ χήρα γυναικί, εἰρημένῃ τῇ τοῦ Καλωτοῦ, εἰς ἀσφάλειαν ἐπιδέδοται. † Εἶχε τό· Μηνὶ Μαΐῳ, ινδ. ιδ'. 17. † 'Ανέφερε τῇ ἡμῶν μετριότητι προκαθημένη συνοδικῶς ὁ σεβαστός κῦρ Εὐστάθιος ὁ Κίνναμος, ὡς ὁ ἐπὶ θυγατρὶ αὐτοῦ ὁ Νοστόγγος πρὸ δύο χρόνων ἤδη ταύτην δὴ τὴν αὐτοῦ σύζυγον ἀπολιπὼν ἐξ οὐ δεμιᾶς εὐλόγου αἰτίας, οὐδέπω πρὸς τὴν μετ' αὐτῆς συνοίκησιν ἐπανῆλθε, φθάσας δὲ κατανάλωσε καὶ τὰ πλείονα τῶν προικοδοτηθέντων αὐτῷ πραγμάτων, ἐν οἷς καὶ ἀμπέλιον ἦν καὶ οἰκήματα, ἅπερ δὴ οἰκήματα εἰς ἐνέχυρον δέδωκε, ὑπέρπυρα διακόσια δανεισάμενος, και τινας εξωνησάμενος τόπους μετὰ τῶν εὑρισκομένων περὶ αὐτοὺς οἰκημάτων. Καὶ ἐδεήθη ἀπολιπόντος, οἱ ἐκ τῆς πρώτης γυναικὸς ἐκείνου ἀντικριθῆναι τούτῳ συνοδικῶς, ὡς ἂν ἡ συνοικήσῃ παῖδες, καίπερ ἔχοντες τὴν μητρικὴν αὐτῶν προίκα, όμως, προφασιζόμενοι ἐκείνης ἀποστερεῖσθαι, και τέσχον πάντα τὰ πατρῷα τούτων πράγματα, καὶ οὐ βούλονται ἀνατῶσαι καὶ ταύτῃ τὰ προικόθεν διαφέροντα καὶ ὅσα εἶχεν ἕτερα ἐπέκεινα τῆς προικός ἀνήκοντα κατὰ νόμους αὐτῇ, ἀλλὰ δὴ καὶ τὰς πρὸς αὐτὴν τοῦ ἀνδρὸς χάριτας. Παρόντες δὲ τῷ δικαστηρίῳ καὶ οἱ αὐτοὶ παῖδες καὶ τῆς μητρυιᾶς τὰ εἰρη μένα διεξιούσης ἀκούοντες, διετείνοντο μὲν, μηδόλως λαβεῖν τὰ τῆς μητρὸς αὐτῶν πράγματα, συνωμολόγουν δὲ τὰ πατρικὰ κατασχεῖν, τὰ μὲν ὑπὲρ τῆς ἀναπληρώσεως τῶν μητρῴων πραγμάτων αυτ τῶν, τὰ δὲ καὶ ὡς ὑποκείμενα τῇ παρ' αὐτοῖς εύρι σκομένη προνοίᾳ καὶ δουλείαν ὀφείλοντα. Εἶτα ἐξε πάλιν τῇ αὐτοῦ γυναικί, ἢ κἂν ἀνασωθῶσι ταύτῃ τὰ εἰς ἐνέχυρον δοθέντα, τὸ ἀμπέλιον δηλονότι καὶ τὰ οἰκήματα, ἕως ἂν ὁ ἀνὴρ, τῶν ἀλλοτρίων ἀποστὰς, τὴν αὐτοῦ στέρξῃ σύζυγον· ὅθεν ἡμετέρᾳ καὶ συνο δικῇ προτροπῇ διαμηνύεται μὲν καὶ ὁ αὐτὸς Νυ στόγγος καὶ δὶς καὶ τρὶς, ὥστε ἀπαντῆσαι πρὸς τὸ δικαστήριον καὶ ἀπολογήσασθαι. Μὴ βουληθέντος δὲ ὅμως οὐδ᾽ εἰς ἅπαξ ἀπαντῆσαι, ἡ μετριότης ἡμῶν κοινῇ γνώμῃ τῶν περὶ αὐτὴν ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Ἡρακλείας, τοῦ Σάρδεων, τοῦ Νικομηδείας, τοῦ Περγάμου, τοῦ Χριστουπόλεως, τοῦ Δυρραχίου, τοῦ Βιζύης, τοῦ Κίου καὶ τοῦ Μηδείας, ἄδειαν δέ δωκε τῷ δηλωθέντι σεβαστῷ τῷ Κιννάμῳ διαπρά σασθαι τοὺς τόπους, οὓς ὁ ῥηθεὶς γαμβρὸς αὐτοῦ

Part XXXI - XXXIVPars XXXI - XXXIV

col. 1129–1130page 67 of 238
PG 152:1129ἐξωνήσατο, καθὼς εἴρηται, διὰ τῶν ὑπερπύρων, παρὰ τοῦ ἱερωτάτου μητροπολίτου Μύρων, καὶ ἅπερ ἔλαβεν ὑπὲρ τῶν προικῴων ὁσπητίων αὐτοῦ, δοὺς ταῦτα ἐνεχυρικῶς σὺν τοῖς περὶ αὐτοὺς εύρι σκομένοις οἰκήμασιν, καὶ τὸν τρόπον τοῦτον ἀνα σῶσαι τῇ θυγατρὶ τὰ ῥηθέντα προικῷα ταύτης οι κήματα καὶ τὸ ἀμπέλιον ἐπὶ τῷ κατέχεσθαι παρ' αὐτῆς ταῦτα, μέχρις ἂν, ὡς εἴρηται, ὁ ἀνὴρ πρὸς αὐτὴν ἐπανέλθῃ. Οὐδεὶς τοίνυν ἐμποδὼν τούτῳ γε νήσεται νομίμως ταῦτα πιπράσκοντι, ἀλλ' ἐάσουσιν αὐτὸν πάντες ἀνεμποδίστως τὴν τούτων πρᾶσιν ποιήσασθαι. Τούτου γὰρ χάριν ἐπιδέδοται τῷ δια ληφθέντι σεβαστῷ κῦρ Ευσταθίῳ τῷ Κιννάμῳ καὶ τὸ παρὸν γράμμα τῆς ἡμῶν μετριότητος. † Εἶχε τό· Μηνὶ Μαΐῳ ὶνδ. ιδ'. + Ἱερώτατε μητροπολίτα Ατταλείας καὶ ὑπέρο τι με, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητὲ ἀδελφὲ τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργέ, χάρις εἴη καὶ εἰρήνη παρὰ Θεοῦ τῇ σῇ ἱερότητι. Η μετριότης ἡμῶν ἐγνώρισεν, ὅτι, διὸ εὑρίσκοντο αἱ αὐτόθι ἐκκλησίαι μὴ ἔχουσαι γνησίους ἀρχιερεῖς, εὗρες ἄδειαν καὶ ἐξέρχῃ ἀπὸ τῆς ἐνορίας σου, καὶ ἱεροπρακτεῖς καὶ ἐνεργεῖς τὰ τῶν ἀρχιερέων εἰς τὰς ἐνορίας τῶν ἄλλων ἐκκλησιῶν, καὶ τοῦτο οὐδὲν ἔνι κανονικὸν οὐδὲ δίκαιον, ἵνα γίνηται παρὰ σοῦ· καὶ ἐπειδή ἐχειροτονήθη καὶ καταλαμβάνει καὶ ἀρχιερεὺς εἰς τὴν ἁγιωτάτην μητρόπολιν Μύρων, καὶ ἀπεστάλησαν καὶ ἕτεροι ἀρχιερεῖς εἰς τὰς αὐτόθι ἐκκλησίας, χωρεῖσθε εἰς ἕκαστος καὶ ἀρκεῖσθε εἰς τὴν ἰδίαν ἐνορίαν, καὶ μηδὲν παρεκβαίνῃς καὶ ἱεροπρακτῇς εἰς ἄλλης ἐκκλησίας ἐνορίαν, ὅτι τοῦτο εἰς καταδίκην καὶ εὐθύνην σὲ φέρει κανονικὴν, καὶ ἐὰν οὐδὲν παύσῃς τοῦ ποιεῖν τὰ τοιαῦτα, ἅπερ εἰσὶν ἔξω τῶν κανόνων, μέλλεις καταδικασθῆναι καὶ εὐθυνθῆναι παρὰ τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ τῆς θείας καὶ ἱερᾶς συνόδου κανονικῶς. Διὰ τοῦτο καὶ συντήρου καὶ ποίει ἀπὸ τοῦ νῦν, καθὼς παραδηλοῖ πρὸς τὴν ἱερότητά σου ἡ μετριότης ἡμῶν. Ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ εἴη μετὰ σοῦ. + Είχε το Μηνὶ Μαΐῳ ἰνδ. ιδ'. ἁγιάζῃ καὶ ποιμαίνῃ τὸν ἐκεῖσε εὑρισκόμενον Χρισ στιανικὸν λαόν. Τοίνυν καὶ ὀφείλει στέρξαι καὶ αὐτὸς τὴν παροῦσαν συνοδικὴν παρακέλευσιν, μηδὲ ἀντι στῆναι μηδὲ ἀπειθῆσαι ὅλως εἰς ταύτην. Οφείλουσι δὲ στέρξαι καὶ συντηρῆσαι καὶ οἱ ἐκεῖσε Χριστιανοί, ὅσον περὶ τούτου πνευματικῶς διορίζεται μετὰ τῆς θείας συνέδου ή μετριότης ἡμῶν. + Είχε το Μηνὶ Μαΐῳ ἐνδ. ιδ. † Ἱερώτατε μητροπολίτα Μελενίκου καὶ ὑπέρτιμε, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητὲ ἀδελφὲ τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργὲ, χάρις εἴη καὶ εἰρήνη παρὰ Θεοῦ τῇ σῇ ἱερότητι. Ἡ γραφὴ τῆς σῆς ἱερό τητος διεκομίσθη πρὸς τὴν ἡμῶν μετριότητα, καὶ ἀναγνωσθεῖσα ἐγνώρισιν, ὅσα δι' αὐτῆς παρεδή λους, ήγουν ὅπως μετὰ πολλῆς προθυμίας ἐβούλετο ἡ ἱερίτης σου καταλαβεῖν ἐνταῦθα ἐπὶ τῷ ἀπολογίαν δοῦναι καὶ ἀποσκευάσασθαι τὰ κατ' αὐτῆς λαλη θέντα συνοδικῶς, διεκωλύθη δὲ ὅμως ὑπό τινος ἐνσκηψάσης τῷ σώματι αὐτῆς ἀσθενείας, καὶ παρε δήλους καὶ ἐζήτεις, ὡς ἂν γένηταί τις διὰ τοῦτο ὑπέρθεσις, καὶ παρέλθῃ ὁ καιρὸς τοῦ θέρους, καὶ κατὰ τὸ φθινόπωρον καταλάβῃς ἐνταῦθα, ὡς συντελοῦντος εἰς τοῦτο καὶ τοῦ καιροῦ. Ἐδέξατο γοῦν τοῦτο ἡ μετριότης ἡμῶν, καὶ παραδηλοῖ πρὸς τὴν ἱερότητά σου, ὡς ἂν, ἐπεὶ ὑπ᾽ ἀσθενείας κωλύεται ἐλθεῖν ἡ ἱερότης σου καὶ τοιαύτης ἀσθενείας ἀκινησίαν παντελή παρεχομένης, προσκαρτερήσῃ αὐτόθι, καὶ διαβιβάσῃ τὸν τοῦ θέρους καιρόν, σπουδάσῃ δὲ καὶ διαγωνίσηται ἐλθεῖν δι' ὅλου τοῦ Σεπτεμβρίου μηνὸς χωρὶς ἀναβολῆς καὶ ὑπερθέσεως οιασδήτινο, ὅθεν καὶ ποιησάτω ἡ ἱερότης σου, καθὰ παραδηλού μεν αὐτῇ. Η χάρις τοῦ Θεοῦ εἴη μετὰ τῆς σῆς Ιερότητος. † Εἶχε τό· Μηνὶ Μαΐῳ Ινδ. ιδ'. † Ο ἱερώτατος μητροπολίτης Ηρακλείας, πρόσ εδρος τῶν ὑπερτίμων καὶ ἐξαρχος πάσης Θράκης † Ἐπειδὴ ἐγνώρισεν ἡ μετριότης ἡμῶν, ὡς ὁ υποψήφιος, δ; εὑρίσκεται κρατῶν τὴν ἁγιωτάτην ἐπισκοπὴν Μάκρης καὶ Λιβυσίου, ἥτις εὑρίσκεται ὑπὸ τὴν ἁγιωτάτην μητρόπολιν Μύρων, οὐδὲν πράτ τει κανονικῶς καὶ Χριστιανικῶς εἰς τὸν τοιοῦτον τόπον, ἀλλὰ καὶ ὡς ἦλθεν ἐνταῦθα εἰς τὴν βασιλεύο ουσαν πόλιν, ἀνεφάνη δόλιος καὶ ἀνυπόληπτος εἰς τοὺς ἐκ Θεοῦ εὐσεβεστάτους καὶ ἁγίους βασιλεῖς, παρακελεύεται ἡ μετριότης ἡμῶν μετὰ τῆς περὶ αὐτὴν ἱερᾶς καὶ θείας συνόδου, ἵνα μηδόλως ἔχῃ ἐνοχὴν πνευματικὴν εἰς τὴν τοιαύτην ἐπισκοπὴν Μάκρης καὶ Λιβυσίου, μηδὲ παραδέχωνται τοῦτον οἱ ἐκεῖσε Χριστιανοί, ἀλλὰ σχολάσῃ καὶ παύσῃ καὶ ἀπέχῃ τέλεον ἀπὸ τῆς τοιαύτης ἐπισκοπῆς, ὅπως γίνητα: γνήσιος ἀρχιερεὺς καὶ ἐπίσκοπος εἰς αὐτὴν η καὶ Μακεδονίας, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητὸς ἀδελ φὸς τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργός, ἐνεφάνισε συνοδικῶς τῇ ἡμῶν μετριότητι γραφήν τινος ἐκ τῆς χώρας τοῦ Παμφύλου Μανουήλ, καλουμένου τοῦ Χαλκεωπούλου, πρὸς τὸν εἰς ἔνοχον εὑρισκόμενον τῶν περὶ τὴν Χαριούπολιν δημοσίων πραγμάτ των τὸν Βλαστάριον, διαλαμβάνουσαν μετὰ τῶν ἄλλων περί τινος ἱερέως καὶ ταῦτα· ὁ δὲ παππᾶς Γαριάνος ἦλθεν εἰς τοὺς Πατερίνους, καὶ ἔδωκαν αὐτὸν ὑπέρπυρα πεντήκοντα καὶ ἄλογον, καὶ ἐγένετο εἴ; μετ᾿ αὐτούς. Εἶτα ἀπῆρε δισκοποτήριον ἀργυ ροῦν καὶ χουλιάριον καὶ τὸν μαγαρισμὸν αὐτῶν, καὶ ἀπέδρασεν, ἔχει δὲ τὸν μαγαρισμὸν εἰς τὸ σκιάδειον αὐτοῦ. Καὶ τῆς τοιαύτης αναγνωσθείσης γραφής παρέστη ὁ τοιοῦτος πρεσβύτερος, καὶ ἀνέφερεν, ἐξ ᾿Ανατολῆς μὲν ὁρμηθῆναι, φῦναι δὲ καὶ τραφήναι

Part XXXVPars XXXV

col. 1131–1132page 68 of 238
PG 152:1131παρὰ φιλοχρίστων γονέων καὶ εὐσεβῆ τὴν τοῦ γένους ἢ ἀπὸ κακίας καὶ προαποκειμένης ἔχθρας ἐκινήθη εἰς ἄνωθεν ἑλκόντων σειράν, ταῖς ἐπιθέσεσι δὲ τῶν ἐχθρῶν αὐτόθεν μεταναστεύσας περιῄει, τόπους ἐκ τόπων σὺν γυναικὶ καὶ τέκνοις ἀμείβων καὶ ζητῶν κατοικήσαι, ἔνθα δυνατὸν ἦν αὐτῷ καὶ τοῖς ὑπ' αὐτὸν τὰ πρὸς ζωὴν ἔχειν, ἐπεὶ κατήπειγεν αὐτὸν ἐν τῷ μέρει καὶ ἡ ἐπικρατοῦσα τηνικαῦτα τοῦ σίτου χαλεπή ἔνδεια. Αναμαθὼν δὲ, ὅτι καὶ ἀμφότερα κατὰ τὸν τοῦ Ποκοβίκου τόπον εὑρήσει, ἐφίσταται ἐκεῖσε, καί τινας ημέρας διαβιβάσας, ἐπείπερ γέγο γεν αὐτῷ φανερά παρά τινων ή πλάνη τῶν εἰς τὸν τοιοῦτον τόπον εὑρισκομένων Βωγομίλων, ὑποχωρεῖ και περί τινα μέρη τῆς Χαριουπόλεως κατοικεῖ. Καὶ ἐπὶ χρόνοις ἤδη ἐννέα ταύτῃ ἐνδιατρίβοντι, οὐδείς ποτέ τι κατὰ τῆς εὐσεβείας αὐτοῦ προσέτριψεν αὐτῷ ἔγκλημα, νῦν δὲ ὁ διαληφθεὶς Χαλκεώπουλος, Ὁ ἐκ πολλοῦ πρὸς αὐτὸν ἀπεχθῶς ἔχων, ἐπεὶ φθάσας ἀνέμαθε παρ' αὐτοῦ, ὅτι δὴ ἐπέστη ποτὲ τῷ τοιούτῳ τόπῳ τοῦ Ποκοβίκου, τὰ ἄλλα τε, ὁπόσα δεδήλωται ἐν τῇ γραφῇ, κατηγόρησε κατ' αὐτοῦ καὶ Παναγίαν φέροντος δεδεσμημένην ὑπὸ τὴν καλύπτραν τῆς αὐτ τοῦ κεφαλῆς ἀπὸ τῶν μερῶν τῆς ᾿Ανατολής, διέβαλε καὶ εἶπεν, οὐ τοῦτο εἶναι, ὅπερ ἦν, ἀλλ' ἕτερόν τι σύμβολον καὶ μίασμα τῆς τῶν Βωγομίλων αἱρέσεως. 'Ο τοίνυν Βλαστάριος, ἐξετάσας τοπικῶς τὴν ὑπόθεσιν καὶ καθέλκων τὸν αὐτὸν Χαλκεώπουλον, δοῦναι παράστασιν τούτου δὴ τοῦ ἐγκλήματος, εὗρε μὴ δυνάμενον εἰς τοῦτο παράστασιν δοῦναί τινα καὶ ἀπόδειξιν, ἀλλὰ προβαλλόμενον ἔκ τινὸς Τζιοπούλου λεγομένου ἀκοῦσαι, ὅσα δῆτα καὶ ἔγραψε. Καὶ ταῦτα δὴ ἀνενέγκας ὁ δηλωθεὶς πρεσβύτερος ἐδεήθη ἅμα μετακληθῆναι τὸν τοιοῦτον Τζιόπουλον καὶ συνοδι χῶς γενέσθαι τὸν περὶ τοῦ τοιούτου ἐγκλήματος Ελεγχον. Γίνεται τοιγαροῦν μετάκλητος ἐνταῦθα καὶ ὁ αὐτὸς Τζιόπουλος, καὶ μετὰ τῆς προσηκούσης ἀσφαλείας ἐρωτηθεὶς ἀνακαλύψαι καὶ ἀνομολογῆσαι πᾶν, ὅσον κατὰ τοῦ τοιούτου πρεσβυτέρου σύνοιδεν ἀκριβῶς, διεβεβαιώσατο μεμνῆσθαι πρὸ χρόνων ἐννέα ἐπιστῆναι τῷ εἰρημένῳ τόπῳ τοῦ Ποκοβίκου κατὰ χρείαν τινὰ καὶ ἰδεῖν αὐτὸν ἐν ἡμέραις τισὶν αὐτοῦ που ενδιατρίβοντα, ἔπειτα δὲ, ὡς πρὸ ἑνὸς ήδη χρόνου συμβέβηκεν, ἐκεῖθεν ἀφελέσθαι πρεσβύτερον τινα πράγματα καὶ ἀποφυγεῖν, ἐξεῖπε τῷ Χαλκεωπούλῳ τὰ περὶ τούτου, καὶ ὅς αὐτὸν κατηνάγκασε διαβαλεῖν, τοῦτον ἐκεῖνον εἶναι τὸν πρεσβύτερον, καὶ μισθὸν ὑπὲρ τῆς τοιαύτης διαβολῆς λαβεῖν παρ' αὐτοῦ, τὰ ἡμίση τῆς ἰδίας αὐτοῦ περιουσίας. Οὕτως οὖν τοῦ εἰρημένου μαρτυρήσαντος Τζιοπού λου, μάτην ἀνεφάνη διαβληθεὶς ὁ πρεσβύτερος. Εἰ μὲν γὰρ μὴ κατὰ χρείαν ἀναγκαίαν καὶ κατεπείγουσαν ἐπέστη τῷ τοιούτῳ τόπῳ τοῦ Ποκοβίκου, καὶ ἐπ' ὀλίγον αὐτόθι προσκαρτερήσας υπεχώρησεν, ἡνίκα τῆς πλάνης ᾔσθετο, καὶ οὐκέτι τὸ ἀπ' ἐκείνου ὑπέστρεψεν ἐκεῖσε, εἶχεν ἂν καὶ ὑποψίαν δοῦναι τινὰ τῆς τοιαύτης κατηγορίας, ἐπειδὴ δὲ ὑπὸ τῆς κατεπειγούσης αὐτὸν ἐνδείας ἐπεδήμησεν εἰς τὸν τοιοῦτον τόπον, μεθὰ δὲ ᾔσθετο τῆς πλάνης, ὑπεχε ρησεν ἐκεῖθεν, καὶ οὐδὲν εὑρέθη ὅλως μετὰ ταῦτα ἐπανελθὼν εἰς αὐτόν, ἀνεφάνη δὲ τὸ πλέον, καὶ ὅτι τὴν κατὰ τούτου διαβολὴν ὁ δηλωθεὶς Χαλκεώπου λος, καὶ ἀπὸ ταύτης ᾠκονόμησε διαβληθῆναι τοῦτον καὶ εἰς τὰ κλαπέντα πράγματα παρ' ἑτέρου τινὸς ἱερέως, ἔτι δὲ ἀνεφάνη καὶ ὡς τὸ ὑπὸ τὴν καλύπτραν αὐτοῦ δεδεσμημένον οὐκ ἦν, ὅπερ ἐκεῖνος διέβαλε καὶ εἶπε σύμβολον εἶναι τῆς τῶν Βωγομίλων αἱρέσ σεως, ἀλλὰ Παναγία ἦν κρατουμένη καὶ παρ' αὐτοῦ κατὰ τὴν τῶν πολλῶν συνήθειαν πρὸ χρόνων οὐκ ὀλίγων, ἐξ ὧν συνέβη καὶ ἀλλοίωσίν τινα γενέσθαι τοῦ εἴδους αὐτῆς, ὡς τινες καὶ ἄλλοι τῶν πεῖραν ἐχόντων τούτου διεβεβαιώσαντο, οὐκέτι χώραν ὑπο ψίας ἐντεῦθεν δίδωσιν, ὡς ὁ ῥηθεὶς πρεσβύτερος ἐνισχημένος ἐστὶ τῷ τοιούτῳ ἐγκλήματι. Ὅθεν δὴ καὶ διέγνωσται τῇ ἡμῶν μετριότητι καὶ τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσι, τῷ Ηρακλείας, τῷ Σάρδεων, τῷ Νικομηδείας, τῷ Μονεμβασίας, τῷ Ποντοηρακλείας, τῷ Περγάμου, τῷ Χριστουπόλεως, τῷ Δυρραχίου, τῷ ἀρχιεπισκόπῳ Κίου, τῷ Λήμνου, τῷ Ξανθείας καὶ τῷ Νυμφαίου, ἀθῶον εἶναι τοῦτον δὴ τὸν πρεσβύτερον τοῦ προστριβέντος αὐτῷ ἐγκλήματος, ὥστε δὴ καὶ τὴν ἱερωσύνην αὐτοῦ μετιέναι καὶ ἐνεργεῖν. Καὶ γοῦν δέξονται πάντες τοῦτον καὶ ὡ; ἱερεῖ Θεοῦ προσελεύσονται καὶ τῶν θείων ἁγια σμάτων ἀδιστάκτῳ γνώμῃ δι' αὐτοῦ μεταλήψονται, καθὰ καὶ συνοδικῶς αὐτὸν ἡ μετριότης ἡμῶν ἐδι καίωσε. Τούτου γὰρ χάριν ἐπιδέδοται πρὸς αὐτὸν καὶ τὸ παρὸν γράμμα τῆς ἡμῶν μετριότητος. + Εἶχε τό· Μηνὶ Ἰουνίῳ Ινδ. ιδ'. 1. † Παρέστη τῇ ἡμῶν μετριότητι προκαθημένη συνοδικῶς ὁ οἰκεῖος τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αυτ τοκράτορι κῦρ Θεόδωρος ὁ Βαβουσκωμίτης, καὶ ἀνέφερεν, ὡς ὁ ἐπὶ θυγατρὶ γαμβρὸς αὐτοῦ κῦρ Ἰωάννης ὁ Καβαλλάριος ἐπὶ τρισὶ παισὶν ἀφήλιξ τὸν βίον ἀπέλιπεν, εἶτα καὶ τῆς γυναικὸς ἐκείνου τελευτησάσης πειρᾶται ὁ ταύτης ἀνδραδελφος, οἰκεῖος τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι, κῦρ Βασί λειος ὁ Καβαλλάριος, κρατεῖν καὶ ἔχειν ὑφ᾽ ἑαυτὸν τὴν ἀνήκουσαν ἐκείνῳ μερίδα ἐκ τοῦ γονικόθεν δια φέροντος κτήματος ἀμφοτέροις, λόγῳ δῆθεν τῶν αὐτῶν παίδων, οὗ χάριν καὶ ἐδεήθη ὁ αὐτὸς Βαβουσ κωμίτης ἀντικριθῆναι αὐτῷ. Παρὼν δὲ καὶ ὁ τοι σὗτος Καβαλλάριος καὶ ἀκροώμενος τῶν εἰρημένων, διετείνετο μὴ κέρδους ἕνεκεν ἑαυτοῦ βούλεσθαι τὸ ἐπιβάλλον μέρος τῷ ἀδελφῷ διοικεῖν, ἀλλ᾽ ἵνα μὴ παρὰ τούτου δὴ τοῦ Βαβουσκωμίτου αἱ ἐκεῖθεν προσ οδοι ἀναλίσκοιντο, ἧς ἕνεκεν αἰτίας ᾐτήσατο τὴν ἡμῶν μετριότητα προμηθεύσασθαι, καὶ τὰ μητρική τῶν παίδων πράγματα παρ' ἑτέρου τινὸς τῶν γνη σίως πρὸς αὐτοὺς ἐχόντων κατέχεσθαι καὶ φυλάττεσθαι. "Οθεν καὶ διέγνω ἡ μετριότης ἡμῶν μετά τῶν περὶ αὐτὴν ἱερωτάτων ἀρχιερέων, του Ηρα κλείας, τοῦ Περγάμου, τοῦ Χριστουπόλεως, τοῦ Δυρραχίου, τοῦ Αμάστριδος, τοῦ Λήμνου καὶ τοῦ Ξανθείας, κατέχειν μὲν τὸν δηλωθέντα Βαβουσκωμία την τὸ πατρικὸν κτῆμα τῶν ἐγγόνων αὐτοῦ προτιμότερον καὶ δικαιότερον παρὰ τῶν νόμων κρινόμε

Part XXXVIPars XXXVI

col. 1133–1134page 69 of 238
PG 152:1133νον ἐπὶ τῇ διεξαγωγῇ τούτου καὶ διοικήσει, ὡς ἡ μιανίτου ἀντικριθῆναι αὐτῇ συνοδικῶς ἐπὶ τῆς ἡμῶν καθ' αἷμα πλέον τοῦ Καβαλλαρίου αὐτοῖς προσήκοντα, καὶ γνησίως ὑπερπονεῖν τῆς ἐκείνου συστάσεως, καὶ ἐφόρους ἔχειν καὶ ἐπιτηρητὰς τῶν ἐξ αὐτ τοῦ δὴ τοῦ κτήματος προσοδευομένων, τόν τε ἐν πατριαρχικοῖς ἄρχουσιν ἄρχοντα τῶν μοναστηρίων τὸν Παράδεισον καὶ τὸν ἐντιμότατον διάκονον τὸν Σέμνωνος, ὥστε καὶ περιττεύοι ἀπὸ τῆς προσόδου τῶν τοιούτων κτημάτων φυλάττεσθαι ἀκαινοτόμητον λόγῳ τῶν τοιούτων παίδων, δοῦναι δὲ τὸν τοιοῦτον Βαβουσκωμίτην καὶ τὰ εὑρισκόμενα μητρικά του των πράγματα, καθὼς ἐδέξαντο καὶ συνέθεντο καὶ ἀμφότεροι πρὸς τὴν πενθερὰν αὐτοῦ, σεβαστὴν τὴν Ευφημιανὴν, ὥστε συντηρεῖσθαι παρ' αὐτῆς ἐκεῖνα, ἕως ἂν οἱ παῖδες ἡλικίας ἱκανῆς ἄψωνται καὶ ἀμφο τέρων ἐπιλάβωνται, τῶν τε πατρικῶν δηλαδὴ καὶ τῶν μητρικῶν. Οὐκέτι τοίνυν ὁ ῥηθεὶς Καβαλλάριος πειράσεται δι᾿ ὄχλου τῷ Βαβουσκωμίτῃ γενέσθαι χάριν τῶν ἀνηκόντων τῷ τοιούτῳ γαμβρῷ, ἀλλ' ἀφέξεται τούτων διὰ παντὸς, ἀποδοῦς καὶ ὅσαπερ ἀφείλετο δικαιώματα τῆς νύμφη; αὐτοῦ, πρὸς τὴν δηλωθείσαν Εὐφημιανὴν, ᾗ δὴ κατεπιστεύθη καὶ ἡ τῶν πραγμάτων ἐκείνης συντήρησι;. Εἰς γὰρ τὴν περὶ τούτου ἀσφάλειαν ἐπιδέδοται τῷ διαληφθέντι Βαβουσκωμίτῃ καὶ τὸ παρὸν γράμμα τῆς ἡμῶν μετ τριότητος. + Είχε τό Μηνὶ Ἰουνίῳ Ινδ. ιδ', μετριότητος, ἐμφανίσαν εἰς τὴν τῶν εἰρημένων παράστασιν καὶ τὸ πρατήριον γράμμα ταύτης δή τῆς Αὐτωρειανῆς καὶ τὸ πρὸς τὸν υἱὸν αὐτῆς σύμ φωνον, περιέχον μετὰ τῶν ἄλλων καὶ τὰ ἡμέρη τῶν αὐτῶν οἰκημάτων, ἔτι δὲ καὶ τὸ πρὸς τὸν αὐτὸν ἄρ χοντα γεγονός πρατήριον γράμμα. Παρούσα δὲ τῷ καθ' ἡμᾶς ἱερῷ συνοδικῷ δικαστηρίῳ καὶ ἡ τοιαύτη Αντωρειανὴ καὶ τῶν εἰρημένων ἀκροωμένη, συμ παρόντος ἅμα καὶ τοῦ εἰρημένου ἄρχοντος, διετείνετο πρῶτον μὲν δόλῳ κλαπεῖσαν αὐτὴν συνθέσθαι πρὸς τὴν πρᾶσιν, καὶ μηδὲ συνειδότος τοῦ μέρους αὐτῆς δοθῆναι τὰ ῥηθέντα ὑπέρπυρα πρὸς τὸν ἄρχοντα παρὰ τοῦ μέρους τοῦ πανσεβάστου σεβαστοῦ τοῦ Πολεμιανίτου. Απήλεγξε δὲ ταύτην οὐκ ἀληθῶς β ταῦτα προβάλλεσθαι τὸ τῆς πράσεως γράμμα έμφα νισθὲν καὶ ἀναγνωσθὲν εἰς ἐπήκοον, οὐ μόνον, ὅτι ἔφερε τὴν ταύτης προταγὴν ἰδιόχειρον, ἀλλ' ὅτι καὶ πεπιστωμένον ἦν μαρτύρων ἱκανῶν ὑποσημασίαις καὶ ταβελλίωνος παρόντων καὶ διαβεβαιουμένων μὴ βιασθῆναι ταύτην, ἀλλ᾽ αὐθαιρέτῳ γνώμῃ κινηθεῖσαν κυρῶσαι καὶ ἀσφαλίσασθαι τὰ τῆς πράσεως. Είτα ἐφ' ἑτέραν αἰτίαν ετράπετο, ὅτι δὴ πρὸς βουλήσεως εἶχε προσκληρῶσαι τὰ οἰκήματα ταῦτα τῇ ἰδίᾳ θυ γατρὶ μετὰ παρέλευσιν ἑαυτῆς, ὁ δὴ καὶ αὐτὸ οὐκ ἀληθῶς ἔχειν ἀνεφαίνετο. Είπερ γὰρ τοιαύτην είχε βουλήν, ἔδει πάντως ταύτην ἐᾶσαι ἀνεκποίητα τὰ τοιαῦτα οἰκήματα, ὅτι δὲ ταῦτα πέπρακε, δῆλον ὅτι σκήψις ἦν αὐτῇ τὰ τῆς εἰρημένης αἰτίας καὶ πρό φασις. Διὰ ταῦτα δὴ καὶ διέγνω ἡ μετριότης ἡμῶν μετὰ τῶν περὶ αὐτὴν ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Ηρακλείας, τοῦ Μονεμβασίας, τοῦ Περγάμου, τοῦ Χριστουπόλεως, τοῦ Δυῤῥαχίου καὶ τοῦ ἀρχιεπισκόπου Ξανθείας, τὴν μὲν Αντωρειανὴν ἀπέχειν τῶν πραθέντων οικημάτων παρ' αὐτῆς τε καὶ τοῦ ταύ της υἱοῦ καὶ μήτ' αὐτὴν, μήτε τινὰ τῶν γνησίων τοῦ μέρους αὐτῆς δι᾿ ὄχλου περὶ τούτων γενέσθαι τῷ δηλωθέντι πανσεβάστῳ σεβαστῷ τῷ Πολεμιανίτη, δικαίου χώραν ὅλως ἐκ τῶν νόμων οὐκ ἔχοντας του όχλεῖν, τοῦτον δὲ κατέχειν ταῦτα καὶ νέμεσθαι κατ' ἐξουσίαν καὶ ἐπ᾽ ἀδείας ἔχειν ποιεῖν ἐπ' αὐτοῖς, ὅσα περ οἱ θεῖοι νόμοι ὡς γνησίῳ δεσπότῃ τούτων αὐτῷ διδόασι, κατὰ τὴν περίληψιν δηλαδὴ τοῦ πρατηρίου γράμματος ἐχόμενα προβάντος τῶν αὐτῶν θείων νόμων. Τούτου γὰρ χάριν ἐπιδέδοται τῷ μέρει του διαληφθέντος πανσεβάστου σεβαστοῦ τοῦ Πολεμιανί του καὶ τὸ παρὸν γράμμα τῆς ἡμῶν μετριότητος. † Εἶχε τό· Μηνὶ Αὐγούστῳ ἰνδ. ιδ'. 11. † Παρέστη τῇ ἡμῶν μετριότητι προκαθημένη συνοδικῶς ὁ μοναχός Γρηγόριος, καὶ ἀνέφερεν, ὡς κατ' ἐπιτροπὴν τῆς ἀδελφῆς αὐτοῦ τῆς συζύγου του πανσεβάστου σεβαστοῦ οἰκείου τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αυτοκράτορι κῦρ Ἰωάννου τοῦ Πολεμιανί του ἐξωνήσατο χάριν τούτων οἰκήματα παρὰ τῆς Αὐτωρειανῆς συναινέσει καὶ τῶν παίδων αὐτῆς εἰς ὑπέρπυρα πεντακόσια πεντήκοντα, προβάντος ἐπὶ τούτῳ καὶ πρατηρίου γράμματος, ὡς νενόμισται, ἐξ ὧν δὴ ὑπερπύρων μόνα πρὸς αὐτὴν καταβαλλόμενος τετρακόσια, ὑπερέθετο καὶ τὰ λοιπὰ ἀποδοῦναι, ἡνί καὶ ἴδῃ ταύτην ἐκεῖθεν ὑποχωρήσασαν. Εἶτα ἀναμε θῶν, ὅτι τὰ ἡμίση τῶν τοιούτων οικημάτων τοῦ υἱοῦ τῆς αὐτῆς ἐτύγχανον Αὐτωρειανῆς, εἰς προίκα ταῦτα καταγράψαμένης αὐτῷ, καὶ διεπράθησαν παρ' αὐτοῦ πρότερον πρὸς τὸν ἄρχοντα Ἰωάννην, γέγονεν αὐτῇ δι᾿ ὄχλου, τῆς δὲ ὑπὸ δικασταὶς αἱρετοῖς, τῷ τε σεβαστῷ κῦρ.... τῷ Ἱερακίτῃ καὶ τῷ Σεβάστεια νῷ, ἀντικριθείσης τῷδε τῷ ἄρχοντι, δεδικαίωται μὲν οὗτος κατέχειν τὰ πραθέντα πρὸς αὐτὸν οἰκήματα, πλὴν μετὰ ταῦτα συνέθετο λαβεῖν τὰ ἀνήκοντα ἑαυτῷ καὶ ὑπεκστῆναι τούτων τῷ μέρει τοῦ αὐτοῦ πανσεβάστου σεβαστοῦ τοῦ Πολεμιανίτου, καὶ λαβὼν ὑπεχώρησεν. Η μέντοι ῥηθεῖσα Αὐτωριανή, μὴ στέρξασα τὴν κρίσιν ταύτην ἀντεκρίθη καὶ ἐπὶ τοῦ βασιλικοῦ σεκρέτου τῷ τοιούτῳ ἄρχοντι καὶ τὴν αὐτὴν λαβοῦσα κἀκεῖθεν ἀπόφασιν, ὑπέσχετο μὲν ὑποχωρῆσαι μετὰ μικρὸν τῶν εἰρημένων οἰκημά των, ὡτανεὶ δὲ τῆς ὑποσχέσεως ἐπιλαθομένη, ἔτι κατέχει ταῦτα δυναστικώς, ὧν χάριν καὶ ἐδεήθη τὸ μέρος τοῦ αὐτοῦ πανσεβάστου σεβαστοῦ τοῦ Πολε 1. † Παρέστη τῇ ἡμῶν μετριότητι προκαθημένη συνοδικῶς ὁ ἐπὶ θυγατρὶ γαμβρός του Χριστοφόρου ὁ Θεοδωράκης, καὶ ἀνέφερεν, ὡς οὗτος δὴ ὁ πενθερὸς αὐτοῦ τὰ μὲν τῶν ὧν συνεφώνησε προικός χά ριν πραγμάτων δέδωκε πρὸς αὐτὸν, τὰ δὲ κατέχων οὐκ ἀποδίδωσιν, οὗ χάριν καὶ ἐδεήθη ἀντικριθῆναι αὐτῷ. Διαμηνύεται τοίνυν καὶ ὁ ῥηθεὶς πενθερὸς αὐτοῦ ἀπαντῆσαι πρὸς τὸ δικαστήριον καὶ ἀπολογήσασθαι, τίνι τρόπῳ οὐκ ἀποδίδωσιν αὐτῷ, ἐξ ὁλο.
col. 1135–1136page 70 of 238
PG 152:1135τῆς γυναικὸς, εἰς ἣν αὕτη μονὴν ἀποκαρῆναι συνέ θετο, εἴπερ ἐκπληρώσει τοῦτο, καὶ οὐδὲν προέληται κατὰ κοσμικὰς ἔτι διάγειν, τὰ δὲ λοιπὰ κατέχεσθαι παρὰ τοῦ Ἐξακούστου, εἰ δὲ μὴ προαιρεθῇ τὸν μου νήρη βίον ἐπανελέσθαι, κατέχειν τὰ τοιαῦτα οἰκή. ματα ἐξ ὁλοκλήρου τοῦτον δὴ τὸν δηλωθέντα Ἐξά κουστον καὶ κατ' ἐξουσίαν αὐτοῖς χρῆσθαι, ὀφείλοντος τοῦ εἰρημένου πρεσβυτέρου τοῦ Πανωραίου ὑπεκστῆναι ὡς ἀλλοτρίων αὐτῶν καὶ οὐδέποτε δι᾿ ὄχλου γενέσθαι αὐτῷ, δεδικαιωμένῳ παρὰ τῶν ἱερῶν νόμων καὶ προτρεπομένῳ πᾶν τὸ κατὰ γνώμην ἐπὶ τούτοις ποιεῖν. Τούτου γὰρ χάριν ἐπιδέδοται τῷ διαληφθέντι Έξακούστῳ καὶ τὸ παρὸν γράμμα τῆς ἡμῶν μετριότητος. + Είχε τό Μηνὶ Οκτωβρίῳ ίνδ. ι'. κλήρου τὰ τῆς προικός. Ο δὲ ἀπαντῆσαι μὲν οὐκ ναι εἰς ὑπέρπυρα πεντήκοντα, καὶ δοθῆναι ὑπὲρ ἔσχυσεν ὑπὸ ἀσθενείας εμποδισθείς, πέπομφε δὲ γράμμα υπογραφῇ αὐτοῦ πεπιστωμένον, ὅπερ καὶ εἰς ἐπήκοον ἀναγνωσθὲν διελάμβανεν, ὡς μόνα τεσσαράκοντα τέσσαρα ὑπέρπυρα λοιπάζεται τῷ τοιούτῳ γαμ βρῷ αὐτοῦ ἀπὸ τῆς προικός, ἅπερ καὶ οὐκ ἀποδίδωσιν ὡς μὴ εὐπορῶν, ὑπισχνεῖτο δὲ διὰ τοῦ τοιούτου γράμματος, ὡς εἰ μὲν δυνατὸς γένηται ἀποφλήσαι καὶ ταῦτα, ἕως ἔτι περίεστι, καλόν· εἰ δ᾽ ἴσως φθάσας τελευτήσει τὸν βίον, ἵνα ᾗ προτιμότερος ὁ τοιοῦτος γαμβρὸς αὐτοῦ ἱκανωθῆναι ἀπὸ τῆς και θευρεθείσης αὐτῷ περιουσίας καὶ τὰ τοιαῦτα τεσ σαρακοντατέσσαρα ὑπέρπυρα. Επὶ γοῦν ἐγνώρισεν ή μετριότης ἡμῶν, ὡς ἀπόρως ἔχει νῦν κατὰ ἀλήθειαν εἰς τὴν τῶν ὑπερπύρων ἀπόδοσιν ὁ δηλω θείς Χριστοφόρος, ἔκρινε μετὰ τῶν περὶ αὐτὴν ἰε ρωτάτων ἀρχιερέων τοῦ Ηρακλείας, τοῦ Περγάμου, τοῦ Χριστουπόλεως, τοῦ Δυρραχίου καὶ τοῦ ἀρχιεπισκόπου Ξανθείας, γενέσθαι κατὰ τὴν τοιαύτην τούτου ὑπόσχεσιν, ὅθεν καὶ οὐδαμῶς ὀφείλει πειράσασθαι εἰς ἀθέτησιν καὶ ἀνατροπὴν χωρῆσαι τῆς τοιαύτης συμφωνίας αὐτοῦ, ἀλλ᾽ ἀποδώσει μὲν τῷ γαμβρῷ αὐτοῦ καὶ τὰ δηλωθέντα τεσσαρακοντατέσ. σαρα τῆς προικός υπέρπυρα, εἴπερ δυνατῶς ἔξει ἀποδοῦναι αὐτά· εἰ δ᾽ οὔ, προτιμηθήσεται οὗτος δὴ ὁ γαμβρὸς αὐτοῦ μετὰ τὴν ἐκείνου τελευτήν, ὥστε ἱκανωθῆναι τὰ λοιπαζόμενα τῆς προικὸς ὑπέρπυρα ἀπὸ τῶν εὐρεθέντων ἐκείνῳ πραγμάτων, μηδενὸς ὀφείλοντος ἐμποδὼν γενέσθαι τούτῳ εἰς τὴν τῶν τοιούτων ὑπερπύρων ικάνωσιν τῇ ἐμφανείᾳ τοῦ παρόντος συνοδικοῦ γράμματος τῆς ἡμῶν μετριότητος, ἐπιδοθέντος αὐτῷ εἰς τὴν περὶ τούτου ἀσφά λειαν. † Εἶχε τό· Μηνὶ Οκτωβρίῳ ίνδ. ιε. 11. † Παρέστη τῷ καθ᾿ ἡμᾶς ἱερῷ συνοδικῷ δικα στηρίῳ ὁ Ἐξάκουστος Μανουήλ, καὶ ἀνέφερεν, ὡς εἶχεν εἰ; γυναῖκα νομίμως τὴν θυγατέρα τοῦ προ σβυτέρου Πανωραίου τοῦ Τζυμισχῆ, καὶ διεζεύχθη ταύτης πρὸς ἀλλοτρίους ἔρωτας ἐκκλινάσης, δικαιωθεὶς διὰ συνοδικοῦ γράμματος τοῦ πατριαρχεύσαντος πρὸ ἡμῶν ἀποκερδῆσαι καὶ τὴν προῖκα πᾶσαν αὐτῆς, μέντοι καὶ ἀπεκέρδησεν. Εἶτα δυναστείᾳ χρησάμενος ὁ τοιοῦτος πρεσβύτερος ἐπελάβετο τῶν τῇ πατριαρχικῇ κρίσει δοθέντων οἰκημάτων αὐτῷ εἰς ἀναπλήρωσιν μερικὴν τῆς αὐτῆς προικός, καὶ ἐπὶ τρισὶν ἤδη χρόνοις κατέχει, ὧν χάριν καὶ ἐδεήθη τῆς ἡμῶν μετριότητος ὁ αὐτὸς Ἐξάκουστος, φέρων ἀνὰ χεῖρας καὶ τὸ τοιοῦτον συνοδικὸν γράμμα παρ ρὼν δὲ καὶ ὁ δηλωθείς πρεσβύτερος καὶ ἀκροώμενος ποῦ τοιούτου Εξακουστου τὰ εἰρημένα διεξιόντος, ἄλλα ἐπ' ἄλλοις προφασιζόμενος ἦν, ἔτι δὲ καὶ ὡς τῆς γυναικὸς εἰς μοναστήριον εἰσελθεῖν βουλομένης καὶ κατὰ μοναχὰς ἀποχαρῆναι κατέχει τὰ τοιαῦτα οἰκήματα ἐπὶ τῷ προσενεγκεῖν αὐτὰ τῷ μοναστηρίῳ, ἐν ᾧ ἀποκαρῆναι συνέθετο αὕτη. "Οθεν καὶ ἐκρίνεν ἡ μετριότης ἡμῶν σύναμα τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτά τοις ἀρχιερεῦσιν ὑπεξαιρεθῆναι ἀπὸ τῶν τοιούτων οἰκημάτων τὰ οἰκήματα, ἅτινα ἔφθασαν διατιμηθῆ ΙΙΙ. + Παρέστη τῇ ἡμῶν μετριότητι προκαθημένη συνοδικῶς ὁ ᾿Αγγελος Ιωάννης, καὶ ἀνέφερεν, ὡς ἡ μήτηρ αὐτοῦ τελευτῶσα διέθετο καὶ διένειμε τὰ καθευ ρεθέντα αὐτῇ πράγματα τηνικαῦτα πρὸς τοῦτον δὲ καὶ πρὸς τοὺς λοιποὺς παῖδας αὐτῆς, ἐπαφῆκε δὲ καὶ ἀμπέλιόν τι ἑαυτῆς πρὸς τὸν αὐτάδελφον τούτου, τὸν "Αγγελον Κωνσταντῖνον· ἔπειτα τελευτῶν καὶ αὐτὸς δὴ ὁ Αγγελος Κωνσταντῖνος καὶ μήτε γυναῖκα μήτε παῖδας ἔχων ἐπαφῆκε πρὸς τοῦτον τὸ τοιοῦτον Ἀμπέλιον καὶ εἴ τι ἕτερον εἶχεν, ὑπὸ μάρτυσι, τῷ τε υἱῷ τοῦ πανσεβάστου σεβαστοῦ οἰκείου τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι πραίτωρος του δήμου, τῷ Ραϊάνῃ Δημητρίῳ, καὶ τῷ πρεσβυτέρῳ Ἰωάννη τῷ ᾿Αγαπητῷ, ἐπεὶ ηὑρίσκετο εἰς ταξείδιον ἐντὸς κατέργου μετὰ τοῦ δηλωθέντος πραίτωρο; τοῦ δή μου, καὶ οὐκ ἠδυνήθη ποιῆσαι διαθήκην διαναστάς δὲ ὁ ἐπ' ἀδελφῇ γαμβρὸς αὐτοῦ Φωκᾶς ὁ Σπαντου νῆς, ἀντιποιεῖται τοῦ τοιούτου ἀμπελίου, συγκληρο νομεῖν διατεινόμενος ἐπὶ τοῖς τοιούτοις πράγμασι, καὶ ἐδεήθη τούτου χάριν ὁ δηλωθεὶς Αγγελος ἀντι κριθῆναι τῷ τοιούτῳ Σπαντουνῇ. Παρὼν δὲ καὶ αὐτὸς καὶ ἀκούων τῶν παρὰ τοῦ ᾿Αγγέλου εἰρημένων, τὰ πρῶτα μὲν ἔλεγεν, ἀμφιβάλλειν περὶ τῶν μαρτύρων, εἰ ἀληθεύουσιν, ὡς ὁ ᾿Αγγελος Κων σταντίνος τελευτῶν ἐπαφῆκε πρὸς τοῦτον δὴ τὸν αὐτάδελφον αὐτοῦ, τὸν ᾿Αγγελον Ἰωάννην, τὰ και θευρεθέντα αὐτῷ πράγματα, καὶ ἐζήτει δέξασθαι αὐτοὺς βάρος ἐπιτιμίου, ἐφ᾽ ᾧ τὸ ἀληθὲς ἀνομολο γήσουσιν, ὃ δὴ καὶ δεξαμένων καὶ πιστωσαμένων τὰ περὶ τούτου, ἐρωτηθέντος δὲ καὶ τοῦ εἰρημένου πανσεβάστου σεβαστοῦ πραίτωρος τοῦ δήμου καὶ ἀνομολογήσαντος, ἀληθῶς ἔχειν, ὅσον ὅ τε υἱὸς αὐτ τοῦ καὶ ὁ πρεσβύτερος ἐμαρτύρησεν, ἑτέραν ἔπειτα ἐκίνησεν ἀγωγὴν, ὡς ἡ σύζυγος τούτου δέδωκε δα νειακῶς τῇ μητρὶ ταύτης, ἀφ᾽ ὧν ἐπροικοδοτήθη πραγμάτων ὑπέρπυρα ἑκατὸν, καὶ τελευτῶσα ἐκείνη τὰ καθευρεθέντα αὐτῇ πράγματα διανέμουσα, οὐδὲν ἐμνήσθη καὶ περὶ τῶν τοιούτων ὑπερπύρων, καὶ ἐζήτει λαβεῖν ἐντεῦθεν τὸ τοιοῦτον ἀμπέλιον. Ἐπεὶ δὲ ἀπῃτήθη δοῦναι παράστασιν τῆς τοιαύτης υπου θέσεως, παράστασιν μὲν ἑτέραν οὐδὲν ἴσχυσεν ἀπο δοῦναι, ἐνεφάνισε δὲ γράμμα τῆς πενθερᾶς αὐτοῦ,

Part XXXVII, XXXVIIIPars XXXVII, XXXVIII

col. 1137–1138page 71 of 238
PG 152:1137καὶ πάντα ἐνεργήσει ἐν αὐτῇ, χειροθεσίας δηλαδή πρεσβυτέρων καὶ διακόνων καὶ τἆλλα, ὅσα κανονι πῶς ἀρχιερεῦσιν ἐφεῖται, πλὴν τῆς τοῦ ἱεροῦ συν θρόνου εγκαθιδρύσεως, τιμήσουσί τε τοῦτον καὶ διευλαβηθήσονται καὶ ὁ ὑπὸ τὴν τοιαύτην ἐκκλησ σίαν κλῆρός τε καὶ λαὸς, ὅσα δὴ καὶ ἀρχιερέα· αὐτ τῶν καὶ πνευματικὸν πατέρα καὶ διδάσκαλον, ὑπεί ξουσί τε καὶ πειθαρχήσουσι καὶ ἐφ᾽ οἷς ἂν ὑπ' αὐτοῦ νουθετοῖντο καὶ ἐπιτάττοιντο εἰς σωτηρίαν ἀφορῶσιν αὐτῶν. Τούτου γὰρ χάριν καὶ τὸ παρὸν ἐπιδέδοται γράμμα τῷ ἱερωτάτῳ μητροπολίτη Χριστουπόλεως, υπερτίμῳ καὶ προέδρῳ τῆς ἁγιωτάτης ἀχιεπισκο πῆς Δράμας, ἀγαπητῷ κατὰ Κύριον ἀδελφῷ καὶ συλλειτουργῷ τῆς ἡμῶν μετριότητος. δηλοῦν, ὅτι ἐδόθη πρὸς αὐτὴν παρὰ τῆς θυγατρὸς ἢ τὴν Δράμας, καὶ τοίνυν ἀναδέξεται ταύτην οὗτος, αὐτῆς τῆς Σπαντουνίνης ὑπέρπυρα ἑκατὸν εἰς ποσότητα τῆς προικὸς τῆς αὐταδέλφης αὐτῆς τῆς Χρυ σαλωρίνης, οὐδὲν δὲ διελάμβανε τὸ τοιοῦτον γράμμα, ὡς κατὰ λόγον δανείου δέδωκε τὰ τοιαῦτα ὑπέρπυρα, ἵνα πάλιν ἀποδοθῶσιν αὐτῇ. Τούτου οὖν οὕτως ἀναφα» νέντος ἔκρινεν ἡ μετριότης ἡμῶν μετὰ τῶν περὶ αὐτὴν Ιερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Θεσσαλονίκης, τοῦ Μελι τινῆς, τοῦ Γαγγρῶν, τοῦ Ποντοηρακλείας, τοῦ Πηγών, τοῦ Βερροίας, τοῦ Χριστουπόλεως, τοῦ Δυρραχίου, τοῦ Μιτυλήνης, τοῦ Ῥωσίου, τοῦ Βιζύης, του Μεσήνης καὶ τοῦ Ξανθείας, ἵνα γένηται μὲν προηγουμένως ο Αγγε λος Ἰωάννης ἐν κατοχῇ καὶ κυριότητι τοῦ τοιούτου ἀμπελίου καὶ τῶν λοιπῶν πραγμάτων του δηλωθέν της αὐταδέλφου αὐτοῦ, ἐπειδὴ ἐμαρτυρήθη καὶ ἀπεδείχθη, καθὼς εἴρηται, ὅτι ἐπαφῆκεν αὐτὰ πρὸς τοῦτον, ἔπειτα, εἴπερ παραστήσει ὁ εἰρημένος Φω κᾶς ὁ Σπαντουνῆς, ὡς δανειακῶς ἐδόθησαν παρά τῆς γυναικὸς αὐτοῦ τῇ ταύτης μητρὶ τὰ εἰρημένα ἑκατὸν ὑπέρπυρα ἐπὶ τὸ πάλιν ἀποδοθῆναι πρὸς αὐτὴν παρ' ἐκείνης, ἀποδοθῶσι τότε καὶ ἱκανωθῶσιν αὐτῇ τὰ τοιαῦτα ὑπέρπυρα παρὰ τῶν ὅλων κληρονόμων τῆς μητρὸς αὐτῆς. Καὶ γοῦν καθέξει τὸ τοιοῦτον ἀμπέλιον καὶ τὰ λοιπὰ πράγματα ὁ δηλω θεὶς "Αγγελος, καὶ κατ' ἐξουσίαν αὐτὰ νεμηθήσεται, παρ' οὐδενὸς εὑρεῖν ὀφείλων ἐμποδισμόν τινα ἐπὶ τῇ κατοχῇ τούτων καὶ κυριότητι. Εἰς γὰρ τὴν περὶ τούτου ἀσφάλειαν ἐπιδέδοται αὐτῷ καὶ τὸ παρὸν συνοδικὸν γράμμα τῆς ἡμῶν μετριότητος. + Είχε τό· Μηνι..... ινδ. ιε. + Εἶχε τό· μηνὶ Μαΐῳ Ινδ. ιέ. † Ὁ δὲ χρόνος ἀεὶ τὸ ἑαυτοῦ ποιῶν ἐν τοῖς γε πλείστοις φθείρων τὰ ὄντα καὶ μεθιστὰς, καὶ τὴν τῆς Αμασείας αγιωτάτην μητρόπολιν ἐν ἀφανεῖ κατέστησε σχήματι, περιφανῆ καὶ ηὐξημένην εύ ρών· ὑπὸ γὰρ τῆς τῶν ἐθνῶν καταδρομῆς αὕτη παντάπασιν ἐστένωται καὶ ἠρήμωται κρίμασιν όρ ῥήτοις Θεοῦ, καὶ πρὸς ὁ νῦν ὁρᾶται, κατέστη, ὥστ' ἐν ἀπόρῳ νῦν εἶναι τοῖς θεωμένοις ἢ σκοπουμένοις, εἰ καὶ τὴν ἀρχὴν ἐν μητροπόλεως μέρει διέλαμπεν. Οὕτω τὰ πράγματα μεθιστάν οἶδεν ὁ χρόνος και ἀλλοιοῦν καὶ τῶν καθ' ἡμᾶς τουτωνὶ κατακαυχάσθαι καὶ περιγίνεσθαι. Καὶ δὴ ἐξ ἱκανοῦ τινο; τὴ χριστιανικὸν ἐκεῖσε πλήρωμα, ὅσοι δηλαδή περιελείφθησαν, καὶ περιλειφθέντες οὐχ ὑπεσύρησαν τοῖς ἐπηρεάζουσιν ἔθνεσι καὶ κατάρχουσιν, ἀνεπίσκοπον ἦν καὶ πνευματικοῦ ποιμένος ἐστερημένον καὶ τῆς ἐντεῦθεν διδασκαλίας καὶ ὠφελείας. Οὐ μὴν ἀλλ᾽ εἰ καὶ τὸ τοῦ χρόνου χρῆμα τοιοῦτόν ἐστι, καὶ τὸ τοῦ πανδαμάτορος ὄνομα διὰ τοῦτο ἐκληρώσατο, ἀλλ' ὅ γε τῶν χρόνων ποιητής Κύριος, οὗ τῆς δόξης ὅριον οὐδὲν, οὐδὲ τῆς δυνάμεως, βασιλεῖς εὐσεβεῖς τῇ ἑαυτοῦ κληρονομία παρέχων εἰσφέρει, καὶ ποιμέν νας τοῖς μεγίστοις θρόνοις εγκαθιστῷ, τῶν τε ψυ χῶν προϊσταμένους καὶ τῶν πραγμάτων, ἵν᾿ ἐντεῦθεν, ἅπερ ὁ χρόνος κατέσεισε, καὶ ὧν καταδρομὴν † Οι λαχόντες προεδρεύειν καὶ εἰς ἐφόρους εἶναι καὶ οἰκονόμους ψυχῶν ἀνάγκην ἔχουσι κατεπείγον σαν, ἀξιοῦν ὡς δυνατὸν προμηθείας τῶν πρὸς τὸ ζῆν ἐπιτηδείων οὐκ εὐποροῦντας τοὺς τῶν πνευματικῶν ἀγώνων συνεφαπτομένους αὐτοῖς καὶ τὰς ἐκκλησιαστικὰς φροντίδας συνδιαφέροντας, ὥστε δὴ καὶ τὴν χεῖρα σύνδρομον ἔχοντας τῇ βουλήσει πρὸς μόνον βλέπειν ἀπερισπάστως τὸ σπουδαζόμενον. προμηθῶς γὰρ πρὸς ἐκείνους διατιθέμενο: καὶ χορηγοῦντες τὰ δέοντα, ἑαυτοὺς εὖ ποιοῦσιν, ἐπεὶ τὸν τρόπον τοῦτον καὶ τὴν προεδρίαν ἐπαληθεύουσαν καὶ τὸ καθ᾿ ἑαυτοὺς ἔργον εὔοδον· ἔξουσι. Βούλεται δὲ ὁ λόγος, κακῶς ποιῶν ἐνεδείξατο, ταῦτα διὰ τῆς τούτων ὅτι δὴ ὁ ἱερώτατος μητροπολίτης Χριστουπόλεως καὶ ὑπέρτιμος, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητὸς ἀδελ φὸς τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργός, πολύ τὸ χρήσιμον ἐπὶ τοῖς ἀνὰ χεῖρας ἡμῖν συμβαλλόμενος, οὐκ ἔχει καὶ τὴν λαχοῦσαν τοῦτον συμβαλλομέν νην τὰ πρὸς χρείαν ἀρκούντως κατὰ τὸ τοῦ χρησίμου μέτρον αὐτῷ, καὶ δέον ἐγνώκαμεν ἐπιδοῦναι τινα τούτῳ βοήθειαν τοῦ ἐνδέοντος· μέντοι καὶ συν διασκεψαμένη ή μετριότης ἡμῶν τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιερεύσι, τῷ Ηρακλείας, τῷ Ποντοηρακλείας, τῷ Μονεμβασίας, τῷ Γαγγρῶν, τῷ Πηγῶν, τῷ Βερροίας, τῷ Δυρραχίου, τῷ Μιτυλήνης, τῷ Ῥωσίου καὶ τῷ Μεσήνης, πέπραχεν ἔχειν αὐτὸν κατὰ λόγον ἐπιδόσεως τὴν ἁγιωτάτην ἀρχιεπισκο ἐπικουρίας τε καὶ προνοίας εἰς τὸ ἀρχαῖον ἀντικαταστήσῃ σχῆμα καὶ τὸ ἀξίωμα, κἀντεῦθεν τὴν ἐκ τοῦ χρόνου περὶ τὰ πράγματα δυσχέρειαν καὶ φθο ρὰν ἡ περὶ τὸ κρεῖττον ἀλλοίωσις καὶ σύστασις ὑποδέξηται. Καὶ δὴ σπουδῇ τῇ περὶ ταῦτα καὶ εὐ δοκίᾳ τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος, ἔτι δὲ κρίσει καὶ ἐκλογῇ τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ ψήφῳ τῆς περὶ ἡμᾶς ἱερᾶς καὶ θείας συνόδου ή περί ταῦτα προμήθεια κατεπράχθη. Τὸν γὰρ εὐλαβέστα τον Ιερομόναχον κῦρ Κάλλιστον, ἀρετῆς, ὄντα πλήρη καὶ τῆς ἀρχιερεῦσι λοιπῆς κοσμιότητος πρεπούσης, μητροπολίτην Αμασείας προχειρισάμενοι πεποιήκαμεν. Ἐπεὶ δὲ τό γε νῦν εἶναι παραβαλεῖν ἐκεῖσε καὶ δι᾿ ἑαυτοῦ τὰ τῇδε πνευματικῶς ἐπισκέπτεσθαι

Part XXXIXPars XXXIX

col. 1139–1140page 72 of 238
PG 152:1139ποιμένες δι' ἀξιολόγου τοῦ πλήθους καλοῖντο, καὶ ἅμ᾽ ἔχοιεν ἀπολαύειν ἱκανῆς τῆς ἐκ τῶν ποιμαινομένων προσόδου καὶ τῆς τῶν ἐκεῖθεν καρπῶν εὐφορία, καὶ εὐθηνίας, εἰ δ' ἐπὶ σφῶν αὐτῶν ἐκεῖνοι πραγματ τεύονται τὰ τῆς εὐπορίας αὐτῶν οὕτω καὶ προμηθείας, πῶς οὐκ ἂν ἡ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησία κήδοιτο τῶν ἑαυτῆς ποιμένων καὶ πλεῖστά γε κήδοιτο, ἵν᾽ ἅμα καὶ τὴν κατὰ τοὔνομα πλουτοῖεν προσηγορίαν καὶ τῆς αὐτῶν διαίτης ἐντεῦθεν εὐπορίαν ἀνενδεᾶ; ΔΙ. καιον καὶ γὰρ σχολάζοντας αὐτοὺς περὶ τὴν τῶν ποιμαινομένων φροντίδα καὶ τὴν αὐτοῖς πιστευθεῖσαν τῶν ψυχῶν ἐπιμέλειαν τῶν ἔξω καταμελοῦντας ἔκ γε τῶν πονουμένων οὐ μόνον τὰ πρὸς τὸν βίον ἱκανῶς αὐτοὺς ἔχειν, ἀλλὰ καὶ τοῖς ἄλλοις προστ επαρκεῖν ἔχειν, οἷς ἀπορίαν ὁ χρόνος ἐπήνεγκε βίου οὐ γὰρ ἐκ παρέργου τοῖς ἀληθῶς ποιμέσιν ἐμέλησεν, ὅπως τοὺς ὑπὸ χρείαις τισὶ δεδουλωμένους ἐλευθέρους αὐτῶν ἔχοιεν ἀποφαίνειν, ἀλλὰ τοῦ παντὸς τοῦτο τιμῶνται, καὶ τὰ ἑαυτῶν παρ' οὐδὲν τίθενται πρὸς τὸ πᾶσι τοῖς ὑπ᾽ αὐτοὺς τελοῦσι πάντων τῶν καλο λίστων γίνεσθαι βραβευταί. Οὕτω γὰρ ἂν καὶ τοὺς ἄλλους προτρέποιεν ἐπὶ τὸν τῶν καλῶν ζῆλον τῷ καθ᾿ ἑαυτοὺς ὑποδείγματι οἷς τινὶ βιαίᾳ ἕλξει, πρὸς τὰ τῷ Θεῷ δοκοῦντα καταρτύοντες καὶ προσάγοντες. Καὶ τί δεῖ καθ᾽ ἕκαστον λέγειν, & τῶν μὴ πιο νίᾳ πολιορκουμένων ποιμένων ἀναφύεται, ναῶν ποιήσεις, ἱερέων διαπρεπείς κόσμοι, σεπτῶν εἰκό νων καὶ ἀναθημάτων φιλοτιμία, πτωχοτροφίαι καὶ ξένων ὑποδοχαὶ μεθ' Ιλαρᾶς εὐθυμίας γινόμενα:; ταῦτα καὶ πολλῷ πλείω παρῆκε λόγος τὰ τῶν εὐπορούντων προστατῶν καὶ ποιμένων, εἰ δὲ κοινή τις εὐκληρία γίνεται τοῦ ποιμνίου ἡ τοῦ ποιμένος εὐπορία, τούμπαλιν ἡ σπάνις δεινὸν καὶ πέρα παν τός γε δεινοῦ· ἵνα γὰρ τἆλλα παρῶμεν, παρὰ μὲν τοῖς συνειδόσιν αὐτῷ τὴν πενίαν ἕτερα ὑφίσταται τὰ ἐγκλήματα, παρὰ δὲ τοῖς μὴ τὰς ψήφους ἠκριβωμένως τιθεμένοις, ἀλλ' ἐκ τῶν εἰκότων καὶ πιθανῶν δοκῶν μὲν ἔχειν οὗτος, φείδεσθαι δὲ, μυρία δὴ καὶ βλασφημείται, ὁ δὲ τὸν Χριστὸν γυμνὸν οὐ περι βάλλων, ὁ δὲ πεινῶντα μὴ τρέφων καὶ ὅσα δὴ ἐφεξῆς ὀνειδίζονται οἱ μὴ ἐπαρχοῦντες πρὸς τοὺς ἐν χρεία καὶ δειναῖς ἀπορίαις. Ταῦτα δὴ καὶ ἡ μετριότης ἡμῶν συνεχώς καθ᾿ ἑαυτὴν ἀνελίττουσα οὐκ ἀνα οὐκ ἐνῆν τούτῳ δὴ τῷ τὴν χειροτονίαν παρ' ἡμῶν καὶ πλείω προσλαμβάνειν ζητοῦντας, ἵν᾽ αὐτοί τε δεξαμένῳ διὰ τὴν εἰρημένην τῶν ἀσεβῶν τοῦ τόπου καταδρομὴν καὶ ἐπίθεσιν, ἕτερόν τινα τρόπον οὐδὲ τοῦτον ἀσυντελῆ, ἀλλ' αὐτῷ τε καὶ τῇ ἑαυτοῦ ποίμνῃ λυσιτελῆ ἐς τὰ μάλιστα την προμήθειαν πεποιήμεθα. Τοιγαροῦν καὶ γνώμῃ καὶ θελήσει θεοφιλεῖ καὶ σπουδῇ τοῦ περιποθήτου ἀνεψιοῦ τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος, ποθεινοτάτου υἱοῦ τῆς ἡμῶν μετριότητος, αὐθέντου τῆς Τραπεζοῦντος, τοῦ μεγάλου Κομνηνοῦ, τὴν ἐν τῇ τοιαύτη χώρᾳ αὐτοῦ ἐπισκοπὴν τῶν Λιμνίων, οὖσαν μὲν ὑπὸ τὴν τοιαύτην μητρόπολιν Αμασείας, τελοῦσαν δὲ ἐν στερήσει ἀρχιερέως καὶ διὰ τοῦτο καὶ τοῦ ὑπ' αὐτ τὴν Χριστωνύμου λαοῦ τῆς ἐντεῦθεν ὠφελείας ἐσω τερημένου, τῷ τὴν χειροτονίαν δεξαμένῳ τῆς Ἀμα σείας, ὡς εἴρηται, ἐκδεδώκαμέν τε καὶ ἐπετρέψαμεν διά τε τὸ πάντη ἐνδεὲς τῆς τοιαύτης μητροπόλεως Αμασείας καὶ τὸ τοῦ κατάρχοντος ἔθνους ἐκεῖσε μάλιστα δυσπαράδεκτον, ὥστε καθῆσθαι μὲν καὶ διάγειν τὸν τοιοῦτον ἱερώτατον μητροπολίτην ἐν αὐτῇ τῇ τῶν Λιμνίων ἁγιωτάτῃ ἐπισκοπῇ, τόν τε ἐκεῖσε Χριστιανικὸν λαὸν ἀρχιερατικῶς ποιμαίνειν καὶ βελτιοῦν, τὰ πρὸς σωτηρίαν εἰσηγούμενον καὶ διδάσκοντα, ἱερουργεῖν τε ἐν αὐτῇ, ἄνευ τῆς τοῦ ἱεροῦ συνθρόνου ἐγκαθιδρύσεως, καὶ διακόνους προ διδάξειν καὶ πρεσβυτέρους καὶ πάντα τάλλα πράτο τειν, ὅσα καὶ τῷ γνησίῳ ἀρχιερεῖ δίδοται καὶ νομί ζεται, ἀπέρχεσθαι δὲ, ὅτε ἔξεστιν αὐτῷ καὶ δίδωσιν ὁ καιρὸς, καὶ εἰς τὴν ᾿Αμάσειαν, καὶ ποιμαίνειν τοὺς ἐν αὐτῇ τὸν ὅμοιον τρόπον καὶ πάντα καθόλου πράττειν, ὅσα τοῖς γνησίοις μητροπολίταις οἱ θεῖος καὶ ἱεροὶ κανόνες ἐνδιδόασιν. Καθέξει τοίνυν ὁ αὐ τὰς ἱερώτατος μητροπολίτης Αμασείας τὴν τοιαύ την αγιωτάτην ἐπισκοπὴν τῶν Λιμνίων καὶ πάντα τὰ ὑπ' αὐτὴν, καὶ ἔξει ἐπ' ἀδείας, ὥσπερ είρηται, Ιεροπρακτεῖν ἐν αὐτῇ, ὥστε καὶ διακόνους προδι βάζειν καὶ πρεσβυτέρους, ἔτι γε μὴν ὡς δυνατὸν καὶ τὰ ἐν τῇ ἁγιωτάτῃ μητροπόλει Αμασείας προσ καθέξει, ὡς γνήσιος τῆς τοιαύτης ἁγιωτάτης ἐκκλησίας ἀρχιερεὺς, ὅθεν καὶ ὀφείλουσιν οί τε κληρικοὶ τῆς δηλωθείσης ἀγιωτάτης μητροπόλεως Αμασείας, οἵ τε τῆς ὑπ' αὐτὴν ἁγιωτάτης ἐπισκοπῆς τῶν Λιμνίων καὶ οἱ ὑπὸ τὰς ἐνορίας τούτων τελοῦντες, ιερωμένοι τε καὶ μονάζοντες καὶ τὸ λοιπὸν Χριστώ νομον πλήρωμα δέξασθαι τοῦτον χαιρούσαις ψυχαίς η σχετὸν ἡγήσατο καὶ τὸν ἱερώτατον ἀρχιεπίσκοπον καὶ διὰ πάσης ἄγειν αἰδοῦς καὶ τιμῆς καὶ τὴν προσήκουσαν ὑποταγήν τε καὶ εὐπείθειαν ἀπονέμειν τούτῳ, ὡς ἀρχιερεῖ αὐτῶν καὶ πατρὶ καὶ διδασκάλῳ πνευματικῷ, ἐφ᾽ οἷς ἂν ὑπ' αὐτοῦ διδάσκοντο πρὸς σωτη ρίαν συντείνουσι. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ καὶ τὸ παρὸν συνοδικὸν τῆς ἡμῶν μετριότητος γράμμα τούτῳ δὴ τῷ διαληφθέντι ἱερωτάτῳ μητροπολίτῃ Αμασείας, αγα πητῷ κατὰ Κύριον ἀδελφῷ καὶ συλλειτουργῷ της ἡμῶν μετριότητος, εἰς ἀσφάλειαν ἐπιδέδοται. + Εἶχε τό· Μηνὶ Ἰουλίῳ ὶνδ. ι'. † Καὶ τοὺς τῶν θρεμμάτων ἐρῶμεν ποιμένας, ὁπόταν μὴ κατὰ πλῆθος τῶν βοσκημάτων ἡγῶνται, Μεσήνης, ἀγαπητὸν κατὰ Κύριον ἀδελφὸν καὶ συλ λειτουργὸν τῆς ἡμῶν μετριότητος, περιοράν τοῦ καθ' ἡμέραν βίου ἀπορούμενον, ἄνδρα τρόφιμον όντα ἐκ παιδὸς τῶν ἐκκλησιαστικῶν θεσμῶν καὶ πολλούς Ιδρώτας ὑπενεγκόντα καὶ μόχθους, ενασχολούμενον ταῖς περὶ τὴν Ἐκκλησίαν διακονίαις, ἀλλ' ὡς ἑνὸν περὶ αὐτοῦ γνησίως φροντίσασα, πόρον εὗρεν ἐπανορθώσασθαι τὴν κατ᾿ αὐτὸν ἔνδειαν ἐκκλησίας προσθήκῃ, περὶ οὗ καὶ κοινωσαμένη τοῖς ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσι, τῷ Χαλκηδόνος, τῷ Θεσσαλονίκης, τῷ Μελιτινῆς, τῷ Γαγγρῶν, τῷ Ποντοηρακλείας, τῷ Προύσης, τῷ Πηγῶν, τῷ Βεῤῥοίας, τῷ Σεῤῥῶν, τῷ Φιλίππων, τῷ Χριστουπόλεως, τῷ Δυρραχίου, τῷ Μιτυλήνης, τῷ Ρωσίου, την Απρω, τῷ Καυκασίου,

Part XLPars XL

col. 1141–1142page 73 of 238
PG 152:1141τῷ Λιβάδων, τῷ Βιζύης, τῷ Ξανθείας, τῷ Κῶ καὶ ἡ γε εἰς δύναμιν παντοίοις καὶ τρόποις καὶ πράγμασι, τῷ Μηδείας, συσπεύδοντας αὐτοὺς ἔσχε καὶ συμ πράττοντας, ὅθεν καὶ κοινῇ τῇ περὶ τούτου ψήφῳ τὴν ἁγιωτάτην μητρόπολιν Αρκαδιουπόλεως κατὰ λόγον ἐπιδόσεως αὐτῷ ἀπονέμομεν, ὡς ἂν οὗτος μὲν τὴν δυνατὴν ἐπικουρίαν ἐκεῖθεν πορίζηται, ὁ δὲ κατ' ἐκείνην ἱερεὺς καὶ λαὸς τῆς παρὰ τοῦδε διδα σκαλίας ἐπαπολαύων πᾶσαν ἐπιδιδοίη τὴν κατά ψυ χὴν ὠφέλειαν καὶ τὴν ἐς τὰ κρείττω προκοπὴν καὶ βελτίωσιν Χριστοῦ χάριτι. Καθέξει τοίνυν ὁ αὐτὸς ἱερώτατος ἀρχιεπίσκοπος Μεσήνης τὴν τοιαύτην ἁγιωτάτην ἐκκλησίαν Αρκαδιουπόλεως καὶ τὰ ὑπ' αὐτὴν πάντα, καὶ ἐπ' ἀδείας ἕξει ἱερουργεῖν ἐν αὐτῇ καὶ διακόνους προβιβάζειν καὶ πρεσβυτέρους, Επι δὲ καὶ ἡγουμένους ἐγκαθιστῶν, καὶ ἁπλῶς τῶν ἐκεί νης πάντων μεθέξει, ὅσα καὶ γνήσιος ἀρχιερεὺς, ἄνευ μέντοι τῆς τοῦ ἱεροῦ συνθρόνου ἐγκαθιδρύ σεως, ὅθεν ὀφείλουσιν οἵ τε κληρικοὶ τῆς δηλωθείσης ἁγιωτάτης Εκκλησίας καὶ οἱ ὑπὸ τὴν ἐνορίαν ταύτης τελοῦντες καὶ πνευματικὴν ἐπικράτειαν, ἱε ρωμένοι, μονάζοντες καὶ τὸ λοιπὸν Χριστώνυμον πλήρωμα δέξασθαι τοῦτον καὶ διὰ πάσης ἄγειν αἰδοῦς καὶ τιμῆς καὶ τὴν προσήκουσαν υποταγὴν τούτῳ καὶ εὐπείθειαν ἀπονέμειν ὡς ἀρχιερεῖ αὐτῶν καὶ πατρὶ καὶ διδασκάλῳ πνευματικῷ, ἐφ' οἷς ὑπ' αὐτοῦ νουθετούντο πρὸς σωτηρίαν συντείνουσι τῶν ψυχῶν αὐτῶν. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ καὶ τὸ παρόν συνοδικὸν τῆς ἡμῶν μετριότητος γράμμα τούτῳ δὴ τῷ διαληφθέντι ἱερωτάτῳ ἀρχιεπισκόπῳ Μεσήνης, ἀγαπητῷ κατά Κύριον ἀδελφῶν καὶ συλ λειτουργῷ τῆς ἡμῶν μετριότητος, εἰς ἀσφάλειαν ἐπιδέδοται. † Είχε τό Μηνὶ Αὐγούστῳ ἰνδ. ι. † Επειδήπερ ἐν κρίσει τους λόγους καὶ ἡμεῖς τῶν πραγμάτων οἰκονομεῖν ἐλάχομεν τῇ τοῦ Θεοῦ χά ριτι, νέμειν τε καὶ διοικεῖν ἔν γε τοῖς πνευματικοῖς, ὡς χρή, ἕκαστα καὶ διὰ πάντων ὡς εἰπεῖν σώζει τὰ πρόσφορα, χρεών δήπου μὴ ἐν παρέργῳ τίθεσθαι τοῦτο, μηδ' ἐφ' ἑνὶ τῶν πραγμάτων ἄγειν τὸ εἰκὸς, ἀλλ᾿ ὥσπερ βασάνῳ τῶν πρακτέων τοὺς λόγους τῇ κρίσει προσάγοντας, εἰς ἔργον αὐτίκα δὴ ἔπειτα προάγειν. Εἰ οὖν τούς γε ἄλλους καὶ οὐχ ἧττον, ὅσοι. Ο κατά γένος μάλιστα προσήκουσι, προνοίας έξω ποιεῖσθαι ἐπ᾽ ἔσχατα σκληρότητος καὶ ἀσυμπαθείας Εχει, ή που τούς γε τῷ αὐτῷ τελεωθέντας χρίσματι καὶ τῷ αὐτῷ συναφθέντας πνεύματι, τῶν ἀναγκαιοτάτων ἂν εἴη πάσης ἀξιοῦν κηδεμονίας, παρ' ὅσον καὶ κρείττων ἡ τοῦ πνεύματος τῆς ἐξ αἵματος συναφείας. ᾿Εκεῖ μὲν γὰρ ἴσως σκληρότητα γνώμης καταγνωσθείς τις, εἶτα ἀπῆλθεν ἐς τοσοῦτον αὐτῷ τῆς καταδίκης ορισθείσης, ἐνταῦθα δὲ πρὸς τούτοις καὶ δίκας ἐφλήσει παρὰ τῷ τὰ τῆς οἰκονομίας πιστεύω σαντι, εἰ δυνάμενος χείρα βοηθείας παρέχεσθαι, Έπειτα βαστώνῃ δεδωκώς τὸ πράγμα, τῇ βίᾳ συνωθεῖσθαι τὸν ἀδελφὸν συγκεχώρηκεν. Ούτω μέν τοι ταῦτα παρ' ἡμῖν νομιζόμενα και σπουδάζεται το Καὶ τοίνυν, ἐπειδή τισι τῶν περὶ ἡμᾶς ἱερωτάτων ἀρχιερέων ἐν οὐκ ἐλαχίστῃ πενίᾳ καὶ τῶν ἀναγο καίων στερήσει κατενεχθῆναι συνέβη πάσης σχεδόν προσόδου τῶν κατ' αὐτοὺς ἐκκλησιῶν ἀποκλειθεῖσι τῇ τοῦ χρόνου κακότητι, χεῖρα βοηθείας ἐρέγειν τῶν πάνυ εἰκότων ή μετριότης ἡμῶν κρίνει· καὶ γὰρ ἂν εἴη κοινὸν ἀμφοτέρων τοῦτό γε προμήθεια, αὐτῶν τε δὴ, πρὸς οὓς γίνεται, καὶ αὖ τῶν ὑπ' αὐτ τοῖς ποιμνίων, ὡς ἐντεῦθεν μιᾶς ἀφορμῆς διττήν για νεσθαι τὴν ὄνησιν, μήτ' ἐνταῦθα περιγραφομένην κἀκεῖσε ὡς τὸ εἰκὸς διαβαίνουσαν. ὡς γὰρ πονηρῶς διατεθείσης τῆς κεφαλῆς ἀνάγκη μεταλαγχάνειν καὶ τἆλλα τοῦ σώματος μέλη τοῦ πάθους, οὕτω δὴ κανταῦθα κεφαλῆς λόγον ἔχοντες καὶ ποιμαίνειν λα χόντες πρός γε δὴ τὸ ὑπ' αὐτοῖς ἕκαστοι ποίμνιον, δυσχερῶς λίαν ἕξουσιν ὠφελεῖν τινας, εἰ σφοδρά τις πενία κατέχει δίκην νεκρώσεως τοῖς αὐτῶν βουλήμασι τε καὶ πράγμασι βιαίως εμπίπτουσα, τοῦτο δὲ οὐ μικρὸν τῷ ποιμνίῳ βλάβος. Επειτα οὔτ᾽ ἐστινἐνταῦθα λέγειν, ὡς ἀσυντελὴς ἡ τῶν ἔξωθεν εὐπορία τοῖς τὰ τοῦ πνεύματος ἐνεργοῦσιν, εἰ μή τις φαίη καὶ τὴν ψυχὴν σώματος ἄνευ ἀρετὰς ἐργάζεσθαι δύνασθαι. "Η πῶς οὐκ ἂν χαλκὸς ἠχῶν τοῖς ἀκούουσι λογισθείη κατὰ τὸν θεῖον ᾿Απόστολον, ὁπότε λόγῳ μόνῳ φιλοσοφοίη τὰ τῆς ἐλεημοσύνης εγκώμια, πράγμασιν οὐκ ἔχων τοὺς τύπους τοῖς λόγοις συν ᾄδοντας καθυπογράφειν; Καὶ πανταχόθεν κατίδι ἄν τις μεγάλην οὖσαν τὴν τῶν πραγμάτων συντέλειαν, πλὴν οὐχ ὅσα τὴν χρείαν ὑπερβαίνει, ἐπεὶ κά γε τῆς χρείας ἐντὸς κακίσειεν ἂν τῶν εὐφρενούντων οὐδείς. Οὕτω τοίνυν τοῖς καθ' ἡμᾶς πράγματι προσέχοντες καὶ ταῖσδε ταῖς ψήφοις τὰ τοιαῦτα προσάγοντες, τῶν ἀπεικότων κρίνομεν, ὑφ᾽ ἡμῶν ἀμελεῖσθαί τε καὶ περιορᾶσθαι, εἴ τις τῶν ἡμετέρων ἐν Κυρίῳ ἀδελφῶν τῷ τῆς πενίας καταδύεται κύματι. Οὐκοῦν οὐδ᾽ ἀμελεῖται τὸ γοῦν ἐφ' ἡμῖν οὐ δεὶς ὅστις ἄξιος, ἀλλὰ τῆς προσηκούσης ἕκαστος μετ ταλαγχάνει προμηθείας και βοηθείας· ἰδοὺ γὰρ καὶ ὁ ἱερώτατος μητροπολίτης Ποντοηρακλείας καὶ ὑπέρτιμος, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητὸς ἀδελφὸς καὶ συλλειτουργός, λόγῳ καὶ βίου ἐμπρέπων σεμνότητι καὶ τῆς ἀρετῆς πλουτῶν τὰ κάλλιστα, οὐδενὸς ἂν τῷ τέως ἐδεῖτο, εἰ καθ᾽ αὐτὸν ἦν διάγων, νῦν δὲ, ἐπειδὴ προστασίαν ἐστὶν ἐγκεχειρισμένος λαοῦ, καὶ πολλή τις τούτῳ ἀνάκειται φρονείς, ἄξιος ἂν εἴη και τῶν εἰς χρείαν ἡκόντων ἐπαπολαύειν, ἵν᾽ αὐτός το ἑαυτῷ ἐπαρχῶν εἴη ταῖς πυκναῖς ἐνδημίαις τε καὶ ἀποδημίαις κοπτόμενος τῆς τοῦ οἰκείου ποιμνίου ὠφελείας ἕνεκα καὶ ἑτέρας, ὡς ἐνὸν ὠφέλιμος ἔσθ' ὅτε φαίνοιτο. Ταῦτ᾽ ἄρα καὶ τὴν περιέχουσαν αὐτὸν Ενδειαν ἑτέρας ἐκκλησίας ἐπιθήκῃ θεραπεῦσαι δια έγνωμεν, ἀναλόγως τῷ πάθει τὴν ἴασιν ἐπιφέροντες. Ποία γὰρ ἂν εἴη πρεπωδεστέρα προμήθεια ποιμένι ἀπορουμένῳ περὶ τὰ χρειώδη ή ποιμνίου ἐπαύξησις; Τὴν τοίνυν ἁγιωτάτην επισκοπὴν τὴν ἐπονομαζομένην Αμύκλιον, τὴν ὑποκειμένην ταῖς Παλαιαί; Πάτραις, χηρεύουσαν ήδη χρόνον ἱκανὸν καὶ δεομένην τοῦ διδάξοντος καὶ πρὸς τὰς κρείττους

Part XLIIPars XLII

col. 1143–1144page 74 of 238
Pars XLI
PG 152:1143συμβουλῇ, ὀφείλουσιν οἱ τοιοῦτοι ἱερώτατοι ἀρχιερεῖς ποιῆσαι ἐπιφώνησιν πρὸς τὸν ἐκεῖσε Χριστιανικὸν λαόν, ὡς ἂν μηδὲν τολμῶσι τι τοιοῦτον, ὅτι εἰς κρίμα καὶ ἀπώλειαν ἔνι τῆς ψυχῆς αὐτῶν, καὶ οὐδὲν ὀφείλουσι παρακούειν τοῦ γνησίου αὐτῶν ἀρχιερέως, οὔτε ἐπὶ τοῖς τοιούτοις, οὔτε ἐπὶ τοῖς ἄλλοις, οἷς λέ γει πρὸς αὐτοὺς εἰς ὠφέλειαν τῶν ψυχῶν αὐτῶν, ἀλλὰ καὶ εἴ τι συνοικέσιον εὑρίσκεται, ὀφείλει δια σπασθῆναι. Εἰς γὰρ τὴν περὶ τούτου ἀσφάλειαν καὶ τὸ παρὸν συνοδικόν γράμμα τῆς ἡμῶν μετριότητος ἀπολέλυται. νομὰς ὁδηγήσοντος τὸν ἐν αὐτῇ Χριστώνυμον λαόν, ή ποιούντων αὐτὰ τῇ τοῦ ἀρχιερέως παραινέσει καὶ διδόαμεν αὐτῷ κατὰ λόγον ἐπιδόσεως κοινῇ ψήφῳ τῶν περὶ ἡμᾶς ἱερωτάτων ἀρχιερέων τοῦ Ἡρα κλείας, τοῦ Χαλκηδόνος, τοῦ 'Αδριανουπόλεως, τοῦ Μελιτινῆς, τοῦ Μονεμβασίας, τοῦ Γαγγρῶν, τοῦ Προύσης, τοῦ Πηγῶν, τοῦ Βεροίας, τοῦ Σερρῶν, τοῦ Φιλίππων, τοῦ Δυρραχίου, τοῦ Μιτυλήνης, τοῦ Ρωσίου, τοῦ ᾿Απρω, τοῦ Καυκασίου, τοῦ Βιζύης, τοῦ Μεσήνης, τοῦ Ξανθείας, τοῦ Κῶ καὶ τοῦ Μη δείας, ὡς ἂν αὐτὸς μὲν βοηθείας ἐκεῖθεν ἐπιτυγχάνοι τινὸς, ἐφ᾽ οἷς ἐν χρείᾳ καθέστηκεν, ὁ δὲ κατ' ἐκείνην λαὸς τῇ τούτου προσσχόντες διδασκαλίᾳ καὶ ὑποθήκῃ τῶν καλῶν ὠφελοῖντο περί ψυχήν, καὶ ἐπανάγοιντο οσημέραι πρὸς τὴν εἰς τὰ κρείττω ἐπίδοσιν, συνάρσει καὶ εὐδοκίᾳ Θεοῦ. Καθέξει τοί νυν ὁ αὐτὸς ἱερώτατος μητροπολίτης Ποντοηρακλείας καὶ ὑπέρτιμος τὴν εἰρημένην ἁγιωτάτην ἐπισκοπὴν τοῦ ᾿Αμυκλίου μετὰ πάντων τῶν ὑπ' αὐτὴν, καὶ ἐπ' ἀδείας ἕξει ἱερουργεῖν ἐν αὐτῇ καὶ διακόνους προβιβάζειν καὶ. (οι)κοδομῆσαι μέλλοντες θείους ναούς. † Εἶχε τό· Μηνὶ. Ινδ. α'. † Ο ἱερώτατος μητροπολίτης Ατταλείας καὶ ὑπέρτιμος, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητὸς ἀδελφὸς τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργὸς, ἀνέφερεν εἰς τὴν καθ' ἡμᾶς ἱερὰν καὶ θείαν σύνοδον, ὥς τινες τῶν κληρικῶν τῆς κατ' αὐτὸν τοιαύτης μητροπόλεως καὶ τῶν ἐκεῖσε κοσμικῶν ἀνθρώπων ἔφθασαν ἀναδέξασθαι τινα ἀπὸ τῶν μοναστηρίων τῆς αὐτῆς μητροπόλεως, ὡσαύτως καί τινας ἀπὸ τῶν ὑπ' αὐτὴν θείων ναῶν ἐκδοθέντων καὶ τῶν τοιούτων μοναστηρίων καὶ τῶν ναῶν παρὰ τῶν κατὰ καιροὺς ἀρχιερέων τῆς αὐτῆς ἁγιωτάτης εκκλησίας κατὰ σκοπὸν τοῦ ἐπιμελείας παρ' αὐτῶν ἀξιοῦσθαι καὶ περιποιήσεως εἰς τὸ συνίστασθαι καὶ βελτιοῦσθαι αὐτὰ, διέβη δὲ ἡ κατοχή τούτων καὶ εἰς τοὺς ἀπογόνους τῶν τοιού των κληρικῶν καὶ κοσμικῶν ἀνθρώπων, κατά μια κρὸν δὲ ἐπὶ τοσοῦτον κατήντησαν εἰς ἐρήμωσιν τὰ τοιαῦτα μοναστήρια καὶ οἱ ναοὶ ἐξ ἀμελείας αὐτῶν, ὡς μηδὲ μοναχοὺς ἔχειν οικήτορας, καὶ τὰ κτήματα δὲ αὐτῶν τὰ μὲν διεπράθησαν παρὰ τῶν τοιούτων κληρικῶν καὶ κοσμικῶν ἀνθρώπων, τὰ δὲ κατέχουσιν ἔτι καὶ νέμονται αὐτοὶ, καὶ τὰς ἐξ αὐτῶν ἀποκερδαίνουσι προσόδους. 'Ανέφερε καὶ ὥς τινες τῶν το πικῶν γυναιξὶ κατὰ νόμους συναπτόμενοι καὶ τῆς συμφωνηθείσης πρὸς αὐτοὺς προικός ἀποδιδομένης βιάζονται καὶ καταναγκάζουσιν, ἵνα τὰ μὲν τῶν προικιμαίων πραγμάτων δίδωνται πρὸς αὐτοὺς κατὰ λόγον ξενίου, τὰ δὲ προικοδοτῶνται ταῖς γυναιξί, καὶ εἰ συμβῇ προτελευτῆσαι τὴν γυναῖκα καὶ Οἱ δὲ κατέστησαν αὐτὰ εἰς τοὺς πρὸ χρόνων φθά σαντας ἀνεγερθῆναι, ὡς εἴρηται, ναούς, καὶ ἔκτοτε ἰδιοποιούνται αὐτοὺς ὡς πατριαρχικούς. Ανέφερε καὶ ὡς πρὸ χρόνων συνέβη εξοικισθῆναι τινα τῶν χωρίων τῆς ἐνορίας αὐτοῦ ἐκ τῆς τῶν Ταταρίων ἐπιδρομῆς, ἐπανελθόντων δὲ πάλιν εἰς αὐτὰ τῶν ἐπε οίκων αὐτῶν καὶ κατοικησάντων ἐν αὐτοῖς, ἀπῆλθον οἱ ἔξαρχοι τοῦ ἱερωτάτου μητροπολίτου Γοτθίας καὶ ὑπερτίμου, καὶ ἐποίησαν ἐν τοῖς τοιούτοις χωρίοις σταυροπήγια τῆς μητροπόλεως Γοτθίας, καὶ ἔκτοτε ἀπαιτοῦσιν αὐτοὶ παρὰ τῶν ἐποίκων τῶν τοιούτων χωρίων καὶ τὸ κανονικὸν, ὅσον ὀφείλεται πρὸς τὸ μέρος τῆς μητροπόλεως Σουγδαίας, καὶ ἐζήτησαν ἐπὶ τούτοις τυχεῖν συνοδικῆς διαγνώσεως. Έκρινε τοίνυν ἡ μετριότης ἡμῶν μετὰ τῶν περὶ αὐτὴν ή ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ 'Ηρακλείας, τοῦ Νικαίας, τοῦ Φιλαδελφείας, τοῦ Προύσης, τοῦ Πηγῶν, τοῦ Σεῤῥῶν, τοῦ Δυρραχίου, τοῦ ᾿Ατταλείας καὶ τοῦ Μεσήνης, ἵνα γένηται τοπικῶς δι' ἐπιστασίας τῶν πλησιοχωρούντων ἀρχιερέων ἐξέτασις, παρεῖναι ἐφείλοντος τῇ τοιαύτῃ ἐξετάσει καὶ τοῦ ἱερωτάτου ἀπαιτηθῆναι τὴν προῖκα, ἀντιστρέφηται μόνον τὸ ἀρχιερέως Γοτθίας, καὶ ὡς εὑρεθῶσιν ἔχοντα εἰς ἀλήθειαν τὰ τῶν τοιούτων ὑποθέσεων, σημειωθῇ παρ' αὐτῶν καὶ πεμφθῇ τὸ σημείωμα ἐνταῦθα, καὶ ἔπειτα γένηται, ὅσον ἀναφανῇ δίκαιον ἀπὸ τῆς συνοδικῆς διαγνώσεως. Ανατιθέαμεν δὲ τὰ περὶ τούτου τοῖς ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσι καὶ ὑπερτίμοις, τῷ ᾿Αλανίας, τῷ Βιτζίνης καὶ τῷ Ζηκχίας καὶ Μα τράχων, οἱ δὴ καὶ ἀφείλουσιν ἐνδημῆται εἰς τὸν ἐκεῖσε τόπον καὶ ἀποπληρῶσαι τὰ τῆς συνοδικῆς ταύτης καὶ ἡμετέρας διαγνώσεις. Ἐπεὶ δὲ ἀνέφερεν ὁ αὐτὸς ἱερώτατος ἀρχιερεὺς Σουγδαίας, ὡς προβαίνουσιν εἰς τὴν ἐνορίαν αὐτοῦ συνοικέσια κεκωλυμένα παρὰ τῶν θείων καὶ φιλευσεβῶν νόμων, τὰ μὲν ἐξ αἴματος, τὰ δὲ ἐξ ἀγχιστείας, μὴ πειθομένων τῶν καταγραφὲν ὑπὲρ προικῶς, τὸ δὲ ἐπέκεινα πρᾶγμα ἐναπομένῃ αὐτοῖς ἀναπαίτητον ὡς ξενίου λόγῳ δο θὲν πρὸς αὐτοὺς, ὥστε καὶ ἐπεκράτησεν ἡ τοιαύτη συνήθεια, καὶ ἐνεργεῖται παραλόγως, μὴ βουλομέν νων άλλως συνάπτεσθαι εἰς γάμον τῶν πρὸς τοῦτο ἐρχομένων ἀνδρῶν, κἀντεῦθεν ἀναγκαζόμενοι οἱ τὰς θηλείας ἔχοντες παῖδας καὶ μὴ ἔχοντες ἄλλως πρὸς γάμον συνάπτειν αὐτὰς, ζημιοῦνται τὰ μεγάλα παρά τὴν τῶν νόμων διαταγήν, στερούμενοι τῶν οἰκείων, καὶ ἐζήτησεν. ἐπὶ τούτοις συνοδικῆς τυχεῖν διαγνώσεως. Εκρινεν οὖν ἡ μετριότης ἡμῶν μετὰ τῶν περὶ αὐτ τὴν ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Ἡρακλείας, τοῦ Ν καίας. τοῦ Φιλαδελφείας, τοῦ Προύσης, τοῦ Πηγών, τοῦ Σεῤῥῶν, τοῦ Δυρραχίου, τοῦ ᾿Αλανίας καὶ τοῦ

Part XLIIIPars XLIII

col. 1145–1146page 75 of 238
PG 152:1145πρεσβυτέρων τοῦ κλήρου τῆς τοιαύτης μητροπόλεως Ατταλείας ἀντιποιοῦνται τῆς τεταγμένης ἀκολουθίας τοῦ εὐχελαίου, ὥστε παρ' αὐτῶν μόνων έκτε. λεῖσθαι τὴν τοιαύτην ἀκολουθίαν καὶ μὴ παρ᾽ ἄλο λων τινῶν πρεσβυτέρων, τῷ λόγῳ, ὅτι ἔφθασε ταχθῆναι τοῦτο πρὸ χρόνων παρὰ τοῦ τῷ τότε ἀρε χιερέως τῆς τοιαύτης μητροπόλεως, καὶ ταῦτα μετ' ὀλίγον πάλιν ἀκυρωθέντος τούτου διὰ πατριαρχικοῦ γράμματος, ὅπερ ενεφανίσθη καὶ τῇ ἡμῶν μετριότητι, παρακελεύεται ἡ μετριότης ἡμῶν, ἵνα τοῦ λοιποῦ καὶ εἰς τὸ ἑξῆς παύσωνται οἱ τοιοῦτοι πρε σβύτεροι τοῦ ἀντιποιεῖσθαι τῆς τοιαύτης ἀκολουθίας τοῦ εὐχελαίου, ὡς διαφερούσης καὶ ἀνηκούσης ἰδίως αὐτοῖς, καὶ μὴ παρ' αὐτῶν μόνων ἐκτελῆται τὰ τῆς τοιαύτης ἀκολουθίας, ἀλλὰ παρὰ τῶν) πρεσβυτέρων, οὓς ἂν θελήσῃ καὶ προσκαλέσηται ἕκαστος τῶν βουλομένων ἐκτελεῖν τὸν τοιοῦτον ἁγιασμὸν, ἐπεὶ καὶ ἐπιτίμιον ἠπείληται τοῖς τοιούτοις πρεσβυτέροις, εἰ πάλιν αὐτοὶ μόνοι ἐνεργεῖν τὰ τῆς τοιαύτης ἀκολουθίας πειραθήσονται. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ καὶ τὸ παρόν συνοδικὸν γράμμα τῆς ἡμῶν μετριότητος ἀπολέλυται. † Εἶχε τό· Μηνι..... ινδ. α'. Μεσήνης, περὶ μὲν τῶν ἐκδοθέντων, ὡς εἴρηται, της ἡμῶν καὶ ὡς ἑπτά τινες τῶν προβαθμιωτέρων μοναστηρίων καὶ τῶν ναῶν ἐπ᾽ ἀδείας ἔχειν τὸν δη λωθέντα ἱερώτατον τῆς ᾿Ατταλείας ἀρχιερέα ἀπο σπάσαι ταῦτα ἀπὸ τῶν κατεχόντων αὐτὰ κληρικῶν καὶ κοσμικῶν ἀνθρώπων καὶ σπουδάσαι καὶ ἐπιμεληθῆναι, ὥστε καταστῆσαι καὶ ἀποδεῖξαι πάλιν τὰ τοιαῦτα μοναστήρια καταγώγια μοναχῶν, ἀνασῶσαι τε αὐτοῖς, ἔτι δὲ καὶ τοῖς τοιούτοις θείοις νποῖς καὶ τὰ κτήματα αὐτῶν, ὅσα ἔφθασαν διαπραθήναι, ὡς εἴρηται, παρὰ τῶν κατεχόντων αὐτὰ, ἄδικον γὰρ ἔνι καὶ μέγα επιφέρον τὸ κρῖμα ταῖς ψυχαῖς τῶν κατ εχόντων ταῦτα, τὸ ἐπὶ λύμῃ καὶ καινοτομίᾳ καὶ βλάσῃ τῶν προσόντων τοῖς τοιούτοις μοναστηρίοις καὶ τοῖς ναοῖς κατακυριεύειν καὶ δεσπόζειν καὶ κατ ἔχειν αὐτά· τὰ γὰρ ἅπαξ ἀφιερωθέντα τῷ Θεῷ ἀπαρεγχείρητα διατηρεῖσθαι ὀφείλουσι καὶ ἀμείω:α, οὐ μόνον παρὰ τῶν ἀναδεχομένων τοιουτοτρόπως αὐτὰ, ἀλλὰ καὶ τῶν οίκοθεν συνιστώντων καὶ προσο τιθέντων καὶ καθάπαξ προσαγόντων τὰ προσόντα αὐτοῖς. Περὶ δὲ τῶν γινομένων, ώς δεδήλωται, συν αλλαγμάτων καὶ συνοικεσίων διέγνω καὶ ἀπεφήνατο ἡ μετριότης ἡμῶν μετὰ τῆς περὶ αὐτὴν ἱερᾶς καὶ θείας συνόδου, άκυρον εἶναι τὴν γινομένην παράλογον καὶ ἄτοπον συνήθειαν καὶ ἀβέβαιον, ἔνθα προβῇ, καὶ ὁπότε συμβῇ τελευτησάσης τῆς γυναικὸς ἀπαιτεῖσθαι τὰ τῆς προικός πράγματα, ἀποδίδοσθαι ταῦτα ἀπὸ τοῦ μέρους τοῦ ἀνδρὸς ἐξ ὁλοκλήρου κατὰ τοὺς θείους καὶ φιλευσεβεῖς νόμους, μηδέν τι ὀφείλοντος κατέχειν καὶ ἀποκερδαίνειν ἐξ αὐτῶν, ὡς κατὰ λόγον ξενίου δοθέν, ἅτε παραλόγου παντελῶς οὔσης τῆς τοιαύτης πράξεως, καὶ διὰ τοῦτο τὸ ἄχυρον ὀφειλούσης ἔχειν εἰς ἅπαν τὸ ἑξῆς. Ἐπεὶ δὲ ἀνέφερεν ὁ τοιοῦτος ἱερώτατος ἀρχιερεὺς Αττα λείας καὶ ὡς ἔφθασάν τινες ἀδίκῳ τρόπῳ καὶ πλεονεκτικῷ ιδιοποιήσασθαι τὸν ἐπισυναγόμενον κηρὸν καὶ τὸ ἔλαιον εἰς τὸν ἐκεῖσε θεῖον ναὸν τῆς κατ' αὐτὸν μητροπόλεως, ἔτι δὲ καὶ τὴν ἀπὸ τῶν διαφερόντων τῷ τοιούτῳ ναῷ ἐργαστηριακῶν οἰκη μάτων καὶ τὴν ἀφ' ἑτέρου τινὸς τρόπου πρόσοδον εἰς τὸν τοιοῦτον θεῖον ναὸν καὶ κατέχειν καὶ ἀναλίσκειν ταύτην εἰς ἰδίας αὐτῶν χρείας, ἐκράτησε δὲ ὅμως πάλιν τὴν τοιαύτην πρόσοδον ὁ πρὸ τούτου ἀρχιερεὺς καὶ οἱ κληρικοὶ τῆς τοιαύτης μητροπόλεως, καὶ ἔταξαν, ἵνα κατέχηται ἰδίως καὶ φυλάσσης ται, καὶ τὸ μὲν ἀναλίσκηται εἰς λυχνοκαίαν τοῦ τοιούτου θείου ναοῦ, τὸ δὲ ὑπόλοιπον εἰς περιποίησιν αὐτοῦ καὶ σύστασιν καὶ βελτίωσιν, παρακελεύεται ἡ μετριότης ἡμῶν μετὰ τῆς περὶ αὐτὴν ἱερᾶς καὶ θείας συνόδου, ἵνα καὶ εἰς τὸ ἑξῆς ἐπισυνάγηται καὶ φυλάσσηται ἡ τοιαύτη πρόσοδος παρὰ ἀνθρώπων χρησίμων κληρικῶν, οὓς ἂν διακρίνῃ καὶ τάξῃ ὁ κατὰ καιροὺς ἀρχιερεὺς, ὡς τῆς φυλακῆς καὶ συν τηρήσεως τῆς τοιαύτης προσόδου τὴν φροντίδα ἔχειν ὀφείλοντος τοῦ τοιούτου ἀρχιερέως μετὰ καὶ εἰδή σεως τῶν κληρικῶν, καὶ μηδεὶς τῶν τοιούτων κλη ρικῶν ἤ τις ἕτερος ἐπ' ἀδείας ἔχῃ ἰδιοποιεῖσθαι καὶ ἀναλίσκειν αὐτὴν εἰς ἰδίας αὐτοῦ χρείας, ἀλλ' ἀναλίσκηται εἰς λυχνοκαίαν καὶ περιποίησιν τοῦ τοιούτου θείου ναοῦ. Ωσαύτως, ἐπειδὴ ἐγνώρισεν ἡ μετριό + Ἐπειδὴ ὁ ἱερώτατος μητροπολίτης Λαρίσσης, ὑπέρτιμος, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητὸς ἀδελφὸς τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργός. ἔγραψε καὶ ἀνήνεγκεν εἰς τὴν καθ᾽ ἡμᾶς ἱερὰν καὶ θείαν σύνοδον, ὡς ἐκ τῆς ἐπισυμβάσης εἰς τὸν ἐκεῖσε τό που συγχύσεως καὶ ἀνωμαλίας ἀπὸ τῆς μάχης ἐμ ποδίζεται, καὶ οὐδὲν ἔχει ἐπ᾽ ἀδείας καταλαβεῖν εἰς τὴν λαχοῦσαν αὐτὸν ἁγιωτάτην μητρόπολιν Λαρίσσης καὶ εὑρίσκεσθαι καὶ διάγειν ἐν αὐτῇ καὶ τὰ ἐφειμένα τούτῳ ἀρχιερατικῶς διαπράττεσθαι, ἀπὸ ἦλθε δὲ διὰ τοῦτο καὶ εὑρίσκεται εἰς τὴν ὑπ' αὐτὸν ἁγιωτάτην ἐπισκοπὴν Χαρμαίνης, ἐν στερήσει εὑρισκομένην ἀρχιερέως γνησίου, καὶ ἐζήτησεν, ἵνα ἐπιτραπῇ συνοδικῶς, ὥστε πρὸς καιρὸν, μέχρις ἂν δηλονότι τὰ τῆς μάχης διαλυθῇ, καὶ εἰρηνικὴ πάλιν κατάστασις εἰς τὸν, ἐκεῖσε γένηται τόπον, ἐν τῇ τοιαύτῃ τῆς Χαρμαίνης ἐπισκοπῇ διάγειν καὶ τὰ τῇ ἀρχιερωσύνῃ αὐτοῦ ἀνήκοντα διαπράττεσθαι, διέγνω ἡ μετριότης ἡμῶν σύναμα τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτά τοις ἀρχιερεῦσι, τῷ Ηρακλείας, τῷ Σάρδεων, τῷ Νικαίας, τῷ Χαλκηδόνος, τῷ Φιλαδελφείας, τῷ Μετ λιτηνῆς, τῷ Ποντοηρακλείας, τῷ Πηγῶν, τῷ Δυρ ραχίου, τῷ ᾿Απρω, τῷ Μεσήνης καὶ τῷ ὑποψηφίῳ Μελενίκου, δέον εἶναι διὰ τὴν ἀνάγκην τῶν ἐκεῖσε πραγμάτων καὶ τοὺς βουλομένους ἱερᾶσθαι καὶ κατὰ τὴν τάξιν προάγεσθαι τὴν ἐκκλησιαστικὴν, εὑρί σκεσθαι τὸν δηλωθέντα ἱερώτατον ἀρχιερέα Λαρίσσης ἐν τῇ εἰρημένῃ ἐπισκοπῇ τῆς Χαρμαίνης, έως ἂν εἰρηνικὴ πάλιν κατάστασις γένηται εἰς τὸν τοιοῦ τον τόπον, καὶ ἱερουργεῖν ἐν αὐτῇ καὶ χειροτονίας διακόνων καὶ πρεσβυτέρων καὶ τἆλλα, ὅσα ἐφεῖται

Part XLIV, XLVPars XLIV, XLV

col. 1147–1148page 76 of 238
PG 152:1147ἀρχιερατικῶς αὐτῷ διαπράττεσθαι, ἀπέχειν ὀρείκαὶ ἐνδεχομένην κυβέρνησιν. Εἰς γὰρ τὴν περὶ τού λοντα μόνον τῆς τοῦ ἱεροῦ συνθρόνου εγκαθιδρύ του ἀσφάλειαν ἐπιδέδοται αὐτῷ καὶ ἡ παροῦσα συν σεως. Εσται τοίνυν διάγων καὶ πράττων τὰ εἰρη οδική πράξις τῆς ἡμῶν μετριότητος. μένα ἐν τῇ τοιαύτῃ ἐπισκοπῇ κατὰ τὴν συνοδικὴν ταύτην καὶ ἡμετέραν διάγνωσιν· ἐπὶ τούτῳ γὰρ ἐπιδέδοται αὐτῷ καὶ τὸ παρὸν γράμμα τῆς ἡμῶν μετριότητος δι' ἀσφάλειαν. † Εἶχε το· Μηνὶ Αὐγούστῳ ἰνδ. α'. + Η μετριότης ἡμῶν προμηθευομένη ὁμοῦ μὲν τοῦ ἱερωτάτου μητροπολίτου Προύσης καὶ ὑπερτίμου, ἀγαπητοῦ κατὰ Κύριον ἀδελφοῦ αὐτῆς καὶ συλλειτουργοῦ, ὡς ἂν μὴ ἀπόρως ἔχῃ τῶν εἰς χρείαν ἡκόντων αὐτῷ, εἰς τοῦτο συνελαυνόμενος ὑπὸ τῆς τῶν πραγμάτων ἀνωμαλίας, ὁμοῦ δὲ προνοουμένη καὶ τοῦ ἐν τῇ ἐνορίᾳ τῆς γειτνιαζούσης τῇ κατ' αὐτ τὴν ἐκκλησίᾳ ἁγιωτάτης μητροπόλεως Απαμείας εὑρισκομένου Χριστιανικοῦ λαοῦ, ὥστε καὶ αὐτοὺς ἀρχιερατικῆς ἐπισκέψεως ἀπολαύειν καὶ ὠφελείας, παρακελεύεται γνώμῃ κοινῇ τῶν περὶ αὐτὴν ἱερω τάτων ἀρχιερέων καὶ ὑπερτίμων, του Ηρακλείας, τοῦ Σάρδεων, τοῦ Νικαίας, τοῦ Χαλκηδόνος, τοῦ Φιλαδελφείας, τοῦ Μελιτηνῆς, τοῦ Γαγγρῶν, τοῦ Ποντοηρακλείας, τοῦ Πηγῶν, τοῦ Σεῤῥῶν, τοῦ Δυρ βαχίου, τοῦ Μιτυλήνης, τοῦ ᾿Απρω, τοῦ ἀρχιεπισκόπου Μεσήνης καὶ τῶν ὑποψηφίων Σμύρνης καὶ Μελενίκου, εἶναι τὴν τοιαύτην ἐνορίαν τῆς δηλω θείσης μητροπόλεως Απαμείας ὑπὸ τὴν πνευματι Ο † Είχε τό· Μηνὶ Οκτωβρίῳ Ινδ. β'. † Εδει μὲν πάντως καὶ τῶν εὐλογωτάτων ἦν ἄρα, τὰς πάλαι τῶν ἐκκλησιῶν εἰς ἐπισκοπάς τε και μητροπόλεις ταχθείσας καὶ ὑφ᾽ ἑνὶ ποιμένι καὶ διδασκάλω τούτων ἑκάστην άγεσθαι τυπωθείσας, την ἀρίστην ταυτηνὶ σώζειν τάξιν καὶ μόνην αὐτὴν τὴν γε λαχοῦσαν ἕκαστον τῶν ποιμένων ἐν φροντίδα ποιεῖσθαι πρὸς τὰ κρείττω καὶ λυσιτελῆ διεξάγειν ἐπεὶ δὲ ἡ δι' ἁμαρτίαν τῶν πραγμάτων ἀνωμαλία καὶ τὰ τῆς ἐκκλησιαστικῆς εὐταξίας καὶ ἐνθέου τῆσδε τυπώσεως ἐν οὐκ ὀλίγαις τῶν τε πόλεων καὶ χωρῶν ἀνέτρεψε και συνέχεεν, οἱ τῆς καθόλου και θεξῆς Ἐκκλησίας αὖθις προστάται τοῦ καλοῦ καὶ συνοίσοντος ποιούμενοι πρόνοιαν, ὡς ἐγχωρούν ἦν, ἴασιν ταύτην τοῖς ἐπικειμένοις ἐπινενοήκατε, καὶ ὠρίσαντο δεύτερον, δ φασι, πλοῦν, ἵν᾿ οἱ καθ᾽ οἷον δήτινα τρόπον ἀνάγκης εἰς τὸ σχολάζειν συνελαθέντες, ἀφ᾿ ἧς προέστησαν ἐκκλησίας, ή μικροῦ τινος ἴσως λειψάνου τῆς κατ' αὐτοὺς ποίμνης ὑπολειφθέντος οὔτ᾽ αὐτοὶ διακυβερνᾷν ἐντεῦθεν ἑαυτοὺς ἐνδεί τῶν χρειωδῶν οἷοί τε ὄντες, οὔθ᾽ ἑτέροις παρέχειν, ἑτέρας ἐκκλησίας προσθήκῃ λαμβάνοιεν τὴν προμήθειαν, είπερ ικανώτατοι μάλιστα τύχοιεν ὄντες οὖ τοι ἔργοις ὁμοῦ τε καὶ λόγοις, οἷς ἂν ὁμιλῶσι, πρὸς κὴν ἐπίσκεψιν καὶ ἀνάκρισιν τοῦ διαληφθέντος [ε. με ρωτάτου μητροπολίτου Προύσης καὶ ὑπερτίμου καὶ ὑπ' αὐτῷ ποιμένι τοὺς ἐν αὐτῇ εὑρισκομένους ιερείς, μονάζοντάς τε καὶ λαϊκοὺς διεξάγεσθαι καὶ καταρτίζεσθαι πρὸς τὰ πνευματικὰ καὶ λυσιτελῆ καὶ τω τήρια, αναγνώστας τε παρ' αὐτοῦ καὶ ὑποδιακόνους καὶ διακόνους καὶ ἱερεῖς ἐξ αὐτῶν προβιβάζεσθαι τοὺς τῇ κανονικῇ δοκιμασίᾳ προκρινομένους. Ωσαύ τως παρακελεύεται ἡ μετριότης ἡμῶν κατέχειν τὸν αὐτὸν ἱερώτατον ἀρχιερέα Προύσης καὶ τὴν ἐν τῇ τοιαύτῃ θεουπόλει Προύσῃ διακειμένην σεβασμίαν πατριαρχικὴν μονὴν, τὴν ἐπ' ὀνόματι τιμωμένην τοῦ ὁσίου Εὐστρατίου καὶ ἐπικεκλημένην τῶν ᾿Αγαύ ρων, μεθ' ὧν αὕτη κέκτηται δικαίων καὶ προνομίων. "Οθεν ὀφείλουσι καὶ οἱ ἐν αὐτῇ μοναχοί, ἔτι δὲ καὶ οἱ ἐν τῇ ἐνορίᾳ τῆς δηλωθείσης αγιωτάτης μητροπόλεως ᾿Απαμείας ἱερεῖς, μονάζοντές τε καὶ λαϊκοὶ τὴν πρέπουσαν αἰδὼ καὶ ὑποταγὴν καὶ εὐπείθειαν ἀπονέμειν τῷ τοιούτῳ ἱερωτάτῳ ἀρχιερεῖ, ὡς πατρὶ αὐτῶν καὶ διδασκάλῳ πνευματικῷ, καὶ τοῖς πρὸς αὐ τοὺς παρὰ τούτου λεγομένοις ἐπ' ὠφελείᾳ τῶν οἱ κείων ψυχῶν ὑπείκειν καὶ πειθαρχεῖν, ὀφείλοντος καὶ αὐτοῦ δὴ τοῦ ἱερωτάτου ἀρχιερέως φροντίζειν καὶ ἐπιμελεῖσθαι, ὥστε διαγωγῆς αὐτοὺς ἔχεσθαι θεοφιλοῦς, ἐν φροντίδι τε τίθεσθαι καὶ τὴν τῆς εἰς ρημένης σεβασμίας μονῆς σύστασιν καὶ βελτίωσιν, ὥστε ἔχειν καὶ τοὺς ἐν αὐτῇ μοναχούς τὰ πρὸς ζωάρκειαν αὐτῶν καὶ τὴν ἄλλην κυβέρνησιν, ἔχειν δὲ καὶ αὐτὸν ἀπὸ τῆς τοιαύτης μονῆς τὴν δυνατήν τὸν ἴσον τῆς θεοσεβείας ζῆλον τούτους ἐνάγειν καὶ πολιτεύεσθαι πείθειν ἀμέμπτως. Τοῖς τοίνυν οὕτω τυπωθεῖσι καὶ ὁρισθεῖσι καλῶς καὶ ἡμεῖς ἐξακολου θοῦντε; τῷ ἱερωτάτῳ μητροπολίτη Μελιτηνῆς, ὑπερ τίμῳ, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητῷ ἀδελφῷ τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργῷ, κῦρ Θεοδοσίῳ, οὐκ εὐπόρως μὲν ἔχοντι τῶν πρὸς χρείαν διὰ τὸ τὴν κατ' αὐτὸν ἐκκλησίαν ὑπὸ Βαρβάροις προ πολλού γεγον νέναι καὶ εἰσέτι νῦν κατάρχεσθαι καὶ κυκλοῦσθαι, ἱκανῶς δὴ ἔχοντι Θεοῦ χάριτι καὶ ἅμα προθύμως, τοὺς μὲν οἰκείους τῆς πίστεως ταῖς παρ' ἑαυτοῦ διδασκαλίαις κρατύνειν καὶ προάγειν ἐπὶ τὸ κρεῖτ τον, τὸ δ' ἀλλότριον προσλαμβάνεσθαι τῇ κατὰ Χρι στὸν ἀγωγῇ μεταπλάττοντα καὶ μορφοῦντα, τὴν Ο ἁγιωτάτην μητρόπολιν Κελτζηνῆς κατὰ λόγον ἐπι δόσεως νέμωμεν γνώμῃ καὶ ψήφῳ κοινῇ τῶν περὶ ἡμᾶς ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Ἡρακλείας, του Σάρδεων, τοῦ Χαλκηδόνος, τοῦ Νικαίας, τοῦ Φιλα δελφείας, τοῦ Γαγγρῶν, τοῦ Ποντοηρακλείας, του Προύσης, τοῦ Πηγῶν, τοῦ Σεῤῥῶν, τοῦ Δυρραχίου, τοῦ Μιτυλήνης, τοῦ ᾿Απρω, τοῦ ᾿Ατταλείας, τοῦ Μεσήνης καὶ τῶν ὑποψηφίων Σμύρνης καὶ Μελενίκου, ὡς ἂν προηγουμένως μὲν τῆς ἐν ἅπασι θεαρέστου πολιτείας τοῦ ὑπ' αὐτὴν λαοῦ φροντίζῃ καὶ προμηθεύηται διδασκαλίαις ταῖς διὰ τρόπων καὶ λόγων εἰς ταύτην ἐνάγων, ἔπειτα καί τινος συντελείας καὶ κυβερνήσεως ἐντεῦθεν αὐτὸς εὐποροίη. καθέξει τοίνυν ὁ αὐτὸς ἱερώτατος μητροπολίτης Μελιτηνῆς καὶ ὑπέρτιμο; τὴν τοιαύτην μητρόπολιν

Part XLVI, XLVIIPars XLVI. XLVII

col. 1149–1150page 77 of 238
PG 152:1149Κελτζηνῆς μετὰ τῶν ὑπ' αὐτὴν πάντων, καὶ ἐπ᾽ λοιποῖς ὁμοίοις ναοῖς ὀνομαστὶ ἀναφέρεσθαί τε καὶ ἀδείας ἕξει ἱερουργεῖν ἐν αὐτῇ, ἀναγνώστης τε καὶ ὑποδιακόνους καὶ διακόνους καὶ ἱερεῖς προβιβάζειν, ἔτι δὲ καὶ ἡγουμένους εγκαθιστῶν καὶ ἁπλῶς τῶν ἐκείνης πάντων μεθέξει, ὅσα καὶ γνήσιος ταύτης ἀρχιερεὺς, ἄνευ μόνον τῆς τοῦ ἱεροῦ συνθρόνου ἐγε καθιδρύσεως. Οφείλουσι δὲ καὶ εἰ εὑρισκόμενοι κληρικοὶ τῆς δηλωθείσης ἁγιωτάτης μητροπόλεως Κελτζηνῆς καὶ οἱ ὑπὸ τὴν ἐπαρχίαν ταύτης καὶ πνευματικὴν ἐπικράτειαν τελοῦντες ἱερωμένοι, μου νάζοντες καὶ τὸ λοιπὸν ἅπαν Χριστώνυμον πλή ρωμα δέξασθαι τοῦτον καὶ διὰ πάσης ἄγειν αἰδοῦς καὶ τιμῆς καὶ τὴν ἀνήκουσαν ὑποταγὴν καὶ εὐπείθειαν ἀποδιδόναι αὐτῷ, ὅσα δὴ καὶ ἀρχιερεῖ γνησίῳ καὶ πατρὶ αὐτῶν καὶ διδασκάλῳ πνευματικῷ. Επει μέντοι τοῦ πάλαι δὴ ἀφωσιωμένου ἀρχιερατικού και Β' θίσματος εστέρηται ὑπὸ τῶν ἐθνῶν ἡ διειλημμένη ἁγιωτάτη μητρόπολις Κελτζηνής, οὔτε μὴν ἕτερον στῆμα εἰς κατοικίαν ἀρχιερεῖ προσῆκον ὑπολέλειπται ταύτῃ, κατασχεῖν ὀφείλει ὁ ῥηθεὶς ἱερώτατος μητροπολίτης Μελιτηνῆς εἰς κάθισμα ἑαυτῷ τὴν ὑπ' αὐτὴν ἁγιωτάτην μητρόπολιν Κελτζηνῆς τετα γμένην σεβασμίαν μονὴν τὴν ἐπ' ὀνόματι τῆς ὑπερ. άγνου Δεσποίνης καὶ Θεομήτορος τιμωμένην καὶ ἐπικεκλημένην τοῦ Κ., παρὰ μηδενὸς τῶν ἁπάντων κωλυόμενος εἰς τοῦτο. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ καὶ τὸ παρὸν συνοδικὸν γράμμα τῷ διαληφθέντι Ιερωτάτῳ μητροπολίτῃ Μελιτηνῆς καὶ προέδρῳ Κελτζηνῆς δι' ἀσφά λειαν ἐπιδέδοται, † Εἶχε τό· Μηνὶ Οκτωβρίῳ ίνδ. β', † Η μετριότης ἡμῶν διὰ τοῦ παρόντος γράμματος ἀνατίθησι τῷ ἱερωτάτῳ μητροπολίτη Μελιτηνής, ὑπερτίμῳ, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητῷ ἀδελφῷ τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργῷ καὶ προέδρῳ Κελτζηνῆς, κῦρ Θεοδοσίῳ, τὴν ἐπίσκεψιν καὶ διεξ αγωγὴν τῶν πατριαρχικών δικαίων τῶν ἐν ταῖς ἐνορίαις τῶν ἁγιωτάτων μητροπόλεων, τῆς Νεοκαισαρείας δηλονότι, τῆς Καμάχου καὶ ἧς προεδρεύειν παρ' ἡμῶν τέτακται, Κελτζηνῆς, ἔτι δὲ καὶ τῆς ἁγιωτάτης ἀρχιεπισκοπῆς Κολωνείας, ὡς καλῶς Θεοῦ χάριτι διοικεῖν ταῦτα καὶ τῆς ἀνηκούσης ἀξιοῦν ἐπιμελείας ἱκανῶς ἔχοντι, πολλῶν τε ἄλλων ἔνεκεν, καὶ δὴ καὶ τοῦ πλησιοχωρεῖν τὰς τοιαύτας ἐνορίας τῶν ῥηθεισῶν ἁγιωτάτων ἐκκλησιῶν τῇ κατ' αὐτὸν ἁγιωτάτῃ μητροπόλει Μελιτηνῆς καὶ εἴδησιν ἔχειν αὐτὸν ἀκριβῆ τῶν ἐκεῖσε· ἐπιλήψεται τοίνυν ὁ δη λωθεὶς ἱερώτατος μητροπολίτης Μελιτηνῆς καὶ ὑπέρτιμος τῶν ἐν ταῖς τοιαύταις ἐπαρχίαις πατριαρχικῶν δικαίων κανονικῶς ἐπιτηρῶν καὶ διενεργῶν ταῦτα ἐξάρχου τρόπον καὶ δικαίῳ τῆς ἡμῶν μετριότητος, φροντίζων προηγουμένως μὲν, μὴ ἐνεργεῖσθαι τι ἔξω τῆς Χριστιανικῆς καταστάσεως, ἀλλὰ πάντα κατὰ τοὺς ἐπικρατήσαντας θεσμοὺς καὶ τὰς ἐγγράφους διατυπώσεις προβαίνειν, ἔπειτα τὴν παρ τριαρχικῶς τῆς ἁγιωτάτης τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας προϊστάμενον ἐν ταῖς πατριαρχικαῖς μοναῖς καὶ τοῖς μνημονεύεσθαι, καὶ τὰς παρεμπιπτούσας δὲ ἐκκλησιαστικὰς καὶ πνευματικὰς ὑποθέσεις ἐν τοῖς τοιού τοις μοναστηρίοις καὶ τοῖς ναοῖς παρ' αὐτοῦ τούτου ἐξετάζεσθαί τε καὶ διορθοῦσθαι, μηδενὸς τῶν ἁπάν των, ἱερωμένων, φημί, μοναζόντων καὶ τῶν λοιπῶν Χριστωνύμων, ἀλλ' οὐδ᾽ αὐτῶν τῶν ἐν ταῖς εἰρημέναις ἁγιωτάταις ἐκκλησίαις ἀρχιερατευόντων, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητῶν ἀδελφῶν τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργῶν, ἐπ' ἀδείας εξόντων παρεμποδίσαι ή διενοχλῆσαι αὐτὸν κατά τι ἐπὶ τῇ διενεργείᾳ καὶ ἐπιτηρήσει τῶν ἐκεῖσε πατριαρχικῶν δικαίων, ὡς εἴρηται, ἀλλὰ παντοίως μᾶλλον αὐτῷ συνεργεῖν καὶ τὴν ἀνατεθειμένην ταύτην διά κονίαν αὐτῷ ποιεῖν εὐκατόρθωτον. Εἰ δ᾽ ἴσως συμ βαίη καί τινα τῶν τοιούτων ἀρχιερέων πρὸς θεὸν μεταστῆναι τὸ χρεὼν λειτουργήσαντα, γνώμῃ κοινῇ καὶ συνδιασκέψει τῶν ὑπολοίπων πλησιοχώρων άρ χιερέων ὀφείλει ἐκλέγεσθαι ἄνθρωπος ἀπὸ τοῦ τῆς κατ' ἐκεῖνον ἐκκλησίας κλήρου ὁ ἁρμοδιώτερος τῇ οἰκονομίᾳ τε καὶ διεξαγωγῇ τῶν τῆς τοιαύτης ἐκε κλησίας δικαίων καὶ ἐγκαθίστασθαι εἰς τὸ ταῦτα διενεργείν, εἶθ' οὕτως ἐκλογὴ γίνεσθαι ἀνθρώπου ἑτέρου ἱκανοῦ καὶ ἀξίου εἰς τὸ τῆς ἀρχιερωσύνης ἀξίωμα, μηδὲν ἔχοντος ἐναντίωμα και κώλυμα πρὸς τοῦτο, καὶ ἀποστέλλεσθαι ἐνταῦθα μετὰ γράμματος καὶ μαρτυρίας τοῦ τοιούτου ἱερωτάτου μητροπολίτου Μελιτηνῆς καὶ τῶν πλησιοχωρούντων ἱερωτάτων ἀρχιερέων, ὥστε ἐμφανίζεσθαι τῇ θείᾳ καὶ ἱερα συνόδῳ καὶ ἀποκαθίστασθαι εἰς ἀρχιερέα τῆς ἐκκλησίας τῆς στερηθείσης τοῦ ἰδίου ποιμένος. Ἔτι δὲ ἐχχωροῦμεν αὐτῷ δὴ τῷ ἱερωτάτῳ μητροπολίτη Μελιτηνῆς καὶ τὴν κατὰ τὴν ἐνορίαν τῆς λαχούσης αὐτὸν ἁγιωτάτης Εκκλησίας διακειμένην σεβασμίαν πατριαρχικὴν μονὴν, τὴν ἐπικεκλημένην τοῦ Συριχᾶ, ἐφορᾶν καὶ ἐξαρχικῶς ἐπισκέπτεσθαι, καθὼς καὶ τὰ ἄλλα πατριαρχικὰ δίκαια. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ καὶ τὸ παρόν γράμμα τῆς ἡμῶν μετριότητος γεγονὸς τῷ διαληφθέντι ἱερωτάτῳ μητροπολίτη Μελιτηνής, θα περίμῳ, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητῷ ἀδελφῷ τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργῷ καὶ προέδρῳ Κελτζηνῆς, κῦρ Θεοδοσίῳ, ἐπιδέδοται. † Είχε τό· Μηνὶ Οκτωβρίῳ Ινδ. β'. † Εν τι καὶ τοῦτο τῶν οὐκ ἐπαινουμένων, ὁπό ταν τις περὶ πραγμάτων πολλάκις μὲν ἀμφισβητη θέντων, πολλάκις δὲ διακριθέντων καὶ κατὰ τὸν δίκαιον λόγον ἀποταχθέντων καὶ καταστάντων, εἶτα εἰδὼς περὶ τούτων δίκας πάλιν ἑτέρας επάγειν βιά ζηται, ταῖς ἀρχαιοτέραις νεωτέρας αὐτὸς προσεπιύ ξων καὶ προστιθεὶς τὰς αὐτοῦ. Οὗτος γὰρ οὐδὲν πλέον ποιεῖν πάντως βούλεται, τοιαῦτα κινῶν, ἢ πράγματα διακινῆς παρέχειν ἑαυτῷ τε καὶ τοῖς τούτων ἐσομένοις δικασταῖς καὶ κριταῖς· ἔδει καὶ γὰρ εἰδότα τὰ πάλαι περὶ αὐτῶν διακριθέντα καὶ καταστάντα μὴ ζηλοῦν ἐθέλειν τοὺς πρὸ αὐτοῦ ἀλλο τείων ἐρῶντας, ἀλλ' ἀρκεῖσθαι καὶ τὰ δόξαντα στέρ
col. 1151–1152page 78 of 238
PG 152:1151γειν καὶ μηδόλως ταράττειν μηδὲ διενοχλεῖν. Η γὰρ καὶ κατὰ μέρος καὶ ταῦτα ὑπανεγνώσθησαν, πολλά ἂν δι' αἰῶνος ἀπέραντα πονοῖεν οἱ ταῦτα προῃρημένοι, εἴπερ τῶν πρὸ αὐτῶν πολλάκις καὶ ἀποχρώντως δικασαμένων καὶ ἀγωνισαμένων οι καθεξῆς ἀεὶ τοῖς ὁμοίοις ἐμμένοιεν καὶ πειρῷντο τὸν ἴσον τρό που διενοχλεῖν. Ο δὴ καθορᾶται συμβαίνον καὶ ἐπὶ τῇ μεταξὺ νῦν ὑποθέσει τοῦ τε ἱερωτάτου μητροπολίτου Λαρίσσης, υπερτίμου, κατὰ πνεῦμα ἀδελ φοῦ καὶ συλλειτουργοῦ τῆς ἡμῶν μετριότητος, καὶ τῶν Μαρμαριανιτῶν μοναχῶν. Οὗτος καὶ γὰρ ὁ ἱερώτατος μητροπολίτης, πρότερον μὲν ταυτησὶ τῆς μονῆς ἡγουμενικῶς προϊστάμενος, καὶ εἰδὼς ὁπόσα αυτη κέκτηται δικαιώματα (ταῦτα δ' εἰσὶ χρυσόβουλλοι λόγοι και πατριαρχικὰ ὑπομνήματα), ὑπὸ τὴν περιωπὴν τῆς καθ' ἡμᾶς ἁγιωτάτης τοῦ Θεοῦ Μεγάλης Εκκλησίας τελεῖν τὴν μονὴν ἐπιτάττοντα, ἅτε δὴ ἐπὶ σταυροπηγίῳ πατριαρχικῷ ἀνιδρυθεῖσαν, ὁ δὲ καὶ οὕτω τοῖς μοναχοῖς δι' ὄχλου καθίσταται ἄρτι μὲν τῆς τῶν Λαρισσαίων ἀρχιερατικῶς ἡγεῖ σθαι λαχὼν μητροπόλεως, αὐτίκα δὲ καὶ τοῖς εἰρη μένοις δικαιώμασιν ἐντυχὼν καὶ τούτοις οιονεί τισι κέντροις πρὸς τὴν τῆς μονῆς ὑπονυττόμενος ἔφεσιν καὶ τὴν δεσποτείαν ἑαυτῷ πειρώμενος κατακτᾶσθαι, ταύτην αὐτὴν ὑποτάττεσθαι τῇ μητροπόλει ζητῶν καὶ τοὺς ἐν αὐτῇ μοναχοὺς· ἀνακρίνεσθαί τε καὶ κανονικῶς ὑπ' αὐτοῦ διεξάγεσθαι. Διὰ τοῦτο καὶ τινας αὐτοῦ μοναχοὺς πρὸς τὴν καθ᾿ ἡμᾶς θείαν καὶ ἱερὰν σύνοδον ἀντικριθησομένους τοῖς Μαρμα ριανίταις ἐκπέμπει. Καὶ δὴ παραστάντες οὗτοι συνοδικῶς προκαθημένης τῆς ἡμῶν μετριότητος, προέ τειναν μὲν δικαίωμα τῇ μητροπόλει γεγονός παρὰ τοῦ τὴν ἐκεῖσε χώραν τῷ τότε κατ' ἐξουσίαν αὐθεντικὴν διέποντος, τοῦ δεσπότου ἐκείνου κῦρ Μιχαήλ, ὡς μεταξὺ καὶ τότε τοῦ τε τῆς μητροπόλεως μέ ρους καὶ τῆς εἰρημένης μονῆς ἀμφισβητήσεως καὶ διενέξεως κατεχούσης περὶ αὐτῆς δὴ τῆς μονῆς ὑπὸ τὴν μητρόπολιν ἄγεσθαι τοῦ κατ' αὐτὴν ἀρχιερέως ἀξιοῦντός τε καὶ δικαιοῦντος. Καὶ μέντοι καὶ κρ! σεως ἐπὶ τούτῳ γενομένης παρὰ τοῦ Γοριανίτου ἐκείνου ὑπὸ τῷ δεσπότῃ τελοῦντος καὶ τὰ τοιαῦτα ἐξυπηρετοῦντος, ἔτι δὲ καὶ αὐτοῦ τοῦ δεσπότου κῦρ Μιχαὴλ τῷ εἰρημένῳ γράμματι καὶ δικαιώματι τὰ τῆς κρίσεως βεβαιοῦντος· προέτεινον οἱ τοῦ Λαρίσ της καὶ χρυσόβουλλον ἕτερον τοῦ βασιλέως τοῦ πα τρὸς τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος, τὰ τῆς ὑποθέσεως ἐν ὑστέρῳ καὶ αὐτὸ ἐπιβεβαιοῦν καὶ τῇ Λαρίσσης τὴν τῆς μονῆς ἐπιστηρίζον αὖθις δε σπατείαν πνευματικὴν καὶ ἐπιτροπήν. Καὶ ἦσαν μὲν τὰ τοιαῦτα δικαιώματα, ὡς οὕτω γε ἀκοῦσαι, ἰσχυ ρὰ τῇ Λαρίσσης καὶ ἀναντίῤῥητα, πρίν γε μήν τὰ τῶν Μαρμαριανιτῶν εἰς μέσον ἐνεχθῆναι καὶ ἐμφα νίζεσθαι, καίτοι γε οὐκ αὐτὰ τὰ κύρια δικαιώματα ἐμφανίζοντες ἦσαν οἱ τοῦ Λαρίσσης, ἀλλὰ τῶν πρωτ τοτύπων ἴσα, ὡς αὐτῶν δὴ τῶν πρωτοτύπων ὑπ' ἄλλοις, ὡς ἔφασαν, εὑρισκομένων, οὕτω τοῦ καιροῦ σχεδιάσαντος· ἀλλὰ ταῦτα μὲν οἱ τοῦ Λαρίσης προτείνοντες ἦσαν, ὡς εἴρηται, καὶ ἐπὶ τούτοις τὸ πᾶν ἰσχυριζόμενοι. Προεκόμισαν δὲ ὅμως καὶ οἱ Μαρμαριανῖται τὰ προσόντα τῇ μονῇ δικαιώματα, α τε ὄντα καὶ τὰ τῆς ὑποθέσεως ἐξαρχῆς διιόντα καὶ ἔτι παλαιτέρων ἄλλων ἐπὶ δικαιώσει τῆς μονῆς τὴν μνήμην ποιούμενα, χρυσοβούλλων δηλονότι παρὰ τῶν ἀοιδίμων γεγονότων βασιλέων, τοῦ τε κῦρ Ἰσαακίου καὶ τοῦ αὐταδέλφου αὐτοῦ, κῦρ 'Αλεξίου, ἔτι δὲ καὶ πατριαρχικῶν ὑπομνημάτων καὶ λοιπῶν δι καιωμάτων, ἐν οἷς δὴ τοῖς προκομισθεῖσι δηλαδή παρ' αὐτῶν δικαιώμασι καὶ γράμμα προσὴν ἕτερον τοῦ διαληφθέντος δεσπότου, κῦρ Μιχαήλ, τὸ προ γεγονὸς τῇ μητροπόλει ἀνατρέπον καὶ ἀναιροῦν, καὶ τὴν, ὅθεν τοῦτο προέβη, αἰτίαν καθαρῶς παριστῶν, ἐκ ψεύδους δηλονότι καὶ ἀπάτης τῇ τοῦ Γοριανίτου κρίσει συσκευασθὲν, ἅμα δὲ καὶ δηλοποιοῦν, ὡς κατὰ ζήτησιν αὐτοῦ δὴ τοῦ δεσπότου καὶ παράκλησιν ἐπὶ διορθώσει τῆς ὑποθέσεως καὶ τὸ τοῦ ἀοιδίμου βασιλέως κῦρ Ιωάννου χρυσόβουλλον ἐπὶ ἀναι ρέσει καὶ ἀκυρώσει του προτέρου αὐτοῦ χρυσοβούλλου τῇ μονῇ προέβη, ἅτε δὴ τῆς ἀληθείας καθαρώς αἰθριασάσης καὶ τῶν τῇ μονῇ προσόντων δικαιωμάτ των ἑσύστερον ἀναφανέντων, ὑπὸ τῆς τοῦ καιροῦ ἀνωμαλίας τὸ πρότερον ἀφανισθέντων καὶ ἐπὶ ματ κρὸν συμβὰν αὐτὰ κρύπτεσθαι, ἔτι γε μὴν καὶ τοῦ μυροβλύτου καὶ θαυματοβρύτου Δημητρίου μὴ ἀνα σχετὸν ποιησαμένου τὰ τῆς ἀληθείας εἰς τέλος ἐν ἀφανεῖ κρύπτεσθαι, ἀλλὰ θαυμάσιόν τινα τρόπον, μᾶλλον δὲ αὐτῷ συνήθη καὶ πρέποντα φοβήτροις τισὶ καὶ φάσμασι καὶ ἐκδειματώσεσιν ἐν τούτοις καὶ νόσων ἐπαγωγαῖς καὶ ποικίλοις τισὶ τοιούτοις τὸν κῦρ Μιχαὴλ ἐκεῖνον τὸν δεσπότην πρὸς συναίσθησιν ἀγαγόντος, ὡς οὐ καλῶς ἄρα τῷ τοῦ Λαρίσσης μέρει τὴν τῆς ὑποθέσεως δικαίωσιν διὰ τοῦ εἰ ρημένου γράμματος ποιησάμενον. Ἐπὶ τούτοις μέντοι πᾶσι καὶ ὑπομνήματα πατριαρχικὰ τῶν ἐν μακαρίᾳ τῇ λήξει πατριαρχῶν, τοῦ τε κῦρ Γερμανοῦ καὶ τοῦ κῦρ Μανουήλ, παρὰ τῶν μοναχῶν προ κομισθέντα καὶ ἀναγνωσθέντα καὶ ταῦτα ἦσαν μὲν ἀριδήλως παριστῶντα σὺν τοῖς λοιποῖς δικαιώμασι τῆς μονῆς, ὅπως τε καὶ ὅθεν τὸ ἐξ ἀρχῆς ἡ τῆς μου νῆς πνευματικὴ δεσποτεία καὶ κυριότης τῇ πατριαρχική προσήκουσα μεγαλειότητι διετέλεσεν, ἦσαν δὲ καὶ δι' ἐπιτιμίων φρικωδεστάτων τῷ δικαίῳ τὴν ἰσχὺν ἀπονέμοντα. Τὸ δὲ ἦν, μηδαμῶς ὑφ' ἑτέρα ποτὲ δεσποτείᾳ καὶ ἀνακρίσει πνευματικῇ τὰ τῆς μονῆς γενέσθαι τὸ σύνολον, ἀλλ' ἡ μόνῃ τῇ παρ τριαρχική περιωπῇ προσηρμόσθαι διὰ παντὸς καὶ ταύτῃ μόνῃ εἰς τὸν ἑξῆς ἅπαντα χρόνον ὑποκύπτειν καὶ ὑποτάττεσθαι καὶ τοῦ πατριαρχικοῦ μόνου ποιεῖσθαι ἀναφορὰν ὀνόματος κατὰ τὸ παλαιὸν δικαίωμα, βασιλικὴν οὖσαν ἅμα καὶ πατριαρχικήν. Τούτοις ἡμεῖς ἅπασιν ἀκριβῶς προσσχόντες καὶ τὴν τοῦ δι καίου ῥοπὴν τοῖς εἰρημένοις τρόποις καὶ δικαιώματ σιν ολοσχερῶς ἀπονενεμημένην κατανοήσαντες τῇ μονῇ, τῷ δικαίῳ καὶ αὐτοὶ τὴν νικῶσαν ψῆφον κατὰ τὸ προσῆκον ἀποδεδώκαμεν. Μέντοι καὶ παρακελεύεται καὶ διατάττεται ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἡ μετ τριότης ἡμῶν μετὰ τῆς περὶ αὐτὴν θείας καὶ ἱερᾶς συνόδου καὶ ὁμηγύρεως τῶν ἱερωτάτων καὶ ἀρχει ρέων, τὸ στέργον ἔχειν καὶ ἐνεργὸν τὰ διειλημμένα

Part XLVIIIPars XLVIII

col. 1153–1154page 79 of 238
PG 152:1153τῆς μονῆς δικαιώματα καὶ κατὰ τὴν αὐτῶν περίλητων καὶ δικαίων ἐστί, τοὺς ἐν τοῖς πράγμασιν εὐδοκι ψιν βασιλικὴν καὶ πατριαρχικὴν κὰν τῷ ἑξῆς καὶ διηνεκεί χρόνῳ καὶ εἶναι καὶ ὀνομάζεσθαι τὴν τοι αύτην τῶν Μαρμαριάνων μονὴν, ἀπέχειν δὲ ταύτης τόν τε νῦν μητροπολίτην Λαρίσσης καὶ τοὺς μετ' αὐτὸν τὴν ἐκκλησίαν ταύτην ἀναδεξομένους ἀρχιερεῖς, ἔτι δὲ καὶ τὸν πλησιοχωροῦντα τῆς Χαρμαίνης ἐπίσκοπον, ἅτε μηδαμόθεν μηδ' αὐτὸν ἐπί τισιν ὅλως τῶν τῆς μονῆς δικαιούμενον, ὑφορᾶσθαι ὀφείλοντας τὴν ἐπηρτημένην κανονικήν καταδίκην τοῖς οὐκ ἐμμένουσι τοῖς ὁρίοις αὐτῶν καὶ τῶν ἀλλοτρίων και τεπεμβαίνουσι. Διὸ καὶ ἔσται μένουσα ἡ τοιαύτη μονὴ, ἐφ' ἧς τέτακται τὸ ἀπαρχῆς τάξεώ; τε καὶ ἰδιό τητος, καὶ ὑπὸ τὴν καθ᾿ ἡμᾶς ἁγιωτάτην τοῦ Θεοῦ Με γάλην Εκκλησίαν δηλονοτι συναριθμουμένη καὶ τατο τομένη μοναῖς, ἔσονται δὲ ὁμοίως αὐτῇ καὶ οἱ παρὰ τοῦ μέρους ταύτης ανεγερθέντες θεῖοι ναοί, καὶ ὅσοι εἰς τὸ ἑξῆς ἀνεγερθήσονται κατὰ τὸν ἐκεῖσε τόπον καὶ τὰ ὅρια τῶν μετοχίων τῆς μονῆς καὶ λοιπῶν κτη μάτων, παρὰ μηδενὸς καὶ τῶν ἐν αὐτοῖς ἱερατεύειν μελλόντων τὴν ἀνάκρισιν ἔχειν ὀφειλόντων καὶ ἐξέ τασιν, ἀλλ᾽ ἢ μόνον παρὰ τῶν ὑπὸ τῆς πατριαρχικῆς μεγαλειότητος εἰς τὴν τῶν ἐκεῖσε ἐξαρχικῶν διοίκησιν ἀποστελλομένων κατὰ τὸ προσὸν ἀνέκαθεν τῇ ἁγίᾳ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίᾳ προνόμιον. Καὶ οὐδεὶς οὐδέποτε πειραθῆναι ὀφείλει οὐκ ἀρχιερεὺς, οὐ κοι σμικὴν ἀξίαν ἐπανῃρημένος, οὐχ ἕτερός τις τῶν ἁπάντων εἰς ἀνατροπὴν καὶ ἀθέτησιν χωρῆσαι τῶν τῇ μονῇ προσόντων τοιούτων δικαιωμάτων καὶ προ νομίων, ὡς τῇ τῶν Λαρισσαίων μητροπόλει ὑποθεῖναι αὐτὴν ἢ ἑτέρᾳ δεσποτείᾳ ὑπαγαγεῖν, πλὴν, ὡς εἴρηται πολλάκις, τῆς πατριαρχικῆς· κατὰ παντὸς γὰρ τοῦ διαπράξασθαι τοῦτο πειραθέντος τὴν αὐτὴν ἐπιτίμησιν τοῦ ἀφορισμοῦ ἐν ἁγίῳ Πνεύματι, ἥτις ἐν τοῖς πρότερον ἀπολυθεῖσιν ὑπομνήμασιν ὑπὲρ τῆς μονῆς ἐπιφέρεται, καὶ ἡ μετριότης ἡμῶν ἐπανατείνεται διὰ τοῦ παρόντος αὐτῆς ὑπομνηματώδους ση μειώματος, γεγονότος κατὰ μῆνα Οκτώβριον τῆς β' ἐπινεμήσεως τοῦ σωας έτους. † Είχε. † Τῶν προσηκόντων ἡ βασιλεία μου κρίνει τοὺς καθ᾽ ὁτιοῦν εὐδοκιμοῦντας βασιλικῶν ἀπολαύειν χα ρίτων καὶ ἀμοιβῶν· ἐπεὶ γὰρ οἰκειότατον μὲν, εἴπερ ἄλλο τι, τοῖς ἐκ Θεοῦ βασιλεύειν λαχοῦσι καὶ τὸ τοὺς ὑπηκόους εὖ ποιεῖν κατὰ μίμησιν τοῦ δε δωκότος τὸ βασιλεύειν, ἂν καὶ τὸ τῶν ὑπηκόων ἔσθ' ὅτε συντρέχῃ καὶ τὴν τῆς εὐποιίας ῥοπὴν οὐκ ἀνασοῦῇ διὰ τῶν ἔργων, ῥᾳδίως ἂν ἑκατέροις ἐκτε λοῖτο τὰ δέοντα, τοῖς μὲν δηλαδὴ τὸ εὐεργετεῖν δι καίως, τοῖς δ᾽ αὖ ὑπηκόοις τὸ τῶν εὐεργεσιῶν ἀκω λύτως ἐπιτυγχάνειν· ἔπειτα καὶ τῶν ἀτόπων ἂν εἴη, τοὺς μὲν ἐπὶ τοῖς Ὀλυμπικοῖς νικῶντας ἐπάν θλων ἅμα καὶ γερῶν ἀξιοῦσθαι τῶν προσηκόντων, τοὺς δέ γε παρ' ἡμῖν χρησίμους ἀναφαινομένου; τοῖς πράγμασι πόρρω μένειν τῆς ὀφειλομένης παρα χωρεῖσθαι τιμής. Εἰ οὖν, ὦ, εἴρηται, τῶν προσηκόν ο μοῦντας τῶν βασιλικῶν οὐκ ἀμοιρεῖν χαρίτων, ὧν κατ' ἀρετὴν πνευματικὴν ἡ εὐδοκίμησις, ἀξία; ἀντιμετρεῖσθαι τὰς παρὰ βασιλέως τιμάς τε καὶ χάριτας αὐτοῖς, τοῦτο δὲ καὶ τῶν σφόδρα ἀναγκαίων εἴη ἄν, ἐπειδὴ πρὸς ψυχὴν διαβαίνει τὸ τῆς εὐδοκιμήσεως ἐνταῦθα κάλλιστον, καὶ διὰ τοῦτο πλεῖον καὶ τὸ τῆς τιμῆς ὑπερέχον ὀφείλεται τοῖς κατ᾿ ἀρετὴν πνευματικὴν εὐδοκιμοῦσιν ἢ τοῖς καθ' ὅντινα δὴ τρό πον· καὶ τοίνυν καὶ ἄλλα πολλὰ μὲν τυγχάνουσιν, ἅπερ ἡμεῖς διὰ τῆς ἐκ Θεοῦ δοθείσης ἡμῖν βασι λείας κεκτήμεθα τὰ προνόμια καὶ δικαιώματα πρὸς τὴν τοῦ Θεοῦ ἁγίαν Ἐκκλησίαν, ὧν ἀπάντων ἔνεκα ὁπόσην ποιούμεθα τὴν φροντίδα καὶ τὴν σπουδήν, τὸ προσῆκον ἑκάστοις ἐπιτιθέναι τέλος, καὶ ὁποῖον τὸν ζῆλον τρέφομεν τῇ τοῦ Θεοῦ χάριτι ὑπὲρ ταύτης δὴ τῆς Ἐκκλησίας, ὡς ἂν διασώζοιντο καὶ διατηρούντο ταύτῃ καλῶς τε καὶ ὡς Θεῷ φίλον, ὅσα εἰς σύστασιν, ὅσα εἰς καλλονήν τε καὶ εὐκοσμίαν καὶ ὅσα εἰς τὸ τῆς εὐ σεβείας ἀφορᾷ κράτος, ἀγνοεῖν οἶμαι τῶν ἁπάντων ού δένα. Εν δ' ὅμως, ὡς εἴρηται, καὶ τοῦτο, ὧν κέκτηται ἡ βασιλεία ἡμῶν ἐν τοῖς ἐκκλησιαστικοίς προνομίων, τὸ οὓς ἂν βούληται τῶν ἱερωτάτων ἀρχιερέων, μεί ζοσιν ἀξίαις τιμὴν καὶ ἀπὸ ταπεινοτέρων πρὸς ὑψη λοτέρους προβιβάζειν θρόνους διὰ τὸ τῆς ἀρετῆς αἰδέσιμον καὶ σεβάσμιον. Επειδή τοίνυν καὶ τὸν ἱερώτατον μητροπολίτην Απρω καὶ ὑπέρτιμον εὖ ρεν ἡ βασιλεία μου ἄνδρα λόγῳ καὶ ἀρετῇ κεκοσμημένον, πλήρη τε παιδείας και πνευματικῆς συν έσεως, κἀντεῦθεν ὠφέλιμον ὄντα τοῖς ἐντυγχάνουσι τά γε ἐς ψυχὴν, καὶ πρὸς τούτοις εὔνοιαν εἰλικρινή δεικνύοντα πρὸς τὴν βασιλείαν μου, τῇ προσηκούσῃ τοῦτον τιμῇ καὶ τῷ τῆς καθέδρας προβιβασμῷ ἀμεί βεσθαι δίκαιον ἡ βασιλεία μου κρίνει (τιμάσθαι γὰρ τὴν ἀρετὴν καὶ τὴν πρέπουσαν ἐπέχειν τιμὴν πολύ λαχῶς ἂν εἴη τῶν καλῶν καὶ ἐπαινουμένων), ἐπίδοσιν τε γὰρ οὐ μικράν τινα καθ' ἑαυτὴν αὕτη λαμβάνει τῆς πρεπούσης τιμῆς ἐπιτυγχάνουσα, καὶ πρός γε μὴν πρὸς τὸν ὅμοιον διανίστησι ζῆλον τους ταύ της ἀποδέοντας· τοίνυν καὶ εὐδοκεῖ καὶ διορίζεται ἡ βασιλεία μου διὰ τοῦ παρόντος προστάγματος, ἐπέ χειν τὸν δηλωθέντα ἱερώτατον μητροπολίτην "Απρω καὶ ὑπέρτιμον τὸν τόπον τοῦ Εὐχαίτων καὶ ἀπο λαύειν τῆς ἀνηκούσης τῷ τοιούτῳ θρόνῳ τιμῆς ἔν τε ταῖς κατὰ τὴν θείαν καὶ ἱερὰν σύνοδον συνάξεσιν, ἔν τε στάσεσι καὶ καθέδραις καὶ ταῖς λοιποῖς συνε λεύσεσι, καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν πάντων τῶν ἐπωσδήποτε ἀνηκόντων, ὡς εἴρηται, τῷ θρόνῳ τοῦ Εὐχαίτων μετὰ πάσης ἀδείας τὸ ἀπὸ τοῦδε μετέχειν καὶ ἀπο λαύειν αὐτὸν, ἐφ᾽ ᾧ καὶ ὁ ἁγιώτατός μου δεσπότης, ὁ οἰκουμενικός πατριάρχης, στέρξει καὶ ἀποδέξεται τοῦτο μετὰ τῆς περὶ αὐτὸν θείας καὶ ἱερᾶς ὁμηγύρεως τῶν ἱερωτάτων ἀρχιερέων, καὶ ἐκθήσει χάριν τούτου καὶ πρᾶξιν συνοδικὴν ταυτὰ ταῦτα διαλαμβάνουσαν, ἅπερ καὶ ὁ τῆς βασιλείας μου ορισμός. Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ τὸ παρὸν τῆς βασιλείας μου ἐγεγόνει αὐτῷ πρόσταγμα. † Εἶχε δι' ερυθρῶν γραμμάτων τῆς θείας καὶ βα σιλικῆς χειρὸς τό· Μηνὶ Νοεμβρίῳ ν. β.

Part XLIX, LPars XLIX, L

col. 1155–1156page 80 of 238
PG 152:1155† Τὸ τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αυτοκράτορος περὶ τὰ καλὰ φιλότιμον καὶ τὸ τοῦ τρόπου εὐτε ὲ; καὶ ἔτι τὸ τῆς γνώμης αὐτοῦ φιλόθεον ἴσασι μὲν πάντες, ὅσοι τῇ αὐτοκρατορικῇ καὶ κυβερνητικῇ πηδαλιουχία αὐτοῦ διεθύνονται, ἴσασι δὲ πάντες καὶ ὡς πολλὴν περὶ τὴν τοῦ Θεοῦ ἁγίαν Εκκλησίαν ἐνε δείκνυται τὴν διάθεσιν καὶ στοργήν, ὡς ἐξεῖναι λέ γειν αὐτὸν καὶ μετὰ τοῦ προφήτου παρρησιασάμενον, ὅτι ῾Ο ζήλος τοῦ οἴκου σου κατέφαγέ με· καὶ μαρτύρια μὲν ἄλλα πολλά τε καὶ μέγιστα τούτων ἔδειξέ τε καὶ ἀεὶ δείκνυσι προάγων τε καὶ παράγων ὁ χρόνος, ἀφ' οὗ τὴν τῆς αὐτοκρατορίας περιεβάλετο θεόθεν ἀρχὴν, οὐχ ἧττον δὲ καὶ ὅπερ καλῶς τε καὶ θεοφιλῶς κάν τῷ παρόντι ἐβουλεύσατό τε καὶ διεπράξατο· εἰδὼς γὰρ, ὡς τὰ μέγιστα συντείνουσι πρὸς τὴν οἰκοδομὴν τῆς εὐπρεπείας καὶ καλλονῆς τῆς ἐκκλησιαστικῆς καταστάσεως ἄνδρες ἀρετὴν πλουτούντες καὶ πνευματικὴν σύνεσιν, εἴ που ται οῦτον ἐφεύροι τινά, ταῖς ἀνηκούσαις αὐτὸν δεξιοῦται νημαῖς καὶ εὐεργεσίαις, ἀμφότερον, τοῦτο μὲν καὶ τὴν ἀρετὴν τιμῶν τὰ καθήκοντα, τοῦτο δὲ καὶ πρὸς τὸν ὅμοιον ζῆλον τῆς ἀρετῆς ἀνάγων τοὺς ἄλλους, ἔργοις αὐτοῖς ἀτεχνῶς, οὐ μόνοις λόγοις πρὸς τὴν τῶν καλῶν κτῆσιν ἅπαντας προτρεπόμενος. Επειδή οὖν εἶμε καὶ τὸν ἱερώτατον μητροπολίτην "Απρω καὶ ὑπέρτιμον, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητὸν ἀδελφὸν τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργὸν, λόγῳ καὶ ἀρετῇ καὶ πολιτείας σεμνότητι καλλυνόμενον, εὐδό κησε διὰ θείο, καὶ σεπτοῦ προστάγματος καὶ ἠξίω σεν αὐτὸν μείζονος τιμής, παρακελευσάμενος ἐπές χειν αὐτὸν ἀπό γε τοῦ νῦν τὸν τόπον τοῦ Εὐχαίτων καὶ πάντων τῶν ἀνηκόντων τῷ τοιούτῳ θρόνῳ μετ τέχειν μετὰ πάσης ἀδεία;, οὗ δὴ θείου καὶ σεπτοῦ προστάγματος εἰς ἐπήκοον ἀναγνωσθέντος τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ τῆς περὶ αὐτὴν θείας καὶ ἱερᾶς συνόδου τῶν ἱερωτάτων αρχιερέων, δεῖν ἔγνωμεν καὶ πρᾶξιν ἐκτεθῆναι συνοδικήν παρ' ἡμῶν, ἀκου λούθως τῷ σεπτῷ καὶ θείῳ προστάγματι τοῦ κρα τίστου καὶ ἁγίου μου αυτοκράτορος· τοίνυν καὶ παρακελεύεται ἡ μετριότης ἡμῶν μετὰ τῆς περὶ αὐτὴν θείας καὶ ἱερᾶς ὁμηγύρεως τῶν ἱερωτάτων ἀρχιερέων διὰ τῆς παρούσης συνοδικῆς πράξεως, ὅσα δὴ καὶ ὁ κράτιστος καὶ ἅγιος μου αυτοκράτωρ φθάσας, ὡς εἴρηται, διὰ σεπτοῦ προστάγματος διω ρίσατο ἐπὶ τῷ ἱερωτάτῳ μητροπολίτῃ ᾿Απρω καὶ ὑπερτίμῳ, ἀγαπητῷ κατὰ Κύριον ἀδελφῷ ἡμῶν καὶ συλλειτουργώ, ὥστε δηλονότι ἐπέχειν αὐτὸν τὸ ἀπὸ τοῦδε τὸν τόπον τοῦ Εὐχαίτων καὶ πάντων ἁπλῶς μετέχειν καὶ ἀπολαύειν τῶν ἀνηκόντων τῷ τοιούτῳ θρόνῳ, ἔν τε ταῖς κατὰ τὴν θείαν καὶ ἱερὰν σύνοδον συνάξεσιν, ἔν τε στάσεσι καὶ καθέδραις καὶ ὑπο γραφαῖ, καὶ ταῖς λοιπαῖς τάξεσι καὶ συνηθείαις, κατὰ τὴν περίληψιν τοῦ γεγονότος αὐτῷ θείου καὶ σεπτοῦ προστάγματος τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ καὶ ἡ παρούσα συνοδικῇ πρᾶξις ἐγεγόνει αὐτῷ παρὰ τῆς ἡμῶν μετ τριότητος. † Είχε τό Μηνὶ Νοεμβρίῳ ίνδ. β' † Ἡ τῆς τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας ἰσχὺς αήττητος καὶ ἀνάλωτος ἐν ἅπασι πέφυκεν· οὔτε γὰρ χρόνος ὁ πάντα ἀλλάττων καὶ μετατιθεὶς κατακαυχάται ταύ της καὶ περιγίνεται, οὔτ᾽ ἐπηρεάζοντες ἄλλως ἄν θρωποι και λυμαίνεσθαι τοῖς δόγμασι προθυμούμε νο:· διανύουσα δ' αύτη καὶ περῶτα τὸν αἰῶνα ἄσειστος, ώσπερεί καὶ παντὸς ἀνωτέρα ολέθρου, διαγίνεται καὶ καθίσταται. Τῶν γὰρ καθ' ἡμᾶς πραγμάτων άλλοτε άλλως κινουμένων καὶ φερομένων, μόνης τὸ ταύτης ἀξίωμα διαρκὲς καὶ ἀτελεύτητον ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ διαμένει. Καὶ τὸ αἴτιον ἡ τοῦ Θεοῦ καὶ Σα τῆμος φωνή κραταιοτάτην καὶ ἀσάλευτον μέχρι παντὸς ἔσεσθαι ἀποφηναμένη, καὶ μηδ' ἂν ποτε μηδ' αὐτὰς τὰς τοῦ ᾅδου πύλας κατισχύσειν δυνήσεσαι ταύτης, εἴτε ἔθνη κατατρέχοντα τὰς ᾅδου πύλες ὑποληπτέον, εἴτε τοὺς κατὰ καιρὸν διώκτας καὶ π λεμοῦντας, οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ δόξασα καθυφεῖναι μια κρὸν τῆς ἐνούσης ἰσχύος και τινα τῶν οἰκείων ἐξ ἐπηρείας ἀποβαλεῖν, αὖθις ἕτερα ἐξ ἑαυτῆς προ βάλλει καὶ διανίστησι, τὰ πεπονηκότα των μερών ἐντεῦθεν σοφῶς ἑωμένη καὶ πρὸς τὴν τῆς ὁλότητος ἀρτίωσιν τὴν δυνατὴν προμήθειαν ἀντεισφέρουσα. “Ο δὴ κάν τῷ παρόντι καὶ διανενοήμεθα και διεπρα ξάμεθα· τὴν γὰρ ἁγιωτάτην μητρόπολιν Σμύρνης ὑπὸ τῶν βαρβάρων ὁποῖα δὴ τὰ τοῦ χρόνου κατεχομένην καὶ κυκλουμένην, ἵνα μὴ τὸν ἱερὸν τῶν ἀρ χιερέων κατάλογον ὁ ἐχθρὸς ὡς ἐλλείποντα καὶ μέσ λους οἷον ἀφαίρεσιν καί τινα ἀκοσμίαν τὴν ἀπόλειψιν ὀνειδίσῃ τοῦ θρόνου, οἱ τῆς καθόλου Εκκλησίας προστατεῖν λαχόντες ἡμεῖς καὶ τοῦ πληρώματος αὐτῆς προνοούμενοι, ψήφῳ τῆς περὶ ἡμᾶς αὐτοὺς ἱερᾶς καὶ θείας συνόδου ἐπὶ τῇ εἰρημένῃ μητροπ λει Σμύρνης ἀρχιερέα τῷ τοῦ Πνεύματος χρίσματι τελεσιουργήσαντες πεποιήκαμεν, ἀρετῆς καὶ συνέ σεως όντα πλήρη και χειραγωγήσαι παρατραπέντας καὶ πλανηθέντας καὶ ἐπιστρέψαι προς θεοσέβειαν ἱκανώτατον, τῶν ἐκεῖσε ἐχθρῶν ὅσον οὐκ εἰς μα κρὰν ἐπικουρίᾳ Θεοῦ ἀπελαθέντων καὶ ἀπωσθέντων, ἀρτίως γε μὴν ὅμως, ἵνα καὶ τῶν κατὰ χρείαν μὴ ἀποροίη, ἀλλ' ἀρκούντως ἔχο: τὸν δυνατόν τρόπον καὶ ἱκανῶς ἐν τοῖς ἀναγκαίοις, τὴν ἁγιωτάτην ἐπι σκοπὴν Χίου ή μετριότης ἡμῶν κρίσει κοινῇ καὶ γνώμῃ τῶν ἁγιωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Σάρδεων, τοῦ Χαλκηδόνος, τοῦ Φιλαδελφείας, τοῦ Μελιτηνής, τοῦ Γαγγρῶν, τοῦ Ποντοηρακλείας, τοῦ Προύσης, τοῦ Πηγῶν, τοῦ Σερρῶν, τοῦ Δυρραχίου, τοῦ Μην λήνης, τοῦ ᾿Απρω, τοῦ καὶ τὸν τόπον ἐπέχοντος τοῦ Εὐχαίτων, τοῦ Μεθύμνης, τοῦ Μελενίκου καὶ Με σήνης, τῷ τοιούτῳ ἱερωτάτῳ μητροπολίτη Σμύρνη; Ο κατὰ λόγον ἐπιδόσεως παρέχομέν τε καὶ νόμομεν, ἐν στερήσει καὶ ταύτην τελοῦσαν γνησίου ἀρχιερέως, οὐδ᾽ ὑποκειμένην τῷ Ρόδου διὰ τὴν συμβᾶσαν ἀνωμαλίαν καὶ σύγχυσιν, ὡς ἂν αὐτὸς μὲν ἐκεῖθεν, ὥσπερ είρηται, τυγχάνοι τῶν ὧν ἐν χρείᾳ καθέστηκεν, ὁ δὲ κατ' ἐκείνην λαὸς διὰ τῆς τούτου διδασκαλίας πνευματικῶς ὠφελοῖντο, καὶ πρὸς τὰ λυσιτελή καὶ σωτήρια καλώς διεξάγοιντο καὶ προκύπτοιεν. καθέξει τοίνυν ὁ αὐτὸς ἱερώτατος μητροπολίτης

Part LI, LIIPars LI, LII

col. 1157–1158page 81 of 238
PG 152:1157Σμύρνης καὶ ὑπέρτιμος τὴν τοιαύτην ἀγιωτάτην μειζόνων τινῶν ἐντεῦθεν καὶ γνησίων τῶν δωρεῶν ἐπισκοπὴν Χίου καὶ τὰ ὑπ' αὐτὴν πάντα, καὶ ἐπ᾿ ἀδείας ἕξει ἱερουργεῖν ἐν αὐτῇ καὶ διακόνους προ βιβάζειν καὶ πρεσβυτέρους, ἔτι δὲ καὶ ἡγουμένους ἐγκαθιστᾷν, καὶ ἁπλῶς τῶν ἐκείνης πάντων μεθέξει, ὅσα καὶ γνήσιος ἀρχιερεὺς, ἄνευ μέντοι τῆς τοῦ ἱεροῦ συνθρόνου ἐγκαθιδρύσεως. Ὅθεν ὀφείλουσιν οι τε κληρικοὶ τῆς δηλωθείσης ἁγιωτάτης ἐπισκοπῆς καὶ οἱ ὑπὸ τὴν ἐνορίαν ταύτης τελοῦντες καὶ πνευματικὴν ἐπικράτειαν, ἱερωμένοι, μονάζοντες καὶ τὸ λοιπὸν Χριστώνυμον πλήρωμα δέξασθαι τοῦ τον καὶ διὰ πάσης ἄγειν αἰδοῦς καὶ τιμῆς καὶ τὴν προσήκουσαν ὑποταγὴν τούτῳ καὶ εὐπείθειαν ἀπο νέμειν, ὡς ἀρχιερεῖ αὐτῶν καὶ πατρὶ καὶ διδασκάλῳ πνευματικῷ, ἐφ᾽ οἷς ὑπ' αὐτοῦ νουθετούντο πρὸς σωτηρίαν συντείνουσι τῶν ψυχῶν αὐτῶν. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ καὶ τὸ παρὸν συνοδικὸν γράμμα τῆς ἡμῶν μετ τριότητος τούτῳ δὴ τῷ διαληφθέντι ἱερωτάτῳ μητροπολίτῃ Σμύρνης καὶ ὑπερτίμῳ, ἀγαπητῷ κατὰ Κύριον ἀδελφῷ τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργῷ, εἰς ἀσφάλειαν ἐπιδέδοται. † Οὐκ ἔστιν εἰπεῖν, ὅσα τὸν ἀεὶ χρόνον ἑκάστοτε ὁ κράτιστος καὶ ἅγιό; μου αὐτοκράτωρ φιλοτιμίας γέμοντα καὶ φιλανθρωπίας παρέχεται πρὸς τοὺς ὑπηκόους καὶ ἐκπληροῖ. Οὐ μόνον γὰρ ἀρετὴν ἄνε δρες πλουτούντες ἢ πολεμικῆς ἐμπειρίας ὄντες ἐν μετοχῇ, τετυχήκασιν ἐπαξίων καὶ τῶν γερῶν, ἀλλὰ καὶ πόλεις ὅλαι καὶ πολιτειῶν εἴδη καὶ βίων καὶ μετρίως ἔν τισιν εὐδοκιμηκότα κάλλιστα καὶ ὡς οὐκ ἄν τις ἤλπισε, καὶ ηύξηνται παρ' αὐτοῦ καὶ τετίμηνται, πλέον λαβόντα ἢ ὅσον ἐξ ἑαυτῶν ἐπεδεί. ξαν το φέροντα, ἐκ δυεῖν αἰτιῶν ἐν τοῦτο πάντως γινόμενον καὶ δεικνύμενον, ἔκ τε δηλονότι τῆς πάντα ἀρίστης καὶ θείας, ὡς εἰπεῖν, καὶ γνώμης καὶ φύ σεως τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αυτοκράτορος, τὰ καλὰ τιμᾶν καὶ ἀνυψοῦν ἔγνωκυίας, καὶ τῆς ἐνούσης αὖθις αὐτῷ μεγαλονοίας τε καὶ σοφίας, ὥστε τοὺς ἄλλους ἐθέλειν ἐντεῦθεν ζηλοῦν καὶ με μεῖσθαι τοῖς ὁμοίοις προσκαρτεροῦντας καὶ πόνοις καὶ ἀγωνίσμασιν, εἴπερ καὶ τῶν ἴων γερῶν πάντως μετέχειν ἐθέλοιεν. Εἰ δέ τισι καὶ δωρεὰν ἐξεγένετο μετασχεῖν τινὸς ἀγαθοῦ, ὥσπερ δὴ πολλάκι; ἐξεγένετο, μηδέν τι παρ' ἑαυτῶν εἰσαγαγοῦσι μηδ' ἐπιδειξαμένοις, ἐνίοτε δ᾽ ἐν πολλοῖς μᾶλλον ἐνίοις καὶ πεπαρωνηκόσι καὶ ἁμαρτήσασιν, ἡ μετριότης ἡμῶν παντὸς μᾶλλον οἶδε περιουσία φιλανθρωπίας γενό μενον, καὶ ὅποι δὴ μετέχουσιν ὅλως οἶμαι λογισμοῦ καὶ φρονήσεως, ἀκριβῶς ἴσασιν. Εἰ δ' οὕτω πάντες εὐεργεσιῶν καὶ γερῶν ἀπολαύουσιν, ὥσπερ εἴρηται, ὀφειλομένως εὐντοῦντες καὶ τὸ καλὸν ἐργαζόμενοι, εἴ γε δὴ πολὺν ήδη χρόνον τῆς τοῦ ῾Ρωμαϊκοῦ σχοινίσματος ολομελείας ἀποῤῥαγέντες καὶ ἀποπλανηθέντες, νῦν δ' εὐδοκίᾳ Θεοῦ, τοῦ τὰ ἐσκορπισμένα συνάγοντος καὶ ἀνακαλουμένου τὰ πλανηθέντα, τῷ παντὶ σώματι καὶ ἑνωθέντες γνησίως καὶ ἁρμο. σθέντες, πῶς οὐκ ἐκ υἱοῦ μοίρᾳ νέον ἐπανήκοντος καὶ διασωθέντος λογισθήσονται καὶ ταχθήσονται καὶ ἐπιτεύξονται; Τὰ γὰρ Ιωάννινα πρότερον μὲν ἐπι σκοπὴ τῶν ὑπὸ τὴν ἁγιωτάτην μητρόπολιν Ναυ πάκτου τελοῦσα, νῦν δ' ὑπὸ τῷ γνησίῳ δεσπότῃ, τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι, καὶ τῇ καθό λου ἁγιωτάτῃ καὶ φυλακτικῇ μάνδρᾳ τῇ τοῦ Θεοῦ Εκκλησία ώσπερεί πλανηθὲν πρόβατον ἐνσηκα σθεῖσα καὶ γενομένη, τῶν ὀρέων, οἷς διέτριβε, καὶ τῶν ἐρημιῶν ἀποστάσα, ὅ τε κράτιστος καὶ ἅγιος μου αὐτοκράτωρ, ἀποδεξάμενος αὐτὴν τῆς ἐπὶ τὸ κρεῖττον ἐπιστροφῆς καὶ προνοίας σεπτῷ προστάγματι αὐτοῦ εἰς μητρόπολιν τὸ ἀπὸ τοῦδε καὶ εἰς τὸ ἑξῆς εἶναί τε καὶ ὀνομάζεσθαι προήγαγε και τετί μηκε καὶ τὸν ἀρχιερατικῶς αὐτῆς προστησόμενον τῆς τοῦ μητροπολίτου καὶ ὑπερτίμου κλήσεως καὶ τιμῆς ἀπολαύειν ἀεί. Πρὸς γὰρ τοῖς ἄλλοις προνομίοις, ἅπερ ἡ βασιλική περιωπή κέκτηται, καὶ τοῦτ' ἔχει, ἃς ἂν βούληται δηλονότι τῶν ἐκκλησιῶν τιμᾶν καὶ ἀπὸ ἐλάττονος προβιβάζειν εἰς κρεῖττον ἀξίωμα. Ακολούθως οὖν καὶ ἡ μετριότης ἡμῶν τῷ τοιούτῳ σεπτῷ προστάγματι τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος, δῶρον ἅμα οἷόν τι καὶ αὐτὴ ἐπεισόδιον τῇ δηλωθείσῃ ἀγιωτάτῃ ἐπισκοπή τῶν Ἰωαννίνων χαρίσασθαι θέλουσα, τὴν παροῦσαν συνοδικὴν πρᾶξιν ἐκτίθησι, δι' ἧς τιμᾶσθαι ταύτην τῷ τῆς μητροπόλεως ἀξιώματι συγκαταπράττει και συνεργάζεται, δ καὶ προσέσται αὐτῇ τὸ ἀπὸ τοῦδε εἰς διηνέχειαν. Καὶ τοίνυν καὶ οἱ ἐν αὐτῇ ἐπικη ρυχθησόμενοι ἀρχιερεῖς μέχρι παντὸς ἔσονται συναριθμούμενοι τῷ τῶν μητροπολιτῶν καὶ ὑπερτίμων συντάγματι καὶ τῶν ἴσων αὐτοῖς ἐπαπολαύοντες τι μῶν ἔν τε συνοδικές συνελεύσεσιν, ἐν ἐκκλησιαστικαῖς ἀθροίσεσι καὶ ταῖς ὑπουδήποτε γενομέναις συναγωγαίς. Εἰς γὰρ διαιωνίζουσαν ἀσφάλειαν ἔσται τῇ τῶν Ἰωαννίνων ἐκκλησίᾳ ἡ παροῦσα συνοδική πρᾶξις ἐπὶ τῷ, ὡς εἴρηται, καὶ εἶναι καὶ ὀνομάζεσθαι ταύτην μητρόπολιν. 1. † Τὰ ἐν τῇ νήσῳ Λήμνῳ πατριαρχικά. † Οἱ ἅγιοι Θεόδωροι. Ἐν τῇ τοποθεσίᾳ τοῦ Φαν... ὁ ἅγιος Αντώνιος. Ἡ ἁγία Μαρίνα. Ο τοῦ Πριό ρου ναός. Οἱ ἅγιοι Ανάργυροι εἰς τὴν Νάκισσαν. Ο άγιος Κύρικος. Ο άγιος Συμεών. Το Πτέριν. Ὁ ἅγιος Γεώργιος. Τὰ Καλύβια τοῦ Ῥωσοπούλου. Τὸ Σωληνάριον. Ἡ ἁγία Μελιτηνή. Ἡ ἁγία Σοφία. Ο ἅγιος Παντελεήμων. ῾Ο ἅγιος Ανδρόνικος. Τὰ περὶ τὴν ἁγίαν Μελιτηνὴν χωρία τοῦ Βισσίνου, τοῦ Σκαν δάλη, καὶ τὰ λοιπά. Η μονὴ τῆς Χλόης. Ὁ ἅγιος Νικόλαος του Τζάκαλη, τοῦ Καλίτζικα, τοῦ Μελαχρηνοῦ εἰς τὴν Μέλιασαν. Ὁ τοῦ Μάρτυρος ναὸς εἰς τὸ Κατάφυλλον. Ὁ ἅγιος Κωνσταντίνος εἰς τὸ θά Σωτὴρ ἐν τῷ Παλαιολάκρῳ, νος. Η μονή του Παντοκράτορος. Ὁ Χριστὸς ὁ 11. † Τὰ περὶ τὴν Βάρναν πατριαρχικά καστέλλια. + Η Κάρνακα. Η Κρανέα. Τα Κελλία ἤτοι τὸ Λυκοστόμιων. Τα Γεράνια. Η Δρύστρα. Η Γα διάγρα.

Part I, IIPars I, II

col. 1159–1160page 82 of 238
Esaias
PG 152:1159ΚΩΔΙΚΙΟΝ ΤΩΝ ΣΥΝΟΔΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΗΜΕΙΩΣΕΩΝ ΓΕΓΟΝΟΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΗΜΕΡΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΤΟΥ ΗΜΩΝ ΔΕΣΠΟΤΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΚΥΡ ΗΣΑΙΟΥ, Εξ ότου ὁ τιμιώτατος χαρτοφύλαξ τῆς ἁγιωτάτης Μεγάλης τοῦ Θεοῦ ᾿Εκκλησίας πανυπερεντιμό τατος κῦρ Γρηγόριος ὁ Κουτάλης τῷ τοῦ χαρτοφύλακος ὀφφικίῳ ἐτιμήθη. 1. τέρων πάντως ἁμαρτιῶν, ἐπιπλέον πιέζοιντο καὶ + ᾿Αγιώτατε δέσποτα, πάππα και πατριάρχα Αλεξανδρείας, Πενταπόλεως, Αἰγύπτου, Λιβύης καὶ πάσης Αιθιοπίας, κατὰ Κύριον ἀγαπητὲ ἀδελφὲ καὶ συλλειτουργέ, εἰ καὶ πρὸ καιροῦ ἡ καθ' ἡμᾶς καθο λικὴ καὶ ἀποστολικὴ ἁγία τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησία ἐχήρευε ποιμένος, καθάπερ οἶμαι καὶ τὴν σὴν οὐ διέ λαθεν ἁγιότητα, ἀλλ᾽ εὐδοκίᾳ νῦν τοῦ τὰ πάντα βαθέως καὶ σοφῶς οἰκονομοῦντο; Θεοῦ ἐξηλέγημεν ἡμεῖς ἤδη, κρίμασιν ἀποῤῥήτοις αὐτοῦ, καὶ τὴν προστασίαν τῆς τοιαύτης ἁγιωτάτης Εκκλησίας ἐνεχειρίσθημεν, ἐξ ἑαυτῶν μὲν τὸ ἱκανὸν οὐκ ἔχον τις πρὸς τηλικοῦτον ὕψος καὶ τοσαύτης προστασίας μέγεθος, τῇ δὲ τοῦ Πνεύματος τεθαρρηκότες χάριτι καὶ τῇ τῶν ἐκλεξαμένων ἡμᾶς ἀρετῇ καὶ ψήφῳ ὑπείξαντες, ὅθεν καὶ καιροῦ εὐθέτου λαβόμενοι, ὡς τῶν τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αυτοκράτορος πρέ σβεων εὐμοιρήσαντες τὸν ἔκπλουν ήδη ποιουμένων αὐτόθι, οὐ δέον ἐκρίναμεν μὲ δῆλα θέσθαι τὰ περὶ ἡμῶν ταῦτα τῇ σῇ ἁγιότητι. Ἐῤῥῶσθαι τοίνυν τὴν σὴν ἁγιότητα εὐχόμεθα ἐν Κυρίῳ εἰς περιποίησιν καὶ οἰκοδομὴν τοῦ αὐτόθι Χριστωνύμου λαοῦ, καὶ πρὸς τὰς ὑπὲρ ἡμᾶς εὐχὰς αὐτὴν ἐκκαλούμεθα, ὥστε διεξάγεσθαι τὸ ἐγχειρισθὲν ἡμῖν ποίμνιον καὶ οἰκονομεῖσθαι πρὸς τὸ αὐτοῦ θεῖον θέλημα καὶ πρὸς ἀποδοχὴν καὶ ἀρέσκειαν τῆς ἀφάτου αὐτοῦ ἀγαθότητος. Ἡμεῖς μὲν οὖν ἐνδιαθέτως ἔχοντες πρὸς τὴν σὴν ἁγιότητα καὶ τῆς ταύτης ἐξηρτημένοι πνευματικῆς ἀγάπης καὶ ἀδελφικῆς συμπνοίας καὶ ὁμο νοίας, καὶ ταῦτα δὴ τὰ γράμματα πέμπομεν καὶ εἰς τὸ ἑξῆς ἔτι πέμψομεν, τοῦ Θεοῦ τοῦτο παρεχομένου καὶ εὐδοκοῦντος, αὐτὸ δὲ τοῦτο καὶ τὴν σὴν ἁγιό τητα πρὸς ἡμᾶς ποιεῖν ἀξιοῦμεν· τοῦτο γὰρ οὐ μέσ ναν εἰς ἀποδοχὴν Θεοῦ καὶ τῶν ὑφ᾽ ἡμᾶς ποιμαινομένων διόρθωσιν καὶ οἰκοδομήν ἐστι καὶ ἀσφάλειαν, ἀλλὰ καὶ εἰς ἀρέσκειαν καὶ ἡδονὴν τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος, οὗ πνοὴ καὶ τρυφὴ τὸ τὴν ἁγίαν τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίαν ὁρᾶν αὐξομένην καὶ κραταιουμένην ἐν ὁμονοίᾳ τῆς πίστεως, τῶν ὀρθῶν πάντως καὶ εἰλικρινῶν ἐχομένην δογμάτων, καὶ τού του δεῖγμα σαφὲς καὶ ἄλλα μὲν πλεῖστα λόγου καὶ θαύματο, ὄντως άξια, μετὰ μέντοι τῶν ἄλλων καὶ οἱ κατ᾽ ἔτος αὐτόθι τε καὶ ἅπανταχοῦ γῆς ἀποστελλόμενοι πρέσβεις ὑπὲρ τῶν ἐκκλησιῶν τοῦ Θεοῦ καὶ τῆς τοῦ Χριστιανικοῦ λαοῦ οἰκοδομή, τε καὶ συστάσεως, ὡς ἂν μή, δι' ἣν ὑπομένουσι δουλείαν ἐξ ἡμε καταπονοῖντο τῷ βάρει καὶ τῇ κακώσει τῶν κατε χόντων, μὴ μόνον εἰς ταῦτα δὴ τὰ σωματικά, ἀλλὰ καὶ εἰς αὐτά γε δὴ τὰ τῆς καθ' ἡμᾶς πίστεως ἀναγ καῖα καὶ καιριώτατα, ὥστε κοινῇ καὶ ἡμᾶς δέον ὑπερεύχεσθαι, χαρίζεσθαι τοῦτον τῇ τοῦ Θεοῦ Ἐχ κλησίᾳ ἐπὶ μακροῖς τοῖς ἔτεσι βοηθὸν καὶ συνέριθον καὶ πρόμαχον ὀχυρόν, κατά γνώμην αὐτῷ τῶν προ γμάτων κυβερνωμένων καὶ διεξαγομένων ἀκυμάντως και γαληνῶς καὶ ἅμα εὐθύμως καὶ μετὰ πλείστης ὅσης τῆς ἡδονῆς, συναιρομένης εἰς τοῦτο τῆς αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ χάριτος. Περὶ μέντοι τῆς κρατησάσης ἐν τῇ Ἐκκλησία κανονικῆς συνηθείας καὶ παραδόσεως, τοῦ δίδοσθαι δηλονότι παρὰ τῶν καθ᾿ ἡμᾶς ἀρχιερέων καὶ πατριαρχῶν πρὸς ἀλλήλους τὸν λίβελλον τῆς πίστεως, τοῦτο γράφομεν καὶ λέγομεν πρὸς τὴν σὴν ἁγιότητα, ὅτι ἡ ἁγιότης του ἔφθασε καὶ και τέλαβεν ἐνταῦθα καὶ ἐγνώρισεν ἀκριβῶς τὸ ἀκραιφνέστατον καὶ καθαρώτατον σέβας τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος, καὶ ὅπως ἔχει περί τὰ ὀρθὰ δόγματα ἡ ἁγία βασιλεία αὐτοῦ ἀσφαλῶς καὶ ὀρθῶς διὰ τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ, ὁμοίως ἐπληροφορήθη τὸ καθαρὸν καὶ ὀρθὸν καὶ ἀκίβδηλον δόγμα καὶ σέβας τοῦ πρὸ ἡμῶν πατριαρχεύσαντος. Οταν οὖν πληροφορίαν ἔσχε καὶ ἔχει περί τε τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος, ὡς εἴρηται, ἡ αγιότης σου καὶ περὶ τοῦ πρὸ ἡμῶν πατριαρχεί σαντος, τοιαύτην ἐχέτω ἀναμφίβολον καὶ περὶ ἡμῶν, ὅτι οὕτω φρονοῦμεν καὶ πιστεύομεν, ὡς ἐξέθεντο καὶ παραδεδώκασιν οἱ ἅγιοι ἀπόστολοι, καὶ ὡς παι ρέλαβεν ἀρχῆθεν ἡ ἁγία τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησία, καὶ οὕτω καὶ τοὺς ὑφ' ἡμᾶς πιστεύειν καὶ διδάσκομεν καὶ φρονεῖν πείθομεν. Ο δὲ ταῖς ἡμῶν παρακλήσεσιν ἐπικαμπτόμενος Κύριος διὰ τῆς αὐτοῦ ἀγαθότη το; εἴη μὲν συναιρόμενος καὶ συνεφαπτόμενος τη σῇ ἁγιότητι ἐπὶ τοῖς ὑπὲρ τῆς ποίμνης τῆς σῆς πόλ ναις, εὐμαρίζων τούτους καὶ εἰς τὸ εὐχερές καθι στῶν τῷ κουφισμῷ τῆς ἐξ αὐτοῦ παρακλήσεως, δοίη δὲ καὶ καιρὸν, ὥστε τῆς διὰ τῶν γραμμάτων ἀποστάντας ὁμιλίας τε καὶ ἑνώσεως αὐτοπροσώπως ἀλλήλους θεάσασθαι καὶ κοινῇ λειτουργήσαντας αὐτῷ τὰ θεῖα καὶ μυστικά, επαξίου καὶ τελεωτέρας ἀπολαῦσαι τῆς ἐντεῦθεν ἡδονῆς, πρεσβείαις τῆς ὑπεραμώμου καὶ πανυπεράγνου μητρὸς αὐτοῦ. + Η βασιλεία μου διὰ τῆς τοῦ Θεοῦ χάριτος ἄνω

Part III, IVPars III, IV

col. 1161–1162page 83 of 238
PG 152:1161πεῖν, πᾶσι τοῖς καλοῖ; καὶ θεοφίλοις βρύοντα, κλη μον δι' αὐτὸν ἤδη τὴν τιμὴν ταύτην ἔλαβεν ἀναφαί.. ρετων. Τοῦ ἐπὶ τούτῳ τοίνυν ἀπολυθέντος σεπτοῦ προστάγματος τῇ καθ᾿ ἡμᾶς ἱερᾷ καὶ θείᾳ συνόδῳ επαναγνωσθέντος ἐν ἐπηκόῳ, συνοδικῶς καὶ ἡ μετ τριότης ἡμῶν διακελεύεται, συναριθμεῖσθαι μετὰ τῶν λοιπῶν μητροπόλεων ἀπάρτι τὴν αὐτὴν ἁγιωτάτην ἐκ κλησίαν Βρύσεως καὶ τὸν ἱερώτατον ταύτης ἀρχιερέα μητροπολίτην, ἀλλὰ δὴ καὶ ὑπέρτιμον εἶναι τέ καὶ καλεῖσθαι, διαβαίνειν δὲ κατὰ τὸν ὅμοιον τρόπον τὴν τοιαύτην τιμήν, τήν τε δηλαδὴ τοῦ μητροπολίτου, προσέτι δὲ καὶ τὴν τοῦ ὑπερτίμου, καὶ πρὸς τοὺς μέλλοντας χειροτονεῖσθαι ἀρχιερεῖς ἐν αὐτῇ, καθὼς ὅ τε κράτιστος καὶ ἁγιός μου αὐτοκράτωρ διορίζεται, καὶ κατὰ τὴν κρατήσασαν ἐν τοῖς τοιούτοις ἐκε κλησιαστικὴν τάξιν καὶ συνήθειαν. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ καὶ τὸ παρὸν συνοδικὸν γράμμα τῆς ἡμῶν μετριότητος ἀπολέλυται. θεν λαβοῦσα ἄδειαν καὶ ἔνδοσιν ἀπὸ τῆς ἁγίας τοῦ παντοίοις ἀρετῶν εἴδεσι κομῶντα, καὶ τὸ ὅλον εἰ Θεοῦ Ἐκκλησίας εἰς πλείονα τιμὴν ἐπαίρειν καὶ προβιβάζειν, ὅσας ἂν τῶν ἁγίων ἐκκλησιῶν διακρί να ἁρμοζούσας πρὸς τοῦτο, θεσπίζει καὶ νῦν διὰ τοῦ παρόντος προστάγματος, εἶναι καὶ εὑρίσκεσθαι τὴν ἁγιωτάτην ἀρχιεπισκοπὴν Βρύσεως εἰς μητρόπολιν καὶ συναπολαύειν τὸν ἐν αὐτῇ εὑρισκόμενον ἱερώτατον ἀρχιερέα τοῖς λοιποῖς ἱερωτάτοις μητροπολίταις τῆς θείας καὶ ἱερᾶς μεγάλης συνόδου τῆς αὐτ τῆς κλήσεώς τε καὶ τιμῆς κατὰ πάντα τρόπον, ἧς καὶ οὗτοι μετέχουσιν, ὅθεν καὶ νῦν μὲν ὀφείλει τυγχάνειν τῆς τοιαύτης τάξεώς τε καὶ τιμῆς ὁ ἱερώτατος μητροπολίτης Βρύσεως καὶ ὑπέρτιμος, καθεξῆς δὲ ἔσται τοῦτο κατὰ τὸν ἴσον τρόπον καὶ εἰς τοὺς μετ᾿ αὐτὸν μέλλοντας εὑρίσκεσθαι κατὰ καιροὺς εἰς γνη σίους ἀρχιερεῖς τῆς τοιαύτης ἁγιωτάτης μητροπόλεως Βρύσεως, ἅτε δὴ καὶ τὸ ἑδραῖον καὶ ἀμετακίνητον ὀφείλοντος ἔχειν τοῦ παρὰ τῆς βασιλείας μου γεγονότος ἐπὶ τῇ τοιαύτῃ ἁγιωτάτῃ ἐκκλησίᾳ προ βιβασμοῦ. Τούτου καὶ χάριν ἐγένετο καὶ ἀπελύθη καὶ τὸ παρὸν τῆς βασιλείας μου πρόσταγμα. † Εἶχε τό· Μηνὶ Δεκεμβρίῳ Ινδ. ζ' δι' ερυθρῶν γραμμάτων τῆς βασιλικῆς καὶ θείας χειρός. † ᾿Αλλὰ πῶς ἄν τις τῷ λόγῳ περιλαβεῖν δυνατὸς γένοιτο τὰς παρὰ τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐ σοκράτορος γινομένας ἑκάστοτε τοῖς ὑπηκόοις εύερ γεσίας καὶ δωρεάς; Κρείττω γὰρ ταῦτα καὶ ἀριθμοῦ καὶ τὴν λόγου δύναμιν ὑπερβαίνουσιν, ὥστε καὶ καλῶς ἂν εἴη ποιῶν ὁ λόγος καὶ ἑαυτῷ προσηκόντως, ἐκφεύγων τὴν τῶν τοιούτων ἐγχείρησιν, καὶ οὐκ ἐθέλων ὥσπερ τοῖς ἀδυνάτοις ἐπιχειρεῖν, καὶ ὧν οὐδαμῶς ἂν ἐφίκοιτο. ῎Αλλοι μὲν οὖν ἄλλω; πρόσφορόν γε μὴν ἑκάστῳ κατὰ τὸν ἐνόντα τρόπον αὐτοῖς τὴν εὐεργεσίαν μετέλαβον, καὶ οὐδαμῶ, οὐκ ἔστιν οὐδεὶς, ὃς ἐν τοῖς κατ᾿ αὐτὸν εὐδοκιμήσας φα νεὶς οὐκ ἀναλόγου καὶ τῆς ἀμοιβῆς ἐπευμοίρησεν, ἁπλῶς δ' εἰπεῖν, καὶ πᾶσι τοῖς τε προεισενεγκούσί τι κατόρθωμα καὶ τοῖς μὴ τοιούτοις κοινὸν ὁ βασιλεὺς ἀγαθὸν, ἰδίᾳ τε καὶ κοινῇ πάντων εὐεργέτης, Θεὸν κανταῦθα μιμούμενος. Αλλοι μὲν οὖν ἄλλως, ὥσπερ ἔφθημεν εἰπόντες, τῶν ἐκεῖθεν ἀπέλαυσαν χαρίτων, ἀνδράσι δὲ θείοις, ἀρετὴν ἀσπαζομένοις, λαοῦ τε διὰ τοῦτο προεδρίαν καὶ ψυχῶν οἰκονομίαν λαχοῦσι, καὶ ἐπιδειξαμένοις ἐν πολλοῖς ὅσοις τὰ τῆς αὐτῶν ἀρετῆς, πρὸς ταῖς ἄλλαις βασιλικαῖς φιλοτιμίαις καὶ δωρεαῖς ἐξεγένετο κἀκεῖνο, καθέδρας δηλονότι μεί ξενος καὶ ὑψηλοτέρας ἐπιτυγχάνειν αὐτούς, ἵν ὥσπερ ἐκ τῆς ἀρετῆς καὶ τοῦ τρόπου, οὕτω δὴ καὶ ἀπὸ τοῦ θρόνου καὶ τῆς ἀρχῆς τὸ ἐπίσημον ἔχοιεν. Τοιούτοις ἤδη τετίμηται προβιβασμοῖς καὶ σεμνώμασι βασιλικῷ προνομίῳ καὶ ὁ ἱερώτατος ἀρχιεπίσκοπος Βρύσεως, εἰς μητροπολίτην ὑπέρτιμον καὶ τιμηθεὶς καὶ προβιβασθείς, καὶ εἰς τὴν λαχοῦσαν αὐ τὸν ταύτην ἁγιωτάτην ἐκκλησίαν τῆς Βρύσεως δια διδάσας τὰ τῆς τιμῆς εἰς αἰῶνα τὸν ἑξῆ; ἅπαντα, καὶ μάλα εἰκότως· ἀρχιερέα γὰρ αὕτη πλουτήσασα, ῇ † Είχε τό· Μηνὶ Δεκεμβρίῳ Ινδ. ζ διὰ τῆς πατριαρχικῆς καὶ θείας χειρός. 1. † Μηνὶ Μαρτίῳ, κγ' ἡμέρᾳ, Παρασκευῇ, ἐνδ. ζ', προκαθημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου ἐν τοῖς κατὰ τὸν ἅγιον Θεοφύλακτον κελλίοις αὐτοῦ, συνεδριαζόντων τῇ μεγάλη αγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Σάρδεων, ὑπερτίμου καὶ ἐξάρχου πάσης Λυδία, Γρηγορίου, τοῦ Χαλκηδόνος, ὑπερτίμου καὶ προέ δρου Μαρωνείας, Θεοδούλου, τοῦ Μελιτηνῆς καὶ ὑπερτίμου, Θεοδοσίου, τοῦ Πισιδίας καὶ ὑπερτίμου, Γρηγορίου, του Δυρραχίου καὶ ὑπερτίμου, Γρηγορίου, τοῦ Μιτυλήνης καὶ ὑπερτίμου, Διονυσίου, τοῦ Διδυμοτείχου καὶ ὑπερτίμου, Θεοδούλου, τοῦ ᾿Απρω, ὑπερτίμου καὶ τὸν τόπον ἐπέχοντος τοῦ Εὐχαίτων, Ιωσήφ, τοῦ Μηθύμνης καὶ ὑπερτίμου, Μαλαχίου, τοῦ ἀρχιεπισκόπου Δέρκου, Λουκᾶ, καὶ τοῦ ὑποψη φίου Μαδύτων, παρισταμένων καὶ θεοφιλεστάτων δεσποτικῶν ἀρχόντων. † Παρέστη τῇ ἡμῶν μετριότητι προκαθημένη συνοδικῶς ὁ Μελαγχρηνός Ανδρόνικος, καὶ ἀνήνεγκεν, ὡς εἰσεποίησε καὶ υἱοθέτησέ τινα κόρην, καὶ ὅσα καὶ γνησίαν ἑαυτοῦ θυγατέρα έστεργε ταύτην, καὶ ἐπιμελείας ἠξίου, πέμπτον δὲ τῆς ἡλικίας ἔτος αὐτ τῆς ἀνυούσης, ἔθετο δια ταυρικών δεσμῶν μετά τινος ἀπὸ τῆς νήσου τοῦ Πρίγκιπος Ιωάννου, και λουμένου τοῦ Χασολόγου, ἀγαγέσθαι γαμβρὸν ἐπ' αὐτῇ τὸν τούτου υἱόν, ἔννατον τῆς ἡλικίας ἄγοντα χρόνον, καὶ τῶν τοιούτων δεσμῶν παρὰ τῶν αὐτῶν γονέων προβάντων, μὴ συναινεσάντων δηλονότι μηδὲ προταξάντων ἐν τούτοις ἀμφοτέρων τούτων, τοῦ τε γαμβροῦ καὶ τῆς κόρης, ἅτε τοῦ μὲν ἐν τῇ τοιαύτῃ νήσῳ τοῦ Πρίγκιπος τὴν οἴκησιν ποιουμένου, τῆς δ' ἐν τῇ Θεοδοξάστῳ, θεομεγαλύντῳ καὶ θεοφυλάκτῳ Κωνσταντινουπόλει εὑρισκομένης, συνε εἰς ὁ τα ελλίων τὴν τοσαύτην τῆς κόρης ἀνησ τητα, ὡς παρὰ τῶν θείων νόμων παντάπασιν ἀπηγορευμένην, μετὰ μίαν ἡμέραν διέλυσε τούτους,
col. 1163–1164page 84 of 238
PG 152:1163μήπως τοῦ γαμβροῦ εἰς ὄψιν ὅλως ἐλθόντος αὐτῇ. ἔτι γε μὴν καὶ δι' ἑτέρου γράμματος αὐτοῦ συμφων Νομίμου δὲ ἡλικίας ἁψαμένην αὐτὴν συνήρμοσέ τινι ἀναγνώστῃ Ματθαίῳ, τῷ θαλασσηνῷ καλουμένῳ, καὶ δεῆσαν ἤδη τούτῳ εἰς ἱερωσύνην προβιβασθῆναι ἐδεήθη διαγνώσεως τῆς ἡμῶν μετριότητος, ἐμφανίσας καὶ τόδε τὸ γράμμα τῶν δεσμῶν, ὅπερ ἀληθῶς ἀνεφάνη ἐβελισθὲν ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ ταβελλίωνος. Διέγνωσται τοίνυν συνοδικῶς τῇ ἡμῶν μετριότητι καὶ τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσι, μηδένα ἔχειν ἐντεῦθεν ἐμποδισμὸν τὸν αὐτὸν ἀναγνώστην εἰς τὸν τοιοῦτον προβιβασμόν, τὸ μὲν, ὅτι πενταε τὴς ἦν ἡ κόρη, καθὼς μετὰ πολλὴν καὶ ἀκριβῆ τὴν ἐξέτασιν ἀποδέδεικται, καὶ οὐ δεκτική ερώτων ἐτύγ χανε κατὰ τὴν τῶν θείων γάμων διαταγήν, εννέα χρόνων ὄντος καὶ τοῦ γαμβροῦ, τὸ δὲ καὶ ὅτι οὐδόλως συνήνεσαν οὐδὲ προέταξαν ἐν τῷ τοιούτῳ τῶν δε σμῶν γράμματι οὗτός τε καὶ ἡ κόρη, ἀλλὰ μακρὰν ἀπ' ἀλλήλων ὄντων αὐτῶν, ὡς δεδήλωται, οἱ γονεῖς μόνοι προέταξαν, κἀντεῦθεν καὶ τὰ τῶν αὐτῶν δε σμῶν διαλυθέντων ὑπὸ τοῦ ταβελλίωνος μετὰ μίαν ἡμέραν διὰ τὸ τῆς πράξεως ἀπηγορευμένον ἄκυρα καὶ ἀσύστατα κρίνεται. Οθεν καὶ ὡς μηδενὸς τοῦ προσισταμένου ὄντος, εδικαίωσε συνοδικῶς ἡ μετ τριότης ἡμῶν τὸν τοιοῦτον ἀναγνώστην εἰς τὸ τῆς ἱερωσύνης λειτούργημα. Μέντοι καὶ προβιβασθήσε ται ἀκωλύτως τῇ ἐμφανείᾳ τοῦ παρόντος συνοδικοῦ γράμματος. Ταῦτα παρεκβληθέντα ἀπὸ τῶν ἡμερησίων συνοδικῶν παρασημειώσεων καὶ τῇ ὑπογραφή καὶ σφραγίδι τοῦ τιμιωτάτου χαρτοφύλακος πιστωθέντα ἐπεδόθη μηνὶ καὶ ἰνδ. τοῖς προγεγραμμένοις, ο Στους δε του τριακοστοῦ δευτέρου. ω 11. † Μην Απριλλίῳ κε', ἰνδ. ζ', προκαθημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου ἐν τοῖς κατὰ τὸν ἅγιον θεοφύλακτον κελ λίοις αὐτοῦ, συνεδριαζόντων τῇ μεγάλῃ ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Πισιδίας καὶ ὑπερτίμου, Γρηγορίου, του Δυρραχίου καὶ ὑπερτίμου, Γρηγορίου, τοῦ Μιτυλήνης και υπερτίμου, Διο νυσίου, τοῦ Διδυμοτείχου καὶ ὑπερτίμου, Θεοδούλου, τοῦ ᾿Απρω, ὑπερτίμου καὶ τὸν τόπον ἐπέχοντος τοῦ Εὐχαίτων, Ἰωσήφ, τοῦ Μηθύμνης καὶ ὑπερτίμου, Μαλαχίου, καὶ τοῦ ὑποψηφίου Μαδύτων, παρισταμένων καὶ θεοφιλεστάτων δεσποτικῶν ἀρχόντων. † φθάνει μὲν ὁ ἀπὸ τῆς θεοσώστου πόλεως Θεσ σαλονίκης σεβαστός κῦρ Κωνσταντῖνος ὁ Μουζάλων ἐξωνήσασθαί τινα οἰκήματα ἐν τῇ τοιαύτη πόλει εὑρισκόμενα καὶ σύνεγγυς ὄντα τῶν οἰκημάτων του Κεφαλᾶ Νικολάου, καὶ βελτιώσεις ἐξ οἰκείων ἐπὶ τούτοις ποιῆσαι. Αἰσθόμενος δὲ τοῦ πεπραγμένου ὁ αὐτὸς Κεφαλᾶς καὶ ἀντικριθεὶς τούτῳ, δεδικαίωται ὡς πλησιαστής κατὰ νόμους ἐπὶ τῇ ἐξωνήσει αὐτῶν, καὶ ἀντιστρέψας τούτῳ, ὅσον τε τὴν ἀρχὴν κατεβάσ λετο τίμημα ὑπὲρ τούτων, καὶ ὅσαπερ ἀνάλωσεν ἕνεκεν τῶν τοιούτων βελτιώσεων, ὑπέρπυρα δηλαδή ἑκατὸν ἐννενήκοντα τρία, επελάβετο τῶν αὐτῶν οἰκη μάτων, ὑπεκστάντος τούτων αὐτῷ τοῦδε τοῦ Μου ζάλωνος, ὡς καὶ ἴδιον ἑαυτοῦ γράμμα τούτου χάριν ἐκθέσθαι ὑπὸ ταβελλίων τε καὶ μάρτυσιν ἱκανοῖς, νήσαντος δοῦναι πρὸς αὐτὸν καὶ ἐποίκιον, μέχρις ἂν τὴν ἐν αὐτοῖς καθευρεθεῖσαν ὕλην αὐτοῦ ἀλλα χόσε μετακομίσῃ. Καὶ ἦν μὲν ὁ τοιοῦτος Κεφαλάς ἀνενόχλητος διαμένων ἐπὶ τοῖς τοιούτοις οἰκήμασιν, ἂν δὲ τρόπον καὶ δεδικαίωται. Τῆς τῶν πραγμάτων δὲ γενομένης συγχύσεως, ἀφορμῆς ἐντεῦθεν δεξά μενος ὁ δηλωθείς Μουζάλων, ὡς εὑρισκομένου δή δ θεν τοῦ ῥηθέντος Κεφαλά μετὰ τοῦ Κασανδρηνοῦ, καὶ αἰτίας συμπλάσας κατ' αὐτοῦ ἐπορίσατο σεπτήν πρόσταγμα κατά τὴν ἑαυτοῦ ἀναφορὰν, ὥστε δὴ καὶ πάλιν ἐν κατοχῇ τυγχάνειν τῶν αὐτῶν οἰκημάτων, καὶ τὸ ἀπ' ἐκείνου ἀποστερεῖται τὸ μέρος τοῦδε τοῦ Κεφαλᾶ τὸν βίον ἀπολιπόντος τῶν τε τοιούτων έκα τὸν ἐννενήκοντα τριῶν ὑπερπύρων καὶ τῶν εἰρημέν νων οικημάτων, ἀδικούμενον παρ' αὐτοῦ, οὗ χάριν καὶ ἐδεήθη διαγνώσεως τῆς ἡμῶν μετριότητος, ἐμ φανίσαν καὶ τὰ παρὰ τοῦ εἰρημένου Μουζάλωνος προβάντα γράμματα. Διέγνωσται οὖν συνοδικῶς τῇ ἡμῶν μετριότητι, εἶναι καὶ εἰς τὸ ἑξῆς ἐπειλημμέν νον τῶν τοιούτων οἰκημάτων τὸ μέρος τοῦδε τοῦ Κε φαλά, καθὼς ἀπὸ τῆς κρίσεως δεδικαίωται, προτιμηθέντος τούτου ἐπὶ τῇ ἐξωνήσει αὐτῶν ὡς πλησια στοῦ κατὰ νόμους, καὶ ἀποδεδωκότος τῷ Μουζάλωνε ταῦτα δὴ τὰ ἑκατὸν ἐννενήκοντα τρία ὑπέρπυρα ὑπέρ τε τοῦ παρ' αὐτοῦ καταβληθέντος τιμήματος τῶν οικημάτων καὶ τῶν αὐτῶν βελτιώσεων, ὡς δεδήλωται, ἐπείπερ ἀποκλείεται πᾶσα θύρα δικαιολογίας αὐτῷ, ὥστε περὶ τούτων κινεῖν ἔχλησιν· ἐχρῆν γὰρ αὐτὸν καὶ μεγάλως εὐθυνθῆναι καὶ τῶν ὑπὲρ τῶν τοιούτων οἰκημάτων ἐκπεσεῖν ὑπερπύρων, ὡς ἐκ ψευδοῦς ἀναφορᾶς αἰτίας κατὰ τοῦ δηλωθέντος πλα σάμενον Κεφαλᾶ καὶ πόνων καὶ ἀναλωμάτων οὐκ ὀλίγων αὐτῷ παρὰ τὸν τοῦ δικαίου λόγον γενόμενον αἴτιον, ὅθεν καὶ τὰ παρ' αὐτῷ δὴ τῷ Μουζάλανι πάντα δικαιώματα ἄκυρα καὶ ἄπρακτα ἔσονται καὶ ὡς μηδὲ τὴν ἀρχὴν γεγονότα. Το δέ γε μέρος του ρηθέντος Κεφαλᾶ ἔσται καὶ εἰς τὸ ἑξῆς ἐν κατοχῇ καὶ δεσποτείᾳ καὶ κυριότητι τῶν αὐτῶν οἰκημάτων, μηδεμίαν εὑρίσκον καταδυναστείαν ἢ διενόχλησιν παρ' αὐτοῦ, ἀντιστρέψαντος καὶ ὅσα κατέχει παρ' ἑαυτῷ δικαιώματα, ἀνήκοντα τῷ τοιούτῳ μέρει του Κεφαλᾶ, ἐφ᾽ ᾧ καὶ ὁ ἱερώτατος μητροπολίτης Θεσ σαλονίκης, ὑπέρτιμος καὶ ἔξαρχος πάσης Θετταλίας, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητὸς ἀδελφὸς καὶ συλλειτουργὸς τῆς ἡμῶν μετριότητος, ἀναδέξεται τὰ περὶ τούτου, καὶ δεφενδεύσει τόδε τὸ μέρος τοῦ Κεφαλα κατὰ τὴν συνοδικὴν ταύτην καὶ ἡμετέραν διάγνωσιν. Εἰ γὰρ μὴ παύσεται τὸ ἀπὸ τοῦδε ὁ δηλωθεὶς Μουσ ζάλων ἐνοχλεῖν περὶ τῶν τοιούτων οἰκημάτων, καὶ οὐδὲ ἐκστήσεται παντάπασι τῆς αὐτῶν κατοχῆς, τῷ παρὰ τῆς ἡμῶν μετριότητος ἐπιτιμίῳ ὑποβληθήσεται, ὡς προδήλως τῷ δικαίῳ ἐναντιούμενος. Ταῦτα παρεκβληθέντα ἀπὸ τῶν ἡμερησίων συνοδικῶν πατ ρατημειώσεων, καὶ τῇ ὑπογραφῇ καὶ σφραγίδι του τιμιωτάτου χαρτοφύλακος βεβαιωθέντα καὶ πιστωθέντα ἐπεδόθη μηνὶ καὶ ἰνδ. τοῖς προγεγραμμένοις ἔτους σου μου τριακοστοῦ δευτέρου.

Part V, VIPars V, VI

col. 1165–1166page 85 of 238
PG 152:1165† Ἱερώτατε μετροπολίτα Θεσσαλονίκης, ὑπέρτιμε καὶ ἔξαρχε πάσης Θετταλίας, ἐν ἁγίῳ Πνεύ, ματι ἀγαπητὲ ἀδελφὲ τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργέ, χάρις εἴη καὶ εἰρήνη παρὰ Θεοῦ τῇ σῇ ἱερότητι. Ὁ ἀπὸ τῆς τοιαύτης θεοσώστου πό λεως Ματθαῖος ὁ Συναδηνὸς ὑπέμνησε πρὸς τὴν ἡμῶν μετριότητα, ὡς ἡ πρὸς μητρὶς αὐτοῦ θεία συνεζεύχθη κατὰ πρῶτον συνοικέσιον νομίμως ἀνδρὶ τῷ Συροπούλῳ, ἔχουσα καὶ προικός χάριν πράγ ματα, ὅσα καὶ τῷ συμφώνω, αὐτῆς περιείληπται. Εν τῷ καιρῷ δὲ τῆς τῶν πραγμάτων συγχύσεως ἐδανείσατο ὁ τοιοῦτος ἀνὴρ αὐτῆς ὑπέρπυρα, ὅσα δῆτα καὶ ἐδανείσατο, καὶ μὴ ἔχοντος αὐτοῦ ἐξ οἰκείων ἀποδοῦναι τὰ ὀφειλόμενα πρὸς τοὺς δανειστάς, πειρῶνται οὗτοι κατασχεῖν καὶ διαπωλῆσαι τὰ προι κάθεν αὐτῇ διαφέροντα πράγματα, οὗ χάριν καὶ ἐδεήθη διαγνώσεως τῆς ἡμῶν μετριότητος. Οὕτως οὖν ἐχούσης τῆς ὑποθέσεως, διέγνωσται συνοδικῶς τῇ ἡμῶν μετριότητι, μὴ ἐνέχεσθαι τὴν αὐτὴν Συρο πουλίναν ἐκ τῶν προικῴων πραγμάτων αὐτῆς ἀπο διδόναι τὸ τοῦ ἀνδρὸς ἔφλημα, ἐπείπερ οἱ θεῖοι νόμοι παντός χρέους τὸ τῆς προικός τιθέασι προ τιμότερον· φύλακα γὰρ αὐτῆς ἐφιστῶσι τὸν ἄνδρα, οὐχ ἵνα πᾶν τὸ κατά γνώμην ἐπὶ ταύτῃ ποιῇ, ἀλλ᾽ οἷά τινα παρακαταθήκην τούτῳ καταπιστεύονται ἐπὶ τῷ ἀνελάττωτον καὶ ἀμείωτον αὐτὴν συντηρεῖν, ὥστε δὴ καὶ πάλιν δεῆσαν ἀντιστρέφειν τοῖς κληρονόμοις· ὅθεν καὶ παραδηλοῖ σου τῇ ἱερότητι, ὡς ἂν ἱκανωθείη μὲν πρότερον ἡ ῥηθεῖσα σύζυγος τοῦ τοιούτου Συροπούλου τὴν προίκα ταύτης ἀνελλιπή μετὰ τῶν ἀνηκόντων αὐτῇ κατὰ νόμους δικαίων καὶ τῶν λεγατευθέντων πρὸς τῆς μητρός, οἱ δέ γε τοι οὗτοι δανεισταὶ ἀφέξονται δι᾿ ὄχλου γίνεσθαι ταύτῃ χάριν τῶν προικῴων πραγμάτων αὐτῆς, ὡς μηδε μίαν μετοχὴν ἐπὶ τούτοις ἔχοντος ἐκ τῶν νόμων τοῦδε τοῦ Συροπούλου, ὡς εἴρηται. Τοίνυν καὶ γενέ τύω, καθὼς ἡ μετριότης ἡμῶν παραδηλοῖ τῇ σῇ ἱερότητι διὰ τοῦ παρόντος γράμματο;, δ καὶ ἀντι στραφήτω τῷ διαληφθέντι Συναδηνῷ δι' ἀσφάλειαν, Έρρωσο, κατὰ Κύριον ἀγαπητὲ ἀδελφὲ τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργέ. + Είχε τό· μηνὶ Μαΐῳ ἰνδ. ζ. 1. † Μην Μαΐῳ, θ' ἡμέρα, Τετράδι, ινδ. ζ', προ καθημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου τοῦ οικουμενικοῦ πατριάρχου ἐν τοῖς κατὰ τὸν ἅγιον θεοφύλακτον κελλίοις αὐτοῦ, συνεδριαζόντων τῇ μετ γάλῃ ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Κυζίκου, ὑπερτίμου καὶ ἐξάρχου πάσης Ἑλλησπόντου, ᾿Αθανασίου, τοῦ Σάρδεων, ὑπερτίμου καὶ ἐξάρχου πάσης Λυδίας, Γρηγορίου, του Χαλκηδό νας, ὑπερτίμου καὶ προέδρου Μαρωνείας, Θεοδούλου, τοῦ Μελιτηνῆς καὶ ὑπερτίμου, Θεοδοσίου, τοῦ Προύσης καὶ ὑπερτίμου, Νικολάου, τοῦ Πηγῶν καὶ Ηαρίου, υπερτίμου καὶ προέδρου Γάνου, Κωνσταντ τίνου, τοῦ Πισιδίας καὶ ὑπερτίμου, Γρηγορίου, τοῦ Δυρραχίου καὶ όπε ετίμου, Γρηγορίου, τοῦ Σμύρνης καὶ ὑπερτίμου, Ξενοφῶντος, τοῦ Μιτυλήνης καὶ ὑπερτίμου, Διονυσίου, τοῦ Διδυμοτείχου καὶ ὑπερ τίμου, Θεοδούλου, τοῦ Λακεδαιμονίας καὶ ὑπερτί. μου, Γρηγορίου, τοῦ ᾿Απρω, ὑπερτίμου καὶ τὸν τόπον ἐπέχοντος τοῦ Εὐχαίτων, Ἰωσήφ, τοῦ Μηθύμνης καὶ ὑπερτίμου, Μαλαχίου, καὶ τοῦ ὑποψη φίου Μαδύτων, παρισταμένων καὶ θεοφιλεστάτων. δεσποτικῶν ἀρχόντων. + Παρέστη τῇ ἡμῶν μετριότητι προκαθημένη συνοδικῶς ὁ ἱερομόναχος κῦρ Νίκανδρος, καὶ ἀνα έφερεν, ὡς πρὸ χρόνων ἤδη τριῶν εὑρισκόμενος ὁ τιμιώτατος ἐν μοναχοῖς' κῦρ Μακάριος ὁ Ταρχανειώ της εἰς προϊστάμενον τῆς σεβασμίας μονῆς τῆς ἐπ' ὀνόματι τιμωμένης τῆς ἁγίας τοῦ Χριστοῦ ἀναστάσεως, εἰδήσει καὶ τοῦ κτήτορος ταύτης, τοῦ μεγάλου λογοθέτου ἐκείνου, καὶ τῶν ἐν αὐτῇ μοναχῶν, παρα δέδωκε τούτῳ διὰ γράμματος αὐτοῦ ἄγχιστά πη τῆς τοιαύτης μονῆς τόπον τινά, ὅσος κατὰ μέρος ἐν τῷ τοιούτῳ αὐτοῦ περιλαμβάνεται γράμματι, τάξας, ὡς ἂν διδῷ πρὸς τὸ μέρος αὐτῆς οὗτος κατ' ἔτος ὑπέρπυρα τρία πρὸς τῷ ἡμίσει, καὶ ἀνεγείρῃ ἐν τῷδε τῷ τόπῳ θεῖον ναὸν, καὶ κελλία περὶ αὐτὸν ἀνακτίσῃ, λάβῃ τε καὶ τὴν θείαν λάρνακα τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Κατασάββα, ἔτι τε καὶ τὴν σεπτὴν εἰκόνα τοῦ ἁγίου μεγαλομάρτυρος καὶ τροπαιοφόρου Γεωργίου καὶ ἐπικεκλημένου Καταβιώτου εἰ δ᾽ ἴσως οὐ βουληθῶσιν οἱ μοναχοὶ στέρξαι τήνδε τὴν πρᾶξιν, ἀντιστραφῶσι πρὸς αὐτὸν, ὅσα ἂν παρὰ τούτου ἀναλωθείη. Καὶ τῷ τοιούτῳ γράμματι τῆς ἐκδόσεως θαῤῥήσας οὗτος δὴ ὁ ἱερομόναχος κῦρ Νί κανδρος ἐπέβαλε χεῖρα τῇ θεοφιλεί προθέσει αὐτοῦ, καὶ οἰκείοις πόνοις καὶ ἀναλώμασιν ἐξ αὐτῶν χρησ πίδων ἀνήγειρε θεῖον ναὸν, καὶ κελλία περὶ αὐτὸν συνεστήσατο, καὶ χρυσίνους δέκα πρὸς τὴν μονὴν δέδωκεν, ἡνίκα τὴν ἀρχὴν ἐπελάβετο τοῦδε τοῦ τόπου. Τοῦ κτήτορος δὲ, τοῦ μεγάλου δηλαδή λογο θέτου, μικρὰ φροντίσαντος τοῦ γράμματος καὶ εἰς ἀνατροπὴν αὐτοῦ χωρήσαντος καὶ ἀθέτησιν, κατε χαλάσθη μὲν ὁ ναὸς παρ᾽ ἐκείνου καὶ τὰ εἰρημένα κελλία, ἡ δὲ τούτων ὕλη εἰσήχθη ἐν τῇ δηλωθείσῃ μονῇ, καὶ τὸ ἀπ' ἐκείνου ἐστὶν ὁ εἰρημένος ἱερομόναχος ἀποστερούμενος τῶν οἰκείων αναλωμάτων, οὗ χάριν καὶ ἐδεήθη τῆς ἡμῶν μετριότητος, ἐμφανίσας καὶ τὸ τῆς πρὸς αὐτὸν ἐκδόσεως γράμμα τοῦ τοιού του τιμιωτάτου ἐν μοναχοῖς κῦρ Μακαρίου. Παρό τες δὲ τῷ ἱερῷ συνοδικῷ δικαστηρίῳ οὗτός τε καὶ οἱ δηλωθέντες μοναχοὶ, καὶ τούτου τὰ εἰρημένα διεξιόντος ἀκούοντες, πρὸς οὐδὲν εἶχον ἀντιλέγειν, ἀλλὰ μόνην τὴν τοῦ κτήτορος δυναστείαν εἰς αἰτίαν ἦσαν τιθέμενοι. Διέγνωσται οὖν συνοδικῶς τῇ ἡμῶν μετριότητι, ὡς ἄν, ἐπείπερ ὅδε ὁ ἱερομόναχος κατά τὴν περίληψιν τοῦ πρὸς αὐτὸν ἐκδοτηρίου γράμμα της, ὡς εἴρηται, θαρρήσας χεῖρα ἐπέβαλε τῷ θεοφιλεῖ τούτου σκοπῷ, καὶ ἐξ οἰκείων κόπων καὶ ἀναλωμάτων ἀνήγειρέ τε τὸν τοιοῦτον ναὸν, καὶ κελλία περὶ αὐτὸν συνεστήσατο, εἰδήσεις τοῦ κτήτορος καὶ τῶν αὐτῶν μοναχῶν, ἦν δὲ τεταγμένον ἀντιστρέφεσθαι τούτῳ, μὴ στερξάντων αὐτῶν, τὰ ἀναλωθέντα παρ' αὐτοῦ, αὐτοὶ δὲ προκατάρξαντες εἰς ἀνατροπὴν
col. 1167–1168page 86 of 238
PG 152:1167ταύτης ἐχώρησαν καὶ ἀθέτησιν, κἀντεῦθεν καταβέδιακείμενον περὶ τὴν τοποθεσίαν τῶν Πηγῶν, ὅπερ βληται ὅ τε ναὸς καὶ τάδε τὰ περὶ αὐτὸν κελλία, εἰσαχθείσης τῆς τούτων ὕλης ἐν τῇ δηλωθείσῃ μονῇ, ικανωθείη τούτῳ παρ' αὐτῆς, ὅσα ἂν μετ' ἀσφαλείας τῆς προσηκούσης καὶ ὡς ἐφορῶντος Θεοῦ ἀνομολογήσῃ οὗτος καὶ παραστήσῃ ἀναλῶσα: ὑπὲρ αὐτῶν. Ὅθεν καὶ ὀφείλουσιν οἱ διαληφθέντες μονα χοὶ ἀποδοῦναι τῷδε τῷ ἱερομονάχῳ ἀνελλιπή, ὅσα-. περ οὗτος τὸν εἰρημένον τρόπον μετ' ἀσφαλείας τῆς προσηκούσης ἀποδείξει καὶ παραστήσει ἀναλωθῆναι ὑπ' αὐτοῦ ὑπέρ τε τῆς ἀνεγέρσεως τοῦ αὐτοῦ ναοῦ καὶ τῆς τῶνδε τῶν κελλίων συστάσεως, ἔτι δὲ καὶ τὰ εἰρημένα δέκα υπέρπυρα, ἅπερ, ὡς δεδήλωται, πρὸς τὴν μονὴν δέδωκε τοῦ τόπου ἐπιλαβόμενος. Εἰ γὰρ μὴ εὐπειθήσαντες τῇ κρίσει καὶ τῷ δικαίῳ, καὶ εἰσέτι καταδυναστεύσουσι, καὶ οὐκ ἀπο δώσουσι πάντα τὰ διεγνωσμένα πρὸς τὸν ῥηθέντα Ιερομόναχον, τῷ παρὰ τῆς ἡμῶν μετριότητος ἐπιτιμίῳ ὑποβληθήσονται, ὡς προδήλως τῷ δικαίῳ ἐναν τιούμενοι. Ταῦτα παρεκβληθέντα, κ. τ. 2. 1. † Μην. Μαΐῳ, κη' ἡμέρᾳ, Δευτέρα, ἰνδ. ζ', προκαθημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου ἐν τοῖς κατὰ τὸν ἅγιον Θεοφύλακτον κελλίοις αὐτοῦ, συνεδριαζόντων τῇ μεγάλῃ ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Κυζίκου, ὑπερτίμου καὶ ἐξάρχου πάσης Ἑλλησπόντου, ᾿Αθανασίου, τοῦ Σάρδεων, ὑπερτίμου καὶ ἐξάρχου πάσης Λυδίας, Γρηγορίου, τοῦ Χαλκηδόνο;, ὑπερτίμου καὶ προέδρου Μαρωνείας, Θεοδούλου, τοῦ Αδριανουπόλεως καὶ ὑπερτίμου, Ἰγνατίου, τοῦ Μελιτηνῆς καὶ ὑπερτίμου, Θεοδοσίου, τοῦ Προύσης καὶ ὑπερτίμου, Νικολάου, τοῦ Πηγῶν καὶ Παρίου, ὑπερτίμου καὶ προέδρου Γάνου, Κωνσταντίνου, τοῦ Πισιδίας καὶ ὑπερτίμου, Γρηγορίου, τοῦ Δυρραχίου καὶ ὑπερτίμου, Γρηγορίου, τοῦ Μιτυλήνης καὶ ὑπερ-´ τίμου, Διονυσίου, τοῦ Διδυμοτείχου καὶ ὑπερτίμου, Θεοδούλου, τοῦ Μηθύμνης καὶ ὑπερτίμου, Μαλαχίου, καὶ τοῦ ἀρχιεπισκόπου Δέρκου, Λουκᾶ, παρισταμέν νων καὶ θεοφιλεστάτων δεσποτικῶν ἀρχόντων. ς εἰς ἐνέχυρον τοῦ Ἀντιοχείου Ανδρέου ἀντὶ ὑπερ πύρων διακοσίων κατέχοντος, αὕτη δὴ ἡ Καλοθετίνα ἐκ τῶν προικῴων ταύτης πραγμάτων ἀπώφλησε ταῦτα, καὶ ἐπελάβετο τούτου, καὶ ἔτιπερ εὑρίσκει τούτους καὶ τόκους προσαπαιτοῦντας, ἐδεήθη δια γνώσεως τῆς ἡμῶν μετριότητος. Διέγνωσται οὖν τῇ ἡμῶν μετριότητι καὶ τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσιν, ὡς δίκαιον μὲν ἦν ἀποδοθῆναι τὴν προίκα πρὸ τῶν ἄλλων χρεῶν, ἐπεὶ καὶ οἱ θεῖοι νόμοι παντός χρέους τὸ τῆς προικός τιθέασι προτιμότερον, δοῦναι δὲ πρότερον ἀσφάλειαν ἀποκρυβῆς τὴν τοιαύτην Καλοθετίναν περὶ τῶν ἐν τῷ καιρῷ τῆς τοῦ ἀνδρὸς τελευτῆς καθευρεθέντων πραγμάτων ἐκείνου, ὥστ᾽ ἐκ τῶν περιττευόντων ἀποδοθῆναι τὰ ὀφειλόμενα πρὸς τοὺς αὐτοὺς δανειστές, συγκαταβάσει δὲ ὅμως χρησαμένη διέκρινε, μετὰ τὸ γενέο σθαι τὴν τοιαύτην ἀσφάλειαν, τοῦτον μὲν δὴ τὸν Δισύπατον μόνα λαβεῖν, ὅτα δάνους χάριν δέδωκε τὴν ἀρχὴν τὸν δέ γε ῥηθέντα Κεφαλᾶν τὰ τριακόσια ὑπέρπυρα, καὶ ἀρκεσθῆναι τούτοις ἀμφοτέρους αὐτ τοὺς καὶ μηδὲν τόκου χάριν προσαπαιτεῖν, ἀπηγη ρευμένον ἐν τοῖς αὐτοῖς θείοις νόμοις, ὅθεν καὶ ὀφείλουσιν οι βηθέντες δανεισταὶ μόνα λαβεῖν, ὡς δεδήλωται, τὰ χάριν κεφαλαίου παρ' αὐτῶν δανεισθέντα, καὶ μηδέν τι ὑπὲρ τόκου προσαπαιτῆται, εἰδότες, ὡς, εἴπερ οὐκ εὐπειθεῖς γενόμενοι τῇ χρί σει καὶ τῷ δικαίῳ καὶ εἰς τὸ ἑξῆς καταδυναστεύσουσι, καὶ οὐ ποιήσουσι κατὰ τὴν συνοδικὴν ταύτην καὶ ἡμετέραν διάγνωσιν, ὡς προδήλως ἀδικοῦντες τῷ ἀπὸ Θεοῦ κατακρίματι ὑποπεσοῦνται. Ταῦτα παι ρεκβληθέντα, κ. τ. λ. 111. † Μηνὶ Ἰουνίῳ, θ' ἡμέρᾳ, Δευτέρα, Ινδ. ζ', προκαθημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν. δεσπότου τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ, συνεδριαζόντων τῇ μεγάλῃ ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ τῶν αὐτῶν ἀρχιερέων. † Ανήνεγκεν ἐπὶ τοῦ καθ' ἡμᾶς ἱεροῦ συνοδικοῦ δικαστηρίου ή κυρά Μαρία μεγάλη παπίπινα Ασπιέτισσα ἡ Κούμναινα, ώς τινες τῶν τοῦ κλήρου τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Διδυμοτείχου χρείαν κατεπείγουσαν ἔχοντες, προσιόντες αὐτῇ ᾐτήσαντο καὶ ἔλαβον κόσμιά τινα ταύτης καὶ λοιπὰ διάφορα † Παρέστη τῇ ἡμῶν μετριότητι προκαθημένη συνοδικῶς καὶ ἡ τοῦ Τζύρου Μαρία ἡ Καλοθετίνα, καὶ ἀνέφερεν, ὡς ἀνδρὶ κατὰ πρῶτον συνοικέσιον συνεζεύχθη τῷ Μαρμαρα Θεοδώρῳ, ἔχουσα καὶ προικός χάριν πράγματα, ποσότητος λιτρῶν δεκαπράγματα, συναινοῦντος καὶ τοῦ ἱερωτάτου μητρο οκτώ, καθὼς ἐν τῷ συμφώνῳ ταύτης περιλαμβάνονται, ὃς δὴ καὶ δύο παιδία, θῆλυ καὶ ἄῤῥεν, γε γεννηκὼς ἐξ αὐτῆς, κατηνάλωσε πᾶσαν σχεδὸν ἦν ἔσχε προίκα, πλήν τινων σχολαρικίων καὶ ἀργύρου περιισταμένου εἰς λίτρας δικαοκτώ, ἅπερ ἄμφω παρέθετο μὲν εἰς ἐνέχυρον τῷ Κεφαλά, δανεισάμενος ὑπέρπυρα τριακόσια, τὰ δέ γε γονικόθεν διαφέροντα τούτῳ οἰκήματα τῷ οἰκείῳ τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι, τῷ Δισυπάτῳ, δανεισάμενος τὸν ὅμοιον τρόπον καὶ ἐξ αὐτοῦ ὑπέρπυρα τριακόσια εἰκοσιπέντε, καὶ ἀποδεδωκώς ή ῥηθεί; Μαρμαρά; τῷ αὐτῷ Δισυπάτῳ ὑπέρπυρα ἑκατὸν, τὸν βίον ἀπέλιπε, μηδὲν ἕτερον καταλείψας ἴδιον ἑαυτοῦ πράγμα, ἢ μένα τὰ τοιαῦτα οἰκήματα καὶ ἀμπέλιον, πολίτου Διδυμοτείχου καὶ ὑπερτίμου, ἐν ἁγίῳ Πνεύ ματι ἀγαπητοῦ ἀδελφοῦ τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργοῦ, καὶ πρὸς τοῦτο αὐτὴν καταπείθον τος, ὡς ἂν παραθέμενοι αὐτὰ εἰς ἐνέχυρον ἀνύσωσι τὴν τοιαύτην χρείαν αὐτῶν, καὶ γράμμα ἴδιον το του χάριν ἐξέθεντο οἰκείαις ὑπογραφαῖς αὐτὸ πιστωσάμενοι, περιληφθέντων ἐν τούτῳ κατὰ μέρος καὶ τῶν τοιούτων κοσμίων, ἵνα μετὰ ἕνα μήνα ταῦτα πάντα πρὸς αὐτὴν ἀποδώσουσιν· εἰ δ᾽ οὖν, καθέξει αὕτη τὰ προσόντα τούτοις κτήματά τε καὶ πρά γατα. Καὶ ὅτιπερ οἱ λαβόντες εἰς ἀνατροπὴν τῆς τοιαύτης συμφωνία; ἐχώρησαν καὶ ἀθέτησιν, αὕτη τῶν οἰκείων πραγμάτων ἐπὶ χρόνοις ήδη τρισὶν ἀποστερουμένη, ἐδεήθη συνοδικής διαγνώσεως, ἐμ
col. 1169–1170page 87 of 238
PG 152:1169φανίσασα εἰς παράστασιν τοῦ ἀληθῶς ἔχειν τὰ εἰρη- Καλωνυμίτην αὐτό, μηδέ τι μεταποιῆσαι τοῦ ἀρ μένα καὶ τὸ τοιοῦτον γράμμα τῆς συμφωνίας. Διέ γνωσται οὖν τῇ ἡμῶν μετριότητι καὶ τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσι, συνεδριάζοντος καὶ τοῦδε τοῦ ἱερωτάτου μητροπολίτου Διδυμοτείχου καὶ ὑπερτίμου, δίκαιον εἶναι, ὡς ἂν ἐκ τῶν κτημά των καὶ πραγμάτων τῶν λαβόντων τὰ εἰρημένα κό σμια καὶ τὰ λοιπὰ πράγματα ταύτης δὴ τῆς μεγά της παπιαίνης καὶ τῶν ἰδίων τοῦ εἰρημένου Ιερω τάτου μητροπολίτου Διδυμοτείχου, ὡς τῇ τούτου πειθοῖ καὶ συναινέσει τῶν τοιούτων κοσμίων δοθέν των παρ' αὐτῆς, εἰ καὶ μὴ ἔφθασε τὸ γεγονὸς γράμμα πιστώσασθαι καὶ υπογραφῇ αὐτοῦ ἀποφλη θῶσι πάντα τὰ ὀφειλόμενα, καὶ ἀπολάβῃ ἡ δηλω θεῖσα μεγάλη παπίαινα σῶα καὶ ἀνελλιπῆ πάντα τὰ ἴδια ἑαυτῆς κόσμια, ὅσα δηλονότι ἐν τῷ τοιούτῳ γράμματι κατὰ μέρος περιλαμβάνονται. Οθεν καὶ ὀφείλουσιν δ τε δηλωθεὶς ἱερώτατος μητροπολίτης Διδυμοτείχου καὶ οἱ ἐκ τῶν ῥηθέντων κληρικῶν ἐγ γράφως ὑποσχεθέντες καὶ λαβόντες τάδε τὰ κόσμια καὶ τὰ λοιπὰ πράγματα της τοιαύτης μεγάλης πα πιαίνης, ποιῆσαι κατὰ τὴν συνοδικήν ταύτην καὶ ἡμετέραν διάγνωσιν καὶ ἀποφλῆσαι, ὅσα δάνους χάριν ὑπὲρ αὐτῶν ἔλαβον, καὶ εἰ μὲν εὐπειθήσαντες ποιήσουσι κατὰ τὴν ἔγγραφον τούτων ὑπόσχεσιν, εὖ ἂν καὶ καλῶς ἔχοι· εἰ δ᾽ οὖν, τοὺς μὲν ἐξ αὐτῶν ἱερωσύνῃ τετιμημένους επισχημένους ἔχει τοῦ ἱε ρουργεῖν ἡ μετριότης ἡμῶν, ἀλλὰ δὴ καὶ τὸν δηλω θέντα Διδυμοτείχου, τοὺς δέ γε μὴ τοιούτους καὶ χαίου σχήματος· ἥ τε γὰρ ἄποψις τοῦ οἰκήματος τοῦ Ἰσαακίου ἐντεῦθεν ἀπείργεται, καὶ αἱ τούτου παράθυροι κλείονται, προβάντος τούτου χάριν καὶ γράμματος. Μεθ᾽ ἱκανὸν δὲ εἰς ταυτὸ γνώμης ἐλ θόντες, οὗτός τε,ὁ Ἰσαάκιος καὶ ὁ ῥηθεὶς πενθερὸς αὐτοῦ ὁ ναυπηγὸς πρὸς συμβάσεις ἐχώρησαν, συν θέμενοι καὶ συμφωνήσαντες διὰ ταβουλλαρικού γράμματος, σταυρικοῖς δεσμοῖς σιγνογραφήσαντες ἐν αὐτῷ, ὥστε ἀνυψῶσαι τὸν τοιοῦτον Καλωνυμίτην τίδε τὸ χαμαίγ.... οἴκημα αὐτοῦ, καὶ ὅσον ἂν χῶρον περιλάβῃ τὸ μέλλον εἰς ὕψος ἀρθῆναι, σύνεγγυς δν, ὡς εἴρηται, καὶ σύγκολλα τῆς ἀπόψεως τοῦ αὐτοῦ οἰκήματος τοῦ Ἰσαακίου εἰς δύο μερίδας διελεῖν, καὶ τὴν μίαν μὲν τὸν ῥηθέντα Ἰσαάκιον λαβεῖν, την δὲ ἑτέραν τόνδε τὸν Ἰσαάκιον, καὶ ἀντιδοῦναι τῷ αὐτῷ Καλωνυμίτῃ ἴσην μερίδα ἀπὸ τοῦ προσόντος αὐτῷ ὄπισθεν καὶ ἐκ πλαγίου μέρους. Οὗ δὴ τα βουλγαρικού γράμματος καὶ συνοδικῶς εἰς ἐπήκοον αναγνωσθέντος, διέγνωσται τῇ ἡμῶν μετριότητι καὶ τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσι, τὸ στέργον καὶ ἀπαραποίητον ἔχειν τὴν τοιαύτην τούτων συμβίβασιν, καὶ μηδένα ἐκ τούτων πειράσασθαι πρὸς ἀνατροπὴν καὶ ἀθέτησιν χωρῆσαι αὐτῆς, ἀλλ' ἐμ μένειν ἑκατέρους ἀπαραβάτως αὐτῇ. Εἰ δ᾽ ἴσως οὐ θελήσει ὁ αὐτὸς Καλωνυμίτης στέρξαι τήνδε τὴν συμφωνίαν, ὀφείλει καταβληθῆναι τὸ οἴκημα τούτου καὶ εἰς τὸ πρότερον σχῆμα καταστῆναι, καθὼς καὶ τὸ τῆς κρίσεως γράμμα διέξεισιν, ἐπεὶ καὶ ἡ πρὸς κοσμικοὺς ὑπὸ ἐκκλησιαστικὸν ἐπιτίμιον ποιεῖται, τὴν βασιλικὴν ὁδὸν ἄποψις τοῦ οἰκήματος τοῦ αὐτοῦ μέχρις ἂν τὰ ὀφειλόμενα ἀποφλήσωσι. Ταῦτα παρακ βληθέντα, κ. τ. λ. 17. + Μηνὶ Ἰουλίῳ, ιε' ἡμέρα, Τετράδι, Ινδ. ζ', προκαθημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ, συνεδριαζόντων τῇ μεγάλῃ ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ τῶν αὐτ τῶν ἱερωτάτων ἀρχιερέων. † Παρέστη τῇ ἡμῶν μετριότητι προκαθημένη συνοδικῶς ὁ Εὐθειοτόκιος Ἰσαάκιος, καὶ ἀνήνεγκεν, ὡς ὁ καλούμενος Ναυπηγός γαμβρὸν αὐτὸν ἐπὶ τῇ ἰδίᾳ θυγατρὶ ἀγαγόμενος, συνεφώνησεν αὐτῷ προικός χάριν καὶ πράγματα ὑπερπύρων διακοσίων καὶ οἴκημα τι πρὸς τούτοις ἀδιατίμητον, ἔτι τε καὶ (τὴν) τῶν ἐν τῷ καιρῷ τῆς τελευτῆς αὐτοῦ καθευρε θησομένων τούτῳ πραγμάτων κληρονομίαν. Καὶ ἦν μὲν ὁμόστεγος καὶ ὁμοδίαιτος τῷ πενθερῷ ἐπὶ χρό νοις ἑπτά. Ἐπεὶ δὲ εἶδεν ὁ αὐτὸς Ἰσαάκιος τοῦτον δὴ τὸν πενθερὸν πειραθέντα ἐξῶσαι αὐτὸν τοῦ τοιού του οἰκήματος, ἀντεκρίθη τούτῳ ἐπὶ τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ δικαστηρίου, καὶ ἐμφανίσας τὸ γεγονὸς αὐτῷ σύμφωνον δεδικαίωται συγκαταμένειν τῷ τοιούτῳ πενθερῷ ἐν τῷ εἰρημένῳ οἰκήματι, ὃν δὴ τρόπον καὶ ἐπὶ τοῖς τοιούτοις ἑπτὰ χρόνοις ἦν καταμένων. Βουληθέντος δὲ καὶ τοῦ συγγάμβρου αὐτοῦ τοῦ Καλωνυμίτου πρὸς ὕψος ἐπᾶραι τὸ προσὸν αὐτῷ χαμαίγ.... οίκημα, σύνεγγυς καὶ πλησίον τυγχάνον τοῦ εἰρημένου οἰκήματος, γέγονε τηνικαῦτα ἐπι στασία καὶ διεκρίθη, μηδαμῶς ἀνυψῶσαι τόνδε τὸν Εὐθειοτοκίου ἀπείργεται, καὶ αἱ τούτου παράθυροι μέλλουσιν ἀποκλεισθῆναι τελείως, καθ᾽ ἂν εἴρηται τρόπον, ἐφ᾽ ᾧ καὶ ὁ οἰκεῖος τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι μέγας δρουγγάριος τοῦ θεοσώστου στόλου, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι γνησιώτατος υἱὸς τῆς ἡμῶν μετριότητος, κῦρ Ἰωάννης ὁ Φιλανθρωπηνός, ἀναδέξεται τὸν διαληφθέντα Ἰσαάκιον, καὶ ἀπαλλάξει τῆς καταδυναστείας καὶ ὀχλήσεως τοῦ ῥηθέντος Καλωνυμίτου, κατὰ τὴν συνοδικὴν ταύτην καὶ ἡμετ τέραν διάγνωσιν. Ταῦτα παρεκβληθέντα, κ. τ. λ. ν. † Μηνί. Αὐγούστῳ, ιε' ἡμέρα, Παρασκευῇ, Ινδ. ζ', προκαθημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου ἐν τοῖς κατὰ τὸν ἅγιον θεοφύλακτον κελλίοις αὐτοῦ, συνεδριαζόντων τῇ μεγάλῃ ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Κυζίκου, ὑπερτίμου καὶ ἐξάρχου πάσης Ἑλλησπόντου, ᾿Αθανασίου, τοῦ Σάρδεων, ὑπερτίμου και ἐξάρχου πάσης Λυδίας, Γρηγορίου, τοῦ Χαλκηδόνος, υπερτίμου καὶ προέδρου Μαρωνείας, Θεοδούλου, τοῦ 'Αδριανουπόλεως καὶ ὑπερτίμου, Ἰγνατίου, τοῦ Μελιτηνῆς καὶ ὑμερτίμου, Θεοδοσίου, τοῦ Ποντοηρακλείας καὶ ὑπερτίμου, Ἰωαννικίου, τοῦ Προύσης καὶ ὑπερτίμου, Νικολάου, τοῦ Πηγῶν καὶ Παρίου, ὑπερτίμου καὶ προέδρου Γάνου, Κωνσταντίνου, τοῦ Πισιδίας καὶ ὑπερτίμου, Γρηγορίου, τοῦ Δυρραχίου καὶ ὑπερτίμου, Γρηγορίου, τοῦ Μιτυλήνης καὶ ὑπερ τίμου, Διονυσίου, τοῦ Μηθύμνης καὶ ὑπερτίμου, Μαλαχίου, τοῦ Βρύσεως καὶ ὑπερτίμου, Γερασίμου,

Part VIIPars VII

col. 1171–1172page 88 of 238
PG 152:1171καὶ τοῦ ἀρχιεπισκόπου Δέρκου, Λουκά, παρισταμέέχων αὐτὰ καὶ νεμόμενος, ὃς δὴ καὶ τελευτῶν, ἐπεὶ νων καὶ θεοφιλεστάτων δεσποτικῶν ἀρχόντων. † Παρέστη τῇ ἡμῶν μετριότητι προκαθημένῃ συνοδικῶς ἡ τοῦ Κηφῆ ἐκείνου θυγάτηρ Μαρία, καὶ ἀνέφερεν, ὡς ὁ τοιοῦτος πατὴρ αὐτῆς ἀνδρὶ συν έζευξεν αὐτὴν κατὰ νόμους τῷ Μαγιδιώτη Γεωργίῳ, δοὺς αὐτῇ καὶ πράγματα προικός χάριν, ὅσα δὴ καὶ τῷ συμφώνῳ αὐτῆς περιείληπται, καὶ τοῦδε τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς ὑπέρπυρα χίλια πρὸς τοῖς ἑβδομήκον τα εννέα δανεισαμένου, καὶ τὰ μὲν ἐξ αὐτῶν ἀποδεδωκότος, τὰ δὲ μὴ εὐποροῦντος ἀποδοῦναι, πει ρῶνται κατασχεῖν οἱ δανεισταὶ τό τε οἴκημα καὶ τὸ ἀμπέλιον αὐτῆς, ἅπερ ἐκ τῶνδε τῶν προικῴων αὐτῆς πραγμάτων εκτήσατο, τούτων χάριν ἀναλωθέντων. Ἔχουσα δὲ καὶ θυγατέρας δύο τὸν νόμιμον ὑπερβε σηκυίας τοῦ γάμου χρόνον, καὶ μὴ δυναμένη ἑτέρῳ τρόπῳ ἀνδράσι ταύτας συζεῦξαι, ἐδεήθη τῆς ἡμῶν μετριότητος. Η μετριότης οὖν ἡμῶν, καθάπερ ἐχρῆν, διαμηνύσατο καὶ τοῖς τοιούτοις δανεισταῖς ἀπαντῆσαι πρὸς τὸ καθ᾽ ἡμᾶς ἱερὸν συνοδικὸν δικα στήριον ἐπὶ τῷ καὶ αὐτῶν ἀκροάσασθαι· ὧν δὴ καὶ μη βουληθέντων ἀπαντῆσαι, καὶ ταῦτα καὶ δὶς καὶ τρὶς διαμηνυθέντων, διέγνωσται τῇ ἡμῶν μετριότητι καὶ τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσι, δίκαιον εἶναι, πρότερον ἱκανωθῆναι τῇ ῥηθείσῃ γυναικὶ τὴν προίκα ταύτης ἀνελλιπῆ, ἐπείπερ οἱ θεῖοι νόμοι παντὸς χρέους τὸ τῆς προικός τιθέασι προτιμότερον, καὶ μάλισθ' ὅτι καὶ φύλακα ταύτης ἐφιστῶσι τὸν ἄνδρα, οὐχ ἵνα πᾶν τὸ κατὰ γνώμην ἐπὶ ταύτῃ ποιῇ, ἀλλ᾽ οἷά τινα παρακαταθήκην τούτῳ καταπι στεύονται, ἐπὶ τῷ καὶ πάλιν δεἦσαν ἀντιστρέφειν τοῖς κληρονόμοις. Μέντοι καὶ ἔσται ἐπειλημμένη ἡ τοιαύτη γυνὴ τοῦ τε οἰκήματος καὶ τοῦ ἀμπελίου, προσκτηθέντων ἐκ τῶν προικώων ταύτης πραγμάτ των, ὡς εἴρηται, καὶ μόγις εξαρκούντων ὑπὲρ τῶν ἀναλωθέντων ἀπὸ τούτων καὶ λειπομένων αὐτῇ. Οι δέ γε δηλωθέντες δανεισταὶ παύσονται δι᾿ ὄχλου για νεσθαι τούτων χάριν αὐτῇ, ἀπαιτήσουσι δὲ καὶ λήψονται τα πεχρεωστημένα τούτοις ἐκ τῶν ἰδιο κτήτων πραγμάτων τοῦ τοιούτου Μαγιδιώτου, κατά τὴν συνοδικὴν ταύτην καὶ ἡμετέραν διάγνωσιν. Ταῦτα παρεκβληθέντα, κ. τ. λ. μηδένα ἕτερον είχε γνήσιον κληρονόμον, κατέλιπεν ἐνδιαθήκως ταῦτα πάντα πρός τε τοὺς ἀδελφόπαιδας αὐτοῦ, τοὺς τοῦ Βουρδὴ παῖδας, καὶ τὸν ἐξάδελφον αὐτῶν Βασίλειον τὸν Σεβαστειανόν. Καὶ εἰσὶ μὲν καὶ οὗτοι ἐξ ἐκείνου τούτων ἐν κατοχή. Διαναστάς δὲ ὁ ἱερατικῶς ἐξυπηρετῶν ἐν τῷ τοιούτῳ ναῷ πρε σβύτερος Γεώργιος ὁ Νίκας, δι᾿ ὄχλου γίνεται τού τοις, πειρώμενος κατέχειν αὐτὸν διὰ βίου παντός καὶ προσέτι τῷ μέρει παραπέμπειν αὐτοῦ, καίπερ ἑκάστου έτους, ἐφ' ὅσον ἦν τὴν ἱερατικὴν ἐκτελῶν ὑπηρεσίαν ἐκεῖσε, χρυσίνους ἐξ λαμβάνων ὑπὲρ μισθοῦ. Παρὼν δὲ τῷ ἱερῷ συνοδικῷ δικαστηρίῳ καὶ ὁ τοιοῦτος πρεσβύτερος καὶ τῶν εἰρημένων ἀκούων, οὐδὲν ἕτερον εἶχε λέγειν, ἢ μόνον τὸ τοῦ χρόνου εἰς δικαίωσιν ἑαυτοῦ προσβάλετο. Διέγνωσται οὖν τῇ ἡμῶν μετριότητι καὶ τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσι, δίκαιον εἶναι, ὡς ἂν κατὰ τὰς περιλή ἔψεις τῶν τε σεπτῶν χρυσοβούλλων καὶ προσταγμάτ των καὶ τῶν ἑτέρων δικαιωμάτων κατέχωσι τὰ εἰ ρημένα οἰκήματα οἱ ἀδελφόπαιδες ἐκείνου καὶ ὁ τοιοῦτος Βασίλειος, μετὰ καὶ τοῦ δηλωθέντος θείου ναοῦ καὶ τῶν ἐμφυτευτικῶν δικαίων, καὶ ἔχωσιν ἐπ' ἀδείας πᾶν τὸ κατὰ γνώμην ἐπὶ τούτοις ποιεῖν, καὶ ἐξυπηρετῇ ἱερατικῶς, ὡς δεδήλωται, πρεσβύτερος ἐν αὐτῷ, ὃν ἂν οὗτοι βούλωνται καὶ θελήσωσι, μετ᾿ εἰδήσεως μέντοι καὶ προτροπῇ τῆς ἡμῶν μετ τριότητος· ὁ δέ γε τοιοῦτος πρεσβύτερος τέλλον ἀπέχῃ ἐκεῖθεν, καὶ παύσηται τὸ ἀπὸ τοῦδε δι' όχλου γίνεσθαι τούτων χάριν αὐτοῖς, ὡς μηδὲν μηδόλως δίκαιον ἔχων. "Οθεν καὶ ὀφείλει πραχθῆναι τὰ περὶ τούτου κατὰ τὴν συνοδικὴν ταύτην καὶ ἡμετέραν διάγνωσιν. Ταῦτα παρεκβληθέντα, κ. τ. λ. † Μην Σεπτεμβρίῳ, ιθ' ἡμέρᾳ, Τετράδι, Ινδ. ὀγδόης, προκαθημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν θε σπότου τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου ἐν τοῖς κατὰ τὸν ἅγιον θεοφύλακτον κελλίοις αὐτοῦ, συνεδριαζόντων τῇ μεγάλη αγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Κυζίκου, ὑπερτίμου καὶ ἐξάρχου πάσης Ελλησπόντου, Αθανασίου, τοῦ Σάρδεων, ὑπερτίμου καὶ ἐξάρχου πάσης Λυδίας, Γρηγορίου, τοῦ Νικομηδείας, ὑπερτίμου καὶ ἐξάρχου πάσης Βι † Μηνὶ τῷ αὐτῷ, ἡμέρᾳ τῇ αὐτῇ, ἐνδ. ζ', προκαθημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου Ουνίας, Μαξίμου, του Χαλκηδόνος, υπερτίμου και τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ, συνεδριαζόντων τῇ μεγάλη ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ τῶν αὐτῶν ἱερωτάτων ἀρχιερέων. † Εἶχε μὲν ὁ σεβαστὶς ἐκεῖνος πῦρ Βασίλειος ὁ Σεβαστειανὸς οἰκήματά τινα καὶ ἐμφυτευτικὰ δίκαια μετὰ τοῦ περικλειομένου αὐτοῖς θείου ναοῦ, ὅν ἐκεῖ νος ἐξ αὐτῶν κρηπίδων ἀνήγειρεν ἐπ' ὀνόματι τοῦ τιμίου προφήτου, Προδρόμου και Βαπτιστοῦ Ἰωάν νου, διὰ σεπτῶν χρυσοβούλλων καὶ προσταγμάτων καὶ λοιπῶν διαφόρων δικαιωμάτων. Μέλλων δὲ τε λευτάν, διαθήκην ἐξέθετο, καταλιπών τά τε τοιαῦτα οἰκήματα μετὰ τοῦ ναοῦ καὶ εἴ τι ἕτερον εκέκτητο ἀπὸ ἐμφυτεύματος δίκαιον, πρὸς τὸν υἱὸν ἐκείνου, καὶ ἦν κατὰ διαδοχήν καὶ οὗτος ἀνενοχλήτως κατα προέδρου Μαρωνείας, Θεοδούλου, τοῦ Ἀδριανουπόλεως καὶ ὑπερτίμου, Ἰγνατίου, τοῦ Μελιτηνῆς καὶ ὑπερτίμου, Θεοδοσίου, τοῦ Ποντοηρακλείας καὶ ὑπερ τίμου, Ιωαννικίου, τοῦ Προύσης καὶ ὑπερτίμου, Νικολάου, τοῦ Πηγῶν καὶ Παρίου, υπερτίμου καὶ προέδρου Γάνου, Κωνσταντίνου, τοῦ Πισιδίας κα! ὑπερτίμου, Γρηγορίου, τοῦ Δυρραχίου καὶ ὑπερτίμου, Γρηγορίου, τοῦ Μηθύμνης καὶ ὑπερτίμου, λαχίου, καὶ τοῦ ἀρχιεπισκόπου Δέρκου, Λουκά, τα ρισταμένων καὶ Θεοφιλεστάτων δεσποτικῶν ἀρχήν των. † Τὸ τῆς δικαιοσύνης χρῆμα πᾶσιν ὄντως λυσιτελὲς· ταύτῃ γὰρ πόλεις ευνομούμενοι καὶ ἄνθρωπ τοῖς ἴσοις μέτροις ἀρκούμε οι ρυθμίζονται μὲν πρὸς
col. 1173–1174page 89 of 238
PG 152:1173τὸ βέλτιον, εἰρηνικὸν δὲ καὶ ἀστασίαστον τὸν σφῶν τὴν πνευματικὴν διεξαγωγὴν ἔχειν παρὰ τοῦ εἰς αὐτῶν βίον εἰσὶ διανύοντες, τῆς ἀδικίας μακρὰν ἀπελαυνομένης καὶ τῆς ἐξ αὐτῆς ἀναφυομένης πλεονεξίας ἐκκοπτομένης. Εἰ δ᾽ ἐπὶ πᾶσι χρεὼν τὸ τῆς δικαιοσύνης καλὸν παῤῥησιάζεσθαι καὶ κρατεῖν, πῶς οὐ πολλῷ γε πλέον δοίη τις ἂν τοῦτο προσήκειν τοῖς γε λαχοῦσι προΐστασθαι τῶν ἄλλων πνευματικῶς καὶ εἰς τύπον εἶναι καὶ ὁπόδειγμα τοῦ καλοῦ; Ταύτης γὰρ ὄντες ταμίαι, πᾶσι τρόποις αὐτὴν κρατύνειν ἐπιζητοῦσι καὶ πραγματεύονται, καὶ κέρδος αἰσχρὸν, ὡς δαπάνην, εὖ μάλα προθυμοῦνται φυλάττεσθαι. Τῷ λόγῳ τῷδε σκοπὸς, ὡς τῷ ἱερωτάτῳ μητροπολίτη Μιτυλήνης, ὑπερτίμῳ, ἀγαπητῷ κατὰ Κύριον ἀδελφῷ καὶ συλλειτουργῷ τῆς ἡμῶν μετριότητος, πολλαὶ διενοχλήσεις πρὸ χρόνων καὶ ἀμφισβητήσεις γεγένηνται μετὰ τῶν κατὰ καιροὺς τὰ κατὰ τὴν τοιαύτην νῆσον. Μιτυλήνην πατριαρχικά δίκαια διεξαγόντων ἐξαρχικῶς περὶ τῆς ἐκεῖσε δια κειμένης σεβασμίας μονῆς τοῦ ὁσίου Γεωργίου και τῶν ὑπ᾽ αὐτὴν μετοχίων, τοῦ μὲν ἰσχυριζομένου τε καὶ ἀποδεικνύντος, διαφέρειν ταύτην τῇδε τῇ κατ' αὐτὸν μητροπόλει, τῶν δ᾽ αὖθις διατεινομένων, τῷ πατριαρχικῷ μέρει ἀνήκειν αὐτήν. Οὕτω μὲν οὖν παρ᾽ ἀμφοῖν τὰ τῆς διαμάχης ταύτης ἐκράτει, τοῦ ἀρχιερατικῶς δὲ προϊσταμένου τῆς τοιαύτης ἁγιω τάτης ἐκκλησίας κῦρ Γρηγορίου ἐκείνου πρὸ χρόνων ὅτι πλείστων κατὰ τὸ Νύμφαιον ἐπὶ τοῦ ἀοιδίμου ἐν πατριάρχαις κῦρ Αρσενίου τὰ περὶ τούτου κεκινηκότος, καὶ συνοδικῆς πράξεως καὶ ψήφου προβάσης την καῦτα δικαιούσης τὴν κατ' αὐτὸν ταύτην μητρόπολιν Μιτυλήνης ἐπί τε τῇ δηλωθείσῃ μονῇ τοῦ Οσίου Γεωργίου καὶ τοῖς ὑπ' αὐτὴν μετοχίοις, εύρε θείσης τε ήδη καταγεγραμμένης καὶ ἐν τοῖς κωδι κίοις τοῦ ἱεροῦ χαρτοφυλακείου, ὁ αὐτὸς ἱερώτατος μητροπολίτης καὶ ὑπέρτιμος ἐπὶ τῆς θείας τῶν δεσ ρωτάτων ἀρχιερέων ὁμηγύρεως τὴν τοιαύτην συνο δικὴν πρᾶξιν προέτεινε, κἀπειδήπερ τῷ μακρῷ χρό νῳ ἡ τοῦ Ὁσίου Γεωργίου μονὴ καταβέβληται, μετά πεσε τὰ τῆς ἀμφισβητήσεως εἴς τε τὴν ὑπ' αὐτὴν τελούσαν σεβασμίαν μονὴν, ἐπ' ὀνόματι τετιμημένην τῶν Οσίων Πατέρων καὶ ἐπικεκλημένην Δαφνέαν, καὶ τὴν τοῦ Ἁγίου Ανδρέου της Γλίστρας οὕτω πως ἐπονομαζομένην, καὶ ἐξητήσατο, μὴ ἐπιπλέον ἀδικεῖσθαι αὐτὸν ἐπὶ ταύταις. Ενθεν τοι καὶ τῆς τοιαύτης πράξεως συνοδικῶς εἰς ἐπήκοον ἀναγνωσθείσης, ή μετριότης ἡμῶν συνδιασκεψαμένη τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσι καὶ ἀκριβέστερον προσαχοῦσα ταύτῃ καὶ ἐξ αὐτῆς κατειληφυῖα διεξιούσης, τρόπῳ πλεονεκτικῷ εἰσιέναι τὸν πατριαρχικὴν ἔξαρχον ἔν τε τῇ ῥηθείσῃ μονῇ τοῦ Ὁσίου Γεωργίου καὶ τοῖς ὑπ᾽ αὐτὴν μετοχίοις, τῇ τε τοιαύτῃ δηλονότι μονῇ τῶν Οσίων Πατέρων καὶ τῇ τοῦ ᾿Αγίου Ανδρέου τῆς Γλίστρας, ἐν ἁγίῳ παρακελεύεται Πνεύματι, μηκέτι τὸ ἀπὸ τοῦδε μήτ' ἐν τῇδε τῇ μονῇ τῶν Ὁσίων Πα τέρων, μήτε μὴν ἐν τῇ τοῦ Ἁγίου Ανδρέου, ἀλλ' οὐδ᾽ ἐν τοῖς ὑπ' αὐτὰς κτήμασι παραβάλλειν αὐτόν. Εἰ γὰρ τὴν τοῦ Οσίου Γεωργίου πρωτότυπον μονὴν, ἐφ' ᾗ δὴ καὶ ἡ διένεξις ἀνέκυψε τὴν ἀρχὴν, ὁ ἐν πα τριάρχαις ἀοίδιμος κῦρ Αρσένιος παρακεχώρηκε α ἀρχιερέα εὑρισκομένου τῆς τοιαύτης αγιωτάτης μητροπόλεως Μιτυλήνης, ἀπείρξας εἰσέρχεσθαι ὅλως ἐν αὐτῇ τὸν πατριαρχικὸν ἔξαρχον, δν δὴ τρόπον δε ἡ συνοδική πράξις ἀρεδήλως διέξεισι, πολλῷ μᾶλλον ὀφείλουσιν αἱ ὑποκείμεναι ταύτῃ, ἥ τε τῶν Ὁσίων Πατέρων καὶ ἡ τοῦ ᾿Αγίου Ανδρέου παρὰ τῆς αὐτ τῆς ἐκκλησίας κατέχεσθαι καὶ ὑπὸ ταύτης παντοίαν δέχεσθαι τὴν ἀνάκρισιν· ἐπεὶ πᾶσαν θύραν καὶ ἡ μετριότης ἡμῶν τῷ πατριαρχικῷ ἀποκλείει ἐξάρχῳ, ὥστ' ἐπιχειρεῖν εἰσέρχεσθαι καὶ ἀνακρίνειν τοὺς ἐν αὐταῖς. Ἔσονται γὰρ αὗται τὴν ἀεὶ χρόνον ὑπὸ τὴν τοῦ μητροπολίτου Μιτυλήνης ἢ καὶ ἐπισκόπου διο χησιν. Ἐπεὶ δ' ἐν τῇ τοιαύτῃ συνοδικῇ πράξει προ ριλαμβάνεται, ἐν ταῖς τελουμέναις θείαις ἀγιστείαις ἐν τῇ οὔσῃ τῷ τότε πρωτοτύπῳ μονῇ τοῦ Ὁσίου Γεωργίου τελεῖσθαι τὴν ἀναφορὰν τῆς ἡμῶν μετριότητος, διεκρίθη συνοδικῶς, εἴπερ ὁ τούτου συνίσταται ναὸς καὶ οὐ καταβέβληται, κατὰ τὴν περίληψιν τῆσδε τῆς συνοδικῆς πράξεως τὴν τῆς ἡμῶν μετριότητος ἀναφορὰν γίνεσθαι, τελουμένων ἐν αὐτῷ τῶν θείων ἁγιστειῶν, χωρὶς δὲ τούτου οὐδέν τι πλέον ἡ πατριαρχικὴ ἕξει περιωπή. Τὸν ὅμοιον δὲ τρόπον ὁ ῥηθεὶς ἱερώτατος μητροπολίτης Μιτυλήνη; καὶ ὑπέρο τιμος καὶ περὶ ἑτέρου μονυδρίου κεκίνηκε, τοῦ Αγίου Μηνά τῶν Κάτω Πτωμαίων, ὅπερ δι' ἑτέρου γράμματος τοῦ ἀοιδίμου ἐν πατριάρχαις κῦρ Αρσε νίου καὶ ἀλλοίων δικαιωμάτων παρέστησεν ἀληθῶ; ὑποκεῖσθαι τῇ τοιαύτῃ κατ' αὐτὸν μητροπόλει, κάνε τεῦθεν δεδικαίωται ἐν κατοχῇ καὶ τούτου τυγχάνειν. Ετι γε μὴν καὶ περὶ ἑτέρου μονυδρίου, ἀνεγερθέντος παρὰ τοῦ προκαθημένου ἐκείνου τοῦ Γίδωνος, ὅπερ καὶ αὐτὸ κατέχειν δεδικαίωται, ἅτε τῆς τούτου και θιερώσεως παρ' αὐτοῦ δὴ τοῦ ἱερωτάτου μητροπολίτου γεγενημένης. Ωσαύτως δεδικαίωται κατέχειν καὶ τὸν ἐντὸς τοῦ κάστρου δι' ἀναλωμάτων τῆς εἰ ρημένης μονῆς τῶν Ὁσίων Πατέρων ἀνεγερθέντα ναὸν ὡς εἰς μετόχιον καὶ καθέδραν αὐτῆς· εἰ γὰρ τοῦ κυριωτέρου δικαιούται συγχάνειν ἐν κατοχῇ. πολλῷ μᾶλλον καθέξει τὸ τοῖς ἐκεῖθεν ἀναλώμασιν τὴν σύστασιν λαβὼν καὶ ὑπ' ἐκεῖνο τελοῦν, ὡς δεδή λωται. Πρὸς τούτοις ἔσχε τὴν δικαίωσιν καὶ ἐπὶ τῷ παρὰ τοῦ Κανναβούτζη ἐκείνου τοῦ δρουγγαρίου ἀνεγερθέντι ναῷ εἰς ὄνομα τοῦ ἁγίου μεγαλομάρτυ Dρος καὶ τροπαιοφόρου Γεωργίου, ἐπεὶ τοῦ αὐτοῦ ναοῦ ἔγγιστα τῇ τοιαύτῃ ἀγιωτάτῃ μητροπόλει διακειμέν νου καὶ τοῦ κοσμικοῦ λαοῦ ἐν τούτῳ συναγομένου πλείστη φιλονεικία καὶ οὐκ ὀλίγων ἀφορμαὶ σκανδά των συμβαίνουσιν εἰς τὸ μέρος τοῦ ῥηθέντος ἱερωτά του μητροπολίτου Μιτυλήνης καὶ ὑπερτίμου. Ομοίως ἐκίνησε καὶ περὶ ἑτέρου τινὸς μονυδρίου περὶ τὰ Βασιλικά τοῦ τιμίου αρχιστρατήγου τῶν ἄνω δυνά μεων Μιχαὴλ καὶ ἐπικεκλημένου Ακρονησιώτου, τῆς τούτου καθιερώσεως γενομένης παρὰ τοῦ ἐπι σκόπου Ερισσοῦ κῦρ Θεοδώρου ἐκ προτροπῆς τοῦ εἰς ἀρχιερέα τηνικαῦτα εὑρισκομένου Μιτυλήνης κῦρ Γρηγορίου ἐκείνου, καθὼς οἱ τῷ τότε ἱερουργήσαντες ἐν αὐτῷ πρεσβύτεροι, ὅ τε σκευοφύλαξ της αὐτῆς ἁγιωτάτης ἐπισκοπῆς ὁ Θωμόπουλος καὶ ὁ

Part VIIIPars VIII

col. 1175–1176page 90 of 238
PG 152:1175πρωτοπαππάς ταύτης ὁ Λάζαρος ἐγγράφως ἐξησρα- 4 εἶναι τὸ φιλοδίκαιον προσῆκήν ἐστι καὶ ὀφειλόμενον λίσαντο, γηραιοὶ ἄνδρες καὶ ἀξιόπιστοι, ἀλλὰ δὴ καὶ ὁ τὰ πατριαρχικά δίκαια διέπων ἐκεῖσε πρὸ χρόν νων, μοναχός Μάξιμος, ἐνταῦθα παρὼν καὶ ἐρωτης θεὶς μετ' ἀσφαλείας τῆς προσηκούσης ἀνωμολόγησεν, ὡς ἐφορῶντος Θεοῦ, καὶ διεβεβαιώτατο, προσθεὶς εἰς πλείονα τὴν παράστασιν καὶ ὡς χηρευούσης τῆς τοιαύτης ἁγιωτάτης μητροπόλεως Μιτυλήνης, ὁ βεστάρχης ἐκεῖνος, ἐγκρατὴς τῶν δικαίων αὐτῆς εὐρι σκόμενος, γραμμάτων ἐντὸς τοῦ θυσιαστηρίου τοῦδε τοῦ ναοῦ τοῦ ᾿Ακρονησιώτου ἐπιγεγραμμένων πρὸ τοῦ τείχους αὐτοῦ καὶ δηλούντων ἐναργώς, ὑποκείμενον εἶναι τοῦτον τῇδε τῇ ἁγιωτάτῃ μητροπόλει, δή λῳ καὶ ῥᾳδιουργία χρησάμενος, ἀπήλειψε καὶ ἀπέ ξεσε ταῦτα· οὕτω τοίνυν καὶ τοῦδε τοῦ μοναχοῦ Μα ξίμου τὰ αὐτὰ τοῖς ῥηθεῖσι πρεσβυτέροις ὁμολογήσαντος, ενεφάνισε καὶ τὰς ἐγγράφους αὐτῶν μαρτυρίας ὁ δηλωθεὶς ἱερώτατος μητροπολίτης Μιτυλήνης καὶ ὑπέρτιμος, καὶ ἐδεήθη καὶ τούτων χάριν συνδι τῆς διαγνώσεως. Διέγνωσται οὖν καὶ περὶ τούτων συνοδικῶς τῇ ἡμῶν μετριότητι, τελεῖν καὶ ταῦτα δὴ τὰ μονύδρια καὶ τοὺς εἰρημένους ναούς ὑπὸ τὴν δη λωθεῖσαν ἁγιωτάτην μητρόπολιν Μιτυλήνης κατὰ τὰς περιλήψεις τοῦ τε γράμματος τοῦ ἀοιδίμου ἐν πατριάρχαις κῦρ Αρσενίου καὶ τῶν ἑτέρων δικαιωμάτων, ἔτι δὲ καὶ τὰς τῶν τοπικῶν ἱερωμένων καὶ γηραιῶν ἀνδρῶν ἐγγράφους μαρτυρίας, καὶ ἐν τού τοις μνημονεύεσθαι τοὺς κατὰ καιροὺς ἀρχιερατικῶς τῆς εἰρημένης ἁγιωτάτης Εκκλησίας προϊσταμένους, καὶ μηδαμῶς παραβάλλειν εἴ; τι ἀπὸ τῶν τοιούτων τὸν πατριαρχικὸν ἔξαρχον ἐπὶ τῷ ἀνακρίνειν ὅλως πειρασθαι καὶ ἐνοχλεῖν τὸ μέρος ταύτης δὴ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Μιτυλήνης· καὶ πάντα δὲ τὰ προγεγονότα πατριαρχικά γράμματα τούτων χάριν εἰς καταδίκην τῆς αὐτῆς ἁγιωτάτης Εκκλησίας ἄκυρα καὶ ἄπρακτα ἔχει ἡ μετριότης ἡμῶν, ὡς μὴ κατὰ τὸν τοῦ δικαίου λόγον προβάντα καθόλου γὰρ περιαιροῦσα τὰ τῆς ἀδικίας ταύτης, καὶ τοῦ λοιποῦ μηδεμίαν εἶναι τὴν ἀμφισβήτησιν βουλομένη μεταξὺ τοῦ τε πατριαρχικοῦ μέρους καὶ τῆς τοιαύτης ἁγιωτάτης μητροπόλεως Μιτυλήνης, ψηφισαμένη τὰ περὶ τούτου, κεκύρωσε καὶ κατησα λέσατο· ὁ γὰρ τὸ ἀπὸ τοῦδε πειρασόμενος εἰς ἀνα τροπὴν καὶ ἀθέτησιν χωρῆσαι τῶν διεγνωσμένων συνοδικῶς τοῦ δικαίου ἐξεχομένων καὶ ὀχλήσεις καὶ σκάνδαλα καὶ αὖθις προξενεῖν τῷ τε πατριαρχικῷ, ὡς δεδήλωται, μέρει καὶ τῇ ῥηθείσῃ ἀγιωτάτῃ μητροπόλει Μιτυλήνης πρὸς τῷ ἀπὸ Θεοῦ κατακρίματι καὶ ἐκκλησιαστικῇ ἐπιτιμήσει ὑποπεσεῖται. Ταῦτα παρεκβληθέντα ἀπὸ τῶν ἡμερησίων συνοδικῶν πα ρασημειώσεων καὶ τῇ ὑπογραφῇ καὶ σφαγίδι τοῦ τιμιωτάτου χαρτοφύλακος βεβαιωθέντα καὶ πιστωθέντα ἐπεδόθη μηνὶ καὶ ἰνδ. τοῖς προγεγραμμένοις Έτους σου μου τριακοστοῦ τρίτου. * Υπόμνημα τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου κυρ Ἡσαΐου γεγονὸς ἐπὶ τῇδε τῇ συνοδικῇ πράξει. Τῇ πατριαρχικῇ περιωπῇ ἐκ παντός τρόπου προσ ο μάλιστα, οὐ μόνον ἐπὶ τοῖς ἀμφισβητουμένοις τῶν ἄλλων πράγμασιν, ἀλλὰ καὶ ἐπ᾿ αὐτοῖς τοῖς ὡς οἱ κείοις ταύτης κατεχομένοις, εἰ δή τι τούτων διαφέρειν ἄλλῳ τινὶ ἀμφιβάλλεται· οὕτω γὰρ καὶ δέξιν πλεονεξίας ἀποκρούοιτ' ἂν, καὶ ταῖς ἄλλως γε αμέ ναις ταύτῃ εὐποιίαις εὐπρεπῶς μάλιστα χρώτο και ὡς φίλον Θεῷ, προϊόντος δῆλον γένηται τοῦ λόγου τὸ βούλημα. Τὸ κατὰ τὴν νῆσον Μιτυλήνην μοναστήριον τὸ τοῦ Ὁσίου Γεωργίου λεγόμενον ὅπως μὲν συνέστη τὴν ἀρχὴν, καὶ περιφανείας ὅπως εἶχε καὶ λαμπρότητος, καὶ ὅσοις ἐκόμα τοῖς ἀγαθοῖς, φθάνει διεξιόντα τρανότερον τὰ προσόντα τούτῳ παλαιγενή δικαιώματα, καὶ ὁ τοῦτο γνῶναι ζητῶν ἐντυχών του τοῖς ἀκριβῶς εἰσεται· πλὴν ἐνδόντος καὶ τοῦ τοιού του μοναστηρίου τῷ πάντα εἰς φῶς ἄγοντι καὶ τοῖς οἰκείοις αὖθις λυμαινομένῳ γεννήμασι χρόνῳ, οἱ ἐν αὐτῷ μοναχοὶ εἰς τὰ ὑπ' αὐτὸ μετόχια μετοικοῦσι κατὰ τὴν αὐτὴν διακείμενα νῆσον καὶ ὑπὸ τὴν ἐκεῖ σε τελοῦντα τῆς Μιτυλήνης ἁγιωτάτην μητρόπολιν, καὶ διένεξις τὸ ἐξ ἐκείνου ἀνέκυψε τῷ πατριαρχικῷ μέρει καὶ τῷ τῆς μητροπόλεως, ἑκατέρου αὐτῶν ἀντιποιουμένου, τοῦ μὲν τοῖς πατριαρχικοῖς, τοῦ δὲ τοῖς τῆς μητροπόλεως ἐναριθμοῦντος καὶ κατατάτ τοντος, ὅτε καὶ συνοδικῶς κινηθείσης τῆς ὑποθέσεως ἐπὶ τοῦ τότε τὸν πατριαρχικὸν κοσμοῦντος θρόνον, ἀοιδίμου ἐν πατριάρχαις κῦρ 'Αρσενίου, τὴν νικώ σαν ἔσχε τὸ μέρος τῆς μητροπόλεως. Διέστειλε μένο τοι ἡ κρίσις ἐν τῷ καθολικωτέρῳ καὶ ἀρχαίῳ μονα στηρίῳ τῷ τοῦ Ὁσίου Γεωργίου, εἴπερ συνίσταται, τὴν ἀναφορὰν καὶ μνήμην τοῦ πατριαρχικοῦ ὀνό ματος γίνεσθαι ἐν ταῖς ἱεραῖς πρὸς Θεὸν ἁγιστείαις οὕτω δὲ καίπερ δικαιωθείσης καὶ περιγενομένης τῆς μητροπόλεως τῶν ἀντιπεριισταμένων αὐτῇ, χεῖρα καὶ αὖθις ὕστερον τοῖς τοιούτοις οἱ τοῦ πατριαρχι τοῦ μέρους ἐνέβαλον, ὅθεν ὁ νῦν ταύτης ἀρχιερατ τεύων, ἀγαπητὸς κατὰ Κύριον ἀδελφὸς τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργός, τῇ ἡμῶν μετριότητι συνεδριάζων προκαθημένῃ συνοδικῶς, ἀνήνεγκε τὰ περὶ τούτου, καὶ τὸ συνοδικὸν ἐπὶ τοῦ μέσου στ μείωμα ενεφάνισε, τὸ τοῦ ἀοιδίμου δηλαδή πατριάρχου κῦρ Αρσενίου. Η μετριότης οὖν ἡμῶν χρέος ἔχουσα τοῖς καλῶς διεγνωσμένοις ἐμμένειν, ἄλλως τε μηδὲ ἀποδεχομένη καθ' οιανδήτινα πρόφασιν ἀνα τικαθίστασθαι τοῖς ἡμετέροις ἀδελφοῖς καὶ συλλειτουργοῖς ἐπὶ κτήσει πραγμάτων, καὶ δοκεῖν ποιεῖσθαι περὶ ἐλάττονος σχέσιν καὶ εἰρήνην ἀδελφικήν, διὰ ταῦτα ἔστερξεν, ὥσπερ ἄρα καὶ εἰκὸς ἦν, τὴν προβᾶσαν συνοδικὴν πράξιν, γράμμα συνοδικὸν αὐ τῆς ἀπολύσασα εἰς τὴν περὶ τούτου βεβαίωσιν, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ πλέον τὰ τοῦ πράγματος ἀσφαλιζομένη εἰς ἀποσόβησιν καὶ ἀποτροπὴν παντελῆ τῶν εἰς τὸν ἑξῆς ἅπαντα καὶ διηνεκή χρόνον ἐξαρχικῶς τὰ ἐκεῖσε πατριαρχικά δίκαια επιτρεπομένων, αίτησαμένου τοῦτο τοῦ αὐτοῦ ἱερωτάτου ἀρχιερέως, ἐν ἁγίῳ δια κελεύεται Πνεύματι καὶ διὰ τοῦ παρόντος ὑπομνη ματώδους γράμματος, μένειν εἰς τοὺς ἑξῆς χρόνους τὰς ὑπὸ τὸ εἰρημένον μοναστήριον τοῦ Ὁσίου Γεωρ γίου σεβασμίας μονας, τήν τε τῶν Ὁσίων Πατέρων
col. 1177–1178page 91 of 238
PG 152:1177ταύτης ἱερώτατος ἀρχιερεὺς καὶ οἱ μετ᾿ αὐτὸν αὐτ τῆς προστησόμενοι, οὐδενὸς τῶν κατὰ καιροὺς ἀπο στελλομένων πατριαρχικῶν ἐξάρχων ἐκεῖσε διενοχλῆσαι ὀφείλοντος τῷ μέρει τῆς τοιαύτης μητροπόλεως ἐπί τινι τῶν εἰρημένων, οὐδὲ ζητεῖν εἰσέρχεσθαι καὶ ἀνακρίνειν τὸ παράπαν ψυχικά σφάλματα ἐν αὐτοῖς ἢ ὅλως διασείειν τὸ μέρος τῆς τοιαύτης ἁγιωτάτης μητροπόλεως. Τῇ γὰρ εἰρήνῃ καὶ τῷ ἀνε νοχλήτῳ τὸ ἀσφαλὲς καὶ μόνιμον ἐς τὸ διηνεκές παρέχουσα ή μετριότης ἡμῶν καὶ πάντα τὰ προβάν τα ἐπὶ καταδίκῃ τῆς τοιαύτης ἁγιωτάτης εκκλησίας πατριαρχικὰ γράμματα ἀκυροί, καὶ ὡς μὴ γεγονότα τὴν ἀρχὴν ἢ ὅλως προβάντα τίθησι, καὶ ἐπιτίμιον ἀπειλεῖ παντὶ τῷ διενοχλήσαντι ἐπὶ τοῖς εἰρημένοις τῷ μέρει τῆς αὐτῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως διὰ τοῦ παρόντος ὑπομνηματώδους σιγιλλίου, ὅπερ καὶ γεγονὸς κατὰ μήνα Σεπτέμβριον τῆς γ' ἰνδ. τοῦ που μου τριακοστοῦ τρίτου ἔτους ἀπελύθη τῷ μέρει τῆς εἰρημένης ἁγιωτάτης μητροπόλεως Μιτυλήνης εἰς διηνεκῆ τὴν ἀσφάλειαν. † Εἶχε τό· Ἡσαΐας ἐλέῳ Θεοῦ ἀρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, Νέας Ρώμης, καὶ οἰκουμενικὸς πατριάρχης τῇ πατριαρχικῇ καὶ θείᾳ χειρί. καὶ τὴν τοῦ ᾿Αγίου Ανδρέου ὑπὸ τὴν δεσποτείαν ἡ ἀνάκρισιν ἕξει διὰ παντὸς ἐν αὐτοῖς οὗτός τε ὁ νῦν τῆς εἰρημένης ἁγιωτάτης μητροπόλεω; Μιτυλήνης καὶ παρ' αὐτῆς ἔχειν ταύτας τε καὶ τὰ ὑπ' αὐτὰς κτήματα τὴν πνευματικὴν ἀνάκρισιν· παντελώς γὰρ ἀποτρέπει καὶ κωλύει ἡ μετριότης ἡμῶν πάντα πατριαρχικὸν ἔξαρχον τῆς εἰσόδου τῆς εἰς αὐτὰς, ἐπὶ τῷ ἀνακρίνειν εἰσέρχεσθαι θέλοντα τὰ ψυχικά σφάλματα ἐν αὐταῖς καὶ τοῖς κτήμασιν αὐτῶν, και θέξει γε μὴν ὁ αὐτὸς ἱερώτατος μητροπολίτης καὶ τὸ μονύδριον τοῦ ῾Αγίου Μηνά, ὅπερ τῶν Κάτω Πτωμαίων ἐπικέκληται, ἐπεὶ παρέστησε καὶ ἀπέ δειξε καὶ τοῦτο τῇ κατ᾽ αὐτὴν προσήκειν ἁγιωτάτῃ Εκκλησίᾳ διά τε ἑτέρων γραμμάτων δικαιούντων αυ τὸν καὶ ἄλλου γράμματος τοῦ δηλωθέντος ἀοιδίμου πατριάρχου κῦρ Αρσενίου. Ομοίως καὶ τὸ ἐκεῖσε ἕτερον μονύδριον, τὸ παρὰ τοῦ προκαθημένου ἐκεί νου τοῦ Γίδωνος ἀνεγερθὲν εἰς ὄνομα τῆς ὑπεράγνου Θεοτόκου τῆς ᾿Οδηγητρίας, ὅπερ παρὰ τοῦ τοιούτου Ιερωτάτου ἀρχιερέως ἔσχε τὴν καθιέρωσιν, καὶ διὰ τοῦτο διεγνώσθη κατέχεσθαι παρ' αὐτοῦ. Ἔτι δὲ καὶ τὸ περὶ τὰ Βασιλικὰ τοῦ τιμίου ἀρχιστρατήγου τῶν ἄνω δυνάμεων καὶ ἐπικεκλημένου τοῦ ᾿Ακρονη σιώτου μονύδριον, ὡς καθιερωθὲν ἐκ προτροπῆς τοῦ τηνικαῦτα ἀρχιερέως Μιτυλήνης, κῦρ Γρηγορίου ἐκείνου, παρὰ τοῦ ἐπισκόπου Ερισσοῦ ἐκείνου κῦρ Θεοδώρου, καθὼς οἱ τῷ τότε ἱερουργήσαντες πρε αθύτεροι, ὅ τε σκευοφύλαξ τῆς αὐτῆς ἐπισκοπῆς ὁ 1° 1956). Θωμόπουλος, ὁ πρωτοπαππᾶς ὁ Λάζαρος καὶ ἕτεροι † Μηνὶ Μαρτίῳ, λα' ἡμέρᾳ, ἕκτῃ, ἐνδ. ιδ', προκα ἐγγράφως ἐξησφαλίσαντο, ἀλλὰ δὴ καὶ ὁ τὰ ἐκεῖσε θημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου τοῦ οἱ πατριαρχικά δίκαια διενεργήσας μοναχός Μάξιμος η κουμενικοῦ πατριάρχου κῦρ Αρσενίου ἐν τοῖς τῆς ἐρωτηθείς διεμαρτύρατό τε καὶ ἰσχυρίσατο, ὅστις κατὰ τὸ Νύμφαιον σεβασμίας μονῆς τῶν ἁγίων μετ καὶ τοῦτο μετὰ τῶν ἄλλων ἐξεῖπεν, ὅτι δὴ ὁ βεστάργάλων μαρτύρων Θεοδώρων κελλίοις, συνεδριαζόν χης ἐκεῖνος πατριαρχική προτροπῇ τὰ κατὰ τὴν των τῇ μεγάλῃ ἀγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ ἱερωτάτων ἀρε τοιαύτην μητρόπολιν ἀρχιερέως χηρεύουσαν διοικῶν χιερέων, τοῦ ᾿Αγκύρας, Γρηγορίου, τοῦ Κυζίκου, τὰ ἐν τῷ ἱερῷ θυσιαστηρίῳ τοῦ τοιούτου μονυδρίου ὑπερτίμου καὶ ἐξάρχου πάσης Ελλησπόντου, Γεωρ αναγεγραμμένα γράμματα, δι' ὧν ἐδηλοῦτο ἀριδήγίου, τοῦ Σάρδεων, ὑπερτίμου καὶ ἐξάρχου πάσης λως, τῆς μητροπόλεως εἶναι τὸ μονύδριον τόδε, ἠφά- Λυδίας, ᾿Ανδρονίκου, τοῦ Νικομηδείας, ὑπερτίμου νισέ τε καὶ ἀπήλειψε παντελῶς. Ἐπὶ τούτοις ὀφεί καὶ ἐξάρχου πάσης Βιθυνίας, Ἰωάννου, τοῦ Φιλα λει κατέχειν ὁ τοιοῦτος ἱερώτατος ἀρχιερεὺς καὶ τὸν δελφείας, ὑπερτίμου καὶ τὸν τόπον ἐπέχοντος Συρα ἐντὸς τοῦ κάστρου ἀνεγερθέντα θεῖον ναὸν παρὰ τῶν κούσης, Ἰωαννικίου, τοῦ Ποντοηρακλείας καὶ τὸν μοναχῶν τῆς εἰρημένης σεβασμίας μονῆς τῶν τόπον ἐπέχοντος Κλαυδιουπόλεως, Θεοδώρου, τοῦ Οσίων Πατέρων ὡς μετόχιον αὐτῶν, ἔτι δὲ καὶ τὴν Μωχησοῦ, Γεωργίου, τοῦ Ρόδου καὶ ὑπερτίμου, Θεο παρὰ τοῦ Κανναβούτζη ἐκείνου τοῦ δρουγγαρίου εἰς δούλου, τοῦ Σμύρνης καὶ ὑπερτίμου, Θεοδώρου τοῦ ὄνομα τοῦ ἁγίου μεγαλομάρτυρος Γεωργίου. Ἐπεὶ Μιλήτου, Νικηφόρου, τοῦ Μελαγίνων, Ἰωάννου, τοῦ γὰρ ἐγνώρισεν ἡ μετριότης ἡμῶν, ὡς συμβαίνουσι η Προύσης καὶ ὑπερτίμου, Νικολάου, τοῦ ᾿Αχυράους, τῷ μέρει τῆς εἰρημένης ἁγιωτάτης μητροπόλεως ὀχλήσεις οὐ μικραί, πλησίον εὑρισκομένων των τοιούτων θείων ναῶν καὶ κοσμικοῦ λαοῦ ἐν τούτοις συναγομένου, ἔταξε κατέχεσθαι τοὺς τοιούτους θείους ναοὺς παρὰ τοῦ αὐτοῦ ἱερωτάτου μητροπολίτου, πετ ριαιροῦσα τὰς ἀφορμὲς τῶν σκανδάλων καὶ τῶν ὀχλήσεων ή μετριότης ἡμῶν καὶ εἰρήνην μνηστευομένη· τοίνυν καὶ οὐδεμίαν ἕξει ἐπὶ τῇ κατοχῇ καὶ δεσποτείᾳ καὶ κυριότητα τῶν εἰρημένων σεβασμίων μονῶν τῶν Ὁσίων Πατέρων καὶ τοῦ ᾿Αγίου Ανδρέου καὶ τῶν διαληφθέντων ἄλλων μονυδρίων καὶ τῶν ναῶν διενόχλησιν ἢ τὸν τυχόντα ἐμποδισμὸν τὸ μέρος τῆς τοιαύτης ἁγιωτάτης μητροπόλεω;, ἀλλὰ τὴν μνήμην τοῦ οἰκείου ὀνόματος καὶ τὴν πνευματικὴν Λέοντος, τοῦ ᾿Αντιοχείας, Μιχαήλ, τοῦ Κυψέλων, Κωνσταντίνου, τοῦ Γαρέλλης, Κωνσταντίνου τοῦ Κίου, Δαυΐδ, τοῦ Λοπαδίου, ᾿Αντιόχου, καὶ τοῦ Περ γάμου, Γεωργίου, παρισταμένων καὶ θεοφιλεστάτων δεσποτικῶν ἀρχόντων. + φθάνει μὲν ὁ ἱερώτατος μητροπολίτης Μιτυλήνης, ἀγαπητὸς κατὰ Κύριον ἀδελφὸς καὶ συλλειτουργὸς τῆς ἡμῶν μετριότητος, καὶ ἄλλοτ᾽ ἐπὶ τοῦ πρὸ ἡμῶν ἁγιωτάτου πατριάρχου ἐκείνου κῦρ Μανουὴλ κινῆσαι συνοδικῶς περὶ τῆς κατὰ τὴν νῆσον Μιτυλήνην διακειμένης σεβασμίας μονῆς τοῦ Ὁσίου Γεωργίου, ἀμφισβητησίμου οὔσης τούτῳ δὴ τῷ μητροπολίτῃ, ἐπισχυριζομένῳ διαφέρειν ταύτην τῇ κατ' αὐτὸν μητροπόλει, καὶ τῷ μέρει τῆς καθ' ἡμᾶς
col. 1179–1180page 92 of 238
PG 152:1179φασι, μητροπόλει, ἀλλ' οὐ πάντως καὶ τὰ ὑπ' αὐτὴν μετόχια, ἅπερ ὁμολογουμένως τῇ μητροπόλει Μιτυλήνης καὶ τῇ ὑπ' αὐτὴν ἐπισκοπῇ ὑποκείμενά εἰσιν. Ἐν τούτῳ γὰρ καὶ ἀδικεῖσθαι τὰ μέγιστα προσετίθετο, ὅτι τῆς πρωτοτύπου μονῆς τοῦ Ὁσίου Γεωργίου ἀμεληθείσης καὶ τῶν Όσιογεωργιτῶν ἐν τοῖς ὑπὸ τὴν μητρόπολιν Μιτυλήνης μετοχίοις προς καθημένων, ὁ πατριαρχικός Εξαρχος εἰσέρχεται ἐν αὐτοῖς, καὶ ἀνακρίνει τούτους, καὶ διεξάγει πνευ ματικῶς, αὐτὸν δὲ τὸν μητροπολίτην ἐξωθεῖν ἐκεῖ θεν πειρᾶται. Ταῦθ᾽ ὁ ἱερώτατος μητροπολίτης Μιτυλήνης ἐπὶ τοῦ μέσου προέθετο, καὶ τομὴν ἐζή τει γενέσθαι τῆς ὑποθέσεως. Ἡ γοῦν μετριότης ἡμῶν ἅμα τῇ περὶ αὐτὴν ἱερᾷ ἀδελφότητι τὰ τῶν δικαιωμάτων ἀκριβέστερον ἐπελθοῦσα κἀκ τούτων διεγνωκυία, μὴ δικαίως εἰσέρχεσθαι τὸν πατριαρχικὸν ἔξαρχον ἐν τῇ τοῦ Ὁσίου Γεωργίου μονῇ, ἐπεὶ ἐκ τῆς τῶν δικαιωμάτων ἀπείργεται περιλήψεως, διορίζεται συνοδικῶς, μηκέτι τὸ ἀπὸ τοῦδε παραβάλλειν τοῦτον, μὴ ὅτι γε ἐν τῇ τοῦ Ὁσίου Γεωργίου πρωτοτύπῳ μονῇ, ἀλλ᾽ οὐδ᾽ ἐν τοῖς ὑπ᾽ αὐτὸν μετο χίοις καὶ κτήμασιν, ἐν οἷς καὶ οἱ Οσιογεωργίται προσκάθηνται μοναχοί· ταῦτα γὰρ ὑπὸ τὴν τοῦ μη προπολίτου καὶ ἐπισκόπου διοίκησιν ἔσονται, καὶ παρ' αὐτῶν ποιμανθήσονται, καὶ οἱ ἐν τούτοις Ὅσιο γεωργῖται μοναχοὶ καὶ ἀνακριθήσονται καὶ ἐπιτιμηθήσονται, εἰ δεήσει, καὶ συγχωρήσεως ἀξιωθήσονται. Επιζυγοῖ καὶ γὰρ τὰς τῶν τοιούτων μετο χίων θύρας τῷ πατριαρχικῷ ἐξάρχῳ ἡ μετριότης ἡμῶν· οὐ μόνον γὰρ τὰ κακῶς ἐπικτηθέντα ἀποτίθεσθαι βούλεται, ἀλλ' ἔστιν οὗ διὰ σχέσιν πνευματικὴν καὶ εἰρήνην ἀδελφικὴν καὶ τοῦ οἰκείου κατα φρονεῖν. Ἐπεὶ δὲ ἀδηλία ἦν περὶ τῆς ἐν τῇ πρωτοτύπῳ μονῇ τοῦ Ὁσίου Γεωργίου ἀρχιερατικής ἀναφορᾶς, οὐδὲ γὰρ ἐφέρετο περὶ τούτου ῥητῶς ἐν τοῖς ἐμφανισθεῖσι δικαιώμασιν ἅπασιν, ἦν δὲ πάντ τως ἀνάγκη ἀναφέρεσθαι ὄνομα ἀρχιερέως ἐν ταῖς ἐν αὐτῇ τελουμέναις θείαις ἀγιστείαις, ὥρισται συνοδικῶς, συναινοῦντος ἐπὶ τούτῳ καὶ τοῦ Μιτυλήνης, τὴν τῆς ἡμῶν μετριότητος γίνεσθαι ἀναφοράν τοῦτο γὰρ καὶ μόνον ἔξει ή πατριαρχική περιωπή ἐκ τῆς πρωτοτύπου τοῦ Ὁσίου Γεωργίου μονῆς, καὶ οὐδέν τι πλέον. Ταῦτα παρεκβληθέντα ἀπὸ τῶν ἁγιωτάτης Μεγάλης τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας, προβή κειται μεγαλειότητι, οὔτε τῇ τῆς Μιτυλήνης, ὡς και δὲ ἐπὶ τῇ τοιαύτῃ διαδικασία και συνοδικήν πραξιν, διαλαμβάνουσαν, ἐπιστῆναι κατὰ τόπους ἕνα τῶν ἐκκλησιαστικῶν καὶ ἐρευνῆσαι ἀκριβῶς τὰ τῆς ὑποθέσεως· οὐκ ἔφθασε δὲ τελεσθῆναι τὰ περὶ τούτου, καθὼς τότε ὠρίσθησαν, διὸ καὶ ἄρτι ἐπιδημούσης τῷ Νυμφαίῳ τῆς ἡμῶν μετριότητος τὰ περὶ τούτου, καὶ αὖθις ὁ Μιτυλήνης κεκίνηκε, καὶ τομὴν γενέσθαι ἀπήτει τῆς ὑποθέσεως· ἀδικεῖσθαι γὰρ τὰ μέγιστα διετείνετο, ἅτε τῶν Όσιο γεωργιτῶν μοναχῶν μὴ ἐν τῇ πρωτοτύπῳ προσκαθημένων μονῇ, ήτις καὶ πατριαρχικὴ ὠνομάζετο, ἀλλ' ἐν μετοχίοις αὐτῶν τῇ κατ' αὐτὸν μητροπόλει ὑποκειμένοις, ἢ καὶ ταῖς ὑπ' αὐτὸν ἐπισκοπαῖς καὶ διεξαγομένων παρὰ τοῦ κατὰ καιροὺς ἀποστελλομέν νου πατριαρχικοῦ ἐξάρχου. Διεμηνύθησαν τοιγαροῦν οἱ τῆς τοῦ Ὁσίου Γεωργίου μονῆς μοναχοὶ ἀποκομίσαι πρὸς τὴν ἡμῶν μετριότητα τὰ προσόντα αὐτοῖς παλαιγενή δικαιώματα, ἵν᾽ ἐκεῖθεν γνῷ, εἴτε τῇ πατριαρχικῇ μεγαλειότητι υποκειμένη ἐστὶν ἡ τοῦ Ὁσίου Γεωργίου μονή, εἴτε τῇ μητροπόλει Με τυλήνης. Καὶ μέντοι καὶ ἀπεκομίσθησαν ταῦτα διὰ τοῦ μοναχοῦ Βαρλαάμ, καὶ ἐνεχειρίσθησαν ταύτῃ προκαθημένη συνοδικῶς· χρυσόβουλλα δὲ ταῦτα ἐτύγχανον τῶν ἀοιδίμων βασιλέων καὶ ὑπομνήματα παλαιγενῆ τῶν ἁγιωτάτων εκείνων πατριαρχών, διαλαμβάνοντα ὁμοῦ πάντα, τὴν τοῦ Ὁσίου Γεωρ γίου μονὴν αὐτοδέσποτον εἶναι, κυρίαν τε καὶ καθ' ἑαυτὴν, καὶ μήτε τῇ ἁγιωτάτῃ τοῦ Θεοῦ Μεγά η Εκκλησίᾳ ὑποκεῖσθαι, μήτε τινὶ ἑτέρᾳ ἐκκλη σέξι, ἀλλ᾽ οὐδ᾽ ἡγούμενον ἐνεδίδουν σφραγίζεσθαι ἐν τῇ τοιαύτῃ μονῇ παρὰ πατριάρχου ἢ ἑτέρουτινὸς. Ταῦτα γὰρ πάντα τὰ ὑπομνήματα διεκώλυον δι' ἐκφωνήσεως ἀφορισμού φρικώδους τοὺς κατὰ καιρὸν πατριάρχας, εἰ καὶ πρὸ χρόνων μετρίων ὁ πρὸ ἡμῶν ἁγιώτατος πατριάρχης κῦρ Μανουὴλ οὐκ οἶδ' ὅπως ἄγνοιαν πάντως τῆς περιλήψεως τῶν σεπτῶν χρυσοβούλλων καὶ τῶν πατριαρχικών κεκτημένος ὑπομνημάτων, ἡγουμένους Οσιογεωργίτας ἐσφράγισε. Ταῦτα μὲν, ὡς εἴρηται, διελάμβανον τὰ παρὰ τοῦ μέρους τῆς μονῆς προκομισθέντα παλαιγενῆ δικαιώματα. Απῃτεῖτο δὲ ὁ Μιτυλήνης προκο μέσαι τι δικαίωμα ἔγγραφον, ἐξ οὗπερ ἀναφανῇ δικαιούμενος ἐπὶ τῇ τοῦ Ὁσίου Γεωργίου μονῇ· ὁ δὲ δικαίωμα οὐ προεκόμιζεν ἔγγραφον, ἔλεγε δὲ, ημερησίων συνοδικῶν διαγνώσεων καὶ τῇ ὑπογρα κεκτῆσθαι μᾶλλον τὴν κατ' αὐτὸν μητρόπολιν ἐπὶ τῇ μονῇ ἀπὸ τῶν προκομισθέντων δικαιωμάτων ἐπεὶ καὶ γὰρ οὐ διαλαμβάνουσι τὸ ταύτην ὑπὸ τὴν πατριαρχικὴν ἐξουσίαν τε καὶ διοίκησιν τελεῖν τὴν μονὴν, μήτε μὴν ἡγούμενον ἐπ' ἐξουσίας κεκτῆσθαι τὴν κατὰ καιροὺς πατριάρχην σφραγίζειν ἐν αὐτῇ, οὐδ᾽ ἔξαρχον ἀποστέλλειν ἐκεῖσε, οὔτε τι ἕτερον διενεργεῖν ἐκκλησιαστικὸν ἐπὶ τῇ τοιαύτῃ μονῇ, ἔστι δὲ ἐντὸς τῆς ἐνορίας μου αὕτη, καὶ μάλισθ' ὅτι καὶ πλησίον ἐνίδρυται τῆς κατ' ἐμὲ μητροπόλεως, ἀνάγκη πάντως καὶ ὑποκειμένην αὐτὴν εἶναι τῇ κατ' ἐμὲ μητροπόλει καὶ ὑπὸ τὸν κατὰ καιροὺς μη τροπολίτην Μιτυλήνης. Εἰ δὲ καὶ καθ' ἑαυτὴν καὶ αὐτοδέσποτος ἐστι, καὶ οὔτε τῇ πατριαρχικῇ ὑπό σ φῇ καὶ σφραγίδι τοῦ τιμιωτάτου χαρτοφύλακος τῆς ἁγιωτάτης Μεγάλης τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας Θεοδώρου τοῦ Ξιφιλίνου συνήθως βεβαιωθέντα ἐπεδόθη μηνί καὶ ἰνδίκτῳ τοῖς προγεγραμμένοι;, ἔτους ω ψέδ'. Εἶχε τὸ πρωτότυπον τό • Ο χαρτοφύλαξ τῆς ἀγω τάτης Μεγάλης τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας, Θεόδωρος ὁ Ξιφιλίνος. † Ἡ παροῦσα συνοδική πρᾶξις τοῦ ἀοιδίμου ἐν πατριάρχαις κῦρ Αρσενίου καταγεγραμμένη εύρε θεῖσα ἐν τοῖς παλαιοίς κωδικίοις τοῦ ἱεροῦ χαρτο φυλακείου τῆς ἁγιωτάτης Μεγάλης τοῦ Θεοῦ Ἐκ κλησίας, σαθρωθεῖσα δὲ τῷ χρόνῳ, ἵνα μὴ εἰς τὸ παντελὲς ἀφανισθῇ, μεταγραφεῖσα ἐνταῦθα ἀπαραλλάκτως καὶ κατὰ πάντα ἐξισάζουσα τῇ πρωτοτύπῳ,
Page 1 of 4next ›last »
Index
Page scan enlarged

Notebook

Full View