Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
col. 1181–1182page 93 of 238
PG 152:1181οι κατεστρώθη καὶ νῦν ἐν τοῖσὸς τοῖς κωδικίοις τοῦ ταῦθα παρὰ τῆς ἁγίας συνόδου, ἄδειαν ἐν τῷ τόπῳ Ιεροῦ χαρτοφυλακείου διὰ πλείονα τὴν βεβαίωσιν εὑράμενοι οἱ πατριαρχικοὶ ἔξαρχοι ἀπέσπασαν ταύ καὶ ἀσφάλειαν. † Ὡς πολλὴν πολλάκις τὴν διένεξιν εἶδεν ή μετ τριότης ἡμῶν μέσον τοῦ ἱερωτάτου μητροπολίτου Μιτυλήνης Γρηγορίου καὶ τῶν κατὰ Μιτυλήνην πατριαρχικῶν ἐξάρχων ἐπὶ μοναστηρίοις τισί, τοῦ μὲν λέγοντος, διαφέρειν αὐτὰ τῇ ὑπ' αὐτὸν ἐκκλη σίμ, τῶν δὲ πατριαρχικῶν ἐξάρχων, τοῖς πατριαρχικοῖς δικαίοις, τὰ μοναστήρια δὲ, ἐφ᾽ οἷς ἡ διένεξις, τὰ Κάτω Πτώματα, καὶ κατὰ τὴν ἐνορίαν τῆς Γέρ μας ὁ ῞Οσιος Γρηγόριος, καὶ ἡ τῶν ᾿Αριστῶν μονὴ εἰς ἐν τῶν νησιδίων. Καὶ δὴ ἐν μὲν τοῖς Πτωμαίοις λαμβάνει ήδη πληροφορίαν ή μετριότης ἡμῶν, ὡς τῶν δικαίων ἐστὶ τῆς μητροπόλεως Μιτυλήνης, ἐκ τοῦ ἐμφανισθέντος παρὰ τοῦ μητροπολίτου τῇ ἡμῶν μετριότητι δικαιώματος, δ δὴ δικαίωμα ἴσον ἦν ἐξ ἀντιγραφῆς πρωτοτύπου • συμφωνία γὰρ ἦν μέσον Μανουὴλ τοῦ Ξηροῦ καὶ τοῦ μητροπολίτου εκείνου Μιτυλήνης Πόθου τοῦ ᾿Απλησφάρη, ὅτι δεδώρηται τὴν τοιαύτην μονὴν ὁ μητροπολίτης οὗτος, ὡς τῶν δικαίων οὖσαν τῆς κατ' αὐτὸν ἐκκλησίας, τῷ Ξηρῷ τούτῳ Μανουὴλ ἐπὶ δυσὶ προσώποις, καὶ τετύπωκεν, ἵνα τελῇ ετησίως ὑπὲρ αὐτῆς νομίσματα τρικέφαλα εἴκοσι, καὶ τὰ μὲν δέκα καταβάλλῃ πρὸς τὴν ἀγω τάτην μητρόπολιν, τὰ δὲ δέκα διδῷ πρὸς τὴν οἰκίαν τοῦ γαμβροῦ αὐτοῦ τοῦ Σερβῆ. Καὶ ἦν τὸ δικαίωμα τοῦτο διαλαμβάνον, ὡς ὁ μὲν Ξηρὸς ἐκεῖνος Μανουήλ τέθνηκε, περιῆλθε δὲ τὸ δίκαιον του δευτέρου προσ ώπου εἰς τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν Κομνηνόν Λέοντα, καὶ ποιεῖ καὶ οὗτος σιγίλλιον τῷ Σερβῇ, ένα λαμβάνῃ κατ᾽ ἔτος ἀπὸ τοῦ μέρους αὐτοῦ τὰ δέκα τρικέ φαλα. Οὕτω μὲν οὖν ἀνεφάνη μητροπολεανὴν εἶναι τὴν μονὴν τῶν Κάτω Πτωμαίων ἀπὸ τοῦ δικαιώμα της τούτου, παρὰ τοῦ ἱερωτάτου μητροπολίτου Μιτυλήνης πεπιστωμένου, καὶ ὀφείλει τὸ ἀπὸ τοῦδε ἐπιλαβέσθαι ταὐτῆς ὁ ἱερώτατος οὗτος μητροπολίτης Μιτυλήνης Γρηγόριος. "Α δὲ καὶ ἐν ταῖς ἄλλαις μοναῖ; ταῖς ἀνωτέρω δηλουμέναις εἰς δικαιολογίαν προετε! νετο, οὐδὲ ταῦτα παρεῖδεν ἡ μετριότης ἡμῶν· ἐπεὶ γὰρ ὁ μὲν πατριαρχικός Εξαρχος, ὁ θεοφιλέστατος ὁττιάριος τῆς ἁγιωτάτης τοῦ Θεοῦ Μεγάλης ἐκκλησίας ὁ Τιμόθεος ἐκ τῆς παρεκβολῆς τῆς ἐνσεσημασρ μένης παρὰ τοῦ Κυρίτζη εἰς τὰς μονάς ταύτας εἰσ έρχεσθαι ώρμητο, ἐπὶ δὲ τῇ παρεκβολῇ ταύτῃ ἀπεφάνθησάν τινα συνοδικῶς, ὁ ἐν τῷ τοῦ ἐπισκόπου Γέρμας σημειώματι περιλαμβάνονται, καὶ παρὰ τοῦτ' αὐτὸ οὐκ εἶχεν ἀναντίῤῥητον τὴν ἐκ τούτων ἐξώθησιν ἡ μητροπολίτης, ὁ δὲ παρεκλήτευε τὴν ἡμῶν μετριότητα, ἵν᾿ ἡ κατὰ τὸν τόπον ἐξέτασις γενομένη, ὡς τῇ ἡμῶν μετριότητι βούλεται, τὸ ἀληθὲς ἀποδείξεις, καὶ τὸ μέσον αὐτοῦ καὶ τοῦ πι. τριαρχικοῦ ἐξάρχου ἀμφίβολον λύσειεν, ἀπεἶδεν εἰς τοῦτο καὶ ἡ μετριότης ἡμῶν. Ἐπεὶ γὰρ ὁ μητροπολίτης ἔφασκεν, ὡς μέχρι καὶ τοῦ Μιτυλήνης ἐκείνου Ἰωσὴφ ἀναφαίρετα ἦσαν τὰ μητροπολιανά δίκαια ἐν ταῖς ῥηθείσαις μεναῖς, ἐξ ὅτου δὲ ἐπεσχέθη ἐν τας τῶν μητροπολιανῶν δικαίων καὶ ἰδιοποιήσαντο, ἀνεμνήσθη καὶ ἡ μετριότης ἡμῶν, ὡς περὶ τῶν κατ τὰ τὴν μητρόπολιν Μιτυλήνης δικαίων έγραφε πολύ λάκις αὐτῇ καὶ ὁ μητροπολίτης ἐκεῖνος Ἰωσήφ, ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ αὐτοῦ ἀποκαταστας, ὅτι παρὰ τῶν παρ τριαρχικῶν ἐξάρχων ἠδίκηται. Ινα γοῦν μὴ καὶ πάντοτε ταῖς ὁμοίαις ἐνοχλῆται φωναῖς ἡ μετριότης ἡμῶν, τετύπωκεν, ἵνα ἀπέλθῃ κατὰ Μιτυλήνην ὁ τῶν ἐκεῖσε προϊστάμενος πατριαρχικών δικαίων, καὶ ἐπιστὰς κατά τόπους ποιήσηται τὴν ἐπὶ τοῖς πατριαρχικοῖς καὶ τοῖς μητροπολιανοῖς δικαίοις ἐξέτασιν διὰ μαρτύρων ἀξιοπίστων, εὐλαβῶν δηλα δὴ καὶ ἀμέμπτων ἀνδρῶν γερόντων, ἀφορισμῷ αὐτ τοὺς προκατασχὼν καὶ προκατασφαλισάμενος, καὶ ἐάν οἱ μαρτυροῦντες μαρτυρήσωσιν, ὡς μέχρι τῆς ἐφημερίας τοῦ Μιτυλήνης ἐκείνου Ἰωσὴφ αἱ ῥηθεῖσαι μοναὶ, ήγουν ὁ ῞Οσιος Γρηγόριος καὶ ἡ μονή τῶν ᾿Αριστῶν ὑπὸ τὴν μητροπολιανὴν ἑτέλουν ἐξου σίαν, καὶ οὐκ ἦν ἐν αὐτοῖς οὐδεμία ἀναφορὰ πατριαρχική, ἔκτοτε δὲ διὰ τὸ ἐπισχεθῆναι τὸν Μιτυλήνης κατὰ Νίκαιαν οἱ πατριαρχικοὶ αὐτὰ παρυπέτο πασαν ἔξαρχοι, ἵνα ἀποκαταστήσῃ ἐν αὐταῖς τὸν μητροπολίτην ἐκ τοῦ ἀναντιῤῥήτου· εἰ δὲ μαρτυρηθῇ παρ' αὐτῶν, ὡς ἔκπαλαι καὶ ἀνέκαθεν τὴν κατοχὴν καὶ νομὴν ἐπὶ ταῖς τοιαύταις μοναῖς οἱ πατριαρχικοὶ εἶχον ἔξαρχοι, ἵνα καταστήσῃ ἀναμε φιβόλως καὶ πάλιν τὸν πατριαρχικὸν ἔξαρχον. Οὕτω μὲν οὖν ἐν ταῖς ῥηθείσαις ποιήσει μοναῖς, τῇ τοῦ 'Οσίου Γρηγορίου καὶ ταῖς Ἀρισταῖς, οὕτω δὲ καν ἐν ἄλλαις τισὶν ὑποθέσεσιν, ἐν οἷς τὴν πρόσκλησιν λήψεται ἢ ἐκ τοῦ πατριαρχικού μέρους ἢ ἐκ τοῦ μητροπολιανού. Διὰ γὰρ τοῦτο ἐγεγόνει καὶ τὸ πα ριν γράμμα τῆς ἡμῶν μετριότητος. + Εἶχε τὸ· Μηνὶ Νοεμβρίῳ, ὶνδ.ε, διὰ τῆς τοῦ ἀοιδίμου ἐν πατριάρχαις κῦρ 'Αρσενίου Θείας χειρός. † Γέγονε μὲν τῷ ἱερωτάτῳ μητροπολίτη Μ.τ. λήνης, κατὰ Κύριον ἀγαπητῷ ἀδελφῷ καὶ συλλειτουργῷ, γραφὴ τῆς ἡμῶν μετριότητος, δικαιοῦσα τοῦτον ἐπὶ τῇ κατ' αὐτὸν μονῇ τῶν Κάτω Πτωμαί ων, ἐπὶ δὲ ταῖς λοιπαῖς μοναῖς, ήγουν τῇ μονῇ τοῦ Οσίου Γρηγορίου καὶ τῇ μονῇ τῶν ᾿Αριστῶν, διομα ριζομένη, γενέσθαι ἐξέτασιν. καὶ τὸ ἀναφανητόμενου ἐπ' αὐτοῖς δίκαιον τῷ δικαιωθησομένῳ μέρει ἀπό τε τοῦ μητροπολίτου καὶ τοῦ πατριαρχικοῦ ἐξάρχου ἀποδοθῆναι. Αλλ' ἐπεὶ αἱ Αρισταὶ ἐν νομῇ καὶ κατοχῇ ἦσαν τῷ μέρει τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Μιτυλήνης μέχρι δὴ καί τινος παραδραμόντος αλ γου καιροῦ, χθὲς δὲ ἤδη καὶ πρότριτα ὁ προϊστάμενος τῆς ῥηθείσης μονῆς ἐλθὼν ἠπάτησεν, ὡς ἔκπα καὶ ὑπὸ τὴν πατριαρχικὴν ἐτέλει ἐξουσίαν, καὶ ἐδέ ξατο γράμμα της ἡμῶν μετριότητος, ἐγκαθιστῶν αὐτὸν εἰ; τὴν προστασίαν, τὸ δὲ οὐχ οὕτως εἶχεν, ἀλλ᾽ ὑπὸ τὴν μητρόπολιν Μιτυλήνης ἐτέλουν τὰ τῆς μονῆς, διορίζεται ἡ μετριότης ἡμῶν διὰ τῆς παρα
οι
κατεστρώθη καὶ νῦν ἐν τοῖσὸς τοῖς κωδικίοις τοῦ ταῦθα παρὰ τῆς ἁγίας συνόδου, ἄδειαν ἐν τῷ τόπῳ
Ιεροῦ χαρτοφυλακείου διὰ πλείονα τὴν βεβαίωσιν εὑράμενοι οἱ πατριαρχικοὶ ἔξαρχοι ἀπέσπασαν ταύκαὶ ἀσφάλειαν.
2 Decisio patriarcha Arsenii (ann. 1246).
† Ὡς πολλὴν πολλάκις τὴν διένεξιν εἶδεν ή μετ
τριότης ἡμῶν μέσον τοῦ ἱερωτάτου μητροπολίτου
Μιτυλήνης Γρηγορίου καὶ τῶν κατὰ Μιτυλήνην
πατριαρχικῶν ἐξάρχων ἐπὶ μοναστηρίοις τισί, τοῦ
μὲν λέγοντος, διαφέρειν αὐτὰ τῇ ὑπ' αὐτὸν ἐκκλησίμ, τῶν δὲ πατριαρχικῶν ἐξάρχων, τοῖς πατριαρ
χικοῖς δικαίοις, τὰ μοναστήρια δὲ, ἐφ᾽ οἷς ἡ διένεξις,
τὰ Κάτω Πτώματα, καὶ κατὰ τὴν ἐνορίαν τῆς Γέρ
μας ὁ ῞Οσιος Γρηγόριος, καὶ ἡ τῶν ᾿Αριστῶν μονὴ
εἰς ἐν τῶν νησιδίων. Καὶ δὴ ἐν μὲν τοῖς Πτωμαίοις
λαμβάνει ήδη πληροφορίαν ή μετριότης ἡμῶν, ὡς
τῶν δικαίων ἐστὶ τῆς μητροπόλεως Μιτυλήνης, ἐκ
τοῦ ἐμφανισθέντος παρὰ τοῦ μητροπολίτου τῇ ἡμῶν
μετριότητι δικαιώματος, δ δὴ δικαίωμα ἴσον ἦν ἐξ
ἀντιγραφῆς πρωτοτύπου • συμφωνία γὰρ ἦν μέσον
Μανουὴλ τοῦ Ξηροῦ καὶ τοῦ μητροπολίτου εκείνου
Μιτυλήνης Πόθου τοῦ ᾿Απλησφάρη, ὅτι δεδώρηται
τὴν τοιαύτην μονὴν ὁ μητροπολίτης οὗτος, ὡς τῶν
δικαίων οὖσαν τῆς κατ' αὐτὸν ἐκκλησίας, τῷ Ξηρῷ
τούτῳ Μανουὴλ ἐπὶ δυσὶ προσώποις, καὶ τετύπωκεν,
ἵνα τελῇ ετησίως ὑπὲρ αὐτῆς νομίσματα τρικέφαλα
εἴκοσι, καὶ τὰ μὲν δέκα καταβάλλῃ πρὸς τὴν ἀγω
τάτην μητρόπολιν, τὰ δὲ δέκα διδῷ πρὸς τὴν οἰκίαν
τοῦ γαμβροῦ αὐτοῦ τοῦ Σερβῆ. Καὶ ἦν τὸ δικαίωμα
τοῦτο διαλαμβάνον, ὡς ὁ μὲν Ξηρὸς ἐκεῖνος Μανουήλ
τέθνηκε, περιῆλθε δὲ τὸ δίκαιον του δευτέρου προσ
ώπου εἰς τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν Κομνηνόν Λέοντα,
καὶ ποιεῖ καὶ οὗτος σιγίλλιον τῷ Σερβῇ, ένα λαμβάνῇ κατ᾽ ἔτος ἀπὸ τοῦ μέρους αὐτοῦ τὰ δέκα τρικέ
φαλα. Οὕτω μὲν οὖν ἀνεφάνη μητροπολεανὴν εἶναι
τὴν μονὴν τῶν Κάτω Πτωμαίων ἀπὸ τοῦ δικαιώμα
της τούτου, παρὰ τοῦ ἱερωτάτου μητροπολίτου Μι
τυλήνης πεπιστωμένου, καὶ ὀφείλει τὸ ἀπὸ τοῦδε
ἐπιλαβέσθαι ταὐτῆς ὁ ἱερώτατος οὗτος μητροπολίτης
Μιτυλήνης Γρηγόριος. "Α δὲ καὶ ἐν ταῖς ἄλλαις μοναῖ;
ταῖς ἀνωτέρω δηλουμέναις εἰς δικαιολογίαν προετε!
νετο, οὐδὲ ταῦτα παρεῖδεν ἡ μετριότης ἡμῶν· ἐπεὶ
γὰρ ὁ μὲν πατριαρχικός Εξαρχος, ὁ θεοφιλέστατος
ὁττιάριος τῆς ἁγιωτάτης τοῦ Θεοῦ Μεγάλης Εκκλησίας ὁ Τιμόθεος ἐκ τῆς παρεκβολῆς τῆς ἐνσεσημασ- ρ
μένης παρὰ τοῦ Κυρίτζη εἰς τὰς μονάς ταύτας εἰσέρχεσθαι ώρμητο, ἐπὶ δὲ τῇ παρεκβολῇ ταύτῃ
ἀπεφάνθησάν τινα συνοδικῶς, ὁ ἐν τῷ τοῦ ἐπισκό
που Γέρμας σημειώματι περιλαμβάνονται, καὶ
παρὰ τοῦτ' αὐτὸ οὐκ εἶχεν ἀναντίῤῥητον τὴν ἐκ
τούτων ἐξώθησιν ἡ μητροπολίτης, ὁ δὲ παρεκλήτευε
τὴν ἡμῶν μετριότητα, ἵν᾿ ἡ κατὰ τὸν τόπον ἐξέτα·
σις γενομένη, ὡς τῇ ἡμῶν μετριότητι βούλεται, τὸ
ἀληθὲς ἀποδείξεις, καὶ τὸ μέσον αὐτοῦ καὶ τοῦ πι.
τριαρχικοῦ ἐξάρχου ἀμφίβολον λύσειεν, ἀπεἶδεν εἰς
τοῦτο καὶ ἡ μετριότης ἡμῶν. Ἐπεὶ γὰρ ὁ μητροπο
λίτης ἔφασκεν, ὡς μέχρι καὶ τοῦ Μιτυλήνης ἐκείνου
Ἰωσὴφ ἀναφαίρετα ἦσαν τὰ μητροπολιανά δίκαια
ἐν ταῖς ῥηθείσαις μεναῖς, ἐξ ὅτου δὲ ἐπεσχέθη ἐν
τας τῶν μητροπολιανῶν δικαίων καὶ ἰδιοποιήσαντο,
ἀνεμνήσθη καὶ ἡ μετριότης ἡμῶν, ὡς περὶ τῶν κατ
τὰ τὴν μητρόπολιν Μιτυλήνης δικαίων έγραφε πολύ
λάκις αὐτῇ καὶ ὁ μητροπολίτης ἐκεῖνος Ἰωσήφ, ἐν
τῇ ἐκκλησίᾳ αὐτοῦ ἀποκαταστας, ὅτι παρὰ τῶν παρ
τριαρχικῶν ἐξάρχων ἠδίκηται. Ινα γοῦν μὴ καὶ
πάντοτε ταῖς ὁμοίαις ἐνοχλῆται φωναῖς ἡ μετριότης
ἡμῶν, τετύπωκεν, ἵνα ἀπέλθῃ κατὰ Μιτυλήνην ὁ
τῶν ἐκεῖσε προϊστάμενος πατριαρχικών δικαίων,
καὶ ἐπιστὰς κατά τόπους ποιήσηται τὴν ἐπὶ τοῖς
πατριαρχικοῖς καὶ τοῖς μητροπολιανοῖς δικαίοις
ἐξέτασιν διὰ μαρτύρων ἀξιοπίστων, εὐλαβῶν δηλα
δὴ καὶ ἀμέμπτων ἀνδρῶν γερόντων, ἀφορισμῷ αὐτ
τοὺς προκατασχὼν καὶ προκατασφαλισάμενος, καὶ
ἐάν οἱ μαρτυροῦντες μαρτυρήσωσιν, ὡς μέχρι τῆς
ἐφημερίας τοῦ Μιτυλήνης ἐκείνου Ἰωσὴφ αἱ ῥηθεῖ
σαι μοναὶ, ήγουν ὁ ῞Οσιος Γρηγόριος καὶ ἡ μονή
τῶν ᾿Αριστῶν ὑπὸ τὴν μητροπολιανὴν ἑτέλουν ἐξου
σίαν, καὶ οὐκ ἦν ἐν αὐτοῖς οὐδεμία ἀναφορὰ πατριαρχική, ἔκτοτε δὲ διὰ τὸ ἐπισχεθῆναι τὸν Μιτυ
λήνης κατὰ Νίκαιαν οἱ πατριαρχικοὶ αὐτὰ παρυπέτο
πασαν ἔξαρχοι, ἵνα ἀποκαταστήσῃ ἐν αὐταῖς τὸν
μητροπολίτην ἐκ τοῦ ἀναντιῤῥήτου· εἰ δὲ μαρτυρηθῇ παρ' αὐτῶν, ὡς ἔκπαλαι καὶ ἀνέκαθεν τὴν
κατοχὴν καὶ νομὴν ἐπὶ ταῖς τοιαύταις μοναῖς οἱ
πατριαρχικοὶ εἶχον ἔξαρχοι, ἵνα καταστήσῃ ἀναμε
φιβόλως καὶ πάλιν τὸν πατριαρχικὸν ἔξαρχον. Οὕτω
μὲν οὖν ἐν ταῖς ῥηθείσαις ποιήσει μοναῖς, τῇ τοῦ
'Οσίου Γρηγορίου καὶ ταῖς Ἀρισταῖς, οὕτω δὲ καν
ἐν ἄλλαις τισὶν ὑποθέσεσιν, ἐν οἷς τὴν πρόσκλησιν
λήψεται ἢ ἐκ τοῦ πατριαρχικού μέρους ἢ ἐκ τοῦ
μητροπολιανού. Διὰ γὰρ τοῦτο ἐγεγόνει καὶ τὸ πα
ριν γράμμα τῆς ἡμῶν μετριότητος.
+ Εἶχε τὸ· Μηνὶ Νοεμβρίῳ, ὶνδ.ε, διὰ τῆς
τοῦ ἀοιδίμου ἐν πατριάρχαις κῦρ 'Αρσενίου
Θείας χειρός.
3º Decisio patriarchæ Arsenii (ann. 1246).
† Γέγονε μὲν τῷ ἱερωτάτῳ μητροπολίτη Μ.τ.
λήνης, κατὰ Κύριον ἀγαπητῷ ἀδελφῷ καὶ συλλειτουργῷ, γραφὴ τῆς ἡμῶν μετριότητος, δικαιοῦσα
τοῦτον ἐπὶ τῇ κατ' αὐτὸν μονῇ τῶν Κάτω Πτωμαί
ων, ἐπὶ δὲ ταῖς λοιπαῖς μοναῖς, ήγουν τῇ μονῇ τοῦ
Οσίου Γρηγορίου καὶ τῇ μονῇ τῶν ᾿Αριστῶν, διομα
ριζομένη, γενέσθαι ἐξέτασιν. καὶ τὸ ἀναφανητόμενου
ἐπ' αὐτοῖς δίκαιον τῷ δικαιωθησομένῳ μέρει ἀπό
τε τοῦ μητροπολίτου καὶ τοῦ πατριαρχικοῦ ἐξάρχου
ἀποδοθῆναι. Αλλ' ἐπεὶ αἱ Αρισταὶ ἐν νομῇ καὶ
κατοχῇ ἦσαν τῷ μέρει τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως
Μιτυλήνης μέχρι δὴ καί τινος παραδραμόντος αλγου καιροῦ, χθὲς δὲ ἤδη καὶ πρότριτα ὁ προϊστάμε
νος τῆς ῥηθείσης μονῆς ἐλθὼν ἠπάτησεν, ὡς ἔκπα
καὶ ὑπὸ τὴν πατριαρχικὴν ἐτέλει ἐξουσίαν, καὶ ἐδέ
ξατο γράμμα της ἡμῶν μετριότητος, ἐγκαθιστῶν
αὐτὸν εἰ; τὴν προστασίαν, τὸ δὲ οὐχ οὕτως εἶχεν,
ἀλλ᾽ ὑπὸ τὴν μητρόπολιν Μιτυλήνης ἐτέλουν τὰ τῆς
μονῆς, διορίζεται ἡ μετριότης ἡμῶν διὰ τῆς παρα
Part IXPars IX
col. 1183–1184page 94 of 238
PG 152:1183των νομίσματα τρικέφαλα καινούργια δέκα, τὸ δὲ τοι οὗτον δεύτερον πρόσωπον εἰς ἡμᾶς περιῆλθεν, ὀφεί λει καὶ αὐτὸς, ὡς εἴρηται, τὰ τοιαῦτα δέκα τρικέ φαλα ανυστερήτως λαμβάνειν ετησίως ἀπὸ τῆς εἰσι δου τῆς τοιαύτης μονῆς τῶν Πτωμαίων, μέχρις ἂν τῷ βίῳ τῇ τοῦ Θεοῦ μακροθυμίᾳ περίειμι. Επὶ τού τῳ γὰρ καὶ τὸ παρὸν σιγίλλιον τοῦ μακαρίτου αὐθέντου καὶ πατρός μου υπεγράφη και παρ' ἡμῶν ἐξ αἰτήσεως τοῦ δηλωθέντος Σερβῆ εἰς οἰκείαν ἀσφάλειαν. ούσης ταύτης γραφῆς, τὴν μὲν πορισθεῖσαν γρατὸν καὶ Κλαυσηνὸν μέχρι πέρατος τῶν δύο προσώ φὴν τῷ εἰς προστασίαν ταχθέντι μοναχῷ τῆς τοιαύ της μονῆς τὸ ἀπρακτον ἔχειν, ἐπιλαβέσθαι δὲ καὶ πάλιν τὸν ἱερώτατον μητροπολίτην τῆς τοιαύτης μονῆς, καθ' ἣν εἶχε μέχρι τοῦ νῦν ἡ κατ' αὐτὸν ἐκκλησία δικαίωσιν ἔκ τε τῆς κατοχῆς καὶ νομῆς καὶ τῆς τοῦ μητροπολίτου Μιτυλήνης ἀναφορᾶς τῆς δὲ κατὰ τόπον ἐξετάσεως καὶ ἐν ἄλλαις μοναῖς γενομένης, οπότε ταύτῃ γενήσεται, τότε καὶ τὰ καὶ τὰ τὴν ῥηθεῖσαν μονὴν ἐξετασθήσεται, καὶ εἴ τις καὶ ἐν ταύτῃ ἐστὶν ἀμφισβήτησις, διευλυτωθήσεται. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ ἐγεγόνει καὶ τὸ παρὸν γράμμα τῆς ἡμῶν μετριότητος εἰς ἀσφάλειαν. † Εἶχε τό· Μηνὶ Νοεμβρίῳ, Ινδ. ε, διὰ τῆς αὐτῆς θείας χειρὸς τοῦ ἀοιδίμου ἐν πατριάρη χαις κῦρ Αρσενίου. † Τὰ παρόντα ἴσα τῶν γραμμάτων τοῦ ἀοιδίμου ἐν πατριάρχαις κῦρ 'Αρσενίου τῷ χρόνῳ σαθρωθέν τα καὶ εἰς ἀφανισμὸν κινδυνεύσαντα καταντῆσαι, μετεγγραφέντα ήδη καὶ τοῖς πρωτοτύποις ἀντιβλη θέντα καὶ κατὰ πάντα ἐξισάζοντα εὑρεθέντα, κατεστρώθησαν ἤδη ἐν τοῖς κωδικίοις τοῦ ἱεροῦ χαρτο φυλακείου ἀσφαλείας τῆς εἰς τὸν ἑξῆς ἅπαντα χρό νον καὶ βεβαιώσεως ἕνεκα. + Ἐπεὶ συμφωνία γέγονε μέσον ἐμοῦ καὶ τοῦ μητροπολίτου ἐκείνου Μιτυλήνης κῦρ Πόθου τοῦ Απλησφάρη ἐκείνου ἐπὶ τῇ πρὸς ἡμᾶς ἐπὶ δυσὶ προσώποις παρ' ἐκείνου δωρηθείσῃ μονῇ τῶν Κάτω Πτωμαίων τῇ κατὰ Μιτυλήνην διακειμένῃ, ὥστε έτη σίως ὑπὲρ τῆς τοιαύτης μονῆς τελεῖν νομίσματα τρικέφαλα καινούργια τὰ κατὰ χώραν ἀπαιτούμενα εἴκοσι, καὶ τὰ μὲν δέκα καταβάλλειν πρὸς τὴν ἁγιωτάτην μητρόπολιν, τὰ δὲ δέκα διδόναι πρὸς τὴν οἰκίαν τοῦ γαμβροῦ αὐτοῦ καὶ ἀνθρώπου ἡμῶν τοῦ προέδρου Ιωάννου τοῦ Σερβή, ἰδοὺ διὰ τοῦ παρόντος ἡμῶν σιγιλλίου ὑποτυποῦμεν, λαμβάνειν κατ' ἔτος τὴν οἰκίαν τοῦ δηλωθέντος Σερβῆ ἀπὸ τοῦ κατὰ τὴν ἡμέραν ἐνεργοῦντος τὰ κατὰ Μιτυλήνην ἡμέτερα κτήματα τὰ δηλωθέντα δέκα καινούργια τρικέφα λα καὶ λαμβάνειν ἐκ τοῦ μέρους αὐτοῦ ἀπόδειξιν. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ καὶ τὸ παρὸν σιγίλλιον τῇ οἰκειοχείρῳ ἡμῶν ὑπογραφῇ καὶ τῇ μολυβδίνῃ βούλλη πιστωθὲν ἐπεδόθη τῷ Σερβῇ εἰς ἀσφάλειαν. + Είχε τό· Μηνὶ Μαΐῳ, Ινδ. ιγ', καὶ ὑπογρα ρήν· Μανουὴλ ὁ Ξηρός, καὶ βούλλαν μολυβδί την κρεμαμένην, ἐν μὲν τῷ ἑνὶ μέρει ἔχουσαν ἐγγεγλυμμένους δύο ἁγίους μάρτυρας, ήγουν τὸν ἅγιον Θεόδωρον καὶ τὸν ἅγιον Δημήτριον, ἐν δὲ τῷ ἑτέρῳ μέρει στίχον ἔχοντα οὕτως· Ξηρόν Μανουὴλ μαρτύρων δυὰς σκέποις. Εἶχε δὲ ὅπι σθεν καὶ ἕτερον σιγίλλιον παρέχον οὕτως + Τὸ παρὸν σιγίλλιον τοῦ μακαρίτου αὐθέντου καὶ πατρός μου βουλόμεθα ἔχειν τὸ ἐνεργὸν, μέχρις ἂν καὶ αὐτοὶ ἐν τοῖς ζῶσι διάγωμεν, κατὰ τὴν αὐτοῦ περίληψιν· ἐπεὶ γὰρ ἐν αὐτῷ τετύπωται λαμβάνειν τὸν ἐν τούτῳ δηλούμενον Ιωάννην τὸν Σερβὴν † Εἶχε τό· Μηνὶ Φεβρουαρίῳ, ίνδ. δεκάτης, καὶ τό· Λέων ὁ Κομνηνός. ο † Τὰ δὲ ἴσα τούτων ἦσαν ὑπογεγραμμένα δι' ἀσφάλειαν διὰ τοῦ μητροπολίτου Μηθύμνης κῦρ Νικηφόρου, ἃ δὴ καὶ ταῦτα ἔνεκεν τῆς ἀνωτέρω δη λωθείσης αἰτίας, ἵνα μὴ σαθρωθέντα ἀφανισθῶσι, κατεστρώθησαν ἐν τοῖσδε τοῖς κωδικίοις. + "Ωσπερ ἄρα πατράσιν ὀφειλή τίς ἐστιν ἀπαρ αίτητος τοὺς ἐξ αὐτῶν γεγονότας στέργειν ότι μά λίστα καὶ συναίρεσθαι τούτοις πάντα τρόπον καὶ βοηθεῖν, ὁπότ' ἄν τινος αὐτοὺς ἐν χρειᾳ καταστάντας ἴδωσι, τοῖς φυσικοῖς δεσμοῖς τυραννούμενοι οὕτω δὴ καὶ τοὺς ἐκγόνους περὶ τοὺς γεγεννηκότας τὴν ἴσην γνώμην τηρεῖν δίκαιον, κήδεσθαι δηλονότι καὶ προμηθῶς διακεῖσθαι καὶ σπουδάζειν ὑπὲρ αὐτ τῶν, ὀφειλόμενον ἐν τούτοις ἐξ ἀντιστρόφου χάριτας ἐκτιννύναι τῆς ἐς τὸν βίον ἕνεκα προόδου καὶ παρο χῆς, πράγματος ἀξιολογωτάτου καὶ μηδενὶ τῶν ἁπάντων εἰς σύγκρισιν ήκοντος. Οὐ μὴν ἀλλ᾽ εἰ πρὸς τῷ μεγίστῳ τούτῳ καλῷ, τῇ εἰς τόδε τὸ φῶς προόδῳ, καὶ πατρικῆς ἑτέρας κηδεμονίας ἐπιτυχεῖς ὤφθησαν, καὶ ἀρκούντως ἀπώναντο τῆς ἐκ τούτων ὠφελείας καὶ χάριτος καὶ τιμῆς, πῶς οὐ τῶν εἰκό των τε καὶ δικαιοτάτων, τούσδε προθυμεῖσθαι πάση δυνάμει τοὺς γονέας ἀμείβεσθαι καὶ ταῖς ἀπορίαις ἀμύνειν καὶ χρησίμους ἐς ἀεὶ δείκνυσθαι; Εἰ δ' ἐπὶ τοῖς κατὰ σάρκα πατράσι νόμον τοῦτον δίκαιον κεί σθαι κατὰ παντὸς τοῦ χρόνου πᾶς τις ἂν εἴποι, οὐκ ἂν ἐπὶ τῶν πνευματικῶν καὶ τῶν εἰς τὴν εὐσέ Γειαν ἀρχηγῶν τε καὶ ὁδηγῶν καὶ τῆς ὅλης, ὡς ἔπος εἰπεῖν, ἐπὶ τὸ κρεῖττον καὶ εὔσχημον κατα στάσεως ἐπιμελουμένων προσήκουσα εἴη ήδε ή ὀφειλή; Καὶ γὰρ τῶν ἀλογωτάτων δοκεῖ, εἴ τις παρά του τὰ πλεῖστα καὶ μέγιστα τῶν τιμιωτάτων λαθών, ἔπειτα οὐχὶ μικρόν τι μέρος ἀπομερίσασθαι προθυμοῖτο τῷ πάντα παρασχομένω. Τῷ λόγῳ τῷδε σκο πως, ὅτι δὴ ἡ ἁγιωτάτη Μεγάλη τοῦ Θεοῦ ἐκκλησίᾳ ἦν μὲν πρόσθεν εὐθηνοῦσα καὶ πραγμάτων ἱκα νῶς εὐποροῦσα, ὥστε καὶ ἑτέροις ἐπαρκεῖν ἔχειν ἐνδεῶς ἔχουσιν· ἐπεὶ δὲ ἡ τῶν πραγμάτων σύγχυσις καὶ ἀνωμαλία καὶ ἡ τοῦ πάντα φέροντος χρό νου ἀλλοίωσις καὶ μεταβολὴ καὶ τὰς προσόδους αὐτ τῆς ἐν στενῷ καταντῆσαι πεποίηκεν, οὐχ ὅπως ἑτέροις ἀλλ' οὐδ' ἑαυτῇ οὐδέ γε τοῖς τῷ κλήρῳ ταύ της κατειλεγμένοις δύναται βοηθεῖν. Ταῦτά τοι καὶ οὐ δίκαιον ἐκρίναμεν οἱ τὸν τῆς ἱερᾶς συνέ πως
ESALE CP. PATRIARCHE
των νομίσματα τρικέφαλα καινούργια δέκα, τὸ δὲ τοι
οὗτον δεύτερον πρόσωπον εἰς ἡμᾶς περιῆλθεν, ὀφεί
λει καὶ αὐτὸς, ὡς εἴρηται, τὰ τοιαῦτα δέκα τρικέ
φαλα ανυστερήτως λαμβάνειν ετησίως ἀπὸ τῆς εἰσι
δου τῆς τοιαύτης μονῆς τῶν Πτωμαίων, μέχρις ἂν
τῷ βίῳ τῇ τοῦ Θεοῦ μακροθυμίᾳ περίειμι. Επὶ τού
τῳ γὰρ καὶ τὸ παρὸν σιγίλλιον τοῦ μακαρίτου αὐθέντου
καὶ πατρός μου υπεγράφη και παρ' ἡμῶν ἐξ αἰτήσεως
τοῦ δηλωθέντος Σερβῆ εἰς οἰκείαν ἀσφάλειαν.
ούσης ταύτης γραφῆς, τὴν μὲν πορισθεῖσαν γρα- τὸν καὶ Κλαυσηνὸν μέχρι πέρατος τῶν δύο προσώφὴν τῷ εἰς προστασίαν ταχθέντι μοναχῷ τῆς τοιαύ
της μονῆς τὸ ἀπρακτον ἔχειν, ἐπιλαβέσθαι δὲ καὶ
πάλιν τὸν ἱερώτατον μητροπολίτην τῆς τοιαύτης
μονῆς, καθ' ἣν εἶχε μέχρι τοῦ νῦν ἡ κατ' αὐτὸν
ἐκκλησία δικαίωσιν ἔκ τε τῆς κατοχῆς καὶ νομῆς
καὶ τῆς τοῦ μητροπολίτου Μιτυλήνης ἀναφορᾶς·
τῆς δὲ κατὰ τόπον ἐξετάσεως καὶ ἐν ἄλλαις μοναῖς
γενομένης, οπότε ταύτῃ γενήσεται, τότε καὶ τὰ καὶ
τὰ τὴν ῥηθεῖσαν μονὴν ἐξετασθήσεται, καὶ εἴ τις καὶ
ἐν ταύτῃ ἐστὶν ἀμφισβήτησις, διευλυτωθήσεται.
Ἐπὶ τούτῳ γὰρ ἐγεγόνει καὶ τὸ παρὸν γράμμα τῆς
ἡμῶν μετριότητος εἰς ἀσφάλειαν.
† Εἶχε τό· Μηνὶ Νοεμβρίῳ, Ινδ. ε, διὰ τῆς
αὐτῆς θείας χειρὸς τοῦ ἀοιδίμου ἐν πατριάρ- η
χαις κῦρ Αρσενίου.
† Τὰ παρόντα ἴσα τῶν γραμμάτων τοῦ ἀοιδίμου
ἐν πατριάρχαις κῦρ 'Αρσενίου τῷ χρόνῳ σαθρωθέντα καὶ εἰς ἀφανισμὸν κινδυνεύσαντα καταντῆσαι,
μετεγγραφέντα ήδη καὶ τοῖς πρωτοτύποις ἀντιβλη
θέντα καὶ κατὰ πάντα ἐξισάζοντα εὑρεθέντα, κατεστρώθησαν ἤδη ἐν τοῖς κωδικίοις τοῦ ἱεροῦ χαρτοφυλακείου ἀσφαλείας τῆς εἰς τὸν ἑξῆς ἅπαντα χρόνον καὶ βεβαιώσεως ἕνεκα.
4° Conventio inter Hanuelem Xerum et Pothum, metropolitam Mitylenes (ann., 1225).
+ Ἐπεὶ συμφωνία γέγονε μέσον ἐμοῦ καὶ τοῦ
μητροπολίτου ἐκείνου Μιτυλήνης κῦρ Πόθου τοῦ
Απλησφάρη ἐκείνου ἐπὶ τῇ πρὸς ἡμᾶς ἐπὶ δυσὶ
προσώποις παρ' ἐκείνου δωρηθείσῃ μονῇ τῶν Κάτω
Πτωμαίων τῇ κατὰ Μιτυλήνην διακειμένῃ, ὥστε έτησίως ὑπὲρ τῆς τοιαύτης μονῆς τελεῖν νομίσματα
τρικέφαλα καινούργια τὰ κατὰ χώραν ἀπαιτούμενα
εἴκοσι, καὶ τὰ μὲν δέκα καταβάλλειν πρὸς τὴν
ἁγιωτάτην μητρόπολιν, τὰ δὲ δέκα διδόναι πρὸς τὴν
οἰκίαν τοῦ γαμβροῦ αὐτοῦ καὶ ἀνθρώπου ἡμῶν τοῦ
προέδρου Ιωάννου τοῦ Σερβή, ἰδοὺ διὰ τοῦ παρόν
τος ἡμῶν σιγιλλίου ὑποτυποῦμεν, λαμβάνειν κατ'
ἔτος τὴν οἰκίαν τοῦ δηλωθέντος Σερβῆ ἀπὸ τοῦ κατὰ
τὴν ἡμέραν ἐνεργοῦντος τὰ κατὰ Μιτυλήνην ἡμέτερα κτήματα τὰ δηλωθέντα δέκα καινούργια τρικέφα
λα καὶ λαμβάνειν ἐκ τοῦ μέρους αὐτοῦ ἀπόδειξιν.
Ἐπὶ τούτῳ γὰρ καὶ τὸ παρὸν σιγίλλιον τῇ οἰκειοχείρῳ ἡμῶν ὑπογραφῇ καὶ τῇ μολυβδίνῃ βούλλη
πιστωθὲν ἐπεδόθη τῷ Σερβῇ εἰς ἀσφάλειαν.
+ Είχε τό· Μηνὶ Μαΐῳ, Ινδ. ιγ', καὶ ὑπογρα
ρήν· Μανουὴλ ὁ Ξηρός, καὶ βούλλαν μολυβδίτην κρεμαμένην, ἐν μὲν τῷ ἑνὶ μέρει ἔχουσαν
ἐγγεγλυμμένους δύο ἁγίους μάρτυρας, ήγουν
τὸν ἅγιον Θεόδωρον καὶ τὸν ἅγιον Δημήτριον, ἐν
δὲ τῷ ἑτέρῳ μέρει στίχον ἔχοντα οὕτως· Ξηρόν
Μανουὴλ μαρτύρων δυὰς σκέποις. Εἶχε δὲ ὅπι·
σθεν καὶ ἕτερον σιγίλλιον παρέχον οὕτως·
+ Τὸ παρὸν σιγίλλιον τοῦ μακαρίτου αὐθέντου
καὶ πατρός μου βουλόμεθα ἔχειν τὸ ἐνεργὸν, μέχρις
ἂν καὶ αὐτοὶ ἐν τοῖς ζῶσι διάγωμεν, κατὰ τὴν αὐτοῦ
περίληψιν· ἐπεὶ γὰρ ἐν αὐτῷ τετύπωται λαμβάνειν τὸν ἐν τούτῳ δηλούμενον Ιωάννην τὸν Σερβὴν
† Εἶχε τό· Μηνὶ Φεβρουαρίῳ, ίνδ. δεκάτης,
καὶ τό· Λέων ὁ Κομνηνός.
ο
† Τὰ δὲ ἴσα τούτων ἦσαν ὑπογεγραμμένα δι'
ἀσφάλειαν διὰ τοῦ μητροπολίτου Μηθύμνης κῦρ
Νικηφόρου, ἃ δὴ καὶ ταῦτα ἔνεκεν τῆς ἀνωτέρω δη
λωθείσης αἰτίας, ἵνα μὴ σαθρωθέντα ἀφανισθῶσι,
κατεστρώθησαν ἐν τοῖσδε τοῖς κωδικίοις.
IX. Synodus sancit a metropolibus et archiepiscopatibus patriarchæ pendenda esse annua tributa.
+ "Ωσπερ ἄρα πατράσιν ὀφειλή τίς ἐστιν ἀπαρ
αίτητος τοὺς ἐξ αὐτῶν γεγονότας στέργειν ότι μά
λίστα καὶ συναίρεσθαι τούτοις πάντα τρόπον καὶ
βοηθεῖν, ὁπότ' ἄν τινος αὐτοὺς ἐν χρειᾳ καταστάν
τας ἴδωσι, τοῖς φυσικοῖς δεσμοῖς τυραννούμενοι·
· οὕτω δὴ καὶ τοὺς ἐκγόνους περὶ τοὺς γεγεννηκότας
τὴν ἴσην γνώμην τηρεῖν δίκαιον, κήδεσθαι δηλονότι
καὶ προμηθῶς διακεῖσθαι καὶ σπουδάζειν ὑπὲρ αὐτ
τῶν, ὀφειλόμενον ἐν τούτοις ἐξ ἀντιστρόφου χάριτας
ἐκτιννύναι τῆς ἐς τὸν βίον ἕνεκα προόδου καὶ παρο
χῆς, πράγματος ἀξιολογωτάτου καὶ μηδενὶ τῶν
ἁπάντων εἰς σύγκρισιν ήκοντος. Οὐ μὴν ἀλλ᾽ εἰ
πρὸς τῷ μεγίστῳ τούτῳ καλῷ, τῇ εἰς τόδε τὸ φῶς
προόδῳ, καὶ πατρικῆς ἑτέρας κηδεμονίας ἐπιτυχεῖς
ὤφθησαν, καὶ ἀρκούντως ἀπώναντο τῆς ἐκ τούτων
ὠφελείας καὶ χάριτος καὶ τιμῆς, πῶς οὐ τῶν εἰκό
των τε καὶ δικαιοτάτων, τούσδε προθυμεῖσθαι πάση
δυνάμει τοὺς γονέας ἀμείβεσθαι καὶ ταῖς ἀπορίαις
ἀμύνειν καὶ χρησίμους ἐς ἀεὶ δείκνυσθαι; Εἰ δ' ἐπὶ
τοῖς κατὰ σάρκα πατράσι νόμον τοῦτον δίκαιον κείσθαι κατὰ παντὸς τοῦ χρόνου πᾶς τις ἂν εἴποι,
οὐκ ἂν ἐπὶ τῶν πνευματικῶν καὶ τῶν εἰς τὴν εὐσέΓειαν ἀρχηγῶν τε καὶ ὁδηγῶν καὶ τῆς ὅλης, ὡς
ἔπος εἰπεῖν, ἐπὶ τὸ κρεῖττον καὶ εὔσχημον καταστάσεως ἐπιμελουμένων προσήκουσα εἴη ήδε ή
ὀφειλή; Καὶ γὰρ τῶν ἀλογωτάτων δοκεῖ, εἴ τις παρά
του τὰ πλεῖστα καὶ μέγιστα τῶν τιμιωτάτων λαθών,
ἔπειτα οὐχὶ μικρόν τι μέρος ἀπομερίσασθαι προθυ
μοῖτο τῷ πάντα παρασχομένω. Τῷ λόγῳ τῷδε σκοπως, ὅτι δὴ ἡ ἁγιωτάτη Μεγάλη τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησία ἦν μὲν πρόσθεν εὐθηνοῦσα καὶ πραγμάτων ἱκανῶς εὐποροῦσα, ὥστε καὶ ἑτέροις ἐπαρκεῖν ἔχειν
ἐνδεῶς ἔχουσιν· ἐπεὶ δὲ ἡ τῶν πραγμάτων σύγχυ
σις καὶ ἀνωμαλία καὶ ἡ τοῦ πάντα φέροντος χρό
νου ἀλλοίωσις καὶ μεταβολὴ καὶ τὰς προσόδους αὐτ
τῆς ἐν στενῷ καταντῆσαι πεποίηκεν, οὐχ ὅπως
ἑτέροις ἀλλ' οὐδ' ἑαυτῇ οὐδέ γε τοῖς τῷ κλήρῳ ταύ
της κατειλεγμένοις δύναται βοηθεῖν. Ταῦτά τοι
καὶ οὐ δίκαιον ἐκρίναμεν οἱ τὸν τῆς ἱερᾶς συνέ
πως
Part XPars X
col. 1185–1186page 95 of 238
PG 152:1185τα. δου σύλλογον συμπληρούντες, οὕτω ταύτήν ἔχουσαν ἡ ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης ἀρχιεπισκοπῆς Μηδείας υπέρ παριδεῖν, ἀλλὰ κοινῇ πάντες διασκεψάμενοι, δεῖν ἔγνωμεν καὶ ἐψηφισάμεθα, ὡς υἱοὶ γνήσιοι, ὑπὲρ ταύτης διαναστῆναι καὶ συνεισενεγκεῖν τὸν δυνατὸν τρόπον αὐτῇ, ἅτε δὴ μητρὶ τῶν ἐκκλησιῶν, τὰς τῶν μητροπόλεων καὶ τῶν ἀρχιεπισκοπῶν εὐπορού σας καὶ δυναμένας ἐκ τῶν ἑνόντων ἑκάστῃ καὶ τῆς ὀφειλομένης καὶ προσηκούσης προμηθείας αὐτὴν ἀξιῶσαι· ἐπεὶ ταύτης καλῶς διακειμένης και μετ' εὐπόρου τοῦ σχήματος, ανάγκη καὶ ταύτας τῆς ἐνα τεῦθεν εὐκλείας καὶ δόξης συναπολαύειν αὐτῇ, ὥστ περ δὴ τοὐναντίον ἐχούσης, συναδοξεῖν καὶ συμπάσχειν, ὅτι μὴ τῶν εἰς χρείαν ἡκόντων εὐπόρως ἔχει. Μέντοι καὶ κοινῇ ψήφῳ τάττομεν ἔχειν τὴν αὐτὴν ἁγιωτάτην Μεγάλην τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίαν ἑκάστου Β' ς πυρα πεντήκοντα, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης ἀρχιεπισκο πῆς Δράμας ὑπέρπυρα εικοσιτέσσαρα, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης ἀρχιεπισκοπῆς Γάνου ὑπέρπυρα πεντήκον Οθεν καὶ ἀπαραποίητα καὶ ἀμετάτρεπτα τὰ και λῶς ἡμῖν περὶ τούτου δεδογμένα Εσται κρατούμενα καὶ στεργόμενα καὶ τὸ κῦρος ἔχοντα καὶ τὸ βέβαιον. Εἰ μέντοι προνοίᾳ Θεοῦ καὶ νεύσει καὶ εὐδοκίᾳ εἰς ἑαυτὰ πάλιν ἐπανέλθοι τὰ πράγματα, καὶ εὐπορία τῇ ἁγιωτάτῃ Μεγάλῃ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίᾳ γένοιτο, τὰς τῶν προσόδων ἐκείνων ἀρχάς τε καὶ αἰτίας ἀπολαβούσῃ, αὕτη μὲν ἀρκεσθήσεται τοῖς ἰδίοις, μηδεμιᾶς ἑτέρωθεν βοηθείας προσδεομένη, αἱ δέ γε μητροπόλεις αὗται καὶ ἀρχιεπισκοπαὶ καθ᾿ ἑαυτὰς ἔσονται ὡς τὸ πρὶν, καὶ οὐκ ἀνάγκην ἔξουσιν αὐτῇ συνεισφέρειν. ἔτους ἀπαραλείπτως ἀπὸ μὲν τῆς ἁγιωτάτης μη τροπόλεως Ηρακλείας· καὶ τῶν ἐπισκοπῶν αὐτῆς ὑπέρπυρα διακόσια, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Κυζίκου ὑπέρπυρα διακόσια, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Θεσσαλονίκης ὑπέρπυρα διακόσια, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Ἀδριανουπόλεως ὑπέρπυρα ἑκατὸν, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιω τάτης μητροπόλεως Βεροίας υπέρπυρα ἑκατὸν, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Μονεμβασίας ὑπέρπυρα οκτακόσια, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Φιλιππουπόλεως ὑπέρπυρα ἑκατὸν πεντήκοντα, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Τραϊανουπόλεως καὶ τῶν ἐπισκοπῶν αὐτῆς ὑπέρπυρα ἑβδομήκοντα, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Σεῤῥῶν ὑπέρπυρα ἑκατὸν πεντήκοντα, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Φιλίππων ὑπέρπυρα έκαν τὸν, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Μιτυλήνης ὑπέρπυρα ἑκατὸν, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Διδυμοτείχου ὑπέρπυρα ἑκατὸν, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Παλαιῶν Πατρῶν ὑπέρπυρα τεσσαράκοντα, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Λακεδαιμονίας ὑπέρπυρα ἑξήκοντα, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Μελενίκου υπέρπυρα τρια κονταἐξ, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Αίνου ὑπέρπυρα ἑκατὸν, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Μαδύτων ὑπέρπυρα τριακονταέξ, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Μηθύμνης ὑπέρπυρα πεν τήκοντα, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Βρύσεως ὑπέρπυρα πεντήκοντα, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως 'Ρωσίου ὑπέρπυρα τριακονταέξ, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης ἀρχιεπισκοπῆς Βιζύης υπέρπυρα ἑκατὸν, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης ἀρχιεπισκοπῆς Μαρωνείας ὑπέρπυρα τριακονταέξ, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιων τάτης ἀρχιεπισκοπῆς Προικοννήσου ὑπέρπυρα ἑβδο μηκονταδύο, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης ἀρχιεπισκοπῆς Γαρέλλης ὑπέρπυρα εἰκοσιτέσσαρα, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιω τάτης ἀρχιεπισκοπῆς Δέρκου ὑπέρπυρα εἰκοσιτέσσαρα, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης ἀρχιεπισκοπῆς Ἀρκαδιουπόλεως ὑπέρπυρα εἰκοσιτέσσα, α, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτά τῆς ἀρχιεπισκοπῆς Λήμνου ὑπέρπυρα πεντήκοντα, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης ἀρχιεπισκοπῆς Λοπαδίου ὑπέρ πυρα εἰκοσιτέσσαρα, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης ἀρχιεπισκο τῆς Κυψέλων ὑπέρπυρα δεκαἐξ, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτά τῆς ἀρχιεπισκοπῆς Ξανθείας υπέρπυρα τριακονταές, Ασφαλείας γὰρ καὶ βεβαιώσεως ἕνεκεν καὶ τοῦ μηδενὶ ἡμῶν ἐξεῖναι ἕτερόν τι παρὰ ταῦτα βουλεύσασθαι, καὶ ἡ παροῦσα ἔγγραφος συνοδική πράξις γεγονυία παρ' ἡμῶν ἐξεδόθη, ταῖς οἰκείαις ὑπογραφαῖς πιστωθεῖσα τε καὶ κατασφαλισθεῖσα κατὰ μῆνα Σεπτέμβριον τῆς ἐνισταμένης ὀγδόης ἐπινεμήσεως τοῦ ἑξακισχιλιοστοῦ ὀκτακοσιοστοῦ τριακοστοῦ τρίτου ἔτους. † Εχει μὲν ἐκ μακρῶν τῶν χρόνων, μᾶλλον δὲ καὶ ἐξ ἀρχῆς καὶ ἀνέκαθεν ἡ βασιλικὴ καὶ αὐτοκρατορική ἰσχὺς πρὸς τοῖς ἄλλοις καὶ τοῦτο δίκαιον καὶ δεδομένον κατὰ λόγον αὐτῇ ἐπὶ προκοπῇ τῶν καλῶν καὶ συνάρσει τῆς διὰ πάντων εὖ ἀγομένης καταστάσεως τὸ προβιβάζειν ἐξ ἐπισκόπων εἰς ἀρχιεπισκο πικὴν τιμὴν ἐκκλησίας καὶ ἐξ ἀρχιεπισκοπῆς εἰς μητρόπολιν, ἔστι δ' ὅτε καὶ μητρόπολιν προάγειν εἰς βαθμὸν μείζονα, ἔτι γε μὴν καὶ καινίζειν ἐκκλησίας καὶ καθιστάνειν ἀρχιερατικοὺς ἐν αὐταῖς θρό νους, καὶ πάντα ταῦτα μετὰ τοῦ προσήκοντος καὶ γνώμης εὐλόγου ποιητέον πάντως αὐτῇ, ἀλλ᾽ οὐχ ὡς ἔτυχε καὶ ἀλογίστοις ὁρμαῖς. Εἰ δ᾽ ἄρα καὶ ἡμῖν τοῦθ᾽ οὕτως ἐσπουδάσθη διὰ πάντων τῶν τῆς ἡμετέρας μοναρχίας οὐκ ὀλίγων ὄντων ἐτῶν, ἄλλοι λεγόνο των, μᾶλλον δὲ αὐτὰ βοᾷ τὰ πράγματα τοῖς εὐγνώμοσιν ἐπόπταις, καὶ θαῤῥούντως τοῦτό φαμεν, οὐδὲν δ᾽ ἧττον καὶ τὸ νῦν παραστήσῃ γινόμενον. Κατὰ γὰρ τὴν τοιαύτην δεδομένην ἡμῖν ἄδειαν δεῖν ἐγνώκαμεν, ἐξ ἀρχιεπισκοπῆς προβιβάσαι τὴν ἁγιωτάτην ἐκκλησίαν Βρύσεως εἰς μητρόπολιν, τοῦτο μὲν διὰ τὸ πολυάνθρωπον τῆς τοιαύτης ἐκκλησίας καὶ πολυ τρόπως ἔχον τὸ εὔλογον εἰς τὴν τοιαύτην τιμήν, τοῦτο δὲ καὶ διὰ τὸν νῦν ἀρχιερατικῶς αὐτῇ προϊ στάμενον, ἄνδρα μεγάλης ἀρετῆς κάλλεσι κοσμούμενον, κἀντεῦθεν αἰδέσιμον τῇ Ἐκκλησίᾳ, αἰδέσιμον τῇ βασιλείᾳ καὶ πολλῆς τιμῆς ἀξιούμενον καὶ σεβά σματος παρ' ἡμῶν. Ταῦτ᾽ ἄρα καὶ θεσπίζει νῦν διὰ τοῦ παρόντος χρυσοβούλλου λόγου αὐτῆς ἡ βασιλεία μου, εἶναι καὶ εὑρίσκεσθαι τὴν ἁγιωτάτην ἀρχιεπισκοπὴν Βρύσεως εἰς μητρόπολιν καὶ συναπολαύειν τὸν ἐν αὐτῇ εὑρισκόμενον ἱερώτατον ἀρχιερέα τοῖς λοιποῖς ἱερωτάτοις μητροπολίταις τῆς θείας καὶ ἱερᾶς μεγάλης συνόδου, τῆς αὐτῆς κλήσεώς τε και
τα.
δου σύλλογον συμπληρούντες, οὕτω ταύτήν ἔχουσαν ἡ ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης ἀρχιεπισκοπῆς Μηδείας υπέρπαριδεῖν, ἀλλὰ κοινῇ πάντες διασκεψάμενοι, δεῖν
ἔγνωμεν καὶ ἐψηφισάμεθα, ὡς υἱοὶ γνήσιοι, ὑπὲρ
ταύτης διαναστῆναι καὶ συνεισενεγκεῖν τὸν δυνατὸν
τρόπον αὐτῇ, ἅτε δὴ μητρὶ τῶν ἐκκλησιῶν, τὰς
τῶν μητροπόλεων καὶ τῶν ἀρχιεπισκοπῶν εὐπορούσας καὶ δυναμένας ἐκ τῶν ἑνόντων ἑκάστῃ καὶ τῆς
ὀφειλομένης καὶ προσηκούσης προμηθείας αὐτὴν
ἀξιῶσαι· ἐπεὶ ταύτης καλῶς διακειμένης και μετ'
εὐπόρου τοῦ σχήματος, ανάγκη καὶ ταύτας τῆς ἐνα
τεῦθεν εὐκλείας καὶ δόξης συναπολαύειν αὐτῇ, ὥστ
περ δὴ τοὐναντίον ἐχούσης, συναδοξεῖν καὶ συμπά
σχειν, ὅτι μὴ τῶν εἰς χρείαν ἡκόντων εὐπόρως ἔχει.
Μέντοι καὶ κοινῇ ψήφῳ τάττομεν ἔχειν τὴν αὐτὴν
ἁγιωτάτην Μεγάλην τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίαν ἑκάστου
Β'
ς
πυρα πεντήκοντα, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης ἀρχιεπισκο
πῆς Δράμας ὑπέρπυρα εικοσιτέσσαρα, ἀπὸ δὲ τῆς
ἁγιωτάτης ἀρχιεπισκοπῆς Γάνου ὑπέρπυρα πεντήκονΟθεν καὶ ἀπαραποίητα καὶ ἀμετάτρεπτα τὰ και
λῶς ἡμῖν περὶ τούτου δεδογμένα Εσται κρατούμενα
καὶ στεργόμενα καὶ τὸ κῦρος ἔχοντα καὶ τὸ βέβαιον.
Εἰ μέντοι προνοίᾳ Θεοῦ καὶ νεύσει καὶ εὐδοκίᾳ εἰς
ἑαυτὰ πάλιν ἐπανέλθοι τὰ πράγματα, καὶ εὐπορία τῇ
ἁγιωτάτῃ Μεγάλῃ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίᾳ γένοιτο, τὰς
τῶν προσόδων ἐκείνων ἀρχάς τε καὶ αἰτίας ἀπολαβού
σῃ, αὕτη μὲν ἀρκεσθήσεται τοῖς ἰδίοις, μηδεμιᾶς
ἑτέρωθεν βοηθείας προσδεομένη, αἱ δέ γε μητροπό
λεις αὗται καὶ ἀρχιεπισκοπαὶ καθ᾿ ἑαυτὰς ἔσονται ὡς
τὸ πρὶν, καὶ οὐκ ἀνάγκην ἔξουσιν αὐτῇ συνεισφέρειν.
ἔτους ἀπαραλείπτως ἀπὸ μὲν τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Ηρακλείας· καὶ τῶν ἐπισκοπῶν αὐτῆς
ὑπέρπυρα διακόσια, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης μητρο
πόλεως Κυζίκου ὑπέρπυρα διακόσια, ἀπὸ δὲ τῆς
ἁγιωτάτης μητροπόλεως Θεσσαλονίκης ὑπέρπυρα
διακόσια, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Αδριανουπόλεως ὑπέρπυρα ἑκατὸν, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Βεροίας υπέρπυρα ἑκατὸν,
ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Μονεμβασίας
ὑπέρπυρα οκτακόσια, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης μητρο
πόλεως Φιλιππουπόλεως ὑπέρπυρα ἑκατὸν πεντή
κοντα, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Τραϊανουπόλεως καὶ τῶν ἐπισκοπῶν αὐτῆς ὑπέρπυρα
ἑβδομήκοντα, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως
Σεῤῥῶν ὑπέρπυρα ἑκατὸν πεντήκοντα, ἀπὸ δὲ τῆς
ἁγιωτάτης μητροπόλεως Φιλίππων ὑπέρπυρα έκαν
τὸν, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Μιτυλήνης
ὑπέρπυρα ἑκατὸν, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Διδυμοτείχου ὑπέρπυρα ἑκατὸν, ἀπὸ δὲ τῆς
ἁγιωτάτης μητροπόλεως Παλαιῶν Πατρῶν ὑπέρπυρα τεσσαράκοντα, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης μητροπό
λεως Λακεδαιμονίας ὑπέρπυρα ἑξήκοντα, ἀπὸ δὲ τῆς
ἁγιωτάτης μητροπόλεως Μελενίκου υπέρπυρα τρια
κονταἐξ, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Αίνου
ὑπέρπυρα ἑκατὸν, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης μητροπό
λεως Μαδύτων ὑπέρπυρα τριακονταέξ, ἀπὸ δὲ τῆς
ἁγιωτάτης μητροπόλεως Μηθύμνης ὑπέρπυρα πεν
τήκοντα, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Βρύ
σεως ὑπέρπυρα πεντήκοντα, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης
μητροπόλεως 'Ρωσίου ὑπέρπυρα τριακονταέξ, ἀπὸ
δὲ τῆς ἁγιωτάτης ἀρχιεπισκοπῆς Βιζύης υπέρπυρα
ἑκατὸν, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης ἀρχιεπισκοπῆς Μα
ρωνείας ὑπέρπυρα τριακονταέξ, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιων
τάτης ἀρχιεπισκοπῆς Προικοννήσου ὑπέρπυρα ἑβδο
μηκονταδύο, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης ἀρχιεπισκοπῆς
Γαρέλλης ὑπέρπυρα εἰκοσιτέσσαρα, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιω
τάτης ἀρχιεπισκοπῆς Δέρκου ὑπέρπυρα εἰκοσιτέσσαρα, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης ἀρχιεπισκοπῆς Αρκαδιουπόλεως ὑπέρπυρα εἰκοσιτέσσα, α, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτῆς ἀρχιεπισκοπῆς Λήμνου ὑπέρπυρα πεντήκοντα,
ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης ἀρχιεπισκοπῆς Λοπαδίου ὑπέρπυρα εἰκοσιτέσσαρα, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτης ἀρχιεπισκο
τῆς Κυψέλων ὑπέρπυρα δεκαἐξ, ἀπὸ δὲ τῆς ἁγιωτάτῆς ἀρχιεπισκοπῆς Ξανθείας υπέρπυρα τριακονταές,
Ασφαλείας γὰρ καὶ βεβαιώσεως ἕνεκεν καὶ τοῦ μηδενὶ
ἡμῶν ἐξεῖναι ἕτερόν τι παρὰ ταῦτα βουλεύσασθαι,
καὶ ἡ παροῦσα ἔγγραφος συνοδική πράξις γεγονυία
παρ' ἡμῶν ἐξεδόθη, ταῖς οἰκείαις ὑπογραφαῖς πιστω
θεῖσά τε καὶ κατασφαλισθεῖσα κατὰ μῆνα Σεπτέμ
βριον τῆς ἐνισταμένης ὀγδόης ἐπινεμήσεως τοῦ ἐξα
κισχιλιοστοῦ ὀκτακοσιοστοῦ τριακοστοῦ τρίτου ἔτους.
X. Imperator chrysobullo confirmat erectionem archiepiscopatus Bryseos in metropolim.
† Εχει μὲν ἐκ μακρῶν τῶν χρόνων, μᾶλλον δὲ
καὶ ἐξ ἀρχῆς καὶ ἀνέκαθεν ἡ βασιλικὴ καὶ αὐτοκρα
τορικὴ ἰσχὺς πρὸς τοῖς ἄλλοις καὶ τοῦτο δίκαιον καὶ
δεδομένον κατὰ λόγον αὐτῇ ἐπὶ προκοπῇ τῶν καλῶν
καὶ συνάρσει τῆς διὰ πάντων εὖ ἀγομένης καταστά
σεως τὸ προβιβάζειν ἐξ ἐπισκόπων εἰς ἀρχιεπισκο
πικὴν τιμὴν ἐκκλησίας καὶ ἐξ ἀρχιεπισκοπῆς εἰς
μητρόπολιν, ἔστι δ' ὅτε καὶ μητρόπολιν προάγειν
εἰς βαθμὸν μείζονα, ἔτι γε μὴν καὶ καινίζειν ἐκκλησίας καὶ καθιστάνειν ἀρχιερατικοὺς ἐν αὐταῖς θρό
νους, καὶ πάντα ταῦτα μετὰ τοῦ προσήκοντος καὶ
γνώμης εὐλόγου ποιητέον πάντως αὐτῇ, ἀλλ᾽ οὐχ
ὡς ἔτυχε καὶ ἀλογίστοις ὁρμαῖς. Εἰ δ᾽ ἄρα καὶ ἡμῖν
τοῦθ᾽ οὕτως ἐσπουδάσθη διὰ πάντων τῶν τῆς ἡμετέ
ρας μοναρχίας οὐκ ὀλίγων ὄντων ἐτῶν, ἄλλοι λεγόνο
των, μᾶλλον δὲ αὐτὰ βοᾷ τὰ πράγματα τοῖς εὐγνώ
μοσιν ἐπόπταις, καὶ θαῤῥούντως τοῦτό φαμεν, οὐδὲν
δ᾽ ἧττον καὶ τὸ νῦν παραστήσῃ γινόμενον. Κατὰ γὰρ
τὴν τοιαύτην δεδομένην ἡμῖν ἄδειαν δεῖν ἐγνώκαμεν,
ἐξ ἀρχιεπισκοπῆς προβιβάσαι τὴν ἁγιωτάτην ἐκκλησίαν Βρύσεως εἰς μητρόπολιν, τοῦτο μὲν διὰ τὸ
πολυάνθρωπον τῆς τοιαύτης ἐκκλησίας καὶ πολυτρόπως ἔχον τὸ εὔλογον εἰς τὴν τοιαύτην τιμήν,
τοῦτο δὲ καὶ διὰ τὸν νῦν ἀρχιερατικῶς αὐτῇ προϊ
στάμενον, ἄνδρα μεγάλης ἀρετῆς κάλλεσι κοσμούμε
νον, κἀντεῦθεν αἰδέσιμον τῇ Ἐκκλησίᾳ, αἰδέσιμον
τῇ βασιλείᾳ καὶ πολλῆς τιμῆς ἀξιούμενον καὶ σεβά
σματος παρ' ἡμῶν. Ταῦτ᾽ ἄρα καὶ θεσπίζει νῦν διὰ
τοῦ παρόντος χρυσοβούλλου λόγου αὐτῆς ἡ βασιλεία
μου, εἶναι καὶ εὑρίσκεσθαι τὴν ἁγιωτάτην ἀρχιεπισκοπὴν Βρύσεως εἰς μητρόπολιν καὶ συναπολαύειν
τὸν ἐν αὐτῇ εὑρισκόμενον ἱερώτατον ἀρχιερέα τοῖς
λοιποῖς ἱερωτάτοις μητροπολίταις τῆς θείας καὶ
ἱερᾶς μεγάλης συνόδου, τῆς αὐτῆς κλήσεώς τε και
Part XIPars XI
col. 1187–1188page 96 of 238
PG 152:1187τιμῆς κατὰ πάντα τρόπον, ἧς καὶ οὗτοι μετέχουσιν, καὶ ἀνερευνησάση; αὐτὴν, ὥσπερ ἐν τοῖς τοιούτοις ἀλλὰ δὴ καὶ ἐν τάξει ὑπερτίμων αὐτὸν συντάττεσθαι· ὅθεν καὶ νῦν μὲν ὀφείλει τῇ ἐμφανείᾳ τοῦ παι ρόντος χρυσοβούλλου λόγου τῆς βασιλείας μου τυγ χάνειν τῆς τοιαύτης τάξεώς τε καὶ τιμῆς ὁ νῦν ἱερώ τατος μητροπολίτης Βρύσεως καὶ ὑπέρτιμος, καθε ξῆς δὲ ἔσται τοῦτο κατὰ τὸν ἴσον τρόπον καὶ εἰς τοὺς μετ' αὐτὸν μέλλοντας εὑρίσκεσθαι κατά και ροὺς εἰς γνησίους ἀρχιερεῖς τῆς τοιαύτης αγιωτάτης μητροπόλεως Βρύσεως, ἔχειν δὲ καὶ καθέδραν καὶ τόπον ἐν τῇ συναριθμήσει τῶν ἱερωτάτων μητροπολιτῶν μετὰ τὸν ἱερώτατον μητροπολίτην Αίνου καὶ ὑπέρτιμον, ἅτε δὴ καὶ τὸ ἑδραῖον καὶ ἀμετακίνητον. ὀφείλοντος ἔχειν τοῦ παρὰ τῆς βασιλείας μου γεγο νότο; ἐπὶ τῇ τοιαύτῃ ἀγιωτάτῃ ἐκκλησία προβιβα σμοῦ. Τούτου γὰρ χάριν ἐγένετο καὶ ὁ παρών χρυσόβουλλος λόγος τῆς βασιλείας μου, απολυθείς κατὰ μήνα Νοέμβριον τῆς νῦν τρεχούσης ὀγδόης ἰνδικτιῶνος τοῦ ἐξακισχιλιοστοῦ ὀκτακοσιοστοῦ τριακοστοῦ τρίτου ἔτους, ἐν ᾧ καὶ τὸ ἡμέτερον εὐσεβὲς καὶ θεοπρόβλητον ὑπεσημήνατο κράτος. + Μηνὶ Μαΐῳ, κη' ἡμέρᾳ, Τετράδι, Ινδ. η', προ καθημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου τοῦ αἰκουμενικοῦ πατριάρχου ἐν τοῖς κατὰ τὸν ἅγιον Θεοφύλακτον κελλίοις αὐτοῦ, συνεδριαζόντων τῇ μεγάλη ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Σάρδεων, ὑπερτίμου καὶ ἐξάρχου πάσης Λυδίας, Γρηγορίου, τοῦ Χαλκηδόνος, ὑπερτίμου καὶ προέδρου Μαρωνείας, Θεοδούλου, τοῦ ᾿Αδριανουπόλεως καὶ ὑπερτίμου, Ἰγνατίου, τοῦ Μελιτηνῆς καὶ ὑπερτίμου, Θεοδοσίου, τοῦ Πηγῶν καὶ Παρίου, υπερτίμου καὶ προέδρου Γάνου, Κωνσταντίνου, τοῦ Μισι δίας καὶ ὑπερτίμου, Γρηγορίου, τοῦ Δυρραχίου καὶ ὑπερτίμου, Γρηγορίου, τοῦ ᾿Απρω, ὑπερτίμου καὶ τὸν τόπον ἐπέχοντος τοῦ Εὐχαίτων, Ἰωσὴν, καὶ τοῦ Μηθύμνης καὶ ὑπερτίμου, Μαλαχίου, παρισταμένων καὶ θεοφιλεστάτων δεσποτικῶν ἀρχόντων. † Παρέστη τῇ ἡμῶν μετριότητι προκαθημένῃ συνοδικῶς ὁ ἀπὸ τοῦ κλήρου τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Αίνου, Ἰωάννης ὁ Μαγκλαβίτης, καὶ ἀνέ φερεν, ὡς ἠγάγετο γαμβρὸν ἐπὶ τῇ ἑαυτοῦ θυγατρί ἐδέκατον τῆς ἡλικίας ἀγούτῃ χρόνον, τὸν υἱὸν τοῦ ἀπὸ τοῦ τοιούτου κλήρου, ἄρχοντος τῶν ἐκκλησιῶν τοῦ ᾿Αργυροῦ, καὶ διὰ τὸ μὴ νομίμων καὶ τελείων χρόνων εἶναι τὴν θυγατέρα, οὔτε ὁ τὰ δίκαια διέπων τῆς τοιαύτης ἁγιωτάτης μητροπόλεως παρεχώρει τὴν γαμβρὸν αὐτῇ συνοικεῖν, οὔτε ὁ ῥηθεὶς Μαγκλα δίτης αὐτῷ ταύτην κατεπιστεύετο, πλὴν ὑπ' ἐγγυητῇ τῷ πατρὶ τῷδε τῷ ἄρχοντι τῶν ἐκκλησιῶν τοῦ η πρότερον αὐτῇ τὸν υἱὸν συνελθεῖν, πρὶν ἂν ὁ νό μιμος πρὸς τὴν συνάφειαν ἐπιστῇ χρόνος, θαῤῥήσας κατε πιστεύσατο. "Ο δέ γε τοιοῦτο; γαμβρός, μὴ ἀνα μείνας, ἐδιάσατο τήνὸς τὴν θυγατέρα, καὶ ἐμίγη παρὰ φύσιν αὐτῇ, παντελοῦς βλάβης καὶ ἐρημώσεως ταύτῃ γενόμενος πρόξενος. Συμπαρισταμένης δὲ τῷ δικαστηρίῳ καὶ αὐτῆς δέον ἐκρίθη, ἐξέτασιν τούτου χάριν γενέσθαι, καί γε προσκληθείσης μαίας εἴθισται, καὶ τῆς παρὰ τοῦ ἀνδρὸς γενομένης ἐπ' αὐτῇ τοσαύτης βλάβης ἀληθοῦς ἀποδειχθείσης, ὡς καὶ ἀνδρὶ τὸ ἀπὸ τοῦδε μὴ δυνατῶς ὅλως ἔχειν ταύτην συγκαθευδῆσαι, διέγνωσται τῇ ἡμῶν μετριότητι καὶ τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσιν, ὡς ἂν τὸ μὲν διὰ τὴν μεσολαβήσασαν ἀνηδότητα τῆς γυναικός, τὸ δὲ μάλιστα καὶ διὰ τὴν τοιαύτην ἐπ' αὐτῇ βλάβην καὶ τὸ μὴ δύνασθαι ἀνδρὶ συνοικεῖν, εἴη τόδε τὸ συνοικέσιον διεζευγμένον, ἀπολαβόντος τοῦ πατρὸς τοῦδε τοῦ Μαγκλαβίτου πάντα τὰ προι και χάριν καταγραφέντα παρά τούτου τῇ θυγατρί, ἔτι δὲ καὶ τὸ κατὰ νόμους θεωρετροῦ πόβολον· ἔδει γὰρ τὸν τοῦ γαμβροῦ πατέρα ἐγγύας δεδωκότα ὑπὲρ τῆς ἀσφαλείας τῆς γυναικός θέσθαι διὰ φροντίδος, ὥστε δὴ καὶ τὸ ἀκίνδυνον αὐτῇ πραγματεύσασθαι, ἀλλὰ μὴ ἐξ ἀμελείας οὕτω ταύτην καταπροδοῦναι, τοσαύτην ὑπ' αὐτῷ αἰτίῳ τὴν βλάβην υποστήσαν καὶ ἀδικίαν. Εσται τοίνυν τοῦ λοιποῦ ὁ τοῦ Αργυ τοῦ τέλεον αὐτῆς διιστάμενος κατὰ τὴν συνοδική ταύτην καὶ ἡμετέραν διάγνωσιν. Ταῦτα παρεκβλη θέντα ἀπὸ τῶν ἡμερησίων συνοδικῶν παράσημειών σεων καὶ τῇ ὑπογραφῇ καὶ σφραγίδι τοῦ τιμιωτά του χαρτοφύλακος βεβαιωθέντα καὶ πιστωθέντα ἐπε δόθη μηνὶ καὶ ἰνδ. τοῖς προγεγραμμένοις έτους στ το τριακοστοῦ τρίτου. 1. † Μηνὶ τῷ αὐτῷ, ἡμέρᾳ τῇ αὐτῇ καὶ ἐνδο ἐπὶ τῶν αὐτῶν ἀρχιερέων. + Παρέστη τῇ ἡμῶν μετριότητι προκαθημένη συνοδικῶς ὁ ἀπὸ τῆς θεοσώστου πόλεως Αίνου Ιερ μόναχος Ιγνάτιος, καὶ ἀνέφερεν, ὡς ἡ ἀδελφὴ αὐτ τοῦ Εὐδοκία ἡ Γλύκαινα ἐκείνη ἀνδρὶ τὴν ἰδίαν θυ γατέρα κατὰ νόμους συνέζευξε, τῷ ἀπὸ τοῦ κλήρου τῆς ἐκεῖσε ἁγιωτάτης μητροπόλεως Κωνσταντίνῳ τῷ Ασπρόφροι, δοῦσα καὶ προικός χάριν αὐτῇ πράγο ματα, ὅσα καὶ ἐν τῷ γεγονότι συμφώνῳ περιλαμβάνονται, καὶ τοῦδε τοῦ γαμβροῦ ἐπὶ παιδὶ θήλει τὸν βίον ἀπολιπόντος, εἶτα μετὰ χρόνον ἕνα πρὸς τῷ ἡμίσει καὶ τὸ τοιοῦτον παιδίον τῷ χρεὼν ἐλειτούργησε, δυναστείᾳ δὲ χρησάμενος ὁ πενθερὸς ἐκράτησε μὲν καὶ ἀπὸ τῶν προικόθεν ἀνηκόντων τῇ γυναικὶ πραγμάτων ὑπέρπυρα τριάκοντα, κατέσχε δὲ καὶ ὑπεποιήσατο καὶ πάντα τὰ διαφέροντα τῷ υἱῷ, μετά καὶ τῆς γεννηματικῆς εἰσόδου τῆς ἐν τῇ τελευτῇ ἐκείνου καθευρεθείσης, καίπερ αὐτῆς οὐκ ὀλίγα ἀναλωσάσης ὑπέρ τε κηδείας καὶ μνημοσύνων τοῦ τε ἀνδρὸς καὶ τοῦ τοιούτου παιδίου, οὗ χάριν καὶ ἐδεήθη συνοδικῆς τυχεῖν διαγνώσεως. Οὕτως οὖν ἐχούσης τῆς ὑποθέσεως διέγνωσται τῇ ἡμῶν μετριότητι καὶ τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιερεύσι, προηγουμένως μὲν ἱκανωθῆναι τῇ ρηθείση γυναικί πᾶσαν τὴν προίκα ταύτης ανελλιπή, ἔτι δὲ καὶ τὸ κατὰ νόμου; θεωρετροπόβολον, δοθῆναι τε αὐτῇ καὶ ὑπέρπυρα εἰκοσιτέσσαρα ἕνεκεν, διατροφής ἑαυτῆς τὸν πένθιμον χρόνον ὑπὲρ τοῦ ἀνδρὸς φυλα ξάσης καὶ δικαιουμένης κατὰ νόμους ἐντεῦθεν ἐπὶ τοσοῦτον ἐκ τῶν ἐκείνου διατρέφεσθαι, ἐπεὶ καὶ τὸν κρείττονα καὶ μοναχικὸν είλετο βίον, μὴ ἀνεχομένη
'
ESAIE CP. PATRIARCHE
11'8
τιμῆς κατὰ πάντα τρόπον, ἧς καὶ οὗτοι μετέχουσιν, καὶ ἀνερευνησάση; αὐτὴν, ὥσπερ ἐν τοῖς τοιούτοις
ἀλλὰ δὴ καὶ ἐν τάξει ὑπερτίμων αὐτὸν συντάττεσθαι· ὅθεν καὶ νῦν μὲν ὀφείλει τῇ ἐμφανείᾳ τοῦ παι
ρόντος χρυσοβούλλου λόγου τῆς βασιλείας μου τυγ
χάνειν τῆς τοιαύτης τάξεώς τε καὶ τιμῆς ὁ νῦν ἱερώτατος μητροπολίτης Βρύσεως καὶ ὑπέρτιμος, καθε
ξῆς δὲ ἔσται τοῦτο κατὰ τὸν ἴσον τρόπον καὶ εἰς
τοὺς μετ' αὐτὸν μέλλοντας εὑρίσκεσθαι κατά και
ροὺς εἰς γνησίους ἀρχιερεῖς τῆς τοιαύτης αγιωτάτης
μητροπόλεως Βρύσεως, ἔχειν δὲ καὶ καθέδραν καὶ
τόπον ἐν τῇ συναριθμήσει τῶν ἱερωτάτων μητροπο
λιτῶν μετὰ τὸν ἱερώτατον μητροπολίτην Αίνου καὶ
ὑπέρτιμον, ἅτε δὴ καὶ τὸ ἑδραῖον καὶ ἀμετακίνητον.
ὀφείλοντος ἔχειν τοῦ παρὰ τῆς βασιλείας μου γεγονότο; ἐπὶ τῇ τοιαύτῃ ἀγιωτάτῃ ἐκκλησία προβιβασμοῦ. Τούτου γὰρ χάριν ἐγένετο καὶ ὁ παρών χρυσόβουλλος λόγος τῆς βασιλείας μου, απολυθείς κατὰ
μήνα Νοέμβριον τῆς νῦν τρεχούσης ὀγδόης ἰνδικτιῶνος τοῦ ἐξακισχιλιοστοῦ ὀκτακοσιοστοῦ τριακοστοῦ τρίτου ἔτους, ἐν ᾧ καὶ τὸ ἡμέτερον εὐσεβὲς καὶ
θεοπρόβλητον ὑπεσημήνατο κράτος.
XI. Synodus dirimit sex controversias.
+ Μηνὶ Μαΐῳ, κη' ἡμέρᾳ, Τετράδι, Ινδ. η', προκαθημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου τοῦ
αἰκουμενικοῦ πατριάρχου ἐν τοῖς κατὰ τὸν ἅγιον
Θεοφύλακτον κελλίοις αὐτοῦ, συνεδριαζόντων τῇ
μεγάλη ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ ἱερωτάτων ἀρχιερέων,
τοῦ Σάρδεων, ὑπερτίμου καὶ ἐξάρχου πάσης Λυδίας,
Γρηγορίου, τοῦ Χαλκηδόνος, ὑπερτίμου καὶ προέδρου
Μαρωνείας, Θεοδούλου, τοῦ ᾿Αδριανουπόλεως καὶ
ὑπερτίμου, Ἰγνατίου, τοῦ Μελιτηνῆς καὶ ὑπερτίμου,
Θεοδοσίου, τοῦ Πηγῶν καὶ Παρίου, υπερτίμου
καὶ προέδρου Γάνου, Κωνσταντίνου, τοῦ Μισι
δίας καὶ ὑπερτίμου, Γρηγορίου, τοῦ Δυρραχίου καὶ
ὑπερτίμου, Γρηγορίου, τοῦ ᾿Απρω, ὑπερτίμου καὶ
τὸν τόπον ἐπέχοντος τοῦ Εὐχαίτων, Ἰωσὴν, καὶ τοῦ
Μηθύμνης καὶ ὑπερτίμου, Μαλαχίου, παρισταμένων
καὶ θεοφιλεστάτων δεσποτικῶν ἀρχόντων.
† Παρέστη τῇ ἡμῶν μετριότητι προκαθημένῃ
συνοδικῶς ὁ ἀπὸ τοῦ κλήρου τῆς ἁγιωτάτης μητρο
πόλεως Αίνου, Ἰωάννης ὁ Μαγκλαβίτης, καὶ ἀνέ
φερεν, ὡς ἠγάγετο γαμβρὸν ἐπὶ τῇ ἑαυτοῦ θυγατρί
ἐδέκατον τῆς ἡλικίας ἀγούτῃ χρόνον, τὸν υἱὸν τοῦ
ἀπὸ τοῦ τοιούτου κλήρου, ἄρχοντος τῶν ἐκκλησιῶν
τοῦ ᾿Αργυροῦ, καὶ διὰ τὸ μὴ νομίμων καὶ τελείων
χρόνων εἶναι τὴν θυγατέρα, οὔτε ὁ τὰ δίκαια διέπων
τῆς τοιαύτης ἁγιωτάτης μητροπόλεως παρεχώρει
τὴν γαμβρὸν αὐτῇ συνοικεῖν, οὔτε ὁ ῥηθεὶς Μαγκλα·
δίτης αὐτῷ ταύτην κατεπιστεύετο, πλὴν ὑπ' ἐγγυητῇ τῷ πατρὶ τῷδε τῷ ἄρχοντι τῶν ἐκκλησιῶν τοῦ
- η πρότερον αὐτῇ τὸν υἱὸν συνελθεῖν, πρὶν ἂν ὁ νόμιμος πρὸς τὴν συνάφειαν ἐπιστῇ χρόνος, θαῤῥήσας
κατε πιστεύσατο. "Ο δέ γε τοιοῦτο; γαμβρός, μὴ ἀναμείνας, ἐδιάσατο τήνὸς τὴν θυγατέρα, καὶ ἐμίγη
παρὰ φύσιν αὐτῇ, παντελοῦς βλάβης καὶ ἐρημώσεως ταύτῃ γενόμενος πρόξενος. Συμπαρισταμένης
δὲ τῷ δικαστηρίῳ καὶ αὐτῆς δέον ἐκρίθη, ἐξέτασιν
τούτου χάριν γενέσθαι, καί γε προσκληθείσης μαίας
εἴθισται, καὶ τῆς παρὰ τοῦ ἀνδρὸς γενομένης ἐπ'
αὐτῇ τοσαύτης βλάβης ἀληθοῦς ἀποδειχθείσης, ὡς
καὶ ἀνδρὶ τὸ ἀπὸ τοῦδε μὴ δυνατῶς ὅλως ἔχειν
ταύτην συγκαθευδῆσαι, διέγνωσται τῇ ἡμῶν μετριό
τητι καὶ τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσιν,
ὡς ἂν τὸ μὲν διὰ τὴν μεσολαβήσασαν ἀνηδότητα
τῆς γυναικός, τὸ δὲ μάλιστα καὶ διὰ τὴν τοιαύτην
ἐπ' αὐτῇ βλάβην καὶ τὸ μὴ δύνασθαι ἀνδρὶ συνοικεῖν,
εἴη τόδε τὸ συνοικέσιον διεζευγμένον, ἀπολαβόντος
τοῦ πατρὸς τοῦδε τοῦ Μαγκλαβίτου πάντα τὰ προικαι χάριν καταγραφέντα παρά τούτου τῇ θυγατρί,
ἔτι δὲ καὶ τὸ κατὰ νόμους θεωρετροῦ πόβολον· ἔδει
γὰρ τὸν τοῦ γαμβροῦ πατέρα ἐγγύας δεδωκότα ὑπὲρ
τῆς ἀσφαλείας τῆς γυναικός θέσθαι διὰ φροντίδος,
ὥστε δὴ καὶ τὸ ἀκίνδυνον αὐτῇ πραγματεύσασθαι,
ἀλλὰ μὴ ἐξ ἀμελείας οὕτω ταύτην καταπροδοῦναι,
τοσαύτην ὑπ' αὐτῷ αἰτίῳ τὴν βλάβην υποστήσαν
καὶ ἀδικίαν. Εσται τοίνυν τοῦ λοιποῦ ὁ τοῦ Αργυ
τοῦ τέλεον αὐτῆς διιστάμενος κατὰ τὴν συνοδική
ταύτην καὶ ἡμετέραν διάγνωσιν. Ταῦτα παρεκβλη
θέντα ἀπὸ τῶν ἡμερησίων συνοδικῶν παράσημειών
σεων καὶ τῇ ὑπογραφῇ καὶ σφραγίδι τοῦ τιμιωτά
του χαρτοφύλακος βεβαιωθέντα καὶ πιστωθέντα ἐπεδόθη μηνὶ καὶ ἰνδ. τοῖς προγεγραμμένοις έτους στ
το τριακοστοῦ τρίτου.
1. † Μηνὶ τῷ αὐτῷ, ἡμέρᾳ τῇ αὐτῇ καὶ ἐνδο
ἐπὶ τῶν αὐτῶν ἀρχιερέων.
+ Παρέστη τῇ ἡμῶν μετριότητι προκαθημένη
συνοδικῶς ὁ ἀπὸ τῆς θεοσώστου πόλεως Αίνου Ιερ
μόναχος Ιγνάτιος, καὶ ἀνέφερεν, ὡς ἡ ἀδελφὴ αὐτ
τοῦ Εὐδοκία ἡ Γλύκαινα ἐκείνη ἀνδρὶ τὴν ἰδίαν θυ
γατέρα κατὰ νόμους συνέζευξε, τῷ ἀπὸ τοῦ κλήρου
τῆς ἐκεῖσε ἁγιωτάτης μητροπόλεως Κωνσταντίνῳ τῷ
Ασπρόφροι, δοῦσα καὶ προικός χάριν αὐτῇ πράγο
ματα, ὅσα καὶ ἐν τῷ γεγονότι συμφώνῳ περιλαμβάνονται, καὶ τοῦδε τοῦ γαμβροῦ ἐπὶ παιδὶ θήλει τὸν
βίον ἀπολιπόντος, εἶτα μετὰ χρόνον ἕνα πρὸς τῷ
ἡμίσει καὶ τὸ τοιοῦτον παιδίον τῷ χρεὼν ἐλειτούρ
γησε, δυναστείᾳ δὲ χρησάμενος ὁ πενθερὸς ἐκράτησε
μὲν καὶ ἀπὸ τῶν προικόθεν ἀνηκόντων τῇ γυναικὶ
πραγμάτων ὑπέρπυρα τριάκοντα, κατέσχε δὲ καὶ
ὑπεποιήσατο καὶ πάντα τὰ διαφέροντα τῷ υἱῷ, μετά
καὶ τῆς γεννηματικῆς εἰσόδου τῆς ἐν τῇ τελευτῇ
ἐκείνου καθευρεθείσης, καίπερ αὐτῆς οὐκ ὀλίγα
ἀναλωσάσης ὑπέρ τε κηδείας καὶ μνημοσύνων τοῦ
τε ἀνδρὸς καὶ τοῦ τοιούτου παιδίου, οὗ χάριν καὶ
ἐδεήθη συνοδικῆς τυχεῖν διαγνώσεως. Οὕτως οὖν
ἐχούσης τῆς ὑποθέσεως διέγνωσται τῇ ἡμῶν μετριό
τητι καὶ τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιερεύσι,
προηγουμένως μὲν ἱκανωθῆναι τῇ ρηθείση γυναικί
πᾶσαν τὴν προίκα ταύτης ανελλιπή, ἔτι δὲ καὶ τὸ
κατὰ νόμου; θεωρετροπόβολον, δοθῆναι τε αὐτῇ
καὶ ὑπέρπυρα εἰκοσιτέσσαρα ἕνεκεν, διατροφής
ἑαυτῆς τὸν πένθιμον χρόνον ὑπὲρ τοῦ ἀνδρὸς φυλα
ξάσης καὶ δικαιουμένης κατὰ νόμους ἐντεῦθεν ἐπὶ
τοσοῦτον ἐκ τῶν ἐκείνου διατρέφεσθαι, ἐπεὶ καὶ τὸν
κρείττονα καὶ μοναχικὸν είλετο βίον, μὴ ἀνεχομένη
col. 1189–1190page 97 of 238
PG 152:1189ἐπιπλέον διάγειν κατὰ κόσμον, χηρείαν τοῦ ἀνδρὸς μώμου αγρομένου καὶ ἐπὶ πολὺ αὐξομένου τε καὶ δυστυχήσασα. Ἐπὶ μέντοι τοῖς προσοῦσιν ἐκείνῳ πᾶσι πράγμασι, γονικοῖς δηλονότι οἰκήμασι καὶ ἀμπελίοις, καὶ λοιποῖς ἰδιοκτήτοις ἐκείνου, κρατῆς σαι τὰ τῆς νεαρᾶς νομοθεσίας, ἐπεὶ τὸ παιδίον μετὰ θάνατον τοῦ ἀνδρὸς ἐτελεύτησε, καθ᾽ ἂν εἴρηται τρόπον, καὶ εἰς τρεῖς μερίδας τούτων διαιρεθέντων, τὴν μίαν μὲν ὡς κληρονόμον λαβεῖν αὐτὴν, τὴν ἑτέ σαν δὲ τὸν ἐκείνου πατέρα, εἰς δὲ τὴν τρίτην, πρῶτα μὲν καταλογισθῆναι, ὅσα παρὰ τῆσδε τῆς γυναικὸς ἀνάλωνται ὑπὲρ τῶν ψυχῶν κηδείας χάριν καὶ μνη μοσύνων, τὰ δὲ περιττεύοντα ἐπ᾽ ἴσης αὐτήν τε καὶ τὸν πενθερὸν συμμερίσασθαι, ὥστε τὸν μὲν ὑπὲρ τῆς τοῦ υἱοῦ ψυχῆς, τὴν δὲ ὑπὲρ τῆς τοῦ παιδίου φρον τίζειν συνειδότων καὶ τῶν προκρίτων του κλήρου τῆς ἐκεῖσε ἁγιωτάτης μητροπόλεως· ὅθεν καὶ ὀφείλει οὗτος δὴ ὁ πενθερὸς στέρξαι καὶ μὴ ἀντειπεῖν ὅλως ἐπὶ τῇδε τῇ συνοδικῇ διαγνώσει τῆς ἡμῶν μετριότητος, ἐχούσης ὡς ἀνηνέχθη δηλονότι τῆς ὑποθέσεως, βεβαίως εἰδὼς, ὡς εἰ καὶ ἔτι καταδυναστεύσας οὐκ εὐπειθήσει, εὐθυνθήσεται κατὰ τὴν κανονικὴν παρατήρησιν, ὡς προδήλως τῷ δικαίῳ ἐναντιούμενος. Ἐπεὶ δὲ ὁ τοιοῦτος πενθερὸς διατείνεται καὶ ὡς τοῦ υἱοῦ τελευτήσαντος εὕρηνται ὑπέρπυρα ἐκείνου, διεγνώσθη καὶ περὶ τούτου, ὡς ἂν ἐξετάσεως ἀκρι σους γενομένης, εἴπερ δυνηθείη παραστῆσαι διὰ τοῦ καταστίχου, ὅπερ ἐποιήσατο πρὸς ἐκεῖνον, ἢ διὰ μαρτύρων ἀξιοπίστων ἀληθῆ τὰ περὶ τούτου, εὖ ἂν καὶ καλῶς ἔχοι· εἰ δ᾽ οὖν, παύσεται παραλόγως ὀχλῶν. Ταῦτα παρεκβληθέντα, κ. τ. λ. + Μηνὶ Μαΐῳ, τ' ἡμέρᾳ, Πέμπτῃ, ἐνδ. η, προκαθημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου ἐν τοῖς κατὰ τὸν ἅγιον θεοφύλακτον κελλίοις αὐτοῦ, συνεδριαζόντων τῇ μεγάλῃ ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Σάρδεων, ὑπερτίμου καὶ ἐξάρχου πάσης Λυδίας, Γρηγορίου, του Νικομηδείας, ὑπερτίμου καὶ ἐξάρ χου πάσης Βιθυνίας, Μαξίμου, τοῦ Χαλκηδόνος, υπερτίμου καὶ προέδρου Μαρωνείας, Θεοδούλου, τοῦ Αδριανουπόλεως καὶ ὑπερτίμου, Ἰγνατίου, τοῦ Μελιτηνῆς καὶ ὑπερτίμου, Θεοδοσίου, τοῦ Πισιδίας καὶ ὑπερτίμου, Γρηγορίου, του Δυρραχίου καὶ υπερτίμου, Γρηγορίου, τοῦ Μιτυλήνης καὶ ὑπερτίμου, Διονυσίου, τοῦ ᾿Απρω, ὑπερτίμου καὶ τὸν τόπον ἐπέχοντος τοῦ Εὐχαίτων, Ἰωσήφ, τοῦ Μηθύμνης καὶ ὑπερτίμου, Μαλαχίου καὶ τοῦ Βάρνας καὶ Καρ σωνᾶ καὶ ὑπερτίμου, Μεθοδίου, παρισταμένων καὶ θεοφιλεστάτων δεσποτικῶν ἀρχόντων. † ᾿Ανήνεγκεν ἐπὶ τῆς ἡμῶν μετριότητος προκαθημένης συνοδικῶς ὁ ἐν μοναχοῖς διάκονος Σίμων, ὡς εὑρισκομένου τούτου ἐν τῇ σεβασμία βασιλική μονῇ τοῦ Δεσπότου καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Χριστοῦ καὶ ἐπικεκλημένῃ τοῦ Παντοκράτορος μοναχός τις τῶν ἐν τῇδε τῇ μονῇ ἀσκουμένων ἀπεχθείᾳ προκατειλημα μένος ὢν κατ' αὐτοῦ, διαφήμισεν, ὡς ὁ τούτου δὴ τοῦ διακόνου πατὴρ τῇ τῶν Βωγομίλων δῆθεν αἱρέ σει προσέκειτο, κἀντεῦθεν οὐκ ὀλίγων σκανδάλων ἐπιφυέντων καὶ τοῦ προστριβέντος αὐτῷ τοιούτου πλατυνομένου, ὁ διάκονος δδὲ ἐξετάσει δοθῆναι τὰ περὶ τούτου εκλιπαρεῖ, καὶ τοὺς ἀπελέγξοντας εἰς προΰπτον φανῆναι, εἴ τι τοιοῦτον συνήδεσαν ἐπ' αὐτῷ. Ο μέντοι τὸ κατηγόρημα τόδε κεκινηκώς παράστασιν εἰς τοῦτο παρασχεῖν ἐξ ἑαυτοῦ μὴ δεδυνημένος τινὰς τῶν θεληματαρίων εἰδέναι μᾶλλον τὰ περὶ τούτου προσβάλετο, οἱ δῆτα καὶ προσκληθέντες καὶ ἐρωτηθέντες περὶ μὲν τοῦ πατρὸς τοῦ δηλα θέντος διακόνου μὴ ἐπίστασθαί τι τοιοῦτον διεβεβαιώσαντο καὶ ἀνωμολόγησαν, περὶ δέ γε τῆς μάμμης αὐτοῦ τὰ τῆς φήμης ταύτης εἶπον ἔχειν ἐξ ἀκοῆ;, πλεῖστά γε μὴν ὑπερμαρτυροῦντες ἦσαν αὐτοῦ, ὅτι τε θεοφιλῶς τέθραπται καὶ σεμνῶς καὶ κοσμίως καὶ ἐκ παιδὸς τὰ θεῖα διδασκόμενος γράμματα τούτοις τὸ πλέον τῆς σπουδῆς ἐδίδου καὶ τῆς μελέτης. Εξε τάσεως δὲ γενομένης συνοδικῶς καὶ ἐπὶ τοῦ χρηματίσαντος πατριάρχου ἐκείνου κῦρ Ἰωάννου τοῦ Γλυ νέος, ἀνώτερος μὲν τῆς τοιαύτης διαβολῆς ἀναδέδεικται, πλὴν ὑπερτεθέντος τοῦ πράγματος, ίν' οὕτω τοῦ καιροῦ παρατρέχοντος καὶ ὁ τὸν κινηθέντα λόγον ἀπελέγξων φανείη, επείπερ ἐξ ἐκείνου καὶ ἐς δεῦρο χρόνων ἤδη παρωχηκότων ἑπτὰ οὐδεὶς εὕρηται, ἡ μετριότης ἡμῶν, καίπερ τῆς ὑπὲρ αὐτοῦ ταύτης μαρτυρίας ἀληθοῦς οὔσης, ὅμως πλείονος ένεκεν ἀσφαλείας καὶ ἔγγραφον ομολογίαν ἐκθέσθαι τοῦτον ἀπῄτησε, καθάπερ ἐχρῆν, οὗ δὴ καὶ ἐγγράφως πά σαν μὲν αἵρεσιν ἀποβαλομένου καὶ ἀναθέματι καθυ ποβαλόντος, τοῦ εὐσεβοῦς δὲ τῶν Χριστιανῶν δόγ ματος, ὥσπερ δῆτα καὶ τῆς κλήσεως, ολοψύχως και πάσῃ γνώμη τυγχάνειν ἐξασφαλισαμένου, ἐδικαίωσε τοῦτον ἡ μετριότης ἡμῶν σύναμα τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσιν, μένειν ἐπὶ τοῦ οἰκείου βαθμοῦ καὶ ἀκωλύτως μετιέναι τὸ λειτούργημα τῆς διακονίας αὐτοῦ, καὶ εἰς μείζονα προβιβασθῆναι δεῆσαν, ἅτε μετὰ πολλὴν καὶ ἀκριβῆ τὴν ἐξέτασιν ἀνώτερον ἀναφανέντα, ως δεδήλωται, τοῦ τοιούτου κατηγορήματος καὶ παρὰ πάντων τῶν ἀκριβῶς ἐπισταμένων τὰ κατ' αὐτὸν θεοφιλοῦς ἀντιποιεῖσθαι ἀγωγῆς μαρτυρούμενον, κἀντεῦθεν μηδένα ἔχοντα εἰς τοῦτο ἐμποδισμὸν κατὰ τὴν συνοδικὴν ταύτην καὶ ἡμετέραν διάγνωσιν. Ταῦτα παρεκβληθέντα ἀπὸ τῶν ἡμερησίων συνοδικῶν παρασημειώσεων καὶ τῇ ὑπογραφῇ καὶ σφραγίδι τοῦ τιμιωτάτου χαρτοφύλακος βεβαιωθέντα καὶ πιστωθέντα ἐπεδόθη μηνὶ καὶ ἰνδ. τοῖς προγεγραμμένοις ἔτους εξακισχιλια στοῦ ὀκτακοσιοστοῦ τριακοστοῦ τρίτου. 17. † Μηνὶ Ἰουνίῳ. Ινδ. η', προκαθημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου ἐν τοῖς κατὰ τὸν ἅγιον θεωρύ λακτον κελλίοις αὐτοῦ, συνεδριαζόντων τῇ μεγάλη ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ τῶν αὐτῶν ἱερωτάτων ἀρχιερέων. † Ανήνεγκεν ἐπὶ τοῦ καθ' ἡμᾶς ἱεροῦ συνοδικοῦ δικαστηρίου ἡ ἀπὸ τῆς χώρας τῶν Ἐννακοσίων χήρα γυνὴ ἡ ᾿Αποστολίνα, ὡς τὴν ἰδίαν θυγατέρα όγδοον τῆς ἡλικίας ἄγουσαν χρόνον πρεσβύτερο; τις Παν θήρης καλούμενος ἀνδρί τινι συνήρμοσε δι' ἀλα βωνικών δεσμῶν, Θεοδώρῳ τῷ Διακονίτῃ, καὶ χρό
ἐπιπλέον διάγειν κατὰ κόσμον, χηρείαν τοῦ ἀνδρὸς μώμου αγρομένου καὶ ἐπὶ πολὺ αὐξομένου τε καὶ
δυστυχήσασα. Ἐπὶ μέντοι τοῖς προσοῦσιν ἐκείνῳ
πᾶσι πράγμασι, γονικοῖς δηλονότι οἰκήμασι καὶ
ἀμπελίοις, καὶ λοιποῖς ἰδιοκτήτοις ἐκείνου, κρατῆς
σαι τὰ τῆς νεαρᾶς νομοθεσίας, ἐπεὶ τὸ παιδίον μετὰ
θάνατον τοῦ ἀνδρὸς ἐτελεύτησε, καθ᾽ ἂν εἴρηται
τρόπον, καὶ εἰς τρεῖς μερίδας τούτων διαιρεθέντων,
τὴν μίαν μὲν ὡς κληρονόμον λαβεῖν αὐτὴν, τὴν ἑτέσαν δὲ τὸν ἐκείνου πατέρα, εἰς δὲ τὴν τρίτην, πρῶτα
μὲν καταλογισθῆναι, ὅσα παρὰ τῆσδε τῆς γυναικὸς
ἀνάλωνται ὑπὲρ τῶν ψυχῶν κηδείας χάριν καὶ μνημοσύνων, τὰ δὲ περιττεύοντα ἐπ᾽ ἴσης αὐτήν τε καὶ
τὸν πενθερὸν συμμερίσασθαι, ὥστε τὸν μὲν ὑπὲρ τῆς
τοῦ υἱοῦ ψυχῆς, τὴν δὲ ὑπὲρ τῆς τοῦ παιδίου φροντίζειν συνειδότων καὶ τῶν προκρίτων του κλήρου
τῆς ἐκεῖσε ἁγιωτάτης μητροπόλεως· ὅθεν καὶ ὀφείλει
οὗτος δὴ ὁ πενθερὸς στέρξαι καὶ μὴ ἀντειπεῖν ὅλως
ἐπὶ τῇδε τῇ συνοδικῇ διαγνώσει τῆς ἡμῶν μετριότητος, ἐχούσης ὡς ἀνηνέχθη δηλονότι τῆς ὑποθέσεως, βεβαίως εἰδὼς, ὡς εἰ καὶ ἔτι καταδυναστεύσας
οὐκ εὐπειθήσει, εὐθυνθήσεται κατὰ τὴν κανονικὴν
παρατήρησιν, ὡς προδήλως τῷ δικαίῳ ἐναντιούμενος. Ἐπεὶ δὲ ὁ τοιοῦτος πενθερὸς διατείνεται καὶ ὡς
τοῦ υἱοῦ τελευτήσαντος εὕρηνται ὑπέρπυρα ἐκείνου,
διεγνώσθη καὶ περὶ τούτου, ὡς ἂν ἐξετάσεως ἀκρισους γενομένης, εἴπερ δυνηθείη παραστῆσαι διὰ τοῦ
καταστίχου, ὅπερ ἐποιήσατο πρὸς ἐκεῖνον, ἢ διὰ
μαρτύρων ἀξιοπίστων ἀληθῆ τὰ περὶ τούτου, εὖ ἂν
καὶ καλῶς ἔχοι· εἰ δ᾽ οὖν, παύσεται παραλόγως
ὀχλῶν. Ταῦτα παρεκβληθέντα, κ. τ. λ.
III. + Μηνὶ Μαΐῳ, τ' ἡμέρᾳ, Πέμπτῃ, ἐνδ. η,
προκαθημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου τοῦ
οἰκουμενικοῦ πατριάρχου ἐν τοῖς κατὰ τὸν ἅγιον
θεοφύλακτον κελλίοις αὐτοῦ, συνεδριαζόντων τῇ
μεγάλῃ ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ ἱερωτάτων ἀρχιερέων,
τοῦ Σάρδεων, ὑπερτίμου καὶ ἐξάρχου πάσης Λυδίας,
Γρηγορίου, του Νικομηδείας, ὑπερτίμου καὶ ἐξάρχου πάσης Βιθυνίας, Μαξίμου, τοῦ Χαλκηδόνος,
υπερτίμου καὶ προέδρου Μαρωνείας, Θεοδούλου, τοῦ
Αδριανουπόλεως καὶ ὑπερτίμου, Ἰγνατίου, τοῦ
Μελιτηνῆς καὶ ὑπερτίμου, Θεοδοσίου, τοῦ Πισιδίας
καὶ ὑπερτίμου, Γρηγορίου, του Δυρραχίου καὶ
υπερτίμου, Γρηγορίου, τοῦ Μιτυλήνης καὶ ὑπερτίμου, Διονυσίου, τοῦ ᾿Απρω, ὑπερτίμου καὶ τὸν τόπον
ἐπέχοντος τοῦ Εὐχαίτων, Ἰωσήφ, τοῦ Μηθύμνης
καὶ ὑπερτίμου, Μαλαχίου καὶ τοῦ Βάρνας καὶ Καρσωνᾶ καὶ ὑπερτίμου, Μεθοδίου, παρισταμένων καὶ
θεοφιλεστάτων δεσποτικῶν ἀρχόντων.
† ᾿Ανήνεγκεν ἐπὶ τῆς ἡμῶν μετριότητος προκαθημένης συνοδικῶς ὁ ἐν μοναχοῖς διάκονος Σίμων,
ὡς εὑρισκομένου τούτου ἐν τῇ σεβασμία βασιλική
μονῇ τοῦ Δεσπότου καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Χριστοῦ καὶ
ἐπικεκλημένῃ τοῦ Παντοκράτορος μοναχός τις τῶν
- ἐν τῇδε τῇ μονῇ ἀσκουμένων ἀπεχθείᾳ προκατειλημα
μένος ὢν κατ' αὐτοῦ, διαφήμισεν, ὡς ὁ τούτου δὴ
τοῦ διακόνου πατὴρ τῇ τῶν Βωγομίλων δῆθεν αἱρέσει προσέκειτο, κἀντεῦθεν οὐκ ὀλίγων σκανδάλων
ἐπιφυέντων καὶ τοῦ προστριβέντος αὐτῷ τοιούτου
πλατυνομένου, ὁ διάκονος δδὲ ἐξετάσει δοθῆναι τὰ
περὶ τούτου εκλιπαρεῖ, καὶ τοὺς ἀπελέγξοντας εἰς
προΰπτον φανῆναι, εἴ τι τοιοῦτον συνήδεσαν ἐπ'
αὐτῷ. Ο μέντοι τὸ κατηγόρημα τόδε κεκινηκώς
παράστασιν εἰς τοῦτο παρασχεῖν ἐξ ἑαυτοῦ μὴ δεδυνημένος τινὰς τῶν θεληματαρίων εἰδέναι μᾶλλον τὰ
περὶ τούτου προσβάλετο, οἱ δῆτα καὶ προσκληθέν
τες καὶ ἐρωτηθέντες περὶ μὲν τοῦ πατρὸς τοῦ δηλα
θέντος διακόνου μὴ ἐπίστασθαί τι τοιοῦτον διεβεβαιώσαντο καὶ ἀνωμολόγησαν, περὶ δέ γε τῆς μάμμης
αὐτοῦ τὰ τῆς φήμης ταύτης εἶπον ἔχειν ἐξ ἀκοῆ;,
πλεῖστά γε μὴν ὑπερμαρτυροῦντες ἦσαν αὐτοῦ, ὅτι
τε θεοφιλῶς τέθραπται καὶ σεμνῶς καὶ κοσμίως καὶ
ἐκ παιδὸς τὰ θεῖα διδασκόμενος γράμματα τούτοις
τὸ πλέον τῆς σπουδῆς ἐδίδου καὶ τῆς μελέτης. Εξε
τάσεως δὲ γενομένης συνοδικῶς καὶ ἐπὶ τοῦ χρημα
τίσαντος πατριάρχου ἐκείνου κῦρ Ἰωάννου τοῦ Γλυ
νέος, ἀνώτερος μὲν τῆς τοιαύτης διαβολῆς ἀναδέ
δεικται, πλὴν ὑπερτεθέντος τοῦ πράγματος, ίν' οὕτω
τοῦ καιροῦ παρατρέχοντος καὶ ὁ τὸν κινηθέντα λόγον
ἀπελέγξων φανείη, επείπερ ἐξ ἐκείνου καὶ ἐς δεῦρο
χρόνων ἤδη παρωχηκότων ἑπτὰ οὐδεὶς εὕρηται, ἡ
μετριότης ἡμῶν, καίπερ τῆς ὑπὲρ αὐτοῦ ταύτης
μαρτυρίας ἀληθοῦς οὔσης, ὅμως πλείονος ένεκεν
ἀσφαλείας καὶ ἔγγραφον ομολογίαν ἐκθέσθαι τοῦτον
ἀπῄτησε, καθάπερ ἐχρῆν, οὗ δὴ καὶ ἐγγράφως πά
σαν μὲν αἵρεσιν ἀποβαλομένου καὶ ἀναθέματι καθυ
ποβαλόντος, τοῦ εὐσεβοῦς δὲ τῶν Χριστιανῶν δόγ
ματος, ὥσπερ δῆτα καὶ τῆς κλήσεως, ολοψύχως και
πάσῃ γνώμη τυγχάνειν ἐξασφαλισαμένου, ἐδικαίωσε
τοῦτον ἡ μετριότης ἡμῶν σύναμα τοῖς περὶ αὐτὴν
ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσιν, μένειν ἐπὶ τοῦ οἰκείου
βαθμοῦ καὶ ἀκωλύτως μετιέναι τὸ λειτούργημα τῆς
διακονίας αὐτοῦ, καὶ εἰς μείζονα προβιβασθῆναι
δεῆσαν, ἅτε μετὰ πολλὴν καὶ ἀκριβῆ τὴν ἐξέτασιν
ἀνώτερον ἀναφανέντα, ως δεδήλωται, τοῦ τοιούτου
κατηγορήματος καὶ παρὰ πάντων τῶν ἀκριβῶς
ἐπισταμένων τὰ κατ' αὐτὸν θεοφιλοῦς ἀντιποιεῖσθαι
ἀγωγῆς μαρτυρούμενον, κἀντεῦθεν μηδένα ἔχοντα
εἰς τοῦτο ἐμποδισμὸν κατὰ τὴν συνοδικὴν ταύτην
καὶ ἡμετέραν διάγνωσιν. Ταῦτα παρεκβληθέντα
ἀπὸ τῶν ἡμερησίων συνοδικῶν παρασημειώσεων καὶ
τῇ ὑπογραφῇ καὶ σφραγίδι τοῦ τιμιωτάτου χαρτο
φύλακος βεβαιωθέντα καὶ πιστωθέντα ἐπεδόθη μηνὶ
καὶ ἰνδ. τοῖς προγεγραμμένοις ἔτους εξακισχιλια
στοῦ ὀκτακοσιοστοῦ τριακοστοῦ τρίτου.
17. † Μηνὶ Ἰουνίῳ.
Ινδ. η', προκα
θημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου τοῦ οἰκου
μενικοῦ πατριάρχου ἐν τοῖς κατὰ τὸν ἅγιον θεωρύ
λακτον κελλίοις αὐτοῦ, συνεδριαζόντων τῇ μεγάλη
ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ τῶν αὐτῶν ἱερωτάτων ἀρχιερέων.
† Ανήνεγκεν ἐπὶ τοῦ καθ' ἡμᾶς ἱεροῦ συνοδικοῦ
δικαστηρίου ἡ ἀπὸ τῆς χώρας τῶν Ἐννακοσίων χήρα
γυνὴ ἡ ᾿Αποστολίνα, ὡς τὴν ἰδίαν θυγατέρα όγδοον
τῆς ἡλικίας ἄγουσαν χρόνον πρεσβύτερο; τις Παν
θήρης καλούμενος ἀνδρί τινι συνήρμοσε δι' ἀλα
βωνικών δεσμῶν, Θεοδώρῳ τῷ Διακονίτῃ, καὶ χρό
col. 1191–1192page 98 of 238
PG 152:1191ῥηθέντι μονυδρίῳ ἑαυτοῦ δίκαια εἰδήσει καὶ συναινέσει καὶ γνώμῃ καὶ τοῦ τοιούτου Τριακονταφύλλου καὶ ἀντιλαβεῖν παρ᾽ αὐτοῦ τὰ τοιαῦτα ἑβδομηκον ταδύο υπέρπυρα, κἀντεῦθεν θαῤῥήσας οὗτος ἐπέβαλε χεῖρα ἐπὶ τῇ ὑποκειμένῃ τῷδε τῷ μονυδρίῳ γι ζεύγη βοών συστησάμενος καὶ εἰς ζευγηλατείον ἀποκαταστήσας αὐτὴν, πρὸς δὲ καὶ ἀμπέλιον κατα φυτεύσας καὶ ὑδρομύλωνας καὶ ἕτερα οὐκ ὀλίγα ἐκεῖτε προσθέμενος. ῾Η γοῦν μετριότης ἡμῶν συνο διασκεψαμένη τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσι καὶ ἄκυρον ἡγησαμένη καὶ κρίνασα τὴν τοιαύτην πρᾶξιν, ἄντικρυς διάπρασιν οὖσαν, ἅτε τῶν ἱερῶν κανόνων ἀνεκποίητα τὸν ἀεὶ χρόνον τυγχάνειν παρα κελευομένων τὰ ἀφιερωμένα Θεῷ, διέγνω καὶ ἀπε φήνατο, τελεῖν αὐτοδέσποτον πάντη καὶ ἀκαταδού λωτον ἀπὸ παντὸς κοσμικοῦ προσώπου τὸ τοιοῦτον μονύδριον τῆς Παχνιωτίσσης, καὶ ἀντιστρέψαι τὸν δηλωθέντα μοναχὸν Βαρλαάμ τῷ ῥηθέντι Φιλανθρωπηνῷ, ἅπερ ἔλαβε παρ' αὐτοῦ τούτου χάριν ἑβδομη κονταδύο ὑπέρπυρα· οὐδὲ γὰρ εἶχεν ἐπ' ἀδείας ὅπως αὐτὸς πρᾶσιν ἐπὶ τοῖς τοιούτοις ποιεῖσθαι. Ἐπεὶ δὲ ὁ εἰρημένος Φιλανθρωπηνὸς ἀπαιτῶν ἦν τὰς προσ θήκας ἑαυτοῦ καὶ τὰς βελτιώσεις καὶ τὰ συστήματα, δίκαιον ἐκρίθη, ὡς ἂν ἐξετάσεως ἀκριβούς γενομένης μετ' ἀσφαλείας τῆς προσηκούσης, ὅσα μὲν ἀναφανείη προσεἶναι τὴν ἀρχὴν τῷ τοιούτῳ μονυδρίῳ διά τε εἰκόνων καὶ βιβλίων, ἔτι δὲ κτημάτων καὶ πραγμάτων, ἐξ ὅτου δηλονότι ἐπελάβετο τού νων ἤδη πέντε ἐξ ἐκείνου παραῤῥυέντων οὐ μόνον τὴν μοναχών Βαρλαάμ διὰ γράμματος τὰ ἐπὶ τῷ διαφόρως ἐπεβούλευσε ταύτῃ, ἀλλὰ καὶ πολλῶν ἀνια ρῶν γέγονε πρόξενος, ἄσπονδον δὲ μῖσος καὶ τῆς θυγατρὸς ἐπ' αὐτῷ τρεφούσης, καὶ μηδὲ ὀφθαλμοῖς ἰδεῖν τοῦτον φερούσης, εδεήθη συνοδικής διαγνώσ σεως. Παρὼν δὲ καὶ ὁ τοιοῦτος Θεόδωρος καὶ ἀπο λογήσασθαι προτραπείς προεβάλετο, ἀληθῶς μὲν ἔχειν, ὅτι δὴ ὀκταετής ή κόρη ἐτύγχανεν, ἡνίκα δι ἀρραβωνικών δεσμῶν ὁ εἰρημένος πρεσβύτερος αὐτῷ ταύτην συνήρμοσε, διετείνετο δὲ κωλύεσθαι παρά τῆς μητρὸς πρὸς τὴν ταύτης συνοίκησιν. Ἡ γοῦν μετριότης ἡμῶν συνδιασκεψαμένη τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσι καὶ παράνομον κρίνασα τόδε τὸ συνοικέσιον διὰ τὴν τοσαύτην τῆς κόρης ανηθό τητα, κἀντεῦθεν ἀκύρους εἶναι νομίσασα καὶ τοὺς ἐπ' αὐτῇ προβάντας τοιούτους αρραβωνικούς δεν σμούς τἆλλα πάντα ἐάτατα ἀπεφήνατο, εἶναι ἀπ' ἀλλήλων ἄμφω τὰ μέρη τὸ ἀπὸ τοῦ δε διεζευγμένα, τῆς ἀνησότητος αἰτίας οὔσης πρὸς τοῦτο, ἐπείπερ οἱ θεῖοι νόμοι τὸν δωδέκατον χρόνον ἀνύειν τὴν μέλ λουσαν ἀνδρὶ συζευχθῆναι διαγορεύουσι, καὶ ἀπο λαβεῖν, εἴ τι καὶ ὅσον θάτερον θατέρου κατέχει πρᾶγμα παρ' ἑαυτῷ, τὸν δέ γε συστήσαντα παρα νόμω;, οὕτω πρεσβύτερον τὸ μεταξὺ αὐτῶν συνοικέ στον ἐπισχημένον τοῦ ἱερουργεῖν εἶναι ἔδει γὰρ αὐτὸν μὴ ἀπροόπτως οὕτω καὶ ἀπερισκέπτως τὰ τοιαῦτα προβαίνειν παραχωρεῖν, ἀλλὰ πᾶσι τρόποις ἐξακριβοῦσθαι καὶ ὁδηγοῦντας ἔχειν τοὺς θείους νόμους. Έσονται τοίνυν ἄμφω τὰ μέρη, ὡς εἴρηται, ἀπ' ἀλλήλων διεζευγμένα, ἐπ' ἀδείας ἔχοντα, ἑτέροις, του ὁ αὐτὸς Φιλανθρωπηνὸς, καὶ ὅσα οἱ φιλόχριστοι εἴ γε βούλοιντο, ὁμιλῆσαι γάμοις, ἀντιστρέψαντα πρότερον, εἴ τι καὶ ὅσον πρᾶγμα ἀνήκει τούτοις παρ' ἑκατέρου. Ταῦτα παρεκβληθέντα, κ. τ. λ. ν. + Μηνὶ τῷ αὐτῷ, ιζ' ἡμέρα, Δευτέρα, Ινδ. γ', προκαθημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου τοῦ, οἰκουμενικοῦ πατριάρχου ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ, συνεδριαζόντων τῇ μεγάλῃ ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ τῶν αὐτῶν ιερωτάτων ἀρχιερέων. † Παρέστη τῇ ἡμῶν μετριότητι προκαθημένη συνοδικῶς ὁ οἰκεῖος τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αὐτο κράτορι κῦρ Ἰωάννης ὁ Τριακοντάφυλλος, καὶ ἀνέ φερεν, ὡς ὁ πατὴρ αὐτοῦ ὁ Μονομάχος ἐκεῖνος, μου νύδριόν τι κεκτημένος ἐκ γονικότητος περὶ τὸ κάστρον τοῦ Ἐξαμιλίου, εἰς ὄνομα τιμώμενον τῆς ὑπεράγνου δεσποίνης καὶ Θεομήτορος καὶ ἐπικε κλημένης Παχνιωτίσσης, ἐξέδοτο τοῦτο ἰδίῳ ἑαυτοῦ γράμματι πρὸς τὸν.... ὸν αὐτοῦ τὸν μοναχὸν Βαρλαάμ μετὰ πάντων τῶν προσόντων αὐτῷ. Και ροῦ δὲ ἱκανοῦ παρελθόντος δεξιωσάμενος τοῦτον ὁ οἰκεῖος τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι κῦρ Ἰωάννης ὁ Φιλανθρωπηνὸς, τῷ δοκεῖν μὲν, ὅπερ εἶχε κτητορικὸν δίκαιον ἔλαβε παρ' αὐτοῦ, τῇ δ' ἀληθείᾳ ἐξωνήσατο τὸ τοιοῦτον μονύδριον εἰς ὑπέρ πυρα ἑβδομηκονταδύο, ὃν δὴ τρόπον καὶ τὸ πρὸς αὐτὸν γεγονός γράμμα διέξεισιν, ὅθεν οὗτος δὴ ὁ Τριακοντάφυλλος ἀντικριθῆναι τῷ αὐτῷ Φιλανθρωπηνῷ ἐδεήθη. Παρὼν δὲ καὶ αὐτὸς καὶ τῶν εἰρημέ των επακροώμενο; διετείνετο ἐκδοῦναι αὐτῷ τόνδε θεραπείας εὐμοιροῦντες παρὰ τῆς Θεομήτορος τῷ πρὸς αὐτὴν θερμῷ πόθῳ, προσενέξεως χάριν συνεισέφερον ἐκεῖσε διά τε κόσμων ἱερῶν καὶ βιβλίων, εὑρίσκονται ταῦτα καὶ πάλιν ἀναφαιρέτως ὑπὸ τοῦτο δὴ τὸ μονύδριον, ὅσα δ' ἐξ οἰκείων ἀναλωμάτ των δε ὁ Φιλανθρωπηνὸς προσέθετο ἐν αὐτῷ, εἰ μὲν α!ροῖτο καὶ βούλοιτο ἐᾶσαι ταῦτα ψυχικῆς ἕνεκεν ἑαυτοῦ σωτηρίας, εὖ ἂν καὶ καλῶς ἔχοι· εἰ δ' οὖν, λάβῃ ταῦτα καὶ ὑπεκστῇ τῆς τε κατοχῆς καὶ ἐφο ρείας αὐτοῦ, ἀπέχοντος ἐκεῖθεν κατὰ τὸν ὅμοιον τρόπον καὶ τοῦ τοιούτου Τριακονταφύλλου, μόνων τῶν κτητόρων τὴν συνήθη μνήμην ἐχόντων, ἅτε τοῦ κατὰ τὸν τόπον ἐπισκόπου τὴν πνευματικὴν ἀνάκρισιν ἐπὶ τούτῳ ἔχειν ὀφείλοντος κατὰ τὴν τῶν ἱερῶν κανόνων ἀκριβῆ παρατήρησιν. Περὶ μέντοι τῆς κατασπορᾶς, ἣν ἐπὶ τῇ ῥηθείσῃ τοῦ μονυδρίου γῇ ὁ διαληφθεὶς Φιλανθρωπηνὸς κατέσπειρεν, ἐτάχθη καὶ διεγνώσθη, ὡς ἂν, ἐπεὶ καλῇ πίστει τὰ σπέρματα κατεβάλετο ἐν αὐτῇ ἰδίοις πόνοις καὶ ἀναλώμασι, συγκλείσῃ καὶ συναγάγῃ ταῦτα ἀνενοχλήτως πάντη, καὶ ἀδιασείστως, λάβῃ τε καὶ τὴν ἡμίσειαν τῶν ὑδρομυλώνων μερίδα, καὶ ὅσην εἰς τὰ οἰκήματα κατηνάλωσεν ἔξοδον, εἴπερ οὔτε ὕδρομύλωνα εὗρεν, ἡνίκα ἐπελάβετο τοῦ τοιούτου μονυδρίου, οὔτε μὴν οἰκήματα, ἐπὶ δέ γε τῷ καταφυτευθέντι παρ' αὐτοῦ ἀμπελίῳ κρατήσῃ ή τοπική συνήθεια κατὰ τὸν γεωργικὸν νόμον. Τείνυν καὶ ὀφείλει πραχθῆναι τὰ περὶ τούτου κατὰ τὴν συνοδικὴν ταύτην καὶ ἡμετέ σαν διάγνωσιν. Ταῦτα παρεκβληθέντα, κ. τ. λ.
ESALE CP. PATRIARCHE
ῥηθέντι μονυδρίῳ ἑαυτοῦ δίκαια εἰδήσει καὶ συναινέσει καὶ γνώμῃ καὶ τοῦ τοιούτου Τριακονταφύλλου
καὶ ἀντιλαβεῖν παρ᾽ αὐτοῦ τὰ τοιαῦτα ἑβδομηκονταδύο υπέρπυρα, κἀντεῦθεν θαῤῥήσας οὗτος ἐπέβαλε
χεῖρα ἐπὶ τῇ ὑποκειμένῃ τῷδε τῷ μονυδρίῳ γι
ζεύγη βοών συστησάμενος καὶ εἰς ζευγηλατείον
ἀποκαταστήσας αὐτὴν, πρὸς δὲ καὶ ἀμπέλιον καταφυτεύσας καὶ ὑδρομύλωνας καὶ ἕτερα οὐκ ὀλίγα
ἐκεῖτε προσθέμενος. ῾Η γοῦν μετριότης ἡμῶν συνο
διασκεψαμένη τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσι
καὶ ἄκυρον ἡγησαμένη καὶ κρίνασα τὴν τοιαύτην
πρᾶξιν, ἄντικρυς διάπρασιν οὖσαν, ἅτε τῶν ἱερῶν
κανόνων ἀνεκποίητα τὸν ἀεὶ χρόνον τυγχάνειν παρα
κελευομένων τὰ ἀφιερωμένα Θεῷ, διέγνω καὶ ἀπε
φήνατο, τελεῖν αὐτοδέσποτον πάντη καὶ ἀκαταδού
λωτον ἀπὸ παντὸς κοσμικοῦ προσώπου τὸ τοιοῦτον
μονύδριον τῆς Παχνιωτίσσης, καὶ ἀντιστρέψαι τὸν
δηλωθέντα μοναχὸν Βαρλαάμ τῷ ῥηθέντι Φιλανθρω
πηνῷ, ἅπερ ἔλαβε παρ' αὐτοῦ τούτου χάριν ἑβδομη
κονταδύο ὑπέρπυρα· οὐδὲ γὰρ εἶχεν ἐπ' ἀδείας ὅπως
αὐτὸς πρᾶσιν ἐπὶ τοῖς τοιούτοις ποιεῖσθαι. Ἐπεὶ δὲ
ὁ εἰρημένος Φιλανθρωπηνὸς ἀπαιτῶν ἦν τὰς προσ
θήκας ἑαυτοῦ καὶ τὰς βελτιώσεις καὶ τὰ συστή
ματα, δίκαιον ἐκρίθη, ὡς ἂν ἐξετάσεως ἀκριβούς
γενομένης μετ' ἀσφαλείας τῆς προσηκούσης, ὅσα μὲν
ἀναφανείη προσεἶναι τὴν ἀρχὴν τῷ τοιούτῳ μονυδρίῳ διά τε εἰκόνων καὶ βιβλίων, ἔτι δὲ κτημάτων
καὶ πραγμάτων, ἐξ ὅτου δηλονότι ἐπελάβετο τού
νων ἤδη πέντε ἐξ ἐκείνου παραῤῥυέντων οὐ μόνον τὴν μοναχών Βαρλαάμ διὰ γράμματος τὰ ἐπὶ τῷ
διαφόρως ἐπεβούλευσε ταύτῃ, ἀλλὰ καὶ πολλῶν ἀνιαρῶν γέγονε πρόξενος, ἄσπονδον δὲ μῖσος καὶ τῆς
θυγατρὸς ἐπ' αὐτῷ τρεφούσης, καὶ μηδὲ ὀφθαλμοῖς
ἰδεῖν τοῦτον φερούσης, εδεήθη συνοδικής διαγνώσ
σεως. Παρὼν δὲ καὶ ὁ τοιοῦτος Θεόδωρος καὶ ἀπολογήσασθαι προτραπείς προεβάλετο, ἀληθῶς μὲν
ἔχειν, ὅτι δὴ ὀκταετής ή κόρη ἐτύγχανεν, ἡνίκα δι
ἀρραβωνικών δεσμῶν ὁ εἰρημένος πρεσβύτερος αὐτῷ
ταύτην συνήρμοσε, διετείνετο δὲ κωλύεσθαι παρά
τῆς μητρὸς πρὸς τὴν ταύτης συνοίκησιν. Ἡ γοῦν
μετριότης ἡμῶν συνδιασκεψαμένη τοῖς περὶ αὐτὴν
ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσι καὶ παράνομον κρίνασα τόδε
τὸ συνοικέσιον διὰ τὴν τοσαύτην τῆς κόρης ανηθό
τητα, κἀντεῦθεν ἀκύρους εἶναι νομίσασα καὶ τοὺς
ἐπ' αὐτῇ προβάντας τοιούτους αρραβωνικούς δεν
σμούς τἆλλα πάντα ἐάτατα ἀπεφήνατο, εἶναι ἀπ'
ἀλλήλων ἄμφω τὰ μέρη τὸ ἀπὸ τοῦ δε διεζευγμένα,
τῆς ἀνησότητος αἰτίας οὔσης πρὸς τοῦτο, ἐπείπερ
οἱ θεῖοι νόμοι τὸν δωδέκατον χρόνον ἀνύειν τὴν μέλλουσαν ἀνδρὶ συζευχθῆναι διαγορεύουσι, καὶ ἀπολαβεῖν, εἴ τι καὶ ὅσον θάτερον θατέρου κατέχει
πρᾶγμα παρ' ἑαυτῷ, τὸν δέ γε συστήσαντα παρανόμω;, οὕτω πρεσβύτερον τὸ μεταξὺ αὐτῶν συνοικέ
στον ἐπισχημένον τοῦ ἱερουργεῖν εἶναι ἔδει γὰρ
αὐτὸν μὴ ἀπροόπτως οὕτω καὶ ἀπερισκέπτως τὰ
τοιαῦτα προβαίνειν παραχωρεῖν, ἀλλὰ πᾶσι τρόποις
ἐξακριβοῦσθαι καὶ ὁδηγοῦντας ἔχειν τοὺς θείους
νόμους. Έσονται τοίνυν ἄμφω τὰ μέρη, ὡς εἴρηται,
ἀπ' ἀλλήλων διεζευγμένα, ἐπ' ἀδείας ἔχοντα, ἑτέροις, του ὁ αὐτὸς Φιλανθρωπηνὸς, καὶ ὅσα οἱ φιλόχριστοι
εἴ γε βούλοιντο, ὁμιλῆσαι γάμοις, ἀντιστρέψαντα
πρότερον, εἴ τι καὶ ὅσον πρᾶγμα ἀνήκει τούτοις
παρ' ἑκατέρου. Ταῦτα παρεκβληθέντα, κ. τ. λ.
ν. + Μηνὶ τῷ αὐτῷ, ιζ' ἡμέρα, Δευτέρα, Ινδ. γ',
προκαθημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου τοῦ,
οἰκουμενικοῦ πατριάρχου ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ, συνεδριαζόντων τῇ μεγάλῃ ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ τῶν αὐτῶν
ιερωτάτων ἀρχιερέων.
† Παρέστη τῇ ἡμῶν μετριότητι προκαθημένη
συνοδικῶς ὁ οἰκεῖος τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αὐτο
κράτορι κῦρ Ἰωάννης ὁ Τριακοντάφυλλος, καὶ ἀνέ
φερεν, ὡς ὁ πατὴρ αὐτοῦ ὁ Μονομάχος ἐκεῖνος, μου
νύδριόν τι κεκτημένος ἐκ γονικότητος περὶ τὸ
κάστρον τοῦ Ἐξαμιλίου, εἰς ὄνομα τιμώμενον τῆς
ὑπεράγνου δεσποίνης καὶ Θεομήτορος καὶ ἐπικεκλημένης Παχνιωτίσσης, ἐξέδοτο τοῦτο ἰδίῳ ἑαυτοῦ
γράμματι πρὸς τὸν.... ὸν αὐτοῦ τὸν μοναχὸν
Βαρλαάμ μετὰ πάντων τῶν προσόντων αὐτῷ. Και
ροῦ δὲ ἱκανοῦ παρελθόντος δεξιωσάμενος τοῦτον ὁ
οἰκεῖος τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι κῦρ
Ἰωάννης ὁ Φιλανθρωπηνὸς, τῷ δοκεῖν μὲν, ὅπερ
εἶχε κτητορικὸν δίκαιον ἔλαβε παρ' αὐτοῦ, τῇ δ'
ἀληθείᾳ ἐξωνήσατο τὸ τοιοῦτον μονύδριον εἰς ὑπέρ·
πυρα ἑβδομηκονταδύο, ὃν δὴ τρόπον καὶ τὸ πρὸς
αὐτὸν γεγονός γράμμα διέξεισιν, ὅθεν οὗτος δὴ ὁ
Τριακοντάφυλλος ἀντικριθῆναι τῷ αὐτῷ Φιλανθρωπηνῷ ἐδεήθη. Παρὼν δὲ καὶ αὐτὸς καὶ τῶν εἰρημέτων επακροώμενο; διετείνετο ἐκδοῦναι αὐτῷ τόνδε
θεραπείας εὐμοιροῦντες παρὰ τῆς Θεομήτορος τῷ
πρὸς αὐτὴν θερμῷ πόθῳ, προσενέξεως χάριν συνεισ
έφερον ἐκεῖσε διά τε κόσμων ἱερῶν καὶ βιβλίων,
εὑρίσκονται ταῦτα καὶ πάλιν ἀναφαιρέτως ὑπὸ
τοῦτο δὴ τὸ μονύδριον, ὅσα δ' ἐξ οἰκείων ἀναλωμάτ
των δε ὁ Φιλανθρωπηνὸς προσέθετο ἐν αὐτῷ, εἰ μὲν
α!ροῖτο καὶ βούλοιτο ἐᾶσαι ταῦτα ψυχικῆς ἕνεκεν
ἑαυτοῦ σωτηρίας, εὖ ἂν καὶ καλῶς ἔχοι· εἰ δ' οὖν,
λάβῃ ταῦτα καὶ ὑπεκστῇ τῆς τε κατοχῆς καὶ ἐφορείας αὐτοῦ, ἀπέχοντος ἐκεῖθεν κατὰ τὸν ὅμοιον
τρόπον καὶ τοῦ τοιούτου Τριακονταφύλλου, μόνων
τῶν κτητόρων τὴν συνήθη μνήμην ἐχόντων, ἅτε τοῦ
κατὰ τὸν τόπον ἐπισκόπου τὴν πνευματικὴν ἀνάκρι
σιν ἐπὶ τούτῳ ἔχειν ὀφείλοντος κατὰ τὴν τῶν ἱερῶν
κανόνων ἀκριβῆ παρατήρησιν. Περὶ μέντοι τῆς
κατασπορᾶς, ἣν ἐπὶ τῇ ῥηθείσῃ τοῦ μονυδρίου γῇ ὁ
διαληφθεὶς Φιλανθρωπηνὸς κατέσπειρεν, ἐτάχθη καὶ
διεγνώσθη, ὡς ἂν, ἐπεὶ καλῇ πίστει τὰ σπέρματα
κατεβάλετο ἐν αὐτῇ ἰδίοις πόνοις καὶ ἀναλώμασι,
συγκλείσῃ καὶ συναγάγῃ ταῦτα ἀνενοχλήτως πάντη,
καὶ ἀδιασείστως, λάβῃ τε καὶ τὴν ἡμίσειαν τῶν
ὑδρομυλώνων μερίδα, καὶ ὅσην εἰς τὰ οἰκήματα
κατηνάλωσεν ἔξοδον, εἴπερ οὔτε ὕδρομύλωνα εὗρεν,
ἡνίκα ἐπελάβετο τοῦ τοιούτου μονυδρίου, οὔτε μὴν
οἰκήματα, ἐπὶ δέ γε τῷ καταφυτευθέντι παρ' αὐτοῦ
ἀμπελίῳ κρατήσῃ ή τοπική συνήθεια κατὰ τὸν
γεωργικὸν νόμον. Τείνυν καὶ ὀφείλει πραχθῆναι τὰ
περὶ τούτου κατὰ τὴν συνοδικὴν ταύτην καὶ ἡμετέ
σαν διάγνωσιν. Ταῦτα παρεκβληθέντα, κ. τ. λ.
Part XIIPars XII
col. 1193–1194page 99 of 238
PG 152:1193† Μηνὶ τῷ αὐτῷ, ἐξ', ἡμέρᾳ τῇ αὐτῇ, ἐνδ. η'. τοῦ Φιλοκάλου διάκονος καὶ ἐκκλησιάρχης μοναχός προκαθημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου Μαλαχίας, ὡς μοναχός τις τῶν ἐν τῇ τοιαύτῇ μονῇ τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ, συνεδριαζόντων τῇ μεγάλῃ ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ τῶν αὐτῶν ἱερωτάτων ἀρχιερέων. † Πρό τινος ήδη καιροῦ ἀνέφερεν ἐπὶ τῆς ἡμῶν μετριότητος προκαθημένης συνοδικῶς ὅ τε οἰκεῖος τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι κῦρ Ἰωάν νης ὁ Τριακοντάφυλλος καὶ ὁ οἰκεῖος τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αυτοκράτορι κῦρ Γεώργιος ὁ Καβαλλάριος, ὡς ὁ ᾿Αβάκης ἐκεῖνος δύο γαμβρους ἠγά γετο ἐπὶ ταῖς ἑαυτοῦ θυγατράσι, τόν τε αὐτάδελφον τοῦ αὐτοῦ Τριακονταφύλλου τὸν Μακρυδούσαν ἐκεῖ νον καὶ τὸν οἰκεῖον τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αυτ τοκράτορι κῦρ..... τὸν Παλαιολόγον, ὃς δὴ Μα κρυδούκας καὶ θυγατέρα γεγεννηκὼς ἔλαβε δι' ἀρ. ῥαβωνικῶν δεσμῶν συναρμόσας αὐτὴν τῷ πρὸς μη τρὸς θείῳ τοῦ συγγάμβρου αὐτοῦ τοῦ δηλωθέντος Παλαιολόγου, τῳ εἰρημένῳ Καβαλλαρίῳ, ὅτε δὴ καὶ δεηθέντων τούτων συνοδικῆς τυχεῖν διαγνώσεως, εξ γε δέον τὸ τοιοῦτον συνίστασθαι συνοικέσιον, οὐδ λως παρεχωρήθη τοῦτο προβῆναι, ἤδη δὲ καὶ πάλιν συνοδικῶς παραστὰς ὁ τοιοῦτος Τριακοντάφυλλος, διαγνώσεως ἐδεήθη τυχεῖν. Διέγνωσται οὖν τῇ ἡμῶν μετριότητι καὶ τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσιν, ἔκτου μὲν ἐξ ἀγχιστείας βαθμοῦ τυγχάνειν τὸ ῥηθὲν συνοικέσιον, σύγχυσιν δὲ τῶν τῆς συγγε γείας ὀνομάτων συμβαίνειν, καὶ ἐπεὶ κατὰ τὴν τῶν ἱερῶν κανόνων ἀκριβῆ παρατήρησιν οὐδόλως τὰ τοιαῦτα παρακεχώρηται, συγχύσεως γενομένης τῶν ὀνομάτων ἐντεῦθεν, συμβαίνει γὰρ τὸν αὐτὸν ἐν τῷ μέρει καὶ θεῖον καὶ ἀνεψιὸν ὀνομάζεσθαι, ἄκυρον νομίζεται τὸ τοιοῦτον συνοικέσιον καὶ ὡς μηδὲ τὴν ἀρχὴν ὅλως προβάν. Εσονται τοίνυν ἄμφω τὰ μέρη ἀπ' ἀλλήλων διεζευγμένα ἔχοντα ἐπ' ἀδείας, ἑτέροις, εἴ γε βούλοιντο, ὁμιλῆσαι γάμοις, ἐχούσης ὡς ἀνη νέχθη δηλονότι τῆς ὑποθέσεως. Ταῦτα παρεκβλη θέντα, κ. τ. λ. + Μ. ν Σεπτεμβρίῳ, κζ', ημέρα Παρασκευῇ, Ινδ. θ', προκαθημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου ἐν τοῖς κατὰ τὸν ἅγιον Θεοφύλακτον κελλίοις αὐτοῦ, συνεδριαζόντων τῇ μεγάλῃ ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Σάρδεων, ὑπερτίμου καὶ ἐξάρχου πάσης Λυδίας, Γρηγορίου, τοῦ Νικομηδείας, ὑπερτίμου καὶ ἐξάρ χου πάσης Βιθυνίας, Μαξίμου, τοῦ Χαλκηδόνος, ὑπερτίμου καὶ προέδρου Μαρωνείας, Θεοδούλου, τοῦ Μελιτηνῆς καὶ ὑπερτίμου, Θεοδοσίου, τοῦ Πισιδίας καὶ ὑπερτίμου, Γρηγορίου, τοῦ Δυρραχίου καὶ ὑπερ τίμου, Γρηγορίου, τοῦ Μιτυλήνης καὶ ὑπερτίμου, Διονυσίου καὶ τοῦ Μηθύμνης καὶ ὑπερτίμου, Μαλα χίου, παρισταμένων καὶ θεοφιλεστάτων δεσποτικῶν ἀρχόντων. † Ανήνεγκεν ἐπὶ τῆς ἡμῶν μετριότητος προκατ θημένης συνοδικῶς ὁ ἀπὸ τῆς ἐν τῇ θεοσώστῳ πόλει Θεσσαλονίκης σεβασμίας βασιλικῆς μονῆς τοῦ Δεσπό του καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Χριστοῦ καὶ ἐπικεκλημένης ἀσκουμένων Δοσίθεος καλούμενος έκστασιν φρενών καὶ παρατροπὴν πάσχων κατὰ καιρικά διαστήματα ἐκ νόσου ἐπιληψίας, θεραπείαν τῷ πάθει ἐπιζητῶν ἦν, ἐντυχών δέ τινι τῇ τῶν Βωγομίλων αἱρέσει, ὡς ἔοικε, προσκειμένῳ καὶ τὰ περὶ τούτου αὐτῷ κοι νωσάμενος, ἤκουσε παρ' ἐκείνου, εἴπερ ἀπαλλαγήν ἐθέλοι τοῦ συνέχοντος πάθους εὑρεῖν, μιᾶναι τὸ τῶν ἁγίων Θεοφανίων ἁγίασμα καὶ ἐκ τούτου πιεῖν, καὶ τοῖς τούτου λόγοις παρασυρεὶς καὶ τὴν γνώμην ματαιωθεὶς ἐτόλμησε τὴν τοιαύτην μυσαράν πρᾶξιν μή τινος λαβόντος αἴσθησιν τῶν ἐν τῇ μονῇ, ἀσθε νείᾳ δὲ δεινῇ περιπεσὼν καὶ ἤδη πνέων τὰ λοίσθια προσεκαλέσατο πνευματικὸν τὸν ἱερομόναχον Ησαΐα», καὶ τῶν κατ' αὐτὸν ποιησάμενος πρὸς τοῦτον ἐξα γορίαν, ἀνωμολόγησε καὶ τόδε τὸ τόλμημα, ὃς δὴ πνευματικὸς καὶ ἡμερῶν τριῶν παρελθουσῶν οὐκ ἀνα κάλυψε πρός τινα, ἀλλ᾽ εἶχε παρ' ἑαυτῷ· ἔπειτα ἐξεῖπε τοῦτο πρὸς τὸν δηλωθέντα ἐκκλησιάρχην. Βουληθείς δὲ οὗτος πείρα γνῶναι κατὰ δοκιμασίαν, ὅπως ἔχον ἐστὶ τὸ μιανθὲν, λαβὼν ἐξ ὑάλου φιάλην ἀπῆλθεν εἰς τὴν κολυμβήθραν, ἔνθα εὑρίσκετο τοῦτο, καὶ τοῖς μυκτήρσι προσεγγίσας καὶ ἀκριβῶς ἐξετάσας αὐτὸ οὐχ εὗρε, καθὼς εἶχε δι' ὑποψίας. Μοναχός δέ τις Ἰωσὴφ καλούμενος εἰς παρεκκλησιάρχην εύρι σκόμενος τηνικαῦτα καὶ ἀπέχθειαν ἐπ' αὐτῷ τρέφων ἐκ τοῦ μεταστῆναι παρὰ τούτου τῆς ἑαυτοῦ διακονίας, μετὰ δύο μῆνας τῆς μονῆς ἀποδράσας λιβέλλου γράμμα κατὰ τούτου πρὸ τῆς πύλης αὐτῆς ἔρει ψεν, ὡς καὶ αὐτοῦ δῆθεν μιασμὸν ἐπὶ τούτῳ πεποιηκότος. Εἶτα ἀναζητήσας τὸν, τοιοῦτον Ἰωσὴφ ἴδε ὁ ἐκκλησιάρχης καὶ εὐρών, καθείλκυσεν ἐπὶ τοῦ ἱερω τάτου μητροπολίτου Θεσσαλονίκης, υπερτίμου και ἐξάρχου πάσης Θετταλίας, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι άγα πητοῦ ἀδελφοῦ τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργοῦ, ὥστε τοῦ κινηθέντος δοῦναι παράστασιν, καὶ οὔτ᾽ ἐξ ἑαυτοῦ, οὔτε διὰ μαρτύρων εἶδεν ἰσχύοντα παραστῆσαι τὸ ῥηθὲν κατηγόρημα, καὶ παραπεμφθεὶς ὁ δηλωθεὶς ἐκκλησιάρχης εἰς τὴν καθ᾿ ἡμᾶς ἱερὰν καὶ θείαν σύνοδον παρά τε τοῦ τοιούτου ἱερυ τάτου μητροπολίτου Θεσσαλονίκης καὶ ὑπερτίμου, καὶ παρὰ τοῦ καθηγουμένου τῆς εἰρημένης μονής καὶ τῶν ἐν αὐτῇ μοναχῶν, ἐπεὶ καὶ ὁ τοιοῦτος Ιωσήφ πλεῖστα παρά τούτων ἐκβιασθεὶς ἐνταῦθα σὺν τούτῳ καταλαβεῖν οὐδόλως εθέλησε, συνοδικῆς διαγνώσεως ἐδεήθη τυχεῖν. Οὕτως οὖν ἐχούσης τῆς ὑποθέσεω; διέγνωσται τῇ ἡμῶν μετριότητι καὶ τοῖς περὶ αὐτὴν Ιερωτάτοις ἀρχιερεῦσιν, αὐτὸν μὲν δὴ τοῦτον τὸν ἐκκλησιάρχην ἀνέγκλητον εἶναι καὶ ἀνεύθυνον. Ἐπει γὰρ ὁ κατηγορήσας ἀπέχθειαν κατ' αὐτοῦ τρέφων, ὡς εἴρηται, τὴν τοιαύτην κατηγορίαν ἐπλάσατο, καὶ ἀπαιτηθεὶς ταύτης παράστασιν οὐδαμῶς ίσχυσε δοῦναι, καὶ τὸ τοῦ λιβέλλου γράμμα ἐν δισταγμῷ τὸ τῆς κατηγορίας διέξεισι ἔχον καθαρῶς ἐπὶ λέ ξεως· «Δοκεῖν ἐκείνῳ καὶ φαίνεσθαι γενέσθαι παρά τούτου τὸν μιασμόν·, ἀθῶος ἐντεῦθεν οὗτος καὶ πάντη ἀνώτερος τῆς τοιαύτης διαβολής κρίνεται, ὅθεν καὶ ἔσται μένων ἐπὶ τοῦ οἰκείου βαθμού,
VI. † Μηνὶ τῷ αὐτῷ, ἐξ', ἡμέρᾳ τῇ αὐτῇ, ἐνδ. η'. τοῦ Φιλοκάλου διάκονος καὶ ἐκκλησιάρχης μοναχός
προκαθημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου Μαλαχίας, ὡς μοναχός τις τῶν ἐν τῇ τοιαύτῇ μονῇ
τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ,
συνεδριαζόντων τῇ μεγάλῃ ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ τῶν
αὐτῶν ἱερωτάτων ἀρχιερέων.
† Πρό τινος ήδη καιροῦ ἀνέφερεν ἐπὶ τῆς ἡμῶν
μετριότητος προκαθημένης συνοδικῶς ὅ τε οἰκεῖος
τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι κῦρ Ἰωάν·
νης ὁ Τριακοντάφυλλος καὶ ὁ οἰκεῖος τῷ κρατίστῳ
καὶ ἁγίῳ μου αυτοκράτορι κῦρ Γεώργιος ὁ Καβαλλάριος, ὡς ὁ ᾿Αβάκης ἐκεῖνος δύο γαμβρους ἠγάγετο ἐπὶ ταῖς ἑαυτοῦ θυγατράσι, τόν τε αὐτάδελφον
τοῦ αὐτοῦ Τριακονταφύλλου τὸν Μακρυδούσαν ἐκεῖ
νον καὶ τὸν οἰκεῖον τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αυτ
τοκράτορι κῦρ..... τὸν Παλαιολόγον, ὃς δὴ Μακρυδούκας καὶ θυγατέρα γεγεννηκὼς ἔλαβε δι' ἀρ.
ῥαβωνικῶν δεσμῶν συναρμόσας αὐτὴν τῷ πρὸς μητρὸς θείῳ τοῦ συγγάμβρου αὐτοῦ τοῦ δηλωθέντος
Παλαιολόγου, τῳ εἰρημένῳ Καβαλλαρίῳ, ὅτε δὴ καὶ
δεηθέντων τούτων συνοδικῆς τυχεῖν διαγνώσεως, εξ
γε δέον τὸ τοιοῦτον συνίστασθαι συνοικέσιον, οὐδ
λως παρεχωρήθη τοῦτο προβῆναι, ἤδη δὲ καὶ πάλιν
συνοδικῶς παραστὰς ὁ τοιοῦτος Τριακοντάφυλλος,
διαγνώσεως ἐδεήθη τυχεῖν. Διέγνωσται οὖν τῇ ἡμῶν
μετριότητι καὶ τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσιν, ἔκτου μὲν ἐξ ἀγχιστείας βαθμοῦ τυγχάνειν
τὸ ῥηθὲν συνοικέσιον, σύγχυσιν δὲ τῶν τῆς συγγεγείας ὀνομάτων συμβαίνειν, καὶ ἐπεὶ κατὰ τὴν τῶν
ἱερῶν κανόνων ἀκριβῆ παρατήρησιν οὐδόλως τὰ
τοιαῦτα παρακεχώρηται, συγχύσεως γενομένης τῶν
ὀνομάτων ἐντεῦθεν, συμβαίνει γὰρ τὸν αὐτὸν ἐν τῷ
μέρει καὶ θεῖον καὶ ἀνεψιὸν ὀνομάζεσθαι, ἄκυρον
νομίζεται τὸ τοιοῦτον συνοικέσιον καὶ ὡς μηδὲ τὴν
ἀρχὴν ὅλως προβάν. Εσονται τοίνυν ἄμφω τὰ μέρη
ἀπ' ἀλλήλων διεζευγμένα ἔχοντα ἐπ' ἀδείας, ἑτέροις,
εἴ γε βούλοιντο, ὁμιλῆσαι γάμοις, ἐχούσης ὡς ἀνηνέχθη δηλονότι τῆς ὑποθέσεως. Ταῦτα παρεκβληθέντα, κ. τ. λ.
XII. Synodus dirimit, controversiam.
–
+ Μ. ν Σεπτεμβρίῳ, κζ', ημέρα Παρασκευῇ, Ινδ.
θ', προκαθημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου
τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου ἐν τοῖς κατὰ τὸν ἅγιον
Θεοφύλακτον κελλίοις αὐτοῦ, συνεδριαζόντων τῇ
μεγάλῃ ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ ἱερωτάτων ἀρχιερέων,
τοῦ Σάρδεων, ὑπερτίμου καὶ ἐξάρχου πάσης Λυδίας,
Γρηγορίου, τοῦ Νικομηδείας, ὑπερτίμου καὶ ἐξάρ
χου πάσης Βιθυνίας, Μαξίμου, τοῦ Χαλκηδόνος,
ὑπερτίμου καὶ προέδρου Μαρωνείας, Θεοδούλου, τοῦ
Μελιτηνῆς καὶ ὑπερτίμου, Θεοδοσίου, τοῦ Πισιδίας
καὶ ὑπερτίμου, Γρηγορίου, τοῦ Δυρραχίου καὶ ὑπερτίμου, Γρηγορίου, τοῦ Μιτυλήνης καὶ ὑπερτίμου,
Διονυσίου καὶ τοῦ Μηθύμνης καὶ ὑπερτίμου, Μαλα
χίου, παρισταμένων καὶ θεοφιλεστάτων δεσποτικῶν
ἀρχόντων.
† Ανήνεγκεν ἐπὶ τῆς ἡμῶν μετριότητος προκατ
θημένης συνοδικῶς ὁ ἀπὸ τῆς ἐν τῇ θεοσώστῳ πόλει
Θεσσαλονίκης σεβασμίας βασιλικῆς μονῆς τοῦ Δεσπό
του καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Χριστοῦ καὶ ἐπικεκλημένης
PATROL. GR. CLII.
ἀσκουμένων Δοσίθεος καλούμενος έκστασιν φρενών
καὶ παρατροπὴν πάσχων κατὰ καιρικά διαστήματα
ἐκ νόσου ἐπιληψίας, θεραπείαν τῷ πάθει ἐπιζητῶν
ἦν, ἐντυχών δέ τινι τῇ τῶν Βωγομίλων αἱρέσει, ὡς
ἔοικε, προσκειμένῳ καὶ τὰ περὶ τούτου αὐτῷ κοι
νωσάμενος, ἤκουσε παρ' ἐκείνου, εἴπερ ἀπαλλαγήν
ἐθέλοι τοῦ συνέχοντος πάθους εὑρεῖν, μιᾶναι τὸ τῶν
ἁγίων Θεοφανίων ἁγίασμα καὶ ἐκ τούτου πιεῖν, καὶ
τοῖς τούτου λόγοις παρασυρεὶς καὶ τὴν γνώμην
ματαιωθεὶς ἐτόλμησε τὴν τοιαύτην μυσαράν πρᾶξιν
μή τινος λαβόντος αἴσθησιν τῶν ἐν τῇ μονῇ, ἀσθε
νείᾳ δὲ δεινῇ περιπεσὼν καὶ ἤδη πνέων τὰ λοίσθια
προσεκαλέσατο πνευματικὸν τὸν ἱερομόναχον Ησαΐα»,
καὶ τῶν κατ' αὐτὸν ποιησάμενος πρὸς τοῦτον ἐξα
γορίαν, ἀνωμολόγησε καὶ τόδε τὸ τόλμημα, ὃς δὴ
πνευματικὸς καὶ ἡμερῶν τριῶν παρελθουσῶν οὐκ ἀνα-
· κάλυψε πρός τινα, ἀλλ᾽ εἶχε παρ' ἑαυτῷ· ἔπειτα ἐξεῖπε
τοῦτο πρὸς τὸν δηλωθέντα ἐκκλησιάρχην. Βουληθείς
δὲ οὗτος πείρα γνῶναι κατὰ δοκιμασίαν, ὅπως ἔχον
ἐστὶ τὸ μιανθὲν, λαβὼν ἐξ ὑάλου φιάλην ἀπῆλθεν
εἰς τὴν κολυμβήθραν, ἔνθα εὑρίσκετο τοῦτο, καὶ
τοῖς μυκτήρσι προσεγγίσας καὶ ἀκριβῶς ἐξετάσας
αὐτὸ οὐχ εὗρε, καθὼς εἶχε δι' ὑποψίας. Μοναχός δέ
τις Ἰωσὴφ καλούμενος εἰς παρεκκλησιάρχην εύρι
σκόμενος τηνικαῦτα καὶ ἀπέχθειαν ἐπ' αὐτῷ τρέφων
ἐκ τοῦ μεταστῆναι παρὰ τούτου τῆς ἑαυτοῦ διακο
νίας, μετὰ δύο μῆνας τῆς μονῆς ἀποδράσας λιβέλ
λου γράμμα κατὰ τούτου πρὸ τῆς πύλης αὐτῆς ἔρει
ψεν, ὡς καὶ αὐτοῦ δῆθεν μιασμὸν ἐπὶ τούτῳ πεποιηκότος. Εἶτα ἀναζητήσας τὸν, τοιοῦτον Ἰωσὴφ ἴδε ὁ
ἐκκλησιάρχης καὶ εὐρών, καθείλκυσεν ἐπὶ τοῦ ἱερωτάτου μητροπολίτου Θεσσαλονίκης, υπερτίμου και
ἐξάρχου πάσης Θετταλίας, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι άγαπητοῦ ἀδελφοῦ τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργοῦ, ὥστε τοῦ κινηθέντος δοῦναι παράστασιν,
καὶ οὔτ᾽ ἐξ ἑαυτοῦ, οὔτε διὰ μαρτύρων εἶδεν ἰσχύοντα
παραστῆσαι τὸ ῥηθὲν κατηγόρημα, καὶ παραπεμφθεὶς ὁ δηλωθεὶς ἐκκλησιάρχης εἰς τὴν καθ᾿ ἡμᾶς
ἱερὰν καὶ θείαν σύνοδον παρά τε τοῦ τοιούτου ἱερυ
τάτου μητροπολίτου Θεσσαλονίκης καὶ ὑπερτίμου,
καὶ παρὰ τοῦ καθηγουμένου τῆς εἰρημένης μονής
καὶ τῶν ἐν αὐτῇ μοναχῶν, ἐπεὶ καὶ ὁ τοιοῦτος Ιωσήφ
πλεῖστα παρά τούτων ἐκβιασθεὶς ἐνταῦθα σὺν τούτῳ
καταλαβεῖν οὐδόλως εθέλησε, συνοδικῆς διαγνώσεως
ἐδεήθη τυχεῖν. Οὕτως οὖν ἐχούσης τῆς ὑποθέσεω;
διέγνωσται τῇ ἡμῶν μετριότητι καὶ τοῖς περὶ αὐτὴν
Ιερωτάτοις ἀρχιερεῦσιν, αὐτὸν μὲν δὴ τοῦτον τὸν
ἐκκλησιάρχην ἀνέγκλητον εἶναι καὶ ἀνεύθυνον. Ἐπει
γὰρ ὁ κατηγορήσας ἀπέχθειαν κατ' αὐτοῦ τρέφων,
ὡς εἴρηται, τὴν τοιαύτην κατηγορίαν ἐπλάσατο, καὶ
ἀπαιτηθεὶς ταύτης παράστασιν οὐδαμῶς ίσχυσε
δοῦναι, καὶ τὸ τοῦ λιβέλλου γράμμα ἐν δισταγμῷ
τὸ τῆς κατηγορίας διέξεισι ἔχον καθαρῶς ἐπὶ λέξεως· «Δοκεῖν ἐκείνῳ καὶ φαίνεσθαι γενέσθαι παρά
τούτου τὸν μιασμόν·, ἀθῶος ἐντεῦθεν οὗτος καὶ
πάντη ἀνώτερος τῆς τοιαύτης διαβολής κρίνε
ται, ὅθεν καὶ ἔσται μένων ἐπὶ τοῦ οἰκείου βαθμού,
Part XIII, XIVPars XIII, XIV
col. 1195–1196page 100 of 238
PG 152:1195ἀκωλύτως ἐνεργῶν καὶ μετερχόμενος τὸ λειτουρτιῶν σύγχυσιν καὶ ἀνωμαλίαν ἐκ τῆς τῶν ἀθέων γημα τῆς διακονίας αὐτοῦ, καὶ εἰς μείζονα δεῆσαν προβιβασθήσεται, ὡς μηδένα ἔχων εἰς τοῦτο ἐμπο δισμὸν, ἐπεὶ καὶ παρὰ τῶν ἀκριβῶς εἰδότων τὰ κατ' αὐτὸν, καὶ τοῦ καθηγουμένου καὶ πάντων τῶν με ναχῶν, θεοφιλοῦς ἀντιποιεῖσθαι ἀγωγῆς μεμαρτύρηται, ἐφ' ὅσον ἐστὶν ἐν τῇ ῥηθείση μονῇ εὑρισκόμενος. "Ο γε μὴν σκαιωρήσας καὶ πλασάμενος κατὰ τοῦδε τοῦ ἐκκλησιάρχου τὴν τοιαύτην κατηγορίαν, ὀφείλει μένειν ἀργὸς καθάπαξ τοῦ ἱερουργεῖν, όπου δήποτε ευρισκόμενος, ἅτε ψευδή καὶ ἀσύστατα κατειπὼν τούτου, καὶ ἀπὸ κοιλίας εἰκῇ καὶ μάτην φθεγ ξάμενος. Περὶ δέ γε τοῦ ῥηθέντος πνευματικοῦ τοῦ Ησαίου μὴ αὐτίκα τὸν μιασμὸν ἀνομολογήσαντος, καθάπερ ἐχρῆν, ἀλλ' ἐπὶ τοσαύταις ἡμέραις παρυ ποκρύψαντος καὶ αἰτίου γεγενημένου τοῖς μετασχοῦσι μετὰ τοῦτο τοῦ μιασμοῦ, εἴπερ δὴ καὶ μετέσχον, διέγνωσται συνοδικῶς, ἐπισχημένον εἶναι αὐτὸν τοῦ ἱερουργεῖν ἐπὶ μῆνας ἔξ. Οφείλουσι μέντοι τὸ ἀπὸ τοῦσε ὅ τε καθηγούμενος τῆς δηλωθείσης μονῆς καὶ οἱ τοιοῦτοι μοναχοὶ μὴ ἐν ἀνέτῳ τόπῳ ἐᾷν τὸ τῶν ἁγίων Θεοφανίων ἁγίασμα, ἀλλ' ἐν ἀσφαλεῖ καὶ τοῖς πολλοῖς ἀβάτῳ συντηρεῖν, ὥστε μὴ ἐξεῖναι τῷ βου λομένῳ ἐπίβουλόν τι ἐπὶ τούτου ποιεῖν. Καὶ γοῦν ὀφείλει πραχθῆναι τὰ περὶ τούτου κατὰ τὴν συνο δικὴν ταύτην καὶ ἡμετέραν διάγνωσιν. Ταῦτα πα ρεκβληθέντα ἀπὸ τῶν ἡμερησίων συνοδικῶν παρατη μειώσεων καὶ τῇ ὑπογραφῇ καὶ σφραγίδι τοῦ τιμιωτάτου χαρτοφύλακος βεβαιωθέντα καὶ πιστωθέντα ἐπεδόθη μηνὶ καὶ ἰνδ. τοῖς προγεγραμμένοις, ἔτους σωλδ'. + Μηνὶ Ἰανουαρίῳ, ἡμέρᾳ Δευτέρα ενδ. ι', προ καθημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου κῦρ Ἡσαΐου ἐν τοῖς κατὰ τὸν ἅγιον Θεοφύλακτον κελλίοις αὐτοῦ, συνεδριαζόντων τῇ μεγάλῃ ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Σάρδεων, τοῦ Νικομηδείας, τοῦ Χαλ κηδόνος, τοῦ ᾿Αδριανουπόλεως, τοῦ Προύσης, τοῦ Δυῤῥαχίου, τοῦ Μελενίκου καὶ τοῦ Λιτβῶν, παρι σταμένων καὶ θεοφιλεστάτων δεσποτικῶν ἀρχόντων. α † Οὐ χρείαν ἔχουσιν οἱ ὑγιαίνοντες ιατροῦ, ἀλλ' οἱ κακῶς πάσχοντες· εὐαγγελικὴ μὲν ἡ ῥῆ σις, δ δὲ βούλεται καὶ πρὸ; δ τὴν ἡμετέραν διά νοιαν ἐγρηγορέναι παρεγγυά, οὐκ ἀσαφής, οὐδὲ πολλῶν πάντως εἰς ἀνάπτυξιν δεομένη τυγχάνει τῶν λόγων τοῖς τὸν νοῦν ὑγιαίνουσι· ψυχῶν τοιγαρούν ἡμᾶς οἰκονομίαν καὶ ἱατρείαν πεπιστευμένους περί ἐκείνας μάλιστα εἰκότως τὰ τῆς σπουδῆς ἔχει, απ ποιμένων ἀμοιροῦσι πνευματικῶν, καὶ διὰ τοῦτο εὐόλισθος αὐταῖς εἶναι πέφυκεν ἡ ἀναστροφή· Ἐπειδὴτοίνυν αἱ κατὰ τὸν τόπον τῆς Ἀνατολῆς ἀγιώταται μητροπόλεις, ἡ τῆς Σεβαστείας δηλονότι, ἡ τῶν Εὐχαίτων, ἡ τοῦ Ἰκονίου, ἡ τοῦ Μωκησοῦ καὶ ἡ ἁγιωτάτη ἀρχιεπισκοπή Ναζιανζὺς ἀμοιροῦσι γνη σίων ἀρχιερέων ἐπὶ χρόνον ἤδη συχνὸν διὰ τὴν ἐπικρατήσασαν παραχωρήσει Θεοῦ διὰ πλῆθος ἁμαρ ἐχθρῶν ἐπιθέσεως, καὶ ἐντεῦθεν στερεῖται ὁ ὑπ' αὐτ τὰς Χριστιανικὸς λαὸς ἀρχιερατικῆς ἐπιστασίας καὶ ἐπισκέψεως καὶ τοῦ ἀπὸ ταύτης ἁγιασμοῦ, ἡ μετ τριότης ἡμῶν συνδιασκεψαμένη τὰ περὶ τούτου τοῖ; περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσιν, ἐπέτρεψε καὶ ἀνέθετο τῷ ἱερωτάτῳ μητροπολίτη Καισαρείας, ὑπερτίμῳ καὶ ἐξάρχῳ πάσης ᾿Ανατολῆς, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητῷ ἡμῶν ἀδελφῷ καὶ συλλειτουργῷ, ὡς πλησιοχωροῦντι ταῖς τοιαύταις ἐκκλησίαις καὶ διὰ τὸ μὴ εὐχερὲς εἶναι τό γε νῦν ἔχον γνησίο 5 αὐταῖς ἐπικηρυχθῆναι ἀρχιερεῖς, ὥστε θύνειν ταύ τας καὶ διεξάγειν ἀρχιερατικῶς κατὰ λόγον ἐπιδή σεως. Τοίνυν καὶ ἐπιλήψεται τούτων καὶ πάντων τῶν διαφερόντων αὐταῖς κτημάτων και πραγμάτων καὶ πνευματικῶς ἐπισκέψεται καὶ ποιμανεῖ τὸν ὑπ' αὐτὰς κλῆρον καὶ τὸν λοιπὸν Χριστιανικὸν λαὸν καὶ εἰς διακόνους ἐξ αὐτῶν καὶ πρεσβυτέρους χειροτονήσει καὶ προβιβάσει κατὰ τὴν ἐκκλησιαστικὴν καὶ κανονικὴν παράδοσιν καὶ πάντα τἄλλα ἐπ' αὐταῖς, ὅτα καὶ τοῖς γνησίοις ἐφεῖται ἀρχιερεῦσι, διαπράξεται, ἄνευ μέντοι τῆς τοῦ ἱεροῦ συνθρόνου ἐγκαθ ιδρύσεως. "Οθεν καὶ ὀφείλουσι καὶ οἱ κληρικοὶ τῶν τοιούτων ἁγιωτάτων ἐκκλησιῶν καὶ οἱ τοῦ λοιποῦ Χριστιανικοῦ πληρώματος πάντες ὑποκύπτειν τούτῳ καὶ ὑπακούειν καὶ εὐπειθεῖν καὶ τὴν πνευματικὴν αὐτοῦ παραίνεσιν καὶ εἰσήγησιν δέχεσθαι καὶ ἀπο πληροῦν, καταρτίζουσαν αὐτοὺς εἰς τὰ ψυχωφυλῆ καὶ σωτήρια. Ἐπειδὰν μέντοι ἐπιψηφισθῇ ἀρχιερεὺς γνησιός τινι τῶν τοιούτων ἁγιωτάτων ἐκκλησιῶν, ὀφείλει ὁ αὐτὸς ἱερώτατος ἀρχιερεύς Καισαρείας ὑπεξίστασθαι τῆς ἐκκλησίας ταύτης καὶ παραχωρεῖν ἐκείνῳ τῆς αὐτῆς κατοχῆς καὶ ἀρχιερατικῆς κυβερνήσεως. Ταῦτα παρεκβληθέντα ἀπὸ τῶν ἡμερησίων συνοδικῶν παρασημειώσεων, καὶ τῇ ὑπογραφῇ καὶ σφραγίδι τοῦ τιμιωτάτου χαρτοφύλακος βεβαιωθέντα καὶ πιστωθέντα ἐπεδόθη μηνὶ καὶ ὶνδ. τοῖς προγεγραμμένοις ἔτους σωλέ. + Μηνὶ Σεπτεμβρίῳ, ἡμέρᾳ β', νδ. ια', προκαθημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου κῦρ Ησαΐου, ἐν τοῖς κατὰ τὸν ἅγιον Θεοφύλακτον κελλίοις αὐτοῦ, συνεδριαζόντων τῇ μεγάλῃ ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Νικομηδεία, υπερτίμου καὶ ἐξάρχου πά σης Βιθυνίας, Μαξίμου, τοῦ Νικαίας καὶ ὑπερτίμου, Καλλιστράτου, τοῦ Χαλκηδόνος, υπερτίμου καὶ π οέδρου Μαρωνείας, Θεοδούλου, τοῦ Μονεμβασίας καὶ ὑπερτίμου, Ἰωάννου, τοῦ Προύσης, υπερ τίμου καὶ προέδρου Βιζύης, Νικολάου, τοῦ Δυρία γίου, υπερτίμου καὶ προέδρου Σελυβρίας, Γρηγορίου, τοῦ Μιτυλήνης καὶ ὑπερτίμου Διονυσίου, τοῦ Σουγδαίας καὶ ὑπερτίμου Λουκά, τοῦ Βάρνης, ὑπερ τίμου καὶ προέδρου Χριστουπόλεως, Μαρκέλλου και τοῦ ἀρχιεπισκόπου Λοπαδίου, παρισταμένων κι θεοφιλεστάτων δεσποτικῶν ἀρχόντων. † Ὁ ἱερώτατος μητροπολίτης Σερρῶν καὶ ὑπέρ τιμο;, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητὸς ἀδελφὸς καὶ συλ
ESALE CP. PATRIARCH.E
ἀκωλύτως ἐνεργῶν καὶ μετερχόμενος τὸ λειτουρ- τιῶν σύγχυσιν καὶ ἀνωμαλίαν ἐκ τῆς τῶν ἀθέων
γημα τῆς διακονίας αὐτοῦ, καὶ εἰς μείζονα δεῆσαν
προβιβασθήσεται, ὡς μηδένα ἔχων εἰς τοῦτο ἐμποδισμὸν, ἐπεὶ καὶ παρὰ τῶν ἀκριβῶς εἰδότων τὰ κατ'
αὐτὸν, καὶ τοῦ καθηγουμένου καὶ πάντων τῶν μεναχῶν, θεοφιλοῦς ἀντιποιεῖσθαι ἀγωγῆς μεμαρτύρηται, ἐφ' ὅσον ἐστὶν ἐν τῇ ῥηθείση μονῇ ευρισκό
μενος. "Ο γε μὴν σκαιωρήσας καὶ πλασάμενος κατὰ
τοῦδε τοῦ ἐκκλησιάρχου τὴν τοιαύτην κατηγορίαν,
ὀφείλει μένειν ἀργὸς καθάπαξ τοῦ ἱερουργεῖν, όπου
δήποτε ευρισκόμενος, ἅτε ψευδή καὶ ἀσύστατα κατειπῶν τούτου, καὶ ἀπὸ κοιλίας εἰκῇ καὶ μάτην φθεγ
ξάμενος. Περὶ δέ γε τοῦ ῥηθέντος πνευματικοῦ τοῦ
Ησαίου μὴ αὐτίκα τὸν μιασμὸν ἀνομολογήσαντος,
καθάπερ ἐχρῆν, ἀλλ' ἐπὶ τοσαύταις ἡμέραις παρυ
ποκρύψαντος καὶ αἰτίου γεγενημένου τοῖς μετασχοῦσι
μετὰ τοῦτο τοῦ μιασμοῦ, εἴπερ δὴ καὶ μετέσχον,
διέγνωσται συνοδικῶς, ἐπισχημένον εἶναι αὐτὸν τοῦ
ἱερουργεῖν ἐπὶ μῆνας ἔξ. Οφείλουσι μέντοι τὸ ἀπὸ
τοῦσε ὅ τε καθηγούμενος τῆς δηλωθείσης μονῆς καὶ
οἱ τοιοῦτοι μοναχοὶ μὴ ἐν ἀνέτῳ τόπῳ ἐᾷν τὸ τῶν
ἁγίων Θεοφανίων ἁγίασμα, ἀλλ' ἐν ἀσφαλεῖ καὶ τοῖς
πολλοῖς ἀβάτῳ συντηρεῖν, ὥστε μὴ ἐξεῖναι τῷ βουλομένῳ ἐπίβουλόν τι ἐπὶ τούτου ποιεῖν. Καὶ γοῦν
ὀφείλει πραχθῆναι τὰ περὶ τούτου κατὰ τὴν συνο
δικὴν ταύτην καὶ ἡμετέραν διάγνωσιν. Ταῦτα πα
ρεκβληθέντα ἀπὸ τῶν ἡμερησίων συνοδικῶν παρατημειώσεων καὶ τῇ ὑπογραφῇ καὶ σφραγίδι τοῦ τιμίωτάτου χαρτοφύλακος βεβαιωθέντα καὶ πιστωθέντα
ἐπεδόθη μηνὶ καὶ ἰνδ. τοῖς προγεγραμμένοις, ἔτους
σωλδ'.
XIII. Synodus committit metropolitæ Cæsareensi
curam variarum ecclesiurum Orientis per adjunclionem.
+ Μηνὶ Ἰανουαρίῳ, ἡμέρᾳ Δευτέρα ενδ. ι', προ
καθημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου τοῦ
οἰκουμενικοῦ πατριάρχου κῦρ Ἡσαΐου ἐν τοῖς κατὰ
τὸν ἅγιον Θεοφύλακτον κελλίοις αὐτοῦ, συνεδριαζόντων τῇ μεγάλῃ ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ ἱερωτάτων
ἀρχιερέων, τοῦ Σάρδεων, τοῦ Νικομηδείας, τοῦ Χαλ
κηδόνος, τοῦ ᾿Αδριανουπόλεως, τοῦ Προύσης, τοῦ
Δυῤῥαχίου, τοῦ Μελενίκου καὶ τοῦ Λιτβῶν, παρισταμένων καὶ θεοφιλεστάτων δεσποτικῶν ἀρχόντων.
α
† Οὐ χρείαν ἔχουσιν οἱ ὑγιαίνοντες ιατροῦ,
ἀλλ' οἱ κακῶς πάσχοντες· εὐαγγελικὴ μὲν ἡ ῥῆσις, δ δὲ βούλεται καὶ πρὸ; δ τὴν ἡμετέραν διά
νοιαν ἐγρηγορέναι παρεγγυά, οὐκ ἀσαφής, οὐδὲ
πολλῶν πάντως εἰς ἀνάπτυξιν δεομένη τυγχάνει τῶν
λόγων τοῖς τὸν νοῦν ὑγιαίνουσι· ψυχῶν τοιγαρούν
ἡμᾶς οἰκονομίαν καὶ ἱατρείαν πεπιστευμένους περί
ἐκείνας μάλιστα εἰκότως τὰ τῆς σπουδῆς ἔχει, απ
ποιμένων ἀμοιροῦσι πνευματικῶν, καὶ διὰ τοῦτο
εὐόλισθος αὐταῖς εἶναι πέφυκεν ἡ ἀναστροφή· ἐπειδὴ
τοίνυν αἱ κατὰ τὸν τόπον τῆς Ἀνατολῆς ἀγιώταται
μητροπόλεις, ἡ τῆς Σεβαστείας δηλονότι, ἡ τῶν
Εὐχαίτων, ἡ τοῦ Ἰκονίου, ἡ τοῦ Μωκησοῦ καὶ ἡ
ἁγιωτάτη ἀρχιεπισκοπή Ναζιανζὺς ἀμοιροῦσι γνη
σίων ἀρχιερέων ἐπὶ χρόνον ἤδη συχνὸν διὰ τὴν
ἐπικρατήσασαν παραχωρήσει Θεοῦ διὰ πλῆθος ἁμαρ
ἐχθρῶν ἐπιθέσεως, καὶ ἐντεῦθεν στερεῖται ὁ ὑπ' αὐτ
τὰς Χριστιανικὸς λαὸς ἀρχιερατικῆς ἐπιστασίας καὶ
ἐπισκέψεως καὶ τοῦ ἀπὸ ταύτης ἁγιασμοῦ, ἡ μετ
τριότης ἡμῶν συνδιασκεψαμένη τὰ περὶ τούτου τοῖ;
περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσιν, ἐπέτρεψε καὶ
ἀνέθετο τῷ ἱερωτάτῳ μητροπολίτη Καισαρείας,
ὑπερτίμῳ καὶ ἐξάρχῳ πάσης ᾿Ανατολῆς, ἐν ἁγίῳ
Πνεύματι ἀγαπητῷ ἡμῶν ἀδελφῷ καὶ συλλειτουργῷ,
ὡς πλησιοχωροῦντι ταῖς τοιαύταις ἐκκλησίαις καὶ
διὰ τὸ μὴ εὐχερὲς εἶναι τό γε νῦν ἔχον γνησίο 5
αὐταῖς ἐπικηρυχθῆναι ἀρχιερεῖς, ὥστε 1θύνειν ταύ
τας καὶ διεξάγειν ἀρχιερατικῶς κατὰ λόγον ἐπιδήσεως. Τοίνυν καὶ ἐπιλήψεται τούτων καὶ πάντων
τῶν διαφερόντων αὐταῖς κτημάτων και πραγμάτων
καὶ πνευματικῶς ἐπισκέψεται καὶ ποιμανεῖ τὸν ὑπ'
αὐτὰς κλῆρον καὶ τὸν λοιπὸν Χριστιανικὸν λαὸν καὶ
εἰς διακόνους ἐξ αὐτῶν καὶ πρεσβυτέρους χειροτο
νήσει καὶ προβιβάσει κατὰ τὴν ἐκκλησιαστικὴν καὶ
κανονικὴν παράδοσιν καὶ πάντα τἄλλα ἐπ' αὐταῖς,
ὅτα καὶ τοῖς γνησίοις ἐφεῖται ἀρχιερεῦσι, διαπρά
ξεται, ἄνευ μέντοι τῆς τοῦ ἱεροῦ συνθρόνου ἐγκαθιδρύσεως. "Οθεν καὶ ὀφείλουσι καὶ οἱ κληρικοὶ τῶν
τοιούτων ἁγιωτάτων ἐκκλησιῶν καὶ οἱ τοῦ λοιποῦ
Χριστιανικοῦ πληρώματος πάντες ὑποκύπτειν τούτῳ
καὶ ὑπακούειν καὶ εὐπειθεῖν καὶ τὴν πνευματικὴν
αὐτοῦ παραίνεσιν καὶ εἰσήγησιν δέχεσθαι καὶ ἀπο
πληροῦν, καταρτίζουσαν αὐτοὺς εἰς τὰ ψυχωφυλῆ
καὶ σωτήρια. Ἐπειδὰν μέντοι ἐπιψηφισθῇ ἀρχιε
ρεὺς γνησιός τινι τῶν τοιούτων ἁγιωτάτων ἐκκλησιῶν, ὀφείλει ὁ αὐτὸς ἱερώτατος ἀρχιερεύς Καισαρείας
ὑπεξίστασθαι τῆς ἐκκλησίας ταύτης καὶ παραχωρεῖν
ἐκείνῳ τῆς αὐτῆς κατοχῆς καὶ ἀρχιερατικῆς κυβερνήσεως. Ταῦτα παρεκβληθέντα ἀπὸ τῶν ἡμερησίων
συνοδικῶν παρασημειώσεων, καὶ τῇ ὑπογραφῇ καὶ
σφραγίδι τοῦ τιμιωτάτου χαρτοφύλακος βεβαιωθέντα
καὶ πιστωθέντα ἐπεδόθη μηνὶ καὶ ὶνδ. τοῖς προγε
γραμμένοις ἔτους σωλέ.
XIV. Synodus dirimit controversiam.
+ Μηνὶ Σεπτεμβρίῳ, ἡμέρᾳ β', νδ. ια', προκαθη
μένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου τοῦ οἶκουμενικοῦ πατριάρχου κῦρ Ησαΐου, ἐν τοῖς κατὰ τὸν
ἅγιον Θεοφύλακτον κελλίοις αὐτοῦ, συνεδριαζόντων
τῇ μεγάλῃ ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Νικομηδεία, υπερτίμου καὶ ἐξάρχου πά
σης Βιθυνίας, Μαξίμου, τοῦ Νικαίας καὶ ὑπερτίμου, Καλλιστράτου, τοῦ Χαλκηδόνος, υπερτίμου
καὶ π οέδρου Μαρωνείας, Θεοδούλου, τοῦ Μονεμβα
σίας καὶ ὑπερτίμου, Ἰωάννου, τοῦ Προύσης, υπερτίμου καὶ προέδρου Βιζύης, Νικολάου, τοῦ Δυρίαγίου, υπερτίμου καὶ προέδρου Σελυβρίας, Γρηγο
ρίου, τοῦ Μιτυλήνης καὶ ὑπερτίμου Διονυσίου, τοῦ
Σουγδαίας καὶ ὑπερτίμου Λουκά, τοῦ Βάρνης, ὑπερ
τίμου καὶ προέδρου Χριστουπόλεως, Μαρκέλλου και
τοῦ ἀρχιεπισκόπου Λοπαδίου, παρισταμένων κι
θεοφιλεστάτων δεσποτικῶν ἀρχόντων.
† Ὁ ἱερώτατος μητροπολίτης Σερρῶν καὶ ὑπέρ
τιμο;, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητὸς ἀδελφὸς καὶ συλ
Part XVPars XV
col. 1197–1198page 101 of 238
PG 152:1197Επανασωθήσεται τοίνυν τα μονύδρια τάδε τῇ μητροπόλει, καὶ οὐδὲ οἱ κατέχοντές τι τούτων ἀντι ποιηθῆναι αὐτοῦ πειράσονται, ἀλλ' ἐκστήσονται τέτ λεον τῆς αὐτῶν κατοχῆς ἀφορισμοῦ γὰρ βαρύτατον συνοδικὸν ἐπιτίμιον επανατεινόμεθα κατ' αὐτῶν. εἰ μὴ ἐκστήσονται τῆς αὐτῶν κατοχῆς. Ταῦτα παι ρεκβληθέντα ἀπὸ τῶν ἡμερησίων συνοδικῶν παρ σημειώσεων καὶ τῇ ὑπογραφῇ καὶ σφραγίδι τοῦ τιμιωτάτου χαρτοφύλακος πιστωθέντα καὶ βεβαιωθέντα ἐπιδέδοται μηνὶ καὶ ἰνδ. τοῖς ἀναγεγραμμένοις έτους σωλς'. † Μηνὶ ᾿Απριλλίῳ, ἡμέρᾳ ζ', Ινδ. ιβ', προκαθημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου κῦρ Ησαΐου ἐν τοῖς κατὰ τὸν ἅγιον Θεοφύλακτον· κελλίοις αὐτοῦ, συνεδριαζόντων τῇ μεγάλῃ ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Σάρδεων, ὑπερτίμου καὶ ἐξάρχου πάσης Λυδίας καὶ προέδρου Μιτυλήνης, Γρηγορίου, τοῦ Με λιτηνῆς, ὑπερτίμου καὶ προέδρου Αίνου, Θεοδοσίου, τοῦ Μονεμβασίας καὶ ὑπερτίμου, Ιωάννου, τοῦ Προύσης, ὑπερτίμου καὶ προέδρου Βιζύης, Νικο λάου, τοῦ Φιλιππουπόλεως καὶ ὑπερτίμου, Μαξίμου, τοῦ Τραϊανουπόλεως καὶ ὑπερτίμου, Ιωαννικίου, του "Απρω, ὑπερτίμου καὶ τὸν τόπον ἐπέχοντος τοῦ Εὐχαΐτων, Ἰωσήφ, τοῦ Διδυμοτείχου καὶ ὑπερτίμου, Θεοδούλου, τοῦ Βρύσεως καὶ ὑπερτίμου Γερασίμου, τοῦ Μαδύτων καὶ ὑπερτίμου, Ἰσαάκ, τοῦ Μηθύμνης καὶ ὑπερτίμου, Μαλαχίου, τοῦ Σουδαίας, ὑπερτίμου καὶ προέδρου Λακεδαιμονίας, Λουκᾶ, τοῦ Λιτο δῶν καὶ ὑπερτίμου, Θεοφίλου, τοῦ ᾿Αρκαδιουπό λέως, ὑπερτίμου καὶ προέδρου Μεσήνης, Μαλαχίου, τῶν ἀρχιεπισκόπων, τοῦ Λαπαδίου καὶ προέδρου Γαρέλλης, Ιεροθέου, τοῦ Ξανθείας, Γερασίμου, τοῦ Δέρκου, Λουκᾶ, καὶ τοῦ Μηδείας, Εὐθυμίου, παρισταμένων καὶ θεοφιλεστάτων δεσπο ικῶν ἀρ χόντων. λειτουργός τῆς ἡμῶν μετριότητος, συνεδριάζων τῇ ἡ αὐτὸ τῆς κανονικῆς ἀκριβείας οὐκ ἐξεχόμενον. ἡμῶν μετριότητι προκαθημένη συνοδικῶς, ἀνέφερεν, ὡς ὁ ὑπ' αὐτὸν θεοφιλέστατος ἐπίσκοπος Ζιχνών ἔσχε μὲν αἰτήσας παρὰ τοῦ μητροπολίτου Σερρών κῦρ Νίφωνος ἐκείνου μονύδριόν τι τῆς μητροπόλεως, εἰς ὄνομα τιμώμενον τοῦ δεσπότου Σωτήρος Χριστού καὶ ἐπικεκλημένον τῆς Γαστελέγκου. Μετὰ μέντοι τὴν ἐκείνου ἀποβίωσιν ἔσχε καὶ ἐκ παραδόσεως τῶν αὐτῆς κληρικῶν μονύδρια δύο, τὸ μὲν ἓν εἰς ὄνομα τιμώμενον τῆς ὑπεράγνου Δεσποίνης καὶ θεομήτορος καὶ ἐπικεκλημένον τῆς Βοριτζούς, τὸ ἕτερον δὲ ἐπ' ὀνόματι τετιμημένον καὶ αὐτὸ τῆς ὑπεράγνου Δεσποίνης καὶ Θεομήτορος καὶ ἐπικεκλημένον οὕτω πως τοῦ Δοχῆνος, ἐφ' ᾗ δὴ ἐκδόσει τῶν κληρικῶν καὶ πατριαρχικὸν ἐπορίσατο γράμμα, τὸ ἀναφαίρε τον τούτοις περιποιούμενον ὑπὸ βάρει ἐπιτιμίου, ἐξέδοτο δὲ καὶ ἐξ ὧν εἶχον ταῦτα δὴ τὰ μονύδρια ὑδρομυλώνων καὶ χωραφίων, πρὸς οὓς ἄρα καὶ ἐξέ δοτο, καὶ ἐζήτησεν, εἴ γε δέον, ανασωθῆναι καὶ ἀποκαταστῆναι αὐτά τε καὶ τὰ αὐτῶν κτήματα τῇ μητροπόλει πάλιν, ἅτε δὴ παρὰ τῶν κληρικῶν ἀμε τόχως ἐκδοθέντα μηδεμίαν εἰς τὰ τῆς Ἐκκλησίας ἐχόντων ἄδειαν, ὡς τοῖς ἱεροῖς κανόσι περὶ τούτου δοκεῖ. Ελεγε δὲ ἅμα καὶ ὡς σχεδόν πάντων τῶν ὑπ' αὐτὴν μονυδρίων ἡ κατ' αὐτὸν μητρόπολις ἐστέρηται, περιελθόντων εἰς τε ἄλλους καὶ εἰς τὸν αὐτὸν θεοφιλέστατον ἐπίσκοπον Ζιχνῶν κατὰ τὸν εἰρημέ τον τρόπον, τῆς τῶν ἀρχιερέων δηλαδὴ ἐκδόσεως καὶ τῆς τῶν κληρικῶν. Παρόντος τοίνυν τῷ δικαστηρίῳ καὶ αὐτοῦ δὴ τοῦ Ζιχνῶν καὶ μηδὲν ἔχοντος ἐπὶ τοῖς εἰρημένοις ἀντιλέξαι, ἀλλ' ὁμολογοῦντο; τὸν αὐτὸν τρόπον περιελθεῖν αὐτῷ τὰ εἰρημένα μονό δρια, ἡ μετριότης ἡμῶν συνδιασκεψαμένη τὰ περὶ τούτου τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσιν, ἐδικαίωσεν ἀποκαταστῆναι τῇ μητροπόλει, ὅσα εἰ κληρικοὶ παρὰ γνώμην τοῦ ἰδίου ἀρχιερέως έκδε δώκασι τῶν μονυδρίων ἢ καὶ τῶν ἄλλων αὐτῆς πρα γμάτων, καὶ ὅσα τούτων αὐτὸς δὲ ὁ θεοφιλέστατος ἐπίσκοπος Ζιχνῶν ἐξεποιήσατο καὶ ἐκδέδωκε, πρὸς οὺς ἄρα καὶ ἐκδέδωκε, τῶν γὰρ ἱερῶν καὶ θείων κανόνων διαγορευόντων, πάντων τῶν τῆς Ἐκκλησίας τὴν ἐξουσίαν τὸν ἐπίσκοπον ἔχειν καὶ ὡς Θεοῦ ἐγου μῶντος αὐτὰ διοικεῖν, οὐδεμία πάντως ἄδεια τοῖς κληρικοῖς ὑπολείπεται, κατ' ἐξουσίαν τι πράττειν εἴς τι τῶν ὑπ' αὐτὴν, εἰ μή πως καὶ τὴν τῶν ψυχῶν ἐπιμέλειαν ἐμπεπιστεῦσθαι λέγειν τολμῷεν, ὅπερ ἄτοπον μέντοι γε καὶ ἐπανασωθήσεται τῇ Ἐκκλησίᾳ μὲν τὰ τοιαῦτα ταύτης μονύδρια, τοῖς μονυδρίοις δὲ πάνθ' ὅσα ἐκ τῶν προσόντων αὐτοῖς ἀπροσόδων και μάτων φθάσαντές τινες κατέχουσι καὶ νέμονται ἐκ παραδόσεως τοῦ αὐτοῦ θεοφιλεστάτου Επισκόπου Ζιχνών ἢ καὶ ἑτέρου τινὸς παρ' εἴδησιν τοῦ κατὰ τόπον ἀρχιερέως, τὸ ἄκυρον ἔχειν ὀφείλοντος τοῦ προβάντος ἐπὶ τῇ τῶν κληρικῶν ἐκδώσει πατριαρχικοῦ γράμματος θεμελίου γὰρ οὐκ ἀγαθοῦ καὶ ὁ δρόμος ἥκιστα ἀγαθός. Ἐπειδὴ γὰρ ἀπηγόρευται τοῖς ἱεροῖς καὶ θείοις κανόσι, μηδέν τι πράττειν τοιοῦτον τοὺς κληρικούς, συναυροῦται καὶ αὐτὸ τῇ παρὰ τὴν αὐτῶν παρατήρησιν ἐκδώσει, ἅτε δὴ καὶ ς + Βασιλικὴν ἄρα καὶ τοῦτο προνόμιον, τὸ τὰς εἰς ἐπισκοπές τελούσας τῶν ἐκκλησιῶν τῶν ὑφ᾽ ἂς τὰ πρότερον ἐτύγχανον υποκείμεναι ἀποσπᾶν καὶ το μῆς ἀξιοῦν μείζονος· ἀμέλει καὶ τὴν τῶν Ζιχνών ἐκκλησίαν εἰς ἐπισκοπὴν τελοῦσαν τὸ ἀπ᾿ ἀρχῆς τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως τῶν Σεῤῥῶν εἰς μητρόπολιν ήδη προενήνοχε καὶ τετίμηκεν ὁ ἐκ Θεοῦ κράτ τιστος καὶ ἅγιός μου αυτοκράτωρ. Πρόνοιαν μέντοι ποιούμενος καὶ τῆς τῶν Σεῤῥῶν, ὅπως ἂν σχοίη και αὕτη τρόπον ἕτερον αναπληρωθὲν τὸ ἐνδέον, ἀνθ' ἑτέραν ἐπισκοπὴν ἀντικαθίστησι ταύτῃ ἐκ τῶν τῆς Φιλίππου σεπτῷ προστάγματι τῆς ἁγίας βασι λείας αὐτοῦ περιέχοντι τάς ο Ἐπεὶ ἀπεσπάσθη ἡ πρότερον ὑπὸ τὴν ἁγιωτάτην μητρόπολιν τῶν Σερ ῥῶν τελοῦσα ἁγιωτάτη ἐπισκοπὴ τῶν Ζιχνών και ἐτιμήθη εἰς μητρόπολιν παρὰ τῆς βασιλείας μου, ἐδέησε δὲ καὶ διέκρινε τοῦτο καὶ ἡ βασιλεία μου, ἵνα ἀντικαταστῇ ἑτέρα ἐπισκοπὴ εἰς τὴν τοιαύτην τῶν Σερρῶν μητρόπολιν, θεσπίζει καὶ διορίζεται ἡ
Επανασωθήσεται τοίνυν τα μονύδρια τάδε τῇ μητροπόλει, καὶ οὐδὲ οἱ κατέχοντές τι τούτων ἀντιποιηθῆναι αὐτοῦ πειράσονται, ἀλλ' ἐκστήσονται τέτ
λεον τῆς αὐτῶν κατοχῆς ἀφορισμοῦ γὰρ βαρύτατον
συνοδικὸν ἐπιτίμιον επανατεινόμεθα κατ' αὐτῶν.
εἰ μὴ ἐκστήσονται τῆς αὐτῶν κατοχῆς. Ταῦτα παι
ρεκβληθέντα ἀπὸ τῶν ἡμερησίων συνοδικῶν παρ
σημειώσεων καὶ τῇ ὑπογραφῇ καὶ σφραγίδι τοῦ
τιμιωτάτου χαρτοφύλακος πιστωθέντα καὶ βεβαιω
θέντα ἐπιδέδοται μηνὶ καὶ ἰνδ. τοῖς ἀναγεγραμμέ
νοις έτους σωλς'.
XV. Synodus confirmat mandatum imperatoris, quo
metropolite Serrarum subjicitur episcopatus Nicopoleos.
† Μηνὶ ᾿Απριλλίῳ, ἡμέρᾳ ζ', Ινδ. ιβ', προκαθη
μένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου τοῦ οἰκου
μενικοῦ πατριάρχου κῦρ Ησαΐου ἐν τοῖς κατὰ τὸν
ἅγιον Θεοφύλακτον· κελλίοις αὐτοῦ, συνεδριαζόντων
τῇ μεγάλῃ ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ ἱερωτάτων ἀρχιε·
ρέων, τοῦ Σάρδεων, ὑπερτίμου καὶ ἐξάρχου πάσης
Λυδίας καὶ προέδρου Μιτυλήνης, Γρηγορίου, τοῦ Με
λιτηνῆς, ὑπερτίμου καὶ προέδρου Αίνου, Θεοδοσίου,
τοῦ Μονεμβασίας καὶ ὑπερτίμου, Ιωάννου, τοῦ
Προύσης, ὑπερτίμου καὶ προέδρου Βιζύης, Νικολάου, τοῦ Φιλιππουπόλεως καὶ ὑπερτίμου, Μαξίμου,
τοῦ Τραϊανουπόλεως καὶ ὑπερτίμου, Ιωαννικίου, του
"Απρω, ὑπερτίμου καὶ τὸν τόπον ἐπέχοντος τοῦ Εὐ
χαίτων, Ἰωσήφ, τοῦ Διδυμοτείχου καὶ ὑπερτίμου,
Θεοδούλου, τοῦ Βρύσεως καὶ ὑπερτίμου Γερασίμου,
τοῦ Μαδύτων καὶ ὑπερτίμου, Ἰσαάκ, τοῦ Μηθύμνης
καὶ ὑπερτίμου, Μαλαχίου, τοῦ Σουδαίας, υπερτί
μου καὶ προέδρου Λακεδαιμονίας, Λουκᾶ, τοῦ Λιτο
δῶν καὶ ὑπερτίμου, Θεοφίλου, τοῦ ᾿Αρκαδιουπό
λέως, ὑπερτίμου καὶ προέδρου Μεσήνης, Μαλαχίου,
τῶν ἀρχιεπισκόπων, τοῦ Λαπαδίου καὶ προέδρου
Γαρέλλης, Ιεροθέου, τοῦ Ξανθείας, Γερασίμου,
τοῦ Δέρκου, Λουκᾶ, καὶ τοῦ Μηδείας, Εὐθυμίου,
παρισταμένων καὶ θεοφιλεστάτων δεσπο ικῶν ἀρ
χόντων.
λειτουργός τῆς ἡμῶν μετριότητος, συνεδριάζων τῇ ἡ αὐτὸ τῆς κανονικῆς ἀκριβείας οὐκ ἐξεχόμενον.
ἡμῶν μετριότητι προκαθημένη συνοδικῶς, ἀνέφερεν, ὡς ὁ ὑπ' αὐτὸν θεοφιλέστατος ἐπίσκοπος Ζιχνών
ἔσχε μὲν αἰτήσας παρὰ τοῦ μητροπολίτου Σερρών
κῦρ Νίφωνος ἐκείνου μονύδριόν τι τῆς μητροπόλεως,
εἰς ὄνομα τιμώμενον τοῦ δεσπότου Σωτήρος Χριστού
καὶ ἐπικεκλημένον τῆς Γαστελέγκου. Μετὰ μέντοι
τὴν ἐκείνου ἀποβίωσιν ἔσχε καὶ ἐκ παραδόσεως τῶν
αὐτῆς κληρικῶν μονύδρια δύο, τὸ μὲν ἓν εἰς ὄνομα
τιμώμενον τῆς ὑπεράγνου Δεσποίνης καὶ Θεομήτορος καὶ ἐπικεκλημένον τῆς Βοριτζούς, τὸ ἕτερον δὲ
ἐπ' ὀνόματι τετιμημένον καὶ αὐτὸ τῆς ὑπεράγνου
Δεσποίνης καὶ Θεομήτορος καὶ ἐπικεκλημένον οὕτω
πως τοῦ Δοχῆνος, ἐφ' ᾗ δὴ ἐκδόσει τῶν κληρικῶν
καὶ πατριαρχικὸν ἐπορίσατο γράμμα, τὸ ἀναφαίρε
τον τούτοις περιποιούμενον ὑπὸ βάρει ἐπιτιμίου,
ἐξέδοτο δὲ καὶ ἐξ ὧν εἶχον ταῦτα δὴ τὰ μονύδρια
ὑδρομυλώνων καὶ χωραφίων, πρὸς οὓς ἄρα καὶ ἐξέδοτο, καὶ ἐζήτησεν, εἴ γε δέον, ανασωθῆναι καὶ
ἀποκαταστῆναι αὐτά τε καὶ τὰ αὐτῶν κτήματα τῇ
μητροπόλει πάλιν, ἅτε δὴ παρὰ τῶν κληρικῶν ἀμετόχως ἐκδοθέντα μηδεμίαν εἰς τὰ τῆς Ἐκκλησίας
ἐχόντων ἄδειαν, ὡς τοῖς ἱεροῖς κανόσι περὶ τούτου
δοκεῖ. Ελεγε δὲ ἅμα καὶ ὡς σχεδόν πάντων τῶν ὑπ'
αὐτὴν μονυδρίων ἡ κατ' αὐτὸν μητρόπολις ἐστέρη
ται, περιελθόντων εἰς τε ἄλλους καὶ εἰς τὸν αὐτὸν
θεοφιλέστατον ἐπίσκοπον Ζιχνῶν κατὰ τὸν εἰρημέ
τον τρόπον, τῆς τῶν ἀρχιερέων δηλαδὴ ἐκδόσεως
καὶ τῆς τῶν κληρικῶν. Παρόντος τοίνυν τῷ δικαστηρίῳ καὶ αὐτοῦ δὴ τοῦ Ζιχνῶν καὶ μηδὲν ἔχοντος ἐπὶ
τοῖς εἰρημένοις ἀντιλέξαι, ἀλλ' ὁμολογοῦντο; τὸν
αὐτὸν τρόπον περιελθεῖν αὐτῷ τὰ εἰρημένα μονόδρια, ἡ μετριότης ἡμῶν συνδιασκεψαμένη τὰ περὶ
τούτου τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσιν,
ἐδικαίωσεν ἀποκαταστῆναι τῇ μητροπόλει, ὅσα εἰ
κληρικοὶ παρὰ γνώμην τοῦ ἰδίου ἀρχιερέως έκδεδώκασι τῶν μονυδρίων ἢ καὶ τῶν ἄλλων αὐτῆς πραγμάτων, καὶ ὅσα τούτων αὐτὸς δὲ ὁ θεοφιλέστατος
ἐπίσκοπος Ζιχνῶν ἐξεποιήσατο καὶ ἐκδέδωκε, πρὸς
οὺς ἄρα καὶ ἐκδέδωκε, τῶν γὰρ ἱερῶν καὶ θείων
κανόνων διαγορευόντων, πάντων τῶν τῆς Ἐκκλησίας
τὴν ἐξουσίαν τὸν ἐπίσκοπον ἔχειν καὶ ὡς Θεοῦ ἐγου
μῶντος αὐτὰ διοικεῖν, οὐδεμία πάντως ἄδεια τοῖς
κληρικοῖς ὑπολείπεται, κατ' ἐξουσίαν τι πράττειν
εἴς τι τῶν ὑπ' αὐτὴν, εἰ μή πως καὶ τὴν τῶν ψυχῶν
ἐπιμέλειαν ἐμπεπιστεῦσθαι λέγειν τολμῷεν, ὅπερ
ἄτοπον μέντοι γε καὶ ἐπανασωθήσεται τῇ Ἐκκλησίᾳ
μὲν τὰ τοιαῦτα ταύτης μονύδρια, τοῖς μονυδρίοις
δὲ πάνθ' ὅσα ἐκ τῶν προσόντων αὐτοῖς ἀπροσόδων
και μάτων φθάσαντές τινες κατέχουσι καὶ νέμονται
ἐκ παραδόσεως τοῦ αὐτοῦ θεοφιλεστάτου Επισκόπου
Ζιχνών ἢ καὶ ἑτέρου τινὸς παρ' εἴδησιν τοῦ κατὰ
τόπον ἀρχιερέως, τὸ ἄκυρον ἔχειν ὀφείλοντος τοῦ
προβάντος ἐπὶ τῇ τῶν κληρικῶν ἐκδώσει πατριαρχι
κοῦ γράμματος θεμελίου γὰρ οὐκ ἀγαθοῦ καὶ ὁ
δρόμος ἥκιστα ἀγαθός. Ἐπειδὴ γὰρ ἀπηγόρευται
τοῖς ἱεροῖς καὶ θείοις κανόσι, μηδέν τι πράττειν
τοιοῦτον τοὺς κληρικούς, συναυροῦται καὶ αὐτὸ τῇ
παρὰ τὴν αὐτῶν παρατήρησιν ἐκδώσει, ἅτε δὴ καὶ
ς
+ Βασιλικὴν ἄρα καὶ τοῦτο προνόμιον, τὸ τὰς εἰς
ἐπισκοπές τελούσας τῶν ἐκκλησιῶν τῶν ὑφ᾽ ἂς τὰ
πρότερον ἐτύγχανον υποκείμεναι ἀποσπᾶν καὶ το
μῆς ἀξιοῦν μείζονος· ἀμέλει καὶ τὴν τῶν Ζιχνών
ἐκκλησίαν εἰς ἐπισκοπὴν τελοῦσαν τὸ ἀπ᾿ ἀρχῆς
τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως τῶν Σεῤῥῶν εἰς μητρό
πολιν ήδη προενήνοχε καὶ τετίμηκεν ὁ ἐκ Θεοῦ κράτ
τιστος καὶ ἅγιός μου αυτοκράτωρ. Πρόνοιαν μέντοι
ποιούμενος καὶ τῆς τῶν Σεῤῥῶν, ὅπως ἂν σχοίη και
αὕτη τρόπον ἕτερον αναπληρωθὲν τὸ ἐνδέον, ἀνθ'
ἑτέραν ἐπισκοπὴν ἀντικαθίστησι ταύτῃ ἐκ τῶν
τῆς Φιλίππου σεπτῷ προστάγματι τῆς ἁγίας βασι
λείας αὐτοῦ περιέχοντι τάς ο Ἐπεὶ ἀπεσπάσθη ἡ
πρότερον ὑπὸ τὴν ἁγιωτάτην μητρόπολιν τῶν Σερ
ῥῶν τελοῦσα ἁγιωτάτη ἐπισκοπὴ τῶν Ζιχνών και
ἐτιμήθη εἰς μητρόπολιν παρὰ τῆς βασιλείας μου,
ἐδέησε δὲ καὶ διέκρινε τοῦτο καὶ ἡ βασιλεία μου,
ἵνα ἀντικαταστῇ ἑτέρα ἐπισκοπὴ εἰς τὴν τοιαύτην
τῶν Σερρῶν μητρόπολιν, θεσπίζει καὶ διορίζεται ἡ
Part XVI, XVIIPars XVI, XVII
col. 1199–1200page 102 of 238
PG 152:1199αὐτὴν τὴν ἁγιωτάτην μητρόπολιν Σεῤῥῶν ἐπισκοπή ἀπὸ τῶν ὑποκειμένων πρότερον τῇ ἁγιωτάτῃ μητροπόλει Φιλίππων, ή Νικόπολις, χηρευούσης τηνικαῦτα ἀρχιερέως τῆς αὐτῆς μητροπόλεως Φιλίππων, καὶ ἐγένετο ἐπὶ τούτῳ καὶ συνοδικὴ πρᾶξις ἔγγραφος καὶ διάγνωσις τοῦ παναγιωτάτου μου δεσπότου τοῦ οἱ κουμενικοῦ πατριάρχου, ὥστε κατέχεσθαι εἰς τοὺς ἑξῆς χρόνους παρὰ τοῦ μέρους τῆς εἰρημένη; ἁγιω τάτης μητροπόλεως Σεῤῥῶν τὴν τοιαύτην ἁγιωτά την ἐπισκοπὴν Νικοπόλεως ἀντὶ τῆς ἀφαιρεθείση; ἐξ αὐτῆς ἐκκλησίας τῶν Ζιχνῶν, ἐδέησε δὲ ἐπὶ τῇ τοιαύτῃ συνοδικῇ πράξει προβῆναι καὶ πρόσταγμα, τὸ παρὸν ἀπολύει ἡ βασιλεία μου, δι᾿ οὗ εὐδοκεῖ καὶ προστάσσει καὶ διορίζεται, ἵνα κατὰ τὴν περίληψιν τῆς ῥηθείσης συνοδικῆς ἐγγράφου διαγνώσεως κατ έχηται ἡ δηλωθεῖσα ἁγιωτάτη ἐπισκοπὴ Νικοπόλεως παρὰ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Σεῤῥῶν ἀντὶ τῆς ἀφαιρεθείσης ἐξ αὐτῆς, ὡς εἴρηται, τῶν Ζιχνών ἐκκλησίας, ὥστε καὶ ἐπ' ἀδείας ἔχειν τὸν ἱερώτατον μητροπολίτην Σερρῶν καὶ ὑπέρτιμον ἐπίσκοποι χειροτονῆσαι εἰς αὐτὴν, ὀφείλοντος καὶ τοῦ ἱερωτά του μητροπολίτου Φιλίππων καὶ ὑπερτίμου, ἔτι δὲ καὶ τῶν μετὰ ταῦτα ἀρχιερατευσάντων εἰς τὴν τοιαύ την αγιωτάτην μητρόπολιν, συντηρεῖσθαι καὶ ἑμμέ νειν εἰ; τοῦτο, καθὼς ἐτάχθη, καὶ μηδεμίαν ἐπάγειν διενόχλησιν τῷ ἱερωτάτῳ μητροπολίτῃ Σεῤῥῶν καὶ τοῖς μετ' αὐτὸν ἀρχιερεῦσι τῆς αὐτῆς ἁγιωτάτης ἐκ κλησίας ἕνεκεν τῆς ῥηθείσης ἐπισκοπῆς Νικοπόλεως ἡ τινος τῶν δικαίων αὐτῆς, ἐπεὶ τὸ στέργον ἕξει καὶ ἀμετάτρεπτον, ὅσον περὶ τούτου ετάχθη καὶ διεγνώσθη. Και τούτου χάριν ἐγένετο καὶ ἀπελύθη ἐπὶ τῷ προσεῖναι τῷ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Σεῤῥῶν μέρει εἰς ἀσφάλειαν καὶ τὸ παρὸν τῆς βασι λείας μου πρόσταγμα. βασιλεία μου διὰ τοῦ παρόντος προστάγματος, εἶναι ἡ προστάγματος ὁμοίως αὐτῆς, καὶ ἵνα εὑρίσκηται ὑπ' ἀπὸ τοῦ νῦν καὶ εἰς τὸ ἑξῆς ὑποκειμένην τῇ τοιαύτῃ ἁγιωτάτῃ μητροπόλει Σερρῶν τὴν ἁγιωτάτην ἐπι σκοπὴν Νικοπόλεως, ἥτις ἐτέλει πρότερον ὑπὸ τὴν ἁγιωτάτην μητρόπολιν Φιλίππων, καὶ κατέχεσθαι καὶ διεξάγεσθαι ταύτην παρὰ τοῦ ἱερωτάτου μητροπολί του Σερρῶν καὶ ὑπερτίμου ὡς ἰδίαν ἐπισκοπὴν, οὐ μόνον δὲ παρὰ τούτου, ἀλλὰ καὶ παρὰ τῶν καθεξῆς ἀρχιερατευσόντων εἰς τὴν τοιαύτην ἁγιωτάτην έχει κλησίαν, ὅθεν ὀφείλει καὶ ὁ γενησόμενος μητροπολί της Φιλίππων στέρξαι τοῦτο, ὅσον θεσπίζει καὶ δι ορίζεται ἡ βασιλεία μου, καὶ ἀρκεῖσθαι εἰς τὰς προσούσας τῇ τοιαύτῃ μητροπόλει ἑτέρας ἐπισκοπάς, ἀνενόχλητον παντάπασιν ἐῶν τὸ μέρος τῆς εἰρημένης ἁγιωτάτης τῶν Σεῤῥῶν μητροπόλεως ἐπὶ τῇ κατοχῇ καὶ διεξαγωγῇ τῆς δηλωθείσης ἁγιωτάτης ἐπισκοπῆς Νικοπόλεως καὶ πάσης τῆς ἀνέκαθεν προσούσης αὐτ τῇ ἐνορίας· εἰ; τὴν περὶ τούτου γὰρ ἀσφάλειαν ἐγέ νετο καὶ ἀπελύθη καὶ τὸ παρὸν τῆς βασιλείας μου πρόσταγμα. Εἶχε τό· «Μηνὶ Φεβρουαρίῳ Ινδ. ιβ', δι' Ερυθρῶν γραμμάτων τῆς βασιλικῆς θείας χειρός. ο Ακολούθως τοίνυν τῷ σεπτῷ τῷδε προστάγματι και ἡ μετριότης ἡμῶν συνοδικῶς πέπραχεν, ὑποκεῖσθαι τῇ τῶν Σεῤῥῶν τὴν τῆς Νικοπόλεως εἰς τοὺς ἑξῆς ἅπαντας καὶ διηνεκείς χρόνους. Ἐπεὶ γὰρ διέκρινε καὶ ἐθέσπισε καὶ διωρίσατο τοῦτο ὁ κράτιστος καὶ ἅγιός μου αὐτοκράτωρ, ὡς ἐξουσίαν ἔχων ἐκ Θεοῦ τοῦ προστιθέναι καὶ ἀφαιρεῖν, ἔνθα τοῦτο λυσιτελεῖν οἶδε, καὶ ἀνθ' ἧς εἶχε πρότερον ἡ τῶν Σερρῶν δέδω κε τὴν τῆς Νικοπόλεως, ἔσται κατ' ἐκείνην αὕτη ὑποκειμένη διηνεκῶς τῇ τῶν Σερρῶν ὡς ἰδία ἐπι σκοπὴ ταύτης, καὶ ἐπ' ἀδείας ἕξει ὁ νῦν ἱερώτατος μητροπιλίτης Σεῤῥῶν καὶ οἱ μετ' αὐτὸν, ἐπίσκοπον, ἐπὰν δεήσῃ, ἐπ' αὐτῇ χειροτονῆσαι, ἀρκεῖσθαι τοῦ Φιλίππων ὀφείλοντος ταῖς ὑπολοίποις ἐπισκοπαῖς τῆς ὑπ' αὐτὸν ἐκκλησίας, ειδότος, ὡς βασιλεῦσιν ἔξεστιν ὑπερτέρως ἢ κατὰ νόμους οἰκονομεῖν τὰ πράγματα, καὶ ἅμα ἔπεσθαι ὀφείλοντος καὶ ἐμογνωμονεῖν ταῖς συνοδικαῖς διαγνώσεσι, τοῖς ἱεροῖς κανόσιν οὐδαμῶ; ἀπεναντίας Ιούσαις, ἐπειδὴ καὶ πολλὰ τοιαῦτα οίκο νομίας τρόπῳ κατὰ καιροὺς πέπρακται καὶ παρὰ τῶν πρὸ ἡμῶν. Προέβη δὲ τὰ τῆς πράξεως ταύτης, πρὶν ἂν καὶ ἐπικηρυχθῇ τῇ τῶν Φιλίππων, ὡς δῆλα καὶ αὐτῇ τότε γενέσθαι· διὰ δὴ ταῦτα καὶ ἀπαραποίητα στέργειν ὀφείλει τὰ περὶ τούτου, ὡς καὶ τὸ σεπτὸν διορίζεται πρόσταγμα. Ταῦτα παρεκόλη θέντα ἀπὸ τῶν ἡμερησίων συνοδικῶν παρασημειώ σεων καὶ τῇ ὑπογραφῇ καὶ σφραγίδι τοῦ τιμιωτάτου μεγάλου χαρτοφύλακος πιστωθέντα ἐπιδέδοται μηνι καὶ ἰνδ. τοῖς ἀναγεγραμμένοις έτους σωλήʹ. † Ἕτερον θεῖον καὶ προσκυνητὸν πρόσταγμα ἐπι χυροῦν τὴν τοιαύτην πρᾶξιν. † Επεὶ, ὡς ἐτάχθη εἰς μητρόπολιν διὰ προστάγματος τῆς βασιλείας μου ἡ ἁγιωτάτη Εκκλησία Ζιχνῶν, ὅτι; ἦν πρότερον ἐπισκοπὴ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Σερρῶν, ἔταξεν ἡ βασιλεία μου διὰ † Είχε τό· Μηνὶ ᾿Απριλλίῳ Ινδ. ιβ', δι' έρυ θρῶν γραμμάτων τῆς βασιλικῆς θείας χειρός. † Μηνὶ Δεκεμβρίῳ, ἡμέρᾳ Δευτέρα, Ινδ. ιγ', προ καθημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου του οἰκουμενικοῦ πατριάρχου κῦρ Ησαίου ἐν τοῖς κατὰ τὸν ἅγιον Θεοφύλακτον κελλίοις αὐτοῦ, συνεδριαζόντων τῇ μεγάλῃ ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Ἐφέσου, υπερτίμου καὶ ἐξάρχου πάσης Ασίας, Ματθαίου, τοῦ Μελιτηνῆς καὶ ὑπερ τίμου, Θεοδοσίου, τοῦ Παλαιῶν Πατρῶν καὶ ὑπερτίμου … τοῦ Σεῤῥῶν καὶ ὑπερτίμου, Μακαρίου, τοῦ Πισιδίας καὶ ὑπερτίμου, Γρηγορίου, τοῦ Πρού σης, ὑπερτίμου καὶ προέδρου Βιζύης, Νικολάου, τοῦ Απρω, υπερτίμου καὶ τὸν τόπον ἐπέχοντες του Εὐχαίτων, Ἰωσήφ, τοῦ Μηθύμνης καὶ ὑπερτίμου, Μαλαχίου, τοῦ Γάνου καὶ ὑπερτίμου, Μηνᾶ καὶ τοῦ ἀρχιεπισκόπου Προικοννήσου, Μανουήλ, παρ ισταμένων καὶ θεοφιλεστάτων δεσποτικῶν ἀρ χόντων. + Παρέστη τῇ καθ' ἡμᾶς ἱερᾷ καὶ θείᾳ συνόδῳ ὁ οἰκεῖος τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι κῦρ Θεόδωρος ὁ Βρανᾶς, καὶ ἀνέφερεν, ὡς ἡ σύζυ
ESALE CP. PATRIARCHE
αὐτὴν τὴν ἁγιωτάτην μητρόπολιν Σεῤῥῶν ἐπισκοπή
ἀπὸ τῶν ὑποκειμένων πρότερον τῇ ἁγιωτάτῃ μητρο
πόλει Φιλίππων, ή Νικόπολις, χηρευούσης τηνικαῦτα
ἀρχιερέως τῆς αὐτῆς μητροπόλεως Φιλίππων, καὶ
ἐγένετο ἐπὶ τούτῳ καὶ συνοδικὴ πρᾶξις ἔγγραφος καὶ
διάγνωσις τοῦ παναγιωτάτου μου δεσπότου τοῦ οἱκουμενικοῦ πατριάρχου, ὥστε κατέχεσθαι εἰς τοὺς
ἑξῆς χρόνους παρὰ τοῦ μέρους τῆς εἰρημένη; ἁγιωτάτης μητροπόλεως Σεῤῥῶν τὴν τοιαύτην ἁγιωτά
την ἐπισκοπὴν Νικοπόλεως ἀντὶ τῆς ἀφαιρεθείση;
ἐξ αὐτῆς ἐκκλησίας τῶν Ζιχνῶν, ἐδέησε δὲ ἐπὶ τῇ
τοιαύτῃ συνοδικῇ πράξει προβῆναι καὶ πρόσταγμα,
τὸ παρὸν ἀπολύει ἡ βασιλεία μου, δι᾿ οὗ εὐδοκεῖ καὶ
προστάσσει καὶ διορίζεται, ἵνα κατὰ τὴν περίληψιν
τῆς ῥηθείσης συνοδικῆς ἐγγράφου διαγνώσεως κατέχηται ἡ δηλωθεῖσα ἁγιωτάτη ἐπισκοπὴ Νικοπόλεως
παρὰ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Σεῤῥῶν ἀντὶ
τῆς ἀφαιρεθείσης ἐξ αὐτῆς, ὡς εἴρηται, τῶν Ζιχνών
ἐκκλησίας, ὥστε καὶ ἐπ' ἀδείας ἔχειν τὸν ἱερώτατον
μητροπολίτην Σερρῶν καὶ ὑπέρτιμον ἐπίσκοποι
χειροτονῆσαι εἰς αὐτὴν, ὀφείλοντος καὶ τοῦ ἱερωτά
του μητροπολίτου Φιλίππων καὶ ὑπερτίμου, ἔτι δὲ
καὶ τῶν μετὰ ταῦτα ἀρχιερατευσάντων εἰς τὴν τοιαύτην αγιωτάτην μητρόπολιν, συντηρεῖσθαι καὶ ἑμμέ
νειν εἰ; τοῦτο, καθὼς ἐτάχθη, καὶ μηδεμίαν ἐπάγειν
διενόχλησιν τῷ ἱερωτάτῳ μητροπολίτῃ Σεῤῥῶν καὶ
τοῖς μετ' αὐτὸν ἀρχιερεῦσι τῆς αὐτῆς ἁγιωτάτης ἐκκλησίας ἕνεκεν τῆς ῥηθείσης ἐπισκοπῆς Νικοπόλεως
ἡ τινος τῶν δικαίων αὐτῆς, ἐπεὶ τὸ στέργον ἕξει
καὶ ἀμετάτρεπτον, ὅσον περὶ τούτου ετάχθη καὶ
διεγνώσθη. Και τούτου χάριν ἐγένετο καὶ ἀπελύθη
ἐπὶ τῷ προσεῖναι τῷ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως
Σεῤῥῶν μέρει εἰς ἀσφάλειαν καὶ τὸ παρὸν τῆς βασιλείας μου πρόσταγμα.
βασιλεία μου διὰ τοῦ παρόντος προστάγματος, εἶναι ἡ προστάγματος ὁμοίως αὐτῆς, καὶ ἵνα εὑρίσκηται ὑπ'
ἀπὸ τοῦ νῦν καὶ εἰς τὸ ἑξῆς ὑποκειμένην τῇ τοιαύτῃ
ἁγιωτάτῃ μητροπόλει Σερρῶν τὴν ἁγιωτάτην ἐπι
σκοπὴν Νικοπόλεως, ἥτις ἐτέλει πρότερον ὑπὸ τὴν
ἁγιωτάτην μητρόπολιν Φιλίππων, καὶ κατέχεσθαι καὶ
διεξάγεσθαι ταύτην παρὰ τοῦ ἱερωτάτου μητροπολίτου Σερρῶν καὶ ὑπερτίμου ὡς ἰδίαν ἐπισκοπὴν, οὐ
μόνον δὲ παρὰ τούτου, ἀλλὰ καὶ παρὰ τῶν καθεξῆς
ἀρχιερατευσόντων εἰς τὴν τοιαύτην ἁγιωτάτην έχει
κλησίαν, ὅθεν ὀφείλει καὶ ὁ γενησόμενος μητροπολίτης Φιλίππων στέρξαι τοῦτο, ὅσον θεσπίζει καὶ διορίζεται ἡ βασιλεία μου, καὶ ἀρκεῖσθαι εἰς τὰς
προσούσας τῇ τοιαύτῃ μητροπόλει ἑτέρας ἐπισκοπάς,
ἀνενόχλητον παντάπασιν ἐῶν τὸ μέρος τῆς εἰρημένης
ἁγιωτάτης τῶν Σεῤῥῶν μητροπόλεως ἐπὶ τῇ κατοχῇ
καὶ διεξαγωγῇ τῆς δηλωθείσης ἁγιωτάτης ἐπισκοπῆς
Νικοπόλεως καὶ πάσης τῆς ἀνέκαθεν προσούσης αὐτ
τῇ ἐνορίας· εἰ; τὴν περὶ τούτου γὰρ ἀσφάλειαν ἐγένετο καὶ ἀπελύθη καὶ τὸ παρὸν τῆς βασιλείας μου
πρόσταγμα. Εἶχε τό· «Μηνὶ Φεβρουαρίῳ Ινδ. ιβ', δι'
Ερυθρῶν γραμμάτων τῆς βασιλικῆς θείας χειρός. ο
Ακολούθως τοίνυν τῷ σεπτῷ τῷδε προστάγματι και
ἡ μετριότης ἡμῶν συνοδικῶς πέπραχεν, ὑποκεῖσθαι
τῇ τῶν Σεῤῥῶν τὴν τῆς Νικοπόλεως εἰς τοὺς ἑξῆς
ἅπαντας καὶ διηνεκείς χρόνους. Ἐπεὶ γὰρ διέκρινε
καὶ ἐθέσπισε καὶ διωρίσατο τοῦτο ὁ κράτιστος καὶ
ἅγιός μου αὐτοκράτωρ, ὡς ἐξουσίαν ἔχων ἐκ Θεοῦ
τοῦ προστιθέναι καὶ ἀφαιρεῖν, ἔνθα τοῦτο λυσιτελεῖν
οἶδε, καὶ ἀνθ' ἧς εἶχε πρότερον ἡ τῶν Σερρῶν δέδωκε τὴν τῆς Νικοπόλεως, ἔσται κατ' ἐκείνην αὕτη
ὑποκειμένη διηνεκῶς τῇ τῶν Σερρῶν ὡς ἰδία ἐπι
σκοπὴ ταύτης, καὶ ἐπ' ἀδείας ἕξει ὁ νῦν ἱερώτατος
μητροπιλίτης Σεῤῥῶν καὶ οἱ μετ' αὐτὸν, ἐπίσκοπον,
ἐπὰν δεήσῃ, ἐπ' αὐτῇ χειροτονῆσαι, ἀρκεῖσθαι τοῦ
Φιλίππων ὀφείλοντος ταῖς ὑπολοίποις ἐπισκοπαῖς τῆς
ὑπ' αὐτὸν ἐκκλησίας, ειδότος, ὡς βασιλεῦσιν ἔξεστιν
ὑπερτέρως ἢ κατὰ νόμους οἰκονομεῖν τὰ πράγματα,
καὶ ἅμα ἔπεσθαι ὀφείλοντος καὶ ἐμογνωμονεῖν ταῖς
συνοδικαῖς διαγνώσεσι, τοῖς ἱεροῖς κανόσιν οὐδαμῶ;
ἀπεναντίας Ιούσαις, ἐπειδὴ καὶ πολλὰ τοιαῦτα οίκονομίας τρόπῳ κατὰ καιροὺς πέπρακται καὶ παρὰ
τῶν πρὸ ἡμῶν. Προέβη δὲ τὰ τῆς πράξεως ταύτης,
πρὶν ἂν καὶ ἐπικηρυχθῇ τῇ τῶν Φιλίππων, ὡς δῆλα
καὶ αὐτῇ τότε γενέσθαι· διὰ δὴ ταῦτα καὶ ἀπαραποίητα στέργειν ὀφείλει τὰ περὶ τούτου, ὡς καὶ τὸ
σεπτὸν διορίζεται πρόσταγμα. Ταῦτα παρεκόληθέντα ἀπὸ τῶν ἡμερησίων συνοδικῶν παρασημειώσεων καὶ τῇ ὑπογραφῇ καὶ σφραγίδι τοῦ τιμιωτάτου
μεγάλου χαρτοφύλακος πιστωθέντα ἐπιδέδοται μηνι
καὶ ἰνδ. τοῖς ἀναγεγραμμένοις έτους σωλήʹ.
XVI. Imperator confirmat præcedentem actionem
synodalem.
† Ἕτερον θεῖον καὶ προσκυνητὸν πρόσταγμα ἐπιχυροῦν τὴν τοιαύτην πρᾶξιν.
† Επεὶ, ὡς ἐτάχθη εἰς μητρόπολιν διὰ προστάγματος τῆς βασιλείας μου ἡ ἁγιωτάτη Εκκλησία Ζιχνῶν, ὅτι; ἦν πρότερον ἐπισκοπὴ τῆς ἁγιωτάτης
μητροπόλεως Σερρῶν, ἔταξεν ἡ βασιλεία μου διὰ
† Είχε τό· Μηνὶ ᾿Απριλλίῳ Ινδ. ιβ', δι' έρυθρῶν γραμμάτων τῆς βασιλικῆς θείας χειρός.
XVII. Synodus dirimit controversiam.
† Μηνὶ Δεκεμβρίῳ, ἡμέρᾳ Δευτέρα, Ινδ. ιγ', προ
καθημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου του
οἰκουμενικοῦ πατριάρχου κῦρ Ησαίου ἐν τοῖς κατὰ
τὸν ἅγιον Θεοφύλακτον κελλίοις αὐτοῦ, συνεδρια -
ζόντων τῇ μεγάλῃ ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ ἱερωτάτων
ἀρχιερέων, τοῦ Ἐφέσου, υπερτίμου καὶ ἐξάρχου
πάσης Ασίας, Ματθαίου, τοῦ Μελιτηνῆς καὶ ὑπερτίμου, Θεοδοσίου, τοῦ Παλαιῶν Πατρῶν καὶ ὑπερτίμου...... τοῦ Σεῤῥῶν καὶ ὑπερτίμου, Μακαρίου,
τοῦ Πισιδίας καὶ ὑπερτίμου, Γρηγορίου, τοῦ Πρού
σης, ὑπερτίμου καὶ προέδρου Βιζύης, Νικολάου, τοῦ
Απρω, υπερτίμου καὶ τὸν τόπον ἐπέχοντες του
Εὐχαίτων, Ἰωσήφ, τοῦ Μηθύμνης καὶ ὑπερτίμου,
Μαλαχίου, τοῦ Γάνου καὶ ὑπερτίμου, Μηνᾶ καὶ
τοῦ ἀρχιεπισκόπου Προικοννήσου, Μανουήλ, παρισταμένων καὶ θεοφιλεστάτων δεσποτικῶν ἀρ
χόντων.
+ Παρέστη τῇ καθ' ἡμᾶς ἱερᾷ καὶ θείᾳ συνόδῳ ὁ
οἰκεῖος τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι
κῦρ Θεόδωρος ὁ Βρανᾶς, καὶ ἀνέφερεν, ὡς ἡ σύζυ
Part XVIIIPars XVIII
col. 1201–1202page 103 of 238
PG 152:1201καὶ ἡ ὁ τοιοῦτος. Ταῦτα παρεκβληθέντα ἀπὸ τῶν ἡμερησίων συνοδικῶν παρασημειώσεων καὶ τῇ ὑπο γραφῇ καὶ σφραγίδι τοῦ τιμιωτάτου μεγάλου χαρτοφύλακος πιστωθέντα ἐπιδέδοται μηνὶ καὶ ἐνδ. τοῖς ἀναγεγραμμένοις έτους σωλήʹ. 1. † Μηνὶ Φεβρουαρίῳ, ἡμέρᾳ Δευτέρᾳ, ἐνδ. ιγ', προκαθημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου κῦρ Ησαΐου ἐν τοῖς κατὰ τὸν ἅγιον Θεοφύλακτον κελλίοις αὐτοῦ, συνε ὅριαζόντων τῇ μεγάλῃ ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ ἱερωτά των ἀρχιερέων, τοῦ Ἐφέσου, ὑπερτίμου καὶ ἐξάρ π χου πάση; Ασίας,...., τοῦ Μελιτηνῆς καὶ ὑπερ ὦ τίμου, Θεοδοσίου, τοῦ Πισιδίας καὶ ὑπερτίμου, Γρη γορίου, τοῦ Προύσης, ὑπερτίμου καὶ προέδρου Βιζύης, Νικολάου, τοῦ Σεῤῥῶν καὶ ὑπερτίμου, Μα καρίου, τοῦ Μηθύμνης καὶ ὑπερτίμου, Μαλαχίου, καὶ τοῦ Προικοννήσου, Μανουήλ, παρισταμένων καὶ θεοφιλεστάτων δεσποτικῶν ἀρχόντων. γος αὐτοῦ ἅπαις τελευτῶσα τὸν βίον, διαθήκην μὲν ἡ συνοδικῷ περιπεσεῖσθαι ἐπιτιμίῳ, κἂν ὁποῖος ἄρα οὐκ ἐξέθετο, ἔφθασε δὲ όμως εἰπεῖν ἐνώπιον ἄλλων τε ἱκανῶν τῶν παρατυχόντων ἀξιοπίστων καὶ αὐτῆς δὴ τῆς ἰδίας μητρὸς, τῆς μοναχῆς κυρᾶς Εὐφροσύνης τῆς Πετραλειφίνης, ὅσον ἤθελεν ἐπὶ τοῖς προικῴοις αὐτῆς πράγμασι καὶ μετὰ τὸ λεγάτα τάξαι, πρὸς οὓς ἡβούλετο· ἀπό τε τῶν τῆς προικός κτημάτων καὶ τῶν λοιπῶν πραγμάτων αὐτῆς, τὴν λοιπὴν κατοχὴν καὶ διοίκησιν· ἐπέτρεψε καὶ ἀνέθετο τούτῳ, προσανα θεῖσα ἅμα αὐτῷ καὶ τὴν φροντίδα τῆς οἰκείας ψυ χῆς, ὅπερ καὶ στέργουσα ἦν καὶ οὐδαμῶς εἰς ἀθέτησιν τῶν εἰρημένων χωροῦσα καὶ ἡ δηλωθεῖσα μήτηρ αὐτῆς μέχρι τριμηνιαίου καιροῦ, καθ᾽ δὲ δὴ καὶ τὴν κηδείαν ἐτέλεσεν οὗτος καὶ τὰ μνημόσυνα. Έπειτα προβαλλομένη, ὡς ἀτελὴς ἦν τὸν χρόνον ἡ θυγάτηρ αὐτῆς, χρόνων ἔτι οὖσα εἴκοσι δύο, καὶ διὰ τοῦτο οιομένη μηδεμίαν ἄδειαν ἔχειν ἐκείνην ἐκ τῶν νόμων διαθήκην ἐκθέσθαι, πρὶν ἂν δῆθεν καταλάβῃ τὸν εἰκοστὸν πέμπτον ἐνιαυτὸν, ἔτι δὲ προβαλλομένη ὁμοίως καὶ τὸ μὴ φθάσαι γραφῇ τὰ εἰρημένα δοθή ναι, ἀντιποιεῖται τῆς τῶν πραγμάτων ολότητος, μια κρὰ τῶν παρὰ τῆς διαληφθείσης θυγατρὸς αὐτῆς εἰρημένων φροντίζουσα, ἐφ᾽ οἷς δὴ καὶ συνοδικής ἐδέησεν αὐτῷ διαγνώσεως, καὶ ἐψήφισται συνοδικῶς, ὡς, εἰ καὶ μὴ χρόνων ἦν εἰκοσιπέντε ἡ τούτου σύζυγος, ἀλλ᾽ οὐ παρὰ τοῦτο ἀπείργεται παρὰ τῶν νόμων τοῦ διαθήκην ἐκθέσθαι· αὐτεξουσία γὰρ οὖσα, πᾶν τὸ κατὰ γνώμην ἐπὶ τοῖς οἰκείοις πράγμασιν ἐπ' ἀδείας εἶχε διαπράξασθαι, τῶν νόμων ταῖς αὐτο εξουσίαις, μὴ μόνον εἰς τὸν εἰκοστὸν πέμπτον χρόνον γενομέναις, ἀλλὰ καὶ τούτου κατωτέρω πολλῷ, ἀπ' αὐτοῦ δὴ τοῦ τεσσαρεσκαιδεκάτου ἐπέκεινα ἄδειαν διδόντων ἐπὶ τοῖς αὐτῶν πράγμασι διατίθεσθαι· μένω τοι γε καὶ ἐπειδὴ ἔφθασεν εἰπεῖν ἐν ἐπηκόῳ τῶν παρατυχόντων μαρτύρων, ὅσον εἶπε καὶ διετάξατο, ἐξ ὧν δὴ μαρτύρων μάλιστα τὸ ἰσχυρὸν ἔχει τὰ δια τεταγμένα καὶ βέβαιον, ἐχρῆν μὲν ὡς τὸ ἀκώλυτον ἐχούσης ἐκ τῶν νόμων, ἅτε αὐτεξουσίας εὑρισκομέν νης καὶ χρόνων εἰκοσιδύο, κρατῆσαι, ὅσον εἶπε, καὶ ἐγκρατῇ ἐντεῦθεν εἶναι τοῦ διμοίρου τόνδε τὸν ἄν δρα αὐτῆς, τὸ τρίτον μόνον τῆς προικός δικαιουμένης ἐκ τῶν νόμων λαβεῖν τῆς μητρός. "Οτι δὲ οὗτος μὴ εὐπετῶς ἔλεγεν ἔχειν καὶ εὐκόλως εἰς τὴν διοί κησιν τῶν ἀνηκόντων τῇ ψυχῇ διὰ τὸ εἰς βασιλικὰς δουλείας ἀσχολεῖσθαι, καὶ ἐζήτησεν ἐπιτραπῆναι μᾶλλον τὴν αὐτῶν διοίκησιν τὴν ἐκείνης μητέρα, γενέσθαι τοῦτο συνοδικῶς ἡ μετριότης ἡμῶν ἀπεφήνατο. Καὶ γοῦν ἕξει μὲν ὁ Βρανᾶς εἰς μερίδας ἴσας τμεῖς διαιρεθέντων τῶν προικῴων πραγμάτων, τὴν μίαν αὐτῶν ὁλόκληρον, τὴν δὲ ἑτέραν ἡ εἰρημένη πενθερὰ αὐτοῦ ἡ Πετραλειφίνα κατὰ τὸν ὅμοιον τρό πον, τὴν δὲ λοιπὴν τρίτην αναδέξεται καὶ αὐτὴν αὐτὴ δὴ ἡ πενθερὰ αὐτοῦ, καὶ μετὰ τὸ ὑπεξαιρεθῆναι ἀπὸ τοῦ τοιούτου λοιποῦ τρίτου τὰ εἰς κη δείαν τῆς ἀποιχομένης, ἔτι δὲ καὶ τὰ μνημόσυνα ἀναλωθέντα, διαδώσει τὰ περιττεύοντα πτωχοίς. Καὶ γοῦν ὀφείλει πραχθῆναι τὰ περὶ τούτου κατὰ τὴν συνοδικὴν ταύτην καὶ ἡμετέραν διάγνωσιν, μη δενὸς ἐναντιωθῆναι ἐφείλοντος, εἰ μή γε βούλεται † Τοῦ πανσεβάστου σεβαστοῦ οἰκείου τῷ κρατίστε καὶ ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι, δομεστίκου τῶν Δυτικῶν θεμάτων κῦρ Γεωργίου τοῦ Στρατηγού, γαμβριν ἐπὶ τῇ αὐτοῦ θυγατρὶ λαβόντος τὴν Παδυάτην κῦρ Γεώργιον, ὁ συμπένθερος αὐτοῦ ὁ οἰκεῖος τῷ κρατ! στῳ καὶ ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι, κῦρ Θεόδωρος ὁ Παδυάτης ἐκεῖνος, ἀναδέχεται μὲν τὰ τῆς προικός πράγματα, ποσότητος ὄντα ὑπερπύρων λιτρων ις', καὶ τὰ μὲν αὐτῶν εἰς οἰκείας χρήσεις καταναλίσκει, τὰ δὲ εἰς ἐνέχυρα δίδωσι, καὶ ὑπέρπυρα δανεισάμενος κατὰ τὸν ὅμοιον τρόπον καὶ αὐτὰ ἀναλώσας, ἀλλ' ἐπειδὴ μὴ εὐπόρει τὴν ἀπόδοσιν αὐτῶν ποιήσασθαι, ἐκδίδωσι τῷ δε τῷ δομεστίκῳ, ἀνθ' ὧν, ὡς εἴρηται, κατανάλωσε τῆς προικός πραγμάτων τὸ περὶ τὴν Βήραν κτῆμα αὐτοῦ, τὸ τῆς ᾿Αγίας Ειρήνης λεγόμεν νον, δ δὴ ἐκτιμηθὲν ἐς ὕστερον προσταγή βασιλική ὑπερπύρων ἑπτακοσίων τετίμηται, λοιπαζομένων ἔτι πρὸς τὴν τῆς ὁλότητος ποσότητα καὶ ὑπερπύρων χι λέων ἑπτακοσίων ἐννενηκονταδύο. Τελευτήσαντος μέντοι τὸν βίον τοῦ Παδυάτου κῦρ Θεοδώρου, ἐκρα τήθη τὸ κτῆμα βασιλικόν, τοῦ δομεστίκου δὲ ἀνενέγκαντος περὶ τούτου καὶ δείξαντος, ἀντὶ τῶν προ κῴων πραγμάτων τῆς αὐτοῦ θυγατρὶς ἐκδοθῆναι τοῦτο παρὰ τοῦ Παδυάτου, ἀπελύθη πρὸς αὐτὸν γε γονότος αὐτῷ εἰς τοῦτο καὶ σεπτοῦ προστάγματος. Έπειτα διανίσταται ὁ ἕτερος υἱὸς αὐτοῦ Ἰωάννης ὁ Λάσκαρις, καὶ γίνεται δι᾿ ὄχλου τῷ δομεστίκῳ περί τοῦ κτήματος τοῦδε· καὶ τῆς ὑποθέσεως ἐπὶ τῆς καθ᾿ ἡμᾶς ἱερᾶς καὶ θείας συνόδου κινηθείσης οὐχ ἅπαξ, ἀλλὰ καὶ δὶς· τοῦ Παδυάτου τοῦδε ἐγκλητεύ σαντος, αἰσθόμενος κατ' αὐτοῦ τὴν ψῆφον ἤδη ἐκφε-! ρομένην, μὴ ἀναμείνας αὐτὴν ἐνοχλεῖ τὰς βασιλικάς ἀκοὰς, καὶ ἐπὶ τοῦ σεκρέτου αἰτεῖται ἀντικριθῆναι τῷ δομεστίκῳ. Γίνεται τοῦτο, καὶ τῆς ἀποληπτικῆς ἀποδείξεως τοῦ Παδυάτου ἐμφανισθείσης, ἔτι δὲ καὶ τὸ παρ' ἐκείνου γεγονὸς τοῦ κτήματος ἐκδοτήριο, ἐδικαίωσεν ἡ κρίσις, κατέχεσθαι κατ' αὐτὸ παρὰ τοῦ μέρους τοῦ δομεστίκου τὸ κτῆμα, γράμματος και
καὶ ἡ ὁ τοιοῦτος. Ταῦτα παρεκβληθέντα ἀπὸ τῶν
ἡμερησίων συνοδικῶν παρασημειώσεων καὶ τῇ ὑπο
γραφῇ καὶ σφραγίδι τοῦ τιμιωτάτου μεγάλου χαρτοφύλακος πιστωθέντα ἐπιδέδοται μηνὶ καὶ ἐνδ. τοῖς
ἀναγεγραμμένοις έτους σωλήʹ.
XVIII. Synodus dirimit tres controversias.
1. † Μηνὶ Φεβρουαρίῳ, ἡμέρᾳ Δευτέρᾳ, ἐνδ. ιγ',
προκαθημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου
τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου κῦρ Ησαΐου ἐν τοῖς
κατὰ τὸν ἅγιον Θεοφύλακτον κελλίοις αὐτοῦ, συνε
ὅριαζόντων τῇ μεγάλῃ ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Ἐφέσου, ὑπερτίμου καὶ ἐξάρ
π χου πάση; Ασίας,...., τοῦ Μελιτηνῆς καὶ ὑπερὦ τίμου, Θεοδοσίου, τοῦ Πισιδίας καὶ ὑπερτίμου, Γρη
γορίου, τοῦ Προύσης, ὑπερτίμου καὶ προέδρου
Βιζύης, Νικολάου, τοῦ Σεῤῥῶν καὶ ὑπερτίμου, Μα
καρίου, τοῦ Μηθύμνης καὶ ὑπερτίμου, Μαλαχίου,
καὶ τοῦ Προικοννήσου, Μανουήλ, παρισταμένων καὶ
θεοφιλεστάτων δεσποτικῶν ἀρχόντων.
γος αὐτοῦ ἅπαις τελευτῶσα τὸν βίον, διαθήκην μὲν ἡ συνοδικῷ περιπεσεῖσθαι ἐπιτιμίῳ, κἂν ὁποῖος ἄρα
οὐκ ἐξέθετο, ἔφθασε δὲ όμως εἰπεῖν ἐνώπιον ἄλλων
τε ἱκανῶν τῶν παρατυχόντων ἀξιοπίστων καὶ αὐτῆς
δὴ τῆς ἰδίας μητρὸς, τῆς μοναχῆς κυρᾶς Εὐφροσύνης
τῆς Πετραλειφίνης, ὅσον ἤθελεν ἐπὶ τοῖς προικῴοις
αὐτῆς πράγμασι καὶ μετὰ τὸ λεγάτα τάξαι, πρὸς οὓς
ἡβούλετο· ἀπό τε τῶν τῆς προικός κτημάτων καὶ τῶν
λοιπῶν πραγμάτων αὐτῆς, τὴν λοιπὴν κατοχὴν καὶ
διοίκησιν· ἐπέτρεψε καὶ ἀνέθετο τούτῳ, προσανα
θεῖσα ἅμα αὐτῷ καὶ τὴν φροντίδα τῆς οἰκείας ψυχῆς, ὅπερ καὶ στέργουσα ἦν καὶ οὐδαμῶς εἰς ἀθέτησιν τῶν εἰρημένων χωροῦσα καὶ ἡ δηλωθεῖσα μήτηρ
αὐτῆς μέχρι τριμηνιαίου καιροῦ, καθ᾽ δὲ δὴ καὶ
τὴν κηδείαν ἐτέλεσεν οὗτος καὶ τὰ μνημόσυνα.
Έπειτα προβαλλομένη, ὡς ἀτελὴς ἦν τὸν χρόνον ἡ
θυγάτηρ αὐτῆς, χρόνων ἔτι οὖσα εἴκοσι δύο, καὶ διὰ
τοῦτο οιομένη μηδεμίαν ἄδειαν ἔχειν ἐκείνην ἐκ τῶν
νόμων διαθήκην ἐκθέσθαι, πρὶν ἂν δῆθεν καταλάβῃ
τὸν εἰκοστὸν πέμπτον ἐνιαυτὸν, ἔτι δὲ προβαλλομένη
ὁμοίως καὶ τὸ μὴ φθάσαι γραφῇ τὰ εἰρημένα δοθήναι, ἀντιποιεῖται τῆς τῶν πραγμάτων ολότητος, μια
κρὰ τῶν παρὰ τῆς διαληφθείσης θυγατρὸς αὐτῆς
εἰρημένων φροντίζουσα, ἐφ᾽ οἷς δὴ καὶ συνοδικής
ἐδέησεν αὐτῷ διαγνώσεως, καὶ ἐψήφισται συνοδικῶς, ὡς, εἰ καὶ μὴ χρόνων ἦν εἰκοσιπέντε ἡ τούτου
σύζυγος, ἀλλ᾽ οὐ παρὰ τοῦτο ἀπείργεται παρὰ τῶν
νόμων τοῦ διαθήκην ἐκθέσθαι· αὐτεξουσία γὰρ οὖσα,
πᾶν τὸ κατὰ γνώμην ἐπὶ τοῖς οἰκείοις πράγμασιν
ἐπ' ἀδείας εἶχε διαπράξασθαι, τῶν νόμων ταῖς αὐτο
εξουσίαις, μὴ μόνον εἰς τὸν εἰκοστὸν πέμπτον χρόνον
γενομέναις, ἀλλὰ καὶ τούτου κατωτέρω πολλῷ, ἀπ'
αὐτοῦ δὴ τοῦ τεσσαρεσκαιδεκάτου ἐπέκεινα ἄδειαν
διδόντων ἐπὶ τοῖς αὐτῶν πράγμασι διατίθεσθαι· μένω
τοι γε καὶ ἐπειδὴ ἔφθασεν εἰπεῖν ἐν ἐπηκόῳ τῶν
παρατυχόντων μαρτύρων, ὅσον εἶπε καὶ διετάξατο,
ἐξ ὧν δὴ μαρτύρων μάλιστα τὸ ἰσχυρὸν ἔχει τὰ διατεταγμένα καὶ βέβαιον, ἐχρῆν μὲν ὡς τὸ ἀκώλυτον
ἐχούσης ἐκ τῶν νόμων, ἅτε αὐτεξουσίας εὑρισκομέν
νης καὶ χρόνων εἰκοσιδύο, κρατῆσαι, ὅσον εἶπε, καὶ
ἐγκρατῇ ἐντεῦθεν εἶναι τοῦ διμοίρου τόνδε τὸν ἄν·
δρα αὐτῆς, τὸ τρίτον μόνον τῆς προικός δικαιουμένῆς ἐκ τῶν νόμων λαβεῖν τῆς μητρός. "Οτι δὲ οὗτος
μὴ εὐπετῶς ἔλεγεν ἔχειν καὶ εὐκόλως εἰς τὴν διοί
κησιν τῶν ἀνηκόντων τῇ ψυχῇ διὰ τὸ εἰς βασιλικὰς
δουλείας ἀσχολεῖσθαι, καὶ ἐζήτησεν ἐπιτραπῆναι
μᾶλλον τὴν αὐτῶν διοίκησιν τὴν ἐκείνης μητέρα,
γενέσθαι τοῦτο συνοδικῶς ἡ μετριότης ἡμῶν ἀπεφή
νατο. Καὶ γοῦν ἕξει μὲν ὁ Βρανᾶς εἰς μερίδας ἴσας
τμεῖς διαιρεθέντων τῶν προικῴων πραγμάτων, τὴν
μίαν αὐτῶν ὁλόκληρον, τὴν δὲ ἑτέραν ἡ εἰρημένη
πενθερὰ αὐτοῦ ἡ Πετραλειφίνα κατὰ τὸν ὅμοιον τρόπον, τὴν δὲ λοιπὴν τρίτην αναδέξεται καὶ αὐτὴν
αὐτὴ δὴ ἡ πενθερὰ αὐτοῦ, καὶ μετὰ τὸ ὑπεξαιρεθῆναι ἀπὸ τοῦ τοιούτου λοιποῦ τρίτου τὰ εἰς κη
δείαν τῆς ἀποιχομένης, ἔτι δὲ καὶ τὰ μνημόσυνα
ἀναλωθέντα, διαδώσει τὰ περιττεύοντα πτωχοίς.
Καὶ γοῦν ὀφείλει πραχθῆναι τὰ περὶ τούτου κατὰ
τὴν συνοδικὴν ταύτην καὶ ἡμετέραν διάγνωσιν, μηδενὸς ἐναντιωθῆναι ἐφείλοντος, εἰ μή γε βούλεται
† Τοῦ πανσεβάστου σεβαστοῦ οἰκείου τῷ κρατίστε
καὶ ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι, δομεστίκου τῶν Δυτικῶν
θεμάτων κῦρ Γεωργίου τοῦ Στρατηγού, γαμβριν
ἐπὶ τῇ αὐτοῦ θυγατρὶ λαβόντος τὴν Παδυάτην κῦρ
Γεώργιον, ὁ συμπένθερος αὐτοῦ ὁ οἰκεῖος τῷ κρατ!-
στῳ καὶ ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι, κῦρ Θεόδωρος ὁ
Παδυάτης ἐκεῖνος, ἀναδέχεται μὲν τὰ τῆς προικός
πράγματα, ποσότητος ὄντα ὑπερπύρων λιτρων ις',
καὶ τὰ μὲν αὐτῶν εἰς οἰκείας χρήσεις καταναλίσκει,
τὰ δὲ εἰς ἐνέχυρα δίδωσι, καὶ ὑπέρπυρα δανεισάμενος κατὰ τὸν ὅμοιον τρόπον καὶ αὐτὰ ἀναλώσας, ἀλλ'
ἐπειδὴ μὴ εὐπόρει τὴν ἀπόδοσιν αὐτῶν ποιήσασθαι,
ἐκδίδωσι τῷ δε τῷ δομεστίκῳ, ἀνθ' ὧν, ὡς εἴρηται,
κατανάλωσε τῆς προικός πραγμάτων τὸ περὶ τὴν
Βήραν κτῆμα αὐτοῦ, τὸ τῆς ᾿Αγίας Ειρήνης λεγόμεν
νον, δ δὴ ἐκτιμηθὲν ἐς ὕστερον προσταγή βασιλική
ὑπερπύρων ἑπτακοσίων τετίμηται, λοιπαζομένων ἔτι
πρὸς τὴν τῆς ὁλότητος ποσότητα καὶ ὑπερπύρων χι
λέων ἑπτακοσίων ἐννενηκονταδύο. Τελευτήσαντος
μέντοι τὸν βίον τοῦ Παδυάτου κῦρ Θεοδώρου, ἐκρατήθη τὸ κτῆμα βασιλικόν, τοῦ δομεστίκου δὲ ἀνενέγκαντος περὶ τούτου καὶ δείξαντος, ἀντὶ τῶν προ:
κῴων πραγμάτων τῆς αὐτοῦ θυγατρὶς ἐκδοθῆναι
τοῦτο παρὰ τοῦ Παδυάτου, ἀπελύθη πρὸς αὐτὸν γεγονότος αὐτῷ εἰς τοῦτο καὶ σεπτοῦ προστάγματος.
Έπειτα διανίσταται ὁ ἕτερος υἱὸς αὐτοῦ Ἰωάννης ὁ
Λάσκαρις, καὶ γίνεται δι᾿ ὄχλου τῷ δομεστίκῳ περί
τοῦ κτήματος τοῦδε· καὶ τῆς ὑποθέσεως ἐπὶ τῆς
καθ᾿ ἡμᾶς ἱερᾶς καὶ θείας συνόδου κινηθείσης οὐχ
ἅπαξ, ἀλλὰ καὶ δὶς· τοῦ Παδυάτου τοῦδε ἐγκλητεύ
σαντος, αἰσθόμενος κατ' αὐτοῦ τὴν ψῆφον ἤδη ἐκφε-!
ρομένην, μὴ ἀναμείνας αὐτὴν ἐνοχλεῖ τὰς βασιλικάς:
ἀκοὰς, καὶ ἐπὶ τοῦ σεκρέτου αἰτεῖται ἀντικριθῆναι
τῷ δομεστίκῳ. Γίνεται τοῦτο, καὶ τῆς ἀποληπτικῆς
ἀποδείξεως τοῦ Παδυάτου ἐμφανισθείσης, ἔτι δὲ καὶ
τὸ παρ' ἐκείνου γεγονὸς τοῦ κτήματος ἐκδοτήριο,
ἐδικαίωσεν ἡ κρίσις, κατέχεσθαι κατ' αὐτὸ παρὰ τοῦ
μέρους τοῦ δομεστίκου τὸ κτῆμα, γράμματος και
col. 1203–1204page 104 of 238
PG 152:1203σεπτοῦ προστάγματος προβάντος τὴν ἐκείνου κατομᾶλλον ἐπιτέτραπται κριθῆναι. Αμφοτέρων τοίνυν χὴν καὶ κυριότητα βεβαιοῦντος αὐτῷ. Χρόνος τὸ ἀπ' ἐκείνου παρῴχετο. Καὶ πάλιν τοῦ Λάσκαρι Ἰωάννου ἀναφορὰν ποιησαμένου καὶ αὖθις κρίσιν ἐπὶ τοῦ σεκρέτου ζητήσαντος, ἐξ ὑπαρχῆς πάλιν τῷ σεκρέτῳ κεκίνηται ἡ ὑπόθεσις ἐκ βασιλικής προσταγής, συν ελθέντων κατὰ ταυτὸ τῶν συγκλητικῶν ἀρχόντων καὶ δικασάντων τὴν ὑπόθεσιν. "Οτε δὴ καὶ πάλιν τὴν νικῶσαν ἐνέγκατο τὸ μέρος τοῦ δομεστίκου, ὡς καὶ γράμμα κἀντεῦθεν καὶ σεπτὸν ἐπ' αὐτῷ πρόταγμα τούτῳ γενέσθαι πάλιν εἰς τὴν τοῦ κτήματος κυριότητα· ἀσφαλισαμένου μέντοι τοῦ Λάσκαρι καὶ διαβεβαιωσαμένου ἐγγράφως καὶ ἐνόρκως, ἐνέχεσθαι τὰ τῆς περιουσίας αὐτοῦ εἰς τὴν λοιπάδα τῆς προικός, εἰ ενόρκως πιστώσεται ὁ δομέστικος, ὅτι δὴ καὶ ἡ ἀποληπτικὴ ἀπόδειξις τοῦ Παδυάτου ἐστὶ, καὶ τὸ τῆς ἐκδόσεως τοῦ κτήματος γράμμα ἐκείνου ἐστί. Προσ βαίνει μὲν παρὰ τοῦ δομεστίκου καὶ τοῦτο εἰς τέλος, παρόντων καὶ ἀκροωμένων τοῦ ὅρκου καὶ αὐτοῦ δὴ τοῦ Λάσκαρι καὶ τοῦ ἐπ' ἀδελφῇ γαμβροῦ αὐτοῦ τοῦ Σγουροπούλου. Ἰσχυρίζεται δὲ ἔτι ὁ Λάσκαρις, δεῖξαι καὶ παραστῆσαι, ὡς ὁ αὐτάδελφος αὐτοῦ, ὁ τοῦ δομεστίκου γαμβρός, ενεχύρασε τὰ πλείω τῆς προικός, οὗ δὴ καὶ αὐτοῦ ἐξετασθέντος εὕρηται ἀπὸ μαρτυρίας τῶν κατεχόντων αὐτὰ, ὡς παρὰ τοῦ πα τρὸς αὐτῶν ἐνεχυράσθησαν, ὡς καὶ τὸ τούτου χάριν προδὰν γράμμα τῶν δικαστῶν δείκνυσιν, εἰ μὴ μό. νον ἐπιβαλταρίων δύο, χειλωντίον ἑνὸς καὶ κούπας μιᾶς. Ταῦτα καὶ μόνον εὑρέθησαν παρὰ τῇ θυγατρί τοῦ δομεστίκου καὶ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς. Ἐχρὴν μὲν οὖν αὐτὸν δὴ τὸν Λάσκαριν ἡσυχάσαι τοῦ λοιποῦ καὶ Ο μηκέτι δι᾿ ὄχλου γενέσθαι περὶ τοῦ κτήματος, δια φόρων ἐπ' αὐτῷ κρίσεων γεγονυιῶν, ὡς εἴρηται, καὶ ἐπὶ πάσαις ἀπελεγχθείς μάτην καὶ ἐπ᾽ οὐδενὶ δι καίῳ περὶ αὐτοῦ ἐνοχλῶν· ὁ δ᾽, ὥσπερ φιλονεικών, κακὸν ἐπὶ κακῷ τεκταίνει πρόσχημα θεὶς εἰρήνης τῆς πρὸς τὸν ἀδελφὸν καὶ ἱκανῆς παρ' αὐτοῦ τυχὼν κυβερνήσεως, κακοῖς αὐτὸν ἀμείβεται τοῖσδε· ἔφαι ρεῖται τοὺς ἵππους αὐτοῦ καὶ εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν ἀνελθὼν, καὶ παρὰ τοῦ δομεστίκου τε τὴν κλοπὴν τῶν ἵππων ὀνειδισθεὶς, ὑπισχνείται πρὸς ἐκεῖνον πάλιν ἐπανήξειν καὶ τοὺς ἵππους ἀνασώσειν, ὅτε καὶ αίτησαμένου γράμμα τι τούτου, καὶ τῇ καθ᾽ ὁδὸν ἐξίδῳ ἐφοδιασθήναι, ὑπέρπυρα τούτι πέντε καὶ γραφὴ πρὸς ἐκεῖνον δίδοται. Ὁ δὲ πρὸς τοὺς τὴν Μπηκοβίκον οἰκοῦντας ἀσεβεῖς ἀπελθὼν καὶ ἱκανοὺς ἐξ αὐτῶν ὡπλισμένους λαβὼν καὶ κατὰ τοῦ ἀδελφοῦ κινηθεὶς ἐν τῷ εἰρημένῳ κτήματι τηνι καῦτα εὑρισκομένου, αίφνης ἐπεμπίπτει τούτῳ καὶ φονεύει ἕνα τινὰ τῶν ἀνθρώπων αὐτοῦ, ὀνόματι Κατ λάθετον, αὐτὸ τοῦτο καὶ τοῦ ἀδελφοῦ παρὰ μικρὸν ἐλ θέντος παθεῖν, διαρπάσας τηνικαῦτα καὶ τὴν καθευ ρεθεῖσαν γεννηματικὴν εἴσοδον, καὶ τὸν οἶνον, ἔτι δὲ καὶ τὰ προσόντα τοῖς ἐποίκοις τοῦ τοιούτου κτήματος, ἐφ᾽ οἷς καὶ ἐπὶ πλέον ἀπαναιδευσάμενο; καὶ ἀπαναισχυντῶν, πρόσεισι τοῖς καθολικοῖς τῶν Ῥωμαίων κριταῖς, καὶ κρίσιν πάλιν ἐξαιτεῖται· ὅτι δὲ ἀνηγέ χθη τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι, ἐκκλησιαστικὴν εἶναι τὴν ὑπόθεσιν, συνοδικῶς ἐκεῖθεν τῶν μερῶν, τοῦ δομεστίκου δηλαδὴ καὶ τῶν ἀντιδικούντων αὐτῷ, τοῦ Λάσκαρι Ιωάννου καὶ τοῦ ἐπ' ἀδελφῇ γαμβροῦ αὐτοῦ τοῦ Σγουροπούλου, ἐπιστάν των τῷ καθ᾿ ἡμᾶς ἱερῷ συνοδικῷ δικαστηρίῳ, καὶ τοῦ δομεστίκου ἀρχῆς ἀπ᾿ ἄκρης ὡς ἔσχεν ἡ ὑπόθε τις διηγησαμένου καὶ τὰ ἐφ' ἑκάστῃ κρίσει καὶ ἐξε τάσει γράμματα καὶ προστάγματα προσκομίσαντο, καὶ ἀναγνωσθέντων πάντων, ἐπέτρεψεν ἡ μετριότης ἡμῶν, εἴ τι πλέον ἔχει καὶ ὁ Λάσκαρις εἰς δικαίωσιν ἑαυτοῦ προβαλέσθαι καὶ εἰπεῖν, ἀλλ᾽ εἶχεν οὐδὲν οὐ δαμῶς εύλογον καὶ δίκαιον, οὔτε τι πλέον τῶν προ τέρων εἰρημένων εἰπεῖν· μέντοι γε καὶ ἐδικαίωσε παραπλησίως καὶ ἡ μετριότης ἡμῶν, κατέχεσθαι καὶ δεσπόζεσθαι τὸ κτῆμα τόδε τὸ τῆς ἁγίας Εἰρήνης κατὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ Παδυάτου ἐκείνου κῦρ Θεοδώρου καὶ κατὰ τὰς προγεγονυίας κρίσεις παρὰ τοῦ μέρους τοῦ δομεστίκου, καὶ μηδεμίαν αὐτὸν ὄχλησιν ή τινα διασεισμὸν εὑρεῖν τοῦ λοιποῦ ἐπ' αὐτῷ παρά τινος τῶν ἁπάντων ἕνεκα τῆς αὐτοῦ κατοχῆς καὶ νο μῆς καὶ κυριότητος, ἱκανωθῆναι ὀφειλόντων αὐτῷ καὶ τῶν λοιπαζομένων ἐκ τῆς περιουσίας τοῦ Λά σχαρι κατὰ τὴν ἔνορχον ἔγγραφον ἀσφάλειαν αὐτοῦ, προσαποδοθῆναί τε αὐτῷ παρὰ τοῦ Λάσκαρι τοῦδε καὶ ὅσα ἐκ τοῦ κτήματος ἀφείλετο, καθὼς εἴρηται, ἡνίκα καὶ τὸν φόνον εἰργάσατο, ἐνέχεσθαι ὀφείλοντος αὐτοῦ δὴ τοῦ Λάσκαρι καὶ τοῖς τοῦ φόνου ἐπιτιμίοις. Καὶ ταῦτα μὲν ὀφείλει πραχθῆναι κατὰ τὴν συνοδικὴν ταύτην καὶ ἡμετέραν διάγνωσιν, ὡς ἂν δὲ μὴ καὶ πάλιν τοῦ λοιποῦ ποτε καὶ εἰς τὸ ἑξῆς εἰς δεν καστήριον οιονδήτι καθέλκηται τὸ μέρος τοῦ δομεσ στίκου χάριν τῆς τοιαύτης ὑποθέσεως, καὶ κατατρί βηται καὶ καινοτομῆται, προδήλως ἀδικεῖσθαι ἀνα φανὲν, τὸ παρ' ἑαυτῆς ἀφορισμοῦ συνοδικοῦ ἐπιτίμιον ἡ μετριότης ἡμῶν ἐκφωνεί συνοδικῶς κατά παντὸς τοῦ δικάσαι πάλιν ταύτην πειραθησομένου ἢ ἀναδεξομένου καὶ χεῖρα βοηθὸν ὁπωσδήποτε τῷ τοιούτῳ Λάσκαρι δώσοντος τῆς τοιαύτης ὑποθέσεως ἕνεκα. Ταῦτα παρεκβληθέντα ἀπὸ τῶν ἡμερησίων συνοδικών παρασημειώσεων καὶ τῇ ὑπογραφῇ καὶ σφραγίδι τοῦ τιμιωτάτου μεγάλου χαρτοφύλακος πιο στωθέντα, ἐπιδέδοται μηνὶ καὶ ἰνδ. τοῖς ἀναγεγραμμένος ἔτους σωληʹ. 11. + Μηνὶ Ἀπριλλίῳ, ἡμέρᾳ ο', ενδ. ιγ', προκαθημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου κυρ Ησαίου ἐν τοῖς κατὰ τὸν ἅγιον Θεοφύλακτον κελλίοις αὐτοῦ, συνεδριαζόντων τῇ μεγάλῃ ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ ἱερω τάτων ἀρχιερέων, τοῦ Ἐφέσου, υπερτίμου και ἐξάρχου πάσης Ασίας … , τοῦ Μελιτηνῆς, ὑπερτίμου καὶ προέδρου Κυψέλων, Θεοδοσίου, του Πρού σης, ὑπερτίμου καὶ προέδρου Βιζύης, Νικολάου, τοῦ Σερρῶν καὶ ὑπερτίμου, Μακαρίου, του Παλαιών Πατρῶν καὶ ὑπερτίμου....., τοῦ Σουγδαίας, ὑπερ τίμου καὶ προέδρου Λακεδαιμονίας, Λουκᾶ, τοῦ Βεῤῥοίας καὶ ὑπερτίμου, Διονυσίου, καὶ τοῦ Προικοννήσου, παρισταμένων καὶ θεοφιλεστάτων δεσποτικών ἀρχόντων.
ESAIÆ CP. PATRIARCHÆ
σεπτοῦ προστάγματος προβάντος τὴν ἐκείνου κατο- μᾶλλον ἐπιτέτραπται κριθῆναι. Αμφοτέρων τοίνυν
χὴν καὶ κυριότητα βεβαιοῦντος αὐτῷ. Χρόνος τὸ ἀπ'
ἐκείνου παρῴχετο. Καὶ πάλιν τοῦ Λάσκαρι Ἰωάννου
ἀναφορὰν ποιησαμένου καὶ αὖθις κρίσιν ἐπὶ τοῦ σε
κρέτου ζητήσαντος, ἐξ ὑπαρχῆς πάλιν τῷ σεκρέτῳ
κεκίνηται ἡ ὑπόθεσις ἐκ βασιλικής προσταγής, συν
ελθέντων κατὰ ταυτὸ τῶν συγκλητικῶν ἀρχόντων
καὶ δικασάντων τὴν ὑπόθεσιν. "Οτε δὴ καὶ πάλιν τὴν
νικῶσαν ἐνέγκατο τὸ μέρος τοῦ δομεστίκου, ὡς καὶ
γράμμα κἀντεῦθεν καὶ σεπτὸν ἐπ' αὐτῷ πρόταγμα
τούτῳ γενέσθαι πάλιν εἰς τὴν τοῦ κτήματος κυριό
τητα· ἀσφαλισαμένου μέντοι τοῦ Λάσκαρι καὶ διαβεβαιωσαμένου ἐγγράφως καὶ ἐνόρκως, ἐνέχεσθαι τὰ
τῆς περιουσίας αὐτοῦ εἰς τὴν λοιπάδα τῆς προικός,
εἰ ενόρκως πιστώσεται ὁ δομέστικος, ὅτι δὴ καὶ ἡ
ἀποληπτικὴ ἀπόδειξις τοῦ Παδυάτου ἐστὶ, καὶ τὸ τῆς
ἐκδόσεως τοῦ κτήματος γράμμα ἐκείνου ἐστί. Προσ
βαίνει μὲν παρὰ τοῦ δομεστίκου καὶ τοῦτο εἰς τέλος,
παρόντων καὶ ἀκροωμένων τοῦ ὅρκου καὶ αὐτοῦ
δὴ τοῦ Λάσκαρι καὶ τοῦ ἐπ' ἀδελφῇ γαμβροῦ αὐτοῦ
τοῦ Σγουροπούλου. Ἰσχυρίζεται δὲ ἔτι ὁ Λάσκαρις,
δεῖξαι καὶ παραστῆσαι, ὡς ὁ αὐτάδελφος αὐτοῦ, ὁ
τοῦ δομεστίκου γαμβρός, ενεχύρασε τὰ πλείω τῆς
προικός, οὗ δὴ καὶ αὐτοῦ ἐξετασθέντος εὕρηται ἀπὸ
μαρτυρίας τῶν κατεχόντων αὐτὰ, ὡς παρὰ τοῦ πα
τρὸς αὐτῶν ἐνεχυράσθησαν, ὡς καὶ τὸ τούτου χάριν
προδὰν γράμμα τῶν δικαστῶν δείκνυσιν, εἰ μὴ μό.
νον ἐπιβαλταρίων δύο, χειλωντίον ἑνὸς καὶ κούπας
μιᾶς. Ταῦτα καὶ μόνον εὑρέθησαν παρὰ τῇ θυγατρί
τοῦ δομεστίκου καὶ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς. Ἐχρὴν μὲν
οὖν αὐτὸν δὴ τὸν Λάσκαριν ἡσυχάσαι τοῦ λοιποῦ καὶ Ο
μηκέτι δι᾿ ὄχλου γενέσθαι περὶ τοῦ κτήματος, διαφόρων ἐπ' αὐτῷ κρίσεων γεγονυιῶν, ὡς εἴρηται, καὶ
ἐπὶ πάσαις ἀπελεγχθείς μάτην καὶ ἐπ᾽ οὐδενὶ δι
καίῳ περὶ αὐτοῦ ἐνοχλῶν· ὁ δ᾽, ὥσπερ φιλονεικών,
κακὸν ἐπὶ κακῷ τεκταίνει πρόσχημα θεὶς εἰρήνης
τῆς πρὸς τὸν ἀδελφὸν καὶ ἱκανῆς παρ' αὐτοῦ τυχὼν
κυβερνήσεως, κακοῖς αὐτὸν ἀμείβεται τοῖσδε· ἔφαιρεῖται τοὺς ἵππους αὐτοῦ καὶ εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν ἀνελθὼν, καὶ παρὰ τοῦ δομεστίκου τε τὴν
κλοπὴν τῶν ἵππων ὀνειδισθεὶς, ὑπισχνείται πρὸς
ἐκεῖνον πάλιν ἐπανήξειν καὶ τοὺς ἵππους ἀνασώσειν, ὅτε καὶ αίτησαμένου γράμμα τι τούτου, καὶ
τῇ καθ᾽ ὁδὸν ἐξίδῳ ἐφοδιασθήναι, ὑπέρπυρα τούτι
πέντε καὶ γραφὴ πρὸς ἐκεῖνον δίδοται. Ὁ δὲ πρὸς
τοὺς τὴν Μπηκοβίκον οἰκοῦντας ἀσεβεῖς ἀπελθὼν
καὶ ἱκανοὺς ἐξ αὐτῶν ὡπλισμένους λαβὼν καὶ κατὰ
τοῦ ἀδελφοῦ κινηθεὶς ἐν τῷ εἰρημένῳ κτήματι τηνι
καῦτα εὑρισκομένου, αίφνης ἐπεμπίπτει τούτῳ καὶ
φονεύει ἕνα τινὰ τῶν ἀνθρώπων αὐτοῦ, ὀνόματι Κατ
λάθετον, αὐτὸ τοῦτο καὶ τοῦ ἀδελφοῦ παρὰ μικρὸν ἐλθέντος παθεῖν, διαρπάσας τηνικαῦτα καὶ τὴν καθευ
ρεθεῖσαν γεννηματικὴν εἴσοδον, καὶ τὸν οἶνον, ἔτι δὲ
καὶ τὰ προσόντα τοῖς ἐποίκοις τοῦ τοιούτου κτήματος,
ἐφ᾽ οἷς καὶ ἐπὶ πλέον ἀπαναιδευσάμενο; καὶ ἀπαναισχυντῶν, πρόσεισι τοῖς καθολικοῖς τῶν Ῥωμαίων
κριταῖς, καὶ κρίσιν πάλιν ἐξαιτεῖται· ὅτι δὲ ἀνηγέχθη τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι, ἐκκλη
σιαστικὴν εἶναι τὴν ὑπόθεσιν, συνοδικῶς ἐκεῖθεν
τῶν μερῶν, τοῦ δομεστίκου δηλαδὴ καὶ τῶν ἀντιδι
κούντων αὐτῷ, τοῦ Λάσκαρι Ιωάννου καὶ τοῦ ἐπ'
ἀδελφῇ γαμβροῦ αὐτοῦ τοῦ Σγουροπούλου, ἐπιστάν
των τῷ καθ᾿ ἡμᾶς ἱερῷ συνοδικῷ δικαστηρίῳ, καὶ
τοῦ δομεστίκου ἀρχῆς ἀπ᾿ ἄκρης ὡς ἔσχεν ἡ ὑπόθε
τις διηγησαμένου καὶ τὰ ἐφ' ἑκάστῃ κρίσει καὶ ἐξε
τάσει γράμματα καὶ προστάγματα προσκομίσαντο,
καὶ ἀναγνωσθέντων πάντων, ἐπέτρεψεν ἡ μετριότης
ἡμῶν, εἴ τι πλέον ἔχει καὶ ὁ Λάσκαρις εἰς δικαίωσιν
ἑαυτοῦ προβαλέσθαι καὶ εἰπεῖν, ἀλλ᾽ εἶχεν οὐδὲν οὐδαμῶς εύλογον καὶ δίκαιον, οὔτε τι πλέον τῶν προ
τέρων εἰρημένων εἰπεῖν· μέντοι γε καὶ ἐδικαίωσε
παραπλησίως καὶ ἡ μετριότης ἡμῶν, κατέχεσθαι
καὶ δεσπόζεσθαι τὸ κτῆμα τόδε τὸ τῆς ἁγίας Εἰρήνης
κατὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ Παδυάτου ἐκείνου κῦρ Θεοδώ
ρου καὶ κατὰ τὰς προγεγονυίας κρίσεις παρὰ τοῦ
μέρους τοῦ δομεστίκου, καὶ μηδεμίαν αὐτὸν ὄχλησιν
ή τινα διασεισμὸν εὑρεῖν τοῦ λοιποῦ ἐπ' αὐτῷ παρά
τινος τῶν ἁπάντων ἕνεκα τῆς αὐτοῦ κατοχῆς καὶ νομῆς καὶ κυριότητος, ἱκανωθῆναι ὀφειλόντων αὐτῷ
καὶ τῶν λοιπαζομένων ἐκ τῆς περιουσίας τοῦ Λάσχαρι κατὰ τὴν ἔνορχον ἔγγραφον ἀσφάλειαν αὐτοῦ,
προσαποδοθῆναί τε αὐτῷ παρὰ τοῦ Λάσκαρι τοῦδε
καὶ ὅσα ἐκ τοῦ κτήματος ἀφείλετο, καθὼς εἴρηται,
ἡνίκα καὶ τὸν φόνον εἰργάσατο, ἐνέχεσθαι ὀφείλον
τος αὐτοῦ δὴ τοῦ Λάσκαρι καὶ τοῖς τοῦ φόνου ἐπιτιμίοις. Καὶ ταῦτα μὲν ὀφείλει πραχθῆναι κατὰ τὴν
συνοδικὴν ταύτην καὶ ἡμετέραν διάγνωσιν, ὡς ἂν δὲ
μὴ καὶ πάλιν τοῦ λοιποῦ ποτε καὶ εἰς τὸ ἑξῆς εἰς δεν
καστήριον οιονδήτι καθέλκηται τὸ μέρος τοῦ δομεσ
στίκου χάριν τῆς τοιαύτης ὑποθέσεως, καὶ κατατρίβηται καὶ καινοτομῆται, προδήλως ἀδικεῖσθαι ἀναφανὲν, τὸ παρ' ἑαυτῆς ἀφορισμοῦ συνοδικοῦ ἐπιτί
μιον ἡ μετριότης ἡμῶν ἐκφωνεί συνοδικῶς κατά
παντὸς τοῦ δικάσαι πάλιν ταύτην πειραθησομένου ἢ
ἀναδεξομένου καὶ χεῖρα βοηθὸν ὁπωσδήποτε τῷ
τοιούτῳ Λάσκαρι δώσοντος τῆς τοιαύτης ὑποθέσεως
ἕνεκα. Ταῦτα παρεκβληθέντα ἀπὸ τῶν ἡμερησίων
συνοδικών παρασημειώσεων καὶ τῇ ὑπογραφῇ καὶ
σφραγίδι τοῦ τιμιωτάτου μεγάλου χαρτοφύλακος πιο
στωθέντα, ἐπιδέδοται μηνὶ καὶ ἰνδ. τοῖς ἀναγέγραμ
μένος ἔτους σωληʹ.
11. + Μηνὶ Ἀπριλλίῳ, ἡμέρᾳ ο', ενδ. ιγ', προκα
θημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου τοῦ
οἰκουμενικοῦ πατριάρχου κυρ Ησαίου ἐν τοῖς
κατὰ τὸν ἅγιον Θεοφύλακτον κελλίοις αὐτοῦ, συν
εδριαζόντων τῇ μεγάλῃ ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ ἱερω
τάτων ἀρχιερέων, τοῦ Ἐφέσου, υπερτίμου και
ἐξάρχου πάσης Ασίας......, τοῦ Μελιτηνῆς, ὑπερτί
μου καὶ προέδρου Κυψέλων, Θεοδοσίου, του Πρού
σης, ὑπερτίμου καὶ προέδρου Βιζύης, Νικολάου, τοῦ
Σερρῶν καὶ ὑπερτίμου, Μακαρίου, του Παλαιών
Πατρῶν καὶ ὑπερτίμου....., τοῦ Σουγδαίας, ὑπερτίμου καὶ προέδρου Λακεδαιμονίας, Λουκᾶ, τοῦ Βερ
ῥοίας καὶ ὑπερτίμου, Διονυσίου, καὶ τοῦ Προικοννή
σου, παρισταμένων καὶ θεοφιλεστάτων δεσποτικών
ἀρχόντων.
col. 1205–1206page 105 of 238
PG 152:1205πεῖν καὶ μαρτυρῆσαι, ὅσον γινώσκουσιν εἰς ἀλή θειαν· συνοδικὸν γὰρ τούτου χάριν ἐπιτίμιον ἐκπε φώνηται κατ' αὐτῶν· καὶ γοῦν ὀφείλει πραχθῆναι τὰ περὶ τούτου κατὰ τὴν συνοδικὴν ταύτην καὶ ἡμε τέραν διάγνωσιν. Ταῦτα παρεκβληθέντα ἀπὸ τῶν ημερησίων συνοδικῶν παρασημειώσεων καὶ τῇ ὑπο γραφῇ καὶ σφραγίδι τοῦ τιμιωτάτου μεγάλου χαρο τοφύλακος πιστωθέντα, ἐπιδέδοται μηνὶ καὶ ἰνδ. τοῖς ἀναγεγραμμένοις ἔτους σωλη 111. | Μηνὶ ᾿Απριλλίῳ, ἡμέρᾳ ς', Ινδ. ιγ', προ καθημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου κῦρ Ησαΐου ἐν ταῖς κατὰ τὸν ἅγιον Θεοφύλακτον κελλίοις αὐτοῦ, συνεδριαζόντων τῇ μεγάλῃ ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Ἐφέσον, ὑπερτίμου καὶ ἐξάρχου πάσης Ασίας, Ματθαίου, τοῦ Προύσης, ὑπερτίμου και προέδρου Βιζύης, Νικολάου, τοῦ Πισιδίας καὶ ὑπερτίμου, Γρηγορίου, τοῦ Παλαιῶν Πατρῶν, ὑπερ τίμου....., τοῦ Σεῤῥῶν καὶ ὑπερτίμου, Μακαρίου, τοῦ Βεῤῥοίας καὶ ὑπερτίμου, Διονυσίου, τοῦ Μεθύμε νης καὶ ὑπερτίμου, Μαλαχίου, τοῦ Σουγδαίας, ὑπερ τίμου καὶ προέδρου Λακεδαιμονίας, Λουκά, του Προικοννήσου, Μανουήλ, καὶ τοῦ Κῶ, Γερασίμου, παρισταμένων καὶ θεοφιλεστάτων δεσποτικῶν ἀ χόντων. † φθάνει μὲν πρό τινος ἤδη καιροῦ ψήφισμα συντῶν μαρτύρων συντηρηθηναι εἰς φόβον Θεοῦ καὶ εἰ οδικὸν ἀπολυθῆναι τῷ οἰκείῳ τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι κῦρ Θεοδώρῳ τῷ Βρανᾷ, δι καιον γενέσθαι αὐτὸν ἐν κατοχῇ τοῦ τρίτου τῶν προικῴων τῆς ἀποιχομένης γυναικὸς αὐτοῦ πραγ μάτων, ἐπειδήπερ ἐπέστη καὶ ἀνέφερεν εἰς τὴν καθ' ἡμᾶς ἱερὰν καὶ θείαν σύνοδον, ὅτι δὴ τελευτῶσα ἐκείνη διαθήκην μὲν οὐδὲν ἔφθασε γενέσθαι, ἔφθασε δὲ ὅμως εἰπεῖν, ὅσον ἡβούλετο ἐπ' αὐτοῖς, καὶ μετὰ τὸ λεγάτα πρὸς οὓς ἤθελε καταλιπεῖν ἐπιτρέψαι τούτῳ καὶ ἀναθεῖναι τὴν τῶν λοιπῶν διοίκησιν καὶ ἅμα τὴν φροντίδα τῆς οἰκείας ψυχῆς ὑπὸ μάρτυσιν ἄλλοις τι τῶν ἀξιοπίστων καὶ αὐτῆς ἐνώπιον τῆς οἰκείας μητρὸς τῆς μοναχῆς κυρᾶς Εὐφροσύνης τῆς Πετρα λοιφίνης, ἐπιστᾶσα δὲ νῦν καὶ αὐτὴ δὴ ἡ μήτηρ ἐκεί νης τῷ καθ᾿ ἡμᾶς ἱερῷ συνοδικῷ δικαστηρίῳ καὶ ὀνενέγκασα, ἄλλως ἔχειν τὴν ὑπόθεσιν καὶ οὐχ ὡς ἐκεῖνος ἀνέφερε, προσεξείπεν ἅμα καὶ ὡς πρὶν ἢ τὸ ψήφισμα κομίσασθαι τὸν Βρανᾶν, ἔσχεν αὕτη παρ' ἐκείνου ἔκδοσιν ἐγγράφως εἰς τὰ προικῷα τῆς θυσ γατρός πράγματα, καὶ ἅμα προέτεινεν ἐπὶ τοῦ μέ σου καὶ τὸ γράμμα ἔχον οὕτω κατὰ ῥῆμα· «Ἐπεὶ εἶχον μετὰ τῆς κυρᾶς μου, τῆς μάννας μου διενέξεις καὶ ὀχλήσεις διὰ τὰ δοθέντα μοι παρ' αὐτῆς πράγ ματα χάριν προικός, καὶ Θεοῦ εὐδοκοῦντος ήλθομεν πάλιν εἰς εἰρήνην καὶ καταλλαγὴν καὶ ἰσασμὸν μετ', ἀλλήλων, ποιῶ ἰδοὺ τὸ παρὸν ἡμέτερον γράμμα πρὸς αὐτὴν, δι᾿ οὗ καὶ λέγω, ὅτι ἄνευ τῶν ἐντὸς τῆς Θεοσώστου Αδριανουπόλεως ὁσπητίων ἡμῶν, ἐξουσίαν Έχει ἵνα κρατήσῃ, εἴ τί μοι ἔδωκεν, ὡς εἴρηται, καὶ ποιήσῃ ἐπ' αὐτοῖς εἴ τι ἂν ἄρα καὶ θελήσῃ, καὶ δια κρίνῃ ὑπὲρ τῆς ψυχῆς τῆς θυγατρὸς αὐτῆς, ὡς ὀφεία λοντος καὶ ἐμοῦ στέργειν εἴ τι ἂν διαπράξηται, ὡς εἴρηται, ὡς οἰκοκυρὰ εἰς αὐτά· καὶ διὰ τὴν εἰς τοῦτο πληροφορίαν ἐγένετο καὶ ἐπεδόθη αὐτῇ καὶ τὸ παρόν γράμμα παρ' ἐμοῦ. Εἶχε καὶ τό· Μηνὶ Ὀκτωβρίῳ Ινδ. ιγ', καὶ ὑπογραφήν· 'Ο δοῦλος τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου ἡμῶν αὐθέντου καὶ βασιλέως, Θεόδωρος ὁ Βρανάς.» Εν ἐπηκόῳ τοίνυν τοῦ γράμ ματος τοῦδε ἀναγνωσθέντος, εἶχε μὲν ἡ μετριότης ἡμῶν ἀποφήνασθαι κατ' αὐτὸ καὶ ἐπιτρέψαι ταύτῃ δὴ τῇ πενθερᾷ τοῦ Βρανᾶ τὴν ἐξουσίαν τῶν τοιού των πραγμάτων, πᾶσαν δὲ χώραν ὅμως ἀντιλογίας περιαιρούσα διέκρινε, συνοδικῶς ἐξετασθῆναι τὴν ὑπόθεσιν τοπικῶς, κἂν μὲν εὑρεθῇ ἀληθὲς ὑπὸ μάρται ὑπὸ μάρτυρι αὐτῷ καὶ τοῖς αὐτοῦ κληρικοῖς, τυσιν ἀξιοπίστοις, ὅσον ἀνήνεγκεν ὁ Βρανᾶς, προ χθῆναι, ὅσον τὸ τηνικαῦτα προβἂν ψήφισμα διέξεισι, καὶ λαβεῖν αὐτὸν τὰ τρίτα τῆς προικός, εἰ δ' οὖν, ἀναλαβεῖν τὴν προίκα δίχα τῶν οἰκημάτων τὴν πεν θεράν. Ἐπὶ μέντοι τοῖς οἰκήμασιν, ἐπειδή, ὡς αὕτη λέγει, προκομίσαι μάρτυρας ἔχει καὶ παραστῆσαι τὴν ἣν ἐπ' αὐτοῖς ἐποιήσαντο μετ' ἀλλήλων κατά στασιν, πραχθῆναι ὀφείλει, ὅσον ἔταξαν ἀμφότεροι ἀνατιθέαμεν τοίνυν τὰ περὶ τούτου τῷ εἰς κεφαλήν εὑρισκομένῳ κατὰ τόπον καὶ τοῖς προκρίτοις τοπικοῖς ἄρχουσιν, ὡς ἂν σύναμα τοῖς τὴν ἐνοχὴν τῶν ἐκκλησιαστικῶν δικαίων ἀνατεθειμένοις καὶ τοῖς εὐλαβεστάτοις κληρικοίς, ποιήσωνται τὴν ἐξέτασιν καὶ εἰς τέλος τὰ τοῦ πράγματος ἄξωσι», ὀφειλόντων ο † Παρέστη τῇ καθ᾿ ἡμᾶς ἱερᾷ καὶ θείᾳ συνόδῳ ἡ μοναχή Αγαθονίκη, καὶ ἀνέφερεν, ὡς ὁ πρὸς μη τρὸς θεῖος αὐτῆς, ὁ μοναχὸς Θεοδόσιος, ἐκ τῆς Σκαμάνδρου ὑποχωρήσας ὁμοῦ μετ' αὐτῆς, ἔτι δὲ καὶ τῆς μητρὸς αὐτῆς τῆς μοναχῆς ᾿Αναστασίας διὰ τὴν τῶν ἐχθρῶν Βαρβάρων ἐπίθεσιν, καὶ εἰς τὴν Θεοφύλακτον πόλιν Ηράκλειαν ἐλθὼν καὶ ἐν αὐτῇ οἰκής σας, ἀνήγειρεν ἐντὸς αὐτῆς οἰκείοις αὐτοῦ κόποις καὶ ἀναλώμασι μονύδριον εἰς ὄνομα τῆς ὑπεράγνου Δεσποίνης καὶ Θεομήτορος καὶ ἐπικεκλημένης τῆς Κριονεριτίσσης, εἰς δ εἰσαχθεῖσαι παρ' αὐτοῦ ἀμφό τεραι εὑρίσκοντο καὶ διήγον ἐν αὐτῷ· μετὰ μέντοι χρόνων τινῶν παραδρομὴν, ἐπείπερ ἡσθένησεν ὁ ῥηθεὶς θεῖος αὐτῆς ὁ μοναχὸς Θεοδόσιος, καὶ ἠθέλησε καὶ ἐζήτησεν ἰδεῖν τὸν θεοφιλέστατον ἐπίσκοπον Δα νείου, ἅμα μὲν καὶ διὰ τὸ, ἵνα δέξηται τὴν ἐξαγορείαν αὐτοῦ, ἅμα δὲ καὶ διὰ τὸ, ἵνα διαθήκη γένη ἐπέστη μὲν καὶ κατέλαβε πρὸς αὐτὸν ὁ αὐτὸς θεοφιλέστατος ἐπίσκοπος Δανείων, καὶ ἐδέξατο τὴν ἐξα χορείαν αὐτοῦ, εἰπόντος καὶ περὶ τοῦ μονυδρίου, ὅταν ἦν αὐτῷ πρὸς βουλήσεως, καὶ παραπέμποντος την κατοχὴν τούτου πρὸς αὐτὰς δὴ τὰς μοναχά,. Μετ' ὀλίγον δὲ καὶ ὁ Κουνάλη: Γεώργιος ἐπιστάς, ἐνεπόδισε καὶ οὐκ εἴασε γραφῆναι τὴν διαθήκην, καὶ τελευτῇ χρησαμένου τοῦ μοναχοῦ, διαθήκην αὐ τὰς δὲ ὁ Κουνάλης εξέθετο, τοῦ ἰδίου υἱοῦ ταύτην ἐγχαράξαντος, και, καθὼς αὐτὸς ἠρέσκετο, πεποίηκε ταύτην, καὶ παρέπεμψε καὶ ἐπαφῆκε δι᾿ αὐτῆς τὸ μονύδριον τόδε παρὰ τὸν σκοπὸν καὶ τὴν θέλησιν τοῦ δομήτορος πρὸς τὸ μέρος του περιποθήτου συμ πενθέρου τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορας
πεῖν καὶ μαρτυρῆσαι, ὅσον γινώσκουσιν εἰς ἀλή
θειαν· συνοδικὸν γὰρ τούτου χάριν ἐπιτίμιον ἐκπεφώνηται κατ' αὐτῶν· καὶ γοῦν ὀφείλει πραχθῆναι
τὰ περὶ τούτου κατὰ τὴν συνοδικὴν ταύτην καὶ ἡμε
τέραν διάγνωσιν. Ταῦτα παρεκβληθέντα ἀπὸ τῶν
ημερησίων συνοδικῶν παρασημειώσεων καὶ τῇ ὑπογραφῇ καὶ σφραγίδι τοῦ τιμιωτάτου μεγάλου χαρο
τοφύλακος πιστωθέντα, ἐπιδέδοται μηνὶ καὶ ἰνδ. τοῖς
ἀναγεγραμμένοις ἔτους σωλη
111. | Μηνὶ ᾿Απριλλίῳ, ἡμέρᾳ ς', Ινδ. ιγ', προκαθημένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου τοῦ
οἰκουμενικοῦ πατριάρχου κῦρ Ησαΐου ἐν ταῖς κατὰ
τὸν ἅγιον Θεοφύλακτον κελλίοις αὐτοῦ, συνεδριαζόντων τῇ μεγάλῃ ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ ἱερωτάτων
ἀρχιερέων, τοῦ Ἐφέσον, ὑπερτίμου καὶ ἐξάρχου
πάσης Ασίας, Ματθαίου, τοῦ Προύσης, ὑπερτίμου
και προέδρου Βιζύης, Νικολάου, τοῦ Πισιδίας καὶ
ὑπερτίμου, Γρηγορίου, τοῦ Παλαιῶν Πατρῶν, ὑπερτίμου....., τοῦ Σεῤῥῶν καὶ ὑπερτίμου, Μακαρίου,
τοῦ Βεῤῥοίας καὶ ὑπερτίμου, Διονυσίου, τοῦ Μεθύμε
νης καὶ ὑπερτίμου, Μαλαχίου, τοῦ Σουγδαίας, ὑπερτίμου καὶ προέδρου Λακεδαιμονίας, Λουκά, του
Προικοννήσου, Μανουήλ, καὶ τοῦ Κῶ, Γερασίμου,
παρισταμένων καὶ θεοφιλεστάτων δεσποτικῶν ἀ -
χόντων.
† φθάνει μὲν πρό τινος ἤδη καιροῦ ψήφισμα συν- τῶν μαρτύρων συντηρηθηναι εἰς φόβον Θεοῦ καὶ εἰοδικὸν ἀπολυθῆναι τῷ οἰκείῳ τῷ κρατίστῳ καὶ
ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι κῦρ Θεοδώρῳ τῷ Βρανᾷ, δι
καιον γενέσθαι αὐτὸν ἐν κατοχῇ τοῦ τρίτου τῶν
προικῴων τῆς ἀποιχομένης γυναικὸς αὐτοῦ πραγ
μάτων, ἐπειδήπερ ἐπέστη καὶ ἀνέφερεν εἰς τὴν καθ'
ἡμᾶς ἱερὰν καὶ θείαν σύνοδον, ὅτι δὴ τελευτῶσα
ἐκείνη διαθήκην μὲν οὐδὲν ἔφθασε γενέσθαι, ἔφθασε
δὲ ὅμως εἰπεῖν, ὅσον ἡβούλετο ἐπ' αὐτοῖς, καὶ μετὰ τὸ
λεγάτα πρὸς οὓς ἤθελε καταλιπεῖν ἐπιτρέψαι τούτῳ
καὶ ἀναθεῖναι τὴν τῶν λοιπῶν διοίκησιν καὶ ἅμα
τὴν φροντίδα τῆς οἰκείας ψυχῆς ὑπὸ μάρτυσιν ἄλλοις
τι τῶν ἀξιοπίστων καὶ αὐτῆς ἐνώπιον τῆς οἰκείας
μητρὸς τῆς μοναχῆς κυρᾶς Εὐφροσύνης τῆς Πετραλοιφίνης, ἐπιστᾶσα δὲ νῦν καὶ αὐτὴ δὴ ἡ μήτηρ ἐκεί
νης τῷ καθ᾿ ἡμᾶς ἱερῷ συνοδικῷ δικαστηρίῳ καὶ
ὀνενέγκασα, ἄλλως ἔχειν τὴν ὑπόθεσιν καὶ οὐχ ὡς
ἐκεῖνος ἀνέφερε, προσεξείπεν ἅμα καὶ ὡς πρὶν ἢ τὸ
ψήφισμα κομίσασθαι τὸν Βρανᾶν, ἔσχεν αὕτη παρ'
ἐκείνου ἔκδοσιν ἐγγράφως εἰς τὰ προικῷα τῆς θυσ
γατρός πράγματα, καὶ ἅμα προέτεινεν ἐπὶ τοῦ μέ
σου καὶ τὸ γράμμα ἔχον οὕτω κατὰ ῥῆμα· «Ἐπεὶ
εἶχον μετὰ τῆς κυρᾶς μου, τῆς μάννας μου διενέξεις
καὶ ὀχλήσεις διὰ τὰ δοθέντα μοι παρ' αὐτῆς πράγματα χάριν προικός, καὶ Θεοῦ εὐδοκοῦντος ήλθομεν
πάλιν εἰς εἰρήνην καὶ καταλλαγὴν καὶ ἰσασμὸν μετ',
ἀλλήλων, ποιῶ ἰδοὺ τὸ παρὸν ἡμέτερον γράμμα πρὸς
αὐτὴν, δι᾿ οὗ καὶ λέγω, ὅτι ἄνευ τῶν ἐντὸς τῆς θεοσώστου Αδριανουπόλεως ὁσπητίων ἡμῶν, ἐξουσίαν
Έχει ἵνα κρατήσῃ, εἴ τί μοι ἔδωκεν, ὡς εἴρηται, καὶ
ποιήσῃ ἐπ' αὐτοῖς εἴ τι ἂν ἄρα καὶ θελήσῃ, καὶ διακρίνῃ ὑπὲρ τῆς ψυχῆς τῆς θυγατρὸς αὐτῆς, ὡς ὀφεία
λοντος καὶ ἐμοῦ στέργειν εἴ τι ἂν διαπράξηται, ὡς
εἴρηται, ὡς οἰκοκυρὰ εἰς αὐτά· καὶ διὰ τὴν εἰς
τοῦτο πληροφορίαν ἐγένετο καὶ ἐπεδόθη αὐτῇ καὶ τὸ
παρόν γράμμα παρ' ἐμοῦ. Εἶχε καὶ τό· Μηνὶ Ὀκτωβρίῳ Ινδ. ιγ', καὶ ὑπογραφήν· 'Ο δοῦλος τοῦ
κρατίστου καὶ ἁγίου ἡμῶν αὐθέντου καὶ βασιλέως,
Θεόδωρος ὁ Βρανάς.» Εν ἐπηκόῳ τοίνυν τοῦ γράμ
ματος τοῦδε ἀναγνωσθέντος, εἶχε μὲν ἡ μετριότης
ἡμῶν ἀποφήνασθαι κατ' αὐτὸ καὶ ἐπιτρέψαι ταύτῃ
δὴ τῇ πενθερᾷ τοῦ Βρανᾶ τὴν ἐξουσίαν τῶν τοιούτων πραγμάτων, πᾶσαν δὲ χώραν ὅμως ἀντιλογίας
περιαιρούσα διέκρινε, συνοδικῶς ἐξετασθῆναι τὴν
ὑπόθεσιν τοπικῶς, κἂν μὲν εὑρεθῇ ἀληθὲς ὑπὸ μάρ- ται ὑπὸ μάρτυρι αὐτῷ καὶ τοῖς αὐτοῦ κληρικοῖς,
τυσιν ἀξιοπίστοις, ὅσον ἀνήνεγκεν ὁ Βρανᾶς, προχθῆναι, ὅσον τὸ τηνικαῦτα προβἂν ψήφισμα διέξεισι,
καὶ λαβεῖν αὐτὸν τὰ τρίτα τῆς προικός, εἰ δ' οὖν,
ἀναλαβεῖν τὴν προίκα δίχα τῶν οἰκημάτων τὴν πενθεράν. Ἐπὶ μέντοι τοῖς οἰκήμασιν, ἐπειδή, ὡς αὕτη
λέγει, προκομίσαι μάρτυρας ἔχει καὶ παραστῆσαι
τὴν ἣν ἐπ' αὐτοῖς ἐποιήσαντο μετ' ἀλλήλων κατά
στασιν, πραχθῆναι ὀφείλει, ὅσον ἔταξαν ἀμφότεροι
ἀνατιθέαμεν τοίνυν τὰ περὶ τούτου τῷ εἰς κεφαλήν
εὑρισκομένῳ κατὰ τόπον καὶ τοῖς προκρίτοις τοπικοῖς ἄρχουσιν, ὡς ἂν σύναμα τοῖς τὴν ἐνοχὴν τῶν
ἐκκλησιαστικῶν δικαίων ἀνατεθειμένοις καὶ τοῖς
εὐλαβεστάτοις κληρικοίς, ποιήσωνται τὴν ἐξέτασιν
καὶ εἰς τέλος τὰ τοῦ πράγματος ἄξωσι», ὀφειλόντων
ο
† Παρέστη τῇ καθ᾿ ἡμᾶς ἱερᾷ καὶ θείᾳ συνόδῳ ἡ
μοναχή Αγαθονίκη, καὶ ἀνέφερεν, ὡς ὁ πρὸς μητρὸς θεῖος αὐτῆς, ὁ μοναχὸς Θεοδόσιος, ἐκ τῆς Σκα
μάνδρου ὑποχωρήσας ὁμοῦ μετ' αὐτῆς, ἔτι δὲ καὶ
τῆς μητρὸς αὐτῆς τῆς μοναχῆς ᾿Αναστασίας διὰ τὴν
τῶν ἐχθρῶν Βαρβάρων ἐπίθεσιν, καὶ εἰς τὴν θεοφύ
λακτον πόλιν Ηράκλειαν ἐλθὼν καὶ ἐν αὐτῇ οἰκής
σας, ἀνήγειρεν ἐντὸς αὐτῆς οἰκείοις αὐτοῦ κόποις
καὶ ἀναλώμασι μονύδριον εἰς ὄνομα τῆς ὑπεράγνου
Δεσποίνης καὶ Θεομήτορος καὶ ἐπικεκλημένης τῆς
Κριονεριτίσσης, εἰς δ εἰσαχθεῖσαι παρ' αὐτοῦ ἀμφό
τεραι εὑρίσκοντο καὶ διήγον ἐν αὐτῷ· μετὰ μέντοι
χρόνων τινῶν παραδρομὴν, ἐπείπερ ἡσθένησεν ὁ
ῥηθεὶς θεῖος αὐτῆς ὁ μοναχὸς Θεοδόσιος, καὶ ἠθέλησε
καὶ ἐζήτησεν ἰδεῖν τὸν θεοφιλέστατον ἐπίσκοπον Δανείου, ἅμα μὲν καὶ διὰ τὸ, ἵνα δέξηται τὴν ἐξαγο
ρείαν αὐτοῦ, ἅμα δὲ καὶ διὰ τὸ, ἵνα διαθήκη γένηἐπέστη μὲν καὶ κατέλαβε πρὸς αὐτὸν ὁ αὐτὸς θεοφι
λέστατος ἐπίσκοπος Δανείων, καὶ ἐδέξατο τὴν ἐξαχορείαν αὐτοῦ, εἰπόντος καὶ περὶ τοῦ μονυδρίου,
ὅταν ἦν αὐτῷ πρὸς βουλήσεως, καὶ παραπέμποντος
την κατοχὴν τούτου πρὸς αὐτὰς δὴ τὰς μοναχά,.
Μετ' ὀλίγον δὲ καὶ ὁ Κουνάλη: Γεώργιος ἐπιστάς,
ἐνεπόδισε καὶ οὐκ εἴασε γραφῆναι τὴν διαθήκην,
καὶ τελευτῇ χρησαμένου τοῦ μοναχοῦ, διαθήκην αὐ
τὰς δὲ ὁ Κουνάλης εξέθετο, τοῦ ἰδίου υἱοῦ ταύτην
ἐγχαράξαντος, και, καθὼς αὐτὸς ἠρέσκετο, πεποίηκε
ταύτην, καὶ παρέπεμψε καὶ ἐπαφῆκε δι᾿ αὐτῆς τὸ
μονύδριον τόδε παρὰ τὸν σκοπὸν καὶ τὴν θέλησιν
τοῦ δομήτορος πρὸς τὸ μέρος του περιποθήτου συμπενθέρου τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορας
Part XIXPars XIX
col. 1207–1208page 106 of 238
PG 152:1207τοῦ ἐπὶ τοῦ ἐπὶ τοῦ καν.κλείου ἐκείνου, παρ' ου δὴ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος μετὰ τῆς καὶ κατεσχέθη ἔκτοτε καὶ ἡμελήθη, καὶ κατήντησεν εἰς ἐρήμωσιν πολλὴν· ταῦτα ἡ εἰρημένη μοναχή Αγαθονίκη ἀνενέγκασα ἐδεήθη τῆς ἡμῶν μετριότης τος. Η μετριότης τοίνυν ἡμῶν δεῖν εἶναι κρίνασα καὶ τοῦ μέρους τοῦ ἐπὶ τοῦ κανικλείου ἀκοῦσαι, εἴ τι προβαλέσθαι καὶ εἰπεῖν ἔχει περὶ τοῦ μονυδρίου, διαμηνύεται ἀπαντῆσαι καὶ αὐτοὺς εἰς τὸ δικαστήριον, καὶ πεπόμφασιν οὗτοι τὴν διαθήκην, μηδὲν ἕτερον ἀλλ᾽ ἢ μόνον αὐτὴν εἰς δικαίωσιν ἑαυτῶν προβαλέσθαι ἔχοντες· καὶ ἐπεὶ τρόπον, ὃν εἴρηται, τὸν Κουνάλην πλάσαι ταύτην ἡ μοναχὴ ἔλεγεν, ἰσχυρίζετο δὲ καὶ τὸ μέρος τοῦ ἐπὶ τοῦ κανικλείου, μόνην ταύτην δὴ τὴν μοναχὴν ᾿Αγαθονίκην ἐνοχλεῖν περὶ τοῦ μονυδρίου, τῆς μητρὸς αὐτῆς τῆς μοναχῆς Αναστασίας δεχομένης καὶ στεργούσης τὴν διαθήκην. Καὶ ἐδέησε διὰ τοῦτο ἐπιστῆναι καὶ αὐτὴν εἰς τὸ δικαστήριον, λαβεῖν δὲ ἡμᾶς πληροφορίαν τῶν εἰρημένων καὶ παρὰ τοῦ δηλωθέντος θεοφιλεστάτου ἐπισκόπου Δανείου, προσεκλήθη καὶ κατέλαβε καὶ αὕτη, καὶ ἐρωτηθείσα συνοδικῶς, πεπλασμένην ὁμοίως καὶ αὐτὴ τὴν διαθήκην ἔλεγεν, ἔγραψε δὲ καὶ ὁ θεοφιλέστατος ἐπίσκοπος Δανείου καὶ ἐμαρτύρησε, προβῆναι τὰ τοῦ πράγματος, ὡς ἡ μοναχὴ ἀνέφερε, καὶ ὡς πρὸς αὐτὰς παρέπεμψεν ἐκεῖνος τὸ μονύδριον, καὶ ὡς ὕστερον ἐπλάσατο τὴν διαθήκην ὁ Κουνάλης καὶ ὑπέγραψεν εἰς αὐτὴν καὶ ὑπογραφὴν δῆθεν τοῦ ἐπισκόπου καὶ ἑτέρων. Αὐτὰ δὲ ταῦτα ἐμαρτυρήθη ἐγγράφως καὶ παρὰ τῶν κληρικῶν αὐ τοῦ καὶ παρὰ τοῦ καθηγουμένου τοῦ μοναστηρίου τοῦ Μωσηλὲ, ὅθεν καὶ ἐδικαίωσε συνοδικῶς ἡ μετ τριότης ἡμῶν γενέσθαι τὰς μοναχὰς ἀμφοτέρας ἐν κατοχῇ τοῦ μονυδρίου τοῦδε κατὰ τὴν τοῦ δομήτορος θέλησιν· καὶ γοῦν ἐπιλήψονται καὶ καθέξουσιν αὐτὸ μετὰ καὶ τοῦ ὑπ' αὐτὸ μετοχίου, ἀντιστρέψαι καὶ ἀποδοῦναι ὀφείλοντος τοῦ μέρους τοῦ ἐπὶ τοῦ κανικλείου, εἴ τι ἀφείλοντο ἀπ' αὐτοῦ. Ταῦτα παρεκβλη θέντα ἀπὸ τῶν ἡμερησίων συνοδικῶν παρασημειώ σεων καὶ τῇ ὑπογραφῇ καὶ σφραγίδι τοῦ τιμιωτά του μεγάλου χαρτοφύλακος πιστωθέντα, ἐπιδέδοται μηνὶ καὶ ἐνδ. τοῖς ἀναγεγραμμένοις έτους σωληʹ. † Αἰδεσιμώτατε, τιμιώτατε καὶ εὐλαβέστατε καθο λικὲ τῆς Ἐκκλησίας τῶν ᾿Αρμενίων, ἡ μετριότης ἡμῶν ἐκ μέσης ψυχῆς ἐπεύχεται άψασθαι τὴν χάριν τοῦ εἰρηνοδότου Θεοῦ ἡμῶν τῶν καρδιῶν τῆς τε αἰδε σιμότητός σου καὶ παντὸς τοῦ ὑπ᾽ αὐτὴν λαοῦ, ὥστε κραταιότερον καὶ ἐντελέστερον καὶ ζητῆσαι καὶ κατ ταπράξασθαι τὴν μεθ᾿ ἡμῶν ἕνωσιν, ὥσπερ καὶ ἡμεῖς καὶ ζητοῦμεν καὶ ἀποδεχόμεθα καὶ δι᾿ εὐχῆς καὶ ἐφέσεως ποιούμεθα. Οἱ ἀποσταλέντες παρ' ὑμῶν πρέσβεις, καταλαβόντες ἐνταῦθα, διεκόμισαν πρὸς ἡμᾶς, ἀσπερ ἐπεφέροντο γραφὰς παρὰ τῆς εὐλα βείας ὑμῶν. Ἡ γοῦν μετριότης ἡμῶν ἀθροίσασα περὶ αὐτὴν τοὺς παρατυχόντας τῶν ἀρχιερέων καὶ σύνοδον ποιησαμένη, συμπαρόντος ἡμῖν καὶ τοῦ ὑπ' αὐτὸν συγκλήτου καὶ τάξεως, προέτρεψεν ἀνα γνωσθῆναι τὰς τοιαύτας γραφάς. Καὶ δὴ ἀναγνωσθεισῶν εἰς ἐπήκοον πάντων ἔγνωμεν ἀκριβῶς τὴν ὑμετέραν ἐπιστροφὴν, ἣν Θεοῦ κινήσαντος ὑμᾶς μετὰ θερμῆς πάνυ καὶ εἰλικρινούς διαθέσεως ἐδεί ασθε. Όσης οὖν εὐθυμίας ἐπλήσθημεν ἐπὶ τούτοις, ὅσης ἡδονῆς καὶ οἵαν ἔσχομεν πνευματικὴν εὐφροσύνην, τί χρὴ καὶ λέγειν; πλὴν ὅτι ἐπεσκέψατο Κύριος τὴν κληρονομίαν αὐτοῦ, καὶ οὐ παρεῖδεν ὑμᾶς, τὸν οἰκεῖον αὐτοῦ λαόν, ὃν τῷ ἰδίῳ αἵματι περιεποιήσατο, διεσπασμένον εἶναι καὶ διεῤῥηγμένον εἰς τέλος, ἀλλ᾿ ὥσπερ πρότερον διὰ σπλάγχνα ελέους Θεοῦ Πατρὸς καθ᾿ ἡμᾶς ἀναμαρτήτως γέγονεν ἄν θρωπος, καὶ τὸ μεσότοιχον˙ καθελὼν τοῦ φραγμοῦ τὴν ἀρχαίαν καταλέλυκεν ἔχθραν, καὶ κατήλλαξεν ἡμᾶς τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ, οὕτω καὶ νῦν ἰδὼν αὖθις ὑμᾶς σπέρματα πονηρά δεξαμένους παρὰ τοῦ κοινοῦ πολεμίου καὶ διάστασιν ἑτέραν πεπονθότας ἐπὶ πάνυ πολλοῖς τοῖς χρόνοις πρὸς τὴν κοινὴν μητέρα τῶν ἐκκλησιῶν, ᾤκτειρε καὶ κατεδυσωπήθη, καὶ οὐκ ἀφῆκε τὸν τοιοῦτον ἐχθρὸν μέχρι τέλους ἐπεγγελᾷν τῇ συντριβῇ τῆς ἰδίας κληρονομίας· ἅτε το νυν σοφὸς ὢν ἰατρὸς τῶν ἡμετέρων ψυχῶν καὶ συμ φερόντως οἰκονομῶν τὰ ἡμέτερα, τούς τε καιρούς εἰδὼς ἄριστα τῆς θεραπείας ὑμῶν, καὶ ὁποίοις φαρ μάκοις ἡ ἐνοχλούσα νόσο; ἐξιαθήσεται καὶ τὸ ἐμφω λεῖον ἐξαιρεθήσεται πάθος, εἰ καὶ μέχρι τοῦ πα ρόντος ἐμακροθύμησεν, ἀλλ᾽ οὖν ὅτε γνησίως ὑμᾶς εἶδε τὴν ἰατρείαν παραδεξομένους, τῇ τέχνῃ ἐχρή σατο, καὶ μυστικῶς λαλήσας ἐν τῇ καρδίᾳ ὑμῶν τὰ ψυχωφελῆ καὶ σωτήρια, τῇ καθολική Εκκλησίᾳ ὡς γνησίᾳ μητρὶ προσδραμείν καθοδήγησεν, ἐπειδὴ καὶ μητρός λόγον ἡμεῖς ἐπέχομεν, πρός τε ὑμᾶς καὶ πάντας τοὺς βουλομένους Χριστιανοὺς καὶ εἶναι καὶ ὀνομάζεσθαι, ὡς καὶ ὑμεῖς ἀκριβῶς ἔστε. Καὶ γὰρ ἐξ ἡμῶν τὰ ἱερὰ τῆς εὐσεβεία; δόγματα ἀνὰ πᾶσαν φοιτῶσι τὴν οἰκουμένην, ἐξ ἡμῶν αἱ διδασκαλίας τῶν θείων Πατέρων καὶ τῶν ἁγίων δὲ συνόδων, αἱ θες. πνευστοι νομοθεσίαι ἐξ ἡμῶν, ὡς ἀπὸ πηγῆ; τινος, εἰς τὸ τῆς Ἐκκλησίας πλήρωμα ἐξεχύθησαν. Επει τοίνυν Θεὸς ἥψατο τῆς ὑμετέρας καρδίας, καὶ ὀψὲ γοῦν ἐπέγνωτε τὴν κοινὴν μητέρα τὴν Ἐκκλησίαν, ἧς τοσοῦτον ἐχωρίσθητε χρόνον, καὶ διαπτύετε καὶ Ο βδελύττεσθε, καὶ παντελῶς ἀποβάλλεσθε, ἃ κακῶς ἐφρόνησαν οι πατέρες ὑμῶν, ἐπὶ καταστροφῇ τῶν ὀρθῶν τῆς Ἐκκλησίας δογμάτων καὶ νηπιότητα καὶ ἄγνοιαν ἐκείνων καταγινώσκετε, καὶ ὁμολογεῖτε τρα νῶς τὴν ἀλήθειαν, καὶ ἀξιοῦτε καὶ ἱκετεύετε μετὰ θερμοῦ καὶ ζῆλου καὶ πόθου προσδεχθῆναι ὑμᾶς εἰς δόξαν τοῦ τὰ πάντα πεποιηκότος Θεοῦ καὶ Πατρός, τί ἄλλο ποιῆσαι ἡμᾶς ἔδει ἡ σπλάγχνα οἰκτιρμῶν ὑμῖν ἐπανοῖξαι, καὶ ὡ; υἱοὺς τὸν ἴδιον ἐπεγνωκότας πατέρα καὶ προσλαβεῖν καὶ προσδέξασθαι, καὶ χα ρῆναι τὰ μάλιστα καὶ μονονουχι πανηγυρίσαι, ότι, οὺς νεκροὺς ἐνομίζομεν, ὡς ζῶντας ὁρῶμεν, καὶ οὓς ἀπολωλότας ελογιζόμεθα, τούτους σωζομένους εύρο μὲν κατὰ τὴν ἡμετέραν εὐχήν; Εἰ γὰρ ὁ εὐαγγελ κὸς γάμος ἐκεῖνος τοὺς ἐκ τῶν ὁδῶν καὶ φραγμών
ESALE CP. PATRIARCIL.E
τοῦ ἐπὶ τοῦ ἐπὶ τοῦ καν.κλείου ἐκείνου, παρ' ου δὴ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος μετὰ τῆς
καὶ κατεσχέθη ἔκτοτε καὶ ἡμελήθη, καὶ κατήντησεν
εἰς ἐρήμωσιν πολλὴν· ταῦτα ἡ εἰρημένη μοναχή
Αγαθονίκη ἀνενέγκασα ἐδεήθη τῆς ἡμῶν μετριότης
τος. Η μετριότης τοίνυν ἡμῶν δεῖν εἶναι κρίνασα
καὶ τοῦ μέρους τοῦ ἐπὶ τοῦ κανικλείου ἀκοῦσαι, εἴ
τι προβαλέσθαι καὶ εἰπεῖν ἔχει περὶ τοῦ μονυδρίου,
διαμηνύεται ἀπαντῆσαι καὶ αὐτοὺς εἰς τὸ δικαστήριον, καὶ πεπόμφασιν οὗτοι τὴν διαθήκην, μηδὲν
ἕτερον ἀλλ᾽ ἢ μόνον αὐτὴν εἰς δικαίωσιν ἑαυτῶν
προβαλέσθαι ἔχοντες· καὶ ἐπεὶ τρόπον, ὃν εἴρηται,
τὸν Κουνάλην πλάσαι ταύτην ἡ μοναχὴ ἔλεγεν, ἰσχυρίζετο δὲ καὶ τὸ μέρος τοῦ ἐπὶ τοῦ κανικλείου,
μόνην ταύτην δὴ τὴν μοναχὴν ᾿Αγαθονίκην ἐνοχλεῖν
περὶ τοῦ μονυδρίου, τῆς μητρὸς αὐτῆς τῆς μοναχῆς
Αναστασίας δεχομένης καὶ στεργούσης τὴν διαθήκην. Καὶ ἐδέησε διὰ τοῦτο ἐπιστῆναι καὶ αὐτὴν εἰς
τὸ δικαστήριον, λαβεῖν δὲ ἡμᾶς πληροφορίαν τῶν
εἰρημένων καὶ παρὰ τοῦ δηλωθέντος θεοφιλεστάτου
ἐπισκόπου Δανείου, προσεκλήθη καὶ κατέλαβε καὶ
αὕτη, καὶ ἐρωτηθείσα συνοδικῶς, πεπλασμένην
ὁμοίως καὶ αὐτὴ τὴν διαθήκην ἔλεγεν, ἔγραψε δὲ καὶ
ὁ θεοφιλέστατος ἐπίσκοπος Δανείου καὶ ἐμαρτύρησε,
προβῆναι τὰ τοῦ πράγματος, ὡς ἡ μοναχὴ ἀνέφερε,
καὶ ὡς πρὸς αὐτὰς παρέπεμψεν ἐκεῖνος τὸ μονύδριον, καὶ ὡς ὕστερον ἐπλάσατο τὴν διαθήκην ὁ
Κουνάλης καὶ ὑπέγραψεν εἰς αὐτὴν καὶ ὑπογραφὴν
δῆθεν τοῦ ἐπισκόπου καὶ ἑτέρων. Αὐτὰ δὲ ταῦτα
ἐμαρτυρήθη ἐγγράφως καὶ παρὰ τῶν κληρικῶν αὐ
τοῦ καὶ παρὰ τοῦ καθηγουμένου τοῦ μοναστηρίου
τοῦ Μωσηλὲ, ὅθεν καὶ ἐδικαίωσε συνοδικῶς ἡ μετ
τριότης ἡμῶν γενέσθαι τὰς μοναχὰς ἀμφοτέρας ἐν
κατοχῇ τοῦ μονυδρίου τοῦδε κατὰ τὴν τοῦ δομήτορος
θέλησιν· καὶ γοῦν ἐπιλήψονται καὶ καθέξουσιν αὐτὸ
μετὰ καὶ τοῦ ὑπ' αὐτὸ μετοχίου, ἀντιστρέψαι καὶ
ἀποδοῦναι ὀφείλοντος τοῦ μέρους τοῦ ἐπὶ τοῦ κανικλείου, εἴ τι ἀφείλοντο ἀπ' αὐτοῦ. Ταῦτα παρεκβληθέντα ἀπὸ τῶν ἡμερησίων συνοδικῶν παρασημειώσεων καὶ τῇ ὑπογραφῇ καὶ σφραγίδι τοῦ τιμιωτά
του μεγάλου χαρτοφύλακος πιστωθέντα, ἐπιδέδοται
μηνὶ καὶ ἐνδ. τοῖς ἀναγεγραμμένοις έτους σωληʹ.
XIX. Esaias scribit catholico Ecclesiæ Armeniacæ, se
eum cum tota Ecclesia Armeniuça rccipere, in sinum Ecclesiæ orthodoxæ.
† Αἰδεσιμώτατε, τιμιώτατε καὶ εὐλαβέστατε καθο
λικὲ τῆς Ἐκκλησίας τῶν ᾿Αρμενίων, ἡ μετριότης
ἡμῶν ἐκ μέσης ψυχῆς ἐπεύχεται άψασθαι τὴν χάριν
τοῦ εἰρηνοδότου Θεοῦ ἡμῶν τῶν καρδιῶν τῆς τε αἰδε
σιμότητός σου καὶ παντὸς τοῦ ὑπ᾽ αὐτὴν λαοῦ, ὥστε
κραταιότερον καὶ ἐντελέστερον καὶ ζητῆσαι καὶ κατ
ταπράξασθαι τὴν μεθ᾿ ἡμῶν ἕνωσιν, ὥσπερ καὶ
ἡμεῖς καὶ ζητοῦμεν καὶ ἀποδεχόμεθα καὶ δι᾿ εὐχῆς
καὶ ἐφέσεως ποιούμεθα. Οἱ ἀποσταλέντες παρ' ὑμῶν
πρέσβεις, καταλαβόντες ἐνταῦθα, διεκόμισαν πρὸς
ἡμᾶς, ἀσπερ ἐπεφέροντο γραφὰς παρὰ τῆς εὐλα
βείας ὑμῶν. Ἡ γοῦν μετριότης ἡμῶν ἀθροίσασα
περὶ αὐτὴν τοὺς παρατυχόντας τῶν ἀρχιερέων καὶ
σύνοδον ποιησαμένη, συμπαρόντος ἡμῖν καὶ τοῦ
ὑπ' αὐτὸν συγκλήτου καὶ τάξεως, προέτρεψεν ἀναγνωσθῆναι τὰς τοιαύτας γραφάς. Καὶ δὴ ἀναγνω
σθεισῶν εἰς ἐπήκοον πάντων ἔγνωμεν ἀκριβῶς τὴν
ὑμετέραν ἐπιστροφὴν, ἣν Θεοῦ κινήσαντος ὑμᾶς
μετὰ θερμῆς πάνυ καὶ εἰλικρινούς διαθέσεως ἐδεί
ασθε. Όσης οὖν εὐθυμίας ἐπλήσθημεν ἐπὶ τούτοις,
ὅσης ἡδονῆς καὶ οἵαν ἔσχομεν πνευματικὴν εὐφρο
σύνην, τί χρὴ καὶ λέγειν; πλὴν ὅτι ἐπεσκέψατο
Κύριος τὴν κληρονομίαν αὐτοῦ, καὶ οὐ παρεῖδεν
ὑμᾶς, τὸν οἰκεῖον αὐτοῦ λαόν, ὃν τῷ ἰδίῳ αἵματι
περιεποιήσατο, διεσπασμένον εἶναι καὶ διεῤῥηγμένον
εἰς τέλος, ἀλλ᾿ ὥσπερ πρότερον διὰ σπλάγχνα ελέους
Θεοῦ Πατρὸς καθ᾿ ἡμᾶς ἀναμαρτήτως γέγονεν ἄνθρωπος, καὶ τὸ μεσότοιχον˙ καθελὼν τοῦ φραγμοῦ
τὴν ἀρχαίαν καταλέλυκεν ἔχθραν, καὶ κατήλλαξεν
ἡμᾶς τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ, οὕτω καὶ νῦν ἰδὼν αὖθις
ὑμᾶς σπέρματα πονηρά δεξαμένους παρὰ τοῦ κοινοῦ
πολεμίου καὶ διάστασιν ἑτέραν πεπονθότας ἐπὶ
πάνυ πολλοῖς τοῖς χρόνοις πρὸς τὴν κοινὴν μητέρα
τῶν ἐκκλησιῶν, ᾤκτειρε καὶ κατεδυσωπήθη, καὶ
οὐκ ἀφῆκε τὸν τοιοῦτον ἐχθρὸν μέχρι τέλους ἐπεγγελάν τῇ συντριβῇ τῆς ἰδίας κληρονομίας· ἅτε το
νυν σοφὸς ὢν ἰατρὸς τῶν ἡμετέρων ψυχῶν καὶ συμ
φερόντως οἰκονομῶν τὰ ἡμέτερα, τούς τε καιρούς
εἰδὼς ἄριστα τῆς θεραπείας ὑμῶν, καὶ ὁποίοις φαρ
μάκοις ἡ ἐνοχλούσα νόσο; ἐξιαθήσεται καὶ τὸ ἐμφω
λεῖον ἐξαιρεθήσεται πάθος, εἰ καὶ μέχρι τοῦ πα
ρόντος ἐμακροθύμησεν, ἀλλ᾽ οὖν ὅτε γνησίως ὑμᾶς
εἶδε τὴν ἰατρείαν παραδεξομένους, τῇ τέχνῃ ἐχρή
σατο, καὶ μυστικῶς λαλήσας ἐν τῇ καρδίᾳ ὑμῶν τὰ
ψυχωφελῆ καὶ σωτήρια, τῇ καθολική Εκκλησίᾳ ὡς
γνησίᾳ μητρὶ προσδραμείν καθοδήγησεν, ἐπειδὴ καὶ
μητρός λόγον ἡμεῖς ἐπέχομεν, πρός τε ὑμᾶς καὶ
πάντας τοὺς βουλομένους Χριστιανοὺς καὶ εἶναι καὶ
ὀνομάζεσθαι, ὡς καὶ ὑμεῖς ἀκριβῶς ἔστε. Καὶ γὰρ
ἐξ ἡμῶν τὰ ἱερὰ τῆς εὐσεβεία; δόγματα ἀνὰ πᾶσαν
φοιτῶσι τὴν οἰκουμένην, ἐξ ἡμῶν αἱ διδασκαλίας τῶν
θείων Πατέρων καὶ τῶν ἁγίων δὲ συνόδων, αἱ θες.
πνευστοι νομοθεσίαι ἐξ ἡμῶν, ὡς ἀπὸ πηγῆ; τινος,
εἰς τὸ τῆς Ἐκκλησίας πλήρωμα ἐξεχύθησαν. Επει
τοίνυν Θεὸς ἥψατο τῆς ὑμετέρας καρδίας, καὶ ὀψὲ
γοῦν ἐπέγνωτε τὴν κοινὴν μητέρα τὴν Ἐκκλησίαν,
ἧς τοσοῦτον ἐχωρίσθητε χρόνον, καὶ διαπτύετε καὶ
Ο βδελύττεσθε, καὶ παντελῶς ἀποβάλλεσθε, ἃ κακῶς
ἐφρόνησαν οι πατέρες ὑμῶν, ἐπὶ καταστροφῇ τῶν
ὀρθῶν τῆς Ἐκκλησίας δογμάτων καὶ νηπιότητα καὶ
ἄγνοιαν ἐκείνων καταγινώσκετε, καὶ ὁμολογεῖτε τρανῶς τὴν ἀλήθειαν, καὶ ἀξιοῦτε καὶ ἱκετεύετε μετὰ
θερμοῦ καὶ ζῆλου καὶ πόθου προσδεχθῆναι ὑμᾶς εἰς
δόξαν τοῦ τὰ πάντα πεποιηκότος Θεοῦ καὶ Πατρός,
τί ἄλλο ποιῆσαι ἡμᾶς ἔδει ἡ σπλάγχνα οἰκτιρμῶν
ὑμῖν ἐπανοῖξαι, καὶ ὡ; υἱοὺς τὸν ἴδιον ἐπεγνωκότας
πατέρα καὶ προσλαβεῖν καὶ προσδέξασθαι, καὶ χαρῆναι τὰ μάλιστα καὶ μονονουχι πανηγυρίσαι, ότι,
οὺς νεκροὺς ἐνομίζομεν, ὡς ζῶντας ὁρῶμεν, καὶ οὓς
ἀπολωλότας ελογιζόμεθα, τούτους σωζομένους εύρομὲν κατὰ τὴν ἡμετέραν εὐχήν; Εἰ γὰρ ὁ εὐαγγελ:
κὸς γάμος ἐκεῖνος τοὺς ἐκ τῶν ὁδῶν καὶ φραγμών
Part XXPars XX
col. 1209–1210page 107 of 238
PG 152:1209ἤρχοντο· ἡ γὰρ πίστις καὶ ἡ ἐπὶ τοῖς δόγμασιν ἀκρίβεια τῆς προαιρέσεως ἔνι καὶ οὐ τῆς βίας Οστις γὰρ θέλει ὀπίσω μου ἀκολουθεῖν, ὁρίζει ὁ δεσπότης καὶ Κύριος ἡμῶν ἐν τοῖς ἁγίοις Εὐαγ γελίοις. Πῶς δὲ ἐμέλλομεν συγκοινωνοὺς ἔχειν τῆς πίστεως, οὓς ἐγινώσκομεν ἐξ ἀνάγκης καὶ φόβου προσ ελθόντας, τῇ δὲ καρδίᾳ ὄντας, ὅπερ ἦσαν καὶ πρότερον; Τοῦτο καὶ ὑμεῖς διακρῖναι ἔχετε πάντως, ὡς οὐδὲν ἔχει ἄλλως ἢ ὡς γράφομεν καὶ πληροφορού μεν· καὶ ἀπὸ τοῦ νῦν μέλλει ἐνεργεῖσθαι εἰς αὐτοὺς, ὅσον ἀφορᾷ εἰς κυβέρνησιν αὐτῶν καὶ ἀνάπαυσιν, ἐπεὶ εἰς ἀποδοχὴν ἡμῶν ἔνι τοῦτο. Απέμεινεν οὖν εἰς ὑμᾶς, πῶς ἵνα ὑποστρεψάντων τῶν ἀποσταλέν των αὐτόθι λάβωμεν ἐντελῆ πληροφορίαν περὶ τῆς ὑμετέρας ἀληθοῦς ἐπιστροφῆς τε καὶ διορθώσεως, καὶ οὕτως ἀναμφιβόλως καὶ ἀδιστάκτως ὑμᾶς δε ξάμενοι, ἐν σῶμα καὶ ἐν πνεῦμα γενώμεθα εἰς δόξαν τοῦ ἐν εἰρήνῃ καλέσαντος ἡμᾶς Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Εῤῥωτο, ἐν Κυ ρίῳ ἀγαπητὰ καθολικὲς ἄνερ τιμιώτατε. ΧΧ. ἐπὶ τὸ δεῖπνον μετακαλεῖται καὶ τῆς πνευματικῆς ξασθαι τούτους εἰς κοινωνίαν, εἴπερ ἄκοντες προ το πανδαισίας ἐμπίπλησιν, ἡμεῖς ὑμᾶς τοὺς ὄντας ποτὲ φίλους καὶ ἀδελφούς, καὶ τῆς αὐτῆς ἡμῖν κοινωνοῦντας τραπέζης, οὐ παραδεξόμεθα μετεγνωκότας, οὐδὲ παραληψόμεθα, διορθώσεσθαι κατεπαγγελλομένους, ἅπερ οἱ πατέρες ὑμῶν ἐξ ἀβουλίας ἐφρόνησαν; Καὶ πῶς ἂν αὐτοῦ Χριστοῦ μιμηταὶ γενώμεθα τοῦ τὸν Πέτρον θερμόν τι καὶ περιπαθὲς δακρύσαντα μετά τὴν ἄρνησιν παραδεξαμένου, καὶ τὸν λῃστὴν συγ κληρονόμον λαβόντος τοῦ παραδείσου μιᾶς φωνῆς ἕνεκεν; Εἰ δὲ καὶ χαρὰ γίνεται ἐν οὐρανῷ ἐπὶ ἑνὶ ἁμαρτωλῷ μετανοοῦντι καὶ μιᾶς δραχμής εὕρεσις ἡδονὴν ἄῤῥητον, ὡς τὰ θεῖά φησι λόγια, ἡμεῖς ὑμᾶς ὅλον ἔθνος μέγα τε πολὺ καὶ πανταχοῦ διαβεβοημένον πρὸς ἡμᾶς ἐπιστρέφον καὶ ὁμοφρονεῖν ὑπισχνούμενον καὶ ἐμοδοξεῖν κατὰ πάντα, οὐ συνάψομεν ἑαυτοῖς, οὐδ᾽ ὡς οἰκεῖα περιποιησόμεθα μέλη, ὧν τῷ χωρισμῷ σπαραττόμεθα; Οὐ τοῦτο νόμος, ἀγα πητοί, τοῦ ἀγαθοῦ τε καὶ πράου καὶ εἰρηνικοῦ Πνεύματος, ἀλλ᾽ ἤδη καὶ θύραν ὑμῖν ὑπανοίγομεν μετανοίας καὶ προσκαλούμεθα, ὡς γνήσια τέκνα, καὶ μεθ᾿ ἡμῶν βουλόμεθα στῆναι καὶ κοινῇ τὴν Τριάδα δοξάσαι, μόνον εἰ μετὰ ὑγιοῦς φρονήματος καὶ καθαρᾶς γνώμης καὶ ἀνεπιθολώτου καρδίας τὴν μεθ᾿ ἡμῶν ἀσπάσεσθε ἔνωσιν, καὶ ὥσπερ χείλεσιν, οὕτω καὶ διανοία φρονήσετε καὶ κηρύξετε τὴν τῶν δογμάτων ἀλήθειαν. Ἐπεὶ γὰρ αὐτόμολοι πρὸς ἡμᾶς ἐπιστρέφετε, καὶ οὐ βία τις ἔξωθεν εἰς τοῦτο ἐλαύ ναι, οὐδ᾽ ἔστι τις ὁ καταναγκάζων, εἰ μὴ Θεὸς μό νος ὁ πάντας σωθῆναι βουλόμενος καὶ εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν, δέον ἐστὶ τὴν ὑμετέραν ἀγάπην τὰ τῆς ὀρθοδοξίας καὶ φρονῆσαι καὶ ὁμολογῆσαι καὶ τοῖς ὅλοις πρὸς ἡμᾶς ἐξομοιωθῆναι· ὅθεν καὶ διὰ τὸ τοιοῦτον θεοφιλὲς καὶ σωτήριον ὑμῶν ζήτημα ἐξελεξάμεθα καὶ ἀπεστείλαμεν πρὸς ὑμᾶς τὸν παν σέβαστον σεβαστὸν οἰκεῖον τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι, προκαθήμενον τοῦ θεοφυλάκτου κοιτώνος τῆς ἁγίας βασιλείας αὐτοῦ, κῦρ Μιχαήλ τὸν Καλλικρηνίτην, καὶ τὸν τιμιώτατον ἐν ἱερομος νάχοις κῦρ Γαβριὴλ, ἀλλὰ δὴ καὶ τὸν ἐντιμότατον ἐπίσκοπον τῶν ἐνταῦθα ᾿Αρμενίων, ὅστις δὴ προκαθήμενος τοῦ βασιλικού κοιτῶνος μέλλει ἀπελθεῖν πρότερον εἰς τὴν συλτάνον διὰ τὴν δουλείαν, ἣν Αξίωσαν γενέσθαι οἱ ἀποσταλέντες παρ' ὑμῶν ἀποκρισιάριοι. Οι μέντοι συναποσταλέντες μετ' αὐτοῦ μέλλουσιν ἀποκομίσαι πρὸς ὑμᾶς τό τε σεπτήν πρέσα ταγμα του κρατίστου καὶ ἁγίου μου αυτοκράτορος καὶ τὴν παροῦσαν ἡμετέραν γραφήν, ἐξ ὧν ἕνα και ταλάβητε, ὅπως ἀσπασίως καὶ μετὰ πολλῆς ἀγάπης πνευματικῆς ἐδεξάμεθα τὴν ἐπὶ τὸ κρεῖττον ὑμῶν μεταβολὴν, καὶ ὅπως ἀπεκδεχόμεθα ἀναπληρῶσαι ὑμᾶς καὶ τὰ ἐλλείποντα, καθὼς παραδηλοῦμεν διὰ τῶν, ὡς εἴρηται, ἐρχομένων αὐτόθι· πρὶν μέντοι τῶν ἐνταῦθα ᾿Αρμενίων, οίτινες προσετέθησαν εἰς τὴν ἡμετέραν ἁγίαν καὶ καθολικήν Εκκλησίαν, Έχετε πληροφορίαν βεβαίαν ὡς οὐκ ἔκ τινος βίας ἢ ἀνάγκης ἐποίησαν τοῦτο, καθὼς ἐγνωρίσατε ὑμεῖς, ἀλλὰ ἐξ εἰκείας γνώμης, ἐξ οἰκείας προαιρέσεως κ. θελήσεως. Οὐδὲ γὰρ οὐδὲ ἡμεῖς ἐν ἔλλομεν παραδέ + Υψηλότατε της Κιλικίας καὶ Ἰσαυρίας καὶ πάσης Αρμενίας, καὶ περιπόθητε ἐξάδελφε τοῦ κρατ τίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος, ἡ μετριότης ἡμῶν εἴχεται καὶ παρακαλεῖ τὸν Θεὸν ἐξ ὅλης τῆς καρδίας, ὡς ἂν στηρίξῃ καὶ βεβαιώσῃ καὶ τὴν ῥηγικήν σου ἐξουσίαν καὶ τὸν ὑπ᾽ αὐτὴν πάντα λαὸν, καὶ ἐνισχύσῃ εἰς τὴν καλὴν ὁρμὴν καὶ θέ λησιν, ἣν ἐποθήσατε, καὶ ἐθελήσατε, καὶ προ θυμοτέρους, καθ᾽ ὅσον ἐγχωρεῖ, ποιήσῃ εἰς τὸ καὶ εἰς πέρας ἀγαγεῖν τὴν τοιαύτην ὑμῶν ἐπαινε τὴν ὁρμὴν καὶ θέλησιν, καθὼς καὶ ἡμεῖς ἀποδεχί μεθα καὶ εὐχόμεθα. Τὴν μετὰ τοῦ ἀποσταλέντος ἐνταῦθα ἀποκρισιαρίου τῆς ῥηγικής σου ἐξου σίας γραφὴν αὐτῆς ἐδεξάμεθα, καὶ ἐγνώρισεν ἐξ αὐτῆς ἀναγνωσθείσης καὶ ἡ μετριότης ἡμῶν καὶ οἱ περὶ αὐτὴν ἱερώτατοι ἀρχιερεῖς οἱ παρατυχόντες ἐνταῦθα, ὅσα ἐδήλου καὶ ἐζήτει ἡ ῥηγική σου ἐξουσία περὶ τῆς ζητήσεως, ἣν ἐποιήσατο εἰς ἡμᾶς ὁ αἰδεσιμώτατος καὶ τιμιώτατος καθολικὸς τῆς ἐκκλησίας τῶν ᾿Αρμενίων, ἀποστείλας καὶ τὴν ἡ ὁμολογίαν αὐτοῦ, ἦν δῆτα ὁμολογίαν διατείνεται καὶ ἡ ῥηγική σου ἐξουσία ἐν τῇ γραφῇ αὐτῆς στέργειν καὶ αὕτη καὶ ὁ ὑπ' αὐτὴν λαὸς τῶν Ἀρμενίων. Πληροφορηθήτω οὖν ἡ ῥηγική σου ἐξουσία, ὡς με γάλως ἀπεδεξάμεθα τὰ περὶ τῆς τοιαύτης ζητήσεω; καὶ τῆς ῥηγικῆς σου εξουσίας καὶ τοῦ αἰδεσιμωτά του καὶ τιμιωτάτου καθολικοῦ· ἐπεὶ καὶ διὰ τῆς χάριτος τοῦ πανοικτίρμονος Θεοῦ αὐτοῦ ἐσμεν μαθη ταὶ τοῦ εἰρηνικοῦ καὶ πράου καὶ ἀληθινοῦ Ποιμένος, τοῦ διὰ τοῦτο μόνον ἐλθόντος ἐπὶ τῆς γῆς, ἵνα τα διηρημένα συνάψῃ καὶ τὴν σωτηρίαν πάντων ἐργά σηται, καὶ ἐπὶ τῇ ὑμετέρᾳ ἐπιστροφή, το τούτου πλήθους καὶ προσθήκης μεγάλης εἰς τὴν ἡμετέραν ἁγίαν καὶ καθολικήν Εκκλησίαν, μεγάλην ἀποδεδώκαμεν τὴν εὐχαριστίαν καὶ τὴν ἀνθομολόγησιν τῷ
ἤρχοντο· ἡ γὰρ πίστις καὶ ἡ ἐπὶ τοῖς δόγμασιν
ἀκρίβεια τῆς προαιρέσεως ἔνι καὶ οὐ τῆς βίας
Οστις γὰρ θέλει ὀπίσω μου ἀκολουθεῖν, ὁρίζει
ὁ δεσπότης καὶ Κύριος ἡμῶν ἐν τοῖς ἁγίοις Εὐαγ
γελίοις. Πῶς δὲ ἐμέλλομεν συγκοινωνοὺς ἔχειν τῆς
πίστεως, οὓς ἐγινώσκομεν ἐξ ἀνάγκης καὶ φόβου προσελθόντας, τῇ δὲ καρδίᾳ ὄντας, ὅπερ ἦσαν καὶ πρότε
ρον; Τοῦτο καὶ ὑμεῖς διακρῖναι ἔχετε πάντως, ὡς
οὐδὲν ἔχει ἄλλως ἢ ὡς γράφομεν καὶ πληροφορού
μεν· καὶ ἀπὸ τοῦ νῦν μέλλει ἐνεργεῖσθαι εἰς αὐτοὺς,
ὅσον ἀφορᾷ εἰς κυβέρνησιν αὐτῶν καὶ ἀνάπαυσιν,
ἐπεὶ εἰς ἀποδοχὴν ἡμῶν ἔνι τοῦτο. Απέμεινεν οὖν
εἰς ὑμᾶς, πῶς ἵνα ὑποστρεψάντων τῶν ἀποσταλέν
των αὐτόθι λάβωμεν ἐντελῆ πληροφορίαν περὶ τῆς
ὑμετέρας ἀληθοῦς ἐπιστροφῆς τε καὶ διορθώσεως,
καὶ οὕτως ἀναμφιβόλως καὶ ἀδιστάκτως ὑμᾶς δε
ξάμενοι, ἐν σῶμα καὶ ἐν πνεῦμα γενώμεθα εἰς δόξαν
τοῦ ἐν εἰρήνῃ καλέσαντος ἡμᾶς Κυρίου καὶ Θεοῦ
καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Εῤῥωτο, ἐν Κυρίῳ ἀγαπητὰ καθολικὲς ἄνερ τιμιώτατε.
ΧΧ. Esaias scribit regi Armenia, se eum cum tota
Ecclesia Armeniaca recipere in sinum Ecclesiæ orthodora.
ἐπὶ τὸ δεῖπνον μετακαλεῖται καὶ τῆς πνευματικῆς ξασθαι τούτους εἰς κοινωνίαν, εἴπερ ἄκοντες προ το
πανδαισίας ἐμπίπλησιν, ἡμεῖς ὑμᾶς τοὺς ὄντας ποτὲ
φίλους καὶ ἀδελφούς, καὶ τῆς αὐτῆς ἡμῖν κοινωνοῦντας τραπέζης, οὐ παραδεξόμεθα μετεγνωκότας, οὐδὲ
παραληψόμεθα, διορθώσεσθαι κατεπαγγελλομένους,
ἅπερ οἱ πατέρες ὑμῶν ἐξ ἀβουλίας ἐφρόνησαν; Καὶ
πῶς ἂν αὐτοῦ Χριστοῦ μιμηταὶ γενώμεθα τοῦ τὸν
Πέτρον θερμόν τι καὶ περιπαθὲς δακρύσαντα μετά
τὴν ἄρνησιν παραδεξαμένου, καὶ τὸν λῃστὴν συγ
κληρονόμον λαβόντος τοῦ παραδείσου μιᾶς φωνῆς
ἕνεκεν; Εἰ δὲ καὶ χαρὰ γίνεται ἐν οὐρανῷ ἐπὶ ἑνὶ
ἁμαρτωλῷ μετανοοῦντι καὶ μιᾶς δραχμής εὕρεσις
ἡδονὴν ἄῤῥητον, ὡς τὰ θεῖά φησι λόγια, ἡμεῖς ὑμᾶς
ὅλον ἔθνος μέγα τε πολὺ καὶ πανταχοῦ διαβεβοημέ·
νον πρὸς ἡμᾶς ἐπιστρέφον καὶ ὁμοφρονεῖν ὑπισχνούμενον καὶ ἐμοδοξεῖν κατὰ πάντα, οὐ συνάψομεν
ἑαυτοῖς, οὐδ᾽ ὡς οἰκεῖα περιποιησόμεθα μέλη, ὧν
τῷ χωρισμῷ σπαραττόμεθα; Οὐ τοῦτο νόμος, ἀγαπητοί, τοῦ ἀγαθοῦ τε καὶ πράου καὶ εἰρηνικοῦ
Πνεύματος, ἀλλ᾽ ἤδη καὶ θύραν ὑμῖν ὑπανοίγομεν
μετανοίας καὶ προσκαλούμεθα, ὡς γνήσια τέκνα,
καὶ μεθ᾿ ἡμῶν βουλόμεθα στῆναι καὶ κοινῇ τὴν
Τριάδα δοξάσαι, μόνον εἰ μετὰ ὑγιοῦς φρονήματος
καὶ καθαρᾶς γνώμης καὶ ἀνεπιθολώτου καρδίας τὴν
μεθ᾿ ἡμῶν ἀσπάσεσθε ἔνωσιν, καὶ ὥσπερ χείλεσιν,
οὕτω καὶ διανοία φρονήσετε καὶ κηρύξετε τὴν τῶν
δογμάτων ἀλήθειαν. Ἐπεὶ γὰρ αὐτόμολοι πρὸς ἡμᾶς
ἐπιστρέφετε, καὶ οὐ βία τις ἔξωθεν εἰς τοῦτο ἐλαύναι, οὐδ᾽ ἔστι τις ὁ καταναγκάζων, εἰ μὴ Θεὸς μόνος ὁ πάντας σωθῆναι βουλόμενος καὶ εἰς ἐπίγνωσιν
ἀληθείας ἐλθεῖν, δέον ἐστὶ τὴν ὑμετέραν ἀγάπην τὰ
τῆς ὀρθοδοξίας καὶ φρονῆσαι καὶ ὁμολογῆσαι καὶ
τοῖς ὅλοις πρὸς ἡμᾶς ἐξομοιωθῆναι· ὅθεν καὶ διὰ
τὸ τοιοῦτον θεοφιλὲς καὶ σωτήριον ὑμῶν ζήτημα
ἐξελεξάμεθα καὶ ἀπεστείλαμεν πρὸς ὑμᾶς τὸν πανσέβαστον σεβαστὸν οἰκεῖον τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ
μου αὐτοκράτορι, προκαθήμενον τοῦ θεοφυλάκτου
κοιτώνος τῆς ἁγίας βασιλείας αὐτοῦ, κῦρ Μιχαήλ
τὸν Καλλικρηνίτην, καὶ τὸν τιμιώτατον ἐν ἱερομος
νάχοις κῦρ Γαβριὴλ, ἀλλὰ δὴ καὶ τὸν ἐντιμότατον
ἐπίσκοπον τῶν ἐνταῦθα ᾿Αρμενίων, ὅστις δὴ προκαθήμενος τοῦ βασιλικού κοιτῶνος μέλλει ἀπελθεῖν
πρότερον εἰς τὴν συλτάνον διὰ τὴν δουλείαν, ἣν
Αξίωσαν γενέσθαι οἱ ἀποσταλέντες παρ' ὑμῶν ἀπο
κρισιάριοι. Οι μέντοι συναποσταλέντες μετ' αὐτοῦ
μέλλουσιν ἀποκομίσαι πρὸς ὑμᾶς τό τε σεπτήν πρέσα
ταγμα του κρατίστου καὶ ἁγίου μου αυτοκράτορος
καὶ τὴν παροῦσαν ἡμετέραν γραφήν, ἐξ ὧν ἕνα και
ταλάβητε, ὅπως ἀσπασίως καὶ μετὰ πολλῆς ἀγάπης
πνευματικῆς ἐδεξάμεθα τὴν ἐπὶ τὸ κρεῖττον ὑμῶν
μεταβολὴν, καὶ ὅπως ἀπεκδεχόμεθα ἀναπληρῶσαι
ὑμᾶς καὶ τὰ ἐλλείποντα, καθὼς παραδηλοῦμεν διὰ
τῶν, ὡς εἴρηται, ἐρχομένων αὐτόθι· πρὶν μέντοι
τῶν ἐνταῦθα ᾿Αρμενίων, οίτινες προσετέθησαν εἰς
τὴν ἡμετέραν ἁγίαν καὶ καθολικήν Εκκλησίαν,
Έχετε πληροφορίαν βεβαίαν ὡς οὐκ ἔκ τινος βίας ἢ
ἀνάγκης ἐποίησαν τοῦτο, καθὼς ἐγνωρίσατε ὑμεῖς,
ἀλλὰ ἐξ εἰκείας γνώμης, ἐξ οἰκείας προαιρέσεως κ.
θελήσεως. Οὐδὲ γὰρ οὐδὲ ἡμεῖς ἐν ἔλλομεν παραδέ
+ Υψηλότατε της Κιλικίας καὶ Ἰσαυρίας καὶ
πάσης Αρμενίας, καὶ περιπόθητε ἐξάδελφε τοῦ κρατ
τίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος, ἡ μετριότης
ἡμῶν εἴχεται καὶ παρακαλεῖ τὸν Θεὸν ἐξ ὅλης τῆς
καρδίας, ὡς ἂν στηρίξῃ καὶ βεβαιώσῃ καὶ τὴν
ῥηγικήν σου ἐξουσίαν καὶ τὸν ὑπ᾽ αὐτὴν πάντα
λαὸν, καὶ ἐνισχύσῃ εἰς τὴν καλὴν ὁρμὴν καὶ θέ
λησιν, ἣν ἐποθήσατε, καὶ ἐθελήσατε, καὶ προ
θυμοτέρους, καθ᾽ ὅσον ἐγχωρεῖ, ποιήσῃ εἰς τὸ
καὶ εἰς πέρας ἀγαγεῖν τὴν τοιαύτην ὑμῶν ἐπαινετὴν ὁρμὴν καὶ θέλησιν, καθὼς καὶ ἡμεῖς ἀποδεχίμεθα καὶ εὐχόμεθα. Τὴν μετὰ τοῦ ἀποσταλέντος
ἐνταῦθα ἀποκρισιαρίου τῆς ῥηγικής σου ἐξουσίας γραφὴν αὐτῆς ἐδεξάμεθα, καὶ ἐγνώρισεν ἐξ
αὐτῆς ἀναγνωσθείσης καὶ ἡ μετριότης ἡμῶν καὶ
οἱ περὶ αὐτὴν ἱερώτατοι ἀρχιερεῖς οἱ παρατυχόντες ἐνταῦθα, ὅσα ἐδήλου καὶ ἐζήτει ἡ ῥηγική
σου ἐξουσία περὶ τῆς ζητήσεως, ἣν ἐποιήσατο εἰς
ἡμᾶς ὁ αἰδεσιμώτατος καὶ τιμιώτατος καθολικὸς
τῆς ἐκκλησίας τῶν ᾿Αρμενίων, ἀποστείλας καὶ τὴν
ἡ ὁμολογίαν αὐτοῦ, ἦν δῆτα ὁμολογίαν διατείνεται καὶ
ἡ ῥηγική σου ἐξουσία ἐν τῇ γραφῇ αὐτῆς στέργειν
καὶ αὕτη καὶ ὁ ὑπ' αὐτὴν λαὸς τῶν Ἀρμενίων.
Πληροφορηθήτω οὖν ἡ ῥηγική σου ἐξουσία, ὡς με
γάλως ἀπεδεξάμεθα τὰ περὶ τῆς τοιαύτης ζητήσεω;
καὶ τῆς ῥηγικῆς σου εξουσίας καὶ τοῦ αἰδεσιμωτάτου καὶ τιμιωτάτου καθολικοῦ· ἐπεὶ καὶ διὰ τῆς
χάριτος τοῦ πανοικτίρμονος Θεοῦ αὐτοῦ ἐσμεν μαθη
ταὶ τοῦ εἰρηνικοῦ καὶ πράου καὶ ἀληθινοῦ Ποιμένος,
τοῦ διὰ τοῦτο μόνον ἐλθόντος ἐπὶ τῆς γῆς, ἵνα τα
διηρημένα συνάψῃ καὶ τὴν σωτηρίαν πάντων ἐργά
σηται, καὶ ἐπὶ τῇ ὑμετέρᾳ ἐπιστροφή, το τούτου
πλήθους καὶ προσθήκης μεγάλης εἰς τὴν ἡμετέραν
ἁγίαν καὶ καθολικήν Εκκλησίαν, μεγάλην ἀποδεδώ
καμεν τὴν εὐχαριστίαν καὶ τὴν ἀνθομολόγησιν τῷ
Part XXIPars XXI
col. 1211–1212page 108 of 238
PG 152:1211μενικοῦ πατριάρχου κῦρ Ησαΐου ἐν τοῖς κατὰ τὸν ἅγιον θεοφύλακτον κελλίοις αὐτοῦ, συνεδριαζόντων τῇ μεγάλῃ ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Ἐφέσου, υπερτίμου καὶ ἐξάρχου πάσης Ασίας, Ματθαίου, τοῦ Σάρδεων, ὑπερτίμου, ἐξάρ χου Λυδίας καὶ προέδρου Μιτυλήνης, Γρηγορίου, τοῦ Προύσης, ὑπερτίμου καὶ προέδρου Βιζύης, Νικο λάου, τοῦ Παλαιῶν Πατρῶν καὶ ὑπερτίμου, Μητροφάνους, τοῦ Πισιδίας καὶ ὑπερτίμου, Γρηγορίου, τοῦ Σερρῶν καὶ ὑπερτίμου, Μακαρίου, τοῦ Βού σεως καὶ ὑπερτίμου, Γερασίμου, τοῦ Σουγδαίας, ὑπερτίμου καὶ προέδρου Λακεδαιμονίας, Λουκά, τοῦ Γαλίτζης καὶ ὑπερτίμου, τοῦ Προικοννήσου, Μανουήλ, τοῦ Λοπαδίου καὶ προέδρου Γαρέλλης, Ἱεροθέου, καὶ τοῦ Λήμνου, Ἰακώβου, παρισταμένων καὶ θεοφιλεστάτων δεσποτικῶν ἀρχόντων. ἁγίῳ ἐλέει τοῦ Θεοῦ, ὅτι οὐκ εἴασεν εἰς τέλος του μένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου τοῦ οἰκου σούτον λαόν σφαλεροίς δόγμασι προσέχειν καὶ ἀπο τετμημένον εἶναι τῆς Ἐκκλησίας αὐτοῦ. Ὅσον τοί νυν ἔχομεν τοῦτο περὶ πολλοῦ, ἐγράψαμεν καὶ ἐδη λώσαμεν τοῦτο πρὸς αὐτὸν τὸν αἰδεσιμώτατον και θολικὸν καὶ γράφομεν καὶ πρὸς τὴν ξηγικήν σου ἐξουσίαν, ὡς κατὰ πολὺ ἀποδεχόμεθα τὸν ἵνα προσε δεξώμεθα ὑμᾶς εἰς τὴν κοινωνίαν τὴν μεθ' ἡμῶν, γενομένου καὶ τοῦ πράγματος καὶ οἰκονομηθέντος, ὡς ἐνδέχεται, ὅθεν καὶ διὰ τὸ τοιοῦτον θεοφιλὲς καὶ σωτήριον ὑμῶν ζήτημα ἐξελεξάμεθα καὶ ἀπεστείλαμεν πρὸς ὑμᾶς τὸν πανσέβαστον σεβαστὸν οἰκεῖον τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι, προκαθήμενον τοῦ θεοφυλάκτου κοιτώνος τῆς ἁγίας βασι λείας αὐτοῦ, κῦρ Μιχαήλ τον Καλλικρηνίτην, καὶ τὸν τιμιώτατον ἐν ἱερομονάχοις κῦρ Γαβριήλ, ἀλλὰ δὴ καὶ τὸν τιμιώτατον ἐπίσκοπον τῶν ἐνταῦθα Αρ μενίων, ὅστις δὴ προκαθήμενος τοῦ βασιλικού κοι τῶνος μέλλει ἀπελθεῖν πρότερον εἰς τὸν σουλτάνον διὰ τὴν δουλείαν, ἣν ἠξίωσαν γενέσθαι οἱ αὐτόθεν ἐλθόντες ἀποκρισιάριοι. Οι μέντοι συναποσταλέντες μετ' αὐτοῦ μέλλουσιν ἀποκομίσαι εἰς τὴ ῥηγικήν σου ἐξουσίαν τὸ σεπτὸν χρυσόβουλλον τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος καὶ τὴν παροῦσαν ἡμετέραν γραφήν, ἐξ ὧν ἵνα καταλάβητε, ὅπως ἀσπασίως καὶ μετὰ πολλῆς ἀγάπης πνευματικῆς ἐδεξάμεθα τὴν ἐπὶ τὸ κρεῖττον μεταβολὴν ὑμῶν, καὶ ὅπως ἀποδεχόμεθα αναπληρῶσαι ὑμᾶς καὶ τὰ ἐλλείποντα, καθώς παραδηλοῦμεν διὰ τῶν, ὡς εἴρη ται, ἐρχομένων αὐτόθι. Περὶ μέντοι τῶν ἐνταῦθα Αρμενίων, οίτινες προσετέθησαν εἰς τὴν ἡμετέραν ἁγίαν καὶ καθολικὴν Ἐκκλησίαν, πληροφορηθήτω ή βηγική σου ἐξουσία, ὡς οὐκ ἔκ τινος ἀνάγκης ἢ φόβου ἐποίησαν τοῦτο, ἀλλ' ἐξ οἰκείας γνώμης καὶ προαιρέσεως καὶ θελήσεως· ἐὰν γὰρ προέβαινε τοῦτο οὕτως, πῶς ἐμέλλομεν δέξασθαι ἡμεῖς εἰς κοινωνίαν ἀνθρώπους ἀκουσίως προσελθόντας τῇ πίστει, οἵτινες τῇ ἀληθείᾳ εἰς ἐκεῖνο ἔμελλον ἐμ μένειν, ὅπερ ἦσαν καὶ πρότερον; Οὐδὲν ἔχει ἀλη θῶς, ὅσον ἐγνωρίσθη αὐτόθι περὶ τούτου, ἀλλὰ τὸ ἀληθὲς ἔχει, ὡς πληροφορούμεν ἡμεῖς. Ἀπὸ τοῦ νῦν δὲ μέλλει ἐνεργεῖσθαι εἰς αὐτοὺς, ὅσον ἀφορᾷ εἰς κυβέρνησιν αὐτῶν· ἐπεὶ εἰς ἀποδοχὴν ἕως τοῦτο τῆς ῥηγικῆς του ἐξουσίας. Ἡμεῖς δὲ εὐχόμεθα, ἵνα εὐδοκήσῃ ὁ εἰρηνάρχης Θεὸς καὶ προβῇ ἡ τοιαύτη " Ένωσις καὶ προσδοχὴ ὑμῶν κατὰ τὴν ἀποδοχὴν αὐτ τοῦ τοῦ Θεοῦ καὶ κατὰ τὴν ἡμετέραν ἀρχὴν καὶ ἄφεσιν, ἔτι δὲ καὶ, καθώς ζητεῖ καὶ ὀρέγεται καὶ θέλει ἡ ῥηγική σου ἐξουσία, ἣν καὶ εἴη διατηροῦσα ἡ τοῦ Θεοῦ χάρις εἰς πάντα τὰ αὐτῷ εὐάρεστα προστ βείαις τῆς ὑπὲρ λόγον τεκούσης αὐτὸν, τῆς ὑπεράγ. του Δεσποίνης καὶ Θεομήτορος. Τὸ παρὸν ἀνεγνώσθη καὶ ἐξητάσθη ἀκριβεῖ βασάνω καὶ ἐρεύνῃ δοθὲν καὶ ἀπεδείχθη καὶ ἀνεφάνη ψευ δὲς καὶ πεφαλιζευμένον καὶ πάντη ἀνατετριμ μένον. * Μηνὶ Ἀπριλλίῳ, ἡμέρᾳ δ', ἰνο, ιδ', προκαθη † Ὁ ἱερώτατος μητροπολίτης Μηθύμνης και ὑπέρτιμος, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητὸς ἀδελφὸς τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργός, συνεδριάζων τῇ ἡμῶν μετριότητι προκαθημένῃ συνοδικῶς, ἀνα φορὰν ἐποιήσατο πολλάκις μετὰ περιπαθείας, ὡς οἱ μοναχοὶ τῆς τοῦ Καλέως σεβασμίας μονης κατέσχον καὶ ἰδιοποιήσαντο ἀπὸ τῶν ὑπὸ τὴν λαχοῦσαν αὐτὸν ἐκκλησίαν μοναστηρίων μοναστήρια τέσσαρα, ήγουν τὸ τοῦ ᾿Αγίου Νικολάου, τὸ τῆς Καλῆς Λαγκάδος, τὸ τοῦ Ξηροκάστρου καὶ τὸ τοῦ Μυρσίνης, πορισάμενοι ἐκ ψευδοῦς ἀναφορᾶς ἐπ' αὐτοῖς σεπτόν χρυσόβουλλον τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος, πρὸ τούτου δὲ μεταχειρισάμενοι καὶ δύο τῶν αὐτοῦ κληρικῶν, τὸν σακελλάριον δηλονότι καὶ τὸν πρω τέκδικον, καὶ πείσαντες αὐτοὺς ὑποσχέσεσί τισι, καὶ λαβόντες παρ' αὐτῶν ἐκδοτήριον γράμμα εἰς τὴ ῥηθὲν μοναστήριον τοῦ Μυρσίνης; μὴ συνειδότος τούτου μηδὲ συμπράξαντος εἰς τὴν τοιαύτην ἔκδοσιν· ὡσαύτως ἀνήνεγκεν ὁ αὐτὸς ἱερώτατος ἀρχιερεὺς καὶ ὡς οἱ μοναχοὶ τῆς τῶν ῾Οδηγῶν σεβασμίας μονῆς καὶ οἱ τῆς τοῦ κῦρ ᾿Αθανασίου κατέσχον καὶ αὐτοὶ παρὰ γνώμην καὶ ἔνδοσιν τούτου μοναστήρια ἕτερα, οἱ μὲν τῆς τῶν Οδηγῶν τὸ τοῦ Κρυοκόπου, οἱ δὲ τῆς τοῦ κυροῦ ᾿Αθανασίου τὸ τῆς ἁγίας Θεο φανώ, ὡσαύτως καὶ ὁ κῦρ Ζωσιμᾶς τὸ ἐντὸς τοῦ κάστρου των Αγίων Θεοδώρων μοναστήριον τῆς Οδηγητρίας, καὶ τὸ ἐκτὸς αὐτοῦ μοναστήριον τὸ ἐπιλεγόμενον τὸ Βοῦρκος· ἔτι δὲ καὶ τὸ τῶν ᾿Αγίων Πέντε, καὶ τὸ ἐν τῇ ἐνορίᾳ τοῦ Κόρακος τοῦ ἁγίου ἀποστόλου καὶ εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου καὶ τὸ τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ, ἔτι γε μὴν κατέσχε καὶ ἡ μονὴ τῆς Κεχαριτωμένης μοναστήριον τὸ τοῦ ἁγίου Γεωργίου τὸ οὕτω πως ἐπιλεγόμενον τὸ Κρύον Νερὸν καὶ τὸ Κλημάτιον κατὰ τὸν ὅμοιον τρόπον. "Α δὴ μοναστήρια καὶ ἀνακαλούμενος, ἅτε δὴ τρόπο παραλόγῳ καὶ ἀδίκῳ παρὰ τῶν εἰρημένων κατα σχεέντα, ἐδεήθη τῆς ἡμῶν μετριότητος. Ἐπεὶ οὖν, ὡς εἴρηται, σεπτὸν τοῖς τοῦ Καλέως μοναχοίς προ έβη χρυσόβουλλον, δεῖν εἶναι συνοδικῶς ἔγνωμεν ἀκροάσασθαι καὶ αὐτῶν, εἴ τι προβαλέσθαι καὶ εἰ πεῖν ἔχουσι δίκαιον. Διαμηνύεται τοιγαροῦν ὁ τὴν ἡγουμενίαν τῆς αὐτῆς σεβασμίας μονῆς ἐγκεχειρι
ESAIÆ CP. PATRIARCHÆÆ
μενικοῦ πατριάρχου κῦρ Ησαΐου ἐν τοῖς κατὰ τὸν
ἅγιον θεοφύλακτον κελλίοις αὐτοῦ, συνεδριαζόντων
τῇ μεγάλῃ ἁγιωσύνῃ αὐτοῦ καὶ ἱερωτάτων ἀρχιε
ρέων, τοῦ Ἐφέσου, υπερτίμου καὶ ἐξάρχου πάσης
Ασίας, Ματθαίου, τοῦ Σάρδεων, ὑπερτίμου, ἐξάρ
χου Λυδίας καὶ προέδρου Μιτυλήνης, Γρηγορίου, τοῦ
Προύσης, ὑπερτίμου καὶ προέδρου Βιζύης, Νικολάου, τοῦ Παλαιῶν Πατρῶν καὶ ὑπερτίμου, Μητρο
φάνους, τοῦ Πισιδίας καὶ ὑπερτίμου, Γρηγορίου,
τοῦ Σερρῶν καὶ ὑπερτίμου, Μακαρίου, τοῦ Βούσεως καὶ ὑπερτίμου, Γερασίμου, τοῦ Σουγδαίας,
ὑπερτίμου καὶ προέδρου Λακεδαιμονίας, Λουκά,
τοῦ Γαλίτζης καὶ ὑπερτίμου, τοῦ Προικοννήσου,
Μανουήλ, τοῦ Λοπαδίου καὶ προέδρου Γαρέλλης,
Ἱεροθέου, καὶ τοῦ Λήμνου, Ἰακώβου, παρισταμέ
νων καὶ θεοφιλεστάτων δεσποτικῶν ἀρχόντων.
ἁγίῳ ἐλέει τοῦ Θεοῦ, ὅτι οὐκ εἴασεν εἰς τέλος του μένου τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου τοῦ οἰκου
σούτον λαόν σφαλεροίς δόγμασι προσέχειν καὶ ἀποτετμημένον εἶναι τῆς Ἐκκλησίας αὐτοῦ. Ὅσον τοίνυν ἔχομεν τοῦτο περὶ πολλοῦ, ἐγράψαμεν καὶ ἐδη·
λώσαμεν τοῦτο πρὸς αὐτὸν τὸν αἰδεσιμώτατον και
θολικὸν καὶ γράφομεν καὶ πρὸς τὴν ξηγικήν σου
ἐξουσίαν, ὡς κατὰ πολὺ ἀποδεχόμεθα τὸν ἵνα προσε
δεξώμεθα ὑμᾶς εἰς τὴν κοινωνίαν τὴν μεθ' ἡμῶν,
γενομένου καὶ τοῦ πράγματος καὶ οἰκονομηθέντος,
ὡς ἐνδέχεται, ὅθεν καὶ διὰ τὸ τοιοῦτον θεοφιλὲς καὶ
σωτήριον ὑμῶν ζήτημα ἐξελεξάμεθα καὶ ἀπεστεί
λαμεν πρὸς ὑμᾶς τὸν πανσέβαστον σεβαστὸν οἰκεῖον
τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι, προκαθήμενον τοῦ θεοφυλάκτου κοιτώνος τῆς ἁγίας βασιλείας αὐτοῦ, κῦρ Μιχαήλ τον Καλλικρηνίτην, καὶ
τὸν τιμιώτατον ἐν ἱερομονάχοις κῦρ Γαβριήλ, ἀλλὰ
δὴ καὶ τὸν τιμιώτατον ἐπίσκοπον τῶν ἐνταῦθα Αρμενίων, ὅστις δὴ προκαθήμενος τοῦ βασιλικού κοι
τῶνος μέλλει ἀπελθεῖν πρότερον εἰς τὸν σουλτάνον
διὰ τὴν δουλείαν, ἣν ἠξίωσαν γενέσθαι οἱ αὐτόθεν
ἐλθόντες ἀποκρισιάριοι. Οι μέντοι συναποσταλέντες
μετ' αὐτοῦ μέλλουσιν ἀποκομίσαι εἰς τὴ ῥηγικήν
σου ἐξουσίαν τὸ σεπτὸν χρυσόβουλλον τοῦ κρατίστου
καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος καὶ τὴν παροῦσαν
ἡμετέραν γραφήν, ἐξ ὧν ἵνα καταλάβητε, ὅπως
ἀσπασίως καὶ μετὰ πολλῆς ἀγάπης πνευματικῆς
ἐδεξάμεθα τὴν ἐπὶ τὸ κρεῖττον μεταβολὴν ὑμῶν,
καὶ ὅπως ἀποδεχόμεθα αναπληρῶσαι ὑμᾶς καὶ τὰ
ἐλλείποντα, καθώς παραδηλοῦμεν διὰ τῶν, ὡς εἴρη
ται, ἐρχομένων αὐτόθι. Περὶ μέντοι τῶν ἐνταῦθα
Αρμενίων, οίτινες προσετέθησαν εἰς τὴν ἡμετέραν
ἁγίαν καὶ καθολικὴν Ἐκκλησίαν, πληροφορηθήτω ή
βηγική σου ἐξουσία, ὡς οὐκ ἔκ τινος ἀνάγκης ἢ
φόβου ἐποίησαν τοῦτο, ἀλλ' ἐξ οἰκείας γνώμης καὶ
προαιρέσεως καὶ θελήσεως· ἐὰν γὰρ προέβαινε
τοῦτο οὕτως, πῶς ἐμέλλομεν δέξασθαι ἡμεῖς εἰς
κοινωνίαν ἀνθρώπους ἀκουσίως προσελθόντας τῇ
πίστει, οἵτινες τῇ ἀληθείᾳ εἰς ἐκεῖνο ἔμελλον ἐμμένειν, ὅπερ ἦσαν καὶ πρότερον; Οὐδὲν ἔχει ἀληθῶς, ὅσον ἐγνωρίσθη αὐτόθι περὶ τούτου, ἀλλὰ τὸ
ἀληθὲς ἔχει, ὡς πληροφορούμεν ἡμεῖς. Ἀπὸ τοῦ νῦν
δὲ μέλλει ἐνεργεῖσθαι εἰς αὐτοὺς, ὅσον ἀφορᾷ εἰς
κυβέρνησιν αὐτῶν· ἐπεὶ εἰς ἀποδοχὴν ἕως τοῦτο τῆς
ῥηγικῆς του ἐξουσίας. Ἡμεῖς δὲ εὐχόμεθα, ἵνα εὐ
δοκήσῃ ὁ εἰρηνάρχης Θεὸς καὶ προβῇ ἡ τοιαύτη "
Ένωσις καὶ προσδοχὴ ὑμῶν κατὰ τὴν ἀποδοχὴν αὐτ
τοῦ τοῦ Θεοῦ καὶ κατὰ τὴν ἡμετέραν ἀρχὴν καὶ
ἄφεσιν, ἔτι δὲ καὶ, καθώς ζητεῖ καὶ ὀρέγεται καὶ
θέλει ἡ ῥηγική σου ἐξουσία, ἣν καὶ εἴη διατηροῦσα
ἡ τοῦ Θεοῦ χάρις εἰς πάντα τὰ αὐτῷ εὐάρεστα προστ
βείαις τῆς ὑπὲρ λόγον τεκούσης αὐτὸν, τῆς ὑπεράγ.
του Δεσποίνης καὶ Θεομήτορος.
XXI. Synodus dirimil controversiam.
Τὸ παρὸν ἀνεγνώσθη καὶ ἐξητάσθη ἀκριβεῖ βασάνω
καὶ ἐρεύνῃ δοθὲν καὶ ἀπεδείχθη καὶ ἀνεφάνη ψευδὲς καὶ πεφαλιζευμένον καὶ πάντη ἀνατετριμ
μένον.
* Μηνὶ Ἀπριλλίῳ, ἡμέρᾳ δ', ἰνο, ιδ', προκαθη
† Ὁ ἱερώτατος μητροπολίτης Μηθύμνης και
ὑπέρτιμος, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητὸς ἀδελφὸς τῆς
ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργός, συνεδριάζων
τῇ ἡμῶν μετριότητι προκαθημένῃ συνοδικῶς, ἀναφορὰν ἐποιήσατο πολλάκις μετὰ περιπαθείας, ὡς οἱ
μοναχοὶ τῆς τοῦ Καλέως σεβασμίας μονης κατέσχον
καὶ ἰδιοποιήσαντο ἀπὸ τῶν ὑπὸ τὴν λαχοῦσαν αὐτὸν
ἐκκλησίαν μοναστηρίων μοναστήρια τέσσαρα, ήγουν
τὸ τοῦ ᾿Αγίου Νικολάου, τὸ τῆς Καλῆς Λαγκάδος, τὸ
τοῦ Ξηροκάστρου καὶ τὸ τοῦ Μυρσίνης, πορισάμενοι ἐκ ψευδοῦς ἀναφορᾶς ἐπ' αὐτοῖς σεπτόν χρυσό
βουλλον τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος,
πρὸ τούτου δὲ μεταχειρισάμενοι καὶ δύο τῶν αὐτοῦ
κληρικῶν, τὸν σακελλάριον δηλονότι καὶ τὸν πρωτέκδικον, καὶ πείσαντες αὐτοὺς ὑποσχέσεσί τισι, καὶ
λαβόντες παρ' αὐτῶν ἐκδοτήριον γράμμα εἰς τὴ
ῥηθὲν μοναστήριον τοῦ Μυρσίνης; μὴ συνειδότος
τούτου μηδὲ συμπράξαντος εἰς τὴν τοιαύτην έκδο
σιν· ὡσαύτως ἀνήνεγκεν ὁ αὐτὸς ἱερώτατος ἀρχιε
ρεὺς καὶ ὡς οἱ μοναχοὶ τῆς τῶν ῾Οδηγῶν σεβασμίας
μονῆς καὶ οἱ τῆς τοῦ κῦρ ᾿Αθανασίου κατέσχον καὶ
αὐτοὶ παρὰ γνώμην καὶ ἔνδοσιν τούτου μοναστήρια
ἕτερα, οἱ μὲν τῆς τῶν Οδηγῶν τὸ τοῦ Κρυοκόπου,
οἱ δὲ τῆς τοῦ κυροῦ ᾿Αθανασίου τὸ τῆς ἁγίας Θεο
φανώ, ὡσαύτως καὶ ὁ κῦρ Ζωσιμᾶς τὸ ἐντὸς τοῦ
κάστρου των Αγίων Θεοδώρων μοναστήριον τῆς
Οδηγητρίας, καὶ τὸ ἐκτὸς αὐτοῦ μοναστήριον τὸ
ἐπιλεγόμενον τὸ Βοῦρκος· ἔτι δὲ καὶ τὸ τῶν ᾿Αγίων
Πέντε, καὶ τὸ ἐν τῇ ἐνορίᾳ τοῦ Κόρακος τοῦ ἁγίου
ἀποστόλου καὶ εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου
καὶ τὸ τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ, ἔτι γε μὴν κατέσχε
καὶ ἡ μονὴ τῆς Κεχαριτωμένης μοναστήριον τὸ τοῦ
ἁγίου Γεωργίου τὸ οὕτω πως ἐπιλεγόμενον τὸ Κρύον
Νερὸν καὶ τὸ Κλημάτιον κατὰ τὸν ὅμοιον τρόπον.
"Α δὴ μοναστήρια καὶ ἀνακαλούμενος, ἅτε δὴ τρόπο
παραλόγῳ καὶ ἀδίκῳ παρὰ τῶν εἰρημένων κατασχεέντα, ἐδεήθη τῆς ἡμῶν μετριότητος. Ἐπεὶ οὖν,
ὡς εἴρηται, σεπτὸν τοῖς τοῦ Καλέως μοναχοίς προέβη χρυσόβουλλον, δεῖν εἶναι συνοδικῶς ἔγνωμεν
ἀκροάσασθαι καὶ αὐτῶν, εἴ τι προβαλέσθαι καὶ εἰ
πεῖν ἔχουσι δίκαιον. Διαμηνύεται τοιγαροῦν ὁ τὴν
ἡγουμενίαν τῆς αὐτῆς σεβασμίας μονῆς ἐγκεχειρι
col. 1213–1214page 109 of 238
PG 152:1213σμένος ἱερομόναχος Ιλαρίων εἰς τὸ καθ᾽ ἡμᾶς ἱερὸν Λ χωρεῖν ταῦτα τῇ ἑαυτῶν ἀμελείᾳ ἐᾷν, ἔπειτα ὑπεί συνοδικὸν δικαστήριον ἀπαντῆσαι, εἰς δ δὴ καὶ ἀπαν τήσαντος μετά καί τινων τῶν ἐν αὐτῇ μοναχῶν, ἐγε γόνει μὲν ἐξέτασις, καὶ ἀνεφάνη, ὡς ἐκ ψευδοῦς αὐτῶν ἀναφορᾶς τὸ σεπτὸν χρυσόβουλλον ἐπορίσαντο ἐπὶ τοῖς ῥηθεῖσι μοναστηρίοις, ὑπερετέθη δὲ ὅμως τὰ τῆς ἀποφάσεως, ἕως δῆλα τὰ περὶ τούτου καὶ τῷ ἐκ Θεοῦ βασιλεῖ ποιήσωμεν. Καὶ ἐπεὶ γεγονότος τούτου ἔκδοσις ἐκεῖθεν ἐγένετο διά μέσου του περι ποθήτου γαμβροῦ τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αυτ τοκράτορος, τοῦ πανευγενεστάτου μεγάλου δομεστίκου, ὥστε δικάσαι τὴν ὑπόθεσιν συνοδικῶς καὶ τὸ δόξαν κανονικῶς δίκαιον ἀποφήνασθαι, μετάκλητος καὶ αὖθις εἰς τὸ δικαστήριον ὁ ῥηθεῖς καθηγούμενος τοῦ Καλέως ἐγένετο. Καὶ ἐρωτηθέντος καὶ αὖθις καὶ μηδὲν ἕτερον εἰπεῖν ἢ δεῖξαι εἰς δικαίωσιν ἑαυτοῦ δίκαιον ἔχοντος, ἀλλ᾽ ἢ τὸ σεπτὸν χρυσόβουλλον καὶ τὸ γράμμα τῶν κληρικῶν, συνδιασκεψαμένη τὰ περὶ τούτου ἡ μετριότης· ἡμῶν τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτά τοῖς ἀρχιερεῦσιν, εδικαίωσεν, ἵνα, ἐπεὶ παρὰ γνώ μην καὶ ἔνδοσιν τοῦ τοπικοῦ ἀρχιερέως ἐπελάθοντο καὶ κατέσχον τὰ τοιαῦτα μοναστήρια οἱ τῆς τοῦ Και λέως μοναχοί, ἐπανέλθωσι καὶ αὖθις τῇ τῆς Μηθύμνης Εκκλησίᾳ κανονικῶς, καὶ κατέχωνται καὶ διεξάγωνται παρὰ τοῦ ἀρχιερέως κατὰ τὸ δίκαιον. ὅπερ ἔχει εἰς αὐτὰ ἐκ τῆς τῶν ἱερῶν κανόνων δια ταγῆς, τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον ἐπανέλθωσι ταύτῃ δὴ τῇ ἐκκλησίᾳ, καὶ ὅσα οἵ τε τῆς τῶν Ὁδηγῶν, καὶ οἱ τῆς τοῦ κῦρ Αθανασίου καὶ οἱ τῆς κεχαριτωμένης καὶ ὁ κῦρ Ζωσιμᾶς καὶ εἴ τις ἄλλος εδρία μοναστηρίων, καὶ τὸ ἀπ᾿ ἐκείνου ἀπέχωσιν ἀπ' αὐτ σκεταί τι μοναστήριον κατέχων τῆς αὐτῆς ἐκκλη- “τῶν διὰ τὸ παραλόγως καὶ τὴν ἀρχὴν παρ' αὐτῶν σίας χωρὶς ἐκδόσεως ἀρχιερατικής, ἅτε δὴ τῶν ἱερῶν κανόνων μηδενὶ τῶν ἁπάντων παραχωρούντων δίχα τῆς τοῦ ἀρχιερέως θελήσεως καὶ ἐνδόσεως ὑποποιεῖσθαι ἑαυτῷ μοναστήριον· ὅθεν καὶ ὀφεί λουσι τὸ ἀπὸ τοῦδε καὶ αὐτοὶ οἱ τῆς τοῦ Καλέως σεβασμίας μονῆς μοναχοὶ καὶ οἱ εἰρημένοι ἕτεροι μου ναχοὶ τῶν διειλημένων μονῶν καὶ πάντες οἱ ἄλλοι ὑπεκστῆναι τῇ τῆς Μηθύμνης ἐκκλησίᾳ τῶν κατε χομένων παρ' αὐτῶν, καθ᾿ ὃν εἴρηται τρόπον, μου ναστηρίων αὐτῆς καὶ ἀποσχέσθαι αὐτῶν τελέως, καὶ μηδαμῶς εἰς τὸ ἔμπροσθεν ἀντιποιηθῆναι αὐτῶν, μὴ ἐνδιδόντος μηδὲ ἐπιτρέποντος τοῦ τοπικοῦ ἀρ χιερέως. Επιτίμιον γὰρ βαρύτατον συνοδικῶς ἐπα νατεινόμεθα καὶ ἐπαπειλοῦμεν τῷ τολμήσαντι, σύνηθες ἔνι δίδοσθαι παρ' αὐτῶν τῷ μέρει τῆς Ἐκ κειν καὶ εὐπειθεῖν καὶ ὑποτάσσεσθαι, ὡς προσῆκον, καὶ τῷ κατὰ τόπον ἀρχιερεῖ, καὶ ἐπ᾿ οὐδενὶ τῶν ἀνηκόντων αὐτῷ κανονικῶν δικαίων ἀδικεῖν τοῦτον εἰ δ' οὖν, ἐξέσται αὐτῷ ἐξωθεῖν τούτους ἐκεῖθεν καὶ τῇ κατ' αὐτὸν ἐκκλησίᾳ ἐπανασώζειν τὰ μοναστήρια ταῦτα. Τοῦτο δὲ κρατεῖν βουλόμεθα καὶ ἐπὶ ταῖς λοιπαῖς ἐκκλησίαις· πρᾶγμα γὰρ ἐπιχωριάσαν ὁρῶ μὲν ταῖς ἐκκλησίαις παράλογον καὶ τῶν ἱερῶν και νόνων ἐκτός. 'Αφαιρούνται γάρ τινες αὐτῶν μονα στήρια και καρπίζονται ταῦτα δίχα γνώμης και θελήσεως ἀρχιερατικῆς, ὅπερ καὶ ἐκ μέσου γενέσθαι τῶν δικαιοτάτων ἐστί· καὶ ταῦτα μὲν ὀφείλει πρα χθῆναι κατὰ τὴν συνοδικὴν ταύτην καὶ ἡμετέραν διάγνωσιν. Ἐπειδὴ δὲ ἔφθασαν καὶ οἱ εἰς τὸ Κρίτζος μοναχοί, καὶ κατέσχον παρὰ τὴν θέλησιν τοῦ ἀρχιερέως ἕτερα μοναστήρια τρία, ήγουν τὸ τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ, τὸ τοῦ Κεραμεῶνος καὶ τὸ τῶν ῾Αγίων Θεοδώρων, εἰς ὃ δὴ μοναστήριον τῶν ᾿Αγίων Θεο δώρων ἐξ οἰκονομίας τῶν μοναχῶν τῶνδε προέβη ὁρισμῷ βασιλικῷ γράμμα τούτου, καὶ ἐδεήθη καὶ περὶ αὐτῶν. Εἶχε μὲν ἡ μετριότης ἡμῶν συνοδικῶς ἀπάρτι τοῦτον δικαιῶσαι καὶ ἐπ' αὐτοῖς, ἐφ᾽ ᾧ καὶ ταῦτα προσεπιλήψεται, ὑπερεθέμεθα δὲ τοῦτο, ἕως ὁ αὐτὸς ἱερώτατος μητροπολίτης Μηθύμνης ἀνενέγκη τὰ περὶ τούτου τῷ ἐκ Θεοῦ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι, καν περ τούτου γενομένου ταχθῇ τις ἑτέρωθεν προμήθεια τοῖς εἰς τὸ τοιοῦτον κάστρον μοναχοῖς, ἐκστῶσι καὶ αὐτοὶ τελέως τῶν τοιούτων ὁποῖος ἄρα καὶ εἴη, ἀντιποιηθῆναι τινος μοναστηρίου τῆς τοιαύτης ἐκκλησίας ἐκτὸς γνώμης καὶ θελήσεως καὶ προτροπῆς τοῦ ἀρχιερατικῶς λαχόντος διεθύνειν τὰ κατ' αὐτήν· καὶ ὡς ἂν οὐδεὶς τῷ τοσούτῳ βάρει περιπέσῃ, παραινοῦμεν ἀποσχέσθαι τῶν μοναστηρίων τῶνᾶς τοὺς κατέχοντας αὐτὰ, ὡς εἴρηται, καὶ ἀνεμπόδιστον καὶ ἀνενόχλητον ἐπ' αὐτοῖς μένειν ἐᾶσαι τὸ μέρος τῆς αὐτῆς ἐκκλησίας. Οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ εἴ τινες εὑρίσκονται διὰ γραμμάτων ἀρχιερατικῶν κατέχοντές τινα μοναστήρια τῆς τοιαύτης ἐκε κλησίας, καὶ αὐτοὶ ὀφείλουσι προνοεῖσθαι προηγουμένως τῆς αὐτῶν συστάσεως, καὶ μὴ ἐπὶ τὸ χεῖρον τὰ τοιαῦτα μοναστήρια κατασχεθῆναι, πλὴν ἕως ἂν, ὅσον εἴρηται, γένηται, ὀφείλουσι πᾶν, ὅσον ἐνεργεῖν μέλλουσιν οἱ τοιοῦτοι μοναχοὶ εἰς ταῦτα, ἐνεργῶσι τοῦτο μετ' εἰδήσεως καὶ γνώμης τοῦ ἀρχιερέως καὶ ἀποκομίζειν εἰδήσει καὶ αὐτοῦ ἐκεῖσε, ὅσον ἐκ τῆς αὐτῶν προσόδου ἀποκομίζειν μέλλουσι, τὸ δὲ περιτο τεῦον ὀφείλουσι καὶ αὐτὸ εἰδήσει τούτου καταναλίσκειν εἰς περιποίησιν καὶ σύστασιν καὶ βελτίωσιν τῶν μοναστηρίων τῶνδε. Πρὸς τούτῳ μέντοι ὀφεί λουσιν ἀποδιδόναι αὐτῷ καὶ τὰ κανονικῶς ἀνήκοντα τούτῳ δίκαια, τὴν ἀναφορὰν δηλαδὴ καὶ μνήμην τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ, τὴν τῶν ψυχῶν ἀνάκρισιν καὶ τὸ τεταγμένον κανονικόν, ὡσαύτως καὶ εἴ τι ἄλλο κλησίας, εἰδέναι ὀφείλοντες, ὡς εἴ τι τουτωνὶ τῶν δικαίων ἀποστερήσαιεν καὶ εἰ μὴ εὐπειθεῖεν καὶ ὑπείκειεν τῷ κατὰ τόπον ἀρχιερεῖ, ἀφαιρεθήσονται τα μοναστήρια ταῦτα κατὰ λόγον τὸν δίκαιον· ἐπ' ἀδείας γὰρ ἕξει ὁ ἱερώτατος δε ἀρχιερεὺς τοιούτων αὐτῶν ὄντων κρατῆσαι καὶ αὐτὰ καὶ ἀπώσασθα ἀπ' αὐτῶν τούτους, ὡς τοῖς ἱεροῖς κανόσι δοκεῖ. Ταῦτα παρεκβληθέντα ἀπὸ τῶν ἡμερησίων συνοδικῶν παρατημειώσεων καὶ τῇ ὑπογραφῇ καὶ σφρα γίδι τοῦ τιμιωτάτου μεγάλου χαρτοφύλακος πιστωθέντα καὶ βεβαιωθέντα, ἐπιδέδοται μηνὶ καὶ ἰνδ. ταῖς αναγεγραμμένοις έτους σωλθ'.
σμένος ἱερομόναχος Ιλαρίων εἰς τὸ καθ᾽ ἡμᾶς ἱερὸν Λ χωρεῖν ταῦτα τῇ ἑαυτῶν ἀμελείᾳ ἐᾷν, ἔπειτα ὑπείσυνοδικὸν δικαστήριον ἀπαντῆσαι, εἰς δ δὴ καὶ ἀπαν
τήσαντος μετά καί τινων τῶν ἐν αὐτῇ μοναχῶν, ἐγεγόνει μὲν ἐξέτασις, καὶ ἀνεφάνη, ὡς ἐκ ψευδοῦς
αὐτῶν ἀναφορᾶς τὸ σεπτὸν χρυσόβουλλον ἐπορίσαντο
ἐπὶ τοῖς ῥηθεῖσι μοναστηρίοις, ὑπερετέθη δὲ ὅμως
τὰ τῆς ἀποφάσεως, ἕως δῆλα τὰ περὶ τούτου καὶ τῷ
ἐκ Θεοῦ βασιλεῖ ποιήσωμεν. Καὶ ἐπεὶ γεγονότος
τούτου ἔκδοσις ἐκεῖθεν ἐγένετο διά μέσου του περι
ποθήτου γαμβροῦ τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αυτ
τοκράτορος, τοῦ πανευγενεστάτου μεγάλου δομεστίκου, ὥστε δικάσαι τὴν ὑπόθεσιν συνοδικῶς καὶ τὸ
δόξαν κανονικῶς δίκαιον ἀποφήνασθαι, μετάκλητος
καὶ αὖθις εἰς τὸ δικαστήριον ὁ ῥηθεῖς καθηγούμενος
τοῦ Καλέως ἐγένετο. Καὶ ἐρωτηθέντος καὶ αὖθις καὶ
μηδὲν ἕτερον εἰπεῖν ἢ δεῖξαι εἰς δικαίωσιν ἑαυτοῦ
δίκαιον ἔχοντος, ἀλλ᾽ ἢ τὸ σεπτὸν χρυσόβουλλον καὶ
τὸ γράμμα τῶν κληρικῶν, συνδιασκεψαμένη τὰ περὶ
τούτου ἡ μετριότης· ἡμῶν τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοῖς ἀρχιερεῦσιν, εδικαίωσεν, ἵνα, ἐπεὶ παρὰ γνώμην καὶ ἔνδοσιν τοῦ τοπικοῦ ἀρχιερέως ἐπελάθοντο
καὶ κατέσχον τὰ τοιαῦτα μοναστήρια οἱ τῆς τοῦ Και
λέως μοναχοί, ἐπανέλθωσι καὶ αὖθις τῇ τῆς Μηθύμνης Εκκλησίᾳ κανονικῶς, καὶ κατέχωνται καὶ
διεξάγωνται παρὰ τοῦ ἀρχιερέως κατὰ τὸ δίκαιον.
ὅπερ ἔχει εἰς αὐτὰ ἐκ τῆς τῶν ἱερῶν κανόνων διαταγῆς, τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον ἐπανέλθωσι ταύτῃ δὴ
τῇ ἐκκλησίᾳ, καὶ ὅσα οἵ τε τῆς τῶν Ὁδηγῶν, καὶ
οἱ τῆς τοῦ κῦρ Αθανασίου καὶ οἱ τῆς κεχαριτωμένης καὶ ὁ κῦρ Ζωσιμᾶς καὶ εἴ τις ἄλλος εδρία μοναστηρίων, καὶ τὸ ἀπ᾿ ἐκείνου ἀπέχωσιν ἀπ' αὐτ
σκεταί τι μοναστήριον κατέχων τῆς αὐτῆς ἐκκλη- “τῶν διὰ τὸ παραλόγως καὶ τὴν ἀρχὴν παρ' αὐτῶν
σίας χωρὶς ἐκδόσεως ἀρχιερατικής, ἅτε δὴ τῶν
ἱερῶν κανόνων μηδενὶ τῶν ἁπάντων παραχωρούντων
δίχα τῆς τοῦ ἀρχιερέως θελήσεως καὶ ἐνδόσεως
ὑποποιεῖσθαι ἑαυτῷ μοναστήριον· ὅθεν καὶ ὀφεί
λουσι τὸ ἀπὸ τοῦδε καὶ αὐτοὶ οἱ τῆς τοῦ Καλέως σε
βασμίας μονῆς μοναχοὶ καὶ οἱ εἰρημένοι ἕτεροι μου
ναχοὶ τῶν διειλημένων μονῶν καὶ πάντες οἱ ἄλλοι
ὑπεκστῆναι τῇ τῆς Μηθύμνης ἐκκλησίᾳ τῶν κατε
χομένων παρ' αὐτῶν, καθ᾿ ὃν εἴρηται τρόπον, μου
ναστηρίων αὐτῆς καὶ ἀποσχέσθαι αὐτῶν τελέως, καὶ
μηδαμῶς εἰς τὸ ἔμπροσθεν ἀντιποιηθῆναι αὐτῶν,
μὴ ἐνδιδόντος μηδὲ ἐπιτρέποντος τοῦ τοπικοῦ ἀρ
χιερέως. Επιτίμιον γὰρ βαρύτατον συνοδικῶς ἐπανατεινόμεθα καὶ ἐπαπειλοῦμεν τῷ τολμήσαντι, σύνηθες ἔνι δίδοσθαι παρ' αὐτῶν τῷ μέρει τῆς Ἐκ
κειν καὶ εὐπειθεῖν καὶ ὑποτάσσεσθαι, ὡς προσῆκον,
καὶ τῷ κατὰ τόπον ἀρχιερεῖ, καὶ ἐπ᾿ οὐδενὶ τῶν
ἀνηκόντων αὐτῷ κανονικῶν δικαίων ἀδικεῖν τοῦτον·
εἰ δ' οὖν, ἐξέσται αὐτῷ ἐξωθεῖν τούτους ἐκεῖθεν καὶ
τῇ κατ' αὐτὸν ἐκκλησίᾳ ἐπανασώζειν τὰ μοναστή
ρια ταῦτα. Τοῦτο δὲ κρατεῖν βουλόμεθα καὶ ἐπὶ ταῖς
λοιπαῖς ἐκκλησίαις· πρᾶγμα γὰρ ἐπιχωριάσαν ὁρῶμὲν ταῖς ἐκκλησίαις παράλογον καὶ τῶν ἱερῶν και
νόνων ἐκτός. 'Αφαιρούνται γάρ τινες αὐτῶν μοναστήρια και καρπίζονται ταῦτα δίχα γνώμης και
θελήσεως ἀρχιερατικῆς, ὅπερ καὶ ἐκ μέσου γενέσθαι
τῶν δικαιοτάτων ἐστί· καὶ ταῦτα μὲν ὀφείλει πραχθῆναι κατὰ τὴν συνοδικὴν ταύτην καὶ ἡμετέραν
διάγνωσιν. Ἐπειδὴ δὲ ἔφθασαν καὶ οἱ εἰς τὸ Κρίτζος
μοναχοί, καὶ κατέσχον παρὰ τὴν θέλησιν τοῦ ἀρχιε
ρέως ἕτερα μοναστήρια τρία, ήγουν τὸ τοῦ Σωτῆρος
Χριστοῦ, τὸ τοῦ Κεραμεῶνος καὶ τὸ τῶν ῾Αγίων
Θεοδώρων, εἰς ὃ δὴ μοναστήριον τῶν ᾿Αγίων Θεοδώρων ἐξ οἰκονομίας τῶν μοναχῶν τῶνδε προέβη
ὁρισμῷ βασιλικῷ γράμμα τούτου, καὶ ἐδεήθη καὶ
περὶ αὐτῶν. Εἶχε μὲν ἡ μετριότης ἡμῶν συνοδικῶς
ἀπάρτι τοῦτον δικαιῶσαι καὶ ἐπ' αὐτοῖς, ἐφ᾽ ᾧ καὶ
ταῦτα προσεπιλήψεται, ὑπερεθέμεθα δὲ τοῦτο, ἕως
ὁ αὐτὸς ἱερώτατος μητροπολίτης Μηθύμνης ἀνενέγκη
τὰ περὶ τούτου τῷ ἐκ Θεοῦ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου
αὐτοκράτορι, καν περ τούτου γενομένου ταχθῇ τις
ἑτέρωθεν προμήθεια τοῖς εἰς τὸ τοιοῦτον κάστρον
μοναχοῖς, ἐκστῶσι καὶ αὐτοὶ τελέως τῶν τοιούτων
ὁποῖος ἄρα καὶ εἴη, ἀντιποιηθῆναι τινος μοναστηρίου
τῆς τοιαύτης ἐκκλησίας ἐκτὸς γνώμης καὶ θελήσεως
καὶ προτροπῆς τοῦ ἀρχιερατικῶς λαχόντος διεθύνειν
τὰ κατ' αὐτήν· καὶ ὡς ἂν οὐδεὶς τῷ τοσούτῳ βάρει
περιπέσῃ, παραινοῦμεν ἀποσχέσθαι τῶν μοναστη
ρίων τῶνᾶς τοὺς κατέχοντας αὐτὰ, ὡς εἴρηται, καὶ
ἀνεμπόδιστον καὶ ἀνενόχλητον ἐπ' αὐτοῖς μένειν
ἐᾶσαι τὸ μέρος τῆς αὐτῆς ἐκκλησίας. Οὐ μὴν ἀλλὰ
καὶ εἴ τινες εὑρίσκονται διὰ γραμμάτων αρχιερα
τικῶν κατέχοντές τινα μοναστήρια τῆς τοιαύτης ἐκε
κλησίας, καὶ αὐτοὶ ὀφείλουσι προνοεῖσθαι προηγου
μένως τῆς αὐτῶν συστάσεως, καὶ μὴ ἐπὶ τὸ χεῖρον
τὰ τοιαῦτα μοναστήρια κατασχεθῆναι, πλὴν ἕως ἂν,
ὅσον εἴρηται, γένηται, ὀφείλουσι πᾶν, ὅσον ἐνεργεῖν
μέλλουσιν οἱ τοιοῦτοι μοναχοὶ εἰς ταῦτα, ἐνεργῶσι
τοῦτο μετ' εἰδήσεως καὶ γνώμης τοῦ ἀρχιερέως καὶ
ἀποκομίζειν εἰδήσει καὶ αὐτοῦ ἐκεῖσε, ὅσον ἐκ τῆς
αὐτῶν προσόδου ἀποκομίζειν μέλλουσι, τὸ δὲ περιτο
τεῦον ὀφείλουσι καὶ αὐτὸ εἰδήσει τούτου καταναλί
σκειν εἰς περιποίησιν καὶ σύστασιν καὶ βελτίωσιν
τῶν μοναστηρίων τῶνδε. Πρὸς τούτῳ μέντοι ὀφεί
λουσιν ἀποδιδόναι αὐτῷ καὶ τὰ κανονικῶς ἀνήκοντα
τούτῳ δίκαια, τὴν ἀναφορὰν δηλαδὴ καὶ μνήμην
τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ, τὴν τῶν ψυχῶν ἀνάκρισιν καὶ
τὸ τεταγμένον κανονικόν, ὡσαύτως καὶ εἴ τι ἄλλο
κλησίας, εἰδέναι ὀφείλοντες, ὡς εἴ τι τουτωνὶ τῶν
δικαίων ἀποστερήσαιεν καὶ εἰ μὴ εὐπειθεῖεν καὶ
ὑπείκειεν τῷ κατὰ τόπον ἀρχιερεῖ, ἀφαιρεθήσονται
τα μοναστήρια ταῦτα κατὰ λόγον τὸν δίκαιον· ἐπ'
ἀδείας γὰρ ἕξει ὁ ἱερώτατος δε ἀρχιερεὺς τοιούτων
αὐτῶν ὄντων κρατῆσαι καὶ αὐτὰ καὶ ἀπώσασθα:
ἀπ' αὐτῶν τούτους, ὡς τοῖς ἱεροῖς κανόσι δοκεῖ.
Ταῦτα παρεκβληθέντα ἀπὸ τῶν ἡμερησίων συνοδι
κῶν παρατημειώσεων καὶ τῇ ὑπογραφῇ καὶ σφρα
γίδι τοῦ τιμιωτάτου μεγάλου χαρτοφύλακος πιστω
θέντα καὶ βεβαιωθέντα, ἐπιδέδοται μηνὶ καὶ ἰνδ. ταῖς
αναγεγραμμένοις έτους σωλθ'.
Part I, IIPars I, II
col. 1215–1216page 110 of 238
Joannes Calecas
PG 152:1215ΚΩΔΙΚΙΟΝ ΤΩΝ ΣΥΝΟΔΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΗΜΕΙΩΣΕΩΝ ΓΕΓΟΝΟΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΗΜΕΡΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΤΟΥ ΔΕΣΠΟΤΟΥ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΚΥΡ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΚΑΛΕΚΑ. 1. τὴν Πετραλοιφίναν εισαγομένην κατὰ πρῶτον ὕπνον παρὰ τοῦ ἀνθρώπου του μητροπολίτου, τοῦ ᾿Αλβα νίτου Μιχαὴλ διὰ τῆς αὐλῆς τοῦ μοναστηρίου εἰς τὸ κελλίον τοῦ μητροπολίτου, ἀνδρῷα φοροῦσαν ἐνδύ ματα, καὶ πάλιν ἐξιοῦσαν μετ' αὐτοῦ τοῦ ᾿Αλβανί του κατὰ τὸν καιρὸν τοῦ ὄρθρου· ὡσαύτως ἔβλεπον αὐτὴν καὶ κατὰ διαφόρους ἡμέρας εἰσερχομένην καὶ ἐξερχομένην φανερῶς.» + Η μετριότης ἡμῶν διὰ τοῦ παρόντος αὐτῆς γράμματος παρακελεύεται εἶναι τὸν τιμιώτατον ἐν ἱερομονάχοις, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητὸν αὐτῆς υἱὸν, κῦρ Ἰγνάτιον τὸν Καλόθετον ἐν κατοχῇ τοῦ περὶ τὸν Ἀνάπλουν διακειμένου μοναστηρίου τοῦ εἰς ὄνομα τιμωμένου τοῦ τιμίου ταξιάρχου τῶν ἄνω δυνάμεων Μιχαὴλ καὶ ἐπικεκλημένου τοῦ Σωσθενίου, ὥστε ἀπολαύειν τοῦτό τε καὶ τὰ προσόντα αὐτῷ κτήματα τῆς αὐτοῦ ἐφορείας καὶ πνευματικῆς ἐπισκέψεως, ὅθεν καὶ ἐπιλήψεται τοῦ τοιούτου μου ναστηρίου καὶ τῶν ὑπ' αὐτό, καὶ ἐπ' ἀδείας ἕξει συνιστῶν καὶ βελτιοῦν καὶ ἐπαύξειν τὰ κατ' αὐτὸ, κατέχων τοῦτο ἀναφαιρέτως καὶ ἀναποσπάστως, ἔτι γε μὴν ἀταράχως καὶ ἀνενοχλήτως διὰ πάσης” αὐτοῦ τῆς ζωῆς· διὰ τοῦτο ὀφείλουσι καὶ οἱ ἐν τῷ μοναστηρίῳ τῷδε εὑρισκόμενοι μοναχοὶ εὐπειθῶς ἔχειν πρὸς τὸν παρὰ τούτου ἀποταχθησόμενον ἐπὶ τῇ διοικήσει τούτου καὶ διεξαγωγῇ καὶ ταῖς αὐτοῦ πνευματικαῖς εἰσηγήσεσιν ὑποκεῖσθαι καὶ πειθαρχεῖν. Εἰς γὰρ τὴν περὶ τούτου ἀσφάλειαν γέγονε καὶ ἐπεδόθη τῷ αὐτῷ τιμιωτάτῳ ἐν Ἱερομονάχοις κῦρ Ἰγνατίῳ καὶ τὸ παρὸν γράμμα τῆς ἡμῶν μετ τριότητος, μηνὶ Ἰουλίῳ ἰνδ. ε'. † Καθαίρεσις τοῦ Φιλίππων. † Ἐκινήθη ἐπὶ τῆς καθ' ἡμᾶς ἱερᾶς καὶ θείας συνόδου κατὰ τοῦ μητροπολίτου Φιλίππων καθοσιώσεως ἔγκλημα, οὔτινος, ὡς εἰκὸς, ἐξεταζομένου παρουσίᾳ καὶ τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αυτο κράτορος μεταξύ τῶν περὶ τοῦ τοιούτου ἐγκλήματος λεγομένων ἀνέκυψε τις ἑτέρα κατηγορία ἐγκλήματος μοιχικοῦ, περὶ οὗ καὶ πολλῆς καὶ ἀκριβοῦς ἐξε τάσεως γενομένης οὐχ ἅπαξ καὶ δὶς καὶ τρὶς καὶ πολλάκις, ἐπειδήπερ ἐδέησε μαρτύρων εἰς τὴν τῆς ἀληθείας εὕρεσιν καὶ παράστασιν, παρήχθησαν ἀπὸ τῶν ἑνασκουμένων μοναχῶν τῇ τοῦ Πρωτοσυγκέλλου σεβασμία μονῇ, ἐν ᾗ καὶ αὐτὸς τὴν οίκησιν ἐποιεῖτο, ὁ ἱερομόναχος Γρηγόριος, ὁ ἱερομόναχος Ιερόθεος καὶ ὁ διάκονος καὶ μοναχὸς Γρηγόριος, οἵτινες καὶ εἶπον καὶ ἐμαρτύρησαν ἐγγράφως ταῦτα †ι Ἐγὼ ὁ ἱερομόναχος Γρηγόριος λέγω· Εύλο γητὲς ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ὁ ὢν εἰς τοὺς αἰῶνας, οὐ ψεύδομαι, καὶ ἐμνύω εἰ; τὰ ἅγια τοῦ Θεοῦ Εὐαγγέλια, ὅτι εἶδον †ι Ἐγὼ ὁ ἱερομόναχος Ιερόθεος λέγω· Εὐλο γητὸς ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ὁ ὢν εἰς τοὺς αἰῶνας, οὐ ψεύδομαι, καὶ ὀμνύω εἰς τὰ ἅγια Εὐαγγέλια τοῦ Θεοῦ, ὅτι ἡ ὑποπτευομένη Πετραλοιφίνα ήρχετο πολλάκις εἰς τὸ κελλίον τοῦ μετροπολίτου, καὶ συνήσθια καὶ συνέ πινε καὶ συνδιημέρευεν αὐτῷ, καὶ ἐξήρχετο ποτέ μὲν ἡμέρας ούσης, ποτὲ δὲ νυκτὸς, ἰδίως δὲ διεβίβασεν ἐντὸς τοῦ κελλίου τοῦ μητροπολίτου νυχθήμερα τρία· ὅτε δὲ συνήσθιον καὶ συνέπινον, ποτὲ μὲν παριστάμην καὶ ὑπηρέτουν αὐτοῖς, ποτὲ δὲ καθήμενος ἤσθιον καὶ ἐγὼ ἰδίως.» † • Εγώ Γρηγόριος μοναχὸς καὶ διάκονος λέγω Εὐλογητὸς ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησ σοῦ Χριστοῦ ὁ ὢν εἰς τοὺς αἰῶνας, οὐ ψεύδομαι, καὶ ὀμνύω εἰς τὰ ἅγια τοῦ Θεοῦ Εὐαγγέλια, ὅτι εἶδον τὴν ὑποπτευομένην Πετραλοιφίναν εἰσερχομένην διὰ τῆς αὐλῆς τοῦ μοναστηρίου καὶ ἀπερχομένην εἰς τὸ κελλίον τοῦ μητροπολίτου μετὰ καὶ ἑτέρων για ναικῶν αὐτῆς τεσσάρων κατὰ τὸν καιρὸν τῆς ψαλ μῳδίας τοῦ μεσονυκτικοῦ, καὶ ἄλλοτε, ὅτε ἐψάλλετο ή τετάρτη ᾠδὴ κατὰ τὸν ὄρθρον, μετὰ δύο γυναικῶν αὐτῆς.» Ἐπὶ τούτοις ἀπῃτήθησαν παρ' ἡμῶν καὶ αὐτοὶ οἱ τὸ τῆς καθοσιώσεως Εγκλημα κεκινηκότες πιστών σασθαι, εἴτε διὰ μαρτύρων είτε τρόπον ἄλλον ἀναν τίῤῥητον καὶ βέβαιον τὰ κατ' αὐτό, καὶ ἐπεὶ μάρτυρας οὐδὲν εἶχον παραγαγεῖν, ἑτοίμως δὲ δι' ἐνόρκου ἀσφαλείας ἔχειν τὰ κατ' αὐτὸ πιστῶσαι διετείνοντο, εὔρομεν δὲ καὶ παρὰ τῶν πρὸ ἡμῶν ἐν τοῖς κωδικίοις διαπράξεων παραπλησίαν ἐνδεδομένην τὴν δι᾽ ἐνόρκου ἀσφαλείας πίστιν καὶ ἀπόδειξιν, ἀκόλουθα κατεπρά ξαμεν, καὶ δὴ τῶν ἁγίων Εὐαγγελίων τοῦ Χριστοῦ προτεθέντων ἐπ᾿ Εκκλησίας, ἡσφαλίσαντο τάδε †• Ἐγὼ ὁ δοῦλος τοῦ κραταιοῦ καὶ ἁγίου ἡμῶν αὐθέντου καὶ βασιλέως σεβαστός Ἰωάννης ὁ Τριχᾶς ὀμνύω εἰς τὰ ἅγια τοῦ Θεοῦ Εὐαγγέλια καὶ εἰς τὸν τίμιον καὶ ζωοποιὸν σταυρὸν, ὅτι ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ ᾿Ασάνη κῦρ Μιχαὴλ ἔχω καὶ τοῦτο μετὰ τῶν
JON, CALECE CP. PATRIARCHE
JOANNES CALECAS.
ΚΩΔΙΚΙΟΝ ΤΩΝ ΣΥΝΟΔΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΗΜΕΙΩΣΕΩΝ
ΓΕΓΟΝΟΣ
ΕΠΙ ΤΩΝ ΗΜΕΡΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΤΟΥ ΔΕΣΠΟΤΟΥ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ
ΚΥΡ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΚΑΛΕΚΑ.
nasterium Sosthenii.
1. Joannes Calecas concedit Ignatio Calotheto mo- τὴν Πετραλοιφίναν εισαγομένην κατὰ πρῶτον ὕπνον
παρὰ τοῦ ἀνθρώπου του μητροπολίτου, τοῦ ᾿Αλβα
νίτου Μιχαὴλ διὰ τῆς αὐλῆς τοῦ μοναστηρίου εἰς τὸ
κελλίον τοῦ μητροπολίτου, ἀνδρῷα φοροῦσαν ἐνδύ
ματα, καὶ πάλιν ἐξιοῦσαν μετ' αὐτοῦ τοῦ ᾿Αλβανί
του κατὰ τὸν καιρὸν τοῦ ὄρθρου· ὡσαύτως ἔβλεπον
αὐτὴν καὶ κατὰ διαφόρους ἡμέρας εἰσερχομένην καὶ
ἐξερχομένην φανερῶς.»
+ Η μετριότης ἡμῶν διὰ τοῦ παρόντος αὐτῆς
γράμματος παρακελεύεται εἶναι τὸν τιμιώτατον ἐν
ἱερομονάχοις, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητὸν αὐτῆς
υἱὸν, κῦρ Ἰγνάτιον τὸν Καλόθετον ἐν κατοχῇ τοῦ
περὶ τὸν Ἀνάπλουν διακειμένου μοναστηρίου τοῦ
εἰς ὄνομα τιμωμένου τοῦ τιμίου ταξιάρχου τῶν ἄνω
δυνάμεων Μιχαὴλ καὶ ἐπικεκλημένου τοῦ Σωσθενίου, ὥστε ἀπολαύειν τοῦτό τε καὶ τὰ προσόντα
αὐτῷ κτήματα τῆς αὐτοῦ ἐφορείας καὶ πνευματικῆς
ἐπισκέψεως, ὅθεν καὶ ἐπιλήψεται τοῦ τοιούτου μου
ναστηρίου καὶ τῶν ὑπ' αὐτό, καὶ ἐπ' ἀδείας ἕξει
συνιστῶν καὶ βελτιοῦν καὶ ἐπαύξειν τὰ κατ' αὐτὸ,
κατέχων τοῦτο ἀναφαιρέτως καὶ ἀναποσπάστως,
ἔτι γε μὴν ἀταράχως καὶ ἀνενοχλήτως διὰ πάσης”
αὐτοῦ τῆς ζωῆς· διὰ τοῦτο ὀφείλουσι καὶ οἱ ἐν τῷ
μοναστηρίῳ τῷδε εὑρισκόμενοι μοναχοὶ εὐπειθῶς
ἔχειν πρὸς τὸν παρὰ τούτου ἀποταχθησόμενον ἐπὶ
τῇ διοικήσει τούτου καὶ διεξαγωγῇ καὶ ταῖς αὐτοῦ
πνευματικαῖς εἰσηγήσεσιν ὑποκεῖσθαι καὶ πειθαρ
χεῖν. Εἰς γὰρ τὴν περὶ τούτου ἀσφάλειαν γέγονε
καὶ ἐπεδόθη τῷ αὐτῷ τιμιωτάτῳ ἐν Ἱερομονάχοις
κῦρ Ἰγνατίῳ καὶ τὸ παρὸν γράμμα τῆς ἡμῶν μετ
τριότητος, μηνὶ Ἰουλίῳ ἰνδ. ε'.
II.Synodus excommunicat metropolitam Philipporum.
† Καθαίρεσις τοῦ Φιλίππων.
† Ἐκινήθη ἐπὶ τῆς καθ' ἡμᾶς ἱερᾶς καὶ θείας
συνόδου κατὰ τοῦ μητροπολίτου Φιλίππων καθοσιώσεως ἔγκλημα, οὔτινος, ὡς εἰκὸς, ἐξεταζομένου
παρουσίᾳ καὶ τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αυτοκράτορος μεταξύ τῶν περὶ τοῦ τοιούτου ἐγκλήματος
λεγομένων ἀνέκυψε τις ἑτέρα κατηγορία ἐγκλήματος μοιχικοῦ, περὶ οὗ καὶ πολλῆς καὶ ἀκριβοῦς ἐξε
τάσεως γενομένης οὐχ ἅπαξ καὶ δὶς καὶ τρὶς καὶ
πολλάκις, ἐπειδήπερ ἐδέησε μαρτύρων εἰς τὴν τῆς
ἀληθείας εὕρεσιν καὶ παράστασιν, παρήχθησαν ἀπὸ
τῶν ἑνασκουμένων μοναχῶν τῇ τοῦ Πρωτοσυγκέλλου
σεβασμία μονῇ, ἐν ᾗ καὶ αὐτὸς τὴν οίκησιν ἐποιεῖτο,
ὁ ἱερομόναχος Γρηγόριος, ὁ ἱερομόναχος Ιερόθεος
καὶ ὁ διάκονος καὶ μοναχὸς Γρηγόριος, οἵτινες καὶ
εἶπον καὶ ἐμαρτύρησαν ἐγγράφως ταῦτα·
†ι Ἐγὼ ὁ ἱερομόναχος Γρηγόριος λέγω· Εύλο
γητὲς ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ
Χριστοῦ ὁ ὢν εἰς τοὺς αἰῶνας, οὐ ψεύδομαι, καὶ
ἐμνύω εἰ; τὰ ἅγια τοῦ Θεοῦ Εὐαγγέλια, ὅτι εἶδον
†ι Ἐγὼ ὁ ἱερομόναχος Ιερόθεος λέγω· Εὐλο
γητὸς ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ
Χριστοῦ ὁ ὢν εἰς τοὺς αἰῶνας, οὐ ψεύδομαι, καὶ
ὀμνύω εἰς τὰ ἅγια Εὐαγγέλια τοῦ Θεοῦ, ὅτι ἡ ὑποπτευομένη Πετραλοιφίνα ήρχετο πολλάκις εἰς τὸ
κελλίον τοῦ μετροπολίτου, καὶ συνήσθια καὶ συνέπινε καὶ συνδιημέρευεν αὐτῷ, καὶ ἐξήρχετο ποτέ
μὲν ἡμέρας ούσης, ποτὲ δὲ νυκτὸς, ἰδίως δὲ διεβίβασεν ἐντὸς τοῦ κελλίου τοῦ μητροπολίτου νυχθή
μερα τρία· ὅτε δὲ συνήσθιον καὶ συνέπινον, ποτὲ μὲν
παριστάμην καὶ ὑπηρέτουν αὐτοῖς, ποτὲ δὲ καθήμε
νος ἤσθιον καὶ ἐγὼ ἰδίως.»
† • Εγώ Γρηγόριος μοναχὸς καὶ διάκονος λέγω
Εὐλογητὸς ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησ
σοῦ Χριστοῦ ὁ ὢν εἰς τοὺς αἰῶνας, οὐ ψεύδομαι, καὶ
ὀμνύω εἰς τὰ ἅγια τοῦ Θεοῦ Εὐαγγέλια, ὅτι εἶδον
τὴν ὑποπτευομένην Πετραλοιφίναν εἰσερχομένην
διὰ τῆς αὐλῆς τοῦ μοναστηρίου καὶ ἀπερχομένην εἰς
τὸ κελλίον τοῦ μητροπολίτου μετὰ καὶ ἑτέρων για
ναικῶν αὐτῆς τεσσάρων κατὰ τὸν καιρὸν τῆς ψαλ
μῳδίας τοῦ μεσονυκτικοῦ, καὶ ἄλλοτε, ὅτε ἐψάλλετο
ή τετάρτη ᾠδὴ κατὰ τὸν ὄρθρον, μετὰ δύο γυναικῶν
αὐτῆς.»
Ἐπὶ τούτοις ἀπῃτήθησαν παρ' ἡμῶν καὶ αὐτοὶ οἱ
τὸ τῆς καθοσιώσεως Εγκλημα κεκινηκότες πιστών
σασθαι, εἴτε διὰ μαρτύρων είτε τρόπον ἄλλον ἀναν
τίῤῥητον καὶ βέβαιον τὰ κατ' αὐτό, καὶ ἐπεὶ μάρτυρας οὐδὲν εἶχον παραγαγεῖν, ἑτοίμως δὲ δι' ἐνόρκου
ἀσφαλείας ἔχειν τὰ κατ' αὐτὸ πιστῶσαι διετείνοντο,
εὔρομεν δὲ καὶ παρὰ τῶν πρὸ ἡμῶν ἐν τοῖς κωδικίοις
διαπράξεων παραπλησίαν ἐνδεδομένην τὴν δι᾽ ἐνόρκου
ἀσφαλείας πίστιν καὶ ἀπόδειξιν, ἀκόλουθα κατεπρά
ξαμεν, καὶ δὴ τῶν ἁγίων Εὐαγγελίων τοῦ Χριστοῦ
προτεθέντων ἐπ᾿ Εκκλησίας, ἡσφαλίσαντο τάδε
†• Ἐγὼ ὁ δοῦλος τοῦ κραταιοῦ καὶ ἁγίου ἡμῶν
αὐθέντου καὶ βασιλέως σεβαστός Ἰωάννης ὁ Τριχᾶς
ὀμνύω εἰς τὰ ἅγια τοῦ Θεοῦ Εὐαγγέλια καὶ εἰς τὸν
τίμιον καὶ ζωοποιὸν σταυρὸν, ὅτι ἀπὸ τοῦ στόματος
τοῦ ᾿Ασάνη κῦρ Μιχαὴλ ἔχω καὶ τοῦτο μετὰ τῶν
Part IIIPars III
col. 1217–1218page 111 of 238
PG 152:1217ἄλλων, ὧν μοι εἶπε περὶ τῆς ἀπιστίας, ὅτι εἰς τὴν τοὺς οὓς ὤμοσεν ὅρκους, ἐχώρησεν εἰς μάχην τῶν τοιαύτην υπόθεσιν ἔχομεν καὶ μέρος τῆς Ἐκκλησίας, καὶ ὡς εἶπον ἐγὼ πρὸς αὐτὸν, Τί ἔνι τοῦτο τὸ μέρος τῆς Ἐκκλησίας, ὅπερ λέγεις; είπέ μοι, ὅτι ὁ μητρο δ πολίτης Φιλίππων.» +. Ἐγὼ ὁ δοῦλος τοῦ κραταιοῦ καὶ ἁγίου ἡμῶν αὐθέντου καὶ βασιλέως Μανουὴλ ὁ ᾿Αβράμιος λέγω καὶ διαβεβαιοῦμαι, ὅτι ὅτε ἀπηρχόμην εἰς τὸν Ἀσά νην, ἔβλεπον τὸν Φιλίππων σχολάζοντα εἰς αὐτὸν, καὶ ὡς γνωριμώτατα ἔχων εἰς ἐμὲ ἠρώτησέ με, πῶς σχολάζω καὶ ἐγὼ καὶ μεθὸ εἶπον περὶ ὧν ἐλυπούμην, καὶ ὅτι δι' οὐδὲν ἄλλο σχολάζω ἀλλ᾽ ἢ ἵνα μεσιτεύσῃ με εἰς τὸν κραταιὸν καὶ ἅγιον ἡμῶν αὐθέν την καὶ βασιλέα, ἢ δέξηταί με, εἶπέ μοι, ὅτι Μηδὲν ἔχῃς ἔννοιαν· ἐχάωσας γὰρ ἕνα, καὶ ἔχεις ἰδοὺ ἄλ λεν. ὡς δὲ οὐδὲν ἐφαίνετό μοι εὐπαράδεκτον τοῦτο, ἀλλ᾽ ἔλεγον, ὅτι πολλὴ ἔνι ἡ μέσον τῶν δύο διαφορά, είπέ μοι πάλιν ὅτι Γίνωσκε ἐν πληροφορίᾳ, ἐχαώσα μεν ἕνα, καὶ ἔχομεν ἄλλον. Εἴτε δὲ καὶ πλείονας τούτων λόγους ἢ εἶπον πρὸς αὐτὸν ἢ εἶπέ μοι, οὐδὲν ἐνθυμοῦμαι· ἴσως δὲ καὶ ἵνα λανθάνῃ μὲ τὸ πῶς ἐλαλήθησαν μέσον ἡμῶν οἱ τοιοῦτοι λόγοι, διὰ τοῦτο οὐδὲν ἄρχον περὶ τούτου δίδωμι. Οτι δὲ μέτοχος καὶ κοινωνὸς ἦν τῆς ἀπιστίας τῶν ᾿Ασανίων, ἀκρι δῶς οἶδα τοῦτο, καὶ ὀμνύω εἰς τὰ ἅγια τοῦ Θεοῦ Εὐαγγέλια καὶ εἰς τὸν τίμιον καὶ ζωοποιὸν σταυ ρὸν, ὅτι ἀληθεύω καὶ οὐ ψεύδομαι, ὡς ἀκριβῶς ἐπίσ σταμαι, οἷα δὴ καὶ αὐτὸς τοῦ πράγματος κοινωνός, ὅτι μέτοχος ἦν καὶ αὐτὸς εἰς τοῦτο καὶ κοινωνός. + Διὰ ταῦτα ἡ μετριότης ἡμῶν καὶ ἡ περὶ αὐτ τὴν ὁμήγυρις τῶν ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Ἐφέ. σου, τοῦ Ἡρακλείας, τοῦ Κυζίκου, τοῦ Σάρδεων, τοῦ Παλαιῶν Πατρῶν, τοῦ Δυρραχίου, τοῦ ᾿Απρω, τοῦ ᾿Αμάστριδος, τοῦ Λακεδαιμονίας, του Μαδύτων, τοῦ Μηθύμνης, τοῦ Γαλίτζης, τοῦ Κῶ καὶ τοῦ Μη δείας, κατεψηφισάμεθα τούτου καθαίρεσιν· μέντοι γε καὶ ἔσται τὸ ἀπὸ τοῦδε ἀποτετμημένος τοῦ τῶν ἀρχιερέων χοροῦ, ἅτε δὴ ἀπελεγχθείς τρόπον, καθ' ὃν εἴρηται, ἀμφοτέροις τοῖς δηλωθεῖσιν ἐγκλήμασιν ἐνεχόμενος. † Ανήνεγκαν εἰς τὴν ἡμῶν μετριότητα καὶ τὴν περὶ αὐτὴν θείαν καὶ ἱερὰν σύνοδον οἵ τε κληρικοὶ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Ιωαννίνων καὶ οἱ λοι ποὶ ἔποικοι τῆς τοιαύτης θεοσώστου πόλεως, ὡς πρὸ χρόνων ἀποθανόντος τοῦ τυραννικῶς ἐπικρατοῦντος καὶ αὐθεντεύοντος εἰς αὐτοὺς τοῦ Θωμᾶ ἐκείνου, προσελθόντες καὶ ὑποταγέντες εἰς τὴν ὑποχειριό τητα καὶ δουλοσύνην τοῦ ἀοιδίμου καὶ μακαρίτου ἁγίου βασιλέως ἐκείνου, τοῦ πάππου τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος, ἦσαν ὑποκείμενοι τῇ ἐκ Θεοῦ βασιλείᾳ καὶ ἐμμένοντες τῇ ὑποταγῇ αὐτῆς κατὰ τοὺς ἐπὶ τούτῳ γεγονότας ὅρκους παρ' αὐτῶν εἶτα τῆς μέσον τῶν βασιλέων διαφοράς γεγονυίας καὶ τῆς ἐντεῦθεν τῶν πραγμάτων συμβάσης συγχύσεως, ἐπεὶ ὁ κόντος κῦρ Νικόλαος ἐκεῖνος, ὃς καὶ δεσποτικῷ ἔφθασε τιμηθῆναι ἀξιώματι, ἀθετήσας υποκειμένων τῇ βασιλείᾳ κάστρων, καὶ κατὰ τῆς τοιαύτης πόλεως στρατὸν συναγαγὼν ἐκινήθη, ὡς καὶ πολιορκίᾳ περιλαβεῖν τὰ τείχη αὐτῆς, ὁ αὐτά δελφος ἐκείνου κῦρ Ἰωάννης ὁ Δούκας, ὁ ὕστερον καὶ αὐτὸς δεσποτικῷ τιμηθεὶς ἀξιώματι παρὰ τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος, ἐναντία φρονήσας αὐτῷ τῷ ἰδίῳ ἀδελφῷ καὶ μάχην κεκινηκὼς κατ' αὐτοῦ, ἐπεὶ ἀνθισταμένους εἶδε καὶ τοὺς τῶν Ἰωαννίνων ἐποίκους ἐκείνῳ, τούτοις προσρυεί; καὶ ὅρκους δεδωκώς, ὥστε, εἰ δέξαιντο τοῦτον ἐν τῇ τοιαύτη πόλει ὡς κεφαλὴν καὶ οὐχ ὡς αὐθέντην, ἀλλ' ὡς ὅλον ὄντα τῆς ὑποχειριότητος τοῦ ἐκ Θεοῦ βασιλέως καὶ μηδὲν τοῦ πρᾶξαι δεινὸν κατ' αὐτῶν μηδὲ τὴν ἀρχὴν αὐτῶν σφετερίσασθαι, ἐδέχθη παρ' αὐτῶν κατὰ τὴν ἣν ἐποιήσατο ζήτησιν καὶ οὓς ἔδω κεν ὅρκους, ἀποστατήσαντα δὲ τοῦτον ὕστερον τῆς ὑποταγῆς τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος, ἐδέξαντο καὶ εἶχον ὡς αὐθέντην, ἐν οὐδενὶ θέ μενοι, οὓς εἶχον, ὡς δεδήλωται, ὅρκους εἰς τὴν βα σιλείαν. Ἐπεὶ δὲ οὗτος ἤδη ἐξ ἀνθρώπων ἐγένετο, δέον αὐτοὺς εἰς συναίσθησιν ἐλθεῖν καὶ ἀνακαλέσασθαι τὴν εἰς τὴν ἐκ Θεοῦ βασιλείαν ὑποταγήν, εν ὤφειλον καθ' οὓς εἶχον, ὡς εἴρηται, ὅρκους, οἱ δὲ κακῷ τὸ κακὸν ἰώμενοι, δ λέγεται, ὅρκοις μὲν ἑαυ τοὺς ἐνεπέδωσαν, στέργειν ὡς αὐθέντας τήν τε γυ ναῖκα καὶ τὸ παιδίον ἐκείνου, ὕστερον μέντοι προσέδραμον καὶ ἐνεχείρισαν ἑαυτοὺς τῇ ὑποταγῇ καὶ τῇ αὐθεντίᾳ τῇ βασιλικῇ, οὗ χάριν καὶ τὴν ἐξομολόγησιν ταύτην ποιούμενοι, τὴν προσήκουσαν θεραπείαν ἐζήτησαν μετὰ πολλῆς τῆς παρακλήσεως λαβεῖν, καθώς ἂν τῇ ἱερᾷ καὶ θείᾳ συνόδῳ κριθείη αρμό διον, προσθέντες καὶ τοῦτο, ὡς τῶν ἐν τῇ τοιαύτῃ πόλει ἱερέων ἐνδυσαμένων τὰς ἱερατικάς στολάς, καὶ τὰ θεῖα καὶ ἱερὰ ἀνὰ χεῖρας ἐχόντων εὐαγγέλια, ἀφορισμὸς ἐκπεφώνηται παντὸς εἰς ταυτὸ τοῦ λαοῦ συνδραμόντος, ὥστε μηδένα τῶν ἐποίκων τῆς τοιαύτης ἰδίως καὶ μονομερῶς ἢ καθ᾿ ἕνα ἢ κατὰ συστήματα προσελθεῖν τῷ εἰς κεφαλὴν τοῦ ἐκεῖσε μέρους ταχθέντι, καὶ τὰ κατὰ τὴν αὐτῶν προσέλευσιν οἰκονομοῦντι περιποθήτῳ γαμβρῷ τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αυτοκράτορος, τῷ εὐγενεστάτῳ πιγκέρνῃ, ἢ μηνύματι ἢ γράμματι χρήσασθαι πρὸς αὐτὸν, ὅντινα δὴ ἀφορισμὸν παρ' οὐδὲν θέμενοί τι νες καὶ ἔγραψαν καὶ ἐμήνυσαν καὶ καταστάσεις ἑαυτῶν χάριν ἐποιήσαντο, ἃς ἐποίησαν, οἱ δὴ καὶ αὐτοὶ τυχεῖν θεραπείας ἐπὶ τούτοις ὁμοίως ἐζήτησαν. Περὶ μὲν οὖν τῆς κοινῆς τούτης ὑποθέσεως τῶν ἐποίχων τῆς εἰρημένης πόλεως ἐγκλήματι μὲν αὐτοὺς ἐπιορκίας περιπεσεῖν διέγνωμεν, προηγουμένως γὰρ ἔδει ἀποστῆναι αὐτοὺς ἐπιχειρήσαντος τὸ κατ' ἀρχὰς τῇ ἀποστασίᾳ τοῦ εἰρημένου Δούκα τῆς κοινωνίας αὐτοῦ· ἔπειτα, εἰ καὶ τοῦτο προσέπταισαν, ἀποθανόντος γοῦν αὐτοῦ ἐπαναδραμεῖν εἰ; τὴν ὑποταγὴν τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτο κράτορος, καθ' οὓς ἐποιήσαντο ὅρκους· νῦν δὲ παραβάντες τοὺς εἰ; τὴν βασιλείαν προτέρους όρκους αὐτῶν ὅρκους ἑτέρους δεδώκασιν ἐπὶ τῷ ὑπὸ τὴν ἀρχὴν καὶ ὑποταγὴν τῆς γυναικὸς καὶ τοῦ παιδίου
ἄλλων, ὧν μοι εἶπε περὶ τῆς ἀπιστίας, ὅτι εἰς τὴν τοὺς οὓς ὤμοσεν ὅρκους, ἐχώρησεν εἰς μάχην τῶν
τοιαύτην υπόθεσιν ἔχομεν καὶ μέρος τῆς Ἐκκλησίας,
καὶ ὡς εἶπον ἐγὼ πρὸς αὐτὸν, Τί ἔνι τοῦτο τὸ μέρος
· τῆς Ἐκκλησίας, ὅπερ λέγεις; είπέ μοι, ὅτι ὁ μητρο
δ
πολίτης Φιλίππων.»
+. Ἐγὼ ὁ δοῦλος τοῦ κραταιοῦ καὶ ἁγίου ἡμῶν
αὐθέντου καὶ βασιλέως Μανουὴλ ὁ ᾿Αβράμιος λέγω
καὶ διαβεβαιοῦμαι, ὅτι ὅτε ἀπηρχόμην εἰς τὸν Ἀσάνην, ἔβλεπον τὸν Φιλίππων σχολάζοντα εἰς αὐτὸν,
καὶ ὡς γνωριμώτατα ἔχων εἰς ἐμὲ ἠρώτησέ με, πῶς
σχολάζω καὶ ἐγὼ καὶ μεθὸ εἶπον περὶ ὧν ἐλυπού
μην, καὶ ὅτι δι' οὐδὲν ἄλλο σχολάζω ἀλλ᾽ ἢ ἵνα μεσιτεύσῃ με εἰς τὸν κραταιὸν καὶ ἅγιον ἡμῶν αὐθέντην καὶ βασιλέα, ἢ δέξηταί με, εἶπέ μοι, ὅτι Μηδὲν
ἔχῃς ἔννοιαν· ἐχάωσας γὰρ ἕνα, καὶ ἔχεις ἰδοὺ ἄλ
λεν. ὡς δὲ οὐδὲν ἐφαίνετό μοι εὐπαράδεκτον τοῦτο,
ἀλλ᾽ ἔλεγον, ὅτι πολλὴ ἔνι ἡ μέσον τῶν δύο διαφορά,
είπέ μοι πάλιν ὅτι Γίνωσκε ἐν πληροφορίᾳ, ἐχαώσα·
μεν ἕνα, καὶ ἔχομεν ἄλλον. Εἴτε δὲ καὶ πλείονας
τούτων λόγους ἢ εἶπον πρὸς αὐτὸν ἢ εἶπέ μοι, οὐδὲν
ἐνθυμοῦμαι· ἴσως δὲ καὶ ἵνα λανθάνῃ μὲ τὸ πῶς
ἐλαλήθησαν μέσον ἡμῶν οἱ τοιοῦτοι λόγοι, διὰ τοῦτο
οὐδὲν ἄρχον περὶ τούτου δίδωμι. Οτι δὲ μέτοχος
καὶ κοινωνὸς ἦν τῆς ἀπιστίας τῶν ᾿Ασανίων, ἀκριδῶς οἶδα τοῦτο, καὶ ὀμνύω εἰς τὰ ἅγια τοῦ Θεοῦ
Εὐαγγέλια καὶ εἰς τὸν τίμιον καὶ ζωοποιὸν σταυ
ρὸν, ὅτι ἀληθεύω καὶ οὐ ψεύδομαι, ὡς ἀκριβῶς ἐπίσ
σταμαι, οἷα δὴ καὶ αὐτὸς τοῦ πράγματος κοινωνός,
ὅτι μέτοχος ἦν καὶ αὐτὸς εἰς τοῦτο καὶ κοινωνός.
+ Διὰ ταῦτα ἡ μετριότης ἡμῶν καὶ ἡ περὶ αὐτ
τὴν ὁμήγυρις τῶν ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Ἐφέ.
σου, τοῦ Ἡρακλείας, τοῦ Κυζίκου, τοῦ Σάρδεων,
τοῦ Παλαιῶν Πατρῶν, τοῦ Δυρραχίου, τοῦ ᾿Απρω,
τοῦ ᾿Αμάστριδος, τοῦ Λακεδαιμονίας, του Μαδύτων,
τοῦ Μηθύμνης, τοῦ Γαλίτζης, τοῦ Κῶ καὶ τοῦ Μηδείας, κατεψηφισάμεθα τούτου καθαίρεσιν· μέντοι
γε καὶ ἔσται τὸ ἀπὸ τοῦδε ἀποτετμημένος τοῦ τῶν
ἀρχιερέων χοροῦ, ἅτε δὴ ἀπελεγχθείς τρόπον, καθ'
ὃν εἴρηται, ἀμφοτέροις τοῖς δηλωθεῖσιν ἐγκλήμασιν
ἐνεχόμενος.
III. Synodus pœnis ecclesiasticis afficit quosdam rew
belles Epiri.
† Ανήνεγκαν εἰς τὴν ἡμῶν μετριότητα καὶ τὴν
περὶ αὐτὴν θείαν καὶ ἱερὰν σύνοδον οἵ τε κληρικοὶ
τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Ιωαννίνων καὶ οἱ λοιποὶ ἔποικοι τῆς τοιαύτης θεοσώστου πόλεως, ὡς πρὸ
χρόνων ἀποθανόντος τοῦ τυραννικῶς ἐπικρατοῦντος
καὶ αὐθεντεύοντος εἰς αὐτοὺς τοῦ Θωμᾶ ἐκείνου,
προσελθόντες καὶ ὑποταγέντες εἰς τὴν ὑποχειριότητα καὶ δουλοσύνην τοῦ ἀοιδίμου καὶ μακαρίτου
ἁγίου βασιλέως ἐκείνου, τοῦ πάππου τοῦ κρατίστου
καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος, ἦσαν ὑποκείμενοι τῇ
ἐκ Θεοῦ βασιλείᾳ καὶ ἐμμένοντες τῇ ὑποταγῇ αὐτῆς
κατὰ τοὺς ἐπὶ τούτῳ γεγονότας ὅρκους παρ' αὐτῶν·
εἶτα τῆς μέσον τῶν βασιλέων διαφοράς γεγονυίας
καὶ τῆς ἐντεῦθεν τῶν πραγμάτων συμβάσης συγχύσεως, ἐπεὶ ὁ κόντος κῦρ Νικόλαος ἐκεῖνος, ὃς καὶ
δεσποτικῷ ἔφθασε τιμηθῆναι ἀξιώματι, ἀθετήσας
“
υποκειμένων τῇ βασιλείᾳ κάστρων, καὶ κατὰ τῆς
τοιαύτης πόλεως στρατὸν συναγαγὼν ἐκινήθη, ὡς
καὶ πολιορκίᾳ περιλαβεῖν τὰ τείχη αὐτῆς, ὁ αὐτά
δελφος ἐκείνου κῦρ Ἰωάννης ὁ Δούκας, ὁ ὕστερον
καὶ αὐτὸς δεσποτικῷ τιμηθεὶς ἀξιώματι παρὰ τοῦ
κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος, ἐναντία
φρονήσας αὐτῷ τῷ ἰδίῳ ἀδελφῷ καὶ μάχην κεκινη
κὡς κατ' αὐτοῦ, ἐπεὶ ἀνθισταμένους εἶδε καὶ τοὺς
τῶν Ἰωαννίνων ἐποίκους ἐκείνῳ, τούτοις προσρυεί;
καὶ ὅρκους δεδωκώς, ὥστε, εἰ δέξαιντο τοῦτον ἐν τῇ
τοιαύτη πόλει ὡς κεφαλὴν καὶ οὐχ ὡς αὐθέντην,
ἀλλ' ὡς ὅλον ὄντα τῆς ὑποχειριότητος τοῦ ἐκ Θεοῦ
βασιλέως καὶ μηδὲν τοῦ πρᾶξαι δεινὸν κατ' αὐτῶν
μηδὲ τὴν ἀρχὴν αὐτῶν σφετερίσασθαι, ἐδέχθη παρ'
αὐτῶν κατὰ τὴν ἣν ἐποιήσατο ζήτησιν καὶ οὓς ἔδω
κεν ὅρκους, ἀποστατήσαντα δὲ τοῦτον ὕστερον τῆς
ὑποταγῆς τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτο
ρος, ἐδέξαντο καὶ εἶχον ὡς αὐθέντην, ἐν οὐδενὶ θέ
μενοι, οὓς εἶχον, ὡς δεδήλωται, ὅρκους εἰς τὴν βα
σιλείαν. Ἐπεὶ δὲ οὗτος ἤδη ἐξ ἀνθρώπων ἐγένετο,
δέον αὐτοὺς εἰς συναίσθησιν ἐλθεῖν καὶ ἀνακαλέσασθαι τὴν εἰς τὴν ἐκ Θεοῦ βασιλείαν ὑποταγήν, εν
ὤφειλον καθ' οὓς εἶχον, ὡς εἴρηται, ὅρκους, οἱ δὲ
κακῷ τὸ κακὸν ἰώμενοι, δ λέγεται, ὅρκοις μὲν ἑαυ
τοὺς ἐνεπέδωσαν, στέργειν ὡς αὐθέντας τήν τε γυναῖκα καὶ τὸ παιδίον ἐκείνου, ὕστερον μέντοι προσέδραμον καὶ ἐνεχείρισαν ἑαυτοὺς τῇ ὑποταγῇ καὶ τῇ
αὐθεντίᾳ τῇ βασιλικῇ, οὗ χάριν καὶ τὴν ἐξομολόγη -
σιν ταύτην ποιούμενοι, τὴν προσήκουσαν θεραπείαν
ἐζήτησαν μετὰ πολλῆς τῆς παρακλήσεως λαβεῖν,
καθώς ἂν τῇ ἱερᾷ καὶ θείᾳ συνόδῳ κριθείη αρμό
διον, προσθέντες καὶ τοῦτο, ὡς τῶν ἐν τῇ τοιαύτῃ
πόλει ἱερέων ἐνδυσαμένων τὰς ἱερατικάς στολάς,
καὶ τὰ θεῖα καὶ ἱερὰ ἀνὰ χεῖρας ἐχόντων Εὐαγγέ
λια, ἀφορισμὸς ἐκπεφώνηται παντὸς εἰς ταυτὸ τοῦ
λαοῦ συνδραμόντος, ὥστε μηδένα τῶν ἐποίκων τῆς
τοιαύτης ἰδίως καὶ μονομερῶς ἢ καθ᾿ ἕνα ἢ κατὰ
συστήματα προσελθεῖν τῷ εἰς κεφαλὴν τοῦ ἐκεῖσε
μέρους ταχθέντι, καὶ τὰ κατὰ τὴν αὐτῶν προσέλευ
σιν οἰκονομοῦντι περιποθήτῳ γαμβρῷ τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αυτοκράτορος, τῷ εὐγενεστάτῳ
πιγκέρνῃ, ἢ μηνύματι ἢ γράμματι χρήσασθαι πρὸς
αὐτὸν, ὅντινα δὴ ἀφορισμὸν παρ' οὐδὲν θέμενοί τι
νες καὶ ἔγραψαν καὶ ἐμήνυσαν καὶ καταστάσεις
ἑαυτῶν χάριν ἐποιήσαντο, ἃς ἐποίησαν, οἱ δὴ καὶ
αὐτοὶ τυχεῖν θεραπείας ἐπὶ τούτοις ὁμοίως ἐζήτη
σαν. Περὶ μὲν οὖν τῆς κοινῆς τούτης ὑποθέσεως
τῶν ἐποίχων τῆς εἰρημένης πόλεως ἐγκλήματι μὲν
αὐτοὺς ἐπιορκίας περιπεσεῖν διέγνωμεν, προηγου
μένως γὰρ ἔδει ἀποστῆναι αὐτοὺς ἐπιχειρήσαντος
τὸ κατ' ἀρχὰς τῇ ἀποστασίᾳ τοῦ εἰρημένου Δούκα
τῆς κοινωνίας αὐτοῦ· ἔπειτα, εἰ καὶ τοῦτο προσέπταισαν, ἀποθανόντος γοῦν αὐτοῦ ἐπαναδραμεῖν εἰ;
τὴν ὑποταγὴν τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτο
κράτορος, καθ' οὓς ἐποιήσαντο ὅρκους· νῦν δὲ παραβάντες τοὺς εἰ; τὴν βασιλείαν προτέρους όρκους
αὐτῶν ὅρκους ἑτέρους δεδώκασιν ἐπὶ τῷ ὑπὸ τὴν
ἀρχὴν καὶ ὑποταγὴν τῆς γυναικὸς καὶ τοῦ παιδίου
Part IVPars IV
col. 1219–1220page 112 of 238
PG 152:1219χρις ἂν ὁ τεταγμένος παρέλθῃ καιρός. Καὶ ταῦτα μὲν ὀφείλουσι δουλεῦσαι τὰ ἐπιτίμια οὗτοι. Περὶ δὲ τοῦ γεγονότος ἀφορισμοῦ, ἐπεὶ καὶ οἱ περιφρονήσαντες τοῦτον, ὁπωσδήποτε καὶ ἐγένετο, εὐθύνῃ ἐνέχονται, καὶ οἱ ἐκφωνήσαντες τοῦτον ἱερεῖς ἀσύν ηθες τῇ Ἐκκλησίᾳ ἔργον εἰργάσαντο, καὶ μόνῳ τῷ ἀρχιερεῖ ἐφειμένον, καὶ τούτῳ μετὰ μεγάλης σκέ ψεως καὶ συμβούλοις χρωμένῳ τοῖς θείοις κανόσι καὶ νόμοις, ἄλλως τε δὲ καὶ τὸ τοῦ ἐπὶ τῇ συνωμοσία καὶ φατρία κανόνος άπτεται αὐτῶν τῶν διαπραξαμένων τὸ τοιοῦτον ἔργον, διέγνωμεν, ὡς ἂν ἐπὶ ἑτέραν τριετίαν καὶ οὗτοι οἱ ἱερεῖς καὶ οἱ τὸν ἀφο ρισμὸν ἀθετήσαντες τῷ κανόνι τούτῳ καὶ τοῖς ἐπι τιμίοις δουλεύσωσιν· ἐπὶ ταύτῃ τῇ τριετίᾳ δὲ ἐξέ σται τῷ ἱερωτάτῳ ἀρχιερεῖ Ιωαννίνων καὶ ὑπερτίμῳ, ἀγαπητῷ ἡμῶν κατὰ Κύριον ἀδελφῷ καὶ συλλειτουργῷ, πρὸς τὴν συντριβὴν καὶ μετάνοιαν αὐτῶν καὶ ἄνεσιν ἐπιχορηγῆσαι αὐτοῖς τῶν τοιούτων ἐπιτιμίων, καθὼς ἂν διαγνοίη. εἶναι ἐκείνου, δι' ἃ καὶ ἐπιορκία τούτους ἁλόντας ἡ ἐὰν δὲ εἰς ὑγείαν ἐπανέλθῃ, ἀπέχεσθαι τούτων, μέσ ἐχρῆν μὲν τοῖς διηγορευμένοις τῷ περὶ τούτου και νόνι ὑπαχθῆναι ἐπιτιμίας, συγκαταβάσει δ' ὅμως χρησάμενοι, ταῦτα διέγνωμεν ἐκδουλεῦσαι αὐτοὺς τὰ ἐπιτίμια· οἱ μὲν ἀπὸ τούτων οἰκονομήσαντες τὴν εἰρημένην ἀποστασίαν καὶ συνδραμόντες εἰς αὐτὴν καὶ εἰς τοὺς ὕστερον δὲ γεγονότας ὅρκους ἐπὶ τῇ. γυναικὶ καὶ τῷ παιδίῳ ἐκείνου πρῶτοι φανέντες αἴτιοι ἀφέξονται ἐπὶ τριετίαν τῆς κοινωνίας τῶν θείων μυστηρίων ἀπὸ τοῦ καιροῦ, καθ' ὃν διακομι σθῇ τὸ παρὸν γράμμα αὐτοῖς, ἔσονται δὲ ἱστάμενοι καὶ προσκλαίοντες ἔξω τῆς ἐκκλησίας ψαλλεύσης ἐπὶ τριμηνιαῖον καιρόν· τοῦτον δὲ τὸν καιρὸν οὔτε ἀντιδώρου μεταλήψονται, οὔτε ἁγιάσματος πιοῦν ται, μόνην δὲ παναγίαν λήψονται μετὰ τὸ φαγεῖν, ὀφείλουσι κατὰ τὸν καιρὸν τοῦτον καὶ κρέατος ἀπέ χεσθαι, Τετράδα δὲ καὶ Παρασκευήν, ξηροφαγεῖν καὶ ὑδροποτεῖν, καὶ ποιεῖν ἑκάστης ἡμέρας μετανοίας πεντήκοντα, ἄνευ Σαββάτου καὶ Κυριακῆς, ἐπὶ ἐνι αυτῷ ἐντὸς ἵστασθαι τῆς Ἐκκλησίας ψαλλούσης, ὄπισθε μέντοι τῶν ψαλλόντων, ἐπὶ δὲ τῷ ἑτέρῳ ἑνὶ καὶ τοῖς ἐννέα μησὶν ἔσονται συνεστῶτες καὶ συνευχόμενοι τοῖς πιστοῖς, καὶ μετὰ τὴν τούτων συμ πλήρωσιν ἀξιωθήσονται τῆς κοινωνίας τῶν θείων μυστηρίων καὶ ἄλλον τρόπον ἔχοντες πρὸς τοῦτο ἀξίως. Οἱ δὲ ἀκολουθήσαντες αὐτοῖς ἄνευ ἀνάγκης ἀφέξονται ἐπὶ διετίαν τῆς κοινωνίας τῶν θείων μυ στηρίων, οἰκονομηθήσεται δὲ αὐτοῖς ὁ τοσοῦτος και ρὸς κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς ἀνωτέρω δοθείσης τριετίας, ὥστε κατὰ τὸ ἀνάλογον προσκλαίειν ἐπὶ διμης νιαῖον καιρὸν, καὶ τῆς ἐκκλησίας ψαλλούσης ἔξω ἵστασθαι, καὶ μήτε ἀντιδώρου μεταλαμβάνειν, μήτε ἁγιάσματος πίνειν, μόνην δὲ παναγίαν λαμβάνειν μετὰ τὸ φαγεῖν, ἀπέχεσθαί τε ἐπὶ τοῖς δυσὶ τούτοις μησὶ κρέατος, καὶ τὰς Τετράδας καὶ Παρασκευάς ξηροφαγεῖν καὶ ὑδροποτεῖν καὶ ποιεῖν ἑκάστοτε μετα νείας πεντήκοντα, άνευ Σαββάτου καὶ Κυριακῆς, ἐπὶ ἐξαμηνιαῖον ἐντὸς μὲν ἔστασθαι τῆς Ἐκκλησίας ψαλ λούσης, ὄπισθεν δὲ τῶν ψαλλόντων, ἐπὶ δὲ τῷ ἑτέρῳ ἐνιαυτῷ καὶ τοῖ; τέσσαρσι μησὶν ἔσονται συνεστῶτες καὶ συνευχόμενος τοῖς πιστοῖς καὶ μετὰ τὴν τού των συμπλήρωσιν ἀξιωθήσονται τῆς κοινωνίας καὶ ἄλλον τρόπον ἔχοντες πρὸς τοῦτο ἱκανῶς. Οἱ δὲ ἀναγκασθέντες καὶ παρασυρέντες εἰς τὴν εἰρημένην ἐπιορκίαν ἔσονται ὑπὸ τὰ ἐπιτίμια ἐπὶ χρόνον ἕνα, ᾗ και επιμετρηθήσονται αὐτοῖς ταῦτα ἀναλόγως, ὡς πρὸς τὴν τῶν τριῶν χρόνων καὶ τῶν δύο ἀπαρίθμησιν. Εἴπερ δὲ εὑρίσκονται μετὰ τούτων καὶ ἱερωμένοι, εἰ μὲν εἰς τοὺς πρώτους τεταγμένοι, ἀργήσουσι παντὸς ἔργου ἱερατικοῦ ἐπὶ τριετίαν, οἱ δὲ εἰς τοὺς δευτέρους ἐπὶ διετίαν, οἱ δὲ εἰς τοὺς τρίτους ἐπὶ ἐνιαυτόν - προσκληθήσονται δὲ ἄλλοθεν ἱερεῖς, οἵτινες ἔσονται εἰς ἁγιασμὸν τούτων. Αἱ δὲ γυναίκες καὶ τὰ παιδία ἐπὶ τεσσαρακονθήμερον ὑποκείσονται τοῖς εἰρημένοις ἐπιτιμίοις κατὰ τὸ ἀνάλογον. Εἴπερ μέντοι συμβῇ τινα τούτων διὰ μέσου τοῦ τῶν ἐπι τιμίων καιροῦ ἀσθενείᾳ περιπεσεῖν θάνατον ἀπει λούσῃ, ἐφείλει οὗτος διὰ τὸ μὴ ἀπελθεῖν ἀνεφοδία στος καὶ ἀμέτοχος τῶν θείων μυστηρίων μεταλαβείν † Ελαλήθησαν τινα πρό τινος ἤδη καιροῦ, ὅσα δῆτα καὶ ἐλαλήθησαν παρὰ τοῦ Κιονίου κατὰ τοῦ τιμιωτάτου δικαιοφύλακος καὶ οἰκονόμου τῆς ἁγιω τάτης μητροπόλεως Θεσσαλονίκης, διακόνου του Καβάσιλα, ἔτι τε καὶ τῶν ἐντιμοτάτων, τοῦ τε χαρτοφύλακος διακόνου τοῦ Στρυμβάκονος καὶ τοῦ σακελλίου, διακόνου τοῦ Βρυεννίου. Τὸ δ' αἴτιον, ὅτι προσαγγειλάντων τινῶν ἱερωμένων καὶ μοναχῶν αὐτὸν δὲ τὸν Χιόνιον, ὡς εἴη μετὰ τῶν αὐτοῦ ἀδελ φῶν τὰ τῆς εὐσεβείας ἐξομοσάμενος, καὶ τὰ Ἰου δαίων φρονῶν, διατεθέντες οὗτοι δὴ οἱ τῆς ἐκκλησίας, ὡς εἰκὸς ἦν καὶ δίκαιον, εἰς τοῦτο διατεθῆναι, εξετάσει τὰ κατ' αὐτὸν δεδώκασιν ἀκριβεῖ ἐπ' Εκ κλησίας, καὶ ἰουδαΐζειν ἀπελεγχθέντα, συνελάβοντο τοῦτον καὶ κατέσχον, καὶ παραδεδώκασι τὸν τοιοῦ τον τῷ ἐκ Θεοῦ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι, ὡς καὶ κατειρχθῆναι ἐντεῦθεν. Διὸ δὴ καὶ ἔχθραν οὗτος δὴ ὁ Χιόνιος καὶ κακίαν εἰς αὐτοὺς ἔχων, ἐξεταζόμενος προστάξει βασιλικῇ παρὰ τῶν συγκλητικῶν ἀρχόντων περὶ τῶν αὐτοῦ διδασκάλων καὶ μαθητῶν, καί τινας εἰπὼν καὶ καταμηνύσει, τραπεὶς καὶ κατὰ τῶν τοιούτων ἐκκλησιαστικών, ἐλάλησέ τινας τηνικαῦτα καὶ αὐτῶν ἀκοά;· τὰ δὲ ἦν, κατὰ μὲν τοῦ οἰκονόμου, ὡς ἤκουσε περὶ αὐτοῦ ὁ τοιοῦτος Χιόνιος παρὰ τοῦ Σταχύτζη, ὡς ἔτι παῖς ῶν ὁ οἰκονόμος εἰργάσατό τι ἔργον κοιρανικὸν καὶ δαιμονιώδες, κατὰ δὲ τοῦ χαρτοφύλακος, ὅτι ἀναδεξάμενος ὁ αὐτὸς Χιόνιος τὴν κρίσιν τῶν ἐκεῖσε Ιου δαίων καὶ τὰς παρεμπιπτούσας αὐτοῖς ὑποθέσεις διευλυτῶν, ἐπειδὴ συνέβαινεν ἐπιέναι τινὰς τῶν ἐποίκων τῆς πόλεως τούτοις δὴ τοῖς Ἰουδαίοις καὶ κακοῦν αὐτοὺς, ἐξυβρίζειν τε καὶ τὸ σέβας καὶ τὸν νόμον αὐτῶν δεινοπαθήσας αὐτὸς ἐπὶ τοῖς τοιούτοις, καὶ μάλιστα, ὅτι τὸν τοῦ Μωϋσέως ὑβρίζουσι νόμον, δι' αὐτοῦ δοθέντα παρὰ Θεοῦ, ἀπῆλθε διεγκαλών πρὸς τὸν χαρτοφύλακα κατὰ τῶν τοιούτων ἐποίκων τῆς πόλεως, ὅτε καὶ εἰπόντι, ὡς οὐδὲ τοῦτο καλῶς
JOAN. CALECA CP. PATRIARCHE
χρις ἂν ὁ τεταγμένος παρέλθῃ καιρός. Καὶ ταῦτα
μὲν ὀφείλουσι δουλεῦσαι τὰ ἐπιτίμια οὗτοι. Περὶ δὲ
τοῦ γεγονότος ἀφορισμοῦ, ἐπεὶ καὶ οἱ περιφρονή
σαντες τοῦτον, ὁπωσδήποτε καὶ ἐγένετο, εὐθύνῃ
ἐνέχονται, καὶ οἱ ἐκφωνήσαντες τοῦτον ἱερεῖς ἀσύν
ηθες τῇ Ἐκκλησίᾳ ἔργον εἰργάσαντο, καὶ μόνῳ τῷ
ἀρχιερεῖ ἐφειμένον, καὶ τούτῳ μετὰ μεγάλης σκέ
ψεως καὶ συμβούλοις χρωμένῳ τοῖς θείοις κανόσι
καὶ νόμοις, ἄλλως τε δὲ καὶ τὸ τοῦ ἐπὶ τῇ συνωμο
σίᾳ καὶ φατρία κανόνος άπτεται αὐτῶν τῶν διαπρα
ξαμένων τὸ τοιοῦτον ἔργον, διέγνωμεν, ὡς ἂν ἐπὶ
ἑτέραν τριετίαν καὶ οὗτοι οἱ ἱερεῖς καὶ οἱ τὸν ἀφο
ρισμὸν ἀθετήσαντες τῷ κανόνι τούτῳ καὶ τοῖς ἐπιτιμίοις δουλεύσωσιν· ἐπὶ ταύτῃ τῇ τριετίᾳ δὲ ἐξέ
σται τῷ ἱερωτάτῳ ἀρχιερεῖ Ιωαννίνων καὶ ὑπερτίμῳ,
ἀγαπητῷ ἡμῶν κατὰ Κύριον ἀδελφῷ καὶ συλλειτουργῷ, πρὸς τὴν συντριβὴν καὶ μετάνοιαν αὐτῶν
καὶ ἄνεσιν ἐπιχορηγῆσαι αὐτοῖς τῶν τοιούτων ἐπιτι
μίων, καθὼς ἂν διαγνοίη.
IV. Synodus absolvit quosdam ecclesiasticos.
εἶναι ἐκείνου, δι' ἃ καὶ ἐπιορκία τούτους ἁλόντας ἡ ἐὰν δὲ εἰς ὑγείαν ἐπανέλθῃ, ἀπέχεσθαι τούτων, μέσ
ἐχρῆν μὲν τοῖς διηγορευμένοις τῷ περὶ τούτου και
νόνι ὑπαχθῆναι ἐπιτιμίας, συγκαταβάσει δ' ὅμως
χρησάμενοι, ταῦτα διέγνωμεν ἐκδουλεῦσαι αὐτοὺς
τὰ ἐπιτίμια· οἱ μὲν ἀπὸ τούτων οἰκονομήσαντες τὴν
εἰρημένην ἀποστασίαν καὶ συνδραμόντες εἰς αὐτὴν
καὶ εἰς τοὺς ὕστερον δὲ γεγονότας ὅρκους ἐπὶ τῇ.
γυναικὶ καὶ τῷ παιδίῳ ἐκείνου πρῶτοι φανέντες
αἴτιοι ἀφέξονται ἐπὶ τριετίαν τῆς κοινωνίας τῶν
θείων μυστηρίων ἀπὸ τοῦ καιροῦ, καθ' ὃν διακομι
σθῇ τὸ παρὸν γράμμα αὐτοῖς, ἔσονται δὲ ἱστάμενοι
καὶ προσκλαίοντες ἔξω τῆς ἐκκλησίας ψαλλεύσης
ἐπὶ τριμηνιαῖον καιρόν· τοῦτον δὲ τὸν καιρὸν οὔτε
ἀντιδώρου μεταλήψονται, οὔτε ἁγιάσματος πιοῦνται, μόνην δὲ παναγίαν λήψονται μετὰ τὸ φαγεῖν,
ὀφείλουσι κατὰ τὸν καιρὸν τοῦτον καὶ κρέατος ἀπέχεσθαι, Τετράδα δὲ καὶ Παρασκευήν, ξηροφαγεῖν καὶ
ὑδροποτεῖν, καὶ ποιεῖν ἑκάστης ἡμέρας μετανοίας
πεντήκοντα, ἄνευ Σαββάτου καὶ Κυριακῆς, ἐπὶ ἐνι
αυτῷ ἐντὸς ἵστασθαι τῆς Ἐκκλησίας ψαλλούσης,
ὄπισθε μέντοι τῶν ψαλλόντων, ἐπὶ δὲ τῷ ἑτέρῳ ἑνὶ
καὶ τοῖς ἐννέα μησὶν ἔσονται συνεστῶτες καὶ συνευ
χόμενοι τοῖς πιστοῖς, καὶ μετὰ τὴν τούτων συμπλήρωσιν ἀξιωθήσονται τῆς κοινωνίας τῶν θείων
μυστηρίων καὶ ἄλλον τρόπον ἔχοντες πρὸς τοῦτο
ἀξίως. Οἱ δὲ ἀκολουθήσαντες αὐτοῖς ἄνευ ἀνάγκης
ἀφέξονται ἐπὶ διετίαν τῆς κοινωνίας τῶν θείων μυ
στηρίων, οἰκονομηθήσεται δὲ αὐτοῖς ὁ τοσοῦτος και
ρὸς κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς ἀνωτέρω δοθείσης τριε
τίας, ὥστε κατὰ τὸ ἀνάλογον προσκλαίειν ἐπὶ διμης
νιαῖον καιρὸν, καὶ τῆς ἐκκλησίας ψαλλούσης ἔξω
ἵστασθαι, καὶ μήτε ἀντιδώρου μεταλαμβάνειν, μήτε
ἁγιάσματος πίνειν, μόνην δὲ παναγίαν λαμβάνειν
μετὰ τὸ φαγεῖν, ἀπέχεσθαί τε ἐπὶ τοῖς δυσὶ τούτοις
μησὶ κρέατος, καὶ τὰς Τετράδας καὶ Παρασκευάς
ξηροφαγεῖν καὶ ὑδροποτεῖν καὶ ποιεῖν ἑκάστοτε μετανείας πεντήκοντα, άνευ Σαββάτου καὶ Κυριακῆς, ἐπὶ
ἐξαμηνιαῖον ἐντὸς μὲν ἔστασθαι τῆς Ἐκκλησίας ψαλ
λούσης, ὄπισθεν δὲ τῶν ψαλλόντων, ἐπὶ δὲ τῷ ἑτέρῳ
ἐνιαυτῷ καὶ τοῖ; τέσσαρσι μησὶν ἔσονται συνεστώ
τες καὶ συνευχόμενος τοῖς πιστοῖς καὶ μετὰ τὴν τού
των συμπλήρωσιν ἀξιωθήσονται τῆς κοινωνίας καὶ
ἄλλον τρόπον ἔχοντες πρὸς τοῦτο ἱκανῶς. Οἱ δὲ
ἀναγκασθέντες καὶ παρασυρέντες εἰς τὴν εἰρημένην
ἐπιορκίαν ἔσονται ὑπὸ τὰ ἐπιτίμια ἐπὶ χρόνον ἕνα, ᾗ
και επιμετρηθήσονται αὐτοῖς ταῦτα ἀναλόγως, ὡς
πρὸς τὴν τῶν τριῶν χρόνων καὶ τῶν δύο ἀπαρίθμη
σιν. Εἴπερ δὲ εὑρίσκονται μετὰ τούτων καὶ ἱερωμέ
νοι, εἰ μὲν εἰς τοὺς πρώτους τεταγμένοι, ἀργήσουσι
παντὸς ἔργου ἱερατικοῦ ἐπὶ τριετίαν, οἱ δὲ εἰς τοὺς
δευτέρους ἐπὶ διετίαν, οἱ δὲ εἰς τοὺς τρίτους ἐπὶ
ἐνιαυτόν - προσκληθήσονται δὲ ἄλλοθεν ἱερεῖς, οἶτι
νες ἔσονται εἰς ἁγιασμὸν τούτων. Αἱ δὲ γυναίκες
καὶ τὰ παιδία ἐπὶ τεσσαρακονθήμερον ὑποκείσονται
τοῖς εἰρημένοις ἐπιτιμίοις κατὰ τὸ ἀνάλογον. Εἴπερ
μέντοι συμβῇ τινα τούτων διὰ μέσου τοῦ τῶν ἐπι·
τιμίων καιροῦ ἀσθενείᾳ περιπεσεῖν θάνατον ἀπει
λούσῃ, ἐφείλει οὗτος διὰ τὸ μὴ ἀπελθεῖν ἀνεφοδίαστος καὶ ἀμέτοχος τῶν θείων μυστηρίων μεταλαβείν
† Ελαλήθησαν τινα πρό τινος ἤδη καιροῦ, ὅσα
δῆτα καὶ ἐλαλήθησαν παρὰ τοῦ Κιονίου κατὰ τοῦ
τιμιωτάτου δικαιοφύλακος καὶ οἰκονόμου τῆς ἁγιω
τάτης μητροπόλεως Θεσσαλονίκης, διακόνου του
Καβάσιλα, ἔτι τε καὶ τῶν ἐντιμοτάτων, τοῦ τε
χαρτοφύλακος διακόνου τοῦ Στρυμβάκονος καὶ τοῦ
σακελλίου, διακόνου τοῦ Βρυεννίου. Τὸ δ' αἴτιον,
ὅτι προσαγγειλάντων τινῶν ἱερωμένων καὶ μοναχῶν
αὐτὸν δὲ τὸν Χιόνιον, ὡς εἴη μετὰ τῶν αὐτοῦ ἀδελ
φῶν τὰ τῆς εὐσεβείας ἐξομοσάμενος, καὶ τὰ Ἰου
δαίων φρονῶν, διατεθέντες οὗτοι δὴ οἱ τῆς Ἐκκλη
σίας, ὡς εἰκὸς ἦν καὶ δίκαιον, εἰς τοῦτο διατεθῆναι,
εξετάσει τὰ κατ' αὐτὸν δεδώκασιν ἀκριβεῖ ἐπ' Εκκλησίας, καὶ ἰουδαΐζειν ἀπελεγχθέντα, συνελάβοντο
τοῦτον καὶ κατέσχον, καὶ παραδεδώκασι τὸν τοιοῦ
τον τῷ ἐκ Θεοῦ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αυτοκρά
τορι, ὡς καὶ κατειρχθῆναι ἐντεῦθεν. Διὸ δὴ καὶ
ἔχθραν οὗτος δὴ ὁ Χιόνιος καὶ κακίαν εἰς αὐτοὺς
ἔχων, ἐξεταζόμενος προστάξει βασιλικῇ παρὰ τῶν
συγκλητικῶν ἀρχόντων περὶ τῶν αὐτοῦ διδασκάλων
καὶ μαθητῶν, καί τινας εἰπὼν καὶ καταμηνύσει,
τραπεὶς καὶ κατὰ τῶν τοιούτων ἐκκλησιαστικών,
ἐλάλησέ τινας τηνικαῦτα καὶ αὐτῶν ἀκοά;· τὰ δὲ
ἦν, κατὰ μὲν τοῦ οἰκονόμου, ὡς ἤκουσε περὶ αὐτοῦ
ὁ τοιοῦτος Χιόνιος παρὰ τοῦ Σταχύτζη, ὡς ἔτι παῖς
ῶν ὁ οἰκονόμος εἰργάσατό τι ἔργον κοιρανικὸν καὶ
δαιμονιώδες, κατὰ δὲ τοῦ χαρτοφύλακος, ὅτι ἀναδε
ξάμενος ὁ αὐτὸς Χιόνιος τὴν κρίσιν τῶν ἐκεῖσε Ιου·
δαίων καὶ τὰς παρεμπιπτούσας αὐτοῖς ὑποθέσεις
διευλυτῶν, ἐπειδὴ συνέβαινεν ἐπιέναι τινὰς τῶν
ἐποίκων τῆς πόλεως τούτοις δὴ τοῖς Ἰουδαίοις καὶ
κακοῦν αὐτοὺς, ἐξυβρίζειν τε καὶ τὸ σέβας καὶ τὸν
νόμον αὐτῶν δεινοπαθήσας αὐτὸς ἐπὶ τοῖς τοιούτοις,
καὶ μάλιστα, ὅτι τὸν τοῦ Μωϋσέως ὑβρίζουσι νόμον,
δι' αὐτοῦ δοθέντα παρὰ Θεοῦ, ἀπῆλθε διεγκαλών
πρὸς τὸν χαρτοφύλακα κατὰ τῶν τοιούτων ἐποίκων
τῆς πόλεως, ὅτε καὶ εἰπόντι, ὡς οὐδὲ τοῦτο καλῶς
• Digitized by
col. 1221–1222page 113 of 238
PG 152:1221ποιοῦσιν οὗτοι δὴ οἱ τῆς πόλεως ἔποικοι, ὅτι τὸν οιδεν αὐτοὺς τῶν μὴ καθηκόντων εἰργασμένους ἢ δοῦλον πλέον τοῦ δεσπότου τιμῶσι, καὶ συναθροίκαὶ φρονήσαντας, εἰπεῖν τοῦτο καὶ φανερὸν θέσθαι, ζονται μὲν παμπληθεὶ εἰς τὸν ναὸν τοῦ ἁγίου με αὐτὸς ἐνστατικῶς ἔχων ἦν, καὶ τὰ μὲν τῆς κατηγο γαλομάρτυρος καὶ μυροβλύτου Δημητρίου, τὸν δὲ ρίας ἐκφεύγων, διαβεβαιούμενος δὲ, μηδέν τι πλέον ναὸν τοῦ Δεσπότου Σωτήρος Χριστοῦ παρατρέχουσιν, ἔχειν τῶν εἰρημένων εἰπεῖν, οὔτε κατὰ τοῦ οἰκονό εἶπεν αὐτῷ δῆθεν ὁ χαρτοφύλαξ, ὅτι πλέον τιμῶσιν μου, οὔτε κατὰ τοῦ χαρτοφύλακος, καὶ πολλῷ πλέον οἱ Θεσσαλονικεῖς τὸν μάρτυρα τοῦ Χριστοῦ. Κατὰ μὴ γινώσκειν ἔλεγέ τι κατὰ τοῦ σακελλίου, ἐπιμαρ δὲ τοῦ σακελλίου εἶπε μὲν, μή γινώσκειν τι κατ' τυρῶν ἅμα αὐτῷ δὴ τῷ σακελλίου και τινα τρόπου αὐτοῦ, ἀκοῦσαι δὲ παρὰ τοῦ οἰκείου τῷ κρατίστῳ θεοφιλοῦς καὶ ἐπαίνου ἄξια. Ο μέντοι σακελλίου καὶ ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι κῦρ Γεωργίου τοῦ Αγπρὸς τὴν εἰρημένην κατ' αὐτοῦ κατηγορίαν ἀπην γέλου, ὡς οὐ δοξάζει νεκρῶν ἀνάστασιν. Τῶν τοιούτηκὼς καὶ πληροφορήσας, ὡς ἔχει δόξης περί τε των οὖν ἀκτῶν λαληθεισῶν τῷ τότε, ὡς εἴρηται, τῆς τῶν νεκρῶν ἀναστάσεως καὶ τῶν ἄλλων δογμάτ κατὰ τῶν εἰρημένων ἐκκλησιαστικῶν παρὰ τοῦ τοι των τῆς Ἐκκλησίας, ἐνεφάνισεν ἔπειτα καὶ γράμμα ούτου Χιονίου ὑπερετέθη τέως ἡ περὶ αὐτῶν ἐξέτατοῦ διαληφθέντος οἰκείου τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου σις διὰ τὸ χηρεύειν τὴν ἁγιωτάτην μητρόπολιν Θεσαὐτοκράτορι τοῦ Ἀγγέλου, ὅπερ καὶ εἰς ἐπήκοον ἀνα σαλονίκης ἀρχιερέως γνησίου. Ἐπεὶ δὲ πάλιν ἐλαλήθη εγνώσθη, ἔχον ἐπ' αὐτῶν τῶν λέξεων ούτωσί· «Ο δοῦ ταῦτα καὶ ἐπὶ τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ τῆς περὶ λος τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου ἡμῶν αὐθέντου καὶ βασι αὐτὴν ἱερᾶς καὶ θείας συνόδου ἐξεταζούσης τὰ κατὰ λέως Γεώργιος ὁ Αγγελος τὸ παρὸν γράμμα ποιῶ, κάτ τὸν Χιόνιον, παρουσίᾳ καὶ τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου τωθεν μέλλων ὑπογράψειν αὐτὸ, δι᾿ οὗ δὴ καὶ λέγω μου αὐτοκράτορος, καὶ ἐκρίθη προσῆκον εἶναι καὶ δί καὶ ἐξασφαλίζομαι ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ καὶ τῶν ἁγίων καιον, ἐπιστῆναι καὶ αὐτοὺς εἰς τὴν σύνοδον, γράψαν ἀγγέλων ἀληθεύσειν· ἐπεὶ γὰρ πρὸ καιροῦ οὐκ ὀλί τες ἐπεσκήψαμεν αὐτοῖς ἐπιστῆναι, ἔνθεν τοι καὶ ὑπ' γου ὁ Χιόνιος ἐλεγχθεὶς, εἰς οἷαν ἐνέπεσεν ἀσέ ἀσθενείας ἅμα καὶ γήρως τῆς πρὸς ἡμᾶς ἅψασθαι βειαν, κατήγορος γέγονε προσώπων τινῶν, καὶ δὴ κωλυθέντων τοῦ οἰκονόμου τε καὶ τοῦ χαρτοφύλαμετὰ τῶν ἄλλων τοῦ σακελλίου τοῦ Βρυεννίου· ἡ κος, ἄνεισιν ὁ σακελλίου σύναμα τῷ ἐπὶ θυγατρὶ δὲ κατ' αὐτοῦ κατηγορία ἦν τοιαύτη λαληθείσα γαμβρῷ τοῦ χαρτοφύλακος τῷ Παμφίλῳ, ἐπιστάντι ἐνώπιον τῆς συγκλήτου, ὅτι ἤκουσε παρ' ἐμοῦ, εἰ δικαίῳ τοῦ τοιούτου πενθεροῦ αὐτοῦ, γραφὰς ἐπι πόντος, ὡς οὐ δοξάζει ἀνάστασιν ὁ τοιοῦτος σακελλίου, κἀντεῦθεν ἠρωτήθην μὲν καὶ τότε ὑπὸ τῆς συγκλήτου, καὶ εἶπον καὶ τότε, & μέλλω καὶ νῦν ἐρεῖν, ἠρωτήθην δὲ καὶ νῦν ὑπὸ τοῦ ἁγιωτάτου μου δεσπότου τοῦ πανιερωτάτου μητροπολίτου Θεσ σαλονίκης, ὑπερτίμου καὶ ἐξάρχου πάσης Θετταλίας, μετ᾿ ἐπιτιμίου ἀφορισμοῦ ἐνώπιον τοῦ περι ποθήτου γαμβροῦ τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου ἡμῶν αὐθέντου καὶ βασιλέως τοῦ πιγκέρνη, τῶν οἰκείων τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ ἡμῶν αὐθέντῃ καὶ βασιλεῖ, πανσεβάστου ἐπάρχου τῶν μεγάλων ἀδνουμιαστών, τοῦ τε 'γαλέα κύρ' Αλεξίου, καὶ τοῦ Κωκαλὰ κύρ Γεωργίου, τοῦ κριτοῦ τοῦ θεοφρουρή του φωσάτου τοῦ Σεναχηρείμ, τοῦ ἑταιρειάρχου τοῦ Γλαβα,παρόν τοῦ καὶ τοῦ καθολικοῦ κριτοῦ τῶν Ῥωμαίων, μεγάλου διοικητοῦ τοῦ Γλαβά, ἤδη ὅσον γινώσκω, ὅτι εἶπον βεβαίως καὶ ὁμολογουμένως, λέγω τοῦτο μετὰ πά σης ἀληθείας, μεμνημένος μὲν καὶ τῆς τοῦ Θεοῦ φερόμενοι καὶ αὐτῶν τούτων ἀπολογητικὰς, ἔτι τε καὶ σεπτὸν πρόσταγμα τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος, διοριζόμενον ἐξετασθῆναι τὰ κατ' αὐτοὺς καὶ ἀποκαταστῆναι. Καὶ δὴ συνόδου συγκροτηθείσης γίνονται εἰς αὐτὴν μετάκλητοι καὶ οἱ εὑρεθέντες ἐνταῦθα τῆς συγκλήτου, ὁ περιπόθητος δηλονότι ἐξάδελφος τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος κῦρ Ανδρόνικος ὁ Παλαιολόγος, ὁ συμπένθερος τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος ἐπὶ τῆς τραπέζης, κῦρ Γεώργιος Χοῦμνος, ὁ θεῖος τοῦ κρατίστου, καὶ ἁγίου μου αυτοκράτορος, μέγας δρουγγάριος κῦρ... ὁ Τορνίκης, ὁ οἰκεῖος τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι πρωτοαλ λαγάτωρ κῦρ. καὶ ἕτεροι, ἀρχιμανδρίταί τε σὺν τούτοις καὶ καθηγούμενοι τῶν ἐνταῦθα σεβα σμίων μονῶν καὶ ἀπὸ τῶν προκρίτων πολιτῶν οὐκ ὀλίγοι, παράγεται δὲ καὶ ὁ Χιόνιος ἐπὶ τοῦ μέσου, καὶ τῶν ἀπολογητικών γραμμάτων ἀναγνωσθέντων η φοβερᾶς κρίσεως, βλέπων δὲ καὶ πρὸς τὸν ἐπιτ ἐν ἐπηκόῳ καὶ διεξιόντων πρὸς τοῖς ἄλλοις, τοῦ μὲν οἰκονόμου, ὡς οὐδεμίαν εἶχε μετ' αὐτοῦ οὐδεπώποτε κοινωνίαν ή τινα ὁμιλίαν ὁ Χιόνιος, ἀλλ' ἀεὶ καὶ δι᾿ ἔχθρας ἦν πρὸς αὐτὸν, τοῦ χαρτοφύλακος δὲ, ὡς δι' οὐδὲν ἄλλο, ἀλλ᾽ ἢ διὰ τὴν εἰρημένην ἀνωτέρω απ τίαν τῆς εἰς αὐτοὺς ἔχθρας τὰ τοιαῦτα κατ᾿ αὐτῶν ἐλάλησεν ὁ Χιόνιος, τῶν τοιούτων γραμμάτων ἐπακροώμενος καὶ αὐτὸς διωμολόγει τὰ εἰρημένα, καὶ ταύτην εἶναι καὶ μόνην ἔλεγε τὴν αἰτίαν, δι' ἣν καὶ κατ' αὐτῶν ἐξηνέχθη τῷ τότε, ἐπειδὴ οὗτοι κατέ γνων αὐτοῦ καὶ κατεψηφίσαντο ἐκφαυλίσαντες ἐπ' Εκκλησίας πρότερον, εἶτα καὶ καθείρχθη ὑπ' αἰτίοις αὐτοῖς, μὴ συνειδέναι δέ τι κατ' αὐτῶν διετείνετο, ἡμῶν δὲ καίτοι πολλὰ αὐτὸν βιαζομένων, εἴ τι σύν θέντα μοι μετ᾿ ἐπιτιμίου ἀφορισμόν. Ἐπεὶ γὰρ ἐδέησε γενέσθαι διαζύγιον παρὰ τῆς Ἐκκλησίας ἐμοῦ τε καὶ τῆς γυναικός μου, ἧς εἶχον, ἐδέησε δε γε νέσθαι ὑπηρέτην τοῦ τοιούτου γράμματος των δι λωθέντα σακελλίου, εἶχε δὲ ὕβρεις κατ᾿ ἐμοῦ τὸ τοιοῦτον διαζύγιον, λυπηθεὶς ἐγὼ ἅμα μὲν καὶ διὰ κεφάλαιά τινα τῆς κρίσεως ἐμπεριειλημμένα τῷ τοιούτῳ διαζυγίῳ, ἐφ᾽ οἷς ελογιζόμην, ὅτι ἠδικούμην, ἅμα δὲ καὶ διὰ τὰ πολὺ καὶ σκληρὸν καὶ ἀφός ρητον τῶν κατ' ἐμοῦ ὕβρεων ἐξηνέχθην, ὁμολογώ, καὶ εἶπον· Κύριε, ἐλέησον καὶ πιστεύει ὁ γράψας ταῦτα ἀνάστασιν ἢ κρίσιν, καὶ γράφει τοιαῦτα και ἐμοῦ; Ως φαίνεται, ἀσεβής ἐστι, καὶ διαβάλλει με οὕτως, ὅτι περιπατῶ ἐγὼ εἰς καπηλεῖα καὶ ἀδιαφο
ποιοῦσιν οὗτοι δὴ οἱ τῆς πόλεως ἔποικοι, ὅτι τὸν οιδεν αὐτοὺς τῶν μὴ καθηκόντων εἰργασμένους ἢ
δοῦλον πλέον τοῦ δεσπότου τιμῶσι, καὶ συναθροί- καὶ φρονήσαντας, εἰπεῖν τοῦτο καὶ φανερὸν θέσθαι,
ζονται μὲν παμπληθεὶ εἰς τὸν ναὸν τοῦ ἁγίου με
αὐτὸς ἐνστατικῶς ἔχων ἦν, καὶ τὰ μὲν τῆς κατηγογαλομάρτυρος καὶ μυροβλύτου Δημητρίου, τὸν δὲ ρίας ἐκφεύγων, διαβεβαιούμενος δὲ, μηδέν τι πλέον
ναὸν τοῦ Δεσπότου Σωτήρος Χριστοῦ παρατρέχουσιν, ἔχειν τῶν εἰρημένων εἰπεῖν, οὔτε κατὰ τοῦ οἰκονό
εἶπεν αὐτῷ δῆθεν ὁ χαρτοφύλαξ, ὅτι πλέον τιμῶσιν μου, οὔτε κατὰ τοῦ χαρτοφύλακος, καὶ πολλῷ πλέον
οἱ Θεσσαλονικεῖς τὸν μάρτυρα τοῦ Χριστοῦ. Κατὰ μὴ γινώσκειν ἔλεγέ τι κατὰ τοῦ σακελλίου, ἐπιμαρ
δὲ τοῦ σακελλίου εἶπε μὲν, μή γινώσκειν τι κατ' τυρῶν ἅμα αὐτῷ δὴ τῷ σακελλίου και τινα τρόπου
αὐτοῦ, ἀκοῦσαι δὲ παρὰ τοῦ οἰκείου τῷ κρατίστῳ θεοφιλοῦς καὶ ἐπαίνου ἄξια. Ο μέντοι σακελλίου
καὶ ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι κῦρ Γεωργίου τοῦ Αγ- πρὸς τὴν εἰρημένην κατ' αὐτοῦ κατηγορίαν ἀπηνγέλου, ὡς οὐ δοξάζει νεκρῶν ἀνάστασιν. Τῶν τοιού- τηκὼς καὶ πληροφορήσας, ὡς ἔχει δόξης περί τε
των οὖν ἀκτῶν λαληθεισῶν τῷ τότε, ὡς εἴρηται, τῆς τῶν νεκρῶν ἀναστάσεως καὶ τῶν ἄλλων δογμάτ
κατὰ τῶν εἰρημένων ἐκκλησιαστικῶν παρὰ τοῦ τοι των τῆς Ἐκκλησίας, ἐνεφάνισεν ἔπειτα καὶ γράμμα
ούτου Χιονίου ὑπερετέθη τέως ἡ περὶ αὐτῶν ἐξέτα- τοῦ διαληφθέντος οἰκείου τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου
σις διὰ τὸ χηρεύειν τὴν ἁγιωτάτην μητρόπολιν Θεσ- αὐτοκράτορι τοῦ Ἀγγέλου, ὅπερ καὶ εἰς ἐπήκοον ἀνα
σαλονίκης ἀρχιερέως γνησίου. Ἐπεὶ δὲ πάλιν ἐλαλήθη εγνώσθη, ἔχον ἐπ' αὐτῶν τῶν λέξεων ούτωσί· «Ο δοῦ
ταῦτα καὶ ἐπὶ τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ τῆς περὶ λος τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου ἡμῶν αὐθέντου καὶ βασι
αὐτὴν ἱερᾶς καὶ θείας συνόδου ἐξεταζούσης τὰ κατὰ λέως Γεώργιος ὁ Αγγελος τὸ παρὸν γράμμα ποιῶ, κάτ
τὸν Χιόνιον, παρουσίᾳ καὶ τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου τωθεν μέλλων ὑπογράψειν αὐτὸ, δι᾿ οὗ δὴ καὶ λέγω
μου αὐτοκράτορος, καὶ ἐκρίθη προσῆκον εἶναι καὶ δί καὶ ἐξασφαλίζομαι ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ καὶ τῶν ἁγίων
καιον, ἐπιστῆναι καὶ αὐτοὺς εἰς τὴν σύνοδον, γράψαν ἀγγέλων ἀληθεύσειν· ἐπεὶ γὰρ πρὸ καιροῦ οὐκ ὀλί
τες ἐπεσκήψαμεν αὐτοῖς ἐπιστῆναι, ἔνθεν τοι καὶ ὑπ'
γου ὁ Χιόνιος ἐλεγχθεὶς, εἰς οἷαν ἐνέπεσεν ἀσέἀσθενείας ἅμα καὶ γήρως τῆς πρὸς ἡμᾶς ἅψασθαι βειαν, κατήγορος γέγονε προσώπων τινῶν, καὶ δὴ
κωλυθέντων τοῦ οἰκονόμου τε καὶ τοῦ χαρτοφύλα- μετὰ τῶν ἄλλων τοῦ σακελλίου τοῦ Βρυεννίου· ἡ
κος, ἄνεισιν ὁ σακελλίου σύναμα τῷ ἐπὶ θυγατρὶ δὲ κατ' αὐτοῦ κατηγορία ἦν τοιαύτη λαληθείσα
γαμβρῷ τοῦ χαρτοφύλακος τῷ Παμφίλῳ, ἐπιστάντι ἐνώπιον τῆς συγκλήτου, ὅτι ἤκουσε παρ' ἐμοῦ, εἰ
δικαίῳ τοῦ τοιούτου πενθεροῦ αὐτοῦ, γραφὰς ἐπι πόντος, ὡς οὐ δοξάζει ἀνάστασιν ὁ τοιοῦτος σακελλίου, κἀντεῦθεν ἠρωτήθην μὲν καὶ τότε ὑπὸ τῆς
συγκλήτου, καὶ εἶπον καὶ τότε, & μέλλω καὶ νῦν
ἐρεῖν, ἠρωτήθην δὲ καὶ νῦν ὑπὸ τοῦ ἁγιωτάτου
μου δεσπότου τοῦ πανιερωτάτου μητροπολίτου Θεσ
σαλονίκης, ὑπερτίμου καὶ ἐξάρχου πάσης Θετταλίας, μετ᾿ ἐπιτιμίου ἀφορισμοῦ ἐνώπιον τοῦ περιποθήτου γαμβροῦ τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου ἡμῶν
αὐθέντου καὶ βασιλέως τοῦ πιγκέρνη, τῶν οἰκείων
τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ ἡμῶν αὐθέντῃ καὶ βασιλεῖ,
πανσεβάστου ἐπάρχου τῶν μεγάλων ἀδνουμιαστών,
τοῦ τε 'γαλέα κύρ' Αλεξίου, καὶ τοῦ Κωκαλὰ κύρ
Γεωργίου, τοῦ κριτοῦ τοῦ θεοφρουρή του φωσάτου
τοῦ Σεναχηρείμ, τοῦ ἑταιρειάρχου τοῦ Γλαβα,παρόντοῦ καὶ τοῦ καθολικοῦ κριτοῦ τῶν Ῥωμαίων, μεγάλου
διοικητοῦ τοῦ Γλαβά, ἤδη ὅσον γινώσκω, ὅτι εἶπον
βεβαίως καὶ ὁμολογουμένως, λέγω τοῦτο μετὰ πά
σης ἀληθείας, μεμνημένος μὲν καὶ τῆς τοῦ Θεοῦ
· φερόμενοι καὶ αὐτῶν τούτων ἀπολογητικὰς, ἔτι τε
καὶ σεπτὸν πρόσταγμα τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου
μου αὐτοκράτορος, διοριζόμενον ἐξετασθῆναι τὰ
κατ' αὐτοὺς καὶ ἀποκαταστῆναι. Καὶ δὴ συνόδου
συγκροτηθείσης γίνονται εἰς αὐτὴν μετάκλητοι καὶ
οἱ εὑρεθέντες ἐνταῦθα τῆς συγκλήτου, ὁ περιπόθητος δηλονότι ἐξάδελφος τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου
αὐτοκράτορος κῦρ Ανδρόνικος ὁ Παλαιολόγος, ὁ
συμπένθερος τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος ἐπὶ τῆς τραπέζης, κῦρ Γεώργιος Χοῦμνος, ὁ
θεῖος τοῦ κρατίστου, καὶ ἁγίου μου αυτοκράτορος,
μέγας δρουγγάριος κῦρ... ὁ Τορνίκης, ὁ οἰκεῖος
τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι πρωτοαλλαγάτωρ κῦρ. καὶ ἕτεροι, ἀρχιμανδρίταί τε
σὺν τούτοις καὶ καθηγούμενοι τῶν ἐνταῦθα σεβα
σμίων μονῶν καὶ ἀπὸ τῶν προκρίτων πολιτῶν οὐκ
ὀλίγοι, παράγεται δὲ καὶ ὁ Χιόνιος ἐπὶ τοῦ μέσου,
καὶ τῶν ἀπολογητικών γραμμάτων ἀναγνωσθέντων η φοβερᾶς κρίσεως, βλέπων δὲ καὶ πρὸς τὸν ἐπιτ:
ἐν ἐπηκόῳ καὶ διεξιόντων πρὸς τοῖς ἄλλοις, τοῦ μὲν
οἰκονόμου, ὡς οὐδεμίαν εἶχε μετ' αὐτοῦ οὐδεπώποτε
κοινωνίαν ή τινα ὁμιλίαν ὁ Χιόνιος, ἀλλ' ἀεὶ καὶ δι᾿
ἔχθρας ἦν πρὸς αὐτὸν, τοῦ χαρτοφύλακος δὲ, ὡς δι'
οὐδὲν ἄλλο, ἀλλ᾽ ἢ διὰ τὴν εἰρημένην ἀνωτέρω απ
τίαν τῆς εἰς αὐτοὺς ἔχθρας τὰ τοιαῦτα κατ᾿ αὐτῶν
ἐλάλησεν ὁ Χιόνιος, τῶν τοιούτων γραμμάτων ἐπακροώμενος καὶ αὐτὸς διωμολόγει τὰ εἰρημένα, καὶ
ταύτην εἶναι καὶ μόνην ἔλεγε τὴν αἰτίαν, δι' ἣν καὶ
κατ' αὐτῶν ἐξηνέχθη τῷ τότε, ἐπειδὴ οὗτοι κατέ
γνων αὐτοῦ καὶ κατεψηφίσαντο ἐκφαυλίσαντες ἐπ'
Εκκλησίας πρότερον, εἶτα καὶ καθείρχθη ὑπ' αἰτίοις
αὐτοῖς, μὴ συνειδέναι δέ τι κατ' αὐτῶν διετείνετο,
ἡμῶν δὲ καίτοι πολλὰ αὐτὸν βιαζομένων, εἴ τι σύν
θέντα μοι μετ᾿ ἐπιτιμίου ἀφορισμόν. Ἐπεὶ γὰρ
ἐδέησε γενέσθαι διαζύγιον παρὰ τῆς Ἐκκλησίας
ἐμοῦ τε καὶ τῆς γυναικός μου, ἧς εἶχον, ἐδέησε δε γε
νέσθαι ὑπηρέτην τοῦ τοιούτου γράμματος των δι
λωθέντα σακελλίου, εἶχε δὲ ὕβρεις κατ᾿ ἐμοῦ τὸ
τοιοῦτον διαζύγιον, λυπηθεὶς ἐγὼ ἅμα μὲν καὶ διὰ
κεφάλαιά τινα τῆς κρίσεως ἐμπεριειλημμένα τῷ
τοιούτῳ διαζυγίῳ, ἐφ᾽ οἷς ελογιζόμην, ὅτι ἡδικού
μην, ἅμα δὲ καὶ διὰ τὰ πολὺ καὶ σκληρὸν καὶ ἀφός
ρητον τῶν κατ' ἐμοῦ ὕβρεων ἐξηνέχθην, ὁμολογώ,
καὶ εἶπον· Κύριε, ἐλέησον καὶ πιστεύει ὁ γράψας
ταῦτα ἀνάστασιν ἢ κρίσιν, καὶ γράφει τοιαῦτα και
ἐμοῦ; Ως φαίνεται, ἀσεβής ἐστι, καὶ διαβάλλει με
οὕτως, ὅτι περιπατῶ ἐγὼ εἰς καπηλεῖα καὶ ἀδιαφο
Part V, VIPars V, VI
col. 1223–1224page 114 of 238
PG 152:1223καθ' ἡμᾶς ἱερᾷ καὶ θείᾳ συνόδῳ τὰ μέρη ἀμφότερα, καὶ τῆς ὑποθέσεως ἀκριβεῖ δοθείσης, ὡς ἐχρῆν, Εξετάσει, γράμμα οὗτοι δὴ οἱ τοῦ μέρους τοῦ μου νυδρίου προκομίζουσι πατριαρχικὸν καὶ σεπτὸν πρόσταγμα, προβῆναι λέγοντες ταῦτα ἐξ ἀναφορᾶς τῶν προγόνων αὐτῶν δυναστευομένων παρὰ τοῦ τηνικαῦτα ἐπισκόπου, καὶ ἐπεὶ διελάμβανε ταῦτα, ἐξετασθῆναι τὴν ὑπόθεσιν τοπικῶς, γράμμα μὲν οὐδὲν εἶχον ἐξετάσεως ἐμφανίσαι, προέτειναν δὲ μαρτυρίας ἐγγράφους τῶν τοπικῶν μαρτυρούντων, καὶ γονικήθεν αὐτοῖς τοῦτο δὴ τὸ μονύδριον ἀνήκειν, καὶ παρὰ τοῦ μέρους αὐτῶν καὶ πρότερον καὶ μετά τὰ εἰρημένα δικαιώματα κατέχεσθαι.. Ο μέντοι θεοφιλέστατος ἐπίσκοπος ἀντεπῆγεν, ὡς ἐξεδόθη φθάσαν εἰς πρόσωπον ἕτερον παρὰ τοῦ πρὸ αὐτοῦ ἐπισκόπου, προτείνων δὲ καὶ τὰ ἐκείνῳ προβάντα δικαιώματα ἐπὶ τῇ ἐκδόσει τοῦ μονυδρίου, επειράτο τὸν τρόπον τοῦτον ἀμετόχους αὐτοῦ τούτους δει κνύειν, ἣν δῆτα ἔκδοσιν καὶ αὐτὴν παρὰ τὸν εἰκότα καὶ δίκαιον λόγον οὗτοι γενέσθαι διετείνοντο· ἔλεγον δὲ ἅμα καὶ ὡς κατὰ σκοπὴν λαβὼν αὐτὸ τοῦ βελτιῶσαι, τοὐναντίον ἅπαν ἔφθη πεποιηκώς, δι᾽ ἂς δῆτα αἰτίας καὶ ἐξεβλήθη τῆς αὐτοῦ κατοχῆς, ἐφ᾽ οἶ; οὐκε ἐτι ἀντειπεῖν εἶχεν ἡ ἐπίσκοπος, οὐδέ τι πλέον εἰ; οἰκείαν προβαλέσθαι δικαίωσιν· ἔνθεν τοι καὶ διέ γνωσται τῇ ἡμῶν μετριότητι καὶ τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσι, τῷ 'Εφέσου, τῷ Κυζίκου, τῷ Σάρδεων, τῷ Δυρραχίου, τῷ ᾿Αμάστριδος, τῷ Σουγδαία; καὶ τῷ Μηθύμνης, προσεῖναι μὲν τούτοις τὸ τῆς γονικότητος δίκαιον ἐπὶ τῷ τοιούτῳ μου δρίῳ, ἅτε δὴ κατὰ τὰς τῶν τοπικῶν μαρτυρίας τοῖς προγόνοις αὐτῶν διαφέροντος καὶ παρ' ἐκείνων, ὡς εἴρηται, κατεχομένου καὶ πρότερον, καὶ μεθὸ τὰ εἰρημένα προέβησαν δικαιώματα, πάντα τρόπον πραγματεύεσθαι ὀφείλουσι τὰ εἰς τὴν αὐτοῦ σύστασιν καὶ ἐπαύξησιν, ἔχειν δὲ καὶ τὸν ἐπίσκοπον τὰ ἐξ αὐτοῦ τούτῳ ἀνήκοντα κανονικά δίκαια, φροντίζειν ὀφείλοντος καὶ αὐτοῦ καὶ προσηκόντως ἐπιμελεῖσθαι τῆς ἐπὶ τὸ κρείττον αὐτοῦ ἐπιδόσεως, διὸ δὴ καὶ ἔσονται τοῦ λοιποῦ καὶ ἀμφότερα τὰ μέρη μένοντα, εἰς ὅσον διεγνώσθη συνοδικῶς, καὶ ἀνενοχλησίαν πρὸς ἄλληλα ἔξουσι, μήθ' ἑτέρου τούτων, μήτε τοῦ ἐπισκόπου τοῦδε ή τινος τῶν μετ' αὐτὸν, μήτε τῶν ρίας καὶ ἀσωτείας. Ταῦτα καὶ μετὰ τοιούτου σκοτέρας και συνοδικῆς διαγνώσεως ἐφίστανται τῇ ποῦ καὶ κατὰ τὴν τοιοῦτον νοῦν εἶπον καὶ ἐλάλησα πρὸς τὸν Χιόνιον, ὅσον εἶπον· ἐνώπιον δὲ τοῦ Θεοῦ οὔτε παρ' αὐτοῦ τοῦ σακελλίου δι᾿ ἐμαυτοῦ ἢ δι' ἑτέρου τινὸς ἢ ἤκουσα ἢ κατέλαβον τρέφοντα δόγμα ἑτερόδοξον τῆς καθολικῆς Ἐκκλησίας, ἀλλὰ μᾶλλον γινώσκω καὶ τοῦτον εὐσεβῆ καὶ ὁμόδοξον μετὰ τῆς καθολικῆς Ἐκκλησίας καὶ ἱερωμένον, καὶ εἰς δή λωσιν τούτου τὸ παρὸν ἐξεθέμην γράμμα μηνὶ Ὀκτωβρίῳ, εἰκοστῇ τετάρτῃ, Ινδ. πέμπτης.» Τούτων οὖν οὕτω λαληθέντων ἐπ᾽ ἀκροάσει τῆς καθ' ἡμᾶς ἱερᾶς καὶ θείας συνόδου, τῶν τε συγκλητικῶν ἀρ χόντων καὶ παντὸς τοῦ συνειλεγμένου πλήθους ἀκριβῶς ἐξετασθέντων, ἐπειδὴ ὁ μὲν Χιόνιος ἐκε φεύγων ἦν, ὡς ἂν εἴποι τις, τὰ τῆς κατηγορίας, ἀπαράδεκτος ὤν, καὶ ἄλλως μὴ ὅτι γε εἰς κατηγορίαν ἀνθρώπων ιερωμένων, ἀλλ' οὐδὲ εἰς μαρτυρίαν, ἅτε δὴ καὶ μόνος καὶ τοιαῦτα πεφρονηκώς διωμολόγει τε καὶ ὡς τῇ πρὸς αὐτοὺς ἔχθρᾳ καὶ και κίᾳ, καθὼς εἴρηται, τὰ τοιαῦτα ἐλάλησε κατ' αὐτῶν, ἀσύστατα δὲ ἦν ταῦτα ἀναπόδεικτα παντελῶς καὶ ἀπίθανα, ὡς τοῦ μὲν Σταχύτζη, παρ᾽ οὗ ἡκηκόει ὁ Χιόνιος, ὡς ἔλεγε, τὸ κατὰ τοῦ οἰκονόμου ἐπ' ἀσε βείᾳ καὶ αὐτοῦ διαβεβαιουμένου παραπλησίως, δι' ἣν αἰτίαν καὶ παρὰ τῆς τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας ἀπο κηρυχθεί; ὁ τοιοῦτος φυγάς ᾤχετο· καὶ ὅπερ δὲ εἴρηται κατὰ τοῦ χαρτοφύλακος, οὐδὲν ἦν τοιοῦτον οἷον ὑπόληψίν τινα δοῦναι κατ' αὐτοῦ περὶ τοῦ ὑγιοῦς καὶ ὀρθοδόξου φρονήματος· τὸ κατὰ τοῦ σα κελλίου δὲ καὶ αὐτὸ ἄλλως ἔχον ἀνεφάνη προδήλως, ἀφ᾽ ἧς οὗτος δὴ ὁ σακελλίου προσκόμισεν ἐγγράφου μαρτυρίας τοῦ Ἀγγέλου, δεξαμένου τούτου χάριν καὶ βάρος ἀφορισμοῦ, ἥτις ἔγγραφος μαρτυρία καὶ ὑπογραφῇ τῇ αὐτοῦ, ἔτι δὲ καὶ ἱκανῶν ἄλλων καὶ ἀξιοπίστων τὸ ἀπαράγραπτον εἶχε καὶ βέβαιον. Διὰ ταῦτα κοινῇ γνώμῃ καὶ διασκέψει διέγνω καὶ ἀπε φήνατο ή μετριότης ἡμῶν μετὰ τῶν περὶ αὐτὴν ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Ἐφέσου, τοῦ Κυζίκου, τοῦ Σάρδεων, τοῦ Πισιδίας, τοῦ Δυρραχίου, τοῦ 'Αμάστριδος καὶ τοῦ Μηθύμνης, ἀθώους εἶναι τού τους δὴ τοὺς διαληφθέντας ἐκκλησιαστικοὺς καὶ ἀνωτέρους τῆς τοιαύτης κατηγορίας, ἥτις μάτην τούτοις προσετρίβη καὶ συκοφαντικῶς, καθὰ μετὰ πολλὴν καὶ ἀκριβῆ τὴν ἐξέτασιν ἀποδέδεικται. Μέ τοι γε καὶ μετιέναι ὀφείλουσι τὰ τῆς ἱερωσύνης ἀπὸ τοῦ μέρους τούτου δὴ τοῦ μονυδρίου ὀφείλοντος αὐτῶν.. † Διένεξις ἀνέκυψε μεταξὺ τοῦ θεοφιλεστάτου ἐπι σκόπου Εξαμιλίου καὶ τοῦ μέρους τοῦ ἐκεῖσε μον δρίου τοῦ εἰς ὄνομα τιμωμένου τῆς ὑπεράγνου Δεν σποίνης καὶ Θεομήτορος τῆς Παναγίας περὶ αὐτοῦ δὴ τοῦ μονυδρίου, τῶν μὲν ἀπὸ τοῦ μέρους αὐτοῦ, τοῦ Ιερομνήμονος δηλονότι τῆς αὐτῆς Ἐκκλησίας πρεσβυτέρου Μανουὴλ τοῦ ᾿Αρτανᾶ καὶ ἀναγνώστου Μι χαὴλ τοῦ Κρυονερίτου, ἀντιποιουμένων τοῦ τοιούτου μονυδρίου, ὡς ἀπὸ γονικότητος αὐτοῖς διαφέροντος, τοῦ ἐπισκόπου δὲ ἀντιποιουμένου καὶ μὴ παραχω μοῦντος τούτου αὐτοῖς· δεῖσαν τοίνυν τούτοις ἡμε ἐκδοῦναί ποτε αὐτὸ εἰς μετόχιον, καὶ τῆς Ἐκκλη. σίας ἐντεῦθεν ἀποξενώσαι· τῷ γὰρ πειραθησομένω ποιήσασθαι τοῦτο ἐπιτίμιον συνοδικὸν ἐπανατεινό μεθα. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ καὶ ἡ παροῦσα ἡμετέρα καὶ συνοδική Εγγραφος διάγνωσις καὶ ἀπόφασις εἰς ἀσφάλειαν ἐπιδέδοται μηνὶ Φεβρουαρίῳ ἰνδ. ἔκτης. † Τὸν Τζερέντζην Γεώργιον ἐπὶ μαγείαις καὶ ἄλ λαις αρῥητουργίαις κρατηθέντα καὶ ἀσεβείας ἔργα διαπραξάμενον, ὡς καὶ γράφειν τὸ τοῦ Χριστοῦ τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ μέγιστον καὶ θειότατον όνομα καὶ σβεννύειν καὶ πατεῖν τῷ μέλανι, ἅμα δὲ καὶ χαρα
JOAN. CALECA CP. PATRIARCHE
καθ' ἡμᾶς ἱερᾷ καὶ θείᾳ συνόδῳ τὰ μέρη ἀμφότερα,
καὶ τῆς ὑποθέσεως ἀκριβεῖ δοθείσης, ὡς ἐχρῆν,
Εξετάσει, γράμμα οὗτοι δὴ οἱ τοῦ μέρους τοῦ μου
νυδρίου προκομίζουσι πατριαρχικὸν καὶ σεπτὸν
πρόσταγμα, προβῆναι λέγοντες ταῦτα ἐξ ἀναφορᾶς
τῶν προγόνων αὐτῶν δυναστευομένων παρὰ τοῦ
τηνικαῦτα ἐπισκόπου, καὶ ἐπεὶ διελάμβανε ταῦτα,
ἐξετασθῆναι τὴν ὑπόθεσιν τοπικῶς, γράμμα μὲν
οὐδὲν εἶχον ἐξετάσεως ἐμφανίσαι, προέτειναν δὲ
μαρτυρίας ἐγγράφους τῶν τοπικῶν μαρτυρούντων,
καὶ γονικήθεν αὐτοῖς τοῦτο δὴ τὸ μονύδριον ἀνήκειν,
καὶ παρὰ τοῦ μέρους αὐτῶν καὶ πρότερον καὶ μετά
τὰ εἰρημένα δικαιώματα κατέχεσθαι.. Ο μέντοι
θεοφιλέστατος ἐπίσκοπος ἀντεπῆγεν, ὡς ἐξεδόθη
φθάσαν εἰς πρόσωπον ἕτερον παρὰ τοῦ πρὸ αὐτοῦ
ἐπισκόπου, προτείνων δὲ καὶ τὰ ἐκείνῳ προβάντα
δικαιώματα ἐπὶ τῇ ἐκδόσει τοῦ μονυδρίου, επειράτο
τὸν τρόπον τοῦτον ἀμετόχους αὐτοῦ τούτους δει
κνύειν, ἣν δῆτα ἔκδοσιν καὶ αὐτὴν παρὰ τὸν εἰκότα
καὶ δίκαιον λόγον οὗτοι γενέσθαι διετείνοντο· ἔλεγον
δὲ ἅμα καὶ ὡς κατὰ σκοπὴν λαβὼν αὐτὸ τοῦ βελτιώ
σαι, τοὐναντίον ἅπαν ἔφθη πεποιηκώς, δι᾽ ἂς δῆτα
αἰτίας καὶ ἐξεβλήθη τῆς αὐτοῦ κατοχῆς, ἐφ᾽ οἶ; οὐκε
ἐτι ἀντειπεῖν εἶχεν ἡ ἐπίσκοπος, οὐδέ τι πλέον εἰ;
οἰκείαν προβαλέσθαι δικαίωσιν· ἔνθεν τοι καὶ διέγνωσται τῇ ἡμῶν μετριότητι καὶ τοῖς περὶ αὐτὴν
ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσι, τῷ 'Εφέσου, τῷ Κυζίκου,
τῷ Σάρδεων, τῷ Δυρραχίου, τῷ ᾿Αμάστριδος, τῷ
Σουγδαία; καὶ τῷ Μηθύμνης, προσεῖναι μὲν τούτοις
τὸ τῆς γονικότητος δίκαιον ἐπὶ τῷ τοιούτῳ μουδρίῳ, ἅτε δὴ κατὰ τὰς τῶν τοπικῶν μαρτυρίας τοῖς
προγόνοις αὐτῶν διαφέροντος καὶ παρ' ἐκείνων, ὡς
εἴρηται, κατεχομένου καὶ πρότερον, καὶ μεθὸ τὰ
εἰρημένα προέβησαν δικαιώματα, πάντα τρόπον
πραγματεύεσθαι ὀφείλουσι τὰ εἰς τὴν αὐτοῦ σύστα
σιν καὶ ἐπαύξησιν, ἔχειν δὲ καὶ τὸν ἐπίσκοπον τὰ ἐξ
αὐτοῦ τούτῳ ἀνήκοντα κανονικά δίκαια, φροντίζειν
ὀφείλοντος καὶ αὐτοῦ καὶ προσηκόντως ἐπιμελεῖσθαι
τῆς ἐπὶ τὸ κρείττον αὐτοῦ ἐπιδόσεως, διὸ δὴ καὶ
ἔσονται τοῦ λοιποῦ καὶ ἀμφότερα τὰ μέρη μένοντα,
εἰς ὅσον διεγνώσθη συνοδικῶς, καὶ ἀνενοχλησίαν
πρὸς ἄλληλα ἔξουσι, μήθ' ἑτέρου τούτων, μήτε τοῦ
ἐπισκόπου τοῦδε ή τινος τῶν μετ' αὐτὸν, μήτε τῶν
ρίας καὶ ἀσωτείας. Ταῦτα καὶ μετὰ τοιούτου σκο- τέρας και συνοδικῆς διαγνώσεως ἐφίστανται τῇ
ποῦ καὶ κατὰ τὴν τοιοῦτον νοῦν εἶπον καὶ ἐλάλησα
πρὸς τὸν Χιόνιον, ὅσον εἶπον· ἐνώπιον δὲ τοῦ Θεοῦ
οὔτε παρ' αὐτοῦ τοῦ σακελλίου δι᾿ ἐμαυτοῦ ἢ δι'
ἑτέρου τινὸς ἢ ἤκουσα ἢ κατέλαβον τρέφοντα δόγμα
ἑτερόδοξον τῆς καθολικῆς Ἐκκλησίας, ἀλλὰ μᾶλλον
γινώσκω καὶ τοῦτον εὐσεβῆ καὶ ὁμόδοξον μετὰ τῆς
καθολικῆς Ἐκκλησίας καὶ ἱερωμένον, καὶ εἰς δήλωσιν τούτου τὸ παρὸν ἐξεθέμην γράμμα μηνὶ Οκτωβρίῳ, εἰκοστῇ τετάρτῃ, Ινδ. πέμπτης.» Τούτων
οὖν οὕτω λαληθέντων ἐπ᾽ ἀκροάσει τῆς καθ' ἡμᾶς
ἱερᾶς καὶ θείας συνόδου, τῶν τε συγκλητικῶν ἀρχόντων καὶ παντὸς τοῦ συνειλεγμένου πλήθους
ἀκριβῶς ἐξετασθέντων, ἐπειδὴ ὁ μὲν Χιόνιος ἐκε
φεύγων ἦν, ὡς ἂν εἴποι τις, τὰ τῆς κατηγορίας,
ἀπαράδεκτος ὤν, καὶ ἄλλως μὴ ὅτι γε εἰς κατηγορίαν ἀνθρώπων ιερωμένων, ἀλλ' οὐδὲ εἰς μαρτυρίαν, ἅτε δὴ καὶ μόνος καὶ τοιαῦτα πεφρονηκώς
διωμολόγει τε καὶ ὡς τῇ πρὸς αὐτοὺς ἔχθρᾳ καὶ και
κίᾳ, καθὼς εἴρηται, τὰ τοιαῦτα ἐλάλησε κατ' αὐτῶν,
ἀσύστατα δὲ ἦν ταῦτα ἀναπόδεικτα παντελῶς καὶ
ἀπίθανα, ὡς τοῦ μὲν Σταχύτζη, παρ᾽ οὗ ἡκηκόει ὁ
Χιόνιος, ὡς ἔλεγε, τὸ κατὰ τοῦ οἰκονόμου ἐπ' ἀσε
βείᾳ καὶ αὐτοῦ διαβεβαιουμένου παραπλησίως, δι'
ἣν αἰτίαν καὶ παρὰ τῆς τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας ἀποκηρυχθεί; ὁ τοιοῦτος φυγάς ᾤχετο· καὶ ὅπερ δὲ
εἴρηται κατὰ τοῦ χαρτοφύλακος, οὐδὲν ἦν τοιοῦτον
οἷον ὑπόληψίν τινα δοῦναι κατ' αὐτοῦ περὶ τοῦ
ὑγιοῦς καὶ ὀρθοδόξου φρονήματος· τὸ κατὰ τοῦ σα
κελλίου δὲ καὶ αὐτὸ ἄλλως ἔχον ἀνεφάνη προδήλως,
ἀφ᾽ ἧς οὗτος δὴ ὁ σακελλίου προσκόμισεν ἐγγράφου
μαρτυρίας τοῦ Ἀγγέλου, δεξαμένου τούτου χάριν
καὶ βάρος ἀφορισμοῦ, ἥτις ἔγγραφος μαρτυρία καὶ
ὑπογραφῇ τῇ αὐτοῦ, ἔτι δὲ καὶ ἱκανῶν ἄλλων καὶ
ἀξιοπίστων τὸ ἀπαράγραπτον εἶχε καὶ βέβαιον. Διὰ
ταῦτα κοινῇ γνώμῃ καὶ διασκέψει διέγνω καὶ ἀπεφήνατο ή μετριότης ἡμῶν μετὰ τῶν περὶ αὐτὴν
ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Ἐφέσου, τοῦ Κυζίκου,
τοῦ Σάρδεων, τοῦ Πισιδίας, τοῦ Δυρραχίου, τοῦ
'Αμάστριδος καὶ τοῦ Μηθύμνης, ἀθώους εἶναι τούτους δὴ τοὺς διαληφθέντας ἐκκλησιαστικοὺς καὶ
ἀνωτέρους τῆς τοιαύτης κατηγορίας, ἥτις μάτην
τούτοις προσετρίβη καὶ συκοφαντικῶς, καθὰ μετὰ
πολλὴν καὶ ἀκριβῆ τὴν ἐξέτασιν ἀποδέδεικται. Μέ
τοι γε καὶ μετιέναι ὀφείλουσι τὰ τῆς ἱερωσύνης ἀπὸ τοῦ μέρους τούτου δὴ τοῦ μονυδρίου ὀφείλοντος
αὐτῶν..
Finis deest.
V. Synodus dirimit controversiam.
† Διένεξις ἀνέκυψε μεταξὺ τοῦ θεοφιλεστάτου ἐπισκόπου Εξαμιλίου καὶ τοῦ μέρους τοῦ ἐκεῖσε μον
δρίου τοῦ εἰς ὄνομα τιμωμένου τῆς ὑπεράγνου Δεν
σποίνης καὶ Θεομήτορος τῆς Παναγίας περὶ αὐτοῦ δὴ
τοῦ μονυδρίου, τῶν μὲν ἀπὸ τοῦ μέρους αὐτοῦ, τοῦ
Ιερομνήμονος δηλονότι τῆς αὐτῆς Ἐκκλησίας πρεσβυτέρου Μανουὴλ τοῦ ᾿Αρτανᾶ καὶ ἀναγνώστου Μι
χαὴλ τοῦ Κρυονερίτου, ἀντιποιουμένων τοῦ τοιούτου
μονυδρίου, ὡς ἀπὸ γονικότητος αὐτοῖς διαφέροντος,
τοῦ ἐπισκόπου δὲ ἀντιποιουμένου καὶ μὴ παραχω
μοῦντος τούτου αὐτοῖς· δεῖσαν τοίνυν τούτοις ἡμε
ἐκδοῦναί ποτε αὐτὸ εἰς μετόχιον, καὶ τῆς Ἐκκλη.
σίας ἐντεῦθεν ἀποξενώσαι· τῷ γὰρ πειραθησομένω
ποιήσασθαι τοῦτο ἐπιτίμιον συνοδικὸν ἐπανατεινό
μεθα. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ καὶ ἡ παροῦσα ἡμετέρα καὶ
συνοδική Εγγραφος διάγνωσις καὶ ἀπόφασις εἰς
ἀσφάλειαν ἐπιδέδοται μηνὶ Φεβρουαρίῳ ἰνδ. ἔκτης.
VI. Tribunal ecdici afficit pœna ecclesiastica Tserentzen Georgium.
† Τὸν Τζερέντζην Γεώργιον ἐπὶ μαγείαις καὶ ἄλ
λαις αρῥητουργίαις κρατηθέντα καὶ ἀσεβείας ἔργα
διαπραξάμενον, ὡς καὶ γράφειν τὸ τοῦ Χριστοῦ τοῦ
ἀληθινοῦ Θεοῦ μέγιστον καὶ θειότατον όνομα καὶ
σβεννύειν καὶ πατεῖν τῷ μέλανι, ἅμα δὲ καὶ χαρα-
Part VII, VIIIPars VII, VIII
col. 1225–1226page 115 of 238
PG 152:1225γασιῶν, καὶ οὐδὲν τολμήσῃ παραβηναι τι τῆς τοιαύ της ὑπὲρ αὐτοῦ ὑποσχέσεως καὶ ἐγγύης, ἀλλὰ καὶ κατὰ πᾶσαν αὐτοῦ τὴν δύναμιν ἐπισπεύδῃ καὶ ἐπα γωνίζηται εἰς τὴν τῶν δοθέντων αὐτῷ ἐπιτιμίων ἐκπλήρωσιν· οὕτω γὰρ ἔψεται πάντως αὐτῷ καὶ ἡ τῶν τοιούτων ἀτοπημάτων αὐτοῦ συγχώρησις· εἰ δὲ μή, εἰ φωραθείη δηλονότι ποτὲ ἐπὶ πράξει τοιαύτη ἢ ἀθετήσει τι τῆς ὑπὲρ αὐτοῦ τοιαύτης ὑποσχέσεως καὶ ἐγγύης, πρὸς τῷ ὑποσχεῖν αὐτὸν εὐθύνην σωματικὴν τὴν προσήκουσαν, ἐσεῖται καὶ ψυχικῶς ὑπ' ἀφορισμόν συνοδικὸν τῆς ἡμῶν μετριότητος. Τούτου γὰρ χάριν καὶ τὸ παρὸν αὐτῆς ἀπελύθη γράμμα μηνὶ Νοεμβρίῳ ἰνδ. ζ'. κτήρας καὶ ἐπικλήσει; δαιμόνων ἐκτίθεσθαι καὶ διὰ τοχον ἀπὸ τῶν τοιούτων αθεμίτων καὶ. ἀτόπων ἐρω ταῦτα ἱκανῶς τιμωρηθέντα, έπειτα δὲ καὶ εἰς τὸ δεν ρὸν ἐκδικεῖον παραπεμφθέντα ἐπὶ τῷ λαβεῖν θερα πείαν καὶ ἐξομολογησάμενον καὶ ἀποθεραπευθῆναι αὐτοῦ τὰ τοῦ σφάλματος δεηθέντα, τάττομεν αὐτὸν ἱστασθαι ἔξω τῆς Ἐκκλησίας ψαλλούσης καὶ συγ χώρησιν αἰτεῖσθαι, ὡς ἔθος, παρὰ τῶν εἰσερχομέν νων ἁπάντων καὶ ἐξερχομένων, μετὰ δὲ τὴν ἀπόλυσιν εἰσέρχεσθαι καὶ προσκυνεῖν καὶ ἀσπάζεσθαι τὰς ἁγίας εἰκόνας, νηστεύειν τε ολοτελώς κρέατος, τυ ροῦ, γάλακτος καὶ ὠῶν, ποιεῖν πρὸς τούτοις καὶ μετανοίας καθ' ἡμέραν ἀνὰ ἑκατὸν, χωρὶς Σαββάτου καὶ Κυριακῆς καὶ τῶν ἄλλων δεσποτικῶν ἑορτῶν, τότε δὲ λέγειν εἰς διπλασμὸν τούτων τό, Κύριε, ἐλέησον, μετὰ κατανύξεως και συντριβῆς τῆς αὐτ τοῦ καρδίας, ἔτι δὲ σπουδάζειν σωφρόνως βιοῦν, καὶ εἴπερ οὐ δύναται ἐγκρατεύεσθαι, ἀγαγέσθαι ἑαυτοῦ καὶ γυναῖκα νόμιμον εἰδήσει καὶ τῆς ἁγίας Ἐκκλησίας τοῦ Θεοῦ· ποιεῖν δὲ καὶ ἐλεημοσύνην, καθὼς αὐτῷ δυνάμεως καὶ εὐπορίας πρόσεστι. Μετὰ δὲ τριετίαν, εἴπερ ἀναφανείη προθύμως ἐκε δουλεύων καὶ ἐκπληρῶν τὰ δοθέντα αὐτῷ ταῦτα ἐπιτίμια, οἰκονομηθήσεται τότε τὰ κατ' αὐτὸν καὶ μετὰ πλείονος συγκαταβάσεως, ὡς ἂν δόξῃ τῇ Ἐκε´ κλησία Θεοῦ προσῆκον. Τῆς μέντοι ἁγίας μεταλήψεως καὶ τῶν ἄλλων ἁγιασμάτων ἀμέτοχον εἶναι μέχρι συμπληρώσεως τῆς αὐτοῦ βιοτῆς. Εἰ δέ γε νόσος αὐτῷ ἐπισυμβαίη, θάνατον ἀπειλοῦσα, ἐξεῖ ναι αὐτῷ τῶν ἀχράντων μυστηρίων μεταλαμβάνειν φαῖσαντι δὲ τῆς νόσου καὶ εἰς ὑγείαν ἐπανελθόντε τοῦ αὐτοῦ κανόνος ἔχεσθαι μέχρι τῆς αὐτοῦ τελευ τῆς, ὡς εἴρηται. Ἐπὶ τούτοις δὲ ὀφείλει ἐν μνήμῃ ἔχειν καὶ φυλάττειν ἀπαράθραυστα καὶ ἀμετάθετα, ὅσα δι᾽ ἐγγράφου αὐτοῦ ὑπέσχετο, καὶ ὅσα οἱ ὑπὲρ αὐτοῦ ἐγγύας δεδωκότες φυλάξειν αὐτὸν διωμολόγησαν καὶ ἐξησφαλίσαντο. Ἐπὶ τούτου γὰρ καὶ ἀπολέλυται αὐτῷ καὶ τὸ παρὸν σιγίλλιον τοῦ ἱεροῦ ἐκδικείου τῆς ἁγιωτάτης Μεγάλης τοῦ Θεοῦ ἐκκλησίᾳ; δι᾿ ἀσφάλειαν μηνὶ Νοεμβρίῳ ἰνδ. ἑβδόμης. † Ἐπειδὴ ὁ Τζερέντζης Γεώργιος εἰς ἀθεμίτους καὶ ἀτόπους πράξεις Εκκλησίας καὶ συνοδικῶς ἀπελεγχθεὶς ἐπ' αὐταῖς, ἐκρατήθη ἔπειτα εἰς φυλα κὴν διὰ τὸ ὅτι ἐπέθετο καὶ φυγῇ, ἀνήνεγκαν δὲ καὶ παρεκάλεσαν περὶ αὐτοῦ οἱ κατὰ γένος αὐτῷ προστ ήκοντες, καὶ ἀπελύθη μὲν οὗτος τῆς φυλακής όρι σμῷ τοῦ ἐκ Θεοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος, ἀνηρτήθη δὲ τὰ κατ᾽ αὐτὸν ἐκεῖθεν εἰς τὴν καθ' ἡμᾶς ἱερὰν καὶ θείαν σύνοδον, κἀντεῦθεν καὶ ἐδόθησαν αὐτῷ κατὰ τὴν τῆς Ἐκκλησίας συνήθειαν ἐπιτίμια ἀνάλογα τοῖς τοιούτοις αὐτοῦ πταίσμασι, δεδώκασι δὲ καὶ ἐγγύας ὑπὲρ αὐτοῦ οἱ ἀπὸ τοῦ γέ τους αὐτοῦ διὰ γράμματος, κατά μέρος διαλαμβά νοντος, ὅσα φυλάξειν αὐτὸν ὑπισχνούνται, καθὼς ἀπητήθη παρὰ τῆς Ἐκκλησίας Θεοῦ, ἀπολύουσα τὸ παρόν γράμμα ἡ μετριότης ἡμῶν παρακελεύεται καὶ διὰ τούτου πρὸς αὐτὸν, ἵνα συντηρηθῇ καὶ φυσ λάξῃ ἑαυτὸν τοῦ λοιποῦ καὶ εἰς τὸ ἔμπροσθεν ἀμέ ἡ † Οι εκλεγόμενοι παρὰ τῆς τοῦ Θεοῦ ἁγίας καὶ καθολικῆς Ἐκκλησίας εἰς ἀρχιερέας αὐτοῦ, οι τε ἄλλοι καὶ οἱ εἰς Χριστιανικὸν λαὸν ὑπὸ ἔθνος ἀσε βὲς τελοῦντα πεμπόμενοι, ἐκεῖνο πάντως ἐν νῷ στρέφειν ὀφείλουσιν, ὅτι δηλαδὴ ἀποστολικὸν ἀνειλήφεσαν ἀγῶνα, καὶ δρόμον ἐτάχθησαν τρέχειν τῶν τοῦ Χριστοῦ σεπτῶν μαθητῶν καὶ ἀποστόλων, πρὸς οὓς καὶ ἄλλα πλεῖστα κινδύνων γέμοντα εἴρηται, καὶ τόν 'Ηοὺ ἐγὼ ἀποστέλλω ὑμᾶς ὡς πρόβατα ἐν μέσῳ λύκων. Ἐπεὶ τοίνυν καὶ αὐτὸς κρίμασιν οἷς οἶδε Θεὸς ἐξελέγην παρὰ τῆς ἁγίας τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας, καὶ ἐψηφίσθην εἰς τὴν ἐκκλησίαν την Σίδην, ἧς ἄρχειν ἔλαχεν ἐθνικὴ χεὶρ ἀπαθὴς, καὶ ἔνι ὑποψία, μή ποτε χειροτονηθεὶς οὐδὲν ἀπέλθω ἐκεῖσε, ἢ καὶ ἀπελθὼν ὑποστρέψω πάλιν εἰς τὴν βασιλίδα ταύτην τῶν πόλεων δι᾿ ἄνεσιν καὶ ἀπαλ λαγὴν τῶν προκειμένων δυσχερῶν, τὴν παροῦσαν ἔγγραφον ὑπόσχεσιν ποιοῦμαι διὰ τοῦτο πρὸς τὸν παναγιώτατον ἡμῶν δεσπότην τὸν οἰκουμενικὸν πα τριάρχην καὶ τὴν θείαν καὶ ἱερὰν σύνοδον, καὶ λέγω καὶ διαβεβαιοῦμαι, ὡς οὐ μὴ ἔχω ἄδειαν μετὰ τὴν γενησομένην ἐπ' ἐμοὶ χειροτονίαν, τῇ τοῦ Θεοῦ χά ριτι, προσκαρτερῆσαι ἐνταῦθα καὶ πρόφασιν εὑρεῖν περὶ ἀργίας καὶ ἀναβαλέσθαι τὴν ἀποδημίαν, ἀλλ' οὐδὲ μετὰ τὸ ἀπελθεῖν εἰς τὴν ἐκκλησίαν ταύτην, εἰς ἣν ἐψηφίσθην, ὑποστρέψαι ἐνταῦθα, καταλιπὼν τὴν ἐγχειρισθεῖσάν μοι ποίμνην, ἐκτὸς μεγάλης ανάγκης καὶ χρείας, ἣν κρινεῖ καὶ ὁ παναγιώτατος ἡμῶν δεσπό τῆς ὁ οἰκουμενικός πατριάρχης καὶ ἡ θεία καὶ ἱερὰ σύν οδος εὔλογον καὶ ἀληθινὴν, καὶ τότε δὲ ὑπισχνούμαι μὴ ἐνοχλεῖν ὅλως τῷ παναγιωτάτῳ ἡμῶν δεσπότῃ τῷ οἰκουμενικῷ πατριάρχη, μηδὲ κατεπείγειν καὶ ζητεῖν κυβέρνησιν καὶ ἐκκλησίας ἑτέρας ποιμανείαν καὶ ἐπι στασίαν, ἀλλὰ διάγειν εἰρηνικῶς καὶ ἀταράχως, μέσ χρις ἂν εὔδρομον γένηται τὸ τὰ τῆς κατ' ἐμὲ ἐκκλησίας διεξάγεσθαι παρ' ἐμοῦ, καθὼς ἐτάχθην. Εἰ δ᾽ ἴσως παραχωρήσει ὁ Θεὸς παραδῆναι με την τοιαύτην ὑπόσχεσίν μου καὶ ἀθετῆσαι, ὅσον ἤδη διαβεβαιούμαι, ἐπισπῶμαι κατ' ἐμαυτοῦ καὶ ἀσπασίως δέχομαι, ἣν ἂν διαγνοίη ἐπ' ἐμοὶ καταδίκην μετὰ τῆς θείας καὶ ἱερᾶς συνόδου ὁ παναγιώτατος ἡμῶν δεσπότης ὁ οἰκουμενικὸς πατριάρχης. Επιτούτῳ γὰρ ἐγένετο καὶ ἡ παροῦσα ἔγγραφο; ὑπόσχεσίς μου δι' ἀσφάλειαν.
γασιῶν, καὶ οὐδὲν τολμήσῃ παραβηναι τι τῆς τοιαύτης ὑπὲρ αὐτοῦ ὑποσχέσεως καὶ ἐγγύης, ἀλλὰ καὶ
κατὰ πᾶσαν αὐτοῦ τὴν δύναμιν ἐπισπεύδῃ καὶ ἐπαγωνίζηται εἰς τὴν τῶν δοθέντων αὐτῷ ἐπιτιμίων
ἐκπλήρωσιν· οὕτω γὰρ ἔψεται πάντως αὐτῷ καὶ ἡ
τῶν τοιούτων ἀτοπημάτων αὐτοῦ συγχώρησις· εἰ
δὲ μή, εἰ φωραθείη δηλονότι ποτὲ ἐπὶ πράξει τοιαύτῃ ἢ ἀθετήσει τι τῆς ὑπὲρ αὐτοῦ τοιαύτης ὑποσχέ
σεως καὶ ἐγγύης, πρὸς τῷ ὑποσχεῖν αὐτὸν εὐθύνην
σωματικὴν τὴν προσήκουσαν, ἐσεῖται καὶ ψυχικῶς
ὑπ' ἀφορισμόν συνοδικὸν τῆς ἡμῶν μετριότητος.
Τούτου γὰρ χάριν καὶ τὸ παρὸν αὐτῆς ἀπελύθη
γράμμα μηνὶ Νοεμβρίῳ ἰνδ. ζ'.
VIII. Cyrillus, metropolita Side, pollicetur se in
Ecclesia sua esse mansurum.
κτήρας καὶ ἐπικλήσει; δαιμόνων ἐκτίθεσθαι καὶ διὰ τοχον ἀπὸ τῶν τοιούτων αθεμίτων καὶ. ἀτόπων ἐρω
ταῦτα ἱκανῶς τιμωρηθέντα, έπειτα δὲ καὶ εἰς τὸ δεν
ρὸν ἐκδικεῖον παραπεμφθέντα ἐπὶ τῷ λαβεῖν θερα
πείαν καὶ ἐξομολογησάμενον καὶ ἀποθεραπευθῆναι
αὐτοῦ τὰ τοῦ σφάλματος δεηθέντα, τάττομεν αὐτὸν
ἱστασθαι ἔξω τῆς Ἐκκλησίας ψαλλούσης καὶ συγχώρησιν αἰτεῖσθαι, ὡς ἔθος, παρὰ τῶν εἰσερχομέν
νων ἁπάντων καὶ ἐξερχομένων, μετὰ δὲ τὴν ἀπόλυσιν εἰσέρχεσθαι καὶ προσκυνεῖν καὶ ἀσπάζεσθαι τὰς
ἁγίας εἰκόνας, νηστεύειν τε ολοτελώς κρέατος, τυ
ροῦ, γάλακτος καὶ ὠῶν, ποιεῖν πρὸς τούτοις καὶ
μετανοίας καθ' ἡμέραν ἀνὰ ἑκατὸν, χωρὶς Σαββάτου
καὶ Κυριακῆς καὶ τῶν ἄλλων δεσποτικῶν ἑορτῶν,
τότε δὲ λέγειν εἰς διπλασμὸν τούτων τό, Κύριε,
ἐλέησον, μετὰ κατανύξεως και συντριβῆς τῆς αὐτ
τοῦ καρδίας, ἔτι δὲ σπουδάζειν σωφρόνως βιοῦν,
καὶ εἴπερ οὐ δύναται ἐγκρατεύεσθαι, ἀγαγέσθαι
ἑαυτοῦ καὶ γυναῖκα νόμιμον εἰδήσει καὶ τῆς ἁγίας
Ἐκκλησίας τοῦ Θεοῦ· ποιεῖν δὲ καὶ ἐλεημοσύνην,
καθὼς αὐτῷ δυνάμεως καὶ εὐπορίας πρόσεστι.
Μετὰ δὲ τριετίαν, εἴπερ ἀναφανείη προθύμως ἐκε
δουλεύων καὶ ἐκπληρῶν τὰ δοθέντα αὐτῷ ταῦτα
ἐπιτίμια, οἰκονομηθήσεται τότε τὰ κατ' αὐτὸν καὶ
μετὰ πλείονος συγκαταβάσεως, ὡς ἂν δόξῃ τῇ Ἐκε´
κλησία Θεοῦ προσῆκον. Τῆς μέντοι ἁγίας μεταλήψεως καὶ τῶν ἄλλων ἁγιασμάτων ἀμέτοχον εἶναι
μέχρι συμπληρώσεως τῆς αὐτοῦ βιοτῆς. Εἰ δέ γε
νόσος αὐτῷ ἐπισυμβαίη, θάνατον ἀπειλοῦσα, ἐξεῖ
ναι αὐτῷ τῶν ἀχράντων μυστηρίων μεταλαμβάνειν·
φαῖσαντι δὲ τῆς νόσου καὶ εἰς ὑγείαν ἐπανελθόντε
τοῦ αὐτοῦ κανόνος ἔχεσθαι μέχρι τῆς αὐτοῦ τελευ
τῆς, ὡς εἴρηται. Ἐπὶ τούτοις δὲ ὀφείλει ἐν μνήμῃ
ἔχειν καὶ φυλάττειν ἀπαράθραυστα καὶ ἀμετάθετα,
ὅσα δι᾽ ἐγγράφου αὐτοῦ ὑπέσχετο, καὶ ὅσα οἱ ὑπὲρ
αὐτοῦ ἐγγύας δεδωκότες φυλάξειν αὐτὸν διωμολόγησαν καὶ ἐξησφαλίσαντο. Ἐπὶ τούτου γὰρ καὶ
ἀπολέλυται αὐτῷ καὶ τὸ παρὸν σιγίλλιον τοῦ ἱεροῦ
ἐκδικείου τῆς ἁγιωτάτης Μεγάλης τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησία; δι᾿ ἀσφάλειαν μηνὶ Νοεμβρίῳ ἰνδ. ἑβδόμης.
VII. Joannes iterum admonet Tzerentzem Georgium.
† Ἐπειδὴ ὁ Τζερέντζης Γεώργιος εἰς ἀθεμίτους
καὶ ἀτόπους πράξεις Εκκλησίας καὶ συνοδικῶς
ἀπελεγχθεὶς ἐπ' αὐταῖς, ἐκρατήθη ἔπειτα εἰς φυλακὴν διὰ τὸ ὅτι ἐπέθετο καὶ φυγῇ, ἀνήνεγκαν δὲ καὶ
παρεκάλεσαν περὶ αὐτοῦ οἱ κατὰ γένος αὐτῷ προστ
ήκοντες, καὶ ἀπελύθη μὲν οὗτος τῆς φυλακής όρισμῷ τοῦ ἐκ Θεοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αυτοκράτορος, ἀνηρτήθη δὲ τὰ κατ᾽ αὐτὸν ἐκεῖθεν εἰς τὴν
καθ' ἡμᾶς ἱερὰν καὶ θείαν σύνοδον, κἀντεῦθεν καὶ
ἐδόθησαν αὐτῷ κατὰ τὴν τῆς Ἐκκλησίας συνήθειαν
ἐπιτίμια ἀνάλογα τοῖς τοιούτοις αὐτοῦ πταίσμασι,
δεδώκασι δὲ καὶ ἐγγύας ὑπὲρ αὐτοῦ οἱ ἀπὸ τοῦ γέτους αὐτοῦ διὰ γράμματος, κατά μέρος διαλαμβάνοντος, ὅσα φυλάξειν αὐτὸν ὑπισχνούνται, καθὼς
ἀπητήθη παρὰ τῆς Ἐκκλησίας Θεοῦ, ἀπολύουσα τὸ
παρόν γράμμα ἡ μετριότης ἡμῶν παρακελεύεται
καὶ διὰ τούτου πρὸς αὐτὸν, ἵνα συντηρηθῇ καὶ φυσ
λάξῃ ἑαυτὸν τοῦ λοιποῦ καὶ εἰς τὸ ἔμπροσθεν ἀμέ
PATROL. GR. CLII.
ἡ
† Οι εκλεγόμενοι παρὰ τῆς τοῦ Θεοῦ ἁγίας καὶ
καθολικῆς Ἐκκλησίας εἰς ἀρχιερέας αὐτοῦ, οι τε
ἄλλοι καὶ οἱ εἰς Χριστιανικὸν λαὸν ὑπὸ ἔθνος ἀσε
βὲς τελοῦντα πεμπόμενοι, ἐκεῖνο πάντως ἐν νῷ
στρέφειν ὀφείλουσιν, ὅτι δηλαδὴ ἀποστολικὸν ἀνει
λήφεσαν ἀγῶνα, καὶ δρόμον ἐτάχθησαν τρέχειν τῶν
τοῦ Χριστοῦ σεπτῶν μαθητῶν καὶ ἀποστόλων, πρὸς
οὓς καὶ ἄλλα πλεῖστα κινδύνων γέμοντα εἴρηται,
καὶ τόν 'Ηοὺ ἐγὼ ἀποστέλλω ὑμᾶς ὡς πρόβατα
ἐν μέσῳ λύκων. Ἐπεὶ τοίνυν καὶ αὐτὸς κρίμασιν
οἷς οἶδε Θεὸς ἐξελέγην παρὰ τῆς ἁγίας τοῦ Θεοῦ
Ἐκκλησίας, καὶ ἐψηφίσθην εἰς τὴν ἐκκλησίαν την
Σίδην, ἧς ἄρχειν ἔλαχεν ἐθνικὴ χεὶρ ἀπαθὴς, καὶ
ἔνι ὑποψία, μή ποτε χειροτονηθεὶς οὐδὲν ἀπέλθω
ἐκεῖσε, ἢ καὶ ἀπελθὼν ὑποστρέψω πάλιν εἰς τὴν
βασιλίδα ταύτην τῶν πόλεων δι᾿ ἄνεσιν καὶ ἀπαλ
λαγὴν τῶν προκειμένων δυσχερῶν, τὴν παροῦσαν
ἔγγραφον ὑπόσχεσιν ποιοῦμαι διὰ τοῦτο πρὸς τὸν
παναγιώτατον ἡμῶν δεσπότην τὸν οἰκουμενικὸν πατριάρχην καὶ τὴν θείαν καὶ ἱερὰν σύνοδον, καὶ λέγω
καὶ διαβεβαιοῦμαι, ὡς οὐ μὴ ἔχω ἄδειαν μετὰ τὴν
γενησομένην ἐπ' ἐμοὶ χειροτονίαν, τῇ τοῦ Θεοῦ χά
ριτι, προσκαρτερῆσαι ἐνταῦθα καὶ πρόφασιν εὑρεῖν
περὶ ἀργίας καὶ ἀναβαλέσθαι τὴν ἀποδημίαν, ἀλλ'
οὐδὲ μετὰ τὸ ἀπελθεῖν εἰς τὴν ἐκκλησίαν ταύτην, εἰς
ἣν ἐψηφίσθην, ὑποστρέψαι ἐνταῦθα, καταλιπὼν τὴν
ἐγχειρισθεῖσάν μοι ποίμνην, ἐκτὸς μεγάλης ανάγκης
καὶ χρείας, ἣν κρινεῖ καὶ ὁ παναγιώτατος ἡμῶν δεσπό
τῆς ὁ οἰκουμενικός πατριάρχης καὶ ἡ θεία καὶ ἱερὰ σύν
οδος εὔλογον καὶ ἀληθινὴν, καὶ τότε δὲ ὑπισχνούμαι
μὴ ἐνοχλεῖν ὅλως τῷ παναγιωτάτῳ ἡμῶν δεσπότῃ τῷ
οἰκουμενικῷ πατριάρχη, μηδὲ κατεπείγειν καὶ ζητεῖν
κυβέρνησιν καὶ ἐκκλησίας ἑτέρας ποιμανείαν καὶ ἐπιστασίαν, ἀλλὰ διάγειν εἰρηνικῶς καὶ ἀταράχως, μέσ
χρις ἂν εὔδρομον γένηται τὸ τὰ τῆς κατ' ἐμὲ ἐκκλησίας
διεξάγεσθαι παρ' ἐμοῦ, καθὼς ἐτάχθην. Εἰ δ᾽ ἴσως
παραχωρήσει ὁ Θεὸς παραδῆναι με την τοιαύτην
ὑπόσχεσίν μου καὶ ἀθετῆσαι, ὅσον ἤδη διαβεβαιούμαι,
ἐπισπῶμαι κατ' ἐμαυτοῦ καὶ ἀσπασίως δέχομαι, ἣν
ἂν διαγνοίη ἐπ' ἐμοὶ καταδίκην μετὰ τῆς θείας καὶ
ἱερᾶς συνόδου ὁ παναγιώτατος ἡμῶν δεσπότης ὁ
οἰκουμενικὸς πατριάρχης. Επιτούτῳ γὰρ ἐγένετο
καὶ ἡ παροῦσα ἔγγραφο; ὑπόσχεσίς μου δι' ἀσφάλειαν.
Part IX - XIIPars IX - XII
col. 1227–1228page 116 of 238
PG 152:1227+ Κύριλλος Ιερομόναχος καὶ πατὴρ πνευματ τικὸς τὰ ἄνωθεν γεγραμμένα στέργων καὶ βε βαιῶν ὑπέγραψα. + Πιττάκων πατριαρχικὸν εἰς τοὺς εὑρισκομένους εἰς τὴν Νίκαιαν. † Οἱ ἐκλεγόμενοι παρὰ τῆς ἁγίας· τοῦ Θεοῦ καὶ καθολικῆς Ἐκκλησίας, κ. τ. λ., † Ο ταπεινός μητροπολίτης Χερσῶνος καὶ ὑπέρτιμος Ἱερεμίας τὰ ἄνωθεν γεγραμμένα στέρ των καὶ βεβαιῶν ὑπέγραψα. † Οἱ ἐκλεγόμενοι παρὰ τῆς ἁγίας τοῦ Θεοῦ καὶ καθολικῆς Ἐκκλησίας, κ. τ. λ., † Ο ταπεινός μητροπολίτης Βιτζύνης καὶ ὑπέρτιμος Μακάριος τὰ ἄνωθεν γεγραμμένα † Τοῖς ἀπὸ ἁμαρτίας υποστρέφουσιν ἡ τοῦ Θεοῦ Εκκλησία, τὸ κοινὸν τῶν ψυχῶν ἰατρεῖον, τὰς ἑαυ τῆς σωτηρίους ὑπανοίγουσα πύλας καὶ ἑκάστῳ τὰ πρόσφορα φάρμακα ἐπιτιθεῖσα πᾶσι τὰ πρὸς σωτη ρίαν οἰκονομεῖ· δεῖ τοίνυν μὴ ἀπαγορεύειν μηδένα, μηδὲ εἰς ἀπόγνωσιν εμπεσόντα καταφρονεῖν τῆς ἑαυτοῦ σωτηρίας, οὐδὲ γάρ ἐστιν, οὐκ ἔστιν ὅλως Η στέργων καὶ βεβαιῶν ὑπέγραψα. ἁμαρτία ή νικώσα τὴν τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίαν, καὶ πολλὰ τῶν τῆς προτέρας άφισταμένων κακίας καὶ γνησίαν ενδεικνυμένων τὴν μετάνοιαν καὶ ἐπιστροφὴν ἡ θεία Γραφὴ φέρει τὰ παραδείγματα, τά τε ἄλλα καὶ τὸ τοῦ ἀσώτου, τὸ τῆς πόρνης, τὸ τοῦ λῃστοῦ, τὸ τῶν Νινευΐτῶν, τὸ τοῦ Μανασσῆ, ὅς ἐπὶ τεσσαράκοντα έτη τὸν λαὸν εἰδωλολατρείν παρε σκεύασεν, ἀποστάντας του δημιουργοῦ· οὐδένα γὰρ ἀπωθεῖται, οὐδὲ ἀποστρέφεται ὁ Θεός, φιλανθρωπίας ἄπειρον ἔχων πέλαγος, μόνον ἐὰν γνησίως μετανοήσωμεν καὶ προσπέσωμεν καὶ κλαύσωμεν καὶ δεη θῶμεν τῆς αὐτοῦ ἀγαθότητος. Ἐπεὶ οὖν παραχωρήσει Θεοῦ διὰ πλῆθος ἁμαρτιῶν ὑπερίσχυσε καθ' ἡμῶν ἡ τῶν Ἰσραηλιτῶν ἐπίθεσις, καὶ πολλοὺς οὗτοι τῶν ἡμετέρων χειρωσάμενοι καὶ καταδουλώσαντες παρεβιάσαντο καὶ παρέσυραν, φεῦ! ὥστε καὶ τὰ τῆς ἑαυτῶν κακίας καὶ ἀθεότητος ἑλέσθαι, τοῖς εἰς βάθος δὲ κακίας τοσαύτης ἐμπεσοῦσιν αἴ.. σθησις, οἱ κακοῦ γεγόνασιν, ἐπιγενομένη τὰ τῶν Χριστιανῶν πάλιν ἀνακαλέσασθαι διεγείρει, λογι σμὸς δέ τις εἴσεισιν ἕτερος, καὶ διστάζουσι καὶ βέ βαιόν τι μαθεῖν ζητοῦσιν, εἰ μὴ διαμάρτωσιν, ἀλλ' ἐπιτεύξονται τῆς ἑαυτῶν σωτηρίας, πᾶσι τοῖς τοιού τοις ἐγγυάται ἡ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησία καὶ πληροφορίαν βεβαίαν δίδωσιν, ὡς ἑλομένους τὰ τῆς ἀληθοῦς εἰς Θεὸν πίστεως καὶ τῆς τῶν Μουσουλμάνων και κίας, εἰς ἣν ἐξεκυλίσθησαν, ἀποστάντας, τῇ τῶν Χριστιανῶν πάλιν μερίδι συναριθμήσει καὶ ιάσεται καὶ θεραπεύσει, καὶ οὐδὲ εὐρήσουσιν ἐμπόδιόν τι ρ πρὸς τὴν τῶν ἰδίων ψυχῶν σωτηρίαν διὰ τὸ προ γεγονὸς αὐτοῖς, ὡς εἴρηται, σφάλμα, ἀλλ' ὅσοι μὲν τούτων καὶ φανερὰν καὶ πεπαῤῥησιασμένην ἐνδείξονται τὴν μετάνοιαν, ὡς καὶ παθεῖν ἑλέσθαι ὑπὲρ τῆς εἰς Θεὸν πίστεως, οὗτοι καὶ μαρτυρικὸν ἀναδήσονται στέφανον (ἀπόδειξις τούτου σαφὴς ὁ μέγας τοῦ Χριστοῦ μάρτυς Ιάκωβος ο Πέρσης), ὅσοι δὲ τῷ φόβῳ τῶν κολάσεων καθ᾿ ἑαυτοὺς καὶ ἐν τῷ λεληθότι διαζήν θελήσουσι, τὰ τῶν Χριστιανῶν ἐν στερνιζόμενοι καὶ ποιοῦντες, καὶ αὐτοὶ σωτηρίας ἐπιτεύξονται, μόνον κατὰ τὸ δυνατὸν τηρεῖν σπου δάζοντες τὰς τοῦ Θεοῦ ἐντολάς. Καὶ εἰς τὴν περὶ τούτου ἀσφάλειαν καὶ τὸ παρὸν τῆς τοῦ Θεοῦ Ἐκε κλησία; γράμμα ἐγένετο. † Ἡ μετριότης ἡμῶν γνωρίσασα, ὡς ἐν τῇ βασι λευούσῃ ταύτῃ τῶν πόλεων μέσον τῶν ἐν αὐτῇ λογι κῶν τοῦ Χριστοῦ προβάτων ἐγκατέσπειρεν ὁ τῶν ζιζανίων σπορεύς τινας αὐτοῦ θεραπευτὰς τοῖς ἔρ γοις αὐτοῦ τοῖς πονηροῖς προσκειμένους καὶ ταῖς διδασκαλίαις, μαγείαις δηλαδὴ καὶ πολλοῖς ἑτέροι; ατόποις καὶ ἀσεβείας μεστοῖς, προσίασι δὲ τούτοις καί τινες τῶν πιστῶν, καὶ ἀναμάττονται τὰ τῆς τοιαύτης αὐτῶν κακίας καὶ ἀσεβείας, οὐ μικρῶς ἐνα τεῦθεν ἔπαθε τὴν ψυχὴν καὶ εἰς λύπην κατηνέχθη ἀφόρητον, καὶ πλεῖστα κατέχει δάκρυα, ὅτι δὴ εἰς τοσαύτην ἀναισθησίαν καὶ ατοπίαν ἐξηνέχθησαν οἱ ἄνθρωποι, ὡς ἐγκαταλιμπάνειν Θεὸν τὸν ποιήσαντα καὶ ἐπιλανθάνεσθαι Θεοῦ τοῦ τρέφοντος καὶ τοιού τοις προσιέναι ψυχοφθόροις καὶ τοῦ Ἀντιχρίστου προδρόμοις, ὅθεν καὶ πᾶσιν, ὡς εἰκὸς, τρόποις προθυμηθεῖσα ἐξορίσαι τῆς Χριστιανικῆς πολιτείας καὶ τοῦ γένους τὰ τοιαῦτα μιάσματα, ἅτε δὴ καὶ χρέος καὶ ὀφειλὴν ἔχουσα πᾶσι διαμαρτύρασθαι καὶ νυκτὸς καὶ ἡμέρας καὶ ἰδίᾳ καὶ δημοσίᾳ, ἐπειδὴ καὶ τούτου χάριν ἐτάχθησαν οἱ ποιμένες, ἵνα καὶ τοῖς ἄλλοις σαλ πίζωσι καὶ προμηνύωσι τὰ μέλλοντα δυσχερῆ, καὶ διὰ τοῦτο ἀπαραίτητος ή κόλασις, κἂν εἷς ὁ ἀπολωλώς τύχῃ, ὡς τῆς ῥομφαίας ερχομένης, ἂν μὴ σαλπίσωσι τῷ λαῷ, μηδὲ σημάνωσι, καὶ ἐλθοῦσα ἡ ῥομφαία λάδη ψυχήν, τὸ αἷμα αὐτοῦ ἐκ τῆς χειρὸς τῶν ποιμένων ζητήσει ὁ Κύριος, καὶ οὐ δυνήσονται προβάλλεσθαι τὴν ἄγνοιαν, οὐδὲ εἰπεῖν, Οὐκ ἠκούσαμεν τῆς σάλο πιγγος, οὐδὲ εἴδομεν τὸν πόλεμον, οἱ τὰς τῶν ἄλλων ἀγνοίας ταχθέντες επανορθοῦν καὶ τὸν διαβολικὸν κίνδυνον προμηνύειν ἐρχόμενον. Διὰ ταῦτα προαν φωνεῖ καὶ ἐπισκήπτει τοῖς ἐποίκοις τῆς μεγαλοπόλεως ταύτης ἅπασι, φοβηθῆναι τὸ βαρύ κρίμα καὶ τὴν φοβερὰν ἡμέραν τῆς ἀνταποδόσεως τοῦ Κυρίου πρὸ ὀφθαλμῶν λαβεῖν καὶ μὴ θελῆσαι τοῖς τοιούτως συναπόλλυσθαι, ἀλλὰ κατὰ νοῦν λαβεῖν τὴν ἀποταγὴν, ἣν ἐπὶ τοῦ ἁγίου βαπτίσματος ἀπαιτούμεθα, ἥτις μικρὰ μὲν φαίνεται λεγομένη, νοουμένη δὲ καὶ πάνυ ἐστὶ μεγάλη, ἣν ὁ ἰσχύσας φυλάξαι τρισμα χάριστός ἐστι· διὰ γὰρ ὀλίγων ῥημάτων πᾶν κακόν ὀνομαζόμενον, δ μισεῖ ὁ Θεὸς, ἀποτασσόμεθα, πορ
JOAN. GALECA CP. PATRIARCHA
Manu propria:
+ Κύριλλος Ιερομόναχος καὶ πατὴρ πνευματ
τικὸς τὰ ἄνωθεν γεγραμμένα στέργων καὶ βε
βαιῶν ὑπέγραψα.
IX. Joannes promittit Nicæensibus reversuris in sinum Ecclesiæ remissionem.
+ Πιττάκων πατριαρχικὸν εἰς τοὺς εὑρισκομένους
εἰς τὴν Νίκαιαν.
X. Jeremias, metropolita Chersonis, pollicetur se in
Ecclesia sua esse mansurum.
† Οἱ ἐκλεγόμενοι παρὰ τῆς ἁγίας· τοῦ Θεοῦ καὶ
καθολικῆς Ἐκκλησίας, κ. τ. λ., ut num. VII.
Manu propria.
† Ο ταπεινός μητροπολίτης Χερσῶνος καὶ
ὑπέρτιμος Ἱερεμίας τὰ ἄνωθεν γεγραμμένα στέρ
των καὶ βεβαιῶν ὑπέγραψα.
XI. Macarius, metropolita Bilzgnes, pollicetur se in
Ecclesia sua esse mansurum.
† Οἱ ἐκλεγόμενοι παρὰ τῆς ἁγίας τοῦ Θεοῦ καὶ
καθολικῆς Ἐκκλησίας, κ. τ. λ., ut num. Vill.
Manu propria.
† Ο ταπεινός μητροπολίτης Βιτζύνης καὶ
ὑπέρτιμος Μακάριος τὰ ἄνωθεν γεγραμμένα
† Τοῖς ἀπὸ ἁμαρτίας υποστρέφουσιν ἡ τοῦ Θεοῦ
Εκκλησία, τὸ κοινὸν τῶν ψυχῶν ἰατρεῖον, τὰς ἑαυ
τῆς σωτηρίους ὑπανοίγουσα πύλας καὶ ἑκάστῳ τὰ
πρόσφορα φάρμακα ἐπιτιθεῖσα πᾶσι τὰ πρὸς σωτηρίαν οἰκονομεῖ· δεῖ τοίνυν μὴ ἀπαγορεύειν μηδένα,
μηδὲ εἰς ἀπόγνωσιν εμπεσόντα καταφρονεῖν τῆς
ἑαυτοῦ σωτηρίας, οὐδὲ γάρ ἐστιν, οὐκ ἔστιν ὅλως Η στέργων καὶ βεβαιῶν ὑπέγραψα.
ἁμαρτία ή νικώσα τὴν τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίαν, καὶ
πολλὰ τῶν τῆς προτέρας άφισταμένων κακίας καὶ
γνησίαν ενδεικνυμένων τὴν μετάνοιαν καὶ ἐπιστρο
φὴν ἡ θεία Γραφὴ φέρει τὰ παραδείγματα, τά τε
ἄλλα καὶ τὸ τοῦ ἀσώτου, τὸ τῆς πόρνης, τὸ τοῦ
λῃστοῦ, τὸ τῶν Νινευΐτῶν, τὸ τοῦ Μανασσῆ, ὅς ἐπὶ
τεσσαράκοντα έτη τὸν λαὸν εἰδωλολατρείν παρεσκεύασεν, ἀποστάντας του δημιουργοῦ· οὐδένα γὰρ
ἀπωθεῖται, οὐδὲ ἀποστρέφεται ὁ Θεός, φιλανθρωπίας
ἄπειρον ἔχων πέλαγος, μόνον ἐὰν γνησίως μετανοή
σωμεν καὶ προσπέσωμεν καὶ κλαύσωμεν καὶ δεηθῶμεν τῆς αὐτοῦ ἀγαθότητος. Ἐπεὶ οὖν παραχω
· ρήσει Θεοῦ διὰ πλῆθος ἁμαρτιῶν ὑπερίσχυσε καθ'
ἡμῶν ἡ τῶν Ἰσραηλιτῶν ἐπίθεσις, καὶ πολλοὺς
οὗτοι τῶν ἡμετέρων χειρωσάμενοι καὶ καταδουλώσαντες παρεβιάσαντο καὶ παρέσυραν, φεῦ! ὥστε
καὶ τὰ τῆς ἑαυτῶν κακίας καὶ ἀθεότητος ἑλέσθαι,
τοῖς εἰς βάθος δὲ κακίας τοσαύτης ἐμπεσοῦσιν αἴ..
σθησις, οἱ κακοῦ γεγόνασιν, ἐπιγενομένη τὰ τῶν
Χριστιανῶν πάλιν ἀνακαλέσασθαι διεγείρει, λογι
σμὸς δέ τις εἴσεισιν ἕτερος, καὶ διστάζουσι καὶ βέ
βαιόν τι μαθεῖν ζητοῦσιν, εἰ μὴ διαμάρτωσιν, ἀλλ'
ἐπιτεύξονται τῆς ἑαυτῶν σωτηρίας, πᾶσι τοῖς τοιούτοις ἐγγυάται ἡ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησία καὶ πληροφορίαν βεβαίαν δίδωσιν, ὡς ἑλομένους τὰ τῆς ἀληθοῦς
εἰς Θεὸν πίστεως καὶ τῆς τῶν Μουσουλμάνων και
κίας, εἰς ἣν ἐξεκυλίσθησαν, ἀποστάντας, τῇ τῶν
Χριστιανῶν πάλιν μερίδι συναριθμήσει καὶ ιάσεται
καὶ θεραπεύσει, καὶ οὐδὲ εὐρήσουσιν ἐμπόδιόν τι ρ
πρὸς τὴν τῶν ἰδίων ψυχῶν σωτηρίαν διὰ τὸ προ
γεγονὸς αὐτοῖς, ὡς εἴρηται, σφάλμα, ἀλλ' ὅσοι μὲν
τούτων καὶ φανερὰν καὶ πεπαῤῥησιασμένην ἐνδείξονται τὴν μετάνοιαν, ὡς καὶ παθεῖν ἑλέσθαι ὑπὲρ
τῆς εἰς Θεὸν πίστεως, οὗτοι καὶ μαρτυρικὸν ἀναδήσονται στέφανον (ἀπόδειξις τούτου σαφὴς ὁ μέγας
τοῦ Χριστοῦ μάρτυς Ιάκωβος ο Πέρσης), ὅσοι δὲ
τῷ φόβῳ τῶν κολάσεων καθ᾿ ἑαυτοὺς καὶ ἐν τῷ λεληθότι διαζήν θελήσουσι, τὰ τῶν Χριστιανῶν ἐν
στερνιζόμενοι καὶ ποιοῦντες, καὶ αὐτοὶ σωτηρίας
ἐπιτεύξονται, μόνον κατὰ τὸ δυνατὸν τηρεῖν σπουδάζοντες τὰς τοῦ Θεοῦ ἐντολάς. Καὶ εἰς τὴν περὶ
τούτου ἀσφάλειαν καὶ τὸ παρὸν τῆς τοῦ Θεοῦ Ἐκε
κλησία; γράμμα ἐγένετο.
XII. Joannes scribit ad clerum Constantinopoleos de
incantationibus.
† Ἡ μετριότης ἡμῶν γνωρίσασα, ὡς ἐν τῇ βασιλευούσῃ ταύτῃ τῶν πόλεων μέσον τῶν ἐν αὐτῇ λογι
κῶν τοῦ Χριστοῦ προβάτων ἐγκατέσπειρεν ὁ τῶν
ζιζανίων σπορεύς τινας αὐτοῦ θεραπευτὰς τοῖς ἔρ
γοις αὐτοῦ τοῖς πονηροῖς προσκειμένους καὶ ταῖς
διδασκαλίαις, μαγείαις δηλαδὴ καὶ πολλοῖς ἑτέροι;
ατόποις καὶ ἀσεβείας μεστοῖς, προσίασι δὲ τούτοις
καί τινες τῶν πιστῶν, καὶ ἀναμάττονται τὰ τῆς
τοιαύτης αὐτῶν κακίας καὶ ἀσεβείας, οὐ μικρῶς ἐνα
τεῦθεν ἔπαθε τὴν ψυχὴν καὶ εἰς λύπην κατηνέχθη
ἀφόρητον, καὶ πλεῖστα κατέχει δάκρυα, ὅτι δὴ εἰς
τοσαύτην ἀναισθησίαν καὶ ατοπίαν ἐξηνέχθησαν οἱ
ἄνθρωποι, ὡς ἐγκαταλιμπάνειν Θεὸν τὸν ποιήσαντα
καὶ ἐπιλανθάνεσθαι Θεοῦ τοῦ τρέφοντος καὶ τοιούτοις προσιέναι ψυχοφθόροις καὶ τοῦ Ἀντιχρίστου
προδρόμοις, ὅθεν καὶ πᾶσιν, ὡς εἰκὸς, τρόποις προθυμηθεῖσα ἐξορίσαι τῆς Χριστιανικῆς πολιτείας καὶ
τοῦ γένους τὰ τοιαῦτα μιάσματα, ἅτε δὴ καὶ χρέος
καὶ ὀφειλὴν ἔχουσα πᾶσι διαμαρτύρασθαι καὶ νυκτὸς
καὶ ἡμέρας καὶ ἰδίᾳ καὶ δημοσίᾳ, ἐπειδὴ καὶ τούτου
χάριν ἐτάχθησαν οἱ ποιμένες, ἵνα καὶ τοῖς ἄλλοις σαλ
πίζωσι καὶ προμηνύωσι τὰ μέλλοντα δυσχερῆ, καὶ διὰ
τοῦτο ἀπαραίτητος ή κόλασις, κἂν εἷς ὁ ἀπολωλώς
τύχῃ, ὡς τῆς ῥομφαίας ερχομένης, ἂν μὴ σαλπίσωσι
τῷ λαῷ, μηδὲ σημάνωσι, καὶ ἐλθοῦσα ἡ ῥομφαία λάδη
ψυχήν, τὸ αἷμα αὐτοῦ ἐκ τῆς χειρὸς τῶν ποιμένων
ζητήσει ὁ Κύριος, καὶ οὐ δυνήσονται προβάλλεσθαι
τὴν ἄγνοιαν, οὐδὲ εἰπεῖν, Οὐκ ἠκούσαμεν τῆς σάλο
πιγγος, οὐδὲ εἴδομεν τὸν πόλεμον, οἱ τὰς τῶν ἄλλων
ἀγνοίας ταχθέντες επανορθοῦν καὶ τὸν διαβολικὸν
κίνδυνον προμηνύειν ἐρχόμενον. Διὰ ταῦτα προαν
φωνεῖ καὶ ἐπισκήπτει τοῖς ἐποίκοις τῆς μεγαλοπό
λεως ταύτης ἅπασι, φοβηθῆναι τὸ βαρύ κρίμα καὶ
τὴν φοβερὰν ἡμέραν τῆς ἀνταποδόσεως τοῦ Κυρίου
πρὸ ὀφθαλμῶν λαβεῖν καὶ μὴ θελῆσαι τοῖς τοιούτως
συναπόλλυσθαι, ἀλλὰ κατὰ νοῦν λαβεῖν τὴν ἀποτα
γήν, ἣν ἐπὶ τοῦ ἁγίου βαπτίσματος ἀπαιτούμεθα,
ἥτις μικρὰ μὲν φαίνεται λεγομένη, νοουμένη δὲ καὶ
πάνυ ἐστὶ μεγάλη, ἣν ὁ ἰσχύσας φυλάξαι τρισμα
χάριστός ἐστι· διὰ γὰρ ὀλίγων ῥημάτων πᾶν κακόν
ὀνομαζόμενον, δ μισεῖ ὁ Θεὸς, ἀποτασσόμεθα, πορ
Part XIIIPars XIII
col. 1229–1230page 117 of 238
PG 152:1229νείαν, μοιχείαν, ἀκαθαρσίαν, ψεῦδος, κλοπήν, φθόνον, μνίῳ λύκος, δορὰν ἐνδεδυμένος προβάτου, καὶ μόρφω φαρμακείαν, μαντείαν, ἱπποιδίαν, θυμόν, ὀργὴν, βλασφημίαν, ἔχθραν, ἔριν, ζῆλον, μέθην, ἀργολογίαν, ὑπερηφανίαν, βλακείαν, γελοιασμούς, κιθαρισμούς, ᾄσματα δαιμονιακά, παιδοφθορίας, πνευμάτων ἐπερωτήσεις, πλεονεξίας, μισαδελφίας, ἁρπαγάς, τούς τοῖς πᾶσι καὶ τοῖς ὁμοίοις τούτων ἀποτασσόμεθα ἐν τῇ τοῦ ἁγίου βαπτίσματος ἀποταγῇ, ἅπερ πάντες γινώσκομεν, ὅτι ἔργα καὶ διδασκαλίαι εἰσὶ τοῦ δια βόλου, πάντα δὲ ταῦτα ἐμάθομεν ἐν σκότει ὄντες τὸ πρὶν ὑπὸ τὴν ἐξουσίαν τοῦ διαβόλου, πριν φθάσῃ εἰς ἡμᾶς τὸ φῶς, ὅτε ἦμεν πεπραμένοι ὑπὸ τῆς ἁμαρ τίας, ὅτε δὲ ἐβουλήθη ὁ φιλάνθρωπος καὶ ἐλεήμων Θεὸς λυτρώσασθαι ἡμᾶς ἐκ τῆς τοιαύτης πλάνης, ἐπεσκέψατο ἡμᾶς ἀνατολὴ ἐξ ὕψους, καὶ ἐπεφάνη ἢ χάρις τοῦ Θεοῦ ἡ σωτήριος, καὶ ἔδωκεν ἑαυτὸν ἀν τάλλαγμα ὑπὲρ ἡμῶν, καὶ ἐξηγόρασεν ἡμᾶς τῆς πλάνης τῶν εἰδώλων, καὶ ηὐδόκησεν ἀναγεννῆσαι ἡμᾶς δι᾿ ὕδατος καὶ πνεύματος, ταύτην τὴν ἀποταγὴν καὶ τὴν καλὴν ὁμολογίαν ἀπαιτεῖται ἕκαστος ἐν τῇ ὥρᾳ καὶ ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ· ἐπερωτῶνται γὰρ ποιμένες καὶ περὶ τῆς ἰδίας πολιτείας καὶ ὑπὲρ τῆς ποίμνης αὐτῶν, καὶ ἀπαιτεῖται ἕκαστος τὰ λογικά πρόβατα, ἅπερ παρέλαβε παρὰ τοῦ ἀρχιποιμένος Χριστοῦ, ἐπερωτῶνται οἱ ἐν ἐξουσίᾳ, ἐπειδὴ καὶ πᾶσα ἐξουσία ἀπὸ Θεοῦ, ἐπὶ ἀναχαιτίσει τῶν κακῶν καὶ ψυχολέθρων καὶ σωφρονισμῷ τῶν εἰς ἄτοπα ἐκφερομένων καὶ συστολῇ, καὶ λόγον δώσουσι καὶ περὶ τῆς ἑαυτῶν πολιτείας καὶ περὶ τῶν ὑπὸ τὴν ἐξουσίαν αὐτῶν, ὁμοίως δὲ καὶ πρεσβύτεροι δώ σουσι λόγον ὑπὲρ τῆς Ἐκκλησίας αὐτῶν, ἅμα δὲ καὶ οἱ διάκονοι καὶ πᾶς δὲ πιστὸς ὑπὲρ τοῦ οἴκου αὐτοῦ, ὑπὲρ τῆς γυναικὸς καὶ τέκνων καὶ παίδων καὶ παιδισκῶν δώσει λόγον, εἰ ἐξέθρεψεν αὐτοὺς ἐν παιδείᾳ καὶ νουθεσία Κυρίου, καθώς παραγγέλλει ὁ θεῖος ἀπόστολος, πλούσιοι καὶ πένητες, καὶ μι κροὶ καὶ μεγάλοι, περὶ ὧν ἔπραξαν ἔργων, ἐπερωτῶνται· γέγραπται γάρ, ὅτι πάντες παραστησόμεθα τῷ βήματι τοῦ Χριστοῦ, ἵνα κομίσηται ἕκαστος, πρὸς ὁ ἔπραξεν, εἴτε ἀγαθὸν, εἴτε πονηρόν. Ταῦτ' οὖν εἰδότες καὶ ὅτι διὰ τὴν ἀνομίαν ἡμῶν ἐγκατέλιπεν ἡμᾶς ὁ Κύριος, καὶ παρέδωκεν εἰς χεῖρας Βαρ βάρων, καὶ ἀπήχθη αἰχμάλωτος εἰς τοὺς πολεμίους ὁ λαὸς, καὶ παρεδόθη τη διασπορά, φοβηθώμεν, ἀγα πητοὶ, καὶ ἀποστήτω ἕκαστος ἀπὸ τῶν πονηριών αὐτοῦ, καὶ μὴ καταδεχέσθω συναπάγεσθαι τοῖς τοῦ διαβόλου θεραπευταῖς, ἀλλὰ σπουδαζέτω τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν τῆς αἰωνίου κατακρίσεως περισώσασθαι, και ταμηνύων καὶ εἴ τινα έφθασε γνωρίσαι ἄνδρα ἢ καὶ γυναῖκα τὰ μαγικά μετερχόμενον, ὡς ἂν τῆς τοιαύ της κακίας καὶ ἐργασίας τοῦ διαβόλου ἐκπομπευο μένης διορθῶντας καὶ οἱ τοιοῦτοι, καὶ οὐδὲ τοὺς ἁπλουστέρους εἰς τὸ τῆς ἀπωλείας βάραθρον κατα σπῶσι. Τούτου γὰρ ἕνεκα καὶ ἵνα παντὸς κακοῦ, δ μισεῖ καὶ ἀποστρέφεται ὁ Θεός, ἡ ἡμετέρα καθαρεύῃ πολιτεία, ἐκκλησιαστικοῖς ἐπετρέψαμεν καὶ ἀνεθέμεθα, ὥστε περιιέναι αὐτοὺς καὶ ζήτησιν ἀκριβῆ ποιεῖσθαι ἐν ἑκάστη γειτονία τῆς βασιλευούσης ταύ της τῶν πόλεων, μήπω τις ἐγκέκρυπται τῷ ποι σιν μὲν εὐσεβείας ἔχων, ηρνημένος δὲ τὴν αὐτῆς δύναμιν, μαγείαις χαίρων καὶ γοητείαις καὶ τοῖς λοιποῖς ἔργοις τοῦ διαβόλου. Τοῖς οὖν πεποιῆσθαι τὴν τῶν τοιούτων ζήτησιν ἀνατεθειμένοις καὶ ὑμεῖς οφείλετε συνεργεῖν εἰς τοῦτο, καὶ καταφανεῖς τιθέ ναι, εἴ τινας τοιούτους συνοίδατε, τούς τε προσιόντας αὐτοῖς, ὅσον γὰρ κακόν ἐστιν ἐν τῇ μεγαλοπόλει ταύτῃ, ἥτις τῇ τοῦ Θεοῦ χάριτι οὐ μόνον τῷ μητρὸς ἐπέχειν τύπον τῶν λοιπῶν διενήνοχε και προκαθέ στηκε πόλεων, ἀλλὰ καὶ τῷ πηγὴν εἶναι τῆς εὐσε βείας, τοιαῦτα ἐν αὐτῇ τολμᾶσθαι διαβολικὰ καὶ ἀπωλείας ψυχῶν πρόξενα· καὶ ποίας ἂν συγγνώμης ἐπιτύχοιτε ὑμεῖς, εἰ περικαλύπτοιτε τοὺς τοιούτους, καὶ συγχωροῦντες εἴητε αναμεμίχθαι ὑμῖν αὐτοὺς καὶ βάλλειν ἐν σκοτομήνῃ τοὺς εὐθεῖς τὴν καρδίαν καὶ θανατοῦν; ᾿Αλλὰ εἰ μὴ διανασταίητε πρὸς τὴν τῶν τοιούτων ἀνεύρεσιν, ὥστε τῆς ἡμετέρας πολιτείας ἐξελαθῆναι καὶ δίκην ὑποσχεῖν τὴν ἀξίαν, εὖ ἴστε, ὡς παροξυσμῷ παροξυνεῖται καθ᾽ ὑμῶν ἐπὶ πλέον δ Κύριος, καὶ τίς ὑποστήσεται ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ; Διανάστητε τοίνυν, παρακαλῶ, καὶ ζῆλον ἐνδείξασθε ὑπὲρ Θεοῦ τὸν προσήκοντα, ἰδίᾳ μέντοι ὑμῖν τοῖς ἱερωμένοις, οἳ καὶ τοῖς ἄλλοις ὑπόδειγμα εἶναι ὀφείλετε τοῦ καλοῦ καὶ τῆς ἀρετῆς, καὶ πρότερον μὲν παρεγγυησάμεθα μετὰ τῆς προσηκούσης πνευ ματικῆς αὐστηρίας, ἀπέχεσθαι τῆς ἐν καπηλείοις διατριβῆς, καὶ νῦν δὲ πάλιν αὐτὰ ταῦτα καὶ διὰ τῶν παρόντων γραμμάτων ἐπισκήπτομεν, ὡς οἱ μὴ τοῦτο τοῦ λοιποῦ παραφυλαξάμενοι τὴν κανονικὴν ὑφέξουσι καταδίκην· ἔτι ἐπισκήπτομεν, ἵνα πρὸ τῶν ἄλλων ἀπάντων συνεργῆτε τοῖς ἀνατεθειμένοις τὸ παρὶν λειτούργημα εἰς ἀνεύρεσιν τῶν ψυχοφθόρων ἀνθρώπων, ὑπείκοντες τούτοις δὴ τοῖς τὴν ζήτησιν αὐτῶν ποιουμένοις, ἐφ᾽ οἷς καὶ περὶ αὐτῶν τούτων καὶ περὶ ἄλλων ἀναγκαίων καὶ λυσιτελῶν λέγειν μέλλουσι πρὸς ὑμᾶς, ἐπεὶ καὶ βάρος ἐκφωνούμεν καὶ ἐπιτίθεμεν παντὶ τῷ εἴδησιν ἔχοντι τοιούτου ψυχοφθόρου καὶ λυμεώνος, ἵνα ὑποδείξητε τοῦτον τοῖς εἰς τοῦτο ἀνατεθειμένοις ἐκκλησιαστικοῖς, ἔτι δὲ καὶ εἴ τινα σύνοιδε προσιόντα τοῖς τοιούτοις καὶ συμφιλιούμενον. † Οι κεφαλαττικεύοντες εἰς τὴν θεοφύλακτον, θε δόξαστον καὶ θεομεγάλυντον Κωνσταντινούπολιν, συμπένθερε τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος ἐπὶ τῆς τραπέζης, κῦρ Γεώργιε Κοῦμνε, καὶ θελε τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος, μέγα δρουγγάριο τῆς βίγλης, κῦρ Δημήτριο Τορνί χη, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ποθεινότατοι υἱοὶ τῆς ἡμῶν μετριότητο;· ἡ μετριότης ἡμῶν ἐγνώρισεν, ὅτι εἰς τὴν θεοφύλακτον ταύτην βασιλίδα τῶν πόλεων ενερ γοῦνται μὲν καὶ ἄλλα τινὰ ἄτοπα παρά τινων ἀπὸ τῶν ἐποίκων αὐτῆς ἀνδρῶν τε καὶ γυναικῶν, εὑρί σκονται δὲ ἀναμεμιγμένοι (αι) εἰς τὸν λαὸν τοῦ Θεοῦ, καὶ πολλοὶ (πολλαὶ) μαγείαις καὶ γοητείαις προσκείμενοι (αι) καὶ χρώμενοι (α:), οίτινες
νείαν, μοιχείαν, ἀκαθαρσίαν, ψεῦδος, κλοπήν, φθόνον, μνίῳ λύκος, δορὰν ἐνδεδυμένος προβάτου, καὶ μόρφω
φαρμακείαν, μαντείαν, ἱπποιδίαν, θυμόν, ὀργὴν,
βλασφημίαν, ἔχθραν, ἔριν, ζῆλον, μέθην, ἀργολογίαν,
ὑπερηφανίαν, βλακείαν, γελοιασμούς, κιθαρισμούς,
ᾄσματα δαιμονιακά, παιδοφθορίας, πνευμάτων ἐπερωτήσεις, πλεονεξίας, μισαδελφίας, ἁρπαγάς, τούς
τοῖς πᾶσι καὶ τοῖς ὁμοίοις τούτων ἀποτασσόμεθα ἐν
τῇ τοῦ ἁγίου βαπτίσματος ἀποταγῇ, ἅπερ πάντες
γινώσκομεν, ὅτι ἔργα καὶ διδασκαλίαι εἰσὶ τοῦ διαβόλου, πάντα δὲ ταῦτα ἐμάθομεν ἐν σκότει ὄντες τὸ
πρὶν ὑπὸ τὴν ἐξουσίαν τοῦ διαβόλου, πριν φθάσῃ εἰς
ἡμᾶς τὸ φῶς, ὅτε ἦμεν πεπραμένοι ὑπὸ τῆς ἁμαρ·
τίας, ὅτε δὲ ἐβουλήθη ὁ φιλάνθρωπος καὶ ἐλεήμων
Θεὸς λυτρώσασθαι ἡμᾶς ἐκ τῆς τοιαύτης πλάνης,
ἐπεσκέψατο ἡμᾶς ἀνατολὴ ἐξ ὕψους, καὶ ἐπεφάνη ἢ
χάρις τοῦ Θεοῦ ἡ σωτήριος, καὶ ἔδωκεν ἑαυτὸν ἀντάλλαγμα ὑπὲρ ἡμῶν, καὶ ἐξηγόρασεν ἡμᾶς τῆς
πλάνης τῶν εἰδώλων, καὶ ηὐδόκησεν ἀναγεννῆσαι
ἡμᾶς δι᾿ ὕδατος καὶ πνεύματος, ταύτην τὴν ἀποταγὴν καὶ τὴν καλὴν ὁμολογίαν ἀπαιτεῖται ἕκαστος ἐν
τῇ ὥρᾳ καὶ ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ· ἐπερωτῶνται γὰρ
ποιμένες καὶ περὶ τῆς ἰδίας πολιτείας καὶ ὑπὲρ τῆς
ποίμνης αὐτῶν, καὶ ἀπαιτεῖται ἕκαστος τὰ λογικά
πρόβατα, ἅπερ παρέλαβε παρὰ τοῦ ἀρχιποιμένος
Χριστοῦ, ἐπερωτῶνται οἱ ἐν ἐξουσίᾳ, ἐπειδὴ καὶ
πᾶσα ἐξουσία ἀπὸ Θεοῦ, ἐπὶ ἀναχαιτίσει τῶν κακῶν
καὶ ψυχολέθρων καὶ σωφρονισμῷ τῶν εἰς ἄτοπα
ἐκφερομένων καὶ συστολῇ, καὶ λόγον δώσουσι καὶ
περὶ τῆς ἑαυτῶν πολιτείας καὶ περὶ τῶν ὑπὸ τὴν
ἐξουσίαν αὐτῶν, ὁμοίως δὲ καὶ πρεσβύτεροι δώσουσι λόγον ὑπὲρ τῆς Ἐκκλησίας αὐτῶν, ἅμα δὲ
καὶ οἱ διάκονοι καὶ πᾶς δὲ πιστὸς ὑπὲρ τοῦ οἴκου
αὐτοῦ, ὑπὲρ τῆς γυναικὸς καὶ τέκνων καὶ παίδων
καὶ παιδισκῶν δώσει λόγον, εἰ ἐξέθρεψεν αὐτοὺς ἐν
παιδείᾳ καὶ νουθεσία Κυρίου, καθώς παραγγέλλει
ὁ θεῖος ἀπόστολος, πλούσιοι καὶ πένητες, καὶ μι
κροὶ καὶ μεγάλοι, περὶ ὧν ἔπραξαν ἔργων, επερωτῶνται· γέγραπται γάρ, ὅτι πάντες παραστησόμεθα
τῷ βήματι τοῦ Χριστοῦ, ἵνα κομίσηται ἕκαστος,
πρὸς ὁ ἔπραξεν, εἴτε ἀγαθὸν, εἴτε πονηρόν. Ταῦτ'
οὖν εἰδότες καὶ ὅτι διὰ τὴν ἀνομίαν ἡμῶν ἐγκατέλιπεν ἡμᾶς ὁ Κύριος, καὶ παρέδωκεν εἰς χεῖρας Βαρβάρων, καὶ ἀπήχθη αἰχμάλωτος εἰς τοὺς πολεμίους
· ὁ λαὸς, καὶ παρεδόθη τη διασπορά, φοβηθώμεν, ἀγα
πητοὶ, καὶ ἀποστήτω ἕκαστος ἀπὸ τῶν πονηριών
αὐτοῦ, καὶ μὴ καταδεχέσθω συναπάγεσθαι τοῖς τοῦ
διαβόλου θεραπευταῖς, ἀλλὰ σπουδαζέτω τὴν ἑαυτοῦ
ψυχὴν τῆς αἰωνίου κατακρίσεως περισώσασθαι, και
ταμηνύων καὶ εἴ τινα έφθασε γνωρίσαι ἄνδρα ἢ καὶ
γυναῖκα τὰ μαγικά μετερχόμενον, ὡς ἂν τῆς τοιαύτης κακίας καὶ ἐργασίας τοῦ διαβόλου ἐκπομπευομένης διορθῶντας καὶ οἱ τοιοῦτοι, καὶ οὐδὲ τοὺς
ἁπλουστέρους εἰς τὸ τῆς ἀπωλείας βάραθρον κατασπῶσι. Τούτου γὰρ ἕνεκα καὶ ἵνα παντὸς κακοῦ, δ
μισεῖ καὶ ἀποστρέφεται ὁ Θεός, ἡ ἡμετέρα καθαρεύῃ
πολιτεία, ἐκκλησιαστικοῖς ἐπετρέψαμεν καὶ ἀνεθέ
μεθα, ὥστε περιιέναι αὐτοὺς καὶ ζήτησιν ἀκριβῆ
ποιεῖσθαι ἐν ἑκάστη γειτονία τῆς βασιλευούσης ταύ
της τῶν πόλεων, μήπω τις ἐγκέκρυπται τῷ ποι
+
σιν μὲν εὐσεβείας ἔχων, ηρνημένος δὲ τὴν αὐτῆς
δύναμιν, μαγείαις χαίρων καὶ γοητείαις καὶ τοῖς
λοιποῖς ἔργοις τοῦ διαβόλου. Τοῖς οὖν πεποιῆσθαι τὴν
τῶν τοιούτων ζήτησιν ἀνατεθειμένοις καὶ ὑμεῖς
οφείλετε συνεργεῖν εἰς τοῦτο, καὶ καταφανεῖς τιθέ
ναι, εἴ τινας τοιούτους συνοίδατε, τούς τε προσιόν
τας αὐτοῖς, ὅσον γὰρ κακόν ἐστιν ἐν τῇ μεγαλοπόλει
ταύτῃ, ἥτις τῇ τοῦ Θεοῦ χάριτι οὐ μόνον τῷ μητρὸς
ἐπέχειν τύπον τῶν λοιπῶν διενήνοχε και προκαθέ
στηκε πόλεων, ἀλλὰ καὶ τῷ πηγὴν εἶναι τῆς εὐσε
βείας, τοιαῦτα ἐν αὐτῇ τολμᾶσθαι διαβολικὰ καὶ
ἀπωλείας ψυχῶν πρόξενα· καὶ ποίας ἂν συγγνώμης
ἐπιτύχοιτε ὑμεῖς, εἰ περικαλύπτοιτε τοὺς τοιούτους,
καὶ συγχωροῦντες εἴητε αναμεμίχθαι ὑμῖν αὐτοὺς
καὶ βάλλειν ἐν σκοτομήνῃ τοὺς εὐθεῖς τὴν καρδίαν καὶ
θανατοῦν; ᾿Αλλὰ εἰ μὴ διανασταίητε πρὸς τὴν τῶν
τοιούτων ἀνεύρεσιν, ὥστε τῆς ἡμετέρας πολιτείας
ἐξελαθῆναι καὶ δίκην ὑποσχεῖν τὴν ἀξίαν, εὖ ἴστε,
ὡς παροξυσμῷ παροξυνεῖται καθ᾽ ὑμῶν ἐπὶ πλέον δ
Κύριος, καὶ τίς ὑποστήσεται ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ;
Διανάστητε τοίνυν, παρακαλῶ, καὶ ζῆλον ἐνδείξασθε ὑπὲρ Θεοῦ τὸν προσήκοντα, ἰδίᾳ μέντοι ὑμῖν
τοῖς ἱερωμένοις, οἳ καὶ τοῖς ἄλλοις ὑπόδειγμα εἶναι
ὀφείλετε τοῦ καλοῦ καὶ τῆς ἀρετῆς, καὶ πρότερον
μὲν παρεγγυησάμεθα μετὰ τῆς προσηκούσης πνευματικῆς αὐστηρίας, ἀπέχεσθαι τῆς ἐν καπηλείοις
διατριβῆς, καὶ νῦν δὲ πάλιν αὐτὰ ταῦτα καὶ διὰ τῶν
παρόντων γραμμάτων ἐπισκήπτομεν, ὡς οἱ μὴ
τοῦτο τοῦ λοιποῦ παραφυλαξάμενοι τὴν κανονικὴν
ὑφέξουσι καταδίκην· ἔτι ἐπισκήπτομεν, ἵνα πρὸ τῶν
ἄλλων ἀπάντων συνεργῆτε τοῖς ἀνατεθειμένοις τὸ
παρὶν λειτούργημα εἰς ἀνεύρεσιν τῶν ψυχοφθόρων
ἀνθρώπων, ὑπείκοντες τούτοις δὴ τοῖς τὴν ζήτησιν
αὐτῶν ποιουμένοις, ἐφ᾽ οἷς καὶ περὶ αὐτῶν τούτων
καὶ περὶ ἄλλων ἀναγκαίων καὶ λυσιτελῶν λέγειν
μέλλουσι πρὸς ὑμᾶς, ἐπεὶ καὶ βάρος ἐκφωνούμεν
καὶ ἐπιτίθεμεν παντὶ τῷ εἴδησιν ἔχοντι τοιούτου
ψυχοφθόρου καὶ λυμεώνος, ἵνα ὑποδείξητε τοῦτον
τοῖς εἰς τοῦτο ἀνατεθειμένοις ἐκκλησιαστικοῖς, ἔτι
δὲ καὶ εἴ τινα σύνοιδε προσιόντα τοῖς τοιούτοις καὶ
συμφιλιούμενον.
XIII. Joannes mandat quibusdam magistratibus ut
ecclesiasticos in persequendis incantatoribus adjuvent.
† Οι κεφαλαττικεύοντες εἰς τὴν θεοφύλακτον, θε--
δόξαστον καὶ θεομεγάλυντον Κωνσταντινούπολιν,
συμπένθερε τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκρά
τορος ἐπὶ τῆς τραπέζης, κῦρ Γεώργιε Κοῦμνε, καὶ
θελε τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος,
μέγα δρουγγάριο τῆς βίγλης, κῦρ Δημήτριο Τορνί
χη,
ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ποθεινότατοι υἱοὶ τῆς ἡμῶν
μετριότητο;· ἡ μετριότης ἡμῶν ἐγνώρισεν, ὅτι εἰς
τὴν θεοφύλακτον ταύτην βασιλίδα τῶν πόλεων ενερ
γοῦνται μὲν καὶ ἄλλα τινὰ ἄτοπα παρά τινων ἀπὸ
τῶν ἐποίκων αὐτῆς ἀνδρῶν τε καὶ γυναικῶν, εὑρί
σκονται δὲ ἀναμεμιγμένοι (αι) εἰς τὸν λαὸν τοῦ
Θεοῦ, καὶ πολλοὶ (πολλαὶ) μαγείαις καὶ γοητείαις
προσκείμενοι (αι) καὶ χρώμενοι (α:), οίτινες
Part XIVPars XIV
col. 1231–1232page 118 of 238
PG 152:1231τοῖς τὴν τοιαύτην ενέργειαν, οι μέλλουσι περιιέναι καὶ ἀνιχνεύειν καὶ ζητεῖν πάντα τρόπον τοὺς τὰ εἰρημένα άτοπα καὶ ἀσεβήματα χαίροντας, ἄνδρας λέγομεν καὶ γυναῖκας, καὶ τὸ εἰς τὴν αὐτῶν δύνα μιν ήκον, οὐ μόνον εἰς τὴν τῶν τοιούτων σπεύδοντες ἔσονται ζήτησίν τε καὶ εὕρεσιν, ἀλλ᾽ ἤδη καὶ εἰς τὴν τῶν γινομένων ἄλλων κατὰ τὴν πολιτείαν ατοπημάτ των διόρθωσιν· ἐπισκήπτομεν δὲ καὶ ἀξιοῦμεν καὶ ομως ὡς εὐσεβεῖς καὶ φιλοθέους, καθὼς εἴπομεν, συνεργούς φανῆναι εἰς τοῦτο καὶ ἀνθρώπους διδόναι τούτοις, ὅτε χρείαν ἔχουσι τοῦ δημοσίου, ἱκανοὺς εἰς τὴν τοιαύτην τῶν κακῶν ἀνθρώπων ἔρευναν, ὥστε τοὺς ἁλισκομένους καὶ εὑρισκομένους μετόχους τῆς εἰρημένης ἀσεβείας, πάσχοντας πρότερον, ὅτα τεῖς ορίων ἀπελαύνεσθαι. Ιν᾿ οὖν ἔχοιτε τὴν παρὰ Θεοῦ βοήθειαν ἐπὶ πᾶσιν, οἷς αὐτῆς χρήζετε, φάνητε φ λοῦντες Θεὸν καὶ τὴν εἰς αὐτὸν εὐσέβειαν περὶ πλείστου ποιούμενοι, καὶ σπεύσατε εἰς τοῦτο τὸ εἰ ρημένον θεοφιλέστατον ἔργον καὶ κόπον, εἰ πρόκειται, ὑποστῆναι ὑμᾶς σωματικόν, ὥστε ἐξορίσαι τὴν λύμην τοῦ Χριστιανικοῦ λαοῦ, ἵνα καὶ ἐν τῷ παρόντι αἰῶνι εὕρητε τὰς ἀμοιβὰς, καὶ ἐν τῷ μέλλοντι τῶν ἀγαθῶν ἐκείνων ἀπολαύσητε, ἃ ἡτοίμασεν ὁ Θεὸς τοῖς ἀγαπήσασιν αὐτὸν ἐκ ψυχῆς καὶ τῶν ἐντολῶν αὐτοῦ ὑπεραγωνισαμένοις. καὶ τὰς ἑαυτῶν μὲν ψυχὰς τῇ ἀπωλεία παραδιδόασιν, & κολάσεσιν; Ἡμεῖς μὲν οὖν ἀνεθέμεθα ἐκκλησιαστι ἀπατῶσι δὲ καὶ πολλοὺς προσέρχεσθαι αὐτοῖς, καὶ ποιοῦσι βλάβην ἐντεῦθεν καὶ ὄλεθρον καὶ ψυχικὸν καὶ σωματικὴν εἰς τοὺς ἀνθρώπους· πόσον οὖν και κὸν καὶ ὀλέθριον ἔνι τοῦτο ὡς ἄντικρυς φθορὰ εἰ; τὸν ἀκραιφνή Χριστιανισμὸν, ἐν ἡγούμεθα καὶ ἐλπίζο μεν, ὅτι εἴπερ που ἀλλαχοῦ πολιτεύεται, πολιτεύεται τῇ τοῦ Θεοῦ χάριτι καὶ εἰς τὸν ἐνοικοῦντα τῇ τοιαύτῃ μεγαλοπόλει λαὸν, καὶ ὅτι ἱκανόν ἐστι τοῦτο μόνον ἐπισπάσασθαι προφανῶς τὴν τοῦ Θεοῦ ὀργὴν καθ' ἡμῶν, καὶ ὑμεῖς φρονήσεως ὄντες, οἷας ἐστὶ, καὶ γένους καὶ Χριστιανισμοῦ καθαρωτάτου, ἵνα δια κρίνητε. Η μετριότης τοίνυν ἡμῶν ταῦτα μαθούσε καὶ τὴν ψυχὴν οὐ μικρῶς ἔπαθε, καὶ εἰς λύπην ἀφόρητον κατηνέχθη, καὶ δάκρυα πλεῖστα κατέχει, τὸ μὲν καὶ ὅτι εἰς τοσαύτην ἀναισθησίαν καὶ ἀτοφιλευσεβέσι νόμοις δοκεῖ, τέλος καὶ τῶν τῆς πόλεως πίαν ἐξηνέχθησαν οἱ ἄνθρωποι, καὶ οὕτως ἐπλανήθησαν, ὡς ἀποστῆναι τοῦ Θεοῦ καὶ ἀπολέσαι τὴν εἰς αὐτὸν εὐσέβειαν διὰ τῶν τοιούτων μαγειῶν καὶ γοητειῶν, τὸ δὲ καὶ ὅτι ὁμολογουμένως διὰ τὰ τοιαῦτα άτοπα καὶ ἀσεβείας μεστὰ ἔργα τὸ πλέων ὑπέστη τὸ γένος τῶν Χριστιανῶν τὸν ἀφανισμὸν καὶ τὴν φθορὰν καὶ τὴν αἰχμαλωσίαν, ἣν ὑπέστη καὶ ὑφίσταται. Εἰ μὲν οὖν μακράν που τῆς βασιλίδος τῶν πόλεων ταύτης ηκούομεν ενεργούμενα τοιαῦτα ἐλέθρια καὶ ἔξω τοῦ Χριστιανισμοῦ καὶ τῆς εὐσε βείας έργα, πάντως χρέος είχομεν καὶ ζῆλον ἀναλα δεῖν ὑπὲρ τῆς εὐσεβείας αὐτῆς, καὶ εἰ κίνδυνος προέκειτο και προθυμηθῆναι καὶ πᾶσι τρόποις σπουδάσαι ἐξορίσαι τῆς Χριστιανικῆς πολιτείας καὶ τοῦ γένους τὰ τοιαῦτα μιάσματα. Ἐπεὶ δὲ ἐντὸς ταύτης τῆς Θευδοξάστου Κωνσταντινουπόλεως, ἔνθα ἔκι ἡ Ἐκκλησίᾳ τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ ἐξ αὐτοῦ εὐσεβεστάτῃ βασιλεία, εἰς ἣν δῆτα μεγαλόπολιν καὶ ἐνοχὴν ἔχετε ὑμεῖς, οίαν ἔχετε, καὶ τὸ ὅλον εἰπεῖν, ἔνθα ἡ πηγὴ τοῦ Χριστιανισμοῦ εὑρίσκεται, τελμῶνται τὰ τοιαῦτα, ποίας ἂν συγγνώμης τύχοιμεν παρὰ Θεοῦ, καὶ πῶς οὐ δικαίως πᾶσα μέμψις ἡμῖν παρὰ παντὸς ἐπαχθήσεται, εἰ μὴ διανασταίημεν εἰς ζήτη σιν ἀκριβῆ καὶ ἀνεύρεσιν τῶν τοιούτων κακίστων καὶ ὀλεθρίων καὶ ἀσεβῶν ἀνθρώπων καὶ εἰς ἐκδι κησιν αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ; Γενομένης γὰρ τῆς ἐκδικήσεως ταύτης καὶ τοῦ ἐξιλασμοῦ κατὰ τὸ τοῦ Φινεές ἀείμνηστον ἔργον ἐκεῖνο, θαῤῥῶ εἰς τὴν φιλανθρω τίαν αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ, ὡς κοπάσει ἡ καθ' ἡμῶν θραῦκαὶ γνώμῃ κοινῇ τῆς περὶ ἡμᾶς ὁμηγύρεως τῶν σις καὶ τὸ ἀνένδοτον τῆς ὀργῆς, καὶ ἐπιβλέψει ἵλεων εἰς τὸν ταλαιπωρούμενον ἐπὶ τοσοῦτον καὶ ταῖ, παρ' αὐτοῦ μάστιξι διὰ τὰ παροξύνοντα αὐτὸν κακά παιδευόμενων λαὸν αὐτοῦ· οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐπὶ ταῖς τοιαύταις ἀτοπίαις διαθερμανθέντας καὶ εἰς ζῆλον διαναστάντας τὸν τῷ Θεῷ ὀφειλόμενον ἀμείψεται δωρεαίς πολυτρόποις αὐτὸς ὁ διὰ τοῦ προφήτου εἰπών· Ζῶ ἐγώ, τοὺς δοξάζοντάς με δο ξάσω. Ποῖον γὰρ ἂν ἕτερον ἔργον ὑπὲρ τῆς δόξης εἴη τοῦ Θεοῦ ἢ τοὺς τὴν εἰς αὐτὸν εὐσέβειαν διὰ τῶν δαιμονικῶν ἐπικλήσεων καὶ τῶν μαγειῶν καὶ γοη τειῶν ἀνατρέποντας καὶ καταλύοντας ἄντικρυς λανθάνοντας ζητῆσαι καὶ εὑρεῖν καὶ εἰς μέσον ἐλ κύσαι καὶ ταῖς πρεπούσαις ὑποβαλεῖν κακώσεσι καὶ † Καὶ ὁ τῆς ἡμετέρας φύσεως λόγος καὶ τὰ θεῖα παραγγέλματα ἐπικάμπτεσθαι ἡμᾶς ἀπαιτεῖ τοῖς κακῶς ἔχουσι καὶ φιλανθρώπως αὐτοῖς προσφέρεσθαι καὶ ἡμέρως καὶ ὡς οἷόν τέ ἐστι τὸ πολὺ κουφίζειν τῶν συμφορῶν, ὅσῳ δὴ καὶ κοινὰ πᾶσιν ἡ φύσις προὔθηκε τὰ δυστυχήματα. Ταῦτ᾽ ἄρα καὶ τῷ ποτε Φιλίππων, πρὸς τῇ ἀποβολῇ καὶ ἀποπέσει τοῦ θείου τῆς ἀρχιερωσύνης σεμνώματος καὶ τῆς ἀξίας πενί, καὶ ἐνδείᾳ πιεζομένῳ τῶν χρειωδῶν, καὶ ἱκεσίαν πρὸς ἡμᾶς κεκινηκότι, επαρκέσα: τὰ πρὸ; ζωάρκειαν, οὓς εὐέχουν ὑπέσχομεν, καὶ προνοήσασθαι τούτῳ τὰ πρὸς τὸ ζῆν συντείνοντα τῶν εἰκότων εἶναι καὶ δικαίων κεκρίκαμεν· μέντοι γε καὶ διασκέψει ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Ἐφέσου, τοῦ Κυζίκου τάττομεν δίδοσθαι πρὸς αὐτὸν ὑπέρπυρα ἑκατὸν ἀπὸ τῶν εἰσοδημάτων τῶν ὑπὸ τὴν ἁγιωτάτην μητρόπου λιν Φιλιππουπόλεως χηρευουσῶν ἐπισκοπῶν, τῆς Ιωαννίτζης καὶ τοῦ Υπερπυρακίου δίδοσθαι δὲ ταῦτα αὐτῷ ἐτησίως ἀνεγκρατήτως καὶ ἀνυπτερή τως, ὅπερ καὶ ὀφείλει γίνεσθαι καὶ ἐνεργεῖσθαι, ὡς διεγνώσθη καὶ διετάχθη συνοδικῶς. Οφείλει μέντοι καὶ ὁ χειροτονηθησόμενος εἰς τὴν τοιαύτην μητρί πολιν Φιλιππουπόλεως ἀρχιερεὺς στέρξαι τοῦτο, ὅσον διεγνώσθη συνοδικῶς, καὶ μηδόλως εἰς τὴν τῆς τοιαύτης εκκλησιαστικῆς καταστάσεως χωρῆσαι ἀθέτησιν. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ ἐγένετο καὶ ἐπεδόθη αὐτῷ
JOAN. CALECA CP. PATRIARCHE
τοῖς τὴν τοιαύτην ενέργειαν, οι μέλλουσι περιιέναι
καὶ ἀνιχνεύειν καὶ ζητεῖν πάντα τρόπον τοὺς τὰ
εἰρημένα άτοπα καὶ ἀσεβήματα χαίροντας, ἄνδρας
λέγομεν καὶ γυναῖκας, καὶ τὸ εἰς τὴν αὐτῶν δύναμιν ήκον, οὐ μόνον εἰς τὴν τῶν τοιούτων σπεύδοντες
ἔσονται ζήτησίν τε καὶ εὕρεσιν, ἀλλ᾽ ἤδη καὶ εἰς τὴν
τῶν γινομένων ἄλλων κατὰ τὴν πολιτείαν ατοπημάτ
των διόρθωσιν· ἐπισκήπτομεν δὲ καὶ ἀξιοῦμεν καὶ
ομως ὡς εὐσεβεῖς καὶ φιλοθέους, καθὼς εἴπομεν,
συνεργούς φανῆναι εἰς τοῦτο καὶ ἀνθρώπους διδόναι
τούτοις, ὅτε χρείαν ἔχουσι τοῦ δημοσίου, ἱκανοὺς εἰς
τὴν τοιαύτην τῶν κακῶν ἀνθρώπων ἔρευναν, ὥστε
τοὺς ἁλισκομένους καὶ εὑρισκομένους μετόχους τῆς
εἰρημένης ἀσεβείας, πάσχοντας πρότερον, ὅτα τεῖς
ορίων ἀπελαύνεσθαι. Ιν᾿ οὖν ἔχοιτε τὴν παρὰ Θεοῦ
βοήθειαν ἐπὶ πᾶσιν, οἷς αὐτῆς χρήζετε, φάνητε φ
λοῦντες Θεὸν καὶ τὴν εἰς αὐτὸν εὐσέβειαν περὶ
πλείστου ποιούμενοι, καὶ σπεύσατε εἰς τοῦτο τὸ εἰρημένον θεοφιλέστατον ἔργον καὶ κόπον, εἰ πρόκειται, ὑποστῆναι ὑμᾶς σωματικόν, ὥστε ἐξορίσαι τὴν
λύμην τοῦ Χριστιανικοῦ λαοῦ, ἵνα καὶ ἐν τῷ παρόντι
αἰῶνι εὕρητε τὰς ἀμοιβὰς, καὶ ἐν τῷ μέλλοντι τῶν
ἀγαθῶν ἐκείνων ἀπολαύσητε, ἃ ἡτοίμασεν ὁ Θεὸς
τοῖς ἀγαπήσασιν αὐτὸν ἐκ ψυχῆς καὶ τῶν ἐντολῶν
αὐτοῦ ὑπεραγωνισαμένοις.
καὶ τὰς ἑαυτῶν μὲν ψυχὰς τῇ ἀπωλεία παραδιδόασιν, & κολάσεσιν; Ἡμεῖς μὲν οὖν ἀνεθέμεθα ἐκκλησιαστι
ἀπατῶσι δὲ καὶ πολλοὺς προσέρχεσθαι αὐτοῖς, καὶ
ποιοῦσι βλάβην ἐντεῦθεν καὶ ὄλεθρον καὶ ψυχικὸν
καὶ σωματικὴν εἰς τοὺς ἀνθρώπους· πόσον οὖν και
κὸν καὶ ὀλέθριον ἔνι τοῦτο ὡς ἄντικρυς φθορὰ εἰ; τὸν
ἀκραιφνή Χριστιανισμὸν, ἐν ἡγούμεθα καὶ ἐλπίζο
μεν, ὅτι εἴπερ που ἀλλαχοῦ πολιτεύεται, πολιτεύεται
τῇ τοῦ Θεοῦ χάριτι καὶ εἰς τὸν ἐνοικοῦντα τῇ τοιαύτῃ
μεγαλοπόλει λαὸν, καὶ ὅτι ἱκανόν ἐστι τοῦτο μόνον
ἐπισπάσασθαι προφανῶς τὴν τοῦ Θεοῦ ὀργὴν καθ'
ἡμῶν, καὶ ὑμεῖς φρονήσεως ὄντες, οἷας ἐστὶ, καὶ
γένους καὶ Χριστιανισμοῦ καθαρωτάτου, ἵνα διακρίνητε. Η μετριότης τοίνυν ἡμῶν ταῦτα μαθούσε
καὶ τὴν ψυχὴν οὐ μικρῶς ἔπαθε, καὶ εἰς λύπην
ἀφόρητον κατηνέχθη, καὶ δάκρυα πλεῖστα κατέχει,
τὸ μὲν καὶ ὅτι εἰς τοσαύτην ἀναισθησίαν καὶ ἀτο- φιλευσεβέσι νόμοις δοκεῖ, τέλος καὶ τῶν τῆς πόλεως
πίαν ἐξηνέχθησαν οἱ ἄνθρωποι, καὶ οὕτως ἐπλανήθησαν, ὡς ἀποστῆναι τοῦ Θεοῦ καὶ ἀπολέσαι τὴν
εἰς αὐτὸν εὐσέβειαν διὰ τῶν τοιούτων μαγειῶν καὶ
γοητειῶν, τὸ δὲ καὶ ὅτι ὁμολογουμένως διὰ τὰ
τοιαῦτα άτοπα καὶ ἀσεβείας μεστὰ ἔργα τὸ πλέων
ὑπέστη τὸ γένος τῶν Χριστιανῶν τὸν ἀφανισμὸν καὶ
τὴν φθορὰν καὶ τὴν αἰχμαλωσίαν, ἣν ὑπέστη καὶ
ὑφίσταται. Εἰ μὲν οὖν μακράν που τῆς βασιλίδος
τῶν πόλεων ταύτης ηκούομεν ενεργούμενα τοιαῦτα
ἐλέθρια καὶ ἔξω τοῦ Χριστιανισμοῦ καὶ τῆς εὐσε
βείας έργα, πάντως χρέος είχομεν καὶ ζῆλον ἀναλαδεῖν ὑπὲρ τῆς εὐσεβείας αὐτῆς, καὶ εἰ κίνδυνος
προέκειτο και προθυμηθῆναι καὶ πᾶσι τρόποις
σπουδάσαι ἐξορίσαι τῆς Χριστιανικῆς πολιτείας καὶ
τοῦ γένους τὰ τοιαῦτα μιάσματα. Ἐπεὶ δὲ ἐντὸς G
ταύτης τῆς Θευδοξάστου Κωνσταντινουπόλεως, ἔνθα
ἔκι ἡ Ἐκκλησίᾳ τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ ἐξ αὐτοῦ εὐσεβεστάτη βασιλεία, εἰς ἣν δῆτα μεγαλόπολιν καὶ ἐνοχὴν
ἔχετε ὑμεῖς, οίαν ἔχετε, καὶ τὸ ὅλον εἰπεῖν, ἔνθα
ἡ πηγὴ τοῦ Χριστιανισμοῦ εὑρίσκεται, τελμῶνται
τὰ τοιαῦτα, ποίας ἂν συγγνώμης τύχοιμεν παρὰ
Θεοῦ, καὶ πῶς οὐ δικαίως πᾶσα μέμψις ἡμῖν παρὰ
παντὸς ἐπαχθήσεται, εἰ μὴ διανασταίημεν εἰς ζήτησιν ἀκριβῆ καὶ ἀνεύρεσιν τῶν τοιούτων κακίστων
καὶ ὀλεθρίων καὶ ἀσεβῶν ἀνθρώπων καὶ εἰς ἐκδικησιν αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ; Γενομένης γὰρ τῆς ἐκδικήσεως ταύτης καὶ τοῦ ἐξιλασμοῦ κατὰ τὸ τοῦ Φινεές
ἀείμνηστον ἔργον ἐκεῖνο, θαῤῥῶ εἰς τὴν φιλανθρω
τίαν αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ, ὡς κοπάσει ἡ καθ' ἡμῶν θραῦ- καὶ γνώμῃ κοινῇ τῆς περὶ ἡμᾶς ὁμηγύρεως τῶν
σις καὶ τὸ ἀνένδοτον τῆς ὀργῆς, καὶ ἐπιβλέψει
ἵλεων εἰς τὸν ταλαιπωρούμενον ἐπὶ τοσοῦτον καὶ
ταῖ, παρ' αὐτοῦ μάστιξι διὰ τὰ παροξύνοντα αὐτὸν
κακά παιδευόμενων λαὸν αὐτοῦ· οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ
τοὺς ἐπὶ ταῖς τοιαύταις ἀτοπίαις διαθερμανθέντας
καὶ εἰς ζῆλον διαναστάντας τὸν τῷ Θεῷ ὀφειλόμενον
ἀμείψεται δωρεαίς πολυτρόποις αὐτὸς ὁ διὰ τοῦ
προφήτου εἰπών· Ζῶ ἐγώ, τοὺς δοξάζοντάς με δοξάσω. Ποῖον γὰρ ἂν ἕτερον ἔργον ὑπὲρ τῆς δόξης
εἴη τοῦ Θεοῦ ἢ τοὺς τὴν εἰς αὐτὸν εὐσέβειαν διὰ τῶν
δαιμονικῶν ἐπικλήσεων καὶ τῶν μαγειῶν καὶ γοη
τειῶν ἀνατρέποντας καὶ καταλύοντας ἄντικρυς
λανθάνοντας ζητῆσαι καὶ εὑρεῖν καὶ εἰς μέσον ἐλκύσαι καὶ ταῖς πρεπούσαις ὑποβαλεῖν κακώσεσι καὶ
XIV. Synodus constituit, ercommunicato metropoli æ
Philipporum hyperpyra centum annua esse pendenda a duobus episeopatibus Ecclesia, Philippopoleos, qui antistilibus carer.
† Καὶ ὁ τῆς ἡμετέρας φύσεως λόγος καὶ τὰ θεῖα
παραγγέλματα ἐπικάμπτεσθαι ἡμᾶς ἀπαιτεῖ τοῖς
κακῶς ἔχουσι καὶ φιλανθρώπως αὐτοῖς προσφέρεσθαι
καὶ ἡμέρως καὶ ὡς οἷόν τέ ἐστι τὸ πολὺ κουφίζειν
τῶν συμφορῶν, ὅσῳ δὴ καὶ κοινὰ πᾶσιν ἡ φύσις
προὔθηκε τὰ δυστυχήματα. Ταῦτ᾽ ἄρα καὶ τῷ ποτε
Φιλίππων, πρὸς τῇ ἀποβολῇ καὶ ἀποπέσει τοῦ θείου
τῆς ἀρχιερωσύνης σεμνώματος καὶ τῆς ἀξίας πενί,
καὶ ἐνδείᾳ πιεζομένῳ τῶν χρειωδῶν, καὶ ἱκεσίαν
πρὸς ἡμᾶς κεκινηκότι, επαρκέσα: τὰ πρὸ; ζωάρ
κειαν, οὓς εὐέχουν ὑπέσχομεν, καὶ προνοήσασθαι
τούτῳ τὰ πρὸς τὸ ζῆν συντείνοντα τῶν εἰκότων εἶναι
καὶ δικαίων κεκρίκαμεν· μέντοι γε καὶ διασκέψει
ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Ἐφέσου, τοῦ Κυζίκου
τάττομεν δίδοσθαι πρὸς αὐτὸν ὑπέρπυρα ἑκατὸν ἀπὸ
τῶν εἰσοδημάτων τῶν ὑπὸ τὴν ἁγιωτάτην μητρόπου
λιν Φιλιππουπόλεως χηρευουσῶν ἐπισκοπῶν, τῆς
Ιωαννίτζης καὶ τοῦ Υπερπυρακίου δίδοσθαι δὲ
ταῦτα αὐτῷ ἐτησίως ἀνεγκρατήτως καὶ ἀνυπτερήτως, ὅπερ καὶ ὀφείλει γίνεσθαι καὶ ἐνεργεῖσθαι, ὡς
διεγνώσθη καὶ διετάχθη συνοδικῶς. Οφείλει μέντοι
καὶ ὁ χειροτονηθησόμενος εἰς τὴν τοιαύτην μητρί
πολιν Φιλιππουπόλεως ἀρχιερεὺς στέρξαι τοῦτο,
ὅσον διεγνώσθη συνοδικῶς, καὶ μηδόλως εἰς τὴν τῆς
τοιαύτης εκκλησιαστικῆς καταστάσεως χωρῆσαι
ἀθέτησιν. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ ἐγένετο καὶ ἐπεδόθη αὐτῷ
Part XV, XVIPars XV, XVI
col. 1233–1234page 119 of 238
PG 152:1233καὶ τὸ παρὸν συνοδικὸν γράμμα τῆς ἡμῶν μετριότέον ζητῆσαί τε καὶ μαθεῖν. Αφιγμένου οὖν ἐπ' τητος. Μηνὶ Ἰουνίῳ ίνδ. ζ'. + Ιερώτατε μητροπολίτα Ρωσίας καὶ ὑπέρτιμε, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι, ἀγαπητὲ ἀδελφὲ τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργέ, χάρις εἴη καὶ εἰρήνη παρὰ Θεοῦ τῇ σῇ ἱερότητι· γραφὴν ἐδεξάμεθα τῆς ἱερότητός σου, διεξιοῦσαν ἅμα καὶ πληροφορούσαν περὶ τοῦ πρὸ σοῦ ἀρχιερέως τῆς αὐτῆς ἁγιωτάτης ἐκκλησίας, ὡς ἐδοξάσθη μετά θάνατον παρὰ Θεοῦ καὶ γνήσιος αὐτοῦ θεράπων ἀνεδείχθη, ὡς καὶ θαύ ματα τελεῖσθαι μεγάλα παρ' αὐτοῦ καὶ παντοίας νόσους θεραπεύεσθαι. Εὐφράσθημεν οὖν καὶ ἡγαλο λιασάμεθα τῷ πνεύματι ἐπὶ τούτοις, καὶ τὴν ὀφει λομένην ἀνεπέμψαμεν τῷ Θεῷ δοξολογίαν. Ἐπεὶ δὲ καὶ παρ' ἡμῶν ἐζήτει μαθεῖν ἡ ἱερότης σου τὸ ποιητέον ἐπὶ τῷ τοιούτῳ ἁγίῳ λειψάνῳ, οἶδε δὲ αὕτη καὶ οὐκ ἀγνοεῖ, ὡς ἔχει τάξεως καὶ συνηθείας ἐν τοῖς τοιούτοις ἡ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησία, πληροφορίαν καὶ ἐπ' αὐτῷ λαβοῦσα βεβαίαν καὶ ἀναμφίλεκτον, τῷ τοιούτῳ τῆς Ἐκκλησίας χρήσεται πάντως τύπῳ ἡ ἱερότης σου καὶ περὶ αὐτό, καὶ ὕμνοις καὶ ἱεραῖς τιμήσεις καὶ θεραπεύσεις δοξολογίαις τὸν τοῦ Θεοῦ θεράποντα, καὶ τῷ ἑξῆς παραδώσεις χρόνῳ εἰς αἰ νεσιν καὶ δόξαν τοῦ δοξάζοντος Θεοῦ τοὺς αὐτὸν δοξάζοντας, οὗ ἡ χάρις εἴη μετὰ τῆς σῆς ἱερότητος. Μηνὶ Ἰουλίῳ Ινδ. ζ'. † Διένεξις ἀνέκυψε μέσον τῶν τε ἑνασκουμένων μοναχῶν τῇ κατὰ τὴν Θεσσαλονίκην σεβασμία παρ τριαρχικῇ μονῇ τῇ εἰς ὄνομα τιμωμένῃ τοῦ Δεσπό του Σωτήρος Χριστοῦ καὶ ἐπικεκλημένου τοῦ ᾿Ακα πνίου, καὶ τοῦ μέρους τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Θεσσαλονίκης περὶ τοῦ ἐκεῖσε κλήρου τοῦ θείου ναού τοῦ εἰς ὄνομα τῶν ᾿Ασωμάτων τετιμημένου, τοῦ μὲν τοπικοῦ ἀρχιερέως σφραγίσι καὶ τιμαῖς ὀφφιο κίων καὶ περὶ αὐτὸν χρῆσθαι ἐθέλοντος, καὶ μὴν καὶ εἰς οἰκονόμον ἀρτίως διὰ σφραγίδος προβιβάσαντος ἐν αὐτῷ, ἐν δῆτα καὶ προεβίβασε, τῶν μοναχῶν δὲ ἀνθισταμένων καὶ ἐναντιουμένων αὐτῷ, ἄτε δὴ τῶν περὶ τοῦ κλήρου τοῦδε προσόντων αὐτοῖς χρυσοβούλλων, τὸν ἀρχιμανδρίτην τῆς αὐτῆς σεβασμίας μονῆς καὶ ἐφορεύειν καὶ ἐπιλέγεσθαι τούτους διοριζομένων, οὐκ ἀπὸ τῶν τῆς μητροπόλεως κληρικῶν, τὐκ ἀπὸ τῶν τῆς Παναγίας, οὐκ ἀπὸ τῶν τοῦ μεγα λομάρτυρος καὶ μυροβλύτου Δημητρίου, ἀλλ' ἀπὸ τῶν ἐν εὐκτηρίοις οίκοις προσανεχόντων Θεῷ, περὶ τοῦ Θεσσαλονίκης μηδέν τι μηδαμῶς μεμνημένων. Ἐπεὶ οὖν ἀρχὴν ἔσχεν ἐντεῦθεν αὐτοῖς τὰ τῆς διενέξεως καὶ λυσιν οὐδαμῶς ἐλάμβανεν, ἐξαποστέλλουσιν εἰς τὴν καθ' ἡμᾶς ἱερὰν καὶ θείαν σύνοδον οἱ μοναχοὶ τὸν ἀπὸ τῆς αὐτῆς σεβασμίας μονῆς ἱερομόναχον κῦρ Μαλαχίαν, ἐπιθέμενοι τούτῳ τα προσόντα περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης αὐτοῖς δικαιώματα, ἐφ' ᾧ τὰ κατ' αὐτὴν ἀνενέγκας καὶ τὸ ποιη αὐτῷ τούτῳ καὶ τοῦ ἱερομονάχου κῦρ Διονυσίου, προτροπῇ καὶ ἀναθέσει τοῦ ἱερωτάτου ἀρχιερέως Θεσσαλονίκης, επέτρεψε συνοδικῶς ἡ μετριότη; ἡμῶν ἑκατέρῳ εἰπεῖν καὶ διηγήσασθαι, ὅσον εἰπεῖν ἔχει, καὶ δὴ τὰς πρὸς ἡμᾶς γραφὰς τοῦ Θεσσαλονίκης ὁ αὐτὸς ἱερομόναχος κῦρ Διονύσιος εμφανίσας, αν δε γραφαι διεξιούσαι ἦσαν εἰς πράξιν αὐτὸν ἱδρασθῆναι συνοδικῆν καὶ τὴν τοῦ οἰκονόμου σφρα γίδα, προεκόμισεν ἔπειτα καὶ τὴν συνοδικὴν πράξιν, στις καὶ ἐν ἐπηκόῳ ἀναγνωσθεῖσα περὶ μὲν τῶν, ὧν διωρίζετο τὰ χρυσόβουλλα, μνείαν ἐποιεῖτο οὐδ' ἡντιναοῦν, οἷα μηδὲ ἐμφανισθέντων τηνικαῦτα τυ χῶν, τὸν ᾿Ακαπνίου δὲ ἀπεῖργε χειροτονίας μὴ ποιεῖν ἐν τῷ τοιούτῳ κλήρῳ βαθμῶν. Καλῶς τοῦτο πάντως καὶ κανονικῶς τῆς συνόδου διορισαμένης, ἅτε δὴ τοῦ τοιούτου χρήματος των χειροτονιῶν ἀρχιερεῦσι προσήκοντος, ἐπὶ τούτοις προέτεινε μὲν καὶ ὁ τῆς τοῦ ᾿Ακαπνίου μεταγενεστέραν πατριαρχικὴν γρα φήν, ἐνδιδοῦσαν τῷ ταύτης ἀρχιμανδρίτῃ, ὥστε εἰς οἰκονόμον καθιστᾷν, ὃν ἂν ἐπιλέξηται, καὶ κληρ κοὺς ἐγκαταλέγειν τῷ κλήρῳ τῷδε δι' οἰκείων γραμ μάτων, προέτεινε δὲ καὶ τὰ χρυσόβουλλα καὶ πρόσ ταγμα σεπτὸν ἐπ᾿ αὐτοῖς τοῦ ἀοιδίμου καὶ μακαρί του βασιλέως, τοῦ πάππου τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος, καὶ ἕτερον σεπτόν πρόσταγμα ἀρτίως ἀπολυθὲν παρ' αὐτοῦ δὴ τοῦ ἐκ Θεοῦ βασι λέως, ὁμοῦ καὶ τὴν τοῦ κλήρου ἐπιλογὴν καὶ ἐφο ρείαν καὶ τὴν ἐπιτήρησιν τοῦ τοιούτου θείου ναοῦ τῷ κατὰ καιροὺς τῆς τοῦ ᾿Ακαπνίου προεδρεύοντι ενετίθει καὶ ἐνεχείριζε, τούς τε φθάσαντας ἐνταγή και τούτῳ διπλοκλήρους παρέστελλε, καὶ τὸν Θεσσαλονίκης ἀπέτρεπεν ἐκεῖθεν. ᾿Αμέλει καὶ συνδιασκε ψαμένη τὰ περὶ τούτου ἡ μετριότης ἡμῶν τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσι, τῷ Ἐφέσου, τῷ Πισιδίας, τῷ Μαδύτων, τῷ Μηθύμνης καὶ τῷ Χίου, διέγνω καὶ ἀπεφήνατο, προσῆκον εἶναι καὶ δίκαιον, ἐκεῖνα καὶ εἰς τὸν ἑξῆς πάντα χρόνον ἐπὶ τῷ τοιούτῳ κλήρῳ κρατεῖν καὶ ἐνεργεῖσθαι, ὅσα τὰ περὶ αὐτοῦ χρυσόβουλλα ὑπετύπωσεν, ἔτι τε καὶ ὅσα τὰ ἐπ' αὐτοῖς σἑπτὰ προστάγματα, ὥστε τὸν τῆς τοῦ ᾿Ακα πνίου καὶ τὴν ἐφορείαν καὶ ἐπιλογὴν ἔχειν αὐτοῦ, καὶ πάντα ἐπ' αὐτῷ ποιεῖν, ὅσα διὰ τῶν αὐτῶν διο καιοῦται δικαιωμάτων, μέντοι γε καὶ ἐφορεύων ἔσται καὶ ἐπιλεγόμενος τοὺς τοιούτους κληρικούς καὶ γράμμασιν οἰκείοις τούτους ἐγκαθιστῶν ὡς τὸ πρότερον, τήν τε τῶν ἱερῶν σκευῶν φυλακὴν καὶ τὴν τοῦ οἰκονομείου ὑπηρεσίαν τὸν αὐτὸν τρόπον ἐπιτρέπων καὶ ἀνατιθεὶς, ὃν ἂν ἱκανὸν ἐξ αὐτῶν ἐπὶ τούτοις καὶ ἁρμόδιον διακρίνῃ κατὰ τὴν προτέραν συνήθειαν καὶ καθ᾽ ὅπερ ἀρχῆθεν ἔσχε προνόμιον, φυλάττεσθαι τούτου ὀφείλοντος καὶ τὸ ἀπαράτρωτον ἔχειν ἐπὶ πᾶσι τοῖς κατὰ καιροὺς τὴν αὐτῆς προστασίαν διαδεξομένοις, πλὴν οὐχ ἕξει τις αὐτῶν ἐπ' ἀδείας, σφραγίδα οιουδήτινος ὀφφικίου ποιήσασθαι, οὔτε μὴν ἐναρίθμιόν τινα τῷ τοιούτῳ κλήρῳ ποιῆσαι διπλόκληρον· ἀπαγορεύομεν γὰρ τούτοιςἅπασι καὶ ἡμεῖς ὁμοίως τῇ προλαβούσῃ συνόδῳ, καὶ οὐδαμῶς ἐκγωροῦμεν, οὐδὲ ἄδειαν δίδομεν, σφραγί
καὶ τὸ παρὸν συνοδικὸν γράμμα τῆς ἡμῶν μετριό- τέον ζητῆσαί τε καὶ μαθεῖν. Αφιγμένου οὖν ἐπ'
τητος. Μηνὶ Ἰουνίῳ ίνδ. ζ'.
XV. Joannes respondet metropolitæ Russiæ interroganti de metropolita mortuo miracula patrante.
+ Ιερώτατε μητροπολίτα Ρωσίας καὶ ὑπέρτιμε,
ἐν ἁγίῳ Πνεύματι, ἀγαπητὲ ἀδελφὲ τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργέ, χάρις εἴη καὶ εἰρήνη
παρὰ Θεοῦ τῇ σῇ ἱερότητι· γραφὴν ἐδεξάμεθα τῆς
ἱερότητός σου, διεξιοῦσαν ἅμα καὶ πληροφορούσαν
περὶ τοῦ πρὸ σοῦ ἀρχιερέως τῆς αὐτῆς ἁγιωτάτης
ἐκκλησίας, ὡς ἐδοξάσθη μετά θάνατον παρὰ Θεοῦ
καὶ γνήσιος αὐτοῦ θεράπων ἀνεδείχθη, ὡς καὶ θαύ
ματα τελεῖσθαι μεγάλα παρ' αὐτοῦ καὶ παντοίας
νόσους θεραπεύεσθαι. Εὐφράσθημεν οὖν καὶ ἡγαλο
λιασάμεθα τῷ πνεύματι ἐπὶ τούτοις, καὶ τὴν ὀφειλομένην ἀνεπέμψαμεν τῷ Θεῷ δοξολογίαν. Ἐπεὶ δὲ
καὶ παρ' ἡμῶν ἐζήτει μαθεῖν ἡ ἱερότης σου τὸ
ποιητέον ἐπὶ τῷ τοιούτῳ ἁγίῳ λειψάνῳ, οἶδε δὲ αὕτη
καὶ οὐκ ἀγνοεῖ, ὡς ἔχει τάξεως καὶ συνηθείας ἐν
τοῖς τοιούτοις ἡ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησία, πληροφορίαν
καὶ ἐπ' αὐτῷ λαβοῦσα βεβαίαν καὶ ἀναμφίλεκτον,
τῷ τοιούτῳ τῆς Ἐκκλησίας χρήσεται πάντως τύπῳ
ἡ ἱερότης σου καὶ περὶ αὐτό, καὶ ὕμνοις καὶ ἱεραῖς
τιμήσεις καὶ θεραπεύσεις δοξολογίαις τὸν τοῦ Θεοῦ
θεράποντα, καὶ τῷ ἑξῆς παραδώσεις χρόνῳ εἰς αἰ
νεσιν καὶ δόξαν τοῦ δοξάζοντος Θεοῦ τοὺς αὐτὸν δοξάζοντας, οὗ ἡ χάρις εἴη μετὰ τῆς σῆς ἱερότητος.
Μηνὶ Ἰουλίῳ Ινδ. ζ'.
XVI. Synodus dirimit controversiam ortam inter
metropolitam Thessalonices et monasterium Acapnii.
† Διένεξις ἀνέκυψε μέσον τῶν τε ἑνασκουμένων
μοναχῶν τῇ κατὰ τὴν Θεσσαλονίκην σεβασμία παρ
τριαρχικῇ μονῇ τῇ εἰς ὄνομα τιμωμένῃ τοῦ Δεσπό
του Σωτήρος Χριστοῦ καὶ ἐπικεκλημένου τοῦ ᾿Ακα
πνίου, καὶ τοῦ μέρους τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως
Θεσσαλονίκης περὶ τοῦ ἐκεῖσε κλήρου τοῦ θείου ναού
τοῦ εἰς ὄνομα τῶν ᾿Ασωμάτων τετιμημένου, τοῦ
μὲν τοπικοῦ ἀρχιερέως σφραγίσι καὶ τιμαῖς ὀφφιο
κίων καὶ περὶ αὐτὸν χρῆσθαι ἐθέλοντος, καὶ μὴν καὶ
εἰς οἰκονόμον ἀρτίως διὰ σφραγίδος προβιβάσαντος
ἐν αὐτῷ, ἐν δῆτα καὶ προεβίβασε, τῶν μοναχῶν δὲ
ἀνθισταμένων καὶ ἐναντιουμένων αὐτῷ, ἄτε δὴ τῶν
περὶ τοῦ κλήρου τοῦδε προσόντων αὐτοῖς χρυσοβούλλων, τὸν ἀρχιμανδρίτην τῆς αὐτῆς σεβασμίας
μονῆς καὶ ἐφορεύειν καὶ ἐπιλέγεσθαι τούτους διοριζομένων, οὐκ ἀπὸ τῶν τῆς μητροπόλεως κληρικῶν,
τὐκ ἀπὸ τῶν τῆς Παναγίας, οὐκ ἀπὸ τῶν τοῦ μεγαλομάρτυρος καὶ μυροβλύτου Δημητρίου, ἀλλ' ἀπὸ
τῶν ἐν εὐκτηρίοις οίκοις προσανεχόντων Θεῷ, περὶ
τοῦ Θεσσαλονίκης μηδέν τι μηδαμῶς μεμνημένων.
Ἐπεὶ οὖν ἀρχὴν ἔσχεν ἐντεῦθεν αὐτοῖς τὰ τῆς διενέξεως καὶ λυσιν οὐδαμῶς ἐλάμβανεν, ἐξαποστέλλουσιν εἰς τὴν καθ' ἡμᾶς ἱερὰν καὶ θείαν σύνοδον
οἱ μοναχοὶ τὸν ἀπὸ τῆς αὐτῆς σεβασμίας μονῆς
ἱερομόναχον κῦρ Μαλαχίαν, ἐπιθέμενοι τούτῳ τα
προσόντα περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης αὐτοῖς δικαιώματα, ἐφ' ᾧ τὰ κατ' αὐτὴν ἀνενέγκας καὶ τὸ ποιηαὐτῷ τούτῳ καὶ τοῦ ἱερομονάχου κῦρ Διονυσίου,
προτροπῇ καὶ ἀναθέσει τοῦ ἱερωτάτου ἀρχιερέως
Θεσσαλονίκης, επέτρεψε συνοδικῶς ἡ μετριότη;
ἡμῶν ἑκατέρῳ εἰπεῖν καὶ διηγήσασθαι, ὅσον εἰπεῖν
ἔχει, καὶ δὴ τὰς πρὸς ἡμᾶς γραφὰς τοῦ Θεσσαλονί
κῆς ὁ αὐτὸς ἱερομόναχος κῦρ Διονύσιος εμφανίσας,
αν δε γραφαι διεξιούσαι ἦσαν εἰς πράξιν αὐτὸν
ἱδρασθῆναι συνοδικῆν καὶ τὴν τοῦ οἰκονόμου σφρα
γίδα, προεκόμισεν ἔπειτα καὶ τὴν συνοδικὴν πράξιν,
στις καὶ ἐν ἐπηκόῳ ἀναγνωσθεῖσα περὶ μὲν τῶν, ὧν
διωρίζετο τὰ χρυσόβουλλα, μνείαν ἐποιεῖτο οὐδ'
ἡντιναοῦν, οἷα μηδὲ ἐμφανισθέντων τηνικαῦτα τυ
χῶν, τὸν ᾿Ακαπνίου δὲ ἀπεῖργε χειροτονίας μὴ ποιεῖν
ἐν τῷ τοιούτῳ κλήρῳ βαθμῶν. Καλῶς τοῦτο πάντως
καὶ κανονικῶς τῆς συνόδου διορισαμένης, ἅτε δὴ
τοῦ τοιούτου χρήματος των χειροτονιῶν ἀρχιερεῦσι
προσήκοντος, ἐπὶ τούτοις προέτεινε μὲν καὶ ὁ τῆς
τοῦ ᾿Ακαπνίου μεταγενεστέραν πατριαρχικὴν γραφήν, ἐνδιδοῦσαν τῷ ταύτης ἀρχιμανδρίτῃ, ὥστε εἰς
οἰκονόμον καθιστᾷν, ὃν ἂν ἐπιλέξηται, καὶ κληρ:-
κοὺς ἐγκαταλέγειν τῷ κλήρῳ τῷδε δι' οἰκείων γραμ
μάτων, προέτεινε δὲ καὶ τὰ χρυσόβουλλα καὶ πρόσταγμα σεπτὸν ἐπ᾿ αὐτοῖς τοῦ ἀοιδίμου καὶ μακαρί
του βασιλέως, τοῦ πάππου τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου
μου αὐτοκράτορος, καὶ ἕτερον σεπτόν πρόσταγμα
ἀρτίως ἀπολυθὲν παρ' αὐτοῦ δὴ τοῦ ἐκ Θεοῦ βασι
λέως, ὁμοῦ καὶ τὴν τοῦ κλήρου ἐπιλογὴν καὶ ἐφο
ρείαν καὶ τὴν ἐπιτήρησιν τοῦ τοιούτου θείου ναοῦ
τῷ κατὰ καιροὺς τῆς τοῦ ᾿Ακαπνίου προεδρεύοντι
ενετίθει καὶ ἐνεχείριζε, τούς τε φθάσαντας ἐνταγήκαι τούτῳ διπλοκλήρους παρέστελλε, καὶ τὸν Θεσσαλονίκης ἀπέτρεπεν ἐκεῖθεν. ᾿Αμέλει καὶ συνδιασκε
ψαμένη τὰ περὶ τούτου ἡ μετριότης ἡμῶν τοῖς περὶ
αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσι, τῷ Ἐφέσου, τῷ Πισιδίας, τῷ Μαδύτων, τῷ Μηθύμνης καὶ τῷ Χίου,
διέγνω καὶ ἀπεφήνατο, προσῆκον εἶναι καὶ δίκαιον,
ἐκεῖνα καὶ εἰς τὸν ἑξῆς πάντα χρόνον ἐπὶ τῷ τοιούτῳ
κλήρῳ κρατεῖν καὶ ἐνεργεῖσθαι, ὅσα τὰ περὶ αὐτοῦ
χρυσόβουλλα ὑπετύπωσεν, ἔτι τε καὶ ὅσα τὰ ἐπ'
αὐτοῖς σἑπτὰ προστάγματα, ὥστε τὸν τῆς τοῦ ᾿Ακα
πνίου καὶ τὴν ἐφορείαν καὶ ἐπιλογὴν ἔχειν αὐτοῦ,
καὶ πάντα ἐπ' αὐτῷ ποιεῖν, ὅσα διὰ τῶν αὐτῶν διο
καιοῦται δικαιωμάτων, μέντοι γε καὶ ἐφορεύων
ἔσται καὶ ἐπιλεγόμενος τοὺς τοιούτους κληρικούς
καὶ γράμμασιν οἰκείοις τούτους ἐγκαθιστῶν ὡς τὸ
πρότερον, τήν τε τῶν ἱερῶν σκευῶν φυλακὴν καὶ
τὴν τοῦ οἰκονομείου ὑπηρεσίαν τὸν αὐτὸν τρόπον
ἐπιτρέπων καὶ ἀνατιθεὶς, ὃν ἂν ἱκανὸν ἐξ αὐτῶν
ἐπὶ τούτοις καὶ ἁρμόδιον διακρίνῃ κατὰ τὴν προτέ
ραν συνήθειαν καὶ καθ᾽ ὅπερ ἀρχῆθεν ἔσχε προνό
μιον, φυλάττεσθαι τούτου ὀφείλοντος καὶ τὸ ἀπαράτρωτον ἔχειν ἐπὶ πᾶσι τοῖς κατὰ καιροὺς τὴν αὐτῆς
προστασίαν διαδεξομένοις, πλὴν οὐχ ἕξει τις αὐτῶν
ἐπ' ἀδείας, σφραγίδα οιουδήτινος ὀφφικίου ποιήσασθαι, οὔτε μὴν ἐναρίθμιόν τινα τῷ τοιούτῳ κλήρῳ
ποιῆσαι διπλόκληρον· ἀπαγορεύομεν γὰρ τούτοις
ἅπασι καὶ ἡμεῖς ὁμοίως τῇ προλαβούσῃ συνόδῳ, καὶ
οὐδαμῶς ἐκγωροῦμεν, οὐδὲ ἄδειαν δίδομεν, σφραγί
Part XVII, XVIIIPars XVII, XVIII
col. 1235–1236page 120 of 238
PG 152:1235δας τελεῖν καὶ χειροτονίας οφφικίων, ἐπεὶ ταῦτα, νέμεται πάλιν αὐτὰ, διὰ τοῦτο καὶ ἔτι οὐδὲ διαμνη ὡς εἴρηται, ἀρχιερεῦσι προσήκουσι. Περὶ μέντοι τῶν κατὰ τὸ παρὸν εὑρισκομένων διπλοκλήρων, εἰ καὶ κατὰ τὴν τῶν εἰρημένων τῆς τοιαύτης μονής δικαιωμάτων περίληψιν παρασταλῆναι αὐτοὺς ἔδει, ἀλλ' οὖν διακρίσει τὸ πρᾶγμα δοῦσα ἡ μετριότης ἡμῶν συνοδικῶς τούτους μὲν εἴασε διὰ βίου εἶναι καὶ εὐε ρίσκεσθαι ἐν αὐτῷ τοῦ λοιποῦ δὲ καὶ εἰς τὸ ἔμπροσθεν οὐκ ὀφείλει ὁ τῆς τοῦ ᾿Ακαπνίου διπλόκληρον ὅλως εἰς τὸν τοιοῦτον παραδέξασθαι κλῆρον, ἀλλ᾽ εἰ καὶ παραδέξεται ὁπωσδήποτε, αὐτόθεν ἡ πρᾶξις αὕτη εὐθὺς τὴν κατάλυσιν ἕξει· ἥκιστα γὰρ εἰκὸς καὶ δίκαιον ἡμῖν κέκριται, ἄλλο τι παρά τινος εἰς τὸν τοιοῦτον κλῆρον πραχθῆναι, παρ' δ τά τε χρυσόβουλλά καὶ τὰ σεπτὰ προστάγματα διορίζονται, ὀφείλοντος καὶ τοῦ νῦν ἱερωτάτου ἀρχιερέως Θεσσαλονίκης καὶ τῶν μετ᾿ αὐτὸν στέργειν καὶ ἐμμένειν εἰς ὅσον ταῦτα διέξεισι, ἵν᾽ οὕτω καὶ ἀσύγχυτος ή τάξις αὕτη διατελῇ εἰς αἰῶνα τὸν ἅπαντα. Τῆς γὰρ περὶ τούτου χάριν ἀσφαλείας ἐγένετο καὶ ἐπεδόθη τῇ πολλάκις διαληφθείσῃ τοῦ ᾿Ακαπνίου σεβασμία πατριαρχικῇ μονῇ καὶ ἡ παροῦσα συνοδική διάγνωσις καὶ ἀπόφασις τῆς ἡμῶν μετριότητος εἰς διαιωνίζουσαν τὴν ἀσφάλειαν μηνὶ Ἰουνίῳ Ινδ. ζ'. μονεύει τὸ αὐτὸ σεπτόν χρυσόβουλλον τῆς τοιαύτης μονῆς, οὐδὲ ἀποπέμπεται ὅλως αὐτὴν ῥητῶς ἀπὸ τοῦ τοιούτου τοπίου, ὡς μὴ ἀνενεχθέντος τοῦ πράγ ματος, ὡς εἰς ἀλήθειαν εἶχεν, ἑτέρων καὶ αὐτῇ προσόντων χρυσοβούλλων καὶ μὴ ἀναιρουμένων διὰ τοῦ ἐμφανιζομένου παρὰ τοῦ Καλοστρατιώτου, δια σκέψει συνοδικῇ δοῦσα· τὰ περὶ τούτου ἡ μετριότης ἡμῶν, ἔκρινε διά τε τὰς εἰρημένας αἰτίας, καὶ ἅμα διὰ τὸ καὶ τοὺς φιλευσεβεῖς νόμους οὕτωσὶ περὶ τῶν τοιούτων διαγορεύειν· «Δεῖ τοὺς οἰκονόμους τῶν ἐκκλησιῶν ἀδεῶς ἐκδικεῖν τὰ περιελθόντα εἰς τὴν βασιλείαν ἐξ εὐαγῶν οίκων ἀκίνητα καὶ ἀμείψεως τρόπον, ἐὰν πρὸς ἕτερον μετέλθωσι πρόσωπον, καὶ πάλιν ὁ κατὰ δωρεὰν λαβὼν ἀκίνητον ἐκκλησιαστι χόν, πρὸς τῷ μὴ ἀπολαῦσαι τοῦ δωρηθέντος, καὶ ἔτε ρον παραπλήσιον ἀποδώσει, ο μηδὲν εἶναι κώλυμα καὶ ἐμπόδιον τοῖς μοναχοῖς, ἀναζητεῖν τὸ τοιοῦτον αὐτῶν δίκαιον· μέντοι γε καὶ ἐδικαίωσε γνώμῃ και νῇ τῶν περὶ αὐτὴν ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Θεσ σαλονίκης, τοῦ Πισιδίας, τοῦ Δυρραχίου, τοῦ Διδυ μοτείχου, τοῦ Μαδύτων, τοῦ Αἴνου, τοῦ Χερσῶνος καὶ τοῦ Βάρνης, ἔτι δὲ καὶ τοῦ οἰκείου τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι, καθολικοῦ κριτού, κῦρ Νικολάου τοῦ Ματαράγγου, συμπαρόντος τῇ συνόδῳ καὶ συνδικάζοντος ἡμῖν τὰ τῆς ὑποθέσεως, ὡς ἂν δι δῶται τῇ αὐτῇ σεβασμία μονῇ τοῦ Πλυναρίου παρά τοῦ Καλοστρατιώτου τὸ ὑπὲρ τῶν τοιούτων οἰκημάτ των αὐτοῦ ἀνῆκον ταύτῃ ἐμφύτευμα, ὡς ἐτάχθη τὸ Ο ἀπ᾿ ἀρχῆς καὶ συνεφωνήθη, ὀφείλοντος ἀποδιδόναι τοῦτο κατὰ τὸ ἀνυστέρητον, ἐπειδὴ οὐδὲ παρέσχον αἰτίαν οἱ μοναχοί τινα τῇ πρὸς τὸν δρουγγάριον πράσει τῶνδε τῶν αὐτοῦ οἰκημάτων, ὥστε καὶ ζη μίαν ὑποσχεῖν αὐτοὺς ἐντεῦθεν, ἀλλ' αὐτὸς ἑαυτῷ γέγονεν αἴτιος εἰς τοῦτο· «Τὰ παρ' ἑτέρων δὲ γινό μενα ἑτέρους οὐ καταβλάπτουσιν, ο οἱ αὐτοὶ καὶ ταῦτα νόμοι φασίν, οὐ μὴν ἀλλ᾽ ὅτε καὶ μὴ εἶχεν οὕτω περιλήψεως τὸ αὐτὸ σεπτόν χρυσόβουλλον, ὡς παρυποκλαπῆναι δοκεῖν τῶν βασιλικῶν ἀκοῶν, ἀλλὰ ῥητῶς ἀπεστέρει καὶ τὴν μονὴν τοῦ τοιούτου αὐτῆς τοπίου, ἐπειδὴ τοῦτο ὑπ᾽ αἰτίῳ τῷ Καλοστρατιώτη συμβῆναι ἔμελλεν, οὐδ' οὕτως ἰσχυρογνωμονεῖν αὐτ τὸν ἔδει καὶ ἀγνώμονος προφανῶς ἔργον ἐνδείκνυσθαι, ὡς ἀποστερῆσαι ταύτην τοῦ ἐμφυτεύματος ἐπὶ κρίματι τῆς οἰκείας ψυχῆς· κἂν μὲν οὖν ἀποδιδῷ τοῦτο, εὖ ἂν ἔχοι, εἰ δὲ μὴ, ἐξέσται τοῖς μοναχοῖς ἀποπέμψασθαι αὐτὸν ἐκεῖθεν τὰς ὅλας λαβόντα τῶν τοιούτων αὐτοῦ οἰκοδομιῶν. Εἰς γὰρ τὴν περὶ τού του ἀσφάλειαν ἐγένετο καὶ ἐπεδόθη αὐτοῖς καὶ ἡ παροῦσα συνοδική διάγνωσις καὶ ἀπόφασις τῆς ἡμῶν μετριότητος μηνὶ Φεβρουαρίῳ ίνδ. η'. † Οι ενασκούμενοι μοναχοὶ τῇ σεβασμία μονῇ τῆς ὑπεράγνου Δεσποίνης καὶ Θεομήτορος καὶ ἐπικεκλημένῃ τοῦ Πλυναρίου διένεξιν ἔχοντες μετὰ τοῦ Κα λοστρατιώτου περὶ τοῦ ἀνήκοντος αὐτοῖς ἐμφυτεύ ματος, ἀφ᾽ ὧν οὗτος ἀνήγειρεν οἰκημάτων ἐν τῇ περιοχὴ καὶ τοῖς δικαίοις τῆς αὐτῆς σεβασμίας μονῆς, ζητήσας ἐπὶ τούτῳ καὶ λαβὼν παρ' αὐτῶν τὸ τοιοῦτο τόπιον, ἐκίνησαν τὰ περὶ τούτου ἐπὶ τῆς καθ' ἡμᾶς ἱερᾶς καὶ θείας συνόδου, καὶ δὴ τῶν μερῶν ἀμφοτέρων τῷ δικαστηρίῳ παρεστώτων, ἐξετάσει δοθείσης τῆς κατ' αὐτοὺς τοιαύτης ὑποθέσεως, οἱ μὲν μονα καὶ τὰ ἐπὶ τῇ περιοχῇ τῆς αὐτῆς μονῆς καὶ τοῖς ὁπουδήποτε διαφέρουσιν αὐτῇ κτήμασι προσόντα αὐτοῖς σεπτὰ χρυσόβουλλα προκομίσαντες, & δή χρυσ σίβουλλα τὸ ἀπαρεγχείρητον καὶ ἀπαραποίητον, ἀναφαίρετόν τε καὶ ἀναπόσπαστον περιποιούνται αὐτοῖς εἰς ταῦτα, ἐζήτουν κατ' αὐτά, ὡς καὶ ἐπὶ τῷ τοιούτῳ τοπίῳ δικαιούμενοι τὸ τεταγμένον ἐμφύ τευμα, ὁ Καλοστρατιώτης δὲ καὶ αὐτὸς τὸ παρ' ἑαυτῷ σεπτὸν χρυσόβουλλον τοῦ ἀοιδίμου καὶ μακα ρίτου βασιλέως τοῦ πάππου τοῦ ἐκ Θεοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος εμφανίσας, δικαιοῦσθαι δι' αὐτοῦ διετείνετο, ὥστε μηδέν τι πρὸς αὐτοὺς δι δόναι. ᾿Αναγνωσθέντος μέντοι τοῦδε τοῦ σεπτοῦ χρυ σοβούλλου ἐν ἐπηκόῳ, καὶ διαλαμβάνοντος διὰ χρέους τοῦ Καλοστρατιώτου δημοσιακὸν κρατηθῆναι καὶ πραθήναι τὰ οἰκήματα αὐτοῦ ταῦτα τῷ δρουγγα ράφ....., ἅμα δὲ καὶ διοριζομένου, μὴ ὑποκεῖσθαι αὐτὰ δημοσιακῷ τέλει ἢ ἑτέρῳ οἰῳδήτινι, ἐπειδὴ ἀνεφάνη ἐντεῦθεν ἀριλήλως, ὡς δι᾿ αἰτίαν αὐτοῦ ἐκρατήθησαν καὶ ἐπράθησαν τὰ τῆς ἀνακτίσεω; αὐτοῦ πάντως καὶ βελτιώσεως, φθάσα; δὲ όμως ἐξωνήσατο παρὰ τοῦ δρουγγαρίου, καὶ κατέχει και + Παρέστη τῇ ἡμῶν μετριότητι προκαθημένη συνοδικῶς ὁ ἀπὸ τοῦ κλήρου τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Θεσσαλονίκης, Δημήτριος ὁ Εσκαμματισμέ νος, καὶ ἀνέφερεν, ὡς ἀπορφανισθεὶς πατρόθεν καὶ μητρόθεν ἣν ὑπείκων καὶ ὑποτασσόμενος τοῖς πρώτ
'$235
JOAN. CALECÆ CP. PATRIARCHÆ
δας τελεῖν καὶ χειροτονίας οφφικίων, ἐπεὶ ταῦτα, νέμεται πάλιν αὐτὰ, διὰ τοῦτο καὶ ἔτι οὐδὲ διαμνη
ὡς εἴρηται, ἀρχιερεῦσι προσήκουσι. Περὶ μέντοι τῶν
κατὰ τὸ παρὸν εὑρισκομένων διπλοκλήρων, εἰ καὶ
κατὰ τὴν τῶν εἰρημένων τῆς τοιαύτης μονής δικαιω
μάτων περίληψιν παρασταλῆναι αὐτοὺς ἔδει, ἀλλ'
οὖν διακρίσει τὸ πρᾶγμα δοῦσα ἡ μετριότης ἡμῶν
συνοδικῶς τούτους μὲν εἴασε διὰ βίου εἶναι καὶ εὐε
ρίσκεσθαι ἐν αὐτῷ τοῦ λοιποῦ δὲ καὶ εἰς τὸ ἔμπροσθεν οὐκ ὀφείλει ὁ τῆς τοῦ ᾿Ακαπνίου διπλόκληρον
ὅλως εἰς τὸν τοιοῦτον παραδέξασθαι κλῆρον, ἀλλ᾽ εἰ
καὶ παραδέξεται ὁπωσδήποτε, αὐτόθεν ἡ πρᾶξις αὕτη
εὐθὺς τὴν κατάλυσιν ἕξει· ἥκιστα γὰρ εἰκὸς καὶ
δίκαιον ἡμῖν κέκριται, ἄλλο τι παρά τινος εἰς τὸν
τοιοῦτον κλῆρον πραχθῆναι, παρ' δ τά τε χρυσόβουλλα καὶ τὰ σεπτὰ προστάγματα διορίζονται,
ὀφείλοντος καὶ τοῦ νῦν ἱερωτάτου ἀρχιερέως Θεσσαλονίκης καὶ τῶν μετ᾿ αὐτὸν στέργειν καὶ ἐμμένειν
εἰς ὅσον ταῦτα διέξεισι, ἵν᾽ οὕτω καὶ ἀσύγχυτος ή
τάξις αὕτη διατελῇ εἰς αἰῶνα τὸν ἅπαντα. Τῆς γὰρ
περὶ τούτου χάριν ἀσφαλείας ἐγένετο καὶ ἐπεδόθη
τῇ πολλάκις διαληφθείσῃ τοῦ ᾿Ακαπνίου σεβασμία
πατριαρχικῇ μονῇ καὶ ἡ παροῦσα συνοδική διάγνωσις καὶ ἀπόφασις τῆς ἡμῶν μετριότητος εἰς διαιωνίζουσαν τὴν ἀσφάλειαν μηνὶ Ἰουνίῳ Ινδ. ζ'.
XVII. Synodus dirimit controversiam.
μονεύει τὸ αὐτὸ σεπτόν χρυσόβουλλον τῆς τοιαύτης
μονῆς, οὐδὲ ἀποπέμπεται ὅλως αὐτὴν ῥητῶς ἀπὸ
τοῦ τοιούτου τοπίου, ὡς μὴ ἀνενεχθέντος τοῦ πράγματος, ὡς εἰς ἀλήθειαν εἶχεν, ἑτέρων καὶ αὐτῇ
προσόντων χρυσοβούλλων καὶ μὴ ἀναιρουμένων διὰ
τοῦ ἐμφανιζομένου παρὰ τοῦ Καλοστρατιώτου, διασκέψει συνοδικῇ δοῦσα· τὰ περὶ τούτου ἡ μετριότης
ἡμῶν, ἔκρινε διά τε τὰς εἰρημένας αἰτίας, καὶ ἅμα
διὰ τὸ καὶ τοὺς φιλευσεβεῖς νόμους οὕτωσὶ περὶ τῶν
τοιούτων διαγορεύειν· «Δεῖ τοὺς οἰκονόμους τῶν
ἐκκλησιῶν ἀδεῶς ἐκδικεῖν τὰ περιελθόντα εἰς τὴν
βασιλείαν ἐξ εὐαγῶν οίκων ἀκίνητα καὶ ἀμείψεως
τρόπον, ἐὰν πρὸς ἕτερον μετέλθωσι πρόσωπον, καὶ
πάλιν ὁ κατὰ δωρεὰν λαβὼν ἀκίνητον ἐκκλησιαστι
χόν, πρὸς τῷ μὴ ἀπολαῦσαι τοῦ δωρηθέντος, καὶ ἔτε
ρον παραπλήσιον ἀποδώσει, ο μηδὲν εἶναι κώλυμα
καὶ ἐμπόδιον τοῖς μοναχοῖς, ἀναζητεῖν τὸ τοιοῦτον
αὐτῶν δίκαιον· μέντοι γε καὶ ἐδικαίωσε γνώμῃ και
νῇ τῶν περὶ αὐτὴν ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Θεσ
σαλονίκης, τοῦ Πισιδίας, τοῦ Δυρραχίου, τοῦ Διδυ
μοτείχου, τοῦ Μαδύτων, τοῦ Αἴνου, τοῦ Χερσῶνος
καὶ τοῦ Βάρνης, ἔτι δὲ καὶ τοῦ οἰκείου τῷ κρατίστῳ
καὶ ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι, καθολικοῦ κριτού, κῦρ
Νικολάου τοῦ Ματαράγγου, συμπαρόντος τῇ συνόδῳ
καὶ συνδικάζοντος ἡμῖν τὰ τῆς ὑποθέσεως, ὡς ἂν διδῶται τῇ αὐτῇ σεβασμία μονῇ τοῦ Πλυναρίου παρά
τοῦ Καλοστρατιώτου τὸ ὑπὲρ τῶν τοιούτων οἰκημάτ
των αὐτοῦ ἀνῆκον ταύτῃ ἐμφύτευμα, ὡς ἐτάχθη τὸ
Ο ἀπ᾿ ἀρχῆς καὶ συνεφωνήθη, ὀφείλοντος ἀποδιδόναι
τοῦτο κατὰ τὸ ἀνυστέρητον, ἐπειδὴ οὐδὲ παρέσχον
αἰτίαν οἱ μοναχοί τινα τῇ πρὸς τὸν δρουγγάριον
πράσει τῶνδε τῶν αὐτοῦ οἰκημάτων, ὥστε καὶ ζημίαν ὑποσχεῖν αὐτοὺς ἐντεῦθεν, ἀλλ' αὐτὸς ἑαυτῷ
γέγονεν αἴτιος εἰς τοῦτο· «Τὰ παρ' ἑτέρων δὲ γινό
μενα ἑτέρους οὐ καταβλάπτουσιν, ο οἱ αὐτοὶ καὶ
ταῦτα νόμοι φασίν, οὐ μὴν ἀλλ᾽ ὅτε καὶ μὴ εἶχεν
οὕτω περιλήψεως τὸ αὐτὸ σεπτόν χρυσόβουλλον, ὡς
παρυποκλαπῆναι δοκεῖν τῶν βασιλικῶν ἀκοῶν, ἀλλὰ
ῥητῶς ἀπεστέρει καὶ τὴν μονὴν τοῦ τοιούτου αὐτῆς
τοπίου, ἐπειδὴ τοῦτο ὑπ᾽ αἰτίῳ τῷ Καλοστρατιώτη
συμβῆναι ἔμελλεν, οὐδ' οὕτως ἰσχυρογνωμονεῖν αὐτ
τὸν ἔδει καὶ ἀγνώμονος προφανῶς ἔργον ἐνδείκνυ
σθαι, ὡς ἀποστερῆσαι ταύτην τοῦ ἐμφυτεύματος ἐπὶ
κρίματι τῆς οἰκείας ψυχῆς· κἂν μὲν οὖν ἀποδιδῷ
τοῦτο, εὖ ἂν ἔχοι, εἰ δὲ μὴ, ἐξέσται τοῖς μοναχοῖς
ἀποπέμψασθαι αὐτὸν ἐκεῖθεν τὰς ὅλας λαβόντα τῶν
τοιούτων αὐτοῦ οἰκοδομιῶν. Εἰς γὰρ τὴν περὶ τού
του ἀσφάλειαν ἐγένετο καὶ ἐπεδόθη αὐτοῖς καὶ ἡ
παροῦσα συνοδική διάγνωσις καὶ ἀπόφασις τῆς ἡμῶν
μετριότητος μηνὶ Φεβρουαρίῳ ίνδ. η'.
† Οι ενασκούμενοι μοναχοὶ τῇ σεβασμία μονῇ τῆς
ὑπεράγνου Δεσποίνης καὶ Θεομήτορος καὶ ἐπικεκλημένῃ τοῦ Πλυναρίου διένεξιν ἔχοντες μετὰ τοῦ Κα
λοστρατιώτου περὶ τοῦ ἀνήκοντος αὐτοῖς ἐμφυτεύ
ματος, ἀφ᾽ ὧν οὗτος ἀνήγειρεν οἰκημάτων ἐν τῇ πε
ριοχῇ καὶ τοῖς δικαίοις τῆς αὐτῆς σεβασμίας μονῆς,
ζητήσας ἐπὶ τούτῳ καὶ λαβὼν παρ' αὐτῶν τὸ τοιοῦτο
τόπιον, ἐκίνησαν τὰ περὶ τούτου ἐπὶ τῆς καθ' ἡμᾶς
ἱερᾶς καὶ θείας συνόδου, καὶ δὴ τῶν μερῶν ἀμφοτέρων τῷ δικαστηρίῳ παρεστώτων, ἐξετάσει δοθείσης
τῆς κατ' αὐτοὺς τοιαύτης ὑποθέσεως, οἱ μὲν μονα
καὶ τὰ ἐπὶ τῇ περιοχῇ τῆς αὐτῆς μονῆς καὶ τοῖς
ὁπουδήποτε διαφέρουσιν αὐτῇ κτήμασι προσόντα
αὐτοῖς σεπτὰ χρυσόβουλλα προκομίσαντες, & δή χρυσ
σίβουλλα τὸ ἀπαρεγχείρητον καὶ ἀπαραποίητον,
ἀναφαίρετόν τε καὶ ἀναπόσπαστον περιποιούνται
αὐτοῖς εἰς ταῦτα, ἐζήτουν κατ' αὐτά, ὡς καὶ ἐπὶ τῷ
τοιούτῳ τοπίῳ δικαιούμενοι τὸ τεταγμένον ἐμφύ
τευμα, ὁ Καλοστρατιώτης δὲ καὶ αὐτὸς τὸ παρ'
ἑαυτῷ σεπτὸν χρυσόβουλλον τοῦ ἀοιδίμου καὶ μακα
ρίτου βασιλέως τοῦ πάππου τοῦ ἐκ Θεοῦ κρατίστου
καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος εμφανίσας, δικαιοῦσθαι
δι' αὐτοῦ διετείνετο, ὥστε μηδέν τι πρὸς αὐτοὺς δι
δόναι. ᾿Αναγνωσθέντος μέντοι τοῦδε τοῦ σεπτοῦ χρυσοβούλλου ἐν ἐπηκόῳ, καὶ διαλαμβάνοντος διὰ χρέους
τοῦ Καλοστρατιώτου δημοσιακὸν κρατηθῆναι καὶ
πραθήναι τὰ οἰκήματα αὐτοῦ ταῦτα τῷ δρουγγαράφ....., ἅμα δὲ καὶ διοριζομένου, μὴ ὑποκεῖσθαι
αὐτὰ δημοσιακῷ τέλει ἢ ἑτέρῳ οἰῳδήτινι, ἐπειδὴ
ἀνεφάνη ἐντεῦθεν ἀριλήλως, ὡς δι᾿ αἰτίαν αὐτοῦ
ἐκρατήθησαν καὶ ἐπράθησαν τὰ τῆς ἀνακτίσεω;
αὐτοῦ πάντως καὶ βελτιώσεως, φθάσα; δὲ όμως
ἐξωνήσατο παρὰ τοῦ δρουγγαρίου, καὶ κατέχει και
XVIII. Synodus concedit cuidam clerico facultatem
promotionis.
+ Παρέστη τῇ ἡμῶν μετριότητι προκαθημένη
συνοδικῶς ὁ ἀπὸ τοῦ κλήρου τῆς ἁγιωτάτης μητρο
πόλεως Θεσσαλονίκης, Δημήτριος ὁ Εσκαμματισμένος, καὶ ἀνέφερεν, ὡς ἀπορφανισθεὶς πατρόθεν καὶ
μητρόθεν ἣν ὑπείκων καὶ ὑποτασσόμενος τοῖς πρώτ
Part XIX, XXPars XIX, XX
col. 1237–1238page 121 of 238
PG 152:1237τος· τὴν ἀπὸ Θεοῦ εἰρήνην καὶ τὸ ἔλεος, ἀπαλλαγήν τε τῶν ἀνιαρῶν καὶ πᾶν ἄλλο ἀγαθὸν καὶ σωτήριον ἐπευχόμεθα πᾶσιν ὑμῖν ἐκ Θεοῦ παντοκράτορος ἡμεῖς ὅσον καὶ ὑπὲρ ὑμῶν καὶ ὑπὲρ τῶν ἄλλων ἀπάν των τῶν ἐν τοῖς Βαρβάροις Χριστιανῶν ὑπεραλγού μεν καὶ ὀδυνώμεθα, οὐδὲ εἰπεῖν ἔχομεν, Πληροφορήθητε, ὅθεν οὐδὲ διαλιμπάνομεν καὶ νυκτὸς καὶ ἡμέ ρας ικετεύοντες καὶ παρακαλοῦντες τὸν Θεὸν, ἵνα τὴν διὰ πλῆθος ἁμαρτιῶν ἐπενεχθεῖσαν τῷ γένει ἡμῶν καταιγίδα εἰς αἰθρίαν μεταποιήσῃ καὶ ἀπο στρέψῃ τὰ κακὰ τοῖς ἐχθροῖς, ὅπερ καὶ θαῤῥοῦμεν, ὡς οὐ μὴ ἀπομείνῃ ἐπὶ πολὺ, ἵνα οὐδὲν δώσει ὁ τῶν οἰκτιρμῶν Κύριος τέλος χρηστὸν ταῖς ὑπὲρ ἡμῶν ικεσίαις, μόνον σπουδάζετε καὶ ὑμεῖς θεραπεύειν τὸν Θεὸν διὰ τῶν καλῶν ὑμῶν ἔργων καὶ τῆς θεοφιλοῦς ἀναστροφῆς· εἰ γὰρ καὶ κυριεύουσιν ὑμῶν οἱ έχθροί, ἀλλὰ τῶν οἰκείων ψυχῶν καὶ τῆς γνώμης αὐτοὶ ἑαυτῶν ἐστε κύριοι, καὶ τῆς προαιρέσεως ὑμῶν ἐστι φυλάξαι τὸ καλὸν καὶ μὴ φυλάξαι· πλὴν ὡς ἐμάθομεν παρὰ τοῦ κριτοῦ, συντηρεῖσθε καὶ φυλάσσετε τὰ τῆς Χριστιανικῆς ὑμῶν καταστάσεως, εἰς ἢ καὶ ἀσαλεύτους καὶ παγίους μένειν εὐχόμεθα, ἵνα καὶ τῶν ἐπηγγελμένων ἐπιτύχητε ἀγαθῶν, ἃ ἡτοίμασε ὁ Θεὸς τοῖς ἀγαπήσασιν αὐτὸν ἐκ ψυχῆς, καὶ τὰς σωτηρίους αὐτοῦ φυλάξασιν ἐντολὰς, οὗ ἡ χάρις δια φυλάξαι ὑμᾶς. τοῖς αὐταδέλφοις αὐτοῦ, τῷ Νικολάῳ καὶ τῷ Θεολαός, ἐν Κυρίῳ ἀγαπητὰ τέκνα τῆς ἡμῶν μετριότη δώρῳ, οἵτινες δὴ καὶ συνέθεντο καὶ συνεβιβάσθησαν διὰ μόνης ψιλῆς συμφωνίας προ χρόνων μετὰ τοῦ Φόρτου Μιχαὴλ, ἐφ᾽ ᾧ λαβεῖν τὴν τοῦ ἀνεψιοῦ αὐτοῦ θυγατέρα τὴν Ξένην νύμφην ἐπὶ τούτῳ δὴ τῷ Δημη τρίῳ· γενομένης μέντοι τῆς τοιαύτης αὐτῶν συμφων νίας, ἐπείπερ εἶδεν οὗτος τὴν κόρην ἀφήλικα παν τελῶς, ἐχώρησεν εὐθὺς εἰς ἀθέτησιν τῆς πράξεως ταύτης, ἥτις δὴ πρᾶξις λαληθείσα καὶ ἐπὶ τῆς ἐκεῖ σε ἁγιωτάτης εκκλησίας τὸ ἄκυρον ἔσχε κατὰ τὴν ἐπὶ τοῖς τοιούτοις διαταγὴν τῶν φιλευσεβῶν νόμων, ὡς τῆς κόρης μήπω τὸν ἔννομον πρὸς γάμον φθασάσης χρόνον. "Επειτα ηγάγετο ἑαυτῷ γυναῖκα νομί μως, καὶ ζητήσαντος ἱερωθῆναι, ἐπειδὴ ἐλαλήθη τὰ τῆς εἰρημένης ἐπὶ τῇ τοῦ Φόρτου συμβιβάσεως, γέ γονε περὶ τούτου ἐξέτασις παρὰ ἐκκλησιαστικῶν 5 προτροπῇ καὶ ἀναθέσει τοῦ ἱερωτάτου μητροπολίτου Θεσσαλονίκης, ὑπερτίμου καὶ ἐξάρχου πάσης Θετταλίας, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητοῦ ἀδελφοῦ τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργοῦ, παρ᾽ ὧν δὴ καὶ ἐρωτηθεῖσαι ή τε μήτηρ καὶ ἡ μάμμη, ἔτι δὲ καὶ ὁ αὐτάδελφος τοῦ εἰρημένου φόρτου ὁ δρουγγάριο; καὶ ἡ αὐτοῦ σύζυγος, εἶπον καὶ διεβεβαιώσαντο ὑπὸ βάρει ἀφορισμοῦ, ὡς χρόνων ἦν τὸ κύριον τότε πέντε καὶ πρὸς, ὅτε μεταξὺ αὐτοῦ τε καὶ τοῦ Ἐσκαμμα τισμένου τὰ ψιλὰ γέγονε σύμφωνα. Ταῦτα ὁ δηλωθεὶς Εσκαμματισμένος ἀνενέγκας προέτεινεν ἐπὶ τοῦ μέσου καὶ γράμμα τῶν ποιησαμένων τὴν ἐρώτησιν ἐκκλησιαστικῶν, τοῦ πρωτονοταρίου δηλονότι καὶ τοῦ λογοθέτου, ὑπογραφῇ τῇ αὐτῶν πεπιστωμένον, πρὸς δὲ καὶ τοῦ ἱερομονάχου Γρηγορίου, συνοδε τοῖς παρ' αὐτοῦ ῥηθεῖσι διεξιόν, καὶ ἐζήτησεν ἡμε τέρας τυχεῖν εἰς τοῦτο καὶ συνοδικῆς διαγνώσεως. Συνεδριάζοντος τοίνυν τῇ καθ᾽ ἡμᾶς ἱερᾷ καὶ θείᾳ συνόδῳ καὶ τοῦ αὐτοῦ ἱερωτάτου ἀρχιερέως Θεσσαλονίκης καὶ εἰπόντος καὶ αὐτοῦ καὶ πληροφορήσαν τος, οὕτως ἔχειν τὸ ἀληθὲς, διέγνωσται τῇ ἡμῶν μετριότητι καὶ τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοι; ἀρχιε μεῦσι, τῷ Σάρδεων, τῷ Σμύρνης, τῷ Λακεδαιμονίας, τῷ Αίνου, τῷ Βάρνης καὶ τῷ Κω, μηδέν τι κώλυμα εἶναι, μηδὲ ἐμπόδιον τῷ Ἐσκαμματισμένῳ τῷδε εἰς Ιερωσύνην προβιβασθῆναι, ὅσον τὸ ἀπὸ τῆς τοιαύτης ψιλῆς συμφωνίας· ἐπεὶ γὰρ ἡ μὲν πρεσβυτέρα νο μοθεσία μετὰ τὸν ἑπταετή καθίστη χρόνον μνηστεύει σθαι, αἱ Νεαραὶ δὲ τοῦ κῦρ Λέοντος τοῦ Σοφοῦ καὶ ἡ τοῦ κῦρ ᾿Αλεξίου τῶν βασιλέων ἐκείνας εἶναι καὶ κρατεῖν καὶ ἐμπολιτεύεσθαι τῇ τῶν Χριστιανῶν και ταστάσει μνηστείας θεσπίζουσι, τὰς εἰς τὸν δωδέκα του δηλαδή χρόνον καὶ μετ᾿ αὐτὴν καὶ μεθ' ἱερῶν εὐχῶν συντελουμένας, ἀμφοτέρων δὲ τούτων τῶν μνηστειῶν ἀλλοτρίωται τὸ τοῦ Ἐσκαμματισμένου, εἰκότως τὸ ἀκώλυτον ἕξει, ἱερατικοῦ ἀξιωθῆναι βαθμοῦ. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ ἐπιδέδοται αὐτῷ εἰς ἀσφά λειαν καὶ τὸ παρὸν γράμμα τῆς ἡμῶν μετριότητος μηνὶ Μαΐῳ ἰνδ. η'. ΧΧ. † Επειδὴ ἀνενέχθη εἰς τὴν καθ' ἡμᾶς ἱερὰν καὶ θείαν σύνοδον, ὡς τὸ περὶ τὸ Διδυμότειχον πατριαρχικὸν μοναστήριον τὸ εἰς ὄνομα τιμώμενον τῆς ὑπερ άγνου Δεσποίνης καὶ Θεομήτορος τῆς Οδηγητρίας ἀποκατέστη μὲν εὐθὺς τὴν ἀρχὴν ἀπ' αὐτῆς τῆς αὐτ τοῦ κτίσεως ἀνδρῷον, καὶ διέμεινεν ἐπὶ τοῦ σχήματος τοῦδε καὶ τῆς καταστάσεως ἐπὶ χρόνοις, ὅσοις δή καὶ διέμεινε, παρὰ τοῦ καθηγουμένου καὶ τῶν ἐν αὐτῷ μοναχῶν διοικούμενον καὶ διεξαγόμενον, Επει τα κατελείφθη παρὰ τῶν μοναχῶν, καὶ κατῴκησαν αὐτὸ μονάστριαι, ἐπὶ τοσοῦτον δὲ ἦλθεν ἀπορίας ενα τεῦθεν, ὡς καὶ παντελῆ ἐρήμωσιν κινδυνεύειν ὑπου στῆναι, καὶ διὰ ταῦτα ἐζήτησεν ὁ οἰκεῖος τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι....., ὡς τὸ κτητορικὸν ἐπ' αὐτῷ δίκαιον κεκτημένος, εἴ γε δίκαιον, εἰς τὴν ἀρχῆθεν ἐπανελθεῖν τοῦτο κατάστασιν, καὶ μονάζοντας πάλιν ἔχειν οικήτορας, διὰ τὸ καὶ τὰς πλείους τῶν μοναζουσῶν αὐτοῦ μετοίκους γεγονέναι ἐκεῖθεν ἐφ᾽ ἕτερα γυναικεία μοναστήρια, δι' ήν εἴρηται απ τίαν. Συνδιασκεψαμένη τὰ περὶ τούτου ή μετριότης ἡμῶν τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσι, τῷ Κυζίκου, τῷ Σάρδεων, τῷ Σμύρνης, τῷ Λακεδαιμονίας, τῷ Αἴνου, τῷ Μαδύτων, τῷ Μηθύμνης, τῷ Ρωσίου καὶ τῷ Κω, διέκρινε προσῆκον εἶναι καὶ δίκαιον, ἐπανασωθῆναι τῷ τοιούτῳ πατριαρχική μοναστηρίῳ τὰ τῆς ἀρχαίας αὐτοῦ καταστάσεως, † Οἱ κατὰ Νίκαιαν εὑρισκόμενοι κληρικοί, ξερω μένοι, μοναχοὶ καὶ ὁ λοιπές απας Χριστιανικής καὶ παρὰ μοναχῶν ἀνδρῶν οἰκεῖσθαι τοῦτο καὶ διοι κεῖσθαι καὶ διεξάγεσθαι, καθὼς ἀποκατέστη καὶ τὴν αρχήν· ἐπεὶ καὶ ἀπηγόρευτο τῇ Ἐκκλησία Θεοῦ
τος· τὴν ἀπὸ Θεοῦ εἰρήνην καὶ τὸ ἔλεος, ἀπαλλαγήν
τε τῶν ἀνιαρῶν καὶ πᾶν ἄλλο ἀγαθὸν καὶ σωτήριον
ἐπευχόμεθα πᾶσιν ὑμῖν ἐκ Θεοῦ παντοκράτορος
ἡμεῖς ὅσον καὶ ὑπὲρ ὑμῶν καὶ ὑπὲρ τῶν ἄλλων ἀπάν
των τῶν ἐν τοῖς Βαρβάροις Χριστιανῶν ὑπεραλγούμεν καὶ ὀδυνώμεθα, οὐδὲ εἰπεῖν ἔχομεν, πληροφορή
θητε, ὅθεν οὐδὲ διαλιμπάνομεν καὶ νυκτὸς καὶ ἡμέ
ρας ικετεύοντες καὶ παρακαλοῦντες τὸν Θεὸν, ἵνα
τὴν διὰ πλῆθος ἁμαρτιῶν ἐπενεχθεῖσαν τῷ γένει
ἡμῶν καταιγίδα εἰς αἰθρίαν μεταποιήσῃ καὶ ἀποστρέψῃ τὰ κακὰ τοῖς ἐχθροῖς, ὅπερ καὶ θαῤῥοῦμεν,
ὡς οὐ μὴ ἀπομείνῃ ἐπὶ πολὺ, ἵνα οὐδὲν δώσει ὁ τῶν
οἰκτιρμῶν Κύριος τέλος χρηστὸν ταῖς ὑπὲρ ἡμῶν
ικεσίαις, μόνον σπουδάζετε καὶ ὑμεῖς θεραπεύειν
τὸν Θεὸν διὰ τῶν καλῶν ὑμῶν ἔργων καὶ τῆς θεόφι
λοῦς ἀναστροφῆς· εἰ γὰρ καὶ κυριεύουσιν ὑμῶν οἱ
έχθροί, ἀλλὰ τῶν οἰκείων ψυχῶν καὶ τῆς γνώμης
αὐτοὶ ἑαυτῶν ἐστε κύριοι, καὶ τῆς προαιρέσεως ὑμῶν
ἐστι φυλάξαι τὸ καλὸν καὶ μὴ φυλάξαι· πλὴν ὡς
ἐμάθομεν παρὰ τοῦ κριτοῦ, συντηρεῖσθε καὶ φυλάσ
σετε τὰ τῆς Χριστιανικῆς ὑμῶν καταστάσεως, εἰς
ἢ καὶ ἀσαλεύτους καὶ παγίους μένειν εὐχόμεθα, ἵνα
καὶ τῶν ἐπηγγελμένων ἐπιτύχητε ἀγαθῶν, ἃ ἡτοιμα
σε ὁ Θεὸς τοῖς ἀγαπήσασιν αὐτὸν ἐκ ψυχῆς, καὶ τὰς
σωτηρίους αὐτοῦ φυλάξασιν ἐντολὰς, οὗ ἡ χάρις διαφυλάξαι ὑμᾶς.
τοῖς αὐταδέλφοις αὐτοῦ, τῷ Νικολάῳ καὶ τῷ Θεο- λαός, ἐν Κυρίῳ ἀγαπητὰ τέκνα τῆς ἡμῶν μετριότη
δώρῳ, οἵτινες δὴ καὶ συνέθεντο καὶ συνεβιβάσθησαν
διὰ μόνης ψιλῆς συμφωνίας προ χρόνων μετὰ τοῦ
Φόρτου Μιχαὴλ, ἐφ᾽ ᾧ λαβεῖν τὴν τοῦ ἀνεψιοῦ αὐτοῦ
θυγατέρα τὴν Ξένην νύμφην ἐπὶ τούτῳ δὴ τῷ Δημητρίῳ· γενομένης μέντοι τῆς τοιαύτης αὐτῶν συμφων
νίας, ἐπείπερ εἶδεν οὗτος τὴν κόρην ἀφήλικα παν
τελῶς, ἐχώρησεν εὐθὺς εἰς ἀθέτησιν τῆς πράξεως
ταύτης, ἥτις δὴ πρᾶξις λαληθείσα καὶ ἐπὶ τῆς ἐκεῖ
σε ἁγιωτάτης εκκλησίας τὸ ἄκυρον ἔσχε κατὰ τὴν
ἐπὶ τοῖς τοιούτοις διαταγὴν τῶν φιλευσεβῶν νόμων,
ὡς τῆς κόρης μήπω τὸν ἔννομον πρὸς γάμον φθασάσης χρόνον. "Επειτα ηγάγετο ἑαυτῷ γυναῖκα νομίμως, καὶ ζητήσαντος ἱερωθῆναι, ἐπειδὴ ἐλαλήθη τὰ
τῆς εἰρημένης ἐπὶ τῇ τοῦ Φόρτου συμβιβάσεως, γέγονε περὶ τούτου ἐξέτασις παρὰ ἐκκλησιαστικῶν 5
προτροπῇ καὶ ἀναθέσει τοῦ ἱερωτάτου μητροπολίτου
Θεσσαλονίκης, ὑπερτίμου καὶ ἐξάρχου πάσης Θετταλίας, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητοῦ ἀδελφοῦ τῆς ἡμῶν
μετριότητος καὶ συλλειτουργοῦ, παρ᾽ ὧν δὴ καὶ
ἐρωτηθεῖσαι ή τε μήτηρ καὶ ἡ μάμμη, ἔτι δὲ καὶ
ὁ αὐτάδελφος τοῦ εἰρημένου φόρτου ὁ δρουγγάριο;
καὶ ἡ αὐτοῦ σύζυγος, εἶπον καὶ διεβεβαιώσαντο ὑπὸ
βάρει ἀφορισμοῦ, ὡς χρόνων ἦν τὸ κύριον τότε πέντε
καὶ πρὸς, ὅτε μεταξὺ αὐτοῦ τε καὶ τοῦ Ἐσκαμμα
τισμένου τὰ ψιλὰ γέγονε σύμφωνα. Ταῦτα ὁ δηλωθεὶς
Εσκαμματισμένος ἀνενέγκας προέτεινεν ἐπὶ τοῦ
μέσου καὶ γράμμα τῶν ποιησαμένων τὴν ἐρώτησιν
ἐκκλησιαστικῶν, τοῦ πρωτονοταρίου δηλονότι καὶ
τοῦ λογοθέτου, ὑπογραφῇ τῇ αὐτῶν πεπιστωμένον,
πρὸς δὲ καὶ τοῦ ἱερομονάχου Γρηγορίου, συνοδε
τοῖς παρ' αὐτοῦ ῥηθεῖσι διεξιόν, καὶ ἐζήτησεν ἡμε
τέρας τυχεῖν εἰς τοῦτο καὶ συνοδικῆς διαγνώσεως.
Συνεδριάζοντος τοίνυν τῇ καθ᾽ ἡμᾶς ἱερᾷ καὶ θείᾳ
συνόδῳ καὶ τοῦ αὐτοῦ ἱερωτάτου ἀρχιερέως Θεσσα
λονίκης καὶ εἰπόντος καὶ αὐτοῦ καὶ πληροφορήσαν·
τος, οὕτως ἔχειν τὸ ἀληθὲς, διέγνωσται τῇ ἡμῶν
μετριότητι καὶ τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοι; ἀρχιε
μεῦσι, τῷ Σάρδεων, τῷ Σμύρνης, τῷ Λακεδαιμονίας,
τῷ Αίνου, τῷ Βάρνης καὶ τῷ Κω, μηδέν τι κώλυμα
εἶναι, μηδὲ ἐμπόδιον τῷ Ἐσκαμματισμένῳ τῷδε εἰς
Ιερωσύνην προβιβασθῆναι, ὅσον τὸ ἀπὸ τῆς τοιαύτης
ψιλῆς συμφωνίας· ἐπεὶ γὰρ ἡ μὲν πρεσβυτέρα νομοθεσία μετὰ τὸν ἑπταετή καθίστη χρόνον μνηστεύει
σθαι, αἱ Νεαραὶ δὲ τοῦ κῦρ Λέοντος τοῦ Σοφοῦ καὶ ἡ
τοῦ κῦρ ᾿Αλεξίου τῶν βασιλέων ἐκείνας εἶναι καὶ
κρατεῖν καὶ ἐμπολιτεύεσθαι τῇ τῶν Χριστιανῶν και
ταστάσει μνηστείας θεσπίζουσι, τὰς εἰς τὸν δωδέκατου δηλαδή χρόνον καὶ μετ᾿ αὐτὴν καὶ μεθ' ἱερῶν
εὐχῶν συντελουμένας, ἀμφοτέρων δὲ τούτων τῶν
μνηστειῶν ἀλλοτρίωται τὸ τοῦ Ἐσκαμματισμένου,
εἰκότως τὸ ἀκώλυτον ἕξει, ἱερατικοῦ ἀξιωθῆναι βαθμοῦ. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ ἐπιδέδοται αὐτῷ εἰς ἀσφά
λειαν καὶ τὸ παρὸν γράμμα τῆς ἡμῶν μετριότητος
μηνὶ Μαΐῳ ἰνδ. η'.
ΧΧ. Synodus statuit ut monasterium patriarchale
Hodegetria in regione Didymotichi iterum sit cœnobium virile.
† Επειδὴ ἀνενέχθη εἰς τὴν καθ' ἡμᾶς ἱερὰν καὶ
θείαν σύνοδον, ὡς τὸ περὶ τὸ Διδυμότειχον πατριαρ
χικόν μοναστήριον τὸ εἰς ὄνομα τιμώμενον τῆς ὑπεράγνου Δεσποίνης καὶ Θεομήτορος τῆς Οδηγητρίας
ἀποκατέστη μὲν εὐθὺς τὴν ἀρχὴν ἀπ' αὐτῆς τῆς αὐτ
τοῦ κτίσεως ἀνδρῷον, καὶ διέμεινεν ἐπὶ τοῦ σχήματος τοῦδε καὶ τῆς καταστάσεως ἐπὶ χρόνοις, ὅσοις δή
καὶ διέμεινε, παρὰ τοῦ καθηγουμένου καὶ τῶν ἐν
αὐτῷ μοναχῶν διοικούμενον καὶ διεξαγόμενον, Επει
τα κατελείφθη παρὰ τῶν μοναχῶν, καὶ κατῴκησαν
αὐτὸ μονάστριαι, ἐπὶ τοσοῦτον δὲ ἦλθεν ἀπορίας ενα
τεῦθεν, ὡς καὶ παντελῆ ἐρήμωσιν κινδυνεύειν ὑπου
στῆναι, καὶ διὰ ταῦτα ἐζήτησεν ὁ οἰκεῖος τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι....., ὡς τὸ κτητορικὸν
ἐπ' αὐτῷ δίκαιον κεκτημένος, εἴ γε δίκαιον, εἰς τὴν
ἀρχῆθεν ἐπανελθεῖν τοῦτο κατάστασιν, καὶ μονάζοντας πάλιν ἔχειν οικήτορας, διὰ τὸ καὶ τὰς πλείους
τῶν μοναζουσῶν αὐτοῦ μετοίκους γεγονέναι ἐκεῖθεν
ἐφ᾽ ἕτερα γυναικεία μοναστήρια, δι' ήν εἴρηται απ
τίαν. Συνδιασκεψαμένη τὰ περὶ τούτου ή μετριότης
ἡμῶν τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσι, τῷ
Κυζίκου, τῷ Σάρδεων, τῷ Σμύρνης, τῷ Λακεδαιμονίας, τῷ Αἴνου, τῷ Μαδύτων, τῷ Μηθύμνης, τῷ
Ρωσίου καὶ τῷ Κω, διέκρινε προσῆκον εἶναι καὶ
δίκαιον, ἐπανασωθῆναι τῷ τοιούτῳ πατριαρχική
XIX. Joannes monet Nicanos ut perscverent in fide μοναστηρίῳ τὰ τῆς ἀρχαίας αὐτοῦ καταστάσεως,
Christiana.
† Οἱ κατὰ Νίκαιαν εὑρισκόμενοι κληρικοί, ξερω
μένοι, μοναχοὶ καὶ ὁ λοιπές απας Χριστιανικής
καὶ παρὰ μοναχῶν ἀνδρῶν οἰκεῖσθαι τοῦτο καὶ διοικεῖσθαι καὶ διεξάγεσθαι, καθὼς ἀποκατέστη καὶ τὴν
αρχήν· ἐπεὶ καὶ ἀπηγόρευτο τῇ Ἐκκλησία Θεοῦ
Part XXIPars XXI
col. 1239–1240page 122 of 238
PG 152:1239τὸς σεβασμίους μονάς μεταβολὴν ὅλως δέχεσθαι τῆς Δ. μετὰ ζήλου καὶ σπουδάσητε πάσι τρόποις και πάν πρώτης αὐτῶν καταστάσεως, καὶ εἰς γυναικείας μὲν τὰς ἀνδρῴας, τὰς δὲ τῶν γυναικῶν εἰς ἀνδρώας μετ τα ποιεῖσθαι. Καὶ γοῦν ὀφείλει πραχθῆναι τὰ περὶ τούτου κατὰ τὴν συνοδικὴν ταύτην καὶ ἡμετέραν διά γνωσιν. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ καὶ τὸ παρὸν συνοδικὸν γράμμα τῆς ἡμῶν μετριότητος γεγονὸς εἰς ἀσφάλειαν ἐπιδέδοται μηνὶ Μαΐῳ Ινδ. η'. η σαις μηχαναίς, καταλῦσαι τὴν τοιαύτην ἄτοπον καὶ επάρατον πρᾶξιν καὶ ἀνομίαν· καὶ γὰρ οὐδὲ θείαν λειτουργίαν, οὐδὲ ψαλμῳδίαν σχεδὸν ἔπρεπε τελεσθῆ και εἰς τὴν αὐτόθι τόπον, τοιαύτης ἀνομωτάτης πράξεως τελεσθείσης καὶ ἐνεργουμένης ἔτι. Πληροφορήθητε, ότι μεγάλως ἐλυπήθημεν καὶ λυπούμεθα εἰς ὑμᾶς· ἡμεῖς γὰρ περὶ ἄλλων τινῶν τῶν ὡς ἠκού σαμεν ἐνεργουμένων καὶ λαλουμένων αὐτόθι οἶδας ὅτι ἀνάθεσιν μεγάλην εποιησάμεθα πρός σε, ὥστε ἐπι μεληθῆναι ἀνακοπῆναι καὶ διορθωθῆναι αὐτὰ, καὶ ἐπεὶ εἰς τὸ μέγα τοῦτο ἀτύπημα τὸ θεομισέστατον, Ο προδήλως ἀφορίζουσιν οἱ θεῖοι καὶ ἱεροὶ πανόνες, οὐδὲν ἐνεδείξω ζῆλον, οὐδὲ ἐλάλησας οὔτε σύ, οὔτε οἱ ἄλλοι πνευματικοὶ ἄνδρες οἱ αὐτόθι καὶ οἱ τοῦ κλήρου, ποίαν ἐλπίδα ἵνα ἔχωμεν εἰς τὰ ἄλλα, ὅτι ὁ περιπόθητος γαμβρὸς τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος ὁ μέγας Κομνηνὸς οὐδὲν ἐνθυμεῖται τοῦτο, ἢ καὶ ἐνθυμούμενος παραβλέπει καὶ παρα τρέχει τοῦτο, τοῦ πάθους συνθολοῦντος τὸν λογισμὸν αὐτοῦ; ᾿Αλλὰ ὑμεῖς πρέπει, ἵνα ἐνθυμηθῆτε, ὅτι ὅτε ἀνθρωπίνη οὐδὲν γένηται ἐκδίκησις, ἀνέξεσθαι μέλο λει ὁ Θεὸς τῆς τοσαύτης ἀδικίας καὶ παρανομίας, καὶ οὐκ ἀγανακτήσει μεγάλην ἀγανάκτησιν κατὰ τοῦ αὐτόθι τόπου; Η μετριότης οὖν ἡμῶν καὶ ἡ περι αὐτὴν θεία τῶν ἱερωτάτων ἀρχιερέων σύνοδος καὶ πᾶσα ἡ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησία φροντίζοντες μὲν, ὡς ἔχομεν χρέος, καὶ τῆς ψυχικῆς ὠφελείας αὐτοῦ τοῦ περιποθήτου γαμβροῦ τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αυτοκράτορος τοῦ μεγάλου Κομνηνού, φροντίζοντες δὲ καὶ τοῦ συμφέροντος τῷ αὐτόθι Χριστιανικῷ λαῷ, ἐγράψαμεν ὅσα ἐγράψαμεν πρὸς αὐτὸν, παρεγγυώμενοι, ὡς καθολικοί Πατέρες, ἀποστῆναι αὐτὸν τῆς ὀλεθρίου ταύτης καὶ παρανομωτάτης πράξεως, καὶ ἀπολῦσαι μὲν, μᾶλλον δὲ ἐξορίσαι μακρὰν ἀπὸ τῶν αὐτόθι τὴν θεοστυγή μοιχαλίδα, ἦν καὶ ὑπ' ἀφορισμὸν ἐποιησάμεθα κατὰ τὴν τῶν θείων καὶ ἱερῶν κανόνων ἀκολουθίαν, προσλαβέσθαι δὲ καὶ συνοικεῖν τῇ κατὰ τοὺς θείους νόμους γυναικὶ αὐτοῦ, τῇ περιποθήτῳ θυγατρὶ τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αυτοκράτι ρος, παρεγγυώμεθα δὲ καὶ πρὸς ὑμᾶς, ἀναφωνοῦντες τὸ συμφέρον καὶ λυσιτελοῦν ὑμῖν ἐπὶ ἀρχιερατικῇ καὶ ἱερατικῇ ὑπηρεσίᾳ καὶ διακονία ὑμῶν, ὅτι, εἴπερ οὐδὲν γένηται, ὅσον γράφομεν, καὶ οὐδὲν σκου † Ἱερώτατε μητροπολίτα Τραπεζοῦντος καὶ ὑπέρτιμε, αγαπητὰ κατὰ Κύριον ἀδελφὲ τῆς ἡμῶν μετ τριότητος καὶ συλλειτουργέ, χάρις εἴη καὶ εἰρήνη παρὰ Θεοῦ τῇ σῇ ἱερότητι. Οίδας, ὅτι εὑρισκομένου σου ἐνταῦθα ἐλαλήθη περὶ τοῦ περιποθήτου γαμβροῦ τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος, αὐθέντου τῆς Τραπεζοῦντος, τοῦ μεγάλου Κομνηνοῦ, ὅτι οὐ δὲν διάκειται καλῶς, οὐδὲ σχετικῶς πρὸς τὴν περι πόθητον θυγατέρα τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αυ τοκράτορος, τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, τὴν μεγάλην Κομνηνὴν, οὐδὲ στέργει αὐτὴν, καθὼς ὀφείλει ὡς γυναῖκα αὐτοῦ, μηδεμίαν διδοῦσαν αἰτίαν, τῇ τοῦ Θεοῦ χά ριτι, ἀλλὰ περιφρονεῖ καὶ πικραίνει ἐπὶ τοσοῦτον αὐτὴν, ὥστε ὁπόνοιαν εἶναι, μήπως προϊόντος τοῦ χρόνου ἀθετήσῃ αὐτὴν, καὶ ὡς εἴπομεν καὶ ἐδείξα μεν ταῦτα, ἅπερ ἐγνωρίσαμεν, πρὸς τὴν σὴν ἱερό τητα, ἔτι δὲ καὶ τοὺς μετὰ σοῦ ἐλθόντας ἐνταῦθα κληρικούς σου, τοσοῦτον διεβεβαιώσασθε, μὴ εἶναι ἀληθῆ, ὥστε πάντα τρόπον ἐποιήσατε πληροφορῆσαι τὰς ἡμετέρας καρδίας, καὶ δέξασθαι, ὅτι οὐδὲν ἔχουσιν οὕτως, ὡς ἐγνωρίσαμεν, τὰ εἰρημένα. Νῦν δὲ ἐμάθομεν τρανότερον, ὅτι τοσοῦτον ἀπέστερξε καὶ ἀπώσατο ὁ περιπόθητος γαμβρὸς τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος ὁ μέγας Κομνηνὸς αὐτ τὴν τὴν περιπόθητον θυγατέρα τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος, τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, ὥστε καὶ ἔλαβεν ἄλλην μοιχαλίδα, καὶ συνοικεῖ ταύτῃ, ὡς δῆθεν νομίμῳ. Πόσον οὖν ἔνι τοῦτο ἄτοπον καὶ ὀλέ θριον καὶ ἀπηγορευμένον καὶ οὐ μόνον εἰς ψυχικὴν ἀπώλειαν ἀφορῶν αὐτοῦ τοῦ μεγάλου Κομνηνοῦ, ἀλλὰ καὶ ἄτιμον καὶ ἐπιβλαβὲς καὶ κατὰ τὴν σωματικὴν αὐτοῦ κατάστασιν καὶ ἀρχὴν, ἔχετε καὶ ὑμεῖς δια κρῖναι, καὶ οὐδὲν ἔνι χρεία λόγων πολλῶν, ὥστε πα ραστῆσαι τοῦτο πρὸς ὑμᾶς· θαυμάζομεν δὲ εἰς τὴν πήσητε, ἐπεὶ ἀφορισμὸς ἐγένετο κατὰ τῆς τοιαύτης Ιερότητά σου καὶ τοὺς αὐτόθι ἄλλους ἀρχιερεῖς καὶ τοὺς πνευματικοὺς καὶ ἱερωμένους ἄνδρας, πῶς ἠνέσχεσθε μέχρι τοῦ νῦν τῆς ἐνεργηθείσης τοιαύτης ἀτοπίας, καὶ οὐδὲν ἀνελάβεσθε ζῆλον θεῖον τὸν προσ ήκοντα, καὶ ἐνέστητε καὶ ἠλέγξατε τὴν παρανομίαν καὶ τὴν τοσαύτην ἀναισχυντίαν, ἥτις ἐτολμήθη ἐπὶ καταλύσει τῶν θείων θεσμῶν καὶ κανόνων καὶ ἐπὶ βλάβη τοῦ αὐτόθι Χριστιανικοῦ λαοῦ, ὥστε, εἰ δέοι, καὶ ὑπὲρ τούτου ἀποθανεῖν· πάντως γὰρ οἴδατε, ὅπως ἔχουσι τὴν τοιαύτην ἄτοπον πρᾶξιν οἱ αὐτοὶ θεῖοι καὶ ἱεροὶ κανόνες, καὶ ὅπω; τοὺς μοιχαλίσι συνοικοῦντας ἀκοινωνήτους ἔχουσι, καὶ τῆς τῶν πισ στῶν ὁμηγύρεως ἀλλοτρίους ποιοῦνται παντάπασιν. Ἔδει οὖν, ἵνα συναχθῆτε πάντες καὶ λαλήσητε ἀτοπίας καὶ παρανομίας, καὶ ἐπιμεληθῆτε ἐνδείξασθαι τὴν ἔνστασιν, ἣν ὀφείλετε ἐπὶ ἐκκοπῇ καὶ διορ θώσει τοῦ πράγματος, ἀλλὰ κοινωνῆτε τοῖς ἀτόποις ἔργοις, ἀπαλλοτριωθήσεσθε καὶ ὑμεῖς τῆς ἐκκλησιαστικῆς κοινωνίας, ἅτε προελόμενοι οἰκειοθελῶς ἀποτεμεῖν ἑαυτοὺς τῆς ὁλομελείας τοῦ τῆς καθόλου Ἐκκλησία; σώματος. Υπέμεινεν οὖν εἰς ὑμᾶς, πως ἵνα ἐπιμεληθῆτε ἀπαλλάξαι του ψυχικοῦ ὀλεθρίου πτώματος καὶ τὸν περιπόθητον γαμβρόν τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αυτοκράτορος, τὸν μέγαν Κομνηνὸν, καὶ ὑμᾶς αὐτοὺς τοῦ ἐπηρτημένου κινδύνου, καὶ τὸν αὐτόθι λαὸν τοῦ ἀπὸ τῆς εἰρημένης αἰτίας ολέ θρου καὶ τῆς παρὰ τοῦ Θεοῦ ἀγανακτήσεως, ὡς ἂν καὶ ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ εἴη μεθ' ὑμῶν.
JOAN. CALBCB CP. PATRIARCHE
τὸς σεβασμίους μονάς μεταβολὴν ὅλως δέχεσθαι τῆς Δ. μετὰ ζήλου καὶ σπουδάσητε πάσι τρόποις και πάν
πρώτης αὐτῶν καταστάσεως, καὶ εἰς γυναικείας μὲν
τὰς ἀνδρῴας, τὰς δὲ τῶν γυναικῶν εἰς ἀνδρώας μετ
τα ποιεῖσθαι. Καὶ γοῦν ὀφείλει πραχθῆναι τὰ περὶ
τούτου κατὰ τὴν συνοδικὴν ταύτην καὶ ἡμετέραν διά
γνωσιν. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ καὶ τὸ παρὸν συνοδικὸν
γράμμα τῆς ἡμῶν μετριότητος γεγονὸς εἰς ἀσφάλειαν
ἐπιδέδοται μηνὶ Μαΐῳ Ινδ. η'.
XXI. Joannes monet metropolitam et clerunt Trapezuntis, ne amplius imperatoris Comneni adulterio conniveant.
η
σαις μηχαναίς, καταλῦσαι τὴν τοιαύτην ἄτοπον καὶ
επάρατον πρᾶξιν καὶ ἀνομίαν· καὶ γὰρ οὐδὲ θείαν
λειτουργίαν, οὐδὲ ψαλμῳδίαν σχεδὸν ἔπρεπε τελεσθῆ
και εἰς τὴν αὐτόθι τόπον, τοιαύτης ἀνομωτάτης
πράξεως τελεσθείσης καὶ ἐνεργουμένης ἔτι. Πληρο
φορήθητε, ότι μεγάλως ἐλυπήθημεν καὶ λυπούμεθα
εἰς ὑμᾶς· ἡμεῖς γὰρ περὶ ἄλλων τινῶν τῶν ὡς ἠκού
σαμεν ἐνεργουμένων καὶ λαλουμένων αὐτόθι οἶδας ὅτι
ἀνάθεσιν μεγάλην εποιησάμεθα πρός σε, ὥστε ἐπι
μεληθῆναι ἀνακοπῆναι καὶ διορθωθῆναι αὐτὰ, καὶ
ἐπεὶ εἰς τὸ μέγα τοῦτο ἀτύπημα τὸ θεομισέστατον,
Ο προδήλως ἀφορίζουσιν οἱ θεῖοι καὶ ἱεροὶ πανόνες,
οὐδὲν ἐνεδείξω ζῆλον, οὐδὲ ἐλάλησας οὔτε σύ, οὔτε
οἱ ἄλλοι πνευματικοὶ ἄνδρες οἱ αὐτόθι καὶ οἱ τοῦ
κλήρου, ποίαν ἐλπίδα ἵνα ἔχωμεν εἰς τὰ ἄλλα, ὅτι ὁ
περιπόθητος γαμβρὸς τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου
αὐτοκράτορος ὁ μέγας Κομνηνὸς οὐδὲν ἐνθυμεῖται
τοῦτο, ἢ καὶ ἐνθυμούμενος παραβλέπει καὶ παρα
τρέχει τοῦτο, τοῦ πάθους συνθολοῦντος τὸν λογισμὸν
αὐτοῦ; ᾿Αλλὰ ὑμεῖς πρέπει, ἵνα ἐνθυμηθῆτε, ὅτι ὅτε
ἀνθρωπίνη οὐδὲν γένηται ἐκδίκησις, ἀνέξεσθαι μέλο
λει ὁ Θεὸς τῆς τοσαύτης ἀδικίας καὶ παρανομίας, καὶ
οὐκ ἀγανακτήσει μεγάλην ἀγανάκτησιν κατὰ τοῦ
αὐτόθι τόπου; Η μετριότης οὖν ἡμῶν καὶ ἡ περι
αὐτὴν θεία τῶν ἱερωτάτων ἀρχιερέων σύνοδος καὶ
πᾶσα ἡ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησία φροντίζοντες μὲν, ὡς
ἔχομεν χρέος, καὶ τῆς ψυχικῆς ὠφελείας αὐτοῦ τοῦ
περιποθήτου γαμβροῦ τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου
αυτοκράτορος τοῦ μεγάλου Κομνηνού, φροντίζοντες
δὲ καὶ τοῦ συμφέροντος τῷ αὐτόθι Χριστιανικῷ λαῷ,
ἐγράψαμεν ὅσα ἐγράψαμεν πρὸς αὐτὸν, παρεγγυώ
μενοι, ὡς καθολικοί Πατέρες, ἀποστῆναι αὐτὸν τῆς
ὀλεθρίου ταύτης καὶ παρανομωτάτης πράξεως, καὶ
ἀπολῦσαι μὲν, μᾶλλον δὲ ἐξορίσαι μακρὰν ἀπὸ τῶν
αὐτόθι τὴν θεοστυγή μοιχαλίδα, ἦν καὶ ὑπ' ἀφορισμὸν
ἐποιησάμεθα κατὰ τὴν τῶν θείων καὶ ἱερῶν κανόνων
ἀκολουθίαν, προσλαβέσθαι δὲ καὶ συνοικεῖν τῇ κατὰ
τοὺς θείους νόμους γυναικὶ αὐτοῦ, τῇ περιποθήτῳ
θυγατρὶ τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αυτοκράτι
ρος, παρεγγυώμεθα δὲ καὶ πρὸς ὑμᾶς, ἀναφωνούν
τες τὸ συμφέρον καὶ λυσιτελοῦν ὑμῖν ἐπὶ ἀρχιερατι
κῇ καὶ ἱερατικῇ ὑπηρεσίᾳ καὶ διακονία ὑμῶν, ὅτι,
εἴπερ οὐδὲν γένηται, ὅσον γράφομεν, καὶ οὐδὲν σκου
† Ἱερώτατε μητροπολίτα Τραπεζοῦντος καὶ ὑπέρ
τιμε, αγαπητὰ κατὰ Κύριον ἀδελφὲ τῆς ἡμῶν μετ
τριότητος καὶ συλλειτουργέ, χάρις εἴη καὶ εἰρήνη
παρὰ Θεοῦ τῇ σῇ ἱερότητι. Οίδας, ὅτι εὑρισκομένου
σου ἐνταῦθα ἐλαλήθη περὶ τοῦ περιποθήτου γαμβροῦ
τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος, αὐθέντου
τῆς Τραπεζοῦντος, τοῦ μεγάλου Κομνηνοῦ, ὅτι οὐ
δὲν διάκειται καλῶς, οὐδὲ σχετικῶς πρὸς τὴν περιπόθητον θυγατέρα τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αυτοκράτορος, τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, τὴν μεγάλην Κομνη·
νὴν, οὐδὲ στέργει αὐτὴν, καθὼς ὀφείλει ὡς γυναῖκα
αὐτοῦ, μηδεμίαν διδοῦσαν αἰτίαν, τῇ τοῦ Θεοῦ χάριτι, ἀλλὰ περιφρονεῖ καὶ πικραίνει ἐπὶ τοσοῦτον
αὐτὴν, ὥστε ὁπόνοιαν εἶναι, μήπως προϊόντος τοῦ
χρόνου ἀθετήσῃ αὐτὴν, καὶ ὡς εἴπομεν καὶ ἐδείξαμεν ταῦτα, ἅπερ ἐγνωρίσαμεν, πρὸς τὴν σὴν ἱερότητα, ἔτι δὲ καὶ τοὺς μετὰ σοῦ ἐλθόντας ἐνταῦθα
κληρικούς σου, τοσοῦτον διεβεβαιώσασθε, μὴ εἶναι
ἀληθῆ, ὥστε πάντα τρόπον ἐποιήσατε πληροφορῆσαι τὰς ἡμετέρας καρδίας, καὶ δέξασθαι, ὅτι οὐδὲν
ἔχουσιν οὕτως, ὡς ἐγνωρίσαμεν, τὰ εἰρημένα. Νῦν
δὲ ἐμάθομεν τρανότερον, ὅτι τοσοῦτον ἀπέστερξε
καὶ ἀπώσατο ὁ περιπόθητος γαμβρὸς τοῦ κρατίστου
καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος ὁ μέγας Κομνηνὸς αὐτ
τὴν τὴν περιπόθητον θυγατέρα τοῦ κρατίστου καὶ
ἁγίου μου αὐτοκράτορος, τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, ὥστε
καὶ ἔλαβεν ἄλλην μοιχαλίδα, καὶ συνοικεῖ ταύτῃ, ὡς
δῆθεν νομίμῳ. Πόσον οὖν ἔνι τοῦτο ἄτοπον καὶ ὀλέθριον καὶ ἀπηγορευμένον καὶ οὐ μόνον εἰς ψυχικὴν
ἀπώλειαν ἀφορῶν αὐτοῦ τοῦ μεγάλου Κομνηνοῦ, ἀλλὰ
καὶ ἄτιμον καὶ ἐπιβλαβὲς καὶ κατὰ τὴν σωματικὴν
αὐτοῦ κατάστασιν καὶ ἀρχὴν, ἔχετε καὶ ὑμεῖς διακρῖναι, καὶ οὐδὲν ἔνι χρεία λόγων πολλῶν, ὥστε πα
ραστῆσαι τοῦτο πρὸς ὑμᾶς· θαυμάζομεν δὲ εἰς τὴν πήσητε, ἐπεὶ ἀφορισμὸς ἐγένετο κατὰ τῆς τοιαύτης
Ιερότητά σου καὶ τοὺς αὐτόθι ἄλλους ἀρχιερεῖς καὶ
τοὺς πνευματικοὺς καὶ ἱερωμένους ἄνδρας, πῶς ἡνέσχεσθε μέχρι τοῦ νῦν τῆς ἐνεργηθείσης τοιαύτης
ἀτοπίας, καὶ οὐδὲν ἀνελάβεσθε ζῆλον θεῖον τὸν προσήκοντα, καὶ ἐνέστητε καὶ ἠλέγξατε τὴν παρανομίαν
καὶ τὴν τοσαύτην ἀναισχυντίαν, ἥτις ἐτολμήθη ἐπὶ
καταλύσει τῶν θείων θεσμῶν καὶ κανόνων καὶ ἐπὶ
βλάβη τοῦ αὐτόθι Χριστιανικοῦ λαοῦ, ὥστε, εἰ δέοι,
καὶ ὑπὲρ τούτου ἀποθανεῖν· πάντως γὰρ οἴδατε,
ὅπως ἔχουσι τὴν τοιαύτην ἄτοπον πρᾶξιν οἱ αὐτοὶ
θεῖοι καὶ ἱεροὶ κανόνες, καὶ ὅπω; τοὺς μοιχαλίσι
συνοικοῦντας ἀκοινωνήτους ἔχουσι, καὶ τῆς τῶν πισ
στῶν ὁμηγύρεως ἀλλοτρίους ποιοῦνται παντάπασιν.
Ἔδει οὖν, ἵνα συναχθῆτε πάντες καὶ λαλήσητε
ἀτοπίας καὶ παρανομίας, καὶ ἐπιμεληθῆτε ἐνδείξα
σθαι τὴν ἔνστασιν, ἣν ὀφείλετε ἐπὶ ἐκκοπῇ καὶ διορ
θώσει τοῦ πράγματος, ἀλλὰ κοινωνῆτε τοῖς ἀτόποις
ἔργοις, ἀπαλλοτριωθήσεσθε καὶ ὑμεῖς τῆς ἐκκλη
σιαστικῆς κοινωνίας, ἅτε προελόμενοι οἰκειοθελῶς
ἀποτεμεῖν ἑαυτοὺς τῆς ὁλομελείας τοῦ τῆς καθόλου
Ἐκκλησία; σώματος. Υπέμεινεν οὖν εἰς ὑμᾶς, πως
ἵνα ἐπιμεληθῆτε ἀπαλλάξαι του ψυχικοῦ ὀλεθρίου
πτώματος καὶ τὸν περιπόθητον γαμβρόν τοῦ κρατί
στου καὶ ἁγίου μου αυτοκράτορος, τὸν μέγαν Κομνη
νὸν, καὶ ὑμᾶς αὐτοὺς τοῦ ἐπηρτημένου κινδύνου, καὶ
τὸν αὐτόθι λαὸν τοῦ ἀπὸ τῆς εἰρημένης αἰτίας ολέθρου καὶ τῆς παρὰ τοῦ Θεοῦ ἀγανακτήσεως, ὡς ἂν
καὶ ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ εἴη μεθ' ὑμῶν.
Part XXII, XXIIIPars XXII, XXIII
col. 1241–1242page 123 of 238
PG 152:1241μηδὲ χωρεῖν ὅλως τὰ τοῦ Πνεύματος δυναμένην † Ἐπειδὴ ἀπηλέγχθη ὁ μοναχὸς Βαρλαὰμ ἐπὶ τῆς συγκροτηθείσης ἱερᾶς καὶ θείας συνόδου χάριν τῶν λαληθέντων παρ' αὐτοῦ κατὰ τῶν ἱερῶς ἡσυχαζόντων, βλάσφημα λαλῶν καὶ ἄντικρυς ἐναντία τοῖς θείοις τῶν Πατέρων λόγοις, καὶ διὰ τοῦτο κρί νει ἀναγκαῖον ἡ μετριότης ἡμῶν, ἵνα περισυναχθῶ σιν, ὁπουδήποτε εὑρίσκονται, συγγράμματα τούτου περὶ τῆς τοιαύτης ὑποθέσεως· ἀπολύουσα τὸ παρὸν γράμμα παρακελεύεται διὰ τούτου τοῖς τε ἐν ταῖς σεβασμίαις μοναῖς μοναχοῖς καὶ τοῖς οἰκήτορσι τῆς βασιλίδος ταύτης τῶν πόλεων, ἵνα, ὅστις ἔχει σύγ γραμμά τι τοῦ τοιούτου μοναχοῦ περὶ τῆς τοιαύτης ἢ περὶ ἄλλης ἐκκλησιαστικῆς ὑποθέσεως, μηδὲν ἔχῃ τοῦτο παρ' ἑαυτῷ ἀπὸ τοῦ νῦν, ἀλλὰ ἐνέγκῃ τοῦτο εἰς τὴν ἡμῶν μετριότητα, ὅθεν καὶ οὐδεὶς ὀφείλει ἀπὸ τούτων συσχεῖν καὶ ἔχειν παρ' ἑαυτῷ τοιοῦτόν τι σύγγραμμα, είτε πολύ, εἴτε ὀλίγον τοῦ δηλωθέν της μοναχοῦ Βαρλαάμ, εἰδότες, ὡς ὁ μὴ φανερὸν ποιήσας καὶ ἐνεγκών, όπερ, ὡς εἴρηται, ὑπὸ ἀφοῦ ρισμὸν ποιήσεται ἑαυτὸν, ὃν ἐκφωνεῖ ἡ μετριότης ἡμῶν διὰ τοῦ παρόντος γράμματος, ἀπολυθέντος εἰς ἀσφάλειαν τοῦ μὴ περιπεσεῖν τινα τῷ ἐκ τοῦ εἰρη μένου βάρους κρίματι, αὐτὰ δὲ ταῦτα παρακελεύσ ται ἡ μετριότης ἡμῶν καὶ πρὸς τοὺς οἰκήτορας τῶν οπουδήποτε λοιπῶν πόλεων, τούς τε μοναχοὺς καὶ τοὺς κοσμικούς, ἵνα καὶ αὐτοί, ὑφορώμενοι τὸ ἐκ τοῦ ἀφορισμοῦ κατάκριμα, εμφανίσωσι πρὸς τὸ μέσ ρος τῶν ὁπουδήποτε ἐκκλησιῶν, εἰ τι ἔχει ἕκαστος σύγγραμμα τοῦ εἰρημένου μοναχοῦ, ὡς εἴρηται, ὥστε δημοσίᾳ ἀφανισθῆναι αὐτά. † Επαινετὸς ἀληθῶς ὁ εἰπὼν, τὴν ταπείνωσιν ἀληθείας εἶναι ἐπίγνωσιν· αὕτη γὰρ καὶ τῶν οἰκείων μέτρων ἐστὶ κατάληψις, καὶ δι' αὐτῆς τήν τε πρὸς Θεὸν εἰρήνην καὶ τὴν πρὸς τὸν πλησίον καρπούμεθα, δι' ἧς αὖθις καὶ τὴν ἐπὶ τοῦ παρόντος καὶ τὴν ἐπὶ τοῦ μέλλοντος αἰῶνος ἀνάπαυσιν ποριζόμεθα, κατὰ τὴν θεσπεσίαν ἐκείνην καὶ προτρεπτικὴν εἰς τοῦτο τοῦ Κυρίου φωνήν· Μάθετε ἀπ' ἐμοῦ, ὅτι πραός εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ, καὶ εὑρήσετε ἀνάπαυσιν ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν· αὕτη πείθει τὸν κεκτημένον ἑαυτῷ μὲν προσέχειν καὶ Θεῷ προσανέα χειν, παντὸς δὲ κακοῦ τῷ τοῦ Κυρίου φόβῳ κατὰ τὴν τοῦ σοφοῦ Σολομῶντος λόγον ἐκκλίνοντα, εὐλα βῶς περὶ τὰ ὑπὲρ ἑαυτὸν καὶ σωφρόνως ἔχειν, ὅρια πατέρων αἰώνια μὴ μεταίροντα καὶ τὰς ἐφ' ἑκάτερα παρατροπάς, υπερβολὰς, φημὶ, καὶ ἐλλείψεις ἀπο τ.επόμενον, τὴν βασιλικὴν ὁδεύειν καὶ μέσην καὶ πρὸς οὐρανοὺς καὶ Θεὸν ἀπλανῶς καὶ ἀσφαλῶς φέ ρουσαν. ᾿Αλλ' ὁ ἐκ Καλαβρίας ὁρμώμενος μοναχός Βαρλαάμ, εἰς τὸ τῆς οἰήσεως πέλαγος ἐξ ἀφροσύνη; πάντως καὶ ἰδιοῤῥυθμίας καθεὶς ἑαυτὸν, καὶ μέγα φρονῶν ἐπὶ τῇ τῆς θύραθεν ἐπιστήμη φιλοσοφίας κατὰ τῆς ὑπερφυοῦς καὶ ὄντως φιλοσοφίας εχώρησεν, ἐπιστρατεύσας τῇ διδασκαλίᾳ τοῦ Πνεύματος, την ψυχικὴν καὶ ἀποδεδοκιμασμένην φιλοσοφίαν· τὴν μαθητιῶντα γὰρ οὗτος ὑποκριθεὶς προσῆλθε ποτέ σὺν δόλῳ τισὶ τῶν παρ' ἡμῖν μοναχῶν, οἱ τὸν ἡσύ χιον προελόμενοι βίον, τοῖς ἄλλοις πάσι χαίρειν εἰ πόντες, Θεῷ προσανέχουσι, καὶ τούτων οὐδενὶ μὲν τῶν ἐλλογιμωτέρων, τοῖς ἁπλουστέροις δὲ μᾶλλον ἐφοίτησεν ἐξεπίτηδες, δέει πάντως τοῦ μὴ φωρα θῆναι. Μετά μικρόν μέντοι καὶ αὐτῶν ἀποστὰς, ἀποτρόπαιον εγγράφως τούτων κατηγόρηκε φρό. νημα, ὡς δῆθεν ὑπ' αὐτῶν πρεσβευόμενον· ἀκούσας γὰρ ἐκείνων λεγόντων, ὡς ἀπὸ παραδόσεως ἐχόντων τῶν ἁγίων Πατέρων, ὅτι οἱ διὰ τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ κεκαθαρμένοι τὰς καρδίας ἐλλάμψεις θείας μυστικῶς καὶ ἀποῤῥήτως ἐγγινομένας αὐταῖς δέ χονται, κατηγόρησεν αὐτῶν, ὡς τὴν οὐσίαν αὐτὴν τοῦ Θεοῦ μεθεκτὴν λεγόντων. Τῶν δὲ ἀπολογουμέν νων, οὐ τὴν οὐσίαν, ἀλλὰ τὴν ἄκτιστον, καὶ ἀΐδιον, καὶ θεοποιὸν χάριν τοῦ Πνεύματος, διθεῖας αὐτοῖς ἐντεῦθεν ἔγκλημα προστρίψασθαι ἐπεχείρησεν. εν μὴν ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ἐκκλησίαν τοῦ Θεοῦ παρελθὼν καὶ τὰ περὶ τούτου ἀνενέγκας τῇ ἡμῶν μετριότητι, κατηγορῶν μάλιστα τοῦ τιμιωτάτου ἐν ἱερομονάχοις κῦρ Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ ἐζήτησε μετακληθῆναι καὶ αὐτοὺς εἰς τὴν καθ' ἡμᾶς ἱερὰν καὶ θείαν σύνο δον· μετακληθέντων τοίνυν ἑτέραν ὁ Βαρλαάμ ἐτρά πετο, ἀποφεύγων καὶ μὴ καταπειθής όλως γινόμενος εἰς τὴν σύνοδον ἀπαντῆσαι καὶ τοῖς κατηγορη θεῖσι παρ' αὐτοῦ μοναχοῖς εἰς λόγους ἐλθεῖν καὶ ἀντικαταστῆναι αὐτοῖς, ἐφ᾽ οἷς κατ' αὐτῶν συνεγράψατο, πρόφασιν μὲν τῆς ἀποφυγῆς ποιούμενος της νικαῦτα τὴν βασιλικὴν ἀποδημίαν, τῇ δ᾽ ἀληθείᾳ ἑαυτοῦ καταγνους καὶ τὸν ἐντεῦθεν ἔλεγχον δεδιώς ἔπειτα συνόδου συγκροτηθείσης παρουσίᾳ καὶ τοῦ ἐκ Θεοῦ βασιλέως, τοῦ ἀοιδίμου καὶ μακαρίτου, ἐν τῷ περιωνόμῳ ναῷ τῆς τοῦ Θεοῦ Λόγου Σοφίας, τῆς τε συγκλήτου καὶ οὐκ ὀλίγων από τε τῶν τι μιωτάτων ἀρχιμανδριτῶν καὶ καθηγουμένων και τῶν τῆς πολιτείας συνειλεγμένων, μεταπεμφθείς καὶ ὁ αὐτὸς Βαρλαάμ καὶ προτραπεὶς εἰπεῖν καὶ ἀποδεῖξαι, εἴ τι εἰπεῖν ἔχει κατὰ τῶν καθ᾿ ἡσυχίαν ζώντων μοναχῶν, παρόντων ἤδη καὶ αὐτῶν τῇ συνό δῳ, αὐτὸς ὡσπερεὶ τοῦ προκειμένου λήθην παθών, μάλιστα δὲ συγχέειν πειρώμενος τὰ τῆς ὑποθέσεως, εἰς ἐρωτήσεις καὶ ἀπορίας ἐχωρεῖτο δογματικάς, καὶ λύσεις τῶν ἀπορημάτων ἐζήτει, εἰς ὃ καὶ ἐνι στάμενος καὶ ἰσχυριζόμενος, μηδέν τι πρότερον εἰπεῖν, πρὶν ἂν τὴν ἐπὶ ταῖς ἐρωτήσεσι ταύταις ἀπόκρισιν καὶ λύσιν κομίσηται· ἐπειδὴ καὶ ἅπαξ καὶ δὶς καὶ μετ' εμβριθείας ἀποκρουσθείς, οὐκ ένε δίδου τῆς ἐνστάσεως ταύτης, οὐδὲ ἐπείθετο λέγειν περὶ τῆς τῶν προκειμένον ἐξετάσεως, τῆς κατὰ τῶν μοναχῶν δηλαδὴ ἐγγράφου παρ' αὐτοῦ κατηγορίας, ἐπέτρεψεν ή μετριότης ἡμῶν ἀναγνωσθῆναι εἰς ἐπήκοον τῆς συνόδου τοὺς ἱεροὺς καὶ θείους κανόνας, δι' ὧν ἀπηγόρευται καὶ οὐδαμῶς παρακεχώρηται, μή μόνον τοῖς κατ' αὐτὸν, ἀλλὰ καὶ τοῖς ἄλλοις πᾶς, μηδέν τι περὶ δογμάτων κινεῖν, καὶ τοῖς ἄλλοις ἐντεῦθεν πάντως ἀνάγκην ἐπιτιθέναι
XXII. Joqnnes jubet colligi scripta theologica dam· μηδὲ χωρεῖν ὅλως τὰ τοῦ Πνεύματος δυναμένην
nati monachi Barlaam.
† Ἐπειδὴ ἀπηλέγχθη ὁ μοναχὸς Βαρλαὰμ ἐπὶ
τῆς συγκροτηθείσης ἱερᾶς καὶ θείας συνόδου χάριν
τῶν λαληθέντων παρ' αὐτοῦ κατὰ τῶν ἱερῶς ἡσυχαζόντων, βλάσφημα λαλῶν καὶ ἄντικρυς ἐναντία
τοῖς θείοις τῶν Πατέρων λόγοις, καὶ διὰ τοῦτο κρίνει ἀναγκαῖον ἡ μετριότης ἡμῶν, ἵνα περισυναχθῶ
σιν, ὁπουδήποτε εὑρίσκονται, συγγράμματα τούτου
περὶ τῆς τοιαύτης ὑποθέσεως· ἀπολύουσα τὸ παρὸν
γράμμα παρακελεύεται διὰ τούτου τοῖς τε ἐν ταῖς
σεβασμίαις μοναῖς μοναχοῖς καὶ τοῖς οἰκήτορσι τῆς
βασιλίδος ταύτης τῶν πόλεων, ἵνα, ὅστις ἔχει σύγ
γραμμά τι τοῦ τοιούτου μοναχοῦ περὶ τῆς τοιαύτης
ἢ περὶ ἄλλης ἐκκλησιαστικῆς ὑποθέσεως, μηδὲν ἔχῃ
τοῦτο παρ' ἑαυτῷ ἀπὸ τοῦ νῦν, ἀλλὰ ἐνέγκῃ τοῦτο
εἰς τὴν ἡμῶν μετριότητα, ὅθεν καὶ οὐδεὶς ὀφείλει
ἀπὸ τούτων συσχεῖν καὶ ἔχειν παρ' ἑαυτῷ τοιοῦτόν
τι σύγγραμμα, είτε πολύ, εἴτε ὀλίγον τοῦ δηλωθέν
της μοναχοῦ Βαρλαάμ, εἰδότες, ὡς ὁ μὴ φανερὸν
ποιήσας καὶ ἐνεγκών, όπερ, ὡς εἴρηται, ὑπὸ ἀφοῦ
ρισμὸν ποιήσεται ἑαυτὸν, ὃν ἐκφωνεῖ ἡ μετριότης
ἡμῶν διὰ τοῦ παρόντος γράμματος, ἀπολυθέντος εἰς
ἀσφάλειαν τοῦ μὴ περιπεσεῖν τινα τῷ ἐκ τοῦ εἰρημένου βάρους κρίματι, αὐτὰ δὲ ταῦτα παρακελεύσται ἡ μετριότης ἡμῶν καὶ πρὸς τοὺς οἰκήτορας τῶν·
οπουδήποτε λοιπῶν πόλεων, τούς τε μοναχοὺς καὶ
τοὺς κοσμικούς, ἵνα καὶ αὐτοί, ὑφορώμενοι τὸ ἐκ
τοῦ ἀφορισμοῦ κατάκριμα, εμφανίσωσι πρὸς τὸ μέσ
ρος τῶν ὁπουδήποτε ἐκκλησιῶν, εἰ τι ἔχει ἕκαστος
σύγγραμμα τοῦ εἰρημένου μοναχοῦ, ὡς εἴρηται,
ὥστε δημοσίᾳ ἀφανισθῆναι αὐτά.
XXIII. Synodus condemnat dogmata monachi
Barlaam.
† Επαινετὸς ἀληθῶς ὁ εἰπὼν, τὴν ταπείνωσιν
ἀληθείας εἶναι ἐπίγνωσιν· αὕτη γὰρ καὶ τῶν οἰκείων
μέτρων ἐστὶ κατάληψις, καὶ δι' αὐτῆς τήν τε πρὸς
Θεὸν εἰρήνην καὶ τὴν πρὸς τὸν πλησίον καρπούμεθα, δι' ἧς αὖθις καὶ τὴν ἐπὶ τοῦ παρόντος καὶ
τὴν ἐπὶ τοῦ μέλλοντος αἰῶνος ἀνάπαυσιν ποριζόμεθα,
κατὰ τὴν θεσπεσίαν ἐκείνην καὶ προτρεπτικὴν εἰς
τοῦτο τοῦ Κυρίου φωνήν· Μάθετε ἀπ' ἐμοῦ, ὅτι
πραός εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ, καὶ εὑρήσετε
ἀνάπαυσιν ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν· αὕτη πείθει τὸν
κεκτημένον ἑαυτῷ μὲν προσέχειν καὶ Θεῷ προσανέα
χειν, παντὸς δὲ κακοῦ τῷ τοῦ Κυρίου φόβῳ κατὰ
τὴν τοῦ σοφοῦ Σολομῶντος λόγον ἐκκλίνοντα, εὐλαβῶς περὶ τὰ ὑπὲρ ἑαυτὸν καὶ σωφρόνως ἔχειν, ὅρια
πατέρων αἰώνια μὴ μεταίροντα καὶ τὰς ἐφ' ἑκάτερα
παρατροπάς, υπερβολὰς, φημὶ, καὶ ἐλλείψεις ἀπο
τ.επόμενον, τὴν βασιλικὴν ὁδεύειν καὶ μέσην καὶ
πρὸς οὐρανοὺς καὶ Θεὸν ἀπλανῶς καὶ ἀσφαλῶς φέρουσαν. ᾿Αλλ' ὁ ἐκ Καλαβρίας ὁρμώμενος μοναχός
Βαρλαάμ, εἰς τὸ τῆς οἰήσεως πέλαγος ἐξ ἀφροσύνη;
πάντως καὶ ἰδιοῤῥυθμίας καθεὶς ἑαυτὸν, καὶ μέγα
φρονῶν ἐπὶ τῇ τῆς θύραθεν ἐπιστήμη φιλοσοφίας
κατὰ τῆς ὑπερφυοῦς καὶ ὄντως φιλοσοφίας εχώρησεν,
ἐπιστρατεύσας τῇ διδασκαλίᾳ τοῦ Πνεύματος, την
ψυχικὴν καὶ ἀποδεδοκιμασμένην φιλοσοφίαν· τὴν
μαθητιῶντα γὰρ οὗτος ὑποκριθεὶς προσῆλθε ποτέ
σὺν δόλῳ τισὶ τῶν παρ' ἡμῖν μοναχῶν, οἱ τὸν ἡσύ
χιον προελόμενοι βίον, τοῖς ἄλλοις πάσι χαίρειν εἰ
πόντες, Θεῷ προσανέχουσι, καὶ τούτων οὐδενὶ μὲν
τῶν ἐλλογιμωτέρων, τοῖς ἁπλουστέροις δὲ μᾶλλον
ἐφοίτησεν ἐξεπίτηδες, δέει πάντως τοῦ μὴ φωραθῆναι. Μετά μικρόν μέντοι καὶ αὐτῶν ἀποστὰς,
ἀποτρόπαιον εγγράφως τούτων κατηγόρηκε φρό.
νημα, ὡς δῆθεν ὑπ' αὐτῶν πρεσβευόμενον· ἀκούσας
γὰρ ἐκείνων λεγόντων, ὡς ἀπὸ παραδόσεως ἐχόντων
τῶν ἁγίων Πατέρων, ὅτι οἱ διὰ τῶν ἐντολῶν τοῦ
Θεοῦ κεκαθαρμένοι τὰς καρδίας ἐλλάμψεις θείας
μυστικῶς καὶ ἀποῤῥήτως ἐγγινομένας αὐταῖς δέχονται, κατηγόρησεν αὐτῶν, ὡς τὴν οὐσίαν αὐτὴν
τοῦ Θεοῦ μεθεκτὴν λεγόντων. Τῶν δὲ ἀπολογουμέν
νων, οὐ τὴν οὐσίαν, ἀλλὰ τὴν ἄκτιστον, καὶ ἀΐδιον,
καὶ θεοποιὸν χάριν τοῦ Πνεύματος, διθεῖας αὐτοῖς
ἐντεῦθεν ἔγκλημα προστρίψασθαι ἐπεχείρησεν. εν
μὴν ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ἐκκλησίαν τοῦ Θεοῦ παρελθὼν
καὶ τὰ περὶ τούτου ἀνενέγκας τῇ ἡμῶν μετριότητι,
κατηγορῶν μάλιστα τοῦ τιμιωτάτου ἐν ἱερομονάχοις
κῦρ Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ ἐζήτησε μετακληθῆναι
καὶ αὐτοὺς εἰς τὴν καθ' ἡμᾶς ἱερὰν καὶ θείαν σύνο
δον· μετακληθέντων τοίνυν ἑτέραν ὁ Βαρλαάμ ἐτράπετο, ἀποφεύγων καὶ μὴ καταπειθής όλως γινόμενος εἰς τὴν σύνοδον ἀπαντῆσαι καὶ τοῖς κατηγορη
θεῖσι παρ' αὐτοῦ μοναχοῖς εἰς λόγους ἐλθεῖν καὶ
ἀντικαταστῆναι αὐτοῖς, ἐφ᾽ οἷς κατ' αὐτῶν συνεγράψατο, πρόφασιν μὲν τῆς ἀποφυγῆς ποιούμενος της
νικαῦτα τὴν βασιλικὴν ἀποδημίαν, τῇ δ᾽ ἀληθείᾳ
ἑαυτοῦ καταγνους καὶ τὸν ἐντεῦθεν ἔλεγχον δεδιώς·
ἔπειτα συνόδου συγκροτηθείσης παρουσίᾳ καὶ τοῦ
ἐκ Θεοῦ βασιλέως, τοῦ ἀοιδίμου καὶ μακαρίτου, ἐν
τῷ περιωνόμῳ ναῷ τῆς τοῦ Θεοῦ Λόγου Σοφίας,
τῆς τε συγκλήτου καὶ οὐκ ὀλίγων από τε τῶν τι
μιωτάτων ἀρχιμανδριτῶν καὶ καθηγουμένων και
τῶν τῆς πολιτείας συνειλεγμένων, μεταπεμφθείς
καὶ ὁ αὐτὸς Βαρλαάμ καὶ προτραπεὶς εἰπεῖν καὶ
ἀποδεῖξαι, εἴ τι εἰπεῖν ἔχει κατὰ τῶν καθ᾿ ἡσυχίαν
ζώντων μοναχῶν, παρόντων ἤδη καὶ αὐτῶν τῇ συνόδῳ, αὐτὸς ὡσπερεὶ τοῦ προκειμένου λήθην παθών,
μάλιστα δὲ συγχέειν πειρώμενος τὰ τῆς ὑποθέσεως,
εἰς ἐρωτήσεις καὶ ἀπορίας ἐχωρεῖτο δογματικάς,
καὶ λύσεις τῶν ἀπορημάτων ἐζήτει, εἰς ὃ καὶ ἐνιστάμενος καὶ ἰσχυριζόμενος, μηδέν τι πρότερον
εἰπεῖν, πρὶν ἂν τὴν ἐπὶ ταῖς ἐρωτήσεσι ταύταις
ἀπόκρισιν καὶ λύσιν κομίσηται· ἐπειδὴ καὶ ἅπαξ
καὶ δὶς καὶ μετ' εμβριθείας ἀποκρουσθείς, οὐκ ένε
δίδου τῆς ἐνστάσεως ταύτης, οὐδὲ ἐπείθετο λέγειν
περὶ τῆς τῶν προκειμένον ἐξετάσεως, τῆς κατὰ
τῶν μοναχῶν δηλαδὴ ἐγγράφου παρ' αὐτοῦ κατηγο
ρίας, ἐπέτρεψεν ή μετριότης ἡμῶν ἀναγνωσθῆναι
εἰς ἐπήκοον τῆς συνόδου τοὺς ἱεροὺς καὶ θείους
κανόνας, δι' ὧν ἀπηγόρευται καὶ οὐδαμῶς παρακεχώρηται, μή μόνον τοῖς κατ' αὐτὸν, ἀλλὰ καὶ τοῖς
ἄλλοις πᾶς, μηδέν τι περὶ δογμάτων κινεῖν, καὶ
τοῖς ἄλλοις ἐντεῦθεν πάντως ἀνάγκην ἐπιτιθέναι
col. 1243–1244page 124 of 238
PG 152:1243τοῦ αὐτοῦ Βαρλαάμ συγγραψαμένου και κατηγορήσαντος αὐτῶν, ἅπερ ἀνωτέρω είρηται, καὶ ἐναντία τοῖς τῶν Πατέρων θείοις λόγοις, ὡς ἀπεδείχθη, ἐκ θεμένου, καὶ ὡς ἐξ ἀνάγκης καὶ αὐτὸς πρὸς τὴν ἀπολογίαν καὶ ἀντίῤῥησιν κεκίνηται. Επειτα ὡρί σθη ενεχθῆναι τὰ τοῦ Βαρλαὰμ συγγράμματα, & καὶ πρὸς ἐξαπάτην τῶν ἀκουόντων Κατὰ Μασαλιανών ἐπέγραφεν, ἐν οἷς συγγράμμασιν ἔλεγε καὶ περὶ τοῦ ἀπροσίτου φωτός τῆς μεταμορφώσεως τοῦ Δεσπότου Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ τῶν τῆς τοῦ φωτὸς τούτου θέας ἠξιωμένων, προκρίτων μαθητῶν αὐτοῦ καὶ ἀποστόλων, λέξεσιν αὐταῖς τάδε «Τὸ ἐν Θαβωρίῳ λάμψαν φῶς οὐκ ἀπρόσιτον ἦν, οὐδὲ κατὰ ἀλήθειαν ὑπῆρχε φῶς θεότητος, οὐδὲ ἀγγέλων ὅλως ἱερώτερον ἢ θειότερον, ἀλλὰ καὶ χεῖ ρον καὶ κατώτερον καὶ αὐτῆς τῆς ἡμετέρας νοή σως πάντα γὰρ τά τε νοήματα καὶ τὰ νοούμενα σεμνότερά ἐστι τοῦ φωτὸς ἐκείνου, ὡς τῇ ὄψει διὰ τοῦ ἀέρος προσπίπτοντος καὶ αἰσθητικῇ δυνάμει ὑποπίπτοντος, καὶ τὰ αἰσθητὰ μόνα δεικνύντος τοῖς ὁρῶσιν, ὑλικοῦ τε ὄντος καὶ ἐσχηματισμένου καὶ ἐν τόπῳ καὶ ἐν χρόνῳ φαινομένου, καὶ τὸν ἀέρα χρωματίζοντος, καὶ νῦν μὲν συνισταμένου τε καὶ φαινομένου, νῦν δὲ διαλυομένου καὶ εἰς τὸ μὴ εἶναι χωροῦντος, ἅτε φανταστού, μεριστοῦ τε καὶ πεπε ρασμένου, δι' δ καὶ ὁρώμενον ἦν ὑπὸ τῶν στέρησιν πασχόντων τῶν νοερῶν ἐνεργειῶν, μᾶλλον δὲ μηδέπω ταύτας ὅλως κτησαμένων, καὶ μήπω κεκαθαρμένων ὄντων, ἀλλὰ καὶ ἀτελῶν καὶ ἐπ' αὐτῆς ἐκείνης τῆς ἐπὶ τοῦ ὄρους θέας, ὡς μηδέπω ἀξιωθέντων τῆς τῶν θεοειδῶν νοήσεων, ἀναγόμεθα δὲ ἀπὸ τοῦ τοιού του φωτός ἐπὶ νοήματα καὶ θεωρήματα, & κρείττω ἐστὶν ἀσυγκρίτως τοῦ φωτὸς ἐκείνου· τοιγαροῦν οἱ λέγοντες αὐτὸ ὑπὲρ νοῦν καὶ ἀληθινὸν καὶ τὰ τοιαῦτα πεπλανημένοι εἰσὶ καθάπαξ, καὶ οὐδὲν τῶν φαινομένων καλῶν ὑψηλότερον εἰδότες, ἀσεβεῖς τε διὰ τοῦτο καὶ ὀλεθριώτατα δόγματα εἰς τὴν Ἐκκλησίαν εἰσάγοντες. ο Ταῦτα μὲν οὖν ὁ Βαρλαάμ ἑτερόδοξα προδήλως καὶ ἐναντία τοῖς περὶ τοῦ θείου τούτου φωτὸς ῥηθεῖσι παρὰ τῶν ἁγίων· τούτων γὰρ ταῖς ῥήσεσι σύμφωνα διαβεβαιούμενοι καὶ φρονεῖν καὶ λέγειν οἱ μοναχοί, ταύτας καὶ προεβάλλοντο· φησί τοίνυν ὁ ἐκ Δαμασκοῦ θεῖος Ἰωάννης - «Σήμερον περὶ τοιούτων ἀπολογεῖσθαι, μηδὲ διδασκαλικὸν ἑαυκαὶ ὡς ἐπισυνέβη τὰ τῆς αὐτῶν διαφορᾶς, προτέρου τοῖς περιτιθέντας ἀξίωμα, διεξιέναι περί τινων έχε κλησιαστικῶν ὑποθέσεων, μόνοις γὰρ ἐδόθη τοῦτο τοῖς ἀρχιερεῖσι Θεοῦ παρὰ τῆς ἄνωθεν χάριτος φησὶ γὰρ ὁ τῆς οἰκουμενικῆς ἐκτης συνόδου κανὼν ξο, ὅτι οὐ χρὴ λαϊκὸν δημοσίᾳ λόγον κινεῖν ἢ δι δάσκειν, ἀξίωμα διδασκαλικὸν ἐντεῦθεν περιποιούμενον, ἀλλ᾽ εἴχειν τῇ παρὰ τοῦ Κυρίου παραδοθείσῃ τάξει, καὶ τὸ οὖς τοῖς τὴν χάριν τοῦ διδασκαλικοῦ λόγου λαβοῦσι διανοίγειν, καὶ τὰ θεῖα παρ' αὐτῶν ἐκδιδάσκεσθαι· ἐν γὰρ τῇ μιᾷ Ἐκκλησία διάφορα μέλη πεποίηκεν ὁ Θεὸς, κατὰ τὴν τοῦ Ἀποστόλου φωνὴν, ἣν ὁ Θεολόγος ἑρμηνεύων Γρηγόριος, σαφώς τὴν ἐν τούτοις τάξιν παρίστησι λέγων· «Ταύτην αἰδώμεθα τὴν τάξιν, ἀδελφοί, ταύτην φυλάττωμεν ὁ μὲν ἔστω τις ἀκοὴ, ὁ δὲ γλῶσσα, ὁ δὲ χείρ, ὁ δὲ ἄλλο τι, ὁ μὲν διδασκέτω, ὁ δὲ μανθανέτω· καὶ ὁ μὲν μανθάνων ἐν εὐπειθείᾳ καὶ ὁ χορηγῶν ἐν ἵλα ρότητι καὶ ὁ ὑπουργῶν ἐν προθυμία. Μὴ πάντες ὦμεν γλῶσσα τὸ ἑτοιμότερον, μὴ πάντες ἀπόστολοι, μὴ πάντες προφῆται, μὴ πάντες διερμηνεύωμεν καὶ μετά τινα· «Τί σεαυτόν ποιεῖς ποιμένα, πρός βατον ὤν; τί γίνη κεφαλή, τους τυγχάνων; τί στρα τηγεῖν ἐπιχειρεῖς, τεταγμένος ἐν στρατιώταις; ν καὶ ἑτέρωθι ἡ Σοφία διακελεύεται· Μὴ ἴσθι ταχὺς ἐν λόγοις, μὴ συμπαρεκτείνου, πένης ών, πλου σίφ, μηδὲ ζήτει τῶν σοφῶν εἶναι σοφώτερος· εἰ δέ τις ἀλῷ τὸν παρόντα παρασαλεύων κανόνα, ἐπὶ ἡμέρας ἀφοριζέσθω τεσσαράκοντα. Καὶ πάλιν ὁ τῆς ἐν Χαλκηδόνι κανὼν ἐννεακαιδέκατος· ι Δεῖ τοὺς τῶν ἐκκλησιῶν προεστῶτας ἐν πάσῃ μὲν ἡμέρᾳ, ἐξαι έτως δὲ ταῖς Κυριακοῖς, πάντα τὸν κλῆρον καὶ τὸν λαὸν ἐκδιδάσκειν τοὺς τῆς εὐσεβείας λόγους ἐκ τῆς θείας Γραφῆς ἀναλεγομένους, τὰ τῆς ἀληθείας νήματά τε καὶ ῥήματα, καὶ μὴ παραβαίνοντας τοὺς ἤδη τεθέντας ὅρους ἢ τὴν ἐκ τῶν θεοφόρων Πατέρων παράδοσιν, ἀλλὰ καὶ, εἰ γραφικὸς ἀνακινηθείη λό γος, μὴ ἄλλως τοῦτον ἑρμηνευέτωσαν, ἢ ὡς ἂν οἱ τῆς Ἐκκλησίας φωστῆρες καὶ διδάσκαλοι διὰ τῶν οἰκείων συγγραμμάτων παρέθεντο· καὶ μᾶλλον ἐν τούτοις εὐδοκιμείτωσαν, ἡ λόγους οἰκείους συντάττοντες, ἔστιν ὅτε καὶ ἀπόρως ἔχοντες πρὸς τοῦτο, ἀποπίπτοιεν τοῦ προσήκοντος· διὰ γὰρ τῆς τῶν προειρημένων Πατέρων διδασκαλίας οἱ λαοὶ ἐν γνώ σει γινόμενοι τῶν τε σπουδαίων καὶ τῶν αἱρετῶν φωτὸς ἀπροσίτου ἄβυσσος, σήμερον αἴγλης θείας καὶ τῶν ἀσυμφόρων καὶ ἀποβλήτων, τὸν βίον μεταβ. ῥυθμίζουσι πρὸς τὸ βέλτιον, καὶ τῷ τῆς ἀγνοίας οὐχ ἁλίσκονται πάθει, ἀλλὰ προσέχοντες τῇ διδασκαλία ἑαυτοὺς πρὸς τὸ μὴ κακῶς παθεῖν παραθήγουσι, καὶ φόβῳ τῶν ἐπηρτημένων τιμωριῶν τὴν σωτηρίαν αὐτοῖς ἐξεργάζονται.» Μετὰ μέντοι τὴν ἀνάγνωσιν τῶν αὐτῶν ἱερῶν καὶ θείων κανόνων προεκομίσθη σαν ἐπὶ τοῦ μέσου, ἃς ὁ Βαρλάαμ φθάσας ἐποιήσατο ἀναφοράς κατὰ τῶν μοναχῶν, καὶ ἀναγνωσθεισῶν τῶν τοιούτων ἀναφορών, προετράπη ὁ διαληφθείς ἱερομόναχος κῦρ Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς τὴν ἐπ' αὐτ ταῖς ποιήσασθαι ἀπολογίαν, ὡς αὐτοῦ μάλιστα καθαπτομέναις, ὅστις καὶ εἰπὼν ἐν προοιμίου λόγῳ καὶ ἀπολογησάμενος, ὅσα εἰκὸς, ἔπειτα διηγήσατο, χύσις ἀπεριόριστος ἐν τῷ Θαβώρ τῷ ὄρει τοῖς ἀπο στόλοις αὐγάζεται· νῦν ὡράθη τὰ τοῖς ἀνθρωπίνοις ἀθέατα όμμασι, σῶμα γήϊνον θείαν ἀπαυγάζει λαμ πρότητα, σῶμα θνητὸν δόξαν πηγάζει θεότητος· ὁ γὰρ Λόγος σάρξ, ή σάρξ δὲ Λόγος ἐγένετο, εἰ καὶ μὴ τῆς οἰκείας ἐξέστη ἑκάτερον φύσεως. "Ο τοῦ θαύματος! οὐκ ἔξωθεν ἡ δόξα τῷ σώματι προσε γίγνετο, ἀλλ' ἔνδοθεν ἐκ τῆς ἀῤῥήτῳ λόγῳ γινομένης αὐτῷ καθ᾿ ὑπόστασιν τοῦ Θεοῦ Λόγου ὑπερθέου θεότητος· ᾧ γὰρ ἐν ἐκείνῳ οἱ ἄγγελοι ἀκλινὲς ἐρεί. δειν τὸ ὄμμα οὐ σθένουσιν, ἐν τούτῳ τῶν ἀποστόλων οἱ πρόκριτοι τῇ δόξῃ τῆς ἑαυτοῦ βασιλείας ὁρῶσιν ἐκλάμποντα, ἐντεῦθεν τοὺς κορυφαίους τῶν ἀποστό των προσλαμβάνεται μάρτυρας τῆς οἰκείας δόξης τε
JOAN. CALEC/ CP. PATRIARCHE
τοῦ αὐτοῦ Βαρλαάμ συγγραψαμένου και κατηγορή
σαντος αὐτῶν, ἅπερ ἀνωτέρω είρηται, καὶ ἐναντία
τοῖς τῶν Πατέρων θείοις λόγοις, ὡς ἀπεδείχθη, ἐκθεμένου, καὶ ὡς ἐξ ἀνάγκης καὶ αὐτὸς πρὸς τὴν
ἀπολογίαν καὶ ἀντίῤῥησιν κεκίνηται. Επειτα ὡρίσθη ενεχθῆναι τὰ τοῦ Βαρλαὰμ συγγράμματα, & καὶ
πρὸς ἐξαπάτην τῶν ἀκουόντων Κατὰ Μασαλιανών
ἐπέγραφεν, ἐν οἷς συγγράμμασιν ἔλεγε καὶ περὶ
τοῦ ἀπροσίτου φωτός τῆς μεταμορφώσεως τοῦ
Δεσπότου Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ τῶν
τῆς τοῦ φωτὸς τούτου θέας ἠξιωμένων, προκρίτων
μαθητῶν αὐτοῦ καὶ ἀποστόλων, λέξεσιν αὐταῖς τάδε·
«Τὸ ἐν Θαβωρίῳ λάμψαν φῶς οὐκ ἀπρόσιτον ἦν,
οὐδὲ κατὰ ἀλήθειαν ὑπῆρχε φῶς θεότητος, οὐδὲ
ἀγγέλων ὅλως ἱερώτερον ἢ θειότερον, ἀλλὰ καὶ χεῖ
ρον καὶ κατώτερον καὶ αὐτῆς τῆς ἡμετέρας νοή
σως πάντα γὰρ τά τε νοήματα καὶ τὰ νοούμενα
σεμνότερά ἐστι τοῦ φωτὸς ἐκείνου, ὡς τῇ ὄψει διὰ
τοῦ ἀέρος προσπίπτοντος καὶ αἰσθητικῇ δυνάμει
ὑποπίπτοντος, καὶ τὰ αἰσθητὰ μόνα δεικνύντος τοῖς
ὁρῶσιν, ὑλικοῦ τε ὄντος καὶ ἐσχηματισμένου καὶ
ἐν τόπῳ καὶ ἐν χρόνῳ φαινομένου, καὶ τὸν ἀέρα
χρωματίζοντος, καὶ νῦν μὲν συνισταμένου τε καὶ
φαινομένου, νῦν δὲ διαλυομένου καὶ εἰς τὸ μὴ εἶναι
χωροῦντος, ἅτε φανταστού, μεριστοῦ τε καὶ πεπερασμένου, δι' δ καὶ ὁρώμενον ἦν ὑπὸ τῶν στέρησιν
πασχόντων τῶν νοερῶν ἐνεργειῶν, μᾶλλον δὲ μηδέπω
ταύτας ὅλως κτησαμένων, καὶ μήπω κεκαθαρμέ
νων ὄντων, ἀλλὰ καὶ ἀτελῶν καὶ ἐπ' αὐτῆς ἐκείνης
τῆς ἐπὶ τοῦ ὄρους θέας, ὡς μηδέπω ἀξιωθέντων τῆς
τῶν θεοειδῶν νοήσεων, ἀναγόμεθα δὲ ἀπὸ τοῦ τοιούτου φωτός ἐπὶ νοήματα καὶ θεωρήματα, & κρείττω
ἐστὶν ἀσυγκρίτως τοῦ φωτὸς ἐκείνου· τοιγαροῦν οἱ
λέγοντες αὐτὸ ὑπὲρ νοῦν καὶ ἀληθινὸν καὶ τὰ τοιαῦτα
πεπλανημένοι εἰσὶ καθάπαξ, καὶ οὐδὲν τῶν φαινο
μένων καλῶν ὑψηλότερον εἰδότες, ἀσεβεῖς τε διὰ
τοῦτο καὶ ὀλεθριώτατα δόγματα εἰς τὴν Ἐκκλησίαν
εἰσάγοντες. ο Ταῦτα μὲν οὖν ὁ Βαρλαάμ ἑτερόδοξα
προδήλως καὶ ἐναντία τοῖς περὶ τοῦ θείου τούτου
φωτὸς ῥηθεῖσι παρὰ τῶν ἁγίων· τούτων γὰρ ταῖς
ῥήσεσι σύμφωνα διαβεβαιούμενοι καὶ φρονεῖν καὶ
λέγειν οἱ μοναχοί, ταύτας καὶ προεβάλλοντο· φησί
τοίνυν ὁ ἐκ Δαμασκοῦ θεῖος Ἰωάννης - «Σήμερον
περὶ τοιούτων ἀπολογεῖσθαι, μηδὲ διδασκαλικὸν ἑαυ- καὶ ὡς ἐπισυνέβη τὰ τῆς αὐτῶν διαφορᾶς, προτέρου
τοῖς περιτιθέντας ἀξίωμα, διεξιέναι περί τινων έχε
κλησιαστικῶν ὑποθέσεων, μόνοις γὰρ ἐδόθη τοῦτο
τοῖς ἀρχιερεῖσι Θεοῦ παρὰ τῆς ἄνωθεν χάριτος -
φησὶ γὰρ ὁ τῆς οἰκουμενικῆς ἐκτης συνόδου κανὼν
ξο, ὅτι οὐ χρὴ λαϊκὸν δημοσίᾳ λόγον κινεῖν ἢ δι
δάσκειν, ἀξίωμα διδασκαλικὸν ἐντεῦθεν περιποιούμενον, ἀλλ᾽ εἴχειν τῇ παρὰ τοῦ Κυρίου παραδοθείσῃ
τάξει, καὶ τὸ οὖς τοῖς τὴν χάριν τοῦ διδασκαλικοῦ
λόγου λαβοῦσι διανοίγειν, καὶ τὰ θεῖα παρ' αὐτῶν
ἐκδιδάσκεσθαι· ἐν γὰρ τῇ μιᾷ Ἐκκλησία διάφορα
μέλη πεποίηκεν ὁ Θεὸς, κατὰ τὴν τοῦ Ἀποστόλου
φωνὴν, ἣν ὁ Θεολόγος ἑρμηνεύων Γρηγόριος, σαφώς
τὴν ἐν τούτοις τάξιν παρίστησι λέγων· «Ταύτην
αἰδώμεθα τὴν τάξιν, ἀδελφοί, ταύτην φυλάττωμεν·
ὁ μὲν ἔστω τις ἀκοὴ, ὁ δὲ γλῶσσα, ὁ δὲ χείρ, ὁ δὲ
ἄλλο τι, ὁ μὲν διδασκέτω, ὁ δὲ μανθανέτω· καὶ ὁ
μὲν μανθάνων ἐν εὐπειθείᾳ καὶ ὁ χορηγῶν ἐν ἵλαρότητι καὶ ὁ ὑπουργῶν ἐν προθυμία. Μὴ πάντες
ὦμεν γλῶσσα τὸ ἑτοιμότερον, μὴ πάντες ἀπόστολοι,
μὴ πάντες προφῆται, μὴ πάντες διερμηνεύωμεν
καὶ μετά τινα· «Τί σεαυτόν ποιεῖς ποιμένα, πρός
βατον ὤν; τί γίνη κεφαλή, τους τυγχάνων; τί στρα
τηγεῖν ἐπιχειρεῖς, τεταγμένος ἐν στρατιώταις; ν
καὶ ἑτέρωθι ἡ Σοφία διακελεύεται· Μὴ ἴσθι ταχὺς
ἐν λόγοις, μὴ συμπαρεκτείνου, πένης ών, πλουσίφ, μηδὲ ζήτει τῶν σοφῶν εἶναι σοφώτερος· εἰ
δέ τις ἀλῷ τὸν παρόντα παρασαλεύων κανόνα,
ἐπὶ ἡμέρας ἀφοριζέσθω τεσσαράκοντα. Καὶ πάλιν
ὁ τῆς ἐν Χαλκηδόνι κανὼν ἐννεακαιδέκατος· ι Δεῖ
τοὺς τῶν ἐκκλησιῶν προεστῶτας ἐν πάσῃ μὲν ἡμέρᾳ,
ἐξαι έτως δὲ ταῖς Κυριακοῖς, πάντα τὸν κλῆρον καὶ
τὸν λαὸν ἐκδιδάσκειν τοὺς τῆς εὐσεβείας λόγους ἐκ
τῆς θείας Γραφῆς ἀναλεγομένους, τὰ τῆς ἀληθείας
νήματά τε καὶ ῥήματα, καὶ μὴ παραβαίνοντας τοὺς
ἤδη τεθέντας ὅρους ἢ τὴν ἐκ τῶν θεοφόρων Πατέρων
· παράδοσιν, ἀλλὰ καὶ, εἰ γραφικὸς ἀνακινηθείη λό
γος, μὴ ἄλλως τοῦτον ἑρμηνευέτωσαν, ἢ ὡς ἂν οἱ
τῆς Ἐκκλησίας φωστῆρες καὶ διδάσκαλοι διὰ τῶν
οἰκείων συγγραμμάτων παρέθεντο· καὶ μᾶλλον ἐν
τούτοις εὐδοκιμείτωσαν, ἡ λόγους οἰκείους συντάτ
τοντες, ἔστιν ὅτε καὶ ἀπόρως ἔχοντες πρὸς τοῦτο,
ἀποπίπτοιεν τοῦ προσήκοντος· διὰ γὰρ τῆς τῶν
προειρημένων Πατέρων διδασκαλίας οἱ λαοὶ ἐν γνώ
σει γινόμενοι τῶν τε σπουδαίων καὶ τῶν αἱρετῶν φωτὸς ἀπροσίτου ἄβυσσος, σήμερον αἴγλης θείας
καὶ τῶν ἀσυμφόρων καὶ ἀποβλήτων, τὸν βίον μεταβ.
ῥυθμίζουσι πρὸς τὸ βέλτιον, καὶ τῷ τῆς ἀγνοίας οὐχ
ἁλίσκονται πάθει, ἀλλὰ προσέχοντες τῇ διδασκαλία
ἑαυτοὺς πρὸς τὸ μὴ κακῶς παθεῖν παραθήγουσι,
καὶ φόβῳ τῶν ἐπηρτημένων τιμωριῶν τὴν σωτηρίαν
αὐτοῖς ἐξεργάζονται.» Μετὰ μέντοι τὴν ἀνάγνωσιν
τῶν αὐτῶν ἱερῶν καὶ θείων κανόνων προεκομίσθησαν ἐπὶ τοῦ μέσου, ἃς ὁ Βαρλάαμ φθάσας ἐποιήσατο
ἀναφοράς κατὰ τῶν μοναχῶν, καὶ ἀναγνωσθεισῶν
τῶν τοιούτων ἀναφορών, προετράπη ὁ διαληφθείς
ἱερομόναχος κῦρ Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς τὴν ἐπ' αὐτ
ταῖς ποιήσασθαι ἀπολογίαν, ὡς αὐτοῦ μάλιστα
καθαπτομέναις, ὅστις καὶ εἰπὼν ἐν προοιμίου λόγῳ
καὶ ἀπολογησάμενος, ὅσα εἰκὸς, ἔπειτα διηγήσατο,
χύσις ἀπεριόριστος ἐν τῷ Θαβώρ τῷ ὄρει τοῖς ἀποστόλοις αὐγάζεται· νῦν ὡράθη τὰ τοῖς ἀνθρωπίνοις
ἀθέατα όμμασι, σῶμα γήϊνον θείαν ἀπαυγάζει λαμπρότητα, σῶμα θνητὸν δόξαν πηγάζει θεότητος· ὁ
γὰρ Λόγος σάρξ, ή σάρξ δὲ Λόγος ἐγένετο, εἰ καὶ
μὴ τῆς οἰκείας ἐξέστη ἑκάτερον φύσεως. "Ο τοῦ
θαύματος! οὐκ ἔξωθεν ἡ δόξα τῷ σώματι προσεγίγνετο, ἀλλ' ἔνδοθεν ἐκ τῆς ἀῤῥήτῳ λόγῳ γινομένης
αὐτῷ καθ᾿ ὑπόστασιν τοῦ Θεοῦ Λόγου ὑπερθέου
θεότητος· ᾧ γὰρ ἐν ἐκείνῳ οἱ ἄγγελοι ἀκλινὲς ἐρεί.
δειν τὸ ὄμμα οὐ σθένουσιν, ἐν τούτῳ τῶν ἀποστόλων
οἱ πρόκριτοι τῇ δόξῃ τῆς ἑαυτοῦ βασιλείας ὁρῶσιν
ἐκλάμποντα, ἐντεῦθεν τοὺς κορυφαίους τῶν ἀποστό
των προσλαμβάνεται μάρτυρας τῆς οἰκείας δόξης τε
col. 1245–1246page 125 of 238
PG 152:1245καὶ θεότητος, ἀποκαλύπτει δὲ αὐτοῖς τὴν οἰκείαν φύσιν ἔκστασιν καὶ ἀνάβασιν, καθ᾽ ἦν καὶ τοῦ κρείτ θεότητα, τελείους δὲ εἶναι τοὺς τὴν θείαν δόξαν εἰκὸς κατοπτεύοντας, τὴν ἁπάντων ἐπέκεινα, τὴν μόνην καὶ ὑπερτελῆ καὶ προτέλειον· ὁ θεῖος γὰρ ὄντως καὶ θεηγόρος Διονύσιος, Οὕτως ὁ δεσπότης, φησὶν, ὀφθή σεται τοῖς ἑαυτοῦ τελείοις θεράπουσιν, δν τρόπον ἐν ὄρει Θαβώρ τοῖς ἀποστόλοις ὀπτάνεται, Ἰωάννην παραλαμβάνει, ὡς τῆς θεολογίας παρθένον καὶ καθαρώτατον όργανον, ὅπως τὴν ἄχρονον δόξαν τοῦ Υἱοῦ θεασάμενος, Εν ἀρχῇ ἦν ὁ λόγος, καὶ ὁ Λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεὸν, καὶ Θεὸς ἦν ὁ Λόγος, βροντήσετε μήτηρ γὰρ προσευχῆς ἡ ἡσυχία, προσ ευχὴ δὲ θείας δόξης εμφάνεια· ὅταν γὰρ τὰς αἰσθήσεις μύσωμεν, καὶ ἑαυτοῖς καὶ τῷ Θεῷ συγγενώμεθα καὶ τῆς ἔξωθεν τοῦ κόσμου περιφορᾶς ἐλευθερωθέντες ἐντὸς αὐτῶν γενώμεθα, τότε τρανῶς ἐν ἑαυ τοῖς τὴν τοῦ Θεοῦ βασιλείαν οψόμεθα· 'Η βασιλεία γὰρ τῶν οὐρανῶν, ἥτις ἐστὶ βασιλεία Θεοῦ, ἐν τὸς ἡμῶν ἐστιν, Ἰησοῦς ὁ Θεὸς ἀπεφθέγξατο ἔμπροσθεν τῶν μαθητῶν μεταμορφοῦται ὁ ἀεὶ ὡσαύ τως δεδοξασμένος καὶ λάμπων ἀστραπῇ τῆς θεότης. τος, ἀνάρχως μὲν ἐκ Πατρὸς γεννηθείς, τὴν φυσικήν ἀκτῖνα ἄναρχον κέκτηται τῆς θεότητος, καὶ ἡ τῆς θεότητος δόξα καὶ δόξα τοῦ σώματος γίνεται, ἀλλο ἀφανὴς ἡ δόξα ὑπάρχουσα ἐν τῷ φαινομένῳ σώματι τοῖς μὴ χωροῦσι τὰ καὶ ἀγγέλοις ἀθέατα, τοῖς σαρ κὸς δεσμίοις ἀόρατος ἐχρημάτιζε μεταμορφοῦται τοίνυν, οὐχ δ οὐκ ἦν προσλαβόμενος, οὐδὲ, εἰς ὅπερ οὐκ ἦν μεταβαλλόμενος, ἀλλ' ὅπερ ἦν τοῖς οἰκείοις μαθηταῖς ἐμφαινόμενος, διανοίγων τούτων τὰ ὅμ ματα καὶ ἐκ τυφλῶν ἐργαζόμενος βλέποντας. Καὶ τοῦτό ἐστι τὸ Μετεμορφώθη ἔμπροσθεν αὐτῶν μένων γὰρ αὐτὸς ἐν ταυτότητι παρὰ τὸ πρὶν ἐφαί νετο, ἕτερος νῦν τοῖς μαθηταῖς ἑωρᾶτο φαινόμενος Καὶ ἔλαμψε, φησὶν, ὡς ὁ ἥλιος, οὐχ ὅτι μὴ τοῦ ἡλίου λαμπρότερον, ἀμήχανον γὰρ ἀπαραλήπτως ἐν τῇ κτίσει τὸ ἄκτιστον εἰκονίζεσθαι, ἀλλ' ὅσον ἐχώ ρουν καθορᾷν οἱ βλέποντες· Θεὸν μὲν γὰρ οὐδεὶς ἑώρακε πώποτε, καθὰ πέφυκε φύσεως, καὶ ὅ δὲ ἑώρακεν, ἐν πνεύματι τοῦτο τεθέαται· αὕτη ἡ ἀλ λοίωσις τῆς δεξιᾶς τοῦ Ὑψίστου, ταῦτά ἐστιν, & ὀθαλμὸς οὐκ οἶδε καὶ οἷς οὐκ ἤκουσε καὶ ἐπὶ καρ δίαν ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη πώποτε. Οὕτως ἐν τῷ αἰῶνι τῷ μέλλοντι πάντοτε σὺν Κυρίῳ ἐσόμεθα Χριστὸν ὁρῶντες, τῷ φωτὶ ἀστράπτοντα τῆς θεότητος, τοῦτο τὸ φῶς κατὰ πάσης φύσεως ἔχει τὰ νι κητήρια, αὕτη ἡ ζωὴ ἡ τὸν κόσμον νικήσασα, ἀλλ ὁ Πέτρος, Καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι, καὶ ἐν τεῦθεν νεφέλη, οὐ γνόφον, ἀλλὰ φωτὸς ἐπεσκίασεν, τὸ κεκρυμμένον γὰρ ἀπὸ τῶν αἰώνων καὶ ἀπὸ τῶν γενεῶν μυστήριον ἐκκαλύπτεται, φωνὴ Πατρὸς ἐκ νεφέλης τοῦ Πνεύματος γέγονε, καὶ δόξα διηνεκής καὶ διαιωνίζουσα δείκνυται. Ὁ δὲ Κρήτης θεσπέσιος ᾿Ανδρέας, ο Ἐπὶ τὸ ὄρος, φησίν, ἀνάγει τὸ ὑψηλὸν τοὺς μαθητὰς ὁ Σωτὴρ, τί ποιήσον ἢ τί δ δάξων; Τὴν ὑπεραστράπτουσαν παραδείξων τῆς οἱ κείας θεότητος δόξαν τε καὶ λαμπρότητα· τοῦτο τοί νυν ἑορτάζομεν σήμερον, τὴν τῆς φύσεως θέωσιν, τὴν εἰς τὸ κρεῖττον ἀλλοίωσιν, τὴν ἐπὶ τὰ ὑπὲρ δ τονος ἡ ἐκνίκησις, ή τό γε κυριώτερον εἰπεῖν, ἢ ἀνεκλάλητος θέωσις· τοῦτο θαυμάζουσιν ἄγγελοι, τοῦτο δοξολογοῦσιν ἀρχάγγελοι, τοῦτο πᾶσα τῶν υπερκοσμίων ή νοητή διακόσμησις, άλλως ἑστιωμένη, τεκμήριον ἐναργέστατόν τε καὶ ἀψευδέστατον τίθεται τῆς περὶ ἡμᾶς τοῦ Λόγου φιλανθρωπίας. Οὐκ ἔστι τῶν ἐν τῇ κτίσει θεωρουμένων, ᾧ χωρήσει τούτου τὴν ὑπερβολὴν τῆς λαμπρότητος· ὁ γὰρ ὑπερούσιος εἰς οὐσίαν ἀληθῶς ἐλθὼν καὶ ὑπὲρ οὐ σίαν οὐσιωθεὶς, διὰ σαρκὸς ἡμῖν πεπολίτευται, ὃς δὴ καὶ ὑπερβαλλόντως ἐπὶ τοῦ ὄρους ἐξήστραψεν, οὐ τότε γενόμενος ἑαυτοῦ διαυγέστερος ἢ ὑψηλότερος, ἅπαγε, ἀλλ' ὅπερ καὶ πρότερον τοῖς τελουμένοις τῶν μαθητῶν καὶ μυουμένοις τὰ ὑψηλότερα κατὰ ἀλήθειαν θεωρούμενος· ἔξω γὰρ σαρκὸς καὶ κόσμου γενόμενοι, καθ' ὅσον ἐφικτόν, ἐνταῦθα τὰ της μελλούσης καταστάσεως ήδη, ἐξ ὧν ἐπειράθησαν, ἐδιδάχθησαν· εἰ γὰρ καὶ μηδενὶ τῶν ἁπάντων ἀκοινώνητόν ἐστι καθόλου τὸ ἀγαθὸν, ἀλλ' οὐχὶ ὅλον, ὅ τι ποτέ ἐστιν, ἀλλ' ὅσον καὶ ὅπως τοῖς μετέχουσιν, ὡς ἐφικτόν, χωρητὸν γίνεται, καὶ τοῦτο δι' ἄκραν ἀγαθότητα ταῖς ἀπειροδώροις ἐλλάμψεσιν ἐδεῖον ἐπὶ πάντα καὶ προχείμενον. "Απόδειξις δὴ τῶν λεγομένων αὐτὸ ἂν εἴη τὸ μακάριον πάθος τὸ πολυύμνητον, ὅπερ ἐπὶ τοῦ ὄρους πεπόνθασιν οἱ ἀπόστολοι, ἡνίκα τὸ ἀπρόσιτον καὶ ἄχρονον φῶς τὴν οἰκείαν σάρκα μεταμορφώσαν τῷ ὑπερβάλλοντι τῆς οἰκείας φωτοβλυσίας ὑπερουσίως ἐλάμπρυνεν. τοῦ θαύματος! κατ᾽ ἔκστασιν τελειοτάτην τῆς φύσ σεως πίπτουσιν ὕπνῳ βαρεῖ καὶ φόβῳ κρατούμενοι, μύσαντες τὰς αἰσθήσεις, πᾶσαν νοερὰν κίνησιν καὶ ἀντίληψιν παντελῶς ἑαυτῶν ἀποσπάσαντες, οὕτω κατὰ τὸν θεῖον ἐκεῖνον καὶ ὑπέρφωτον καὶ ἀόρατον γνόφον τῷ Θεῷ συνεγένοντο τῷ μηδόλως ὁρᾶν τὸ ὄντως ὁρᾷν εἰσδεχόμενοι καὶ τῷ πάσχειν ἀγνώστως τὴν καθ᾽ ὑπεροχὴν ἀγνωσίαν ποριζόμενοι καὶ τὴν πάσης νοερᾶς ἐπιστασίας υψηλοτέραν ἐγρήγορσιν ὕπνῳ μυσταγωγούμενοι, ἔξω πάντων ἐγένοντο τῶν δρωμένων τε καὶ νοουμένων, ἔτι δὲ καὶ ἑαυτῶν, ἵνα τὸ πάσης θεώσεώς τε καὶ ἀφαιρέσεως ἐκβεβηκὸς καθ' ὑπεροχὴν ὑπερούσιον τῇ ἐκφάνσει τοῦ Λόγου καὶ τῇ ἐπισκιάσει τοῦ Πνεύματος καὶ τῇ ἄνωθεν ἐκ τῆς νεφέλης φερομένῃ φωνῇ τοῦ γεννήτορος δι' ἀγνωσίας καὶ ἀβλεψίας παιδευθῶσι μυστήριον.» Περὶ τοῦ θείου τούτου φωτός φησιν ὁ μέγας. Γρηγόριος ὁ Θεολόγος· ο Φῶς ἡ παραδειχθεῖσα θεό της ἐπὶ τοῦ ὄρους τοῖς μαθηταῖς μικροῦ στερεοτέρα καὶ ὄψεως· καὶ αὖθις· «Ηξει μὲν ὡς ὁ ἐμὸς λόγος, τοιοῦτο, δὲ, οἷος ὤφθη τοῖς μαθηταῖς ἢ παρε δείχθη, υπερνικώσης τὸ σαρκίον τῆς θεότητος. Ο δὲ ἅγιος Μάξιμος, ο Τοῦτό ἐστι, φησί, τὸ τοῦ Θεοῦ Εὐαγγέλιον, πρεσβεία Θεοῦ καὶ παράκλησις πρὸς ἀνθρώπου; δι' Υἱοῦ σαρκωθέντος καὶ τῆς πρὸς τὸν Πατέρα καταλλαγής μισθόν δωρουμένου τοῖς πειθομένοις αὐτῷ τὴν ἀγέννητον θέωσιν· ἀγέννη τον δὲ λέγω θέωσιν τὴν κατ᾽ εἶδος ἐνυπόστατον Ελ λαμψιν, ἥτις οὐκ ἔχει γένεσιν, ἀλλ᾽ ἀνεπινόητον ἐν τοῖς ἀξίοις φανέρωσε ο και αὖθις· Οὐ πᾶσιν
καὶ θεότητος, ἀποκαλύπτει δὲ αὐτοῖς τὴν οἰκείαν φύσιν ἔκστασιν καὶ ἀνάβασιν, καθ᾽ ἦν καὶ τοῦ κρείτ
θεότητα, τελείους δὲ εἶναι τοὺς τὴν θείαν δόξαν εἰκὸς
κατοπτεύοντας, τὴν ἁπάντων ἐπέκεινα, τὴν μόνην
καὶ ὑπερτελῆ καὶ προτέλειον· ὁ θεῖος γὰρ ὄντως καὶ
θεηγόρος Διονύσιος, Οὕτως ὁ δεσπότης, φησὶν, ὀφθήσεται τοῖς ἑαυτοῦ τελείοις θεράπουσιν, δν τρόπον
ἐν ὄρει Θαβώρ τοῖς ἀποστόλοις ὀπτάνεται, Ἰωάννην
παραλαμβάνει, ὡς τῆς θεολογίας παρθένον καὶ
καθαρώτατον όργανον, ὅπως τὴν ἄχρονον δόξαν τοῦ
Υἱοῦ θεασάμενος, Εν ἀρχῇ ἦν ὁ λόγος, καὶ ὁ
Λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεὸν, καὶ Θεὸς ἦν ὁ Λόγος,
βροντήσετε μήτηρ γὰρ προσευχῆς ἡ ἡσυχία, προσευχὴ δὲ θείας δόξης εμφάνεια· ὅταν γὰρ τὰς αἰσθή
σεις μύσωμεν, καὶ ἑαυτοῖς καὶ τῷ Θεῷ συγγενώμεθα
καὶ τῆς ἔξωθεν τοῦ κόσμου περιφορᾶς ἐλευθερω
θέντες ἐντὸς αὐτῶν γενώμεθα, τότε τρανῶς ἐν ἑαυτοῖς τὴν τοῦ Θεοῦ βασιλείαν οψόμεθα· 'Η βασιλεία
γὰρ τῶν οὐρανῶν, ἥτις ἐστὶ βασιλεία Θεοῦ, ἐν
τὸς ἡμῶν ἐστιν, Ἰησοῦς ὁ Θεὸς ἀπεφθέγξατο
ἔμπροσθεν τῶν μαθητῶν μεταμορφοῦται ὁ ἀεὶ ὡσαύ
τως δεδοξασμένος καὶ λάμπων ἀστραπῇ τῆς θεότης.
τος, ἀνάρχως μὲν ἐκ Πατρὸς γεννηθείς, τὴν φυσικήν
ἀκτῖνα ἄναρχον κέκτηται τῆς θεότητος, καὶ ἡ τῆς
θεότητος δόξα καὶ δόξα τοῦ σώματος γίνεται, ἀλλο
ἀφανὴς ἡ δόξα ὑπάρχουσα ἐν τῷ φαινομένῳ σώματι
τοῖς μὴ χωροῦσι τὰ καὶ ἀγγέλοις ἀθέατα, τοῖς σαρ
κὸς δεσμίοις ἀόρατος ἐχρημάτιζε μεταμορφοῦται
τοίνυν, οὐχ δ οὐκ ἦν προσλαβόμενος, οὐδὲ, εἰς ὅπερ
οὐκ ἦν μεταβαλλόμενος, ἀλλ' ὅπερ ἦν τοῖς οἰκείοις
μαθηταῖς ἐμφαινόμενος, διανοίγων τούτων τὰ ὅμματα καὶ ἐκ τυφλῶν ἐργαζόμενος βλέποντας. Καὶ
τοῦτό ἐστι τὸ Μετεμορφώθη ἔμπροσθεν αὐτῶν·
μένων γὰρ αὐτὸς ἐν ταυτότητι παρὰ τὸ πρὶν ἐφαί
νετο, ἕτερος νῦν τοῖς μαθηταῖς ἑωρᾶτο φαινόμενος·
Καὶ ἔλαμψε, φησὶν, ὡς ὁ ἥλιος, οὐχ ὅτι μὴ τοῦ
ἡλίου λαμπρότερον, ἀμήχανον γὰρ ἀπαραλήπτως ἐν
τῇ κτίσει τὸ ἄκτιστον εἰκονίζεσθαι, ἀλλ' ὅσον ἐχώρουν καθορᾷν οἱ βλέποντες· Θεὸν μὲν γὰρ οὐδεὶς
ἑώρακε πώποτε, καθὰ πέφυκε φύσεως, καὶ ὅ δὲ
ἑώρακεν, ἐν πνεύματι τοῦτο τεθέαται· αὕτη ἡ ἀλλοίωσις τῆς δεξιᾶς τοῦ Ὑψίστου, ταῦτά ἐστιν, &
ὀθαλμὸς οὐκ οἶδε καὶ οἷς οὐκ ἤκουσε καὶ ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη πώποτε. Οὕτως ἐν τῷ
αἰῶνι τῷ μέλλοντι πάντοτε σὺν Κυρίῳ ἐσόμεθα
Χριστὸν ὁρῶντες, τῷ φωτὶ ἀστράπτοντα τῆς θεότητὸς, τοῦτο τὸ φῶς κατὰ πάσης φύσεως ἔχει τὰ νι
κητήρια, αὕτη ἡ ζωὴ ἡ τὸν κόσμον νικήσασα, ἀλλ
ὁ Πέτρος, Καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι, καὶ ἐντεῦθεν νεφέλη, οὐ γνόφον, ἀλλὰ φωτὸς ἐπεσκίασεν,
τὸ κεκρυμμένον γὰρ ἀπὸ τῶν αἰώνων καὶ ἀπὸ τῶν
γενεῶν μυστήριον ἐκκαλύπτεται, φωνὴ Πατρὸς ἐκ
νεφέλης τοῦ Πνεύματος γέγονε, καὶ δόξα διηνεκής
καὶ διαιωνίζουσα δείκνυται. Ὁ δὲ Κρήτης θεσπέ
σιος ᾿Ανδρέας, ο Ἐπὶ τὸ ὄρος, φησίν, ἀνάγει τὸ
ὑψηλὸν τοὺς μαθητὰς ὁ Σωτὴρ, τί ποιήσον ἢ τί δ:-
δάξων; Τὴν ὑπεραστράπτουσαν παραδείξων τῆς οἱ
κείας θεότητος δόξαν τε καὶ λαμπρότητα· τοῦτο τοίνυν ἑορτάζομεν σήμερον, τὴν τῆς φύσεως θέωσιν,
τὴν εἰς τὸ κρεῖττον ἀλλοίωσιν, τὴν ἐπὶ τὰ ὑπὲρ
δ
τονος ἡ ἐκνίκησις, ή τό γε κυριώτερον εἰπεῖν, ἢ
ἀνεκλάλητος θέωσις· τοῦτο θαυμάζουσιν ἄγγελοι,
τοῦτο δοξολογοῦσιν ἀρχάγγελοι, τοῦτο πᾶσα τῶν
υπερκοσμίων ή νοητή διακόσμησις, άλλως έστιω
μένη, τεκμήριον ἐναργέστατόν τε καὶ ἀψευδέστατον
τίθεται τῆς περὶ ἡμᾶς τοῦ Λόγου φιλανθρωπίας.
Οὐκ ἔστι τῶν ἐν τῇ κτίσει θεωρουμένων, ᾧ χωρήσει
τούτου τὴν ὑπερβολὴν τῆς λαμπρότητος· ὁ γὰρ
ὑπερούσιος εἰς οὐσίαν ἀληθῶς ἐλθὼν καὶ ὑπὲρ οὐ
σίαν οὐσιωθεὶς, διὰ σαρκὸς ἡμῖν πεπολίτευται, ὃς
δὴ καὶ ὑπερβαλλόντως ἐπὶ τοῦ ὄρους ἐξήστραψεν,
οὐ τότε γενόμενος ἑαυτοῦ διαυγέστερος ἢ ὑψηλότε
ρος, ἅπαγε, ἀλλ' ὅπερ καὶ πρότερον τοῖς τελουμέ
νοις τῶν μαθητῶν καὶ μυουμένοις τὰ ὑψηλότερα
κατὰ ἀλήθειαν θεωρούμενος· ἔξω γὰρ σαρκὸς καὶ
κόσμου γενόμενοι, καθ' ὅσον ἐφικτόν, ἐνταῦθα τὰ
της μελλούσης καταστάσεως ήδη, ἐξ ὧν ἐπειράθη
σαν, ἐδιδάχθησαν· εἰ γὰρ καὶ μηδενὶ τῶν ἁπάντων
ἀκοινώνητόν ἐστι καθόλου τὸ ἀγαθὸν, ἀλλ' οὐχὶ ὅλον,
ὅ τι ποτέ ἐστιν, ἀλλ' ὅσον καὶ ὅπως τοῖς μετέχου
σιν, ὡς ἐφικτόν, χωρητὸν γίνεται, καὶ τοῦτο δι'
ἄκραν ἀγαθότητα ταῖς ἀπειροδώροις ἐλλάμψεσιν
ἐδεῖον ἐπὶ πάντα καὶ προχείμενον. "Απόδειξις δὴ
τῶν λεγομένων αὐτὸ ἂν εἴη τὸ μακάριον πάθος τὸ
πολυύμνητον, ὅπερ ἐπὶ τοῦ ὄρους πεπόνθασιν οἱ
ἀπόστολοι, ἡνίκα τὸ ἀπρόσιτον καὶ ἄχρονον φῶς τὴν
οἰκείαν σάρκα μεταμορφώσαν τῷ ὑπερβάλλοντι τῆς
οἰκείας φωτοβλυσίας ὑπερουσίως ἐλάμπρυνεν.
τοῦ θαύματος! κατ᾽ ἔκστασιν τελειοτάτην τῆς φύσ
σεως πίπτουσιν ὕπνῳ βαρεῖ καὶ φόβῳ κρατούμενοι,
μύσαντες τὰς αἰσθήσεις, πᾶσαν νοερὰν κίνησιν καὶ
ἀντίληψιν παντελῶς ἑαυτῶν ἀποσπάσαντες, οὕτω
κατὰ τὸν θεῖον ἐκεῖνον καὶ ὑπέρφωτον καὶ ἀόρατον
γνόφον τῷ Θεῷ συνεγένοντο τῷ μηδόλως ὁρᾶν τὸ
ὄντως ὁρᾷν εἰσδεχόμενοι καὶ τῷ πάσχειν ἀγνώστως
τὴν καθ᾽ ὑπεροχὴν ἀγνωσίαν ποριζόμενοι καὶ τὴν
πάσης νοερᾶς ἐπιστασίας υψηλοτέραν ἐγρήγορσιν
ὕπνῳ μυσταγωγούμενοι, ἔξω πάντων ἐγένοντο τῶν
δρωμένων τε καὶ νοουμένων, ἔτι δὲ καὶ ἑαυτῶν,
ἵνα τὸ πάσης θεώσεώς τε καὶ ἀφαιρέσεως εκβεβηκός καθ' ὑπεροχὴν ὑπερούσιον τῇ ἐκφάνσει τοῦ
Λόγου καὶ τῇ ἐπισκιάσει τοῦ Πνεύματος καὶ τῇ
ἄνωθεν ἐκ τῆς νεφέλης φερομένῃ φωνῇ τοῦ γεννή
τορος δι' ἀγνωσίας καὶ ἀβλεψίας παιδευθῶσι μυστή
ριον.» Περὶ τοῦ θείου τούτου φωτός φησιν ὁ μέγας.
Γρηγόριος ὁ Θεολόγος· ο Φῶς ἡ παραδειχθεῖσα θεό
της ἐπὶ τοῦ ὄρους τοῖς μαθηταῖς μικροῦ στερεοτέρα
καὶ ὄψεως· καὶ αὖθις· «Ηξει μὲν ὡς ὁ ἐμὸς
λόγος, τοιοῦτο, δὲ, οἷος ὤφθη τοῖς μαθηταῖς ἢ παρεδείχθη, υπερνικώσης τὸ σαρκίον τῆς θεότητος.
Ο δὲ ἅγιος Μάξιμος, ο Τοῦτό ἐστι, φησί, τὸ τοῦ
Θεοῦ Εὐαγγέλιον, πρεσβεία Θεοῦ καὶ παράκλησις
πρὸς ἀνθρώπου; δι' Υἱοῦ σαρκωθέντος καὶ τῆς πρὸς
τὸν Πατέρα καταλλαγής μισθόν δωρουμένου τοῖς
πειθομένοις αὐτῷ τὴν ἀγέννητον θέωσιν· ἀγέννη -
τον δὲ λέγω θέωσιν τὴν κατ᾽ εἶδος ἐνυπόστατον Ελλαμψιν, ἥτις οὐκ ἔχει γένεσιν, ἀλλ᾽ ἀνεπινόητον ἐν
τοῖς ἀξίοις φανέρωσε ο και αὖθις· Οὐ πᾶσιν
col. 1247–1248page 126 of 238
PG 152:1247ἀεὶ μετὰ δόξη;, φησίν, ὁ Κύριος ἐπιφαίνεται τοῖς ἡ τῆς ὑπὲρ νοῦν ἐνώσεως ἐν ταῖς τῶν ὑπερφανῶν παρ' αὐτῷ ἱσταμένοις, ἀλλὰ τοῖς μὲν εἰσαγομένοις ἐν δούλου μορφῇ παραγίνεται, τοῖς δὲ δυναμένοις ἀκολουθῆσαι αὐτῷ ἐπὶ τὸ ὑψηλὸν ἀναβαίνοντι τῆς αὐτοῦ μεταμορφώσεως ὄρος ἐν μορφῇ Θεοῦ ἐπιφαίνεται, ἐν ᾗ ὑπῆρχε πρὸ τοῦ τὸν κόσμον εἶναι.» Και πάλιν ὁ αὐτὸς, «Τὸ φῶς, φησί, τοῦ προσώπου Κυ ρίου τὸ νικῆσαν τῆς ἀνθρωπίνης αἰσθήσεως τὴν ἐνέργειαν τὸν τρόπον διετύπου τοῖς μακαρίοις ἀπο στόλοις τῆς κατὰ ἀπόφασιν μυστικῆς θεολογίας, καθ' ἣν ἡ μακαρία καὶ ἁγία θεότης κατ' οὐσίαν ἐστὶν ὑπεράῤῥητος καὶ ὑπεράγνωστος καὶ πάσης ἀπειρίας ἀπειράκις ἐξῃρημένη, οὐδ' ίχνος όλως καταλήψεως και ψιλὸν τοῖς μετ' αὐτὴν καταλείψασα· Ο τοῖς οὖσε γὰρ, φησὶν ὁ αὐτὸς, μὴ κατ' οὐσίαν ὑπάρχων μεθ εκτός, κατ' ἄλλον δὲ τρόπον μετέχεσθαι τοῖς δυνα μένοις βουλόμενος τοῦ κατ᾽ οὐσίαν κρυφίου παντελῶς οὐκ ἐξίσταται, οπότε καὶ αὐτὸς ὁ τρόπος, καθ' δν θέλων μετέχεται, μένει διηνεκῶς τοῖς πᾶσιν ἀν έκφαντος, ο Φησὶ δὲ καὶ ὁ μέγας Βασίλειος Το Πνεῦμα τὸ ἅγιον, ἀπρόσιτον τῇ φύσει, χωρητὸν δι' ἀγαθότητα, πάντα μὲν πληροῦν τῇ δυνάμει, μόνοις δὲ δν μεθεκτὸν τοῖς ἀξίοις, οὐχ ἐνὶ μέτρῳ μετεχόμενον, ἀλλὰ κατὰ ἀναλογίαν τῆς πίστεως διαιροῦν τὴν ἐνέργειαν, ἁπλοῦν τῇ ουσίᾳ, ποικίλον ταῖς δυνάμεσιν, ὅλον ἑκάστῳ παρὸν καὶ ὅλον πανταχοῦ ὄν, ἀπα θῶς μεριζόμενον καὶ ὁλοσχερῶς μετεχόμενον, κατὰ τὴν εἰκόνα τῆς ἡλιακῆς ἀκτῖνος, καὶ ἑκάστῳ τῶν δεκτικῶν ὡς μόνῳ παρόν, διαρκεῖ τοῖς πᾶσι τὴν χάριν, καὶ ὁλόκληρον ἐπαφίησι.» Καὶ πάλιν· ι Δί μὲν ἐνέργειαι τοῦ Θεοῦ ποικίλαι, ἡ δὲ οὐσία ἁπλῆ, ἡμεῖς δὲ ἐκ τῶν ἐνεργειῶν γνωρίζειν λέγομεν τὸν Θεόν, τῇ δὲ οὐσίᾳ αὐτοῦ προσεγγίζειν οὐχ ὑπισχνοί μεθα· αἱ μὲν γὰρ ἐνέργειαι αὐτοῦ πρὸς ἡμᾶς κατα βαίνουσιν, ἡ δὲ οὐσία αὐτοῦ μένει ἀπρόσιτος. Ού τω γὰρ καὶ ὁ μέγας Αθανάσιος λέγει, ὅτι οὐδεὶς ἀνθρώπων δύναται Θεοῦ οὐσίαν γυμνὴν ἰδεῖν οὐδα μοῦ, ἔθεν πρόδηλον, ὅτι οὐ τὴν οὐσίαν τοῦ Θεοῦ ἔβλεπον οἱ ἅγιοι, ἀλλὰ τὴν δόξαν, ὡς καὶ περὶ τῶν ἀποστόλων γέγραπται, ότι διαγρηγορήσαντες ὁ Πέ τρος καὶ οἱ σὺν αὐτῷ εἶδον τὴν δόξαν αὐτοῦ, καὶ αὐ θις ὁ αὐτὸς, ᾿Απαθής, φησὶ, καὶ ἐν τοῖς παθήμασι τῆς σαρκὸς ὁ Χριστὸς ὡς Θεός νικήσας θάνατον καὶ ἀναστὰς τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ καὶ ἀνελθὼν εἰς τὸν οὐρα νὸν ἐν δόξῃ φυσικῇ καὶ οὐκ ἐν χάριτι ερχόμενος ἐν ᾗ τῇ αὐτοῦ θεότητι, ἐμφανῶς ἐκλάμπων ἐκ τοῦ ἐκ Μαρίας σώματος αὐτοῦ τοῦ ἁγίου τὴν δόξαν τὴν ἀπόῤῥητον, ὡς καὶ ἐπὶ τοῦ ὄρους ἔδειξεν ἀπὸ μέρους, διδάσκων ἡμᾶς, ὅτι καὶ πρότερον καὶ νῦν ὁ αὐτός ἐστιν ἀναλλοίωτος ὢν καὶ μεταβολὴν οὐδεμίαν ἔχων περὶ τὴν θεότητα. Οὕτω καὶ ὁ μέγας Διόνυσος, «Οταν ἄφθαρτοι, φησὶ, καὶ ἀθάνατοι γενώμεθα, καὶ τῆς Χριστοειδοῦς καὶ μακαριωτάτης ἐφικώμεθα λήξεως, πάντοτε σὺν Κυρίῳ κατὰ τὸ λόγιον ἐσόμεθα, τῆς μὲν ὁρατῆς θεοφανείας ἐν πανάγνεις θεωρίαις ἀποπληρούμενοι, φανοτάταις ἡμᾶς μαρμαρυγαῖς περιαυγαζούσης, ὡς τοὺς μαθητὰς ἐν ἐκείνῃ τῇ Θειοτάτη μεταμορφώσει, τῆς δὲ νοητῆς αὐτοῦ φωτο δοσίας ἐν ἀπαθεῖ καὶ ἄλλῳ τῷ νῷ μετέχοντες, και ἀκτίνων ἀγνώστοις καὶ μακαρίαις ἐπιβολαῖς ἐν θειοτέρα μιμήσει τῶν ὑπερουρανίων νέων.» Καὶ ὁ μέγας Βασίλειος, ο Αθλον γάρ, φησίν, ἀρετῆς θεὸν γενέσθαι καὶ τῷ καθαρωτάτῳ φωτὶ καταστράπτεσθαι, ἡμέρας εκείνης υἱὸν γενόμενον, ἢ μὴ διακόπτεται ζόφῳ· ἄλλος γὰρ ταύτην ποιεῖ ἥλιος, ὁ τὸ ἀληθινὸν φῶς ἀπαστράπτων, ὃς, ἐπειδὰν ἅπαξ ἐπιφαύσῃ ἡμῖν, οὐκέτι ἐν δυσμαῖς κρύπτεται, ἀλλὰ πάντα τῇ φωτιστικῇ ἑαυτοῦ δυνάμει περιπτυξάμε μενος, διηνεκές καὶ ἀδιάδοχον τοῖς ἀξίοις τὸ φῶς ἐμποιεῖ, καὶ αὐτοὺς τοὺς μετέχοντας του φωτός ἐκείνου ἄλλους ἡλίους ἀπεργαζόμενος· Τότε γάρ, φησὶ, καὶ οἱ δίκαιοι ἐκλάμψουσιν ὡς ὁ ἥλιος, Καὶ ὁ θεῖος Μάξιμος, Η ψυχή γίνεται Θεὸς τῇ μεθέξει τῆς θεϊκῆς χάριτος πασῶν τῶν κατὰ νοῦν τε καὶ αἴσθησιν ἐνεργειῶν, αὐτῇ δὲ παυσαμένῃ καὶ τὰς τοῦ σώματος συναποπαύτασα φυσικάς ενεργείας, συνθεωθέντος αὐτῇ κατὰ τὴν ἀναλογοῦσαν αὐτῷ μέθεξιν τῆς θεώσεως, ὥστε μόνον τὸν Θεὸν διά τε τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος τότε φαίνεσθαι, νικη θέντων αὐτῶν τῇ ὑπερβολὴ τῆς δόξης τῶν φυσικῶν γνωρισμάτων.» Καὶ ὁ μέγας Διονύσιος· ι Οὐδεμίαν ὁρῶμεν θέωσιν ἡ ζωὴν, ἥτις ἀκριβῶς ἐμφερής έστι τῇ πάντων ὑπερκειμένῃ αἰτία· ν καὶ ὁ αὐτὸς έρω τώμενος ὁ πάντων ἐπέκεινα ὑπὲρ θεαρχίαν ἐστὶ καὶ ὑπὲρ ἀγαθαρχίαν, ο Εἰ θεότητα, φησὶ, καὶ ἀγαθή τητα νοήσαις, αὐτὸ τὸ χρῆμα τοῦ ἀγοθοποιοῦ δώρου καὶ τὸ ἀμίμητον μίμημα τοῦ ὑπερθέου καὶ ὑπεραγάθου, καθό θεούμεθα καὶ ἀγαθυνόμεθα, καὶ γὰρ, εἰ τοῦτο ἀρχὴ γίνεται τοῦ θεοῦσθαι καὶ ἀγαθύνεσθαι τοῖς θεουμένοις καὶ ἀγαθυνομένοις, δ. πάσης ἀρχῆς ὑπεράρχιος καὶ τῆς οὕτω λεγομένης θεότητος καὶ ἀγαθότητος, ὡς θεαρχίας καὶ ἀγαθαρχίας ἐστὶν ἐπέ κεινα.» Καὶ ὁ Νύσσης θεῖος Γρηγόριος, «Εἰ καὶ τὰ κρίματα αὐτοῦ, φησὶν, ἐξερευνηθῆνας οὐ δύναται καὶ αἱ ὁδοὶ οὐκ ἐξιχνιάζονται καὶ ἡ τῶν ἀγαθῶν ἐπ αγγελία πάσης υπέρκειται τῆς ἀπὸ στοχασμών εἰκασίας, πόσῳ μᾶλλον τῷ μέτρῳ κατὰ τὸ ἄφρεστόν τε καὶ ἀπροσπέλαστον ἄνω ἐστὶ καὶ ὑψηλότερον αὐτὸ τὸ θεῖον τῶν περὶ αὐτὸ νοουμένων;» ᾿Αλλὰ καὶ ὁ θεῖος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνὸς πάλιν ἐν τοῖς ἱεροῖς μέλεσιν· «Ἵνα σου δείξῃς ἐμφανῶς τὴν ἀποῤῥητον δευτέραν κατάβασιν, ὅπως ὁ ὕψιστος Θεὸς ὀφθήση ἑστὼς ἐν μέσῳ θεῶν, τοῖς ἀποστόλοις ἐν Θαβώρ Μωσῇ σὺν Ηλίᾳ τε ἀῤῥήτως ἔλαμψας.» Καὶ ἐν ἑτέρῳ μέλει· «Καὶ μικρὸν ὑποκύψας τῆς σαρκὸς τὸ πρόσλημμα, μετεμορφώθη ἔμπροσθεν αὐτῶν, ἐμφαίνων τοῦ ἀρχετύπου κάλλους τὴν εὐπρέπειαν, καὶ ταύτὴν οὐχ ὁλόκληρον, τὸ μὲν πληροφορῶν αὐτ τοὺς, ἅμα καὶ φειδόμενος, μήπως σὺν τῇ δράσει καὶ τὸ ζῆν ἀπολέσωσιν, ἀλλ᾽ ὡς ἠδύναντο χωρεῖν τοῖς σωματικοῖς ὀφθαλμοῖς περιφέροντες.» Καὶ ὁ μέγας Διονύσιος αὖθις ὁ θεῖός φησι, «Γνάφος ἐστὶ τὸ ἀπρόσ στον φῶς, ἐν ᾧ κατοικεῖν ὁ Θεὸς λέγεται, καὶ ἀοράτῳ ὄντι, διὰ τὴν ὑπερέχουσαν φανότητα, καὶ ἀπροσίτῳ δι' ὑπερβολὴν ὑπερουσίῳ φωτοχυσίας.» Οὐχ ὁ Θεὸς δὲ, φησὶν ὁ Χρυσόστομος Πατήρ, ἀλλ' ἡ χάρις ἐκχεία ται. Ἐπεὶ δὲ τὸν προσγενόμενον ἐπὶ τῆς θειοτάτης
JOAN. CALECA CP. PATRIARCH/B
ἀεὶ μετὰ δόξη;, φησίν, ὁ Κύριος ἐπιφαίνεται τοῖς ἡ τῆς ὑπὲρ νοῦν ἐνώσεως ἐν ταῖς τῶν ὑπερφανῶν
παρ' αὐτῷ ἱσταμένοις, ἀλλὰ τοῖς μὲν εἰσαγομένοις
ἐν δούλου μορφῇ παραγίνεται, τοῖς δὲ δυναμένοις
ἀκολουθῆσαι αὐτῷ ἐπὶ τὸ ὑψηλὸν ἀναβαίνοντι τῆς
αὐτοῦ μεταμορφώσεως ὄρος ἐν μορφῇ Θεοῦ ἐπιφαίνεται, ἐν ᾗ ὑπῆρχε πρὸ τοῦ τὸν κόσμον εἶναι.» Και
πάλιν ὁ αὐτὸς, «Τὸ φῶς, φησί, τοῦ προσώπου Κυ
ρίου τὸ νικῆσαν τῆς ἀνθρωπίνης αἰσθήσεως τὴν
ἐνέργειαν τὸν τρόπον διετύπου τοῖς μακαρίοις ἀποστόλοις τῆς κατὰ ἀπόφασιν μυστικῆς θεολογίας, καθ'
ἣν ἡ μακαρία καὶ ἁγία θεότης κατ' οὐσίαν ἐστὶν
ὑπεράῤῥητος καὶ ὑπεράγνωστος καὶ πάσης ἀπειρίας
ἀπειράκις ἐξῃρημένη, οὐδ' ίχνος όλως καταλήψεως
και ψιλὸν τοῖς μετ' αὐτὴν καταλείψασα· Ο τοῖς οὖσε
γὰρ, φησὶν ὁ αὐτὸς, μὴ κατ' οὐσίαν ὑπάρχων μεθ
εκτός, κατ' ἄλλον δὲ τρόπον μετέχεσθαι τοῖς δυνα-
- μένοις βουλόμενος τοῦ κατ᾽ οὐσίαν κρυφίου παντε
λῶς οὐκ ἐξίσταται, οπότε καὶ αὐτὸς ὁ τρόπος, καθ'
δν θέλων μετέχεται, μένει διηνεκῶς τοῖς πᾶσιν ἀν
έκφαντος, ο Φησὶ δὲ καὶ ὁ μέγας Βασίλειος Το
Πνεῦμα τὸ ἅγιον, ἀπρόσιτον τῇ φύσει, χωρητὸν δι'
ἀγαθότητα, πάντα μὲν πληροῦν τῇ δυνάμει, μόνοις
δὲ δν μεθεκτὸν τοῖς ἀξίοις, οὐχ ἐνὶ μέτρῳ μετεχόμενον, ἀλλὰ κατὰ ἀναλογίαν τῆς πίστεως διαιροῦν τὴν
ἐνέργειαν, ἁπλοῦν τῇ ουσίᾳ, ποικίλον ταῖς δυνάμεσιν, ὅλον ἑκάστῳ παρὸν καὶ ὅλον πανταχοῦ ὄν, ἀπα
θῶς μεριζόμενον καὶ ὁλοσχερῶς μετεχόμενον, κατὰ
τὴν εἰκόνα τῆς ἡλιακῆς ἀκτῖνος, καὶ ἑκάστῳ τῶν
δεκτικῶν ὡς μόνῳ παρόν, διαρκεῖ τοῖς πᾶσι τὴν
χάριν, καὶ ὁλόκληρον ἐπαφίησι.» Καὶ πάλιν· ι Δί
μὲν ἐνέργειαι τοῦ Θεοῦ ποικίλαι, ἡ δὲ οὐσία ἁπλῆ,
ἡμεῖς δὲ ἐκ τῶν ἐνεργειῶν γνωρίζειν λέγομεν τὸν
Θεόν, τῇ δὲ οὐσίᾳ αὐτοῦ προσεγγίζειν οὐχ ὑπισχνοί
μεθα· αἱ μὲν γὰρ ἐνέργειαι αὐτοῦ πρὸς ἡμᾶς καταβαίνουσιν, ἡ δὲ οὐσία αὐτοῦ μένει ἀπρόσιτος. Ούτω γὰρ καὶ ὁ μέγας Αθανάσιος λέγει, ὅτι οὐδεὶς
ἀνθρώπων δύναται Θεοῦ οὐσίαν γυμνὴν ἰδεῖν οὐδα
μοῦ, ἔθεν πρόδηλον, ὅτι οὐ τὴν οὐσίαν τοῦ Θεοῦ
ἔβλεπον οἱ ἅγιοι, ἀλλὰ τὴν δόξαν, ὡς καὶ περὶ τῶν
ἀποστόλων γέγραπται, ότι διαγρηγορήσαντες ὁ Πέτρος καὶ οἱ σὺν αὐτῷ εἶδον τὴν δόξαν αὐτοῦ, καὶ αὐ
θις ὁ αὐτὸς, ᾿Απαθής, φησὶ, καὶ ἐν τοῖς παθήμασι
τῆς σαρκὸς ὁ Χριστὸς ὡς Θεός νικήσας θάνατον καὶ
ἀναστὰς τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ καὶ ἀνελθὼν εἰς τὸν οὐρανὸν ἐν δόξῃ φυσικῇ καὶ οὐκ ἐν χάριτι ερχόμενος ἐν ᾗ
τῇ αὐτοῦ θεότητι, ἐμφανῶς ἐκλάμπων ἐκ τοῦ ἐκ
Μαρίας σώματος αὐτοῦ τοῦ ἁγίου τὴν δόξαν τὴν
ἀπόῤῥητον, ὡς καὶ ἐπὶ τοῦ ὄρους ἔδειξεν ἀπὸ μέρους,
διδάσκων ἡμᾶς, ὅτι καὶ πρότερον καὶ νῦν ὁ αὐτός
ἐστιν ἀναλλοίωτος ὢν καὶ μεταβολὴν οὐδεμίαν ἔχων
περὶ τὴν θεότητα. Οὕτω καὶ ὁ μέγας Διόνυσος,
«Οταν ἄφθαρτοι, φησὶ, καὶ ἀθάνατοι γενώμεθα,
καὶ τῆς Χριστοειδοῦς καὶ μακαριωτάτης ἐφικώμεθα
λήξεως, πάντοτε σὺν Κυρίῳ κατὰ τὸ λόγιον ἐσόμεθα,
τῆς μὲν ὁρατῆς θεοφανείας ἐν πανάγνεις θεωρίαις
ἀποπληρούμενοι, φανοτάταις ἡμᾶς μαρμαρυγαῖς
περιαυγαζούσης, ὡς τοὺς μαθητὰς ἐν ἐκείνῃ τῇ
Θειοτάτη μεταμορφώσει, τῆς δὲ νοητῆς αὐτοῦ φωτο
δοσίας ἐν ἀπαθεῖ καὶ ἄλλῳ τῷ νῷ μετέχοντες, και
ἀκτίνων ἀγνώστοις καὶ μακαρίαις ἐπιβολαῖς ἐν
θειοτέρα μιμήσει τῶν ὑπερουρανίων νέων.» Καὶ ὁ
μέγας Βασίλειος, ο Αθλον γάρ, φησίν, ἀρετῆς θεὸν
γενέσθαι καὶ τῷ καθαρωτάτῳ φωτὶ καταστράπτεσθαι, ἡμέρας εκείνης υἱὸν γενόμενον, ἢ μὴ διακό
πτεται ζόφῳ· ἄλλος γὰρ ταύτην ποιεῖ ἥλιος, ὁ τὸ
ἀληθινὸν φῶς ἀπαστράπτων, ὃς, ἐπειδὰν ἅπαξ ἐπιφαύσῃ ἡμῖν, οὐκέτι ἐν δυσμαῖς κρύπτεται, ἀλλὰ
πάντα τῇ φωτιστικῇ ἑαυτοῦ δυνάμει περιπτυξάμεμενος, διηνεκές καὶ ἀδιάδοχον τοῖς ἀξίοις τὸ φῶς
ἐμποιεῖ, καὶ αὐτοὺς τοὺς μετέχοντας του φωτός
ἐκείνου ἄλλους ἡλίους ἀπεργαζόμενος· Τότε γάρ,
φησὶ, καὶ οἱ δίκαιοι ἐκλάμψουσιν ὡς ὁ ἥλιος,
Καὶ ὁ θεῖος Μάξιμος, Η ψυχή γίνεται Θεὸς τῇ
μεθέξει τῆς θεϊκῆς χάριτος πασῶν τῶν κατὰ νοῦν τε
καὶ αἴσθησιν ἐνεργειῶν, αὐτῇ δὲ παυσαμένῃ καὶ τὰς
τοῦ σώματος συναποπαύτασα φυσικάς ενεργείας,
συνθεωθέντος αὐτῇ κατὰ τὴν ἀναλογοῦσαν αὐτῷ
μέθεξιν τῆς θεώσεως, ὥστε μόνον τὸν Θεὸν διά τε
τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος τότε φαίνεσθαι, νικηθέντων αὐτῶν τῇ ὑπερβολὴ τῆς δόξης τῶν φυσικῶν
γνωρισμάτων.» Καὶ ὁ μέγας Διονύσιος· ι Οὐδεμίαν
ὁρῶμεν θέωσιν ἡ ζωὴν, ἥτις ἀκριβῶς ἐμφερής έστι
τῇ πάντων ὑπερκειμένῃ αἰτία· ν καὶ ὁ αὐτὸς έρω
τώμενος ὁ πάντων ἐπέκεινα ὑπὲρ θεαρχίαν ἐστὶ καὶ
ὑπὲρ ἀγαθαρχίαν, ο Εἰ θεότητα, φησὶ, καὶ ἀγαθή
τητα νοήσαις, αὐτὸ τὸ χρῆμα τοῦ ἀγοθοποιοῦ δώρου
καὶ τὸ ἀμίμητον μίμημα τοῦ ὑπερθέου καὶ ὑπεραγά
θου, καθό θεούμεθα καὶ ἀγαθυνόμεθα, καὶ γὰρ, εἰ
τοῦτο ἀρχὴ γίνεται τοῦ θεοῦσθαι καὶ ἀγαθύνεσθαι
τοῖς θεουμένοις καὶ ἀγαθυνομένοις, δ. πάσης ἀρχῆς
ὑπεράρχιος καὶ τῆς οὕτω λεγομένης θεότητος καὶ
ἀγαθότητος, ὡς θεαρχίας καὶ ἀγαθαρχίας ἐστὶν ἐπέκεινα.» Καὶ ὁ Νύσσης θεῖος Γρηγόριος, «Εἰ καὶ τὰ
κρίματα αὐτοῦ, φησὶν, ἐξερευνηθῆνας οὐ δύναται
καὶ αἱ ὁδοὶ οὐκ ἐξιχνιάζονται καὶ ἡ τῶν ἀγαθῶν ἐπαγγελία πάσης υπέρκειται τῆς ἀπὸ στοχασμών
εἰκασίας, πόσῳ μᾶλλον τῷ μέτρῳ κατὰ τὸ ἄφρεστόν
τε καὶ ἀπροσπέλαστον ἄνω ἐστὶ καὶ ὑψηλότερον
αὐτὸ τὸ θεῖον τῶν περὶ αὐτὸ νοουμένων;» ᾿Αλλὰ καὶ
ὁ θεῖος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνὸς πάλιν ἐν τοῖς ἱεροῖς
μέλεσιν· «Ἵνα σου δείξῃς ἐμφανῶς τὴν ἀποῤῥητον
δευτέραν κατάβασιν, ὅπως ὁ ὕψιστος Θεὸς ὀφθήση
ἑστὼς ἐν μέσῳ θεῶν, τοῖς ἀποστόλοις ἐν Θαβώρ
Μωσῇ σὺν Ηλίᾳ τε ἀῤῥήτως ἔλαμψας.» Καὶ ἐν
ἑτέρῳ μέλει· «Καὶ μικρὸν ὑποκύψας τῆς σαρκὸς
τὸ πρόσλημμα, μετεμορφώθη ἔμπροσθεν αὐτῶν,
ἐμφαίνων τοῦ ἀρχετύπου κάλλους τὴν εὐπρέπειαν,
καὶ ταύτὴν οὐχ ὁλόκληρον, τὸ μὲν πληροφορῶν αὐτ
τοὺς, ἅμα καὶ φειδόμενος, μήπως σὺν τῇ δράσει καὶ
τὸ ζῆν ἀπολέσωσιν, ἀλλ᾽ ὡς ἠδύναντο χωρεῖν τοῖς
σωματικοῖς ὀφθαλμοῖς περιφέροντες.» Καὶ ὁ μέγας
Διονύσιος αὖθις ὁ θεῖός φησι, «Γνάφος ἐστὶ τὸ ἀπρόσ
στον φῶς, ἐν ᾧ κατοικεῖν ὁ Θεὸς λέγεται, καὶ ἀοράτῳ
ὄντι, διὰ τὴν ὑπερέχουσαν φανότητα, καὶ ἀπροσίτῳ
δι' ὑπερβολὴν ὑπερουσίῳ φωτοχυσίας.» Οὐχ ὁ Θεὸς
δὲ, φησὶν ὁ Χρυσόστομος Πατήρ, ἀλλ' ἡ χάρις ἐκχεία
ται. Ἐπεὶ δὲ τὸν προσγενόμενον ἐπὶ τῆς θειοτάτης
col. 1249–1250page 127 of 238
PG 152:1249ἐκείνης θέας τοῖς ἀποστόλοις φόβον ἐκεῖνος αὖθις και προσοχὴν τοιαύτην τερατείαν, οἷαν σὺ παρα προεβάλλετο, ὡς ἀτελεῖς καὶ ἐπ' αὐτῆς ἐκείνης δεί Και διὰ τούτου τοὺς ἀποστόλους καὶ τὸ φῶς τοῦτο χαμαίζηλον τὸ τηνικαῦτα τούτοις δρώμενον, ὁ θετή τατος καὶ ἀοίδιμος βασιλεὺς ὑπὸ τοῦ τοιούτου τότε φωτὸς πάντως καταυγασθεὶς τὴν διάνοιαν, ἔστι καὶ φύδος, εἶπεν, οὐ τῶν εἰσαγομένων, ἀλλὰ τῶν τελείων, περὶ οὗ φησιν ὁ προφήτης· Ο φόβος Κυρίου ἁγνὸς, διαμένων εἰς αἰῶνα αἰῶνος. Καὶ ἀλλαχοῦ πάλιν· Φοβήθητε τὸν Κύριον, πάντες οἱ ἅγιοι αὐτ τοῦ. Δείγμα δὲ τοῦ μὴ τὸν εἰσαγωγικὸν, ἀλλὰ τὸν τέλειον ἔχειν τότε φόβον τοὺς ἀποστόλους τὸ ζητεῖν παραμένειν ἀεὶ τῷ ἀποῤῥήτῳ ἐκείνῳ θεάματι Ποιήσωμεν γὰρ ὧδε, φησί, τρεῖς σκηνάς, και Καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι. Ο γὰρ ἕτερον τρό τον τὸν φόβον ἔχων ἀπ' ἐκείνου προθυμεῖται φεύ γειν, δ καὶ φοβεῖται, Πέτρος δὲ, ἡ κορυφαία τῶν ἀποστόλων ἀκρότης, νομίσας τὸν διαστηματικὸν τοῦτον καὶ πεπερασμένον αἰῶνα παραῤῥυῆναι, τὸν, δὲ ἀδιάστατόν τε καὶ ἄληκτον τοῦ φωτὸς ἐκεῖνον ἐπιφανῆναι, Καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι, ἀπὸ διαθέσεως τῆς ψυχῆς ἐνθεαστικῶς ἔλεγεν· ἐκεῖνο γὰρ πάντως εἶδεν, ὃ οὐκ ἂν πάντως ἀνθρωπίνη φύ σις ὁρᾶν δυνηθείη, εἰ μὴ πρὸς τὴν τοῦ ἁγίου Πνεύ ματος χάριν ἀνακραθείη· τοσούτου γὰρ ἐκεῖνοι τότε ἠξιώθησαν, ὅσον ἀνθρωπίνη φύσις χωρήσειεν ἂν, συναιρομένου ταύτῃ τοῦ Πνεύματος. Μηδεὶς δὲ ἡμῶν ἀκούων, αὖθις εἶπεν ὁ καὶ τὰ θεῖα σοφὸς βασιλεύς, ἐφ' ὅσον εἰκὸς ἐξυμνούντων τὸ θειότατον ἐκεῖνο φως, τὴν τοῦ Θεοῦ φύσιν θεατὴν λέγειν ἡμᾶς ὑπολαμβα νέπω· εἰ γὰρ καὶ πρὸς τοσοῦτον ὕψος θεωρίας ἀνέ δραμον, χάριν καὶ δόξαν εἶδον θείαν, ἀλλ᾽ οὐ τὴν φύσιν αὐτὴν τὴν χορηγοῦσαν τὴν χάριν· καὶ γὰρ ~ ἴσμεν ἐκείνην, ὑπὸ τῶν θείων λογίων μεμνημένοι, ἀμέθεκτον, ἄληπτον, ἀόρατον καὶ αὐταῖς ταῖς ὑπερ κοσμίοις καὶ ἀνωτάτω δυνάμεσιν, ὡς οὐδ᾽ ἴχνος ὅλως καταλήψεως και ψιλὸν τοῖς μετ' αὐτὴν καταλείψασάν. Ἐπεὶ καὶ Γρηγορίων ὁ θεολογικώτατος ἔστιν & τῶν προφητικῶν θεαμάτων καταλέξας πρότερον, ἐφεξῆς εὐθὺς ἐπήνεγκεν. Ἀλλ᾽ οὔτε οὗτοι, περὶ ὧν ὁ λόγος, οὔτε τις ἄλλος τῶν κατὰ τούτους ἔστη ἐν ὑποστήματι καὶ οὐσίᾳ Κυρίου κατὰ τὸ γεγραμμές νον, οὐδὲ Θεοῦ φύσιν ἢ εἶδεν ἢ ἐξηγόρευσεν.» Εξ ὧν δὴ ῥητῶν καὶ λόγων, ἀνιέρως τοῖς ἱεροῖς ἐπιβάλλων ὁ Βαρλαὰμ καὶ ἐπισφαλῶς, ἀπηλέγχετό τε καὶ κατ ῃσχύνετο, ἔτι τε εὕρηται ὁ τοιοῦτος Βαρλαάμ πολλά καὶ τῶν τῆς ἡσυχίας ἐθίμων ἐγγράφως διαστρέψας καὶ κατηγορήσας, ἅμα τε καὶ τῇ συνήθει τούτοις, μᾶλλον δὲ πᾶσι τοῖς Χριστιανοῖς προσευχῇ ἐπιθέμενος, τῇ «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, Υἱὲ τοῦ Θεοῦ, ἐλέη σόν με, διελάμβανε γὰρ καὶ περὶ ταύτη; ἐπ' αὐτῶν τῶν λέξεων ούτωσί·. Ἐγὼ πολλῶν ὄντων, ἅ τις ἂν ἔχοι δικαίως ἐγκαλεῖν τῷ τῆς τοιαύτης διδασκαλίας υφηγητῇ, οὐδενὸς ἔλαττον ἡγοῦμαι καὶ τοῦτο, ὅτι τὰ τῶν Χριστιανῶν ἐπιχειρῶν διὰ τῶν εἰσπνοών ἀνατρέπειν μυστήρια, συκοφαντεῖν καὶ τοὺς Πατέ ρας, ὡς, ἅπερ νῦν αὐτὸς ἐκδιδάσκει, ταῦτα κἀκεί τους φρονήσαντας πρότερον.» Εμβρόντητε και μια ρε, τίς πώποτε ἐκείνων νῆψιν καὶ φυλακὴν καρδίας δίδως, ὠνόμασεν; φασὶ δὲ τοῦτον νενομοθετηκέναι τοῖς μύσταις, εὐχῇ χρῆσθαι δια παντες οὕτως ἐχούσῃ· «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, Υἱὲ τοῦ 'Θεοῦ, ἐλέησόν με.» Κἀκ τούτου οὖν ἔστι συνιδεῖν, ὁποῖος ἦν ὁ τῶν εἰσπνοῶν εὑρέτης· τὸ μὲν γὰρ Πάτερ ἡμῶν, ᾧ διαφερόντως οἱ Βογόμιλοι χρῶνται, οὐ νο μοθετεῖ· ᾤετο γὰρ οὕτω κατάδηλος ἔσεσθαι· οἷς δ' ὅμως ταύτῃ μόνῃ τῇ μικρᾷ εὐχὴ διὰ βίου προσανέ χριν ὑποτίθεται, τούτοις τάς τε ἄλλας ἀπάτας εὐχὰς βαττολογίας καταλιμπάνειν νομίζεσθαι, οἷς δ' αὖθις πάντων Χριστιανῶν ἐν ταύτῃ τῇ εὐχῃ τὸν Κύριονἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν καὶ Θεὸν ἡμῶν καλούντων, οὗτος τὸ ὁ Θεὸς ἡμῶν εἰς τὸ Υἱὲ Θεοῦ μετείληφε, τούτοις τὸ πᾶν τῆς ἑαυτοῦ κακαδοξίας ἡμῖν ἐξεκάλυψε. Τῷ γὰρ τῶν Βογομίλων ἀκολούθως δόγματι μεταβάλλει καὶ οὗτος ἐν τῇ εἰρημένῃ εὐχῇ τὸ ὁ Θεὸς ἡμῶν εἰς τὸ Υἱὲ Θεοῦ· ἐπεὶ ἄλλην γε αἰτίαν, δι' ήν τὴν τοιαύτην πεποίηκε μεταβολήν, οὐκ ἂν εἰπεῖν τις ἔχοι. Καὶ ταῦτα μὲν ὁ ἀτοπώτατος Βαρλαάμ, τὰ δὲ καὶ αὐτὰ ἀπ' ἐναντίας ἔχει πάντως τῇ μακαριστῇ φωνῇ τοῦ θεμελίου τῆς πίστεως, Πέτρου, του κορυ φαίου τῶν μαθητῶν, καὶ τῷ ἐπ' αὐτῇ τοῦ δεσπότου μακαρισμῷ· ὁ μὲν γὰρ εἶπε πρὸς αὐτόν· Σὺ εἶ ὁ Χριστὸς, ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, ὁ δὲ Κύ ριος πρὸς αὐτόν· Μακάριος εἴ, Σίμων Βὰρ Ιωνι, ὅτι σὰρξ καὶ αἷμα οὐκ ἀπεκάλυψε σοι, ἀλλ' ὁ Πατήρ μου ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς, ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ συμβόλῳ τῆς πίστεως. Πιστεύομεν, λέγομεν, εἰ; ἕνα Θεόν, Πατέρα παντοκράτορα, καὶ εἰς τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ, τὸν μονογενῆ, τὸν ἐκ τοῦ Πατρὸς γεννηθέντα πρὸ πάντων τῶν αἰώνων· ἆρ᾽ οὖν οὐ Θεὸν εἶ ναι τὸν Χριστὸν δοξάζομεν, ἐπεὶ πιστεύειν φαμὲν εἰς τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ; Φησὶ δὲ περὶ τῆς τοιαύτης ἱερᾶς προσευχῆς καὶ 5 χρυσορρήμων καὶ θεῖος διδά σκαλος Ιωάννης, μονάζουσιν ἐπιστέλλων• ο Σχολάσατε διὰ παντὸς καὶ παραμείνατε Κυρίῳ τῷ Θεῷ ἡμῶν, ἕως οὗ οἰκτειρήσῃ ἡμᾶς, καὶ μηδὲν ἔτερον ζητήσητε ἢ μόνον ἔλεος παρὰ τοῦ Κυρίου τῆς δόξης ζητ ῦντες δὲ ἔλεος, ἐν ταπεινῇ καὶ ἐλεεινῇ καρδίᾳ ζητεῖτε καὶ βοᾶτε ἀπὸ πρωὶ ἕως ἑσπέρας, εἰ δυνα τὸν καὶ ὅλην τὴν νύκτα τὸν Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, Υἱὲ τοῦ Θεοῦ, ἐλέησον ἡμᾶς· παρακαλῶ οὖν ὑμᾶς, βιάσασθε τὸν νοῦν ὑμῶν εἰς τοῦτο τὸ ἔργον ἕως θα νάτου· πολλῆς γὰρ βίας χρήζει τὸ ἔργον τοῦτο, ὅτι στενή ἐστιν ἡ πύλη καὶ τεθλιμμένη ἡ ὁδὸς ἡ ἀπά γουσα εἰς τὴν ζωὴν, καὶ οἱ βιαζόμενοι εἰσέρχονται ἐν αὐτῇ· βιαστῶν γὰρ ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρα νῶν· παρακαλῶ οὖν ὑμᾶς, μή χωρίζετε τὰς καρδίας ὑμῶν ἀπὸ τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ προσμένετε καὶ φυλάττετε αὐτὴν μετὰ τῆς μνήμης τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ πάντοτε, ἕως οὗ ἐμφυτευθῇ τὸ δνομα του Κυρίου ἔσω ἐν τῇ καρδίᾳ, καὶ μηδὲν ἕτερον ἐννοεῖ τε, ἢ ἵνα μεγαλυνθῇ Χριστὸς ἐν ὑμῖν. Παρακαλῶ απ ὑμᾶς, τὸν κανόνα ταύτης της προσευχῆς μηδέποτε καταπαύσητε ἢ καταφρονήσητε, ἀλλ' εἴτε ἐσθίετε, εἴτε πίνετε, εἴτε ἐδεύετε, εἴτε τι ποιεῖτε, ἀδιαλείπτως κράζετε· Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, Υἱὲ τοῦ Θεοῦ, ἐλέησ σον ἡμᾶς· Ἀδιαλείπτως γάρ, φησὶν ὁ θεῖος Από
ἐκείνης θέας τοῖς ἀποστόλοις φόβον ἐκεῖνος αὖθις και προσοχὴν τοιαύτην τερατείαν, οἷαν σὺ παραπροεβάλλετο, ὡς ἀτελεῖς καὶ ἐπ' αὐτῆς ἐκείνης δεί
Και διὰ τούτου τοὺς ἀποστόλους καὶ τὸ φῶς τοῦτο
χαμαίζηλον τὸ τηνικαῦτα τούτοις δρώμενον, ὁ θετή
τατος καὶ ἀοίδιμος βασιλεὺς ὑπὸ τοῦ τοιούτου τότε
φωτὸς πάντως καταυγασθεὶς τὴν διάνοιαν, ἔστι καὶ
φύδος, εἶπεν, οὐ τῶν εἰσαγομένων, ἀλλὰ τῶν τελείων,
περὶ οὗ φησιν ὁ προφήτης· Ο φόβος Κυρίου
ἁγνὸς, διαμένων εἰς αἰῶνα αἰῶνος. Καὶ ἀλλαχοῦ
πάλιν· Φοβήθητε τὸν Κύριον, πάντες οἱ ἅγιοι αὐτ
τοῦ. Δείγμα δὲ τοῦ μὴ τὸν εἰσαγωγικὸν, ἀλλὰ τὸν
τέλειον ἔχειν τότε φόβον τοὺς ἀποστόλους τὸ ζητεῖν
παραμένειν ἀεὶ τῷ ἀποῤῥήτῳ ἐκείνῳ θεάματι·
Ποιήσωμεν γὰρ ὧδε, φησί, τρεῖς σκηνάς, και
Καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι. Ο γὰρ ἕτερον τρότον τὸν φόβον ἔχων ἀπ' ἐκείνου προθυμεῖται φεύγειν, δ καὶ φοβεῖται, Πέτρος δὲ, ἡ κορυφαία τῶν
ἀποστόλων ἀκρότης, νομίσας τὸν διαστηματικὸν
τοῦτον καὶ πεπερασμένον αἰῶνα παραῤῥυῆναι, τὸν,
δὲ ἀδιάστατόν τε καὶ ἄληκτον τοῦ φωτὸς ἐκεῖνον
ἐπιφανῆναι, Καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι, ἀπὸ
διαθέσεως τῆς ψυχῆς ἐνθεαστικῶς ἔλεγεν· ἐκεῖνο
γὰρ πάντως εἶδεν, ὃ οὐκ ἂν πάντως ἀνθρωπίνη φύσις ὁρᾶν δυνηθείη, εἰ μὴ πρὸς τὴν τοῦ ἁγίου Πνεύ
ματος χάριν ἀνακραθείη· τοσούτου γὰρ ἐκεῖνοι τότε
ἠξιώθησαν, ὅσον ἀνθρωπίνη φύσις χωρήσειεν ἂν,
συναιρομένου ταύτῃ τοῦ Πνεύματος. Μηδεὶς δὲ ἡμῶν
ἀκούων, αὖθις εἶπεν ὁ καὶ τὰ θεῖα σοφὸς βασιλεύς,
ἐφ' ὅσον εἰκὸς ἐξυμνούντων τὸ θειότατον ἐκεῖνο φως,
τὴν τοῦ Θεοῦ φύσιν θεατὴν λέγειν ἡμᾶς ὑπολαμβανέπω· εἰ γὰρ καὶ πρὸς τοσοῦτον ὕψος θεωρίας ἀνέ
δραμον, χάριν καὶ δόξαν εἶδον θείαν, ἀλλ᾽ οὐ τὴν
φύσιν αὐτὴν τὴν χορηγοῦσαν τὴν χάριν· καὶ γὰρ ~
ἴσμεν ἐκείνην, ὑπὸ τῶν θείων λογίων μεμνημένοι,
ἀμέθεκτον, ἄληπτον, ἀόρατον καὶ αὐταῖς ταῖς ὑπερκοσμίοις καὶ ἀνωτάτω δυνάμεσιν, ὡς οὐδ᾽ ἴχνος ὅλως
καταλήψεως και ψιλὸν τοῖς μετ' αὐτὴν καταλείψασαν. Ἐπεὶ καὶ Γρηγορίων ὁ θεολογικώτατος ἔστιν &
τῶν προφητικῶν θεαμάτων καταλέξας πρότερον,
ἐφεξῆς εὐθὺς ἐπήνεγκεν. Ἀλλ᾽ οὔτε οὗτοι, περὶ
ὧν ὁ λόγος, οὔτε τις ἄλλος τῶν κατὰ τούτους ἔστη
ἐν ὑποστήματι καὶ οὐσίᾳ Κυρίου κατὰ τὸ γεγραμμές
νον, οὐδὲ Θεοῦ φύσιν ἢ εἶδεν ἢ ἐξηγόρευσεν.» Εξ ὧν
δὴ ῥητῶν καὶ λόγων, ἀνιέρως τοῖς ἱεροῖς ἐπιβάλλων
ὁ Βαρλαὰμ καὶ ἐπισφαλῶς, ἀπηλέγχετό τε καὶ κατῃσχύνετο, ἔτι τε εὕρηται ὁ τοιοῦτος Βαρλαάμ πολλά
καὶ τῶν τῆς ἡσυχίας ἐθίμων ἐγγράφως διαστρέψας
καὶ κατηγορήσας, ἅμα τε καὶ τῇ συνήθει τούτοις,
μᾶλλον δὲ πᾶσι τοῖς Χριστιανοῖς προσευχῇ ἐπιθέμε
νος, τῇ «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, Υἱὲ τοῦ Θεοῦ, ἐλέη
σόν με, διελάμβανε γὰρ καὶ περὶ ταύτη; ἐπ' αὐτῶν
τῶν λέξεων ούτωσί·. Ἐγὼ πολλῶν ὄντων, ἅ τις
ἂν ἔχοι δικαίως ἐγκαλεῖν τῷ τῆς τοιαύτης διδασκαλίας υφηγητῇ, οὐδενὸς ἔλαττον ἡγοῦμαι καὶ τοῦτο,
ὅτι τὰ τῶν Χριστιανῶν ἐπιχειρῶν διὰ τῶν εἰσπνοών
ἀνατρέπειν μυστήρια, συκοφαντεῖν καὶ τοὺς Πατέ
ρας, ὡς, ἅπερ νῦν αὐτὸς ἐκδιδάσκει, ταῦτα κἀκείτους φρονήσαντας πρότερον.» Εμβρόντητε και μιαρε, τίς πώποτε ἐκείνων νῆψιν καὶ φυλακὴν καρδίας
δίδως, ὠνόμασεν; φασὶ δὲ τοῦτον νενομοθετηκέναι
τοῖς μύσταις, εὐχῇ χρῆσθαι δια παντες οὕτως
ἐχούσῃ· «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, Υἱὲ τοῦ 'Θεοῦ,
ἐλέησόν με.» Κἀκ τούτου οὖν ἔστι συνιδεῖν, ὁποῖος
ἦν ὁ τῶν εἰσπνοῶν εὑρέτης· τὸ μὲν γὰρ Πάτερ
ἡμῶν, ᾧ διαφερόντως οἱ Βογόμιλοι χρῶνται, οὐ νο
μοθετεῖ· ᾤετο γὰρ οὕτω κατάδηλος ἔσεσθαι· οἷς δ'
ὅμως ταύτῃ μόνῃ τῇ μικρᾷ εὐχὴ διὰ βίου προσανέχριν ὑποτίθεται, τούτοις τάς τε ἄλλας ἀπάτας εὐχὰς
βαττολογίας καταλιμπάνειν νομίζεσθαι, οἷς δ' αὖθις
πάντων Χριστιανῶν ἐν ταύτῃ τῇ εὐχῃ τὸν Κύριον
ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν καὶ Θεὸν ἡμῶν καλούντων,
οὗτος τὸ ὁ Θεὸς ἡμῶν εἰς τὸ Υἱὲ Θεοῦ μετείληφε,
τούτοις τὸ πᾶν τῆς ἑαυτοῦ κακαδοξίας ἡμῖν ἐξεκάλυψε. Τῷ γὰρ τῶν Βογομίλων ἀκολούθως δόγματι
μεταβάλλει καὶ οὗτος ἐν τῇ εἰρημένῃ εὐχῇ τὸ ὁ Θεὸς
ἡμῶν εἰς τὸ Υἱὲ Θεοῦ· ἐπεὶ ἄλλην γε αἰτίαν, δι' ήν
τὴν τοιαύτην πεποίηκε μεταβολήν, οὐκ ἂν εἰπεῖν τις
ἔχοι. Καὶ ταῦτα μὲν ὁ ἀτοπώτατος Βαρλαάμ, τὰ δὲ
καὶ αὐτὰ ἀπ' ἐναντίας ἔχει πάντως τῇ μακαριστῇ
φωνῇ τοῦ θεμελίου τῆς πίστεως, Πέτρου, του κορυφαίου τῶν μαθητῶν, καὶ τῷ ἐπ' αὐτῇ τοῦ δεσπότου
μακαρισμῷ· ὁ μὲν γὰρ εἶπε πρὸς αὐτόν· Σὺ εἶ ὁ
Χριστὸς, ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, ὁ δὲ Κύριος πρὸς αὐτόν· Μακάριος εἴ, Σίμων Βὰρ Ιωνι,
ὅτι σὰρξ καὶ αἷμα οὐκ ἀπεκάλυψε σοι, ἀλλ' ὁ
Πατήρ μου ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς, ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ
συμβόλῳ τῆς πίστεως. Πιστεύομεν, λέγομεν, εἰ;
ἕνα Θεόν, Πατέρα παντοκράτορα, καὶ εἰς τὸν Υἱὸν
τοῦ Θεοῦ, τὸν μονογενῆ, τὸν ἐκ τοῦ Πατρὸς γεννηθέντα πρὸ πάντων τῶν αἰώνων· ἆρ᾽ οὖν οὐ Θεὸν εἶ
ναι τὸν Χριστὸν δοξάζομεν, ἐπεὶ πιστεύειν φαμὲν
εἰς τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ; Φησὶ δὲ περὶ τῆς τοιαύτης
ἱερᾶς προσευχῆς καὶ 5 χρυσορρήμων καὶ θεῖος διδά
σκαλος Ιωάννης, μονάζουσιν ἐπιστέλλων• ο Σχολά
σατε διὰ παντὸς καὶ παραμείνατε Κυρίῳ τῷ Θεῷ
ἡμῶν, ἕως οὗ οἰκτειρήσῃ ἡμᾶς, καὶ μηδὲν ἔτερον
ζητήσητε ἢ μόνον ἔλεος παρὰ τοῦ Κυρίου τῆς δόξης
ζητ ῦντες δὲ ἔλεος, ἐν ταπεινῇ καὶ ἐλεεινῇ καρδίᾳ
ζητεῖτε καὶ βοᾶτε ἀπὸ πρωὶ ἕως ἑσπέρας, εἰ δυνατὸν καὶ ὅλην τὴν νύκτα τὸν Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ,
Υἱὲ τοῦ Θεοῦ, ἐλέησον ἡμᾶς· παρακαλῶ οὖν ὑμᾶς,
βιάσασθε τὸν νοῦν ὑμῶν εἰς τοῦτο τὸ ἔργον ἕως θα
νάτου· πολλῆς γὰρ βίας χρήζει τὸ ἔργον τοῦτο, ὅτι
στενή ἐστιν ἡ πύλη καὶ τεθλιμμένη ἡ ὁδὸς ἡ ἀπάγουσα εἰς τὴν ζωὴν, καὶ οἱ βιαζόμενοι εἰσέρχονται
ἐν αὐτῇ· βιαστῶν γὰρ ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρα
νῶν· παρακαλῶ οὖν ὑμᾶς, μή χωρίζετε τὰς καρδίας
ὑμῶν ἀπὸ τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ προσμένετε καὶ φυλάττετε
αὐτὴν μετὰ τῆς μνήμης τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ
Χριστοῦ πάντοτε, ἕως οὗ ἐμφυτευθῇ τὸ δνομα του
Κυρίου ἔσω ἐν τῇ καρδίᾳ, καὶ μηδὲν ἕτερον ἐννοεῖ
τε, ἢ ἵνα μεγαλυνθῇ Χριστὸς ἐν ὑμῖν. Παρακαλῶ απ
ὑμᾶς, τὸν κανόνα ταύτης της προσευχῆς μηδέποτε
καταπαύσητε ἢ καταφρονήσητε, ἀλλ' εἴτε ἐσθίετε,
εἴτε πίνετε, εἴτε ἐδεύετε, εἴτε τι ποιεῖτε, ἀδιαλείπτως
κράζετε· Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, Υἱὲ τοῦ Θεοῦ, ἐλέησ
σον ἡμᾶς· Ἀδιαλείπτως γάρ, φησὶν ὁ θεῖος Από
col. 1251–1252page 128 of 238
PG 152:1251ο δὲ καὶ Μασσαλιανοὺς καὶ Βογομίλους τὴν ὑπὸ τοῦ Κυρίου τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ μαθηταῖς καὶ ἀποστόλοις παραδεδομένην εύχεσθαι εὐχήν τ' οὖν ἀποσχώμεθα ταύτης ἡμεῖς διὰ τοῦτο, καὶ καταπροδῶμεν τοῖς κε κλορόσι κακῶς τὰ ἡμέτερα, καὶ διὰ τοὺς ὑποκρινομένους ἐν λόγοις τὸ εὐσεβὲς τῶν ὄντως εὐσεβῶν ἡμεῖς ἀποστῶμεν φωνῶν; Απαγε τῆς αἰσχίστης κακοδο λίας. Ἀλλ᾿ ἐπειδὴ παράκλητον ἔχομεν πρὸς τὸν Πα τέρα Ἰησοῦν Χριστὸν δίκαιον, καὶ αὐτὸς ἱλασμός ἐστι περὶ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν, μετ᾿ ἐλπίδος ἐπικαλεσόμεθα τὸ ὄνομα αὐτοῦ, καὶ σωτηρίας ἐκ τῆς τοιαύτης ἐπικλήσεως τευξόμεθα, κατὰ τὸ εἰρημένον ὑπὸ τοῦ προφήτου • Καὶ ἔσται, πᾶς, ὃς ἂν ἐπικαλέσηται τὸ ὄνομα Κυρίου, σωθήσεται, καὶ ἐπει δήπερ οὐκ ἔστιν ὄνομα ἕτερον τὸ δεδομένον ἐν ἀν θρώποις, ἐν ᾧ δεῖ σωθῆναι ἡμᾶς, καὶ οὐδεὶς δύναται εἰπεῖν Κύριον Ἰησοῦν, εἰ μὴ ἐν Πνεύματι ἁγίῳ καὶ ἐν τῷ ὀνόματι Ἰησοῦ Χριστοῦ, πᾶν γόνυ κάμψει ἐπ ουρανίων καὶ ἐπιγείων καὶ καταχθονίων, μακάριος ὁ διὰ τῆς διηνεκούς μελέτης τοῦ πολυυμνήτου τούτου ὀνόματος ἔνοικον ἔχων ἐν ἑαυτῷ τὸν Θεόν· εἰς αἰῶνα γὰρ, φησὶν, ἀγαλλιάσονται, καὶ κατασκηνώσεις ἐν αὐτοῖς, καὶ καυχήσονται ἐν τοὶ οἱ ἀγαπῶντες τὸ ὄνομά σου. Πῶς δ᾽ οὐκ ἂν γένοιτο Πνεύματος ἁγίου πλήρης ὁ τὸ θεῖον τοῦτο καὶ ὑπερδεδοξασμένον όνομα κατέχειν ἐν τῇ καρδίᾳ σπεύδων ἡμέρας καὶ νυκτός, τοῦ Κυρίου ἐν Εὐαγγελίοις λέγοντος, ὅτι δώσει Πνεῦμα ἅγιον τοῖς αἰτοῦσιν αὐτὸν ἡμέρας καὶ νυ κτός; Ανεφάνη οὖν καὶ ἀπηλέγχθη ἐκ τούτων, ὁ Βαρλαάμ βλασφήμως καὶ κακοδόξως λαλῶν περί τε τοῦ ἐν τῷ Θαβωρίῳ θείου φωτός καὶ ὧν κατὰ τῶν μοναχῶν περὶ τῆς μελετωμένης αὐτοῖς καὶ προφερομένης συχνῶς ἱερᾶς εὐχῆς συνεγράφετο, οἱ δὲ μονα χοὶ ἀπεδείχθησαν ἀνώτεροι τῆς κατηγορίας αὐτοῦ, ὡς στέργοντες καὶ ἐμμένοντες ταῖς περὶ τούτων τῶν ἁγίων Πατέρων ἐξηγήσεσι καὶ παραδόσεσι, καθώς καὶ αὐτοὶ ἀριδήλως διωμολόγησαν και διεβεβαιών σαντο ἔνθεν τοι καὶ κοινῇ συνοδικῇ ψήφῳ, ἅτε και κῶς καὶ ἐπισφαλῶς τοῖς θείοις ἐπιβαλὼν ὁ αὐτὸς Βαρλαάμ, ὡς εἴρηται, καταψηφισθείς, συγγνώμην ἐπὶ τούτοις δῆθεν ᾐτήσατο. Και γοῦν ἀποφαινόμεθα, ὡς εἰ μὲν ἐνδείξηται ἀληθῶς μετάνοιαν, καὶ διορθώσηται ἑαυτὸν, καὶ οὐδαμῶς οὐκέτι περὶ τῶν τοιού στολος, προσεύχεσθε χωρὶς ὀργῆς καὶ διαλογιαἴτιον τῇ τοῦ Υἱοῦ θεότητι προσμαρτυροῦντες Φασί σμῶν.» 'Αλλὰ καὶ ὁ θεῖος Διάδοχος, ο ᾿Απαιτεί, φησίν, ἡμᾶς πάντως ὁ νοῦς, ὅταν πάσας τὰς διεξή δους αὐτοῦ τῇ μνήμῃ ἀποφράξωμεν τοῦ Θεοῦ, ἔργον ὀφεῖλον αὐτοῦ πληροῦν τὴν ἐντρέχειαν. Δεῖ οὖν αὐτῷ διδόναι τὸ, Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, εἰς ὁλόκληρον πραγματείαν τοῦ σκοποῦ· οὐδεὶς γὰρ, φησί, λέγει Κύριον Ἰησοῦν, εἰ μὴ ἐν Πνεύματι ἁγίῳ· ὅσοι γὰρ τοῦτο τὸ ἅγιον καὶ ἔνδοξον ὄνομα τῷ βάθει μελετῶσιν ἀεὶ τῆς καρδίας ἀπαύστως, αὐτοὶ καὶ τὸ φῶς αὐτῶν τοῦ νοῦ δύνανται ὁρᾷν ποτε· πάντα γὰρ τὸν ἐπιπολάζοντα ῥύπον τῇ ψυχῇ ἐν αἰσθήσει ἱκανῇ καταφλέγει· καὶ γὰρ ὁ Θεὸς ἡμῶν, φησί, πῦρ κατα αναλίσκον· ὅθεν εἰς ἀγάπην λοιπὴν πολλὴν τὴν ψυ χὴν τῆς ἑαυτοῦ δόξης προσκαλεῖται ὁ Κύριος· ἐγχρονίζον γὰρ τὸ ἔνδοξον ἐκεῖνο καὶ πολυπόθητον όνομα διὰ τῆς μνήμης τοῦ νοῦ τῇ θέρμῃ τῆς καρδίας έξιν ἡμῖν πάντως ἐμποιεῖ τοῦ ἀγαπᾷν τὴν αὐτοῦ ἀγαθότητα· οὗτος γὰρ ἐστιν ὁ μαργαρίτης ὁ πολύτιμος, ὄντινα, πωλήσας τις τὴν περιουσίαν αὐτοῦ, εὑρεῖν δύναται καὶ ἔχειν ἀνεκλάλητον ἐπὶ τῇ αὐτοῦ εὑρέσει χαράν· καὶ μακρὸν ἂν εἴη λέγειν τὰς περὶ τούτου καὶ εἰς τοῦτο τῶν θεοφόρων Πατέρων εἰσηγήσεις καὶ προτροπάς. Ισχυριζομένων τοίνυν τῶν μοναχῶν, τῆς πνευματοκινήτου τῶν θεοφόρων διανοία; ἐπιτερπὲς τε καὶ θεῖον ἐξ ἀρχῆς εἶναι μελέτημα τὴν εὐχὴν ταύτην, ἅμα δὲ καὶ βουλυμένων ἐφεξῆς συνε! ρειν, ὅσα περὶ αὐτῆς ἐν τοῖς τῶν ἁγίων συγγράμμασι κεῖται, οἷόν ἐστι καὶ τὸ εἰρημένον τῷ διὰ λόγων δειμαμένῳ τὴν κλίμακα τῆς πνευματικῆς ἀναδά σεως· Μνήμη γὰρ, φησίν, Ἰησοῦ κολληθήτω τῇ πνοῇ σου, καὶ τότε εἴσῃ ἡσυχίας ὠφέλειαν. Τοιαῦτα προθυμουμένων ἐφεξῆς λέγων τῶν μοναχῶν ὁ τὰ πάντα θαυμάσιος βασιλεὺς, νῦν δὲ καὶ μακαρίῳ τέ λει κατακλείσας τὸν βίον, ὡς χριστός Κυρίου τὸν ὑπὲρ τοῦ χρίσαντος Χριστοῦ λόγον αὖθις ὑπολαβών, 'Αλλ' ἔστω, φησί, καὶ δεδόσθω τῶν κακοδόξων τοῦτό τινα φάναι τὴν ἀρχὴν, οὐδὲν παρὰ τοῦθ᾽ ἡμῖν ἔγ κλημα καλῶς χρωμένοις τῷ κακῶς ἐκείνοις νενοη μένῳ· οὐδὲ γὰρ, ἐπειδὴ Θεὸν οὐράνιον λέγουσιν οἱ Πέρσαι, τὸν ᾿Αβραάμ κακῶς ἐροῦμεν εἰπεῖν, Τον Θεὸν τοῦ οὐρανοῦ ἐγὼ σέβομαι, οὐδ᾽ ἐπειδὴ κοσμοποιὸν νοῦν Ελληνές φασι τὸν Θεὸν, ἡμεῖς τοῦτον τοῦ κόσμου ποιητὴν οὐκ ἐροῦμεν ἢ τοῦτο λέγοντες ἐγκληθείημεν ἂν δικαίως, ὡς κατ' ἐκείνους φροτων λέγων καὶ συγγραφόμενος φωραθείη, εὖ ἂν ἔχοι νοῦντες· Ελληνες μὲν γὰρ τὴν ὕλην ἀγέννητον καὶ τῷ Θεῷ συναΐδιον λέγοντες, εἰ καὶ ποιητήν φασι τοῦ κόσμου Θεόν, ἀλλ' οὐχ ὡς προαγωγείς τοῦ μήπω πρότερον μηδαμῶς ὄντος, ἀλλ' ὡς τοῦ ὄντος κοσμή πορα, τάξιν μόνον καὶ εἶδος καὶ θέσιν ἐναρμόνιον προστιθέντα τοῖ; οὖσι μικροῦ τῆς κατ᾿ ἀνθρώπους τέχνης, μηδὲν πλέον τῇ δυνάμει τοῦ Θεοῦ νέμοντες ἡμεῖς δὲ, ὥσπερ τὴν εἰς τὸ εἶναι πρόοδον ἐκ μὴ δυο των τα πάντα δέξασθαι πιστεύοντες πρὸς Θεοῦ, ποιητὴν οὐρανοῦ καὶ γῆς καὶ τῶν ἐν μέσῳ τοῦτον ἀκριβῶς γινώσκομεν, οὕτω καὶ Θεοῦ Υἱὸν τὸν Κύ μιαν ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν λέγοντες ὑμνοῦμεν καὶ ἐπιβοώμεθα αὐτὸν ὡς Θεὸν ἀληθινὴν ἐκ Θεοῦ ἀλη θινοῦ καὶ τὴν τοῦ Υἱοῦ θεότητα ὁμολογοῦντες καὶ τὸν εἰ δ᾽ οὖν, ἀποκήρυκτος ἔσται καὶ ἀποτετμημένος τῆς ἁγίας τοῦ Χριστοῦ καθολικῆς καὶ ἀποστολικῆς Ἐκ κλησίας καὶ τοῦ ὀρθοδόξου τῶν Χριστιανῶν συστήματος· ἀλλὰ καὶ, εἴ τις ἕτερός τι τῶν ὑπ' ἐκείνου βλασφήμως καὶ κακοδόξως κατὰ τῶν μοναχῶν, μάλ λον δὲ τῆς Ἐκκλησίας αὐτῆς λαληθέντων ἢ συγγρ φέντων φανείη πάλιν τῶν μοναχῶν κατηγορῶν ἢ ὅλως τούτων ἐν τοῖς τοιούτοις καθαπτόμενος, τῇ αὐτ τῇ καταδίκη παρὰ τῆς ἡμῶν μετριότητος καθυπ βαλλόμενος, ἀποκήρυκτος ἔσται καὶ αὐτὸς καὶ ἀπ τετμημένος τῆς ἁγίας τοῦ Θεοῦ καθολικῆς καὶ ἀπο στολικῆς Ἐκκλησίας καὶ τοῦ ὀρθοδόξου τῶν Χριστιανῶν συστήματος. Μετ' ἐμβριθείας μέντοι καὶ πνευ ματικῆς αὐστηρίας καὶ ἐπιτιμήσεως λέγομεν, μηκέτι
JOAN. CALECE CP. PATRIARCHE
ο
δὲ καὶ Μασσαλιανοὺς καὶ Βογομίλους τὴν ὑπὸ τοῦ
Κυρίου τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ μαθηταῖς καὶ ἀποστόλοις
παραδεδομένην εύχεσθαι εὐχήν τ' οὖν ἀποσχώμεθα
ταύτης ἡμεῖς διὰ τοῦτο, καὶ καταπροδῶμεν τοῖς κεκλορόσι κακῶς τὰ ἡμέτερα, καὶ διὰ τοὺς ὑποκρινο
μένους ἐν λόγοις τὸ εὐσεβὲς τῶν ὄντως εὐσεβῶν ἡμεῖς
ἀποστῶμεν φωνῶν; Απαγε τῆς αἰσχίστης κακοδο
λίας. Ἀλλ᾿ ἐπειδὴ παράκλητον ἔχομεν πρὸς τὸν Πατέρα Ἰησοῦν Χριστὸν δίκαιον, καὶ αὐτὸς ἱλασμός
ἐστι περὶ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν, μετ᾿ ἐλπίδος ἐπικαλεσόμεθα τὸ ὄνομα αὐτοῦ, καὶ σωτηρίας ἐκ τῆς
τοιαύτης ἐπικλήσεως τευξόμεθα, κατὰ τὸ εἰρημένον
ὑπὸ τοῦ προφήτου • Καὶ ἔσται, πᾶς, ὃς ἂν ἐπικα·
λέσηται τὸ ὄνομα Κυρίου, σωθήσεται, καὶ ἐπει
δήπερ οὐκ ἔστιν ὄνομα ἕτερον τὸ δεδομένον ἐν ἀνθρώποις, ἐν ᾧ δεῖ σωθῆναι ἡμᾶς, καὶ οὐδεὶς δύναται
εἰπεῖν Κύριον Ἰησοῦν, εἰ μὴ ἐν Πνεύματι ἁγίῳ καὶ
ἐν τῷ ὀνόματι Ἰησοῦ Χριστοῦ, πᾶν γόνυ κάμψει ἐπουρανίων καὶ ἐπιγείων καὶ καταχθονίων, μακάριος ὁ
διὰ τῆς διηνεκούς μελέτης τοῦ πολυυμνήτου τούτου
ὀνόματος ἔνοικον ἔχων ἐν ἑαυτῷ τὸν Θεόν· εἰς αἰῶνα
γὰρ, φησὶν, ἀγαλλιάσονται, καὶ κατασκηνώσεις ἐν
αὐτοῖς, καὶ καυχήσονται ἐν τοὶ οἱ ἀγαπῶντες τὸ
ὄνομά σου. Πῶς δ᾽ οὐκ ἂν γένοιτο Πνεύματος ἁγίου
πλήρης ὁ τὸ θεῖον τοῦτο καὶ ὑπερδεδοξασμένον όνομα
κατέχειν ἐν τῇ καρδίᾳ σπεύδων ἡμέρας καὶ νυκτός,
τοῦ Κυρίου ἐν Εὐαγγελίοις λέγοντος, ὅτι δώσει
Πνεῦμα ἅγιον τοῖς αἰτοῦσιν αὐτὸν ἡμέρας καὶ νυ
κτός; Ανεφάνη οὖν καὶ ἀπηλέγχθη ἐκ τούτων, ὁ
Βαρλαάμ βλασφήμως καὶ κακοδόξως λαλῶν περί τε
τοῦ ἐν τῷ Θαβωρίῳ θείου φωτός καὶ ὧν κατὰ τῶν
μοναχῶν περὶ τῆς μελετωμένης αὐτοῖς καὶ προφερό
μένης συχνῶς ἱερᾶς εὐχῆς συνεγράφετο, οἱ δὲ μοναχοὶ ἀπεδείχθησαν ἀνώτεροι τῆς κατηγορίας αὐτοῦ,
ὡς στέργοντες καὶ ἐμμένοντες ταῖς περὶ τούτων τῶν
ἁγίων Πατέρων ἐξηγήσεσι καὶ παραδόσεσι, καθώς
καὶ αὐτοὶ ἀριδήλως διωμολόγησαν και διεβεβαιών
σαντο ἔνθεν τοι καὶ κοινῇ συνοδικῇ ψήφῳ, ἅτε και
κῶς καὶ ἐπισφαλῶς τοῖς θείοις ἐπιβαλὼν ὁ αὐτὸς
Βαρλαάμ, ὡς εἴρηται, καταψηφισθείς, συγγνώμην
ἐπὶ τούτοις δῆθεν ᾐτήσατο. Και γοῦν ἀποφαινόμεθα,
ὡς εἰ μὲν ἐνδείξηται ἀληθῶς μετάνοιαν, καὶ διορθώ
σηται ἑαυτὸν, καὶ οὐδαμῶς οὐκέτι περὶ τῶν τοιού
στολος, προσεύχεσθε χωρὶς ὀργῆς καὶ διαλογι- αἴτιον τῇ τοῦ Υἱοῦ θεότητι προσμαρτυροῦντες Φασί
σμῶν.» 'Αλλὰ καὶ ὁ θεῖος Διάδοχος, ο ᾿Απαιτεί,
φησίν, ἡμᾶς πάντως ὁ νοῦς, ὅταν πάσας τὰς διεξή
δους αὐτοῦ τῇ μνήμῃ ἀποφράξωμεν τοῦ Θεοῦ, ἔργον
ὀφεῖλον αὐτοῦ πληροῦν τὴν ἐντρέχειαν. Δεῖ οὖν
αὐτῷ διδόναι τὸ, Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, εἰς ὁλόκληρον
πραγματείαν τοῦ σκοποῦ· οὐδεὶς γὰρ, φησί, λέγει
Κύριον Ἰησοῦν, εἰ μὴ ἐν Πνεύματι ἁγίῳ· ὅσοι γὰρ
τοῦτο τὸ ἅγιον καὶ ἔνδοξον ὄνομα τῷ βάθει μελετώσιν ἀεὶ τῆς καρδίας ἀπαύστως, αὐτοὶ καὶ τὸ φῶς
αὐτῶν τοῦ νοῦ δύνανται ὁρᾷν ποτε· πάντα γὰρ τὸν
ἐπιπολάζοντα ῥύπον τῇ ψυχῇ ἐν αἰσθήσει ἱκανῇ
καταφλέγει· καὶ γὰρ ὁ Θεὸς ἡμῶν, φησί, πῦρ κατα
αναλίσκον· ὅθεν εἰς ἀγάπην λοιπὴν πολλὴν τὴν ψυ
χὴν τῆς ἑαυτοῦ δόξης προσκαλεῖται ὁ Κύριος· ἐγχρονίζον γὰρ τὸ ἔνδοξον ἐκεῖνο καὶ πολυπόθητον όνομα
διὰ τῆς μνήμης τοῦ νοῦ τῇ θέρμῃ τῆς καρδίας έξιν
ἡμῖν πάντως ἐμποιεῖ τοῦ ἀγαπᾷν τὴν αὐτοῦ ἀγαθό
τητα· οὗτος γὰρ ἐστιν ὁ μαργαρίτης ὁ πολύτιμος,
ὄντινα, πωλήσας τις τὴν περιουσίαν αὐτοῦ, εὑρεῖν
δύναται καὶ ἔχειν ἀνεκλάλητον ἐπὶ τῇ αὐτοῦ εὑρέσει
χαράν· καὶ μακρὸν ἂν εἴη λέγειν τὰς περὶ τούτου
καὶ εἰς τοῦτο τῶν θεοφόρων Πατέρων εἰσηγήσεις καὶ
προτροπάς. Ισχυριζομένων τοίνυν τῶν μοναχῶν,
τῆς πνευματοκινήτου τῶν θεοφόρων διανοία; ἐπιτερπές τε καὶ θεῖον ἐξ ἀρχῆς εἶναι μελέτημα τὴν
εὐχὴν ταύτην, ἅμα δὲ καὶ βουλυμένων ἐφεξῆς συνε!
ρειν, ὅσα περὶ αὐτῆς ἐν τοῖς τῶν ἁγίων συγγράμμασι κεῖται, οἷόν ἐστι καὶ τὸ εἰρημένον τῷ διὰ λόγων
δειμαμένῳ τὴν κλίμακα τῆς πνευματικῆς ἀναδάσεως· Μνήμη γὰρ, φησίν, Ἰησοῦ κολληθήτω τῇ
πνοῇ σου, καὶ τότε εἴσῃ ἡσυχίας ὠφέλειαν. Τοιαῦτα
προθυμουμένων ἐφεξῆς λέγων τῶν μοναχῶν ὁ τὰ
πάντα θαυμάσιος βασιλεὺς, νῦν δὲ καὶ μακαρίῳ τέλει κατακλείσας τὸν βίον, ὡς χριστός Κυρίου τὸν
ὑπὲρ τοῦ χρίσαντος Χριστοῦ λόγον αὖθις ὑπολαβών,
'Αλλ' ἔστω, φησί, καὶ δεδόσθω τῶν κακοδόξων τοῦτό
τινα φάναι τὴν ἀρχὴν, οὐδὲν παρὰ τοῦθ᾽ ἡμῖν ἔγκλημα καλῶς χρωμένοις τῷ κακῶς ἐκείνοις νενοη
μένῳ· οὐδὲ γὰρ, ἐπειδὴ Θεὸν οὐράνιον λέγουσιν οἱ
Πέρσαι, τὸν ᾿Αβραάμ κακῶς ἐροῦμεν εἰπεῖν, Τον
Θεὸν τοῦ οὐρανοῦ ἐγὼ σέβομαι, οὐδ᾽ ἐπειδὴ κοσμο
ποιὸν νοῦν Ελληνές φασι τὸν Θεὸν, ἡμεῖς τοῦτον
τοῦ κόσμου ποιητὴν οὐκ ἐροῦμεν ἢ τοῦτο λέγοντες
ἐγκληθείημεν ἂν δικαίως, ὡς κατ' ἐκείνους φρο- των λέγων καὶ συγγραφόμενος φωραθείη, εὖ ἂν ἔχοι·
νοῦντες· Ελληνες μὲν γὰρ τὴν ὕλην ἀγέννητον καὶ
τῷ Θεῷ συναΐδιον λέγοντες, εἰ καὶ ποιητήν φασι
τοῦ κόσμου Θεόν, ἀλλ' οὐχ ὡς προαγωγείς τοῦ μήπω
πρότερον μηδαμῶς ὄντος, ἀλλ' ὡς τοῦ ὄντος κοσμή
πορα, τάξιν μόνον καὶ εἶδος καὶ θέσιν ἐναρμόνιον
προστιθέντα τοῖ; οὖσι μικροῦ τῆς κατ᾿ ἀνθρώπους
τέχνης, μηδὲν πλέον τῇ δυνάμει τοῦ Θεοῦ νέμοντες·
ἡμεῖς δὲ, ὥσπερ τὴν εἰς τὸ εἶναι πρόοδον ἐκ μὴ δυο
των τα πάντα δέξασθαι πιστεύοντες πρὸς Θεοῦ,
ποιητὴν οὐρανοῦ καὶ γῆς καὶ τῶν ἐν μέσῳ τοῦτον
ἀκριβῶς γινώσκομεν, οὕτω καὶ Θεοῦ Υἱὸν τὸν Κύμιαν ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν λέγοντες ὑμνοῦμεν καὶ
ἐπιβοώμεθα αὐτὸν ὡς Θεὸν ἀληθινὴν ἐκ Θεοῦ ἀλη
θινοῦ καὶ τὴν τοῦ Υἱοῦ θεότητα ὁμολογοῦντες καὶ τὸν
εἰ δ᾽ οὖν, ἀποκήρυκτος ἔσται καὶ ἀποτετμημένος τῆς
ἁγίας τοῦ Χριστοῦ καθολικῆς καὶ ἀποστολικῆς Ἐκ
κλησίας καὶ τοῦ ὀρθοδόξου τῶν Χριστιανῶν συστή
ματος· ἀλλὰ καὶ, εἴ τις ἕτερός τι τῶν ὑπ' ἐκείνου
βλασφήμως καὶ κακοδόξως κατὰ τῶν μοναχῶν, μάλ
λον δὲ τῆς Ἐκκλησίας αὐτῆς λαληθέντων ἢ συγγρ
φέντων φανείη πάλιν τῶν μοναχῶν κατηγορῶν ἢ
ὅλως τούτων ἐν τοῖς τοιούτοις καθαπτόμενος, τῇ αὐτ
τῇ καταδίκη παρὰ τῆς ἡμῶν μετριότητος καθυπ
βαλλόμενος, ἀποκήρυκτος ἔσται καὶ αὐτὸς καὶ ἀπ
τετμημένος τῆς ἁγίας τοῦ Θεοῦ καθολικῆς καὶ ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας καὶ τοῦ ὀρθοδόξου τῶν Χριστια
νῶν συστήματος. Μετ' ἐμβριθείας μέντοι καὶ πνευ
ματικῆς αὐστηρίας καὶ ἐπιτιμήσεως λέγομεν, μηκέτι
Part XXIVPars XXIV
col. 1253–1254page 129 of 238
PG 152:1253ἀπὸ τοῦ νῦν καὶ εἰς τὸ ἑξῆς δογματίζειν ὅλως τινὰ Λ δίκαιον ὄν, εἰς ἐπισκοπὴν ἔπι τελούσης τῆς τοιαύ τῶν ἁπάντων, κινοῦντα λόγον τινὰ περὶ τούτων τε καὶ ἄλλων δογματικῶν λόγων, οὔτε ἐγγράφως δηλα δή, οὔτε ἀγράφω;, ὡς οὐ μικρῶν ἐντεῦθεν εἰς τὴν Ἐκκλησίαν τοῦ Θεοῦ ἀνακυπτόντων σκανδάλων καὶ συγχύσεως καὶ ταραχῆς καὶ σάλου· καὶ τρικυμίας ἐπιγινομένης ταῖς ψυχαῖς τῶν ἀκουόντων καὶ τῶν ἀκεραιοτέρων μάλιστα, δι᾽ ἃ δὴ πάντως καὶ οἱ άνω τέρω εκτεθειμένοι θεῖοι κανόνες τοῖς θεοφόροις καὶ ἁγίοις Πατράσιν ἐξετέθησαν. Χάριν γὰρ τοῦ μηκέτι μηδένα ταῖς ὁμοίαις πλάναις περιπεσεῖν ποιούμενοι πρόνοιαν, καὶ τὸ παρὸν εἰς ἀσφάλειαν ἐκθέμενοι γράμμα, ταῖς οἰκείαις ὑπογραφαῖς ἐπεσημηνάμεθα κατὰ μῆνα Ἰούλιον τῆς θ' Ινδ. † Είχε καὶ ὑπογεγραμμένον διὰ τῆς πατριαρχικῆς χειρὸς τό· Ἰωάν νης, ἐλέῳ Θεοῦ ἀρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, νέας Ρώμης, καὶ οἰκουμενικός πατριάρχης σωμθ'. της μητροπόλεως καὶ ὑπὸ τὴν τῆς Κορίνθου τε ταγμένης, ἔπειτα, ἐξ ὅτου δηλαδὴ καὶ αὕτη τῷ τῆς μητροπόλεως ετιμήθη σεμνώματι, εἰς ἐπισκοπὴν καὶ αὐτὸ ἀποκαταστὰν παρὰ τοῦ μέρους αὐτῆς, σύναμα τῇ τῆς Πίστης καὶ τῇ τῶν Εζερῶν δι' ένα δόσεως ἐγγράφου βασιλικῆς καὶ συνοδικῆς· μεταξύ μὲν πειραθείσης τῆς τῶν Παλαιῶν Πατρῶν εἰς οἰ κείαν αὐτὸ μεταμείψαι ἐπισκοπὴν, ὅτε ἀπὸ ἀρχιε πισκοπῆς εἰς μητρόπολιν καὶ αὐτὴ προβιβασθεῖσα καὶ τιμηθεῖσα, ἔσχεν ὑφ᾽ ἑαυτὴν καὶ ἐπισκοπάς τῆς Κορίνθου, ἄλλας τε καὶ τὴν Λακεδαίμονος, ὑπὸ τῆς συνόδου δὲ κωλυθείσης· ἦν μὲν οὖν τῇ μητροπόλει Λακεδαίμονος διαφέρουσα ἄνωθεν ἡ ἐπισκοπὴ αὕτη, ὡς τὰ κατὰ μέρος περὶ τούτου διείληπται ἐν τοῖς προσοῦσιν αὐτῇ δικαιώμασι, φθάνει δὲ ὅμως ὑποτεθεῖσα τῇ τῶν Παλαιῶν Πατρῶν ὡς οἰκεία,. εἶτα συνοδικῇ ἐγγράφῳ κρίσει καὶ διαγνώσει ἀφαι ρεθεῖσα ἐκεῖθεν, τῇ τῆς Λακεδαίμονος ἀνασώζεται τῇ ἐμφανείᾳ τῶν δικαιωμάτων αὐτῆς· ἐπεὶ δὲ καὶ πρὸ ὀλίγου, ἐπὶ τοῦ πρὸ ἡμῶν δηλονότι ἀοιδίμου πατριάρχου, κῦρ Ησαΐου, τὴν αὐτὴν προτείναν καὶ πάλιν αἰτίαν τὸ μέρος τῆς τῶν Παλαιῶν Πατρῶν, ίσχυσεν ἐπιλαβέσθαι τῆς ἐπισκοπῆς ταύτης, χηρευούσης τῆς Λακεδαίμονος, πορισάμενον ἐπὶ τούτῳ καὶ γράμμα συνοδικὸν καὶ πεπτὸν ἐπ' αὐτῷ πρόσο ταγμα, εἶτα ἐπ' ἀμφοῖν τούτοιν καὶ σεπτὸν χρυσή. βουλλον. Ὁ νῦν ἱερώτατος μητροπολίτης Λακεδα μονίας καὶ ὑπέρτιμος, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητός ἀδελφὸς καὶ συλλειτουργὸς τῆς ἡμῶν μετριότητος, κῦρ Νεῖλος, οὐδαμῶς περιιδεῖν δέον ἔκρινεν ἀδικουμένην τὴν λαχοῦσαν αὐτὸν ἐπὶ τῇ οἰκείᾳ ταύτῃ ἐπ σκοπῇ, καί γε ἀναφορὰν ποιησαμένου πρὸς τὸν ἐκ Θεοῦ κράτιστον καὶ ἅγιόν μου αὐτοκράτορα καὶ κρίσιν αἱα τησαμένου, ὁ ἐκ Θεοῦ βασιλεὺς, ἡ βασιλικωτάτη τῷ ὄντι ψυχὴ καὶ μηδὲν οὕτω πνέουσα καὶ τρυφῶσα, ὡς τὸ δικαιοσύνην πανταχοῦ πολιτεύεσθαι καὶ ἐπικρατεῖν, ἐπιτρέπει καὶ ἀνατίθησιν ἡμῖν συνοδικῶς καὶ και νονικῶς τὸ ἀμφισβητήσιμον διευλυτῶσα: ἀμφοτέροις τούτοις δὴ τοῖς ἱερωτάτοις ἀρχιερεύσιν· ἔνθεν τοι καὶ συνοδικῶς ἀλλήλοις ἀντιφέρονται, ἐν τῇ τῆς Γοργοεηπκίου σεβασμία μονῇ συνελθόντων ἡμῶν, ζητήσαντος τοῦτο τοῦ Παλαιῶν Πατρῶν διὰ τὴν συνήθως ἐνοχλοῦσαν αὐτὸν ἀσθένειαν, διαμηνυθέν † Τῶν δικαιοτάτων ἄρα καὶ πᾶσι πάνυ τοι ἐποφειλομένων ὅρια φυλάττειν ἕκαστον ἴδια καὶ μηδέν ται τούτων ἐκτὸς πράττοντας φαίνεσθαι, «Μή μέταιρε γάρ, φησίν, ὅρια, ο ἔθεντο οἱ πατέρες σου, μηδὲ ὑπὲρ τὰ ἐσκαμμένα θέλε πηδᾷν, ο ὥστε καὶ τιμητέον ἡμῖν γε μάλιστα τοῦτο, οἱ περὶ αὐτοῦ καὶ τοῖς ἄλλοις διαμαρτύρεσθαι χρέος καὶ ὀφειλὴν ἔχομεν, οἷα δὴ τῶν τοῦ Θεοῦ δικαιωμάτων ἐκφάν τορε;· ἴδοι δ' ἄν τις περὶ πλείονος αὐτὸ ποιουμένην καὶ αὐτήν γε τὴν φύσιν καὶ τὰ πράγματα, οὐχ ἥκιστα δὲ τὴν ἱερὰν καὶ θεσπεσίαν τῶν Πατέρων ομοθεσίαν· ἡ μὲν γὰρ πάντη πάντως ἀμετακίνητα τῆς ἑαυτῶν τάξεως τὰ οἰκεῖα τηρεῖ, κἂν βιάζηται τις μυριάκις αὐτὰ, τὰ δὲ τὴν οἰκείαν οὐκ ἀγνοήσει φύσιν· ἀδύνατον γὰρ ὁμοίως ἢ τὸ πῦρ τῆς εἰς τὰ ἄνω φορᾶς ἡ τῆς εἰς τὰ κάτω κινήσεως τὸ ὕδωρ μετακινῆσαί τινα· οὐ γὰρ ἔστιν, οὐκ ἔστιν, ὅπως ἑτέρως ἕξει ποτὲ ἡ ὡς τὴν ἀρχὴν ἐκείνη τούτοις ὥρισε καὶ ἐκύρωσε, καὶ φιλοστοργία δὲ Πατέρων ἐντεῦθεν, ἀλλ᾽ οὐκ ἄλλοθέν ποθεν, καὶ μητέρων φιλοτεχνία καὶ πᾶν, ὅ τι ἂν ἄλλο παραπλήσιον εἰ ποι τις, ἐντεῦθεν πάσχουσα τὴν ψυχὴν μήτηρ καὶ προκινδυνεύουσα τοῦ ἰδίου κυήματος πάντα τε δεύτερα ἢ οὐδὲν τιθεμένη τῆς ἐκείνου ζητήσεως, τος πρότερον καὶ δι᾽ ἱερωτάτων ἀρχιερέων καὶ δι' εἰ λάθοι που ἀποσχοινισθέν· τῶν μὲν οὖν ἑαυτῆς ἰδίων οὕτως ἔχει φιλοστόργως ἡ φύσις, μιμεῖται δὲ αὐτὴν ἄντικρυς καὶ τὰ πράγματα, καὶ πρὸς αὐτὴν ἀπευθύνεσθαι θέλει, καὶ οὐκ ἀνέχεται χωρίς εἶναι τούτων ἐπὶ πολὺ, ὧν κακῶς ὑπέμεινε τὴν διάζευξιν, οίο εί τισι φυσικαῖς ὁλκαῖς καὶ ἀντιπαθείαις ἀντισπώ μενα καὶ ἀνθελκόμενα πάλιν, καὶ τοῖς ἱεροῖς δὲ καὶ θείοις κανόσι πάμπαν ἀπηγόρευται, μὴ τοὺς οἰκείους ὑπερβαίνειν ὅρους τινὰ ὁπωσδήποτε· ἀλλὰ γὰρ εἰς τί ταῦθ' ἡμῖν εἴρηται; δηλώσει πάντως τὰ νῦν ῥη θησόμενα. Το Αμύκλειον, ἡ ἐπισκοπὴ, ἦν μὲν ἄνωθεν ἐξ ἀρχῆς, ἐξ αὐτῆς, ὡς εἰπεῖν, τῆς ῥίζης καὶ τῆς ἀρχῆς διαφέρον τῇ ἀγιωτάτῃ μητροπόλει τῆς Λακεδαιμονίας, τὰ πρῶτα μὲν ἐνοριακὸν αὐτῆς ἐκκλησιαστικῶν ἀρχόντων διαφόρως καὶ ὑπερτεθέντος τοῦ πράγματος καὶ ἐπὶ μῆνας ἑπτὰ διὰ τὴν τοιαύτην αὐτοῦ ἀσθένειαν· καὶ ἐπεὶ ταῖς αὐταῖς ἦσαν αἰτίαις καὶ ἀμφότεροι χρώμενοι καὶ διισχυριζόμενοι, τῇ κατ' αὐτὸν ἑκάτερος ἐκκλησίᾳ διαφέρειν ἀρχῆθεν τὴν ἀμφίμαχον ταύτην ἐπισκοπήν, πολλὴν ἡμεῖς, ὡς εἰκὸς, περὶ τούτου ζήτησιν ποιη σάμενοι, εὕρομεν ἀριδήλω; καὶ φανερῶς ἔκ τε τῆς συνοδικῆς ἐγγράφου διαγνώσεως καὶ ἀποφάσεως τοῦ τότε πατριάρχου κῦρ Γρηγορίου, ἐφ' ᾗ καὶ σε πτὸν προέβη χρυσόβουλλον, καὶ ἀπὸ τῶν ἄλλων παρ λαιγενών δικαιωμάτων, ἅπερ ὁ Λακεδαιμονίας, προέτεινε, τοῦ βρεδίου δηλαδὴ τῆς βασιλικῆς καὶ συνοδικῆς ἐνδόσεως, ἐφ' ᾧ τὸν Λακεδαιμονίας ἀπαρ
ἀπὸ τοῦ νῦν καὶ εἰς τὸ ἑξῆς δογματίζειν ὅλως τινὰ Λ δίκαιον ὄν, εἰς ἐπισκοπὴν ἔπι τελούσης τῆς τοιαύ -
τῶν ἁπάντων, κινοῦντα λόγον τινὰ περὶ τούτων τε
καὶ ἄλλων δογματικῶν λόγων, οὔτε ἐγγράφως δηλαδή, οὔτε ἀγράφω;, ὡς οὐ μικρῶν ἐντεῦθεν εἰς τὴν
Ἐκκλησίαν τοῦ Θεοῦ ἀνακυπτόντων σκανδάλων καὶ
συγχύσεως καὶ ταραχῆς καὶ σάλου· καὶ τρικυμίας
ἐπιγινομένης ταῖς ψυχαῖς τῶν ἀκουόντων καὶ τῶν
ἀκεραιοτέρων μάλιστα, δι᾽ ἃ δὴ πάντως καὶ οἱ άνωτέρω εκτεθειμένοι θεῖοι κανόνες τοῖς θεοφόροις καὶ
ἁγίοις Πατράσιν ἐξετέθησαν. Χάριν γὰρ τοῦ μηκέτι
μηδένα ταῖς ὁμοίαις πλάναις περιπεσεῖν ποιούμενοι
πρόνοιαν, καὶ τὸ παρὸν εἰς ἀσφάλειαν ἐκθέμενοι
γράμμα, ταῖς οἰκείαις ὑπογραφαῖς ἐπεσημηνάμεθα
κατὰ μῆνα Ἰούλιον τῆς θ' Ινδ. † Είχε καὶ ὑπογε
γραμμένον διὰ τῆς πατριαρχικῆς χειρὸς τό· Ἰωάν
νης, ἐλέῳ Θεοῦ ἀρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπό
λεως, νέας Ρώμης, καὶ οἰκουμενικός πατριάρχης·
σωμθ'.
XXIV. Synodus dirimit controversiam ortam inter
metropolitas Lacedæmoniæ et Antiquarum Patrarum de episcopatu Amyclii.
'
της μητροπόλεως καὶ ὑπὸ τὴν τῆς Κορίνθου τε
ταγμένης, ἔπειτα, ἐξ ὅτου δηλαδὴ καὶ αὕτη τῷ τῆς
μητροπόλεως ετιμήθη σεμνώματι, εἰς ἐπισκοπὴν
καὶ αὐτὸ ἀποκαταστὰν παρὰ τοῦ μέρους αὐτῆς,
σύναμα τῇ τῆς Πίστης καὶ τῇ τῶν Εζερῶν δι' ένα
δόσεως ἐγγράφου βασιλικῆς καὶ συνοδικῆς· μεταξύ
μὲν πειραθείσης τῆς τῶν Παλαιῶν Πατρῶν εἰς οἰ
κείαν αὐτὸ μεταμείψαι ἐπισκοπὴν, ὅτε ἀπὸ ἀρχιεπισκοπῆς εἰς μητρόπολιν καὶ αὐτὴ προβιβασθεῖσα
καὶ τιμηθεῖσα, ἔσχεν ὑφ᾽ ἑαυτὴν καὶ ἐπισκοπάς
τῆς Κορίνθου, ἄλλας τε καὶ τὴν Λακεδαίμονος, ὑπὸ
τῆς συνόδου δὲ κωλυθείσης· ἦν μὲν οὖν τῇ μητροπόλει Λακεδαίμονος διαφέρουσα ἄνωθεν ἡ ἐπισκοπὴ
αὕτη, ὡς τὰ κατὰ μέρος περὶ τούτου διείληπται ἐν
τοῖς προσοῦσιν αὐτῇ δικαιώμασι, φθάνει δὲ ὅμως
ὑποτεθεῖσα τῇ τῶν Παλαιῶν Πατρῶν ὡς οἰκεία,.
εἶτα συνοδικῇ ἐγγράφῳ κρίσει καὶ διαγνώσει ἀφαι
ρεθεῖσα ἐκεῖθεν, τῇ τῆς Λακεδαίμονος ἀνασώζεται
τῇ ἐμφανείᾳ τῶν δικαιωμάτων αὐτῆς· ἐπεὶ δὲ καὶ
πρὸ ὀλίγου, ἐπὶ τοῦ πρὸ ἡμῶν δηλονότι ἀοιδίμου
πατριάρχου, κῦρ Ησαΐου, τὴν αὐτὴν προτείναν καὶ
πάλιν αἰτίαν τὸ μέρος τῆς τῶν Παλαιῶν Πατρῶν,
ίσχυσεν ἐπιλαβέσθαι τῆς ἐπισκοπῆς ταύτης, χη
ρευούσης τῆς Λακεδαίμονος, πορισάμενον ἐπὶ τούτῳ
καὶ γράμμα συνοδικὸν καὶ πεπτὸν ἐπ' αὐτῷ πρόσο
ταγμα, εἶτα ἐπ' ἀμφοῖν τούτοιν καὶ σεπτὸν χρυσή.
βουλλον. Ὁ νῦν ἱερώτατος μητροπολίτης Λακεδα:-
μονίας καὶ ὑπέρτιμος, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητός
ἀδελφὸς καὶ συλλειτουργὸς τῆς ἡμῶν μετριότητος,
κῦρ Νεῖλος, οὐδαμῶς περιιδεῖν δέον ἔκρινεν ἀδικουμένην τὴν λαχοῦσαν αὐτὸν ἐπὶ τῇ οἰκείᾳ ταύτῃ ἐπ:-
σκοπῇ, καί γε ἀναφορὰν ποιησαμένου πρὸς τὸν ἐκ Θεοῦ
κράτιστον καὶ ἅγιόν μου αὐτοκράτορα καὶ κρίσιν αἱα
τησαμένου, ὁ ἐκ Θεοῦ βασιλεὺς, ἡ βασιλικωτάτη τῷ
ὄντι ψυχὴ καὶ μηδὲν οὕτω πνέουσα καὶ τρυφῶσα, ὡς
τὸ δικαιοσύνην πανταχοῦ πολιτεύεσθαι καὶ ἐπικρατεῖν,
ἐπιτρέπει καὶ ἀνατίθησιν ἡμῖν συνοδικῶς καὶ και
νονικῶς τὸ ἀμφισβητήσιμον διευλυτῶσα: ἀμφοτέροις
τούτοις δὴ τοῖς ἱερωτάτοις ἀρχιερεύσιν· ἔνθεν τοι
καὶ συνοδικῶς ἀλλήλοις ἀντιφέρονται, ἐν τῇ τῆς
Γοργοεηπκίου σεβασμία μονῇ συνελθόντων ἡμῶν,
ζητήσαντος τοῦτο τοῦ Παλαιῶν Πατρῶν διὰ τὴν
συνήθως ἐνοχλοῦσαν αὐτὸν ἀσθένειαν, διαμηνυθέν
† Τῶν δικαιοτάτων ἄρα καὶ πᾶσι πάνυ τοι ἐποφειλομένων ὅρια φυλάττειν ἕκαστον ἴδια καὶ μηδέν
ται τούτων ἐκτὸς πράττοντας φαίνεσθαι, «Μή
μέταιρε γάρ, φησίν, ὅρια, ο ἔθεντο οἱ πατέρες σου,
μηδὲ ὑπὲρ τὰ ἐσκαμμένα θέλε πηδᾷν, ο ὥστε καὶ
τιμητέον ἡμῖν γε μάλιστα τοῦτο, οἱ περὶ αὐτοῦ
καὶ τοῖς ἄλλοις διαμαρτύρεσθαι χρέος καὶ ὀφειλὴν
ἔχομεν, οἷα δὴ τῶν τοῦ Θεοῦ δικαιωμάτων ἐκφάν
τορε;· ἴδοι δ' ἄν τις περὶ πλείονος αὐτὸ ποιουμένην
καὶ αὐτήν γε τὴν φύσιν καὶ τὰ πράγματα, οὐχ
ἥκιστα δὲ τὴν ἱερὰν καὶ θεσπεσίαν τῶν Πατέρων
·ομοθεσίαν· ἡ μὲν γὰρ πάντη πάντως ἀμετακίνητα
τῆς ἑαυτῶν τάξεως τὰ οἰκεῖα τηρεῖ, κἂν βιάζηται
τις μυριάκις αὐτὰ, τὰ δὲ τὴν οἰκείαν οὐκ ἀγνοήσει
φύσιν· ἀδύνατον γὰρ ὁμοίως ἢ τὸ πῦρ τῆς εἰς τὰ
ἄνω φορᾶς ἡ τῆς εἰς τὰ κάτω κινήσεως τὸ ὕδωρ
μετακινῆσαί τινα· οὐ γὰρ ἔστιν, οὐκ ἔστιν, ὅπως
ἑτέρως ἕξει ποτὲ ἡ ὡς τὴν ἀρχὴν ἐκείνη τούτοις
ὥρισε καὶ ἐκύρωσε, καὶ φιλοστοργία δὲ Πατέρων
ἐντεῦθεν, ἀλλ᾽ οὐκ ἄλλοθέν ποθεν, καὶ μητέρων
φιλοτεχνία καὶ πᾶν, ὅ τι ἂν ἄλλο παραπλήσιον εἰ
ποι τις, ἐντεῦθεν πάσχουσα τὴν ψυχὴν μήτηρ καὶ
προκινδυνεύουσα τοῦ ἰδίου κυήματος πάντα τε
δεύτερα ἢ οὐδὲν τιθεμένη τῆς ἐκείνου ζητήσεως, τος πρότερον καὶ δι᾽ ἱερωτάτων ἀρχιερέων καὶ δι'
εἰ λάθοι που ἀποσχοινισθέν· τῶν μὲν οὖν ἑαυτῆς
ἰδίων οὕτως ἔχει φιλοστόργως ἡ φύσις, μιμεῖται δὲ
αὐτὴν ἄντικρυς καὶ τὰ πράγματα, καὶ πρὸς αὐτὴν
ἀπευθύνεσθαι θέλει, καὶ οὐκ ἀνέχεται χωρίς εἶναι·
τούτων ἐπὶ πολὺ, ὧν κακῶς ὑπέμεινε τὴν διάζευξιν,
οίο εί τισι φυσικαῖς ὁλκαῖς καὶ ἀντιπαθείαις ἀντισπώμενα καὶ ἀνθελκόμενα πάλιν, καὶ τοῖς ἱεροῖς δὲ καὶ
θείοις κανόσι πάμπαν ἀπηγόρευται, μὴ τοὺς οἰκείους
ὑπερβαίνειν ὅρους τινὰ ὁπωσδήποτε· ἀλλὰ γὰρ εἰς
τί ταῦθ' ἡμῖν εἴρηται; δηλώσει πάντως τὰ νῦν ῥη
θησόμενα. Το Αμύκλειον, ἡ ἐπισκοπὴ, ἦν μὲν
ἄνωθεν ἐξ ἀρχῆς, ἐξ αὐτῆς, ὡς εἰπεῖν, τῆς ῥίζης
καὶ τῆς ἀρχῆς διαφέρον τῇ ἀγιωτάτῃ μητροπόλει
τῆς Λακεδαιμονίας, τὰ πρῶτα μὲν ἐνοριακὸν αὐτῆς
ἐκκλησιαστικῶν ἀρχόντων διαφόρως καὶ ὑπερτε
θέντος τοῦ πράγματος καὶ ἐπὶ μῆνας ἑπτὰ διὰ τὴν
τοιαύτην αὐτοῦ ἀσθένειαν· καὶ ἐπεὶ ταῖς αὐταῖς
ἦσαν αἰτίαις καὶ ἀμφότεροι χρώμενοι καὶ διισχυρι
ζόμενοι, τῇ κατ' αὐτὸν ἑκάτερος ἐκκλησίᾳ διαφέρειν ἀρχῆθεν τὴν ἀμφίμαχον ταύτην ἐπισκοπήν,
πολλὴν ἡμεῖς, ὡς εἰκὸς, περὶ τούτου ζήτησιν ποιησάμενοι, εὕρομεν ἀριδήλω; καὶ φανερῶς ἔκ τε τῆς
συνοδικῆς ἐγγράφου διαγνώσεως καὶ ἀποφάσεως
τοῦ τότε πατριάρχου κῦρ Γρηγορίου, ἐφ' ᾗ καὶ σεπτὸν προέβη χρυσόβουλλον, καὶ ἀπὸ τῶν ἄλλων παρ
λαιγενών δικαιωμάτων, ἅπερ ὁ Λακεδαιμονίας,
προέτεινε, τοῦ βρεδίου δηλαδὴ τῆς βασιλικῆς καὶ
συνοδικῆς ἐνδόσεως, ἐφ' ᾧ τὸν Λακεδαιμονίας ἀπαρ-
Part XXVPars XXV
col. 1255–1256page 130 of 238
PG 152:1255ρασαλεύτους παρὰ τοῖς κατέχουσιν αὐτὰς ἐπισκόποις, καὶ μάλιστα, εἰ τριακονταετή χρόνον ταύτας ἀδιά στις διακατέχοντες ᾠκονόμησαν· εἰ δὲ ἐντὸς τῶν τριάκοντα ἐτῶν γεγένηταί τις περὶ αὐτῶν ἀμφισβήτησις, ἐξεῖναι τοῖς λέγουσιν ἡδικῆσθαι περὶ τούτων κινεῖν παρὰ τῇ συνόδῳ τῆς ἐπαρχίας· εἰ δέ τις άδι κοἶτο παρὰ τοῦ ἰδίου μητροπολίτου, παρὰ τῷ ἐξάρ χῳ τῆς διοικήσεως ἢ τῷ Κωνσταντινουπόλεως θρόνῳ δικαζέσθω, καθὰ προείρηται. Καὶ ὁ τῆς ἐν Ἐφέσῳ όγδοος κανών μετά τινα· «Τὸ δὲ αὐτὸ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων διοικήσεων καὶ τῶν ἀπανταχοῦ ἐπαρχῶν παραφυλαχθήσεται, ὥστε μηδένα τῶν θεοφιλεστά των ἐπισκόπων ἐπαρχίαν ἑτέραν οὐκ οὖσαν ἄνωθεν καὶ ἐξ ἀρχῆς ὑπὸ τὴν αὐτοῦ ἤγουν τῶν πρὸ αὐτοῦ χεῖρα καταλαμβάνειν, ἀλλ᾽ εἰ καί τις κατέλαβε καὶ ὑφ᾽ ἑαυτῷ πεποίηται βιασάμενος, τοῦτον ἀποδιδ ναι, ἵνα μὴ τῶν Πατέρων οι κανόνες παραβαίνων ται, μηδὲ ἐν ἱερουργίας προσχήματι ἐξουσίας τύφο; κοσμικῆς παρεισδύηται, μηδὲ λάθωμεν τὴν ἐλευθερίαν κατὰ μικρὸν ἀπολέσαντες, ἣν ἡμῖν ἐδωρήσατο τῷ ἰδίῳ αἵματι ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς, ὁ πάντων ἀνθρώπων ἐλευθερωτής. Εδοξε τοίνυν τῇ ἁγίᾳ καὶ οἰκουμενικῇ συνόδῳ σώζεσθαι ἑκάστῃ ἐπ αρχίᾳ καθαρὰ καὶ ἀβίαστα τὰ αὐτῇ προσόντα δίκαια ἐξ ἀρχῆς καὶ ἄνωθεν, κατὰ τὸ πάλαι κρατήσαν ἔθος, ἄδειαν ἔχοντος ἑκάστου μητροπολίτου, τὰ ἴσα τῶν πεπραγμένων πρὸς τὸ οἰκεῖον ἀσφαλὲς ἐκλα δεῖν· εἰ δέ τις μαχόμενον τύπον τοῖς νῦν ὡρισμέν νοις προκομίσει, ἄκυρον εἶναι τοῦτον ἔδοξε τῇ ἁγίᾳ πάσῃ καὶ οἰκουμενική συνόδῳ.» Καὶ γοῦν ἔσται μὲν ἡ ἐπισκοπὴ αὕτη ὑποτεταγμένη τῇ τῆς Λακε δαίμονος, καθὰ καὶ τὸ πρότερον, τοῦ ἱερωτάτου ταύτης μητροπολίτου φροντίζειν καὶ ὑπὲρ αὐτῆς ὀφείλοντος κατὰ τὸ χρέος, ὅπερ ἔχει ἐπ' αὐτῇ, ού δεὶς δὲ οὐκέτι τῶν τοῦ μέρους τῆς τῶν Παλαιῶν Πα τρῶν, οὔτε ὁ νῦν ἱερώτατος αὐτῆς ἀρχιερεύς, οὔτε τις τῶν μετ' αὐτὸν δι᾿ ὄχλου περὶ αὐτῆς γενήσεται τῷ τῆς Λακεδαίμονος, ἐπεὶ, ἣν ἐπορίσατο συνοδικὴν πράξιν, καὶ αὐτὴ τὸ ἄκυρον ἔχειν ὀφείλει, δι᾽ ἂς εἰπόμεν αἰτίας, ὅτι οὐδὲ ὀφείλει τις αὐτῶν, οὐδὲ δίκαιον ἴσχει ἀλλοτρίας ἀντιποιεῖσθαι ἐπισκοπῆς, ὡς ἀπεδείχθη ἐναργῶς καὶ προδήλως μετὰ πολλὴν καὶ ἀκριβῆ τὴν ἐξέτασιν τῶν ἱερῶν καὶ θείων κανόνων, δικαιούντων ἑκάστην ἐκκλησίαν τῶν οἰκείων εἶναι ἐπαπολαύουσαν. Τούτου γὰρ χάριν καὶ ἡ παροῦσα συνοδική πρᾶξις ἐγένετο καὶ ἐπεδόθη τῷ μέρει τῆς πολλάκις διαληφθείσης ἁγιωτάτης μητροπόλεως Λακεδαιμονίας εἰς διαιωνίζουσαν τὴν ἀσφάλειαν. τῆσαι ἀπὸ τῆς κατ' αὐτὸν ἐνορίας ἐπισκοπὰς τρεῖς ἡ σίαν ἀγροικικὰς παροικίας ἢ ἐγχωρίους μένειν όπι ταύτας, τὸ Αμύκλειον, τὴν τῆς Πίσσης καὶ τὴν τῶν Ἐζερῶν, τῶν σεπτῶν χρυσοβούλλων, τοῦ τοπικού σημειώματος καὶ τῶν ἄλλων διαφόρων δικαιωμά των, ὡς ἄνωθεν καὶ ἐξ ἀρχῆς ἰδέα τῆς Λακεδαίμοι νος ἦν ἡ τοιαύτη τοῦ ᾿Αμυκλείου ἐπισκοπὴ καὶ αὐτ τῇ ὑπέκειτο, εἰ καὶ μεταξὺ ἐκ περιπετείας πάντως ὑπὸ τὴν τῶν Παλαιῶν Πατρῶν γέγονεν· ἐχωρεῖτο μὲν γὰρ ἀπ' ἐναντίας τῇ συνοδικῇ ταύτῃ διαγνώσει τὸ προσὸν τῇ τῶν Παλαιών Πατρῶν συνοδικὸν γράμμα τοῦ κῦρ Ἡσαΐου ἐν μέρει, αὐτόθεν δὲ ἀπηλέγχετο καὶ ἀνατροπὴν ἐλάμβανεν, ἐξ ὧν ὡς εἰ κείας ἐδικαίου τὴν τῶν Παλαιῶν Πατρῶν ἐπιλαβέσθαι αὐτῆς, λέγων ἅμα καὶ ὡς οικονομίας λόγω παο ρεχωρήθη τῇ τῆς Λακεδαίμονος καὶ ὡς τὰ αὐτῆς ἡκύρωται δικαιώματα παρὰ τοῦ σεπτοῦ χρυσοβούλ- 1 λου τοῦ βασιλέως τοῦ ἁγίου τοῦ πάππου τοῦ ἐκ Θεοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος, τοῦ ἀοιδίμου καὶ μακαρίτου, καίπερ ἐπ᾽ οὐδενὶ παλαιτέρῳ δικαιώματι ἐπερειδόμενον, ὥσπερ ἐπὶ πολλοῖς καὶ πολὺ τὸ βέβαιον ἔχουσι καὶ ἰσχυρὸν τὸ παρὰ τοῦ κῦρ Γρηγορίου προβάν, διαλαμβάνοντος δὲ τοῦ τοιούτου συνοδικού γράμματος καὶ περὶ ἀκυ Ρωσίας, ὡς εἴρηται, τῶν δηλωθέντων δικαιωμάτων, οὐδὲ τοῦτο παρέλκον ἡγησάμεθα, ὥστε μὴ τῇ προσ ηκεύσῃ δοῦναι ἐξετάσει. Ἐζητήθη τοίνυν καὶ ἐνε φανίσθη ἡμῖν τὸ σεπτὸν χρυσόβουλλον, παρ' οὗ ἀκυ ρωθῆναι ταῦτ' ἔλεγε, καὶ. ἀνεγνώσθη ἐν ἐπηκός, οὐδαμῶς δὲ ἐμέμνητο υποθέσεως τοιαύτης περὶ τῆς εἰρημένης ἐπισκοπῆς, ἀλλὰ περὶ ὑποθέσεως τοῦ μοναστηρίου τοῦ ἁγίου Νίκωνος καὶ περὶ ὕδατος. Ἐπεὶ οὖν ἀριδήλως καὶ ἀναντιῤῥήτως ἀπεδείχθη, καθ᾿ ὃν εἴρηται τρόπον, ἄνωθεν καὶ ἐξ ἀρχῆς τῇ τῆς Λακεδαίμονος διαφέρουσα ἡ τοῦ Ἀμυκλείου ἐπιο σκοπὴ καὶ ὡς ἐνοριακὴν αὐτῆς δίκαιον τὴν ἀρχὴν καὶ ὡς παρ' αὐτῆ; εἰς ἐπισκοπὴν προβιβασθείσα καὶ ὑπ' αὐτὴν τελοῦσα, δι' & καλῶς πάντως καὶ κανονικῶς ἐδικαίωσε καὶ ἡ τοῦ κῦρ Γρηγορίου συνοδικῇ πράξις, οἷα μητρὶ γνησίᾳ τῇ τῆς Λακεδαίμον νος ὑποκεῖσθαι καὶ πάλιν αὐτήν· συνδιασκεψαμένη τὰ περὶ τούτου ἡ μετριότης ἡμῶν τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσι, τῷ Κυζίκου, τῷ Σάρδεων, τῷ Θεσσαλονίκης, τῷ Δυρραχίου, τῷ Χριστουπό» λεως, τῷ Μαδύτων, τῷ Μηθύμνης καὶ τῷ Βάρνης, τὸ κῦρος καὶ βέβαιον ἔχειν καὶ εἰς τὸ ἑξῆς τὰ τοιαῦτα δικαιώματα τῆς πολλάκις διαληφθείσης ἁγιωτάτης μητροπόλεως Λακεδαιμονίας ἔκρινε, καὶ κατ' αὐτὰ ἐδικαίωσεν ἐπανελθεῖν καὶ ἐπανασωθῆναι τῇ διαληφθείσῃ ἀγιωτάτῃ μητροπόλει τῆς Λακε δαιμονίας τὴν ῥηθεῖσαν ἐπισκοπὴν αὐτῆς τοῦ ᾿Αμυ κλείου καὶ ὑποκεῖσθαι αὐτῇ ἀναφαιρέτως καὶ ἀνα ποσπάστως εἰς τὴν ἑξῆς ἅπαντα καὶ διηνεκή χρόνον, κατά τε τὴν περίληψιν τῶν προσόντων αὐτῇ ἐγγράφων δικαιωμάτων, ἐξ ὧν ἀριδηλότατα ἀναφαίνεται, οἰκείαν ταύτης εἶναι ἐπισκοπὴν, ὡς καὶ τὴν τῆς Πίστης καὶ τὴν τῶν Ἐξερῶν, καθὼς ἀνωτέρω λέ λεκται, καὶ καθὼς οἱ ἱεροὶ καὶ θεῖοι δικαιοῦσι και νόνες· φησὶ γὰρ ὁ τῆς ἐν Χαλκηδόνι ἁγίας συνόδου δ ἑπτακαιδέκατος κανών «Τὰς καθ' ἑκάστην ἐκκλη η † Εἶχε τό· Μηνὶ Νοεμβρίῳ Ιγδ. σ, διὰ τῆς πατριαρχικῆς τιμίας χειρὸς, ἀπηώρητο αὐτοῦ καὶ βούλλα μολυβδίνη, ἔχουσα ἐν μὲν τῷ ἑνὶ μέρει τὴν εἰκόνα τῆς Θεοτόκου βρεφοκρατοῦσαν, ἐν δὲ τῷ ἑτέρῳ Ἰωάννης ἐλέῳ Θεοῦ ἀρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, Νέας Ρώμης, καὶ οἰκουμενικὸς πατριάρχης, † Ὁ δομέστικος κῦρ Φωκᾶς ὁ Μαρούλης ἐκεῖνος,
JOAN. CALECE CP. PATRIARCHA
ρασαλεύτους παρὰ τοῖς κατέχουσιν αὐτὰς ἐπισκόποις,
καὶ μάλιστα, εἰ τριακονταετή χρόνον ταύτας ἀδιάστις διακατέχοντες ᾠκονόμησαν· εἰ δὲ ἐντὸς τῶν
τριάκοντα ἐτῶν γεγένηταί τις περὶ αὐτῶν ἀμφισβή -
τησις, ἐξεῖναι τοῖς λέγουσιν ἡδικῆσθαι περὶ τούτων
κινεῖν παρὰ τῇ συνόδῳ τῆς ἐπαρχίας· εἰ δέ τις άδικοἶτο παρὰ τοῦ ἰδίου μητροπολίτου, παρὰ τῷ ἐξάρ
χῳ τῆς διοικήσεως ἢ τῷ Κωνσταντινουπόλεως θρόνῳ
δικαζέσθω, καθὰ προείρηται. Καὶ ὁ τῆς ἐν Ἐφέσῳ
όγδοος κανών μετά τινα· «Τὸ δὲ αὐτὸ καὶ ἐπὶ τῶν
ἄλλων διοικήσεων καὶ τῶν ἀπανταχοῦ ἐπαρχῶν
παραφυλαχθήσεται, ὥστε μηδένα τῶν θεοφιλεστά
των ἐπισκόπων ἐπαρχίαν ἑτέραν οὐκ οὖσαν ἄνωθεν
καὶ ἐξ ἀρχῆς ὑπὸ τὴν αὐτοῦ ἤγουν τῶν πρὸ αὐτοῦ
χεῖρα καταλαμβάνειν, ἀλλ᾽ εἰ καί τις κατέλαβε καὶ
ὑφ᾽ ἑαυτῷ πεποίηται βιασάμενος, τοῦτον ἀποδιδ
ναι, ἵνα μὴ τῶν Πατέρων οι κανόνες παραβαίνων
ται, μηδὲ ἐν ἱερουργίας προσχήματι ἐξουσίας τύφο;
κοσμικῆς παρεισδύηται, μηδὲ λάθωμεν τὴν ἐλευθε
ρίαν κατὰ μικρὸν ἀπολέσαντες, ἣν ἡμῖν ἐδωρήσατο
τῷ ἰδίῳ αἵματι ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς, ὁ
πάντων ἀνθρώπων ἐλευθερωτής. Εδοξε τοίνυν τῇ
ἁγίᾳ καὶ οἰκουμενικῇ συνόδῳ σώζεσθαι ἑκάστῃ ἐπ
αρχίᾳ καθαρὰ καὶ ἀβίαστα τὰ αὐτῇ προσόντα δίκαια
ἐξ ἀρχῆς καὶ ἄνωθεν, κατὰ τὸ πάλαι κρατήσαν
ἔθος, ἄδειαν ἔχοντος ἑκάστου μητροπολίτου, τὰ ἴσα
τῶν πεπραγμένων πρὸς τὸ οἰκεῖον ἀσφαλὲς ἐκλαδεῖν· εἰ δέ τις μαχόμενον τύπον τοῖς νῦν ὡρισμέν
νοις προκομίσει, ἄκυρον εἶναι τοῦτον ἔδοξε τῇ ἁγίᾳ
πάσῃ καὶ οἰκουμενική συνόδῳ.» Καὶ γοῦν ἔσται
μὲν ἡ ἐπισκοπὴ αὕτη ὑποτεταγμένη τῇ τῆς Λακεδαίμονος, καθὰ καὶ τὸ πρότερον, τοῦ ἱερωτάτου
ταύτης μητροπολίτου φροντίζειν καὶ ὑπὲρ αὐτῆς
ὀφείλοντος κατὰ τὸ χρέος, ὅπερ ἔχει ἐπ' αὐτῇ, ού
δεὶς δὲ οὐκέτι τῶν τοῦ μέρους τῆς τῶν Παλαιῶν Πατρῶν, οὔτε ὁ νῦν ἱερώτατος αὐτῆς ἀρχιερεύς, οὔτε
τις τῶν μετ' αὐτὸν δι᾿ ὄχλου περὶ αὐτῆς γενήσεται
τῷ τῆς Λακεδαίμονος, ἐπεὶ, ἣν ἐπορίσατο συνοδικὴν
πράξιν, καὶ αὐτὴ τὸ ἄκυρον ἔχειν ὀφείλει, δι᾽ ἂς
εἰπόμεν αἰτίας, ὅτι οὐδὲ ὀφείλει τις αὐτῶν, οὐδὲ
δίκαιον ἴσχει ἀλλοτρίας ἀντιποιεῖσθαι ἐπισκοπῆς, ὡς
ἀπεδείχθη ἐναργῶς καὶ προδήλως μετὰ πολλὴν καὶ
ἀκριβῆ τὴν ἐξέτασιν τῶν ἱερῶν καὶ θείων κανόνων,
δικαιούντων ἑκάστην ἐκκλησίαν τῶν οἰκείων εἶναι
ἐπαπολαύουσαν. Τούτου γὰρ χάριν καὶ ἡ παροῦσα
συνοδική πρᾶξις ἐγένετο καὶ ἐπεδόθη τῷ μέρει τῆς
πολλάκις διαληφθείσης ἁγιωτάτης μητροπόλεως
Λακεδαιμονίας εἰς διαιωνίζουσαν τὴν ἀσφάλειαν.
τῆσαι ἀπὸ τῆς κατ' αὐτὸν ἐνορίας ἐπισκοπὰς τρεῖς ἡ σίαν ἀγροικικὰς παροικίας ἢ ἐγχωρίους μένειν όπι
ταύτας, τὸ Αμύκλειον, τὴν τῆς Πίσσης καὶ τὴν τῶν
Ἐζερῶν, τῶν σεπτῶν χρυσοβούλλων, τοῦ τοπικού
σημειώματος καὶ τῶν ἄλλων διαφόρων δικαιωμά
των, ὡς ἄνωθεν καὶ ἐξ ἀρχῆς ἰδέα τῆς Λακεδαίμοι
νος ἦν ἡ τοιαύτη τοῦ ᾿Αμυκλείου ἐπισκοπὴ καὶ αὐτ
τῇ ὑπέκειτο, εἰ καὶ μεταξὺ ἐκ περιπετείας πάντως
ὑπὸ τὴν τῶν Παλαιῶν Πατρῶν γέγονεν· ἐχωρεῖτο
μὲν γὰρ ἀπ' ἐναντίας τῇ συνοδικῇ ταύτῃ διαγνώσει
τὸ προσὸν τῇ τῶν Παλαιών Πατρῶν συνοδικὸν
γράμμα τοῦ κῦρ Ἡσαΐου ἐν μέρει, αὐτόθεν δὲ ἀπηλέγχετο καὶ ἀνατροπὴν ἐλάμβανεν, ἐξ ὧν ὡς εἰ
κείας ἐδικαίου τὴν τῶν Παλαιῶν Πατρῶν ἐπιλαβέσθαι αὐτῆς, λέγων ἅμα καὶ ὡς οικονομίας λόγω παο
ρεχωρήθη τῇ τῆς Λακεδαίμονος καὶ ὡς τὰ αὐτῆς
ἡκύρωται δικαιώματα παρὰ τοῦ σεπτοῦ χρυσοβούλ- 1
λου τοῦ βασιλέως τοῦ ἁγίου τοῦ πάππου τοῦ ἐκ Θεοῦ
κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος, τοῦ ἀοιδίμου καὶ μακαρίτου, καίπερ ἐπ᾽ οὐδενὶ παλαιτέρῳ
δικαιώματι ἐπερειδόμενον, ὥσπερ ἐπὶ πολλοῖς καὶ
πολὺ τὸ βέβαιον ἔχουσι καὶ ἰσχυρὸν τὸ παρὰ τοῦ
κῦρ Γρηγορίου προβάν, διαλαμβάνοντος δὲ τοῦ
τοιούτου συνοδικού γράμματος καὶ περὶ ἀκυΡωσίας, ὡς εἴρηται, τῶν δηλωθέντων δικαιωμάτων,
οὐδὲ τοῦτο παρέλκον ἡγησάμεθα, ὥστε μὴ τῇ προσηκεύσῃ δοῦναι ἐξετάσει. Ἐζητήθη τοίνυν καὶ ἐνεφανίσθη ἡμῖν τὸ σεπτὸν χρυσόβουλλον, παρ' οὗ ἀκυ
ρωθῆναι ταῦτ' ἔλεγε, καὶ. ἀνεγνώσθη ἐν ἐπηκός,
οὐδαμῶς δὲ ἐμέμνητο υποθέσεως τοιαύτης περὶ
τῆς εἰρημένης ἐπισκοπῆς, ἀλλὰ περὶ ὑποθέσεως τοῦ
μοναστηρίου τοῦ ἁγίου Νίκωνος καὶ περὶ ὕδατος.
Ἐπεὶ οὖν ἀριδήλως καὶ ἀναντιῤῥήτως ἀπεδείχθη,
καθ᾿ ὃν εἴρηται τρόπον, ἄνωθεν καὶ ἐξ ἀρχῆς τῇ
τῆς Λακεδαίμονος διαφέρουσα ἡ τοῦ Ἀμυκλείου ἐπιο
σκοπὴ καὶ ὡς ἐνοριακὴν αὐτῆς δίκαιον τὴν ἀρχὴν
καὶ ὡς παρ' αὐτῆ; εἰς ἐπισκοπὴν προβιβασθείσα
καὶ ὑπ' αὐτὴν τελοῦσα, δι' & καλῶς πάντως καὶ
κανονικῶς ἐδικαίωσε καὶ ἡ τοῦ κῦρ Γρηγορίου συν
οδική πράξις, οἷα μητρὶ γνησίᾳ τῇ τῆς Λακεδαίμον
νος ὑποκεῖσθαι καὶ πάλιν αὐτήν· συνδιασκεψαμένη
τὰ περὶ τούτου ἡ μετριότης ἡμῶν τοῖς περὶ αὐτὴν
ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσι, τῷ Κυζίκου, τῷ Σάρδεων,
τῷ Θεσσαλονίκης, τῷ Δυρραχίου, τῷ Χριστουπό»
λεως, τῷ Μαδύτων, τῷ Μηθύμνης καὶ τῷ Βάρνης,
τὸ κῦρος καὶ βέβαιον ἔχειν καὶ εἰς τὸ ἑξῆς τὰ
τοιαῦτα δικαιώματα τῆς πολλάκις διαληφθείσης
ἁγιωτάτης μητροπόλεως Λακεδαιμονίας ἔκρινε, καὶ
κατ' αὐτὰ ἐδικαίωσεν ἐπανελθεῖν καὶ ἐπανασωθῆναι
τῇ διαληφθείσῃ ἀγιωτάτῃ μητροπόλει τῆς Λακεδαιμονίας τὴν ῥηθεῖσαν ἐπισκοπὴν αὐτῆς τοῦ ᾿Αμυ
κλείου καὶ ὑποκεῖσθαι αὐτῇ ἀναφαιρέτως καὶ ἀναποσπάστως εἰς τὴν ἑξῆς ἅπαντα καὶ διηνεκή χρόνον,
κατά τε τὴν περίληψιν τῶν προσόντων αὐτῇ ἐγγράφων δικαιωμάτων, ἐξ ὧν ἀριδηλότατα ἀναφαίνεται,
οἰκείαν ταύτης εἶναι ἐπισκοπὴν, ὡς καὶ τὴν τῆς
Πίστης καὶ τὴν τῶν Ἐξερῶν, καθὼς ἀνωτέρω λέ
λεκται, καὶ καθὼς οἱ ἱεροὶ καὶ θεῖοι δικαιοῦσι και
νόνες· φησὶ γὰρ ὁ τῆς ἐν Χαλκηδόνι ἁγίας συνόδου
δ
ἑπτακαιδέκατος κανών «Τὰς καθ' ἑκάστην ἐκκλη-
η
† Εἶχε τό· Μηνὶ Νοεμβρίῳ Ιγδ. σ, διὰ τῆς πα
τριαρχικῆς τιμίας χειρὸς, ἀπηώρητο αὐτοῦ καὶ
βούλλα μολυβδίνη, ἔχουσα ἐν μὲν τῷ ἑνὶ μέρει
τὴν εἰκόνα τῆς Θεοτόκου βρεφοκρατοῦσαν, ἐν
δὲ τῷ ἑτέρῳ Ἰωάννης ἐλέῳ Θεοῦ ἀρχιεπίσκοπος
Κωνσταντινουπόλεως, Νέας Ρώμης, καὶ οἶκου·
μενικός πατριάρχης,
XXV. Synodi decretum de quodam monasterio monialiunt.
† Ὁ δομέστικος κῦρ Φωκᾶς ὁ Μαρούλης ἐκεῖνος,
col. 1257–1258page 131 of 238
PG 152:1257θείῳ νυγεὶς ἔρωτι τὴν ψυχὴν καὶ ἱερὸν ίδρυσάμεκαθηγουμένη, καὶ διέμεινεν οὕτω καὶ ἐπὶ ἱκανοῖς τοῖς χρόνοις, διὰ δὲ τὸ τοῦ υἱοῦ θέλημα καὶ τὴν ἀνάγκην την προτέραν ἐποιήσατο μαρτυρίαν οὐκ ἀληθῆ, ποιησαμένου ταύτῃ τοῦ υἱοῦ διὰ τοῦτο καὶ ἀνάπαυσιν ἰδίαν διὰ κελλίων ἰδίων πλησίον τῆς τοιαύτης μονῆς καὶ ἀνεγείραντος ἐν αὐτοῖς καὶ οἶ κον εὐκτήριον. Καὶ ὡς καὶ ἡ ἐν τραπέζῃ ἱστορία ὁσίας εἶχε τὴν ἀρχὴν γεγραμμένας γυναίκας, μετε ποίησε δὲ τὴν ἱστορίαν ταύτην ὁ πρωτοϊερακάριο; ὕστερον εἰς ὁσίους, καὶ ἀριδήλως καὶ ὁμολογουμέν νως ἀνεφάνη, ὡς γυναῖκες ἀποκατέστησαν, καὶ εὑρίσκοντο ἐπὶ πολλοῖς τοῖς χρόνοις εἰς τὴν τοιαύτην μονὴν, καὶ πολλαὶ τούτων ἐν αὐτῇ ἀπεχάρησαν, και οὐδὲ τὸ ἀντιδικοῦν μέρος εἶχεν ἀντιλέγειν πρὸς τοῦτο ή μετριότης ἡμῶν ἐν δευτέρῳ τάλλα θεμένη, ζήτη γος οἶκον τῇ Θεομήτορι πλησίον τῶν αὐτοῦ οἰκημά των περὶ τὴν γειτονίαν τῆς πόρτης τῆς τοῦ ἁγίου μάρτυρος Ρωμανοῦ, ἐπὶ θεμελίοις παλαιτάτου ναοῦ τοῦτον οἰκοδομήσας φιλοτίμῳ τῇ προαιρέσει καὶ δαψιλέσι τοῖς ἀναλώμασιν, ἐν δὴ ναὸν λόγος τες τιμῆσθαι τῷ ὀνόματι τῶν ἁγίων τοῦ Χριστοῦ μαρ τύρων Μηνοδώρας, Νυμφοδώρας καὶ Μητροδώρα;, ἐπεὶ καὶ εἰς ἱερὰν Θεῷ μονὴν τοῦτον ἀποκαταστῆς σαι προέθετο, κελλία περὶ αὐτὸν δειμάμενος καὶ Οριγγία περιβαλών έξωθεν, κτήματάτε ἱκανὰ προσ κυρώσας, καὶ ἁπλῶς πάντα τὰ εἰς ἀπαρτισμὸν συν τελέσας, μοναζουσῶν αὐτὸ γυναικῶν καθίστησι φρονο τιστήριον, εἰς ἡν δὴ κατάστασιν καὶ ἐμμένον ἦν, ἕως αὐτὸς ἐν τοῖς ζῶσιν εὑρίσκετο, ἐτήρησέ τε τὴν τάξιν ταύτην καὶ μετὰ τὴν αὐτοῦ ἀποβίωσιν ἐπί τισι σιν, ὡς ἐχρῆν, πολλὴν καὶ ἀκριβῆ ἐποιήσατο, εἰ χρόνοις· ἀλλ' ὁ υἱὸς ἐκείνου πρωτοϊερακάριος κῦρ Ἰωάννης ὁ Συναδηνός μετασκευάσαι κατὰ νοῦν θέμενος καὶ μετενεγκεῖν εἰς ἀνδρῴαν ἀπὸ γυναικείας τὴν τοιαύτην μονὴν, ἠνάγκασε καὶ κατέπεισε συνεργοῦσαν εἰς τοῦτο φανῆναι καὶ συμπράττουσαν καὶ τὴν αὐτοῦ μητέρα τὴν δομεστίκισσαν καὶ οἷς οὗτος ἔλεγε περὶ τῆς μονῆς, καὶ οἷς προέτεινε γράμμασι, διαθήκῃ δηλαδὴ τοῦ πατρὸς δῆθεν καὶ ἐνώματον οἰκεῖον αὐτοῦ γράμμα, δι' οὗ κατησια λίσατο καὶ πεπληροφόρηκεν, ὡς ἔλεγε πρὸς ἐκεῖνον εἰς τέλος ἀγαγεῖν τὴν ἣν ἔσχεν ἐκείνου ἀνάθεσιν, ὥστε εἰς ἀνδρῴαν ταύτην μεταποιῆσαι, συμμαρτυ ροῦσαν εἶχε καὶ αὐτὴν δὴ τὴν οἰκείαν μητέρα. Απέ κρυψε δὲ αὕτη σὺν τῷ υἱῷ τηνικαῦτα καὶ οὐ διωμολόγησε τήν τε εἰς τέλος βούλησιν καὶ τὸν σκοπὸν τοῦ ἀνδρὸς καὶ τὴν κατάστασιν, ἣν ἔσχε τὰ τῆς τοιαύτης μονῆς, ἕως τε κατὰ τὴν αὐτῶν πολλὴν καὶ ἐπίμονον περὶ τούτου ζήτησιν καὶ ἱκεσίαν καὶ τὴν ἐπὶ πλεῖον παρ' ἡμῶν παράτασιν εἰς τέλος τὰ τοῦ πράγματος είληχε, καὶ ἕως ὁ υἱὸς ἐν τοῖς ζῶσιν εὑρίσκετο. Επεὶ δὲ κἀκεῖνος ἐξ ἀνθρώπων ἐγένετο, μετάνοια ταύτην εἰσῄει, καὶ συγγνώμης ἠξίου του χεῖν, ἐφ' οἷς οὐ καλῶς συνέδρασε τῷ υἱῷ, κατειποῦσα τῆς ἀληθείας καὶ χώραν κατ' αὐτῆς τῷ ψεύ δει παρασχομένη, καὶ ταῦτα ἐπὶ πράγμασιν ἱεροῖς, ἅπερ οὐ μικρὸν οἶδεν ἐπάγειν τὸν τῆς ψυχῆς κίνδυνον, καὶ ἐν οἷς πάντας ἁπλῶς καὶ τοὺς τυχόντας ἀληθίζειν χρεών, μὴ ὅτι γε ἀνθρώπους τῶν πολλῶν διαφέροντας κατά τε τὴν ἑαυτῶν παίδευσιν καὶ της μονῆς μετὰ καὶ ἑτέρων μοναχῶν εἰς προσκύ γνῶσιν καὶ τῷ κατὰ κόσμον ἀξιώματι ο ἁγιάζεται καὶ γὰρ, ὥς φησι, τὸ στόμα τοῦ ἀληθεύοντος ἐκ τῆς ταυτοαληθείας Χριστοῦ· μολύνεται δὲ τὸ τοῦ ψευδομένου ἀπὸ τοῦ πατρὸς τοῦ ψεύδους τοῦ διαβόλου. ο 'Αμέλει καὶ ἐπιστᾶσα τῇ καθ᾿ ἡμᾶς ἱερᾷ καὶ θείᾳ συνόδῳ καὶ τὰ περὶ τούτου ἐξειποῦσα καὶ ἀνενέγ κασα καὶ συγγνώμην αιτησαμένη, μεθ᾿ ἑαυτῆς ἔχουσα καὶ τὰς οἰκείας θυγατέρας καὶ σὺν αὐταῖς Ικετεύουσα, ἵνα καὶ ἡ σεβασμία αὕτη μονὴ τὴν πρώτ τὴν ἀπολάβῃ κατάστασιν, ἐπειδὴ καὶ ἀσφάλειαν ἀπαιτηθεῖσα ἔγγραφον ταύτην ἐποιήσατο διαλαμβάνουσαν. Ελαλήθη δὲ παρὰ τοῦ μέρους αὐτ τῆς καὶ ὡς ταῖς ἀληθείαις ἀρχῆθεν ἡ μονή γυναικεῖα αποκατέστη καὶ ἐσφραγίσθη, καὶ ἐν αὐτῇ καὶ ταῖς ἀληθείαις ἐγένετο τέως ἡ ὀφειλομένη ἐπὶ τῇ μονῇ ἐκκλησιαστική κατάστασις, καὶ προεβλήθη καὶ εσφραγίσθη καθηγουμένη εἰς προστασίαν καὶ ποι μανσίαν τῶν αὐτῇ τότε εὑρισκομένων μοναζουσῶν, έκφωνήσασα τούτου χάριν καὶ ἀφορισμοῦ ἔγγραφον ἐπιτίμιον, ἐφ᾽ ᾧ τοὺς εἴδησιν ἔχοντας περὶ τούτου καὶ εἰς μαρτυρίαν προκομισθησομένους εἰπεῖν καὶ μαρτυρῆσαι τὸ ἀληθὲς, ἐφ᾽ ᾧ δὴ βάρει καὶ ἐμαρτυρήθη παρά τε τοῦ θεοφιλεστάτου πρωτονοταρίου διακόνου κῦρ Μιχαὴλ τοῦ Καβαλλαροπούλου καὶ παρ' ἑτέρων διαφόρων προσώπων, ὡς αὐτήκοοι ἐγένοντο τοῦ δομεστίκου, καὶ ἔχουσι μαθόντες παρ' ἐκείνου τὴν ἐπὶσῇ τοιαύτῃ μονῇ θέλησιν καὶ τὸν σκοπὸν αὐτοῦ, γυναικείον δηλονότι καὶ ἐπιχειρήσει καὶ ἀπαρτίσαι αὐτὴν, ὡς εἰς κατάντημα εἶναι καὶ ἀνάπαυσιν καὶ τῆς αὐτοῦ γυναικὸς καὶ τῶν θυγα τέρων αὐτῶν. Ὁ μέντοι πρεσβύτερος Κωνσταντίνος ὁ Τζυδιστιανός διωμολόγησε ἰδεῖν ὀφθαλμοῖ; οί κείοις τὴν νεωστὶ σφραγισθεῖσαν ἡγουμένην ἐπὶ τῇ τοιαύτῇ μονῇ, παραπεμπομένην εἰς ταύτην παρὰ τῶν ἐν αὐτῇ μοναχῶν λαμπαδηφορουσῶν, ὡς εἴθισται· καὶ ὁ πρεσβύτερος δὲ Γεώργιος ὁ Τζαχείλης, ὁ τῷ θείῳ ναῷ τῆς ὑπεράγνου Δεσποίνης καὶ Θεο μήτορος τῆς Πηγῆς ὑπηρετούμενος ἱερατικῶς, καὶ αὐτὸς διωμολόγησε παρατυχὼν καὶ τοῦ εἰρημένου βάρους ἀκούσας ἐρωτωμένης της τιμιωτάτης ἐν μοναχαῖς κυρᾶ;.... τῆς ᾿Αγγελίνης, ὡς εἶδε δια φόρως παραγενομένην τὴν καθηγουμένην τῆς ποιού νησιν τῆς ὑπεράγνου Δεσποίνης καὶ Θεομήτορος τῆς Πηγῆς. Ερωτηθεὶς δὲ προτροπῇ συνοδικῇ κατὰ τὸν ὅμοιον τρόπον παρὰ τῶν ἱερωτάτων ἀρ χιερέων καὶ ὑπερτίμων, τοῦ Δυρραχίου, τοῦ Λακε καιμονίας καὶ τοῦ Μαδύτων, καὶ ὁ συμπένθερος τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος ἐπὶ τῆς τραπέζης, κῦρ Γεώργιος ὁ Χοῦμνος, εἶπε καὶ διεβεβαιώσατο περὶ τῆς ἐν τῇ μονῇ ταύτῃ σφραγισθεί της μοναχής, ὡς αὐτὸς οὗτος προεξένησε ταύτην τῷ δομεστίκῳ, ζητοῦντι καθηγουμένην τῇ μονῇ ἐγκαταστῆναι· οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ ὁ ἀπὸ τῶν εὐλα βῶν ἐπισκοπειανῶν καὶ θυρωρῶν τοῦ κελλίου τῆς ἡμῶν μετριότητος, Γεώργιος ὁ Σιγηρός, καὶ αὐτὸς εἶπε καὶ ἐμαρτύρησε, παρείναι τῇ σφραγίδι τῆς
θείῳ νυγεὶς ἔρωτι τὴν ψυχὴν καὶ ἱερὸν ίδρυσάμε- καθηγουμένη, καὶ διέμεινεν οὕτω καὶ ἐπὶ ἱκανοῖς
τοῖς χρόνοις, διὰ δὲ τὸ τοῦ υἱοῦ θέλημα καὶ τὴν
ἀνάγκην την προτέραν ἐποιήσατο μαρτυρίαν οὐκ
ἀληθῆ, ποιησαμένου ταύτῃ τοῦ υἱοῦ διὰ τοῦτο καὶ
ἀνάπαυσιν ἰδίαν διὰ κελλίων ἰδίων πλησίον τῆς
τοιαύτης μονῆς καὶ ἀνεγείραντος ἐν αὐτοῖς καὶ οἶκον εὐκτήριον. Καὶ ὡς καὶ ἡ ἐν τραπέζῃ ἱστορία
ὁσίας εἶχε τὴν ἀρχὴν γεγραμμένας γυναίκας, μετεποίησε δὲ τὴν ἱστορίαν ταύτην ὁ πρωτοϊερακάριο;
ὕστερον εἰς ὁσίους, καὶ ἀριδήλως καὶ ὁμολογουμέν
νως ἀνεφάνη, ὡς γυναῖκες ἀποκατέστησαν, καὶ εὐρίσκοντο ἐπὶ πολλοῖς τοῖς χρόνοις εἰς τὴν τοιαύτην
μονὴν, καὶ πολλαὶ τούτων ἐν αὐτῇ ἀπεχάρησαν, και
οὐδὲ τὸ ἀντιδικοῦν μέρος εἶχεν ἀντιλέγειν πρὸς τοῦτο·
ή μετριότης ἡμῶν ἐν δευτέρῳ τάλλα θεμένη, ζήτηγος οἶκον τῇ Θεομήτορι πλησίον τῶν αὐτοῦ οἰκημάτων περὶ τὴν γειτονίαν τῆς πόρτης τῆς τοῦ ἁγίου
μάρτυρος Ρωμανοῦ, ἐπὶ θεμελίοις παλαιτάτου
ναοῦ τοῦτον οἰκοδομήσας φιλοτίμῳ τῇ προαιρέσει
καὶ δαψιλέσι τοῖς ἀναλώμασιν, ἐν δὴ ναὸν λόγος τες
τιμῆσθαι τῷ ὀνόματι τῶν ἁγίων τοῦ Χριστοῦ μαρ
τύρων Μηνοδώρας, Νυμφοδώρας καὶ Μητροδώρα;,
ἐπεὶ καὶ εἰς ἱερὰν Θεῷ μονὴν τοῦτον ἀποκαταστῆς
σαι προέθετο, κελλία περὶ αὐτὸν δειμάμενος καὶ
Οριγγία περιβαλών έξωθεν, κτήματάτε ἱκανὰ προσ
κυρώσας, καὶ ἁπλῶς πάντα τὰ εἰς ἀπαρτισμὸν συντελέσας, μοναζουσῶν αὐτὸ γυναικῶν καθίστησι φρονο
τιστήριον, εἰς ἡν δὴ κατάστασιν καὶ ἐμμένον ἦν, ἕως
αὐτὸς ἐν τοῖς ζῶσιν εὑρίσκετο, ἐτήρησέ τε τὴν τάξιν
ταύτην καὶ μετὰ τὴν αὐτοῦ ἀποβίωσιν ἐπί τισι σιν, ὡς ἐχρῆν, πολλὴν καὶ ἀκριβῆ ἐποιήσατο, εἰ
χρόνοις· ἀλλ' ὁ υἱὸς ἐκείνου πρωτοϊερακάριος κῦρ
Ἰωάννης ὁ Συναδηνός μετασκευάσαι κατὰ νοῦν
θέμενος καὶ μετενεγκεῖν εἰς ἀνδρῴαν ἀπὸ γυναικείας τὴν τοιαύτην μονὴν, ἠνάγκασε καὶ κατέπεισε
συνεργοῦσαν εἰς τοῦτο φανῆναι καὶ συμπράττουσαν
καὶ τὴν αὐτοῦ μητέρα τὴν δομεστίκισσαν καὶ οἷς
οὗτος ἔλεγε περὶ τῆς μονῆς, καὶ οἷς προέτεινε
γράμμασι, διαθήκῃ δηλαδὴ τοῦ πατρὸς δῆθεν καὶ
ἐνώματον οἰκεῖον αὐτοῦ γράμμα, δι' οὗ κατησιαλίσατο καὶ πεπληροφόρηκεν, ὡς ἔλεγε πρὸς ἐκεῖνον
εἰς τέλος ἀγαγεῖν τὴν ἣν ἔσχεν ἐκείνου ἀνάθεσιν,
ὥστε εἰς ἀνδρῴαν ταύτην μεταποιῆσαι, συμμαρτυροῦσαν εἶχε καὶ αὐτὴν δὴ τὴν οἰκείαν μητέρα. Απέ
κρυψε δὲ αὕτη σὺν τῷ υἱῷ τηνικαῦτα καὶ οὐ διωμολόγησε τήν τε εἰς τέλος βούλησιν καὶ τὸν σκοπὸν
τοῦ ἀνδρὸς καὶ τὴν κατάστασιν, ἣν ἔσχε τὰ τῆς
τοιαύτης μονῆς, ἕως τε κατὰ τὴν αὐτῶν πολλὴν καὶ
ἐπίμονον περὶ τούτου ζήτησιν καὶ ἱκεσίαν καὶ τὴν
ἐπὶ πλεῖον παρ' ἡμῶν παράτασιν εἰς τέλος τὰ τοῦ
πράγματος είληχε, καὶ ἕως ὁ υἱὸς ἐν τοῖς ζῶσιν
εὑρίσκετο. Επεὶ δὲ κἀκεῖνος ἐξ ἀνθρώπων ἐγένετο,
μετάνοια ταύτην εἰσῄει, καὶ συγγνώμης ἠξίου του
χεῖν, ἐφ' οἷς οὐ καλῶς συνέδρασε τῷ υἱῷ, κατει
ποῦσα τῆς ἀληθείας καὶ χώραν κατ' αὐτῆς τῷ ψεύδει παρασχομένη, καὶ ταῦτα ἐπὶ πράγμασιν ἱεροῖς,
ἅπερ οὐ μικρὸν οἶδεν ἐπάγειν τὸν τῆς ψυχῆς κίνδυνον, καὶ ἐν οἷς πάντας ἁπλῶς καὶ τοὺς τυχόντας
ἀληθίζειν χρεών, μὴ ὅτι γε ἀνθρώπους τῶν πολλῶν
διαφέροντας κατά τε τὴν ἑαυτῶν παίδευσιν καὶ της μονῆς μετὰ καὶ ἑτέρων μοναχῶν εἰς προσκύ
γνῶσιν καὶ τῷ κατὰ κόσμον ἀξιώματι ο Αγιάζε
ται καὶ γὰρ, ὥς φησι, τὸ στόμα τοῦ ἀληθεύοντος
ἐκ τῆς ταυτοαληθείας Χριστοῦ· μολύνεται δὲ τὸ τοῦ
ψευδομένου ἀπὸ τοῦ πατρὸς τοῦ ψεύδους τοῦ διαβόλου. ο 'Αμέλει καὶ ἐπιστᾶσα τῇ καθ᾿ ἡμᾶς ἱερᾷ καὶ
θείᾳ συνόδῳ καὶ τὰ περὶ τούτου ἐξειποῦσα καὶ ἀνενέγκασα καὶ συγγνώμην αιτησαμένη, μεθ᾿ ἑαυτῆς
ἔχουσα καὶ τὰς οἰκείας θυγατέρας καὶ σὺν αὐταῖς
Ικετεύουσα, ἵνα καὶ ἡ σεβασμία αὕτη μονὴ τὴν πρώτ
τὴν ἀπολάβῃ κατάστασιν, ἐπειδὴ καὶ ἀσφάλειαν
ἀπαιτηθεῖσα ἔγγραφον ταύτην ἐποιήσατο διαλαμβάνουσαν.
Ελαλήθη δὲ παρὰ τοῦ μέρους αὐτ
τῆς καὶ ὡς ταῖς ἀληθείαις ἀρχῆθεν ἡ μονή γυναικεία αποκατέστη καὶ ἐσφραγίσθη, καὶ ἐν αὐτῇ καὶ
PATROL. GR. CLII.
ταῖς ἀληθείαις ἐγένετο τέως ἡ ὀφειλομένη ἐπὶ τῇ
μονῇ ἐκκλησιαστική κατάστασις, καὶ προεβλήθη καὶ
εσφραγίσθη καθηγουμένη εἰς προστασίαν καὶ ποι
μανσίαν τῶν αὐτῇ τότε εὑρισκομένων μοναζουσῶν,
έκφωνήσασα τούτου χάριν καὶ ἀφορισμοῦ ἔγγραφον
ἐπιτίμιον, ἐφ᾽ ᾧ τοὺς εἴδησιν ἔχοντας περὶ τούτου
καὶ εἰς μαρτυρίαν προκομισθησομένους εἰπεῖν καὶ
μαρτυρῆσαι τὸ ἀληθὲς, ἐφ᾽ ᾧ δὴ βάρει καὶ ἐμαρτυρήθη παρά τε τοῦ θεοφιλεστάτου πρωτονοταρίου
διακόνου κῦρ Μιχαὴλ τοῦ Καβαλλαροπούλου καὶ
παρ' ἑτέρων διαφόρων προσώπων, ὡς αὐτήκοοι
ἐγένοντο τοῦ δομεστίκου, καὶ ἔχουσι μαθόντες παρ'
ἐκείνου τὴν ἐπὶσῇ τοιαύτῃ μονῇ θέλησιν καὶ τὸν
σκοπὸν αὐτοῦ, γυναικείον δηλονότι καὶ ἐπιχειρήσει
καὶ ἀπαρτίσαι αὐτὴν, ὡς εἰς κατάντημα εἶναι καὶ
ἀνάπαυσιν καὶ τῆς αὐτοῦ γυναικὸς καὶ τῶν θυγατέρων αὐτῶν. Ὁ μέντοι πρεσβύτερος Κωνσταντίνος
ὁ Τζυδιστιανός διωμολόγησε ἰδεῖν ὀφθαλμοῖ; οίκείοις τὴν νεωστὶ σφραγισθεῖσαν ἡγουμένην ἐπὶ τῇ
τοιαύτῇ μονῇ, παραπεμπομένην εἰς ταύτην παρὰ
τῶν ἐν αὐτῇ μοναχῶν λαμπαδηφορουσῶν, ὡς εἴθισται· καὶ ὁ πρεσβύτερος δὲ Γεώργιος ὁ Τζαχείλης,
ὁ τῷ θείῳ ναῷ τῆς ὑπεράγνου Δεσποίνης καὶ Θεομήτορος τῆς Πηγῆς ὑπηρετούμενος ἱερατικῶς, καὶ
αὐτὸς διωμολόγησε παρατυχὼν καὶ τοῦ εἰρημένου
βάρους ἀκούσας ἐρωτωμένης της τιμιωτάτης ἐν
μοναχαῖς κυρᾶ;.... τῆς ᾿Αγγελίνης, ὡς εἶδε διαφόρως παραγενομένην τὴν καθηγουμένην τῆς ποιούνησιν τῆς ὑπεράγνου Δεσποίνης καὶ Θεομήτορος
τῆς Πηγῆς. Ερωτηθεὶς δὲ προτροπῇ συνοδικῇ
κατὰ τὸν ὅμοιον τρόπον παρὰ τῶν ἱερωτάτων ἀρχιερέων καὶ ὑπερτίμων, τοῦ Δυρραχίου, τοῦ Λακεκαιμονίας καὶ τοῦ Μαδύτων, καὶ ὁ συμπένθερος τοῦ
κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος ἐπὶ τῆς
τραπέζης, κῦρ Γεώργιος ὁ Χοῦμνος, εἶπε καὶ διεβεβαιώσατο περὶ τῆς ἐν τῇ μονῇ ταύτῃ σφραγισθεί
της μοναχής, ὡς αὐτὸς οὗτος προεξένησε ταύτην
τῷ δομεστίκῳ, ζητοῦντι καθηγουμένην τῇ μονῇ
ἐγκαταστῆναι· οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ ὁ ἀπὸ τῶν εὐλα
βῶν ἐπισκοπειανῶν καὶ θυρωρῶν τοῦ κελλίου τῆς
ἡμῶν μετριότητος, Γεώργιος ὁ Σιγηρός, καὶ αὐτὸς
εἶπε καὶ ἐμαρτύρησε, παρείναι τῇ σφραγίδι τῆς
Part XXVIPars XXVI
col. 1259–1260page 132 of 238
PG 152:1259ἡγουμένης, ὅτε παρὰ τοῦ ἀοιδίμου πατριάρχου κῦρ σεμνὸν οὕτω καὶ τίμιον καὶ τοῖς μακαρίοις καὶ ὁσίοις Πατράσιν ἡμῶν πάλαι καλῶς ἐπινοηθέν, ἡ τῶν μου ναστηρίων ἀνοικοδομή, κακῶς ὁρᾶται πραττόμενον σήμερον· τινὲς γὰρ ὄνομα μοναστηρίου ταῖς οἰκείαις περιουσίαις καὶ ὑπάρξεσι περιθέμενοι καὶ Θεῷ καθ ρωθέντων αὐτοὺς ἀναγράφουσι, καὶ μόνῃ τῇ προσηγορίᾳ τὸ θεῖον ἀφοσιοῦν ἐκμηχανᾶσθαι διεγνώκισι τὴν γὰρ αὐτὴν ἐξουσίαν καὶ μετὰ τὴν ἀφιέρωσιν οὐκ ἐρυθριῶσι σφετερίζεσθαι, ήνπερ ἔχειν οὐκ ἐκωλύοντο πρότερον, καὶ τοσαύτη καπηλεία προσετρίβη τῷ πράγματι, ὥστε καὶ πολλὰ τῶν ἀφιερωθέντων παρ' αὐτῶν δὴ τῶν ἀφιερωσάντων καθορᾶται πιπρασκέ μενα, θάμβος ὁμοῦ καὶ μίσος τοῖς ὁρῶσι παρεχόμενα· καὶ οὐ μόνον οὐκ ἔστιν αὐτοῖς μεταμέλεια, έφε Γερασίμου πρώτως ἤδη ἐσφράγισται, δεικνύων ἅμα καὶ τὸν τόπον, ἐν ᾧ ἐτελέσθη τὰ τῆς σφραγίδος αὐτ τῆς. Ἐξ ὧν δὴ μαρτυριῶν πληροφορίαν λαβόντες τοῦ πράγματος, εἴχομεν ὡς εἰκὸς παραγραφῆς ἀξίαν κρῖναι καὶ ἦν ἐνεφάνισε τὸ μέρος του πρω-, αγιάζειν ταύτας επαγγελλόμενοι, κυρίους τῶν ἀφιε τοῖερακαρίου, διαθήκην δῆθεν τοῦ δομεστίκου, ὅτε καὶ ἀληθῶς ἐκεῖνος ταύτην ἐξέθετο· οὐδὲ γὰρ ἐξῆν ἐκείνῳ κατάστασιν λαβοῦσαν τὴν μονὴν παρὰ τῆς Εκκλησίας Θεοῦ, ἥντινα δῆτα καὶ ἔλαβε διὰ 'πατριαρχικῆς σφραγίδος, ὡς εἴρηται, μεταποιῆσαι καὶ ἐφ' ἑτέραν κατάστασιν ἀγαγεῖν, εἰς ἀνδρῴαν δηλονότι ἀπὸ γυναικείας· ἀπείρηται γὰρ τοῖς ἱεροῖς Πατράσι μετασκευάζεσθαι καὶ μεταποιεῖσθαι τὰς ἱερὰ μονὰς ἐκ τῆς ἧς ἔλαχον ἀρχῆθεν ἀποκαταστάσεως. Απηλέγχθη δὲ ὅμως καὶ ἡ διαθήκη πεπλασμένη ὑπὸ μάρτυρι τῷ ἱερομονάχῳ καὶ πνευματικῷ πατρὶ τῷ Θεοδωρήτῳ, ἐξειπόντι καὶ διομολογήσαντι, καὶ ὅπως ἐξέθετο ταύτην· αὐτὸς γνώμῃ τοῦ πρωτ τοῖερακαρίου, καὶ ὅπως ὑπέγραψεν ὡς ἀπὸ προσώπου τοῦ δομεστίκου εἰπόντος τοῦτο πρὸς αὐτόν. Ένθεν τοι καὶ συνδιασκεψαμένη τὰ περὶ τούτου ἡ μετριότης ἡμῶν τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσι, τῷ 'Ηρακλείας, τῷ Σάρδεων, τῷ Δυρραχίου, τῷ Λακεδαιμονία;, τῷ Μαδύτων, τῷ Μηθύμνης, τῷ Βάρνης, τῷ Βιτζίνης καὶ τῷ Κῶ, διέγνω καὶ ἀπε φήνατο, ἵνα, ἐπειδὴ ἀπεδείχθη ἀριδήλως, ὡς ἐσφραγίσθη καὶ ἀποκατέστη παρὰ τῆς ᾿Εκκλησίας Θεοῦ καθηγουμένη ἐν τῇ τοιαύτῃ μονῇ (χρὴ δὲ κατὰ τοὺς ἐν τοῖς τοιούτοις θεσμούς τῶν Πατέρων τὰς ἀρχῆθεν ἀνδρώας εἰς ἀνδρῴας διατελεῖν, τὰς δὲ γυναικείας εἰς γυναικείας, και μηδαμῶς ἐναλλάττειν καὶ μετατιθέναι τὴν τάξιν ταύτην τινά, ἀλλὰ ἀσύγχυτον ἐᾷν διαμένειν καὶ ἀπαραποίητον), ἐπαν ἐλθῃ καὶ ἐπανασωθῇ καὶ τῇ τοιαύτῃ σεβασμία μονῇ ἡ πρώτη καὶ ἀρχαία κατάστασις, καὶ γυναικείαν εἶναι καὶ αὖθις ταύτην ονομάζεσθαι, καθὼς καὶ τὴν ἀρχὴν ἑδομήθη, καὶ καθὼς παρὰ τῆς ἐκκλησίας αποκατέστη Θεοῦ, ἥτις δὴ καὶ λήψεται μὲν πάλιν τὴν κατάστασιν ταύτην, ἔσται δὲ διοικουμένη καὶ διεξαγομένη παρά τε τῶν ἐν αὐτῇ μοναζουσῶν καὶ τῆς τὴν προστασίαν καὶ ἡγουμενείαν αὐτῶν ναδεξομένης. Η μέντοι δομεστίκισσα καὶ ὅσαι τῶν θυγατέρων καὶ τοῦ γένους αὐτῶν καταντήσουσιν ἐν αὐτῇ, προνοήσονται παντοιοτρόπως αὐτῇ τὰ εἰς σύστασιν καὶ ἐπὶ τὰ βελτίω προχώρησιν· ἀλλ' οὐδέν τι λυμανοῦνται, οὐδὲ καινοτομήσουσι τῶν προσκυρωθέντων καὶ ἀφιερωθέντων αὐτῇ κτημάτ των καὶ πραγμάτων ἢ τῶν εἰσέπειτα ἀφιερωθησο μένων, ὡς ἂν οὕτω καὶ τὸ ἀνῆκον τοῖς δημήτορσι μνημόσυνον περισώζηται· ἀλλ' οὐδὲ ἐξέσται αὐταῖς κατεξουσιάζειν καὶ κατακυριεύειν τῆς τοιαύτης μου νῆς ἢ καὶ τὰς ἔνασκουμένας αὐτῇ μοναχὰς ἄγειν και φέρειν, ὡς βούλοιντο, καὶ ἀνακρίνειν, ἄ; τε θέλυσεν εἰσάγειν καὶ ἐξάγειν, καὶ τὰς μὲν ὑφ' ἑαυτὰς τὸν τρόπον τοῦτον ποιεῖσθαι, τῆ; δε καθηγουμένης ἀφαιρεῖσθαι την πνευματικήν ἐξουσίαν παρὰ τὴν τῶν ἱερῶν καὶ θείων κανόνων διατύπωσιν καὶ διαταγήν. Φατὶ γὰρ οὔτα·. Πράγμα οἷς τῶν ἅπαξ ἀνατεθειμένων θεῷ τὴν ἐξουσίαν ἑαυ τοῖς ἐπιτρέπουσιν, ἀλλὰ καὶ ἑτέροις ταύτην ἀδεῶς παραπέμπουσιν, ὥρισεν οὖν διὰ ταῦτα ἡ ἁγία σύνο δος, μηδενὶ ἐξεῖναι μοναστήριον οἰκοδομεῖν ἄνευ τῆς τοῦ ἐπισκόπου γνώμης καὶ βουλῆς· ἐκείνου δὲ συν ειδότος καὶ ἐπιτρέποντος καὶ τὴν ὀφειλομένην ἐπι τελοῦντος εὐχὴν, ὡς τοῖς πάλαι θεοφιλῶς νενομοθέτηται, οἰκοδομεῖσθαι μὲν τὸ μοναστήριον, μετὰ πάντων δὲ τῶν αὐτῷ προσηκόντων σὺν αὐτῷ ἐκείνῳ βραβείῳ ἐγκαταγράφεσθαι καὶ τοῖς ἐπισκοπικοῖς ἀρ χείοις ἐγκατατίθεσθαι, μηδαμῶς ἄδειαν ἔχοντος τοῦ ἀφιεροῦντος παρὰ γνώμην τοῦ ἐπισκόπου ἑαυτὸν ἡγούμενον ἢ ἀνθ᾿ ἑαυτοῦ ἕτερον καθιστᾷν. Εἰ γὰρ, ἅπερ τις ἀνθρώπῳ χαρίζεται, τούτων οὐδέν τι κύριος εἶναι δύναται, πῶς, ἅπερ τις Θεῷ καθαγιάζει καὶ ἀνατίθησι, τούτων ὑφαρπάζειν τὴν κυριότητα παρα χωρηθήσεται;» Καὶ πάλιν·. Οἱ κληρικοὶ τῶν πτω χείων καὶ μοναστηρίων καὶ μαρτυρείων ὑπὸ τὴν ἐξουσίαν τῶν ἐν ἑκάστῃ πόλει ἐπισκόπων κατὰ τὴν τῶν ἁγίων Πατέρων παράδοσιν διαμενέτωσαν, καὶ μὴ κατὰ αὐθάδειαν ἀφηνιάτωσαν τοῦ ἰδίου ἐπισκί που. Οἱ δὲ τολμῶντες ἀνατρέπειν τὴν τοιαύτην δια τύπωσιν καθ' οιονδήτινα τρόπον, καὶ μὴ ὑποταττό. μενοι τῷ ἰδίῳ ἐπισκόπῳ, εἰ μὲν εἶεν κληρικοί, τοῖς τῶν κανόνων ὑποκείσθωσαν ἐπιτιμίοις· εἰ δὲ μονά ζοντες ἢ λαϊκοί, ἔστωσαν ἀκοινώνητοι.» Διὰ ταῦτα δὴ καὶ αὗται κατὰ τὸ προσῆκον αὐταῖς χρέος, τὸ συμφέρον τῇ μονῇ προνοούμεναι, οὔτε τι τῶν αὐτῆς σφετερίσονται, οὔτε ἐκδώσουσιν ἢ ταύτην ἢ τῶν αὐτ τῆς κτημάτων τι εἰς ἕτερον πρόσωπον, ἀλλ' ἐλευθέραν ἐάσουσι μένειν καὶ καθ᾿ ἑαυτήν, διεξαγομένην παρὰ τῆς κατὰ καιροὺς ἀποτεταγμένης εἰς προστασίαν τῶν ἐν αὐτῇ μοναχῶν καὶ παρ' αὐτῶν δὴ τῶν αὐτῆς μοναχῶν· τοῖς γὰρ τὰ τοῦ Θεοῦ ἰδιοποιουμέν νοις καὶ ὑφ᾽ ἑαυτοὺς ποιεῖν ἐθέλουσι μέγιστον ἠπεί ληται ἐκεῖθεν κατάκριμα. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ καὶ ἡ παροῦσα ἡμετέρα καὶ συνοδικὴ ἔγγραφος διάγνωσι καὶ ἀπόφασις γεγονυῖα ἐπιδέδοται εἰς ἀσφάλειαν μηνὶ Μαΐῳ ἰνδ. υ. † Ο Καβάσιλας κῦρ Μιχαήλ, πλησιασμὸν ἔχων καὶ ἐγγύτητα πρὸς τόν ποτε "Απρω καὶ καθολικὸν κριτὴν, τοῦτο μὲν καὶ ὡς ἐκ παιδὸς ὑπ' αὐτῷ παι
JOAN. CALECE CP. PATRIARCHE
ἡγουμένης, ὅτε παρὰ τοῦ ἀοιδίμου πατριάρχου κῦρ σεμνὸν οὕτω καὶ τίμιον καὶ τοῖς μακαρίοις καὶ ὁσίοις
Πατράσιν ἡμῶν πάλαι καλῶς ἐπινοηθέν, ἡ τῶν μου
ναστηρίων ἀνοικοδομή, κακῶς ὁρᾶται πραττόμενον
σήμερον· τινὲς γὰρ ὄνομα μοναστηρίου ταῖς οἰκείαις
περιουσίαις καὶ ὑπάρξεσι περιθέμενοι καὶ Θεῷ καθ
ρωθέντων αὐτοὺς ἀναγράφουσι, καὶ μόνῃ τῇ προσηγορίᾳ τὸ θεῖον ἀφοσιοῦν ἐκμηχανᾶσθαι διεγνώκισι·
τὴν γὰρ αὐτὴν ἐξουσίαν καὶ μετὰ τὴν ἀφιέρωσιν οὐκ
ἐρυθριῶσι σφετερίζεσθαι, ήνπερ ἔχειν οὐκ ἐκωλύοντο
πρότερον, καὶ τοσαύτη καπηλεία προσετρίβη τῷ
πράγματι, ὥστε καὶ πολλὰ τῶν ἀφιερωθέντων παρ'
αὐτῶν δὴ τῶν ἀφιερωσάντων καθορᾶται πιπρασκέ
μενα, θάμβος ὁμοῦ καὶ μίσος τοῖς ὁρῶσι παρεχόμε
να· καὶ οὐ μόνον οὐκ ἔστιν αὐτοῖς μεταμέλεια, έφε
Γερασίμου πρώτως ἤδη ἐσφράγισται, δεικνύων ἅμα
καὶ τὸν τόπον, ἐν ᾧ ἐτελέσθη τὰ τῆς σφραγίδος αὐτ
τῆς. Ἐξ ὧν δὴ μαρτυριῶν πληροφορίαν λαβόντες
τοῦ πράγματος, εἴχομεν ὡς εἰκὸς παραγραφῆς
ἀξίαν κρῖναι καὶ ἦν ἐνεφάνισε τὸ μέρος του πρω-, αγιάζειν ταύτας επαγγελλόμενοι, κυρίους τῶν ἀφιε
τοῖερακαρίου, διαθήκην δῆθεν τοῦ δομεστίκου, ὅτε
καὶ ἀληθῶς ἐκεῖνος ταύτην ἐξέθετο· οὐδὲ γὰρ ἐξῆν
ἐκείνῳ κατάστασιν λαβοῦσαν τὴν μονὴν παρὰ τῆς
Εκκλησίας Θεοῦ, ἥντινα δῆτα καὶ ἔλαβε διὰ 'πα
τριαρχικῆς σφραγίδος, ὡς εἴρηται, μεταποιῆσαι
καὶ ἐφ' ἑτέραν κατάστασιν ἀγαγεῖν, εἰς ἀνδρῴαν
δηλονότι ἀπὸ γυναικείας· ἀπείρηται γὰρ τοῖς ἱεροῖς
Πατράσι μετασκευάζεσθαι καὶ μεταποιεῖσθαι τὰς
ἱερὰ μονὰς ἐκ τῆς ἧς ἔλαχον ἀρχῆθεν ἀποκαταστά
σεως. Απηλέγχθη δὲ ὅμως καὶ ἡ διαθήκη πεπλασμένη ὑπὸ μάρτυρι τῷ ἱερομονάχῳ καὶ πνευματικῷ
πατρὶ τῷ Θεοδωρήτῳ, ἐξειπόντι καὶ διομολογήσαντι,
καὶ ὅπως ἐξέθετο ταύτην· αὐτὸς γνώμῃ τοῦ πρωτ
τοῖερακαρίου, καὶ ὅπως ὑπέγραψεν ὡς ἀπὸ προσώπου τοῦ δομεστίκου εἰπόντος τοῦτο πρὸς αὐτόν.
Ένθεν τοι καὶ συνδιασκεψαμένη τὰ περὶ τούτου ἡ
μετριότης ἡμῶν τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιε
ρεῦσι, τῷ 'Ηρακλείας, τῷ Σάρδεων, τῷ Δυρραχίου,
τῷ Λακεδαιμονία;, τῷ Μαδύτων, τῷ Μηθύμνης, τῷ
Βάρνης, τῷ Βιτζίνης καὶ τῷ Κῶ, διέγνω καὶ ἀπεφήνατο, ἵνα, ἐπειδὴ ἀπεδείχθη ἀριδήλως, ὡς ἐσφραγίσθη καὶ ἀποκατέστη παρὰ τῆς ᾿Εκκλησίας Θεοῦ
καθηγουμένη ἐν τῇ τοιαύτῃ μονῇ (χρὴ δὲ κατὰ τοὺς
ἐν τοῖς τοιούτοις θεσμούς τῶν Πατέρων τὰς
ἀρχῆθεν ἀνδρώας εἰς ἀνδρῴας διατελεῖν, τὰς δὲ
γυναικείας εἰς γυναικείας, και μηδαμῶς ἐναλλάτ
τειν καὶ μετατιθέναι τὴν τάξιν ταύτην τινά, ἀλλὰ
ἀσύγχυτον ἐᾷν διαμένειν καὶ ἀπαραποίητον), ἐπανἐλθῃ καὶ ἐπανασωθῇ καὶ τῇ τοιαύτῃ σεβασμία μονῇ
ἡ πρώτη καὶ ἀρχαία κατάστασις, καὶ γυναικείαν
εἶναι καὶ αὖθις ταύτην ονομάζεσθαι, καθὼς καὶ
τὴν ἀρχὴν ἑδομήθη, καὶ καθὼς παρὰ τῆς Ἐκκλησίας αποκατέστη Θεοῦ, ἥτις δὴ καὶ λήψεται μὲν
πάλιν τὴν κατάστασιν ταύτην, ἔσται δὲ διοικουμένη
καὶ διεξαγομένη παρά τε τῶν ἐν αὐτῇ μοναζουσῶν
καὶ τῆς τὴν προστασίαν καὶ ἡγουμενείαν αὐτῶν
- ναδεξομένης. Η μέντοι δομεστίκισσα καὶ ὅσαι
τῶν θυγατέρων καὶ τοῦ γένους αὐτῶν καταντήσουσιν ἐν αὐτῇ, προνοήσονται παντοιοτρόπως αὐτῇ τὰ
εἰς σύστασιν καὶ ἐπὶ τὰ βελτίω προχώρησιν· ἀλλ'
οὐδέν τι λυμανοῦνται, οὐδὲ καινοτομήσουσι τῶν
προσκυρωθέντων καὶ ἀφιερωθέντων αὐτῇ κτημάτ
των καὶ πραγμάτων ἢ τῶν εἰσέπειτα ἀφιερωθησο·
μένων, ὡς ἂν οὕτω καὶ τὸ ἀνῆκον τοῖς δημήτορσι
μνημόσυνον περισώζηται· ἀλλ' οὐδὲ ἐξέσται αὐταῖς
κατεξουσιάζειν καὶ κατακυριεύειν τῆς τοιαύτης μου
νῆς ἢ καὶ τὰς ἔνασκουμένας αὐτῇ μοναχὰς ἄγειν
και φέρειν, ὡς βούλοιντο, καὶ ἀνακρίνειν,
ἄ; τε θέλυσεν εἰσάγειν καὶ ἐξάγειν, καὶ τὰς
μὲν ὑφ' ἑαυτὰς τὸν τρόπον τοῦτον ποιεῖσθαι, τῆ;
δε καθηγουμένης ἀφαιρεῖσθαι την πνευματικήν
ἐξουσίαν παρὰ τὴν τῶν ἱερῶν καὶ θείων κανόνων
διατύπωσιν καὶ διαταγήν. Φατὶ γὰρ οὔτα·. Πράγμα
οἷς τῶν ἅπαξ ἀνατεθειμένων θεῷ τὴν ἐξουσίαν ἑαυ
τοῖς ἐπιτρέπουσιν, ἀλλὰ καὶ ἑτέροις ταύτην ἀδεῶς
παραπέμπουσιν, ὥρισεν οὖν διὰ ταῦτα ἡ ἁγία σύνο
δος, μηδενὶ ἐξεῖναι μοναστήριον οἰκοδομεῖν ἄνευ τῆς
τοῦ ἐπισκόπου γνώμης καὶ βουλῆς· ἐκείνου δὲ συν
ειδότος καὶ ἐπιτρέποντος καὶ τὴν ὀφειλομένην ἐπιτελοῦντος εὐχὴν, ὡς τοῖς πάλαι θεοφιλῶς νενομοθέ
τηται, οἰκοδομεῖσθαι μὲν τὸ μοναστήριον, μετὰ
πάντων δὲ τῶν αὐτῷ προσηκόντων σὺν αὐτῷ ἐκείνῳ
βραβείῳ ἐγκαταγράφεσθαι καὶ τοῖς ἐπισκοπικοῖς ἀρ
χείοις ἐγκατατίθεσθαι, μηδαμῶς ἄδειαν ἔχοντος τοῦ
ἀφιεροῦντος παρὰ γνώμην τοῦ ἐπισκόπου ἑαυτὸν
ἡγούμενον ἢ ἀνθ᾿ ἑαυτοῦ ἕτερον καθιστᾷν. Εἰ γὰρ,
ἅπερ τις ἀνθρώπῳ χαρίζεται, τούτων οὐδέν τι κύριος
εἶναι δύναται, πῶς, ἅπερ τις Θεῷ καθαγιάζει καὶ
ἀνατίθησι, τούτων ὑφαρπάζειν τὴν κυριότητα παραχωρηθήσεται;» Καὶ πάλιν·. Οἱ κληρικοὶ τῶν πτω
χείων καὶ μοναστηρίων καὶ μαρτυρείων ὑπὸ τὴν
ἐξουσίαν τῶν ἐν ἑκάστῃ πόλει ἐπισκόπων κατὰ τὴν
τῶν ἁγίων Πατέρων παράδοσιν διαμενέτωσαν, καὶ
μὴ κατὰ αὐθάδειαν ἀφηνιάτωσαν τοῦ ἰδίου ἐπισκί
που. Οἱ δὲ τολμῶντες ἀνατρέπειν τὴν τοιαύτην διατύπωσιν καθ' οιονδήτινα τρόπον, καὶ μὴ ὑποταττό.
μενοι τῷ ἰδίῳ ἐπισκόπῳ, εἰ μὲν εἶεν κληρικοί, τοῖς
τῶν κανόνων ὑποκείσθωσαν ἐπιτιμίοις· εἰ δὲ μονάζοντες ἢ λαϊκοί, ἔστωσαν ἀκοινώνητοι.» Διὰ ταῦτα
δὴ καὶ αὗται κατὰ τὸ προσῆκον αὐταῖς χρέος, τὸ
συμφέρον τῇ μονῇ προνοούμεναι, οὔτε τι τῶν αὐτῆς
σφετερίσονται, οὔτε ἐκδώσουσιν ἢ ταύτην ἢ τῶν αὐτ
τῆς κτημάτων τι εἰς ἕτερον πρόσωπον, ἀλλ' ἐλευθέ
ραν ἐάσουσι μένειν καὶ καθ᾿ ἑαυτήν, διεξαγομένην
παρὰ τῆς κατὰ καιροὺς ἀποτεταγμένης εἰς προστα
σίαν τῶν ἐν αὐτῇ μοναχῶν καὶ παρ' αὐτῶν δὴ τῶν
αὐτῆς μοναχῶν· τοῖς γὰρ τὰ τοῦ Θεοῦ ἰδιοποιουμέν
νοις καὶ ὑφ᾽ ἑαυτοὺς ποιεῖν ἐθέλουσι μέγιστον ἠπεί
ληται ἐκεῖθεν κατάκριμα. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ καὶ ἡ
παροῦσα ἡμετέρα καὶ συνοδικὴ ἔγγραφος διάγνωσι
καὶ ἀπόφασις γεγονυῖα ἐπιδέδοται εἰς ἀσφάλειαν
μηνὶ Μαΐῳ ἰνδ. υ.
XXVI. Synodus decernit, Michaelem Cabasilam non
esse reum munerum acceptationis.
† Ο Καβάσιλας κῦρ Μιχαήλ, πλησιασμὸν ἔχων
καὶ ἐγγύτητα πρὸς τόν ποτε "Απρω καὶ καθολικὸν
κριτὴν, τοῦτο μὲν καὶ ὡς ἐκ παιδὸς ὑπ' αὐτῷ παι·
Part XXVII, XXVIIIPars XXVII, XXVIII
col. 1261–1262page 133 of 238
PG 152:1261δαγωγηθείς, τοῦτο δὲ καὶ ὡς ἐπ' ἀνεψιά γαμβρός δὲ ἐνταῦθα καὶ ὁ Γεννουίτης Ιωάννης, καὶ ἐγνώρι αὐτοῦ εὑρισκόμενος καὶ βασιλικῷ ὁρισμῷ ὑποτασ σήμενος αὐτῷ καὶ ὑπηρετούμενος, γραφῇ παραδ δοὺς τὰ παρ' αὐτοῦ κρινόμενα καὶ ἀποφαινόμενα, ἐπειδὴ ὁ μὲν ὁμοῦ τε τὸ τῆς ἀρχιερωσύνης ἀξίωμα ό καὶ τὴν τῆς κρίσεως ἐνοχὴν παρητήσατο, δι᾿ ἂς δῆ τα αἰτίας καὶ παρητήσατο, ἐζήτησε δὲ ἀρτίως δ Καβάσιλας εἰς ἱερωσύνην προβιβασθῆναι, προτί στασθαι αὐτῷ εἰς τοῦτό τινες ἔλεγον τὰ τῆς τοιαύ της υπηρεσίας, δωροληψίας Εγκλημα καὶ πλεονεξίας τούτῳ προσάπτοντες· ἐνίσταντο δὲ τοῦτο μάλιστα διὰ τὸ προσκεῖσθαι τῇ παραιτήσει, ὡς ὑπ᾽ αἰτίῳ δῆθεν τούτῳ γενέσθαι αὐτὴν λαμβάνοντι πλείω τοῦ δέοντος. Τοῦ πράγματος τοίνυν δοθέντος διασκέψει συνοδικῇ καὶ ἀκριβῶς τρακταϊσθέντος, ἐπεὶ πολλαχοῦ διαγορεύοντες φαίνονται οἱ θ' ἱεροὶ καὶ θεῖοι τῶν ἁγίων κανόνες, οἵ τε φιλευσεβεῖς νόσ μοι, ὡς μετὰ παραγγελίαν καὶ ἐπιφώνησιν, εἰ μὴ τῆς πλεονεξίας καὶ αἰσχροκερδείας οιασδήτινος παύ σαιντο οἱ τὸ θεῖον ἔχοντες τῆς ἱερωσύνης ἀξίωμα, τηνικαῦτα καθαιρέσει καθυποβάλλονται, οὐδαμῶς προσήκον, οὐδὲ δίκαιον ἐκρίθη κανονικῶς, ἐμποδὼν αὐτῷ γενέσθαι τὴν τοιαύτην παραίτησιν, ἅτε δὴ μὴ ἐνεγομένῳ, οἷς ἐκεῖνος φέρων ἑαυτὸν ὑπέθηκε καὶ ἠσφαλίσατο, ἐφ᾽ ὧν ἀνώτερον ἑαυτὸν συντηρῆσαι δωροληψίας· τὰ γὰρ παρ' ἑτέρων γινόμενα ἑτέρους οὐ καταβλάπτουσι, καὶ ψυχὴ, φησίν, ἡ ἁμαρ τήσασα, αὐτὴ καὶ ἀποθανεῖται· πορισμός γὰρ εἰς ζωὴν ἑκάστῳ τὸ οἰκεῖον ἐπιτήδευμα, τῷ μὲν τόδε, τῷ δὲ τόδε καὶ ἄλλῳ ἄλλο, καὶ τοῦτο οὐδένα ἂν ἔχοι λόγον τὸν δίκαιον, ἐγκλήματος κατ' αὐτοῦ τόπον ἔχειν, ὡς καὶ τῆς οἰκείας προκοπῆς ἐντεῦθεν κωλύς σθαι. "Οθεν οὐδὲ τῷ Καβασίλᾳ ἐμπόδιον ἂν εἴη τὸ ἀπὸ τῆς εἰρημένης υπηρεσίας πολὺ εἴτε ὀλίγον λαμ βάνειν, ἀλλ᾽ εἴπερ ἐδίδου καὶ αὐτὸς ὑπὲρ τούτου τὴν αὐτὴν ἀσφάλειαν ὡς κριτής. Ενθεν τοι καὶ διέγνω καὶ ἀπεφήνατο ἡ μετριότης ἡμῶν σύναμα τοῖς περὶ αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσι, τῷ Σάρδεων, τῷ Σί δης, τῷ Πηγῶν, τῷ Δυρραχίου, τῷ Μαδύτων, τῷ Απρω, τῷ Μηθύμνης, τῷ Χίου, τῷ Γάνου, τῷ...., τῷ Εξαμιλίου, τῷ Λιτίτζης καὶ τῷ ὑποψηφίῳ Μονεμβασίας, ἀθῶον εἶναι τὸν Καβάσιλαν, ὅσον τὸ ἀπὸ τῆς εἰρημένης αἰτίας, ἔχοντα καὶ ἄλλως εἰς ἱερωσύνην ἀξίως. Καὶ εἰς τὴν περὶ τούτου ἀσφάλειαν ἐγέν με το καὶ ἡ παροῦσα ἡμετέρα καὶ συνοδική Εγγραφο; Ο διάγνωσις καὶ ἀπόφασις, καὶ ἐπιδέδοται πρὸς αὐτὸν μηνὶ ᾿Απριλίῳ ἰνδ. δεκάτης. † Ἱερώτατε μητροπολῖτα Φιλαδελφείας καὶ ὑπέρτιμε, ἀγαπητὰ κατὰ Κύριον ἀδελφὲ καὶ συλλειτουρ γὲ τῆς ἡμῶν μετριότητος, χάρις εἴη καὶ εἰρήνη παρὰ Θεοῦ τῇ σῇ ἱερότητι. Ἡ μετριότης ἡμῶν ἐγνώρισε περὶ τῶν αὐτόθι γενομένων, καὶ τοσοῦτον ἐλογίσατο ταῦτα άτοπα καὶ ἀπρεπῆ καὶ ἀνένδεκτα, ὅτι καὶ θαυμάζει, εἰ εἰσι τοιαῦτα, καὶ μάλιστα, εἰ καὶ αὐτὸς συνεργεῖς τοῖς τοιούτοις, ὃς μεγάλην ἔχεις τὴν ὀφειλὴν ἀναστέλλειν παντοίως αὐτά. Κατέλαβε σε καὶ παρ' αὐτοῦ ἡ μετριότης ἡμῶν, ὅπως διετέθη:, εἰς ὅσον πρὸ ὀλίγου εγράψαμεν περὶ τῆς ἀποτεταγμένης εἰς αὐτὸν προμηθείας, ὅπερ καὶ βαρέως έφε ρεν ἡ μετριότης ἡμῶν. "Ανθρωπον γὰρ προσελθόντα τῇ ὀρθοδοξίᾳ τῆς καθ' ἡμᾶς ἁγίας τοῦ Θεοῦ ἐκκλησίας, παριδόντα καὶ περιουσίας ἱκανῆς· πορισμέν καὶ τοὺς οἰκείους· τοῦ γένους· αὐτοῦ πλουσίους καὶ ἑτοίμως χορηγοῦντας αὐτῷ, καὶ διὰ ταῦτα προμηθείας μερικῆς τυχόντα ἐπὶ κυβερνήσει καὶ ζωαρ κείᾳ αὐτοῦ τε καὶ τῶν μετ' αὐτοῦ, τίνα λόγον ἔχεις ἀποστερεῖν αὐτῆς τοῦτον, ἣν ἡ βασιλεία καὶ ἡ Ἐκ κλησία διέκρινε καὶ ἀπέταξε; Τοῦτο καὶ ἄδικον ἔνι καὶ ἀνοίκειον παντελῶς τῇ σῇ ἱερότητι· καὶ χωρὶς γὰρ τοῦ εἶναι προαποτεταγμένην αὐτῷ τὴν τοιαύτην κυβέρνησιν καὶ διδομένην μέχρι σοῦ, ἤρμοζεν, ἵνα καὶ ὅτι ἄνθρωπος ἔνι τοιοῦτος καὶ ἀπὸ γένους τοιού του, διακρίνῃ τὸ πρᾶγμα ἡ ἱερότης σου, καὶ ἀπο τάξη πρώτως προμήθειαν εἰς αὐτὸν, ὥστε μὴ ἐξ ἀνάγκης καὶ λύπης παλινδρομῆσαι εἰς τὰ οἰκεῖα αὐτ τοῦ ἔθιμα, ἐπειδὴ καὶ οἰκεῖοι τοῦ γένους αὐτοῦ μετ ταχειρίζονται τοῦτο, ὑπισχνούμενοι καὶ δόσεις και νάς, ὡς λέγουσι· παρεγγυώμεθα, ἵνα οὐδὲν ἀπομεί τῇ ἀδιόρθωτον, ὅσον ἐγένετο· μετ' ἐμβριθείας γὰρ τοῦτο καὶ βάρους παρεγγυώμεθα ἐκκλησιαστικοῦ διὸ καὶ διδόσθω πρὸς αὐτὸν ἀπαραιτήτως, ὅσον κατα έστη καὶ ἐδίδοτο, ὡς διαλαμβάνει καὶ τὸ ἐπὶ τούτῳ γεγονὸς γράμμα τοῦ μεγάλου στρατοπεδάρχου ἐκεί. νου κατὰ τὴν τῶν προσταγμάτων περίληψιν, ἀνυστερήτως τε καὶ ἀνενοχλήτως· ἀποδοθήτω δὲ καὶ ὅσον οὐδὲν ἔφθασεν ἀποδοθῆναι παρὰ σοῦ. "Ωσπερ γὰρ οὐδὲν ἔν: δίκαιον, οὐδὲ ὀφείλει ἡ ἱερότης σου τα καλῶς καὶ χρησίμως οἰκονομηθέντα παρὰ τῶν πρὸ σοῦ ἱερωτάτων ἀρχιερέων ἀκυρῶται καὶ ἀθετῆσαι, οὕτως οὐδὲ τὸ τοιοῦτον θεοφιλὲς ἔργον, πληροφορία ἔχων βεβαίαν, ὡς, ἐὰν παραθεωρηθῇ, ὅσον καὶ δεύ τερον ήδη γράφομεν, καθ' ὑπερβολὴν παραλυπῆσαι μέλλεις ἡμᾶς, καὶ τὸ μὲν πρᾶγμα μέλλει καὶ μὴ βουλομένου σου λαβεῖν κατάστασιν, σὺ δὲ μεταμελήσῃ ἀνόνητα· οὐδὲ γὰρ ἀνέξεσθαι μέλλομεν περιφρονοῦντος καὶ παρ' οὐδὲν τιθεμένου τὰ δίκαια ὑποτιθ μένων σοι, ἐν λήθῃ τε ποιουμένου καὶ τὰ τῆς αἰ κείας ἐγγραφῆς, ὅθεν καὶ οἶδας, πῶς ἵνα καὶ τὰ τοῦ πράγματος διορθώσης καὶ τὴν ἡμῶν μετριότητα θεραπεύσῃς. Ἐπεὶ δὲ διορίζονται τα προσόντα αὐτῷ σεπτά προστάγματα καὶ περὶ ἐξκουσείας καὶ περὶ ἄλλων, ὅσον διορίζονται, ἐχέτω καὶ ἐπὶ τούτοις πα ρὰ τῆς ἱερότητός σου καὶ αὐτὸς καὶ οἱ παῖδες αὐτοῦ ἀναδοχὴν καὶ βοήθειαν, ὥστε διατηρεῖσθαι, εἰς ὅσον διορίζονται, καὶ περὶ φόρου καὶ περὶ τοῦ χημα μερκίου καὶ τοῦ βερεμίου καὶ τῆς βίγλης καὶ τῆς ἄλλης ἀπάσης ἐξκουσείας, ἀντιστραφήτω δὲ πρὸς αὐτὸν καὶ τὸ παρὸν γράμμα. Η χάρις τοῦ Θεοῦ εἴη μετὰ τῆς σῆς ἱερότητος. Μηνὶ Ἰουνίῳ ἰνδ. ι'. + Η ἁγιωτάτη τοῦ Πυργίου ἐκκλησία εύρηται μὲν ἐκ παλαιοῦ εἰς μητρόπολιν ἀπὸ ἐπισκοπῆς
δαγωγηθείς, τοῦτο δὲ καὶ ὡς ἐπ' ἀνεψιά γαμβρός δὲ ἐνταῦθα καὶ ὁ Γεννουίτης Ιωάννης, καὶ ἐγνώρι
αὐτοῦ εὑρισκόμενος καὶ βασιλικῷ ὁρισμῷ ὑποτασ
σήμενος αὐτῷ καὶ ὑπηρετούμενος, γραφῇ παραδ:-
δοὺς τὰ παρ' αὐτοῦ κρινόμενα καὶ ἀποφαινόμενα,
ἐπειδὴ ὁ μὲν ὁμοῦ τε τὸ τῆς ἀρχιερωσύνης ἀξίωμα
ό
καὶ τὴν τῆς κρίσεως ἐνοχὴν παρητήσατο, δι᾿ ἂς δῆτα αἰτίας καὶ παρητήσατο, ἐζήτησε δὲ ἀρτίως δ
Καβάσιλας εἰς ἱερωσύνην προβιβασθῆναι, προτίστασθαι αὐτῷ εἰς τοῦτό τινες ἔλεγον τὰ τῆς τοιαύτης υπηρεσίας, δωροληψίας Εγκλημα καὶ πλεον
εξίας τούτῳ προσάπτοντες· ἐνίσταντο δὲ τοῦτο
μάλιστα διὰ τὸ προσκεῖσθαι τῇ παραιτήσει, ὡς
ὑπ᾽ αἰτίῳ δῆθεν τούτῳ γενέσθαι αὐτὴν λαμβάνοντι
πλείω τοῦ δέοντος. Τοῦ πράγματος τοίνυν δοθέντος
διασκέψει συνοδικῇ καὶ ἀκριβῶς τρακταϊσθέντος,
ἐπεὶ πολλαχοῦ διαγορεύοντες φαίνονται οἱ θ' ἱεροὶ
καὶ θεῖοι τῶν ἁγίων κανόνες, οἵ τε φιλευσεβεῖς νόσ
μοι, ὡς μετὰ παραγγελίαν καὶ ἐπιφώνησιν, εἰ μὴ
τῆς πλεονεξίας καὶ αἰσχροκερδείας οιασδήτινος παύσαιντο οἱ τὸ θεῖον ἔχοντες τῆς ἱερωσύνης ἀξίωμα,
τηνικαῦτα καθαιρέσει καθυποβάλλονται, οὐδαμῶς
προσήκον, οὐδὲ δίκαιον ἐκρίθη κανονικῶς, ἐμποδὼν
αὐτῷ γενέσθαι τὴν τοιαύτην παραίτησιν, ἅτε δὴ
μὴ ἐνεγομένῳ, οἷς ἐκεῖνος φέρων ἑαυτὸν ὑπέθηκε
καὶ ἠσφαλίσατο, ἐφ᾽ ὧν ἀνώτερον ἑαυτὸν συντηρή
σαι δωροληψίας· τὰ γὰρ παρ' ἑτέρων γινόμενα
ἑτέρους οὐ καταβλάπτουσι, καὶ ψυχὴ, φησίν, ἡ ἁμαρτήσασα, αὐτὴ καὶ ἀποθανεῖται· πορισμός γὰρ εἰς·
ζωὴν ἑκάστῳ τὸ οἰκεῖον ἐπιτήδευμα, τῷ μὲν τόδε,
τῷ δὲ τόδε καὶ ἄλλῳ ἄλλο, καὶ τοῦτο οὐδένα ἂν ἔχοι
λόγον τὸν δίκαιον, ἐγκλήματος κατ' αὐτοῦ τόπον
ἔχειν, ὡς καὶ τῆς οἰκείας προκοπῆς ἐντεῦθεν κωλύς
σθαι. "Οθεν οὐδὲ τῷ Καβασίλᾳ ἐμπόδιον ἂν εἴη τὸ
ἀπὸ τῆς εἰρημένης υπηρεσίας πολὺ εἴτε ὀλίγον λαμ
βάνειν, ἀλλ᾽ εἴπερ ἐδίδου καὶ αὐτὸς ὑπὲρ τούτου τὴν
αὐτὴν ἀσφάλειαν ὡς κριτής. Ενθεν τοι καὶ διέγνω
καὶ ἀπεφήνατο ἡ μετριότης ἡμῶν σύναμα τοῖς περὶ
αὐτὴν ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσι, τῷ Σάρδεων, τῷ Σίδης, τῷ Πηγῶν, τῷ Δυρραχίου, τῷ Μαδύτων, τῷ
Απρω, τῷ Μηθύμνης, τῷ Χίου, τῷ Γάνου, τῷ....,
τῷ Εξαμιλίου, τῷ Λιτίτζης καὶ τῷ ὑποψηφίῳ Μονεμβασίας, ἀθῶον εἶναι τὸν Καβάσιλαν, ὅσον τὸ ἀπὸ
τῆς εἰρημένης αἰτίας, ἔχοντα καὶ ἄλλως εἰς ἱερωσύ
νην ἀξίως. Καὶ εἰς τὴν περὶ τούτου ἀσφάλειαν ἐγέν
με το καὶ ἡ παροῦσα ἡμετέρα καὶ συνοδική Εγγραφο; Ο
διάγνωσις καὶ ἀπόφασις, καὶ ἐπιδέδοται πρὸς αὐτὸν
μηνὶ ᾿Απριλίῳ ἰνδ. δεκάτης.
XXVH. Joannes scribit metropolitæ Philadelphine,
ut provideat in causa Joannis Januensis,
† Ἱερώτατε μητροπολῖτα Φιλαδελφείας καὶ ὑπέρ
τιμε, ἀγαπητὰ κατὰ Κύριον ἀδελφὲ καὶ συλλειτουρ
γὲ τῆς ἡμῶν μετριότητος, χάρις εἴη καὶ εἰρήνη
παρὰ Θεοῦ τῇ σῇ ἱερότητι. Ἡ μετριότης ἡμῶν
ἐγνώρισε περὶ τῶν αὐτόθι γενομένων, καὶ τοσοῦτον
ἐλογίσατο ταῦτα άτοπα καὶ ἀπρεπῆ καὶ ἀνένδεκτα,
ὅτι καὶ θαυμάζει, εἰ εἰσι τοιαῦτα, καὶ μάλιστα, εἰ
καὶ αὐτὸς συνεργεῖς τοῖς τοιούτοις, ὃς μεγάλην ἔχεις
τὴν ὀφειλὴν ἀναστέλλειν παντοίως αὐτά. Κατέλαβε
σε καὶ παρ' αὐτοῦ ἡ μετριότης ἡμῶν, ὅπως διετέθη:,
εἰς ὅσον πρὸ ὀλίγου εγράψαμεν περὶ τῆς ἀποτεταγ
μένης εἰς αὐτὸν προμηθείας, ὅπερ καὶ βαρέως έφερεν ἡ μετριότης ἡμῶν. "Ανθρωπον γὰρ προσελθόντα
τῇ ὀρθοδοξίᾳ τῆς καθ' ἡμᾶς ἁγίας τοῦ Θεοῦ Ἐκκλη
σίας, παριδόντα καὶ περιουσίας ἱκανῆς· πορισμέν
καὶ τοὺς οἰκείους· τοῦ γένους· αὐτοῦ πλουσίους καὶ
ἑτοίμως χορηγοῦντας αὐτῷ, καὶ διὰ ταῦτα προμη
θείας μερικῆς τυχόντα ἐπὶ κυβερνήσει καὶ ζωαρκείᾳ αὐτοῦ τε καὶ τῶν μετ' αὐτοῦ, τίνα λόγον ἔχεις
ἀποστερεῖν αὐτῆς τοῦτον, ἣν ἡ βασιλεία καὶ ἡ Ἐκ
κλησία διέκρινε καὶ ἀπέταξε; Τοῦτο καὶ ἄδικον ἔνι
καὶ ἀνοίκειον παντελῶς τῇ σῇ ἱερότητι· καὶ χωρὶς
γὰρ τοῦ εἶναι προαποτεταγμένην αὐτῷ τὴν τοιαύτην
κυβέρνησιν καὶ διδομένην μέχρι σοῦ, ἤρμοζεν, ἵνα
καὶ ὅτι ἄνθρωπος ἔνι τοιοῦτος καὶ ἀπὸ γένους τοιούτου, διακρίνῃ τὸ πρᾶγμα ἡ ἱερότης σου, καὶ ἀποτάξη πρώτως προμήθειαν εἰς αὐτὸν, ὥστε μὴ ἐξ
ἀνάγκης καὶ λύπης παλινδρομῆσαι εἰς τὰ οἰκεῖα αὐτ
τοῦ ἔθιμα, ἐπειδὴ καὶ οἰκεῖοι τοῦ γένους αὐτοῦ μετ
ταχειρίζονται τοῦτο, ὑπισχνούμενοι καὶ δόσεις και
νάς, ὡς λέγουσι· παρεγγυώμεθα, ἵνα οὐδὲν ἀπομεί
τῇ ἀδιόρθωτον, ὅσον ἐγένετο· μετ' ἐμβριθείας γὰρ
τοῦτο καὶ βάρους παρεγγυώμεθα ἐκκλησιαστικοῦ -
διὸ καὶ διδόσθω πρὸς αὐτὸν ἀπαραιτήτως, ὅσον κατα
έστη καὶ ἐδίδοτο, ὡς διαλαμβάνει καὶ τὸ ἐπὶ τούτῳ
γεγονὸς γράμμα τοῦ μεγάλου στρατοπεδάρχου ἐκεί.
νου κατὰ τὴν τῶν προσταγμάτων περίληψιν, ἀνυ·
στερήτως τε καὶ ἀνενοχλήτως· ἀποδοθήτω δὲ καὶ
ὅσον οὐδὲν ἔφθασεν ἀποδοθῆναι παρὰ σοῦ. "Ωσπερ
γὰρ οὐδὲν ἔν: δίκαιον, οὐδὲ ὀφείλει ἡ ἱερότης σου τα
καλῶς καὶ χρησίμως οἰκονομηθέντα παρὰ τῶν πρὸ
σοῦ ἱερωτάτων ἀρχιερέων ἀκυρῶται καὶ ἀθετῆσαι,
οὕτως οὐδὲ τὸ τοιοῦτον θεοφιλὲς ἔργον, πληροφορία
ἔχων βεβαίαν, ὡς, ἐὰν παραθεωρηθῇ, ὅσον καὶ δεύ
τερον ήδη γράφομεν, καθ' ὑπερβολὴν παραλυπῆσαι
μέλλεις ἡμᾶς, καὶ τὸ μὲν πρᾶγμα μέλλει καὶ μὴ
βουλομένου σου λαβεῖν κατάστασιν, σὺ δὲ μεταμελή
σῃ ἀνόνητα· οὐδὲ γὰρ ἀνέξεσθαι μέλλομεν περιφρο
νοῦντος καὶ παρ' οὐδὲν τιθεμένου τὰ δίκαια ὑποτιθ:-
μένων σοι, ἐν λήθῃ τε ποιουμένου καὶ τὰ τῆς αἰκείας ἐγγραφῆς, ὅθεν καὶ οἶδας, πῶς ἵνα καὶ τὰ τοῦ
πράγματος διορθώσης καὶ τὴν ἡμῶν μετριότητα θε
ραπεύσῃς. Ἐπεὶ δὲ διορίζονται τα προσόντα αὐτῷ
σεπτά προστάγματα καὶ περὶ ἐξκουσείας καὶ περὶ
ἄλλων, ὅσον διορίζονται, ἐχέτω καὶ ἐπὶ τούτοις παρὰ τῆς ἱερότητός σου καὶ αὐτὸς καὶ οἱ παῖδες αὐτοῦ
· ἀναδοχὴν καὶ βοήθειαν, ὥστε διατηρεῖσθαι, εἰς ὅσον
διορίζονται, καὶ περὶ φόρου καὶ περὶ τοῦ χημα
μερκίου καὶ τοῦ βερεμίου καὶ τῆς βίγλης καὶ τῆς
ἄλλης ἀπάσης ἐξκουσείας, ἀντιστραφήτω δὲ πρὸς
αὐτὸν καὶ τὸ παρὸν γράμμα. Η χάρις τοῦ Θεοῦ εἴη
μετὰ τῆς σῆς ἱερότητος. Μηνὶ Ἰουνίῳ ἰνδ. ι'.
XXVIII. Synodus affirmat ecclesiam Pyrgii esse in
numero metropolium.
–
+ Η ἁγιωτάτη τοῦ Πυργίου ἐκκλησία εύρηται
μὲν ἐκ παλαιοῦ εἰς μητρόπολιν ἀπὸ ἐπισκοπῆς::
Part XXIXPars XXIX
col. 1263–1264page 134 of 238
PG 152:1263μηθεῖσα, ὡς προϊόντες δηλώσομεν, ὀλίγας ἐκ πολ- 1 μονῇ τοῦ Παντεπόπτου εὑρεθέντι νομοκανονι, & δὴ λῶν εἰς μέσον τὰς μαρτυρίας καὶ τὰς ἀποδείξεις παραγαγόντες· κεχειροτόνηται δὲ ὅμως ἐπίσκοπος ἐπ' αὐτῇ ὀλίγῳ πρότερον παρὰ τοῦ νῦν διεθύνειν λαχόντος ἀρχιερατικῶς τὴν τῆς Ἐφέσου ἁγιωτάτην μητρόπολιν, δέον ἀποσχέσθαι αὐτῆς καὶ μὴ τοιούτῳ τινὶ ἐπ' αὐτῇ ἐπιχειρῆσαι διὰ τὸ ὑποκεῖσθαι ταύτην πάλαι ποτὲ τῇ κατ' αὐτὸν, ὡς ὑπὸ τὴν καθ᾿ ἡμᾶς ἁγιωτάτην τοῦ Θεοῦ Μεγάλην Εκκλησίαν μετατε χθείσης καὶ ταῖς λοιποῖς αὐτῆς μητροπόλεσιν έντα θείσης. Εἰ γὰρ καὶ τῇ κατ' αὐτὸν ἀρχῆθεν ἐτύγχα να διαφέρουσα, ἀλλὰ καὶ τὰς πλείους τῶν μητροπόλεων, εἴ τις ἐξετάζειν ἐθέλει, υποκειμένας εὑρήσει τὴν ἀρχὴν ἐκκλησίαις ἑτέραις, μένουσι δὲ ὅμως, εἰς ἦν εἰλήχασιν ἔπειτα τάξιν καὶ τιμὴν βασιλικῇ προσταγῇ καὶ πράξει συνοδικῇ· ὅτι δὴ καὶ βασιλικὸν ἐστι τοῦτο προνόμιον, τὰς ὑποδεεστέρας τῶν ἐκκλησιῶν εἰς τὸν ἀνωτέρω προάγειν βαθμόν. Οτι δὲ, ὡς εἰπόντες ἔφθημεν, εἰς μητρόπολιν ετιμήθη χρόνοις οὐκ ὀλίγοις τοῖς ἄνω, παριστῶσι μὲν καὶ ἄλλαι τῶν ἐκκλησιαστικῶν πράξεων, τοῖς μητροπολίταις ἐναρίθμιον ἔχουσαι καὶ τὸν Πυργίου, ὡς ἐξ αὐτῶν τούτων ἐμφανισθεισῶν καταφανὲς καὶ ἡμῖν ἐγένετο συνοδικῶς. Ἡ μέντοι τοῦ κῦρ Γεωργίου τοῦ Ξιφιλίνου, πατριαρχεύσαντος ἐν τοῖς χρόνοις τοῦ βασιλέως κῦρ Ισαακίου καὶ μέχρι τῆς τοῦ κῦρ Αλεξίου παραταθείσης τῆς πατριαρχίας αὐτοῦ, διέξεισι μετά τινα περὶ αὐτοῦ δὴ τοῦ Πυργίου κατὰ. ῥῆμα καὶ τάδε· ο Ἐπεὶ δὲ καὶ παρὰ τοῦ ἱερωτά του μητροπολίτου Πυργίου, Κωνσταντίνου τοῦ Σπαρ νοπούλου, λύσις τοῦ ἁγιωτάτου ἐκείνου πατριάρχου κῦρ Μιχαὴλ τοῦ ᾿Αγχιάλου προσκομίσθη, ἐξενεχθεῖσα ἐπὶ ὑπομνήσει αὐτοῦ, ὄντος ἐπισκόπου, καὶ δῆτα ὑπανεγνώσθη ἐπὶ κοινῷ ὁρισμῷ τῆς ἡμῶν μετριότητος, καὶ εὑρέθη ἔχουσα ἐν τῇ ἀρχῇ καὶ ἐν τῷ τέλει ζητά τινα συνάδοντα τῷ σκοπῷ τῆς ἡμῶν μετριότητος, ὥρισε καταστρωθῆναι καὶ ταῦτα, & καὶ ἔχουσιν αὐτολεξεὶ οὕτωσί· ι Ὅσοι μὲν ἐπὶ παλαιοῖς θεμε λίοις ναῶν ὑποκειμένων τῇ κατὰ σὲ ἁγιωτάτῃ ἐπιο σκοπῇ ἔφθασαν οἰκοδομῆσαι ναούς, οὐδὲν ὠφεληθήσονται οὗτοι εἰς τὸ μὴ ὑποκεῖσθαί σοι.» συμπαρεῖναι μέντοι δείκνυται ἐν αὐτῇ τηνικαῦτα καὶ τὸν Εφέσου. Οτι δὲ οὐχ ἕτερός τις, ἀλλ᾽ οὗτος ἦν ὁ πρῶτος ἐν τῇ τοῦ Πυργίου τῷ τοῦ μητροπολίτου τιμηθεὶς ὀνόματι, ὁ Σπανόπουλος δηλαδή Κωνσταντῖνος δείκνυσι καὶ τὸ προσὸν τῇ ἐκκλησίᾳ ταύτῃ παλαιὸν ἀπογραφικόν δικαίωμα, ὅπερ καὶ αὐτὸ ἐνεφανίσθη ἡμῖν παρὰ τῶν αὐτῆς κληρικῶν, ἐξ ὀνό ματος τοῦτον παραδηλοῦν, εἰς ἐπισκόπους ἔτι τελοῦν τα· οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τῶν παλαιῶν νομοκανόνων βι Ελίων οὐκ ὀλίγα τῷ καταλόγῳ τῶν μητροπόλεων καὶ τὴν τοῦ Πυργίου αναριθμούντα ἡμῖν εἴρηται, οἷστισιν ὁμοίως ταῖς μητροπόλεσιν αὐτὴν συνηρίθμησε καὶ ὁ ἐν μακαρίᾳ τῇ λήξει γενόμενος ἀοίδιμος καὶ μακαρίτης βασιλεύς, ὁ πρόπαππος τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αυτοκράτορος, ἐν τῇ ἐκτεθείσῃ προσταγῇ τηνικαῦτα τῇ αὐτοῦ ἀπαριθμήσει καὶ τάξει τῶν ἁγιωτάτων ἐκκλησιῶν παρὰ τοῦ κυροῦ Μηνά, ἥτις δὴ ἀπαρίθμησις ἐγκατέστρωται τῷ ἐν τῇ σεβασμίᾳ πάντα εἰδότας καὶ τοὺς τῇ Ἐφέσου ἀπαρεγχείρητα ἐχρῆν τὰ κατ' αὐτὴν συντηρεῖν καὶ ἀπαραποίητα. Προήχθη δὲ ἀρτίως καὶ τὴν προτέραν ἀπέλαβε τάξιν τῆς μητροπόλεως αὕτη δὴ ἡ τοῦ Πυργίου παι ρὰ τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος διὰ τοῦ ἐπὶ τούτῳ ἀπολυθέντος σεπτοῦ προστάγματος ἔνθεν τοι καὶ ἡ μετριότης ἡμῶν ἀκολούθως ποιοῦσα γνώμῃ κοινῇ τῆς περὶ αὐτὴν ὁμηγύρεως τῶν ἱερω τάτων ἀρχιερέων, τοῦ Σάρδεων, τοῦ Δυρραχίου, τοῦ Μαδύτων, τοῦ Φιλίππων, τοῦ Μηθύμνης, τοῦ Χίου, τοῦ Βάρνης, τοῦ Γάνου, τοῦ Δράμας, τοῦ Τενέδου, τοῦ Κῶ καὶ τοῦ ὑποψηφίου Μονεμβασίας, τὴν παροῦσαν εκτέθεικε πράξιν, ἐφ᾽ ᾧ καὶ εἰς τὸν ἑξῆς τῷ χο π ρῷ καὶ ταύτην δὴ τὴν τοῦ Πυργίου τῶν μητροπόλεων συγεῖναι· ὅθεν καὶ οὐδεὶς οὐδέποτε ὀφείλει πειράσασθαι τῆς τάξεως ταύτης καὶ τῆς τιμῆς ἀφελεῖν αὐτ τὴν καὶ ὑποβιβάσαι· ὀφειλὴ γὰρ καὶ χρέος τοῦτο πᾶσιν ἁπλῶς ἀπαραίτητον τοῖς ἐξ ὕστερον, στέργειν τὰ καλῶς τοῖς πρὸ αὐτῶν δόξαντα καὶ ἀπαραποίητα καὶ ἀπαράτρωτα μένειν ἐξν, ὡς ὁμονοίας καὶ εἰρήνης παραίτιον· ὀφείλουσι μέντοι προσεῖναι καὶ ὑποκεῖσθαι τῇ αὐτῇ ἐκκλησίᾳ καὶ τὰ ἐν τῷ πρακτικῷ ταύ της διαλαμβανόμενα δύο χωρία, τὸ τοῦ Διοσιερού δηλονότι καὶ τὸ τῆς Δίγδης, καὶ πάντα ἁπλῶς, ὅτα τοῖς ἐγγράφοις δικαιώμασιν αὐτῆ; δικαιοῦται κατ ἔχειν, ἀναφαιρέτως καὶ ἀναποσπάστως. Ἐπεὶ τού τῳ γὰρ καὶ ἡ παροῦσα ἡμετέρα καὶ συνοδική Εγ γραφος πράξις γενομένη τῇ πολλάκις διαληφθείση ἁγιωτάτῃ μητροπόλει τοῦ Πυργίου ἐπιδέδοται εἰς διαιωνίζουσαν τὴν ἀσφάλειαν μηνὶ Αυγούστῳ ινδ.ε. ΧΧΙΧ. † Διενέξεις οὐκ ὀλίγας ἔχοντες ὅ τε ἱερώτατος μητροπολίτης Χίου καὶ ὑπέρτιμος καὶ ὁ πανσέβαστος σεβαστὸς οἰκεῖος τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αὐτο κράτορι κῦρ Κωνσταντίνος ὁ Πράσινος περί τινος μονυδρίου τοῦ ἁγίου μεγαλομάρτυρος καὶ ἱαματι κοῦ Παντελεήμονος καὶ ἑτέρου πανσέπτου ναοῦ τοῦ ἐν ἁγίοις παμμάκαρος Νικολάου, ἐφ' οἷς ἔχει δίκαιον γονικότητος ὁ αὐτὸς Πράσινος, ἔτι τε καὶ περὶ ἑτέ ρων τινῶν μονυδρίων, ἐκίνησαν τὰ περὶ τούτου ἐπὶ τῆς ἡμῶν μετριότητος. Καὶ ἐπεὶ ὁ μὲν τοιοῦτος Πράσινος ἐνῆγε κατὰ τοῦ εἰρημένου ἱερωτάτου μητροπολίτου Χίου καὶ ὑπερτίμου, καὶ διετείνετο λαμ βάνειν μὲν αὐτὸν τὰ εἰσοδήματα τῶν τοιούτων μονυδρίων τε καὶ ἐκκλησιῶν καὶ καρποῦσθαι ταῦτα πάντα αὐτὸν, κάντεῦθεν πολὺς ἦν ἐγκείμενος καὶ ἀπαιτῶν ἀντιστρέψαι αὐτὸν ταῦτα, ὁ δέ γε ἱερώ τατος μητροπολίτης Χίου καὶ ὑπέρτιμος αντέλεγε, μὴ ἀληθεύειν ὅλως αὐτὸν, εἰ καί τι δὴ ἔφθασε λαβών, διισχυρίζετο μὴ χρήσασθαι τούτῳ εἰς ἰδίας χρείας αὐτοῦ, ἀλλ᾽ εἰς ἑτέρα; ἀναγκαίας τῶν τε τοιούτων πανσέπτων ναῶν καὶ τῶν κατ' αὐτοὺς μοναχῶν καὶ ἑτέρων ἀνδρῶν. Ἡ μετριότης ἡμῶν διὰ ταῦτα Η διέγνω καὶ ἀπεφήνατο κατὰ τοὺς Ἱεροὺς καὶ θείους κανόνας, ὡς ἂν ἔχῃ μὲν ὁ τοιοῦτος ἱερώτατος μητροπολίτης Χίου καὶ ὑπέρτιμος ἐπί τε τοῖς τοιούτοις μονυδρίοις καὶ ταῖς λοιπαῖς πάσαις κατ' αὐτὸν
JOAN. CALECB CP. PATRIARCHE
μηθεῖσα, ὡς προϊόντες δηλώσομεν, ὀλίγας ἐκ πολ- 1 μονῇ τοῦ Παντεπόπτου εὑρεθέντι νομοκανονι, & δὴ
λῶν εἰς μέσον τὰς μαρτυρίας καὶ τὰς ἀποδείξεις
παραγαγόντες· κεχειροτόνηται δὲ ὅμως ἐπίσκοπος
ἐπ' αὐτῇ ὀλίγῳ πρότερον παρὰ τοῦ νῦν διεθύνειν
λαχόντος ἀρχιερατικῶς τὴν τῆς Ἐφέσου ἁγιωτάτην
μητρόπολιν, δέον ἀποσχέσθαι αὐτῆς καὶ μὴ τοιούτῳ
· τινὶ ἐπ' αὐτῇ ἐπιχειρῆσαι διὰ τὸ ὑποκεῖσθαι ταύτην
πάλαι ποτὲ τῇ κατ' αὐτὸν, ὡς ὑπὸ τὴν καθ᾿ ἡμᾶς
ἁγιωτάτην τοῦ Θεοῦ Μεγάλην Εκκλησίαν μετατε
χθείσης καὶ ταῖς λοιποῖς αὐτῆς μητροπόλεσιν έντα
θείσης. Εἰ γὰρ καὶ τῇ κατ' αὐτὸν ἀρχῆθεν ἐτύγχανα διαφέρουσα, ἀλλὰ καὶ τὰς πλείους τῶν μητροπόλεων, εἴ τις ἐξετάζειν ἐθέλει, υποκειμένας εὑρήσει
τὴν ἀρχὴν ἐκκλησίαις ἑτέραις, μένουσι δὲ ὅμως,
εἰς ἦν εἰλήχασιν ἔπειτα τάξιν καὶ τιμὴν βασιλικῇ
προσταγῇ καὶ πράξει συνοδικῇ· ὅτι δὴ καὶ βασιλι
κόν ἐστι τοῦτο προνόμιον, τὰς ὑποδεεστέρας τῶν
ἐκκλησιῶν εἰς τὸν ἀνωτέρω προάγειν βαθμόν. Οτι
δὲ, ὡς εἰπόντες ἔφθημεν, εἰς μητρόπολιν ετιμήθη
χρόνοις οὐκ ὀλίγοις τοῖς ἄνω, παριστῶσι μὲν καὶ
ἄλλαι τῶν ἐκκλησιαστικῶν πράξεων, τοῖς μητροπο
λίταις ἐναρίθμιον ἔχουσαι καὶ τὸν Πυργίου, ὡς ἐξ
αὐτῶν τούτων ἐμφανισθεισῶν καταφανὲς καὶ ἡμῖν
ἐγένετο συνοδικῶς. Ἡ μέντοι τοῦ κῦρ Γεωργίου
τοῦ Ξιφιλίνου, πατριαρχεύσαντος ἐν τοῖς χρόνοις
τοῦ βασιλέως κῦρ Ισαακίου καὶ μέχρι τῆς τοῦ κῦρ
Αλεξίου παραταθείσης τῆς πατριαρχίας αὐτοῦ,
διέξεισι μετά τινα περὶ αὐτοῦ δὴ τοῦ Πυργίου κατὰ.
ῥῆμα καὶ τάδε· ο Ἐπεὶ δὲ καὶ παρὰ τοῦ ἱερωτάτου μητροπολίτου Πυργίου, Κωνσταντίνου τοῦ Σπα- ρ
νοπούλου, λύσις τοῦ ἁγιωτάτου ἐκείνου πατριάρχου
κῦρ Μιχαὴλ τοῦ ᾿Αγχιάλου προσκομίσθη, ἐξενεχθεῖ
σα ἐπὶ ὑπομνήσει αὐτοῦ, ὄντος ἐπισκόπου, καὶ δῆτα
ὑπανεγνώσθη ἐπὶ κοινῷ ὁρισμῷ τῆς ἡμῶν μετριότη
τος, καὶ εὑρέθη ἔχουσα ἐν τῇ ἀρχῇ καὶ ἐν τῷ τέλει
ζητά τινα συνάδοντα τῷ σκοπῷ τῆς ἡμῶν μετριότη·
τος, ὥρισε καταστρωθῆναι καὶ ταῦτα, & καὶ ἔχουσιν
αὐτολεξεὶ οὕτωσί· ι Ὅσοι μὲν ἐπὶ παλαιοῖς θεμελίοις ναῶν ὑποκειμένων τῇ κατὰ σὲ ἁγιωτάτῃ ἐπιο
σκοπῇ ἔφθασαν οἰκοδομῆσαι ναούς, οὐδὲν ὠφεληθή -
σονται οὗτοι εἰς τὸ μὴ ὑποκεῖσθαί σοι.» Συμπαρείναι μέντοι δείκνυται ἐν αὐτῇ τηνικαῦτα καὶ τὸν
Εφέσου. Οτι δὲ οὐχ ἕτερός τις, ἀλλ᾽ οὗτος ἦν ὁ
πρῶτος ἐν τῇ τοῦ Πυργίου τῷ τοῦ μητροπολίτου
τιμηθεὶς ὀνόματι, ὁ Σπανόπουλος δηλαδή Κωνσταντίνος δείκνυσι καὶ τὸ προσὸν τῇ ἐκκλησίᾳ ταύτῃ
παλαιὸν ἀπογραφικόν δικαίωμα, ὅπερ καὶ αὐτὸ
ἐνεφανίσθη ἡμῖν παρὰ τῶν αὐτῆς κληρικῶν, ἐξ ὀνό
ματος τοῦτον παραδηλοῦν, εἰς ἐπισκόπους ἔτι τελοῦντα· οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τῶν παλαιῶν νομοκανόνων βιΕλίων οὐκ ὀλίγα τῷ καταλόγῳ τῶν μητροπόλεων καὶ
τὴν τοῦ Πυργίου αναριθμούντα ἡμῖν εἴρηται, οἷστι
σιν ὁμοίως ταῖς μητροπόλεσιν αὐτὴν συνηρίθμησε
καὶ ὁ ἐν μακαρίᾳ τῇ λήξει γενόμενος ἀοίδιμος καὶ
μακαρίτης βασιλεύς, ὁ πρόπαππος τοῦ κρατίστου καὶ
ἁγίου μου αυτοκράτορος, ἐν τῇ ἐκτεθείσῃ προσταγῇ
τηνικαῦτα τῇ αὐτοῦ ἀπαριθμήσει καὶ τάξει τῶν
ἁγιωτάτων ἐκκλησιῶν παρὰ τοῦ κυροῦ Μηνά, ἥτις
δὴ ἀπαρίθμησις ἐγκατέστρωται τῷ ἐν τῇ σεβασμίᾳ
πάντα εἰδότας καὶ τοὺς τῇ Ἐφέσου ἀπαρεγχείρητα
ἐχρῆν τὰ κατ' αὐτὴν συντηρεῖν καὶ ἀπαραποίητα.
Προήχθη δὲ ἀρτίως καὶ τὴν προτέραν ἀπέλαβε
τάξιν τῆς μητροπόλεως αὕτη δὴ ἡ τοῦ Πυργίου παι
ρὰ τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος διὰ
τοῦ ἐπὶ τούτῳ ἀπολυθέντος σεπτοῦ προστάγματος
ἔνθεν τοι καὶ ἡ μετριότης ἡμῶν ἀκολούθως ποιοῦσα
γνώμῃ κοινῇ τῆς περὶ αὐτὴν ὁμηγύρεως τῶν ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Σάρδεων, τοῦ Δυρραχίου, τοῦ
Μαδύτων, τοῦ Φιλίππων, τοῦ Μηθύμνης, τοῦ Χίου,
τοῦ Βάρνης, τοῦ Γάνου, τοῦ Δράμας, τοῦ Τενέδου,
τοῦ Κῶ καὶ τοῦ ὑποψηφίου Μονεμβασίας, τὴν παροῦ
σαν εκτέθεικε πράξιν, ἐφ᾽ ᾧ καὶ εἰς τὸν ἑξῆς τῷ χοπ ρῷ καὶ ταύτην δὴ τὴν τοῦ Πυργίου τῶν μητροπόλεων
συγεῖναι· ὅθεν καὶ οὐδεὶς οὐδέποτε ὀφείλει πειράσασθαι τῆς τάξεως ταύτης καὶ τῆς τιμῆς ἀφελεῖν αὐτ
τὴν καὶ ὑποβιβάσαι· ὀφειλὴ γὰρ καὶ χρέος τοῦτο
πᾶσιν ἁπλῶς ἀπαραίτητον τοῖς ἐξ ὕστερον, στέργειν
τὰ καλῶς τοῖς πρὸ αὐτῶν δόξαντα καὶ ἀπαραποίητα
καὶ ἀπαράτρωτα μένειν ἐξν, ὡς ὁμονοίας καὶ εἰρήνης
παραίτιον· ὀφείλουσι μέντοι προσεῖναι καὶ ὑποκεῖ
σθαι τῇ αὐτῇ ἐκκλησίᾳ καὶ τὰ ἐν τῷ πρακτικῷ ταύ
της διαλαμβανόμενα δύο χωρία, τὸ τοῦ Διοσιερού
δηλονότι καὶ τὸ τῆς Δίγδης, καὶ πάντα ἁπλῶς, ὅτα
τοῖς ἐγγράφοις δικαιώμασιν αὐτῆ; δικαιοῦται κατ·
ἔχειν, ἀναφαιρέτως καὶ ἀναποσπάστως. Ἐπεὶ τούτῳ γὰρ καὶ ἡ παροῦσα ἡμετέρα καὶ συνοδική Εγ
γραφος πράξις γενομένη τῇ πολλάκις διαληφθείση
ἁγιωτάτῃ μητροπόλει τοῦ Πυργίου ἐπιδέδοται εἰς διαι
ωνίζουσαν τὴν ἀσφάλειαν μηνὶ Αυγούστῳ ινδ.ε.
ΧΧΙΧ. joannes dirimit controversiam.
† Διενέξεις οὐκ ὀλίγας ἔχοντες ὅ τε ἱερώτατος
μητροπολίτης Χίου καὶ ὑπέρτιμος καὶ ὁ πανσέβαστος
σεβαστὸς οἰκεῖος τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι κῦρ Κωνσταντίνος ὁ Πράσινος περί τινος
μονυδρίου τοῦ ἁγίου μεγαλομάρτυρος καὶ ἱαματι
κοῦ Παντελεήμονος καὶ ἑτέρου πανσέπτου ναοῦ τοῦ
ἐν ἁγίοις παμμάκαρος Νικολάου, ἐφ' οἷς ἔχει δίκαιον
γονικότητος ὁ αὐτὸς Πράσινος, ἔτι τε καὶ περὶ ἑτέ
ρων τινῶν μονυδρίων, ἐκίνησαν τὰ περὶ τούτου ἐπὶ
τῆς ἡμῶν μετριότητος. Καὶ ἐπεὶ ὁ μὲν τοιοῦτος
Πράσινος ἐνῆγε κατὰ τοῦ εἰρημένου ἱερωτάτου μητροπολίτου Χίου καὶ ὑπερτίμου, καὶ διετείνετο λαμ
βάνειν μὲν αὐτὸν τὰ εἰσοδήματα τῶν τοιούτων
μονυδρίων τε καὶ ἐκκλησιῶν καὶ καρποῦσθαι ταῦτα
πάντα αὐτὸν, κάντεῦθεν πολὺς ἦν ἐγκείμενος καὶ
ἀπαιτῶν ἀντιστρέψαι αὐτὸν ταῦτα, ὁ δέ γε ἱερώ
τατος μητροπολίτης Χίου καὶ ὑπέρτιμος αντέλεγε,
μὴ ἀληθεύειν ὅλως αὐτὸν, εἰ καί τι δὴ ἔφθασε λαβών,
διισχυρίζετο μὴ χρήσασθαι τούτῳ εἰς ἰδίας χρείας
αὐτοῦ, ἀλλ᾽ εἰς ἑτέρα; ἀναγκαίας τῶν τε τοιούτων
πανσέπτων ναῶν καὶ τῶν κατ' αὐτοὺς μοναχῶν καὶ
ἑτέρων ἀνδρῶν. Ἡ μετριότης ἡμῶν διὰ ταῦτα
Η
διέγνω καὶ ἀπεφήνατο κατὰ τοὺς Ἱεροὺς καὶ θείους
κανόνας, ὡς ἂν ἔχῃ μὲν ὁ τοιοῦτος ἱερώτατος μητρο
πολίτης Χίου καὶ ὑπέρτιμος ἐπί τε τοῖς τοιούτοις
μονυδρίοις καὶ ταῖς λοιπαῖς πάσαις κατ' αὐτὸν
Part XXX - XXXIIPars XXX - XXXII
col. 1265–1266page 135 of 238
PG 152:1265ἐκκλησίαις ἐπίσκεψιν καὶ ἀνάκρισιν πνευματικὴν ἡ ἐκτελεῖσθαι αταράχως καὶ ἀσυγχύτως τὰς τεταγμέ τῶν τε εὑρισκομένων ἐν αὐτοῖς μοναχῶν καὶ ἑτέρων ἀνδρῶν, καὶ ἐπιτηρῇ καὶ ἐπιβλέπῃ ταῦτα, ὥστε μὴ φθείρεσθαι υπό τε τῶν εὑρισκομένων ἐν αὐτοῖς καὶ ἑτέρων τινῶν, εἴτε κτητόρων, εἴτε καὶ λοιπῶν, ἔχῃ δὲ καὶ τό τε μνημόσυνον αὐτοῦ καὶ τὸ διαφέρον αὐτῷ χάριν κανονικού, εὑρίσκωνται δὲ τὰ ἀνήκοντα εἰσοδήματά τε καὶ πράγματα τῶν τε μονυδρίων καὶ τῶν κατ' αὐτὸν ἀπασῶν ἐκκλησιῶν ἐν αὐταῖς εἰς τε τὴν προσήκουσαν κυβέρνησιν τῶν ὄντων ἐν αὐτοῖς ἀνδρῶν καὶ εἰς σύστασιν καὶ βελτίωσιν τῶν τοιούτων μονυδρίων τε καὶ ἐκκλησιῶν, ἀπέχῃ δὲ τέλεον ἀπὸ τῶν λοιπῶν εἰσοδημάτων, καὶ οὐδαμῶς ἔχῃ ἐπ'. ἀδείας ἀφελέσθαι τινὰ ἐξ αὐτῶν. Εἴ τινες δὲ εἰρί σκονται κτητορικὰ δίκαια κεκτημένοι ἐν αὐτοῖς, ὀφεί λουσι καὶ οὗτοι τὸ ἀνῆκον μόνον ἔχειν μνημόσυνον, ἀποσχέσθαι μέντοι παντάπασι τῶν τε πραγμάτων καὶ τῶν ἐντεῦθεν εἰσοδημάτων τε καὶ καρποφοριών τῶν τοιούτων πανσέπτων ναῶν. Τούτου γὰρ χάριν γέγονε καὶ τὸ παρὸν γράμμα τῆς ἡμῶν μετριότητας δι' ἀσφάλειαν μηνί Αυγούστῳ Ινδ. ι. νας καὶ νενομισμένας θείας καὶ ἱερὰς ὑμνῳδίας, ἡ βασίλεια μου, διὰ τῆς τοῦ Θεοῦ χάριτος στέργουσα καὶ διατηροῦσα τὰ δοθέντα ἀνέκαθεν εἰς τοῦτο προ νόμια τῇ ἁγιωτάτῃ τοῦ Θεοῦ Μεγάλη Εκκλησία παρά τε τῶν ἱερῶν κανόνων καὶ τῶν φιλευσεβών νόμων, οὓς δῆτα νόμους προεθέσπισαν καὶ ἔταξαν οἱ ἅγιοι μου αὐθένται καὶ βασιλεῖς, οἱ πρόγονοι τῆς βασιλείας μου, καὶ οἱ λοιποὶ ἅγιοι βασιλεῖς, οἱ ἀοί διμοι καὶ μακάριοι, καὶ μηδέν τι ἕτερον διαπράττεσθαι βουλομένη, ἀλλὰ στηρίζουσα καὶ ἐποικοδομοῦσα μᾶλλον αὐτοῖς καὶ τὸ ἑδραῖον καὶ μόνιμον καὶ ἀμετακίνητον πᾶσι τοῖς τοιούτοις προνομίος παρεχομένη, ἅμα μὲν καὶ τῆς τῶν νόμων ἀσφαλείας τὸν τρόπον τοῦτον φροντίζουσα, ἅμα δὲ καὶ τῶν εκάστοτε προσφευγόντων πρόνοιαν ποιουμένη, τὸ παρὸν ἀπολύει πρόσταγμα, δι᾿ οὗ καὶ θεσπίζει καὶ διορίζεται, ὡς ἂν εὑρίσκωνται οι βηθέντες πρόσφυγες εἰς τοὺς ἄνωθεν καὶ ἐξ ἀρχῆς τεταγμένους τό τοὺς τῶν προσφυγείων, καὶ οὐδὲν ἔχωσι φόβον καὶ δειλίαν τινὰ τοῦ ἀποσπασθῆναι αὐτόθεν βίᾳ παρά τινος τῶν ἁπάντων, εἰδότων, ὡς εἴ τι παρὰ τὸν παρόντα τολμήσαιεν ὁρισμὸν τῆς βασιλείας μου, πρὸς τῷ ταῖς ἀπὸ τῶν νόμων ὑποβληθῆναι ποιναίς, σὺ μετρίας τῆς ἀγανακτήσεως καὶ τιμωρίας καὶ παρὰ τῆς βασιλείας μου πειραθήσονται, ὀφειλόντων μέντοι καὶ τῶν κατὰ καιροὺς προσφευγόντων προσ μένειν καὶ προσκαρτερεῖν τοῖς τεταγμένοις, ὡς εἴρηται, τόποις τῶν προσφυγείων καὶ μηδαμῶς προέρχεσθαι περαιτέρω τούτων, μηδὲ εἰσιέναι δίως εἰς τὸν ἱερὸν καὶ θεῖον ναόν, παρὰ τὰς τῶν ἱερῶν κανόνων καὶ φιλευσεβών νόμων διαταγάς. Εἰς γὰρ τὴν περὶ τούτου ἀσφάλειαν ἀπολέλυται καὶ τὸ παρὸν τῆς βασιλείας μου πρόσταγμα μηνὶ Μαρτίῳ Ινδ. ια'. † Ἐπειδὴ τὸ ἐντὸς τῆς θεοσώστου πόλεως Ση βρίας εὑρισκόμενον μοναστήριον, τὸ εἰς ὄνομα τιμών μενον τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Σωτῆ ρος, αὐτούργιον ηυρίσκετο πατριαρχικόν, ἐκδοθέν δὲ πρὸς πρόσωπα μοναχικά, ὅσα δὴ καὶ ἐξεδόθη, καὶ ἱστερεῖτο τούτου ή καθ' ἡμᾶς ἀγιωτάτη του Θεοῦ Μεγάλη Εκκλησία, απολύουσα τὸ παρὸν γράμ μα ή μετριότης ἡμῶν, ἐν ἁγίῳ παρακελεύεται Πνεύματι, προσεῖναι καὶ ὑποκεῖσθαι εἰς ἀεὶ τοῦτο καὶ πάντα τὰ ὑπ' αὐτὸ πάλιν τῇ καθ' ἡμᾶς ἀγιων τάτῃ τοῦ Θεοῦ Μεγάλη Εκκλησίᾳ, καὶ μηδὲ εἰς μετόχιον μοναστηρίου τινὸς δοθῆναί ποτε, μηδὲ εἰς πρόσωπον ἀρχοντικὸν ἢ ἀρχιερατικὸν ἢ ἱερατικών μοναχικὸν ἐκδοθῆναι, ἢ ἐφορείας χάριν ἡ κατοχῆς ἢ ὁποίας άλλης ἡστινοσοῦν αἰτίας· ἐκφωνούμεν γάρ, ὥστε μὴ γενέσθαι τοῦτό ποτε, τὴν ἀπὸ τῆς ζωαρο χικῆς Τριάδος ἀφορισμὸν, καὶ τούτῳ καθυποβάλλο μεν ἀλύτως τὸ πρόσωπον, ὁποῖον ἄρα καὶ εἴη, ὅπερ ἀπὸ τοῦ παρόντος ἀναδέξηται τοῦτο ἡ εἰς μετόχιον ἢ δι᾽ ἄλλην ἡντιναοῦν αἰτίαν, ὥστε μὴ προσείναι καὶ ὑποκεῖσθαι τοῦ λοιποῦ διὰ παντὸς ἀνέκδοτον τῇ δείγματα· πολλοὶ γὰρ καὶ πολλάκις ἀφ' ἑτέρων εἰς καθ᾿ ἡμᾶς ἀγιωτάτῃ τοῦ Θεοῦ Μεγάλη Εκκλησίᾳ καὶ παρ' αὐτῆς διοικεῖσθαι. Μηνὶ Μαρτίῳ Ινδ. ια'. † Ἐπεὶ ἐγνώρισεν ἡ βασιλεία μου, ὅτι οἱ προσ φεύγοντες εἰς τὴν ἁγιωτάτην τοῦ Θεοῦ Μεγάλην Εκκλησίαν οὐκ ἐθέλουσιν εὑρίσκεσθαι εἰς τοὺς τεταγμένους τόπους των προσφυγείων διά τινα δει λίαν καὶ ὑποψίαν φόβου, ἀλλ' εὑρίσκονται ἐντὸς αὐτ τοῦ τοῦ ἱεροῦ τεμένους τῆς τοιαύτης αγιωτάτης Μεγάλης τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας, ὅπερ ἐστὶν εἰς ἀθέ τησιν καὶ ἀνατροπὴν τῶν τε ἱερῶν κανόνων καὶ τῶν φιλευσεβῶν νόμων, ἔστι δὲ καὶ εἰς ἐμπόδισμα του Η συνοδική πράξις ἡ ἐπὶ τῇ μεταθέσει τοῦ Κορίνθου γεγονυῖα. † Ἡ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησία πάντα καλῶς οίκονο. μοῦσα καὶ συμφερόντως, ὡς ὁ καιρὸς δηλονότι καὶ τὰ πράγματα ἀπαιτεῖ, τοῖς πολυειδέσι καὶ ἀρίστοις τρόποις τῶν αὐτῆς οἰκονομιῶν, ἐναρίθμιον καὶ τὸν τῆς μεταθέσεως ἔθετο. Καὶ τούτου πλεῖστα τὰ ὑπο τέρας μετετέθησαν ἐκκλησίας τῶν ἱερωτάτων ἀρχιερέων, οὐ μόνον εἰς μητροπόλεις ἀπὸ μητροπόλεων, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸν ὑψηλὸν τῆς πατριαρχίας θρόνον, ὡς ἀπὸ τῶν ἐκκλησιαστικῶν πράξεων ἐστι καταφανές· καὶ εἰκότως· καλόν γὰρ ὁμοίως τὸν ἄριστον κυβερνήτην ἐπὶ τῶν οἰάκων καθῆσθαι καὶ τοὺς ἐπὶ πολλοῖς εὐδοκιμοῦντας τοῖς πρωτερήμασι τῶν πολλῶν προβεβλήσθαι ἀνάλογον περιεζωσμένους τὴν ἡγεμονίαν. Πρὸς τὴν αὐτὴν δὲ νῦν καὶ ἡμεῖς ὡρμήθημεν πρᾶξιν, διά τε τὸ τοῦ πράγματος εὐλο γον καὶ δεδοκιμασμένον τῇ Ἐκκλησίᾳ καὶ ἅμα, ἵνα καὶ λαὸς θεοφιλής οὐκ ὀλίγος, ὁ τῆς ἁγιωτάτης δηλαδὴ μητροπόλεως Κορίνθου, ποιμένος εὐμοιρῇ τοῦ προσήκοντος, ἐφ᾽ ἱκανοῖς ἤδη τοῖς χρόνοις ἐν
ἐκκλησίαις ἐπίσκεψιν καὶ ἀνάκρισιν πνευματικὴν ἡ ἐκτελεῖσθαι αταράχως καὶ ἀσυγχύτως τὰς τεταγμέτῶν τε εὑρισκομένων ἐν αὐτοῖς μοναχῶν καὶ ἑτέρων
ἀνδρῶν, καὶ ἐπιτηρῇ καὶ ἐπιβλέπῃ ταῦτα, ὥστε μὴ
φθείρεσθαι υπό τε τῶν εὑρισκομένων ἐν αὐτοῖς καὶ
ἑτέρων τινῶν, εἴτε κτητόρων, εἴτε καὶ λοιπῶν, ἔχῃ
δὲ καὶ τό τε μνημόσυνον αὐτοῦ καὶ τὸ διαφέρον
αὐτῷ χάριν κανονικού, εὑρίσκωνται δὲ τὰ ἀνήκοντα
εἰσοδήματά τε καὶ πράγματα τῶν τε μονυδρίων καὶ
τῶν κατ' αὐτὸν ἀπασῶν ἐκκλησιῶν ἐν αὐταῖς εἰς
τε τὴν προσήκουσαν κυβέρνησιν τῶν ὄντων ἐν αὐτοῖς
ἀνδρῶν καὶ εἰς σύστασιν καὶ βελτίωσιν τῶν τοιούτων
μονυδρίων τε καὶ ἐκκλησιῶν, ἀπέχῃ δὲ τέλεον ἀπὸ
τῶν λοιπῶν εἰσοδημάτων, καὶ οὐδαμῶς ἔχῃ ἐπ'.
ἀδείας ἀφελέσθαι τινὰ ἐξ αὐτῶν. Εἴ τινες δὲ εἰρίσκονται κτητορικὰ δίκαια κεκτημένοι ἐν αὐτοῖς, ὀφεί
λουσι καὶ οὗτοι τὸ ἀνῆκον μόνον ἔχειν μνημόσυνον,
ἀποσχέσθαι μέντοι παντάπασι τῶν τε πραγμάτων
καὶ τῶν ἐντεῦθεν εἰσοδημάτων τε καὶ καρποφοριών
τῶν τοιούτων πανσέπτων ναῶν. Τούτου γὰρ χάριν
γέγονε καὶ τὸ παρὸν γράμμα τῆς ἡμῶν μετριότητας
δι' ἀσφάλειαν μηνί Αυγούστῳ Ινδ. ι.
XXX. Joannes declarat monasterium Salvatoris in
oppido Sebria esse patriarchale.
νας καὶ νενομισμένας θείας καὶ ἱερὰς ὑμνῳδίας, ἡ
βασίλεια μου, διὰ τῆς τοῦ Θεοῦ χάριτος στέργουσα
καὶ διατηροῦσα τὰ δοθέντα ἀνέκαθεν εἰς τοῦτο προνόμια τῇ ἁγιωτάτῃ τοῦ Θεοῦ Μεγάλη Εκκλησία
παρά τε τῶν ἱερῶν κανόνων καὶ τῶν φιλευσεβών
· νόμων, οὓς δῆτα νόμους προεθέσπισαν καὶ ἔταξαν
οἱ ἅγιοι μου αὐθένται καὶ βασιλεῖς, οἱ πρόγονοι τῆς
βασιλείας μου, καὶ οἱ λοιποὶ ἅγιοι βασιλεῖς, οἱ ἀοίδιμοι καὶ μακάριοι, καὶ μηδέν τι ἕτερον διαπράττεσθαι βουλομένη, ἀλλὰ στηρίζουσα καὶ ἐποικοδομοῦσα μᾶλλον αὐτοῖς καὶ τὸ ἑδραῖον καὶ μόνιμον
καὶ ἀμετακίνητον πᾶσι τοῖς τοιούτοις προνομίος
παρεχομένη, ἅμα μὲν καὶ τῆς τῶν νόμων ἀσφαλείας
τὸν τρόπον τοῦτον φροντίζουσα, ἅμα δὲ καὶ τῶν
εκάστοτε προσφευγόντων πρόνοιαν ποιουμένη, τὸ
παρὸν ἀπολύει πρόσταγμα, δι᾿ οὗ καὶ θεσπίζει καὶ
διορίζεται, ὡς ἂν εὑρίσκωνται οι βηθέντες πρόσφυ
γες εἰς τοὺς ἄνωθεν καὶ ἐξ ἀρχῆς τεταγμένους τό
τοὺς τῶν προσφυγείων, καὶ οὐδὲν ἔχωσι φόβον καὶ
δειλίαν τινὰ τοῦ ἀποσπασθῆναι αὐτόθεν βίᾳ παρά
τινος τῶν ἁπάντων, εἰδότων, ὡς εἴ τι παρὰ τὸν
παρόντα τολμήσαιεν ὁρισμὸν τῆς βασιλείας μου,
πρὸς τῷ ταῖς ἀπὸ τῶν νόμων ὑποβληθῆναι ποιναίς,
σὺ μετρίας τῆς ἀγανακτήσεως καὶ τιμωρίας καὶ
παρὰ τῆς βασιλείας μου πειραθήσονται, ὀφειλόντων
μέντοι καὶ τῶν κατὰ καιροὺς προσφευγόντων προσμένειν καὶ προσκαρτερεῖν τοῖς τεταγμένοις, ὡς
εἴρηται, τόποις τῶν προσφυγείων καὶ μηδαμῶς
προέρχεσθαι περαιτέρω τούτων, μηδὲ εἰσιέναι δίως
εἰς τὸν ἱερὸν καὶ θεῖον ναόν, παρὰ τὰς τῶν ἱερῶν
κανόνων καὶ φιλευσεβών νόμων διαταγάς. Εἰς γὰρ
τὴν περὶ τούτου ἀσφάλειαν ἀπολέλυται καὶ τὸ παρὸν
τῆς βασιλείας μου πρόσταγμα μηνὶ Μαρτίῳ Ινδ. ια'.
† Ἐπειδὴ τὸ ἐντὸς τῆς θεοσώστου πόλεως Σηβρίας εὑρισκόμενον μοναστήριον, τὸ εἰς ὄνομα τιμών
μενον τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Σωτῆρος, αὐτούργιον ηυρίσκετο πατριαρχικόν, ἐκδοθέν
δὲ πρὸς πρόσωπα μοναχικά, ὅσα δὴ καὶ ἐξεδόθη,
καὶ ἱστερεῖτο τούτου ή καθ' ἡμᾶς ἀγιωτάτη του
Θεοῦ Μεγάλη Εκκλησία, απολύουσα τὸ παρὸν γράμμα ή μετριότης ἡμῶν, ἐν ἁγίῳ παρακελεύεται
Πνεύματι, προσεῖναι καὶ ὑποκεῖσθαι εἰς ἀεὶ τοῦτο
καὶ πάντα τὰ ὑπ' αὐτὸ πάλιν τῇ καθ' ἡμᾶς ἀγιων
τάτῃ τοῦ Θεοῦ Μεγάλη Εκκλησίᾳ, καὶ μηδὲ εἰς
μετόχιον μοναστηρίου τινὸς δοθῆναί ποτε, μηδὲ εἰς
πρόσωπον ἀρχοντικὸν ἢ ἀρχιερατικὸν ἢ ἱερατικών
μοναχικὸν ἐκδοθῆναι, ἢ ἐφορείας χάριν ἡ κατοχῆς ἢ
ὁποίας άλλης ἡστινοσοῦν αἰτίας· ἐκφωνούμεν γάρ,
ὥστε μὴ γενέσθαι τοῦτό ποτε, τὴν ἀπὸ τῆς ζωαρο
χικῆς Τριάδος ἀφορισμὸν, καὶ τούτῳ καθυποβάλλομεν ἀλύτως τὸ πρόσωπον, ὁποῖον ἄρα καὶ εἴη, ὅπερ
ἀπὸ τοῦ παρόντος ἀναδέξηται τοῦτο ἡ εἰς μετόχιον
ἢ δι᾽ ἄλλην ἡντιναοῦν αἰτίαν, ὥστε μὴ προσείναι
καὶ ὑποκεῖσθαι τοῦ λοιποῦ διὰ παντὸς ἀνέκδοτον τῇ δείγματα· πολλοὶ γὰρ καὶ πολλάκις ἀφ' ἑτέρων εἰς
καθ᾿ ἡμᾶς ἀγιωτάτῃ τοῦ Θεοῦ Μεγάλη Εκκλησίᾳ
καὶ παρ' αὐτῆς διοικεῖσθαι. Μηνὶ Μαρτίῳ Ινδ. ια'.
XXXI. Imperator confirmat que de asylis stabilita
sunt.
† Ἐπεὶ ἐγνώρισεν ἡ βασιλεία μου, ὅτι οἱ προσφεύγοντες εἰς τὴν ἁγιωτάτην τοῦ Θεοῦ Μεγάλην
Εκκλησίαν οὐκ ἐθέλουσιν εὑρίσκεσθαι εἰς τοὺς
τεταγμένους τόπους των προσφυγείων διά τινα δει
λίαν καὶ ὑποψίαν φόβου, ἀλλ' εὑρίσκονται ἐντὸς αὐτ
τοῦ τοῦ ἱεροῦ τεμένους τῆς τοιαύτης αγιωτάτης
Μεγάλης τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας, ὅπερ ἐστὶν εἰς ἀθέ
τησιν καὶ ἀνατροπὴν τῶν τε ἱερῶν κανόνων καὶ τῶν
φιλευσεβῶν νόμων, ἔστι δὲ καὶ εἰς ἐμπόδισμα του
XXXII. Synodus metropolitam Coi transfert in metropolim Corinthi.
Η συνοδική πράξις ἡ ἐπὶ τῇ μεταθέσει τοῦ Κορίν
θου γεγονυῖα.
† Ἡ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησία πάντα καλῶς οίκονο.
μοῦσα καὶ συμφερόντως, ὡς ὁ καιρὸς δηλονότι καὶ
τὰ πράγματα ἀπαιτεῖ, τοῖς πολυειδέσι καὶ ἀρίστοις
τρόποις τῶν αὐτῆς οἰκονομιῶν, ἐναρίθμιον καὶ τὸν
τῆς μεταθέσεως ἔθετο. Καὶ τούτου πλεῖστα τὰ ὑπο
τέρας μετετέθησαν ἐκκλησίας τῶν ἱερωτάτων
ἀρχιερέων, οὐ μόνον εἰς μητροπόλεις ἀπὸ μητροπό
λεων, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸν ὑψηλὸν τῆς πατριαρχίας
θρόνον, ὡς ἀπὸ τῶν ἐκκλησιαστικῶν πράξεων ἐστι
καταφανές· καὶ εἰκότως· καλόν γὰρ ὁμοίως τὸν
ἄριστον κυβερνήτην ἐπὶ τῶν οἰάκων καθῆσθαι καὶ
τοὺς ἐπὶ πολλοῖς εὐδοκιμοῦντας τοῖς πρωτερήμασι
τῶν πολλῶν προβεβλήσθαι ἀνάλογον περιεζωσμένους
τὴν ἡγεμονίαν. Πρὸς τὴν αὐτὴν δὲ νῦν καὶ ἡμεῖς
ὡρμήθημεν πρᾶξιν, διά τε τὸ τοῦ πράγματος εὐλο
γον καὶ δεδοκιμασμένον τῇ Ἐκκλησίᾳ καὶ ἅμα, ἵνα
καὶ λαὸς θεοφιλής οὐκ ὀλίγος, ὁ τῆς ἁγιωτάτης
δηλαδὴ μητροπόλεως Κορίνθου, ποιμένος εὐμοιρῇ
τοῦ προσήκοντος, ἐφ᾽ ἱκανοῖς ἤδη τοῖς χρόνοις ἐν
Part XXXIIIPars XXXIII
col. 1267–1268page 136 of 238
PG 152:1267στερήσει τυγχάνων ἀρχιερατικῆς ἐπιστασίας καὶ σθαι· ἔλεγε δὲ ἅμα καὶ ὡς ἐκρίθη ἐπὶ τούτοις παρ' ἐπισκέψεως καὶ τοῦ ἐντεῦθεν ἁγιασμοῦ, ὡς τῆς αὐτῆς ἐκκλησίας βίᾳ τῇ τῶν Λατίνων κατατυραν νουμένης, περὶ ὧν καὶ οὐ μικρά τις οὐδὲ ἡ τυχοῦσα φροντὶς ἦν τῇ ἡμῶν μετριότητι, πολλάκις καὶ δια φόρως ἱκεσίαν πρὸς αὐτὴν ἔγγραφον περὶ τούτου ποιησαμένων. Ενθεν τοι καὶ κοινῇ διασκέψει καὶ γνώμῃ τῆς περὶ αὐτὴν ὁμηγύρεως τῶν ἱερωτάτων ἀρχιερέων.. κατεπράξατο μετατεθῆναι εἰς τὴν τοιαύτην ἁγιωτά. την τῆς Κορίνθου μητρόπολιν τὸν ἱερώτατον ἀρχιεπίσκοπον Κῶ, ἀγαπητὸν κατὰ Κύριον ἀδελφὸν ἡμῶν καὶ συλλειτουργόν, σχολάζοντα ἤδη τῆς λαχούσης αὐτὸν, ἅτε δὴ καὶ αὐτῆς κατὰ τὸν ὅμοιον τρόπον τυραννουμένης ὑπὸ Λατίνων, ὃς δὴ καὶ ὀφείλει μετα λαχεῖν καὶ τοῦ θρόνου ταύτης καὶ τοῦ ὀνόματος καὶ τῆς ἀνηκούσης τοῖς τῆς ἐκκλησίας ταύτης ἀρχιερεῦσι τιμῆς ἔν τε στάσεσι καὶ καθέδραις ἐν ταῖς κοιναῖς συνελεύσεσι, ἐπιλαβέσθαι τε καὶ πάντων τῶν ὑπ' αὐτὴν κτημάτων καὶ πραγμάτων, καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν, τῶν ὀθενδήποτε διαφερόντων τῇ ἐκε κλησίᾳ ταύτῃ δικαίων· ἀναγνώστας τε σφραγίζειν ἐκ τῶν ἐν αὐτῇ καὶ ὑποδιακόνους καὶ διακόνους καὶ πρεσβυτέρους χειροτονεῖν καὶ πάντα ἁπλῶς διαπράττεσθαι, ὅσα τοῖς γνησίοις ἀρχιερεῦσιν ἐν ταῖς λαχούσαις αὐτοὺς ἐφεῖται ποιεῖν, μετέχων καὶ τῆς τοῦ ἱεροῦ συνθρόνου εγκαθιδρύσεως, ὀφειλόντων καὶ τῶν αὐτῆς κληρικῶν καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων, ἱερω μένων, μοναχῶν τε καὶ λαϊκῶν πείθεσθαι τούτῳ καὶ πειθαρχεῖν, ὅσα καὶ οἰκείῳ ποιμένι καὶ πατρὶ καὶ α διδασκάλῳ πνευματικῷ καὶ μεσίτῃ καὶ διαλλακτῇ τὰ πρὸς τὸν Θεὸν καὶ δέχεσθαι προθύμως καὶ ἑτοί πως ἀποπληροῦν πάνθ' ὅσα μέλλει λέγειν καὶ παρ αινεῖν καὶ εἰσηγεῖσθαι αὐτοῖς ψυχωφελῆ καὶ σωτή ρία. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ καὶ ἡ παροῦσα ἡμετέρα και συνοδική πρᾶξις γενομένη ἐπιδέδοται εἰς ἀσφάλειαν μηνὶ Ἀπριλλίῳ Ινδ. αι. αὐτοῦ, καὶ ἀνώτερος ἀναφανείς, ηναγκάσθη ἔπειτα, ὥστε παραιτήσασθαι, ἀλλὰ καὶ οὕτω συγχωρήσεως εὐθὺς ἔτυχε τῆς παρ' αὐτοῦ, καὶ συνελειτούργησεν αὐτῷ, ἐκ προτροπῆς τε τῆς αὐτοῦ καὶ χειροτονίας τινῶν πεποίηκεν, ὅτε καὶ γράμμασιν ἡμεῖς πρὸς τὸν Ἐφέσου χρησάμενοι συνοδικῶς, ἐδηλώσαμεν ἡ συγγνῶναι τούτῳ, εἰς τι συγγνωστὸν ἁλισκομένῳ, ἢ ἐάσαι μένειν ἀνενόχλητον, ἕως οὗ, δόντος τοῦ καιροῦ ὑποστρέψαι καὶ καταλαβεῖν αὐτὸν ἐνταῦθα, ἐπιστῇ καὶ οὗτος. Αμέλει καὶ ἀμφοτέρων ἐπιστάντων τῇ συνής ἐξ. ετάσει τὰ τοῦ πράγματος συνοδικῇ δίδοτα: ἐξ υπαρχής, καὶ ἐπειδὴ τοῖς αὐτοῖς καὶ πάλιν ἐχρῆτο κατὰ τούτου αἰτιάμασιν ὁ Εφέσου, προσεπιφέρων δὲ καὶ προσανατιθεὶς ἦν τούτῳ καὶ φόνου καὶ ἐπιορκίας ἔγκλημα ὁ Πυργίου τὰ μὲν ἄλλα καὶ πάλιν ἀπολογησάμενος ἀπεσκευάσατο αιτιάματα, ὡς μηδὲ τὸν Ἐφέσου ἀνα τιλέγειν ἔχειν, περὶ δέγε του φόνου καὶ τῆς ἐπιορκίας νεωστὶ καὶ πρώτω; ἄρτι κινηθῆναι κατ' αὐτοῦ ταῦτα διετείνετο, μηδέν τι δὲ καὶ ἐπὶ τούτοις ἔλεγε συνειδέναι ἑαυτῷ, ὅθεν καὶ ἀνηρτήθη τὰ περὶ τούτου διὰ τὸ ἀνεξέλεγκτα καὶ ἀναπόδεικτα παντάπασιν εἶναι, καὶ ἀμφότερα τὰ ἐγκλήματα ταῦτα τοπικῆς διὰ τοῦ το δεῖσθαι ἐξετάσεως. Συνθεμένου εἰς τοῦτο καὶ τοῦ Ἐφέσου, τὸ ἀπ' ἐκείνου μέντοι μὴ θελήσαντος αὐτοῦ καταλαβεῖν εἰς τὴν σύνοδον, καίπερ διαφόρως δια μηνυθέντης, ἐμαρτυρήθη μὲν καὶ παρὰ τῶν ἐνταῦθα κληρικῶν τῆς τοῦ Πυργίου καὶ παρὰ κοσμικών τίνων, συκοφαντίαν εἶναι καὶ ψεύδος προφανές τὰ τοιαῦτα ἐγκλήματα. ᾿Ακριβεστέραν δὲ ὅμως ἡμεῖς τῷ πράγματι διδόντες ἐξέτασιν, εγράψαμεν συνοδε κῶς τῷ ἱερωτάτῳ μητροπολίτη Λαοδικείας καὶ ὑπερ τίμῳ, ἀγαπητῷ κατὰ Κύριον ἀδελφῷ ἡμῶν καὶ συλλειτουργῷ, ἐπιτρέψαντες τούτῳ καὶ ἀναθέμενοι τὴν περὶ τῶν τοιούτων δύο κεφαλαίων ἐξέτασιν, ὃς δὴ καὶ ἐξετάσας τοπικῶς, ὡς ἐπετράπη, καὶ τὸ γράμμα τῆς ἐξετάσεως πεπομφὼς εἰς τὴν σύνοδον, συνεξαπέστειλε καὶ γράμματα διάφορα τοῦ Ἐφέσ σου, ἃ δὴ καὶ συνοδικῶς ἀναγνωσθέντα, τὰ μὲν πολ λὴν ἐμφαίνοντα εὕρηται τὴν κατὰ τοῦ Πυργίου καταφορὰν, δύο δέ τινα, τὸ μὲν καθαίρεσιν κατεψηφίζετο τοῦ Πυργίου μετά την συνοδικὴν ἐξέτασιν, συμψήφους τε καὶ ἡμᾶς δι' αὐτοῦ λαβεῖν ἔλεγεν ὁ Ἐφέσου, μηδ' όλως ἀληθεύων, τὸ δὲ ἠξίου τὸν † Περὶ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως τοῦ Πυργίου, ότιπερ εί; μητρόπολιν αὕτη προεβιβάσθη καὶ ἐτι μήθη πάλαι ποτὲ ἀπὸ ἐπισκοπῆς, καὶ ὡς τὴν αὐτὴν πάλιν είληχε κατάστασιν καὶ τιμὴν διὰ σεπτοῦ προστάγματος τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐ- Αμήρ Ανήρπεκιν, ἐφ᾽ ᾧ οἷα δὴ καθηρημένον τοκράτορος, ἐφ᾽ ᾧ καὶ πρᾶξις προέβη ἡμετέρα τε καὶ συνοδική, ἔφθημεν δηλώσαντες. Ο μέντοι ἱερώτατος μητροπολίτης τῆς αὐτῆς ἐκκλησίας, εἰς ἐπίσκοπον ἔτι τελῶν ὑπὸ τὴν ἁγιωτάτην δηλονότι μητρόπολιν τῆς Ἐφέσου, καὶ καθαίρεσιν καταψηφισθεὶς ὑπὸ τοῦ Ἐφέσου, εἰς τὴν καθ' ἡμᾶς ἱερὰν καὶ θείαν σύνοδον ἀναδραμὼν καὶ ἀνενέγκας τὰ περὶ τούτου, ἐδεῖτο συνοδικῆς τυχεῖν κρίσεως τε καὶ διαγνώσεως, ισχυριζόμενος ἀδικεῖν. Φθάσαντος τοίνυν γράψει τηνικαῦτα τοῦ Ἐφέσου περὶ αὐτοῦ καὶ δηλῶσαι κατὰ μέρος, ἐφ' οἷς, ὡς ἔλεγεν, ἀλοὺς αἰτιάμασι κατεψηφίσθη, ἰσχυρῶς ἦν ἀπολογούμενος ὁ Πυργίου ἐφ' ἑνὶ τούτων ἑκάστῳ καὶ διεβεβαιοῦτο, μηδενὶ μηδόλως τῶν κατ' αὐτοῦ γραφομένων ἐνέχει καὶ ἀνίερον τὸν Πυργίου ἀποπέμψεται, ἐν ᾧ καὶ καλὸν υἱὸν αὐτοῦ τοῦτον ἔλεγε καὶ ἑαυτὸν αὐτοῦ παι τέρα, παππάδας τε αὐτοῦ τοὺς τοῦ Πυργίου πρεσβυτέρους, οὐδὲν δέον· παραφυλάττεσθαι γὰρ εἰκὸς τὰ τοιαῦτα ἐπὶ προσώποις τοιούτοις τοὺς ἀρχιερατικὸν ἀξίωμα περικειμένους καὶ μὴ τοῖς αὐτοῖς ὁμοίως χρῆσθαι. σχετικοῖς ὀνόμασι περί τε τοὺς πιστοὺς, τοὺς ἐθνικούς τε καὶ ἀπίστους· δεῖ γὰρ εἶναί τινα πάντως καὶ ἐν ταῖς κλήσεσι τὴν διαστέλ λούσαν διαφοράν, ὥσπερ καὶ ἐπὶ τοῖς ἄλλοις ἅπασι. Το γράμμα δὲ τῆς γενομένης τοπικῆς ἐξετάσεως ἀναφανῆναι ἐδήλου μετά πολλὴν καὶ ἀκριβῆ τὴν ἐξέτασιν εἰς οὐδὲν ἀληθὲς εἰρημένα καὶ ἀμφότερα τὰ ταῦτα ἐγκλήματα, τόν τε φίνον, τήν τε ἐπισ
JOAN. CALECÆ CP. PATRIARCILE
στερήσει τυγχάνων ἀρχιερατικῆς ἐπιστασίας καὶ σθαι· ἔλεγε δὲ ἅμα καὶ ὡς ἐκρίθη ἐπὶ τούτοις παρ'
ἐπισκέψεως καὶ τοῦ ἐντεῦθεν ἁγιασμοῦ, ὡς τῆς
αὐτῆς ἐκκλησίας βίᾳ τῇ τῶν Λατίνων κατατυραν
νουμένης, περὶ ὧν καὶ οὐ μικρά τις οὐδὲ ἡ τυχοῦσα
φροντὶς ἦν τῇ ἡμῶν μετριότητι, πολλάκις καὶ διαφόρως ἱκεσίαν πρὸς αὐτὴν ἔγγραφον περὶ τούτου
ποιησαμένων. Ενθεν τοι καὶ κοινῇ διασκέψει καὶ
γνώμῃ τῆς περὶ αὐτὴν ὁμηγύρεως τῶν ἱερωτάτων
ἀρχιερέων..
κατεπράξατο μετατεθῆναι εἰς τὴν τοιαύτην ἁγιωτά.
την τῆς Κορίνθου μητρόπολιν τὸν ἱερώτατον ἀρχιεπίσκοπον Κῶ, ἀγαπητὸν κατὰ Κύριον ἀδελφὸν ἡμῶν
καὶ συλλειτουργόν, σχολάζοντα ἤδη τῆς λαχούσης
αὐτὸν, ἅτε δὴ καὶ αὐτῆς κατὰ τὸν ὅμοιον τρόπον
τυραννουμένης ὑπὸ Λατίνων, ὃς δὴ καὶ ὀφείλει μεταλαχεῖν καὶ τοῦ θρόνου ταύτης καὶ τοῦ ὀνόματος καὶ
τῆς ἀνηκούσης τοῖς τῆς ἐκκλησίας ταύτης ἀρχιερεῦσι τιμῆς ἔν τε στάσεσι καὶ καθέδραις ἐν ταῖς
κοιναῖς συνελεύσεσι, ἐπιλαβέσθαι τε καὶ πάντων
τῶν ὑπ' αὐτὴν κτημάτων καὶ πραγμάτων, καὶ
ἁπλῶς εἰπεῖν, τῶν ὀθενδήποτε διαφερόντων τῇ ἐκε
κλησίᾳ ταύτῃ δικαίων· ἀναγνώστας τε σφραγίζειν
ἐκ τῶν ἐν αὐτῇ καὶ ὑποδιακόνους καὶ διακόνους καὶ
πρεσβυτέρους χειροτονεῖν καὶ πάντα ἁπλῶς διαπράτ
τεσθαι, ὅσα τοῖς γνησίοις ἀρχιερεῦσιν ἐν ταῖς λα
χούσαις αὐτοὺς ἐφεῖται ποιεῖν, μετέχων καὶ τῆς
τοῦ ἱεροῦ συνθρόνου εγκαθιδρύσεως, ὀφειλόντων καὶ
τῶν αὐτῆς κληρικῶν καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων, ἱερω
μένων, μοναχῶν τε καὶ λαϊκῶν πείθεσθαι τούτῳ καὶ
πειθαρχεῖν, ὅσα καὶ οἰκείῳ ποιμένι καὶ πατρὶ καὶ α
διδασκάλῳ πνευματικῷ καὶ μεσίτῃ καὶ διαλλακτῇ
τὰ πρὸς τὸν Θεὸν καὶ δέχεσθαι προθύμως καὶ ἑτοί
πως ἀποπληροῦν πάνθ' ὅσα μέλλει λέγειν καὶ παραινεῖν καὶ εἰσηγεῖσθαι αὐτοῖς ψυχωφελῆ καὶ σωτήρία. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ καὶ ἡ παροῦσα ἡμετέρα και
συνοδική πρᾶξις γενομένη ἐπιδέδοται εἰς ἀσφάλειαν
μηνὶ Ἀπριλλίῳ Ινδ. αι.
XXXIII. Synodus absolvit metropolitam Pyrgii ac;
cusatum a metropolita Ephesi.
"
αὐτοῦ, καὶ ἀνώτερος ἀναφανείς, ηναγκάσθη ἔπειτα,
ὥστε παραιτήσασθαι, ἀλλὰ καὶ οὕτω συγχωρήσεως
εὐθὺς ἔτυχε τῆς παρ' αὐτοῦ, καὶ συνελειτούργησεν
αὐτῷ, ἐκ προτροπῆς τε τῆς αὐτοῦ καὶ χειροτονίας
τινῶν πεποίηκεν, ὅτε καὶ γράμμασιν ἡμεῖς πρὸς
τὸν Ἐφέσου χρησάμενοι συνοδικῶς, ἐδηλώσαμεν ἡ
συγγνῶναι τούτῳ, εἰς τι συγγνωστὸν ἁλισκομένῳ, ἢ
ἐάσαι μένειν ἀνενόχλητον, ἕως οὗ, δόντος τοῦ καιροῦ
ὑποστρέψαι καὶ καταλαβεῖν αὐτὸν ἐνταῦθα, ἐπιστῇ καὶ
οὗτος. Αμέλει καὶ ἀμφοτέρων ἐπιστάντων τῇ συνής ἐξ.
ετάσει τὰ τοῦ πράγματος συνοδικῇ δίδοτα: ἐξ υπαρχής,
καὶ ἐπειδὴ τοῖς αὐτοῖς καὶ πάλιν ἐχρῆτο κατὰ τούτου
αἰτιάμασιν ὁ Εφέσου, προσεπιφέρων δὲ καὶ προσανα
τιθεὶς ἦν τούτῳ καὶ φόνου καὶ ἐπιορκίας ἔγκλημα·
ὁ Πυργίου τὰ μὲν ἄλλα καὶ πάλιν ἀπολογησάμενος
ἀπεσκευάσατο αιτιάματα, ὡς μηδὲ τὸν Ἐφέσου ἀνα
τιλέγειν ἔχειν, περὶ δέγε του φόνου καὶ τῆς ἐπιορκίας
νεωστὶ καὶ πρώτω; ἄρτι κινηθῆναι κατ' αὐτοῦ ταῦτα
διετείνετο, μηδέν τι δὲ καὶ ἐπὶ τούτοις ἔλεγε συνει
δέναι ἑαυτῷ, ὅθεν καὶ ἀνηρτήθη τὰ περὶ τούτου διὰ
τὸ ἀνεξέλεγκτα καὶ ἀναπόδεικτα παντάπασιν εἶναι,
καὶ ἀμφότερα τὰ ἐγκλήματα ταῦτα τοπικῆς διὰ τοῦ
το δεῖσθαι ἐξετάσεως. Συνθεμένου εἰς τοῦτο καὶ τοῦ
Ἐφέσου, τὸ ἀπ' ἐκείνου μέντοι μὴ θελήσαντος αὐτοῦ
καταλαβεῖν εἰς τὴν σύνοδον, καίπερ διαφόρως διαμηνυθέντης, ἐμαρτυρήθη μὲν καὶ παρὰ τῶν ἐνταῦ
θα κληρικῶν τῆς τοῦ Πυργίου καὶ παρὰ κοσμικών
τίνων, συκοφαντίαν εἶναι καὶ ψεύδος προφανές τὰ
τοιαῦτα ἐγκλήματα. ᾿Ακριβεστέραν δὲ ὅμως ἡμεῖς
τῷ πράγματι διδόντες ἐξέτασιν, εγράψαμεν συνοδε
κῶς τῷ ἱερωτάτῳ μητροπολίτη Λαοδικείας καὶ ὑπερ
τίμῳ, ἀγαπητῷ κατὰ Κύριον ἀδελφῷ ἡμῶν καὶ
συλλειτουργῷ, ἐπιτρέψαντες τούτῳ καὶ ἀναθέμενοι
τὴν περὶ τῶν τοιούτων δύο κεφαλαίων ἐξέτασιν,
ὃς δὴ καὶ ἐξετάσας τοπικῶς, ὡς ἐπετράπη, καὶ τὸ
γράμμα τῆς ἐξετάσεως πεπομφὼς εἰς τὴν σύνοδον,
συνεξαπέστειλε καὶ γράμματα διάφορα τοῦ Ἐφέσ
σου, ἃ δὴ καὶ συνοδικῶς ἀναγνωσθέντα, τὰ μὲν πολa
λὴν ἐμφαίνοντα εὕρηται τὴν κατὰ τοῦ Πυργίου κα•
ταφοράν, δύο δέ τινα, τὸ μὲν καθαίρεσιν κατεψηφί
ζετο τοῦ Πυργίου μετά την συνοδικὴν ἐξέτασιν,
συμψήφους τε καὶ ἡμᾶς δι' αὐτοῦ λαβεῖν ἔλεγεν
ὁ Ἐφέσου, μηδ' όλως ἀληθεύων, τὸ δὲ ἠξίου τὸν
† Περὶ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως τοῦ Πυργίου,
ότιπερ εί; μητρόπολιν αὕτη προεβιβάσθη καὶ ἐτι
μήθη πάλαι ποτὲ ἀπὸ ἐπισκοπῆς, καὶ ὡς τὴν αὐτὴν
πάλιν είληχε κατάστασιν καὶ τιμὴν διὰ σεπτοῦ
προστάγματος τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐ- Αμήρ Ανήρπεκιν, ἐφ᾽ ᾧ οἷα δὴ καθηρημένον
τοκράτορος, ἐφ᾽ ᾧ καὶ πρᾶξις προέβη ἡμετέρα τε
καὶ συνοδική, ἔφθημεν δηλώσαντες. Ο μέντοι
ἱερώτατος μητροπολίτης τῆς αὐτῆς ἐκκλησίας, εἰς
ἐπίσκοπον ἔτι τελῶν ὑπὸ τὴν ἁγιωτάτην δηλονότι
μητρόπολιν τῆς Ἐφέσου, καὶ καθαίρεσιν καταψηφισθεὶς ὑπὸ τοῦ Ἐφέσου, εἰς τὴν καθ' ἡμᾶς ἱερὰν
καὶ θείαν σύνοδον ἀναδραμὼν καὶ ἀνενέγκας τὰ
περὶ τούτου, ἐδεῖτο συνοδικῆς τυχεῖν κρίσεως τε
καὶ διαγνώσεως, ισχυριζόμενος ἀδικεῖν. Φθάσαντος
τοίνυν γράψει τηνικαῦτα τοῦ Ἐφέσου περὶ αὐτοῦ
καὶ δηλῶσαι κατὰ μέρος, ἐφ' οἷς, ὡς ἔλεγεν, ἀλοὺς
αἰτιάμασι κατεψηφίσθη, ἰσχυρῶς ἦν ἀπολογούμενος
ὁ Πυργίου ἐφ' ἑνὶ τούτων ἑκάστῳ καὶ διεβεβαιοῦτο,
μηδενὶ μηδόλως τῶν κατ' αὐτοῦ γραφομένων ἐνέχει
καὶ ἀνίερον τὸν Πυργίου ἀποπέμψεται, ἐν ᾧ καὶ
καλὸν υἱὸν αὐτοῦ τοῦτον ἔλεγε καὶ ἑαυτὸν αὐτοῦ παι
τέρα, παππάδας τε αὐτοῦ τοὺς τοῦ Πυργίου πρεσβυτέρους, οὐδὲν δέον· παραφυλάττεσθαι γὰρ εἰκὸς
τὰ τοιαῦτα ἐπὶ προσώποις τοιούτοις τοὺς ἀρχιερατικὸν ἀξίωμα περικειμένους καὶ μὴ τοῖς αὐτοῖς
ὁμοίως χρῆσθαι. σχετικοῖς ὀνόμασι περί τε τοὺς
πιστοὺς, τοὺς ἐθνικούς τε καὶ ἀπίστους· δεῖ γὰρ
εἶναί τινα πάντως καὶ ἐν ταῖς κλήσεσι τὴν διαστέλλούσαν διαφοράν, ὥσπερ καὶ ἐπὶ τοῖς ἄλλοις ἅπασι.
Το γράμμα δὲ τῆς γενομένης τοπικῆς ἐξετάσεως
ἀναφανῆναι ἐδήλου μετά πολλὴν καὶ ἀκριβῆ τὴν
ἐξέτασιν εἰς οὐδὲν ἀληθὲς εἰρημένα καὶ ἀμφότερα
τὰ ταῦτα ἐγκλήματα, τόν τε φίνον, τήν τε ἐπισ
Part XXXIVPars XXXIV
col. 1269–1270page 137 of 238
PG 152:1269καν, ὡς τοῦ μὲν προσώπου, ὅπερ ὡς ὑπ᾽ αἰτίῳ ἡ ἔτι δοκεῖτε καὶ περὶ τῶν πεπραγμένων συνοδικῶς, δῆθεν τῷ Πυργίου ὁμόσαντι ἐκρεμάσθη καὶ ἐδάρη, ἔλεγον, καὶ τὸν τρόπον τοῦτον ἀπέλιπε τὸ ζῆν, μήτε κρεμασθέντος, μήτε μὴν δαρέντος, πλὴν τοῦ δεθ και μόνον ἐκ ποδῶν, φυσικῇ δὲ νόσῳ ἔκτοτε περιπετόν τος καὶ μεθ᾽ ἱκανὸν θανόντος, ἀλλ᾽ οὐδὲ αὐθόρμητον εἰς τὸν ἄρχον ἔλεγε γενέσθαι τὸν Πυργίου, ἐπιθέσει δὲ πολλῇ καὶ βίᾳ τοῦ Ἀμὴρ Αμήρπεκιν, ἀπὸ ζητή σεως τοῦ τοιούτου προσώπου, καὶ διὰ τὸ κινδυνεύειν μὴ θελήσαντος ὁμόσαι εἰκοσιπέντε πρόσωπα, εὐορ νήσαντος δὲ καὶ ἀκινδύνων καὶ αὐτῶν περισωθέν των. Ενθεν τοι καὶ ἐπειδὴ πολυτρόπως καὶ ἀριδήλως ἀποδέδεικται ὁ Πυργίου εἰς οὐδὲν τῶν τοιούτων αἰτιαμάτων ἁλισκόμενος, ἀθωοῦσα τοῦτον συνοδικῶς ἡ μετριότης ἡμῶν κοινῇ διασκέψει καὶ γνώμῃ τῶν περὶ αὐτὴν ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Σάρδεων, τοῦ Σίδης, τοῦ ᾿Αμασείας, τοῦ Πισιδίας, τοῦ Κορίνα θου, τοῦ Δυρραχίου, τοῦ Μαδύτων, τοῦ ᾿Αμάστριδος, τοῦ Μηθύμνης, τοῦ ᾿Απρω, τοῦ Βάρνης, τοῦ Γάνου, τοῦ Βιτζένης, τοῦ Ζιχνῶν, τοῦ Χίου, τοῦ Δράμας, τοῦ Τενέδου, τοῦ Καλλιουπόλεως καὶ τοῦ ὑποψηφίου Μονεμβασίας, παρακελεύεται μετιέναι αὐτὸν τὰ τῆς οἰκείας ἀρχιερωσύνης, ἐν τῇ κατ' αὐτὸν ἐκκλησίᾳ ἱερουργοῦντα καὶ ποιμαίνειν καὶ διεξάγειν τὸ λα χὺν αὐτὸν λογικὸν ποίμνιον τοῦ Χριστοῦ. Φησὶ γὰρ καὶ ὁ θειότατος Πατὴρ ἡμῶν ὁ μέγας Βασίλειος ἔν τινι τῶν αὐτοῦ κανόνων, τῷ περὶ τῶν πρεσβυτέρων, «Οἵτινες ἐκ τῶν ἀπίστων ἀνάγκην ὑποστάντες ὤμοσαν, μηκέτι ἱερουργεῖν· κ καὶ μετά τινα· Εστιν οὖν δεκτὸς ὁ ἀνὴρ ἐκεῖνος μαρτυρούμενος παρὰ τῆς εὐλαβείας σου μεταμέλεσθαι ἐπὶ τῇ εὐκολίᾳ τοῦ ὅρω κου, ὃν ἐπὶ τοῦ ἀπίστου ἀνδρὸς ἐξωμόσατο, βαστάσαι τὴν ἐνόχλησιν τοῦ μικροῦ κινδύνου ἐκείνου μὴ δυνηθείς. • "Οθεν οὐδὲ τῷ Πυργίου προκριματισμός ἐστί τις δικαίω;, ἐξ ἀνάγκης ἐμόσαντι καὶ εὐαρχή σαντι· εἰ γὰρ ἐκεῖναι τὴν ἱερωσύνην τρόπον τὸν εἰ. ρημένον ἀποβαλλόμενοι ἀναλαβεῖν αὐτὴν καὶ ἱερουργεῖν συνεχωρήθησαν, πλὴν τῆς δημοσίας συνελεύσεως, πολλῇ τῇ τοῦ δικαίου περιουσίᾳ ἀνέγκλητος οὗτος τηρηθήσεται ἐξ ἀνάγκης ὁμοίας τοῦ ὅρκου προχωρήσαντος, ἀκινδύνων τε καὶ τῶν ἄλλων πο μεσωθέντων καὶ αὐτοῦ τοῦ τὴν αἰτίαν δύντος. Οφεί λει μέντοι τοῦ λοιποῦ καὶ τοῖς ὑπὸ τὴν καθ' ἡμᾶς ἁγιωτάτην τοῦ Θεοῦ Μεγάλην Εκκλησίαν Ιερωτά τῆς ἀρχιερεῦσιν ἐναρ: Ομεῖσθαι, ἔτι τε καὶ οἱ μετ' αὐτὸν τῇ τοῦ Πυργίου ἐπικηρυχθησόμενοι, ὡς καὶ τῆς τοιαύτη; ἐκκλησίας τῷ τῆς μητροπόλεως και πάλιν τιμηθείσης ονόματι, καθὼς εἴρηται. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ καὶ ἡ παροῦσα ἡμετέρα καὶ συνοδική πρᾶξις γέγονε καὶ ἐπεδόθη δι' ἀσφάλεια, μηνὶ ᾿Απριλίῳ ἰνδ. κέ. † Τιμιώτατοι ἐν μοναχοῖς, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητοὶ υἱοὶ τῆς ἡμῶν μετριότητος, χάρις ὑμῖν εἴη καὶ εἰρήνη ἀπὸ Θεοῦ. Περὶ τοῦ Παλαμᾶ ἐγρά ψατε καὶ ἐδηλώσατε, ὅσα ἐδηλώματα, ἀφ᾽ ὧν ἀγνωσία καὶ ὅπως παρηκολούθησε τὰ κατ' αὐτόν· ἵν᾽ οὖν μὴ διὰ τοῦτο ἀκοὰς δεχόμενοι ματαίας ἐκφέρησθε τοῦ προσήκοντος, δηλῶσαι δεῖν ἔγνωμεν ὑμῖν ὡς ἐν βρα χεῖ τὴν ὑπόθεσιν. Ο Παλαμᾶς καὶ ὁ Βαρλαὰμ εἶχον ὡς εἶχον κατ᾿ ἀλλήλων, καὶ ἵνα μὴ μακρολογῶμεν, κατήντησαν ἐνταῦθα, ὁ μὲν πρότερον ὁ Βαρλαάμ, εἶτα ἀπὸ ἐγκλήσεως αὐτοῦ καὶ ὁ Παλαμᾶς· καὶ συν όδου συγκροτηθείσης παρουσίᾳ καὶ τοῦ ἀοιδίμου καὶ μακαρίτου βασιλέως καὶ τῆς συγκλήτου, προς τράπη ὁ Βαρλαάμ εἰπεῖν, εἴ τι εἰπεῖν ἔχει καὶ ἀπο δ δεῖξαι κατὰ τοῦ Παλαμᾶ. Ὁ δὲ ὡσπερεί τοῦ προκειμένου λήθην παθών, δογματικὰς προέτεινεν ἀπο ρίας, καὶ λύσεις ἐπὶ τούτοις ἐπεζήτει· ἡμῶν δὲ προτρεπόντων λέγειν αὐτὸν, περὶ ὧν ἐνεκλήτευσεν, ὃ ἐνιστάμενος ἦν, τῶν ἀποριῶν ἀπρὶς ἐξεχόμενος. Ανεγνώσθησαν οὖν εἰς ἐπήκοον διὰ ταῦτα ἀπὸ τῶν ἱερῶν καὶ θείων κανόνων οὗτοι·. Οὐ χρὴ λαϊκὸν δημοσίᾳ λόγον κινεῖν ἢ διδάσκειν, ἀξίωμα διδασκαλικὸν ἐντεῦθεν περιποιούμενον, ἀλλ᾽ εἴκειν τῇ παρά τοῦ Κυρίου παραδοθείσῃ τάξει, καὶ τὸ οὖς τοῖς τὴν χάριν τοῦ διδασκαλικοῦ λόγου λαβοῦσι διανοίγειν καὶ τὰ θεῖα παρ' αὐτῶν ἐκδιδάσκεσθαι. Ἐν γὰρ τῇ μια Εκκλησίᾳ διάφορα μέλη πεποίηκεν ὁ Θεὸς, κατά τὴν τοῦ ᾿Αποστόλου φωνήν, ἣν ὁ Θεολόγος ἑρμη νεύων Γρηγόριος σαφῶς τὴν ἐν τούτοις τάξιν παρί στησι λέγων· ο Ταύτην αἰδώμεθα τὴν τάξιν, ἀδελ φοί, ταύτην φυλάττωμεν· ὁ μὲν ἔστω τις ἀκοὴ, ὁ δὲ γλῶσσα, ὁ δὲ χεὶρ, ὁ δὲ ἄλλο τι· ὁ μὲν διδασκέτω, ὁ δὲ μανθανέτω, καὶ ἡ μανθάνων ἐν εὐπειθείᾳ καὶ ὁ χορηγῶν ἐν ἱλαρότητι, καὶ ὁ ὑπουργῶν ἐν προθυμίᾳ. Μὴ πάντες γλῶσσα, τὸ ἑτοιμότερον, μὴ πάντες ἀπόστολοι, μὴ πάντες προφῆται, μὴ πάντες διερμηνεύωμεν.» Καὶ μετά τινα·. Τί σεαυτὸν ποιμένα ποιεῖς, πρόβατον ὤν; Τί γίνῃ κεφαλή, ποὺς τυγχάνων; Τί στρατηγεῖν ἐπιχειρεῖς, τεταγμένος ἐν στρατιώταις; Καὶ ἑτέρωθι ἡ Σοφία διακελεύεται, Μὴ ἴσθι ταχὺς ἐν λόγοις, μὴ συμπαρεκτείνου, πένης ὢν, πλου σίῳ, μηδὲ ζήτει τῶν σοφῶν εἶναι σοφώτερος. Εἰ δέ τις ἁλῷ τὸν παρόντα παρασαλεύων κανόνα, ἐπὶ ἡμέρας ἀφοριζέσθω τεσσαράκοντα.» Κανὼν ἔτε ρος ιθ' τῆς ἐν Χαλκηδόνι· ο Δεῖ τοὺς τῶν ἐκκλησιών προεστῶτας ἐν πάσῃ μὲν ἡμέρᾳ, ἐξαιρέτως δὲ ταῖς Κυριακαῖς, πάντα τὸν κλῆρον καὶ τὸν λαὸν ἐκδιδάσκειν τοὺς τῆς εὐσεβείας λόγους, ἐκ τῆς θείας Γρα φῆς ἀναλεγομένους τὰ τῆς ἀληθείας νοήματά τε καὶ βήματα, καὶ μὴ παραβαίνοντας τοὺς ἤδη τεθέντας ὅρους ἢ τὴν ἐκ τῶν θεοφόρων Πατέρων παράδοσιν ἀλλὰ καὶ εἰ γραφικὸς ἀνακινηθείη λόγος, μὴ ἄλλως τοῦτον ἑρμηνευέτωσαν ἢ ὡς ἂν οἱ τῆς Ἐκκλησίας φωστῆρες καὶ διδάσκαλοι διὰ τῶν οἰκείων γραμμάτ των παρέθεντο· καὶ μᾶλλον ἐν τούτοις εὐδοκιμείτω σαν ἢ λόγους οἰκείους συντάττοντες, ἔστιν ὅτε ἀπό ρως ἔχοντες, πρὸς τοῦτο ἀποπίπτοιεν τοῦ προσήκον. τος. Διὰ γὰρ τῆς τῶν προειρημένων Πατέρων διδασκαλίας οἱ λαοὶ ἐν γνώσει γινόμενοι τῶν τε σπουδαίων καὶ αἱρετῶν καὶ τῶν ἀσυμφόρων καὶ ἀποβλήτων, τὸν βίον μεταβαθμίζουσι πρὸς τὸ βέλτιον, καὶ τῷ τῆς ἀγνοίας οὐχ αλίσκονται πάθει, ἀλλὰ η
καν, ὡς τοῦ μὲν προσώπου, ὅπερ ὡς ὑπ᾽ αἰτίῳ ἡ ἔτι δοκεῖτε καὶ περὶ τῶν πεπραγμένων συνοδικῶς, r
δῆθεν τῷ Πυργίου ὁμόσαντι ἐκρεμάσθη καὶ ἐδάρη,
ἔλεγον, καὶ τὸν τρόπον τοῦτον ἀπέλιπε τὸ ζῆν, μήτε
κρεμασθέντος, μήτε μὴν δαρέντος, πλὴν τοῦ δεθ και
μόνον ἐκ ποδῶν, φυσικῇ δὲ νόσῳ ἔκτοτε περιπετόντος καὶ μεθ᾽ ἱκανὸν θανόντος, ἀλλ᾽ οὐδὲ αὐθόρμητον
εἰς τὸν ἄρχον ἔλεγε γενέσθαι τὸν Πυργίου, ἐπιθέσει δὲ
πολλῇ καὶ βίᾳ τοῦ Ἀμὴρ Αμήρπεκιν, ἀπὸ ζητήσεως τοῦ τοιούτου προσώπου, καὶ διὰ τὸ κινδυνεύειν
μὴ θελήσαντος ὁμόσαι εἰκοσιπέντε πρόσωπα, εὐορνήσαντος δὲ καὶ ἀκινδύνων καὶ αὐτῶν περισωθέντων. Ενθεν τοι καὶ ἐπειδὴ πολυτρόπως καὶ ἀριδήλως ἀποδέδεικται ὁ Πυργίου εἰς οὐδὲν τῶν τοιούτων
αἰτιαμάτων ἁλισκόμενος, ἀθωοῦσα τοῦτον συνοδικῶς
ἡ μετριότης ἡμῶν κοινῇ διασκέψει καὶ γνώμῃ τῶν
περὶ αὐτὴν ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Σάρδεων,
τοῦ Σίδης, τοῦ ᾿Αμασείας, τοῦ Πισιδίας, τοῦ Κορίνα
θου, τοῦ Δυρραχίου, τοῦ Μαδύτων, τοῦ ᾿Αμάστριδος,
τοῦ Μηθύμνης, τοῦ ᾿Απρω, τοῦ Βάρνης, τοῦ Γάνου,
τοῦ Βιτζένης, τοῦ Ζιχνῶν, τοῦ Χίου, τοῦ Δράμας,
τοῦ Τενέδου, τοῦ Καλλιουπόλεως καὶ τοῦ ὑποψηφίου
Μονεμβασίας, παρακελεύεται μετιέναι αὐτὸν τὰ τῆς
οἰκείας ἀρχιερωσύνης, ἐν τῇ κατ' αὐτὸν ἐκκλησίᾳ
ἱερουργοῦντα καὶ ποιμαίνειν καὶ διεξάγειν τὸ λα
χὺν αὐτὸν λογικὸν ποίμνιον τοῦ Χριστοῦ. Φησὶ
γὰρ καὶ ὁ θειότατος Πατὴρ ἡμῶν ὁ μέγας Βασίλειος
ἔν τινι τῶν αὐτοῦ κανόνων, τῷ περὶ τῶν πρεσβυτέρων, «Οἵτινες ἐκ τῶν ἀπίστων ἀνάγκην ὑποστάντες
ὤμοσαν, μηκέτι ἱερουργεῖν· κ καὶ μετά τινα· Εστιν
«
οὖν δεκτὸς ὁ ἀνὴρ ἐκεῖνος μαρτυρούμενος παρὰ τῆς
εὐλαβείας σου μεταμέλεσθαι ἐπὶ τῇ εὐκολίᾳ τοῦ ὅρω
κου, ὃν ἐπὶ τοῦ ἀπίστου ἀνδρὸς ἐξωμόσατο, βαστάσαι τὴν ἐνόχλησιν τοῦ μικροῦ κινδύνου ἐκείνου μὴ
δυνηθείς. • "Οθεν οὐδὲ τῷ Πυργίου προκριματισμός
ἐστί τις δικαίω;, ἐξ ἀνάγκης ἐμόσαντι καὶ εὐαρχήσαντι· εἰ γὰρ ἐκεῖναι τὴν ἱερωσύνην τρόπον τὸν εἰ.
ρημένον ἀποβαλλόμενοι ἀναλαβεῖν αὐτὴν καὶ ἱερουρ
γεῖν συνεχωρήθησαν, πλὴν τῆς δημοσίας συνελεύ
σεως, πολλῇ τῇ τοῦ δικαίου περιουσίᾳ ἀνέγκλητος
οὗτος τηρηθήσεται ἐξ ἀνάγκης ὁμοίας τοῦ ὅρκου
προχωρήσαντος, ἀκινδύνων τε καὶ τῶν ἄλλων πο
μεσωθέντων καὶ αὐτοῦ τοῦ τὴν αἰτίαν δύντος. Οφεί
λει μέντοι τοῦ λοιποῦ καὶ τοῖς ὑπὸ τὴν καθ' ἡμᾶς
ἁγιωτάτην τοῦ Θεοῦ Μεγάλην Εκκλησίαν Ιερωτά
τῆς ἀρχιερεῦσιν ἐναρ: Ομεῖσθαι, ἔτι τε καὶ οἱ μετ'
αὐτὸν τῇ τοῦ Πυργίου ἐπικηρυχθησόμενοι, ὡς καὶ
τῆς τοιαύτη; ἐκκλησίας τῷ τῆς μητροπόλεως και
πάλιν τιμηθείσης ονόματι, καθὼς εἴρηται. Ἐπὶ
τούτῳ γὰρ καὶ ἡ παροῦσα ἡμετέρα καὶ συνοδική
πρᾶξις γέγονε καὶ ἐπεδόθη δι' ἀσφάλεια, μηνὶ
᾿Απριλίῳ ἰνδ. κέ.
XXXIV. Jones notum facit monachis Montis Sancti
decisionem synodi in causa Barlagm et Palamæ.
† Τιμιώτατοι ἐν μοναχοῖς, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι
ἀγαπητοὶ υἱοὶ τῆς ἡμῶν μετριότητος, χάρις ὑμῖν
εἴη καὶ εἰρήνη ἀπὸ Θεοῦ. Περὶ τοῦ Παλαμᾶ ἐγράψατε καὶ ἐδηλώσατε, ὅσα ἐδηλώματα, ἀφ᾽ ὧν ἀγνωσία
καὶ ὅπως παρηκολούθησε τὰ κατ' αὐτόν· ἵν᾽ οὖν μὴ
διὰ τοῦτο ἀκοὰς δεχόμενοι ματαίας ἐκφέρησθε τοῦ
προσήκοντος, δηλῶσαι δεῖν ἔγνωμεν ὑμῖν ὡς ἐν βραχεῖ τὴν ὑπόθεσιν. Ο Παλαμᾶς καὶ ὁ Βαρλαὰμ εἶχον
ὡς εἶχον κατ᾿ ἀλλήλων, καὶ ἵνα μὴ μακρολογῶμεν,
κατήντησαν ἐνταῦθα, ὁ μὲν πρότερον ὁ Βαρλαάμ,
εἶτα ἀπὸ ἐγκλήσεως αὐτοῦ καὶ ὁ Παλαμᾶς· καὶ συνόδου συγκροτηθείσης παρουσίᾳ καὶ τοῦ ἀοιδίμου
καὶ μακαρίτου βασιλέως καὶ τῆς συγκλήτου, προς
τράπη ὁ Βαρλαάμ εἰπεῖν, εἴ τι εἰπεῖν ἔχει καὶ ἀποδ
δεῖξαι κατὰ τοῦ Παλαμᾶ. Ὁ δὲ ὡσπερεί τοῦ προκει
μένου λήθην παθών, δογματικὰς προέτεινεν ἀπο
ρίας, καὶ λύσεις ἐπὶ τούτοις ἐπεζήτει· ἡμῶν δὲ
προτρεπόντων λέγειν αὐτὸν, περὶ ὧν ἐνεκλήτευσεν,
ὃ ἐνιστάμενος ἦν, τῶν ἀποριῶν ἀπρὶς ἐξεχόμενος.
Ανεγνώσθησαν οὖν εἰς ἐπήκοον διὰ ταῦτα ἀπὸ τῶν
ἱερῶν καὶ θείων κανόνων οὗτοι·. Οὐ χρὴ λαϊκὸν
δημοσίᾳ λόγον κινεῖν ἢ διδάσκειν, ἀξίωμα διδασκαλικὸν ἐντεῦθεν περιποιούμενον, ἀλλ᾽ εἴκειν τῇ παρά
τοῦ Κυρίου παραδοθείσῃ τάξει, καὶ τὸ οὖς τοῖς τὴν
χάριν τοῦ διδασκαλικοῦ λόγου λαβοῦσι διανοίγειν καὶ
τὰ θεῖα παρ' αὐτῶν ἐκδιδάσκεσθαι. Ἐν γὰρ τῇ μια
Εκκλησίᾳ διάφορα μέλη πεποίηκεν ὁ Θεὸς, κατά
τὴν τοῦ ᾿Αποστόλου φωνήν, ἣν ὁ Θεολόγος ἑρμη
νεύων Γρηγόριος σαφῶς τὴν ἐν τούτοις τάξιν παρί
στησι λέγων· ο Ταύτην αἰδώμεθα τὴν τάξιν, ἀδελ
φοί, ταύτην φυλάττωμεν· ὁ μὲν ἔστω τις ἀκοὴ, ὁ δὲ
γλῶσσα, ὁ δὲ χεὶρ, ὁ δὲ ἄλλο τι· ὁ μὲν διδασκέτω,
ὁ δὲ μανθανέτω, καὶ ἡ μανθάνων ἐν εὐπειθείᾳ καὶ
ὁ χορηγῶν ἐν ἱλαρότητι, καὶ ὁ ὑπουργῶν ἐν προθυ
μία. Μὴ πάντες γλῶσσα, τὸ ἑτοιμότερον, μὴ πάντες
ἀπόστολοι, μὴ πάντες προφῆται, μὴ πάντες διερμη
νεύωμεν.» Καὶ μετά τινα·. Τί σεαυτὸν ποιμένα
ποιεῖς, πρόβατον ὤν; Τί γίνῃ κεφαλή, ποὺς τυγχάνων;
Τί στρατηγεῖν ἐπιχειρεῖς, τεταγμένος ἐν στρατιώταις;
Καὶ ἑτέρωθι ἡ Σοφία διακελεύεται, Μὴ ἴσθι ταχὺς
ἐν λόγοις, μὴ συμπαρεκτείνου, πένης ὢν, πλουσίῳ, μηδὲ ζήτει τῶν σοφῶν εἶναι σοφώτερος.
Εἰ δέ τις ἁλῷ τὸν παρόντα παρασαλεύων κανόνα,
ἐπὶ ἡμέρας ἀφοριζέσθω τεσσαράκοντα.» Κανὼν ἔτε
ρος ιθ' τῆς ἐν Χαλκηδόνι· ο Δεῖ τοὺς τῶν ἐκκλησιών
προεστῶτας ἐν πάσῃ μὲν ἡμέρᾳ, ἐξαιρέτως δὲ ταῖς
Κυριακαῖς, πάντα τὸν κλῆρον καὶ τὸν λαὸν ἐκδιδάσκειν τοὺς τῆς εὐσεβείας λόγους, ἐκ τῆς θείας Γραφῆς ἀναλεγομένους τὰ τῆς ἀληθείας νοήματά τε καὶ
βήματα, καὶ μὴ παραβαίνοντας τοὺς ἤδη τεθέντας
ὅρους ἢ τὴν ἐκ τῶν θεοφόρων Πατέρων παράδοσιν·
ἀλλὰ καὶ εἰ γραφικὸς ἀνακινηθείη λόγος, μὴ ἄλλως
τοῦτον ἑρμηνευέτωσαν ἢ ὡς ἂν οἱ τῆς Ἐκκλησίας
φωστῆρες καὶ διδάσκαλοι διὰ τῶν οἰκείων γραμμάτ
των παρέθεντο· καὶ μᾶλλον ἐν τούτοις εὐδοκιμείτω·
σαν ἢ λόγους οἰκείους συντάττοντες, ἔστιν ὅτε ἀπό
ρως ἔχοντες, πρὸς τοῦτο ἀποπίπτοιεν τοῦ προσήκον.
τος. Διὰ γὰρ τῆς τῶν προειρημένων Πατέρων
διδασκαλίας οἱ λαοὶ ἐν γνώσει γινόμενοι τῶν τε
σπουδαίων καὶ αἱρετῶν καὶ τῶν ἀσυμφόρων καὶ ἀποβλήτων, τὸν βίον μεταβαθμίζουσι πρὸς τὸ βέλτιον,
καὶ τῷ τῆς ἀγνοίας οὐχ αλίσκονται πάθει, ἀλλὰ
η
col. 1271–1272page 138 of 238
PG 152:1271προσέχοντες τῇ διδασκαλίᾳ ἑαυτοὺς πρὸς τὸ μὴ και οἷς δ' ὅμως ταύτῃ τῇ μικρᾷ εὐχῇ μόνῃ διὰ βίου προστ κῶς παθεῖν παραθήγουσι, καὶ φόβῳ τῶν ἐπηρτημένων τιμωριῶν τὴν σωτηρίαν αὐτοῖς ἐξεργάζονται.» Τούτων ἀναγνωσθέντων ἀπετρέψαμεν κατ' αὐτοὺς καὶ ἡμεῖς, καὶ οὐδὲν παρεχωρήσαμεν λέγειν ἢ κινεῖν αὐτόν τι περὶ δογμάτων. Μηδ' οὕτω δὲ αὐτοῦ πει θομένου πρὸς τὸ προκείμενον ἐλθεῖν, καὶ περὶ ὧν ἡ ἐξέτασις, προεκομίσθησαν ἐπὶ τοῦ μέσου, ἃς ὁ Βαρ λαὰμ φθάσας ἐποιήσατο ἀναφορὰς κατὰ τοῦ Παλαμᾶ, καὶ ἀνεγνώσθησαν ἀκουόντων πάντων· ὁμοίως παρ ήχθησαν καὶ ἀνεγνώσθησαν καὶ ἀπὸ τῶν συγγραμμάτων αὐτοῦ ἐκεῖνα, ἐν οἷς ἔλεγε καὶ περὶ τοῦ ἀπροσίτου φωτὸς τῆς μεταμορφώσεως τοῦ Δεσπότου Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ τῶν τῆς τοῦ φω τὸς τούτου θέας ἠξιωμένων προκρίτων μαθητῶν αὐ τοῦ καὶ ἀποστόλων λέξεσιν αὐταῖς τάδε·. Τὸ ἐν Θαβωρίες λάμψαν φῶς οὐκ ἀπρόσιτον ἦν, οὐδὲ κατὰ ἀλήθειαν ὑπῆρχε φῶς θεότητος, οὐδὲ ἀγγέλων ὅλως ἱερώτερον ἢ θειότερον, ἀλλὰ καὶ χεῖρον καὶ κατώ τερον καὶ αὐτῆς τῆς ἡμετέρας νοήσεως. Πάντα γὰρ τά τε νοήματα καὶ τὰ νοούμενα σεμνότερά ἐστι τοῦ φωτὸς ἐκείνου, ὡς τῇ ὄψει διὰ τοῦ ἀέρος προσπίπτοντος καὶ αἰσθητικῇ δυνάμει ὑποπίπτοντος, καὶ αἰσθητά μόνα δεικνύντος τοῖς ὁρῶσιν, ὑλικοῦ τε ὄντος καὶ ἐσχηματισμένου καὶ ἐν τόπῳ καὶ ἐν χρόνῳ φαινομένου καὶ τὸν ἀέρα χρωματίζοντος, καὶ νῦν μὲν συνισταμένου τε καὶ φαινομένου, νῦν δὲ διαλυομένου καὶ εἰς τὸ μὴ εἶναι χωροῦντο;, ἅτε φανταστοῦ, μεριστοῦ τε καὶ πεπερασμένου· διὸ καὶ ὁρώ μενον ἦν ὑπὸ τῶν στέρησιν πασχόντων τῶν νοερῶν ἐνεργειῶν, μᾶλλον δὲ μηδέπω ταύτας ὅλως κτησαμένων καὶ ἔτι ἀκαθάρτων ὄντων καὶ ἀτελῶν, καὶ ἐπ' αὐτῆς ἐκείνης τῆς ἐπὶ τοῦ ὄρους θέας, ὡς με δέπω ἀξιωθέντων τῆς τῶν θεοειδῶν νοήσεως· ἀνα γόμεθα δὲ ἀπὸ τοῦ τοιούτου φωτὸς ἐπὶ νοήματα καὶ θεωρήματα, & κρείττω ἐστὶν ἀσυγκρίτως τοῦ φωτὸς ἐκείνου. Τοιγαροῦν οἱ λέγοντες αὐτὸ ὑπὲρ νοῦν καὶ ἀληθινὸν καὶ ἀπρόσιτον καὶ τὰ τοιαῦτα, πεπλανημένοι εἰσὶ καθάπαξ, καὶ οὐδὲν τῶν φαινομένων και λῶν ὑψηλότερον εἰδότες, ἀσεβεῖς δὲ διὰ τοῦτο, καὶ ὀλεθριώτατα δόγματα εἰς τὴν Ἐκκλησίαν εἰσάγοντ τες. ο Ελεγέ τε ὁμοίως καὶ περὶ τῆς εὐχῆς τῆς, Κύριε Ιησού Χριστέ, Υἱὲ τοῦ Θεοῦ, ἐλέησον με, καὶ περὶ αὐτῆς ἐπ' αὐτῶν τῶν λέξεων οὑτωσίν Ἐγὼ πολλῶν ὄντων, ἅ τις ἂν ἔχοι δικαίως ἐγκα. λεῖν τῷ τῆς τοιαύτης διδασκαλίας ὑφηγητῇ, οὐδενὸς ἔλαττον ἡγοῦμαι καὶ τοῦτο, ὅτι τὰ τῶν Χριστιανῶν ἐπιχειρῶν διὰ τῶν εἰσπνοῶν ἀνατρέπειν μυστήρια, συκοφαντεῖ καὶ τοὺς Πατέρας, ὡς, ἅπερ νῦν αὐτὸς ἐκδιδάσκει, ταυτὰ κἀκείνους φρονήσαντας πρότερον. Εμβρότητα καὶ μιαρε, τίς πώποτε ἐκείνων νῆψιν καὶ φυλακὴν καρδίας καὶ προσοχήν, τοιαύτην τερα τείαν, ἣν σὺ παραδίδως, ώνόμασεν; Φασὶ δὲ τοῦτον νενομοθετηκέναι τοῖς μύσταις, εὐχῇ χρῆσθαι διά παντὸς οὕτως ἐχούσῃ· Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, Υιέ τοῦ Θεοῦ, ἐλέησόν με. Κάκ τούτου οὖν ἔστι συνε δεῖν, ὁποῖος ἦν ὁ τῶν εἰσπνοῶν εὑρέτης· τὸ μὲν γὰρ, Πάτερ ἡμῶν, ᾧ διαφερόντως οἱ Βογόμιλοι χρῶνται, οὐ νομοθετεῖ· ᾤετο γάρ οὕτω κατάδηλος ἔσεσθαι ανέχειν υποτίθεται, τούτοις τάς γε ἄλλας ἁπάσας εὐχὰς βαττολογίας καταλιμπάνει νομίζεσθαι· οἷς δ' αὖθις πάντων Χριστιανῶν ἐν ταύτῃ τῇ εὐχῇ τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν καὶ Θεὸν ἡμῶν και λούντων, οὗτος τὸν Θεὸς ἡμῶν, εἰς τὸν Υἱὲ Θεοῦ, μετείληφε, τούτοις τὸ πᾶν τῆς ἑαυτοῦ κακοδοξίας ἡμῖν ἐξεκάλυψε. Τῷ γὰρ τῶν Βογομίλων ἀκολούθως δόγματι μεταβάλλει καὶ οὗτος ἐν τῇ εἰρη μένῃ εὐχῇ τὸ, ὁ Θεὸς ἡμῶν, εἰς τὸν Υἱὲ Θεοῦ, ἐπεὶ ἄλλην γε αἰτίαν, δι᾿ ἣν τὴν τοιαύτην πεποίηκε με ταβολήν, οὐκ ἂν εἰπεῖν τις ἔχοι. ο Ἐκρίθη τοίνυν καὶ ἀμφότερα ταῦτα, ήγουν καὶ τὸ περὶ τοῦ ἀπρεσ [του φωτὸς τῆς μεταμορφώσεως καὶ τὸ περὶ τῆς εὐχῆς, βλασφήμως καὶ κακοδόξως εἰρῆσθαι παρ' αὐτοῦ, ἀπελεγχθέντα διαφόροις καὶ γραφικαῖς μή σεσι τῶν θεοφόρων Πατέρων, ἀναγνωσθεισῶν καὶ αὐτῶν ἐν ἐπηκές, κἀντεῦθεν κατεψηφίσθη παρ' ἡμῶν κοινῇ καὶ συνοδικῇ ψήφῳ, καὶ οὐδὲ εἰς κατη γυρίαν ὅλως ἐκρίθη δεκτός· φησὶ γὰρ καὶ ὁ τῆς ἐν Χαλκηδόνι τέταρτος κανών μετά τινα, τοὺς ὑπὸ και τηγορίαν προλαβοῦσαν ὄντας μὴ πρότερον εἶναι δε κτοὺς εἰς ἐπισκόπων κατηγορίαν ἢ ἑτέρων κληρικῶν, πρὶν ἂν ἀθώους ἑαυτοὺς τῶν ἐπαχθέντων αὐτοῖς ἀποδείξωσιν ἐγκλημάτων. Πλατύτερον δὲ τὰ περὶ τούτου διέξεισιν ὁ τηνικαῦτα ἐκτεθεὶς ἐκκλησιαστικὸς τόμος, δι' οὗ καὶ ἐπιτίμιον ἀφορισμο ἐπανετεινάμεθα καὶ ἀπηγορεύσαμεν δι' αὐτοῦ καὶ ἀπετρέψαμεν, ὥστε μηδένα ἐπ᾽ ἀδείας λόγον ὅλως κινεῖν ὑποθέσεων τοιούτων καὶ νόθα παρεισάγειν εἰς τὴν Ἐκκλησίαν Θεοῦ δόγματα ἢ καὶ δογματίζειν τολμαν· παρηνέσαμεν δὲ, ὡς εἰκὸς, καὶ τῷ Παλαμά, ὥστε μηδέν τι περὶ τοιούτων ἢ γράφειν ἢ λέγειν, ἵνα μὴ θόρυβον ἐμποιῇ τῇ Ἐκκλησίᾳ. Μαθόντες δὲ ἔπειτα, ὡς καὶ πάλιν τοῖς αὐτοῖς ἐπιχειρεῖ, καὶ ὡς ἔνια τῶν τοῦ ἐκτεθέντος τόμου παρερμηνεύει παρά τὴν παράδοσιν καὶ κοινὴν ἔννοιαν τῶν δογμάτων τῆς Ἐκκλησίας Χριστοῦ, διεμηνυσάμεθα αὐτῷ πρὸς ἡμᾶς ἐπιστῆναι, ἐπὶ τῷ μαθεῖν, εἰ ταῖς ἀληθείαις οὕτως ἔχει. Ο δὲ, οὐκ οἴδαμεν ὅπως πλὴν εἰ μὴ ἑαυτοῦ προκατεγνωκώς ἦν, οὔτε ἦλθεν ὡς ἡμᾶς, καὶ ἀπέδρα εἰς τὴν Ηράκλειαν, καὶ πάλιν ἀνηγγέλη ἡμῖν, τοῖς αὐτοῖς αὐτὸν κἀκεῖσε χρῆσθαι. Ἐνεχθείς οὖν ἐκεῖθεν ἀπῃτήθη καὶ τοὺς λόγους ἐμφανίσαι, οὓς εξέθετο καταφρονήσας τοῦ ἀφορισμοῦ, καὶ ὁμολογίαν δοῦναι. Πεποίηκε δὲ οὐδέτερον, ἀλλὰ καὶ τῶν προτέρων είχετο, καὶ γράφων οὐκ ἔληγε, καὶ ἵνα τέλος ταῦτα λάβῃ ποτὲ, δέον ἐκρίθη καὶ τῇ κρατίστῃ καὶ ἁγίᾳ μου Δεσποίνῃ καὶ τοῖς φιλευσεβέσι καὶ φ λοθέοις ἄρχουσι, κρατηθῆναι τοῦτον καὶ κωλυθῆναι ἐντεῦθεν τοῦ μὴ τοῖς πολλοῖς ἀναμίγνυσθαι, ἕως ἂν πληροφορίαν δῷ καὶ ἀπόδειξιν ἐναργῆ, ὡς ὀρθὸν ἔχει τὸ φρόνημα, καὶ ὑποταγῇ, καὶ οὐκέτι παρακούσῃ τῆς Εκκλησίας, ὑπότιθεμένης αὐτῷ τὰ σωτήρια. Καλῶς δὲ ποιήσετε καὶ ὑμεῖς, εἰ γράψαντες αὐτῷ παραινετικῶς διεγείρητε πρὸς τοῦτο· ἐπειδὴ γὰρ ἐλαλήθησαν μὲν πρότερον περὶ αὐτοῦ, ὅσα καὶ ἐλαλήθησαν, μήπω δὲ τούτων ἐξετασθέντων, οὔτε τοῦ λέγειν, οὔτε τοῦ γράφειν ἐπαύσατο καὶ μετὰ τὴν ἐπιτίμησιν, μικρά
JOAN. CALEC.E CP. PATRIARCHÆ
προσέχοντες τῇ διδασκαλίᾳ ἑαυτοὺς πρὸς τὸ μὴ και οἷς δ' ὅμως ταύτῃ τῇ μικρᾷ εὐχῇ μόνῃ διὰ βίου προστ
κῶς παθεῖν παραθήγουσι, καὶ φόβῳ τῶν ἐπηρτημένων τιμωριῶν τὴν σωτηρίαν αὐτοῖς ἐξεργάζονται.»
Τούτων ἀναγνωσθέντων ἀπετρέψαμεν κατ' αὐτοὺς
καὶ ἡμεῖς, καὶ οὐδὲν παρεχωρήσαμεν λέγειν ἢ κινεῖν
αὐτόν τι περὶ δογμάτων. Μηδ' οὕτω δὲ αὐτοῦ πειθομένου πρὸς τὸ προκείμενον ἐλθεῖν, καὶ περὶ ὧν ἡ
ἐξέτασις, προεκομίσθησαν ἐπὶ τοῦ μέσου, ἃς ὁ Βαρλαὰμ φθάσας ἐποιήσατο ἀναφορὰς κατὰ τοῦ Παλαμᾶ,
καὶ ἀνεγνώσθησαν ἀκουόντων πάντων· ὁμοίως παρήχθησαν καὶ ἀνεγνώσθησαν καὶ ἀπὸ τῶν συγγραμμάτων αὐτοῦ ἐκεῖνα, ἐν οἷς ἔλεγε καὶ περὶ τοῦ
ἀπροσίτου φωτὸς τῆς μεταμορφώσεως τοῦ Δεσπότου
Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ τῶν τῆς τοῦ φω
τὸς τούτου θέας ἠξιωμένων προκρίτων μαθητῶν αὐτοῦ καὶ ἀποστόλων λέξεσιν αὐταῖς τάδε·. Τὸ ἐν
Θαβωρίες λάμψαν φῶς οὐκ ἀπρόσιτον ἦν, οὐδὲ κατὰ
ἀλήθειαν ὑπῆρχε φῶς θεότητος, οὐδὲ ἀγγέλων ὅλως
ἱερώτερον ἢ θειότερον, ἀλλὰ καὶ χεῖρον καὶ κατώ
τερον καὶ αὐτῆς τῆς ἡμετέρας νοήσεως. Πάντα γὰρ
τά τε νοήματα καὶ τὰ νοούμενα σεμνότερά ἐστι τοῦ
φωτὸς ἐκείνου, ὡς τῇ ὄψει διὰ τοῦ ἀέρος προσπίπτοντος καὶ αἰσθητικῇ δυνάμει ὑποπίπτοντος, καὶ
αἰσθητά μόνα δεικνύντος τοῖς ὁρῶσιν, ὑλικοῦ τε
ὄντος καὶ ἐσχηματισμένου καὶ ἐν τόπῳ καὶ ἐν χρόνῳ
φαινομένου καὶ τὸν ἀέρα χρωματίζοντος, καὶ νῦν
μὲν συνισταμένου τε καὶ φαινομένου, νῦν δὲ διαλυομένου καὶ εἰς τὸ μὴ εἶναι χωροῦντο;, ἅτε φαντα
στοῦ, μεριστοῦ τε καὶ πεπερασμένου· διὸ καὶ ὁρώμενον ἦν ὑπὸ τῶν στέρησιν πασχόντων τῶν νοερῶν
ἐνεργειῶν, μᾶλλον δὲ μηδέπω ταύτας ὅλως κτησαμένων καὶ ἔτι ἀκαθάρτων ὄντων καὶ ἀτελῶν, καὶ
ἐπ' αὐτῆς ἐκείνης τῆς ἐπὶ τοῦ ὄρους θέας, ὡς με
δέπω ἀξιωθέντων τῆς τῶν θεοειδῶν νοήσεως· ἀναγόμεθα δὲ ἀπὸ τοῦ τοιούτου φωτὸς ἐπὶ νοήματα καὶ
θεωρήματα, & κρείττω ἐστὶν ἀσυγκρίτως τοῦ φωτὸς
ἐκείνου. Τοιγαροῦν οἱ λέγοντες αὐτὸ ὑπὲρ νοῦν καὶ
ἀληθινὸν καὶ ἀπρόσιτον καὶ τὰ τοιαῦτα, πεπλανημένοι εἰσὶ καθάπαξ, καὶ οὐδὲν τῶν φαινομένων και
λῶν ὑψηλότερον εἰδότες, ἀσεβεῖς δὲ διὰ τοῦτο, καὶ
ὀλεθριώτατα δόγματα εἰς τὴν Ἐκκλησίαν εἰσάγοντ
τες. ο Ελεγέ τε ὁμοίως καὶ περὶ τῆς εὐχῆς τῆς,
Κύριε Ιησού Χριστέ, Υἱὲ τοῦ Θεοῦ, ἐλέησον
με, καὶ περὶ αὐτῆς ἐπ' αὐτῶν τῶν λέξεων οὑτωσίν·
Ἐγὼ πολλῶν ὄντων, ἅ τις ἂν ἔχοι δικαίως ἐγκα.
λεῖν τῷ τῆς τοιαύτης διδασκαλίας ὑφηγητῇ, οὐδενὸς
ἔλαττον ἡγοῦμαι καὶ τοῦτο, ὅτι τὰ τῶν Χριστιανῶν
ἐπιχειρῶν διὰ τῶν εἰσπνοῶν ἀνατρέπειν μυστήρια,
συκοφαντεῖ καὶ τοὺς Πατέρας, ὡς, ἅπερ νῦν αὐτὸς
ἐκδιδάσκει, ταυτὰ κἀκείνους φρονήσαντας πρότερον.
Εμβρότητα καὶ μιαρε, τίς πώποτε ἐκείνων νῆψιν
καὶ φυλακὴν καρδίας καὶ προσοχήν, τοιαύτην τερα
τείαν, ἣν σὺ παραδίδως, ώνόμασεν; Φασὶ δὲ τοῦτον
νενομοθετηκέναι τοῖς μύσταις, εὐχῇ χρῆσθαι διά
παντὸς οὕτως ἐχούσῃ· Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, Υιέ
τοῦ Θεοῦ, ἐλέησόν με. Κάκ τούτου οὖν ἔστι συνεδεῖν, ὁποῖος ἦν ὁ τῶν εἰσπνοῶν εὑρέτης· τὸ μὲν γὰρ,
Πάτερ ἡμῶν, ᾧ διαφερόντως οἱ Βογόμιλοι χρῶνται,
οὐ νομοθετεῖ· ᾤετο γάρ οὕτω κατάδηλος ἔσεσθαι
«
ανέχειν υποτίθεται, τούτοις τάς γε ἄλλας ἁπάσας
εὐχὰς βαττολογίας καταλιμπάνει νομίζεσθαι· οἷς δ'
αὖθις πάντων Χριστιανῶν ἐν ταύτῃ τῇ εὐχῇ τὸν
Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν καὶ Θεὸν ἡμῶν και
λούντων, οὗτος τὸν Θεὸς ἡμῶν, εἰς τὸν Υἱὲ Θεοῦ,
μετείληφε, τούτοις τὸ πᾶν τῆς ἑαυτοῦ κακοδοξίας
ἡμῖν ἐξεκάλυψε. Τῷ γὰρ τῶν Βογομίλων ἀκολούθως δόγματι μεταβάλλει καὶ οὗτος ἐν τῇ εἰρημένῃ εὐχῇ τὸ, ὁ Θεὸς ἡμῶν, εἰς τὸν Υἱὲ Θεοῦ, ἐπεὶ
ἄλλην γε αἰτίαν, δι᾿ ἣν τὴν τοιαύτην πεποίηκε με
ταβολήν, οὐκ ἂν εἰπεῖν τις ἔχοι. ο Ἐκρίθη τοίνυν
καὶ ἀμφότερα ταῦτα, ήγουν καὶ τὸ περὶ τοῦ ἀπρεσ
[του φωτὸς τῆς μεταμορφώσεως καὶ τὸ περὶ τῆς
εὐχῆς, βλασφήμως καὶ κακοδόξως εἰρῆσθαι παρ'
αὐτοῦ, ἀπελεγχθέντα διαφόροις καὶ γραφικαῖς μή
σεσι τῶν θεοφόρων Πατέρων, ἀναγνωσθεισῶν καὶ
αὐτῶν ἐν ἐπηκές, κἀντεῦθεν κατεψηφίσθη παρ'
ἡμῶν κοινῇ καὶ συνοδικῇ ψήφῳ, καὶ οὐδὲ εἰς κατη
γυρίαν ὅλως ἐκρίθη δεκτός· φησὶ γὰρ καὶ ὁ τῆς ἐν
Χαλκηδόνι τέταρτος κανών μετά τινα, τοὺς ὑπὸ και
τηγορίαν προλαβοῦσαν ὄντας μὴ πρότερον εἶναι δε
κτοὺς εἰς ἐπισκόπων κατηγορίαν ἢ ἑτέρων κληρι
κῶν, πρὶν ἂν ἀθώους ἑαυτοὺς τῶν ἐπαχθέντων
αὐτοῖς ἀποδείξωσιν ἐγκλημάτων. Πλατύτερον δὲ τὰ
περὶ τούτου διέξεισιν ὁ τηνικαῦτα ἐκτεθεὶς ἐκκλη
σιαστικός τόμος, δι' οὗ καὶ ἐπιτίμιον ἀφορισμο
ἐπανετεινάμεθα καὶ ἀπηγορεύσαμεν δι' αὐτοῦ καὶ
ἀπετρέψαμεν, ὥστε μηδένα ἐπ᾽ ἀδείας λόγον ὅλως
κινεῖν ὑποθέσεων τοιούτων καὶ νόθα παρεισάγειν εἰς
τὴν Ἐκκλησίαν Θεοῦ δόγματα ἢ καὶ δογματίζειν
τολμαν· παρηνέσαμεν δὲ, ὡς εἰκὸς, καὶ τῷ Παλαμά,
ὥστε μηδέν τι περὶ τοιούτων ἢ γράφειν ἢ λέγειν,
ἵνα μὴ θόρυβον ἐμποιῇ τῇ Ἐκκλησίᾳ. Μαθόντες δὲ
ἔπειτα, ὡς καὶ πάλιν τοῖς αὐτοῖς ἐπιχειρεῖ, καὶ ὡς
ἔνια τῶν τοῦ ἐκτεθέντος τόμου παρερμηνεύει παρά
τὴν παράδοσιν καὶ κοινὴν ἔννοιαν τῶν δογμάτων
τῆς Ἐκκλησίας Χριστοῦ, διεμηνυσάμεθα αὐτῷ πρὸς
ἡμᾶς ἐπιστῆναι, ἐπὶ τῷ μαθεῖν, εἰ ταῖς ἀληθείαις
οὕτως ἔχει. Ο δὲ, οὐκ οἴδαμεν ὅπως πλὴν εἰ μὴ
ἑαυτοῦ προκατεγνωκώς ἦν, οὔτε ἦλθεν ὡς ἡμᾶς, καὶ
ἀπέδρα εἰς τὴν Ηράκλειαν, καὶ πάλιν ἀνηγγέλη
ἡμῖν, τοῖς αὐτοῖς αὐτὸν κἀκεῖσε χρῆσθαι. Ἐνεχθείς
οὖν ἐκεῖθεν ἀπῃτήθη καὶ τοὺς λόγους ἐμφανίσαι, οὓς
εξέθετο καταφρονήσας τοῦ ἀφορισμοῦ, καὶ ὁμολο
γίαν δοῦναι. Πεποίηκε δὲ οὐδέτερον, ἀλλὰ καὶ τῶν
προτέρων είχετο, καὶ γράφων οὐκ ἔληγε, καὶ ἵνα
τέλος ταῦτα λάβῃ ποτὲ, δέον ἐκρίθη καὶ τῇ κρατίστῃ
καὶ ἁγίᾳ μου Δεσποίνῃ καὶ τοῖς φιλευσεβέσι καὶ φ:-
λοθέοις ἄρχουσι, κρατηθῆναι τοῦτον καὶ κωλυθῆναι
ἐντεῦθεν τοῦ μὴ τοῖς πολλοῖς ἀναμίγνυσθαι, ἕως ἂν
πληροφορίαν δῷ καὶ ἀπόδειξιν ἐναργῆ, ὡς ὀρθὸν ἔχει
τὸ φρόνημα, καὶ ὑποταγῇ, καὶ οὐκέτι παρακούσῃ τῆς
Εκκλησίας, ὑπότιθεμένης αὐτῷ τὰ σωτήρια. Καλῶς
δὲ ποιήσετε καὶ ὑμεῖς, εἰ γράψαντες αὐτῷ παραινετι
κῶς διεγείρητε πρὸς τοῦτο· ἐπειδὴ γὰρ ἐλαλήθησαν
μὲν πρότερον περὶ αὐτοῦ, ὅσα καὶ ἐλαλήθησαν, μήπω
δὲ τούτων ἐξετασθέντων, οὔτε τοῦ λέγειν, οὔτε τοῦ
γράφειν ἐπαύσατο καὶ μετὰ τὴν ἐπιτίμησιν, μικρά
Part XXXV, XXVIPars XXXV, XXVI
col. 1273–1274page 139 of 238
PG 152:1273μάτων πρότερον τόμον, καὶ σὺν Ἀκινδύνῳ πά λιν. τοῦ ἀφορισμού φροντίσας· ἐφωράθη δὲ ἔπειτα και τινα του τόμου παρερμηνεύων καὶ λέγων καὶ γρά φων παρὰ τὰς θεσπισθείσας, ὡς εἴρηται, τῶν ἁγίων παραδόσεις τε καὶ φωνάς. Πῶς ἔχει λόγον ἀσφα λείας καὶ πληροφορίας χωρίς δεχθῆναι παρὰ τῆς Εκκλησίας; Δεινὸν γὰρ καὶ δεινοῦ πέρα μάλιστα, εἰ αἰτιώτατος ἄλλοις παραχωρηθείη γενέσθαι ψυχι κοῦ κινδύνου, ὅπερ καὶ ὑμεῖς καὶ πᾶς τις ἄλλος εὖ φρονῶν οὐκ ἄλλως ἐρεῖ. Ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ εἴη μετὰ πάντων ὑμῶν. Μηνὶ Νοεμβρίῳ ἰνδ. ιγ'. † Ἡ ἁγιωτάτη μητρόπολις τῆς Πισιδίας ἐπὶ πολλοῖς ἐστιν ἤδη τοῖς χρόνοις ἀρχιερατικῆς ἀμοιροῦσα ποιο μαντίας καὶ ἐπισκέψεως, ἅτε δὴ καὶ τοῦ λαχόντος αὐτ τὴν ἱερωτάτου ἀρχιερέως ἐκείνου κωλυθέντος ὑπὸ τῆς ἐπισυμβάσης ἐθνικῆς ἐπικρατείας προσμείναι ταύτη δὴ τῇ κατ' αὐτὸν ἐκκλησίᾳ· μεταλλάξαντος μέντοι τὴν ζωὴν, ἀνήνεγκαν καὶ ἐζήτησαν οἱ τῆς ἐκκλησίας ταύτης ἀρχιερέως τυχεῖν γνησίου, πολλάκις τοῦτο ζητήσαντες, καὶ περιόντος ἐκείνου, τοῦ και ροῦ δὲ μὴ διδόντος διὰ τὴν ἐπικρατοῦσαν ἐν τῷ τόπῳ ἐθνικὴν βίαν ἀρχιερέα γνήσιον ἀπὸ τόπου ἑτέρου ἐγκαταστῆναι τῇ ἐκκλησίᾳ ταύτῃ· ἐκχωρηθέντι γὰρ καὶ τῷ Σίδης τὰ κατ' αὐτὴν, οὐδὲ τούτῳ ἐγένετο καταλαβεῖν καὶ ἐπιστῆναι ἐκεῖσε· δεῖν ᾠήθημεν διὰ τὰς τοιαύτας αἰτίας, ἵνα μὴ ἐπὶ πλέον ὁ ὑπ' αὐτὴν Χριστιανικὸς λαὸς ἀρχιερατικῆς στερῆται ποιμαν σίας καὶ τοῦ ἐντεῦθεν ἁγιασμοῦ, θεραπεῦσαι τρό που ἕτερον τὰ περὶ τούτου, καὶ δὴ γνώμῃ κοινῇ τῆς Ο περὶ ἡμᾶς ὁμηγύρεως τῶν ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Ἀδριανουπόλεως, τοῦ Φιλαδελφείας, του Διδυ μοτείχου, τοῦ Μαδύτων, τοῦ Φιλίππων, τοῦ ᾿Αμά στριδος, τοῦ Ζηκχίας, τοῦ Μηθύμνης, τοῦ Ρωσίου, τοῦ Μηδείας καὶ τοῦ Τενέδου, δίκαιον ἐκρίναμεν μετατεθῆναι εἰς τὴν αὐτὴν ἁγιωτάτην μητρόπολιν Πισιδίας τὴν ὑπ' αὐτὴν θεοφιλέστατον ἐπίσκοπον Σωζοπόλεως, πραχθέντος τούτου καὶ οἰκονομηθέντος καὶ ἐπὶ πολλοῖς ἑτέροις παρὰ τῶν πρὸ ἡμῶν. Ἐπι λήψεται τοιγαροῦν οὗτος τῆς αὐτῆς ἁγιωτάτης μη τροπόλεως, καὶ μεθέξει τῶν ἐν αὐτῇ, εἰς μητροπολίτην τε καὶ ὑπέρτιμον τετιμημένος ἔσται, καὶ τῆς αὐτῆς ἀπολαύσει τιμῆς παρὰ τοῦ ὑπ' αὐτὸν ποιμνίου, ἧς καὶ οἱ γνήσιοι ταύτης ἀρχιερεῖς, καὶ πάντα ἁπλῶς ἐπ' αὐτῇ διαπράξεται, ὅσα ἐφεῖται κανονικῶς, διὰ φροντίδος δὲ παντοίας. ήσε ται καὶ ἐπιμελείας τὴν ψυχικὴν ὠφέλειαν τοῦ ὑπ' αὐτὴν κλήρου καὶ τοῦ λαοῦ, εὐπειθεῖν τούτῳ καὶ αὐτῶν ὀφειλόντων καὶ πειθαρχεῖν ὡς οἰκείῳ ποιμένι καὶ πατρὶ καὶ διδασκάλῳ πνευματικῷ καὶ μεσίτῃ καὶ διαλλακτῇ τὰ πρὸς τὸν Θεόν. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ ἐγέ νετο καὶ ἐπεδόθη πρὸς αὐτὸν καὶ ἡ παροῦσα ἡμε τέρα καὶ συνοδική πράξις εἰς ἀσφάλειαν μηνί ᾿Απριλλίῳ ίνδ. ιγ', † Συνοδικὸς τόμος ἐπικυρῶν τὸν ἐπ' ἐλέγχῳ καὶ καταδίκῃ τῶν τοῦ Βαρλαὰμ καὶ ᾿Ακινδύνου δογ † Οντως οὐδεὶς οὕτως ἀρχιτέκτων οὐδενὸς τῶν ποικίλων ὡς ποριστής και προστάτης παντοδαπῆς δυσσεβείας ὁ ἀντικείμενος· πάλαι μὲν γὰρ οὗτος, τοῦ Θεοῦ διεστὰς τὸ ἀνθρώπειον φύλον, πληθὺν θεῶν φρονεῖν καὶ σέβειν ἀνέπειθεν, ὡς ἑνὸς Θεοῦ μὴ δυ ναμένου σώζειν τὸ οὐράνιον καὶ ἐπίγειον καὶ παντοδαπὸν ζῶον τουτί, τὸν ἄνθρωπον· ἐπεὶ δ᾽ ἐξη λέγχθη τὰ τῆς ἀπάτης, μόνου πάντων ἀναπεφηνότος Χριστοῦ Θεοῦ παντοδυνάμου και παντοκράτορος, 8; οὐρανόθεν ἐνδημήσας τῇ γῇ, καὶ καταβὰς αὖθις ἀπὸ ταύτης εἰς ᾅδου, κἀκεῖθεν παλινδρομήσας καὶ εἰς οὐρανοὺς μετὰ τοῦ ἀνθρωπίνου προσλήμματος ἀναλύσας, πάντα, ὅσα ἐθέλησεν, ἐν πᾶσιν ἐποίησεν, ἑτέραν ὁ καθηγεμὼν τῆς ἀπάτης ἐτράπετο, καὶ ἀπωθεῖσθαι μὲν ὑποκρίνεται τὴν πολύθεον πλάνην, συνωθεῖν δὲ πλάττεται πάντας εἰς ἕνα Θεὸν ταῖς ὄντως ἀποστήσοι Θεοῦ· πείθεῖν γὰρ ἐγχειρεῖ ταῖς ἑκάστοτε τῶν κακοδόξων φωναῖς, ἀλλ' ὡς τοῦ ἑνὸς τῶν αἱρετικῶν σοφιστείαις, μὴ τρισυπόστατον εἶναι τοῦτον καὶ παντοδύναμον. Τί διὰ τούτων κατασκευάζειν ἐθέλων; Πολυθεῖαν ἅμα καὶ ἀθεῖαν· οὐ γὰρ Πατρὸς ὁ Υἱὸς, οὐκ ἀληθὴς Θεὸς, ὁ τῆς ᾿Αρείου μα νίας τὸ κράτιστον, πῶς Θεὸς ἀληθὴς ὁ Πατήρ; Πῶς δ' ἄκτιστος ἀληθῶς ὁ γεννήσας κτιστόν; Πῶς δ᾽ εἰς ἀλλήλων ἀφεστηκότων; Πῶς δ᾽ αὖθις ἔσται Πατὴρ ἔσται Θεὸς ἐκ κτιστοῦ καὶ ἀκτίστου, τῶν πλεῖστον ὁ αὐτὸς ἑκάτερος ων; 8 πάλιν ὑπῆρχε τῆς Σαβελλίου παραφορᾶς· ὑφ᾽ ἑκατέρου γὰρ ἐκάτερον χωρή. σει πρὸς τὸ μὴ ὅν. Οὐκοῦν ἐξηλέγχθη κὰν τούτοις ὁ τῆς πλάνης προστάτης, ἐν τρισὶ προσώποις ἀκτί στοις, υποστατικῶς διαφέρουσιν, ἵνα Θεόν κηρυξάν των τῶν ἁγίων Πατέρων καὶ σοφῶς ἀποσκευασαμέ νων ἐντεῦθεν καὶ τὴν σύγχυσιν καὶ τὴν σύνθεσιν. Ἀλλὰ κάν τούτοις οὕτως ἐξελεγχθείς, οὐκ ἠρεμεῖν εἰς τέλος ἔγνωκεν ἡ πρὸς ἀπάτην ἀμηχάνω; εὐμής χανος, οὐδ᾽ ἐκστῆναι τῆς πρὸς ἀθεῖαν ἅμα καὶ που λυθείαν φερούσης τοὺς αὐτῷ πειθομένους ὑπέμεινεν, ἀλλὰ τῆς προτέρας ἐκείνης απάτης μέρος μὲν ἀπο στέρξαι πανούργως, ὡς λανθάνειν τοὺς πολλοὺς δύναιτο, μέρος δ' ἀπολαβών, ὡς δι' ἐκείνου μηδὲν ἧττον πρὸς τὸ βάραθρόν ἐστιν, οὓς ἐπισπῷτο, πάλιν ὑποτίθεται λέγειν τοὺς ὑπηρετουμένους τῇ πλάνῃ, Ο Θεὸν μὲν ένα δῆθεν καὶ τοῦτον τρισυπόστατον σέ βειν, οὐ μὴν ὡς μιᾶς οὔσης τῶν τριῶν φύσεως, θε λήσεως, δυνάμεως, ἐνεργείας, βασιλείας, σοφίας, ἀγαθότητος, ἀπειρίας, ἁπλότητος καὶ πάντων ὡς εἰπεῖν τῶν τῆς θεότητος αὐχημάτων, ἀλλ' ὡς τούτων πασῶν ἐν οὐσῶν, οὐσίας μόνης, κτιστῶν δὲ τῶν παρὰ ταύτην ἀπάντων· εἰ γὰρ ἄκτιστός ἐστι, φασί, καὶ ἡ θεία θέλησις καὶ δύναμις καὶ ἐνέργεια, οὐδὲν τῆς ἀκτίστου οὐσίας διενηνόχασιν· εἰ δὲ διενηνύμα σιν αὗται ἐκείνης όπωσοῦν, μία ἄκτιστος θεότης ή τούτων ὡς αἰτία τούτων ὑπερκειμένη ουσία του Θεοῦ· αἱ δ' ἐξ ἐκείνης αὗται κἀκείνης όπωσοῦν διατ φέρουσαι τοῖς τοῦ Θεοῦ κτίσμασιν εἰσιν ἐναρίθμιας. Ταῦτ᾽ ἄρα καὶ τὴν λαμπρότητα τῆς θείας φύσεως, τὸ τοῦ μέλλοντος αἰῶνος φῶς, οὗ καὶ τὸ προοίμιον
μάτων πρότερον τόμον, καὶ σὺν Ἀκινδύνῳ πάλιν.
τοῦ ἀφορισμού φροντίσας· ἐφωράθη δὲ ἔπειτα και
τινα του τόμου παρερμηνεύων καὶ λέγων καὶ γρά
φων παρὰ τὰς θεσπισθείσας, ὡς εἴρηται, τῶν ἁγίων
παραδόσεις τε καὶ φωνάς. Πῶς ἔχει λόγον ἀσφα
λείας καὶ πληροφορίας χωρίς δεχθῆναι παρὰ τῆς
Εκκλησίας; Δεινὸν γὰρ καὶ δεινοῦ πέρα μάλιστα,
εἰ αἰτιώτατος ἄλλοις παραχωρηθείη γενέσθαι ψυχικοῦ κινδύνου, ὅπερ καὶ ὑμεῖς καὶ πᾶς τις ἄλλος εὖ
φρονῶν οὐκ ἄλλως ἐρεῖ. Ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ εἴη μετὰ
πάντων ὑμῶν. Μηνὶ Νοεμβρίῳ ἰνδ. ιγ'.
XXXV. Synodus episcopum Sozopoleos nominat metropolitam Pisidia.
† Ἡ ἁγιωτάτη μητρόπολις τῆς Πισιδίας ἐπὶ πολλοῖς
ἐστιν ἤδη τοῖς χρόνοις ἀρχιερατικῆς ἀμοιροῦσα ποιο
μαντίας καὶ ἐπισκέψεως, ἅτε δὴ καὶ τοῦ λαχόντος αὐτ
τὴν ἱερωτάτου ἀρχιερέως ἐκείνου κωλυθέντος ὑπὸ τῆς
ἐπισυμβάσης ἐθνικῆς ἐπικρατείας προσμείναι ταύτη
δὴ τῇ κατ' αὐτὸν ἐκκλησίᾳ· μεταλλάξαντος μέντοι
τὴν ζωὴν, ἀνήνεγκαν καὶ ἐζήτησαν οἱ τῆς ἐκκλησίας ταύτης ἀρχιερέως τυχεῖν γνησίου, πολλάκις
τοῦτο ζητήσαντες, καὶ περιόντος ἐκείνου, τοῦ καιροῦ δὲ μὴ διδόντος διὰ τὴν ἐπικρατοῦσαν ἐν τῷ τόπῳ
ἐθνικὴν βίαν ἀρχιερέα γνήσιον ἀπὸ τόπου ἑτέρου
ἐγκαταστῆναι τῇ ἐκκλησίᾳ ταύτῃ· ἐκχωρηθέντι γὰρ
καὶ τῷ Σίδης τὰ κατ' αὐτὴν, οὐδὲ τούτῳ ἐγένετο
καταλαβεῖν καὶ ἐπιστῆναι ἐκεῖσε· δεῖν ᾠήθημεν διὰ
τὰς τοιαύτας αἰτίας, ἵνα μὴ ἐπὶ πλέον ὁ ὑπ' αὐτὴν
Χριστιανικὸς λαὸς ἀρχιερατικῆς στερῆται ποιμαν
σίας καὶ τοῦ ἐντεῦθεν ἁγιασμοῦ, θεραπεῦσαι τρόπου ἕτερον τὰ περὶ τούτου, καὶ δὴ γνώμῃ κοινῇ τῆς Ο
περὶ ἡμᾶς ὁμηγύρεως τῶν ἱερωτάτων ἀρχιερέων,
τοῦ Ἀδριανουπόλεως, τοῦ Φιλαδελφείας, του Διδυ
μοτείχου, τοῦ Μαδύτων, τοῦ Φιλίππων, τοῦ ᾿Αμά
στριδος, τοῦ Ζηκχίας, τοῦ Μηθύμνης, τοῦ Ρωσίου,
τοῦ Μηδείας καὶ τοῦ Τενέδου, δίκαιον ἐκρίναμεν
μετατεθῆναι εἰς τὴν αὐτὴν ἁγιωτάτην μητρόπολιν
Πισιδίας τὴν ὑπ' αὐτὴν θεοφιλέστατον ἐπίσκοπον
Σωζοπόλεως, πραχθέντος τούτου καὶ οἰκονομηθέντος
καὶ ἐπὶ πολλοῖς ἑτέροις παρὰ τῶν πρὸ ἡμῶν. Ἐπιλήψεται τοιγαροῦν οὗτος τῆς αὐτῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως, καὶ μεθέξει τῶν ἐν αὐτῇ, εἰς μητροπο
λίτην τε καὶ ὑπέρτιμον τετιμημένος ἔσται, καὶ τῆς
αὐτῆς ἀπολαύσει τιμῆς παρὰ τοῦ ὑπ' αὐτὸν ποιμνίου,
ἧς καὶ οἱ γνήσιοι ταύτης ἀρχιερεῖς, καὶ πάντα
ἁπλῶς ἐπ' αὐτῇ διαπράξεται, ὅσα ἐφεῖται κανονι
κῶς, διὰ φροντίδος δὲ παντοίας.
ήσε
ται καὶ ἐπιμελείας τὴν ψυχικὴν ὠφέλειαν τοῦ ὑπ'
αὐτὴν κλήρου καὶ τοῦ λαοῦ, εὐπειθεῖν τούτῳ καὶ
αὐτῶν ὀφειλόντων καὶ πειθαρχεῖν ὡς οἰκείῳ ποιμένι
καὶ πατρὶ καὶ διδασκάλῳ πνευματικῷ καὶ μεσίτῃ καὶ
διαλλακτῇ τὰ πρὸς τὸν Θεόν. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ ἐγένετο καὶ ἐπεδόθη πρὸς αὐτὸν καὶ ἡ παροῦσα ἡμετέρα καὶ συνοδική πράξις εἰς ἀσφάλειαν μηνί
᾿Απριλλίῳ ίνδ. ιγ',
XXXVI. Libellus synodalis confirmans condemnationema monachorum Barlaam et Acindyni.
† Συνοδικὸς τόμος ἐπικυρῶν τὸν ἐπ' ἐλέγχῳ καὶ
καταδίκῃ τῶν τοῦ Βαρλαὰμ καὶ ᾿Ακινδύνου δογ
† Οντως οὐδεὶς οὕτως ἀρχιτέκτων οὐδενὸς τῶν
ποικίλων ὡς ποριστής και προστάτης παντοδαπῆς
δυσσεβείας ὁ ἀντικείμενος· πάλαι μὲν γὰρ οὗτος,
τοῦ Θεοῦ διεστὰς τὸ ἀνθρώπειον φύλον, πληθὺν θεῶν
φρονεῖν καὶ σέβειν ἀνέπειθεν, ὡς ἑνὸς Θεοῦ μὴ δυ
ναμένου σώζειν τὸ οὐράνιον καὶ ἐπίγειον καὶ παντοδαπὸν ζῶον τουτί, τὸν ἄνθρωπον· ἐπεὶ δ᾽ ἐξηλέγχθη τὰ τῆς ἀπάτης, μόνου πάντων ἀναπεφηνότος
Χριστοῦ Θεοῦ παντοδυνάμου και παντοκράτορος,
8; οὐρανόθεν ἐνδημήσας τῇ γῇ, καὶ καταβὰς αὖθις
ἀπὸ ταύτης εἰς ᾅδου, κἀκεῖθεν παλινδρομήσας καὶ
εἰς οὐρανοὺς μετὰ τοῦ ἀνθρωπίνου προσλήμματος
ἀναλύσας, πάντα, ὅσα ἐθέλησεν, ἐν πᾶσιν ἐποίησεν,
ἑτέραν ὁ καθηγεμὼν τῆς ἀπάτης ἐτράπετο, καὶ
ἀπωθεῖσθαι μὲν ὑποκρίνεται τὴν πολύθεον πλάνην,
συνωθεῖν δὲ πλάττεται πάντας εἰς ἕνα Θεὸν ταῖς
ὄντως ἀποστήσοι Θεοῦ· πείθεῖν γὰρ ἐγχειρεῖ ταῖς
ἑκάστοτε τῶν κακοδόξων φωναῖς, ἀλλ' ὡς τοῦ ἑνὸς
τῶν αἱρετικῶν σοφιστείαις, μὴ τρισυπόστατον εἶναι
τοῦτον καὶ παντοδύναμον. Τί διὰ τούτων κατασκευάζειν ἐθέλων; Πολυθεῖαν ἅμα καὶ ἀθεῖαν· οὐ γὰρ
Πατρὸς ὁ Υἱὸς, οὐκ ἀληθὴς Θεὸς, ὁ τῆς ᾿Αρείου μα
νίας τὸ κράτιστον, πῶς Θεὸς ἀληθὴς ὁ Πατήρ; Πῶς
δ' ἄκτιστος ἀληθῶς ὁ γεννήσας κτιστόν; Πῶς δ᾽ εἰς
ἀλλήλων ἀφεστηκότων; Πῶς δ᾽ αὖθις ἔσται Πατὴρ
ἔσται Θεὸς ἐκ κτιστοῦ καὶ ἀκτίστου, τῶν πλεῖστον
ὁ αὐτὸς ἑκάτερος ων; 8 πάλιν ὑπῆρχε τῆς Σαβελλίου παραφορᾶς· ὑφ᾽ ἑκατέρου γὰρ ἐκάτερον χωρή.
σει πρὸς τὸ μὴ ὅν. Οὐκοῦν ἐξηλέγχθη κὰν τούτοις ὁ
τῆς πλάνης προστάτης, ἐν τρισὶ προσώποις ἀκτίστοις, υποστατικῶς διαφέρουσιν, ἵνα Θεόν κηρυξάν
των τῶν ἁγίων Πατέρων καὶ σοφῶς ἀποσκευασαμέ
νων ἐντεῦθεν καὶ τὴν σύγχυσιν καὶ τὴν σύνθεσιν.
Ἀλλὰ κάν τούτοις οὕτως ἐξελεγχθείς, οὐκ ἠρεμεῖν
εἰς τέλος ἔγνωκεν ἡ πρὸς ἀπάτην ἀμηχάνω; εὐμής
χανος, οὐδ᾽ ἐκστῆναι τῆς πρὸς ἀθεῖαν ἅμα καὶ που
λυθείαν φερούσης τοὺς αὐτῷ πειθομένους ὑπέμεινεν,
ἀλλὰ τῆς προτέρας ἐκείνης απάτης μέρος μὲν ἀπο
στέρξαι πανούργως, ὡς λανθάνειν τοὺς πολλοὺς
δύναιτο, μέρος δ' ἀπολαβών, ὡς δι' ἐκείνου μηδὲν
ἧττον πρὸς τὸ βάραθρόν ἐστιν, οὓς ἐπισπῷτο, πάλιν
ὑποτίθεται λέγειν τοὺς ὑπηρετουμένους τῇ πλάνῃ,
Ο Θεὸν μὲν ένα δῆθεν καὶ τοῦτον τρισυπόστατον σέβειν, οὐ μὴν ὡς μιᾶς οὔσης τῶν τριῶν φύσεως, θελήσεως, δυνάμεως, ἐνεργείας, βασιλείας, σοφίας,
ἀγαθότητος, ἀπειρίας, ἁπλότητος καὶ πάντων ὡς
εἰπεῖν τῶν τῆς θεότητος αὐχημάτων, ἀλλ' ὡς τούτων
πασῶν ἐν οὐσῶν, οὐσίας μόνης, κτιστῶν δὲ τῶν
παρὰ ταύτην ἀπάντων· εἰ γὰρ ἄκτιστός ἐστι, φασί,
καὶ ἡ θεία θέλησις καὶ δύναμις καὶ ἐνέργεια, οὐδὲν
τῆς ἀκτίστου οὐσίας διενηνόχασιν· εἰ δὲ διενηνύμα
σιν αὗται ἐκείνης όπωσοῦν, μία ἄκτιστος θεότης ή
τούτων ὡς αἰτία τούτων ὑπερκειμένη ουσία του
Θεοῦ· αἱ δ' ἐξ ἐκείνης αὗται κἀκείνης όπωσοῦν διατ
φέρουσαι τοῖς τοῦ Θεοῦ κτίσμασιν εἰσιν ἐναρίθμιας.
Ταῦτ᾽ ἄρα καὶ τὴν λαμπρότητα τῆς θείας φύσεως,
τὸ τοῦ μέλλοντος αἰῶνος φῶς, οὗ καὶ τὸ προοίμιον
'
col. 1275–1276page 140 of 238
PG 152:1275Ὁ ἐν Θαβώρ τοῖς ὀφθαλμοῖς ἑωράκασιν οἱ μαθηταὶ, νῦν δυνος θορυβεῖν αὖθις ἄρχονται, κλέπτουσι τοὺς πολ μὲν οὐσίαν θείαν λέγουσι τὰ Μασσαλιανῶν ἄντικρυς νοσοῦντες, νῦν δὲ εἰς κτίσμα κατασπῶσιν, ὡς οὐκ οὐσίαν θείαν, ἀλλ' ἐνέργειάν τε καὶ ἔλλαμψιν ὑπάρ γον. Τί διὰ τούτων κατασκευάζοντες καὶ τοὺς πει θομένους ενάγοντες φρονεῖν; 'Αθεῖαν ἅμα καὶ που λυθεῖαν, τὰ ἐκ διαμέτρου κακά, καὶ τὴν κακίαν ὁμότιμα, τὴν μὲν ἐκ τοῦ κατατέμνειν εἰς κτιστά καὶ ἄκτιστα τὴν μίαν θεότητα, τὴν δὲ ἀθεΐαν οὐκ ἐντεῦθεν μόνον εἰσάγοντες· ἧς γὰρ οὐσίας ἡ δύνα μις καὶ ἡ ἐνέργεια καὶ ἡ θέλησις καὶ ἡ ἔλλαμψις κτιστή, πω; αὕτη ἄκτιστος; ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τοῦ τὴν διαφορὰν ἀνελεῖν τῆς θείας οὐσίας πρὸς τὴν θείαν ἐνέργειαν· ἑκατέρα γὰρ οὕτως ὑφ᾽ ἑκατέρας κατὰ πᾶσαν ἀνάγκην ἐξωθουμένη, χωρήσει πρὸς τὸ μὴ δν, καὶ δι' ἀλλήλων ἀμφότεραι, καὶ οὕτω συμβήσε. ται μηδεμίαν εἶναι θεότητα ἄκτιστον. Τούτου δὴ τοῦ νεήλυδος ᾿Αρειανισμοῦ τε καὶ Σαβελλιανισμού καὶ τῆς ἀθέου ταύτης καὶ πολυθέου συστολῆς τε καὶ κατατομῆς τῆς θεότητος ἀρχηγὸς καὶ προστάτης ὑπῆρξε πρῶτος ὁ Καλαβρὸς Βαρλαάμ· ὑποκρινόμενος δὲ τῷ ἑνιαίῳ συνηγορεῖν τῆς θεότητος, πολλούς ὑπηγάγετο καὶ τῶν ὡς ἀληθῶς ἕνα σεβόντων Θεὸν ἐν μιᾷ καὶ ὄντως ἀκτίστῳ θεότητι καὶ γλώττῃ καὶ γράμμασι κατατρέχων, ὡς ἄκτιστον είναι φρονούν των μετὰ τῆς ὑπὲρ πᾶσαν ἔκφανσιν οὐσίας καὶ τὴν τοῖς ἀξίοις ἐπιφαινομένην θείαν ἔλλαμψιν δύο θεό τητας ἀκτίστους πρεσβεύειν, ὑπερκειμένην καὶ ὑφειμένην, δυσσεβῶς κατηγόρει, κτιστὴν αὐτὸς καὶ ὄντως ὑφειμένην, ὡς κτιστὴν καὶ ὁρωμένην τοῖς ο κεχαριτωμένοις, θείως ἀποφαινόμενος εἶναι, τὴν θείαν καὶ θεοποιὸν ἐνέργειαν καὶ χάριν καὶ ἔλλαμψιν, μάλιστα πάντων ἐν τούτοις καταφερόμενος, ὡς καὶ ὁ τόμος διαλαμβάνει τοῦ τιμιωτάτου ἐν ἱερομονάχοις κῦρ Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, ὡς καὶ λόγοις καὶ γράμμασι τὴν αὐτοῦ τοιαύτην δυσσέβειαν άνα τρέποντος. Μετακαλεῖται τοίνυν πόῤῥωθεν οὗτος, συγκροτείται σύλλογος ἀρίστων, χεῖται πᾶσα ἡ πό λις αυτεπάγγελτος πρὸς τὴν ἀκρόασιν. Βασιλέως τοίνυν ἐκείνου τοῦ ἀοιδίμου καὶ μακαρίτου καὶ τοῦ πατριάρχου προκαθημένων, ἱεραρχῶν τε καὶ τῶν καθολικῶν κριτῶν, τῆς τε συγκλήτου καὶ τῶν τοῦ κλήρου λογάδων παρακαθημένων αὐτοῖς καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων περιεστώτων, ἐξηλέγχθη ὁ Βαρλαάμ παρὰ τοῦ εἰρημένου ἱερομονάχου κῦρ Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, παρών παρόντος, τἀναντία τοῖς ἱεροῖς τῶν Πατέρων λόγοις καὶ τῇ κοινῇ τῶν Χριστιανῶν εὐσε Θείᾳ καὶ δοξάζων καὶ λέγων και συγγραφόμενος, ἐν οἷς τοῦ τε Παλαμᾶ καὶ τῶν σὺν αὐτῷ μοναχῶν κατ ηγόρει, καθάπερ ἐπὶ λέξεως ὁ προβὰς ἐπὶ τούτοις ἱερὸς τόμος διαλαμβάνει. Καταψηφισθεὶς οὖν ὁ Βα λαὰμ συνοδικῶς ἐπὶ τούτοις μετάνοιαν ἐπηγγείλατο τὴν δ᾽ ὑστεραίαν ᾤχετο φεύγων ἀδήλως, τὴν ᾅδου κυνῆν, ὅ φασιν, ὑποδύς. Οὐ πολὺ τὸ ἐν μέσῳ, καὶ βασιλεὺς ἐκεῖνος, ὁ παντὸς μᾶλλον ἐπὶ τῆς συνόδου παρρησιασάμενος καὶ κυρώσας τὸ εὐσεβές, ἀπολείπει τὸν βίον· κἀντεῦθεν οἱ τῆς του Βαρλαάμ αἱρέ σεως μαθηταί, καὶ μάλιστα πάντων κατ' ἐκεῖνον ὑπ' ἐκείνου τὴν πονηράν πεπλασμένος πλάσιν Ακίν λοὺς πάλιν; ὡς μὲν τὴν Βαρλααμίτιδα πλάνην ἐπεκδικοῦντες, ἀναθέματι πυκνῷ καθυποβάλλοντες ἐκεῖνον καὶ μηδενὸς ἀναγκάζοντος. Μανθάνει ταῦτα πάλιν ὁ ἱερὸς Παλαμᾶς, ἐξελέγχει τὸν ᾿Ακίνδυνον, οὐκ ὀλίγων ἀκροωμένων πολλάκις, ὡς καὶ μηδὲν αὐτὸν ἀντιλέγειν ἔχοντα, οἰκειοχείρω γράμματι μαρτυρῆσαι τῷ Παλαμᾶ τὴν διὰ πάντων, ὧν λέγει τε καὶ γράφει, πρὸς τοὺς ἁγίους ἀκριβῆ συμφωνίαν, 8 καὶ πάρεστι τοῖς βουλομένοις ὁρᾷν, ἀθετεῖ μετ' ὀλίγον καὶ τὴν αὐτόχειρα ταύτην ἑαυτοῦ γραφὴν καὶ ὑπογραφὴν, καὶ πάλιν θορυβών περιήει, καὶ πάλιν σύνοδος ἱερὰ τῆς προτέρας ἐκείνης κατ᾽ οὐδὲν μείων, τοῦ μὲν μακαρίτου βασιλέως αὐτῆς ἀπόντο, ἐπεὶ καὶ τῶν ἀνθρώπων ἀπῆν, ἀντ' ἐκείνου δὲ παρ ὄντος καὶ προλάμποντος τῇ συνόδῳ καὶ γενναίως ἅμα καὶ θαυμασίως τὰς ᾿Ακινδύνου παρακεκινδυ νευμένας ἐξελέγχοντος πλάνας τοῦ καὶ ζῶντος βα σιλέως, κατὰ τὸ γεγραμμένον εἰπεῖν, εἰσάγοντος καὶ εξάγοντος τὸν Ἰσραὴλ καὶ τὰ Ῥωμαίων μεγαλοφυῶς διέποντος πράγματα, νῦν δὲ Θεοῦ χάριτι καὶ τὴν βασιλικὴν ἀξίαν ἐπ᾿ εὐτυχίᾳ Ῥωμαίων περικειμένου καὶ συμβασιλεύοντος τῷ υἱῷ τοῦ τρισμακαρίτου καὶ ἁγίου ἡμῶν αὐθέντου καὶ βασιλέως. Πάλιν οὖν ανάῤῥησις περιφανεστάτη καὶ ἐπ' αὐτῆς τῆς συνόδου τῆς τοῦ Παλαμᾶ καὶ τῶν αὐτῷ συναδόντων ἀσφαλούς εὐσεβείας τοῦ πρὸς αὐτοὺς ἀντιλέγοντος ᾿Ακινδύνου τελέως καταδίκῃ καθυποβληθέντος ὡς δυσσεβοῦς καὶ τῷ Βαρλαάμ σοφῶς ὁμοφρονοῦντος δειχθέντος, κάνε τεῦθεν οὐ παρὰ τῆς δευτέρας ταύτης μόνης συνόδου καταψηφισθέντος, ἀλλὰ καὶ παρὰ τῆς προτέρας εκεί. νης. Καθάπερ γὰρ ἡ καταψηφισαμένη του Αρείου σεπτοτάτη σύνοδος καὶ τοὺς ὕστερον ἀναφανέντα, ὁμολόγους ἐκείνῳ συγκαταδικάζει πάντας, οὕτω καὶ ἡ τὸν Βαρλαάμ καταδικάσασα ψῆφος τοὺς τὰ Βαρ λαὰμ ὁτεδήποτε φρονοῦντάς τε καὶ φρονήσοντας, καταδικάζει. Μετὰ δὴ καὶ τὴν ᾿Ακινδύνου τοῦ Βαρ λααμίτου πεφηνότος συνοδικήν καταδίκην ὁ συνοδ κός συνεγράφη τε καὶ ὑπεγράφη τόμος, συνεπτυγμένως μὲν, πάντα δ' ὅμως διαλαμβάνων, καὶ τὴν τοῦ Παλαμᾶ καὶ τῶν μοναχῶν εὐσέβειαν ὡς ἀσφαλή τι καὶ ὄντως κοινὴν τῶν Χριστιανῶν εὐσέβειαν ἀνα κηρύττων καὶ τοὺς ἐκ τοῦ Βαρλαὰμ καὶ ᾿Ακινδύνου φενακιζομένους ἀπαλλάττων τῆς πλάνης, μεθή φρο κώδεις ἀραὶ καὶ δειναὶ ῥήξεις καὶ πέρα δεινῶν αὐτ τόν τε τὸν Βαρλαάμ, εἰ μὴ μετάμελον λάβοι, τῆς ἱερᾶς Ἐκκλησίας ἀποκηρύττουσαί τε καὶ ἀπελαύνουσαι καὶ τοῦ Χριστοῦ σώματος ἀποτέμνουσαι καὶ διιστῶσαι παντὸς τοῦ Χριστωνύμου πληρώματος, πρὸς δὲ καὶ πάντας τοὺς ἀποτολμῶντας ἢ τολμήσοντας τῆς τοῦ Παλαμᾶ καὶ τῶν αὐτῷ συνοδόντων μη ναχῶν εὐσεβείας, ὡς ὁ Βαρλαάμ, κατατρέχειν. Αλλά μετὰ τὴν καταγραφὴν καὶ ὑπογραφὴν τοῦ ὑπὲρ τῆς κοινῆς εὐσεβείας ἱεροῦ τούτου τόμου, δν καὶ ἡ τότε πατριάρχης πρὸ τῶν ἄλλων χερσὶν οἰκείαις ὑποσημηνάμενος διετέλεσεν, οὔπω δύο μήνες ὅλοι παρῆλθον, καὶ στάσις καὶ σύγχυσις, φεῦ! ἡ πασῶν χαλεπωτάτῃ καταλαμβάνει τὴν Ῥωμαίων ἀρχὴν, ὑπὸ βασκάνου καὶ πονηρᾶς καὶ φυλάς μου γνώμης των
JOAN. CALECA CP. PATRIARCH.E
Ὁ
ἐν Θαβώρ τοῖς ὀφθαλμοῖς ἑωράκασιν οἱ μαθηταὶ, νῦν δυνος θορυβεῖν αὖθις ἄρχονται, κλέπτουσι τοὺς πολ
μὲν οὐσίαν θείαν λέγουσι τὰ Μασσαλιανῶν ἄντικρυς
νοσοῦντες, νῦν δὲ εἰς κτίσμα κατασπῶσιν, ὡς οὐκ
οὐσίαν θείαν, ἀλλ' ἐνέργειάν τε καὶ ἔλλαμψιν ὑπάρ
γον. Τί διὰ τούτων κατασκευάζοντες καὶ τοὺς πει
θομένους ενάγοντες φρονεῖν; 'Αθεῖαν ἅμα καὶ που
λυθεῖαν, τὰ ἐκ διαμέτρου κακά, καὶ τὴν κακίαν
ὁμότιμα, τὴν μὲν ἐκ τοῦ κατατέμνειν εἰς κτιστά
καὶ ἄκτιστα τὴν μίαν θεότητα, τὴν δὲ ἀθεΐαν οὐκ
ἐντεῦθεν μόνον εἰσάγοντες· ἧς γὰρ οὐσίας ἡ δύναμις καὶ ἡ ἐνέργεια καὶ ἡ θέλησις καὶ ἡ ἔλλαμψις
κτιστή, πω; αὕτη ἄκτιστος; ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τοῦ τὴν
διαφορὰν ἀνελεῖν τῆς θείας οὐσίας πρὸς τὴν θείαν
ἐνέργειαν· ἑκατέρα γὰρ οὕτως ὑφ᾽ ἑκατέρας κατὰ
πᾶσαν ἀνάγκην ἐξωθουμένη, χωρήσει πρὸς τὸ μὴ
δν, καὶ δι' ἀλλήλων ἀμφότεραι, καὶ οὕτω συμβήσε.
ται μηδεμίαν εἶναι θεότητα ἄκτιστον. Τούτου δὴ
τοῦ νεήλυδος ᾿Αρειανισμοῦ τε καὶ Σαβελλιανισμού
καὶ τῆς ἀθέου ταύτης καὶ πολυθέου συστολῆς τε καὶ
κατατομῆς τῆς θεότητος ἀρχηγὸς καὶ προστάτης
ὑπῆρξε πρῶτος ὁ Καλαβρὸς Βαρλαάμ· ὑποκρινόμενος δὲ τῷ ἑνιαίῳ συνηγορεῖν τῆς θεότητος, πολλούς
ὑπηγάγετο καὶ τῶν ὡς ἀληθῶς ἕνα σεβόντων Θεὸν
ἐν μιᾷ καὶ ὄντως ἀκτίστῳ θεότητι καὶ γλώττῃ καὶ
γράμμασι κατατρέχων, ὡς ἄκτιστον είναι φρονούντων μετὰ τῆς ὑπὲρ πᾶσαν ἔκφανσιν οὐσίας καὶ τὴν
τοῖς ἀξίοις ἐπιφαινομένην θείαν ἔλλαμψιν δύο θεότητας ἀκτίστους πρεσβεύειν, ὑπερκειμένην καὶ
ὑφειμένην, δυσσεβῶς κατηγόρει, κτιστὴν αὐτὸς καὶ
ὄντως ὑφειμένην, ὡς κτιστὴν καὶ ὁρωμένην τοῖς ο
κεχαριτωμένοις, θείως ἀποφαινόμενος εἶναι, τὴν
θείαν καὶ θεοποιὸν ἐνέργειαν καὶ χάριν καὶ ἔλλαμ
ψιν, μάλιστα πάντων ἐν τούτοις καταφερόμενος, ὡς
καὶ ὁ τόμος διαλαμβάνει τοῦ τιμιωτάτου ἐν ἱερομονάχοις κῦρ Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, ὡς καὶ λόγοις
καὶ γράμμασι τὴν αὐτοῦ τοιαύτην δυσσέβειαν άνα-
• τρέποντος. Μετακαλεῖται τοίνυν πόῤῥωθεν οὗτος,
συγκροτείται σύλλογος ἀρίστων, χεῖται πᾶσα ἡ πόλις αυτεπάγγελτος πρὸς τὴν ἀκρόασιν. Βασιλέως
τοίνυν ἐκείνου τοῦ ἀοιδίμου καὶ μακαρίτου καὶ τοῦ
πατριάρχου προκαθημένων, ἱεραρχῶν τε καὶ τῶν
καθολικῶν κριτῶν, τῆς τε συγκλήτου καὶ τῶν τοῦ
κλήρου λογάδων παρακαθημένων αὐτοῖς καὶ τῶν
ἄλλων ἁπάντων περιεστώτων, ἐξηλέγχθη ὁ Βαρλαάμ
παρὰ τοῦ εἰρημένου ἱερομονάχου κῦρ Γρηγορίου τοῦ
Παλαμᾶ, παρών παρόντος, τἀναντία τοῖς ἱεροῖς τῶν
Πατέρων λόγοις καὶ τῇ κοινῇ τῶν Χριστιανῶν εὐσε
Θείᾳ καὶ δοξάζων καὶ λέγων και συγγραφόμενος, ἐν
οἷς τοῦ τε Παλαμᾶ καὶ τῶν σὺν αὐτῷ μοναχῶν κατ
ηγόρει, καθάπερ ἐπὶ λέξεως ὁ προβὰς ἐπὶ τούτοις
ἱερὸς τόμος διαλαμβάνει. Καταψηφισθεὶς οὖν ὁ Βαλαὰμ συνοδικῶς ἐπὶ τούτοις μετάνοιαν ἐπηγγείλατο·
τὴν δ᾽ ὑστεραίαν ᾤχετο φεύγων ἀδήλως, τὴν ᾅδου
κυνῆν, ὅ φασιν, ὑποδύς. Οὐ πολὺ τὸ ἐν μέσῳ, καὶ
βασιλεὺς ἐκεῖνος, ὁ παντὸς μᾶλλον ἐπὶ τῆς συνόδου
παρρησιασάμενος καὶ κυρώσας τὸ εὐσεβές, ἀπολεί
πει τὸν βίον· κἀντεῦθεν οἱ τῆς του Βαρλαάμ αἱρέσεως μαθηταί, καὶ μάλιστα πάντων κατ' ἐκεῖνον
ὑπ' ἐκείνου τὴν πονηράν πεπλασμένος πλάσιν Ακίν
λοὺς πάλιν; ὡς μὲν τὴν Βαρλααμίτιδα πλάνην
ἐπεκδικοῦντες, ἀναθέματι πυκνῷ καθυποβάλλοντες
ἐκεῖνον καὶ μηδενὸς ἀναγκάζοντος. Μανθάνει ταῦτα
πάλιν ὁ ἱερὸς Παλαμᾶς, ἐξελέγχει τὸν ᾿Ακίνδυνον,
οὐκ ὀλίγων ἀκροωμένων πολλάκις, ὡς καὶ μηδὲν
αὐτὸν ἀντιλέγειν ἔχοντα, οἰκειοχείρω γράμματι
μαρτυρῆσαι τῷ Παλαμᾶ τὴν διὰ πάντων, ὧν λέγει
τε καὶ γράφει, πρὸς τοὺς ἁγίους ἀκριβῆ συμφωνίαν,
8 καὶ πάρεστι τοῖς βουλομένοις ὁρᾷν, ἀθετεῖ μετ'
ὀλίγον καὶ τὴν αὐτόχειρα ταύτην ἑαυτοῦ γραφὴν
καὶ ὑπογραφὴν, καὶ πάλιν θορυβών περιήει, καὶ
πάλιν σύνοδος ἱερὰ τῆς προτέρας ἐκείνης κατ᾽ οὐδὲν
μείων, τοῦ μὲν μακαρίτου βασιλέως αὐτῆς ἀπόντο,
ἐπεὶ καὶ τῶν ἀνθρώπων ἀπῆν, ἀντ' ἐκείνου δὲ παρ
ὄντος καὶ προλάμποντος τῇ συνόδῳ καὶ γενναίως
ἅμα καὶ θαυμασίως τὰς ᾿Ακινδύνου παρακεκινδυνευμένας ἐξελέγχοντος πλάνας τοῦ καὶ ζῶντος βασιλέως, κατὰ τὸ γεγραμμένον εἰπεῖν, εἰσάγοντος καὶ
εξάγοντος τὸν Ἰσραὴλ καὶ τὰ Ῥωμαίων μεγαλοφυῶς
διέποντος πράγματα, νῦν δὲ Θεοῦ χάριτι καὶ τὴν
βασιλικὴν ἀξίαν ἐπ᾿ εὐτυχίᾳ Ῥωμαίων περικειμέ
νου καὶ συμβασιλεύοντος τῷ υἱῷ τοῦ τρισμακαρίτου
καὶ ἁγίου ἡμῶν αὐθέντου καὶ βασιλέως. Πάλιν οὖν
ανάῤῥησις περιφανεστάτη καὶ ἐπ' αὐτῆς τῆς συνόδου
τῆς τοῦ Παλαμᾶ καὶ τῶν αὐτῷ συναδόντων ἀσφαλούς
εὐσεβείας τοῦ πρὸς αὐτοὺς ἀντιλέγοντος ᾿Ακινδύνου
τελέως καταδίκῃ καθυποβληθέντος ὡς δυσσεβοῦς καὶ
τῷ Βαρλαάμ σοφῶς ὁμοφρονοῦντος δειχθέντος, κάνε
τεῦθεν οὐ παρὰ τῆς δευτέρας ταύτης μόνης συνόδου
καταψηφισθέντος, ἀλλὰ καὶ παρὰ τῆς προτέρας εκεί.
νης. Καθάπερ γὰρ ἡ καταψηφισαμένη του Αρείου
σεπτοτάτη σύνοδος καὶ τοὺς ὕστερον ἀναφανέντα,
ὁμολόγους ἐκείνῳ συγκαταδικάζει πάντας, οὕτω καὶ
ἡ τὸν Βαρλαάμ καταδικάσασα ψῆφος τοὺς τὰ Βαρλαὰμ ὁτεδήποτε φρονοῦντάς τε καὶ φρονήσοντας,
καταδικάζει. Μετὰ δὴ καὶ τὴν ᾿Ακινδύνου τοῦ Βαρλααμίτου πεφηνότος συνοδικήν καταδίκην ὁ συνοδ:-
κός συνεγράφη τε καὶ ὑπεγράφη τόμος, συνεπτυγ
μένως μὲν, πάντα δ' ὅμως διαλαμβάνων, καὶ τὴν
τοῦ Παλαμᾶ καὶ τῶν μοναχῶν εὐσέβειαν ὡς ἀσφαλή
τι καὶ ὄντως κοινὴν τῶν Χριστιανῶν εὐσέβειαν ἀνακηρύττων καὶ τοὺς ἐκ τοῦ Βαρλαὰμ καὶ ᾿Ακινδύνου
φενακιζομένους ἀπαλλάττων τῆς πλάνης, μεθή φρο
κώδεις ἀραὶ καὶ δειναὶ ῥήξεις καὶ πέρα δεινῶν αὐτ
τόν τε τὸν Βαρλαάμ, εἰ μὴ μετάμελον λάβοι, τῆς
ἱερᾶς Ἐκκλησίας ἀποκηρύττουσαί τε καὶ ἀπελαύ
νουσαι καὶ τοῦ Χριστοῦ σώματος ἀποτέμνουσαι καὶ
διιστῶσαι παντὸς τοῦ Χριστωνύμου πληρώματος,
πρὸς δὲ καὶ πάντας τοὺς ἀποτολμῶντας ἢ τολμήσοντας τῆς τοῦ Παλαμᾶ καὶ τῶν αὐτῷ συνοδόντων μηναχῶν εὐσεβείας, ὡς ὁ Βαρλαάμ, κατατρέχειν. Αλλά
μετὰ τὴν καταγραφὴν καὶ ὑπογραφὴν τοῦ ὑπὲρ τῆς
κοινῆς εὐσεβείας ἱεροῦ τούτου τόμου, δν καὶ ἡ τότε
πατριάρχης πρὸ τῶν ἄλλων χερσὶν οἰκείαις ὑποση -
μηνάμενος διετέλεσεν, οὔπω δύο μήνες ὅλοι παρήλ
θον, καὶ στάσις καὶ σύγχυσις, φεῦ! ἡ πασῶν χαλε
πωτάτη καταλαμβάνει τὴν Ῥωμαίων ἀρχὴν, ὑπὸ
βασκάνου καὶ πονηρᾶς καὶ φυλάς μου γνώμης των
col. 1277–1278page 141 of 238
PG 152:1277τῆς συγκλήτου τινὸς ἐπιβεβουλευκότων καὶ δεινὰς σαι τὸν τοῦ Βαρλαὰμ μύστην καὶ διάδοχον καὶ ὅπα πλαταμένων συκοφαντίας κατὰ τοῦ κοινῇ πάντων Ρωμαίων ψήφῳ καὶ βασιλικῇ πρὸ τῶν ἄλλων γνώμῃ, καὶ πρότερον καὶ μετὰ τὴν ἐκείνου μετά στασιν τὴν κοινὴν τῶν Ῥωμαϊκῶν πραγμάτων ἐπι μέλειαν καὶ προστασίαν, ἅμα δὲ καὶ τὴν φυλακὴν τῶν τοῦ βασιλέως παίδων ἐπιτετραμμένου, ἅτε γνησιωτάτου καὶ ὁμοψύχου καὶ πιστοτάτου φίλου διὰ πλείστων καὶ καιρῶν καὶ πραγμάτων ἀναφα γέντος, ὡς πάντες ίσασιν. Ο ισόψυχος άδελφός τε καὶ φίλος οὗτος, ἐξάρχοντος τῆς παγγενούς ταύτης λύμης καὶ ταραχῆς, καὶ τὴν τῆς θεοστεφούς βασι λίδος πρὸς ταῦτα κλέπτοντος καὶ παρεξάγοντος γνώμην τοῦ μάλιστα πάντων τὰ τοιαῦτα καταστέλα λειν ὀφείλοντος πατριάρχου, δυσχεραίνει δικαίως ἐπὶ τούτοι; ὁ ἱερὸς Παλαμᾶς καὶ τῆς κατὰ τοῦ διὰ πάντων ἀρίστου παραλογωτάτης οὕτω συκοφαντίας οὐκ ἀνασχόμενος, ἅμα δὲ καὶ τὴν κοινὴν ἐντεῦθεν τοῦ Ῥωμαίων γένους πανωλεθρίαν συνετῶς προορώμενος, ἀπᾶδον ἡγεῖται μή, τό γε εἰς αὐτὸν ἦκον, ὅση δύναμις, ἀναχαιτίσαι παρρησιασάμενος τὰ τοιαῦτα δεινά. Καὶ ἀπαξ τοίνυν καὶ δὶς καὶ πολλάκις καὶ ἰδίᾳ καὶ πολλῶν παρόντων καὶ μόνος καὶ με τ' εὐλαβῶν ἑτέρων, νῦν μὲν ὑπὲρ τοῦ παραλογώτατα συκοφαντουμένου, νῦν δ' ὑπὲρ τοῦ Χριστωνύμου γένους τὰ εἰκότα διαλεξάμενος, ὡς εἶδε τὸν πατριάρχην καὶ κατ᾿ αὐτοῦ χωρήσαντα καὶ πρὸς αὐτὸν ἄγαν ἀπεχθώς διακείμενον, ἅμα δὲ καὶ πλέον ἔχων ἀνύειν οὐδὲν, ἀναχωρήσας τῆς πόλεως ἐπὶ τὰ πέριξ διέτριβεν. Ὁ δὲ πατριάρχης μηδὲν ἕτερον ο ἔχων κατ' αὐτοῦ πρᾶξαι, τῷ ᾿Ακινδύνῳ μαινομένω με δὲν ἦ τον ἢ πρότερον κατὰ τῆς αὐτοῦ τε τοῦ Πα λαμᾶ καὶ τῶν ἄλλων μοναχῶν, μᾶλλον δὲ τῆς κοι νῆς εὐσεβείας ὁμιλῶν ἑωρᾶτο γνησίως καὶ παῤῥησσίας οὐ μετρίας μεταδιδοὺς, εἶτα και συνδημε ρεύων καὶ συνδιανυκτερεύων καὶ συνηγορῶν τούτῳ καὶ συμπνέων αὐτῷ κατὰ πάντα καὶ μετ᾿ αὐτοῦ καὶ δι' αὐτοῦ κατατρέχων ἀκρατῶς καὶ λόγοις καὶ γράμμασι τῶν πρό μικροῦ δικαιωθέντων ἐκείνων, μετ᾿ οὐ πολὺ δὲ καὶ διώκτης μὲν τοῦ Παλαμᾶ καὶ τῶν σὺν αὐτῷ μοναχῶν, μᾶλλον δὲ τῆς κοινῆς Χρι στιανῶν εὐσεβείας φανερὸς γίνεται, βεβαιωτὴς δὲ και προστάτη; Ακινδύνου καὶ τῶν ᾿Ακινδύνου σαφής, ελάνθανε δὲ τήν τε θεοσεβεστάτην ἡμῶν κυρίαν καὶ δέσποιναν κυρὰν Ανναν την Παλαιολογίναν καὶ ἡμᾶς αὐτοὺς ἐπὶ προφάσει τῶν ἀνωτέρω προειρημένων ὑποκρινάμενος κατατρέχειν τοῦ Πα λαμᾶ. Καὶ τίς τοὐντεῦθεν ἱκανῶς ἐξαρκέσει παρα στῆσαι λόγος τὰς ἐπὶ πολλοὺς ἐνιαυτούς κατ' αὐτοῦ τε καὶ τῶν σὺν αὐτῷ μοναχῶν τυρευθείσας πολυ τρόπους ἐπηρείας ἐνταῦθά τε καὶ κατὰ τὰς πόῤῥω πόλεις καὶ μάλιστα τὴν Θεσσαλονίκην; ἐν ᾗ καὶ πρότερον ἔφθη φωραθέντα τὰ τῆ; τοιαύτης δυσσε δείας αὐτῶν, ἐλάνθανε δ' ὅμως, ὡς ἔφημεν, τὰ τοιαῦτα κατ' αὐτῶν πράττων, μέχρις ὅτου, νομίσας ἤδη πανταχόθεν τὸ ἐνδόσιμον ἔχειν, ἐπεχείρησεν ἱερέα, κἀντεῦθεν καὶ πρόεδρον ἐκκλησίας καταστῆς δὸν ᾿Ακίνδυνον. Ὡς οὖν ἤδη τοῖς ἱεροῖς διακόνοις ἐγκαταλέγειν ἑτοιμος ἦν τὸν καὶ τὸ σέβας ἀνίερον, συνεῖσα καὶ πρὸ τοῦ γενέσθαι τὴν ἄθεσμον ταύτην Ακινδύνου χειροτονίαν ἡ προῤῥηθεῖσα θεοσεβεστάτη βασιλίς, πέμψασα, παραινεῖ τῷ ἱεράρχῃ, καὶ τῆς ἀνιέρου ταύτης πράξεως απάγειν λόγῳ καὶ πρὸς τὸ εἰκὸς ἐπανάγειν πειρᾶται τῶν θείων ἐκτραπόμενον νόμων, ὡς δ᾽ ἐκεῖνος τὸν ἔξω τῆς εὐσεβείας Ακίνδυνον είσω τοῦ βήματος τῆς ἐκκλησίας φέρων ὤθησε βίᾳ, καὶ τοῖς ἱεροῖς διακόνοις τὸν βέβηλον ἐγκατέμιξε παρὰ πάντα δεσμὸν, καὶ ὁ θύρυβος εὐθὺς παρὰ τῶν εὐσεβούντων ἦρθη πολὺς, χρῆται καὶ αὕτη λυσιτελῶς καὶ δικαίως τῇ ἐξουσίᾳ καὶ τὸν ἐν ἱερατεία γενόμενον Ακίνδυνον ἐξωθεῖ τῆς ἱερᾶς Ἐκκλησίας, καὶ πολυειδέσιν αὐτόν τε καὶ τοὺς αὐτοῦ σπουδαστὰς περιβαλοῦσα ταῖς ἀτιμίαις, εἶθ', ὡς πάντολμον καὶ ἀλλόκοτον καὶ κατὰ τῆς ἱερυ σύνης μᾶλλον ἢ πρὸς ἱερωσύνην χωρήσαντα, πλη γῶν καὶ δεσμῶν καὶ καθειργμῶν δικαιοῖ, κἂν ἐκεῖ νος τηνικαῦτα διέδρα, καθάπερ καὶ νῦν, χηραμος ὑπογείους καὶ σήραγγας ὑποδύς. Ἡ δὲ τοῦ τυραννοῦντος τῆς εὐσεβείας ἐντεῦθεν ἀμβλῦναι καὶ μετα σκευάσαι νομίσασα τὴν ὁρμὴν πατριάρχου, ἀνασχέσθαι τούτου μακροθύμως διέγνω καὶ μὴ περαιτέρω προενεγκεῖν τηνικαῦθα τὸν ἔλεγχον. Αλλ' ἐκεῖνες χείρων μᾶλλον ἑαυτοῦ γίνεται, καὶ γράμμα, μᾶλλον δὲ γράμματα συντίθησι κατὰ τοῦ Παλαμᾶ καὶ τῶν μοναχῶν, μᾶλλον δὲ τῆς εὐσεβείας καὶ τῆς ἐκκλησίας αὐτῆς καὶ εἰς ἀνασκευὴν τοῦ συνοδικοῦ τόμου καὶ τῶν ὑπὲρ εὐσεβείας συνοδικῶν διαγνώσεών τε καὶ ἀποφάσεων· τοὺς δὲ κατὰ τῆς εὐσεβείας πάλιν αὐτοῦ πρὸς τοὺς ἐντυγχάνοντας λόγους καὶ τὰ διὰ πράξεως εκτελούμενα κατ' αὐτήν τε τὴν μεγαλόπολιν καὶ τὰς πόρρω ταύτης ἀπῳκισμένας τις διαλήψεται λόγος; Ελάνθανε δὲ καὶ τούτων τὰ πλείω ἡμᾶς αὐτούς τε, καθάπερ είρηται ὡς δ᾽ ἡ κατὰ Θεσσαλονίκην ἐκ κλησία χρείαν είχε προέδρου, ὁ δὲ τὴν δυσσέβειαν Ακίνδυνον ἄλλον ὑποψήφιον ἐποιήσατο, μαθοῦσα τοῦτο πάλιν ἡ τῆς εὐσεβείας, εἴπερ τις, προστάτις καὶ θεοσεβεστάτη βασιλίς, πάλιν ὀνειδίζει τὸν πα τριάρχην, καὶ παραινεῖ τῶν τοιούτων ἀποσχέσθαι τελέως, ὡς δυσσεβῶν συνοδικῶς ἀναπεφηνότων. ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ ἀθετῆσαι τὰς ὑπὲρ εὐσεβείας συ ο δικὰς διαγνώσεις καὶ ἀποφάσεις καὶ χωρῆσαι μὲν κατὰ τῆς εὐσεβείας τῶν τότε δικαιωθέντων, ὡς συνηγόρων τῆς κατ' αὐτὴν ἀληθείας, ὁμοφρονῆσαι δὲ τοῖς μαθηταῖς καὶ διαδόχοις τῆς τοῦ Βαρλαάμ ἐκείνου κακοδοξίας, καὶ γυμνῇ τῇ κεφαλῇ γράφειν τε καὶ λέγειν, χειροτονεῖν τε καὶ ψηφίζεσθαι καὶ τὴν πρὸς τοὺς φρονοῦντας τὰ τοῦ Βαρλαάμ ομοφροσύνη, ἐπιδείκνυσθαι φανερώς κατάκριτον εἶναι καὶ μὴ
τῆς συγκλήτου τινὸς ἐπιβεβουλευκότων καὶ δεινὰς σαι τὸν τοῦ Βαρλαὰμ μύστην καὶ διάδοχον καὶ ὅπαπλαταμένων συκοφαντίας κατὰ τοῦ κοινῇ πάντων
Ρωμαίων ψήφῳ καὶ βασιλικῇ πρὸ τῶν ἄλλων
γνώμῃ, καὶ πρότερον καὶ μετὰ τὴν ἐκείνου μετά
στασιν τὴν κοινὴν τῶν Ῥωμαϊκῶν πραγμάτων ἐπιμέλειαν καὶ προστασίαν, ἅμα δὲ καὶ τὴν φυλακὴν
τῶν τοῦ βασιλέως παίδων ἐπιτετραμμένου, ἅτε
γνησιωτάτου καὶ ὁμοψύχου καὶ πιστοτάτου φίλου
διὰ πλείστων καὶ καιρῶν καὶ πραγμάτων ἀναφαγέντος, ὡς πάντες ίσασιν. Ο ισόψυχος άδελφός τε
καὶ φίλος οὗτος, ἐξάρχοντος τῆς παγγενούς ταύτης
λύμης καὶ ταραχῆς, καὶ τὴν τῆς θεοστεφούς βασιλίδος πρὸς ταῦτα κλέπτοντος καὶ παρεξάγοντος
γνώμην τοῦ μάλιστα πάντων τὰ τοιαῦτα καταστέλα
λειν ὀφείλοντος πατριάρχου, δυσχεραίνει δικαίως
ἐπὶ τούτοι; ὁ ἱερὸς Παλαμᾶς καὶ τῆς κατὰ τοῦ διὰ
πάντων ἀρίστου παραλογωτάτης οὕτω συκοφαντίας
οὐκ ἀνασχόμενος, ἅμα δὲ καὶ τὴν κοινὴν ἐντεῦθεν
τοῦ Ῥωμαίων γένους πανωλεθρίαν συνετῶς προορώ
μενος, ἀπᾶδον ἡγεῖται μή, τό γε εἰς αὐτὸν ἦκον,
ὅση δύναμις, ἀναχαιτίσαι παρρησιασάμενος τὰ
τοιαῦτα δεινά. Καὶ ἀπαξ τοίνυν καὶ δὶς καὶ πολλάκις καὶ ἰδίᾳ καὶ πολλῶν παρόντων καὶ μόνος καὶ
με τ' εὐλαβῶν ἑτέρων, νῦν μὲν ὑπὲρ τοῦ παραλογώτατα συκοφαντουμένου, νῦν δ' ὑπὲρ τοῦ Χριστω
νύμου γένους τὰ εἰκότα διαλεξάμενος, ὡς εἶδε τὸν
πατριάρχην καὶ κατ᾿ αὐτοῦ χωρήσαντα καὶ πρὸς
αὐτὸν ἄγαν ἀπεχθώς διακείμενον, ἅμα δὲ καὶ πλέον
ἔχων ἀνύειν οὐδὲν, ἀναχωρήσας τῆς πόλεως ἐπὶ τὰ
πέριξ διέτριβεν. Ὁ δὲ πατριάρχης μηδὲν ἕτερον ο
ἔχων κατ' αὐτοῦ πρᾶξαι, τῷ ᾿Ακινδύνῳ μαινομένω
με δὲν ἦ τον ἢ πρότερον κατὰ τῆς αὐτοῦ τε τοῦ Παλαμᾶ καὶ τῶν ἄλλων μοναχῶν, μᾶλλον δὲ τῆς κοι
νῆς εὐσεβείας ὁμιλῶν ἑωρᾶτο γνησίως καὶ παῤῥης
σίας οὐ μετρίας μεταδιδοὺς, εἶτα και συνδημερεύων καὶ συνδιανυκτερεύων καὶ συνηγορῶν τούτῳ
καὶ συμπνέων αὐτῷ κατὰ πάντα καὶ μετ᾿ αὐτοῦ
καὶ δι' αὐτοῦ κατατρέχων ἀκρατῶς καὶ λόγοις καὶ
γράμμασι τῶν πρό μικροῦ δικαιωθέντων ἐκείνων,
μετ᾿ οὐ πολὺ δὲ καὶ διώκτης μὲν τοῦ Παλαμᾶ καὶ
τῶν σὺν αὐτῷ μοναχῶν, μᾶλλον δὲ τῆς κοινῆς Χρι
στιανῶν εὐσεβείας φανερὸς γίνεται, βεβαιωτὴς δὲ
και προστάτη; Ακινδύνου καὶ τῶν ᾿Ακινδύνου
σαφής, ελάνθανε δὲ τήν τε θεοσεβεστάτην ἡμῶν
κυρίαν καὶ δέσποιναν κυρὰν Ανναν την Παλαιολογίναν καὶ ἡμᾶς αὐτοὺς ἐπὶ προφάσει τῶν ἀνωτέρω
προειρημένων ὑποκρινάμενος κατατρέχειν τοῦ Πα
λαμᾶ. Καὶ τίς τοὐντεῦθεν ἱκανῶς ἐξαρκέσει παρα·
στῆσαι λόγος τὰς ἐπὶ πολλοὺς ἐνιαυτούς κατ' αὐτοῦ
τε καὶ τῶν σὺν αὐτῷ μοναχῶν τυρευθείσας πολυτρόπους ἐπηρείας ἐνταῦθά τε καὶ κατὰ τὰς πόῤῥω
πόλεις καὶ μάλιστα τὴν Θεσσαλονίκην; ἐν ᾗ καὶ
πρότερον ἔφθη φωραθέντα τὰ τῆ; τοιαύτης δυσσε
δείας αὐτῶν, ἐλάνθανε δ' ὅμως, ὡς ἔφημεν, τὰ
τοιαῦτα κατ' αὐτῶν πράττων, μέχρις ὅτου, νομίσας
ἤδη πανταχόθεν τὸ ἐνδόσιμον ἔχειν, ἐπεχείρησεν
ἱερέα, κἀντεῦθεν καὶ πρόεδρον ἐκκλησίας καταστῆς
δὸν ᾿Ακίνδυνον. Ὡς οὖν ἤδη τοῖς ἱεροῖς διακόνοις
ἐγκαταλέγειν ἑτοιμος ἦν τὸν καὶ τὸ σέβας ἀνίερον,
συνεῖσα καὶ πρὸ τοῦ γενέσθαι τὴν ἄθεσμον ταύτην
Ακινδύνου χειροτονίαν ἡ προῤῥηθεῖσα θεοσεβεστάτη
βασιλίς, πέμψασα, παραινεῖ τῷ ἱεράρχῃ, καὶ τῆς
ἀνιέρου ταύτης πράξεως απάγειν λόγῳ καὶ πρὸς
τὸ εἰκὸς ἐπανάγειν πειρᾶται τῶν θείων ἐκτραπόμε
νον νόμων, ὡς δ᾽ ἐκεῖνος τὸν ἔξω τῆς εὐσεβείας
Ακίνδυνον είσω τοῦ βήματος τῆς ἐκκλησίας φέρων
ὤθησε βίᾳ, καὶ τοῖς ἱεροῖς διακόνοις τὸν βέβηλον
ἐγκατέμιξε παρὰ πάντα δεσμὸν, καὶ ὁ θύρυβος
εὐθὺς παρὰ τῶν εὐσεβούντων ἦρθη πολὺς, χρῆται
καὶ αὕτη λυσιτελῶς καὶ δικαίως τῇ ἐξουσίᾳ καὶ τὸν
ἐν ἱερατεία γενόμενον Ακίνδυνον ἐξωθεῖ τῆς ἱερᾶς
Ἐκκλησίας, καὶ πολυειδέσιν αὐτόν τε καὶ τοὺς
αὐτοῦ σπουδαστὰς περιβαλοῦσα ταῖς ἀτιμίαις, εἶθ',
ὡς πάντολμον καὶ ἀλλόκοτον καὶ κατὰ τῆς ἱερυ -
σύνης μᾶλλον ἢ πρὸς ἱερωσύνην χωρήσαντα, πληγῶν καὶ δεσμῶν καὶ καθειργμῶν δικαιοῖ, κἂν ἐκεῖ
νος τηνικαῦτα διέδρα, καθάπερ καὶ νῦν, χηραμος
ὑπογείους καὶ σήραγγας ὑποδύς. Ἡ δὲ τοῦ τυραννοῦντος τῆς εὐσεβείας ἐντεῦθεν ἀμβλῦναι καὶ μετασκευάσαι νομίσασα τὴν ὁρμὴν πατριάρχου, ἀνασχέ
σθαι τούτου μακροθύμως διέγνω καὶ μὴ περαιτέρω
προενεγκεῖν τηνικαῦθα τὸν ἔλεγχον. Αλλ' ἐκεῖνες
χείρων μᾶλλον ἑαυτοῦ γίνεται, καὶ γράμμα, μᾶλλον
δὲ γράμματα συντίθησι κατὰ τοῦ Παλαμᾶ καὶ τῶν
μοναχῶν, μᾶλλον δὲ τῆς εὐσεβείας καὶ τῆς Εκκλησίας αὐτῆς καὶ εἰς ἀνασκευὴν τοῦ συνοδικοῦ τόμου
καὶ τῶν ὑπὲρ εὐσεβείας συνοδικῶν διαγνώσεών τε
καὶ ἀποφάσεων· τοὺς δὲ κατὰ τῆς εὐσεβείας πάλιν
αὐτοῦ πρὸς τοὺς ἐντυγχάνοντας λόγους καὶ τὰ διὰ
πράξεως εκτελούμενα κατ' αὐτήν τε τὴν μεγαλόπο
λιν καὶ τὰς πόρρω ταύτης ἀπῳκισμένας τις διαλή
ψεται λόγος; Ελάνθανε δὲ καὶ τούτων τὰ πλείω
ἡμᾶς αὐτούς τε, καθάπερ είρηται
Undecim linem in codice erase, una exediasa,
ὡς δ᾽ ἡ κατὰ Θεσσαλονίκην ἐκκλησία χρείαν είχε προέδρου, ὁ δὲ τὴν δυσσέβειαν
Ακίνδυνον ἄλλον ὑποψήφιον ἐποιήσατο, μαθοῦσα
τοῦτο πάλιν ἡ τῆς εὐσεβείας, εἴπερ τις, προστάτις
καὶ θεοσεβεστάτη βασιλίς, πάλιν ὀνειδίζει τὸν πατριάρχην, καὶ παραινεῖ τῶν τοιούτων ἀποσχέσθαι
τελέως, ὡς δυσσεβῶν συνοδικῶς ἀναπεφηνότων.
)
0ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ ἀθετῆσαι τὰς ὑπὲρ εὐσεβείας συ ο
δικὰς διαγνώσεις καὶ ἀποφάσεις καὶ χωρῆσαι μὲν
κατὰ τῆς εὐσεβείας τῶν τότε δικαιωθέντων, ὡς
συνηγόρων τῆς κατ' αὐτὴν ἀληθείας, ὁμοφρονῆσαι
δὲ τοῖς μαθηταῖς καὶ διαδόχοις τῆς τοῦ Βαρλαάμ
ἐκείνου κακοδοξίας, καὶ γυμνῇ τῇ κεφαλῇ γράφειν
τε καὶ λέγειν, χειροτονεῖν τε καὶ ψηφίζεσθαι καὶ τὴν
πρὸς τοὺς φρονοῦντας τὰ τοῦ Βαρλαάμ ομοφροσύνη,
ἐπιδείκνυσθαι φανερώς κατάκριτον εἶναι καὶ μὴ
col. 1279–1280page 142 of 238
PG 152:1279ἔχειν αὐτὸν μοῖραν μετὰ τῶν εὐσεβῶν ἀπεφήναντο. ώς συμφώνους αὐτῷ, δι' ὧν συγγραμμάτων πᾶσαν Η μέντοι θεοστεφὴς καὶ κρατίστη βασιλὶς μετὰ τὸ καὶ τὰ τοιαῦτα τῶν ἱερωτάτων τούτων ἀρχιερέων δέξασθαι πολλάκις ἡμᾶς συγκαλέσατα καὶ μετὰ τῆς συγκλήτου καὶ πολλῶν ἐλλογίμων τὰ περὶ τῶν θείων συνδιασκεψαμένη δογμάτων καὶ καταλαβοῦσα τὸν τὰς συνοδικὰς διαγνώσεις ὑπὲρ εὐσεβείας ἐμπεριέχοντα τόμον, ἐγγράφως καὶ ἀγράφως ὑπὸ τοῦ πατριαρχεύοντος ἀνατρεπόμενον, οὐκέτι καθεκτῶς εξω χεν, ἀλλ' ἐνθέου πλησθεῖσα ζήλου τὴν κατὰ τῶν ἀθε τούντων τὸν τόμον ἐκδίκησιν ἐπεζήτει καὶ τὴν αὐ τοῦ τε καὶ τῆς κατ᾿ αὐτὸν εὐσεβείας βεβαίωσιν συγκαλεῖ τοίνυν ἡμᾶς ἐν τῷ θεοφρουρήτῳ παλατίῳ, ὁλόκληρον ὄντας σύνοδον, πρὸς δὲ καὶ τὸν τοῦ ᾿Αγίου Ορους σεβασμιώτατον Πρῶτον μετὰ τῶν σὺν αὐτῷ γερόντων καὶ πολλοὺς τῶν κατὰ τὴν μεγαλόπολιν ταύτην ἐλλογίμους καὶ εὐλαβεῖς μοναχούς, καὶ προ καθίσασα μετά τοῦ ἐρασμιωτάτου υἱοῦ αὐτῆς, τοῦ κραταιοῦ καὶ ἁγίου ἡμῶν αὐθέντου καὶ βασιλέως, κυροῦ Ἰωάννου τοῦ Παλαιολόγου, ἔτι δὲ μετὰ καὶ τῆς συγκλήτου πάσης καὶ τῶν τοῦ κλήρου λογάδων, ἀρχιμανδριτῶν τε καὶ ἡγουμένων οὐκ ὀλίγων, καὶ τῶν ἐκκρίτων τῆς πολιτείας, πρῶτον μὲν εἰς ἐπήκοον πάντων ἀναγνωσθῆναι τὸν συνοδικὸν τόμον διακελεύεται, εἶτα προτίθεται τὸ προῤῥηθὲν τοῦ πατριάρχου βιβλίον, ὅπερ αὐτὸς, ὡς εὐσεβῶς ἔχον, δι' ἀρ χιερέων καὶ ἐκκλησιαστικῶν αὖθις προσώπων πρὸς τὴν κρατίστην ἡμῶν κυρίαν καὶ δέσποιναν έπεμψεν, ἐν ᾧ βιβλίῳ ἐν ὑποκρίσει καὶ προφάσει τοῦ ἐξηγεῖσθαι τὸν τόμον παρεξήγησιν αὐτοῦ καὶ ἀνατροπὴν καὶ κατάλυσιν παντελή συνεγράψατο, τὰ μὲν αὐτοῦ καὶ ταῦτα τὰ καιριώτατα τῆς ὑποθέσεως ἐκ τοῦ παρ ήκοντος γεγράφθαι λέγων, τὰ δὲ καὶ τελέως ἀναί δην ἀνασκευάζων, ἐν οἷς καὶ εἰς τὰς ἀϊδίους καὶ θείας τοῦ Θεοῦ ἐνεργείας δηλός ἐστι βλασφημῶν, ὄχλον θεοτήτων ταύτας ἀποκαλῶν καὶ πολυθέους εξ και λέγων τοὺς ἀκτίστους εἶναι ταύτας διαβεβαιουμένους καὶ τιμῶντας ἔστιν ἃς τούτων τῇ τῆς θεότητος προσηγορία, ὥσπερ ἂν εἴ τις καὶ τὰ ἑπτὰ πνεύ ματα, δηλονότι τὰς ἑπτὰ τοῦ Πνεύματος ενεργείας ὄχλον πνευμάτων δυσσεβῶς προσηγόρευεν. ᾿Αλλὰ καὶ κατὰ τῶν ἐπ' εὐσεβείᾳ δεδικαιωμένων καὶ παρ' ἐκείν νου τοῦ ἱεροῦ τόμου ἀνακηρυττομένων τε καὶ μαρ τυρουμένων, τοῦ Παλαμᾶ δηλονότι.. σχεδὸν εὐσέβειαν καὶ πάντας τοὺς ἀπ' αἰῶνος ἁγίου:, ἐπὶ προφάσει τοῦ γράφειν κατὰ τοῦ Παλαμᾶ καὶ τῶν ὁμοφρόνων αὐτῷ πάντων, ἀποκηρύττει καὶ ἀναθεματίζει καὶ ἀποβάλλεται, γράφων ἐπὶ λέξεως οὕτω Τοῖς ἀποτολμῶσι καὶ λέγουσι τὴν δόξαν τῆς θεότητος τοῦ Χριστοῦ ἑτέραν εἶναι παρὰ τὴν οὐσίαν τοῦ Θεοῦ, ἀνάθεμα· ο καὶ πάλιν, ο Τοῖς ἀποτολμῶσι καὶ λέγουσι φῶς ἄκτιστον ἕτερον παρὰ τὴν οὐσίαν τοῦ Θεοῦ, ἀνάθεμα· ο καὶ πάλιν, ο Τοῖς λέγουσι τὴν θείαν χάριν ἄκτιστον μὲν εἶναι, ἑτέραν δὲ παρὰ τὴν οὐσίαν τοῦ Θεοῦ, ἀνάθεμα· › καὶ πάλιν, «Τοῖς λέγουσι θεό τητα ἄκτιστων σωματικοῖς ὀφθαλμοῖς ληπτὴν, ἀνά θεμα· καὶ πάλιν, ο Μωροὶ καὶ τυφλοὶ οἱ διὰ τὴν μετα μόρφωσιν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἀποτολμῶντες καὶ λέγοντες ἄκτιστον φῶς σωματικοῖς ὀφθαλμοῖς ὁρατόν. Αρ' οὖν ὁ ταῦτα στέργων καὶ παρ' ἑαυ τῷ, ὡς εὐσεβῆ κατέχων, καὶ τοῖς τὰ τοιαῦτα γράφουσι μὴ κοινωνῶν ἁπλῶς μόνον, ἀλλὰ καὶ συλλειτουργών καὶ πατέρας πνευματικοὺς καὶ διδασκάλους τούτους προχειριζόμενος, μόνον οὗτος τὸν Παλαμᾶν ἀποχη ρύττει καὶ ἀποβάλλεται ἢ τοὺς ἀπ᾿ αἰῶνος ἁγίου;; αὐτούς τε τοὺς ἐπὶ τῶν ἱερῶν ἐκείνων συνόδων συνειλεγμένους καὶ μάλιστα τὸν συνοδικόν τε καὶ Αγιορειτικὴν τόμον καὶ αὐτοὺς τοὺς συμψήφους φανερῶς ἔντας τῷ Παλαμᾷ κατ' εὐσέβειαν βασιλέας, καὶ ἀπαξαπλῶς τοὺς εὐσεβεῖς ἅπαντας. Ἐν τῷ τοιού τῳ τούτου βιβλίῳ καὶ συγγράμματα τοῦ ᾿Ακινδύνου ἐστὶν, ἐν οἷς καὶ τὴν ἐν Θαβώρ ἑωραμένην τοῖς ἀπο στόλοις θείαν καὶ ἀπόῤῥητον φωτοφάνειαν οὐ μόνον “κτιστὴν εἶναί φησιν, ἀλλὰ καὶ τῶν ἀγγέλων κατω τέραν, ὡς καὶ ὁ Βαρλαὰμ ἔλεγεν, ὁ δῆλον ἐποίησε, καὶ δι' ὧν ὑπὲρ ἑαυτοῦ δῆθεν ἔγραψε πρὸς τὴν εἰρη μένην ἡμῶν κυρίαν καὶ δέσποιναν, ὡς ὁρατὴν γενο μένην ταύτην τὴν θεοφάνειαν, ἀτιμοτέραν ὑποδεικνὺς ἀσωμάτου πάσης οὐσίας καὶ αὐτῶν τῶν ἀνθρωπίνων ψυχῶν. Ὁ δὲ τῆς Ἐκκλησίας λαχών προΐστασθαι, φεῦ! οὐ τὰ τοιαῦτα μόνον αὐτοῦ συγγράμματά τε καὶ δόγματα, ἀλλὰ καὶ δι' αὐτοχείρων αὐτοῦ τοῦ ᾿Ακινδύνου συγγραμμάτων κατέχων παρ' ἑαυτῷ τὰς δυσσεβείας αὐτοῦ, εἰς διάκονον τοῦτον ἐχειροτέ νησε· καὶ τοὺς μὲν παραδεχομένους αὐτὸν, ὡς και λῶς αὐτὰ δογματίζοντα, ἀφώρισέ τε καὶ ἀπεκήρυξε, τίνα δὴ ταῦτα; ἶν' ἐξ ὀλίγων καὶ ἀπὸ τούτων ἀναφα ἡ νῇ τὸ ἀσεβὲς καὶ ἀσύστατον τῶν ᾿Ακινδύνου καὶ τοῦ συμφωνοῦντο; ἐκείνῳ πατριάρχου δογμάτων. Οὐ δυνάμεθα, φησί, τὴν φυσικὴν τοῦ Θεοῦ ἐνέργειαν ἄλλο τι φρονῆσαι τῆς οὐσίας αὐτοῦ καὶ τῆς φύσεως, ἀλλ' οὐδὲ τῆς θείας ουσίας ταύτης διαφέρον όπωσούν φῶς ἄκτιστον καὶ τῷ Θεῷ συναΐδιον ἢ δόξαν ἢ χάριν ἢ ἔλλαμψιν· καὶ πάλιν, Οὐδὲν, ὅπερ εἰς ὅρασιν ἔρ χεται καθ' ἑαυτὸ σωματικῶν ὀφθαλμῶν ὁπωσδήποτε, ἄκτιστόν ἐστι, καν Μωσης, κἂν Παῦλος, ὁ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἀνελθών, κἂν ἄγγελος ᾗ ὁ τῆς θεωρίας ἀπτόμενος· καὶ πάλιν, Πῶς ἡ κτιστὴ φύσις ἄκτι στον ενέργειαν δίνεται σωματικοῖς ὀφθαλμοῖς, κἂν ἰσάγγελος ᾖ τις, κἂν ἄγγελος; Καὶ πάλιν· Εἴ τις τὸ ἐν Θαβωρίῳ λάμψαν ὑπέρλαμπρον φῶς διὰ τὸ εἰρή σθαι θεότητα παραδειχθεῖσαν τῷ Θεολόγῳ καὶ Ἰωάν μοσύνης καταδικασθῆναι λέγων τὸν Βαρλαὰμ καὶ κινεῖν πᾶσι προτρεπόμενος και κατηγορεῖν, ὦ κἀκεῖνος κατὰ τῶν μοναχῶν ἐκίνησε, τούτων κατηγορῶν, μηδὲ τὴν τελευταίαν ἀπόφασιν τοῦ τόμου δυσωπης θεὶς, φανερῶς τοῦ τῶν ὀρθοδόξων πληρώματος απο τέμνουσαν, εἴ τίς τι τῶν ὑπὸ τοῦ Βαρλαάμ λαληθέν των ἢ συγγραφέντων αὖθις ἐπὶ κατηγορία τούτων λέγει τε καὶ κινεῖ, ἀλλ' ὑποβάλλων, φεῦ! ἑαυτὸν καὶ τοὺς αὐτῷ πειθομένους οὕτω τοῖς συνοδικοῖς καὶ οἱ κείοις ἀφορισμοῖς τε καὶ ἀναθέμασι. Ἐν τούτῳ τῷ οἰκείῳ αὐτοῦ βιβλίῳ καὶ ἕτερα συγγράμματα εύρη ται, κάν τῇ συνόδῳ προτέθειται, συγγραφέντα παρὰ τῶν ὁμοφρόνων αὐτῷ καὶ σπουδαστῶν τῆς αἱρέσεως, οὓς αὐτὸς πατέρας πνευματικοὺς καὶ προστάτες ψυ χῶν καὶ διδασκάλους προεχειρίσατο τοῦ λαοῦ πάντως,
JOAN. CALECA CP. PATRIARCILE
ἔχειν αὐτὸν μοῖραν μετὰ τῶν εὐσεβῶν ἀπεφήναντο. ώς συμφώνους αὐτῷ, δι' ὧν συγγραμμάτων πᾶσαν
Η μέντοι θεοστεφὴς καὶ κρατίστη βασιλὶς μετὰ τὸ
καὶ τὰ τοιαῦτα τῶν ἱερωτάτων τούτων ἀρχιερέων
δέξασθαι πολλάκις ἡμᾶς συγκαλέσατα καὶ μετὰ τῆς
συγκλήτου καὶ πολλῶν ἐλλογίμων τὰ περὶ τῶν θείων
συνδιασκεψαμένη δογμάτων καὶ καταλαβοῦσα τὸν
τὰς συνοδικὰς διαγνώσεις ὑπὲρ εὐσεβείας εμπεριέ
χοντα τόμον, ἐγγράφως καὶ ἀγράφως ὑπὸ τοῦ πα
τριαρχεύοντος ἀνατρεπόμενον, οὐκέτι καθεκτῶς εξω
χεν, ἀλλ' ἐνθέου πλησθεῖσα ζήλου τὴν κατὰ τῶν ἀθε
τούντων τὸν τόμον ἐκδίκησιν ἐπεζήτει καὶ τὴν αὐτοῦ τε καὶ τῆς κατ᾿ αὐτὸν εὐσεβείας βεβαίωσιν·
συγκαλεῖ τοίνυν ἡμᾶς ἐν τῷ θεοφρουρήτῳ παλατίῳ,
ὁλόκληρον ὄντας σύνοδον, πρὸς δὲ καὶ τὸν τοῦ ᾿Αγίου
Ορους σεβασμιώτατον Πρῶτον μετὰ τῶν σὺν αὐτῷ
γερόντων καὶ πολλοὺς τῶν κατὰ τὴν μεγαλόπολιν
ταύτην ἐλλογίμους καὶ εὐλαβεῖς μοναχούς, καὶ προ
καθίσασα μετά τοῦ ἐρασμιωτάτου υἱοῦ αὐτῆς, τοῦ
κραταιοῦ καὶ ἁγίου ἡμῶν αὐθέντου καὶ βασιλέως,
κυροῦ Ἰωάννου τοῦ Παλαιολόγου, ἔτι δὲ μετὰ καὶ
τῆς συγκλήτου πάσης καὶ τῶν τοῦ κλήρου λογάδων,
ἀρχιμανδριτῶν τε καὶ ἡγουμένων οὐκ ὀλίγων, καὶ
τῶν ἐκκρίτων τῆς πολιτείας, πρῶτον μὲν εἰς ἐπήκοον
πάντων ἀναγνωσθῆναι τὸν συνοδικὸν τόμον διακελεύεται, εἶτα προτίθεται τὸ προῤῥηθὲν τοῦ πατριάρχου βιβλίον, ὅπερ αὐτὸς, ὡς εὐσεβῶς ἔχον, δι' ἀρ
χιερέων καὶ ἐκκλησιαστικῶν αὖθις προσώπων πρὸς
τὴν κρατίστην ἡμῶν κυρίαν καὶ δέσποιναν έπεμψεν,
ἐν ᾧ βιβλίῳ ἐν ὑποκρίσει καὶ προφάσει τοῦ ἐξηγεῖ
σθαι τὸν τόμον παρεξήγησιν αὐτοῦ καὶ ἀνατροπὴν
καὶ κατάλυσιν παντελή συνεγράψατο, τὰ μὲν αὐτοῦ
καὶ ταῦτα τὰ καιριώτατα τῆς ὑποθέσεως ἐκ τοῦ παρήκοντος γεγράφθαι λέγων, τὰ δὲ καὶ τελέως ἀναί
δην ἀνασκευάζων, ἐν οἷς καὶ εἰς τὰς ἀϊδίους καὶ
θείας τοῦ Θεοῦ ἐνεργείας δηλός ἐστι βλασφημῶν,
ὄχλον θεοτήτων ταύτας ἀποκαλῶν καὶ πολυθέους εξ
και λέγων τοὺς ἀκτίστους εἶναι ταύτας διαβεβαιουμένους καὶ τιμῶντας ἔστιν ἃς τούτων τῇ τῆς Θεότητος προσηγορία, ὥσπερ ἂν εἴ τις καὶ τὰ ἑπτὰ πνεύματα, δηλονότι τὰς ἑπτὰ τοῦ Πνεύματος ενεργείας
ὄχλον πνευμάτων δυσσεβῶς προσηγόρευεν. ᾿Αλλὰ καὶ
κατὰ τῶν ἐπ' εὐσεβείᾳ δεδικαιωμένων καὶ παρ' ἐκείν
νου τοῦ ἱεροῦ τόμου ἀνακηρυττομένων τε καὶ μαρτυρουμένων, τοῦ Παλαμᾶ δηλονότι..
σχεδὸν εὐσέβειαν καὶ πάντας τοὺς ἀπ' αἰῶνος ἁγίου:,
ἐπὶ προφάσει τοῦ γράφειν κατὰ τοῦ Παλαμᾶ καὶ τῶν
ὁμοφρόνων αὐτῷ πάντων, ἀποκηρύττει καὶ ἀναθε
ματίζει καὶ ἀποβάλλεται, γράφων ἐπὶ λέξεως οὕτω·
• Τοῖς ἀποτολμῶσι καὶ λέγουσι τὴν δόξαν τῆς θεότη
τος τοῦ Χριστοῦ ἑτέραν εἶναι παρὰ τὴν οὐσίαν τοῦ
Θεοῦ, ἀνάθεμα· ο καὶ πάλιν, ο Τοῖς ἀποτολμῶσι καὶ
λέγουσι φῶς ἄκτιστον ἕτερον παρὰ τὴν οὐσίαν τοῦ
Θεοῦ, ἀνάθεμα· ο καὶ πάλιν, ο Τοῖς λέγουσι τὴν θείαν
χάριν ἄκτιστον μὲν εἶναι, ἑτέραν δὲ παρὰ τὴν οὐσίαν
τοῦ Θεοῦ, ἀνάθεμα· › καὶ πάλιν, «Τοῖς λέγουσι θεό
τητα ἄκτιστων σωματικοῖς ὀφθαλμοῖς ληπτὴν, ἀνάθεμα· καὶ πάλιν, ο Μωροὶ καὶ τυφλοὶ οἱ διὰ τὴν μεταμόρφωσιν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἀποτολμῶντες καὶ λέγοντες ἄκτιστον φῶς σωματικοῖς ὀφθαλμοῖς ὁρατόν. Αρ' οὖν ὁ ταῦτα στέργων καὶ παρ' ἑαυ
τῷ, ὡς εὐσεβῆ κατέχων, καὶ τοῖς τὰ τοιαῦτα γράφουσι
μὴ κοινωνῶν ἁπλῶς μόνον, ἀλλὰ καὶ συλλειτουργών
καὶ πατέρας πνευματικοὺς καὶ διδασκάλους τούτους
προχειριζόμενος, μόνον οὗτος τὸν Παλαμᾶν ἀποχηρύττει καὶ ἀποβάλλεται ἢ τοὺς ἀπ᾿ αἰῶνος ἁγίου;;
αὐτούς τε τοὺς ἐπὶ τῶν ἱερῶν ἐκείνων συνόδων συν
ειλεγμένους καὶ μάλιστα τὸν συνοδικόν τε καὶ
Αγιορειτικὴν τόμον καὶ αὐτοὺς τοὺς συμψήφους
φανερῶς ἔντας τῷ Παλαμᾷ κατ' εὐσέβειαν βασιλέας,
καὶ ἀπαξαπλῶς τοὺς εὐσεβεῖς ἅπαντας. Ἐν τῷ τοιού
τῳ τούτου βιβλίῳ καὶ συγγράμματα τοῦ ᾿Ακινδύνου
ἐστὶν, ἐν οἷς καὶ τὴν ἐν Θαβώρ ἑωραμένην τοῖς ἀπο
στόλοις θείαν καὶ ἀπόῤῥητον φωτοφάνειαν οὐ μόνον
“κτιστὴν εἶναί φησιν, ἀλλὰ καὶ τῶν ἀγγέλων κατω
τέραν, ὡς καὶ ὁ Βαρλαὰμ ἔλεγεν, ὁ δῆλον ἐποίησε,
καὶ δι' ὧν ὑπὲρ ἑαυτοῦ δῆθεν ἔγραψε πρὸς τὴν εἰρη
μένην ἡμῶν κυρίαν καὶ δέσποιναν, ὡς ὁρατὴν γενομένην ταύτην τὴν θεοφάνειαν, ἀτιμοτέραν ὑποδει
κνὺς ἀσωμάτου πάσης οὐσίας καὶ αὐτῶν τῶν ἀνθρω
πίνων ψυχῶν. Ὁ δὲ τῆς Ἐκκλησίας λαχών προΐστασθαι, φεῦ! οὐ τὰ τοιαῦτα μόνον αὐτοῦ συγγράμματά
τε καὶ δόγματα, ἀλλὰ καὶ δι' αὐτοχείρων αὐτοῦ
τοῦ ᾿Ακινδύνου συγγραμμάτων κατέχων παρ' ἑαυτῷ
τὰς δυσσεβείας αὐτοῦ, εἰς διάκονον τοῦτον ἐχειροτέ
νησε· καὶ τοὺς μὲν παραδεχομένους αὐτὸν, ὡς και
λῶς αὐτὰ δογματίζοντα, ἀφώρισέ τε καὶ ἀπεκήρυξε,
τίνα δὴ ταῦτα; ἶν' ἐξ ὀλίγων καὶ ἀπὸ τούτων ἀναφαἡ νῇ τὸ ἀσεβὲς καὶ ἀσύστατον τῶν ᾿Ακινδύνου καὶ τοῦ
συμφωνοῦντο; ἐκείνῳ πατριάρχου δογμάτων. Οὐ
δυνάμεθα, φησί, τὴν φυσικὴν τοῦ Θεοῦ ἐνέργειαν
ἄλλο τι φρονῆσαι τῆς οὐσίας αὐτοῦ καὶ τῆς φύσεως,
ἀλλ' οὐδὲ τῆς θείας ουσίας ταύτης διαφέρον όπωσούν
φῶς ἄκτιστον καὶ τῷ Θεῷ συναΐδιον ἢ δόξαν ἢ χάριν
ἢ ἔλλαμψιν· καὶ πάλιν, Οὐδὲν, ὅπερ εἰς ὅρασιν ἔρχεται καθ' ἑαυτὸ σωματικῶν ὀφθαλμῶν ὁπωσδήποτε,
ἄκτιστόν ἐστι, καν Μωσης, κἂν Παῦλος, ὁ εἰς τρίτον
οὐρανὸν ἀνελθών, κἂν ἄγγελος ᾗ ὁ τῆς θεωρίας
ἀπτόμενος· καὶ πάλιν, Πῶς ἡ κτιστὴ φύσις ἄκτι
στον ενέργειαν δίνεται σωματικοῖς ὀφθαλμοῖς, κἂν
ἰσάγγελος ᾖ τις, κἂν ἄγγελος; Καὶ πάλιν· Εἴ τις τὸ
ἐν Θαβωρίῳ λάμψαν ὑπέρλαμπρον φῶς διὰ τὸ εἰρή
σθαι θεότητα παραδειχθεῖσαν τῷ Θεολόγῳ καὶ Ἰωάν
μοσύνης καταδικασθῆναι λέγων τὸν Βαρλαὰμ καὶ
κινεῖν πᾶσι προτρεπόμενος και κατηγορεῖν, ὦ κἀκεῖνὸς κατὰ τῶν μοναχῶν ἐκίνησε, τούτων κατηγορῶν,
μηδὲ τὴν τελευταίαν ἀπόφασιν τοῦ τόμου δυσωπης
θεὶς, φανερῶς τοῦ τῶν ὀρθοδόξων πληρώματος απο
τέμνουσαν, εἴ τίς τι τῶν ὑπὸ τοῦ Βαρλαάμ λαληθέντων ἢ συγγραφέντων αὖθις ἐπὶ κατηγορία τούτων
λέγει τε καὶ κινεῖ, ἀλλ' ὑποβάλλων, φεῦ! ἑαυτὸν καὶ
τοὺς αὐτῷ πειθομένους οὕτω τοῖς συνοδικοῖς καὶ οἱκείοις ἀφορισμοῖς τε καὶ ἀναθέμασι. Ἐν τούτῳ τῷ
οἰκείῳ αὐτοῦ βιβλίῳ καὶ ἕτερα συγγράμματα εύρη
ται, κάν τῇ συνόδῳ προτέθειται, συγγραφέντα παρὰ
τῶν ὁμοφρόνων αὐτῷ καὶ σπουδαστῶν τῆς αἱρέσεως,
οὓς αὐτὸς πατέρας πνευματικοὺς καὶ προστάτες ψυχῶν καὶ διδασκάλους προεχειρίσατο τοῦ λαοῦ πάντως,
col. 1281–1282page 143 of 238
PG 152:1281η εἰ δὲ μὴ νῃ τῷ θείῳ Δαμασκηνῷ ἄκτιστον καὶ ἀΐδιον, διὰ κῦρ Γρηγόριον τὸν Παλαμᾶν καὶ τοὺς οἷος αὐτὸς πα ταῦτα Θεὸν ὑπερούσιον αὐτὸ καλεῖ, ἕτερον δὲ τῆς ραλόγως τε καὶ ἀθέσμως ἀποβαλλόμενον θείας ουσίας, οὐκ ἀσφαλῶς αὐτὸν ὑπολαμβάνω θεο λογεῖν· καὶ γὰρ φῶς ἄκτιστον μὲν καὶ ἀΐδιον καὶ προαιώνιον εἴρηται, ἕτερον δὲ παρὰ τὴν οὐσίαν τοῦ Θεοῦ οὐκ εἴρηται· οὐκοῦν οὐδὲ ἐγὼ τοῦτο λέγω, ἀλλ' ὁ διὰ τούτων τὸ αὐτὸ φῶς καὶ οὐσίαν τοῦ Θεοῦ καὶ κτίσμα λέγων εἶναι, δυσσεβῶς, μᾶλλον δὲ ἀσει βῶς καὶ ἀθέως· ἀκούσατε, τί φησιν αὖθις· Ἐγὼ κακίζω καὶ τὸ ἄκτιστον καὶ τὸ κτιστὸν τῆς θεουργοῦ σεφίας καὶ χάριτος· οὔτε γὰρ ἡμῖν ἐνταῦθα τὴν ἀν τίφασιν προσκυνητέον, ὥστ᾽ εἰ θάτερον ὑπὸ ἀνάθεμα, καὶ τὸ ἕτερον οὐδὲν ἧττον. Εν τούτοις τοῖς αὐτ το χείροις αὐτοῦ γράμμασι καὶ τὰ περὶ τὸν Θεὸν οὐσιωδῶς θεωρούμενα, τὴν ἀγαθότητα, τὴν ζωὴν, τὴν ἀθανασίαν, τὴν ἀτρεψίαν καὶ ὅσα παραπλήσια τούτοις, ἅπερ ὁ θεῖος Μάξιμος θεολογών φησιν ὡς οὐκ ἦν, ὅτε οὐκ ἦσαν, ὡς ἄναρχα καὶ ἀΐδια, ταῦτα ὁ ᾿Ακίνδυνος κτίσματα είναι διατείνεται· ὡσαύτως καὶ τὰ παρὰ τῷ Ησαΐᾳ ἑπτὰ πνεύματα, περὶ ὧν φησιν ὁ Θεολόγος Γρηγόριος, Τὰς ἐνεργείας τοῦ Πνεύματος πνεύματα φίλον τῷ Ησαΐμ καλεῖν, κτι στὰ εἶναι διισχυρίζεται, καὶ ὅτα δὴ ὁ Δαμασκηνός θεῖος Ἰωάννης τὸ ἐν τῇ μεταμορφώσει τοῦ Σωτῆρος θειότατον ἐξυμνών συνεγράψατο φως, ὡς ἐγκωμια στὴν τοῦτον ταῦτα συγγράψασθαί φησιν, ἀλλ᾽ οὐ κατὰ ἀληθινὴν θεολογίαν· διὸ δοκιμώτερον φησινεἶναι τὸ ὁμολογεῖν ἀγνοεῖν ταῦτα καὶ μὴ δέχεσθαι, ἵνα μὴ ἐκ τούτων εἰς διθεῖαν περιπέσωμεν, ἀναγκασθέντες δύο πρεσβεύειν θεοὺς καὶ θεότητας, διθεῖαν σαφῶς κατὰ τὴν Βαρλαάμ ἀποκαλῶν τὸ μὴ μόνον τὴν πᾶσι παντάπασιν ἀόρατον οὐσίαν τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐπιφαινομένην καὶ χορηγουμένην τοῖς ἁγίοις θείαν ἔλλαμψιν καὶ χάριν καὶ ἐνέργειαν λέγειν θεό τητα ἄκτιστον· διὰ ταῦτα τοίνυν τὰ οὕτω δυσσεβῆ καὶ ἀλλόκοτα τοῦ Βαρλααμίτου ᾿Ακινδύνου καὶ τῶν οἷος αὐτὸς γράμματά τε καὶ δόγματα, ἅπερ ἐξη λέγχθη, φρονῶν καὶ στέργων, καὶ πολυτρόπω; ἔρω γοις τε καὶ λόγοις καὶ γράμματι. ..... καὶ ἀκριβῆ καὶ προσήκουσαν τὴν περὶ τού των σκέψιν τε καὶ ἐξέτασιν ποιησάμενοι καὶ συμψήφους ἔχοντες τὴν ἔνθεον καὶ νουνεχῆ ζῆλον ὑπὲρ τῆς εὐσεβείας ένδειξαμένην θεοστεφή βασιλίδα μετὰ τοῦ ἐρασμιωτάτου υἱοῦ αὐτῆς, τοῦ κραταιοῦ καὶ ἁγίου ἡμῶν αὐθέντου καὶ βασιλέως, κυροῦ Ἰωάννου τοῦ Παλαιολόγου, ἔτι τε καὶ τὴν σύγκλητον πᾶσαν μετὰ τῶν τῆς πολιτείας ἐκκρίτων, ἀλλὰ δὴ καὶ τοὺς συνειλεγμένους ἑτέρους πάντας, ἐκκλησιαστικούς τε λυ γάδας καὶ τῶν εὐλαβεστάτων ἀρχιμανδριτῶν καὶ ἡγουμένων καὶ μοναχῶν καὶ λογίων ἀνδρῶν οὐκ ὀλί γους. ἐκκηρύκτους ἐγγράφως καὶ ἀπο τετμημένους τῆς τοῦ Θεοῦ καθολικῆς καὶ ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας, ἅτε δυσσεβεῖς συνοδικῶς ἀναπεφηνότα;, Ακίνδυνον καὶ τοὺς κατ' αὐτὸν εἰς κοινωνίαν, οὐ μεταμελουμένους, μᾶλλον δὲ καὶ προστιθέντας τῇ δυσσεβείᾳ προσέμενον, τοὺς δ᾽ ὑπεραγω νισαμένους τῆς κατ᾽ εὐσέβειαν ἀληθείας καὶ συνοδικῶς ἐπὶ ταύτῃ δικαιωθέντας, τὸν εἰρημένον δηλονότι μεταμεληθείη, καὶ τὰ πονηρὰ ταῦτα καὶ δυσσεβῆ καὶ ἀλλόκοτα δόγματα καὶ τοὺς τούτοις ἐμμένοντας γνησίως ἀποβάλλοιτο δι' οἰκείου λιβέλλου κατὰ τὴν πάλαι ἐπικρατοῦσαν ἐπὶ τοῖς τοιούτοις ἐκκλησιαστι τὴν παράδοσιν, καὶ ἀναθέματι τοῦτον καθυποβάλλο μεν, ὡς καὶ ὁ πρότερος συνοδικὸς διαλαμβάνει τό μας, ἀποκόπτων τελέως παντὸς τοῦ Χριστιανικοῦ καὶ ὀρθοδόξου πληρώματος οὐ μόνον τὸν Βαρλαάμ, ἀλλὰ καὶ εἴ τις ἕτερος φανείη τι τῶν ὑπ' αὐτοῦ κατὰ τῶν μοναχῶν ῥηθέντων τούτων αὖθις κατηγορῶν ἢ ὅλως αὐτῶν ἐν τοῖς τοιούτοις καθαπτόμενος· αὐτὴν γὰρ ἐκείνην τὴν τοῦ τόμου καταδίκην ἐφ' ἑαυτὸν ἐπεσπάσατο· ἀκυροῦμεν δὲ καὶ ἀπρόσδεκτα πᾶσι τε λέως ἀποφαινόμεθα τὰ παρ' αὐτοῦ τε καὶ παντὸς ἑτέρου κατὰ τοῦ Παλαμᾶ καὶ τῶν ὁμοφρονούντων αὐτῷ συντεθέντα οιαδήποτε γράμματα, ὡς πάσης ὄντα διαβολῆς καὶ δυσσεβείας ἀνάμεστα καὶ κατὰ τῶν ἱερῶν θεολόγων καὶ τῆς εὐσεβείας καὶ τῆς Εκ κλησίας αὐτῆς μᾶλλον ἢ τούτων εκκείμενα. ἀκίνδυνον δέ, ὡς κατὰ τῆς εὐσεβείας οὕτω μανέντα, καίτοι πρότερον συνοδικῶς, ὡς εἴρηται, καταδικασθέντα καὶ ὡς ἔρμαιον ἁρπάσαντα τὴν ἐμφύλιον στάσιν καὶ ἀναίδην τῇ τοῦ καιροῦ χαλεπωτάτῃ συγχύσει καὶ μοχθηρίᾳ καὶ τῇ τοῦ Χριστωνύμου γένους λύμῃ καταχρησάμενον καὶ μετὰ τὸν Βαρλαὰμ ἐκεῖνον κατ' ἐκεῖνον, προφάσει τοῦ κατὰ τοῦ Παλαμᾶ χωρεῖν κατὰ ς τῶν ἀπ' αἰῶνος ἁγίων κεχωρηκότα, καὶ τὴν τοῦ Χρισ στοῦ συνταράξαντα δεινῶς Εκκλησίαν, ταῖς αὐταῖς φρικώδεσι καταδίκαις ὑπάγομεν καὶ πάσης ἱερατι τῆς λειτουργίας ἀπηλλοτριωμένον ἔχομεν, ὅτι τε καὶ ἀποκήρυκτον αὐτὸν εἶναι ἀποφαινόμεθα καὶ ἀπο τετμημένον τῆς ἁγίας τοῦ Χριστοῦ καθολικῆς καὶ ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας, εἰ μὴ μεταμεληθείη, καὶ τοῦ ὀρθοδόξου τῶν Χριστιανῶν συστήματος· τοὺς δ' ὑπὸ τούτων συναρπαγέντας τε καὶ παρασυρέντας καὶ μὴ τῶν ἐξάρχων τῆς αἱρέσεως ὄντας, ἀμεταμε λήτους μὲν μένοντας, τοῖς ὁμοίοις καθυποβάλλομεν μεταμεληθέντας δὲ γνησίως καὶ ἀναθεματίζοντας τήν τε τοιαύτην κακοδοξίαν καὶ τοὺς ἐμμένοντας ταύτῃ, μὴ μόνον εἰς κοινωνίαν τὴν κατ' εὐσέβειαν, ἀλλὰ καὶ εἰς ἱερωσύνην ἀσμενέστατα προσιέμεθα, μηδαμῶς τούτους ὑποβιβάζοντες, κατὰ τὴν ἐπὶ τοῖς τοιούτοις διάγνωσιν καὶ ἀπόφασιν τῆς ἁγίας͵ καὶ οἰκουμενικῆς ἑβδόμης· συνόδου, διοριζομένης ὅτι Τοὺς μὲν πρωτάρχους και προϊσταμένους καὶ τῆς δυσσεβείας ἐκδικητὰς οὐδὲ μεταμελομένους ὅλως εἰς ἱερωσύνην παραδεχόμεθα· τοὺς δὲ βιασθέντας ή συναρπαγέντας τε καὶ παρασυρέντας, μεταμελομέν νους ἀληθῶς καὶ γνησίως, εἰς ἱερωσύνην κατὰ τὸν οἰκεῖον ἕκαστον προσδεχόμεθα βαθμόν.» Αλλὰ καὶ εἴ τις ἕτερος τῶν ἁπάντων τὰ αὐτά ποτε φωραθείη ἢ φρονῶν ἢ λέγων ή συγγραφόμενος κατὰ τοῦ εἰρη μένου τιμιωτάτου Ιερομονάχου κυροῦ Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ καὶ τῶν σὺν αὐτῷ μοναχῶν, μᾶλλον δὲ κατὰ τῶν ἱερῶν θεολόγων καὶ τῆς Ἐκκλησίας αὐτῆς, τὰ αὐτὰ καὶ κατ' αὐτοῦ ψηφιζόμεθα, καὶ τῇ αὐτῇ και
η
εἰ δὲ μὴ
νῃ τῷ θείῳ Δαμασκηνῷ ἄκτιστον καὶ ἀΐδιον, διὰ κῦρ Γρηγόριον τὸν Παλαμᾶν καὶ τοὺς οἷος αὐτὸς πα
ταῦτα Θεὸν ὑπερούσιον αὐτὸ καλεῖ, ἕτερον δὲ τῆς ραλόγως τε καὶ ἀθέσμως ἀποβαλλόμενον
θείας ουσίας, οὐκ ἀσφαλῶς αὐτὸν ὑπολαμβάνω θεολογεῖν· καὶ γὰρ φῶς ἄκτιστον μὲν καὶ ἀΐδιον καὶ
προαιώνιον εἴρηται, ἕτερον δὲ παρὰ τὴν οὐσίαν τοῦ
Θεοῦ οὐκ εἴρηται· οὐκοῦν οὐδὲ ἐγὼ τοῦτο λέγω,
ἀλλ' ὁ διὰ τούτων τὸ αὐτὸ φῶς καὶ οὐσίαν τοῦ Θεοῦ
καὶ κτίσμα λέγων εἶναι, δυσσεβῶς, μᾶλλον δὲ ἀσει
βῶς καὶ ἀθέως· ἀκούσατε, τί φησιν αὖθις· Ἐγὼ
κακίζω καὶ τὸ ἄκτιστον καὶ τὸ κτιστὸν τῆς θεουργοῦ
σεφίας καὶ χάριτος· οὔτε γὰρ ἡμῖν ἐνταῦθα τὴν ἀντίφασιν προσκυνητέον, ὥστ᾽ εἰ θάτερον ὑπὸ ἀνάθε
μα, καὶ τὸ ἕτερον οὐδὲν ἧττον. Εν τούτοις τοῖς αὐτ
το χείροις αὐτοῦ γράμμασι καὶ τὰ περὶ τὸν Θεὸν
οὐσιωδῶς θεωρούμενα, τὴν ἀγαθότητα, τὴν ζωὴν,
τὴν ἀθανασίαν, τὴν ἀτρεψίαν καὶ ὅσα παραπλήσια
τούτοις, ἅπερ ὁ θεῖος Μάξιμος θεολογών φησιν ὡς
οὐκ ἦν, ὅτε οὐκ ἦσαν, ὡς ἄναρχα καὶ ἀΐδια, ταῦτα
ὁ ᾿Ακίνδυνος κτίσματα είναι διατείνεται· ὡσαύτως
καὶ τὰ παρὰ τῷ Ησαΐᾳ ἑπτὰ πνεύματα, περὶ ὧν
φησιν ὁ Θεολόγος Γρηγόριος, Τὰς ἐνεργείας τοῦ
Πνεύματος πνεύματα φίλον τῷ Ησαΐμ καλεῖν, κτι
στὰ εἶναι διισχυρίζεται, καὶ ὅτα δὴ ὁ Δαμασκηνός
θεῖος Ἰωάννης τὸ ἐν τῇ μεταμορφώσει τοῦ Σωτῆρος
θειότατον ἐξυμνών συνεγράψατο φως, ὡς ἐγκωμια
στὴν τοῦτον ταῦτα συγγράψασθαί φησιν, ἀλλ᾽ οὐ
κατὰ ἀληθινὴν θεολογίαν· διὸ δοκιμώτερον φησίν
εἶναι τὸ ὁμολογεῖν ἀγνοεῖν ταῦτα καὶ μὴ δέχεσθαι,
ἵνα μὴ ἐκ τούτων εἰς διθεῖαν περιπέσωμεν, ἀναγκασθέντες δύο πρεσβεύειν θεοὺς καὶ θεότητας, διθεῖαν
σαφῶς κατὰ τὴν Βαρλαάμ ἀποκαλῶν τὸ μὴ μόνον
τὴν πᾶσι παντάπασιν ἀόρατον οὐσίαν τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ
καὶ τὴν ἐπιφαινομένην καὶ χορηγουμένην τοῖς ἁγίοις
θείαν ἔλλαμψιν καὶ χάριν καὶ ἐνέργειαν λέγειν θεότητα ἄκτιστον· διὰ ταῦτα τοίνυν τὰ οὕτω δυσσεβῆ
καὶ ἀλλόκοτα τοῦ Βαρλααμίτου ᾿Ακινδύνου καὶ τῶν
οἷος αὐτὸς γράμματά τε καὶ δόγματα, ἅπερ ἐξηλέγχθη, φρονῶν καὶ στέργων, καὶ πολυτρόπω; ἔρω
γοις τε καὶ λόγοις καὶ γράμματι.
..... καὶ ἀκριβῆ καὶ προσήκουσαν τὴν περὶ τούτων σκέψιν τε καὶ ἐξέτασιν ποιησάμενοι καὶ συμψή
φους ἔχοντες τὴν ἔνθεον καὶ νουνεχῆ ζῆλον ὑπὲρ τῆς
εὐσεβείας ένδειξαμένην θεοστεφή βασιλίδα μετὰ τοῦ
ἐρασμιωτάτου υἱοῦ αὐτῆς, τοῦ κραταιοῦ καὶ ἁγίου
ἡμῶν αὐθέντου καὶ βασιλέως, κυροῦ Ἰωάννου τοῦ
Παλαιολόγου, ἔτι τε καὶ τὴν σύγκλητον πᾶσαν μετὰ
τῶν τῆς πολιτείας ἐκκρίτων, ἀλλὰ δὴ καὶ τοὺς συνειλεγμένους ἑτέρους πάντας, ἐκκλησιαστικούς τε λυ
γάδας καὶ τῶν εὐλαβεστάτων ἀρχιμανδριτῶν καὶ
ἡγουμένων καὶ μοναχῶν καὶ λογίων ἀνδρῶν οὐκ ὀλί
γους.
· ἐκκηρύκτους ἐγγράφως καὶ ἀποτετμημένους τῆς τοῦ Θεοῦ καθολικῆς καὶ ἀποστολι
κῆς Ἐκκλησίας, ἅτε δυσσεβεῖς συνοδικῶς ἀναπεφηνότα;, Ακίνδυνον καὶ τοὺς κατ' αὐτὸν εἰς κοινω
νίαν, οὐ μεταμελουμένους, μᾶλλον δὲ καὶ προστι
θέντας τῇ δυσσεβείᾳ προσέμενον, τοὺς δ᾽ ὑπεραγωνισαμένους τῆς κατ᾽ εὐσέβειαν ἀληθείας καὶ συνοδι
κῶς ἐπὶ ταύτῃ δικαιωθέντας, τὸν εἰρημένον δηλονότι
μεταμεληθείη, καὶ τὰ πονηρὰ ταῦτα καὶ δυσσεβῆ
καὶ ἀλλόκοτα δόγματα καὶ τοὺς τούτοις ἐμμένοντας
γνησίως ἀποβάλλοιτο δι' οἰκείου λιβέλλου κατὰ τὴν
πάλαι ἐπικρατοῦσαν ἐπὶ τοῖς τοιούτοις ἐκκλησιαστι
τὴν παράδοσιν, καὶ ἀναθέματι τοῦτον καθυποβάλλο
μεν, ὡς καὶ ὁ πρότερος συνοδικὸς διαλαμβάνει τό
μας, ἀποκόπτων τελέως παντὸς τοῦ Χριστιανικοῦ
καὶ ὀρθοδόξου πληρώματος οὐ μόνον τὸν Βαρλαάμ,
ἀλλὰ καὶ εἴ τις ἕτερος φανείη τι τῶν ὑπ' αὐτοῦ κατὰ
τῶν μοναχῶν ῥηθέντων τούτων αὖθις κατηγορῶν ἢ
ὅλως αὐτῶν ἐν τοῖς τοιούτοις καθαπτόμενος· αὐτὴν
γὰρ ἐκείνην τὴν τοῦ τόμου καταδίκην ἐφ' ἑαυτὸν
ἐπεσπάσατο· ἀκυροῦμεν δὲ καὶ ἀπρόσδεκτα πᾶσι τελέως ἀποφαινόμεθα τὰ παρ' αὐτοῦ τε καὶ παντὸς
ἑτέρου κατὰ τοῦ Παλαμᾶ καὶ τῶν ὁμοφρονούντων
αὐτῷ συντεθέντα οιαδήποτε γράμματα, ὡς πάσης
ὄντα διαβολῆς καὶ δυσσεβείας ἀνάμεστα καὶ κατὰ
τῶν ἱερῶν θεολόγων καὶ τῆς εὐσεβείας καὶ τῆς Εκ
κλησίας αὐτῆς μᾶλλον ἢ τούτων εκκείμενα. Ακίνδυνον δέ, ὡς κατὰ τῆς εὐσεβείας οὕτω μανέντα, καίτοι
πρότερον συνοδικῶς, ὡς εἴρηται, καταδικασθέντα
καὶ ὡς ἔρμαιον ἁρπάσαντα τὴν ἐμφύλιον στάσιν καὶ
ἀναίδην τῇ τοῦ καιροῦ χαλεπωτάτῃ συγχύσει καὶ
μοχθηρίᾳ καὶ τῇ τοῦ Χριστωνύμου γένους λύμῃ
καταχρησάμενον καὶ μετὰ τὸν Βαρλαὰμ ἐκεῖνον κατ'
ἐκεῖνον, προφάσει τοῦ κατὰ τοῦ Παλαμᾶ χωρεῖν κατὰ
ς τῶν ἀπ' αἰῶνος ἁγίων κεχωρηκότα, καὶ τὴν τοῦ Χρισ
στοῦ συνταράξαντα δεινῶς Εκκλησίαν, ταῖς αὐταῖς
φρικώδεσι καταδίκαις ὑπάγομεν καὶ πάσης ἱερατιτῆς λειτουργίας ἀπηλλοτριωμένον ἔχομεν, ὅτι τε καὶ
ἀποκήρυκτον αὐτὸν εἶναι ἀποφαινόμεθα καὶ ἀποτετμημένον τῆς ἁγίας τοῦ Χριστοῦ καθολικῆς καὶ
ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας, εἰ μὴ μεταμεληθείη, καὶ
τοῦ ὀρθοδόξου τῶν Χριστιανῶν συστήματος· τοὺς δ'
ὑπὸ τούτων συναρπαγέντας τε καὶ παρασυρέντας
καὶ μὴ τῶν ἐξάρχων τῆς αἱρέσεως ὄντας, ἀμεταμε
λήτους μὲν μένοντας, τοῖς ὁμοίοις καθυποβάλλομεν·
μεταμεληθέντας δὲ γνησίως καὶ ἀναθεματίζοντας
τήν τε τοιαύτην κακοδοξίαν καὶ τοὺς ἐμμένοντας
ταύτῃ, μὴ μόνον εἰς κοινωνίαν τὴν κατ' εὐσέβειαν,
ἀλλὰ καὶ εἰς ἱερωσύνην ἀσμενέστατα προσιέμεθα,
μηδαμῶς τούτους ὑποβιβάζοντες, κατὰ τὴν ἐπὶ τοῖς
τοιούτοις διάγνωσιν καὶ ἀπόφασιν τῆς ἁγίας͵ καὶ
οἰκουμενικῆς ἑβδόμης· συνόδου, διοριζομένης ὅτι
• Τοὺς μὲν πρωτάρχους και προϊσταμένους καὶ τῆς
δυσσεβείας ἐκδικητὰς οὐδὲ μεταμελομένους ὅλως εἰς
ἱερωσύνην παραδεχόμεθα· τοὺς δὲ βιασθέντας ή
συναρπαγέντας τε καὶ παρασυρέντας, μεταμελομέν
νους ἀληθῶς καὶ γνησίως, εἰς ἱερωσύνην κατὰ τὸν
οἰκεῖον ἕκαστον προσδεχόμεθα βαθμόν.» Αλλὰ καὶ
εἴ τις ἕτερος τῶν ἁπάντων τὰ αὐτά ποτε φωραθείη
ἢ φρονῶν ἢ λέγων ή συγγραφόμενος κατὰ τοῦ εἰρη
μένου τιμιωτάτου Ιερομονάχου κυροῦ Γρηγορίου τοῦ
Παλαμᾶ καὶ τῶν σὺν αὐτῷ μοναχῶν, μᾶλλον δὲ κατὰ
τῶν ἱερῶν θεολόγων καὶ τῆς Ἐκκλησίας αὐτῆς, τὰ
αὐτὰ καὶ κατ' αὐτοῦ ψηφιζόμεθα, καὶ τῇ αὐτῇ και
Part IPars Prima
col. 1283–1284page 144 of 238
Isidorus
PG 152:1283ἀλλὰ δὴ καὶ ταῖς ποῤῥηθείσαις ψήφοις καὶ ἀποφάσεσι τῶν τε τῆς βασιλίδος ταύτης τῶν πόλεων ἐντὸς πρό τερον σχολαζόντων καθ' ἑαυτοὺς ἱερωτάτων ἀρχιερέων καὶ τῶν ἐκτὸς, τὰ ὅμοια συνοδικῶς ἐγγράφως ἀποφηναμένων· καὶ ἡ ἔνθεσμος διὰ πάντων καὶ και νονική αὕτη ψῆφος καὶ ἀπόφασις ἀκίνητος εἰς αἰῶνα Χριστοῦ χάριτι τὸν σύμπαντα διατηρηθήσεται, γρι φεῖσα καὶ ὑπογραφείσα ἀρτίως μηνὶ Φεβρουαρίῳ Ινδ. ιε'. ταδικῇ καθυποβάλλομεν, εἴτε τῶν ἱερωμένων εἴη θείαις συνόδοις καὶ τῷ ἐπ' αὐταῖς συνοδικῷ τόμῳ, τις, εἴτε τῶν λαϊκῶν. Αὐτὸν δὲ τοῦτον τὸν πολλάκις ῥηθέντα τιμιώτατον ἱερομόναχον κῦρ Γρηγόριον τὸν Παλαμᾶν καὶ τοὺς αὐτῷ συνάδοντας μοναχούς μη δὲν ἀπᾷδον τῶν θείων λογίων γράφοντάς τε καὶ φρο νοῦντας μετ' ἐξετάσεως καταλαβόντας ἀκριβῶς, μᾶλ λον δὲ τῶν θείων λογίων καὶ τῆς κοινῆς ἡμῶν εὐσε βείας καὶ παραδόσεως πᾶσι τρόποις, ὡς προσήκεν, ὑπερμαχοῦντας, οὐκ ἀνωτέρους μόνον παντάπασι τῶν κατ' αὐτῶν, μᾶλλον δὲ τῶν κατὰ τῆς τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας ἐρεσχελιῶν, ὡς καὶ ὁ πρώην τόμος συνο δικὸς, ἔχομεν, ἀλλὰ καὶ ἀσφαλεστάτους τῆς ἐκκλησίας καὶ τῆς εὐσεβείας προμάχους καὶ προαγωνιστὰς καὶ βοηθούς ταύτης ἀποφαινόμεθα· οὕτω γὰρ καὶ ὁ ἐπὶ ταῖς συνόδοις ἐκείναις προβὰς τόμος ἕξει, καθάπερ οὖν ἔχει, τὸ ἀσφαλές τε καὶ βέβαιον. Ταύτα οὕτω συνοδικῶς ἡμῖν μετὰ τῆς ἐκ Θεοῦ βασιλείας ἐξετασθέντα καὶ διαγνωσθέντα καὶ κυρωθέντα τὸ ἀσφαλὲς ἐν πᾶσι καὶ βέβαιον ἕξει, σύμφωνα πάντως ὄντα τῇ ἀληθείᾳ καὶ τοῖς θείοις Πατράσι πᾶσι καὶ ταῖς προγεγενημέναις, το του χάριν ἱεραῖς καὶ † Εἶχε καὶ ὑπογραφὰς τῶν ἱερωτάτων ἀρχιερέων ταύτας † Ο ταπεινός μητροπολίτης Κυζίκου, υπέρο τιμος καὶ ἔξαρχος πάσης Ελλησπόντου, Αθα νάσιος. † Ο ταπεινός μητροπολίτης Φιλαδελφείας καὶ ὑπέρτιμος, Μακάριος. † Ο ταπεινός μητροπολίτης πάσης Αλανίας καὶ Σωτηριουπόλεως καὶ ὑπέρτιμος, Λαυρέντιος (α). ΜΗΝΙ ΜΑΙΟ. ΕΠΤΑΚΑΙΔΕΚΑΤΗ ΗΜΕΡΑ, ΠΕΜΠΤΗ, ΕΝΔ. ΙΕ', ΠΡΟΕΒΛΗΘΗ Ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΤΟΣ ΠΜΩΝ ΔΕΣΠΟΤΗΣ Ο ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ, ΚΥΡ ΙΣΙΔΩΡΟΣ ΚΑΙ ΗΡΞΑΝΤΟ ΚΑΤΑΣΤΡΩΝ ΝΥΕΣΘΑΙ ΕΝ ΤΩ ΠΑΡΟΝΤΙ ΚΩΔΙΚΙΟ ΑΙ ΣΥΝΟΔΙΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΤΑ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΕΓΓΡΑΦΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ. Αρχὴ ῥηθεῖσα παρὰ τοῦ αὐτοῦ παναγιωτάτου πατριάρχου κατὰ τὸ ἐπικρατησαν ἐκκλησιαστικὸν ἔθος ὑπὲρ τῶν εὐσεβεστάτων βασιλέων ἡμῶν ἐπὶ παρουσίᾳ αὐτῶν, ἔτι δὲ καὶ τῆς συγκλήτου καὶ τῶν ἱερωτάτων ἀρχιερέων καὶ λοιπῶν τῶν συνειλεγμένων ἐπὶ τῇ προβλήσει τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου Ιεροσολύμων κυροῦ Λαζάρου. πρεσβύτεροι, μοναχοὶ καὶ λαϊκοὶ, ὑπείκειν καὶ πει + Η μετριότης ἡμῶν διὰ τοῦ παρόντος γράμματος αὐτῆς ἐπιτρέπει καὶ ἀνατίθησι τῷ ἱερωτάτῳ μητροπολίτη Φιλαδελφείας καὶ ὑπερτίμῳ, ἀγαπητῷ κατὰ Κύριον ἀδελφῷ αὐτῆς καὶ συλλειτουργῷ, ὥστε διοικεῖν τὰ δίκαια τῆς ἁγιωτάτη; μητροπόλεως Σμύρνης, ἔτι δὲ καὶ τὰ περὶ τὸν τοιοῦτον τόπον καὶ τὰ περὶ ἀμφοτέρας τάς Φωκαίας ευρισκόμενα πατριαρχικὰ ἐξαρχικὰ δίκαια· ὀφείλουσι τοίνυν καὶ οἱ κληρικοὶ καὶ οἱ ἐν τῷ τοιούτῳ τόπῳ ευρισκόμενοι θαρχεῖν τούτῳ, ἐφ' εἷς μέλλει πρὸς αὐτοὺς λυσιτε νὲς ἀποδιδόναι τε καὶ τὸ ἀνῆκον κανονικὸν καὶ εἴ τι ἄλλο σύνηθές ἐστι καὶ τεταγμένον ἀποδίδοσθαι παρ' αὐτῶν τῷ μέρει τῆς Ἐκκλησίας, ἐκχωροῦμεν δὲ τῷ αὐτῷ ἱερωτάτῳ μητροπολίτη Φιλαδελφείας ἱερουργεῖν ἐν αὐταῖς δὴ ταῖς Φωκαίαις καὶ ἀναγνώστας σφραγίζειν καὶ ὑποδιακόνους και διακόνους, καὶ ἐς ρεῖς χειροτονεῖν ἀπὸ τῶν ὑπ' αὐτας, φροντίζειν καὶ ἐπιμελεῖσθαι ὀφείλων, ὡς τὸ εἰκὸς, τῆς ψυχικῆς αὐ τῶν ὠφελείας· ἐπὶ τούτῳ γὰρ ἐγένετο τῷ αὐτῷ
ISIDORI CP. PATRIARCHE
ἀλλὰ δὴ καὶ ταῖς ποῤῥηθείσαις ψήφοις καὶ ἀποφάσεσι
τῶν τε τῆς βασιλίδος ταύτης τῶν πόλεων ἐντὸς πρότερον σχολαζόντων καθ' ἑαυτοὺς ἱερωτάτων ἀρχιερέων καὶ τῶν ἐκτὸς, τὰ ὅμοια συνοδικῶς ἐγγράφως
ἀποφηναμένων· καὶ ἡ ἔνθεσμος διὰ πάντων καὶ και
νονική αὕτη ψῆφος καὶ ἀπόφασις ἀκίνητος εἰς αἰῶνα
Χριστοῦ χάριτι τὸν σύμπαντα διατηρηθήσεται, γριφεῖσα καὶ ὑπογραφείσα ἀρτίως μηνὶ Φεβρουαρίῳ
Ινδ. ιε'.
ταδικῇ καθυποβάλλομεν, εἴτε τῶν ἱερωμένων εἴη θείαις συνόδοις καὶ τῷ ἐπ' αὐταῖς συνοδικῷ τόμῳ,
τις, εἴτε τῶν λαϊκῶν. Αὐτὸν δὲ τοῦτον τὸν πολλάκις
ῥηθέντα τιμιώτατον ἱερομόναχον κῦρ Γρηγόριον τὸν
Παλαμᾶν καὶ τοὺς αὐτῷ συνάδοντας μοναχούς μη
δὲν ἀπᾷδον τῶν θείων λογίων γράφοντάς τε καὶ φρο
νοῦντας μετ' ἐξετάσεως καταλαβόντας ἀκριβῶς, μᾶλλον δὲ τῶν θείων λογίων καὶ τῆς κοινῆς ἡμῶν εὐσε
βείας καὶ παραδόσεως πᾶσι τρόποις, ὡς προσήκεν,
ὑπερμαχοῦντας, οὐκ ἀνωτέρους μόνον παντάπασι
τῶν κατ' αὐτῶν, μᾶλλον δὲ τῶν κατὰ τῆς τοῦ Θεοῦ
Ἐκκλησίας ἐρεσχελιῶν, ὡς καὶ ὁ πρώην τόμος συνο
δικὸς, ἔχομεν, ἀλλὰ καὶ ἀσφαλεστάτους τῆς Ἐκκλησίας καὶ τῆς εὐσεβείας προμάχους καὶ προαγωνι
στὰς καὶ βοηθούς ταύτης ἀποφαινόμεθα· οὕτω γὰρ
καὶ ὁ ἐπὶ ταῖς συνόδοις ἐκείναις προβὰς τόμος ἕξει,
καθάπερ οὖν ἔχει, τὸ ἀσφαλές τε καὶ βέβαιον. Ταύτα
οὕτω συνοδικῶς ἡμῖν μετὰ τῆς ἐκ Θεοῦ βασιλείας
ἐξετασθέντα καὶ διαγνωσθέντα καὶ κυρωθέντα τὸ
ἀσφαλὲς ἐν πᾶσι καὶ βέβαιον ἕξει, σύμφωνα πάντως
ὄντα τῇ ἀληθείᾳ καὶ τοῖς θείοις Πατράσι πᾶσι καὶ
ταῖς προγεγενημέναις, το του χάριν ἱεραῖς καὶ
(a) Reliqua desunt, folia duo e codice exscissa.
† Εἶχε καὶ ὑπογραφὰς τῶν ἱερωτάτων αρχιερέων ταύτας
† Ο ταπεινός μητροπολίτης Κυζίκου, υπέρο
τιμος καὶ ἔξαρχος πάσης Ελλησπόντου, Αθα
νάσιος.
† Ο ταπεινός μητροπολίτης Φιλαδελφείας καὶ
ὑπέρτιμος, Μακάριος.
† Ο ταπεινός μητροπολίτης πάσης Αλανίας
καὶ Σωτηριουπόλεως καὶ ὑπέρτιμος, Λαυρέν
τιος (α).
ISIDORUS.
ΜΗΝΙ ΜΑΙΟ. ΕΠΤΑΚΑΙΔΕΚΑΤΗ ΗΜΕΡΑ, ΠΕΜΠΤΗ, ΕΝΔ. ΙΕ', ΠΡΟΕΒΛΗΘΗ Ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΤΟΣ ΠΜΩΝ
ΔΕΣΠΟΤΗΣ Ο ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ, ΚΥΡ ΙΣΙΔΩΡΟΣ ΚΑΙ ΗΡΞΑΝΤΟ ΚΑΤΑΣΤΡΩΝΝΥΕΣΘΑΙ ΕΝ ΤΩ ΠΑΡΟΝΤΙ ΚΩΔΙΚΙΟ ΑΙ ΣΥΝΟΔΙΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΤΑ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ
ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΕΓΓΡΑΦΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ.
Αρχὴ ῥηθεῖσα παρὰ τοῦ αὐτοῦ παναγιωτάτου πατριάρχου
κατὰ τὸ ἐπικρατησαν ἐκκλησιαστικὸν ἔθος
ὑπὲρ τῶν εὐσεβεστάτων βασιλέων ἡμῶν ἐπὶ παρουσίᾳ αὐτῶν,
ἔτι δὲ καὶ τῆς συγκλήτου καὶ τῶν ἱερωτάτων ἀρχιερέων
καὶ λοιπῶν τῶν συνειλεγμένων
ἐπὶ τῇ προβλήσει τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου Ιεροσολύμων κυροῦ Λαζάρου.
I. Isidorus metropolita Philadelphia committit jura πρεσβύτεροι, μοναχοὶ καὶ λαϊκοὶ, ὑπείκειν καὶ πειpatriarchalia curanda in diœcesi Smyrnensi.
+ Η μετριότης ἡμῶν διὰ τοῦ παρόντος γράμματος αὐτῆς ἐπιτρέπει καὶ ἀνατίθησι τῷ ἱερωτάτῳ
μητροπολίτη Φιλαδελφείας καὶ ὑπερτίμῳ, ἀγαπητῷ
κατὰ Κύριον ἀδελφῷ αὐτῆς καὶ συλλειτουργῷ, ὥστε
διοικεῖν τὰ δίκαια τῆς ἁγιωτάτη; μητροπόλεως
Σμύρνης, ἔτι δὲ καὶ τὰ περὶ τὸν τοιοῦτον τόπον καὶ
τὰ περὶ ἀμφοτέρας τάς Φωκαίας ευρισκόμενα πα
τριαρχικὰ ἐξαρχικὰ δίκαια· ὀφείλουσι τοίνυν καὶ οἱ
κληρικοὶ καὶ οἱ ἐν τῷ τοιούτῳ τόπῳ ευρισκόμενοι
θαρχεῖν τούτῳ, ἐφ' εἷς μέλλει πρὸς αὐτοὺς λυσιτε
νὲς ἀποδιδόναι τε καὶ τὸ ἀνῆκον κανονικὸν καὶ εἴ τι
ἄλλο σύνηθές ἐστι καὶ τεταγμένον ἀποδίδοσθαι παρ'
αὐτῶν τῷ μέρει τῆς Ἐκκλησίας, ἐκχωροῦμεν δὲ τῷ
αὐτῷ ἱερωτάτῳ μητροπολίτη Φιλαδελφείας Ιερουρ
γεῖν ἐν αὐταῖς δὴ ταῖς Φωκαίαις καὶ ἀναγνώστας
σφραγίζειν καὶ ὑποδιακόνους και διακόνους, καὶ ἐςρεῖς χειροτονεῖν ἀπὸ τῶν ὑπ' αὐτας, φροντίζειν καὶ
ἐπιμελεῖσθαι ὀφείλων, ὡς τὸ εἰκὸς, τῆς ψυχικῆς αὐ
τῶν ὠφελείας· ἐπὶ τούτῳ γὰρ ἐγένετο τῷ αὐτῷ
De eo vide Nicephorum Gregoram, p. 521 edit. Boivini, apud nos tom. CXLVIII.
Part II - IVPars II - IV
col. 1285–1286page 145 of 238
PG 152:1285ἱερωτάτῳ ἀρχιερεῖ καὶ τὸ παρὸν γράμμα τῆς καὶ εἰς σὲ τοιαύτης καινοτομίας, καὶ ἐζήτεις ἀπο ἡμῶν μετριότητος εἰς ἀσφάλειαν μηνὶ Αὐγούστῳ Ινδ. ιδ'. † Ἐπειδὴ ὁ κράτιστος καὶ ἅγιός μου αυτοκράτωρ τῆς εἰς τὸ ἐνθέον αὐτοῦ κράτος καθαρᾶς εὐνοίας ἀμειβόμενος τοὺς ἐντιμοτάτους καὶ πρώτους τῶν ἐκκλησιαστικῶν ἀρχόντων τῆς ἁγιωτάτης μητροπής λεως Θεσσαλονίκης, τὸν οἰκονόμον, τὸν σακελλάριον, τὸν σκευοφύλακα, τὸν χαρτοφύλακα, τὸν σακελλίου καὶ τὸν πρωτέκδικον, διωρίσατο φορεῖν ἐπάνω τῶν σκιαδίων αὐτῶν σταυρούς, ἐδέησε δὲ ἐπὶ τῷ ἀπολυ θέντι ἐπὶ τούτῳ σεπτῷ προστάγματι γράμμα προς Εἶναι ἡμέτερον, ἀκολούθως καὶ ἡ μετριότης ἡμῶν πράττουσα τῇ βασιλικῇ ταύτῃ φιλοτιμίᾳ καὶ τιμῇ τὸ παρὸν αὐτῆς ἀπολύει γράμμα, δι' οὗ καὶ παρακελεύεται κρατεῖν καὶ ἐνεργεῖσθαι τοῦτο κατὰ δια δοχὴν τὸν ἑξῆς ἅπαντα καὶ διηνεκή χρόνον εἰς τοὺς εἰρημένους ἐκκλησιαστικοὺς ἄρχοντας, καθὼς τὸ σεπτὸν διορίζεται πρόσταγμα. Επὶ τούτῳ γὰρ ἐγένετο καὶ ἀπελύθη καὶ τὸ παρὸν γράμμα της ἡμῶν μετριότητος εἰς ἀσφάλειαν μηνὶ Αὐγούστῳ Ινδ. ιε.. καταστήναι ὡς καὶ τὸ πρότερον, ἑτοίμως ή βασι λεία μου προσδεξαμένη τὸ περὶ τούτου διωρίσατο καὶ ἀπελύθη χρυσόβουλλον αὐτῆς, διοριζόμενον εἶναι καὶ εὑρίσκεσθαι καὶ εἰς τὸ ἑξῆς τὰς ἁγιω τάτας ἐπισκοπὰς τῆς Μικρᾶς Ρωσίας, τήν τε Γάλλιτζαν καὶ τὰς λοιπάς, ὑπὸ τὴν σὴν τοιαύτην ἁγιωτάτην μητρόπολιν· πρὸς αὐτὸν δὲ τὸν Γαλ λίτζης διωρίσατο ή βασιλεία μου καταλαβεῖν ἐν ταῦθα ἐπὶ τῷ ἐξετασθῆναι τὰ κατ' αὐτοῦ λεγόμενα ἐγκλήματα, ἅπερ καὶ πρότερον κατ' αὐτοῦ ἐκίνησα; καὶ νῦν αὖθις κινεῖς· διὰ τοῦτο δηλοποιεῖ πρὸς τὴν Ιερότητά σου ή βασιλεία μου, ὡς ἂν, εἴπερ ἔχεις 15 κολον καὶ οὐδὲν φαίνεταί σοι ἐμποδὼν, οὔτε τὸ μῆκες τῆς ὁδοῦ καὶ ὁ ἐντεῦθεν ὑφορώμενος κίνδυνος, οὔτε διά τινα ἴσως ἀσθένειαν, καταλάβῃς ἐνταῦθα, καὶ προηγουμένως μὲν ἴδῃς καὶ τὴν βασιλείαν μου εἰς ἀποδοχὴν ἔχουσαν αὐτῆς τὸ περὶ τούτου, γένηται δὲ καὶ ἡ τοιαύτη ἐξέτασις τῶν τοῦ Γαλλίτζης και τηγορημάτων, παρούσης καὶ τῆς ἱερότητός σου, καὶ ἐντεῦθεν γένηται εἰς αὐτὸν, ὅσον ἂν φα· ῇ ἁρμόδιον καὶ προσῆκον κανονικῶς, ἐπειδὴ οὕτως διέγνω γε νέσθαι καὶ ὁ παναγιώτατός μου δεσπότης, ὁ οἰκουμενικὸς πατριάρχης, μετὰ τῆς περὶ αὐτὸν θείας καὶ ἱερᾶς συνόδου, εἰς τε τὸ ἀποκαταστῆναι καὶ αὖθις τὰς εἰρημένας ἁγιωτάτας ἐπισκοπὰς ὑπὸ τὴν σὴν ἁγιωτάτην μητρόπολιν καὶ εἰς τὸ προσκληθῆναι τὸν αὐτὸν Γαλλίτζης ἀποδοθῆναι λόγον, ὑπὲρ ὧν ἐγκαλεῖται. Εἰ δ' οὐκ ἔχεις εύκολον καταλαβεῖν ἐν ταῦθα· ὡς εἴρηται, ἀποσταλήτωσαν ἄνθρωποι μετά γραφῆς σου, οὓς ἂν διακρίνῃς, εἰς αὐτὸν τὸν πανα γιώτατόν μου δεσπότην, τὸν οἰκουμενικὸν πατριάρχην, καὶ τὴν περὶ αὐτὸν θείαν καὶ ἱερὰν σύνοδον, δηλοποιούσης περὶ τῶν τοιούτων κατηγορημάτων αὐτοῦ, πλὴν ἐχέτωσαν περὶ τούτων καὶ οἱ μέλλοντες ἀποσταλῆναι περὶ σοῦ εἴδησιν ἀκριβῆ, καὶ μέλο λει γενέσθαι εἰς αὐτὸν, ὅσον ἂν φανῇ ἔννομον και κανονικόν. Η βασιλεία μου γοῦν ἀκριβῶς οἶδεν, ὁποίαν ἀγάπην καὶ πνευματικὴν διάθεσιν ἔχει ἡ ἱερότης σου περὶ αὐτὴν, καὶ ὅπως ὑπερεύξῃ ταύτης διὰ παντὸς, καὶ ὅτε ἔχεις εὔκολον, καὶ γράφεις καὶ ἀναφέρεις εἰς τὴν βασιλείαν μου, περὶ ὧν βούλει, μετὰ τῆς αὐτῆς πνευματικῆς διαθέσεως καὶ πλή ροφορίας, πρᾶγμα μέλλεις ποιεῖν εἰς ἀποδεχὴν πολλὴν καὶ εὐαρέστησιν τῆς βασιλείας μου, ἐπειδὴ καὶ ἡ βασιλεία μου τὴν αὐτὴν εὐμένειαν καὶ διάθεσιν ἔχει εἰς τὴν ἱερότητά σου, ὁποίαν καὶ πρότερον, μᾶλλον δὲ καὶ περισσοτέραν. † Ιερώτατε μητροπολίτα Κυγέβου, ὑπέρτιμε καὶ ἔξαρχε πάσης Ρωσίας, οἱ ἀποσταλέντες παρὰ τῆς ἱερότητός σου κατέλαβον εἰ; προσκύνησιν τῆς βασι αλείας μου, καὶ προσεκύνησαν τὴν πρὸς αὐτὴν γρα φήν σου, ἀφ' ἧς καὶ ἐγνώρισεν ἡ βασιλεία μου, ὅσον ἔγραφε; καὶ ἀνέφερες. Εἰς τοῦτο γοῦν, ὅσον ἐγένετο εἰς σέ, καὶ ἀπεκόπησαν πρὸ ὀλίγου αἱ ἐπισκοπα! σου, οὐδὲν ἦν ἄλλο τὸ αἴτιον, εἰ μὴ ἡ τῶν πραγμάτ των σύγχυσις καὶ ἀνωμαλία, ἣν ἔμελλες γνωρίζειν καὶ σύ· ἐν ταύτῃ γὰρ πολλῶν καὶ ἄλλων ἀτοπημάτων γεγονότων καὶ καινοτομιῶν καὶ δι᾿ ἄλλα μὲν αἴτια, τὸ μείζον δὲ διὰ τὴν κακογνωμίαν τοῦ χρηματίσαντος πα τριάρχου Κωνσταντινουπόλεως, ἐγένετο καὶ εἰς ὑμᾶς τοιαύτη καινοτομία. Ἐπεὶ δὲ ἀρτίως εὐδόκησε τὸ μέγα ἔλεος τοῦ Θεοῦ, καὶ ἦλθον τὰ πράγματα εἰς εἰρηνικὴν καὶ τελείαν κατάστασιν, καὶ ἐξεβλήθη μὲν καὶ καθηρέθη αὐτὸς οὗτος ὁ χρηματίσας παρ τριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, ὡς παρὰ κανόνας πράττων, διέκρινε δὲ ἡ βασιλεία μου μετά ψήφου τῆς θείας καὶ ἱερᾶς συνόδου, καὶ γέγονε καὶ ἀπο κατέστη οικουμενικός πατριάρχης ὁ κριθεὶς ἄξιος καὶ ἁρμόδιος εἰς τοῦτο τὸ περιὸν αὐτῷ τῆς ἀρετῆς καὶ πνευματικῆς καὶ θεαρέστου πολιτείας καὶ τῆς των τρόπων χρηστότητος, ανετράπησαν, ὅσι του αῦτα ἐγένοντο παρ' αὐτοῦ τοῦ χρηματίσαντος πα τριάρχου άτοπα καὶ ἔξω τῶν θείων καὶ ἱερῶν κανό νων, ἀποκατέστησαν δὲ καὶ αὖθις εἰς τὴν πρότερον τάξιν τε καὶ κατάστασιν. Ἐπειδὴ ἀνέφερεν ἡ ἱερό της σου εἰς τὴν βασιλείαν μου περὶ τῆς γεγονυίας + Είχε τό· μηνὶ Σεπτεμβρίῳ ινδικτιώνος α' δι' ἐρυθρῶν γραμμάτων τῆς βασιλικῆς καὶ θείας χειρός. † Εὐγενέστατε μέγα της πάσης Ρωσίας καὶ περ ριπόθητε ἀνεψιὲ τῆς βασιλείας μου, κῦρ Συμεών, ἡ βασιλεία μου ἀπὸ τοῦ ἐλέους τοῦ Θεοῦ ὑγιῶς
ἱερωτάτῳ ἀρχιερεῖ καὶ τὸ παρὸν γράμμα τῆς καὶ εἰς σὲ τοιαύτης καινοτομίας, καὶ ἐζήτεις ἀπο
ἡμῶν μετριότητος εἰς ἀσφάλειαν μηνὶ Αὐγούστῳ
Ινδ. ιδ'.
II. Isidorus confirmat mandatum imperatoris quibusdam ecclesiasticis conferentis jus ornari crucibus.
† Ἐπειδὴ ὁ κράτιστος καὶ ἅγιός μου αυτοκράτωρ
τῆς εἰς τὸ ἐνθέον αὐτοῦ κράτος καθαρᾶς εὐνοίας
ἀμειβόμενος τοὺς ἐντιμοτάτους καὶ πρώτους τῶν
ἐκκλησιαστικῶν ἀρχόντων τῆς ἁγιωτάτης μητροπής
λεως Θεσσαλονίκης, τὸν οἰκονόμον, τὸν σακελλάριον,
τὸν σκευοφύλακα, τὸν χαρτοφύλακα, τὸν σακελλίου
καὶ τὸν πρωτέκδικον, διωρίσατο φορεῖν ἐπάνω τῶν
σκιαδίων αὐτῶν σταυρούς, ἐδέησε δὲ ἐπὶ τῷ ἀπολυ
θέντι ἐπὶ τούτῳ σεπτῷ προστάγματι γράμμα προς
Εἶναι ἡμέτερον, ἀκολούθως καὶ ἡ μετριότης ἡμῶν
πράττουσα τῇ βασιλικῇ ταύτῃ φιλοτιμίᾳ καὶ τιμῇ
τὸ παρὸν αὐτῆς ἀπολύει γράμμα, δι' οὗ καὶ παρακε
λεύεται κρατεῖν καὶ ἐνεργεῖσθαι τοῦτο κατὰ διαδοχὴν τὸν ἑξῆς ἅπαντα καὶ διηνεκή χρόνον εἰς
τοὺς εἰρημένους ἐκκλησιαστικοὺς ἄρχοντας, καθὼς
τὸ σεπτὸν διορίζεται πρόσταγμα. Επὶ τούτῳ γὰρ
ἐγένετο καὶ ἀπελύθη καὶ τὸ παρὸν γράμμα της
ἡμῶν μετριότητος εἰς ἀσφάλειαν μηνὶ Αὐγούστῳ
Ινδ. ιε..
1. Imperator Joannes Cantacuzenus metropolita
Kioviæ notum facit, constitutiones prioris patriarche spectantes ecclesiam Russie esse rescissus.
καταστήναι ὡς καὶ τὸ πρότερον, ἑτοίμως ή βασιλεία μου προσδεξαμένη τὸ περὶ τούτου διωρίσατο
καὶ ἀπελύθη χρυσόβουλλον αὐτῆς, διοριζόμενον
εἶναι καὶ εὑρίσκεσθαι καὶ εἰς τὸ ἑξῆς τὰς ἁγιω
τάτας ἐπισκοπὰς τῆς Μικρᾶς Ρωσίας, τήν τε
Γάλλιτζαν καὶ τὰς λοιπάς, ὑπὸ τὴν σὴν τοιαύτην
ἁγιωτάτην μητρόπολιν· πρὸς αὐτὸν δὲ τὸν Γαλλίτζης διωρίσατο ή βασιλεία μου καταλαβεῖν ἐν
ταῦθα ἐπὶ τῷ ἐξετασθῆναι τὰ κατ' αὐτοῦ λεγόμενα
ἐγκλήματα, ἅπερ καὶ πρότερον κατ' αὐτοῦ ἐκίνησα;
καὶ νῦν αὖθις κινεῖς· διὰ τοῦτο δηλοποιεῖ πρὸς τὴν
Ιερότητά σου ή βασιλεία μου, ὡς ἂν, εἴπερ ἔχεις 15κολον καὶ οὐδὲν φαίνεταί σοι ἐμποδὼν, οὔτε τὸ μῆκες
τῆς ὁδοῦ καὶ ὁ ἐντεῦθεν ὑφορώμενος κίνδυνος, οὔτε
διά τινα ἴσως ἀσθένειαν, καταλάβῃς ἐνταῦθα, καὶ
προηγουμένως μὲν ἴδῃς καὶ τὴν βασιλείαν μου εἰς
ἀποδοχὴν ἔχουσαν αὐτῆς τὸ περὶ τούτου, γένηται
δὲ καὶ ἡ τοιαύτη ἐξέτασις τῶν τοῦ Γαλλίτζης και
τηγορημάτων, παρούσης καὶ τῆς ἱερότητός σου, καὶ
ἐντεῦθεν γένηται εἰς αὐτὸν, ὅσον ἂν φα· ῇ ἁρμόδιον
καὶ προσῆκον κανονικῶς, ἐπειδὴ οὕτως διέγνω γενέσθαι καὶ ὁ παναγιώτατός μου δεσπότης, ὁ οἰκου
μενικός πατριάρχης, μετὰ τῆς περὶ αὐτὸν θείας καὶ
ἱερᾶς συνόδου, εἰς τε τὸ ἀποκαταστῆναι καὶ αὖθις
τὰς εἰρημένας ἁγιωτάτας ἐπισκοπὰς ὑπὸ τὴν σὴν
ἁγιωτάτην μητρόπολιν καὶ εἰς τὸ προσκληθῆναι
τὸν αὐτὸν Γαλλίτζης ἀποδοθῆναι λόγον, ὑπὲρ ὧν
ἐγκαλεῖται. Εἰ δ' οὐκ ἔχεις εύκολον καταλαβεῖν ἐνταῦθα· ὡς εἴρηται, ἀποσταλήτωσαν ἄνθρωποι μετά
γραφῆς σου, οὓς ἂν διακρίνῃς, εἰς αὐτὸν τὸν παναγιώτατόν μου δεσπότην, τὸν οἰκουμενικὸν πατριάρ
χην, καὶ τὴν περὶ αὐτὸν θείαν καὶ ἱερὰν σύνοδον,
δηλοποιούσης περὶ τῶν τοιούτων κατηγορημάτων
αὐτοῦ, πλὴν ἐχέτωσαν περὶ τούτων καὶ οἱ μέλλον
τες ἀποσταλῆναι περὶ σοῦ εἴδησιν ἀκριβῆ, καὶ μέλο
λει γενέσθαι εἰς αὐτὸν, ὅσον ἂν φανῇ ἔννομον και
κανονικόν. Η βασιλεία μου γοῦν ἀκριβῶς οἶδεν,
ὁποίαν ἀγάπην καὶ πνευματικὴν διάθεσιν ἔχει ἡ
ἱερότης σου περὶ αὐτὴν, καὶ ὅπως ὑπερεύξῃ ταύτης
διὰ παντὸς, καὶ ὅτε ἔχεις εὔκολον, καὶ γράφεις καὶ
ἀναφέρεις εἰς τὴν βασιλείαν μου, περὶ ὧν βούλει,
μετὰ τῆς αὐτῆς πνευματικῆς διαθέσεως καὶ πλήροφορίας, πρᾶγμα μέλλεις ποιεῖν εἰς ἀποδεχὴν
πολλὴν καὶ εὐαρέστησιν τῆς βασιλείας μου, ἐπειδὴ
καὶ ἡ βασιλεία μου τὴν αὐτὴν εὐμένειαν καὶ διάθε
σιν ἔχει εἰς τὴν ἱερότητά σου, ὁποίαν καὶ πρότερον,
μᾶλλον δὲ καὶ περισσοτέραν.
† Ιερώτατε μητροπολίτα Κυγέβου, ὑπέρτιμε καὶ
ἔξαρχε πάσης Ρωσίας, οἱ ἀποσταλέντες παρὰ τῆς
ἱερότητός σου κατέλαβον εἰ; προσκύνησιν τῆς βασι
αλείας μου, καὶ προσεκύνησαν τὴν πρὸς αὐτὴν γραφήν σου, ἀφ' ἧς καὶ ἐγνώρισεν ἡ βασιλεία μου, ὅσον
ἔγραφε; καὶ ἀνέφερες. Εἰς τοῦτο γοῦν, ὅσον ἐγένετο
εἰς σέ, καὶ ἀπεκόπησαν πρὸ ὀλίγου αἱ ἐπισκοπα!
σου, οὐδὲν ἦν ἄλλο τὸ αἴτιον, εἰ μὴ ἡ τῶν πραγμάτ
των σύγχυσις καὶ ἀνωμαλία, ἣν ἔμελλες γνωρίζειν
καὶ σύ· ἐν ταύτῃ γὰρ πολλῶν καὶ ἄλλων ἀτοπημάτων
γεγονότων καὶ καινοτομιῶν καὶ δι᾿ ἄλλα μὲν αἴτια, τὸ
μείζον δὲ διὰ τὴν κακογνωμίαν τοῦ χρηματίσαντος πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως, ἐγένετο καὶ εἰς ὑμᾶς
τοιαύτη καινοτομία. Ἐπεὶ δὲ ἀρτίως εὐδόκησε τὸ
μέγα ἔλεος τοῦ Θεοῦ, καὶ ἦλθον τὰ πράγματα εἰς
εἰρηνικὴν καὶ τελείαν κατάστασιν, καὶ ἐξεβλήθη
μὲν καὶ καθηρέθη αὐτὸς οὗτος ὁ χρηματίσας παρ
τριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, ὡς παρὰ κανόνας
πράττων, διέκρινε δὲ ἡ βασιλεία μου μετά ψήφου
τῆς θείας καὶ ἱερᾶς συνόδου, καὶ γέγονε καὶ ἀποκατέστη οικουμενικός πατριάρχης ὁ κριθεὶς ἄξιος
καὶ ἁρμόδιος εἰς τοῦτο τὸ περιὸν αὐτῷ τῆς ἀρετῆς
καὶ πνευματικῆς καὶ θεαρέστου πολιτείας καὶ τῆς
των τρόπων χρηστότητος, ανετράπησαν, ὅσι του
αῦτα ἐγένοντο παρ' αὐτοῦ τοῦ χρηματίσαντος πατριάρχου άτοπα καὶ ἔξω τῶν θείων καὶ ἱερῶν κανό
νων, ἀποκατέστησαν δὲ καὶ αὖθις εἰς τὴν πρότερον
τάξιν τε καὶ κατάστασιν. Ἐπειδὴ ἀνέφερεν ἡ ἱερότης σου εἰς τὴν βασιλείαν μου περὶ τῆς γεγονυίας
+ Είχε τό· μηνὶ Σεπτεμβρίῳ ινδικτιώνος α' δι'
ἐρυθρῶν γραμμάτων τῆς βασιλικῆς καὶ θείας
χειρός.
IV. Imperator Joannes Cantacuzenus decernit ut
tota Russia iterum subjiciatur metropoli Kioviď.
† Εὐγενέστατε μέγα της πάσης Ρωσίας καὶ περ
ριπόθητε ἀνεψιὲ τῆς βασιλείας μου, κῦρ Συμεών,
ἡ βασιλεία μου ἀπὸ τοῦ ἐλέους τοῦ Θεοῦ ὑγιῶς
Part VPars V
col. 1287–1288page 146 of 238
PG 152:1287νου τοῦ Καλοκοιμήτου. † Εἶχε δι' ερυθρῶν γραμμάτων τῆς βασιλικῆς καὶ θείας χειρὸς τό· Μηνὶ Σεπτεμβρίῳ ίνδ. α'. ἔχει καὶ καλῶς, ἂν ποτε ἵνα υγιαίνῃς καὶ σὺ, ἀνα- Προκοπίου, τοῦ ἁγίου Κηρύκου καὶ τοῦ ἁγίου Ἰωάν ψιέ μου. Ἀπὸ τῆς γραφῆς σου ἐγνώρισεν ἡ βασι λεία μου, ὅσον έγραφες καὶ ἐδηλοποιεις εἰς αὐτήν. Η βασιλεία γοῦν τῶν Ῥωμαίων, ἀλλὰ δὴ καὶ ἡ ἁγιωτάτη τοῦ Θεοῦ Μεγάλη Εκκλησία ἔνι, ὡς ἔγρα φες καὶ σὺ, πηγή πάσης εὐσεβείας καὶ διδάσκαλο; νομοθεσίας τε καὶ ἁγιασμοῦ. Διὸ δὲ ἔφθασε καὶ ἐγέ νετο παραχωρήσει Θεοῦ ἡ προὀλίγου επισυμβάσε σύγχυσις εἰς τὰ πράγματα, ἣν ἐμέλλετε γνωρίσειν καὶ ὑμεῖς, καὶ ἐγένοντο καὶ ἄλλαι πολλαὶ καινοτομίαι καὶ καταλύσεις πραγμάτων, καὶ δι᾿ ἄλλας μὲν αἰτίας, τὸ πλέον δὲ διὰ τὴν κακογνωμίαν τοῦ χρηματίσαντος πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως, οὐδὲν ἕτερον σπουδάσαντος ἢ τὸ τὰς οἰκείας ορέξεις πλη ῥοῦν, ἐγένετο καὶ αὕτη ἡ καινοτομία εἰς ὑμᾶς, καὶ προεβιβάσθη ὁ Γαλλίτζης εἰς μητροπολίτην, ἀρτίως δ' δὲ, ἐπεὶ εὐδόκησεν ὁ Θεὸς, καὶ ἐγένετο κατάστασις εἰς τὰ πράγματα, καὶ κατελύθη μὲν καὶ ἀνετράπη πᾶν ὅσον ἐγένετο παράλογον κατὰ τὸν τοιοῦτον καιρὸν τῆς συγχύσεως, γέγονε δὲ καὶ ἀποκατέστη ἕκαστον τῶν πραγμάτων εἰς τὴν προσήκουσαν καὶ ὀφειλομένην κατάστασιν, εξεβλήθη ἐντεῦθεν και αὐτὸς οὗτος ὁ χρηματίσας πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως διὰ τὰς αὐτοῦ παραλογίας καὶ ἅπερ ἕτερα εἰργάσατο ἔξω τῶν θείων καὶ ἱερῶν κανόνων, καὶ καθηρέθη καὶ νυνὶ ἰδοὺ ἐξελέξατο ἡ βασιλεία μου μετὰ ψήφου καὶ δοκιμασίας τῆς θείας καὶ ἱερᾶς συνόδου, καὶ γέγονεν εἰς τὸν θρόνον τῆς Θεοφυλάκτου, θεοδοξάστου καὶ θεομεγαλύντου Κωνσταντινουπόλεως οἰκουμενικός πατριάρχης ὁ κριθεὶς ἄξιος η καὶ ἁρμόδιος εἰς τὸν τοιοῦτον θρόνον τοῦ πατριας χείου, δι' ήνπερ κέκτηται πολιτείαν θεάρεστον καὶ εἰς ὠφέλειαν πολλῶν ψυχῶν συντείνουσαν, καὶ ἐπεὶ ἐζητήσατε καὶ ὑμεῖς, ὡς ἂν ἀποκαταστῶσι καὶ αὖ θι; αἱ ἁγιώταται ἐπισκοπαὶ τῆς Μικρᾶς Ρωσίας, ἤ τε δηλονότι Γαλλίτζης καὶ αἱ λοιπον, ὑπὸ τὴν ἁγιωτάτην μητρόπολιν Κυψέδου, ώ; καὶ τὸ πρότερον, διέκρινεν ή βασιλεία μου καὶ αὐτὸς οὗτος ὁ παναγιώτατος μου δεσπότης ὁ οἰκουμενικός Πατριάρχης μετὰ τῆς περὶ αὐτὸν θείας καὶ ἱερᾶς συνόδου, καὶ ετάχθη πάλιν ὑποκεῖσθαι τὰς τοιαύτας ἁγιωτάτας Επισκοπάς εἰς τὴν ῥηθεῖσαν άγιωτάτην μητρόπολιν Κυγέβου καὶ ὑφ᾽ ἕνα μητροπολίτην τὴν πᾶσαν 'Ρω σίαν, τήν τε Μεγάλην καὶ τὴν Μικρόν, ποιμαίνεσθαι, καθώς μέλλει; γνωρίσειν ἀπό τε τοῦ χρυσοβούλλου νετο δὲ καὶ ἀποκατέστη ψήφω συνοδικῇ οἰκουμενι τῆς βασιλείας μου καὶ ἀπὸ τῆς τιμίας πατριαρχικ κῆς καὶ συνοδικῆς διαγνώσεως, καὶ ἀπὸ τοῦ νῦν μέλλει εὑρίσκεσθαι καὶ ἡ Γάλλιτζα ἐπισκοπὴ τῆς τοιαύτης ἁγιωτάτης μητροπόλεως Κυγέβου, ὡς καὶ τὸ πρότερον, αὐτὸς δὲ ὁ Γαλλίτζης ωρίσθη καὶ παρὰ τῆς βασιλείας μου, διεμηνύθη δὲ καὶ παρὰ τῆς θείας καὶ ἱερᾶς συνόδου καταλαβεῖν ἐνταῦθα, καὶ οὕτως μέλλει εὑρίσκεσθαι τὸ πρᾶγμα αὐτόθι ἀσύγχυτον, σὺν ἀντιλήψει Θεοῦ. Απέστειλέ σοι ἡ βασιλεία μου ἐγκολπιον σταυρὸν μετὰ τιμίου καὶ ἁγίου ξύλου, ὡς ἂν ἔχῃς τοῦτο φυλακτήριον ψυχῆς ὁμοῦ τε καὶ σώματος· ἔχει δὲ ὁ τοιοῦτος τίμιος και ζωοποιός σταυρὸς καὶ λείψανα αγίων μαρτύρων δ', τοῦ τε ἁγίου Θεοδώρου τοῦ Στρατηλάτου, τοῦ ἁγίου † Εὐγενέστατε ρήξ Βολαδιμήρου καὶ ἀνεψιὲ τῆς βασιλείας μου, κῦρ Δημήτριο Λούμπορτε, οἶδα; ὅτι αὐτόθι ἔθιμον ἦν καὶ νενομισμένον, ἐφ' ὅπου τὸ ἔθνος τῶν Ρώσων ἐδέξατο τὴν θεογνωσίαν καὶ τῷ ἁγίῳ βαπτίσματι ἐφωτίσθη, ἵνα εὑρίσκηται εἰς πᾶσαν τὴν Ῥωσίαν, τήν τε Μεγάλην καὶ τὴν Μια κράν, εἷς μητροπολίτης, ὁ Κυγέβου, καὶ χειροτονῇ ἐπισκόπους εἰς ὅλας τὰς ἁγιωτάτας ἐπισκοπάς, καὶ ἐὰν ἐπεχείρησαν τινές ποτε, ἵνα καταλύσωσι τὴν τοιαύτην κατάστασιν, ἀλλ' οὐκ ἴσχυσαν εἰς τέλος ἀγαγεῖν τὴν ἑαυτῶν σπουδήν ἅμα γὰρ ἐγένετο ἡ κατάλυσις, καὶ ἅμα πάλιν κατέστη εἰς τὴν προτέραν κατάστασιν καὶ συνήθειαν, καθὼς γινώσκετε καὶ ὑμεῖς· ἐλθὼν δὲ πρὸ ὀλίγου ἐνταῦθα ὁ ἀρχιερεὺς Γαλλίτζης, καίτοι γε λαλουμένων Κατ' αὐτοῦ αἰτιαμάτων, δι' ἅπερ ὤφειλεν ἀποδοῦναι λόγον εἰς τὸν ἱερώτατον μητροπολίτην Κυψέδου ὑπέρτιμον καὶ ἔξαρχον πάσης Ρωσίας, κῦρ Θεόγνωστον, ὅμως σύνδρομον εὑρὼν τὸν γεγονότα ἐνταῦθα καιρὸν τῆς συγχύσεως καὶ ὑπελθὼν τὸν χρηματίσαντα πατριάρχην Κωνσταντινουπόλεως, ὅστις διὰ κακογνωμίας ἐφάνη καὶ ἄλλα πολλὰ τοιαῦτα ποιήσας παράλογα καὶ ἔξω τῶν θείων καὶ ἱερῶν κανόνων, σὺν αὐτῷ δὲ καὶ τοὺς τὴν βασιλείαν καὶ τὰ κοινά πράγματα και κῶς καὶ ἐπισφαλῶς διοικοῦντας, οίτινες καὶ τῆς τοιαύτης συγχύσεως ἐγένοντο αἴτιοι διὰ τὸ μὴ τὸ κοινῇ συμφέρον ζητεῖν, ἀλλὰ μόνον τὸ τὰς οἰκείας ὀρέξεις πληροῦν, προεβιβάσθη ἀπὸ ἐπισκόπου εἰς μητροπολίτην, λαβὼν καὶ τὰς αὐτόθι εἰς τὴν Μι κρὰν Ρωσίαν εὑρισκομένας ἑτέρας ἁγιωτάτα; ἐπι σκοπὲς ἔχειν ὑφ' ἑαυτόν. Νῦν γοῦν, ἐπεὶ εὐδόκησεν ὁ Θεὸς, καὶ ἀποκατέστησαν καὶ αὖθις τὰ πράγματα εἰς τελείαν κατάστασιν, καὶ οὗτος μὲν ὁ χρηματία σας πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως ἐξεβλήθη διὰ τὰς τοιαύτας αὐτοῦ παραλογίας καὶ διὰ τὸ παρέ τοὺς θείους καὶ ἱερούς κανόνας πολιτευθῆναι ἐγέ κός πατριάρχης ὁ κριθεὶς εἰς τοῦτο ἄξιος καὶ ἀρμό. διος διὰ τὴν ἀρετὴν καὶ κατὰ Θεὸν πολιτείαν αὐτοῦ ἀνετράπησαν μὲν καὶ ἄλλα πολλά, όσα τοιαῦτα εἰργάσατο οὗτος δὴ ὁ χρηματίσας πατριάρχης Κων σταντινουπόλεως ἔξω τῶν θείων καὶ ἱερῶν κανόνων, ἐτάχθη δὲ καὶ αὖθις ὀρισμῷ τῆς βασιλείας μου καὶ συνοδικῇ διαγνώσει, ὑποκεῖσθαι καὶ αὖθις τὰς αὐ τάθι ἁγιωτάτας ἐπισκοπάς, τήν τε Γάλλιτζαν καὶ τὰς λοιπὰς, ὑπὸ τὴν ἁγιωτάτην μητρόπολιν Κυγέ βου, ὡς καὶ τὸ πρότερον, αὐτὸς δὲ ὁ ἀρχιερεὺς Γαλλίτζης καταλαβεῖν ἐνταῦθα καὶ γενέσθαι εἰς αὐτ τὸν μετὰ ἐξετάσεως, ὅσον ἂν φανῇ ἁρμόδιον καὶ κανονικόν. Διὰ τοῦτο δηλοποιεῖ πρός σε τὰ περὶ τούτου ἡ βασιλεία μου, ἵνα συνδράμης καὶ ἐπιμε
ISIDORI CP. PATRIARCHB
νου τοῦ Καλοκοιμήτου.
† Εἶχε δι' ερυθρῶν γραμμάτων τῆς βασιλικῆς
καὶ θείας χειρὸς τό· Μηνὶ Σεπτεμβρίῳ ίνδ. α'.
V. Imperator Joannes Cantacuzenus notum facit
Demetrio Ljubart, principi Vladimiriæ, episcopum
Galita iterum subjectum esse metropolitæ Kioviæ.
ἔχει καὶ καλῶς, ἂν ποτε ἵνα υγιαίνῃς καὶ σὺ, ἀνα- Προκοπίου, τοῦ ἁγίου Κηρύκου καὶ τοῦ ἁγίου Ἰωάν
ψιέ μου. Ἀπὸ τῆς γραφῆς σου ἐγνώρισεν ἡ βασι
λεία μου, ὅσον έγραφες καὶ ἐδηλοποιεις εἰς αὐτήν.
Η βασιλεία γοῦν τῶν Ῥωμαίων, ἀλλὰ δὴ καὶ ἡ
ἁγιωτάτη τοῦ Θεοῦ Μεγάλη Εκκλησία ἔνι, ὡς ἔγρα
φες καὶ σὺ, πηγή πάσης εὐσεβείας καὶ διδάσκαλο;
νομοθεσίας τε καὶ ἁγιασμοῦ. Διὸ δὲ ἔφθασε καὶ ἐγέ
νετο παραχωρήσει Θεοῦ ἡ προὀλίγου επισυμβάσε
σύγχυσις εἰς τὰ πράγματα, ἣν ἐμέλλετε γνωρίσειν
καὶ ὑμεῖς, καὶ ἐγένοντο καὶ ἄλλαι πολλαὶ καινοτο
μίαι καὶ καταλύσεις πραγμάτων, καὶ δι᾿ ἄλλας μὲν
αἰτίας, τὸ πλέον δὲ διὰ τὴν κακογνωμίαν τοῦ χρη
ματίσαντος πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως, οὐδὲν
ἕτερον σπουδάσαντος ἢ τὸ τὰς οἰκείας ορέξεις πληῥοῦν, ἐγένετο καὶ αὕτη ἡ καινοτομία εἰς ὑμᾶς, καὶ
προεβιβάσθη ὁ Γαλλίτζης εἰς μητροπολίτην, ἀρτίως δ'
δὲ, ἐπεὶ εὐδόκησεν ὁ Θεὸς, καὶ ἐγένετο κατάστασις
εἰς τὰ πράγματα, καὶ κατελύθη μὲν καὶ ἀνετράπη
πᾶν ὅσον ἐγένετο παράλογον κατὰ τὸν τοιοῦτον
καιρὸν τῆς συγχύσεως, γέγονε δὲ καὶ ἀποκατέστη
ἕκαστον τῶν πραγμάτων εἰς τὴν προσήκουσαν καὶ
ὀφειλομένην κατάστασιν, εξεβλήθη ἐντεῦθεν και
αὐτὸς οὗτος ὁ χρηματίσας πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως διὰ τὰς αὐτοῦ παραλογίας καὶ ἅπερ ἕτερα
εἰργάσατο ἔξω τῶν θείων καὶ ἱερῶν κανόνων, καὶ
καθηρέθη καὶ νυνὶ ἰδοὺ ἐξελέξατο ἡ βασιλεία μου
μετὰ ψήφου καὶ δοκιμασίας τῆς θείας καὶ ἱερᾶς
συνόδου, καὶ γέγονεν εἰς τὸν θρόνον τῆς θεοφυλάκτου, θεοδοξάστου καὶ θεομεγαλύντου Κωνσταντινουπόλεως οἰκουμενικός πατριάρχης ὁ κριθεὶς ἄξιος η
καὶ ἁρμόδιος εἰς τὸν τοιοῦτον θρόνον τοῦ πατριας
χείου, δι' ήνπερ κέκτηται πολιτείαν θεάρεστον καὶ
εἰς ὠφέλειαν πολλῶν ψυχῶν συντείνουσαν, καὶ ἐπεὶ
ἐζητήσατε καὶ ὑμεῖς, ὡς ἂν ἀποκαταστῶσι καὶ αὖ
θι; αἱ ἁγιώταται ἐπισκοπαὶ τῆς Μικρᾶς Ρωσίας,
ἤ τε δηλονότι Γαλλίτζης καὶ αἱ λοιπον, ὑπὸ τὴν
ἁγιωτάτην μητρόπολιν Κυψέδου, ώ; καὶ τὸ πρότερον,
διέκρινεν ή βασιλεία μου καὶ αὐτὸς οὗτος ὁ πανα
γιώτατός μου δεσπότης ὁ οἰκουμενικός Πατριάρχης
μετὰ τῆς περὶ αὐτὸν θείας καὶ ἱερᾶς συνόδου, καὶ
ετάχθη πάλιν ὑποκεῖσθαι τὰς τοιαύτας ἁγιωτάτας
Επισκοπάς εἰς τὴν ῥηθεῖσαν άγιωτάτην μητρόπολιν
Κυγέβου καὶ ὑφ᾽ ἕνα μητροπολίτην τὴν πᾶσαν 'Ρω-
· σίαν, τήν τε Μεγάλην καὶ τὴν Μικρόν, ποιμαίνεσθαι,
καθώς μέλλει; γνωρίσειν ἀπό τε τοῦ χρυσοβούλλου νετο δὲ καὶ ἀποκατέστη ψήφω συνοδικῇ οἰκουμενι
τῆς βασιλείας μου καὶ ἀπὸ τῆς τιμίας πατριαρχικ
κῆς καὶ συνοδικῆς διαγνώσεως, καὶ ἀπὸ τοῦ νῦν
μέλλει εὑρίσκεσθαι καὶ ἡ Γάλλιτζα ἐπισκοπὴ τῆς
τοιαύτης ἁγιωτάτης μητροπόλεως Κυγέβου, ὡς καὶ
τὸ πρότερον, αὐτὸς δὲ ὁ Γαλλίτζης ωρίσθη καὶ
παρὰ τῆς βασιλείας μου, διεμηνύθη δὲ καὶ παρὰ
τῆς θείας καὶ ἱερᾶς συνόδου καταλαβεῖν ἐνταῦθα,
καὶ οὕτως μέλλει εὑρίσκεσθαι τὸ πρᾶγμα αὐτόθι
ἀσύγχυτον, σὺν ἀντιλήψει Θεοῦ. Απέστειλέ σοι ἡ
βασιλεία μου ἐγκολπιον σταυρὸν μετὰ τιμίου καὶ
ἁγίου ξύλου, ὡς ἂν ἔχῃς τοῦτο φυλακτήριον ψυχῆς
ὁμοῦ τε καὶ σώματος· ἔχει δὲ ὁ τοιοῦτος τίμιος και
ζωοποιός σταυρὸς καὶ λείψανα αγίων μαρτύρων δ',
τοῦ τε ἁγίου Θεοδώρου τοῦ Στρατηλάτου, τοῦ ἁγίου
† Εὐγενέστατε ρήξ Βολαδιμήρου καὶ ἀνεψιὲ τῆς
βασιλείας μου, κῦρ Δημήτριο Λούμπορτε, οἶδα;
ὅτι αὐτόθι ἔθιμον ἦν καὶ νενομισμένον, ἐφ' ὅπου τὸ
ἔθνος τῶν Ρώσων ἐδέξατο τὴν θεογνωσίαν καὶ τῷ
ἁγίῳ βαπτίσματι ἐφωτίσθη, ἵνα εὑρίσκηται εἰς
πᾶσαν τὴν Ῥωσίαν, τήν τε Μεγάλην καὶ τὴν Μια
κράν, εἷς μητροπολίτης, ὁ Κυγέβου, καὶ χειροτονῇ
ἐπισκόπους εἰς ὅλας τὰς ἁγιωτάτας ἐπισκοπάς, καὶ
ἐὰν ἐπεχείρησαν τινές ποτε, ἵνα καταλύσωσι τὴν
τοιαύτην κατάστασιν, ἀλλ' οὐκ ἴσχυσαν εἰς τέλος
ἀγαγεῖν τὴν ἑαυτῶν σπουδήν ἅμα γὰρ ἐγένετο ἡ
κατάλυσις, καὶ ἅμα πάλιν κατέστη εἰς τὴν προτέραν
κατάστασιν καὶ συνήθειαν, καθὼς γινώσκετε καὶ
ὑμεῖς· ἐλθὼν δὲ πρὸ ὀλίγου ἐνταῦθα ὁ ἀρχιερεὺς
Γαλλίτζης, καίτοι γε λαλουμένων Κατ' αὐτοῦ αἰτιαμάτων, δι' ἅπερ ὤφειλεν ἀποδοῦναι λόγον εἰς τὸν
ἱερώτατον μητροπολίτην Κυψέδου ὑπέρτιμον καὶ
ἔξαρχον πάσης Ρωσίας, κῦρ Θεόγνωστον, ὅμως
σύνδρομον εὑρὼν τὸν γεγονότα ἐνταῦθα καιρὸν τῆς
συγχύσεως καὶ ὑπελθὼν τὸν χρηματίσαντα πατριάρ
χην Κωνσταντινουπόλεως, ὅστις διὰ κακογνωμίας
ἐφάνη καὶ ἄλλα πολλὰ τοιαῦτα ποιήσας παράλογα
καὶ ἔξω τῶν θείων καὶ ἱερῶν κανόνων, σὺν αὐτῷ δὲ
καὶ τοὺς τὴν βασιλείαν καὶ τὰ κοινά πράγματα και
κῶς καὶ ἐπισφαλῶς διοικοῦντας, οίτινες καὶ τῆς
τοιαύτης συγχύσεως ἐγένοντο αἴτιοι διὰ τὸ μὴ τὸ
κοινῇ συμφέρον ζητεῖν, ἀλλὰ μόνον τὸ τὰς οἰκείας
ὀρέξεις πληροῦν, προεβιβάσθη ἀπὸ ἐπισκόπου εἰς
μητροπολίτην, λαβὼν καὶ τὰς αὐτόθι εἰς τὴν Μι
κρὰν Ρωσίαν εὑρισκομένας ἑτέρας ἁγιωτάτα; ἐπι
σκοπὲς ἔχειν ὑφ' ἑαυτόν. Νῦν γοῦν, ἐπεὶ εὐδόκησεν ὁ
Θεὸς, καὶ ἀποκατέστησαν καὶ αὖθις τὰ πράγματα
εἰς τελείαν κατάστασιν, καὶ οὗτος μὲν ὁ χρηματία
σας πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως ἐξεβλήθη διὰ
τὰς τοιαύτας αὐτοῦ παραλογίας καὶ διὰ τὸ παρέ
τοὺς θείους καὶ ἱερούς κανόνας πολιτευθῆναι ἐγέκός πατριάρχης ὁ κριθεὶς εἰς τοῦτο ἄξιος καὶ ἀρμό.
διος διὰ τὴν ἀρετὴν καὶ κατὰ Θεὸν πολιτείαν αὐτοῦ·
ἀνετράπησαν μὲν καὶ ἄλλα πολλά, όσα τοιαῦτα
εἰργάσατο οὗτος δὴ ὁ χρηματίσας πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως ἔξω τῶν θείων καὶ ἱερῶν κανόνων,
ἐτάχθη δὲ καὶ αὖθις ὀρισμῷ τῆς βασιλείας μου καὶ
συνοδικῇ διαγνώσει, ὑποκεῖσθαι καὶ αὖθις τὰς αὐ
τάθι ἁγιωτάτας ἐπισκοπάς, τήν τε Γάλλιτζαν καὶ
τὰς λοιπὰς, ὑπὸ τὴν ἁγιωτάτην μητρόπολιν Κυγέβου, ὡς καὶ τὸ πρότερον, αὐτὸς δὲ ὁ ἀρχιερεὺς
Γαλλίτζης καταλαβεῖν ἐνταῦθα καὶ γενέσθαι εἰς αὐτ
τὸν μετὰ ἐξετάσεως, ὅσον ἂν φανῇ ἁρμόδιον καὶ
κανονικόν. Διὰ τοῦτο δηλοποιεῖ πρός σε τὰ περὶ
τούτου ἡ βασιλεία μου, ἵνα συνδράμης καὶ ἐπιμε
Part VIPars VI
col. 1289–1290page 147 of 238
PG 152:1289Κυγέβου, ὑπερτίμου καὶ ἐξάρχου πάσης Ρωσίας, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητοῦ ἀδελφοῦ καὶ συλλειτουργοῦ τῆς ἡμῶν μετριότητος, τοῦ τε εὐγενεστά του ῥηγὸς πάσης Ρωσίας καὶ περιποθήτου ἀνεψιού τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αυτοκράτορος, κῦρ Συμεὼν, καὶ τῶν ἄλλων ῥηγῶν, ἃ καὶ συνοδικῶς ἡμῖν εἰς ἐπήκοον ἀνεγνώσθησαν, εὐδόκησε σεπτὸν ἀπολυθῆναι χρυσόβουλλον, ἐπ' αὐτῶν ἔχον τῶν λέ ξεων ούτωσί· 4 Ἐπεὶ αἱ κατὰ τὸν τόπον τῆς Μικρᾶς Ῥωσίας τὸν ἐπικεκλημένον Βολούνιον εὑρισκόμεναι ἁγιώταται ἐπισκοπαί, ή τε Γάλλιτζα, το Βολιδίμης ρον, τὸ Χόλμιν, τὸ Περεμίσθλιν, τὸ Λουτζικὸν καὶ τὸ Τούροβον, ὑπέκειντο, ἀφ᾽ ὅτου τὸ τῶν Ρώσων ληθῆς εἰς τὴν ἀπεκβολὴν τοῦ τοιούτου ἀρχιερέως ἅμα, ἐξ ὧν ἔλεγε καὶ ἐδεῖτο τὰ ἐκεῖθεν καταπεμε τοῦ Γαλλίτζης, ὥστε καταλαβεῖν αὐτὸν ἐνταῦθα, φθέντα γράμματα τοῦ τε ἱερωτάτου μητροπολίτου τὸν δὲ ἱερώτατον μητροπολίτην Κυγέβου, ὑπέρτιμον καὶ ἔξαρχον πάσης Ρωσίας, δέξησθε ἀπὸ τοῦ νῦν ὡς γνήσιον καὶ ἔννομον μητροπολίτην, ποιεῖν εἰς ταύτας δὴ τὰς ἁγιωτάτας ἐπισκοπὰς καὶ εἰς τοὺς κατ᾿ αὐτὰς θεοφιλεστάτους ἐπισκόπους, ὅσον ἔνι καὶ κανονικὸν, καὶ καθὼς ἐποίει καὶ πρότερον. Ἐπεὶ οὖν ὑμεῖς διὰ τὸν Χριστιανισμὸν, ὃν ἔχετε, καὶ τὴν εἰς Θεὸν εὐσέβειαν, εὑρίσκεσθε καὶ εἰς τὴν ἁγίαν τοῦ Θεοῦ ᾿Εκκλησίαν εὐπειθεῖς καὶ ὑποτακτικοὶ, καὶ διὰ τοῦτο ἐστέρξατε, τοῦτο ἰδόντες, τὰ πρότερον γεγονότα ἐκκλησιαστικά γράμματα τὰ δηλοποιοῦντα εὑρίσκεσθαι τὸν ἀρχιερέα Γαλλίτζης μητροπολίτην, νῦν ἰδοὺ πάλιν δηλοποιούσης αὐτῆς τῆς τοῦ Θεοῦ ἁγίας Εκκλησίας, διοριζομένης· δὲ Εθνος Χριστοῦ χάριτι τὴν θεογνωσίαν ἐδέξαντο, εἰς καὶ τῆς βασιλείας μου, εὑρίσκεσθαι καὶ αὖθις τὸ πράγμα, ὡς καὶ τὸ πρότερον, δέξασθε τοῦτο καὶ ὑμεῖς ἀσμένως, καθὼς ἔνι δέον καὶ ὀφειλόμενον καὶ εἰς ψυχικὴν ὑμῶν ὠφέλειαν ἀφορῶν. Διὰ τοῦτο καὶ ἂς γένηται, καθώς δηλοποιεῖ πρὸς ὑμᾶς ἡ βα σιλεία μου. † Εἶχε καὶ δι' ἐρυθρῶν γραμμάτων τῆς βασι λικῆς θείας χειρὸς τό· Μηνὶ Σεπτεμβρίῳ ἰνδ. α. τὴν ἁγιωτάτην μητρόπολιν Κυγέβου, ἣν διέπει άρο τίως ὁ κατ' αὐτὴν ἱερώτατος μητροπολίτης, ὑπέρ τιμος καὶ ἔξαρχος πάσης Ρωσίας, κῦρ Θεόγνωστος, ὡς καὶ αἱ τῆς Μεγάλης Ρωσίας ἁγιώταται ἐπισκο παλ, κατὰ τὸν πρὸ ὀλίγου δὲ γεγονότα καιρὸν τῆς συγχύσεως, σύνδρομον τὸν τοιοῦτον εὑρόντες καιρόν οἵ τε τὰ τῆς βασιλείας πράγματα διοικοῦντες, ἀλλὰ δὴ καὶ ὁ τῆς Ἐκκλησίας παρὰ τὸ εἰκὸς προϊστάμενος, μηδὲν ἕτερον σπουδάζοντε; ἢ τὸ τὰς οἰκείας ορέξεις πληροῦν, καὶ διὰ ταύτας τὴν τῶν κοινῶν καὶ ἐκκλησιαστικών πραγμάτων κατάστασιν εἰς ἀταξίαν μετασκευάσαντες καὶ πάντα σχεδὸν ἀνα τρέψαντες καὶ συγχέαντες καὶ ταῖς τῶν Χριστιανῶν ψυχαῖς τε καὶ σώμασι πᾶσαν καὶ παντοίαν βλάβην προξενήσαντες καὶ ζημίαν καὶ καινοτομίαν καν τούτῳ ποιούμενοι, ἀπέσπασαν ἀπὸ ταύτης δὴ τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Κυγέδου τὰς ῥηθείσας τῆς Μικρᾶς Ρωσίας ἐπισκοπὰς καὶ ὑπὸ τὸν ἀρ χιερέα Γαλλίτζης ὑποκεῖσθαι, προβιβάσαντες αὐτὸν ἀπὸ ἐπισκόπου εἰς μητροπολίτην, 8 δὴ καὶ γέγονε μὲν εἰς κατάλυσιν τῶν ἐκ παλαιοῦ νενομισμένων ἐθίμων εἰς τὴν τοιαύτην χώραν τῆς πάσης Ρωσίας ἔδοξε δὲ βαρὺ καὶ ἐπαχθὲς καὶ εἰς τοὺς ἐν αὐτῇ πάνω τας Χριστιανούς, μὴ ἀνασχομένους ὑπὸ δυσὶ μητροπολίταις ποιμαίνεσθαι, ἀλλὰ βουλομένους ἀσάλευτον καὶ ἀμετακίνητον μένειν τὴν, ἣν εἶχον ἐκ παλαιοῦ, συνήθειαν, ὡς δεδήλωται, καὶ πάντα τρόπον κα νοῦντας εἰς τὴν τῆς τοιαύτης καινοτομίας κατάλυ Δ΄ σιν, καθὼς καὶ ἐν ἄλλοις καιροῖς ἐπεχειρήθη μὲν ἡ τοιαύτη καινοτομία γενέσθαι, κατελύθη δὲ καὶ ἀνε τράπη ἅμα τῷ γεγονέναι, μὴ ἀνασχομένων, ὡς εἴ ρηται, τῶν ἐκεῖσε Χριστιανῶν τὸ τοιοῦτον αὐτῶν ἔθος ἀθετηθῆναι. Ανηνέχθη δὲ τὰ περὶ τούτου άρ τίως εἰς τὴν βασιλείαν μου παρὰ τοῦ εὐγενεστά του μεγάλου ῥηγὸς Ρωσίας καὶ περιποθήτου ἀε ψιοῦ τῆς βασιλείας μου, κῦρ Συμεών, καὶ ἐζητήθη μετὰ παρακλήσεως αὐτοῦ τε καὶ τῶν ἄλλων ἐκεῖσε ῥηγῶν, ὥστε ἀποκαταστῆναι καὶ αὖθις διὰ χρυσοβούλλου τῆς βασιλείας μου τάς τοιαύτας ἐπισκοπά; ὑπὸ τὴν ῥηθεῖσαν ἁγιωτάτην μητρόπολιν Κυγέδου, ὡς καὶ τὸ πρότερον. Η βασιλεία μου τὴν τοιαύτην αὐτοῦ ζήτησιν δικαίαν καὶ εὔλογον κρίνασα διά το τὸ ῥηθὲν καὶ ἄνωθεν μέχρι τον κρατησαν ἐκκλη † Ηδύ τι καὶ ναυσιπόροις γαληνιῶν πέλαγος καὶ ἐπιπνέων ζέφυρος εξουρίας, ἡδὺ αὖ ὁμοίως κἀν τοῖς πολιτικοῖς πράγμασιν εὐνομία, εἰρήνη τε καὶ ὁμόνοια· ὡς γὰρ τοῖς οὕτων ναυτιλλομένοις χειμῶ. " νος δηλαδὴ καὶ ζάλης καὶ τρικυμίας χωρίς οὐκ ἐν ἀμφιβόλοις ἡ σωτηρία, καὶ τὸ σκάφος εὐχερῶς εἰς λιμένα κατάγεται, οὕτω δὴ καὶ τοῖς ἐν εὐνομία ζωσί τε καὶ πολιτευομένοις· σωτήριος γὰρ αὐτοῖς ὁ βίος, ὅσῳ καὶ ἀπείματος τῶν τῆς συγχύσεως χαλεπῶν· σύγχυσις γὰρ τὸ μέγιστον τῶν ἐν βίῳ δει νῶν, ἐπειδὴ καὶ φύσις αὐτῇ, ἄνω τε καὶ κάτω πάντα ποιεῖν καὶ ἀναμίς θεά τε ὁμοῦ συγκυκᾶν καὶ ἀν θρώπινα πράγματα, καὶ τοῦτο ἴδῃ τις ἂν κἂν τοῖς ἤδη ἐηθησομένοις. Τὸ γὰρ ἔθνος τῶν Ρώσων, χρό νο; ἤδη μακρός, εἰς τετρακοσίους ἐγγὺς ἐξήχων, ἕνα μητροπολίτην γνωρίζον, τὸν κατὰ καιροὺς τὴν Κυ γέτου λαχόντα μητρόπολιν, βαθείας ἀπολαῦον ἦν τῆς μετ' ἀλλήλων εἰρήνης, εἴ τί που καὶ τοῦ δέον τος ἐκτραπείη, οἷα φιλεῖ γίγνεσθαι, ἐπαναγόμενον ὑπ' αὐτοῦ καὶ διορθούμενον εὐχερῶς. Ο μέντοι παν ραχωρήσει Θεοῦ διὰ πλῆθος ἁμαρτιῶν ἐπισυμβὰς πρὸ ὀλίγου καιρὸς τῆς συγχύσεως καὶ τὴν τοιαύτην τοῦ ἔθνους κατάστασιν ἀνέτρεψε καὶ συνέχει, καὶ μικροῦ δεῖν διὰ μάχας σφίσι καὶ πολέμους ἐμφυλίους κεκίνηκε· καὶ ὁ μὲν τοιοῦτος καιρός τοιαῦτα οἰκεῖα πάντως ἑαυτῷ ποιῶν, ὁ ἐκ Θεοῦ δὲ τὸ βασιλεύειν κλῆρον λαχὼν δίκαιον ἕνεκεν ἀληθείας καὶ πραότητος καὶ δικαιοσύνης, ἐν οἷς ἅπαντας τοὺς πρὸ αὐτοῦ σχεδὸν ὑπερήλασε βασιλέας, κράτιστος καὶ ἅγιό; μου αὐτοκράτωρ, γνωρισθέντος τοῦ πράγματος τῷ ἐνθέῳ κράτει τῆς αὐτοῦ βασιλείας ἐξ ἡμῶν τε αὐτ τῶν καὶ τῆς περὶ ἡμᾶς ἱερᾶς καὶ θείας συνίδου καὶ
Κυγέβου, ὑπερτίμου καὶ ἐξάρχου πάσης Ρωσίας,
ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητοῦ ἀδελφοῦ καὶ συλλειτουργοῦ τῆς ἡμῶν μετριότητος, τοῦ τε εὐγενεστά
του ῥηγὸς πάσης Ρωσίας καὶ περιποθήτου ἀνεψιού
τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αυτοκράτορος, κῦρ
Συμεὼν, καὶ τῶν ἄλλων ῥηγῶν, ἃ καὶ συνοδικῶς
ἡμῖν εἰς ἐπήκοον ἀνεγνώσθησαν, εὐδόκησε σεπτὸν
ἀπολυθῆναι χρυσόβουλλον, ἐπ' αὐτῶν ἔχον τῶν λέξεων ούτωσί· 4 Ἐπεὶ αἱ κατὰ τὸν τόπον τῆς Μικρᾶς
Ῥωσίας τὸν ἐπικεκλημένον Βολούνιον εὑρισκόμεναι
ἁγιώταται ἐπισκοπαί, ή τε Γάλλιτζα, το Βολιδίμης
ρον, τὸ Χόλμιν, τὸ Περεμίσθλιν, τὸ Λουτζικὸν καὶ
τὸ Τούροβον, ὑπέκειντο, ἀφ᾽ ὅτου τὸ τῶν Ρώσων
ληθῆς εἰς τὴν ἀπεκβολὴν τοῦ τοιούτου ἀρχιερέως ἅμα, ἐξ ὧν ἔλεγε καὶ ἐδεῖτο τὰ ἐκεῖθεν καταπεμε
τοῦ Γαλλίτζης, ὥστε καταλαβεῖν αὐτὸν ἐνταῦθα, φθέντα γράμματα τοῦ τε ἱερωτάτου μητροπολίτου
τὸν δὲ ἱερώτατον μητροπολίτην Κυγέβου, ὑπέρτι
μον καὶ ἔξαρχον πάσης Ρωσίας, δέξησθε ἀπὸ τοῦ
νῦν ὡς γνήσιον καὶ ἔννομον μητροπολίτην, ποιεῖν
εἰς ταύτας δὴ τὰς ἁγιωτάτας ἐπισκοπὰς καὶ εἰς
τοὺς κατ᾿ αὐτὰς θεοφιλεστάτους ἐπισκόπους, ὅσον
ἔνι καὶ κανονικὸν, καὶ καθὼς ἐποίει καὶ πρότερον.
Ἐπεὶ οὖν ὑμεῖς διὰ τὸν Χριστιανισμὸν, ὃν ἔχετε, καὶ
τὴν εἰς Θεὸν εὐσέβειαν, εὑρίσκεσθε καὶ εἰς τὴν
ἁγίαν τοῦ Θεοῦ ᾿Εκκλησίαν εὐπειθεῖς καὶ ὑποτα
κτικοὶ, καὶ διὰ τοῦτο ἐστέρξατε, τοῦτο ἰδόντες, τὰ
πρότερον γεγονότα ἐκκλησιαστικά γράμματα τὰ
δηλοποιοῦντα εὑρίσκεσθαι τὸν ἀρχιερέα Γαλλίτζης
μητροπολίτην, νῦν ἰδοὺ πάλιν δηλοποιούσης αὐτῆς
τῆς τοῦ Θεοῦ ἁγίας Εκκλησίας, διοριζομένης· δὲ Εθνος Χριστοῦ χάριτι τὴν θεογνωσίαν ἐδέξαντο, εἰς
καὶ τῆς βασιλείας μου, εὑρίσκεσθαι καὶ αὖθις τὸ
πράγμα, ὡς καὶ τὸ πρότερον, δέξασθε τοῦτο καὶ
ὑμεῖς ἀσμένως, καθὼς ἔνι δέον καὶ ὀφειλόμενον καὶ
εἰς ψυχικὴν ὑμῶν ὠφέλειαν ἀφορῶν. Διὰ τοῦτο
καὶ ἂς γένηται, καθώς δηλοποιεῖ πρὸς ὑμᾶς ἡ βα
σιλεία μου.
† Εἶχε καὶ δι' ἐρυθρῶν γραμμάτων τῆς βασιλικῆς θείας χειρὸς τό· Μηνὶ Σεπτεμβρίῳ ἰνδ. α.
VI. Synodus confirmat chrysobullum imperatoris,
quo iterum tota Russia uni subjicitur metropolita.
Kiovia.
τὴν ἁγιωτάτην μητρόπολιν Κυγέβου, ἣν διέπει άρο
τίως ὁ κατ' αὐτὴν ἱερώτατος μητροπολίτης, ὑπέρτιμος καὶ ἔξαρχος πάσης Ρωσίας, κῦρ Θεόγνωστος,
ὡς καὶ αἱ τῆς Μεγάλης Ρωσίας ἁγιώταται ἐπισκο
παλ, κατὰ τὸν πρὸ ὀλίγου δὲ γεγονότα καιρὸν τῆς
συγχύσεως, σύνδρομον τὸν τοιοῦτον εὑρόντες καιρόν
οἵ τε τὰ τῆς βασιλείας πράγματα διοικοῦντες, ἀλλὰ
δὴ καὶ ὁ τῆς Ἐκκλησίας παρὰ τὸ εἰκὸς προϊστά
μενος, μηδὲν ἕτερον σπουδάζοντε; ἢ τὸ τὰς οἰκείας
ορέξεις πληροῦν, καὶ διὰ ταύτας τὴν τῶν κοινῶν
καὶ ἐκκλησιαστικών πραγμάτων κατάστασιν εἰς
ἀταξίαν μετασκευάσαντες καὶ πάντα σχεδὸν ἀνατρέψαντες καὶ συγχέαντες καὶ ταῖς τῶν Χριστιανῶν
ψυχαῖς τε καὶ σώμασι πᾶσαν καὶ παντοίαν βλάβην
προξενήσαντες καὶ ζημίαν καὶ καινοτομίαν καν
τούτῳ ποιούμενοι, ἀπέσπασαν ἀπὸ ταύτης δὴ τῆς
ἁγιωτάτης μητροπόλεως Κυγέδου τὰς ῥηθείσας
τῆς Μικρᾶς Ρωσίας ἐπισκοπὰς καὶ ὑπὸ τὸν ἀρ
χιερέα Γαλλίτζης ὑποκεῖσθαι, προβιβάσαντες αὐτὸν
ἀπὸ ἐπισκόπου εἰς μητροπολίτην, 8 δὴ καὶ γέγονε
μὲν εἰς κατάλυσιν τῶν ἐκ παλαιοῦ νενομισμένων
ἐθίμων εἰς τὴν τοιαύτην χώραν τῆς πάσης Ρωσίας·
ἔδοξε δὲ βαρὺ καὶ ἐπαχθὲς καὶ εἰς τοὺς ἐν αὐτῇ πάνω
τας Χριστιανούς, μὴ ἀνασχομένους ὑπὸ δυσὶ μητρο
πολίταις ποιμαίνεσθαι, ἀλλὰ βουλομένους ἀσάλευτον
καὶ ἀμετακίνητον μένειν τὴν, ἣν εἶχον ἐκ παλαιοῦ,
συνήθειαν, ὡς δεδήλωται, καὶ πάντα τρόπον κα
νοῦντας εἰς τὴν τῆς τοιαύτης καινοτομίας κατάλυΔ΄ σιν, καθὼς καὶ ἐν ἄλλοις καιροῖς ἐπεχειρήθη μὲν ἡ
τοιαύτη καινοτομία γενέσθαι, κατελύθη δὲ καὶ ἀνε
τράπη ἅμα τῷ γεγονέναι, μὴ ἀνασχομένων, ὡς εἴρηται, τῶν ἐκεῖσε Χριστιανῶν τὸ τοιοῦτον αὐτῶν
ἔθος ἀθετηθῆναι. Ανηνέχθη δὲ τὰ περὶ τούτου άρτίως εἰς τὴν βασιλείαν μου παρὰ τοῦ εὐγενεστά
του μεγάλου ῥηγὸς Ρωσίας καὶ περιποθήτου ἀεψιοῦ τῆς βασιλείας μου, κῦρ Συμεών, καὶ ἐζητήθη
μετὰ παρακλήσεως αὐτοῦ τε καὶ τῶν ἄλλων ἐκεῖσε
ῥηγῶν, ὥστε ἀποκαταστῆναι καὶ αὖθις διὰ χρυσοβούλλου τῆς βασιλείας μου τάς τοιαύτας ἐπισκοπά;
ὑπὸ τὴν ῥηθεῖσαν ἁγιωτάτην μητρόπολιν Κυγέδου,
ὡς καὶ τὸ πρότερον. Η βασιλεία μου τὴν τοιαύτην
αὐτοῦ ζήτησιν δικαίαν καὶ εὔλογον κρίνασα διά το
τὸ ῥηθὲν καὶ ἄνωθεν μέχρι τον κρατησαν ἐκκλη
† Ηδύ τι καὶ ναυσιπόροις γαληνιῶν πέλαγος
καὶ ἐπιπνέων ζέφυρος εξουρίας, ἡδὺ αὖ ὁμοίως κἀν
τοῖς πολιτικοῖς πράγμασιν εὐνομία, εἰρήνη τε καὶ
ὁμόνοια· ὡς γὰρ τοῖς οὕτων ναυτιλλομένοις χειμῶ. "
νος δηλαδὴ καὶ ζάλης καὶ τρικυμίας χωρίς οὐκ ἐν
ἀμφιβόλοις ἡ σωτηρία, καὶ τὸ σκάφος εὐχερῶς εἰς
λιμένα κατάγεται, οὕτω δὴ καὶ τοῖς ἐν εὐνομία
ζωσί τε καὶ πολιτευομένοις· σωτήριος γὰρ αὐτοῖς
ὁ βίος, ὅσῳ καὶ ἀπείματος τῶν τῆς συγχύσεως χα
λεπῶν· σύγχυσις γὰρ τὸ μέγιστον τῶν ἐν βίῳ δει
νῶν, ἐπειδὴ καὶ φύσις αὐτῇ, ἄνω τε καὶ κάτω πάντα
ποιεῖν καὶ ἀναμίς θεά τε ὁμοῦ συγκυκᾶν καὶ ἀνθρώπινα πράγματα, καὶ τοῦτο ἴδῃ τις ἂν κἂν τοῖς
ἤδη ἐηθησομένοις. Τὸ γὰρ ἔθνος τῶν Ρώσων, χρόνο; ἤδη μακρός, εἰς τετρακοσίους ἐγγὺς ἐξήχων, ἕνα
μητροπολίτην γνωρίζον, τὸν κατὰ καιροὺς τὴν Κυ
γέτου λαχόντα μητρόπολιν, βαθείας ἀπολαῦον ἦν
τῆς μετ' ἀλλήλων εἰρήνης, εἴ τί που καὶ τοῦ δέον·
τος ἐκτραπείη, οἷα φιλεῖ γίγνεσθαι, ἐπαναγόμενον
ὑπ' αὐτοῦ καὶ διορθούμενον εὐχερῶς. Ο μέντοι παν
ραχωρήσει Θεοῦ διὰ πλῆθος ἁμαρτιῶν ἐπισυμβὰς
πρὸ ὀλίγου καιρὸς τῆς συγχύσεως καὶ τὴν τοιαύτην
τοῦ ἔθνους κατάστασιν ἀνέτρεψε καὶ συνέχει, καὶ
μικροῦ δεῖν διὰ μάχας σφίσι καὶ πολέμους ἐμφυλίους
κεκίνηκε· καὶ ὁ μὲν τοιοῦτος καιρός τοιαῦτα οἰκεῖα
πάντως ἑαυτῷ ποιῶν, ὁ ἐκ Θεοῦ δὲ τὸ βασιλεύειν
κλῆρον λαχὼν δίκαιον ἕνεκεν ἀληθείας καὶ πραότητος καὶ δικαιοσύνης, ἐν οἷς ἅπαντας τοὺς πρὸ αὐτοῦ
σχεδὸν ὑπερήλασε βασιλέας, κράτιστος καὶ ἅγιό;
μου αὐτοκράτωρ, γνωρισθέντος τοῦ πράγματος τῷ
ἐνθέῳ κράτει τῆς αὐτοῦ βασιλείας ἐξ ἡμῶν τε αὐτ
τῶν καὶ τῆς περὶ ἡμᾶς ἱερᾶς καὶ θείας συνίδου καὶ
PATROL. GR. CL.II.
Part VIIPars VII
col. 1291–1292page 148 of 238
PG 152:1291σιαστικὸν ἔθος, ἔτι δὲ καὶ διὰ τὸ περιὸν τῆς ἀρετῆς τε καὶ θεαρέστου πολιτείας αὐτοῦ δὴ τοῦ διαληφθέντος ἱερωτάτου μητροπολίτου Κυρίδου, ὑπερτίμου καὶ ἐξάρχου πάσης Ρωσίας, τὸν παρόντα χρυσόβουλλον λόγον ἀπολύουσα εὐδοκεῖ καὶ προστάσσει καὶ διορίζεται ὑποκεῖσθαι καὶ αὖθις τῇ βηθείσῃ ἁγιωτάτῃ μητροπόλει Κυγέβου τὰς κατὰ τὴν εἰρη μένην Μικράν Ρωσίαν ἁγιωτάτας ἐπισκοπάς, τήν τε Γάλλιτζαν, τὸ Βολοδίμηρον, τὸ Χόλμιν, τὸ Περε μίσθλιν, τὸ Λουτζικὸν καὶ τὸ Τούροβον, αἵτινες παρὰ τὸ εἰκὸς τῷ Γαλλίτζης ἐδόθησαν, ὡς δεδήλωται, κατὰ τὸν ῥηθέντα καιρὸν τῆς συγχύσεως, καὶ τὸν ἐν αὐτῇ τῇ ἁγιωτάτῃ μητροπόλει Κυγέδου ἀρχιερατικῶς διαπρέποντα ποιεῖν ἐν αὐταῖς, ὅσα καὶ οἱ θεῖοι καὶ ἱεροὶ κανόνες τοὺς μητροπολίτας ἐν ταῖς ὑπ' αὐτοὺς ἐπισκοπαῖς ποιεῖν ἐγκελεύονται, ὦ καὶ ὅσα δὴ καὶ πρότερον ἐν αὐταῖς οἱ προγεγονότες μητροπολῖται καὶ αὐτὸς οὗτος ὁ διαληφθεὶς ἱερώτατος μητροπολίτης Κυγέδου ἐτέλει, χειροτονῶν καὶ ἐγκαθιστῶν ἐν αὐταῖς ἐπισκόπους, καὶ τὰ κατ' αὐτ τοὺς ἀνακρίνων καὶ ἐξετάζων ἐπί τισιν ἐκκλησιαστικοῖς, εἰ δέοι, ζητήμασι, καὶ τἆλλα ποιῶν, ὅσα τοῖς θείοις καὶ ἱεροῖς κανόσι νενόμισται, ὀφειλόν των καὶ τῶν κατὰ τὰς τοιαύτας ἁγιωτάτας ἐπισκοπὰς θεοφιλεστάτων ἐπισκόπων ἔχειν εἰς αὐτὸν δὴ τὸν ἱερώτατον μητροπολίτην Κυγέδου, ὑπέρτιμον καὶ ἔξαρχον πάσης Ρωσίας, κῦρ Θεόγνωστον, καὶ τοὺς μετ' αὐτὸν κατὰ καιροὺς ἐν αὐτῇ ἀρχιερατι χώς διαπρέποντας την προσήκουσαν εὐπείθειαν, ὅσα καὶ εἰς πρῶτον ἀρχιερέα τούτων, καὶ ὑπακούειν αὐτῷ, ἐφ' οἷς ἂν ἔχοι λέγειν καὶ εἰσηγεῖσθαι αὐτοῖς, ἀφορῶσιν εἰς καταρτισμὸν τῶν ἐκεῖσε Χριστιανῶν καὶ εἰς ἑτέραν ἐκκλησιαστικὴν καὶ κανονικὴν πολι τείαν καὶ κατάστασιν, ὅθεν καὶ τῇ ἰσχύϊ καὶ δυνά μει τοῦ παρόντος χρυσοβούλλου λόγου τῆς βασιλείας μου ὑποκείσονται μὲν καὶ εἰς τὸ ἑξῆς αὗται δὴ αἱ ῥηθεῖσαι αγιώταται ἐπισκοπαὶ τῆς Μικρᾶς Ρωσίας τῇ διαληφθείσῃ ἁγιωτάτῃ μητροπόλει Κυγέβου καὶ τῷ ταύτην ἀρχιερατικῶς διέποντι κατὰ τὸ παρὸν ἱερωτάτῳ μητροπολίτῃ, ὑπερτίμῳ καὶ ἐξάρχῳ πά σης Ρωσίας, κῦρ Θεογνώστῳ, καὶ ὑπ' αὐτοῦ τὰ κατ' αὐτὰς ἐκκλησιαστικά ζητήματα, ὡς ἀνωτέρω δεδήλωται, ἀνακριθήσονταί τε καὶ ἐξετασθήσονται, καὶ τῆς προσηκούσης διορθώσεως ἐπιτεύξονται, καὶ τὰ ἐν αὐταῖς ὀφειλόμενα πάντα καὶ νενομισμένα τιμε, ἀγαπητὲ κατὰ Κύριον ἀδελφὲ τῆς ἡμῶν μετ Ακολούθως τοιγαροῦν, ὡς ἐχρῆν, καὶ ἡ μετριό της ἡμῶν γνώμῃ κοινῇ τῆς περὶ ἡμᾶς ὁμηγύρεως τῶν ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Ηρακλείας, τοῦ Θεσσαλονίκης, τοῦ Κυζίκου, τοῦ Φιλαδελφείας, τοῦ Σεβαστείας, τοῦ Ποντοηρακλείας, τοῦ Προύσης, τοῦ Μιτυλήνης, του Αίνου, τοῦ Σουγδρίας, τοῦ Γοτθίας, τοῦ Βιζύης, τοῦ Καλλιουπόλεως καὶ τοῦ Γαρέλλης, πέπραχεν ἐπανασωθῆναι καὶ ἐπανελθεῖν τῇ ἁγι τάτῃ μητροπόλει Κυγέβου τὰς εἰρημένας ταύτης ἐπισκοπάς, τὴν Γάλλιτζαν, τὸ Βολοδίμηρον, τὸ Χόλμιν, τὸ Περεμίσθλιν, τὸ Λουτζικὸν καὶ τὸ Τούροβον, καὶ ὑποκεῖσθαι αὐτῇ, ὡς τὸ πρότερον, εἰς τὸν ἑξῆς ἅπαντα καὶ διηνεκή χρόνον καὶ τοὺς ἐν αὐταῖς εὑρισκομένους θεοφιλεστάτους ἐπισκόπους, μητροπολίτην καὶ πρῶτον ἑαυτῶν εἶναι τὸν Κυγέδου καὶ εὐπειθεῖν αὐτῷ, ὡς τὸ ἀπ' ἀρχῆς. Άκυροῦμεν γὰρ καὶ τὴν ἐν τῷ πρὸ ὀλίγου καιρῷ τῆς συγχύσεως γενομένην παρὰ τοῦ πρὸ ἡμῶν πατριαρχεύσαντος συνοδικὴν ἐπὶ τῇ τῆς Γαλλίτζης πρᾶξιν, καὶ λύομεν καὶ συγχωροῦμεν συνοδικῶς καὶ τὸν ἐκφωνηθέντα τῷ τότε ἐκκλησιαστικών δεσμών κατὰ τῶν μὴ πειθομένων τῷ Γαλλίτζης ἐπισκόπων καὶ τῶν ἄλλων, ὡς παραλόγως γεγονότα. Διὸ δὴ καὶ ἔσονται τῇ τῆς Κυγέδου καὶ αὖθις ὑποκείμεναι αἱ ἠριθμημέναι αὗται ἁγιώταται ἐπισκοπαὶ, καὶ ἡ κατάστασις αὕτη, ὡς ἀρχαία καὶ δικαία καὶ πολὺ τὸ εὔλογον ἔχουσα καὶ ἐπὶ συμφέροντι ἔθνους τοσού. του, τῆς μετ' ἀλλήλων δηλονότι εἰρηνικῆς αὐτῶν ὁμονοίας ένεκα γεγονυία, τὸ ἀπαραποίητον καὶ παρὰ τῶν μεθ᾿ ἡμᾶς ἁγιωτάτων πατριαρχών λή ψεται, καὶ ὁ νῦν τε ἱερώτατος μητροπολίτης Κυγέ σου, ὑπέρτιμος καὶ ἔξαρχος πάσης Ρωσίας, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητὸς ἀδελφὸς τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργός, καὶ οἱ μετ' αὐτὸν τῆς αὐτῆς ἐκε κλησίας ἱερώτατοι ἀρχιερεῖς διαπράξονται ἐπ' αὐτ ταῖς ἀπροκριματίστως, ὅσα αὐτοῖς ἐφεῖται κανονικῶς. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ καὶ ἡ παροῦσα ἡμετέρα καὶ συνοδικὴ πρᾶξις ἐγένετο καὶ ἐπεδόθη τῷ μέρει τῆς διαληφθείσης ἁγιωτάτης μητροπόλεως Κυψέδου εἰς διαιωνίζουσαν τὴν ἀσφάλειαν μηνὶ Σεπτεμβρίῳ ἐν δ. πρώτης. ! τελεῖσθαι διαπραχθήσονται, μετ᾿ αὐτὸν δὲ καὶ τοῖς κατὰ καιροὺς ἐν αὐτῇ ἀρχιερατικῶς διαπρέψουσι, καὶ ἡ τοιαύτη κατάστασις ἐς ἀεὶ διατηρηθήσεται, ὡς καὶ ἦν ἐξ ἔθους ἐκ παλαιοῦ, καθάπερ δεδήλως ται, τὰς κατ' αὐτοὺς ἁγιωτάτας ἐπισκοπὰς ὑφ᾽ ἕνα μητροπολίτην εὑρίσκεσθαι. Επὶ τούτῳ γὰρ καὶ ὁ παρὼν χρυσόβουλλος λόγος τῆς βασιλείας μου ἐγέ νετο καὶ ἐπιχορηγήθη τῷ μέρει τῆς ῥηθείσης αγιω τάτης μητροπόλεως Κυγέβου εἰς τὴν περὶ τούτου ἀσφάλειαν, ἀπολυθεὶς κατὰ μῆνα Αὔγουστον τῆς νῦν τρεχούσης πεντεκαιδεκάτης Ινδικτιώνος τοῦ ἑξακισχιλιοστοῦ ὀκτακοσιοστοῦ πεντηκοστοῦ πέμπτου ἔτους, ἐν ᾧ καὶ τὸ ἡμέτερον εὐσεβὲς καὶ θεοπρόβλη τον υπεσημήνατο κράτος.» † Ἱερώτατε μητροπολίτα Γαλλίτζης καὶ ὑπέρ τριότητος καὶ συλλειτουργέ, χάρις εἴη καὶ εἰρήνη παρὰ Θεοῦ τῇ σῇ ἱερότητι. Ἀπὸ τοῦ ἀπολυθέντος ἀρτίως σεπτοῦ χρυσοβούλλου τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος καὶ ἀπὸ τῆς ἡμετέρας καὶ συνοδικῆς πράξεως γνωρίζειν μέλλει καὶ ἡ ἱερότης σου, ὅσον ἐγένετο καὶ ἀποκατέστη καὶ περὶ τῶν ἐπισκοπῶν τῆς Μικρᾶς Ρωσίας, ταχθέντος υπο κεῖσθαι πάλιν αὐτὰς ὡς τὸ πρότερον τῇ ἁγιωτάτη μητροπόλει Κυγέδου, περὶ δὲ τῆς ἱερότητός σου ἴσθι, ὡς ἐλαλήθησαν, ὅσα δῆτα καὶ ἐλαλήθησαν απ τιάματα, συνοδικῆς ἐξετάσεως δεόμενα· καὶ παρ εγγυώμεθα, ὡς ἂν ἐπιστῆς καὶ καταλάβῃς εἰς τὴν καθ᾽ ἡμᾶς ἱερὰν καὶ θείαν σύνοδον, ὡς ἂν συνει κῶς ἐξετασθέντων τῶν τοιούτων αἰτιαμάτων γένη
σιαστικὸν ἔθος, ἔτι δὲ καὶ διὰ τὸ περιὸν τῆς ἀρετῆς
τε καὶ θεαρέστου πολιτείας αὐτοῦ δὴ τοῦ διαληφθέντος ἱερωτάτου μητροπολίτου Κυρίδου, ὑπερτίμου καὶ ἐξάρχου πάσης Ρωσίας, τὸν παρόντα χρυσόβουλλον λόγον ἀπολύουσα εὐδοκεῖ καὶ προστάσσει
καὶ διορίζεται ὑποκεῖσθαι καὶ αὖθις τῇ βηθείσῃ
ἁγιωτάτῃ μητροπόλει Κυγέβου τὰς κατὰ τὴν εἰρη-
- μένην Μικράν Ρωσίαν ἁγιωτάτας ἐπισκοπάς, τήν
τε Γάλλιτζαν, τὸ Βολοδίμηρον, τὸ Χόλμιν, τὸ Περεμίσθλιν, τὸ Λουτζικὸν καὶ τὸ Τούροβον, αἵτινες
παρὰ τὸ εἰκὸς τῷ Γαλλίτζης ἐδόθησαν, ὡς δεδήλωται, κατὰ τὸν ῥηθέντα καιρὸν τῆς συγχύσεως, καὶ
τὸν ἐν αὐτῇ τῇ ἁγιωτάτῃ μητροπόλει Κυγέδου ἀρχιερατικῶς διαπρέποντα ποιεῖν ἐν αὐταῖς, ὅσα καὶ
οἱ θεῖοι καὶ ἱεροὶ κανόνες τοὺς μητροπολίτας ἐν
ταῖς ὑπ' αὐτοὺς ἐπισκοπαῖς ποιεῖν ἐγκελεύονται, ὦ
καὶ ὅσα δὴ καὶ πρότερον ἐν αὐταῖς οἱ προγεγονότες
μητροπολῖται καὶ αὐτὸς οὗτος ὁ διαληφθεὶς ἱερώτατός μητροπολίτης Κυγέδου ἐτέλει, χειροτονῶν καὶ
ἐγκαθιστῶν ἐν αὐταῖς ἐπισκόπους, καὶ τὰ κατ' αὐτ
τοὺς ἀνακρίνων καὶ ἐξετάζων ἐπί τισιν ἐκκλησιαστικοῖς, εἰ δέοι, ζητήμασι, καὶ τἆλλα ποιῶν, ὅσα
τοῖς θείοις καὶ ἱεροῖς κανόσι νενόμισται, ὀφειλόν
των καὶ τῶν κατὰ τὰς τοιαύτας ἁγιωτάτας Επισκο
πάς θεοφιλεστάτων ἐπισκόπων ἔχειν εἰς αὐτὸν δὴ
τὸν ἱερώτατον μητροπολίτην Κυγέδου, ὑπέρτιμον
καὶ ἔξαρχον πάσης Ρωσίας, κῦρ Θεόγνωστον, καὶ
τοὺς μετ' αὐτὸν κατὰ καιροὺς ἐν αὐτῇ ἀρχιερατι
χώς διαπρέποντας την προσήκουσαν εὐπείθειαν, ὅσα
καὶ εἰς πρῶτον ἀρχιερέα τούτων, καὶ ὑπακούειν
αὐτῷ, ἐφ' οἷς ἂν ἔχοι λέγειν καὶ εἰσηγεῖσθαι αὐτοῖς,
ἀφορῶσιν εἰς καταρτισμὸν τῶν ἐκεῖσε Χριστιανῶν
καὶ εἰς ἑτέραν ἐκκλησιαστικὴν καὶ κανονικὴν πολιτείαν καὶ κατάστασιν, ὅθεν καὶ τῇ ἰσχύϊ καὶ δυνάμει τοῦ παρόντος χρυσοβούλλου λόγου τῆς βασιλείας
μου ὑποκείσονται μὲν καὶ εἰς τὸ ἑξῆς αὗται δὴ αἱ
ῥηθεῖσαι αγιώταται ἐπισκοπαὶ τῆς Μικρᾶς Ρωσίας
τῇ διαληφθείσῃ ἁγιωτάτῃ μητροπόλει Κυγέβου καὶ
τῷ ταύτην ἀρχιερατικῶς διέποντι κατὰ τὸ παρὸν
ἱερωτάτῳ μητροπολίτῃ, ὑπερτίμῳ καὶ ἐξάρχῳ πάσης Ρωσίας, κῦρ Θεογνώστῳ, καὶ ὑπ' αὐτοῦ τὰ
κατ' αὐτὰς ἐκκλησιαστικά ζητήματα, ὡς ἀνωτέρω
δεδήλωται, ἀνακριθήσονταί τε καὶ ἐξετασθήσονται,
καὶ τῆς προσηκούσης διορθώσεως ἐπιτεύξονται, καὶ
τὰ ἐν αὐταῖς ὀφειλόμενα πάντα καὶ νενομισμένα τιμε, ἀγαπητὲ κατὰ Κύριον ἀδελφὲ τῆς ἡμῶν μετ
Ακολούθως τοιγαροῦν, ὡς ἐχρῆν, καὶ ἡ μετριό
της ἡμῶν γνώμῃ κοινῇ τῆς περὶ ἡμᾶς ὁμηγύρεως
τῶν ἱερωτάτων ἀρχιερέων, τοῦ Ηρακλείας, τοῦ
Θεσσαλονίκης, τοῦ Κυζίκου, τοῦ Φιλαδελφείας, τοῦ
Σεβαστείας, τοῦ Ποντοηρακλείας, τοῦ Προύσης, τοῦ
Μιτυλήνης, του Αίνου, τοῦ Σουγδρίας, τοῦ Γοτθίας,
τοῦ Βιζύης, τοῦ Καλλιουπόλεως καὶ τοῦ Γαρέλλης,
πέπραχεν ἐπανασωθῆναι καὶ ἐπανελθεῖν τῇ ἁγι
τάτῃ μητροπόλει Κυγέβου τὰς εἰρημένας ταύτης
ἐπισκοπάς, τὴν Γάλλιτζαν, τὸ Βολοδίμηρον, τὸ
Χόλμιν, τὸ Περεμίσθλιν, τὸ Λουτζικὸν καὶ τὸ
Τούροβον, καὶ ὑποκεῖσθαι αὐτῇ, ὡς τὸ πρότερον,
εἰς τὸν ἑξῆς ἅπαντα καὶ διηνεκή χρόνον καὶ τοὺς
ἐν αὐταῖς εὑρισκομένους θεοφιλεστάτους επισκόπους, μητροπολίτην καὶ πρῶτον ἑαυτῶν εἶναι τὸν
Κυγέδου καὶ εὐπειθεῖν αὐτῷ, ὡς τὸ ἀπ' ἀρχῆς.
Άκυροῦμεν γὰρ καὶ τὴν ἐν τῷ πρὸ ὀλίγου καιρῷ
τῆς συγχύσεως γενομένην παρὰ τοῦ πρὸ ἡμῶν πατριαρχεύσαντος συνοδικὴν ἐπὶ τῇ τῆς Γαλλίτζης
πρᾶξιν, καὶ λύομεν καὶ συγχωροῦμεν συνοδικῶς καὶ
τὸν ἐκφωνηθέντα τῷ τότε ἐκκλησιαστικών δεσμών
κατὰ τῶν μὴ πειθομένων τῷ Γαλλίτζης ἐπισκόπων
καὶ τῶν ἄλλων, ὡς παραλόγως γεγονότα. Διὸ δὴ καὶ
ἔσονται τῇ τῆς Κυγέδου καὶ αὖθις ὑποκείμεναι αἱ
ἠριθμημέναι αὗται ἁγιώταται ἐπισκοπαὶ, καὶ ἡ
κατάστασις αὕτη, ὡς ἀρχαία καὶ δικαία καὶ πολὺ τὸ
εὔλογον ἔχουσα καὶ ἐπὶ συμφέροντι ἔθνους τοσού.
του, τῆς μετ' ἀλλήλων δηλονότι εἰρηνικῆς αὐτῶν
ὁμονοίας ένεκα γεγονυία, τὸ ἀπαραποίητον καὶ
παρὰ τῶν μεθ᾿ ἡμᾶς ἁγιωτάτων πατριαρχών λή
ψεται, καὶ ὁ νῦν τε ἱερώτατος μητροπολίτης Κυγέσου, ὑπέρτιμος καὶ ἔξαρχος πάσης Ρωσίας, ἐν ἁγίῳ
Πνεύματι ἀγαπητὸς ἀδελφὸς τῆς ἡμῶν μετριότητος
καὶ συλλειτουργός, καὶ οἱ μετ' αὐτὸν τῆς αὐτῆς ἐκε
κλησίας ἱερώτατοι ἀρχιερεῖς διαπράξονται ἐπ' αὐτ
ταῖς ἀπροκριματίστως, ὅσα αὐτοῖς ἐφεῖται κανονι
κῶς. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ καὶ ἡ παροῦσα ἡμετέρα καὶ
συνοδικὴ πρᾶξις ἐγένετο καὶ ἐπεδόθη τῷ μέρει τῆς
διαληφθείσης ἁγιωτάτης μητροπόλεως Κυψέδου εἰς
διαιωνίζουσαν τὴν ἀσφάλειαν μηνὶ Σεπτεμβρίῳ ἐν δ.
πρώτης.
! τελεῖσθαι διαπραχθήσονται, μετ᾿ αὐτὸν δὲ καὶ τοῖς
κατὰ καιροὺς ἐν αὐτῇ ἀρχιερατικῶς διαπρέψουσι,
καὶ ἡ τοιαύτη κατάστασις ἐς ἀεὶ διατηρηθήσεται,
ὡς καὶ ἦν ἐξ ἔθους ἐκ παλαιοῦ, καθάπερ δεδήλως
ται, τὰς κατ' αὐτοὺς ἁγιωτάτας ἐπισκοπὰς ὑφ᾽ ἕνα
μητροπολίτην εὑρίσκεσθαι. Επὶ τούτῳ γὰρ καὶ ὁ
παρὼν χρυσόβουλλος λόγος τῆς βασιλείας μου ἐγένετο καὶ ἐπιχορηγήθη τῷ μέρει τῆς ῥηθείσης αγιω
τάτης μητροπόλεως Κυγέβου εἰς τὴν περὶ τούτου
ἀσφάλειαν, ἀπολυθεὶς κατὰ μῆνα Αὔγουστον τῆς
νῦν τρεχούσης πεντεκαιδεκάτης Ινδικτιώνος τοῦ
ἑξακισχιλιοστοῦ ὀκτακοσιοστοῦ πεντηκοστοῦ πέμπτου
ἔτους, ἐν ᾧ καὶ τὸ ἡμέτερον εὐσεβὲς καὶ θεοπρόβλη
τον υπεσημήνατο κράτος.»
VII. Isidorus metropolitam Galitzæ in jus vocat.
† Ἱερώτατε μητροπολίτα Γαλλίτζης καὶ ὑπέρτριότητος καὶ συλλειτουργέ, χάρις εἴη καὶ εἰρήνη
παρὰ Θεοῦ τῇ σῇ ἱερότητι. Ἀπὸ τοῦ ἀπολυθέντος
ἀρτίως σεπτοῦ χρυσοβούλλου τοῦ κρατίστου καὶ
ἁγίου μου αὐτοκράτορος καὶ ἀπὸ τῆς ἡμετέρας καὶ
συνοδικῆς πράξεως γνωρίζειν μέλλει καὶ ἡ ἱερότης
σου, ὅσον ἐγένετο καὶ ἀποκατέστη καὶ περὶ τῶν
ἐπισκοπῶν τῆς Μικρᾶς Ρωσίας, ταχθέντος υπο
κεῖσθαι πάλιν αὐτὰς ὡς τὸ πρότερον τῇ ἁγιωτάτη
μητροπόλει Κυγέδου, περὶ δὲ τῆς ἱερότητός σου
ἴσθι, ὡς ἐλαλήθησαν, ὅσα δῆτα καὶ ἐλαλήθησαν απ
τιάματα, συνοδικῆς ἐξετάσεως δεόμενα· καὶ παρ
εγγυώμεθα, ὡς ἂν ἐπιστῆς καὶ καταλάβῃς εἰς τὴν
καθ᾽ ἡμᾶς ἱερὰν καὶ θείαν σύνοδον, ὡς ἂν συνει
κῶς ἐξετασθέντων τῶν τοιούτων αἰτιαμάτων γένη
Part VIII - XPars VIII - X
col. 1293–1294page 149 of 238
PG 152:1293ται καὶ ἀποκαταστῇ, ὅσον ἂν διαγνωσθῇ κανονικῶς ΙΧ. δίκαιον. Ελθε οὖν ἀπαραιτήτως, μηδὲν ὑπερθέμενος. Η χάρις τοῦ Θεοῦ εἴη μετὰ τῆς σῆς ἱερό τητος. + Μηνὶ Σεπτεμβρίῳ ίνδ. α'. Τοῦ μητροπολίτου Μονεμβασίας Ἰακώβου τοῦ Κουκουνάρη εἰς τὸν παναγιώτατον ἡμῶν δεσπότην τὸν οἰκουμενικὸν πατριάρχην. ἤδη πρὸς τὴν λαχοῦσαν αὐτὸν ἀπιέναι ἐκώλυσεν ὁ Θεὸς, τῇ μητροπόλει Μονεμβασίας τοῦ τον τηρῶν, οἱονεὶ μεγάλῃ νηί μέγαν κυβερνήτην εἴποι τις ἄν. Διὰ τοῦτο καὶ ἡ μετριότης ἡμῶν, θείᾳ καὶ κανονικῇ πειθομένη κρίσει καὶ πολλαῖς ὁμοίαι; πράξεσιν ἑπομένη, τὸ εὔλογον ἐχούσαις μεθ᾿ ἑαυ τῶν, καὶ κοινῇ δοκιμασίᾳ καὶ ψήφῳ τοῦ περὶ ἡμᾶς ἱεροῦ χοροῦ τῶν ἱερωτάτων ἱεραρχῶν καὶ ὑπερτιμῶν, τοῦ Θεσσαλονίκης, τοῦ Κυζίκου, τοῦ Ποντοηρακλείας, τοῦ Πηγῶν καὶ τοῦ Βιτζίνης, καὶ γνώμη τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος, μετα μητροπολίτην Παλαιών Πατρῶν, ὑπέρτιμον καὶ ἔξαρχον πάσης 'Αχαΐας, εἰς τὴν ἁγιωτάτην Μονεμβασίας μητρόπολιν. Ταύτῃ τοι καὶ μετατεθείς, πα ρακλήσεως οὐ μετρίας βιασαμένης αὐτὸν, μεθέξει μὲν, ὥσπερ τῆς ἐπωνυμίας καὶ τῆς τοῦ ἱεροῦ συν θρόνου εγκαθιδρύσεως, οὕτω δὴ κἂν ταῖς ἱεραῖς συν όδοις τῆς γιγνομένης τιμῆς, ἔν τε στάσεσι καὶ καθέδραις, χρείας δὲ ἐνστάσης εἰς ἔργα χωρεῖν τε ράρχῃ πρέποντα, διαπράξεται πάντα, ὡς ήδη γνή σιος ἀρχιερεὺς τῆς τοιαύτης μητροπόλεως Μονεμβασίας, μηδεμιάς αιτίας τὴν προθυμίαν περικοπτούσης· οἱ δὲ κατὰ τὴν ἁγιωτάτην ταύτην Μονεμβασίας μητρόπολιν, οἵ τε εἰς κλῆρον αὐτῇ τελοῦντες, καὶ ὅσοι τῆς πολιτείας, οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τῆς ἐπαρ χίας, οὕτω μέλλουσιν αὐτῷ προσέχειν, ἐφ᾽ οἷς ἂν κατὰ θεσμούς ἐκκλησιαστικοὺς ἔχοι λέγειν αὐτοῖς, ὡς ὑπὸ Θεοῦ προστάτῃ τούτοις καταπεμφθέντι, μια μνημένοι μεθ' ἱερᾶς εὐλαβείας τῆς ἁγιωτάτης φωτ νῆς· ῾Ο ἀκούων ὑμῶν ἐμοῦ ἀκούει, καὶ ὁ ἀθ τῶν ὑμᾶς ἐμὲ ἀθετεῖ. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ καὶ ἡ πα ροῦσα ἡμετέρα και συνοδική πράξις γεγονυῖα ἐπο δόθη τῷδε τῷ ἱερωτάτῳ μητροπολίτη Μονεμβασίας, ὑπερτίμῳ καὶ ἐξάρχῳ πάσης Πελοποννήσου, ἀγ πητῷ κατὰ Κύριον ἡμῶν ἀδελφῷ καὶ συλλειτουργῷ, εἰς ἀσφάλειαν. Μηνὶ Σεπτεμβρίῳ Ινδ. δευτέρας. + Παναγιώτατε μου δέσποτα καὶ οἰκουμενικέ πατριάρχα, εἰ καὶ τὸ ἔλαττον ὑπὸ τοῦ κρείττονος εύ λογεῖται, ἀλλ᾽ οὖν οὐκ ἀπὸ τοῦ προσήκοντος πράτο τειν δοκῶ μοι, εἰ φαινοίμην καὶ αὐτὸς ὑπερεντυγη τεθῆναι τῶν σπουδαιοτάτων ἐνόμισε τὸν ἱερώτατον χάνων Θεῷ ὑπὲρ τοῦ καὶ σωματικῶς ἐῤῥῶσθαι τὴν σὴν ἁγιότητα· οὐκοῦν εἴης μοι, παναγιώτατε δέ σποτα, καὶ σωματικῶς ὑγιαίνων εἰς πολλῶν ὠφέλειαν καὶ ἡμῶν αὐτῶν ἀγαλλίασιν. Πολλῶν μὲν οὖν ἐστι καὶ μεγάλων τὸν ἄριστον ἐπαινεῖν αὐτοκράτορα, οὐχ ἥκιστα δ' ἐν οἷς τῶν μὲν προτέρων ἐκείνων ἀπομνημονεύσας ἐφάνη, εἰρήνην δ' ἐξ ἴσου πᾶσιν ἔνειμε δαψιλῇ· ἀλλὰ τὰ μὲν ἄλλ' ἐκείνοις λέγειν χρεών, οἷς φροντὶς τῶν ἔργων τὰ κάλλιστα λόγοις έγκω μίων ἐπαίρειν, ἐμὲ δ' ἄγασθαι τῶν ἄλλων οὐχ ἦτα τον τοῦ σοφοῦ βασιλέως τὴν σύνεσιν, οἷς προστάτην ἄριστον της μητρὸς τῶν ἐκκλησιῶν τὴν σὴν ἀνα δέδειχαν ἁγιότητα, ἣν ἄνωθεν μὲν ἡ τοῦ παναγίου Πνεύματος χάρις ετήρει, ἐκεῖν᾽ ἀνήνυτα καθάπαξ δεικνῦσα, & πρόσθεν περὶ ταύτης εψήφιζαν ἄνθρωποι, ἡ δ' ἐν χειρί Κυρίου καρδία τοῦ βασιλέως, ἃ τῷ παναγίῳ περὶ ταύτης ἐδόκει Πνεύματι, νῦν καλῶς ἔγνω καὶ ᾗ προσῆκε, κεκάθικεν· οὐκοῦν τὸν μὲν ἄριστον αὐτοκράτορα ἐπαινοῦμεν τῆς εὐβουλίας, καὶ χάριτας ὅτι πλείστας τῷ ἐνθέῳ τούτου κράτει περὶ ταύτης ομολογοῦμεν ταύτῃ δὲ τῆς μεγίστης τιμῆς συνηδόμεθα, συμφθεγγόμενοί τε καὶ ἀπόντες καὶ συμφωνοῦντες τοῖς ἱεροῖς ἀνδράσι, τοῖς σεπτοῖς μου δεσπόταις καὶ ἀδελφοῖς, οἷς περὶ ταύτης τῷ καλῷ γέγονε συμφθέγξασθαι βασιλεί. "Α γὰρ περὶ ταύτης αὐτῷ, ταῦτα καὶ τούτοις ἡ τοῦ παναγίου Πνεύματος ἐνέπνευσε χάρις· οὐδὲ γὰρ ἐνῆν, οὐκ ἐνῆν διαφωνεῖν τοὺς τοῦ Πνεύματος, περὶ ὧν ἐδόκει τῷ Πνεύματι, οὐχ ὑπὸ τὸν μόδιον κρύπτεσθαι τὸν λύχνον ἐδόκει τῷ Πνεύματι, τοῦτο λελάληκε μὲν ἐν Ο τῇ τοῦ βασιλέως καρδίᾳ, ἐνέπνευσε δὲ τοῖς αὐτοῦ ἔδει δ' ἐπὶ τῆς λυχνίας τεθῆναι, καὶ τέθειται, ὥστε τὰς ἁπάντων καταφωτίζειν ψυχάς. Οὐκοῦν εἴης πάντας καταφωτίζων, παναγιώτατε δέσποτα, κα γοις εὐσεβείας καὶ δικαιοσύνης, πᾶσαν μὲν φαύλην ἔριν τῆς τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας ἀποδιώκων, εἰλικρινῆ δ᾽ ἀντεισάγων εἰρήνην καὶ ἁγιασμὸν, ὧν χορηγός ἐστι Θεός, διὰ τοῦ αὐτοῦ ἐγκελευόμενος ἁγίου μαθητοῦ καὶ ἀποστόλου· Εἰρήνην διώκετε καὶ τὸν ἁγιασμὸν, ου χωρὶς οὐδεὶς δίνεται τὸν Θεόν. + Εἶχε καὶ δι' ὑπογραφῆς Ἰσίδωρος, ἐλέφ Θεοῦ ἀρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, Νέας Ῥώμης, καὶ οἰκουμενικός πατριάρχης. + Ἱερώτατε μητροπολίτα· Βιζύης, ὑπέρτιμε ἀγαπητὰ κατὰ Κύριον ἀδελφὲ τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργέ, χάρις εἴη καὶ εἰρήνη παρὶ Θεοῦ τῇ σῇ ἱερότητι. Οἶδεν ἡ ἱερότης σου τὴν ἀπὸ τῆς ἡμῶν μετριότητος ὑπὲρ αὐτῆς πνευματικὴν στοργὴν καὶ διάθεσιν, καὶ ὅπως βούλεται καὶ ἀπι δέχεται τὴν σὴν σύστασιν καὶ ὠφέλειαν. Έγραψε μὲν οὖν καὶ ἐδηλοποίησεν αὐτῇ πρὸ ὀλίγου μετὰ τοῦ τιμιωτάτου καθηγουμένου τῆς σεβασμίας μονῆς τοῦ ἁγίου πρωτομάρτυρος καὶ ἀρχιδιακόνου Στεφάνου καὶ μετὰ τοῦ οἰκείου τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι κῦρ Νικολάου τοῦ Μονεμβασιώτου, καὶ ἔδειξα; δι' αὐτῶν, ὅτι στέργεις καὶ ἐμμένεις,
ISIDORI CP. PATRIARCHA
ται καὶ ἀποκαταστῇ, ὅσον ἂν διαγνωσθῇ κανονικῶς ΙΧ. Synodus metropolitam Antiquarum Palrarum
δίκαιον. Ελθε οὖν ἀπαραιτήτως, μηδὲν ὑπερθέ
transfert in metropolim Monembasiæ.
μενος. Η χάρις τοῦ Θεοῦ εἴη μετὰ τῆς σῆς ἱερό
τητος.
+ Μηνὶ Σεπτεμβρίῳ ίνδ. α'.
VIII. Metropolite Monembasia Jacobi Kukunari
epistola ad patriarcham scripta.
Τοῦ μητροπολίτου Μονεμβασίας Ἰακώβου τοῦ
Κουκουνάρη εἰς τὸν παναγιώτατον ἡμῶν δεσπότην
τὸν οἰκουμενικὸν πατριάρχην.
t.
ἤδη πρὸς τὴν λαχοῦσαν αὐτὸν ἀπιέναι
ἐκώλυσεν ὁ Θεὸς, τῇ μητροπόλει Μονεμβασίας τοῦ
τον τηρῶν, οἱονεὶ μεγάλῃ νηί μέγαν κυβερνήτην
εἴποι τις ἄν. Διὰ τοῦτο καὶ ἡ μετριότης ἡμῶν, θείᾳ
καὶ κανονικῇ πειθομένη κρίσει καὶ πολλαῖς ὁμοίαι;
πράξεσιν ἑπομένη, τὸ εὔλογον ἐχούσαις μεθ᾿ ἑαυ
τῶν, καὶ κοινῇ δοκιμασίᾳ καὶ ψήφῳ τοῦ περὶ ἡμᾶς
ἱεροῦ χοροῦ τῶν ἱερωτάτων ἱεραρχῶν καὶ ὑπερτί
μων, τοῦ Θεσσαλονίκης, τοῦ Κυζίκου, τοῦ Ποντοηρακλείας, τοῦ Πηγῶν καὶ τοῦ Βιτζίνης, καὶ γνώμη
τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοκράτορος, μεταμητροπολίτην Παλαιών Πατρῶν, ὑπέρτιμον καὶ
ἔξαρχον πάσης 'Αχαΐας, εἰς τὴν ἁγιωτάτην Μονεμβασίας μητρόπολιν. Ταύτῃ τοι καὶ μετατεθείς, πα
ρακλήσεως οὐ μετρίας βιασαμένης αὐτὸν, μεθέξει
μὲν, ὥσπερ τῆς ἐπωνυμίας καὶ τῆς τοῦ ἱεροῦ συνθρόνου εγκαθιδρύσεως, οὕτω δὴ κἂν ταῖς ἱεραῖς συνόδοις τῆς γιγνομένης τιμῆς, ἔν τε στάσεσι καὶ
καθέδραις, χρείας δὲ ἐνστάσης εἰς ἔργα χωρεῖν τε
ράρχῃ πρέποντα, διαπράξεται πάντα, ὡς ήδη γνή -
σιος ἀρχιερεὺς τῆς τοιαύτης μητροπόλεως Μονεμβασίας, μηδεμιάς αιτίας τὴν προθυμίαν περικοπτούσης· οἱ δὲ κατὰ τὴν ἁγιωτάτην ταύτην Μονεμβασίας μητρόπολιν, οἵ τε εἰς κλῆρον αὐτῇ τελοῦντες,
καὶ ὅσοι τῆς πολιτείας, οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τῆς ἐπαρ
χίας, οὕτω μέλλουσιν αὐτῷ προσέχειν, ἐφ᾽ οἷς ἂν
κατὰ θεσμούς ἐκκλησιαστικοὺς ἔχοι λέγειν αὐτοῖς,
ὡς ὑπὸ Θεοῦ προστάτῃ τούτοις καταπεμφθέντι, μια
μνημένοι μεθ' ἱερᾶς εὐλαβείας τῆς ἁγιωτάτης φωτ
νῆς· ῾Ο ἀκούων ὑμῶν ἐμοῦ ἀκούει, καὶ ὁ ἀθ
τῶν ὑμᾶς ἐμὲ ἀθετεῖ. Ἐπὶ τούτῳ γὰρ καὶ ἡ παροῦσα ἡμετέρα και συνοδική πράξις γεγονυῖα ἐπο
δόθη τῷδε τῷ ἱερωτάτῳ μητροπολίτη Μονεμβασίας,
ὑπερτίμῳ καὶ ἐξάρχῳ πάσης Πελοποννήσου, ἀγ -
πητῷ κατὰ Κύριον ἡμῶν ἀδελφῷ καὶ συλλειτουργῷ,
εἰς ἀσφάλειαν. Μηνὶ Σεπτεμβρίῳ Ινδ. δευτέρας.
+ Παναγιώτατε μου δέσποτα καὶ οἰκουμενικέ πα
τριάρχα, εἰ καὶ τὸ ἔλαττον ὑπὸ τοῦ κρείττονος εύλογεῖται, ἀλλ᾽ οὖν οὐκ ἀπὸ τοῦ προσήκοντος πράτο
τειν δοκῶ μοι, εἰ φαινοίμην καὶ αὐτὸς ὑπερεντυγ- η τεθῆναι τῶν σπουδαιοτάτων ἐνόμισε τὸν ἱερώτατον
χάνων Θεῷ ὑπὲρ τοῦ καὶ σωματικῶς ἐῤῥῶσθαι τὴν
σὴν ἁγιότητα· οὐκοῦν εἴης μοι, παναγιώτατε δέσποτα, καὶ σωματικῶς ὑγιαίνων εἰς πολλῶν ὠφέλειαν
καὶ ἡμῶν αὐτῶν ἀγαλλίασιν. Πολλῶν μὲν οὖν ἐστι
καὶ μεγάλων τὸν ἄριστον ἐπαινεῖν αὐτοκράτορα, οὐχ
ἥκιστα δ' ἐν οἷς τῶν μὲν προτέρων ἐκείνων ἀπομνημονεύσας ἐφάνη, εἰρήνην δ' ἐξ ἴσου πᾶσιν ἔνειμε
δαψιλῇ· ἀλλὰ τὰ μὲν ἄλλ' ἐκείνοις λέγειν χρεών,
οἷς φροντὶς τῶν ἔργων τὰ κάλλιστα λόγοις έγκω
μίων ἐπαίρειν, ἐμὲ δ' ἄγασθαι τῶν ἄλλων οὐχ ἦτα
τον τοῦ σοφοῦ βασιλέως τὴν σύνεσιν, οἷς προστάτην
ἄριστον της μητρὸς τῶν ἐκκλησιῶν τὴν σὴν ἀνα
δέδειχαν ἁγιότητα, ἣν ἄνωθεν μὲν ἡ τοῦ παναγίου
Πνεύματος χάρις ετήρει, ἐκεῖν᾽ ἀνήνυτα καθάπαξ
δεικνῦσα, & πρόσθεν περὶ ταύτης εψήφιζαν ἄνθρωποι, ἡ δ' ἐν χειρί Κυρίου καρδία τοῦ βασιλέως, ἃ τῷ
παναγίῳ περὶ ταύτης ἐδόκει Πνεύματι, νῦν καλῶς
ἔγνω καὶ ᾗ προσῆκε, κεκάθικεν· οὐκοῦν τὸν μὲν
ἄριστον αὐτοκράτορα ἐπαινοῦμεν τῆς εὐβουλίας,
καὶ χάριτας ὅτι πλείστας τῷ ἐνθέῳ τούτου κράτει
περὶ ταύτης ομολογοῦμεν ταύτῃ δὲ τῆς μεγίστης
τιμῆς συνηδόμεθα, συμφθεγγόμενοί τε καὶ ἀπόντες
καὶ συμφωνοῦντες τοῖς ἱεροῖς ἀνδράσι, τοῖς σεπτοῖς
μου δεσπόταις καὶ ἀδελφοῖς, οἷς περὶ ταύτης τῷ
καλῷ γέγονε συμφθέγξασθαι βασιλεί. "Α γὰρ περὶ
ταύτης αὐτῷ, ταῦτα καὶ τούτοις ἡ τοῦ παναγίου
Πνεύματος ἐνέπνευσε χάρις· οὐδὲ γὰρ ἐνῆν, οὐκ
ἐνῆν διαφωνεῖν τοὺς τοῦ Πνεύματος, περὶ ὧν ἐδόκει
τῷ Πνεύματι, οὐχ ὑπὸ τὸν μόδιον κρύπτεσθαι τὸν
λύχνον ἐδόκει τῷ Πνεύματι, τοῦτο λελάληκε μὲν ἐν Ο
τῇ τοῦ βασιλέως καρδίᾳ, ἐνέπνευσε δὲ τοῖς αὐτοῦ·
ἔδει δ' ἐπὶ τῆς λυχνίας τεθῆναι, καὶ τέθειται, ὥστε
τὰς ἁπάντων καταφωτίζειν ψυχάς. Οὐκοῦν εἴης
πάντας καταφωτίζων, παναγιώτατε δέσποτα, κα
γοις εὐσεβείας καὶ δικαιοσύνης, πᾶσαν μὲν φαύλην
ἔριν τῆς τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας ἀποδιώκων, εἰλικρινῆ
δ᾽ ἀντεισάγων εἰρήνην καὶ ἁγιασμὸν, ὧν χορηγός
ἐστι Θεός, διὰ τοῦ αὐτοῦ ἐγκελευόμενος ἁγίου
μαθητοῦ καὶ ἀποστόλου· Εἰρήνην διώκετε καὶ
τὸν ἁγιασμὸν, ου χωρὶς οὐδεὶς δίνεται τὸν
Θεόν.
+ Εἶχε καὶ δι' ὑπογραφῆς Ἰσίδωρος, ἐλέφ
Θεοῦ ἀρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, Νέας
Ῥώμης, καὶ οἰκουμενικός πατριάρχης.
X. Isidorus monet metropolitam Bizyes ut se suspicione liberet.
+ Ἱερώτατε μητροπολίτα· Βιζύης, ὑπέρτιμε
ἀγαπητὰ κατὰ Κύριον ἀδελφὲ τῆς ἡμῶν μετριότητος καὶ συλλειτουργέ, χάρις εἴη καὶ εἰρήνη παρὶ
Θεοῦ τῇ σῇ ἱερότητι. Οἶδεν ἡ ἱερότης σου τὴν ἀπὸ
τῆς ἡμῶν μετριότητος ὑπὲρ αὐτῆς πνευματικὴν
στοργὴν καὶ διάθεσιν, καὶ ὅπως βούλεται καὶ ἀπι
δέχεται τὴν σὴν σύστασιν καὶ ὠφέλειαν. Έγραψε
μὲν οὖν καὶ ἐδηλοποίησεν αὐτῇ πρὸ ὀλίγου μετὰ τοῦ
τιμιωτάτου καθηγουμένου τῆς σεβασμίας μονῆς
τοῦ ἁγίου πρωτομάρτυρος καὶ ἀρχιδιακόνου Στεφά
νου καὶ μετὰ τοῦ οἰκείου τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ
μου αὐτοκράτορι κῦρ Νικολάου τοῦ Μονεμβασιώτου,
καὶ ἔδειξα; δι' αὐτῶν, ὅτι στέργεις καὶ ἐμμένεις,
Part XI, XIIPars XI, XII
col. 1295–1296page 150 of 238
PG 152:1295εἰς ὅσον ἔταξας ἐπὶ τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐτοῦ πονηροῦ σκάνδαλα ἐμπίπτειν εἰς τὴν κληρονο τοκράτορος. Αρτίως δὲ ἀνηνέχθη τῇ ἡμῶν μετριότητι, ὅτι λέγονται παρὰ σοῦ τινα ἐναντία καὶ ἀνέν δεκτα, καθὼς οἱ ἀνενεγκόντες ἰσχυρῶς καὶ βεβαίως ἀνήνεγκαν, καὶ ἐν θαύματι μὲν ἐποιήσατο τὰ περὶ τούτου ἡ μετριότης ἡμῶν, οὐ μὴν δὲ καὶ τελέως παρεδέξατο διὰ τοῦτο, καὶ παραδηλοῖ τῇ ἱερότητί σου ή μετριότης ἡμῶν, ἵνα εκτελέσῃς τὴν θείαν μυσταγωγίαν διὰ λειτουργίας ἐν τῇ σῇ ἐκκλησίᾳ, καὶ λύσῃς πᾶσαν ὑποψίαν· εἰ δ᾽ ἴσως προβάλλῃ τὸν καιρὸν χειμέριον, ἐπιτρέπει σοι ή μετριότης ἡμῶν, ἵνα χρήσῃ τῷ προσήκοντι σκεπάσματι ἐπὶ τῆς κεφαλῆς. Ἵνα οὖν λύσῃς τὴν τοιαύτην υποψίαν, παραδηλοῖ τῇ ἱερότητί σου ή μετριότης ἡμῶν, ἵνα ἱερουργήσῃς ἔμπροσθεν τοῦ ἀποσταλέντος ἐπὶ τού τῷ ἐντιμοτάτου ἐπὶ τοῦ σεκρέτου τῆς καθ' ἡμᾶς ἀγιωτάτης τοῦ Θεοῦ Μεγάλης Εκκλησίας, τοῦ Περ δίκη· εἰ δ' οὖν, κατάλαβε εἰς τὴν καθ' ἡμᾶς θείαν καὶ ἱερὰν σύνοδον, ἵνα γένηται, ὅσον ἂν δόξειεν ἐντεῦθεν κατὰ τὴν κανονικὴν παρατήρησιν. † Εἶχε τό· Μηνὶ Δεκεμβρίῳ Ινδ. β'. μίαν αὐτοῦ, καὶ πολλὴν ταῖς ἀνθρωπίναις ψυχαῖς τὴν σύγχυσιν ἐνεργάζεσθαι καὶ διαφθορὰν, εμπεσόντα δὲ ὅμως κακοβουλίᾳ τοῦ πονηροῦ σπουδῇ πάσῃ δια λύειν καὶ ἀνακαθαίρειν καὶ ἐκ μέσου ταῦτα ποιεῖν, καὶ τῆς ἐντεῦθεν βλάβης τὰς τῶν ὑποδεξαμένων ἀπαλλάττειν ψυχὰς, τὴν πολλὴν τοῦ Θεοῦ ἀγαθότη καὶ φιλανθρωπίαν μιμουμένους. Τούτῳ καὶ ἡμεῖς τῷ θείῳ θελήματι πειθαρχοῦντες, ἐπεὶ διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν παραχωρήσαντος τοῦ Θεοῦ φθόνῳ τοῦ κοινοῦ πολεμίου σκανδαλά τε εἰς τὴν βα σιλείαν συνέβησαν οὐκ ὀλίγα, καὶ στάσις ἐμφύλιος γέγονεν ἐν ἡμῖν, κἀντεῦθεν ἄλλα τε μυρία καὶ παν τοδαπά παρηκολούθησε δεινὰ, καὶ δῆτα καὶ ἀφορισμοὶ διάφοροι προέβησαν ἐπὶ τούτοις, τῇ οἰκείᾳ δὲ πάλιν φιλανθρωπίᾳ χρησάμενος ὁ εἰρηνάρχης Θεός επεσκέψατο τὴν κληρονομίαν αὐτοῦ, καὶ διέλυσε μὲν τοὺς ἐμφυλίους ἐκείνους πολέμους, ἤνωσε δὲ τὰ διεστῶτα, καὶ εἰρήνην τῇ τε Ἐκκλησίᾳ καὶ τῇ βασιλείᾳ νῦν ἐπιβράβευσε, χαριστηρίους καὶ ἡμεῖς ἐπὶ τούτοις ὕμνους προσάγοντες καὶ δόξαν ἀναπέμποντες τῷ ἐν ὑψίστοις Θεῷ διὰ τὴν ἐπὶ γῆς ἀρτίως ὑπ' αὐτοῦ βραβευθείσαν εἰρήνην, φιλανθρώπως ταύτην ἐν ἡμῖν εὐδοκήσαντος τῇ διαλύσει τῶν τοιού των σκανδάλων καὶ τῆς ἐμφυλίου στάσεως ταύτης, συνδιαλύοντες καὶ ἡμεῖς τούς τε ἐπὶ τούτοις όπως δήποτε προβάντας ἀφορισμούς, τάς τε ἐπιορκίας κατὰ τὴν ὑπὸ τοῦ Κυρίου δεδομένην ἡμῖν πνευματι τὴν ἐξουσίαν, εἰπόντος· Αν τινων ἀφῆτε τὰς ἁμαρτίας, ἀφίενται αὐτοῖς· ἄν τινων κρατῆτε, κεκράτηνται· καὶ ὅσα ἂν λύσητε ἐπὶ τῆς γῆς, ἔσται λελυμένα καὶ ἐν τῷ οὐρανῷ, καὶ ὅσα ἂν δήσητε ἐπὶ τῆς γῆς, ἔσται δεδεμένα καὶ ἐν τῷ οὐρανῷ· συγχωροῦμεν συνοδικῶς καὶ ἀφέσεως και τελοῦς ἀξιοῦμεν, ὅσα προγεγόνασιν ἐπὶ βλάβη τῆς ψυχῆς διά τε τῶν ἐπιορκιῶν καὶ ἀφορισμῶν, καὶ δεσμοῦ παντὸς ἀπολύομεν ἅπαντας, ὅσοι τε ἔτι τοῖς ζῶσι συγκαταλέγονται καὶ ὅσοι τετελευτήκασιν, ὡς μηδένα τῶν ἁπάντων τῶν ἐντεῦθεν ὅλως ενέχεσθαι κατακρίματι, ἀλλ' εἶναι καὶ ἐν τῷ νῦν αἰῶνι και ἐν τῷ μέλλοντι πάντας ἀνωτέρους τούτων, εἴτε ἐγε γράφως, εἴτε ἀγράφως γεγόνασι, καὶ μηδενί μηδέ λως ἐμποδὼν πρὸς τὴν σωτηρίαν γενέσθαι, ἀλλὰ πάντας ἀκαταισχύντους παραστῆναι τῷ φοβερή, Ο εὐδιαλλάκτῳ καὶ φιλανθρώπῳ κριτῇ καὶ τῶν παρ' αὐτῷ ἀπολαῦσαι ἀφθάρτων καὶ ἀκημάτων καὶ αἰω νίων ἀγαθῶν. Ναί, Θεὶ πατέρων καὶ Κύριε τοῦ ἐλέους, ἐπικάμφθητι συνήθως καὶ φιλανθρώπως, καὶ παράσχου δι᾿ ἐμοῦ τοῦ ἁμαρτωλοῦ καὶ ἀναξίου δούλου σου λύσιν τῶν ζητουμένων, καὶ δὲς παντελή λύτρωσίν τε καὶ ἄφεσιν τοῖς καθ᾽ οἱονδήτινα τρόπον περιπετοῦσιν ἐκείνοις καὶ περιοῦσι καὶ τελευτήσασι, βαθεῖαν καὶ τοῦ λοιποῦ τὴν σὴν εἰρήνην καὶ παντοδαπῶν ἀγαθῶν ἄφθονον χορηγίαν τῇ τε Εκκλησίᾳ καὶ τῇ βασιλείᾳ καὶ παντὶ τῷ λαῷ σου δωρούμενος πρεσβείαις τῆς ὑπεραγίας Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου καὶ Αειπαρθένου Μαρίας, δυνάμει τοῦ τιμίου καὶ ζωο ποιοῦ σταυροῦ, τῶν ἀΰλων καὶ ἀσωμάτων λειτουργών, τοῦ τιμίου καὶ ἐνδόξου προφήτου Προδρόμου και Βα + Η μετριότης ἡμῶν διὰ τοῦ παρόντος αὐτῆς γράμματος ἐπιτρέπει καὶ ἀνατίθησί σοι, τῷ ἐντιμοτάτῳ ἐπὶ τοῦ σεκρέτου τῆς καθ' ἡμᾶς ἁγιωτάτης τοῦ Θεοῦ Μεγάλης Εκκλησίας, κῦρ Γεωργίῳ τῷ Περδίκῃ, ἵνα, εἰ μὲν, καθὼς ἔγραψε καὶ παρεδήλωσεν ἡ μετριότης ἡμῶν πρὸς τὸν ἱερώτατον μητροο πολίτην Βιζύης, ὑπέρτιμον, ἀγαπητὸν κατὰ Κύ ριον ἀδελφὸν αὐτῆς καὶ συλλειτουργὸν, ἐκτελέσει ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ αὐτοῦ ἔμπροσθέν σου τὴν θείαν λει τουργίαν, καὶ τὸν τρόπον τοῦτον λύσει πᾶσαν τὴν περὶ αὐτοῦ ὑποψίαν, εὖ ἂν καὶ καλῶς ἔχοι· εἰ δ' οὖν, ἐπεὶ μέλλει οὗτος ἐλεύσεσθαι εἰς τὴν καθ᾿ ἡμᾶς θείαν καὶ ἱερὰν σύνοδον ἐπὶ τῷ γενέσθαι τὴν ἐν τοῖς τοιούτοις ώρισμένην κανονικήν παρατήρησιν, κρατήσῃς πάντα ὅσα εὑρίσκονται τῆς ἐκκλησίας, καὶ καταγράψῃς ταῦτα ἐν λεπτομερεῖ καὶ λελογισμένῳ καταστίχῳ ἐπὶ τῷ φυλάττεσθαι ἀκέραια καὶ ἀκαινοτόμητα, καὶ ἐπιφερόμενος καὶ τὸ τοιοῦτον κατάστιχον ἔλθῃς ἐνταῦθα ὁμοῦ μετὰ τοῦ αὐτοῦ Β ζύης, καὶ ποίησον ἀμεταθέτως, καθώς σοι παρακελεύεται ἡ μετριότης ἡμῶν. + Εἶχε τό· Μηνὶ Δεκεμβρίῳ ίνδ. β'. Τοῦ αὐτοῦ παναγιωτάτου πατριάρχου συγχώρησις ἔγγραφος τοῦ κατὰ τὸν καιρὸν τῆς συγχύσεως ἐκφωνηθέντος ἀφορισμοῦ παρὰ τοῦ χρηματίσαντος πατριάρχου τοῦ Καλέκα. † ᾿Αγαθὸς ὁ Θεὸς καὶ ἀγαθοῦ παντὸς χορηγὸς καὶ πάσης εἰρήνης καὶ τάξεως καὶ ὁμονοίας ἀρχὴ, καὶ δεῖ τοὺς αὐτοῦ θεράποντας πρὸς αὐτὸν ἀφορῶντας δεὶ καὶ τῆς κοινῆς εἰρήνης καὶ καταστάσεως ἐπιμελομένους πολλῇ διηνεκώς χρήσθαι τῇ προσοχῇ καὶ φροντίδι και φυλακή, μάλιστα μὲν μηδόλως ἐᾶν τὰ
εἰς ὅσον ἔταξας ἐπὶ τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου μου αὐ- τοῦ πονηροῦ σκάνδαλα ἐμπίπτειν εἰς τὴν κληρονο
τοκράτορος. Αρτίως δὲ ἀνηνέχθη τῇ ἡμῶν μετριότητι, ὅτι λέγονται παρὰ σοῦ τινα ἐναντία καὶ ἀνένδεκτα, καθὼς οἱ ἀνενεγκόντες ἰσχυρῶς καὶ βεβαίως
ἀνήνεγκαν, καὶ ἐν θαύματι μὲν ἐποιήσατο τὰ περὶ
τούτου ἡ μετριότης ἡμῶν, οὐ μὴν δὲ καὶ τελέως
παρεδέξατο διὰ τοῦτο, καὶ παραδηλοῖ τῇ ἱερότητί
σου ή μετριότης ἡμῶν, ἵνα εκτελέσῃς τὴν θείαν
μυσταγωγίαν διὰ λειτουργίας ἐν τῇ σῇ ἐκκλησίᾳ,
καὶ λύσῃς πᾶσαν ὑποψίαν· εἰ δ᾽ ἴσως προβάλλῃ
τὸν καιρὸν χειμέριον, ἐπιτρέπει σοι ή μετριότης
ἡμῶν, ἵνα χρήσῃ τῷ προσήκοντι σκεπάσματι ἐπὶ
τῆς κεφαλῆς. Ἵνα οὖν λύσῃς τὴν τοιαύτην υποψίαν,
παραδηλοῖ τῇ ἱερότητί σου ή μετριότης ἡμῶν, ἵνα
ἱερουργήσῃς ἔμπροσθεν τοῦ ἀποσταλέντος ἐπὶ τού
τῷ ἐντιμοτάτου ἐπὶ τοῦ σεκρέτου τῆς καθ' ἡμᾶς
ἀγιωτάτης τοῦ Θεοῦ Μεγάλης Εκκλησίας, τοῦ Περδίκη· εἰ δ' οὖν, κατάλαβε εἰς τὴν καθ' ἡμᾶς θείαν
καὶ ἱερὰν σύνοδον, ἵνα γένηται, ὅσον ἂν δόξειεν
ἐντεῦθεν κατὰ τὴν κανονικὴν παρατήρησιν.
† Εἶχε τό· Μηνὶ Δεκεμβρίῳ Ινδ. β'.
XI. Isidorus Georgium Perdicam mittit ad metropo.
litam Bizyes.
μίαν αὐτοῦ, καὶ πολλὴν ταῖς ἀνθρωπίναις ψυχαῖς τὴν
σύγχυσιν ἐνεργάζεσθαι καὶ διαφθορὰν, εμπεσόντα
δὲ ὅμως κακοβουλίᾳ τοῦ πονηροῦ σπουδῇ πάσῃ δια
λύειν καὶ ἀνακαθαίρειν καὶ ἐκ μέσου ταῦτα ποιεῖν,
καὶ τῆς ἐντεῦθεν βλάβης τὰς τῶν ὑποδεξαμένων
ἀπαλλάττειν ψυχὰς, τὴν πολλὴν τοῦ Θεοῦ ἀγαθότηκαὶ φιλανθρωπίαν μιμουμένους. Τούτῳ καὶ
ἡμεῖς τῷ θείῳ θελήματι πειθαρχοῦντες, ἐπεὶ διὰ
τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν παραχωρήσαντος τοῦ Θεοῦ
φθόνῳ τοῦ κοινοῦ πολεμίου σκανδαλά τε εἰς τὴν βασιλείαν συνέβησαν οὐκ ὀλίγα, καὶ στάσις ἐμφύλιος
γέγονεν ἐν ἡμῖν, κἀντεῦθεν ἄλλα τε μυρία καὶ παν
τοδαπά παρηκολούθησε δεινὰ, καὶ δῆτα καὶ ἀφορι
σμοὶ διάφοροι προέβησαν ἐπὶ τούτοις, τῇ οἰκείᾳ δὲ
πάλιν φιλανθρωπίᾳ χρησάμενος ὁ εἰρηνάρχης Θεός
επεσκέψατο τὴν κληρονομίαν αὐτοῦ, καὶ διέλυσε
μὲν τοὺς ἐμφυλίους ἐκείνους πολέμους, ἤνωσε δὲ
τὰ διεστῶτα, καὶ εἰρήνην τῇ τε Ἐκκλησίᾳ καὶ τῇ
βασιλείᾳ νῦν ἐπιβράβευσε, χαριστηρίους καὶ ἡμεῖς
ἐπὶ τούτοις ὕμνους προσάγοντες καὶ δόξαν ἀναπέμ
ποντες τῷ ἐν ὑψίστοις Θεῷ διὰ τὴν ἐπὶ γῆς ἀρτίως
ὑπ' αὐτοῦ βραβευθείσαν εἰρήνην, φιλανθρώπως
ταύτην ἐν ἡμῖν εὐδοκήσαντος τῇ διαλύσει τῶν τοιούτων σκανδάλων καὶ τῆς ἐμφυλίου στάσεως ταύτης,
συνδιαλύοντες καὶ ἡμεῖς τούς τε ἐπὶ τούτοις όπως
δήποτε προβάντας ἀφορισμούς, τάς τε ἐπιορκίας
κατὰ τὴν ὑπὸ τοῦ Κυρίου δεδομένην ἡμῖν πνευματι
τὴν ἐξουσίαν, εἰπόντος· Αν τινων ἀφῆτε τὰς
ἁμαρτίας, ἀφίενται αὐτοῖς· ἄν τινων κρατῆτε,
κεκράτηνται· καὶ ὅσα ἂν λύσητε ἐπὶ τῆς γῆς,
ἔσται λελυμένα καὶ ἐν τῷ οὐρανῷ, καὶ ὅσα ἂν
δήσητε ἐπὶ τῆς γῆς, ἔσται δεδεμένα καὶ ἐν τῷ
οὐρανῷ· συγχωροῦμεν συνοδικῶς καὶ ἀφέσεως και
τελοῦς ἀξιοῦμεν, ὅσα προγεγόνασιν ἐπὶ βλάβη τῆς
ψυχῆς διά τε τῶν ἐπιορκιῶν καὶ ἀφορισμῶν, καὶ
δεσμοῦ παντὸς ἀπολύομεν ἅπαντας, ὅσοι τε ἔτι τοῖς
ζῶσι συγκαταλέγονται καὶ ὅσοι τετελευτήκασιν, ὡς
μηδένα τῶν ἁπάντων τῶν ἐντεῦθεν ὅλως ενέχεσθαι
κατακρίματι, ἀλλ' εἶναι καὶ ἐν τῷ νῦν αἰῶνι και
ἐν τῷ μέλλοντι πάντας ἀνωτέρους τούτων, εἴτε ἐγε
γράφως, εἴτε ἀγράφως γεγόνασι, καὶ μηδενί μηδέ
λως ἐμποδὼν πρὸς τὴν σωτηρίαν γενέσθαι, ἀλλὰ
πάντας ἀκαταισχύντους παραστῆναι τῷ φοβερή,
Ο εὐδιαλλάκτῳ καὶ φιλανθρώπῳ κριτῇ καὶ τῶν παρ'
αὐτῷ ἀπολαῦσαι ἀφθάρτων καὶ ἀκημάτων καὶ αἰω
νίων ἀγαθῶν. Ναί, Θεὶ πατέρων καὶ Κύριε τοῦ
ἐλέους, ἐπικάμφθητι συνήθως καὶ φιλανθρώπως,
καὶ παράσχου δι᾿ ἐμοῦ τοῦ ἁμαρτωλοῦ καὶ ἀναξίου
δούλου σου λύσιν τῶν ζητουμένων, καὶ δὲς παντελή
λύτρωσίν τε καὶ ἄφεσιν τοῖς καθ᾽ οἱονδήτινα τρόπον
περιπετοῦσιν ἐκείνοις καὶ περιοῦσι καὶ τελευτήσασι,
βαθεῖαν καὶ τοῦ λοιποῦ τὴν σὴν εἰρήνην καὶ παντοδαπῶν ἀγαθῶν ἄφθονον χορηγίαν τῇ τε Εκκλησίᾳ καὶ
τῇ βασιλείᾳ καὶ παντὶ τῷ λαῷ σου δωρούμενος πρέ
σβείαις τῆς ὑπεραγίας Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου καὶ
Αειπαρθένου Μαρίας, δυνάμει τοῦ τιμίου καὶ ζωο·
ποιοῦ σταυροῦ, τῶν ἀΰλων καὶ ἀσωμάτων λειτουργών,
τοῦ τιμίου καὶ ἐνδόξου προφήτου Προδρόμου και Βα
+ Η μετριότης ἡμῶν διὰ τοῦ παρόντος αὐτῆς
γράμματος ἐπιτρέπει καὶ ἀνατίθησί σοι, τῷ ἔντιμο
τάτῳ ἐπὶ τοῦ σεκρέτου τῆς καθ' ἡμᾶς ἁγιωτάτης
τοῦ Θεοῦ Μεγάλης Εκκλησίας, κῦρ Γεωργίῳ τῷ
Περδίκῃ, ἵνα, εἰ μὲν, καθὼς ἔγραψε καὶ παρεδήλω
σεν ἡ μετριότης ἡμῶν πρὸς τὸν ἱερώτατον μητρο- ο
πολίτην Βιζύης, ὑπέρτιμον, ἀγαπητὸν κατὰ Κύ
ριον ἀδελφὸν αὐτῆς καὶ συλλειτουργὸν, ἐκτελέσει
ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ αὐτοῦ ἔμπροσθέν σου τὴν θείαν λειτουργίαν, καὶ τὸν τρόπον τοῦτον λύσει πᾶσαν τὴν
περὶ αὐτοῦ ὑποψίαν, εὖ ἂν καὶ καλῶς ἔχοι· εἰ δ' οὖν,
ἐπεὶ μέλλει οὗτος ἐλεύσεσθαι εἰς τὴν καθ᾿ ἡμᾶς
θείαν καὶ ἱερὰν σύνοδον ἐπὶ τῷ γενέσθαι τὴν ἐν
τοῖς τοιούτοις ώρισμένην κανονικήν παρατήρησιν,
κρατήσῃς πάντα ὅσα εὑρίσκονται τῆς ἐκκλησίας,
καὶ καταγράψῃς ταῦτα ἐν λεπτομερεῖ καὶ λελογισμένῳ καταστίχῳ ἐπὶ τῷ φυλάττεσθαι ἀκέραια καὶ
ἀκαινοτόμητα, καὶ ἐπιφερόμενος καὶ τὸ τοιοῦτον
κατάστιχον ἔλθῃς ἐνταῦθα ὁμοῦ μετὰ τοῦ αὐτοῦ Β:-
ζύης, καὶ ποίησον ἀμεταθέτως, καθώς σοι παρακελεύεται ἡ μετριότης ἡμῶν.
+ Εἶχε τό· Μηνὶ Δεκεμβρίῳ ίνδ. β'.
XII. Isidorus tollit excommunicationes pronuntiatas
ab Joanne Caleca.
Τοῦ αὐτοῦ παναγιωτάτου πατριάρχου συγχώρησις
ἔγγραφος τοῦ κατὰ τὸν καιρὸν τῆς συγχύσεως
ἐκφωνηθέντος ἀφορισμοῦ παρὰ τοῦ χρηματίσαν
τος πατριάρχου τοῦ Καλέκα.
† ᾿Αγαθὸς ὁ Θεὸς καὶ ἀγαθοῦ παντὸς χορηγὸς καὶ
πάσης εἰρήνης καὶ τάξεως καὶ ὁμονοίας ἀρχὴ, καὶ
δεῖ τοὺς αὐτοῦ θεράποντας πρὸς αὐτὸν ἀφορῶντας
δεὶ καὶ τῆς κοινῆς εἰρήνης καὶ καταστάσεως ἐπιμελομένους πολλῇ διηνεκώς χρήσθαι τῇ προσοχῇ καὶ
φροντίδι και φυλακή, μάλιστα μὲν μηδόλως ἐᾶν τὰ
Part XIII, XIVPars XIII, XIV
col. 1297–1298page 151 of 238
PG 152:1297πτιστοῦ Ἰωάννου, τῶν ἁγίων ἐνδόξων πανευφήμων ἀλλοτρίωσιν ἀπειλήσαντα. Τούτοις τοῖς λόγοις τὸν ἀποστόλων, τῶν ὁσίων καὶ θεοφόρων Πατέρων ἡμῶν καὶ πάντων τῶν ἀπ' αἰῶνος εὐαρεστησάντων ἁγίων σπί, τῷ Κυρίῳ ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστῷ, ᾧ πρέπει δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Αμήν. † Τὰ παρὰ τῶν ἁγίων ἀποστόλων κηρυχθέντα καὶ παρὰ τῶν ἑπτὰ ἁγίων οἰκουμενικῶν συνόδων κυρωθέντα στέργων ἐκ ψυχῆς προσκυνῶ, καὶ πνευ ματικῶς κατασπάζομαι, ἅτε τοῦ θείου καὶ ἱεροῦ Εὐαγγελίου ἀκριβῶς ἐχόμενα, ἀλλὰ καὶ τῷ πανα γιωτάτῳ μου δεσπότῃ καὶ οἰκουμενικῷ πατριάρχῃ κυρῷ Ἰσιδώρῳ καὶ τῇ κατ᾿ αὐτὸν θείᾳ καὶ ἱερᾷ συνέδῳ, ὡς καὶ αὐτοῖς ἀκριβέστατα ἐχομένοις τῆς παναμώμου ταύτης διδαχῆς, τῶν θείων δηλαδὴ καὶ ἱερῶν Πατέρων, πείθομαι ὁλοψύχως και συμφρονῶ καὶ ὁμορφρονῶ καὶ ὑποτάσσομαι κατὰ πάντα. Βαρ λαὰμ δὲ καὶ ᾿Ακίνδυνον τοὺς ὁμόφρονας καὶ ὀπαδούς τούτων κατὰ τὴν περίληψιν τῶν προβεβηκότων ἐπ' αὐτοῖς ἱερῶν τόμων ὡς κακοδόξους ἀπο βάλλομαι καὶ, εἰ μὴ μεταμεληθείεν, καθυποβάλλω τῷ ἀναθέματι, ὡς μὴ συνεπομένους καὶ συμφρο γοῦντας καὶ συνάδοντας τοῖς θείοις καὶ ἱεροῖς ἡμῶν Πατράσι καὶ τῷ θειοτάτῳ μου δεσπότῃ, τῷ οἰκουμενικῷ πατριάρχῃ, κῦρ Ισιδώρῳ, καὶ τῇ κατ' αὐτ τὸν θείᾳ καὶ ἱερᾷ συνόδῳ. Ταῦτα διὰ βίου φυλάττειν καὶ τηρεῖν ἀκριβῶς διαβεβαιοῦμαι, καὶ μετὰ ταύτης τῆς πίστεως εὔχομαι παραστῆναι τῷ βής ματι τοῦ Χριστοῦ καὶ τυχεῖν τῆς παρ' αὐτοῦ σωτη μίας, τῇ αὐτοῦ δυνάμει καὶ χάριτι. "Α καὶ πληροφορίας καὶ ἀκριβοῦς ἀσφαλείας ἕνεκεν οἰκειοχειροις σημειώσεσιν ὑπέγραψα. † Εἶχε καὶ ὑπογραφήν· Εὐσέβιος Ιερομόναχος καὶ ὑποψήφιος τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως Σουγδαίας. Διαθήκη τοῦ αὐτοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου Κων σταντινουπόλεως κῦρ Ισιδώρου. ἐμαυτοῦ βίον παράδειγμα προτιθεὶς πολλοὺς τῶν τοῦ διαβόλου παγίδων ἐξεῖλον τῇ χάριτι τοῦ Χρισ στοῦ, καὶ πολλοὶ τὴν εἰς οὐρανὸν φέρουσαν έδρα μον ἀμεταστρεπτὶ, καὶ ταῦτα νέοι καὶ πολλῷ πλού τῳ καὶ δόξῃ περίβλεπτοι. Ἐπεὶ δὲ εἰς μοναχοὺς ἐτέλεσα, τὸν ἐλαφρότατον τοῦ Κυρίου βαστάξας ζυ γὸν, ἀπῆρα μὲν τῆς Θεσσαλονίκης, τὸ δὲ διδασκαλεῖον τῶν μοναχῶν, τὸ τῆς ἀρετῆς ἐργαστήριον, τὸν ἁγιώτατον "Αθω καταλαμβάνω, τῇ τοῦ θανάτου μελέτῃ ἐκδοὺς ἐμαυτὸν, καὶ ἴσασι τὴν ἐμὴν πολι τείαν οἱ οὐρανομήκεις ἐκεῖνοι, παρ' οἷς ἐφοίτησα καὶ τὰ μοναχῶν ἐτελέσθην, ὡς οὐδ᾽ ἑνὸς τῶν ἐπὶ γῆς ἀγαθῶν ἐπεθύμησα, οὐ δόξης ἔμως τὴν ἐμὴν ψυχήν εἷλεν, οὐ χρημάτων ἐπιθυμία, ἀλλὰ πτω χεία μὲν ἐμοὶ διηνεκής επιμέλεια, καὶ πλοῦτος τὸ μηδὲν ἔχειν, τῆξις δε σαρκὸς ἡ σπουδὴ καὶ τὸ πρὸς Θεὸν νεύειν δι' ἡσυχίας ὁ βίος ἅπας ἐμοί. Αλλ' ὅπερ εἶπον, εἶχε μὲν ἐμὲ τὸ ῞Αγιον Ορος, ἄφνω δὲ τῇ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίᾳ πόλεμος ερράγη βαρύ τατος· ἴσασι πάντες τὴν ἀθεωτάτην τοῦ Καλαβροῦ Βαρλαάμ αἵρεσιν, ἣν ἐκεῖνος μὲν ἐγέννησεν, ᾿Ακίν δυνος δὲ ἐθρέψατο, κατὰ τοῦ ζῶντος Θεοῦ δεινότατα καὶ βουλευσάμενος καὶ διαπραξάμενος κα λεῖται δὴ ὁ ἱερώτατος Θεσσαλονίκης παρὰ τοῦ τότε πατριαρχεύοντος τὴν μεγάλην πόλιν ταύτην κατα λαβεῖν καὶ τῷ Βαρλαάμ προσβαλεῖν καὶ εἰς λόγους ἐλθεῖν ἐκείνῳ, περὶ ὧν καινοτομῶν ἦν καὶ κατὰ τῆς ἀληθείας μαινόμενος, τῷ δὴ τοιούτῳ ἱερωτάτῳ Θεσσαλονίκης προμάχῳ τῆς εὐσεβείας καταστάντι παρὰ Θεοῦ σύμμαχον καὶ αὐτὸς ἐμαυτὸν παρέσχον, καὶ κοινῇ μετ᾿ αὐτοῦ τε καὶ τῆς συνοδίας τῶν ἐμῶν ἀδελφῶν τῶν τε τῆς ὁδοιπορίας καμάτων ήνεσχόμεθα, καὶ κατὰ τὴν πόλιν γενόμενοι τόν τε ἀγῶνα τῆς δίκης διηγωνίσμεθα καὶ τὴν νικῶσαν ἐλάβομεν, Θεοῦ ταύτην βραβεύοντος ἄνωθεν καὶ βασιλέων δυοῖν καὶ τοῦ τότε πατριαρχοῦντος καὶ παντὸς τοῦ ἱεροῦ ἐκείνου πληρώματος. Τῆς δὲ Μονεμβασίας γνησίου ποιμένος έστερημένης αἱ μὲν ψῆφος τῆς ἱερᾶς συνόδου βλέπουσιν εἰς ἐμὲ, ἐγὼ δὲ ἀναβαλλόμενος ἦν τὸ πρᾶγμα, τέλος εἶξα τῇ θείᾳ ψήψῳ, καὶ ὑποψήφιος κατέστην Μονεμβασίας, πρὸς τὴν χειροτονίαν ἀφορῶν ἤδη. Τοῦ δὲ θειοτάτου βασιλέως ἐξ ἀνθρώπων γεγονότος καὶ πρὸς τὸν ἀληθῆ βασιλέα μεταβεβηκότος Χριστὸν, ὁ τῆς ἐμε φυλίου ταραχῆς ἀναρριπίζεται πόλεμος, καὶ διώκεται μὲν ὁ καὶ πρὸ τῆς πορφύρας καὶ τῶν στεφάνων καὶ τῆς ἀναρρήσεως τῇ σοφίᾳ καὶ συνέσει και πραότητι καὶ ἀνδρίᾳ μόνος ἀξιώτατος βασιλεύς.. † Βούλομαι, εἰ συμβαίη μοι ἀποθανεῖν, πολυημέρῳ ήδη κατεργασθέντι νοσήματι, μικρόν τι μνη μεῖον τοῦ καιροῦ κατεπείγοντος ἀφεῖναι τῷ βίῳ περὶ τῶν ἐμαυτοῦ, καὶ βραχύ τι διαχαράξαι γράμ μα, τὴν ἐμὴν, περὶ ὧν ἐρῶ, διασαφοῦν βούλησιν. Ἐμοὶ τοίνυν Θεσσαλονίκη πατρὶς καὶ τροφὸς, ἐν ταύτῃ καὶ λόγους μετέσχον καὶ τοῖς βουλομένοις μετέδωκα, καὶ πολλοί μοι τοῦ βίου καὶ τῆς διαγωγῆς ἐκείνης μάρτυρες, όπως ὑπὸ Θεῷ βλέποντι τὸν τῆς συνειδήσεως ἐκφεύγειν ἔλεγχον ἐπειρώμην, ἀεὶ ἐμαυτῷ τε τὸν τοῦ Θεοῦ φόβου προστησάμενος φύτῆς ἱερωσύνης ἐκβάλλει τό γε εἰς αὐτὸν ἦχον. λακα, καὶ πᾶσιν, οἷς οἰκείως εἶχον, τὰ τοῦ Θεοῦ διαμαρτυρόμενος κρίματα, καὶ πείθων ἐμαυτόν τε κἀκείνους, Θεὸν ἔφορον εἶναι των τε πεπραγμένων, τῶν τε μελετωμένων καὶ κριτὴν ἀδέκαστον, βασι λείαν μὲν οὐρανῶν τοῖς εὖ καὶ καλῶς πολιτευσαμένοις ἑτοιμασάμενον, τοῖς δ᾽ ἐναντίως τὴν ἑαυτοῦ ἐμὲ δὲ τοῦ τε θρόνου. καὶ Ἐπεὶ δὲ ὁ ποιῶν τὰ πάντα καὶ μετα σκευάζων Θεὸς εὐμενὲς καὶ πρὸς ἡμᾶς εἶδε, καὶ διέλυσε μὲν τὸ τῆς συγχύσεως νέφος, ἀντεισήγαγε δὲ τὴν τῆς εἰρήνης αιθρίαν, τῆς μὲν καλῆς καὶ μεγάλης πόλεως ταύτης εγκρατής ὁ θειότατος γίνε ται βασιλείς, παρρησιάζεται δὲ ἡ εὐσέβεια, καθα
ISIDORI CP. PATRIARCH.E
πτιστοῦ Ἰωάννου, τῶν ἁγίων ἐνδόξων πανευφήμων ἀλλοτρίωσιν ἀπειλήσαντα. Τούτοις τοῖς λόγοις τὸν
ἀποστόλων, τῶν ὁσίων καὶ θεοφόρων Πατέρων ἡμῶν
καὶ πάντων τῶν ἀπ' αἰῶνος εὐαρεστησάντων ἁγίων
σπί, τῷ Κυρίῳ ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστῷ, ᾧ πρέπει δόξα
εἰς τοὺς αἰῶνας. Αμήν.
XIII. Eusebius. electus metropolita Sugdææ, fidem
profitetur.
† Τὰ παρὰ τῶν ἁγίων ἀποστόλων κηρυχθέντα
καὶ παρὰ τῶν ἑπτὰ ἁγίων οἰκουμενικῶν συνόδων
κυρωθέντα στέργων ἐκ ψυχῆς προσκυνῶ, καὶ πνευματικῶς κατασπάζομαι, ἅτε τοῦ θείου καὶ ἱεροῦ
Εὐαγγελίου ἀκριβῶς ἐχόμενα, ἀλλὰ καὶ τῷ πανα
γιωτάτῳ μου δεσπότῃ καὶ οἰκουμενικῷ πατριάρχῃ
κυρῷ Ἰσιδώρῳ καὶ τῇ κατ᾿ αὐτὸν θείᾳ καὶ ἱερᾷ
συνέδῳ, ὡς καὶ αὐτοῖς ἀκριβέστατα ἐχομένοις τῆς
παναμώμου ταύτης διδαχῆς, τῶν θείων δηλαδὴ καὶ
ἱερῶν Πατέρων, πείθομαι ὁλοψύχως και συμφρονῶ
καὶ ὁμορφρονῶ καὶ ὑποτάσσομαι κατὰ πάντα. Βαρλαὰμ δὲ καὶ ᾿Ακίνδυνον
τοὺς ὁμόφρονας καὶ
ὀπαδούς τούτων κατὰ τὴν περίληψιν τῶν προβεβηκότων ἐπ' αὐτοῖς ἱερῶν τόμων ὡς κακοδόξους ἀπο
βάλλομαι καὶ, εἰ μὴ μεταμεληθείεν, καθυποβάλλω
τῷ ἀναθέματι, ὡς μὴ συνεπομένους καὶ συμφρογοῦντας καὶ συνάδοντας τοῖς θείοις καὶ ἱεροῖς ἡμῶν
Πατράσι καὶ τῷ θειοτάτῳ μου δεσπότῃ, τῷ οἰκου
μενικῷ πατριάρχῃ, κῦρ Ισιδώρῳ, καὶ τῇ κατ' αὐτ
τὸν θείᾳ καὶ ἱερᾷ συνόδῳ. Ταῦτα διὰ βίου φυλάττειν καὶ τηρεῖν ἀκριβῶς διαβεβαιοῦμαι, καὶ μετὰ
ταύτης τῆς πίστεως εὔχομαι παραστῆναι τῷ βής
ματι τοῦ Χριστοῦ καὶ τυχεῖν τῆς παρ' αὐτοῦ σωτη
μίας, τῇ αὐτοῦ δυνάμει καὶ χάριτι. "Α καὶ πληροφορίας καὶ ἀκριβοῦς ἀσφαλείας ἕνεκεν οἰκειοχειροις
σημειώσεσιν ὑπέγραψα.
† Εἶχε καὶ ὑπογραφήν· Εὐσέβιος Ιερομόναχος
καὶ ὑποψήφιος τῆς ἁγιωτάτης μητροπόλεως
Σουγδαίας.
XIV. Isidori testamentum.
Διαθήκη τοῦ αὐτοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως κῦρ Ισιδώρου.
ἐμαυτοῦ βίον παράδειγμα προτιθεὶς πολλοὺς τῶν
τοῦ διαβόλου παγίδων ἐξεῖλον τῇ χάριτι τοῦ Χρισ
στοῦ, καὶ πολλοὶ τὴν εἰς οὐρανὸν φέρουσαν έδραμον ἀμεταστρεπτὶ, καὶ ταῦτα νέοι καὶ πολλῷ πλούτῳ καὶ δόξῃ περίβλεπτοι. Ἐπεὶ δὲ εἰς μοναχοὺς
ἐτέλεσα, τὸν ἐλαφρότατον τοῦ Κυρίου βαστάξας ζυ
γὸν, ἀπῆρα μὲν τῆς Θεσσαλονίκης, τὸ δὲ διδασκαλεῖον τῶν μοναχῶν, τὸ τῆς ἀρετῆς ἐργαστήριον,
τὸν ἁγιώτατον "Αθω καταλαμβάνω, τῇ τοῦ θανάτου
μελέτῃ ἐκδοὺς ἐμαυτὸν, καὶ ἴσασι τὴν ἐμὴν πολι
τείαν οἱ οὐρανομήκεις ἐκεῖνοι, παρ' οἷς ἐφοίτησα
καὶ τὰ μοναχῶν ἐτελέσθην, ὡς οὐδ᾽ ἑνὸς τῶν ἐπὶ
γῆς ἀγαθῶν ἐπεθύμησα, οὐ δόξης ἔμως τὴν ἐμὴν
ψυχήν εἷλεν, οὐ χρημάτων ἐπιθυμία, ἀλλὰ πτωχεία μὲν ἐμοὶ διηνεκής επιμέλεια, καὶ πλοῦτος τὸ
μηδὲν ἔχειν, τῆξις δε σαρκὸς ἡ σπουδὴ καὶ τὸ πρὸς
Θεὸν νεύειν δι' ἡσυχίας ὁ βίος ἅπας ἐμοί. Αλλ'
ὅπερ εἶπον, εἶχε μὲν ἐμὲ τὸ ῞Αγιον Ορος, ἄφνω
δὲ τῇ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίᾳ πόλεμος ερράγη βαρύτατος· ἴσασι πάντες τὴν ἀθεωτάτην τοῦ Καλαβροῦ
Βαρλαάμ αἵρεσιν, ἣν ἐκεῖνος μὲν ἐγέννησεν, ᾿Ακίν
δυνος δὲ ἐθρέψατο, κατὰ τοῦ ζῶντος Θεοῦ δεινότατα καὶ βουλευσάμενος καὶ διαπραξάμενος καλεῖται δὴ ὁ ἱερώτατος Θεσσαλονίκης παρὰ τοῦ τότε
πατριαρχεύοντος τὴν μεγάλην πόλιν ταύτην καταλαβεῖν καὶ τῷ Βαρλαάμ προσβαλεῖν καὶ εἰς λόγους
ἐλθεῖν ἐκείνῳ, περὶ ὧν καινοτομῶν ἦν καὶ κατὰ
τῆς ἀληθείας μαινόμενος, τῷ δὴ τοιούτῳ ἱερωτάτῳ
Θεσσαλονίκης προμάχῳ τῆς εὐσεβείας καταστάντι
παρὰ Θεοῦ σύμμαχον καὶ αὐτὸς ἐμαυτὸν παρέσχον,
καὶ κοινῇ μετ᾿ αὐτοῦ τε καὶ τῆς συνοδίας τῶν
ἐμῶν ἀδελφῶν τῶν τε τῆς ὁδοιπορίας καμάτων
ήνεσχόμεθα, καὶ κατὰ τὴν πόλιν γενόμενοι τόν τε
ἀγῶνα τῆς δίκης διηγωνίσμεθα καὶ τὴν νικῶσαν
ἐλάβομεν, Θεοῦ ταύτην βραβεύοντος ἄνωθεν καὶ
βασιλέων δυοῖν καὶ τοῦ τότε πατριαρχοῦντος καὶ
παντὸς τοῦ ἱεροῦ ἐκείνου πληρώματος. Τῆς δὲ
Μονεμβασίας γνησίου ποιμένος έστερημένης αἱ μὲν
ψῆφος τῆς ἱερᾶς συνόδου βλέπουσιν εἰς ἐμὲ, ἐγὼ
δὲ ἀναβαλλόμενος ἦν τὸ πρᾶγμα, τέλος εἶξα τῇ
θείᾳ ψήψῳ, καὶ ὑποψήφιος κατέστην Μονεμβασίας,
πρὸς τὴν χειροτονίαν ἀφορῶν ἤδη. Τοῦ δὲ θειοτάτου
βασιλέως ἐξ ἀνθρώπων γεγονότος καὶ πρὸς τὸν
ἀληθῆ βασιλέα μεταβεβηκότος Χριστὸν, ὁ τῆς ἐμε
φυλίου ταραχῆς ἀναρριπίζεται πόλεμος, καὶ διώκε
ται μὲν ὁ καὶ πρὸ τῆς πορφύρας καὶ τῶν στεφάνων
καὶ τῆς ἀναρρήσεως τῇ σοφίᾳ καὶ συνέσει και
πραότητι καὶ ἀνδρίᾳ μόνος ἀξιώτατος βασιλεύς..
† Βούλομαι, εἰ συμβαίη μοι ἀποθανεῖν, πολυημέρῳ ήδη κατεργασθέντι νοσήματι, μικρόν τι μνημεῖον τοῦ καιροῦ κατεπείγοντος ἀφεῖναι τῷ βίῳ
περὶ τῶν ἐμαυτοῦ, καὶ βραχύ τι διαχαράξαι γράμμα, τὴν ἐμὴν, περὶ ὧν ἐρῶ, διασαφοῦν βούλησιν.
Ἐμοὶ τοίνυν Θεσσαλονίκη πατρὶς καὶ τροφὸς, ἐν
ταύτῃ καὶ λόγους μετέσχον καὶ τοῖς βουλομένοις
μετέδωκα, καὶ πολλοί μοι τοῦ βίου καὶ τῆς διαγωγῆς ἐκείνης μάρτυρες, όπως ὑπὸ Θεῷ βλέποντι τὸν
τῆς συνειδήσεως ἐκφεύγειν ἔλεγχον ἐπειρώμην, ἀεὶ
ἐμαυτῷ τε τὸν τοῦ Θεοῦ φόβου προστησάμενος φύ- τῆς ἱερωσύνης ἐκβάλλει τό γε εἰς αὐτὸν ἦχον.
λακα, καὶ πᾶσιν, οἷς οἰκείως εἶχον, τὰ τοῦ Θεοῦ
διαμαρτυρόμενος κρίματα, καὶ πείθων ἐμαυτόν τε
κἀκείνους, Θεὸν ἔφορον εἶναι των τε πεπραγμένων,
τῶν τε μελετωμένων καὶ κριτὴν ἀδέκαστον, βασιλείαν μὲν οὐρανῶν τοῖς εὖ καὶ καλῶς πολιτευσαμένοις ἑτοιμασάμενον, τοῖς δ᾽ ἐναντίως τὴν ἑαυτοῦ
ἐμὲ δὲ τοῦ τε θρόνου.
καὶ
Ἐπεὶ δὲ ὁ ποιῶν τὰ πάντα καὶ μετασκευάζων Θεὸς εὐμενὲς καὶ πρὸς ἡμᾶς εἶδε, καὶ
διέλυσε μὲν τὸ τῆς συγχύσεως νέφος, ἀντεισήγαγε
δὲ τὴν τῆς εἰρήνης αιθρίαν, τῆς μὲν καλῆς καὶ
μεγάλης πόλεως ταύτης εγκρατής ὁ θειότατος γίνε
ται βασιλείς, παρρησιάζεται δὲ ἡ εὐσέβεια, καθα
col. 1299–1300page 152 of 238
PG 152:1299εύτερον καὶ πρότερον ὑπολάμπουσα, καὶ τῶν μὲν καὶ ᾿Ακινδύνου δογμάτων. καὶ τοῦτον βέβαιον εἶναι ἡγούμενος καὶ ῥῆξιν μη δεμίαν ὑποστῆναι καὶ τοῖς ἐναντιουμένοις ἐκείνῳ τὴν τοῦ Θεοῦ ἀγανάκτησιν ἐπιτείω. Οἶδεν ὁ λογι σμοὺς καὶ καρδίας ἐτάζων Θεός, ὡς πολλάκις ὑπὲρ τῶν καθαιρεθέντων ἀρχιερέων ἐπ᾿ ἐμοῦ καὶ δά κρυον συμπαθείας ἀφῆκα, καὶ τὴν ψυχὴν οὐ μετ τρίως ἤλγησα ὑπὸ τῆς ἐκείνων διὰ τέλους εν στάσεω;, καὶ τοῦ θείου δικαίου ἀναγκασθεὶς τῇ καθαιρέσει τῶν τοιούτων ἐπιψηφίσασθαι ἅπαξ προε λόμενος μηδενὶ πικρίας αίτιος καταστῆναι, ὅτι μὴ πᾶσα ἀνάγκη καὶ ὅτι τὴν ἐκείνων μετάνοιαν έκδε χόμενος ἡμέραν ἐξ ἡμέρας διετέλουν ἀναβαλλόμενος, πολλὰ καὶ δεινὰ καὶ παρὰ τῶν οἰκειοτάτων ἱερῶν θρόνων ὁ καινοτόμος πατριάρχης τελέως ἐκβάλλεται, ὁ καὶ πρότερον παρὰ τῶν οἰκείων ὑπασπιστῶν καὶ συμμάχων ἐκβεβλημένος, ζητεῖται δὲ ὁ τὸν οἰκουμενικὸν τοῦτον θρόνον κοσμήσων, καὶ παρακληθεὶς αὐτὸς ὑπήκουσα, οὐ πρότερον ἐπιθυμήσας, οὐ παρακλήτους πείσας, οὐκ ἀρχόντων δεη θεὶς, οὐ βασιλέα, οὐκ ἀρχιερέας κολακεύσα;, οὐδὲν, οὐ μέγα, οὐ μικρὸν περὶ τούτου πραγματευσάμενος, οἶδεν ὁ πάντα εἰδώς. Αλλ' οὐδ' ἂν τὴν ἀρχὴν πρὸς τὸν ἀγῶνα κατέβην, τό τε τοῦ θρόνου μέγε θος εὖ εἰδὼς καὶ τὸ ἐνδεὲς ἐμαυτοῦ καὶ ἅμα οὐκ ἀγνοῶν, ὡς πόρρω τῆς ἐξ ἀρχῆς προθυμίας ἡ τοιαύτη διακονία καὶ πρὸς ἡσυχίαν ὁ πατριαρχικός Θρόνος εργῶδες καὶ ἥκιστα ψυχῇ πρὸς Θεὸν δι' ἡσυχίαν νευούσῃ συμβαίνων, ἀλλὰ τὸν μέγαν τοῦτον ἀκούσας, ὡς ὑπερτιθέμενος τὴν καθαίρεσιν. Ἐπεὶ καὶ πνευματικὸν εἰσῆλθον ἀγῶνα τῇ Μητρὶ τοῦ Κυρίου πειθόμενος, μυστικῶς ἐπιστάσῃ καὶ πρὸς τὸν θρόνον ἀλειψάσῃ τὸν ὑψηλὸν καὶ μὴ ἂν ἄλλως ἔχειν τὸ πρᾶγμα διισχυρισαμένῃ. Χρόνου δὲ μηνῶν παρεῤῥυηκότων ἐξ μετὰ τὴν μυστικὴν θέαν ἐκεί την πειθόμενον ἐμαυτὸν παρέσχον, οἷς ὁ θειότατος βασιλεὺς καὶ ἡ τῶν ἱεραρχῶν ὁμήγυρις εψηφίσατο. Καὶ ὑποδὺς τὸν ἀγῶνα τῆς ἱερᾶς ταύτης οἰκονομίας οὐ πρὸς χρημάτων συλλογὴν εἶδον, οὐ τρυφῇ ἐξέδωκα ἐμαυτὸν, οὐ πρὸς τὸ μέγεθος ἀπιδὼν τοῦ θρόνου ὑπερηφάνοις ὀφθαλμοῖς πρὸς τοὺς ἄλλους ἑώρων, οὐκ ἐκαπήλευσα τὴν ἱερωσύνην, οὐχ ύπερ εἶδον ἀδικουμένων, οὐ διέλιπον καὶ βασιλέα φιλάνθρωπον ἔντα πρὸς τὸ φιλανθρωπότερον ἐκκαλούμενα νος καὶ πάσας ὑποδεικνὺς τὰς πρὸς σωτηρίαν ὁδοὺς, τοῖς τὰ ᾿Ακινδύνου ἐσχάτως νοσοῦσι διετέλουν ἀεὶ πολεμῶν, καὶ ὑπ᾽ ἐκείνων βαλλόμενος φανερώς τε καὶ ἀφανῶς, οἰκονομίᾳ δὲ ὑπὲρ ἐκεί νων κατὰ καιρὸν χρώμενος καὶ τὸ καλὸν τῆς μετα νέας προτείνων φάρμακον ὕβρεσιν ὑπ' αὐτῶν ἐπλυνόμην, ὡς ἐν βραχεῖ φάναι, τὸν ὀλίγον τῆς οικονομίας ταύτης καιρὸν ἱδρώτων καὶ πόνων, οὐ ραστώνης ἐποιησάμην. Ἐπεὶ δὲ γεγόνασι τῇ ἁγιω τάτῃ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίᾳ καὶ διάφοροι τόμοι ἐπ' ἀναιρέσει μὲν τῆς ἀθεωτάτης τοῦ Βαρλαάμ καὶ Ακινδύνου αἱρέσεως, τὰ δὲ τῆς ὑγιοῦς κρατύνοντες πίστεως, βούλομαι καὶ περὶ τούτων ὡς ἔχω γνώ μης διὰ βραχέων εἰπεῖν· τὸν ἐκτεθέντα συνοδικὸν τόμον κατὰ τῶν τοῦ Βαρλαὰμ καὶ ᾿Ακινδύνου δογ μάτων κατὰ πρώτην καὶ δευτέραν κρίσιν, ὧν ἡ μὲν ἔξαρχον εἶχε τὸν ἀοίδιμον ἐν βασιλεῦσι καὶ μακα γίτην κῦρ Ανδρόνικον τὸν Παλαιολόγου, τῆς δευτέρας ἐξῆρχεν ὁ νυνὶ τὴν βασιλείαν Ρωμαίων και σμῶν, παρόντος καὶ τοῦ τότε πατριαρχοῦντος καὶ τῆς ἄλλης συνόδου, τοῦτον τὸν τόμον τίθεμαι, καὶ βέβαιον καὶ ἀῤῥαγή είναι διακελεύομαι, καὶ κατὰ τῶν μὴ, ὡς ἐκεῖνος ἔχει, φρονούντων τὴν ἐπιτιμίαν τὴν ἐν ἐκείνῳ τῷ τόμῳ διειλημμένην ἐπανατείνο μαι, τὴν ἕτερον τόμον γεγονότα καὶ τοῦτον συνοδικὰ διαγνώσει ψηφιζομένης καὶ τῆς εὐσεβεστάτης δεσποίνης κυρᾶς ᾿Αννης τῆς Παλαιολογίνης. ἐπ' ἀναιρέσει δὲ τῶν τοῦ Βαρλαάμ δὲ καιρὸς ὥσπερ ἐστὶν τοῦ ῥάψαι κατὰ τὸν Σολο μῶντα, οὕτω δὴ καὶ τοῦ σχίσαι, καὶ τόμος ἐξετέθη τῇ θείᾳ συνόδῳ τῆς ἱερωσύνης ἐκείνους ἀποῤῥτ γνύς, ὡς δὴ καὶ αὐτὸς συνεἶπον, ὑπογραφαῖς οἱ κείαις τοῦτον ἀσφαλισάμενος, καὶ πάλιν διὰ τοῦ παρόντος λόγου τὸ βέβαιον ἐκείνῳ χαρίζομαι· κανὼν εποιήθη μοι, ὕμνον ἔχων τῆς ἁγίας καὶ ὁμοουσίου Τριάδος καὶ ἅμα ἀποῤῥαπίζων καὶ τὴν τοῦ Θεοῦ ἀρτίως Εκκλησίαν αἵρεσιν θορυβοῦσαν, τοῖς ἐκεῖ γεγραμμένοις ἐμμένω, καὶ κατὰ τῶν ἐπιβουλευόν των τῷ γράμματι τοὺς τῆς Ἐκκλησίας θεολόγους συμμάχους καλώ, οὓς καὶ περιέστησα κύκλῳ τῶν Ιερωτάτων μελῶν. Τὴν προσθήκην, ἥτις προσετέθη τῇ ἱερωτάτῃ τῶν ἀρχιερέων ὁμολογία (τοῦτο δὲ ἔθος τῇ Ἐκκλησίᾳ ἐστὶν ἄνωθεν εἰς ἡμᾶς κατιὸν κατὰ τῶν ἀναφυομένων τῇ Ἐκκλησίᾳ σκανδάλων), ήτις οὐδὲ προσθήκη δικαίως ἂν καλοῖτο, ἀλλ᾽ ἀνάπτυξις καὶ διασάφησις τῶν ἀνωτέρω γεγραμμένων, ταύ την τὸ ἀῤῥαγὲς καὶ ἀμεταποίητον ἔχειν βούλομαι, οὐ μικρὰ καὶ αὐτὴν δυναμένην εἰς τὸν ὑπὲρ τῆς ἀληθείας ἀγῶνα· πᾶσι τοῖς τὸν Χριστὸν ὀρθοδόξως προσκυνοῦσι βραχεῖαν ταύτην ὑποθήκην διαχαράτο τω, φεύγειν πάσῃ σπουδῇ τὴν ἀθεωτάτην Βαρλαάμ καὶ ᾿Ακινδύνου καινοτομίαν καὶ τὴν τὰ ἐκείνων φρονούντων κοινωνίαν δαιμόνων κοινωνίας μηδὲν διαφέρειν νομίζειν, πολλῶν μὲν κακῶν αἰτίων γε νομένων τῇ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίᾳ καὶ πολλοῖς ἀτός τους περιπιπτόντων, μάλιστα δὲ τὴν ἁγίαν καὶ οἰκουμενικὴν ἕκτην σύνοδον γυμνῇ τῇ κεφαλῇ ἀθε τούντων καὶ μηδὲν εἶναι ταύτην ποιούντων, τί γε ἐπ' αὐτοῖς ἦκον. Τοῖς κρατίστους μου καὶ ἁγίοις αὐτοκράτορσι εύχομαι παρὰ Θεοῦ πάντα ἀγαθά, τὸ μὲν σκάφος της παρούσης βασιλείας μετὰ τοῦ Θεοῦ κυβερνᾷν, ὥστε ἄγειν μὲν τοὺς ἄλλους, ἀγε σθαι δὲ αὐτοὺς ὑπὸ τοῦ Θεοῦ, κατὰ δὲ τῶν ἐπιφυομένων αὐτοῖς ἐχθρῶν τὴν κραταιὰν καὶ ὑψηλὴν τοῦ Θεοῦ χεῖρα δάκρυσι πολλοῖς ἐκκαλοῦμαι, ὅτι τὴν τοῦ Χριστοῦ κληρονομίαν διὰ σπουδῆς ποιοῦνται εἰς ᾅδου πέταυρον ἀγαγεῖν, καὶ παρακαλῶ καὶ προτρέπω καὶ τούτους καὶ τοὺς τούτων παῖδας ζῆλον ὑπὲρ τῆς εὐσεβείας τρέφειν νεανικὸν καὶ βασιλικαῖς ψυχαῖς πρέποντα, ὡς ἔστιν οὐ λόγον σώζον, τοῖς μὲν ἄλλοις τοὺς πάντας νικᾶν ἀξιοῦν,
εύτερον καὶ πρότερον ὑπολάμπουσα, καὶ τῶν μὲν καὶ ᾿Ακινδύνου δογμάτων.
καὶ τοῦτον βέβαιον εἶναι ἡγούμενος καὶ ῥῆξιν μηδεμίαν ὑποστῆναι καὶ τοῖς ἐναντιουμένοις ἐκείνῳ
τὴν τοῦ Θεοῦ ἀγανάκτησιν ἐπιτείω. Οἶδεν ὁ λογι
σμοὺς καὶ καρδίας ἐτάζων Θεός, ὡς πολλάκις ὑπὲρ
τῶν καθαιρεθέντων ἀρχιερέων ἐπ᾿ ἐμοῦ καὶ δά
κρυον συμπαθείας ἀφῆκα, καὶ τὴν ψυχὴν οὐ μετ
τρίως ἤλγησα ὑπὸ τῆς ἐκείνων διὰ τέλους εν
στάσεω;, καὶ τοῦ θείου δικαίου ἀναγκασθεὶς τῇ
καθαιρέσει τῶν τοιούτων ἐπιψηφίσασθαι ἅπαξ προελόμενος μηδενὶ πικρίας αίτιος καταστῆναι, ὅτι μὴ
πᾶσα ἀνάγκη καὶ ὅτι τὴν ἐκείνων μετάνοιαν έκδε
χόμενος ἡμέραν ἐξ ἡμέρας διετέλουν ἀναβαλλόμε
νος, πολλὰ καὶ δεινὰ καὶ παρὰ τῶν οἰκειοτάτων
ἱερῶν θρόνων ὁ καινοτόμος πατριάρχης τελέως
ἐκβάλλεται, ὁ καὶ πρότερον παρὰ τῶν οἰκείων ὑπα
σπιστῶν καὶ συμμάχων ἐκβεβλημένος, ζητεῖται δὲ
ὁ τὸν οἰκουμενικὸν τοῦτον θρόνον κοσμήσων, καὶ
παρακληθεὶς αὐτὸς ὑπήκουσα, οὐ πρότερον ἐπιθυμήσας, οὐ παρακλήτους πείσας, οὐκ ἀρχόντων δεηθεὶς, οὐ βασιλέα, οὐκ ἀρχιερέας κολακεύσα;, οὐδὲν,
οὐ μέγα, οὐ μικρὸν περὶ τούτου πραγματευσάμενος, οἶδεν ὁ πάντα εἰδώς. Αλλ' οὐδ' ἂν τὴν ἀρχὴν
πρὸς τὸν ἀγῶνα κατέβην, τό τε τοῦ θρόνου μέγεθος εὖ εἰδὼς καὶ τὸ ἐνδεὲς ἐμαυτοῦ καὶ ἅμα οὐκ
ἀγνοῶν, ὡς πόρρω τῆς ἐξ ἀρχῆς προθυμίας ἡ
τοιαύτη διακονία καὶ πρὸς ἡσυχίαν ὁ πατριαρχικός
Θρόνος εργῶδες καὶ ἥκιστα ψυχῇ πρὸς Θεὸν δι'
ἡσυχίαν νευούσῃ συμβαίνων, ἀλλὰ τὸν μέγαν τοῦτον ἀκούσας, ὡς ὑπερτιθέμενος τὴν καθαίρεσιν. Ἐπεὶ
καὶ πνευματικὸν εἰσῆλθον ἀγῶνα τῇ Μητρὶ τοῦ
Κυρίου πειθόμενος, μυστικῶς ἐπιστάσῃ καὶ πρὸς
τὸν θρόνον ἀλειψάσῃ τὸν ὑψηλὸν καὶ μὴ ἂν ἄλλως
ἔχειν τὸ πρᾶγμα διισχυρισαμένῃ. Χρόνου δὲ μηνῶν
παρεῤῥυηκότων ἐξ μετὰ τὴν μυστικὴν θέαν ἐκεί
την πειθόμενον ἐμαυτὸν παρέσχον, οἷς ὁ θειότατος
βασιλεὺς καὶ ἡ τῶν ἱεραρχῶν ὁμήγυρις εψηφίσατο.
Καὶ ὑποδὺς τὸν ἀγῶνα τῆς ἱερᾶς ταύτης οίκονομίας οὐ πρὸς χρημάτων συλλογὴν εἶδον, οὐ τρυφῇ
ἐξέδωκα ἐμαυτὸν, οὐ πρὸς τὸ μέγεθος ἀπιδὼν τοῦ
θρόνου ὑπερηφάνοις ὀφθαλμοῖς πρὸς τοὺς ἄλλους
ἑώρων, οὐκ ἐκαπήλευσα τὴν ἱερωσύνην, οὐχ ύπερεἶδον ἀδικουμένων, οὐ διέλιπον καὶ βασιλέα φιλάνθρωπον ἔντα πρὸς τὸ φιλανθρωπότερον ἐκκαλούμενα
νος καὶ πάσας ὑποδεικνὺς τὰς πρὸς σωτηρίαν
ὁδοὺς, τοῖς τὰ ᾿Ακινδύνου ἐσχάτως νοσοῦσι διετέ
λουν ἀεὶ πολεμῶν, καὶ ὑπ᾽ ἐκείνων βαλλόμενος
φανερώς τε καὶ ἀφανῶς, οἰκονομίᾳ δὲ ὑπὲρ ἐκεί
νων κατὰ καιρὸν χρώμενος καὶ τὸ καλὸν τῆς μετανέας προτείνων φάρμακον ὕβρεσιν ὑπ' αὐτῶν
ἐπλυνόμην, ὡς ἐν βραχεῖ φάναι, τὸν ὀλίγον τῆς
οικονομίας ταύτης καιρὸν ἱδρώτων καὶ πόνων, οὐ
ραστώνης ἐποιησάμην. Ἐπεὶ δὲ γεγόνασι τῇ ἁγιω
τάτῃ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίᾳ καὶ διάφοροι τόμοι ἐπ'
ἀναιρέσει μὲν τῆς ἀθεωτάτης τοῦ Βαρλαάμ καὶ
Ακινδύνου αἱρέσεως, τὰ δὲ τῆς ὑγιοῦς κρατύνοντες
πίστεως, βούλομαι καὶ περὶ τούτων ὡς ἔχω γνώμης διὰ βραχέων εἰπεῖν· τὸν ἐκτεθέντα συνοδικὸν
τόμον κατὰ τῶν τοῦ Βαρλαὰμ καὶ ᾿Ακινδύνου δογμάτων κατὰ πρώτην καὶ δευτέραν κρίσιν, ὧν ἡ μὲν
ἔξαρχον εἶχε τὸν ἀοίδιμον ἐν βασιλεῦσι καὶ μακαγίτην κῦρ Ανδρόνικον τὸν Παλαιολόγου, τῆς δευτέ
ρας ἐξῆρχεν ὁ νυνὶ τὴν βασιλείαν Ρωμαίων και
· σμῶν, παρόντος καὶ τοῦ τότε πατριαρχοῦντος καὶ
τῆς ἄλλης συνόδου, τοῦτον τὸν τόμον τίθεμαι, καὶ
βέβαιον καὶ ἀῤῥαγή είναι διακελεύομαι, καὶ κατὰ
τῶν μὴ, ὡς ἐκεῖνος ἔχει, φρονούντων τὴν ἐπιτιμίαν
τὴν ἐν ἐκείνῳ τῷ τόμῳ διειλημμένην ἐπανατείνο
μαι, τὴν ἕτερον τόμον γεγονότα καὶ τοῦτον συνοδι
κα διαγνώσει ψηφιζομένης καὶ τῆς εὐσεβεστάτης
δεσποίνης κυρᾶς ᾿Αννης τῆς Παλαιολογίνης.
ἐπ' ἀναιρέσει δὲ τῶν τοῦ Βαρλαάμ
δὲ καιρὸς ὥσπερ ἐστὶν τοῦ ῥάψαι κατὰ τὸν Σολομῶντα, οὕτω δὴ καὶ τοῦ σχίσαι, καὶ τόμος ἐξετέθη
τῇ θείᾳ συνόδῳ τῆς ἱερωσύνης ἐκείνους ἀποῤῥτ
γνύς, ὡς δὴ καὶ αὐτὸς συνεἶπον, ὑπογραφαῖς οἱκείαις τοῦτον ἀσφαλισάμενος, καὶ πάλιν διὰ τοῦ
παρόντος λόγου τὸ βέβαιον ἐκείνῳ χαρίζομαι· κανὼν
εποιήθη μοι, ὕμνον ἔχων τῆς ἁγίας καὶ ὁμοουσίου
Τριάδος καὶ ἅμα ἀποῤῥαπίζων καὶ τὴν τοῦ Θεοῦ
ἀρτίως Εκκλησίαν αἵρεσιν θορυβοῦσαν, τοῖς ἐκεῖ
γεγραμμένοις ἐμμένω, καὶ κατὰ τῶν ἐπιβουλευόν
των τῷ γράμματι τοὺς τῆς Ἐκκλησίας θεολόγους
συμμάχους καλώ, οὓς καὶ περιέστησα κύκλῳ τῶν
Ιερωτάτων μελῶν. Τὴν προσθήκην, ἥτις προσετέθη
τῇ ἱερωτάτῃ τῶν ἀρχιερέων ὁμολογία (τοῦτο δὲ ἔθος
τῇ Ἐκκλησίᾳ ἐστὶν ἄνωθεν εἰς ἡμᾶς κατιὸν κατὰ
τῶν ἀναφυομένων τῇ Ἐκκλησίᾳ σκανδάλων), ήτις
οὐδὲ προσθήκη δικαίως ἂν καλοῖτο, ἀλλ᾽ ἀνάπτυξις
καὶ διασάφησις τῶν ἀνωτέρω γεγραμμένων, ταύ
την τὸ ἀῤῥαγὲς καὶ ἀμεταποίητον ἔχειν βούλομαι,
οὐ μικρὰ καὶ αὐτὴν δυναμένην εἰς τὸν ὑπὲρ τῆς
ἀληθείας ἀγῶνα· πᾶσι τοῖς τὸν Χριστὸν ὀρθοδόξως
προσκυνοῦσι βραχεῖαν ταύτην ὑποθήκην διαχαράτο
τω, φεύγειν πάσῃ σπουδῇ τὴν ἀθεωτάτην Βαρλαάμ
καὶ ᾿Ακινδύνου καινοτομίαν καὶ τὴν τὰ ἐκείνων
φρονούντων κοινωνίαν δαιμόνων κοινωνίας μηδὲν
διαφέρειν νομίζειν, πολλῶν μὲν κακῶν αἰτίων γενομένων τῇ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίᾳ καὶ πολλοῖς ἀτός
τους περιπιπτόντων, μάλιστα δὲ τὴν ἁγίαν καὶ
οἰκουμενικὴν ἕκτην σύνοδον γυμνῇ τῇ κεφαλῇ ἀθε
τούντων καὶ μηδὲν εἶναι ταύτην ποιούντων, τί γε
ἐπ' αὐτοῖς ἦκον. Τοῖς κρατίστους μου καὶ ἁγίοις
αὐτοκράτορσι εύχομαι παρὰ Θεοῦ πάντα ἀγαθά, τὸ
μὲν σκάφος της παρούσης βασιλείας μετὰ τοῦ
Θεοῦ κυβερνᾷν, ὥστε ἄγειν μὲν τοὺς ἄλλους, ἀγεσθαι δὲ αὐτοὺς ὑπὸ τοῦ Θεοῦ, κατὰ δὲ τῶν ἐπιφυομένων αὐτοῖς ἐχθρῶν τὴν κραταιὰν καὶ ὑψηλὴν τοῦ
Θεοῦ χεῖρα δάκρυσι πολλοῖς ἐκκαλοῦμαι, ὅτι τὴν
τοῦ Χριστοῦ κληρονομίαν διὰ σπουδῆς ποιοῦνται
εἰς ᾅδου πέταυρον ἀγαγεῖν, καὶ παρακαλῶ καὶ
προτρέπω καὶ τούτους καὶ τοὺς τούτων παῖδας
ζῆλον ὑπὲρ τῆς εὐσεβείας τρέφειν νεανικὸν καὶ
βασιλικαῖς ψυχαῖς πρέποντα, ὡς ἔστιν οὐ λόγον
σώζον, τοῖς μὲν ἄλλοις τοὺς πάντας νικᾶν ἀξιοῦν,
col. 1301–1302page 153 of 238
PG 152:1301τὴν μητέρα καὶ τοὺς ἀδελφοὺς καὶ τὰς ἀδελφὰς πτωχοὺς ὄντας καὶ πρὸς Θεὸν βλέποντας Θεῷ τε καὶ τῇ θείᾳ βασιλικῇ ψυχῇ παρατίθεμαι· οἶδα γὰρ τὴν αὐτοῦ συμπάθειαν, καὶ ὡς ὑπὲρ αὐτῶν φροντιεί, παρὰ Θεοῦ τεταγμένος πατὴρ πτωχῶν καὶ εἶναι καὶ λέγεσθαι. Πᾶσι Χριστιανοῖς τὴν ἐν Θεῷ συγχώρησιν, ὥσπερ τινὰ κλῆρον ἀφίημι καὶ ἁμαρτιῶν ἄφεσιν καὶ βασιλείας οὐρανῶν ἐπεύχομαι μέθεξιν. Τὸν εὐ ρεθέντα σῖτον ὀλίγον καὶ οἶνον ὀλίγον ἐν τῷ πατριαρχεῖα διαμερισθῆναι βούλομαι εἰς τρεῖς μερί δας ἐπίσης, ὧν τὴν μὲν μίαν οἱ κληρικοὶ λαβέτωσαν ἐπίσης, τὴν δευτέραν αἱ πτωχαὶ αἱ καλογραίαι, τὴν δὲ λοιπὴν οἱ μετ᾿ ἐμοῦ μοναχοὶ ἀδελφοὶ καὶ κοσμικοὶ ἐχέτωσαν. Ὡσαύτως καὶ τὰ ἱμάτιά μου ἀφίημι καὶ ταῦτα τοῖς μετ᾿ ἐμοῦ ἀδελφοῖς, ἀλλὰ δὴ καὶ τὴν πενιχράν μου στρωμνήν. Ἐπεὶ δὲ διὰ τὴν τοῦ πατριαρχείου στενοχωρίαν καὶ τὴν που λυήμερον ταύτην νόσον καὶ χρεῶν περιεπίσομεν βάρει αναβιβαζομένων εἰς ὑπέρπυρα, ὅσα δῆτα καὶ ποσοῦνται, ἃ ὁ τιμιώτατος ἐν μοναχοῖς ἀγαπητὸς κατὰ πνεῦμα υἱὸς τῆς ἡμῶν μετριότητος κῦρ Θεοδώρητος κατὰ λεπτὸν οἶδε, ἀφίημι πρὸς τοὺς δανειστὰς, τόν τε ἐντιμότατον κῦρ Ανδρέαν τὸν Οστιάριον τῆς καθ' ἡμᾶς ἁγιωτάτης τοῦ Θεοῦ Μεγάλης Εκκλησίας καὶ τὸν κῦρ Μανουὴλ τὸν Ζύμαρχον καὶ τὴν κῦρ Ξένον τὸν ᾿Αγαπητόν, δ ἀπῄωρημένοι εἶχον ἐγκόλπιον, καὶ βαρύτατον ἐπι τίμιον ἐπανατείνομαι κατὰ τῶν διενοχλησόντων αὐτ τοῖς, ἕως ἂν ἀποδοθῇ τούτοις τὸ χρέος ἢ παρὰ τοῦ δημοσίου, ἀφ' ὧν ὑπερπύρων δέδωκεν ὁ θειότατος βασιλεὺς τῇ Ἐκκλησίᾳ, ἢ ἀπὸ τοῦ εἰσοδήματος τοῦ χωρίου τῆς ἐκκλησίας τοῦ Πασπαρά· τὸν δὲ οἰκο νόμον τοῦ τοιούτου χωρίου, τὸν μοναχὸν κῦρ Δια νύσιον, βούλομαι ἀνενόχλητον αὐτὸν εἶναι παρὰ τῶν βουλομένων αὐτὸν ἀδικεῖν· καὶ εἴ τι δὲ εἰσκομίσαι ὀφείλων, οὐκ ἐδαπάνησε τοῦτο εἰς τὰς ἐξόδους τῶν ζευγαρίων, ἀλλ' ὑπελείφθη αὐτῷ, καὶ ταῦτα φέροντος τῇ κοινότητι τῶν μετ' ἐμοῦ ἀδελφῶν προκείσθωσαν, συναριθμουμένου καὶ αὐτοῦ. ᾿Αρτο ποιῷ τῷ Βαλσαμὼν ὀφείλονται ὑπέρπυρα τέσσαρα, καὶ γενέσθω κἀκείνῳ τὸ ἱκανὸν, ἐξ ὧν καὶ τοῖς ἄλλοις δανεισταῖς. Τοῖς ἐν Χριστῷ ἀδελφοῖς μου τοῖς πτωχοῖς ἀπόμοιρα τις γενέσθω σίτου καὶ οίνου ἀπὸ τῶν τῆς μερίδος τῶν καλογραιῶν καὶ τῶν μετ' ἐμοῦ ἀδελφῶν. Καὶ τοῦ τὴν ἐμὴν ταύτην ἔγγραφον βούλησιν τὸ βέβαιον ἔχειν καὶ ἀδιάβλητον τῇ αὐτ τοχείρῳ ὑποσημανσίᾳ τῆς ἡμῶν μετριότητος ἐβε βαιώθη, ἐφείλοντος παντὸς ἐμμένειν τοῖς καταγε γραμμένοις καὶ τὸν τῆς εὐπειθείας μισθὸν ἐκδέ. χεσθαι παρὰ θεοῦ. ἐν δὲ τοῖς ὑπὲρ εὐσεβείας ἀγῶσι, ἡ κοσμεῖ τούκαὶ ὑπὲρ αὐτῶν ἀξίως τῆς ἑαυτοῦ ψυχῆς διανοηθῇ, τους πολλῷ πλέον τοῦ διαδήματος, ἡττωμένους ἐνέων δοχεῖν, τῷ δὲ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αὐτο κράτορι τῷ Καντακουζηνῷ ἰδίως τάδε διαχαράττω τα γράμματα· ἴστω δή, σαφῶς ἔστω, ὡς οὐδενὶ τῶν ἀγαθῶν ἄμοιρον ἀφῆκεν αὐτὸν ὁ Θεὸς, ὅσα βασιλέα τέλειον κοσμεῖν οἶδεν· φρονήσει τε γὰρ αὐτὸν ὑπὲρ τοὺς ἀνθρώπους τοὺς ἐπὶ τῆς ἡμετέρας κατεκόσμησε γενεάς, καὶ συνέσεως καὶ ἐμπειρίας καὶ τῆς ἄλλης στρατιωτικῆς ἐπιστήμης ταμεῖον τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν ἔδειξε, δογμάτων θείων κριτὴν καὶ ἀγωνιστὴν αὐτὸν ἀπειργάσατο, πολλοῖς δεινοῖς ὁμιλήσαντι καὶ παρὰ πολλῶν ἐπιβουλευθέντι τέλος χεῖρα ὀρέγει κειμένῳ τούτῳ, καὶ βασιλέα Χριστιανῶν ἀναδείκνυσι παραδόξως. Τούτων πάντων τῶν πλεονεκτημάτων ἀπαιτηθήσεται τοὺς καρποὺς ἐν τῇ κοινῇ τοῦ γένους ὁμολογίᾳ παρὰ τοῦ βασιλεύσαντος αὐτὸν Θεοῦ. Διαναστήτω τοίνυν ὑπὲρ τῆς εὐσε βείας, διαθερμανθήτω τὴν ψυχήν, εἰπάτω καὶ αὐ τός· 'Ο ζῆλος τοῦ οἴκου σου κατέφαγέ με. Ο αὐτὸς ἔστω καὶ τὸν ὑπὲρ εὐσεβείας ἐπέχων λόγον, ὁ αὐτὸς διαναστήτω καὶ πρὸς τὴν ἐκδίκησιν, εἰς μνήμην ἐλθέτω τοῦ βασιλεύσαντος αὐτὸν Ἰησοῦ ἐκεῖνός τε γὰρ τῆς τῶν ἀνθρώπων σωτηρίας γενό μενος αὐτουργός, ὁ αὐτὸς καὶ ἀντικρινόμενος ἦν τῷ διαβόλῳ καὶ δικαιοκρισίᾳ τοῦτον καταβαλών, ὁ αὐτὸς καὶ τὴν αὐτοῦ τυραννίδα διέλυσε, τῇ θεϊκῇ δυνάμει χρησάμενος, καὶ οὗτος τὸν Χριστὸν μιμη. σάμενος, ὅσον ἐφικτόν, καὶ ὑπὲρ τῆς ἀληθείας ἀγω ν ζέσθω, καὶ νικάτω νίκην εὐσεβείας αγωνιστῇ Ο πρέπουσαν, καὶ βασιλικῶς ταύτην τῇ Ἐκκλησίᾳ Θεοῦ βραβευέτω, τοὺς λύκους ἀποδιώκων καὶ τὴν βασιλείαν κοσμῶν τῷ ὑπὲρ εὐσεβείας ζήλῳ, καὶ τούτοις διὰ τέλους ἐμμένων, βασιλείας ἀλλάξεται βασιλείαν τῆς ἐπικήρου μηδέποτε λυομένην. ἐγγυῶμαι τοῦτο σαφῶς, τούτου δέομαι ὑπὲρ τῶν πτω χῶν τῶν κληρικῶν, ἵνα ἅπερ ὑπέρπυρα προευερ γέτησεν αὐτοὺς χάριν ῥόγας αὐτῶν, διὰ θείου προσ τάγματος ταῦτα παρὰ τοῦ δημοσίου δοθῶσιν ἀνυστερήτως· οἶδε γὰρ ἡ κραταιὰ καὶ ἁγία βασιλεία αὐτοῦ, ὡς πένητες τὸ παράπαν εἰσὶ, καὶ ὡς ἔκδου λεύουσι διηνεκῶς τῇ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίᾳ, καὶ ὡς οἱ πλείους τούτων ἀνθρωπίνως πρὸς οὐδὲν άλλο βλέπουσιν ἢ πρὸς τὸ τεταγμένον κατ' ἔτος αὐτοῖς, καὶ ὅτι καὶ τὰ ἐμαυτοῦ μνημόσυνα ἀπὸ τῶν ὑπερπύρων τούτων ετάχθησαν τελεσθῆναι. Ο δεν ή κραταιὰ καὶ ἁγία βασιλεία αὐτοῦ τὴν τῆς Ἐκκλησίας στενοχωρίαν, καὶ ὡς οὐδὲ τῶν ἀναγκαίων αὐτῶν ἦμεν ἐν εὐπορίᾳ ἀεὶ διά τε τὸ γεγυμνωμένην καθάπαξ τὴν Ἐκκλησίαν εὑρεῖν καὶ διὰ τὸ τὰς ἐρχομένας προσόδους μικρὰς καὶ εὐτε λεῖς εἶναι καὶ πάσας σχεδὸν εἰς τὰς τῶν πενήτων εἰσέρχεσθαι χεῖρας, διὰ τοῦτο καὶ οἱ εὑρισκόμενοι μετ᾿ ἐμοῦ ἀδελφοί οι τε μοναχοὶ καὶ οἱ κοσμικοί ταλαιπώρως διετέλουν βιοῦντες· τούτους ἀφίημι τῇ προνοίᾳ τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ εὐσεβοῦς βασιλέως, ἵνα Υπογέγραπται δὲ ἡ τοιαύτη διαθήκη κατά μῆνα Φευρουάριον τῆς ἐνισταμένης τρίτης ινδ. τοῦ ςω πεντηκοστοῦ ὀγδόου ἔτους. † Εἶχε καὶ τὸ πρωτότυπον διὰ τῆς ἁγίας ἐκεί νου χειρὸς τό· Μηνὶ Φευρουαρίῳ ίνδ. γ'.
τὴν μητέρα καὶ τοὺς ἀδελφοὺς καὶ τὰς ἀδελφὰς
πτωχοὺς ὄντας καὶ πρὸς Θεὸν βλέποντας Θεῷ τε
καὶ τῇ θείᾳ βασιλικῇ ψυχῇ παρατίθεμαι· οἶδα γὰρ τὴν
αὐτοῦ συμπάθειαν, καὶ ὡς ὑπὲρ αὐτῶν φροντιεί,
παρὰ Θεοῦ τεταγμένος πατὴρ πτωχῶν καὶ εἶναι καὶ
λέγεσθαι. Πᾶσι Χριστιανοῖς τὴν ἐν Θεῷ συγχώρησιν,
ὥσπερ τινὰ κλῆρον ἀφίημι καὶ ἁμαρτιῶν ἄφεσιν
καὶ βασιλείας οὐρανῶν ἐπεύχομαι μέθεξιν. Τὸν εὐ
ρεθέντα σῖτον ὀλίγον καὶ οἶνον ὀλίγον ἐν τῷ πατριαρχεία διαμερισθῆναι βούλομαι εἰς τρεῖς μερί
δας ἐπίσης, ὧν τὴν μὲν μίαν οἱ κληρικοὶ λαβέτω
σαν ἐπίσης, τὴν δευτέραν αἱ πτωχαὶ αἱ καλογραίαι,
τὴν δὲ λοιπὴν οἱ μετ᾿ ἐμοῦ μοναχοὶ ἀδελφοὶ καὶ
κοσμικοὶ ἐχέτωσαν. Ὡσαύτως καὶ τὰ ἱμάτιά μου
ἀφίημι καὶ ταῦτα τοῖς μετ᾿ ἐμοῦ ἀδελφοῖς, ἀλλὰ
δὴ καὶ τὴν πενιχράν μου στρωμνήν. Ἐπεὶ δὲ διὰ
τὴν τοῦ πατριαρχείου στενοχωρίαν καὶ τὴν που
λυήμερον ταύτην νόσον καὶ χρεῶν περιεπίσομεν
βάρει αναβιβαζομένων εἰς ὑπέρπυρα, ὅσα δῆτα
καὶ ποσοῦνται, ἃ ὁ τιμιώτατος ἐν μοναχοῖς ἀγαπητὸς κατὰ πνεῦμα υἱὸς τῆς ἡμῶν μετριότητος κῦρ
Θεοδώρητος κατὰ λεπτὸν οἶδε, ἀφίημι πρὸς τοὺς
δανειστὰς, τόν τε ἐντιμότατον κῦρ Ανδρέαν τὸν
Οστιάριον τῆς καθ' ἡμᾶς ἁγιωτάτης τοῦ Θεοῦ
Μεγάλης Εκκλησίας καὶ τὸν κῦρ Μανουὴλ τὸν
Ζύμαρχον καὶ τὴν κῦρ Ξένον τὸν ᾿Αγαπητόν, δ
ἀπῄωρημένοι εἶχον ἐγκόλπιον, καὶ βαρύτατον ἐπιτίμιον ἐπανατείνομαι κατὰ τῶν διενοχλησόντων αὐτ
τοῖς, ἕως ἂν ἀποδοθῇ τούτοις τὸ χρέος ἢ παρὰ τοῦ
δημοσίου, ἀφ' ὧν ὑπερπύρων δέδωκεν ὁ θειότατος
βασιλεὺς τῇ Ἐκκλησίᾳ, ἢ ἀπὸ τοῦ εἰσοδήματος τοῦ
χωρίου τῆς ἐκκλησίας τοῦ Πασπαρά· τὸν δὲ οἰκο
νόμον τοῦ τοιούτου χωρίου, τὸν μοναχὸν κῦρ Δια
νύσιον, βούλομαι ἀνενόχλητον αὐτὸν εἶναι παρὰ
τῶν βουλομένων αὐτὸν ἀδικεῖν· καὶ εἴ τι δὲ εἰσκομίσαι ὀφείλων, οὐκ ἐδαπάνησε τοῦτο εἰς τὰς ἐξόδους
τῶν ζευγαρίων, ἀλλ' ὑπελείφθη αὐτῷ, καὶ ταῦτα
φέροντος τῇ κοινότητι τῶν μετ' ἐμοῦ ἀδελφῶν
προκείσθωσαν, συναριθμουμένου καὶ αὐτοῦ. ᾿Αρτοποιῷ τῷ Βαλσαμὼν ὀφείλονται ὑπέρπυρα τέσσαρα,
καὶ γενέσθω κἀκείνῳ τὸ ἱκανὸν, ἐξ ὧν καὶ τοῖς
ἄλλοις δανεισταῖς. Τοῖς ἐν Χριστῷ ἀδελφοῖς μου
τοῖς πτωχοῖς ἀπόμοιρα τις γενέσθω σίτου καὶ οίνου
ἀπὸ τῶν τῆς μερίδος τῶν καλογραιῶν καὶ τῶν μετ'
ἐμοῦ ἀδελφῶν. Καὶ τοῦ τὴν ἐμὴν ταύτην ἔγγραφον
βούλησιν τὸ βέβαιον ἔχειν καὶ ἀδιάβλητον τῇ αὐτ
τοχείρῳ ὑποσημανσίᾳ τῆς ἡμῶν μετριότητος ἐβεβαιώθη, ἐφείλοντος παντὸς ἐμμένειν τοῖς καταγε
γραμμένοις καὶ τὸν τῆς εὐπειθείας μισθὸν ἐκδέ.
χεσθαι παρὰ θεοῦ.
ἐν δὲ τοῖς ὑπὲρ εὐσεβείας ἀγῶσι, ἡ κοσμεῖ τού- καὶ ὑπὲρ αὐτῶν ἀξίως τῆς ἑαυτοῦ ψυχῆς διανοηθῇ,
τους πολλῷ πλέον τοῦ διαδήματος, ἡττωμένους
ἐνέων δοχεῖν, τῷ δὲ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αὐτοκράτορι τῷ Καντακουζηνῷ ἰδίως τάδε διαχαράττω
τα γράμματα· ἴστω δή, σαφῶς ἔστω, ὡς οὐδενὶ τῶν
ἀγαθῶν ἄμοιρον ἀφῆκεν αὐτὸν ὁ Θεὸς, ὅσα βασιλέα
τέλειον κοσμεῖν οἶδεν· φρονήσει τε γὰρ αὐτὸν ὑπὲρ
τοὺς ἀνθρώπους τοὺς ἐπὶ τῆς ἡμετέρας κατεκόσμησε γενεάς, καὶ συνέσεως καὶ ἐμπειρίας καὶ
τῆς ἄλλης στρατιωτικῆς ἐπιστήμης ταμεῖον τὴν
ἑαυτοῦ ψυχὴν ἔδειξε, δογμάτων θείων κριτὴν καὶ
ἀγωνιστὴν αὐτὸν ἀπειργάσατο, πολλοῖς δεινοῖς ὅμιλήσαντι καὶ παρὰ πολλῶν ἐπιβουλευθέντι τέλος
χεῖρα ὀρέγει κειμένῳ τούτῳ, καὶ βασιλέα Χριστιανῶν ἀναδείκνυσι παραδόξως. Τούτων πάντων τῶν
πλεονεκτημάτων ἀπαιτηθήσεται τοὺς καρποὺς ἐν τῇ
κοινῇ τοῦ γένους ὁμολογίᾳ παρὰ τοῦ βασιλεύσαντος
αὐτὸν Θεοῦ. Διαναστήτω τοίνυν ὑπὲρ τῆς εὐσε
βείας, διαθερμανθήτω τὴν ψυχήν, εἰπάτω καὶ αὐ
τός· 'Ο ζῆλος τοῦ οἴκου σου κατέφαγέ με. Ο
αὐτὸς ἔστω καὶ τὸν ὑπὲρ εὐσεβείας ἐπέχων λόγον,
ὁ αὐτὸς διαναστήτω καὶ πρὸς τὴν ἐκδίκησιν, εἰς
μνήμην ἐλθέτω τοῦ βασιλεύσαντος αὐτὸν Ἰησοῦ·
ἐκεῖνός τε γὰρ τῆς τῶν ἀνθρώπων σωτηρίας γενόμενος αὐτουργός, ὁ αὐτὸς καὶ ἀντικρινόμενος ἦν
τῷ διαβόλῳ καὶ δικαιοκρισίᾳ τοῦτον καταβαλών, ὁ
αὐτὸς καὶ τὴν αὐτοῦ τυραννίδα διέλυσε, τῇ θεϊκῇ
δυνάμει χρησάμενος, καὶ οὗτος τὸν Χριστὸν μιμη.
σάμενος, ὅσον ἐφικτόν, καὶ ὑπὲρ τῆς ἀληθείας ἀγων ζέσθω, καὶ νικάτω νίκην εὐσεβείας αγωνιστῇ Ο
πρέπουσαν, καὶ βασιλικῶς ταύτην τῇ Ἐκκλησίᾳ
Θεοῦ βραβευέτω, τοὺς λύκους ἀποδιώκων καὶ τὴν
βασιλείαν κοσμῶν τῷ ὑπὲρ εὐσεβείας ζήλῳ, καὶ
τούτοις διὰ τέλους ἐμμένων, βασιλείας ἀλλάξεται
βασιλείαν τῆς ἐπικήρου μηδέποτε λυομένην. Εγγυώμαι τοῦτο σαφῶς, τούτου δέομαι ὑπὲρ τῶν πτω
χῶν τῶν κληρικῶν, ἵνα ἅπερ ὑπέρπυρα προευεργέτησεν αὐτοὺς χάριν ῥόγας αὐτῶν, διὰ θείου προστάγματος ταῦτα παρὰ τοῦ δημοσίου δοθῶσιν ἀνυ
στερήτως· οἶδε γὰρ ἡ κραταιὰ καὶ ἁγία βασιλεία
αὐτοῦ, ὡς πένητες τὸ παράπαν εἰσὶ, καὶ ὡς ἔκδουλεύουσι διηνεκῶς τῇ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίᾳ, καὶ
ὡς οἱ πλείους τούτων ἀνθρωπίνως πρὸς οὐδὲν
άλλο βλέπουσιν ἢ πρὸς τὸ τεταγμένον κατ' ἔτος
αὐτοῖς, καὶ ὅτι καὶ τὰ ἐμαυτοῦ μνημόσυνα ἀπὸ
τῶν ὑπερπύρων τούτων ετάχθησαν τελεσθῆναι.
Ο δεν ή κραταιὰ καὶ ἁγία βασιλεία αὐτοῦ τὴν
τῆς Ἐκκλησίας στενοχωρίαν, καὶ ὡς οὐδὲ τῶν
ἀναγκαίων αὐτῶν ἦμεν ἐν εὐπορίᾳ ἀεὶ διά τε τὸ
γεγυμνωμένην καθάπαξ τὴν Ἐκκλησίαν εὑρεῖν καὶ
διὰ τὸ τὰς ἐρχομένας προσόδους μικρὰς καὶ εὐτε
λεῖς εἶναι καὶ πάσας σχεδὸν εἰς τὰς τῶν πενήτων
εἰσέρχεσθαι χεῖρας, διὰ τοῦτο καὶ οἱ εὑρισκόμενοι
μετ᾿ ἐμοῦ ἀδελφοί οι τε μοναχοὶ καὶ οἱ κοσμικοί
ταλαιπώρως διετέλουν βιοῦντες· τούτους ἀφίημι τῇ
προνοίᾳ τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ εὐσεβοῦς βασιλέως, ἵνα
Υπογέγραπται δὲ ἡ τοιαύτη διαθήκη κατά
μῆνα Φευρουάριον τῆς ἐνισταμένης τρίτης ινδ.
τοῦ ςω πεντηκοστοῦ ὀγδόου ἔτους.
† Εἶχε καὶ τὸ πρωτότυπον διὰ τῆς ἁγίας ἐκείνου χειρὸς τό· Μηνὶ Φευρουαρίῳ ίνδ. γ'.
Part IPars Prima
col. 1303–1304page 154 of 238
Callistus et Philotheus
PG 152:1303ΜΗΝΙ ΙΟΥΝΙΟ ΔΕΚΑΤΗ, ΗΜΕΡΑ ΠΕΜΠΤΗ, ΙΝΔ. ΤΡΙΤΗΣ, ΠΡΟΕΒΛΗΘΗ Ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΤΟΣ ΗΜΩΝ ΔΕΣΠΟΤΗΣ, Ο ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΚΥΡ ΚΑΛΛΙΣΤΟΣ ΚΑΙ ΗΡΞΑΝΤΟ ΚΑΤΑΣΤΡΩΝ ΝΥΣΘΑΙ ΕΝ ΤΩ ΠΑΡΟΝΤΙ ΚΩΔΙΚΙΟ ΑΙ ΣΥΝΟΔΙΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΤΑ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΕΓΓΡΑΦΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ. 1. στάσεως, οὐκ ἐπαύσατο πάντας μετερχόμενος καὶ Η Διδασκαλία, ὅτε ἡ τὰ μαγικὰ πρότερον ἐξησκημένη Αμαραντίνα παραινέσει καὶ εἰσηγήσει του παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου τοῦ πατριάρχου τὸ μοναχικὸν ὑπῆλθε σχῆμα. ἀγαθότητι ἐν ἀσφαλεῖ θεμελίῳ ταύτην ἐπῳκοδόμησε, καὶ οἱ ἀπὸ τῆς τοῦ Κυρίου χάριτος προβεβλημένοι κατά διαδοχήν προμάχεσθαι τῆς ἀληθείας τὰς τοῦ πολεμίου καὶ βασκάνου ἐχθροῦ μηχανὰς καὶ ἐπιβουλὰς κακῶς ἀναφυομένας ἐκτέμνουσι τῇ ματ χαίρᾳ τοῦ Πνεύματος, καὶ εἰς τὸ μηδὲν ἀφανίζουσιν. Επε: τοίνυν αὐτὸς ὁ πονηρὸς καὶ κοινὸς τοῦ γένους ἡμῶν ἐπίβουλος καὶ πολέμιος καὶ ἐχθρὸς, ὡς εἴρη ται, καὶ τῶν ζιζανίων σπορεὺς μὴ φέρων ὡς ἀνω θρωποκτόνος τὴν ἧτταν, ἄλλοτε ἄλλοις κέχρηται δελεάσμασι καὶ ἐπιβουλαῖς, διαστρέφων τὸ χριστιανικὸν γένος, ὑπὲρ οὗ Χριστὸν τὸν ἀληθινὸν Θεὸν μεταχειριζόμενος τρόπους, ὥστε ἀθλίως ἐκπεσεῖν τοῦτο τῶν ἀγαθῶν ἐκείνων, δι' ὧν ἐτιμήθη, καὶ εἰς μυρίας πλάνας καταπεσεῖν, ὅθεν καὶ διὰ τὴν γεγο μένην λήθην τῆς θείας ἐκείνης ἐντολῆς τῆς τῷ πρώτῳ ἀνθρώπῳ δοθείσης καὶ τὴν ἐπελθοῦσαν, φεῦ! παράβασιν Θεὸς αὐτὸς ἀπὸ τῶν οἰκείων † Εν Κυρίῳ γνησιώτατοι καὶ ἀγαπητοὶ υἱοὶ τῆς οἰκτιρμῶν κινηθεὶς κἀντεῦθεν τὸ οἰκεῖον πλάσμα ἡμῶν μετριότητος, χάριν, εἰρήνην, ἔλεος, εὐθηνίαν γνησίως ἀνακαλούμενος ἐξ οὐρανοῦ κατέρχεται, τε τῶν ἀγαθῶν καὶ ψυχικήν σωτηρίαν ἐπεύχεται καὶ ἄνθρωπος γίνεται, σαρκωθεὶς ἐκ τῆς πανυ ὑμῖν ἡ μετριότης ἡμῶν ἀπὸ Θεοῦ παντοκράτορος. περάγνου Δεσποίνης ἡμῶν καὶ 'Αειπαρθένου Θεοτό Οἴδατε, ἐν Χριστῷ τέκνα μου ἀγαπητά, ὅπως κου, καὶ πάθη τὰ σωτήρια παθεῖν ὑπὲρ τῆς ἁπάν προσεκαλέσατο ἡμᾶς ὁ Θεὸς ἀποῤῥήτοις λόγοις καὶ των καταδέχεται σωτηρίας, καὶ τὸ αἷμα τὸ πανάγιον κρίμασιν αὐτοῦ εἰς τὸν πατριαρχικὸν θρόνον, οὔτε ἐξέχεε, δι' οὗ καὶ τὴν τοῦ διαβόλου τελείως κατέ ῦν ἐγινώσκομεν τὴν εἰς τοῦτο πρόσκλησιν, οὔτε η λυσε τυραννίδα, καὶ ἀκρογωνιαῖος λίθος γενόμενος τῆς πνευματικῆς ταύτης ἀρχῆς ἐπεθυμήσαμεν, " τῆς αὐτοῦ Ἐκκλησίας ἄκρα φιλανθρωπίᾳ καὶ οὔτε μὴν ἐσπουδάσαμεν οἴκοθεν, ἀλλ' οὐδὲ ταῖς ἀπὸ τῶν φίλων συνάρσεσιν ἐχρησάμεθα, ἢ ἐβουλήθημεν ἁρπάσαι τὴν δόξαν ταύτην καὶ τὸ ἀξίωμα, ὑπὸ θεῷ μάρτυρι. Ἐπεὶ δὲ τὸ ἀντιβαίνειν εἰς τέλος τῇ θείᾳ βουλῇ οὐ λυσιτελὲς ἐκρίναμεν εἶναι, πάντα ποιοῦντος αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ καὶ μετασκευάζοντος, ὡς οὐδεὶςδύναται συνιέναι, αὐτῷ τὰ καθ᾿ ἡμᾶς ἐπιτρέψαντες, τῷ τοὺς ἀδυνάτους ενισχύοντι καὶ τῷ φωτὶ τοῦ παναγίου Πνεύματος τοὺς ἀμαθεῖς σοφίζοντι καὶ τοὺς ἀγραμμάτους διδάσκοντι, εἰ καὶ μηδέν τι τῶν εἰς τοῦτο φερόντων συνέγνωμεν ἑαυτοῖς, ὅμως δεδώ καμεν ἡμᾶς αὐτοὺς ὑπηρετῆσαι τῷ θείῳ τούτῳ βουλήματι, ἔνθεν τοι καὶ ὡς ἀπὸ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τὴν προστασίαν τῶν ἡμετέρων ψυ χῶν ἀναδεξάμενοι, καὶ κατὰ τὸν μέγαν Απόστολον χρέος ἀπαραίτητον ἔχοντες ἀγρυπνεῖν ὑπὲρ σωτη ρίας τῶν ψυχῶν ὑμῶν, ὡς λόγον ἀποδώσοντες διὰ τοῦτο, καὶ νυκτὸς καὶ ἡμέρας ἀναγκαῖον κρίνομεν μετὰ τοῦ ὑπερεύχεσθαι καὶ γράφειν καὶ παραινεῖν καὶ εἰσηγεῖσθαι πρὸς ὑμᾶς τὰ θεοφιλῆ καὶ ψυχω φελῆ, ἐπεὶ καὶ τούτου χάριν ετάχθησαν οἱ ποιμένες, καθὼς ὁ Κύριος ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις ἐδίδαξεν. Ἰδου τοίνυν προσέχειν τοῖς λεγομένοις παρακαλοῦμεν τὴν ἡμετέραν ἀγάπην· ἴσως γὰρ ἄν τι ἐντεῦθεν καὶ ὠφέλιμον λάβητε. Ο πανοικτίρμων καὶ φιλάγαθος Κύριος, ὁ ἀληθής Θεὸς ἡμῶν ἀπὸ τῆς οἰκείας αὐτοῦ χρηστότητος τὸ ἀνθρώπινον γένος ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι παραγαγών, τῇ ἰδίᾳ εἰκόνι τοῦτο ἐτίμησε, καὶ τῆς τοῦ παραδείσου του φῆς καὶ ἀπολαύσεως κατηξίωσεν· ὁ δὲ ἀντικείμενος καὶ κοινὸς ἐχθρὸς καὶ πολέμιος, φθονήσας αὐτῷ τῆς μακαρίας καὶ καλῆς ἐκείνης διαγωγής τε καὶ κατα μεν καταδεξάμενον τὸν ὑπὲρ ἁπάντων σωτη ριώδη θάνατον, καὶ ἐπὶ καιρῶν διαφόρων ὀργάνοις χρῆται πρὸς ὑπουργίαν τῆς κακίας αὐτοῦ καὶ πρὸ τοῦ νόμου καὶ μετὰ τὸν νόμον εἰς εἰδωλολατρείαν ὑπεσκέλισε τοὺς ἀνθρώπους, μετὰ δὲ τὴν ἔνθεον τοῦ Κυρίου ἐνανθρώπησιν κατήνεγκεν αὐτοὺς εἰς αἱρέ σεις καὶ κακοδοξίας καὶ σχίσματα καὶ καινοφωνίας καὶ πλάνας παντοίας ἐπὶ τῷ ἀποστῆσαι τοῦ πε ποιηκότος. Θεοῦ. Ἐπεὶ γοῦν εἶδεν ὁ ἀντικείμενος τὰς μηχανὰς αὐτοῦ καὶ κακουργίας ἐκείνας καταρ γηθείσας τῇ θεϊκῇ δυνάμει, νῦν πρὸς τὸ τελευταῖον καὶ μεῖζον κακόν, τὰς γοητείας δηλονότι καὶ μαγείας καὶ ἐπῳδᾶς, τὸ ταλαίπωρον γένος τῶν ἀνθρώπων ἐκκλίναι ἀντιτεχνᾶται, καὶ τῆς νόσου ταύτης μετα δίδωσι τοῖς ἀκεραιοτέροις καὶ ἁπλουστέρης καὶ ἀφυλάκτως ἐξ ἀπροσεξίας βιοῦσι, καθὼς πάντως ἐγνωρίσατε, ἐν Κυρίῳ τέκνα μου ἀγαπητά, καὶ ὅπως ὑπέβαλεν ὁ ἐχθρὸς καὶ ταυτηνὶ τὴν γυναῖκα τὴν ᾿Αμαραντίναν μαγείαις πρότερον προσκειμένην καὶ ἀπὸ κοιλίας μαντικής φλυαρίας φθεγγομένην
CALLISTUS ET PHILOTHEUS.
ΜΗΝΙ ΙΟΥΝΙΟ ΔΕΚΑΤΗ, ΗΜΕΡΑ ΠΕΜΠΤΗ, ΙΝΔ. ΤΡΙΤΗΣ, ΠΡΟΕΒΛΗΘΗ Ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΤΟΣ ΗΜΩΝ
ΔΕΣΠΟΤΗΣ, Ο ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΚΥΡ ΚΑΛΛΙΣΤΟΣ ΚΑΙ ΗΡΞΑΝΤΟ ΚΑΤΑΣΤΡΩΝΝΥΣΘΑΙ ΕΝ ΤΩ ΠΑΡΟΝΤΙ ΚΩΔΙΚΙΟ ΑΙ ΣΥΝΟΔΙΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΤΑ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ
ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΕΓΓΡΑΦΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ.
1. Patriarcha exhortatio ad populum, cum Amaran- στάσεως, οὐκ ἐπαύσατο πάντας μετερχόμενος καὶ
tina quædam, quæ magicas exercuerat artes,
vitam amplecteretur monasticam.
Η Διδασκαλία, ὅτε ἡ τὰ μαγικὰ πρότερον ἐξησκημένη Αμαραντίνα παραινέσει καὶ εἰσηγήσει του
παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου τοῦ πατριάρχου τὸ
μοναχικὸν ὑπῆλθε σχῆμα.
ἀγαθότητι ἐν ἀσφαλεῖ θεμελίῳ ταύτην ἐπῳκοδό
μησε, καὶ οἱ ἀπὸ τῆς τοῦ Κυρίου χάριτος προβε
βλημένοι κατά διαδοχήν προμάχεσθαι τῆς ἀληθείας
τὰς τοῦ πολεμίου καὶ βασκάνου ἐχθροῦ μηχανὰς καὶ
ἐπιβουλὰς κακῶς ἀναφυομένας ἐκτέμνουσι τῇ ματ
χαίρᾳ τοῦ Πνεύματος, καὶ εἰς τὸ μηδὲν ἀφανίζουσιν.
Επε: τοίνυν αὐτὸς ὁ πονηρὸς καὶ κοινὸς τοῦ γένους
ἡμῶν ἐπίβουλος καὶ πολέμιος καὶ ἐχθρὸς, ὡς εἴρηται, καὶ τῶν ζιζανίων σπορεὺς μὴ φέρων ὡς ἀνω
θρωποκτόνος τὴν ἧτταν, ἄλλοτε ἄλλοις κέχρηται
δελεάσμασι καὶ ἐπιβουλαῖς, διαστρέφων τὸ Χριστιανικὸν γένος, ὑπὲρ οὗ Χριστὸν τὸν ἀληθινὸν Θεὸν
μεταχειριζόμενος τρόπους, ὥστε ἀθλίως ἐκπεσεῖν
τοῦτο τῶν ἀγαθῶν ἐκείνων, δι' ὧν ἐτιμήθη, καὶ εἰς
μυρίας πλάνας καταπεσεῖν, ὅθεν καὶ διὰ τὴν γεγο
μένην λήθην τῆς θείας ἐκείνης ἐντολῆς τῆς τῷ
πρώτῳ ἀνθρώπῳ δοθείσης καὶ τὴν ἐπελθοῦσαν,
φεῦ! παράβασιν Θεὸς αὐτὸς ἀπὸ τῶν οἰκείων
† Εν Κυρίῳ γνησιώτατοι καὶ ἀγαπητοὶ υἱοὶ τῆς οἰκτιρμῶν κινηθεὶς κἀντεῦθεν τὸ οἰκεῖον πλάσμα
ἡμῶν μετριότητος, χάριν, εἰρήνην, ἔλεος, εὐθηνίαν γνησίως ἀνακαλούμενος ἐξ οὐρανοῦ κατέρχεται,
τε τῶν ἀγαθῶν καὶ ψυχικήν σωτηρίαν ἐπεύχεται καὶ ἄνθρωπος γίνεται, σαρκωθεὶς ἐκ τῆς πανυὑμῖν ἡ μετριότης ἡμῶν ἀπὸ Θεοῦ παντοκράτορος. περάγνου Δεσποίνης ἡμῶν καὶ 'Αειπαρθένου Θεοτό
Οἴδατε, ἐν Χριστῷ τέκνα μου ἀγαπητά, ὅπως κου, καὶ πάθη τὰ σωτήρια παθεῖν ὑπὲρ τῆς ἁπάν
προσεκαλέσατο ἡμᾶς ὁ Θεὸς ἀποῤῥήτοις λόγοις καὶ των καταδέχεται σωτηρίας, καὶ τὸ αἷμα τὸ πανάγιον
κρίμασιν αὐτοῦ εἰς τὸν πατριαρχικὸν θρόνον, οὔτε ἐξέχεε, δι' οὗ καὶ τὴν τοῦ διαβόλου τελείως κατέῦν ἐγινώσκομεν τὴν εἰς τοῦτο πρόσκλησιν, οὔτε η λυσε τυραννίδα, καὶ ἀκρογωνιαῖος λίθος γενόμενος
τῆς πνευματικῆς ταύτης ἀρχῆς ἐπεθυμήσαμεν, " τῆς αὐτοῦ Ἐκκλησίας ἄκρα φιλανθρωπίᾳ καὶ
οὔτε μὴν ἐσπουδάσαμεν οἴκοθεν, ἀλλ' οὐδὲ ταῖς ἀπὸ
τῶν φίλων συνάρσεσιν ἐχρησάμεθα, ἢ ἐβουλήθημεν
ἁρπάσαι τὴν δόξαν ταύτην καὶ τὸ ἀξίωμα, ὑπὸ θεῷ
μάρτυρι. Ἐπεὶ δὲ τὸ ἀντιβαίνειν εἰς τέλος τῇ θείᾳ
βουλῇ οὐ λυσιτελὲς ἐκρίναμεν εἶναι, πάντα ποιοῦν
τος αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ καὶ μετασκευάζοντος, ὡς οὐδεὶς
δύναται συνιέναι, αὐτῷ τὰ καθ᾿ ἡμᾶς ἐπιτρέψαν
τες, τῷ τοὺς ἀδυνάτους ενισχύοντι καὶ τῷ φωτὶ τοῦ
παναγίου Πνεύματος τοὺς ἀμαθεῖς σοφίζοντι καὶ
τοὺς ἀγραμμάτους διδάσκοντι, εἰ καὶ μηδέν τι τῶν
εἰς τοῦτο φερόντων συνέγνωμεν ἑαυτοῖς, ὅμως δεδώ
καμεν ἡμᾶς αὐτοὺς ὑπηρετῆσαι τῷ θείῳ τούτῳ
βουλήματι, ἔνθεν τοι καὶ ὡς ἀπὸ τοῦ Κυρίου ἡμῶν
Ἰησοῦ Χριστοῦ τὴν προστασίαν τῶν ἡμετέρων ψυχῶν ἀναδεξάμενοι, καὶ κατὰ τὸν μέγαν Απόστολον
χρέος ἀπαραίτητον ἔχοντες ἀγρυπνεῖν ὑπὲρ σωτηρίας τῶν ψυχῶν ὑμῶν, ὡς λόγον ἀποδώσοντες διὰ
τοῦτο, καὶ νυκτὸς καὶ ἡμέρας ἀναγκαῖον κρίνομεν
μετὰ τοῦ ὑπερεύχεσθαι καὶ γράφειν καὶ παραινεῖν
καὶ εἰσηγεῖσθαι πρὸς ὑμᾶς τὰ θεοφιλῆ καὶ ψυχωφελῆ, ἐπεὶ καὶ τούτου χάριν ετάχθησαν οἱ ποιμέ
νες, καθὼς ὁ Κύριος ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις ἐδίδαξεν.
Ἰδου τοίνυν προσέχειν τοῖς λεγομένοις παρακαλοῦμεν τὴν ἡμετέραν ἀγάπην· ἴσως γὰρ ἄν τι
ἐντεῦθεν καὶ ὠφέλιμον λάβητε. Ο πανοικτίρμων
καὶ φιλάγαθος Κύριος, ὁ ἀληθής Θεὸς ἡμῶν ἀπὸ
τῆς οἰκείας αὐτοῦ χρηστότητος τὸ ἀνθρώπινον γένος
ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι παραγαγών, τῇ ἰδίᾳ
εἰκόνι τοῦτο ἐτίμησε, καὶ τῆς τοῦ παραδείσου του
φῆς καὶ ἀπολαύσεως κατηξίωσεν· ὁ δὲ ἀντικείμενος
καὶ κοινὸς ἐχθρὸς καὶ πολέμιος, φθονήσας αὐτῷ τῆς
μακαρίας καὶ καλῆς ἐκείνης διαγωγής τε καὶ καταμεν καταδεξάμενον τὸν ὑπὲρ ἁπάντων σωτηριώδη θάνατον, καὶ ἐπὶ καιρῶν διαφόρων ὀργάνοις
χρῆται πρὸς ὑπουργίαν τῆς κακίας αὐτοῦ καὶ πρὸ
τοῦ νόμου καὶ μετὰ τὸν νόμον εἰς εἰδωλολατρείαν
ὑπεσκέλισε τοὺς ἀνθρώπους, μετὰ δὲ τὴν ἔνθεον τοῦ
Κυρίου ἐνανθρώπησιν κατήνεγκεν αὐτοὺς εἰς αἱρέ
σεις καὶ κακοδοξίας καὶ σχίσματα καὶ καινοφωνίας
καὶ πλάνας παντοίας ἐπὶ τῷ ἀποστῆσαι τοῦ πεποιηκότος. Θεοῦ. Ἐπεὶ γοῦν εἶδεν ὁ ἀντικείμενος
τὰς μηχανὰς αὐτοῦ καὶ κακουργίας ἐκείνας καταργηθείσας τῇ θεϊκῇ δυνάμει, νῦν πρὸς τὸ τελευταῖον
καὶ μεῖζον κακόν, τὰς γοητείας δηλονότι καὶ μαγείας
καὶ ἐπῳδᾶς, τὸ ταλαίπωρον γένος τῶν ἀνθρώπων
ἐκκλίναι ἀντιτεχνᾶται, καὶ τῆς νόσου ταύτης μεταδίδωσι τοῖς ἀκεραιοτέροις καὶ ἁπλουστέρης καὶ
ἀφυλάκτως ἐξ ἀπροσεξίας βιοῦσι, καθὼς πάντως
ἐγνωρίσατε, ἐν Κυρίῳ τέκνα μου ἀγαπητά, καὶ
ὅπως ὑπέβαλεν ὁ ἐχθρὸς καὶ ταυτηνὶ τὴν γυναῖκα
τὴν ᾿Αμαραντίναν μαγείαις πρότερον προσκειμένην
καὶ ἀπὸ κοιλίας μαντικής φλυαρίας φθεγγομένην
col. 1305–1306page 155 of 238
PG 152:1305καὶ διαβολικὰς καὶ πάσης ἀσεβείας μεστὰς εἰς τε τοιούτων ψυχοφθόρων καὶ λυμεώνων, καὶ ἔχητε ἀθέτησιν τῆς ὀρθοδόξου καὶ εὐσεβοῦς τῶν Χριστιανῶν πίστεως καὶ εἰς ἀπάτην καὶ πλάνην καὶ ψυχι κὸν αὐτῶν ἔλεθρον, καὶ ὅπως ἀπὸ τῆς τοιαύτης πλάνης παρεσύρησαν, οἵτινες δὴ καὶ παρεσύρησαν, εἰς τὴν διαβολικὴν ταύτην ἀπάτην. Ην οὖν ἡ τοιαύτη ἀσέβεια ἐπὶ χρόνοις ικανοίς κρυπτομένη τε καὶ λανθάνουσα, προμηθευσαμένη δὲ ἡ μετριότης ἡμῶν, Χριστοῦ χάριτι, κατὰ τὸ εἰκὸς καὶ διὰ φρον τίδος ποιησαμένη, ὥστε καταφανῆ καὶ φανεράν γενέσθαι τὴν τοιαύτην συγκεκαλυμμένην πλάνην, μετὰ τῆς προσηκούσης πρότερον παραινέσεως ἐξή νεγκε καὶ βάρος ἐκκλησιαστικοῦ ἐπιτιμίου, καὶ ὁ τὴν σωτηρίαν ἁπάντων πραγματευόμενος Κύριος καὶ τὰ ἐναντία διὰ τῶν ἐναντίων οἰκονομῶν οὐκ Ανέσχετο, οὐδὲ παρεχώρησεν ἐπὶ πλέον συγκρύπτεσθαι καὶ λανθάνειν τὰ εἰρημένα τῆς ᾿Αμαραντίνης κακουργήματα, ἀλλὰ ταῖς ἡμῶν τῶν ἁμαρτωλῶν καὶ ἀναξίων δούλων αὐτοῦ εὐχαῖς καὶ δεήσεσιν ἐπικαμφθεὶς, ὡς εὔσπλαχνος φύσει καὶ φιλοικτίρμων, εἰς μέσον παρεσκεύασε ταῦτα θριαμβευθῆναι καὶ ἀπελεγχθῆναι καὶ διὰ τῆσδε τῆς ᾿Αμαραντίνης ἀπὸ στόματος ἀνομολογησάσης ἐπὶ τῆς καθ' ἡμᾶς Θείας καὶ ἱερᾶς συνόδου καὶ δι' ἑτέρων πολλῶν προσδραμόντων τῇ κοινῇ μητρὶ τῇ τοῦ Θεοῦ Ἐκ-. κλησίᾳ, τῷ κοινῷ τῶν ψυχῶν ἰατρείῳ, καὶ ἐξομολόγησιν καθαρὰν ποιησαμένων καὶ πρὸς θεραπείαν καὶ ἐξιλασμὸν προσήκοντα λαβόντων καὶ τὰ φάρο μακα. Τοῦτο δὲ γέγονεν εὐδοκίᾳ Θεοῦ, ὡς ἂν μὴ καθόλου τὸ τῶν Χριστιανῶν ἀπόληται γένος, ενερ γουμένων καὶ ἔτι τῶν τοιούτων θεομισῶν ἀσεβημα τῶν καὶ μιασμάτων· διὰ ταῦτα γὰρ ἐπῆλθον ἀπὸ τῆς θεηλάτου καὶ δικαίας ὀργῆς ἐξ ἀγανακτήσεως οι τε λιμοὶ καὶ λοιμοὶ ἐκεῖνοι καὶ οἱ τῆς γῆς ἀνατιναγμοὶ καὶ σεισμοί, ἐκ θεμελίων ταύτην σαλεύοντες, καὶ αἱ τῆς θαλάσσης φοβεραὶ ἐκδρομαὶ καὶ ἐπικλύσεις, βρυχωμένης ὥσπερ ἐν θυμῷ καὶ παρ ερχομένης τὰ ἑαυτῆς ὅρια, καὶ οἱ κατακλυσμοί καὶ οἱ ἐνσκήψαντες ἐμπρησμοί, καὶ οἱ τοσοῦτοι ἐμφύλιοι πόλεμοι, καὶ ἡ ἀπροσδόκητος ῥομφαία τοῦ θανατικοῦ, καὶ ὁ φόνος τῶν ὁμοφύλων Χριστιανῶν ἀδελφῶν καὶ γνησίων συγγενῶν ὑπ' ἀλλήλων, φεύ! καθ' ἑκάστην φονευομένων, ἀγνοησάντων τοὺς ὄρους τῆς φύσεως, ὑπὸ τῆς τοῦ διαβόλου φρενοβλαβείας καὶ ἡ παρὰ τῶν βαρβάρων καὶ ἀσεβῶν ἐχθρῶν καὶ ἀθέων ἐπελθοῦσα χαλεπὴ καὶ μεγάλη αιχμαλωσία καὶ ὁ ἀφανισμὸς καὶ ἡ φθορὰ καὶ ἡ διασπορά, ἣν ὑπέστη καὶ ὑφίσταται αθλίως τὸ τῶν Χριστιανών γένος, περὶ ὧν οὔτε ἀκούειν δυνατόν, οὔτε λέγειν ἀδακρυτί. Διὰ ταῦτα παρακαλῶ ὑμᾶς καὶ ἐκ μέσης τῆς ψυχῆς παρακαλώ, τέκνα μου ἐν Χριστῷ ἀγαπητὰ, ἵνα ἐπιστρέψητε ἕκαστος ὑγιῶς καὶ γνησίως καὶ ἐξ ὅλης ψυχής και διανοίας πρὸς Θεὸν τὸν μόνον σώζειν δυνάμενον, καὶ ἔχητε πρὸ ὀφθαλμῶν τὸν φόβον αὐτοῦ, καὶ προσέχητε, πῶς περιπατεῖτε καὶ συντηρεῖτε καὶ φυλάσσετε ἑαυτοὺς ἀκλονήτους εἰς τὴν πατροπαράδοτον καθαρὰν καὶ ὀρθόδοξον εὐσέ. Γειαν καὶ πίστιν ὑμῶν, καὶ ἀπέχησθε καθόλου ἀπὸ τῆς ἐπιμιξίας καὶ συμφιλιώσεως καὶ κοινωνίας των καὶ τὴν μετ' ἀλλήλων ἐπαινετὴν εἰρήνην καὶ ἀγά πην, μεμνημένοι τοῦ μεγάλου ἀποστόλου Παύλου διδάσκοντος· Ἀδελφοί, εἰρήνην διώκετε μετά πάντων καὶ τὸν ἁγιασμόν, οὗ χωρὶς οὐδεὶς ὄψετε τὸν Κύριον. Καὶ κατὰ τὸν αὐτὸν μέγαν Απόστολον ἐπεκτείνησθε τοῖς ἔμπροσθεν καλοῖς ἔργοις καὶ κατορθώμασι, καὶ ἐνθυμῆσθε τὸ ἐπίκηρον καὶ βραχὺ τῆς παρούσης ζωής, τάς τε μελ λούσας αἰωνίους τῶν ἀγαθῶν κληρουχίας τῶν και λῶς καὶ θεαρέστως ἐνταῦθα βεβιωκότων καὶ τὰς ατελευτήτους κολάσεις τῶν ἀμετανοήτως ἁμαρτανόντων, ἵνα διὰ τῆς καλῆς ὑμῶν ἀναστροφῆς καὶ πολιτείας καὶ ἐκπληρώσεως τῶν θείων ἐντολῶν δοξάζηται τὸ πανάγιον ὄνομα τοῦ Θεοῦ, ἐδιδάχθητε δὲ καὶ ἐν τῇ τοῦ ἁγίου βαπτίσματος ἀποταγῇ τῶν σατανικῶν ἔργων καὶ τῇ τοῦ Χριστοῦ συνταγῇ τὰ ἀρέσκοντα τῷ Θεῷ καὶ τὴν τῶν κακῶν ἀποφυγή» καὶ ἀλλοτρίωσιν. Φοβηθῶμεν τοίνυν, ἀγαπητοί, καὶ ἀποστήτω ἕκαστος ἀπὸ τῶν πονηρῶν ὑμῶν, καὶ μὴ καταδεχέσθω συναπάγεσθαι τοῖς τοῦ δια βόλου θεραπευταῖς, ἀλλὰ σπουδαζέτω τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν τῆς αἰωνίου κατακρίσεως περισώσασθαι γέγραπται γάρ, ὅτι πάντες παραστησόμεθα τῷ βήματι τοῦ Χριστοῦ, ἵνα κομίσηται ἕκαστος πρὸς δ ἔπραξεν, εἴτε ἀγαθόν, εἴτε πονηρὸν, ἐπεὶ καὶ αἱ κατὰ τὸ θεῖον, ὡς εἴρηται, βάπτισμα συνθῆκαι καὶ συνταγαί μεγάλαι καὶ οἱ μάρτυρες αἰδοῦς ἱκανοὶ ἄγγελοι· καὶ γὰρ κατὰ τὸν καιρὸν ἐκεῖνον τὴν ὁμολογίαν ἐγγράφουσιν, ἦν καὶ ἀπαραιτήτως απαιτηθησόμεθα ἐν τῇ φοβερά παρουσίᾳ τοῦ Κυ ρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῆς μελλούσης ἀνταποδόσεως. Τίς οὖν οὐ τρέμει τὸ λογοθέσιον ἐκεῖνο τὸ μέγα καὶ ἀδέ καστον, ὅτι παραστησόμεθα γυμνοὶ καὶ τετραχηλισμένοι ἐπὶ τοῦ φοβεροῦ καὶ ἀπαραλογίστου κρι τηρίου ἐκείνου, λόγον ἀπαιτούμενοι τῶν πεπραγμέν νων; Τί λέγεις, ἄνθρωπε; Χθὲς ἀπετάξω τῷ Σατανᾷ καὶ πᾶσι τοῖς ἔργοις αὐτοῦ, καὶ τῷ Χριστῷ συνετάξω, νῦν δὲ θεραπευτής ἐγένου τοῦ διαβόλου. Οὐ φοβεῖ, οὐδὲ τρέμεις; Πρὸς τίνα τὰς συνθήκας ἐποίησας; Οὐκ ἤκουσας τὴν ἀπόφασιν τήν· Απο χωρεῖτε ἀπ᾿ ἐμοῦ, πάντες οἱ ἐργάται τῆς ἀνο μίας, καὶ ὅτι ὁ σκώληξ αὐτῶν οὐ τελευτᾷ, καὶ τὸ ἡ πῦρ αὐτῶν οὐ σβέννυται, καὶ, Δήσατε αὐτοῦ χεῖρας καὶ πόδας, καὶ ῥίψατε εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον; Τί ταῦτα περιφρονοῦμεν ὡς μὴ ἀκούοντες; Τί τὸν καιρὸν τῆς μετανοίας ἀναβαλλόμεθα; Ινα τί οὐ φροντίζομεν τῆς ἡμῶν σωτηρίας, ἕως�καιρό;; Αύριον ἥξει ἀπὸ τοῦ θανάτου τέλος, καὶ�οὐκ ἔστιν ἐν τῷ ᾅδῃ μετάνοια, οὐδὲ ἐπιστροφὴ καὶ ἐξομολόγησις, ἀλλὰ κάθειρξις διηνεκής καὶ ἀνταπόδοσις τῶν ἑκάστου πλημμελημάτων· εἴ τι οὖν ἐμοὶ πείθοισθε, τέκνα μου ἀγαπητὰ καὶ φίλοι καὶ�ἀδελφοί, ἐπιστρέψατε καὶ ἐπίγνωτε διὰ τῆς μετα-�νοίας καὶ ψυχικῆς κατανύξεως ἐν συντριβῇ καρδίας�καὶ πνεύματι ταπεινώσεως τὸν Κύριον, ἵν' οὕτω�καὶ τῶν ἐπηγγελμένων ἀγαθῶν κληρονόμοι γένοισθε, ἃ ἡτοίμασεν ὁ Θεὸς τοῖς ἀγαπήσασιν αὐτὸν ἐκ
καὶ διαβολικὰς καὶ πάσης ἀσεβείας μεστὰς εἰς τε τοιούτων ψυχοφθόρων καὶ λυμεώνων, καὶ ἔχητε
ἀθέτησιν τῆς ὀρθοδόξου καὶ εὐσεβοῦς τῶν Χριστια
νῶν πίστεως καὶ εἰς ἀπάτην καὶ πλάνην καὶ ψυχι
κὸν αὐτῶν ἔλεθρον, καὶ ὅπως ἀπὸ τῆς τοιαύτης
πλάνης παρεσύρησαν, οἵτινες δὴ καὶ παρεσύρησαν,
εἰς τὴν διαβολικὴν ταύτην ἀπάτην. Ην οὖν ἡ
τοιαύτη ἀσέβεια ἐπὶ χρόνοις ικανοίς κρυπτομένη τε
καὶ λανθάνουσα, προμηθευσαμένη δὲ ἡ μετριότης
ἡμῶν, Χριστοῦ χάριτι, κατὰ τὸ εἰκὸς καὶ διὰ φροντίδος ποιησαμένη, ὥστε καταφανῆ καὶ φανεράν
γενέσθαι τὴν τοιαύτην συγκεκαλυμμένην πλάνην,
μετὰ τῆς προσηκούσης πρότερον παραινέσεως ἐξήνεγκε καὶ βάρος ἐκκλησιαστικοῦ ἐπιτιμίου, καὶ ὁ
τὴν σωτηρίαν ἁπάντων πραγματευόμενος Κύριος
καὶ τὰ ἐναντία διὰ τῶν ἐναντίων οἰκονομῶν οὐκ
Ανέσχετο, οὐδὲ παρεχώρησεν ἐπὶ πλέον συγκρύπτε
σθαι καὶ λανθάνειν τὰ εἰρημένα τῆς ᾿Αμαραντίνης
κακουργήματα, ἀλλὰ ταῖς ἡμῶν τῶν ἁμαρτωλῶν
καὶ ἀναξίων δούλων αὐτοῦ εὐχαῖς καὶ δεήσεσιν
ἐπικαμφθεὶς, ὡς εὔσπλαχνος φύσει καὶ φιλοικτίρμων, εἰς μέσον παρεσκεύασε ταῦτα θριαμβευθῆναι
καὶ ἀπελεγχθῆναι καὶ διὰ τῆσδε τῆς ᾿Αμαραντίνης
ἀπὸ στόματος ἀνομολογησάσης ἐπὶ τῆς καθ' ἡμᾶς
Θείας καὶ ἱερᾶς συνόδου καὶ δι' ἑτέρων πολλῶν
προσδραμόντων τῇ κοινῇ μητρὶ τῇ τοῦ Θεοῦ Ἐκ-.
κλησίᾳ, τῷ κοινῷ τῶν ψυχῶν ἰατρείῳ, καὶ ἐξομο
λόγησιν καθαρὰν ποιησαμένων καὶ πρὸς θεραπείαν
καὶ ἐξιλασμὸν προσήκοντα λαβόντων καὶ τὰ φάρο
μακα. Τοῦτο δὲ γέγονεν εὐδοκίᾳ Θεοῦ, ὡς ἂν μὴ
καθόλου τὸ τῶν Χριστιανῶν ἀπόληται γένος, ενεργουμένων καὶ ἔτι τῶν τοιούτων θεομισῶν ἀσεβημα
τῶν καὶ μιασμάτων· διὰ ταῦτα γὰρ ἐπῆλθον ἀπὸ
τῆς θεηλάτου καὶ δικαίας ὀργῆς ἐξ ἀγανακτήσεως
οι τε λιμοὶ καὶ λοιμοὶ ἐκεῖνοι καὶ οἱ τῆς γῆς ἀνατιναγμοί καὶ σεισμοί, ἐκ θεμελίων ταύτην σαλεύοντες, καὶ αἱ τῆς θαλάσσης φοβεραὶ ἐκδρομαὶ καὶ
ἐπικλύσεις, βρυχωμένης ὥσπερ ἐν θυμῷ καὶ παρ
ερχομένης τὰ ἑαυτῆς ὅρια, καὶ οἱ κατακλυσμοί
καὶ οἱ ἐνσκήψαντες ἐμπρησμοί, καὶ οἱ τοσοῦτοι
ἐμφύλιοι πόλεμοι, καὶ ἡ ἀπροσδόκητος ῥομφαία τοῦ
θανατικοῦ, καὶ ὁ φόνος τῶν ὁμοφύλων Χριστιανῶν
ἀδελφῶν καὶ γνησίων συγγενῶν ὑπ' ἀλλήλων, φεύ!
καθ' ἑκάστην φονευομένων, ἀγνοησάντων τοὺς ὄρους
τῆς φύσεως, ὑπὸ τῆς τοῦ διαβόλου φρενοβλαβείας
καὶ ἡ παρὰ τῶν βαρβάρων καὶ ἀσεβῶν ἐχθρῶν καὶ
ἀθέων ἐπελθοῦσα χαλεπὴ καὶ μεγάλη αιχμαλωσία
καὶ ὁ ἀφανισμὸς καὶ ἡ φθορὰ καὶ ἡ διασπορά, ἣν
ὑπέστη καὶ ὑφίσταται αθλίως τὸ τῶν Χριστιανών
γένος, περὶ ὧν οὔτε ἀκούειν δυνατόν, οὔτε λέγειν
ἀδακρυτί. Διὰ ταῦτα παρακαλῶ ὑμᾶς καὶ ἐκ μέσης
τῆς ψυχῆς παρακαλώ, τέκνα μου ἐν Χριστῷ ἀγα
πητὰ, ἵνα ἐπιστρέψητε ἕκαστος ὑγιῶς καὶ γνησίως
καὶ ἐξ ὅλης ψυχής και διανοίας πρὸς Θεὸν τὸν μόνον
σώζειν δυνάμενον, καὶ ἔχητε πρὸ ὀφθαλμῶν τὸν
φόβον αὐτοῦ, καὶ προσέχητε, πῶς περιπατεῖτε καὶ
συντηρεῖτε καὶ φυλάσσετε ἑαυτοὺς ἀκλονήτους εἰς
τὴν πατροπαράδοτον καθαρὰν καὶ ὀρθόδοξον εὐσέ.
Γειαν καὶ πίστιν ὑμῶν, καὶ ἀπέχησθε καθόλου ἀπὸ
τῆς ἐπιμιξίας καὶ συμφιλιώσεως καὶ κοινωνίας των
καὶ τὴν μετ' ἀλλήλων ἐπαινετὴν εἰρήνην καὶ ἀγά
πην, μεμνημένοι τοῦ μεγάλου ἀποστόλου Παύλου
διδάσκοντος· Ἀδελφοί, εἰρήνην διώκετε μετά
πάντων καὶ τὸν ἁγιασμόν, οὗ χωρὶς οὐδεὶς
ὄψετε τὸν Κύριον. Καὶ κατὰ τὸν αὐτὸν μέγαν
Απόστολον ἐπεκτείνησθε τοῖς ἔμπροσθεν καλοῖς
ἔργοις καὶ κατορθώμασι, καὶ ἐνθυμῆσθε τὸ ἐπίκηρον καὶ βραχὺ τῆς παρούσης ζωής, τάς τε μελ
λούσας αἰωνίους τῶν ἀγαθῶν κληρουχίας τῶν και
λῶς καὶ θεαρέστως ἐνταῦθα βεβιωκότων καὶ τὰς
ατελευτήτους κολάσεις τῶν ἀμετανοήτως ἁμαρτανόντων, ἵνα διὰ τῆς καλῆς ὑμῶν ἀναστροφῆς καὶ
πολιτείας καὶ ἐκπληρώσεως τῶν θείων ἐντολῶν
δοξάζηται τὸ πανάγιον ὄνομα τοῦ Θεοῦ, ἐδιδάχθητε
δὲ καὶ ἐν τῇ τοῦ ἁγίου βαπτίσματος ἀποταγῇ τῶν
σατανικῶν ἔργων καὶ τῇ τοῦ Χριστοῦ συνταγῇ τὰ
ἀρέσκοντα τῷ Θεῷ καὶ τὴν τῶν κακῶν ἀποφυγή»
καὶ ἀλλοτρίωσιν. Φοβηθῶμεν τοίνυν, ἀγαπητοί,
καὶ ἀποστήτω ἕκαστος ἀπὸ τῶν πονηρῶν ὑμῶν,
καὶ μὴ καταδεχέσθω συναπάγεσθαι τοῖς τοῦ διαβόλου θεραπευταῖς, ἀλλὰ σπουδαζέτω τὴν ἑαυτοῦ
ψυχὴν τῆς αἰωνίου κατακρίσεως περισώσασθαι·
γέγραπται γάρ, ὅτι πάντες παραστησόμεθα τῷ
βήματι τοῦ Χριστοῦ, ἵνα κομίσηται ἕκαστος πρὸς
δ ἔπραξεν, εἴτε ἀγαθόν, εἴτε πονηρὸν, ἐπεὶ καὶ αἱ
κατὰ τὸ θεῖον, ὡς εἴρηται, βάπτισμα συνθῆκαι
καὶ συνταγαί μεγάλαι καὶ οἱ μάρτυρες αἰδοῦς
ἱκανοὶ ἄγγελοι· καὶ γὰρ κατὰ τὸν καιρὸν ἐκεῖνον
τὴν ὁμολογίαν ἐγγράφουσιν, ἦν καὶ ἀπαραιτήτως
απαιτηθησόμεθα ἐν τῇ φοβερά παρουσίᾳ τοῦ Κυ
ρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ
ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῆς μελλούσης ἀνταποδόσεως. Τίς οὖν
οὐ τρέμει τὸ λογοθέσιον ἐκεῖνο τὸ μέγα καὶ ἀδέκαστον, ὅτι παραστησόμεθα γυμνοὶ καὶ τετραχη
λισμένοι ἐπὶ τοῦ φοβεροῦ καὶ ἀπαραλογίστου κριτηρίου ἐκείνου, λόγον ἀπαιτούμενοι τῶν πεπραγμέν
νων; Τί λέγεις, ἄνθρωπε; Χθὲς ἀπετάξω τῷ
Σατανᾷ καὶ πᾶσι τοῖς ἔργοις αὐτοῦ, καὶ τῷ Χριστῷ
συνετάξω, νῦν δὲ θεραπευτής ἐγένου τοῦ διαβόλου.
Οὐ φοβεῖ, οὐδὲ τρέμεις; Πρὸς τίνα τὰς συνθήκας
ἐποίησας; Οὐκ ἤκουσας τὴν ἀπόφασιν τήν· Αποχωρεῖτε ἀπ᾿ ἐμοῦ, πάντες οἱ ἐργάται τῆς ἀνο
μίας, καὶ ὅτι ὁ σκώληξ αὐτῶν οὐ τελευτᾷ, καὶ τὸ
ἡ πῦρ αὐτῶν οὐ σβέννυται, καὶ, Δήσατε αὐτοῦ
χεῖρας καὶ πόδας, καὶ ῥίψατε εἰς τὸ σκότος τὸ
ἐξώτερον; Τί ταῦτα περιφρονοῦμεν ὡς μὴ ἀκούοντες; Τί τὸν καιρὸν τῆς μετανοίας ἀναβαλλόμεθα;
Ινα τί οὐ φροντίζομεν τῆς ἡμῶν σωτηρίας, ἕως�καιρό;; Αύριον ἥξει ἀπὸ τοῦ θανάτου τέλος, καὶ�οὐκ ἔστιν ἐν τῷ ᾅδῃ μετάνοια, οὐδὲ ἐπιστροφὴ καὶ
ἐξομολόγησις, ἀλλὰ κάθειρξις διηνεκής καὶ ἀνταπό
δοσις τῶν ἑκάστου πλημμελημάτων· εἴ τι οὖν
ἐμοὶ πείθοισθε, τέκνα μου ἀγαπητὰ καὶ φίλοι καὶ�ἀδελφοί, ἐπιστρέψατε καὶ ἐπίγνωτε διὰ τῆς μετα-�νοίας καὶ ψυχικῆς κατανύξεως ἐν συντριβῇ καρδίας�καὶ πνεύματι ταπεινώσεως τὸν Κύριον, ἵν' οὕτω�καὶ τῶν ἐπηγγελμένων ἀγαθῶν κληρονόμοι γένοισθε, ἃ ἡτοίμασεν ὁ Θεὸς τοῖς ἀγαπήσασιν αὐτὸν ἐκ
Part II, IIIPars II, III
col. 1307–1308page 156 of 238
PG 152:1307ψυχῆς καὶ τὰς σωτηρίους αὐτοῦ φυλάξασιν ἐντολάς. της μου ὁ οἰκουμενικός πατριάρχης κῦρ Κάλλιστος» Καὶ ταῦτα μὲν οὕτως ἀπὸ τῆς τοῦ Θεοῦ χάριτος ἵνα δὲ ἐξ αὐτῶν τῶν ἔργων καὶ τῶν πράξεων λάβητε πληροφορίαν, ὅπως διὰ τῶν ἐναντίων τὰ ἐναντία οἰκονομεῖ ἡ ἄφατος ἀγαθότης τοῦ Θεοῦ, καὶ δόξαν αὐτῷ καὶ εὐχαριστίαν αναπέμψητε πάντες, βλέπετε, ἰδοῦ, καὶ τὴν δηλωθεῖσαν Αμαραντίναν γνησίως καὶ ὁλοψύχως μετανοήσασαν καὶ διὰ τῆς καλῆς ἐξομολογήσεως προσελθοῦσαν Χριστῷ καὶ τὸ μοναχικὴν σχῆμα μεταμφιασαμένην καὶ τὴν τοῦ Χριστοῦ μεγαλοφώνως ἀνακηρύττουσαν δύναμιν καὶ εὐαγγελιζομένην τὰ νικητήρια καὶ τὸν ἐχθρὸν στηλιτεύουσάν τε καὶ καταισχύνουσαν καὶ θριαμ βεύουσαν καὶ καταργοῦσαν καὶ ἀναθέματι καθυ ποβάλλουσαν καὶ αὐτὸν δὴ τὸν διάβολον καὶ τὰ ἔργα τῆς πονηρίας αὐτοῦ καὶ τοὺς ὁπωσδήποτε " μεταχειριζομένους καὶ ἐργαζομένους αὐτὰ, διὸ δὴ καὶ ὡς προθεμένη ἀσπασιώτατα διὰ πάσης αὐτῆς τῆς ζωῆς κατὰ τὸ μοναχικὸν ἐπάγγελμα πολιτεύεσθαι καὶ θεοφιλῶς καὶ θεαρέστως βιοῦν καὶ τὴν σωτηρίαν ἑαυτῆς πραγματεύεσθαι προσεδέχθη παρά Θεοῦ τοῦ τὸ πλανώμενον ἐπιστρέφοντος καὶ τοὺς μετανοοῦντας προσδεχομένου καὶ μηδένα τῶν πρὸς αὐτὸν ἐρχομένων ἔξω βάλλοντος· οὐδὲ γὰρ βούλεται τὸν θάνατον τοῦ ἁμαρτωλοῦ, ὡς τὸ ἐπιστρέψαι καὶ ζῇν αὐτὸν, ἐπεὶ καὶ οὐδὲ ἐστιν ἁμαρτία ἡ νικῶτα τὴν τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίαν. Φησὶ δὲ καὶ ὁ θεῖος φωστήρ καὶ μέγας τῆς οἰκουμένης διδάσκαλος ὁ Χρυσόστομος, ὅτι ο Οὐδὲ πατὴρ φιλοστοργότητος οὕτως ἀγαπητικῶς ἐξέχεται τοῦ ἰδίου τέκνου, ὡς ὁ δημιουργὸς ἁπάντων καὶ Πατὴρ, ὁ Θεὸς ἡμῶν, τὴν τοῦ ἰδίου πλάσματος βούλεται σωτηρίαν.» Ταῦτα οὖν ὁρῶντες, ἀγαπητοί, δοξάσατε καὶ μεγαλύνατε τὰ τοῦ Θεοῦ θαυμάσια τοῦ ἐπὶ τὸ συμφέρον τα πάντα μετασκευάζοντος· οὐ γὰρ ἐπλεόνασεν ἡ ἁμαρτία, ὑπερεπερίσσευσεν ἡ χάρις ἐν αὐτῷ Χρι στῷ τῷ Κυρίῳ καὶ Θεῷ ἡμῶν Ἰησοῦ σὺν τῷ ἀνάρχῳ Πατρὶ καὶ τῷ παναγίῳ καὶ ζωοποιῷ Πνεύματι, οὗ καὶ ἡ χάρις διαφυλάξαι ὑμᾶς ἅπαντας ἀβλαβεῖς καὶ ψυχῇ καὶ σώματι καὶ ἀνωτέρους παντὸς ἀνια τοῦ συναντήματος, πρεσβείαις τῆς πανυπεράγνου καὶ ὑπερευλογημένης Δεσποίνης καὶ Θεομήτορος, καὶ ἱκεσίαις πάντων τῶν ἁγίων. Αμήν. Υπόσχεσις κῦρ Μαξίμου τοῦ Καλοφέρου, + Ἐπεὶ ἐκ Θεοῦ οδηγηθεὶς ὁ ἅγιος μου αὐθέντης καὶ βασιλεὺς διὰ τοῦ ἁγίου μου δεσπότου, τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου, ἀμνηστείαν ἐποιήσατο τοῦ γεγονότος διὰ πλῆθος ἁμαρτιῶν μου σφάλματος, καὶ εὐεργετεί με ἀπὸ τῆς ἐλεημοσύνης αὐτοῦ συμ πάθειαν εἰς τὰ παρελθόντα, ὑπισχνούμαι ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ καὶ τῶν ἁγίων ἀγγέλων αὐτοῦ, ἵνα μηδὲν φωραθώ ποτε φρονῶν ἢ ἐπεκδικῶν τὰ ᾿Ακινδύνου φανερῶς ἡ κεκρυμμένως, ἀλλὰ εὑρίσκωμαι κοινωνῶν ἐν πᾶσι τῇ ἁγίᾳ τοῦ Θεοῦ καθολικῇ καὶ ἀπο στολικῇ Ἐκκλησίᾳ, ἧς προστάτης ἀρτίως διὰ τῆς τοῦ Θεοῦ χάριτος ὁ ἁγιώτατος αυθέντης καὶ δεσπό ἵνα μηδέποτε φωραθῶ τὰ Λατίνων ἐπεκδικῶν ἢ πρὸς ἐκείνους καταφεύγων σωτηρίας χάριν, ἵνα μηδέποτε βουληθῶ τὴν τῶν Ῥωμαίων χώραν κατα λιπεῖν προφάσει κυβερνήσεως καὶ γῆν ἑτέραν ζη τεῖν, ἥτις οὐχ ὑπόκειται τῇ τῶν Ῥωμαίων βασι λείᾳ, ἵνα μηδέποτε φανῶ τῇ ἐκ Θεοῦ βασιλείᾳ πολεμῶν ἢ δόλους κατ' αὐτῆς ῥάπτων ἢ γλώτταν βλάσφημον τρέφων· ἐὰν δὲ φωραθῶ μετὰ ἀκριβοῦς ἐρεύνης καὶ ἐξετάσεως ἢ ταῦτα ἢ τούτων τι τῶν προειρημένων ἐνεργῶν, μᾶλλον δὲ κακουργῶν, πρὸς τὸ τὰς ἀρὰς τῶν ἁγίων ἐπισπάσθαι Πατέρων κατ' ἐμαυτοῦ, ἵνα κολάζωμαι κόλασιν ἐν τῷ δεσμωτηρίῳ μέχρι καὶ τελευτῆς, καὶ ἵνα ἀποστερῶμαι πάσης συγγνώμης καὶ μεσιτείας τῶν βουλομένων τι λέγειν ὑπὲρ ἐμοῦ φιλάνθρωπον. † Μηνὶ Σεπτεμβρίῳ ινδ. δ. † Ὁ ἐν μοναχοῖς ἐλάχιστος Μάξιμος. + ᾿Αθώωσις τοῦ τιμιωτάτου ἐν Ἱερομονάχοις χρ Νίφωνος καθολικῶς ἀπάντων συμψηφισαμένων ἀρχιερέων. † Ωσπερ ἐστὶν ὁρᾷν πολλάκις ταῖς ἡλιακαῖς ἀκτῖσιν ἐπισκοτοῦσαν ἐμίχλην, εἶτα φαιδρότερον ἐπιλάμψαντος τοῦ ἡλίου διαλυομένην καθάπαξ τῷ μὴ δύνασθαι λαμπρότητα τὴν ἐκεῖθεν ὑπενεγκεῖν εἰς τέλος, οὕτω δὴ καὶ ψευδος ἐπισκιάζειν ἔστιν ὅτε δοκοῦν τῇ αἴγλῃ τῆς ἀληθείας εἰς τὸ μηκέτ' εἶναι χωρεί, καθὰ δὴ καὶ κατὰ φύσιν ἔχον ἐστὶν, εἰλε κρινῶς ἐπιλαμπούσης καὶ παρρησιαζομένης τῆς ἀληθείας, ὁποῖον δή τι συμβέβηκεν ἀτεχνῶς καὶ ἐπὶ τὸν τιμιώτατον ἐν Ἱερομονάχοις κῦρ Νίφωνα πρό τινων γὰρ ἤδη χρόνων τινῶν τὴν σάλον καὶ μωρὸν ὑποκρινομένων εαλωκότων διαφόροις τε κακοδοξίαις καὶ δὴ καὶ τῇ τῶν Μασσαλιανῶν αἱρέσ σει, εὑρεθέντων καὶ ἐληλεγμένων κατὰ τὸ ἅγιον ὄρος τοῦ ᾿Αθω, διαναστάντες τινὲς ἀπὸ χαιρεκάκου γνώμης καὶ φθονερᾶς διαθέσεως, ἀποδήμου δηλον ότι τηνικαῦτα εὑρισκομένου τοῦδε τοῦ κυρ Νίφωνος, ἐκίνησαν, ὅτι δῆθεν ἠξίου τους τοιούτους καὶ αὐτὸς ἔστιν ὅτε κυβερνήσεώς τινος, κἀντεῦθεν μέμψιν τινὰ καὶ διαβολὴν ἐπεχείρησαν συκοφαντικῶς τούτῳ προστρίψασθαι, ὅτε δὴ καὶ ἐπανελθόντος τοῦ τοιούτου κῦρ Νίφωνος ἐκεῖσε καὶ γνω ρίσαντος τὰ τῆς τοιαύτης διαβολῆς καὶ αἴτησαμένου γενέσθαι ἐξέτασιν εἰς ἐπήκοον, συναθροισθέντες δ τε κατὰ τόπον ἱερώτατος ἀρχιερεὺς Ἀριστοῦ, ἀλλὰ δὴ καὶ οἱ τιμιώτατοι καθηγούμενοι τῶν ἐκεῖσε σεβασμίων μονῶν καὶ ἅπαντες σχεδόν οἱ ἐκεῖσε κατ' ἀρετὴν διαπρέποντες καὶ ἐξετάσει ἀκριβεί δεδωκότες τὰ τοῦ πράγματος, εὗρον οὐδὲν ἄλλο τι προτεινόμενον παρὰ τῶν εἰρημένων, πλὴν ὅτι ἐκ διαλειμμάτων, ἡνίκα προσήρχοντο καὶ εἰς τὴν κατ' αὐτὴν σεβασμίαν μονὴν ἡγουμενεύοντα, εκυβέρνα αὐτοὺς ὡς προσαίτας καὶ ἐνδεείς, οὗ δὴ καὶ ὡς μὴ λογισθέντος, μηδὲ κριθέντος όπωσούν τῷ τότε ἀξίου ἐγκλήματος κατ' αὐτοῦ, ἅτε δὴ καὶ σχεδόν ὑπὸ παντὸς τοῦ Αγίου Ορους ενεργουμένου, κύ
ψυχῆς καὶ τὰς σωτηρίους αὐτοῦ φυλάξασιν ἐντολάς. της μου ὁ οἰκουμενικός πατριάρχης κῦρ Κάλλιστος»
Καὶ ταῦτα μὲν οὕτως ἀπὸ τῆς τοῦ Θεοῦ χάριτος -
ἵνα δὲ ἐξ αὐτῶν τῶν ἔργων καὶ τῶν πράξεων
λάβητε πληροφορίαν, ὅπως διὰ τῶν ἐναντίων τὰ
ἐναντία οἰκονομεῖ ἡ ἄφατος ἀγαθότης τοῦ Θεοῦ, καὶ
δόξαν αὐτῷ καὶ εὐχαριστίαν αναπέμψητε πάντες,
βλέπετε, ἰδοῦ, καὶ τὴν δηλωθεῖσαν Αμαραντίναν
γνησίως καὶ ὁλοψύχως μετανοήσασαν καὶ διὰ τῆς
καλῆς ἐξομολογήσεως προσελθοῦσαν Χριστῷ καὶ τὸ
μοναχικὴν σχῆμα μεταμφιασαμένην καὶ τὴν τοῦ
Χριστοῦ μεγαλοφώνως ἀνακηρύττουσαν δύναμιν καὶ
εὐαγγελιζομένην τὰ νικητήρια καὶ τὸν ἐχθρὸν
στηλιτεύουσάν τε καὶ καταισχύνουσαν καὶ θριαμβεύουσαν καὶ καταργοῦσαν καὶ ἀναθέματι καθυποβάλλουσαν καὶ αὐτὸν δὴ τὸν διάβολον καὶ τὰ
ἔργα τῆς πονηρίας αὐτοῦ καὶ τοὺς ὁπωσδήποτε "
μεταχειριζομένους καὶ ἐργαζομένους αὐτὰ, διὸ δὴ
καὶ ὡς προθεμένη ἀσπασιώτατα διὰ πάσης αὐτῆς
τῆς ζωῆς κατὰ τὸ μοναχικὸν ἐπάγγελμα πολιτεύ
εσθαι καὶ θεοφιλῶς καὶ θεαρέστως βιοῦν καὶ τὴν
σωτηρίαν ἑαυτῆς πραγματεύεσθαι προσεδέχθη παρά
Θεοῦ τοῦ τὸ πλανώμενον ἐπιστρέφοντος καὶ τοὺς
μετανοοῦντας προσδεχομένου καὶ μηδένα τῶν πρὸς
αὐτὸν ἐρχομένων ἔξω βάλλοντος· οὐδὲ γὰρ βούλεται
τὸν θάνατον τοῦ ἁμαρτωλοῦ, ὡς τὸ ἐπιστρέψαι καὶ
ζῇν αὐτὸν, ἐπεὶ καὶ οὐδὲ ἐστιν ἁμαρτία ἡ νικῶτα
τὴν τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίαν. Φησὶ δὲ καὶ ὁ θεῖος
φωστήρ καὶ μέγας τῆς οἰκουμένης διδάσκαλος ὁ
Χρυσόστομος, ὅτι ο Οὐδὲ πατὴρ φιλοστοργότητος
οὕτως ἀγαπητικῶς ἐξέχεται τοῦ ἰδίου τέκνου, ὡς
ὁ δημιουργὸς ἁπάντων καὶ Πατὴρ, ὁ Θεὸς ἡμῶν,
τὴν τοῦ ἰδίου πλάσματος βούλεται σωτηρίαν.»
Ταῦτα οὖν ὁρῶντες, ἀγαπητοί, δοξάσατε καὶ μεγαλύνατε τὰ τοῦ Θεοῦ θαυμάσια τοῦ ἐπὶ τὸ συμφέρον
τα πάντα μετασκευάζοντος· οὐ γὰρ ἐπλεόνασεν ἡ
ἁμαρτία, ὑπερεπερίσσευσεν ἡ χάρις ἐν αὐτῷ Χριστῷ τῷ Κυρίῳ καὶ Θεῷ ἡμῶν Ἰησοῦ σὺν τῷ ἀνάρχῳ
Πατρὶ καὶ τῷ παναγίῳ καὶ ζωοποιῷ Πνεύματι, οὗ
καὶ ἡ χάρις διαφυλάξαι ὑμᾶς ἅπαντας ἀβλαβεῖς
καὶ ψυχῇ καὶ σώματι καὶ ἀνωτέρους παντὸς ἀνιατοῦ συναντήματος, πρεσβείαις τῆς πανυπεράγνου
καὶ ὑπερευλογημένης Δεσποίνης καὶ Θεομήτορος, καὶ
ἱκεσίαις πάντων τῶν ἁγίων. Αμήν.
II. Maximus Calopherus promittit se obtemperaturum
esse patriarcha.
Υπόσχεσις κῦρ Μαξίμου τοῦ Καλοφέρου,
+ Ἐπεὶ ἐκ Θεοῦ οδηγηθεὶς ὁ ἅγιος μου αὐθέντης
καὶ βασιλεὺς διὰ τοῦ ἁγίου μου δεσπότου, τοῦ
οἰκουμενικοῦ πατριάρχου, ἀμνηστείαν ἐποιήσατο
τοῦ γεγονότος διὰ πλῆθος ἁμαρτιῶν μου σφάλματος,
καὶ εὐεργετεί με ἀπὸ τῆς ἐλεημοσύνης αὐτοῦ συμπάθειαν εἰς τὰ παρελθόντα, ὑπισχνούμαι ἐνώπιον
τοῦ Θεοῦ καὶ τῶν ἁγίων ἀγγέλων αὐτοῦ, ἵνα μηδὲν
φωραθώ ποτε φρονῶν ἢ ἐπεκδικῶν τὰ ᾿Ακινδύνου
φανερῶς ἡ κεκρυμμένως, ἀλλὰ εὑρίσκωμαι κοινωνῶν ἐν πᾶσι τῇ ἁγίᾳ τοῦ Θεοῦ καθολικῇ καὶ ἀποστολικῇ Ἐκκλησίᾳ, ἧς προστάτης ἀρτίως διὰ τῆς
τοῦ Θεοῦ χάριτος ὁ ἁγιώτατος αυθέντης καὶ δεσπό
ἵνα μηδέποτε φωραθῶ τὰ Λατίνων ἐπεκδικῶν ἢ
πρὸς ἐκείνους καταφεύγων σωτηρίας χάριν, ἵνα
μηδέποτε βουληθῶ τὴν τῶν Ῥωμαίων χώραν καταλιπεῖν προφάσει κυβερνήσεως καὶ γῆν ἑτέραν ζητεῖν, ἥτις οὐχ ὑπόκειται τῇ τῶν Ῥωμαίων βασι
λείᾳ, ἵνα μηδέποτε φανῶ τῇ ἐκ Θεοῦ βασιλείᾳ
πολεμῶν ἢ δόλους κατ' αὐτῆς ῥάπτων ἢ γλώτταν
βλάσφημον τρέφων· ἐὰν δὲ φωραθῶ μετὰ ἀκριβοῦς
ἐρεύνης καὶ ἐξετάσεως ἢ ταῦτα ἢ τούτων τι τῶν
προειρημένων ἐνεργῶν, μᾶλλον δὲ κακουργῶν, πρὸς
τὸ τὰς ἀρὰς τῶν ἁγίων ἐπισπάσθαι Πατέρων κατ'
ἐμαυτοῦ, ἵνα κολάζωμαι κόλασιν ἐν τῷ δεσμωτηρίῳ
μέχρι καὶ τελευτῆς, καὶ ἵνα ἀποστερῶμαι πάσης
συγγνώμης καὶ μεσιτείας τῶν βουλομένων τι λέγειν
ὑπὲρ ἐμοῦ φιλάνθρωπον.
† Μηνὶ Σεπτεμβρίῳ ινδ. δ.
† Ὁ ἐν μοναχοῖς ἐλάχιστος Μάξιμος.
III. Synodus absolvit hieromonachum Niphonem.
+ ᾿Αθώωσις τοῦ τιμιωτάτου ἐν Ἱερομονάχοις χρ
Νίφωνος καθολικῶς ἀπάντων συμψηφισαμένων
ἀρχιερέων.
† Ωσπερ ἐστὶν ὁρᾷν πολλάκις ταῖς ἡλιακαῖς
ἀκτῖσιν ἐπισκοτοῦσαν ἐμίχλην, εἶτα φαιδρότερον
ἐπιλάμψαντος τοῦ ἡλίου διαλυομένην καθάπαξ τῷ
μὴ δύνασθαι λαμπρότητα τὴν ἐκεῖθεν ὑπενεγκεῖν
εἰς τέλος, οὕτω δὴ καὶ ψευδος ἐπισκιάζειν ἔστιν ὅτε
δοκοῦν τῇ αἴγλῃ τῆς ἀληθείας εἰς τὸ μηκέτ' εἶναι
χωρεί, καθὰ δὴ καὶ κατὰ φύσιν ἔχον ἐστὶν, εἰλεκρινῶς ἐπιλαμπούσης καὶ παρρησιαζομένης τῆς
ἀληθείας, ὁποῖον δή τι συμβέβηκεν ἀτεχνῶς καὶ
ἐπὶ τὸν τιμιώτατον ἐν Ἱερομονάχοις κῦρ Νίφωνα -
πρό τινων γὰρ ἤδη χρόνων τινῶν τὴν σάλον καὶ
μωρὸν ὑποκρινομένων εαλωκότων διαφόροις τε
κακοδοξίαις καὶ δὴ καὶ τῇ τῶν Μασσαλιανῶν αἱρέσ
σει, εὑρεθέντων καὶ ἐληλεγμένων κατὰ τὸ ἅγιον
ὄρος τοῦ ᾿Αθω, διαναστάντες τινὲς ἀπὸ χαιρεκάκου
γνώμης καὶ φθονερᾶς διαθέσεως, ἀποδήμου δηλον
ότι τηνικαῦτα εὑρισκομένου τοῦδε τοῦ κυρ Νίφω
νος, ἐκίνησαν, ὅτι δῆθεν ἠξίου τους τοιούτους καὶ
αὐτὸς ἔστιν ὅτε κυβερνήσεώς τινος, κἀντεῦθεν
μέμψιν τινὰ καὶ διαβολὴν ἐπεχείρησαν συκοφαν
τικῶς τούτῳ προστρίψασθαι, ὅτε δὴ καὶ ἐπανελ
θόντος τοῦ τοιούτου κῦρ Νίφωνος ἐκεῖσε καὶ γνωρίσαντος τὰ τῆς τοιαύτης διαβολῆς καὶ αἴτησαμένου
γενέσθαι ἐξέτασιν εἰς ἐπήκοον, συναθροισθέντες δ
τε κατὰ τόπον ἱερώτατος ἀρχιερεὺς Ἀριστοῦ, ἀλλὰ
δὴ καὶ οἱ τιμιώτατοι καθηγούμενοι τῶν ἐκεῖσε
σεβασμίων μονῶν καὶ ἅπαντες σχεδόν οἱ ἐκεῖσε
κατ' ἀρετὴν διαπρέποντες καὶ ἐξετάσει ἀκριβεί
δεδωκότες τὰ τοῦ πράγματος, εὗρον οὐδὲν ἄλλο τι
προτεινόμενον παρὰ τῶν εἰρημένων, πλὴν ὅτι ἐκ
διαλειμμάτων, ἡνίκα προσήρχοντο καὶ εἰς τὴν κατ'
αὐτὴν σεβασμίαν μονὴν ἡγουμενεύοντα, εκυβέρνα
αὐτοὺς ὡς προσαίτας καὶ ἐνδεείς, οὗ δὴ καὶ ὡς μὴ
λογισθέντος, μηδὲ κριθέντος όπωσούν τῷ τότε
ἀξίου ἐγκλήματος κατ' αὐτοῦ, ἅτε δὴ καὶ σχεδόν
ὑπὸ παντὸς τοῦ Αγίου Ορους ενεργουμένου, κύ-
col. 1309–1310page 157 of 238
PG 152:1309βερνήσεως τῶν τοιούτων ὁμοίως ἀξιουμένων, ἐξετοῦ μέσου ποιησαμένου, ὡς ἐπὶ τῶν ἔργων ἐστὶ νήνεκται Εγγραφος ἀπόφατις δικαιώσεως καὶ ἀθωών σεως ὑπὲρ αὐτοῦ δὴ τοῦ τιμιωτάτου ἐν ἱερομονάχοις κυρ Νίφωνος, ὑπογραφαῖς πεπιστωμένη του τε παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου, τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου, τηνικαῦτα τὰ δίκαια φέροντος τῆς ἱερᾶς ἀρχῆς καὶ διοικήσεως τοῦ πρωτάτου, τοῦ Ιερωτάτου μητροπολίτου Ηρακλείας, προέδρου τῶν ὑπερτίμων, ἐξάρχου πάσης Θράκης καὶ Μακεδονίας, προηγουμένου ὄντος τῆς σεβασμίας καὶ ἱερᾶς Λαύρας, τοῦ ῥηθέντος ἱερωτάτου ἀρχιερέως Έρισ σοῦ καὶ τῶν τιμιωτάτων καθηγουμένων, ἀλλὰ δὴ καὶ τῶν συνεληλυθότων ἑτέρων εναρέτων ἀνδρῶν, τοὺς μὲν συκοφάντας ἐκείνους τέλεον ἀποδιοπομ πουμένη τε καὶ καταδικάζουσα, αὐτὸν δὲ τὸν κῦρ Νίφωνα δικαιοῦσα, ὡς εἴρηται. Χρόνου δέ τινος παρωχηκότος καὶ τοῦδε εἰς Πρῶτον ἐγκαταστάντος, πάλιν ὁ κατ' αὐτοῦ φθόνος ἀνάπτεται παρὰ τῶν μοναχῶν τῆς ἐκεῖ εὑρισκομένης τῶν Σέρβων μονῆς, ἡνίκα δὴ καὶ συνελθόντες ὅ τε ἱερώτατος μητροπολίτης Θεσσαλονίκης, ὑπέρτιμος καὶ ἔξαρχος πάσης Θετταλίας, κατά τύχην παρατυχων ἐκεῖσε καὶ οἱ δηλωθέντες τιμιώτατοι καθηγούμενοι τῶν ἐκεῖτε σεβασμίων μονῶν, πρὸς δὲ καὶ ἅπαν, ὡς εἰπεῖν, τὸ του Αγίου Ορους ἔκκριτον καὶ προέχον κατ' αρε τὴν, καὶ αὖθις τὰ τῆς ὑποθέσεως πολυπραγμονής σαντες καὶ ἐξετάσαντες καὶ μηδεμίαν αἰτίαν εύρη κότες κατὰ τοῦ ῥηθέντος κῦρ Νίφωνος καὶ οὗτοι κατὰ τὸν ὅμοιον τρόπον αὐτὸν ἐδικαίωσαν. Ἐπεὶ δ' ἐπεδήμησεν ἐνταῦθα καὶ αὐτὸς μετὰ τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου, τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου, καὶ συνῆν αὐτῷ ἐπ' ὀλίγον τινά καιρόν, ἔδοξεν ἡμῖν συμβουλίας λόγῳ εἰσηγήσασθαι αὐτῷ δὴ τῷ παναγιωτάτῳ ἡμῶν δεσπότῃ, τῷ οἰκουμενικῷ πα τριάρχῃ, ἔν τινι τῶν κατὰ τὴν θεοδόξαστον Κων σταντινούπολιν σεβασμίων μονῶν ευρίσκεσθαι τὸν τοιοῦτον κῦρ Νίφωνα καὶ μὴ εἰς δικαιοσύνην αὐτοῦ. Ετοίμως οὖν τὰ περὶ τούτου ἐδέχθη, ἐπεὶ μηδὲ ἦν ὅπως ἀποτεταγμένος ἐπὶ τούτῳ παρὰ τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου, τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου, κατὰ νοῦν γε μὴν εἰληφώς οὗτος δὴ ὁ κῦρ Νίφων, μή ποτε ἀφορμῆς ἐντεῦθεν δραξάμενοι, οἷς ἔργον ἄλλο τι πρὸ τῆς ἀληθείας ποιεῖσθαι, πειραθῶσιν ἀπὸ δυστρόπου γνώμης χωρήσαι εἰς τὴν κατ' αὐτοῦ προτέραν διαβολὴν καὶ συκοφαντίαν, ἐπισκόποις, τὰ ἐν τῷ συνοδικῷ χαρτίῳ τυπωθέντα καὶ, ὡς εἰκὸς, τῆς ἑαυτοῦ ἀσφαλείας ἀντιποιούμενος ἐζήτησε γενέσθαι αὐτῷ τούτου ἵνεκα πρᾶξίν τι να συνοδικῶς παρ᾽ ἡμῶν, οὗ δὴ χάριν καὶ κατὰ ταυτό συνελθόντες διαφόρως καὶ συνεδριάσαντες τῷ παναγιωτάτῳ ἡμῶν δεσπότῃ, τῷ οἰκουμενικῷ πα τριάρχῃ, προσταγῇ τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου ἡμῶν αὐθέντου καὶ βασιλέω;, δεῖν ἐκρίναμεν τὰ κατά τὴν ὑπόθεσιν ἐξετάσαι τε καὶ συνδιασκέψασθαι, ἔνθεν τοι καὶ, καθάπερ ἐχρῆν, πολυπραγμονήσαντες καὶ διερευνησάμενοι, ἐπεὶ εὔρομεν ἀριδήλως ἀπὸ μαρτύρων τοῦ τε παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου, τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου, τοῦ καὶ διὰ πλείστης θεμένου ἐπιμελείας καὶ ἀνιχνεύσαντος καὶ εὑρόντος τοὺς τὰς τοιαύτας κακοδοξίας νενοσηκότας καὶ ἐκ καταφανές τοῖς ἐν τῷ ᾿Αγίῳ ῞Ορει εὑρισκομένοις καὶ τοῖς λοιποῖς, τοῦ δηλωθέντος ιερωτάτου μητροπολίτου Ηρακλείας, τοῦ ἀπὸ τῆς σεβασμίας του Καλλέως μονῆς τιμιωτάτου ἐν ἱερομονάχοις, κῦρ Θεοδοσίου, τοῦ τιμιωτάτου ἐν ἱερομονάχοις ἀπὸ τῆς σεβασμίας τοῦ Καρακάλλα μονῆς, κῦρ Ἰσαάκ, τοῦ τιμιωτάτου προηγουμένου τῆς σεβασμίας τοῦ Βατοπεδίου μονῆς, ἱερομόναχου κῦρ Γρηγορίου, τοῦ ἀπὸ τῆς σεβασμίας καὶ ἱερᾶς Λαύρας τιμιωτάτου κῦρ Ἰωάννου τοῦ Ἡσυχαστοῦ, τοῦ ἀπὸ τῆς αὐτῆς τοῦ Βατοπεδίου τιμιωτάτου ἐν μοναχοῖς κῦρ ᾿Αθανασίου, πρὸς δὲ καὶ τῶν οἰκείων τῷ κρατίστῳ καὶ ἁγίῳ μου αὐθέντῃ καὶ βασιλεῖ, τοῦ τε ἐπάρχου κυρ Γεωργίου τοῦ Ἰσαρι, κῦρ Νικολάου τοῦ Καβάσιλα καὶ τοῦ κῦρ Μάρκου Αγγέλου τοῦ Βαρδαλή, οἱ δὲ παρῆσαν ἐπὶ τῆς γεγονυία; δευτέρας ἐξετάσεως, ὅτι οὐδεμία τις αἰτία εὕρηται τηνικαῦτα κατὰ τοῦδε τοῦ κῦρ Νίφωνος, καντεῦθεν ἐδικαιώθη παν τελῶς καὶ ἠθωώθη κατὰ τὸν ἀναγεγραμμένον τρί πον. Εἴχομεν ἂν κατὰ τὸν τοῦ δικαίου λόγον ἀρχε σθῆναι τούτοις ὑπὲρ τοῦ τοιούτου τιμιωτάτου ἐν Ιερομονάχοις κῦρ Νίφωνος καὶ μηδέν τι μηδαμώς πλέον ἐπιζητῆσαι εἰς τὴν τῆς ἀληθείας ἀνεύρεσιν καὶ παράστασιν, πλείονος μέντοι ἕνεκεν ἀσφαλείας καὶ τοῦ περιαιρεθῆναι πᾶσαν ἁπλῶς πρόφασιν, ἐπεὶ διηγόρευται τοῖς θείοις καὶ ἱεροῖς κανόσιν ἐν τῷ ἐκτεθέντι ὄρῳ τῆς ἁγίας καὶ οἰκουμενικῆς συνόδου τῆς ἐν Ἐφέσῳ οὕτω προς λέξιν· ο συνελθόντες ἐφ' ἡμῶν οἱ εὐλαβέστατοι καὶ θεοφιλέστατοι επίσκοποι Ουαλεριανὸς καὶ ᾿Αμφιλόχιος καὶ σκέψιν προθέντες κοινὴν περὶ τῶν λεγομένων ἐν τοῖς τῆς Παμφυλίας μέρεσι Μεσσαλιανιτών εἴτ᾿ οὖν Εὐχιτῶν ήγουν Ενθουσιαστῶν εἴτε οπωσοῦν ἡ μιαρωτάτη τῶν μνημονευθέντων αίρεσις σαφηνισθείη, ἡμῶν δὲ διασκοπούντων προσκόμισεν ὁ εὐλαβέστατος καὶ Θεοφιλέστατος ἐπίσκοπος Οὐκλεριανός χαρτίον συνοδικὸν περὶ τούτων αὐτῶν, συνταχθὲν ἐν τῇ μεγάλη Κωνσταντινουπόλει ἐπὶ τοῦ τῆς μεγάλης μνήμης Σισινίου, δ καὶ ἀναγνωσθὲν ἐπὶ πάντων, ἔδοξεν εὖ πεποιῆσθαι καὶ ὀρθῶς ἔχειν, καὶ συνήρεσεν ἅπασιν ἡμῖν καὶ τοῖς θεοφιλεστάτοις ἐπισκό πως Ουαλεριανῷ καὶ ᾿Αμφιλοχίῳ καὶ πᾶσι τοῖς τῶν Παμφύλων και Λυκαίνων ἐπαρχιῶν εὐλαβεστάτοις κρατεῖν ἅπαντα καὶ κατὰ μηδένα τρόπον παραβαίνεσθαι αὐτὰ, βεβαίων ὄντων δηλαδὴ καὶ τῶν πε πραγμένων ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ, ὥστε τοὺς ὄντας κατὰ πᾶσαν ἐπαρχίαν τῶν Μεσσαλιανῶν ήγουν Ἐνθουσιαστῶν αἱρέσεως ἢ καὶ ἐν ὑποψίαις τῆς τοιαύτης νόσου γεγενημένους, είτε κληρικοὶ εἶεν, εἴτε λαϊ κοι, μεθοδεύεσθαι καὶ ἀναθεματίζοντας κατὰ τὰ ἐν τῷ μνημονευθέντι συνοδικῷ διηγορευμένα ἐγγράφων μένειν τοὺς μὲν κληρικοὺς ἐν τῷ κλήρῳ, τοὺς δὲ λαϊκοὺς ἐν τῇ κοινωνίᾳ τῆς Ἐκκλησίας, ἀνανεύοντας δὲ πρὸς τοῦτο καὶ μὴ ἀναθεματίζοντας τους μὲν πρεσβυτέρους καὶ διακόνους καὶ τοὺς ἕτερίν τινα βαθμὸν ἔχοντας ἐν Ἐκκλησίᾳ ἐκκόπτειν καὶ κλήρου καὶ βαθμοῦ καὶ κοινωνίας, τοὺς δὲ λαϊκούς
βερνήσεως τῶν τοιούτων ὁμοίως ἀξιουμένων, ἐξε- τοῦ μέσου ποιησαμένου, ὡς ἐπὶ τῶν ἔργων ἐστὶ
νήνεκται Εγγραφος ἀπόφατις δικαιώσεως καὶ ἀθωών
σεως ὑπὲρ αὐτοῦ δὴ τοῦ τιμιωτάτου ἐν ἱερομονάχοις
κυρ Νίφωνος, ὑπογραφαῖς πεπιστωμένη του τε
παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου, τοῦ οἰκουμενικοῦ
πατριάρχου, τηνικαῦτα τὰ δίκαια φέροντος τῆς
ἱερᾶς ἀρχῆς καὶ διοικήσεως τοῦ πρωτάτου, τοῦ
Ιερωτάτου μητροπολίτου Ηρακλείας, προέδρου τῶν
ὑπερτίμων, ἐξάρχου πάσης Θράκης καὶ Μακεδο
νίας, προηγουμένου ὄντος τῆς σεβασμίας καὶ ἱερᾶς
Λαύρας, τοῦ ῥηθέντος ἱερωτάτου ἀρχιερέως Έρισ
σοῦ καὶ τῶν τιμιωτάτων καθηγουμένων, ἀλλὰ δὴ
καὶ τῶν συνεληλυθότων ἑτέρων εναρέτων ἀνδρῶν,
τοὺς μὲν συκοφάντας ἐκείνους τέλεον ἀποδιοπομπουμένη τε καὶ καταδικάζουσα, αὐτὸν δὲ τὸν κῦρ
Νίφωνα δικαιοῦσα, ὡς εἴρηται. Χρόνου δέ τινος
παρωχηκότος καὶ τοῦδε εἰς Πρῶτον ἐγκαταστάντος,·
πάλιν ὁ κατ' αὐτοῦ φθόνος ἀνάπτεται παρὰ τῶν
μοναχῶν τῆς ἐκεῖ εὑρισκομένης τῶν Σέρβων μονῆς,
ἡνίκα δὴ καὶ συνελθόντες ὅ τε ἱερώτατος μητροπο
λίτης Θεσσαλονίκης, ὑπέρτιμος καὶ ἔξαρχος πάσης
Θετταλίας, κατά τύχην παρατυχων ἐκεῖσε καὶ οἱ
δηλωθέντες τιμιώτατοι καθηγούμενοι τῶν ἐκεῖτε
σεβασμίων μονῶν, πρὸς δὲ καὶ ἅπαν, ὡς εἰπεῖν, τὸ
του Αγίου Ορους ἔκκριτον καὶ προέχον κατ' αρετὴν, καὶ αὖθις τὰ τῆς ὑποθέσεως πολυπραγμονής
σαντες καὶ ἐξετάσαντες καὶ μηδεμίαν αἰτίαν εύρηκότες κατὰ τοῦ ῥηθέντος κῦρ Νίφωνος καὶ οὗτοι
κατὰ τὸν ὅμοιον τρόπον αὐτὸν ἐδικαίωσαν. Ἐπεὶ δ'
ἐπεδήμησεν ἐνταῦθα καὶ αὐτὸς μετὰ τοῦ παναγιω
τάτου ἡμῶν δεσπότου, τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρ
χου, καὶ συνῆν αὐτῷ ἐπ' ὀλίγον τινά καιρόν, ἔδοξεν
ἡμῖν συμβουλίας λόγῳ εἰσηγήσασθαι αὐτῷ δὴ τῷ
παναγιωτάτῳ ἡμῶν δεσπότῃ, τῷ οἰκουμενικῷ πα
τριάρχῃ, ἔν τινι τῶν κατὰ τὴν θεοδόξαστον Κων
σταντινούπολιν σεβασμίων μονῶν ευρίσκεσθαι τὸν
τοιοῦτον κῦρ Νίφωνα καὶ μὴ εἰς δικαιοσύνην αὐτοῦ.
Ετοίμως οὖν τὰ περὶ τούτου ἐδέχθη, ἐπεὶ μηδὲ ἦν
ὅπως ἀποτεταγμένος ἐπὶ τούτῳ παρὰ τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου, τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου, κατὰ νοῦν γε μὴν εἰληφώς οὗτος δὴ ὁ κῦρ
Νίφων, μή ποτε ἀφορμῆς ἐντεῦθεν δραξάμενοι, οἷς
ἔργον ἄλλο τι πρὸ τῆς ἀληθείας ποιεῖσθαι, πειραθῶσιν ἀπὸ δυστρόπου γνώμης χωρήσαι εἰς τὴν
κατ' αὐτοῦ προτέραν διαβολὴν καὶ συκοφαντίαν, ἐπισκόποις, τὰ ἐν τῷ συνοδικῷ χαρτίῳ τυπωθέντα
καὶ, ὡς εἰκὸς, τῆς ἑαυτοῦ ἀσφαλείας αντιποιούμενος ἐζήτησε γενέσθαι αὐτῷ τούτου ἵνεκα πρᾶξίν
τι να συνοδικῶς παρ᾽ ἡμῶν, οὗ δὴ χάριν καὶ κατὰ
ταυτό συνελθόντες διαφόρως καὶ συνεδριάσαντες τῷ
παναγιωτάτῳ ἡμῶν δεσπότῃ, τῷ οἰκουμενικῷ πα
τριάρχῃ, προσταγῇ τοῦ κρατίστου καὶ ἁγίου ἡμῶν
αὐθέντου καὶ βασιλέω;, δεῖν ἐκρίναμεν τὰ κατά
τὴν ὑπόθεσιν ἐξετάσαι τε καὶ συνδιασκέψασθαι,
ἔνθεν τοι καὶ, καθάπερ ἐχρῆν, πολυπραγμονήσαντες
καὶ διερευνησάμενοι, ἐπεὶ εὔρομεν ἀριδήλως ἀπὸ
μαρτύρων τοῦ τε παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου,
τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου, τοῦ καὶ διὰ πλείστης
θεμένου ἐπιμελείας καὶ ἀνιχνεύσαντος καὶ εὑρόντος
τοὺς τὰς τοιαύτας κακοδοξίας νενοσηκότας καὶ ἐκ
καταφανές τοῖς ἐν τῷ ᾿Αγίῳ ῞Ορει εὑρισκομένοις
καὶ τοῖς λοιποῖς, τοῦ δηλωθέντος ιερωτάτου μητρο
πολίτου Ηρακλείας, τοῦ ἀπὸ τῆς σεβασμίας του
Καλλέως μονῆς τιμιωτάτου ἐν ἱερομονάχοις, κῦρ
Θεοδοσίου, τοῦ τιμιωτάτου ἐν ἱερομονάχοις ἀπὸ τῆς
σεβασμίας τοῦ Καρακάλλα μονῆς, κῦρ Ἰσαάκ, τοῦ
τιμιωτάτου προηγουμένου τῆς σεβασμίας τοῦ Βατοπεδίου μονῆς, ἱερομόναχου κῦρ Γρηγορίου, τοῦ ἀπὸ
τῆς σεβασμίας καὶ ἱερᾶς Λαύρας τιμιωτάτου κῦρ
Ἰωάννου τοῦ Ἡσυχαστοῦ, τοῦ ἀπὸ τῆς αὐτῆς τοῦ
Βατοπεδίου τιμιωτάτου ἐν μοναχοῖς κῦρ ᾿Αθανα
σίου, πρὸς δὲ καὶ τῶν οἰκείων τῷ κρατίστῳ καὶ
ἁγίῳ μου αὐθέντῃ καὶ βασιλεῖ, τοῦ τε ἐπάρχου κυρ
Γεωργίου τοῦ Ἰσαρι, κῦρ Νικολάου τοῦ Καβάσιλα
καὶ τοῦ κῦρ Μάρκου Αγγέλου τοῦ Βαρδαλή, οἱ δὲ
παρῆσαν ἐπὶ τῆς γεγονυία; δευτέρας ἐξετάσεως,
ὅτι οὐδεμία τις αἰτία εὕρηται τηνικαῦτα κατὰ
τοῦδε τοῦ κῦρ Νίφωνος, καντεῦθεν ἐδικαιώθη παντελῶς καὶ ἠθωώθη κατὰ τὸν ἀναγεγραμμένον τρί
πον. Εἴχομεν ἂν κατὰ τὸν τοῦ δικαίου λόγον ἀρχε
σθῆναι τούτοις ὑπὲρ τοῦ τοιούτου τιμιωτάτου ἐν
Ιερομονάχοις κῦρ Νίφωνος καὶ μηδέν τι μηδαμώς
πλέον ἐπιζητῆσαι εἰς τὴν τῆς ἀληθείας ἀνεύρεσιν
καὶ παράστασιν, πλείονος μέντοι ἕνεκεν ἀσφαλείας
καὶ τοῦ περιαιρεθῆναι πᾶσαν ἁπλῶς πρόφασιν,
ἐπεὶ διηγόρευται τοῖς θείοις καὶ ἱεροῖς κανόσιν ἐν
τῷ ἐκτεθέντι ὄρῳ τῆς ἁγίας καὶ οἰκουμενικῆς
συνόδου τῆς ἐν Ἐφέσῳ οὕτω προς λέξιν· ο Συνελ
θόντες ἐφ' ἡμῶν οἱ εὐλαβέστατοι καὶ θεοφιλέστατοι
επίσκοποι Ουαλεριανὸς καὶ ᾿Αμφιλόχιος καὶ σκέψιν
προθέντες κοινὴν περὶ τῶν λεγομένων ἐν τοῖς τῆς
Παμφυλίας μέρεσι Μεσσαλιανιτών εἴτ᾿ οὖν Εὐχιτῶν
ήγουν Ενθουσιαστῶν εἴτε οπωσοῦν ἡ μιαρωτάτη
τῶν μνημονευθέντων αίρεσις σαφηνισθείη, ἡμῶν δὲ
διασκοπούντων προσκόμισεν ὁ εὐλαβέστατος καὶ
Θεοφιλέστατος ἐπίσκοπος Οὐκλεριανός χαρτίον
συνοδικὸν περὶ τούτων αὐτῶν, συνταχθὲν ἐν τῇ
μεγάλη Κωνσταντινουπόλει ἐπὶ τοῦ τῆς μεγάλης
μνήμης Σισινίου, δ καὶ ἀναγνωσθὲν ἐπὶ πάντων,
ἔδοξεν εὖ πεποιῆσθαι καὶ ὀρθῶς ἔχειν, καὶ συνήρεσεν ἅπασιν ἡμῖν καὶ τοῖς θεοφιλεστάτοις ἐπισκό
πως Ουαλεριανῷ καὶ ᾿Αμφιλοχίῳ καὶ πᾶσι τοῖς τῶν
Παμφύλων και Λυκαίνων ἐπαρχιῶν εὐλαβεστάτοις
κρατεῖν ἅπαντα καὶ κατὰ μηδένα τρόπον παραβαί
νεσθαι αὐτὰ, βεβαίων ὄντων δηλαδὴ καὶ τῶν πε
πραγμένων ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ, ὥστε τοὺς ὄντας κατὰ
πᾶσαν ἐπαρχίαν τῶν Μεσσαλιανῶν ήγουν Ενθου
σιαστῶν αἱρέσεως ἢ καὶ ἐν ὑποψίαις τῆς τοιαύτης
νόσου γεγενημένους, είτε κληρικοὶ εἶεν, εἴτε λαϊ
κοι, μεθοδεύεσθαι καὶ ἀναθεματίζοντας κατὰ τὰ ἐν
τῷ μνημονευθέντι συνοδικῷ διηγορευμένα ἐγγράφων
μένειν τοὺς μὲν κληρικοὺς ἐν τῷ κλήρῳ, τοὺς δὲ
λαϊκοὺς ἐν τῇ κοινωνίᾳ τῆς Ἐκκλησίας, ἀνανεύον
τας δὲ πρὸς τοῦτο καὶ μὴ ἀναθεματίζοντας τους
μὲν πρεσβυτέρους καὶ διακόνους καὶ τοὺς ἕτερίν
τινα βαθμὸν ἔχοντας ἐν Ἐκκλησίᾳ ἐκκόπτειν καὶ
κλήρου καὶ βαθμοῦ καὶ κοινωνίας, τοὺς δὲ λαϊκούς
Part IVPars IV
col. 1311–1312page 158 of 238
PG 152:1311ἀναθεματίζεσθαι, ὀφειλομένως εξακολουθήσαντες τῇ νῦν, κἀντεῦθεν πάσης προφάσεως περιαιρεθείσης τῶν αὐτῶν ἱερῶν καὶ θείων κανόνων διαταγῇ. Διέγνωμεν δοῦναι αὐτὸν λίβελλόν τε καὶ ἐγγραφὴν τῆς κατ' αὐτὸν εὐσεβείας, ὅντινα καὶ δέδωκε, φέ ροντα οἰκειόχειρον αὐτοῦ προταγὴν καὶ ὑποταγήν, ἀναγνωσθέντα εἰς ἐπήκοον πάντων ἡμῶν καὶ στερ χθέντα συνοδικῶς, ὡς εὐλαβῶς καὶ ὀρθοδόξως ἐκτεθειμένον παρ' αὐτοῦ, ὅθεν καὶ διὰ ταῦτα πάντα διέγνωμεν καὶ ἀπεφηνάμεθα κοινῇ συνοδικῇ ψήφῳ, ἀνώτερον εἶναι τὸν δηλωθέντα τιμιώτατον ἐν ἱερο μονάχοις κῦρ Νίφωνα τῆς ἀναπλασθείσης και κινη θείσης κατ' αὐτοῦ τοιαύτης συκοφαντίας καὶ δια βολῆς καὶ πολλῇ τῇ τοῦ δικαίου περιουσία Αθωω μένον, καὶ εὑρίσκεσθαι ἐν τῷ βαθμῷ τῆς ἱερωσύνης αὐτοῦ, καθὼς οἱ αὐτοὶ θεῖοι καὶ ἱεροὶ κανόνες καὶ ὁ δηλωθεὶς ὅρος τῆς ῥηθείσης οἰκουμενικῆς συνόδου διαγορεύουσιν, ὀφειλόντων τῶν βουλομένων ἀδι ἤδη ἐπιστώμεθα καὶ ἡμεῖς τὴν τοιαύτην διάγνωσιν καὶ ἡμετέραις υπογραφεῖς. Μηνὶ ὶνδ. δ'. Ιανουαρίῳ † Ο ταπεινός μητροπολίτης Φιλαδελφείας, ὑπέρτιμος καὶ ἔξαρχος πάσης Λυδίας, Μακά ριος. † Ο ταπεινός μητροπολίτης Πηγῶν καὶ Πα ρίου καὶ ὑπέρτιμος, Γεώργιος. + Περὶ τῶν ἀποταχθέντων ἐξάρχων εἰς τοὺς ἐν Κων στάντινουπόλει ἱερεῖς δι' ἐνταλτηρίων δεσποτικῶν τιμίων γραμμάτων. 1. + Τοὺς τὴν καθολικὴν τῶν ψυχῶν προστασίαν καὶ ποιμανσίαν πεπιστευμένους παρὰ Θεοῦ προσ στάκτως παντάπασι καὶ ἀναμφιβόλως ὡς ἱερεῖ ἧκόν ἐστιν ἐπιμελεῖσθαι καὶ παντοίαν εἰσφέρειν Θεοῦ τούτῳ δὴ τῷ τιμιωτάτῳ ἐν ἱερομονάχοις κῦρ Νίφωνι προσέρχεσθαι καὶ ἁγιάζεσθαι ὑπ' αὐτοῦ, ἅτε δὴ μηδενὸς ὄντος τοῦ προσισταμένου τε καὶ ἀπείργοντος, ὃν δὴ τρόπον μετὰ πολλὴν καὶ ἀκριβῆ τὴν ἐξέτασιν καθαρῶς ἀνεφάνη καὶ ἀποδέδεικται. Ταῦθ' οὕτω παρ' ἡμῶν διαγνωσθέντα καὶ ἀποφανθέντα τῷ παρόντι περιελήφθησαν γράμματι, επι δοθέντι τῷ διαληφθέντι τιμιωτάτῳ ἐν ἱερομονάχοις κῦρ Νίφωνι εἰς παντελῆ ἀθώωσιν αὐτοῦ καὶ ἀσφάλειαν. Μηνὶ Σεπτεμβρίῳ Ινδ. τετάρτης. + Είχε καὶ ὑπογραφάς +''Ο ταπεινές μη τροπολίτης Κυζίκου, ὑπέρτιμος καὶ ἔξαρχος πάσης Ελλησπόντου, Αρσένιος· † ὁ ταπεινὸς μητροπολίτης Ποντοηρακλείας καὶ ὑπέρτιμος, Μεθόδιος † ὁ Μελενίκου καὶ ὑπέρτιμος, τα πεινὸς Μητροφάνης † ὁ μητροπολίτης Βερ βοίας καὶ ὑπέρτιμος, Διονύσιος † ὁ ταπεινὸς μητροπολίτης Χριστουπόλεως, Μακάριος + ὁ μητροπολίτης Ρόδου καὶ ὑπέρτιμος, Ιωάν. της: † ὁ μητροπολίτης Διδυμοτείχου καὶ ὑπέρ τιμος, Θεόληπτος· ὁ ταπεινός μητροπολίτης Απρω καὶ ὑπέρτιμος, Γαβριήλ, καὶ τὸν τόπον ἐπέχων τῶν Εὐχαίτων ὁ ταπεινός μητροπολίτης Αμάστριδος καὶ ὑπέρτιμος, Καλλίνικος. + Ἔτι δὲ καὶ ὄπισθεν ἑτέρας υπογραφάς σπουδὴν κἀκείνους ἐπιζητεῖν, ἐξ ὧν ἂν, ὡς ἀπό τι νων ἀρχετύπων ἀκολούθως κατὰ μετάδοσιν, ὁ τῶν ἁγιασμάτων φωτισμός ἐπαινετῶς ἐκ τῶν ἔργων τοῖς χρήζουσι περιγίνοιτο. Καταστάσεως γὰρ ἂν ὁ Θεός αἴτιος, καθά φησιν ὁ θεῖος Απόστολος, τὴν τάξιν κρατεῖν ἐπὶ πᾶσιν ἐθέσπισεν, ἥτις καὶ τὰ οὐράνια καὶ τὰ ἐπίγεια συνέχει· τούτου γὰρ καλώς τηρουμένου καὶ ἡμεῖς συνεργοῖς ἑκασταχοῦ χρώμεθα, τὸ μέτρον ἑκάστου καὶ τὸν βαθμὸν, ἐν οἷσπερ αὐτὸν ἡ τοῦ Θεοῦ χάρις ἐκάλεσε, δοκιμάζοντες, καὶ οὕτω τη καλὸν σῶμα τῆς Ἐκκλησίας, ὑπὲρ ἧς ὁ Χριστὸς τὸ ἴδιον αἷμα ἐξέχεεν (αὐτῆς γάρ ἐστι κεφαλή), τῇ τού του εὐδοκίᾳ εἰς μίαν ἁρμονίαν συνάγομεν. Πρὸς τί δὴ ταῦτα ἡμῖν εἴρηται; ὡς ἡ τῆς ἱερωσύνης ἀξία καὶ τὸ θεῖον αὐτῆς σέμνωμα ὅπως μὲν ὑπέρκειται πάσης τιμῆς, ὅπως δὲ καὶ ἀγγέλοις αὐτοῖς ἐστιν αι δέσιμον, πάντες εἰσὶν εἰδότες οἱ τῶν θείων δηλαδή ναμάτων τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς μετ' επιστήμης ἐμφορηθέντες· μόνοις γὰρ ἂν τοῖς τοῦ Θεοῦ ἀγγέ λοις ἐπάξιον ἦν τὸ τοιοῦτον ἀξίωμα, ὡς ἀληθῶ; τέ ρον ἐκτύπωμα τοῦ Χριστοῦ· ἐπεὶ καὶ παρὰ τοῦ Χριστωνύμου λαοῦ ὁ τὸ σχῆμα τοῦτο πεπιστευμένος καὶ ἀκραιφνὲς καὶ τέλειον συντηρῶν Θεὸς ἄντικρυς νομίζεται, ἅτε ἱερουργὸς τῆς ἀναιμάκτου θυσίας καὶ τάξιν φωτιστικὴν ἐπέχων κατὰ τὸν μέγαν Διονύ στον τὸν θεοφάντορα, ὡς καὶ τοῖς λοιποῖς ἀναλόγως ἔχειν αὐτὴν ὑφηγεῖσθαι· ἐπεὶ δὲ τὸ παρ' ἀγγέλων † Ο ταπεινός μητροπολίτης Ηρακλείας, ἡμᾶς τὰ τῆς ἱερουργίας ταύτης μυστήρια δέχεσθαι πρόεδρος τῶν ὑπερτίμων καὶ ἔξαρχος πάσης Ο ᾴκης καὶ Μακεδονίας, Φιλόθεος. † Ο Θεσσαλονίκης πιστούμενος, εἰ καὶ ὕστε τον παρεγενόμην. Εἶτα τῆς παρούσης διαγνώσεως ἐξενεχθείσης ἐξητήθησαν παρ' ἡμῶν κατὰ τὸ εἰκὸς διὰ πλείονα τὴν ἀσφάλειαν καὶ ἔγγραφοι μαρτυρίας τοῦ τε Ιερωτάτου μητροπολίτου Θεσσαλονίκης, υπερτίμου καὶ ἐξάρχου πάσης Θετταλίας, πεποθημένου κατά Πνεῦμα ἡμῶν ἀδελφοῦ καὶ συλλειτουργοῦ, ἀλλὰ δὴ καὶ τοῦ τιμιωτάτου καθηγουμένου τῆς ἱερᾶς Λαύ ρας, ἱερομονάχου κῦρ Ἰακώβου τοῦ Τρικανᾶ, τῶν καὶ πρότερον ἐξετασάντων ἀκριβῶς τὰ τοῦ πράγματος, ὧν δὴ καὶ γενομένων καὶ κομισθεισῶν ἐνταῦθα προσύλους ὄντας οὐ δυνατὸν ἦν (μόλις γὰρ τὰ κατ' αἴσθησιν καὶ κατ' ὀφθαλμοὺς δρώμενα συνορᾷν ἔχου μεν), ὁ τῶν ἡμετέρων ἁπάντων μέγας προμηθεύς καὶ οἰκονόμος, ὁ ἀφάτῳ συγκαταβάσει οὐρανόθεν κατελθεῖν εὐδοκήτας ἐπὶ τὴν ἀνθρωπίνην ἐσχατιάν Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν, πλούσιος ὧν ἐν ἐλέει καὶ οἱ κτιρμοῖς, διὰ τῶν καθ᾿ ἡμᾶς σάρκα ἐνδεδυμένων ἀν θρώπων συγγενικῇ διαθέσει εδωρήσατο τὰ τῆς ἱε ρουργίας ἐπὶ σωτηρίᾳ θεῖα μυστήρια ἐκτελεῖσθαι, οὐ μὴν σαρκικῶς ἢ χαμερπῶς τε καὶ ἀνθρωπίνως, ἀλλ' ὑψηλῶς, κατὰ τὴν τοῦ θεοπάτορος καὶ μεγάλου ἐν προφήταις καὶ βασιλεῦσι Δαυτό ῥῆσιν τό· Οἱ ρεῖς σου ἐνδύσονται δικαιοσύνην, τοῦτ' ἔστι πᾶ σαν ἀρετὴν μετ' ἀκριβείας καὶ ἀληθείας καὶ ἀγγελι
TIONES
13iz
ἀναθεματίζεσθαι, ὀφειλομένως εξακολουθήσαντες τῇ νῦν, κἀντεῦθεν πάσης προφάσεως περιαιρεθείσης
τῶν αὐτῶν ἱερῶν καὶ θείων κανόνων διαταγῇ.
Διέγνωμεν δοῦναι αὐτὸν λίβελλόν τε καὶ ἐγγραφὴν
τῆς κατ' αὐτὸν εὐσεβείας, ὅντινα καὶ δέδωκε, φέ
ροντα οἰκειόχειρον αὐτοῦ προταγὴν καὶ ὑποταγήν,
ἀναγνωσθέντα εἰς ἐπήκοον πάντων ἡμῶν καὶ στερχθέντα συνοδικῶς, ὡς εὐλαβῶς καὶ ὀρθοδόξως ἐκτεθειμένον παρ' αὐτοῦ, ὅθεν καὶ διὰ ταῦτα πάντα
διέγνωμεν καὶ ἀπεφηνάμεθα κοινῇ συνοδικῇ ψήφῳ,
ἀνώτερον εἶναι τὸν δηλωθέντα τιμιώτατον ἐν ἱερομονάχοις κῦρ Νίφωνα τῆς ἀναπλασθείσης και κινηθείσης κατ' αὐτοῦ τοιαύτης συκοφαντίας καὶ δια
βολῆς καὶ πολλῇ τῇ τοῦ δικαίου περιουσία Αθωω
μένον, καὶ εὑρίσκεσθαι ἐν τῷ βαθμῷ τῆς ἱερωσύνης
αὐτοῦ, καθὼς οἱ αὐτοὶ θεῖοι καὶ ἱεροὶ κανόνες καὶ ὁ
δηλωθεὶς ὅρος τῆς ῥηθείσης οἰκουμενικῆς συνόδου
διαγορεύουσιν, ὀφειλόντων τῶν βουλομένων ἀδιἤδη ἐπιστώμεθα καὶ ἡμεῖς τὴν τοιαύτην διάγνωσιν
καὶ ἡμετέραις υπογραφεῖς. Μηνὶ
ὶνδ. δ'.
Ιανουαρίῳ
† Ο ταπεινός μητροπολίτης Φιλαδελφείας,
ὑπέρτιμος καὶ ἔξαρχος πάσης Λυδίας, Μακάριος.
† Ο ταπεινός μητροπολίτης Πηγῶν καὶ Πα
ρίου καὶ ὑπέρτιμος, Γεώργιος.
IV. Patriarcha nominat visitatores eisque clerum in
disciplinam tradit.
+ Περὶ τῶν ἀποταχθέντων ἐξάρχων εἰς τοὺς ἐν Κωνστάντινουπόλει ἱερεῖς δι' ἐνταλτηρίων δεσποτικῶν
τιμίων γραμμάτων.
1. + Τοὺς τὴν καθολικὴν τῶν ψυχῶν προστασίαν
καὶ ποιμανσίαν πεπιστευμένους παρὰ Θεοῦ προσστάκτως παντάπασι καὶ ἀναμφιβόλως ὡς ἱερεῖ ἧκόν ἐστιν ἐπιμελεῖσθαι καὶ παντοίαν εἰσφέρειν
Θεοῦ τούτῳ δὴ τῷ τιμιωτάτῳ ἐν ἱερομονάχοις κῦρ
Νίφωνι προσέρχεσθαι καὶ ἁγιάζεσθαι ὑπ' αὐτοῦ,
ἅτε δὴ μηδενὸς ὄντος τοῦ προσισταμένου τε καὶ
ἀπείργοντος, ὃν δὴ τρόπον μετὰ πολλὴν καὶ ἀκριβῆ
τὴν ἐξέτασιν καθαρῶς ἀνεφάνη καὶ ἀποδέδεικται.
Ταῦθ' οὕτω παρ' ἡμῶν διαγνωσθέντα καὶ ἀποφανθέντα τῷ παρόντι περιελήφθησαν γράμματι, επιδοθέντι τῷ διαληφθέντι τιμιωτάτῳ ἐν ἱερομονάχοις
κῦρ Νίφωνι εἰς παντελῆ ἀθώωσιν αὐτοῦ καὶ
ἀσφάλειαν. Μηνὶ Σεπτεμβρίῳ Ινδ. τετάρτης.
"
+ Είχε καὶ ὑπογραφάς +''Ο ταπεινές μητροπολίτης Κυζίκου, ὑπέρτιμος καὶ ἔξαρχος
πάσης Ελλησπόντου, Αρσένιος· † ὁ ταπεινὸς
μητροπολίτης Ποντοηρακλείας καὶ ὑπέρτιμος,
Μεθόδιος † ὁ Μελενίκου καὶ ὑπέρτιμος, τα
πεινὸς Μητροφάνης † ὁ μητροπολίτης Βερ
βοίας καὶ ὑπέρτιμος, Διονύσιος † ὁ ταπεινὸς
μητροπολίτης Χριστουπόλεως, Μακάριος + ὁ
μητροπολίτης Ρόδου καὶ ὑπέρτιμος, Ιωάν.
της: † ὁ μητροπολίτης Διδυμοτείχου καὶ ὑπέρ
τιμος, Θεόληπτος· ὁ ταπεινός μητροπολίτης
Απρω καὶ ὑπέρτιμος, Γαβριήλ, καὶ τὸν τόπον
ἐπέχων τῶν Εὐχαίτων ὁ ταπεινός μητρο
πολίτης Αμάστριδος καὶ ὑπέρτιμος, Καλλί
νικός.
+ Ἔτι δὲ καὶ ὄπισθεν ἑτέρας υπογραφάς·
σπουδὴν κἀκείνους ἐπιζητεῖν, ἐξ ὧν ἂν, ὡς ἀπό τι
νων ἀρχετύπων ἀκολούθως κατὰ μετάδοσιν, ὁ τῶν
ἁγιασμάτων φωτισμός ἐπαινετῶς ἐκ τῶν ἔργων τοῖς
χρήζουσι περιγίνοιτο. Καταστάσεως γὰρ ἂν ὁ Θεός
αἴτιος, καθά φησιν ὁ θεῖος Απόστολος, τὴν τάξιν
κρατεῖν ἐπὶ πᾶσιν ἐθέσπισεν, ἥτις καὶ τὰ οὐράνια
καὶ τὰ ἐπίγεια συνέχει· τούτου γὰρ καλώς τηρου
μένου καὶ ἡμεῖς συνεργοῖς ἑκασταχοῦ χρώμεθα, τὸ
μέτρον ἑκάστου καὶ τὸν βαθμὸν, ἐν οἷσπερ αὐτὸν ἡ
τοῦ Θεοῦ χάρις ἐκάλεσε, δοκιμάζοντες, καὶ οὕτω τη
καλὸν σῶμα τῆς Ἐκκλησίας, ὑπὲρ ἧς ὁ Χριστὸς τὸ
ἴδιον αἷμα ἐξέχεεν (αὐτῆς γάρ ἐστι κεφαλή), τῇ τού
του εὐδοκίᾳ εἰς μίαν ἁρμονίαν συνάγομεν. Πρὸς τί
δὴ ταῦτα ἡμῖν εἴρηται; ὡς ἡ τῆς ἱερωσύνης ἀξία
καὶ τὸ θεῖον αὐτῆς σέμνωμα ὅπως μὲν ὑπέρκειται
πάσης τιμῆς, ὅπως δὲ καὶ ἀγγέλοις αὐτοῖς ἐστιν αι
δέσιμον, πάντες εἰσὶν εἰδότες οἱ τῶν θείων δηλαδή
ναμάτων τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς μετ' επιστήμης
ἐμφορηθέντες· μόνοις γὰρ ἂν τοῖς τοῦ Θεοῦ ἀγγέ
λοις ἐπάξιον ἦν τὸ τοιοῦτον ἀξίωμα, ὡς ἀληθῶ; τέρον ἐκτύπωμα τοῦ Χριστοῦ· ἐπεὶ καὶ παρὰ τοῦ
Χριστωνύμου λαοῦ ὁ τὸ σχῆμα τοῦτο πεπιστευμένος
καὶ ἀκραιφνὲς καὶ τέλειον συντηρῶν Θεὸς ἄντικρυς
νομίζεται, ἅτε ἱερουργὸς τῆς ἀναιμάκτου θυσίας
καὶ τάξιν φωτιστικὴν ἐπέχων κατὰ τὸν μέγαν Διονύ
στον τὸν θεοφάντορα, ὡς καὶ τοῖς λοιποῖς ἀναλόγως
ἔχειν αὐτὴν ὑφηγεῖσθαι· ἐπεὶ δὲ τὸ παρ' ἀγγέλων
† Ο ταπεινός μητροπολίτης Ηρακλείας, ἡμᾶς τὰ τῆς ἱερουργίας ταύτης μυστήρια δέχεσθαι
πρόεδρος τῶν ὑπερτίμων καὶ ἔξαρχος πάσης
Ο ᾴκης καὶ Μακεδονίας, Φιλόθεος.
† Ο Θεσσαλονίκης πιστούμενος, εἰ καὶ ὕστε
τον παρεγενόμην.
Εἶτα τῆς παρούσης διαγνώσεως ἐξενεχθείσης
ἐξητήθησαν παρ' ἡμῶν κατὰ τὸ εἰκὸς διὰ πλείονα
τὴν ἀσφάλειαν καὶ ἔγγραφοι μαρτυρίας τοῦ τε
Ιερωτάτου μητροπολίτου Θεσσαλονίκης, υπερτίμου
καὶ ἐξάρχου πάσης Θετταλίας, πεποθημένου κατά
Πνεῦμα ἡμῶν ἀδελφοῦ καὶ συλλειτουργοῦ, ἀλλὰ δὴ
καὶ τοῦ τιμιωτάτου καθηγουμένου τῆς ἱερᾶς Λαύρας, ἱερομονάχου κῦρ Ἰακώβου τοῦ Τρικανᾶ, τῶν
καὶ πρότερον ἐξετασάντων ἀκριβῶς τὰ τοῦ πράγμα·
τος, ὧν δὴ καὶ γενομένων καὶ κομισθεισῶν ἐνταῦθα
προσύλους ὄντας οὐ δυνατὸν ἦν (μόλις γὰρ τὰ κατ'
αἴσθησιν καὶ κατ' ὀφθαλμοὺς δρώμενα συνορᾷν ἔχου
μεν), ὁ τῶν ἡμετέρων ἁπάντων μέγας προμηθεύς
καὶ οἰκονόμος, ὁ ἀφάτῳ συγκαταβάσει οὐρανόθεν
κατελθεῖν εὐδοκήτας ἐπὶ τὴν ἀνθρωπίνην ἐσχατιάν
Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν, πλούσιος ὧν ἐν ἐλέει καὶ οἱ
κτιρμοῖς, διὰ τῶν καθ᾿ ἡμᾶς σάρκα ἐνδεδυμένων ἀνθρώπων συγγενικῇ διαθέσει εδωρήσατο τὰ τῆς ἱε
ρουργίας ἐπὶ σωτηρίᾳ θεῖα μυστήρια ἐκτελεῖσθαι,
οὐ μὴν σαρκικῶς ἢ χαμερπῶς τε καὶ ἀνθρωπίνως,
ἀλλ' ὑψηλῶς, κατὰ τὴν τοῦ θεοπάτορος καὶ μεγάλου
ἐν προφήταις καὶ βασιλεῦσι Δαυτό ῥῆσιν τό· Οἱ leρεῖς σου ἐνδύσονται δικαιοσύνην, τοῦτ' ἔστι πᾶσαν ἀρετὴν μετ' ἀκριβείας καὶ ἀληθείας καὶ ἀγγελι
col. 1313–1314page 159 of 238
PG 152:1313| Υπόσχεσις τῶν αὐτῶν. ΙΙ. + Ἐπεὶ ὁ παναγιώτατος ἡμῶν δεσπότης, ὁ οι κουμενικός πατριάρχης, τῆς τῶν ἁπάντων σωτηρίας καὶ εὐταξίας κηδόμενος, ὡς ἀπὸ Θεοῦ καταπεμφθείς εἰς κοινὸν φωτισμὸν καὶ ἁγιασμόν, τὰς ἀνωτέρω κατά μέρος εἰρημένας παραινέσεις καὶ διδασκαλίας παρηγγυήσατο, ὑπὸ τοῦ παναγίου Πνεύματος κινούμενος τε καὶ ὁδηγούμενος, ἂς καὶ ὡς ἀπ' αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ ἐδεξάμεθα ὁλοψύχως, ὑπισχνούμεθα ἤδη ἐγ γράφως, ἵνα φυλάττωμεν τάς τοιαύτας διατάξεις καὶ ὑποτυπώσεις ἀπαραποιήτους τε καὶ ἀπαραθραύ στους, καὶ συντηρώμεθα κατὰ πάντα ἐπὶ τῇ τούτων μεθα, ἀπελεγχθῶμεν ἐπὶ παραβάσει καὶ ἀθετήσει αὐτῶν, καταδικαζώμεθα καὶ ἐκπίπτωμεν ἀσυμπαθῶς καὶ τῆς ἱερωσύνης ἡμῶν, καὶ εὐθυνώμεθα ως τὰς ἐκκλησιαστικὰς καὶ ἀποστολικὸς παραδόσεις περιφρονοῦντες. Μηνὶ Δεκεμβρίῳ Ινδ. δ'. † Περὶ τῶν ἐκλεγέντων πνευματικῶν διὰ τοι ούτων δεσποτικῶν τιμίων ἐνταλτηρίων. κῶς καὶ θείως καὶ ἡγνισμένως καὶ μετὰ καθαρότητος καὶ μακρὰν ἀποῤῥιφήσεται, ὡς ἀνάξιος κατὰ τὴν προσαρμοζούσης τοῖς τῷ Θεῷ ἱερᾶσθαι λαχοῦσι καὶ κανονικὴν παρατήρησίν τε καὶ παρακέλευσιν. δοχεῖα οὖσιν αὐτοῦ. Ενθεν τοι καὶ τῆς κρείττονος τυχόντες οἱ ἱερεῖς τάξεως καθ᾿ ὃν εἴρηται τρόπον, ὀφείλουσιν πάντως κοσμεῖν ἑαυτοὺς καὶ τοῖς τῶν ἀρετῶν ἔργοις ἀπευθύνειν εἰς μίμησιν κατὰ τὸ ἐφι κτὸν τοῦ πρώτου καὶ μεγάλου ἀρχιερέως καὶ καλοῦ ποιμένος, Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ τὰ ἴδια πρόβατα καλοῦντος κατ' ὄνομα ἀπὸ τῆς ζωῆς ταύ της ἐπὶ τὴν μέλλουσαν καὶ τοῖς δικαίοις ἀποκεκληρωμένην καὶ ἀκολουθεῖν κατ' ίχνος τοῖς θείοις αὐτοῦ διδάγμασι καὶ ταῖς ἐντολαῖς, ἀλλὰ μὴ ταῖς οὐ και λαῖς βιωτικαῖς περιστάσεσι καὶ τοῖς γηίνοις τούτοις καὶ προσκαίροις προστετηκότες χραίνεσθαι, ἐντεῦθεν καὶ τὸν τῆς ψυχῆς ὀφθαλμὸν ἀμβλύνειν καὶ οὕτω βίον αἱρεῖσθαι ἀπᾴδοντα καὶ μὴ συμφωνοῦντα ἀσφαλείᾳ καὶ ἐκπληρώσει. Ἐὰν δὲ, ὅπερ ἀπευχή τῷ ἱερατικῷ σχήματι, ὡς τῇ αἰτίᾳ ταύτῃ συμβαίνειν, τὴν μὲν γλῶσσαν ἐπιῤῥεπῆ πρὸς τὸ ψεῦδος ἔχειν αὐτοὺς, φιλαργύρους δὲ φαίνεσθαι καὶ οινοπό τας, πλεονεξίαις χαίροντας καὶ φιλοκερδείς ἀσχημα νω; καὶ τὸ μέγα τῆς ἱερωσύνης ὕψος, φεῦ! κατα σπῶντας εἰς ἐμπορίαν προδήλως κατεγνωσμένην, ὀλίγα τοῦ κατὰ ψυχὴν ἐντὸς ἀνθρώπου φροντίζοντας, τὴν δ᾽ ἔξω καὶ σωματικὸν θεραπεύειν μόνον προθυμουμένους, ὡς γίνεσθαι τὸν ἱερέα ὡς τὸν λαόν· μόλις γὰρ ἂν τῷ περιόντι τῶν καλῶν ἔργων δυνηθείεν οἱ ἱερεῖς ἕλκειν εἰς μίμησιν τοὺς εἰς αὐτοὺς βλέποντας· ἐὰν δὲ φαῦλον ἀρχέτυπον φαίνωνται, καταγινωσκόμενοι, πόσης ἂν εἴη τοῦτο τῆς κατακρίσεως. ἄξιον; Διὰ ταῦτα διασκεψαμένη ή μετριότης ἡμῶν ἀσφάλειαν τὴν πρέπουσαν ἐποιήσατο καὶ τῆς τῶν Ιερέων διορθώσεως, Χριστοῦ χάριτι, καὶ ἐξελέξατο ἀπὸ τῶν ἐν τῇ θεοδοξάστῳ Κωνσταντινουπόλει τοιού των ἱερέων τοὺς μεμαρτυρημένους ἀντιποιεῖσθαι μά λιστα βίου θεοφιλοῦς καὶ κρείττονας καὶ εὐλαβεστές μους, καὶ κατέστησε καθ' ἑκάστην γειτονίαν εἰς ἐξάρχους τῶν λοιπῶν ἱερέων ἐπὶ τῷ κατὰ τὴν πρὸς αὐτοὺς ἀνάθεσιν μετὰ πάσης προσοχῆς καὶ συντηρήσεως ἐπιβλέπειν αὐτοὺς καὶ διδάσκειν καὶ παραινεῖν, ὅσα εἰς σύστασιν καὶ κόσμον ἀφορῶσιν αὐτῶν καὶ ἀσφάλειαν τῆς ἐκκλησιαστικῆς καταστάσεως, ὡς ἂν ἐντεῦθεν τὸ τίμιον καὶ αἰδέσιμον ἔχοντες α καθεν τῆς πρεπούσης ἀξιῶνται εὐλαβείας καὶ παρὰ τοῦ κοινοῦ δημώδους λαοῦ, καὶ ἔχωσιν οὗτοι πρὸς αὐτοὺς τὸ σέβας προσερχόμενοι καὶ ζητοῦντες τὸν ἁγιασμὸν παρ' αὐτῶν μετ' αἰδοῦς τε καὶ εὐπειθείας, καὶ οὐδὲν καθυβρίζηται τὸ μέγα τοῦτο τῆς ἐκκλησίας κεφάλαιον διὰ πολιτείας φαύλης, ὡς εἴρηται γινωσκέτωσαν γὰρ εἰς βεβαίαν καὶ ἀναμφίβολον πληροφορίαν, ὅτι, ὃς ἂν ἀπὸ τοῦ νῦν εὑρεθῇ τῶν ἱ ρατικῶς ἐξυπηρετούντων Θεῷ ἀναστρεφόμενος μετά λαϊκῶν ἐν συμποσίοις ἢ ἀσυνέτως καὶ ἀφυλάκτως περιπατῶν ἢ μάχαις καὶ ταραχαῖς καὶ στάσεσι χαί ρων ἢ ἐμπορίαν ποιούμενος κατεγνωσμένην καὶ ἀπείργουσαν τὸ ἱερατικὸν ἀξίωμα, ἢ ὁπωσδήποτε ἀπελεγχθείη διάγων παρὰ τὴν προσαρμόζουσαν ἱερατικὴν κατάστασιν καὶ ἀκρίβειαν, ἐκπεσείται απο τίκα τῆς ἀξίας καὶ δόξης τοῦ σεμνώματος τοῦ ἱερα τικοῦ, καὶ τοῦ χοροῦ τῶν ἱερέων ἀποτμηθήσεται, 111. + Η τοῦ φιλαγάθου Θεοῦ ἡμῶν περὶ τὸ ἡμέ τερον γένος κηδεμονία σοφῶς τὰ πάντα διοικονόμου μένη καὶ διευθύνουσα τὴν τῆς πνευματικῆς χάριτος ἐπιστήμην ἀρχῆθεν τοῖς τὴν ποιμαντικὴν καὶ διδασκαλικὴν ἀξίαν λαχοῦσιν ἱεράρχαις ἐπέτρεψεν, εἰς δοχεῖον τοῦ ἁγίου Πνεύματος παρασκευάσασιν ἐαυ τούς· ἀλλ' ἡ μέριμνα και φροντὶς τῶν ἐκκλησιῶν καὶ ἡ μετὰ σπουδῆς ἐπεκδίκησις τῶν ἀδικουμένων καὶ αἱ τῶν χηρῶν καὶ ὀρφανῶν ἐποφειλόμεναι ἀντι λήψεις καὶ προστασίαι, προσέτι γε μὴν καὶ τὰ παρὰ τοῦ κοινοῦ ἐχθροῦ τῷ ἀνθρωπίνῳ γένει τῶν αἱρέ σεων κύματα θαλάσσης δίκην ὑπ' ἀνέμων τραχυνομένης κατὰ τῆς ὀρθοδόξου πίστεως εγειρόμενά τε καὶ ἐπικλύζοντα στασιαστῶν καὶ χαιρεκάκων ἀν θρώπων ὑπὸ τοῦ πονηροῦ ἐνεργουμένων κατά δια φόρους καιρούς τε καὶ χρόνους ἐπανισταμένων ἀφρή. νως οὐκ ἐφῆκε τούτοις βοηθεῖν κατὰ σκοπὸν καὶ θεραπεύειν ἐπιστημονικῶς τοὺς βέλει τῆς ἁμαρτίας πεπληγμένους, κἀντεῦθεν ποικίλοις καὶ διαφόροις τραύμασι καταστίκτους γεγενημένους καὶ πολλῶν τῶν φαρμάκων καὶ τῶν ἰάσεων δεομένους. Διὰ τοῦτο τὸ τῆς πνευματικῆς ταύτης διακονίας λειτούργημα τὸ κατ' ἐκείνου καιροῦ τοῖς ἱερατικῶς Θεῷ ἐξυπηρ του μένοις, κεκαθαρμένοις ουσι καὶ ἀρετῆς καὶ βίου θεοφιλοῦς ἀντιποιουμένοις καὶ εὖ μάλα πεπειραμέν νοις ψυχῶν προΐστασθαι καὶ χειραγωγεῖν αὐτὰς πρὸς τὴν σωτηρίαν παρὰ τῶν τοιούτων προστατῶν καὶ πνευματοφόρων Πατέρων καὶ διδασκάλων ἀνετέθη, ὡς εἰκὸς, κατὰ μετάδοσιν θειοτέραν. "Ην οὖν τοξί οὕτω καλῶς καὶ θεαρέστως προβαίνόν τε καὶ γινό μενον· ἐπεὶ δὲ ταῖς κατὰ μικρὸν ἐπηρείαις τὰ τῆς θεοφιλούς ταύτης ἐσβέννυτο καταστάσεως, καὶ ὁ τοῦ κόσμου ἄρχων, ἅτε δὴ τῶν ζιζανίων σπορεύς, οὐκ ἐπαύετο χρώμενος ταῖς κακίσταις αὐτοῦ μεθοδεία καὶ μηχαναῖς εἰς ἐξαπάτην καὶ ἐξουθενισμὸν καὶ ῃ
| Υπόσχεσις τῶν αὐτῶν.
ΙΙ. + Ἐπεὶ ὁ παναγιώτατος ἡμῶν δεσπότης, ὁ οι
κουμενικός πατριάρχης, τῆς τῶν ἁπάντων σωτηρίας
καὶ εὐταξίας κηδόμενος, ὡς ἀπὸ Θεοῦ καταπεμφθείς
εἰς κοινὸν φωτισμὸν καὶ ἁγιασμόν, τὰς ἀνωτέρω
κατά μέρος εἰρημένας παραινέσεις καὶ διδασκαλίας
παρηγγυήσατο, ὑπὸ τοῦ παναγίου Πνεύματος κινού -
μενός τε καὶ ὁδηγούμενος, ἂς καὶ ὡς ἀπ' αὐτοῦ τοῦ
Θεοῦ ἐδεξάμεθα ὁλοψύχως, ὑπισχνούμεθα ἤδη ἐγ
γράφως, ἵνα φυλάττωμεν τάς τοιαύτας διατάξεις
καὶ ὑποτυπώσεις ἀπαραποιήτους τε καὶ ἀπαραθραύστους, καὶ συντηρώμεθα κατὰ πάντα ἐπὶ τῇ τούτων
μεθα, ἀπελεγχθῶμεν ἐπὶ παραβάσει καὶ ἀθετήσει
αὐτῶν, καταδικαζώμεθα καὶ ἐκπίπτωμεν ἀσυμπαθῶς καὶ τῆς ἱερωσύνης ἡμῶν, καὶ εὐθυνώμεθα ως
τὰς ἐκκλησιαστικὰς καὶ ἀποστολικὸς παραδόσεις
περιφρονοῦντες. Μηνὶ Δεκεμβρίῳ Ινδ. δ'.
† Περὶ τῶν ἐκλεγέντων πνευματικῶν διὰ τοι
ούτων δεσποτικῶν τιμίων ἐνταλτηρίων.
κῶς καὶ θείως καὶ ἡγνισμένως καὶ μετὰ καθαρότητος καὶ μακρὰν ἀποῤῥιφήσεται, ὡς ἀνάξιος κατὰ τὴν
προσαρμοζούσης τοῖς τῷ Θεῷ ἱερᾶσθαι λαχοῦσι καὶ κανονικὴν παρατήρησίν τε καὶ παρακέλευσιν.
δοχεῖα οὖσιν αὐτοῦ. Ενθεν τοι καὶ τῆς κρείττονος
τυχόντες οἱ ἱερεῖς τάξεως καθ᾿ ὃν εἴρηται τρόπον,
ὀφείλουσιν πάντως κοσμεῖν ἑαυτοὺς καὶ τοῖς τῶν
ἀρετῶν ἔργοις ἀπευθύνειν εἰς μίμησιν κατὰ τὸ ἐφικτὸν τοῦ πρώτου καὶ μεγάλου ἀρχιερέως καὶ καλοῦ
ποιμένος, Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ τὰ ἴδια
πρόβατα καλοῦντος κατ' ὄνομα ἀπὸ τῆς ζωῆς ταύτης ἐπὶ τὴν μέλλουσαν καὶ τοῖς δικαίοις ἀποκεκληρωμένην καὶ ἀκολουθεῖν κατ' ίχνος τοῖς θείοις αὐτοῦ
διδάγμασι καὶ ταῖς ἐντολαῖς, ἀλλὰ μὴ ταῖς οὐ και
λαῖς βιωτικαῖς περιστάσεσι καὶ τοῖς γηίνοις τούτοις
καὶ προσκαίροις προστετηκότες χραίνεσθαι, ἐντεῦ
θεν καὶ τὸν τῆς ψυχῆς ὀφθαλμὸν ἀμβλύνειν καὶ
οὕτω βίον αἱρεῖσθαι ἀπᾴδοντα καὶ μὴ συμφωνοῦντα ἀσφαλείᾳ καὶ ἐκπληρώσει. Ἐὰν δὲ, ὅπερ ἀπευχήτῷ ἱερατικῷ σχήματι, ὡς τῇ αἰτίᾳ ταύτῃ συμβαίνειν, τὴν μὲν γλῶσσαν ἐπιῤῥεπῆ πρὸς τὸ ψεῦδος
ἔχειν αὐτοὺς, φιλαργύρους δὲ φαίνεσθαι καὶ οινοπό
τας, πλεονεξίαις χαίροντας καὶ φιλοκερδείς ἀσχημα
νω; καὶ τὸ μέγα τῆς ἱερωσύνης ὕψος, φεῦ! κατασπῶντας εἰς ἐμπορίαν προδήλως κατεγνωσμένην,
ὀλίγα τοῦ κατὰ ψυχὴν ἐντὸς ἀνθρώπου φροντίζοντας,
τὴν δ᾽ ἔξω καὶ σωματικὸν θεραπεύειν μόνον προθυ
μουμένους, ὡς γίνεσθαι τὸν ἱερέα ὡς τὸν λαόν· μόλις
γὰρ ἂν τῷ περιόντι τῶν καλῶν ἔργων δυνηθείεν οἱ
ἱερεῖς ἕλκειν εἰς μίμησιν τοὺς εἰς αὐτοὺς βλέποντας· ἐὰν δὲ φαῦλον ἀρχέτυπον φαίνωνται, καταγινωσκόμενοι, πόσης ἂν εἴη τοῦτο τῆς κατακρίσεως.
ἄξιον; Διὰ ταῦτα διασκεψαμένη ή μετριότης ἡμῶν
ἀσφάλειαν τὴν πρέπουσαν ἐποιήσατο καὶ τῆς τῶν
Ιερέων διορθώσεως, Χριστοῦ χάριτι, καὶ ἐξελέξατο
ἀπὸ τῶν ἐν τῇ θεοδοξάστῳ Κωνσταντινουπόλει τοιούτων ἱερέων τοὺς μεμαρτυρημένους ἀντιποιεῖσθαι μάλιστα βίου θεοφιλοῦς καὶ κρείττονας καὶ εὐλαβεστές
μους, καὶ κατέστησε καθ' ἑκάστην γειτονίαν εἰς
ἐξάρχους τῶν λοιπῶν ἱερέων ἐπὶ τῷ κατὰ τὴν πρὸς
αὐτοὺς ἀνάθεσιν μετὰ πάσης προσοχῆς καὶ συντη
ρήσεως ἐπιβλέπειν αὐτοὺς καὶ διδάσκειν καὶ παραι
νεῖν, ὅσα εἰς σύστασιν καὶ κόσμον ἀφορῶσιν αὐτῶν
καὶ ἀσφάλειαν τῆς ἐκκλησιαστικῆς καταστάσεως,
ὡς ἂν ἐντεῦθεν τὸ τίμιον καὶ αἰδέσιμον ἔχοντες ακαθεν τῆς πρεπούσης ἀξιῶνται εὐλαβείας καὶ παρὰ
τοῦ κοινοῦ δημώδους λαοῦ, καὶ ἔχωσιν οὗτοι πρὸς
αὐτοὺς τὸ σέβας προσερχόμενοι καὶ ζητοῦντες τὸν
ἁγιασμὸν παρ' αὐτῶν μετ' αἰδοῦς τε καὶ εὐπειθείας,
καὶ οὐδὲν καθυβρίζηται τὸ μέγα τοῦτο τῆς Ἐκκλησίας κεφάλαιον διὰ πολιτείας φαύλης, ὡς εἴρηται·
γινωσκέτωσαν γὰρ εἰς βεβαίαν καὶ ἀναμφίβολον
πληροφορίαν, ὅτι, ὃς ἂν ἀπὸ τοῦ νῦν εὑρεθῇ τῶν ἱ:-
ρατικῶς ἐξυπηρετούντων Θεῷ ἀναστρεφόμενος μετά
λαϊκῶν ἐν συμποσίοις ἢ ἀσυνέτως καὶ ἀφυλάκτως
περιπατῶν ἢ μάχαις καὶ ταραχαῖς καὶ στάσεσι χαίρων ἢ ἐμπορίαν ποιούμενος κατεγνωσμένην καὶ
ἀπείργουσαν τὸ ἱερατικὸν ἀξίωμα, ἢ ὁπωσδήποτε
ἀπελεγχθείη διάγων παρὰ τὴν προσαρμόζουσαν ἱερατικὴν κατάστασιν καὶ ἀκρίβειαν, ἐκπεσείται απο
τίκα τῆς ἀξίας καὶ δόξης τοῦ σεμνώματος τοῦ ἱερα
τικοῦ, καὶ τοῦ χοροῦ τῶν ἱερέων ἀποτμηθήσεται,
111. + Η τοῦ φιλαγάθου Θεοῦ ἡμῶν περὶ τὸ ἡμέ
τερον γένος κηδεμονία σοφῶς τὰ πάντα διοικονόμουμένη καὶ διευθύνουσα τὴν τῆς πνευματικῆς χάριτος
ἐπιστήμην ἀρχῆθεν τοῖς τὴν ποιμαντικὴν καὶ διδα
σκαλικὴν ἀξίαν λαχοῦσιν ἱεράρχαις ἐπέτρεψεν, εἰς
δοχεῖον τοῦ ἁγίου Πνεύματος παρασκευάσασιν ἐαυτούς· ἀλλ' ἡ μέριμνα και φροντὶς τῶν ἐκκλησιῶν
καὶ ἡ μετὰ σπουδῆς ἐπεκδίκησις τῶν ἀδικουμένων
καὶ αἱ τῶν χηρῶν καὶ ὀρφανῶν ἐποφειλόμεναι ἀντιλήψεις καὶ προστασίαι, προσέτι γε μὴν καὶ τὰ παρὰ
τοῦ κοινοῦ ἐχθροῦ τῷ ἀνθρωπίνῳ γένει τῶν αἱρέ
σεων κύματα θαλάσσης δίκην ὑπ' ἀνέμων τραχυνομένης κατὰ τῆς ὀρθοδόξου πίστεως εγειρόμενά τε
καὶ ἐπικλύζοντα στασιαστῶν καὶ χαιρεκάκων ἀν
θρώπων ὑπὸ τοῦ πονηροῦ ἐνεργουμένων κατά δια
φόρους καιρούς τε καὶ χρόνους ἐπανισταμένων ἀφρή.
νως οὐκ ἐφῆκε τούτοις βοηθεῖν κατὰ σκοπὸν καὶ
θεραπεύειν ἐπιστημονικῶς τοὺς βέλει τῆς ἁμαρτίας
πεπληγμένους, κἀντεῦθεν ποικίλοις καὶ διαφόροις
τραύμασι καταστίκτους γεγενημένους καὶ πολλῶν
τῶν φαρμάκων καὶ τῶν ἰάσεων δεομένους. Διὰ τοῦτο
τὸ τῆς πνευματικῆς ταύτης διακονίας λειτούργημα
τὸ κατ' ἐκείνου καιροῦ τοῖς ἱερατικῶς Θεῷ ἐξυπηρ
του μένοις, κεκαθαρμένοις ουσι καὶ ἀρετῆς καὶ βίου
θεοφιλοῦς ἀντιποιουμένοις καὶ εὖ μάλα πεπειραμέν
νοις ψυχῶν προΐστασθαι καὶ χειραγωγεῖν αὐτὰς πρὸς
τὴν σωτηρίαν παρὰ τῶν τοιούτων προστατῶν καὶ
πνευματοφόρων Πατέρων καὶ διδασκάλων ἀνετέθη,
ὡς εἰκὸς, κατὰ μετάδοσιν θειοτέραν. "Ην οὖν τοξί
οὕτω καλῶς καὶ θεαρέστως προβαίνόν τε καὶ γινόμενον· ἐπεὶ δὲ ταῖς κατὰ μικρὸν ἐπηρείαις τὰ τῆς
θεοφιλούς ταύτης ἐσβέννυτο καταστάσεως, καὶ ὁ τοῦ
κόσμου ἄρχων, ἅτε δὴ τῶν ζιζανίων σπορεύς, οὐκ
ἐπαύετο χρώμενος ταῖς κακίσταις αὐτοῦ μεθοδεία:
καὶ μηχαναῖς εἰς ἐξαπάτην καὶ ἐξουθενισμὸν καὶ
ῃ