PROCEMIUM TOMI CONTRA BARLAAM ET ACINDYNUM AUCTORE CHRISTODULO MONACHO. MONITUM EDITORUM. Sub fictitio monachi Christoduli nomine latet Joannes Cantacuzenus, qui e solio Constantinopolitano dejectus habitum monachalem induit. Doctissimus Bandini, in Catal. Biblioth. Laurent. t. I, p. 342, volumen hoc et memorat et expendit, veluti librum a Joanne Cantacuzeno in Barlaami et Acindyni hæresim refutandam editum; ac simul suppeditat notitiam Tomi quem Joannes patriarcha CP. in eosdem Barlaamum et Acindynum protulit; sed mira inadvertentia scribit hunc Tomum dirigi adversus Palamam, Barlaamum et Acindynum, quasi synodus quæ in tuenda sententia Palamæ erat, eam damnasset, et Barlaamus cum Acindyno, qui sententiam Palama acriter impugnarunt, et a Palama impugnati sunt, Palamæ adamussim consensisset. Postea, pag. 23, errorem suum, jam agnitum, corrigere volens in alium prolapsus est. Contendit nempe Joannem Cantacuzenum nedum Palamam refelleret, ejus doctrinæ apprime favisse, quod verum est: sed temere conjiciens Palaram in illa præfatione impugnari, quod falsum est, asserit rubricam codicis pene deletam, ita legendam esse: Joannis Cyparissiota contra Palamam hæreticum sermones. Utrum rubrica pene obliterata fuerit, necne, ignoramus; id autem certo certius scimus, eam verba a doctissimo Bandino prolata referre non potuisse; siquidem, nedum Palamam impugnat auctor, e contra Hesychiastas Palamitas ex industria defendit. Hos autem Hesychiastas strenue aggressi sunt Joannes Cyparissiotes et Barlaam, Palame adversarii. Falsum est igitur Joannem Cyparissiotem hujus operis auctorem esse..Itaque codex ille continet scriplum quo Joannes Cantacuzenus, Palama assecla, in Barlaamnum et Acindynum Palama adversarios composuit. In fine notitia Bandini, p. 349, liquet auctorem libri olim imperatorem ac deinde monachum fuisse, quæ notæ Joanni Cantacuzeno facile aptantur. J.-B. M. ΤΟΜΟΣ ΓΕΓΟΝΩΣ ΠΑΡΑ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΤΟΥ ΒΑΡΛΑΑΜ ΚΑΚΟΔΟΞΙΑΣ. TOMUS FACTUS PATRIARCHA JOANNE ET SYNODO CONTRA FALSAM OPINIONEM BARLAAM. (Codex Græcus chartaceus ms., in fol. maximo, see. xiv. Constat foliis scriptis 379, quem Holstenius in schedis mss. et Montfauconios praestantissimum vocant. Ignotus autem cl. Fabricio fait.) Continct hic maxime molis codex Joannis Cantacuzeni scripta contra Palamam, Barlaam, et Acindynum hæreticos, una cum omnibus iis, quae bae super re gesta sunt. Præcedit stanibus Procemium, quod cum fere totum sit historicum, exhibendum integrum arbitrati sumus, quod sequens 1. pag. 1. Προοίμιον εἰς τοὺς παρὰ τοῦ μονα

τοῦ Χριστοδούλου συγγραφέντας λόγους κατὰ τῆς χρήμα, καὶ τὴν πρὸς Θεὸν διὰ ταύτης τοῦ νοῦ ἀνὰ. τοῦ Βαρλαάμ και Ακινδύνου αἱρέσεως. Proæmium in sermones a monrcho Christodulo conscriptos contra Barlaami et Acindyni haresim Τοὺς τῆς Ρωμαϊκῆς ἀρχῆς οίακας Ανδρονίκου τοῦ τῶν Παλαιολόγων δευτέρου διαχειρίζειν λαχόντος θεό θεν, ἐπὶ τῶν χρόνων τῆς βασιλείας αὐτοῦ, μοναχός τις ἐκ Καλαβρίας, Βαρλαάμ κεκλημένος, φιλοπονία χρησάμενος ἐκ παιδός, ἄλλως γέ τοι καὶ τῆς φύσεως συναιρομένης αὐτῷ, παιδείας ὡς τὸ εἰκὸς μεταλαβὼν ἱκανῶς, Οργάνου μὲν καὶ τίνων ἑτέρων Αριστοτελικῶν ὑπῆρχε γεγυμνασμένος, τῶν δὲ λοιπῶν μαθημάτων, οὐδ᾽ ἄκροις δακτύλοις, ο φασι, γεγευμένος. Οὕτω δὲ δόξαν αὐτῷ, τῇ πόλεων ἀπασῶν μητρὶ, τῇ Κωνσταντίνου φημί, ἐπιχωριά σας, καὶ τῇ ἐξ ἔθους φιλοτιμία και καρτερίᾳ τῶν πόνων κανταῦθα χρησάμενος, δόκιμος κἂν τούτοις ἐν βραχεῖ διεδείχθη. Τὴν οὖν ἔξω σοφίαν πολὺς, ὡς εἴρηται, γεγονώς, κάθαρσιν ταύτην ἡγεῖτο ψυχῆς, χαλεπὸν ταύτης ἄνευ, ἀδύνατον δὲ μᾶλλον ἐνωθῆς και λέγων Θεῷ. Εφασκε γὰρ ὠδί πως συλλογιζόμενος, ὅτι εἶ ὁ Θεὸς ἀλήθειά ἐστιν, ἡ δὲ σοφία εὑρετῆς ἀληθείας, ὁ μὴ διὰ ταύτης σπουδάσας τῆς ἀληθείας ἐκπέπτωκεν· ὁ δὲ τῆς ἀληθείας ἐκπεπτωκὺς τοῦ Θεοῦ ἐκπέπτωκεν· ὥσπερ ὁ ταύτην εἰδὼς ἔγνω τὴν ἀλήθειαν, καὶ ὁ εἰδὼς τὴν ἀλήθειαν τὸν Θεὸν ἔγνω, καὶ μετ' αὐτοῦ ἐξ ἀνάγκης ἀεὶ ἐστι. Διά τοι τοῦτο περὶ τὴν καταργουμένην παντὶ σθένει τῶν Ἑλλήνων σοφίαν ἐσπούδαζε· τὸ δὲ τῆς ἡσυχίας ὑπερφυὲς βασιν, οὐχ όπως οὐκ ἠσπάζετο, καὶ ἐπήνει, ἀλλὰ καὶ ἐκωμώδει, καὶ τύρβην ελογίζετο περιττήν. χρόνον δ' οὐ μικρὸν τῇ βασιλίδι ἐνδιατρίψας, ἐπίτε μός τε παρὰ τοῖς βασιλεῦσι κατέστη, καὶ ὅσα δια δασκάλῳ τούτῳ ἐχρῶντα, ὅποι παιδείας ἐρασταὶ καὶ λόγων ἐτύγχανον τρόφιμοι. Οὗτος τοίνυν τῆς μονα χικῆς πολιτείας οὐδ᾽ ἐν προθύροις γενόμενος, οὐδὲ φροντιστηρίῳ ἑαυτὸν πώποτε κατακλείσας· ἔτυχε καὶ γὰρ οὕτω περινοστῶν, καὶ τόπους ἀμείβων ἐκ τόπων, ἐξαπιναίως καὶ ταύτης διδάσκαλος, καὶ τύπος τοῖς ἄλλοις γενέσθαι βεβούλητο υποβολή μισ ανθρώπων δαιμόνων. Τί δὴ ποιεῖ; Προσωπείον ὑποδὺς μαθητοῦ συγγίνεται τινι μοναχῷ πρὸ πάνω βραχέος, μηνῶν ἐξ δηλαδή, τῶν κοσμικών έξω και ταστάντι φροντίδων, καὶ τῆς ματαίου τύρβης ἀπηλ λαγμένῳ· γαμετῇ γὰρ ἦν συνοικῶν καὶ παιδίοις· διαπυνθάνεται τε τούτου, καὶ λόγον περὶ τῶν τῆς ἡσυχίας ἀποῤῥήτων αἰτεῖ. Ο δ' ὥσπερ εἰς τις ὢν καὶ αὐτὸς τοῦ κύκλου τῶν κορυφαίων ᾿Αντώνιος, η Αρσένιος, ἢ ἑτερός τις τῶν ὅσοι τὴν ἀρετὴν κατ' αὐτοὺς, λίαν εὐήθως τὸν εἰρημένον διδάσκει Βαρλαάμ· οὗ διακούσας ἐκεῖνος καὶ καταγνούς, κατά τῆς ἡσυχίας καὶ τῶν αὐτὴν ἀσπασαμένων χωρεί, ἀπωλείας εἶναι μᾶλλον ἢ σωτηρίας φάσκων ταύτην ὁδόν· ἔτι τε μηδεμίαν εἶναι σωτηρίας ἐλπίδα πανε τί τῳ τῷ παρὰ τὴν εὐαγγελικὴν διαζῶντι διδασκα λίαν, τὴν τήρησιν τῶν ἐντολῶν δηλονότι· ὥσπερ ἂν εἰ τὴν ἐναντίαν ἐβάδιζον τῷ θείῳ Εὐαγγελίῳ καὶ τὴν prius abstuleram: jacturam meam, day honori efus consulerem, non aspexi; itaque dum ad episcopatum scandentem sublevo, magistrum perdidi, sub quo militare ceperam magna cum spe. Eadem fere narrat Jannolius Maneltus in Vitis Petrarchæ et Boccaccii mss. in hac Medicea biblioth. De hoc clarissimo viro pauca verba effuderat Humphredus Hodius de Græcis illustr. Londini 17.12, 8, p. 2, atra vero pressum nocte dimiserat Chr. Frideric, Bernerus, De doctis hominibus Graecis, Lipsie 1750, 8. Plura tamen invenies apud clariss. Jo. Hieronymum Gradenigum in opusculo Italico De Italien Græcitate, Brixiæ, 1759, 8, p. 130, et Laur. Mebus in Vita Ambrosii, Camaldulensium generalis, pluribus in locis. Barlaamum hunc Greci, quandoque Italan, G tanquam ex Italia oriundum, quandoque Calabrum, tanquam in ea provincia natum nuncupant. Oritur enim in urbe Seminaria, ex reliquiis Tauriani elara et populosa; post Hieracensis episcopus, scripsit plura adversus Graecos, de quibus consuJendus Allatius, De Eccles. Occid. et Orient. per petua consensione, lib. x, cap. 17. Ab eo prima Græcæ lingue semina per aliam jacta sunt. Jo. Boccaccius lib. xv Geneal, deor. cap. G, qui eadem fuit etate, haec habet: Traho praterea (in testem scilicet) aliquando Barlaam Basilii Caesariensis monachum, Calabrum hominem olim, corpore pusillum, prægrandem tamen scientia, et Græcis adeo eruditum, ut imperatorum, et principum Gracorum, atque doctorum hominum privilegia haberet testantia, nedum his temporibus apud Gracos esse, sed nec a multis seculis citra fuisse virum tam insigni, tam que grandi scientia præditum. Hujus quoque monachi mentionem facit Dominicus Arretinus in quinta que amplissinis illius bibliothece voluminibus Fontis sui parte, lib. 1 ms. in biblioth. Edilium Flor. Ecclesiae, in qua prosequitur viros claros virtute aut vitio, his verbis: Barlaam fuit Calaber, Græcarum litterarum solertissimus exquisitor, et poeticarum fictionum interpres optimus, ideoque Boccaccius frequenter eum adducit in testem suarum opi nionum. Franc. Petrarcha in libro De ignorantia sui, p. 14, edit. Venet. 1501. fol. ait: El quota ea pars librorum est Platonis, quorum ego his oculis. multos vidi, pracipue apud Barlaam Calabrum, modernum Graia specimen sophia, qui me Latinarum inscium edocere Græcas litteras adortas, forsitan profecisset, nisi mihi illum invidisset mors, honestis que principiis obstitisset, ut solita est. Et in epist. 2, 34 Sigerum Precorium lib. 1x Familiar. edition. son. 1602, 8, sine loco: Barlaamum nostrum miki Μera altulit, et ut rerum falcar, illum ego mihi In Bibliotheca Coisliniana, pag. 155, afferuntur a clariss. Montefalconio argumenta Opmuta omnium Gregorii Palams, circa ann. 1549 archiepiscopi Thessalonicensis, quæ in quinin fol. continentur; videlicet XCVII. XCVIII, XCIX, C, et Cl. Illa porro argumenta in quatuor posterioribus codicibus totam Palame circa lumen Thaboriticum et lumen Dei doctrinam complectuntur, nee non disceptationes ejusdem contra Acindynum et Barlaam adversarios suos. Tota itaque illa in Græcia celeberrima quæstio in his argumentis habetur; ac breviter etiam exponitur ab Allatio in egregio opere De perpetua Occident. et Orient. Eccles. consensione, lib. n, cap. 10, 17. In ultimo autem codice occurrant argu menta Philothei Patriarchæ CP. circa eamdem quaestionem contra Gregoram, Barlaamum, et Acindynum nec non synodici tomi tres contra eosdem. Opus hoc Cantacuzeni contra Palamam ignotum Fabricio fuit B. G lib. v, cap. 5, tom. 1, p. 469 set.

ἡσυχίαν ποθήσαντες - κατὰ δέ γε τῶν Ἡσυχαστῶν μοῦσιν· εἰ γάρ τοι τοῖς τὰ τοιαῦτα δεινοῖς κατα πολὺς ἦν ταῖς βύρεσι, Μασσαλιανούς, καὶ πλάνους, καὶ τοιαῦθ᾽ ἕτερα τούτους ἀποκαλῶν. Γνώριμον δὴ τοῦτο τῷ τοῦ Θεοῦ γνησίῳ θεράποντι Γρηγορίῳ τῷ Παλαμά Ιερομονάχω τυγχάνοντι καταστὰν ὁμιλῆς σαι πείθει τῷ Βαρλαὰμ ἐν συνηθείᾳ καὶ πρότερον ὄντι· οὗ γεγονότος, παντοῖος ταῖς παραινέσεσιν ἦν συμβουλεύων, παρακαλῶν, οὐδὲ τοῦ μέμφεσθαι ἀπεχόμενος ἐν οἷς ἔδει. Πῶς ὅλως υπέσχες ὦτα κούφῳ τινὶ καὶ χθιζῷ μοναχῷ, λέγων, καὶ λόγων θείων καὶ ὑψηλῶν παρὰ τοιούτου ἀκοῦσαι ἡνέσχου, οὐχ όπως τούτων ἔχοντος πεῖραν, ἀλλ' οὐδ' ὅ τι ἐστὶ μοναχὸς εἰδότος; Αλλ' εν τί σοι τούτων μέλλον ὑπῆρχεν, ὦ λῷστε, πρότερον ἐχρῆν πολυπραγμου νήσαντα, ἀρετῇ ἐκ παίδων ἐντεθραμμένους ἄνδρας εὑρέσθαι, καὶ πλεῖστα τοῖς τῆς ἡσυχίας πόνοις ἐνιδρωκότας, ζητῆσαί τε παρ' αὐτοῖς τὸ ποθούμενον καὶ μαθεῖν. Εἰ δὲ δεῖ τἀληθὲς εἰπεῖν, οὐδὲ παρ' αὐτῶν ἐκείνων τὸ κεφάλαιον εὐθὺς ἔδει ζητῆσαι γνῶναι τῶν τελεωτέρων, καὶ τοῖς πλείστοις άγνιουμένων· ἀλλ᾿ ὥσπερ στοιχείωσίν τινα, καὶ εἰσαγωγὴν τῆς τηλικαύτης πολιτείας εὑράμενον, οὕτω προσω βαίνειν τοῖς ἐφεξῆς· οὐ μόνον γὰρ τοῖς ἀπείροις δυσχερὴς ἡ τῶν τοιούτων γνῶσις καθέστηκεν, ἀλλ᾽ οὐδ᾽ αὐτοῖς τοῖς πολλὰ καμοῦσιν ἐφεῖται εὐχερῶς ἀλλήλους ἐρωτᾷν περί γε τῶν τοιούτων, καὶ ἀποκρίσεις διδόναι. Ο γάρ τοι μέγιστος τῆς ἡσυχίας διδάσκαλος, Ἰσαὰκ ὁ θεῖος, φημί, τοιάδε περὶ τού των διαγορεύει - Μὴ ζητήσῃς λαβεῖν βουλὴν παρά τινος μὴ ὄντος ἐν τῇ διαγωγῇ σου, καν λίαν σοφὸς ὑπάρχῃ· ἐκείνῳ δὲ τῷ ἐπισταμένῳ δοκιμάσαι ἐν ὑπομονῇ τὰ πράγματα τῆς διακρίσεως πρόσελθε, Διὰ τοῦτο γὰρ οὐχ ἕκαστος ἐστιν ἀξιόπιστος τοῦ δοῦναι βουλήν, εἰ μὴ ἔστις πρῶτος τὴν ἐλευθερίαν αὐτοῦ ἐκυβέρνησε, καὶ οὐ φοβεῖται τὰς συκοφαντίας καὶ τὰς κατηγορίας· ἡ πολιτεία γὰρ τῆς διανοίας ἐστὶ τὸ ἔργον τῆς καρδίας τὸ γινόμενον ἀπαύστως ἐν τῇ φροντίδι τῆς κρίσεως. Εἰ τοίνυν οὗτος ὁ τηλεκοῦτος παρ' οὐδενὸς ἑτέρου ἔξω τῆς τούτων ὄντος διαγωγής εἰς τὴν τῶν πρακτέων ἐργασίαν διατυποῦσθαι τοῖς τὸν ἡσυχαστικὸν ἐπανῃρημένοις βίον παρεγγυᾷ, ἔδει δήπου σοφόν σε καὶ αὐτὸν ὄντα μὴ τοιούτῳ ποδηγῷ πρὸς τὴν τῶν ζητουμένων εὕρεσιν χρήσασθαι, ἀγνῶτι παντάπασι τῶν τοιούτων, καὶ μηδ' αὐτῷ ὡς εἰπεῖν ἀρκοῦντι. Εἰ δὲ καὶ παραδείγματί τινι ἀπό γε τῆς σῆς ἐπιστήμης χρήσασθαι δεῖ, εἰ τίς σοι τῶν ἀγροίκων, οπόσοι πολλοὶ τῇ τῆς γῆς προσανέχουσιν ἐργασίᾳ, τῇ τῶν λαχάνων ἀρδείᾳ, καὶ τῇ δικέλλῃ, χαίρειν εἰπὼν, αθρόως σοι προσελθὼν, τὰ Πλάτωνος καὶ Ἀριστοτέλους εὐθὺς ἐρεῖτο παρά σου μυηθῆναι, ἔτι τε γεωμετρίαν, και περιόδους ἀστέρων, καὶ τὰ λοιπά τι ἂν πρὸς αὐτὸν εἰρήκεις, ὦ φίλος; Οὐκ ἂν κατεγέλασας αὐτοῦ τῆς ἀβελτηρίας; Ούτωσὶ δή μοι κἀπὶ τούτων ἔσο σκο πῶν, ὡς οὐ δεῖ περὶ τοῦ τῆς ἡσυχίας ὑπερφυούς χρήματος, αμυήτοις τισὶ, καὶ μηδ' οπωσοῦν εἰδό σιν ἐντυγχάνειν ἀνθρώποις, καὶ παρ' αὐτῶν ἐθέλειν τυποῦσθαι πρὸς ἡσυχίαν, ἀλλ' ἀνδράσι σοφοῖς τὰ τοιαῦτα, καὶ πλεῖστα περὶ τὴν τούτων γνῶσιν και πιστεύειν γε χρὴν ἐφάμιλλος ἢ ἡσυχία τῇ τῶν ἀγγέ των πολιτεία καθέστηκεν. Εἰ τοίνυν οὕτω τοῦτ' ἔχει, μὴ τοῖς βεβουλευμένοις ἐμμένειν ἀντιβολώ, μέλλει γάρ μοι τῶν σῶν, ἀλλ᾽ ἀποστῆναι τοῦ ἀκαί του σκοποῦ, καὶ πυρὶ ἀποτεφρῶσαι τὰ γεγραμμένα κατὰ τῶν μοναχῶν, ἔνησίν σοι μηδ' ἐντινοῦν προξενήσοντα, εἰ μὴ καὶ βλάδος οὐ τὸ τυχόν. Τοιαῦτα τῆς θείας ἐκείνης γλώττης διεξελθούσης, ἀσπὶς ἦν ὁ Καλαβρός, βύουσα πρὸς ταῦτα τὰ ὦτα· ὁπόσα γὰρ μεθ᾽ ὑποστολῆς, καὶ οἷον ὑπ᾽ ὀδόντα πρότε ρον, ἀναίδην ἐλέγετό τε καὶ ὅ φασι γυμνῇ κεφαλῇ τὸ γὰρ τοῦ μαθητοῦ προσωπεῖον, ο πρότερον ἑαυτῷ περιέθετο ἀποθέμενος, βλασφημίας τῶν προτέρων οὐκ ἀνεκτοτέρας, εἰ μὴ καὶ χείρους κατὰ τῶν ἡσυ χαστῶν διεξῄει, καὶ καινήν τινα ταύτην ἀτραπὸν σωτηρίας ἔλεγεν αὐτοὺς τέμνειν τῆς εὐαγγελικῆς διδασκαλίας ἀποβουκοληθέντας, υπό τε τοῦ Κυρίου απηγορευμένην αὐτοῦ, ἀλλὰ δὴ καὶ τῶν ἐκείνου μαθητῶν τε καὶ ἀποστόλων. Οὐ ταῦτα δὲ μόνον ἔφασκεν, ἀλλὰ καὶ τὴν τούτων εὐχὴν αἱρέπει οὗτοι γε φαύλῃ κεκραμμένην ἔλεγεν εἶναι· σὺν δέ γε τούτοις καὶ τὸ ἐν Θαβωρίῳ λάμψαν φῶς ἐν τῷ τοῦ Κυρίου προσώπῳ ἄκτιστον ἀποκαλοῦντας οὐ μέσ τρίως ἔλεγεν αὐτοὺς βλασφημεῖν. Ως δ' οὐχ ἱκανὸν ἂν τὸ γλώττῃ ἀκολάστῳ μόνῃ τὰ τοιαῦτα ἀδηλε σχεῖν, καὶ βιβλίον συνθέμενος κατά τε τοῦ Παλαμᾶ καὶ τῶν Ἡσυχαστῶν, τῷ τότε προεστῶτι της Έχει κλησίας καὶ τῇ συνόδῳ παρέθετο. Ο δὴ πατριάρχης τὸ βιβλίον ἀνὰ χεῖρας λαβὼν μετακαλεῖτα: τοὺς μοναχοὺς τῇ Θεσσαλονίκῃ ἐπιδημοῦντας. Οἱ δ' ἀπ μένως πρὸς τὴν βάσανον ἀπαντῶσι. Συνόδου τοίνυν ἐν τῷ τῆς τοῦ Θεοῦ Σοφίας τεμένει συγκροτηθείσης, τοῦ τε βασιλέως αὐτοῦ, ὃν ἐφθακότες εἰρήκαμεν, προκαθημένου, τοῦ τε πατριάρχου Ιωάννου καὶ τῶν ἀρχιερέων, ἀλλὰ δὴ καὶ τῶν λαμπροτάτων ἀρχόν των, ἔτι τε καὶ τῶν τῆς συγκλήτου λογάδων, όχλου τε οὐκ ὀλίγου, ἐν ἐπηκόῳ πάντων τὸ τοῦ Βαρλαάμ ἀνεγνώσθη βιβλίον προκομισθέν. "Απάντων δ' εἰς ὦτα δεξαμένων τὰς βλασφημίας οὐχ ὁ τυχών ἤρθη θόρυβος· τούτου δὲ πεπαυμένου ἀπολογίας εδόθη καιρὸς καὶ τοῖς μοναχοῖς. Βραχέα δ' ἄττα καὶ τού των διαλαβόντων ἐπὶ τὸν Βαρλαάμ, αὖθις ἧκεν ἡ τοῦ λόγου διαδοχή· ἐκελεύσθη γὰρ τούτῳ μὴ μόνῳ τῷ βιβλίῳ, ἀλλὰ καὶ τῇ γλώττῃ σημῆναι τὸ βούλημα τῆς ψυχῆς· ὁ δ' ἀρχῆθεν τὸν λόγον ἀναλαβών, τά τε τῷ βιβλίῳ ἐμπεριφερόμενα πάντα είρηκε, καὶ ἕτερ ἅττα πρὸς τούτοις, ἑαυτὸν συνιστάς. Ἔλεγε μὲν δὴ ταύτα, τοῦ δικαίου δ᾽ ἡττᾶτο πάσαις ψήφοις, κακώς καὶ φρονήσας καὶ λαλήσας ἀπελεγχόμενος· ὅπερ ἐκεῖνος ἐωρακώς, ἁπάντων τῶν συνεδρευόντων ὁρώντων, μετάνοιαν ὑποκρίνεται, καὶ ἀσμένως προσδέχεται παρὰ τῆς συνόδου, μετ' εὐφροσύνης ὅτι πλείστης πάντων ἀπαλλαξάντων ἐπὶ τῇ, ὥς με ᾤοντο τότε, εὑρέσει τοῦ ἀδελφοῦ. Μετὰ δὲ τοῦτο ὁ βασιλεὺς. ἐν τῇ οὕτω κεκλημένῃ τῶν Οδηγῶν ἀπελθὼν μονῇ κἀκεῖσε πυρετῷ λαυροτάτῳ βληθείς, μετά τετάρτην ἡμέραν ἐξ ἀνθρώπων ἐγένετο, ὑπὸ τῆς νόσου και τεργασθείς, πεντεκαιδεκάτην ἄγοντος τότε τους

Ιουνίου τῆς ἐνάτης Ινδικτιώνος τοῦ ἐξακισχιλιοστού 1 ὀκτακοσιοστοῦ τεσσαρακοστοῦ ἐνάτου ἔτους. Ο δὴ Βαρλαάμ εύρημα τὸν τοῦ βασιλέως ποιησάμενος θάνατον, τὴν πολιτείαν περιενδστει, ἀνθρώπιά τινα δύστηνα προσεταιρισάμενος· τὰ μὲν τῶν Ἡσυχαστῶν καθαιρῶν ἁπάσῃ δυνάμει, τῆς δ' οἰκείας με λαγχολίας καὶ ἐμπληξίας ἀναπιμπλὰς ἅπαντα χει. ρων ἑαυτοῦ καθεκάστην καὶ βαρύτερος ταῖς κατὰ τῆς συνόδου καὶ τῶν μοναχῶν γινόμενος θηρεσί τε καὶ βλασφημίαις. Προσφορὴς δὲ γεγονὸς τῶν τοι οὕτων, τῆς Κωνσταντίνου ἀπαναστὰς ᾤχετο. "Η δέ γε θεία σύνοδος ὁμοῦ τῷ τῆς Ἐκκλησίας καθηγε μόνι Ἰωάννῃ τῷ οὕτω πως ἐπικεκλημένῳ Καλέκα, αἵρεσιν καταψηφισαμένη του Βαρλαάμ καὶ τῆς ἐ αιρίας αὐτοῦ, τόμον ἐκτίθησι κατ' αὐτῶν, ὃς καὶ πάντα τὰ ἐκείνου κατά μέρος δηλώσει. II. p. 2. Procemium excipit Τόμος γεγονώς παρὰ τοῦ πατριάρχου Ιωάννου, καὶ τῆς συνόδου κατὰ τῆς τοῦ Βαρλαάμ κακοδοξίας, προκαθημένου τοῦ βασι λέως 'Ανδρονίκου τοῦ δευτέρου Παλαιολόγου, ὁπότε τῷ βίῳ περιῆν, ἔτι τε τῶν λαμπροτάτων ἀρχόντων και τῆς συγκλήτου. Τomnus editus a patriarcha Joanne, et a synodo, adversus Barlaami falsam opinionem, præsidente imperature Andronico secundo Paleologo, dum inter vivos ageret, et insuper clarissimis magistratibus et senatu Inc.: Επαινετὸς ἀληθῶς ὁ εἰπὼν τὴν ταπείνωσιν ἀληθείας εἶναι ἐπίγνωσιν· αὕτη γὰρ καὶ τῶν οἰκείων μέτρων ἐστὶ κατάληψις, καὶ δι' αὐτῆς τήν τε πρὸς Θεὸν εἰρήνην καὶ τὴν πρὸς τὸν πλησίον καρπούμεθα, κ. λ. Des.: Εἰ δὲ καί τι τῆς προθυμίας ἄξιον φθέγξασθαι δοίη Θεὸς, αὐτοῦ πάνω τως ἂν εἴη, τοῦ δοτῆρος τῶν ἀγαθῶν, τοῦ διδόναι λόγον τοῖς εὐαγγελιζομένοις ἐν ἀνοίξει τοῦ στόματος ἐπαγγειλαμένου. Cum plures identidem occurrant in hoc Tomo episcoporum υπογραφαί, ad ea, quæ contra Barlaami aliorumque haereticorum falsas doctrinas decernebantur, confirmanda appositæ, ipsorum nomina hic subjicere voluimus, uti illastranda historiæ non parum profutura arbitrati. Prima igitur subscriptio ita habet: Ἰωάννης ἐλέῳ Θεοῦ ἀρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, νέας Ρώμης, καὶ οἰκουμενικός πατριάρχης. Ο ταπεινός μητροπολίτης Σαρδέων, ἔξαρχος πάσης Λυδίας, καὶ ὑπέρτιμος Γρηγόριος. Ο Δυρραχίου ταπεινός Γρηγόριος. Ο ταπεινός μητροπολίτης Λακεδαιμονίας καὶ ὑπέρτιμος Νείλος. Ο μητροπολίτης Μαδύτων, ταπεινός Ἰσαάκ. Ο ταπεινός μητροπολίτης Μηθύμνης καὶ ὑπέρτι μος Μαλαχίας. Ο ταπεινός μητροπολίτης Βιτζίνης καὶ ὑπέρτιμος Μακάριος, et additur τὸ ἐδόθη κατά μήνα Αύγουστον τῆς θ' Ινδικτιώνος τοῦ ςωμθ' ἔτους. Pseudo synodus Constantinopolitana pro astruendo errore Gregorii Palama, damnandisque BarJaamo et Acindyno A. C. 1350 sub Joan. Cantacuzeno et Palæologo imperatoribus Orientis, legitur tom. ΧV Concilier. editionis Veneta, quæ amplissime mo integro volumine, hujus optimi codicis ope Iocupletari posset. Vid. Joan. Cantacuzeni list, Altera sequens est: *Ο ταπεινός μητροπολίτης Κυζίκου ὑπέρτιμος καὶ Εξαρχος πάσης Ελλησπόντου Αθανάσιος. Ο ταπεινός μητροπολίτης Φιλαδελφείας Μακά ριος. Ο ταπεινός μητροπολίτης παλαιῶν Πατρῶν καὶ ὑπέρτιμος Μητροφάνης. Ο ταπεινός μητροπολίτης Μηθύμνης καὶ ὑπέρτι μας Μαλαχίας. Ο ταπεινός μητροπολίτης Ρωσίου καὶ ὑπέρτιμος Θεόδουλος. Ο ταπεινός μητροπολίτης Βάρνης καὶ ὑπέρτιμος Μεθόδιος. Ο ταπεινός μητροπολίτης. καὶ ὑπέρ τιμος Ησαΐας. Ο ταπεινός μητροπολίτης Διδυμοτείχου καὶ ὑπέρ τιμος Θεόληπτος. Tertia est: Ο ταπεινός μητροπολίτης Κυζίκου Αθανάσιος. Ο ταπεινός μητροπολίτης Μαδύτων Ισαάκ. "Ο ταπεινός μητροπολίτης Αλανίας καὶ Σωτη ριουπόλεως καὶ ὑπέρτιμος Λαυρέντιος. Ο ταπεινός μητροπολίτης Σμύρνης καὶ ὑπέρτι μος Μακάριος. Inseritur etiam pag. 7: 'Αναφορὰ ἀρχιερέων εἰς τὴν βασιλίδα 'Ανναν τὴν Παλαιολογίναν κατὰ τοῦ χρηματίσαντος πατριάρχου Ιωάννου τοῦ Καλέκα, Relatio archiepiscoporum ad imperatricem Annam Palmologinam contra Ioannem Caleca, qui vocalut est patriarcha. Inc.: Κρατίστη καὶ ἁγία ἡμῶν κυρία καὶ δέσποινα, ἡμεῖς οἱ ἀρχιερεῖς οἱ καθεζόμενοι ἐν τοῖς κελλίοις ἡμῶν ἀποκεκλεισμένοι, ὁ Ἐφέσου, δ Κυζίκου, ὁ ᾿Αλανίας, ὁ Χριστουπόλεως, 3 "Απρω, δ Λοπαδίου, δεξάμενοι παρὰ τῆς χάριτος τοῦ Παναγίου Πνεύματος τὸν τοῦ Εὐαγγελίου ζυγόν, κ. λ. Des. Ταῦτα ὡς χρέος ἔχοντες, καὶ ὡς εὐχέται καὶ δοῦλοι αναφέρομεν, καὶ διὰ τὸ ἀξιόπιστον καὶ οἰκείαις ὑπου γραφαῖς ὑπεσημηνάμεθα μηνὶ Σεπτεμβρίῳ ἐνδικτο ε'. Accedunt subscriptiones, nempe: Ο ταπεινός μητροπολίτης Ἐφέσου Ματθαίος. Ο ταπεινός μητροπολίτης Κυζίκου Αθανάσιος. Ο ταπεινός μητροπολίτης πάσης Αλανίας καὶ Σωτηριουπόλεως Λαυρέντιος. Ο ταπεινός μητροπολίτης Χριστουπόλεως Μακάριος. Ο ταπεινός μητροπολίτης "Απρω Χαρίτων. Ο ταπεινὸς ἀρχιεπίσκοπος Λοπαδίου Ἱερόθεος. ΙΙΙ. p. 11. 6. Λόγοι ἀντιῤῥητικοὶ παρὰ Χριστοδού - του μοναχοῦ συγγραφέντες, τοὺς τῆς τοῦ Θεοῦ Ἔχε κλησίας, ὁμοῦ δὲ καὶ τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου Φιλοθέου, καὶ τοῦ Ιερωτάτου μητροπολίτου Θεσσαλο νίκης τοῦ Παλαμᾶ, σὺν αὐτοῖς δὲ καὶ τοῦ κατὰ τῆς τοῦ Βαρλαάμ, καὶ ᾿Ακινδύνου αἱρέσεως γεγονότος Byzant. lib. IV, c. 23, ubi refert tres diversas synodos contra Barlaamum et Acindynum, eorumque sectatores Constantinopoli fuisse habitas, totidemque tomos condemnationis contra eosdem editos, Consulendus etiam Allatius, lib. ", De Occid, et Orient. Eccles. perpetua consens. cap. 15 et 17. Lacuna est in codice.

τόμου παρὰ τῆς θείας συνόδου κατατρέχοντας απε- παρὰ πᾶσαν Χριστιανικὴν κατάστασιν ἡ τῶν Παλα λέγχοντες, καθ' ἔκαστον τῶν ἐναντίων κεφαλαίων Εκτιθέμενοι, καὶ τὴν ἀνασκευὴν εὐθὺς ἀντεπάγοντης. Sermones antirrhetici a Christodulo monacho conscripti, eos, qui Ecclesiam Dei, unaque sanctissi mum patriarcham Philotheum, sacratissimumque metropolitanum Thessalonica Palamam, cum ipsis autem et Tomum a sancta synodo contra Barlaami et Acindyni haresim concinnatum impugnant, refellentes, singulis adversariorum capitibus expositis, suaque iis statim confutatione subjecta. Hunc titulum statim excipit, Προθεωρία τῶν ἐν τῷ πρώτῳ βιβλίῳ τῶν ἐναντίων διαλαμβανομένων, Εorum, qua in primo libro adversariorum continentur, præmedia tatio. Cujus initium est: Τὸ πρῶτον βιβλίον πρὸς τὰς τοῦ Παλαμᾶ παραβάσεις συντέτακται, κ. λ. Finis: Οὐκ ἔστιν ὅ τούτων ὄχλος, ὡς αὐτοὶ καταψεύδονται. Primus liber, cui titulus, Βιβλίον πονηθὲν κατὰ τοῦ Θεσσαλονίκης Γρηγορίου παρὰ τῆς τοῦ Σατανά συναγωγής, τῶν τοῦ Παλαμᾶ παραβάσεων λόγος πρῶτος, in quatuor distribuitur sermones. Primi sermonis capita sunt sex, quorum primum est: Περὶ εἰρήνης, καὶ ὅπως ταύτην παρέλυσε Παλαμᾶς, πρὸς καιρὸν συγχωρηθείς, καὶ τίς ἡ τῶν λόγων αἰτία. Inc. Ειρήνης οὐδὲν οἶμαι θειότερον, ὥσπερ δὴ καὶ πολέμου καὶ μάχης οὐδὲν χαλεπώτερον, κ. λ. Ultimum: Όπως ἐκ τῆς ἐπισυναγωγῆς τῶν τοιούτων λόγων ὁ τῷ Παλαμά φαντασθεὶς ἀνούσιος Θεὸς δημιουργὸς καὶ διοικητὴς ἀναφαίνεται πάσης κτίσεως, καὶ τέλος πάσης μακαριότητος. Des. "Ως ἔγωγε οἶμαι, τὴν ἀπολογίαν δεδώκαμεν· ἐπὶ τὰ ἑξῆς ἴωμεν. “ IV. p. 25 b. Secundus sermo septem capita complectitur, quorum primum: "Οπως Παλαμᾶς σωματικὸν εἰσάγει τὸν ἑαυτοῦ δεύτερον Θεόν. Inc.: Πρόδηλον μὲν οὖν, ὡς ὁ Παλαμᾶς τὸ σπουδαζόμετον παρ' αὐτοῦ φῶς μὴ εἶναι τὴν τοῦ Θεοῦ οὐσίαν φήσας, κ. λ. Ultimum: Ὅτι οὐ μόνον μέχρι τού των τῶν ἀντιθέσεων ἴσταται Παλαμᾶς, ἀλλ᾽ ὅσα ἐστὶ κατ' εἶδος τὰ ὄντα, τοσαῦται καὶ διαφοραὶ τῶν δύο τούτων αὐτῷ θεοτήτων ἀναπλάττονται. Des.: Τῷ δὲ πρὸς Παλαμᾶν μίσει καὶ τῶν θεολόγων ἐπιλαμβάνεσθε. V. pag. 40. Tertii sermonis capita sunt sex et viginti. Primi argumentum est: "Όπως, ἀρχὴ τῶν τοῦ Παλαμᾶ δογμάτων, καὶ ὑποβάθρα πασῶν αὐτοῦ ὑ αἱρέσεων ἡ τῶν Μασσαλιανῶν ἐστι δυσσέβεια. Inc.: Οσε μὲν οὖν ἐγκυμονῶν Παλαμᾶς καὶ ὠδίνων, καὶ τίκτων τὸν νέον προήγαγε Θεὸν, ὃν καὶ δημιουργὸν εἶναι τοῦδε τοῦ παντός κατεψεύσατο, κ. λ. En argumentum ultimi: Ιδιάζουσα αἱρεσίς ἐστι τοῦ Παλαμᾶ τὸ λέγειν ἀνάλογον, ὥσπερ τὰ ἐν τῷ νόμῳ μυστή για ἦν τοῦ Εὐαγγελίου, οὕτω καὶ τὰ ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ μυστήρια ἦν τῶν αὐτοῦ δογμάτων. Des.: "Ο δὲ ταῖς ἁπάντων οὐ παρέργως ἐννοίαις ἐπιστατῶν οἶδε καλῶς τὴν ἀληθῆ τἀνδρὸς καὶ ἄπταιστον ἐν τοῖς τοιούτοις διάνοιαν. VI. pag. 75. Quartus sermo in capita decem est distributus. Indici vero capitum, totius sermonis Argumentum praemittitur, quod ita habet; "Ότι μητῶν σήμερον ἐκκλησία συνέστη, περὶ 8 ζητεῖται δέκα. Primum caput est: Τις ἐστιν ὁ λόγος τῆς τοῦ Θεοῦ ἁγίας Εκκλησίας. Inc.: Μετά τοσούτων οὐκοῦν τῶν αἱρέσεων, καὶ τοιαύτης τῆς ἀποστασίας εἰσπηδήσας Παλαμᾶς, κ. λ. Decimum, Εξ ἁγία τοῦ Θεοῦ ἐστιν Εκκλησία ή διαθηκῶν κατατολμῶσα, καὶ τῶν θείων ἀνδρῶν νεκροὺς ἀτάφους ἐβρίφθαι παρασκευάζουσα. Des. Διὰ τοῦτο καὶ τῆς τοῦ Χριστοῦ μερίδος ηλλοτριώθητε, καὶ ἄθεοι κατὰ τὸ ἀκόλουθον ἀναφαίνεσθε. VII. p. 89 6. Προθεωρία τῶν ἐν τῷ δευτέρῳ βιβλίῳ διαλαμβανομένων. Inc.: Το δεύτερον βιβλίον πρὸς τὴν τοῦ Παλαμικού τόμου συντέτακται, κ.λ. Des. Καὶ τῶν ἀπασῶν ὁμοῦ χαλεπωτάτην ἀναφανή ναι. Secundus hic liber in sermones octo distri buitur, quorum primus capita continet tredecim. Post titulum sermonis, qui sic habet, Τῶν τοῦ Παλαμικού τόμου διακρίσεων καὶ ἐνώσεων τὸ πρῶτ τον, caput primum inscriptum, Τίς ὁ τοῦ λόγου σκοπός, inc.: ὡς ἂν δὲ καὶ δι' ὧν ἐπίστευσας κοινῇ τὴν πᾶσαν περὶ ἑνώσεως, καὶ διακρίσεως δια εξέλθωμεν ἀνδρῶν τούτων θρησκείαν, κ. λ. Ultimum, Πῶς ἐκφεύγουσι νομίζειν σύνθεσιν ἐπὶ Θεοῦ διὰ ταύτας τις διακρίσεις καὶ ἐνώσεις, des. Ὑμεῖς δὲ διὰ τὸν Παλαμᾶν μικρὸν οἴεσθε καὶ τὸ πολεμεῖν τοῖς ἁγίοις. VIII. pag. 101. Secundo sermoni nullus capitum indes præcurrit, quæ tamen novem esse ex ipso rum marginali numeratione eruuntur. Inscribitur: Τῶν ἐπὶ Θεοῦ οὐσίας καὶ ἐνεργείας Ενώσεων καὶ διακρίσεων τὸ δεύτερον. Primum caput est: Περὶ τῶν ἁπλῶς κατασκευαζόντων ῥητῶν τὴν διαφορὰν τῆς θείας οὐσίας καὶ ἐνεργείας. Inc. Η μὲν οὖν σύμπασα τῶν ἀνδρῶν τούτων περὶ τὸ θεῖον ἔνω σις καὶ διάκρισις. Nonum: Περὶ τῶν ἀναιρούν των σύνθεσιν ἐπὶ Θεοῦ γίνεσθαι διὰ τὴν τῆς θείας οὐσίας καὶ ἐνεργείας διαφοράν. Des.: Ἀπὸ ἀκοῆς πονηρᾶς οὐ φοβηθησόμεθα. ΙΧ. pag. 106. Tertii sermonis capita sunt duodecim, quorum primum: "Οτι διάκρισις ἐπὶ Θεοῦ καὶ ἔνωσις αὕτη καὶ μόνη ἐστὶν, ἣν παρὰ τοῦ μετ γάλου Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ὁμολογεῖν παρελάβομεν. Inc.: "Λ μὲν οὖν οὗτοι πάντα συκοφαντήσαντες θεολόγον εἰς τὴν καινο τομίαν τῆς πίστεως παρειλήφασι, κ. λ. Duodeci mum: "Οτι διπλῶς λέγεται ἡ ἐν ἡμῖν παρὰ Θεοῦ σοφία, ἢ ἀγαθότης, ἢ ζωή, ἢ δύναμις, ἢ ἐνέργεια. Des.: Σύνετε δὴ, ἄφρονες ἐν τῷ λαῷ, καὶ μωροί, ποτὲ φρονήσατε. Χ. pag. 118. Quarti capita sunt septem, quorum primum est; Τίνα δόξαν ἔσχον περὶ τοῦ πρώτου σημαινομένου τῆς ἐνεργείας καὶ οἱ ἔξω φιλόσοφοι. Inc.: Τοῦτον οὐκοῦν τὸν τρόπον τῆς ἕνεκα τοῦ ἔργου ἐνεργείας δεδειγμένης. Ultimum: Πῶς τὸ ἔχειν ἐπὶ Θεοῦ λέγεται, καὶ πῶς τὸ εἶναι, καὶ τὸ ἕν, καὶ τὰ Θεὸς ὄνομα. Des.: Καὶ ζῆν ἡμᾶς ἐν αὐτῷ, καὶ εἶναι, καὶ κινεῖσθαι παρέστησεν. ΧΙ. p. 126 4. Quinti capita sunt tres et viginti.

Primum: Περὶ τῶν ἐν τῷ Θεῷ ἀναφορικῶν, καὶ ἡ ἴδια τοῦ φωτὸς τῆς θειοτάτης τοῦ Κυρίου μετα τίνα δεί ζητεῖν περὶ τούτων πρότερον. Inc.: Ἐπεὶ δὲ καὶ τὰ μὲν ἀπολελυμένως τῇ Γραφῇ περὶ Θεοῦ λέγεται, κ. λ. Ultimum: Ότι μόνη ἡ οὐσία του Θεοῦ δημιουργός ἐστιν αἰτία πάντων, καὶ ὅτι μόνη ἄκτιστος. Des.: Ταῦτα δὲ λαμπρῶς ἐν τοῖς πρὶν ἐξελήλεγκται, τὸν λόγον ἐπὶ τἆλλα μεταβιβάσω μεν. XII. pag. 145. Sexto et septimo nullus capitum index præcurrit, quæ tamen multa esse ex ipsorum pertractatione deprehenduntur. Sextus inscribitur: Ἔλεγχος τῆς περὶ τὰ ῥητὰ κακουργίας. Ηαjus caput primum: Περὶ τῶν δοκούντων ἁπλῶς θείας οὐσίας καὶ θείας ἐνεργείας κατασκευάζειν διαφοράν. Inc.: 'Αλλ' ὅσα μεν προσῆκεν εἰς ἀπόδει ξιν διελέσθαι, κ.λ. Ultimam: Εἰς τὸ ῥητὸν τὸ λέγον, Η θεία ἔλλαμψις καὶ ἐνέργεια, μία οὖσα καὶ ἁπλῆ, καὶ ἀμερής. Des.: 'Η δὲ μακαρία οὐσία ὁμοίως ἐστὶν ἔν τε τοῖς Χερουδιᾳ, καὶ τοῖς ἀνθρώποις, καὶ τοῖς λίθοις, καὶ τῶν κτισμάτων τοῖς φαυλοτάτοις. XIII. pag. 171. Septimus sermo hunc titulum prefert: Ἔλεγχος τῶν διακρίσεων. Primum caput est: Περὶ τοῦ, τί ἐστι διαφορά, καὶ ἑτερότης, καὶ ἀνομοιότης; Inc.: Ἐπεὶ τοίνυν ἁπλῶς ἐκτίθενται διαφορὰν θείας ουσίας, καὶ ἐνεργείας, κ. λ. Uni mum: Εἰς τὴν ἀντίθεσιν τὴν λέγουσαν, ὅτι ἡ τοῦ Θεοῦ ἐνέργεια ἥ τε μακαριότης καὶ τὸ τέλος τῶν ἐφετῶν ἐστιν· ἡ δὲ οὐσία αὐτοῦ ἀπροσπέλαστος πάντη καὶ ἀνέπαφος ἐν τούτοις διατηρεῖται. Des Τηνικαῦτα καὶ ἡμεῖς τὴν ὑμῶν καὶ αὖθις κακόνοιαν ἀπελέγξομεν. XIV. pag. 183. Sermo octavus inscribitor: Ἔλεγχοι τῶν ἐνώσεων. Hujus capita sunt viginti quatuor, quorum primum: Ότι ἐναντία ἑαυτοῖς λέγουσιν, ἐν οἷς ἀδιαίρετον τῆς θείας ουσίας τὴν ἐπιτῆς τίθενται ενέργειαν. Inc.: 'Αλλ' ἡ μὲν τῶν δύο θεοτήτων κατὰ δαιμονίαν ἀντίθεσιν διαφορά. Uliimum, quod inscribitur Επίλογος, des.: Ει δέ τι παρὰ τοῦτ' ἔλαττον ἀπαντῴη, τῶν γοῦν ἐκ τοῦ προτεθυμῆσθαι πεποίθαμεν μὴ ἐκπεσεῖν ἀγαθῶν. μορφώσεως, καὶ τίνα ἴδια τῆς φαντασίας καὶ πλάνης τοῦ Παλαμικού φωτός. Inc.: Επει τοίνυν ἀποδέδει και μόνον τὸν Χριστὸν εἶναι τὸ φῶς, κ. λ. Ultimum: Εἰ ὀρθῶς ἂν εἴποι Παλαμᾶς, τὸ τοῖς σωματικοῖς ὀφθαλμοῖς τῶν μαθητῶν ὑποπεσὸν φῶς μὴ εἶναι τῆς ὁρατῆς αὐτοῦ θεοφανείας φῶς, ἀλλὰ τῆς νοητ τῆς αὐτοῦ θεότητος. Des.: Τὸ φῶς εἶναι τῆς μεταν μορφώσεως λέγειν. XVII. pag. 223 b. Tertii capita quatuor, quorum primum: Εἰ εἴρηταί τινι τῶν θεολόγων τῆς ἄνθρω πότητος εἶναι τοῦ Σωτῆρος τὸ φῶς τῆς θειοτάτης αὐτοῦ μεταμορφώσεως. Inc.: Δι' ὅσων μὲν οὖν ἄν τις τὰς εὐαγγελικὰς ἀναπτύσσων θείας φωνάς. 11timum: Εἰ δυνατὸν ὀρθῶς εἰπεῖν τὸν Παλαμᾶν, μὴ εἶναι τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως τὴν ὡραιότητα, εν ὑπέδειξεν ὁ Χριστὸς ἐν τῷ ὄρει μεταμορφωθείς ἐπὶ τῶν μαθητῶν. Des.: Καὶ κτιστὸν τὸ θεῖον ἐκεῖνο φῶς οἴεσθαι. XVIII. p. 230. Quarti sermonis capita item quatuor, quorum primum: Εἰ μὴ καὶ ἐκ τῶν προειρη μένων ἀναφαίνεται φυσικὸν εἶναι τοῦτο τὸ κάλλος τῆς πρὸ τῆς παρακοῆς τοῦ Ἀδὰμ ἀνθρωπότητος. Inc.: Αναφαίνεται δὲ καὶ ἐκ τῶν προειρημένων, κ. λ. Ultimum: Εἰ ὀρθῶς ἂν εἴποι Παλαμᾶς, μὴ τοιοῦτον εἶναι τὸ φυσικὸν κάλλος τοῦ πρὸ τῆς παρα κοῆς ἀνθρώπου. Des.: Καὶ μηδ' ὁποσονοῦν ὄφελος τοῖς ζητουμένοις εἰσφέροντα παρῶπται δικαίως, XIX. pag. 235. Quinti sermonis capita numerantur quinque, quorum primum: Ει εἴρηται τους τῶν θεολόγων εἰς δείγμα τῆς ἐσομένης τῶν ἀνθρώ πων μετὰ δόξης ἐναλλαγῆς ἐν τῇ τοῦ Χριστοῦ δευ τέρᾳ παρουσία τὸ φῶς παραδειχθῆναι τῆς μεταμορ φύσεως. Inc.: Γίνεται δὲ καὶ ἐκ τούτων φανερόν. Ultimum: Εἰ ἐναντιοῦται τινὶ τῶν προειρημένων, ὅτι δόξα λέγεται Θεοῦ, καὶ βασιλεία οὐρανῶν, καὶ θεότης τὸ φῶς τῆς τοῦ Κυρίου μεταμορφώσεως. Des.: Τῆς ἀληθείας περιγενέσθαι προσδοκών φαίητε. XX. pag. 246 4. Sextus sermo capita complectitur sexdecin, quorum primum: Εἰ καὶ ἄλλοις αἱρες τικοῖς ἐγένετο πρόφασις τοῦ βλασφημεῖν τὸ φῶς τῆς θειοτάτης τοῦ Κυρίου μεταμορφώσεως. Luc.: "Ωσπερ τοίνυν ἡ θεία σάρκωσις τοῦ Σωτῆρος. Ultimum: El καὶ δι' ἑτέρων θεολογικών εξηγήσεων ή φυσική τοῦ Σωτῆρος ἀνθρωπίνου τὸ ἐν Θαβωρίῳ ὑπὲρ αἴσθησιν ἐξ αὐτοῦ λάμψαν δείκνυται φως. Des.: Διά δὲ τὴν ἁμαρτίαν ὀλέσθαι. XV. pag. 209. Sequitur liber tertius, sermones itidem octo complectens. Præcedit Προθεωρία, cujus initium: Τὸ τρίτον βιβλίον πρὸς τὰς καθ' ἡμῶν παρὰ τοῦ Παλαμᾶ περὶ τοῦ φωτὸς ἐπηρείας ἀπολογεῖσθαι συντέτακται. Finis: Καὶ τελευτῶν ἡ ὡραιότης καὶ εὐπρέπεια τοῦ ζωαρχικοῦ καὶ θείου Μασσαλιανὸν ἀκριβέστατον αὐτὸν εἶναι παρίστησιν. Primus sermo inscribitur: Ἐν τοῖς περὶ τοῦ φωτὸς ζητήμασιν ἀπολογιών πρώτη. Qui quidem titulus reliquis etiam sermonibus præfigitur. Hujus capita sunt octo Primum est: Εἰ ἐνδέχεται δύο καὶ πολλὰ φῶτα ἀληθινὰ εἶναι, Inc.: Εν όσοις μὲν ἦν δυνατὸν Παλαμήτας ἀπελέγξαι ψευδή. Ultimum: Εἰ μὴ καὶ τὴν ἔνσαρκον τοῦ Θεοῦ Λόγου οἰκονομίαν ἀνατρέποι Παλαμᾶς, ἐν οἷς ἀνίστησιν, ὅτι φῶς ἐστιν ἕτερον παρὰ τὴν οὐσίαν τοῦ Θεοῦ τὸ φωτίζον τὸν κόσμον. Des.: Παρὰ τὸ ὑφ᾽ ἁπάντων καὶ κηρυτὰ πόμενον, καὶ τιμώμενον. XVI. pag. 215 b. Secundi sermonis capita octo, Quorum primum: Εἰ δεῖ ἐπισκέψασθαι, τίνα τ XXI. pag. 258. Septimi capita sunt novem, quorum primum: Εἰ εἴρηταί τινι τῶν θεολόγων θαῦμα εἶναι τὸ θεῖον χρῆμα τῆς μεταμορφώσεως. Ine.: Ως μένουν τελεώτατα Παλαμᾶς ἐκτετύπισται. Επείπισσα: Εἰ μὴ διὰ τούτων τε καὶ τῆς τῶν προειρημένων ἀνακεφαλαιώσεως εἰς πᾶσαν ἐλάσαι δυσσέβειαν εὑρίσκεται Παλαμᾶς. Des.: 'Αλλὰ ταῦτ᾽ εἰσὶ τὰ τῆς ὑμῶν σοφίας γλαφυρὰ ἀναπλάσματα. XXII. pag. 266. Octavo sermone capita continentur quatuordecim, quorum primum: Εἰ μὴ Εκτι στον καὶ ἐκ τούτων τερατεύεται Παλαμᾶς τὸ ἀνθρώ

πινον τοῦ Χριστοῦ. Inc.: Αὐτόθεν συναναφαίνεται η καὶ τὸν πρὸ τῆς παρακῆς ἄνθρωπον. Ultimum: Β: μὴ ὥσπερ νοητὸς εἰδωλολάτρης, καὶ νοητὸς εἰκονομάχος, καὶ τἆλλα τῶν αἱρέσεων, οὕτω καὶ Μασσα λιανὸς πρόδηλός ἐστι Παλαμᾶς, καὶ παντὸς αὐτῷ σπουδάσματος αὕτη ἡ αἵρεσις καὶ ἀρχὴ, καὶ συμπέρασμα. Des.: Εκεῖνα καὶ γὰρ πρηστῆρος δίκην τὰς ὑμῶν φρυγανώδεις ἀποτεφροῦσι μυθολογίας. ΧΧΙΙ. pag. 277. Sequitur liber quartus, in quo sermones tres comprehenduntur. Præcedit Προθεωρία, cujus initium: Το τέταρτον βιβλίον πρὸς τὰς παρὰ τῶν Παλαμητῶν ἑκάστου τοῦ ἔτους, κ. λ. Finis: Πρὸς ἀποστασίαν ἐλέγχονται παρρησιασάμεναι Θεοῦ. Sermo primus capitibus distinguitur septuaginta quatuor, quorum tabula sermoni præfxa Lupe exhibet titulum: Τὰ περὶ τῆς τῶν Παλαμητῶν ἀποστασίας ἐν τῷ πρώτῳ λόγῳ κατασκευα ζόμενα. Primum caput est: Εισαγωγὴ τῶν ἀναθε ματισμῶν, καὶ δι᾿ ἣν αἰτίαν ἀπὸ τοῦ φωτὸς ἤρξαντο. Ultimum: Ανακεφαλαίωσις, δι᾿ ἅπερ ἡμᾶς ἀποκτρύττουσι, καὶ ὅπως ἡ περὶ τούτων αποκήρυξις εὐχῆς ἡμῖν ἔργον, καὶ ὅτι τούτοις μᾶλλον ἡ ἀποὺ κήρυξις προσήκει, ὡς ἀποστάταις τῆς τῶν Χριστια. νῶν θεοσεβείας. Ιncipit serumo: "Οτα μὲν οὖν σκέψασθαι, περὶ ὧν ὁ καινοτόμος οὗτος παραβέβηκε, κ. λ. Des.: Καὶ τὰς εὐσεβεῖς φωνάς τε καὶ δόξας εἰς τοὐναντίον περιτρέπειν ἐπιχειρεῖν. XXIV. pag. 552. Secundi sermonis capita decem numerantur, quorum tabula præcarrens, titulam superiori similem prafert. Primum est: Περὶ τῆς ἐν ἅπασι δυσσεβείας τούτων, καὶ τῆς τῶν λόγων τάξεως. “ Ultimum: Έκθεσις τῆς τῆς ἀποστασίας ἀνακηρύς ξεως, καὶ ἡμῶν πρὸς ἕκαστον ἔλεγχος. Incipit sermo: Τί ἄν τις εἴποι πρὸς τὰς λοιπὰς τῶν ἀρῶν ἀφορῶν, κ. λ. Des.: Καὶ αἰτιατή ἐστι, καὶ πρὸ τῶν αἰώνων, και διαρραγείητε, XXV. p. 551 6. Tertius tandem et ultimus sermo nullo capitum indice præceditur; inscribitur tamen Κατὰ τῆς τῶν Παλαμητῶν ἀποστασίας. Inc.: Το ψεῦδος οὐκ ἄλλοθέν μοι δοκεί παρωνομάσθαι. Des. Ἐπεὶ οὐδὲ θελήσει καθάπερ, είρηκε, θέλει τὸν θάνατον τοῦ ἁμαρτωλοῦ, ὡς τὸ ἐπιστρέψαι καὶ ζῆν αὐ τόν· γένοιτο τοίνυν, ὦ Κύριε· σὺ γὰρ παντοδύνα μος καὶ φιλάνθρωπος εἰς τοὺς αἰῶνας. Αμήν. Distributione totius operis allata, ne quid lector rem fraudemus, opera pretium duximus, quod et alibi fecisse non poenitet, auctorum nomina, quorum enarrationes passim afferuntur, eruere, el quidem alphabetico ordine digesta, singulorum etiam operibus, iisdem prorsus verbis, quibus in codice adnotantur, quam maxima poluimus brevitate subjectis. Ii vero sunt: Athanasius, pag. 4. 65 6. 150 5. ἐκ τοῦ εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸν λόγου, pag. 32 a. 32 b. 1256. 179 8. 545. 508. ἐν τῇ πρὸς Σεραπίωνα ἐπιστολή β'. pag. 07. ἐν τῇ πρὸς "Αρειον διαλέξει. pag. 116, ἐν τῷ ὑπὲρ τῆς συνόδου ἀπολογητικῷ. pag. 119 6. 195 4. 139. ἐν τοῖς κατὰ Ἀρειανῶν. pag. 242. ἐν τῷ κατ' αὐτῶν β', pag. 121. 979. ἐν τῷ κατ' αὐτῶν γ. pag. 140. ἐν τῇ κατὰ Νικαίαν διαλέξει. pag. 154, ἐν ταῖς πρὸς Αντίοχον ἀποκρίσεσι. pag. 159. ἐν τῇ πρὸς Ανομοίους διαλέξει. pag. 193 6. 315 6, ἐν τῷ περὶ σαρκώσεως τοῦ Χριστοῦ λόγῳ. pag. 497 b. ἐν τῷ κατ' Απολλιναρίου λόγῳ. pag. ead. ἐν τῷ περὶ τοῦ, ὅτι καλῶς εἴρηται τοῖς ἐν Νικαίᾳ Πατράσιν ἡ λέξις τοῦ ὁμοουσίου, λόγῳ. pag. 201. Basilius pag. 4. 55. 105, 113 6. 116. b 117 b. 156 6. 160. 164. 169. ἐν τῇ πρὸς Εὐστάθιον τὸν Ιατρὸν ἐπιστολή. pag. 97. 195. 181 b. 187. 365, ἐν τῇ πρὸς Τερέντιον. pag. 195 δ. ἐν τῇ πρὸς Καισαρέας. pag. 200 δ. 205 δ. ἐν τῇ τοῦ μδ' ψαλ μοῦ ἐξηγήσει. pag. 27 6. 31. 290 6. ἐν τῇ εἰς τὸν λβ' ψαλμὸν ὁμιλίᾳ. pag. 249 6. 972. ἐν τῷ α' τῶν ἀντιῤῥητικῶν λόγῳ. pag. 54. 199 6. 146 b. 212 507. ἐν τῷ β' τῶν αὐτῶν. pag. 29 b. 400 6. 199 7. 139 b. 483. 188 b. 206 6. 219. ἐν τῷ γ' τῶν αὐτ τῶν. pag. 125. ἐν τῷ δὲ τῶν αὐτῶν. μας. 67. 93 ἐν τῷ πρὸς Ἀμφιλόχιον χειροτονηθέντα ἐπίσκοπον, pag. 175. 376. ἐκ τῶν πρὸς αὐτὸν κεφαλαίῳ θ'. pag. 51 6. ἐκ τῶν πρὸς αὐτὸν κεφ. ιδ'. pag. 39. 46. 94 6. ἐν τῷ τῶν περὶ Υἱοῦ δευτέρῳ. pag. 146. ἐν τῷ περὶ πίστεως. pag. 129 6. ἐν τῷ περὶ αὐτ τῆς λόγῳ, οὗ ἡ ἀρχὴ Θεοῦ τοῦ ἀγαθοῦ χάριτι. pag. 259 6. ἐν τῷ α' τῶν συλλογιστικών. pag. 156. ἐν ταῖς ἀρχαῖς τῶν παροιμιῶν περὶ τῆς ἐν τοῖς οὖσι σοφίας τοῦ Θεοῦ. pag. 159. ἐν τῇ τοῦ τῆς Εξαημέρου πρώτου λόγου ἐξηγήσει. pag. 102 Δ. Εν τῷ τῆς ἐξαημέρου ἔκτῳ. pag. 207 b. ἐν τοῖς περὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἀντιλεγομένοις. pag. 549. 6. Clemens pag. 157. Κοσμᾶς pag. 225. ἐν τοῖς ἐπὶ τὴν ἑορτὴν (nempe μεταμορφώσεως) ᾄσμασιν. pag. 219 5. ἐν τῷ εἰς τὴν μεταμόρφωσιν λόγῳ. pag. 220. Cyrillus Alexandrinus pag. 24 b. 1006. 120. 124. 195. 164. 200. ἐν τοῖς Θησαυροίς. pag. 167. ἐν τῷ α' τῶν αὐτῶν λόγῳ. pag. 30. 96, ἐν τῷ τοῦ αὐτοῦ λόγου κεφαλαίῳ β', μοι. 65 6. ἐν τῷ β' τῶν αὐτῶν λόγῳ κεφ. β', pag. 149 b. ἐν τῷ ε' τῶν αὐ τῶν λόγῳ. pag. 15. 110. 122. 303 6. ἐν τῷ ζ τῶν αὐτῶν. pag. 158 6. ἐν τῷ ια' τῶν αὐτῶν. pag. 47. 190. 185 6. ἐν τῷ ιδ' τῶν αὐτῶν. ρας. 120 6. ἐν τῷ κ' τῶν αὐτῶν. pag. 152 4. ἐν τῷ λα τῶν αὐτῶν. pag. 119. ἐν τῷ λβ' τῶν Andreas Cretensis pag. 5, 6, 249. Ἐν τῷ τῆς αὐτῶν. pag. 71 5. πρὸς Ερμείαν. pag. 526. ἐν μεταμορφώσεως λόγῳ, pag. 25 6.28. Anastasius, pag. 112 6. 150 6. 260 4. Ἐν τῷ περὶ ἀνεπιγράπτου λόγῳ, pag. 56 1. 102, 373. ἐν τῷ περὶ ἀληθείας ὀρθῶν δογμάτων πρώτω, pag. 1996. 154. ἐν τῷ εἰς τὴν μεταμόρφωσιν λόγῳ pag. 220 b. 224 6. 235 te τῷ πρὸς αὐτὸν δευτέρῳ. pag. 125 b. ἐν τῷ εἴ πρὸς αὐτόν. pag. 159 6. ἐν τῷ ζ' πρὸς αὐτόν. pag. 255 δ, ἐν τοῖς εἰς τὸν Ησαΐαν. pag. 153 6. εἰς τὸ τοῦ Ησαΐου ῥητὸν, «Επαναπαύσεται ἐπ' αὐτὸν Πνεῦμα Κυρίου, ο κ. λ. pag. 68. ἐν τῷ περὶ ζωῆς. μας. 200 6. ἐν τοῖς Πρακτικοῖς τῆς μ' συνόδου, μαζί

ead. ἐν τῇ πρὸς Αντιοχείας Ἰωάννην ἐπιστολῇ. όμιλ. πρ. μας. 45. ἐκ τῆς εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον pag. 272. b. Εὐαγγέλιον ἐξηγήσεως. pag. 220 b. ἐκ τῆς αὐτῆς Cyrillus Hierosolymitanus ἐν πρώτῃ τῶν ἑαυτοῦ ἐξηγήσεως, ὁμιλ. νς'. pag. 997, ἐκ τῆς αὐτῆς ἐξην κατηχήσεων, pag. 225 6. Dionysius pag. 4. 27 b. 28. 31. 56 6. 117 δ. 129 b. et alibi saepe, cui fere semper S. Maximi scholia sunt subjecta. ἐν τῷ περὶ μυστικῆς Θεολογίας κεφαλ. δευτέρῳ. pag. 20 b. ἐν τῷ περὶ θείων όνομάτων κεφαλαίῳ πρώτῳ. pag. 157. 170 6. 291. ἐν τῷ κεφαλ. β' περὶ τῶν αὐτῶν. pag. 187. ἐν τῷ περὶ αὐτῶν κεφ. δ. pag. 210 b. 269. ἐν τῷ περὶ αὐτῶν ε κεφ. ε'. pag. 59 6. 155. ἐν τῷ περὶ αὐτῶν κεφ. ζ'. pag. 168 6. ἐν τῷ περὶ αὐτῶν κεφ. θ'. p. 29. 152 6, 470 6. 177 b. ἐν τῷ περὶ αὐτῶν κεφ. ια'. pag. 95 Φ. 407 6. ἐν τῷ περὶ αὐτῶν κεφ. ιβ'. pag. 51 6. 116 6. 349. ἐν τῷ περὶ αὐτῶν κεφ. ιγ'. pag. 30 4. 181 6. 562 b. ἐκ τῆς οὐρανίου Ιεραρχίας. pag. 55. ἐν τῷ περὶ αὐτῆς κεφ. α'. pag. 219 b. ἐν τῷ περὶ αὐτῆς κεφ. β'. pag. 261. ἐν τῷ περὶ αὐτῆς κερ. ε. pag. 575 b. ἐν τῷ περὶ τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱερα αρχίας κεφ. α'. pag. 241. ἐν τῇ τῆς μοναδικής τελειώ σεως θεωρία. pag. 269. γήσεως, όμιλ. πρ. pag. 262. ἐν τῷ εἰς τὴν μετα μόρφωσιν λόγῳ. pag. 51. 302 6. ἐν τῇ ὁμιλίᾳ δ' τῶν Πράξεων. pag. 52. ἐν τῷ περὶ τοῦ ἁγίου Πνεύ ματος λόγῳ. pag. 63 4. ἐν τῷ εἰς τὴν Ἀνάληψιν λόγῳ. pag. 160.958 4. ἐν τῷ εἰς τὸν ἐκπεσόντα Θεόδωρον λόγῳ. pag. 220 b. 225. 297. ἐν τῷ περὶ νηστείας. pag. 225. ἐν τῷ εἰς τὸν εὐαγγελιστὴν μέγαν Ἰωάννην καὶ Θεολόγον λόγῳ, μας. 261. Εκ τῆς ἐξηγήσεως τοῦ μδ' ψαλμοῦ. pag. 576 6. Joannes Damascenus pag. 5. 54 b. $6.95 6. 105. 112 6. 113 6. 161. 177. 194. 203. 244. ἐν τῷ τῆς μεταμορφώσεως λόγω. pag. 23 b. 28. 223. 325. Αν τοῖς τῆς μεταμορφώσεως άσμασι. 118. 236. ἐν κεφαλαίῳ δὲ τῶν θεολογικῶν. pag. 64 6. ἐν τῷ τῶν αὐτῶν κεφ. λθ'. pag. 145 6. ἐν τῷ τῶν αὐτῶν κεφ. v. pag. 75. 287 δ, ἐν τῷ τῶν αὐτῶν κεφ. κη'. pag. 100. Ἰωσὴφ ἐν τῷ εἰς τὴν ἁγίαν ἄλυσιν τοῦ μεγάλου Πέτρου κανόνι, pag. 220. Bphrem Syrus ἐν τῷ εἰς τὴν μεταμόρφωσιν λό- Isaac ἐκ τοῦ δ' λόγου τοῦ α' βιβλίου. pag. 18. Yep. pag. 219 b. 220 b. Gregorius Nazianzenus pag. 2 b. 4. 113 b. 117. 442. 160 b. et alibi deinceps. Περὶ τῆς ἐν ταῖς διαλέξεσιν εὐταξίας. pag. 56. ἐν τῷ περὶ θεολογίας δευτέρῳ. pag. 125 6. 159. ἐν τῷ περὶ Υἱοῦ πρώτῳ. pag. 145 6. 160 b. 206 6. ἐν τῷ περὶ αὐτοῦ δευ τέρῳ. pag. 152 b. ἐν τῷ τῶν εἰρηνικῶν δευτέρω. pag. 154. ἐν τῷ πρὸς Κληδόνιον. pag. 162 b. 527 b. ἐν τῷ εἰς τὰ Φῶτα, pag. 193 6. ἐν τοῖς εἰς τὸν μα κάριον ᾿Αθανάσιον ἐγκωμίοις. pag. 196. ἐν τῷ εἰς τὴν Χριστοῦ γέννησιν. pag. 225 6. ἐν τῷ μετά τὸ γενέσθαι πρεσβύτερον, pag. 249. ἐν τῷ λόγῳ, οὗ ἡ ἀρχὴν ᾿Επὶ τῆς φυλακῆς μου. pag. 367 b. Gregorius Nyssenus pag. 4 b. 27. 54 6. 112. 116 4. 126. 156 6. 175 6. ἐκ τοῦ λόγου τοῦ εἰς τοὺς μακαρισμούς. pag. 21. 566 6. ἐν τῷ πρὸς Αβλάβιον λόγῳ. pag. 50 6. 182. 187. 502. 565. ἐν τῷ τῶν ᾿Αντιρρητικών πρώτῳ. pag. 156 195. 6. ἐν τῷ τῶν αὐτῶν β'. pag. 264. ἐν τῷ τῶν αὐτῶν Αγ. pag. 120. 346. ἐν τῷ, Πῶς οὐ τρεῖς Θεούς λέγομεν. pag. 125 b. ἐν τῷ πρὸς ᾿Αρμόνιον. pag. 2 135. ἐν τῷ Κατηχητική. pag. 201. ἐν κεφαλ. Σ' τῆς εἰς τὴν ἐξαήμερον ἀναπληρώσεως. pag. 206. ἐν τῷ εἰς τὸν Ἐκκλησιαστήν α' λόγῳ. pag. 225. 6. Hierotheus ἐν τοῖς πρώτοις ἐρωτικοῖς αὐτοῦ ὕμνοις. pag. 550 4. Joannes Chrysostomus p. 4 b. 121. 160. 170. 198. 208 4. et alibi saepe, Μονάζουσιν ἐπιστέλλων, μας. 5. ἐν τῷ περὶ ἀκαταλήπτου α' λόγες, pag. 29 6. ἐκ τῆς τῶν κατὰ Ἰωάννην ἐξηγημάτων ὁμιλίας ε'. pag. 194. ἐκ τῆς τῶν κατ' αὐτὸν ἐμιλ. και pag. 171 6. ἐκ τῆς κατ' αὐτῶν ὁμιλ. κς'. pag. 928. ἐκ τῆς κατ' αὐτὸν ἐμιλ. λ'. pag. 29 6. 93. ἐκ τῆς κατ' αὐτὸν ὁμιλ, λθ'. pag. 124. ἐκ τῆς κατ' αὐτὸν ὁμιλ. μγ'. pag. 220 b. ἐκ τῆς κατ' αὐτὸν ἐκ τοῦ λη' λόγου, μας. 19. ἐκ τοῦ π' λόγου. ibid. Justinus pag. 28. 359 6. πρὸς Ἕλληνας. pag. 47. ἐν τῷ καθ' Ελλήνων λόγῳ, μας. 116. ἐν τῷ περὶ τῆς ὀρθῆς ὁμολογίας λόγω. pag.153. Maximus pag. 4. 46. 61. 112. 115 a. 115 b. 117 6. 118. 121, 122, 131 4. 202 b. et alibi deinceps. Εξήγησις εἰς τὸ ῥητὸν τοῦ Θεολόγου τὸ λέγον, «Οὐκ ἐκ τῶν κατ' αὐτὸν, ἀλλ' ἐκ τῶν περὶ αὐτὸν γινώσκεται ὁ Θεός, ο μας. 51 4. ἐν τῇ εἰς τὸν Ζα χαρίαν θεωρίᾳ τῇ περὶ τῶν ἑπτὰ λύχνων, καὶ τοῦ λαμπαδίου ἐν τῇ ἐξηκοστῇ τρίτῃ τῶν ἐρωτήσεων. pag. 68. ἐκ τῶν περὶ ἀγάπης κεφαλαίων ἑκατοντά δος α', κεφαλι μ'. pag. 31 6. 191 b. ἐκ τῶν θεολο γικῶν κεφαλαίων ἑκατοντάδες α'. κεφαλ. ος, μας. 72. ἐκ τῶν αὐτῶν ἑκατοντάδος α', κεφ. ια'. μας. 214 4. ἐκ τῶν αὐτῶν ἑκατοντάδος δευτέρας, κεφ. ιγ'. pag. 305 6. ἐκ τῶν αὐτῶν ἑκατοντάδος δ', κεφ. ή. pag. 149. ἐν τῇ τοῦ Μελχισεδέκ θεωρία. pag. 76. ἐν τῷ ξὺν κεφ. τῆς πρὸς Πύρρον διαλέξεως. pag. Ἐκ τοῦ βιβλίου τοῦ ἁγίου Παύλου τοῦ ἐν τῷ Δα τρῷ, μας 10. Τοῦ μεγάλου Πέτρου. pag. 331. Theodorus Studita ἐν τῇ πρὸς τοὺς ἐξορίστους ἐπιστολῇ, pag. 242. Theodorus του γραπτού. pag. 117 6. 151 4. 180 6. 201 6. 202 b. 203 b. 224. 296. 359 b. Ἐκ τοῦ εἰς τὴν ἁγίαν μάρτυρα Ιουλιανήν λόγου. μας. 19 1. Ἐκ τοῦ βίου τῆς ἐσίας Μαρίας. pag. 19 6. Ἐκ τοῦ βίου τοῦ μεγάλου Αντωνίου. μας. 92 6. Ἐκ τοῦ Λαυσαϊκού. pag. 19. Adferuntur etiam nonnulla ex synodis testimonia, nimirum Ἐκ τῆς α' συνόδου, μας. 196.

Ex the 'auvóbov. pag. 34 b. 117. 564 b. Ἐκ τῆς ς' συνόδου. pag. 2 1. 94 6. 151. 152 1. 564 b. Ἐκ τῆς ἐν Χαλκηδόνι. pag. 2 6. Ἐκ τοῦ ε' τόμου τῆς ς' συνόδου. pag. 36 6. Nee desunt Scripturæ sanctæ loca, cujus referun tur sententiae atque auctoritates, nimirum ἐκ τῆς Σοφίας. pag. 26. ἐκ τοῦ Σιράχ. pag. 150. ἐκ τοῦ Δαβίδ. pag. 19. ἐκ τῶν Πράξεων. 45. 52. 100. 155. ἐκ τῆς ᾿Αποστόλου προς Κορινθίους πρώτης. pag. 141. ἐκ τῆς πρὸς Γαλάτας. pag. 112 δ. ἐκ τῆς πρὸς Ἐφεσίους. μας. 192, ἐκ τῆς πρὸς Τίτον. μας. 99. 110 δ. ἐκ τῆς τοῦ Πέτρου ἐπιστολῆς β'. ρας. 574 6. ἐκ τοῦ Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου. pag. 170. Clauditur totum opus iambico carmine ab eodem Codicis scriptore exarato, quod sequens est: Ο πρὶν καθαιρῶν ὑπεναντίους ξίφει, Καὶ πάντας Ελκων ὑπὸ δεσμὸν δουλίας, Εὐβουλίαις γνώμαις τε καὶ στρατηγίαις, Σύνεδρος ὢν κρατοῦντι, καὶ αὐτοκράτωρ, Νῶν ἦλθε σὺν λόγῳ κραταιῷ καὶ πόνῳ, Θεοῦ κινοῦντος αὐτὸν, ᾧ ζῇ καὶ γράφει, Βάλλων, τρέπων φάλαγγας ἐκθέσμων νέων Κακώς φρονούντων κτίσμα φῶς τῆς Τριάδος, Qui evertebat prius hostes gladio, Omnesque trahebat in servitutis jugem, Mente, consilio, et militaribus copiis, Recte totum mortale genus, ut decebat. Enutriens, dirigensque ad Dei nutum, Vitam hane terrenam transigebas. Sed jam hac omissa cura solerter Quaris divina, ad qua optas accedere, Et animarum nunc fis novus ductor ad cœlum, His, optime, sapientissimis sermonibus. Ἔλαβε πρὶν ὁ Ἰσραήλ καινὰς πλάκας, Α' πᾶσιν ὑπῆρχαν νόμος τε καὶ βάσις, Λαλοῦντος εὐχαῖς Μωσέως ταῖς κρυφίαις Ορους ἄνω Σινά Θεῷ. θαῦμα ξένον, Ορει Θαβώρ καὶ σοῦ σταθέντος νῷ, μέσον, Εν ᾧ Θεὸς θελήσας ἀστράπτει ξένως, Ἐν ᾧ μυήσας, πῶς ἄναρχον ὡράθη, Λαμβάνομεν ταύτην βίβλον, ἄλλας πλάκας. Accepit olim Israel novas tabulas, Quæ lex, basisque fuerunt omnibus, Loquente Moyse arcanis volis ad Deum Sina super monte. Ο novum miraculum! Monte super Thabor te quoque, imperator, mente [collocato, In quo Deus volens mirabiliter resplendet, In quo docet, quomodo id quod caret principio, [conspici potuerit, Nos hunc accipimus librum, alias tabulas. Ήκουσας, ήκουσας ἔτη πολλὰ πάλαι, Νικῶν, διδοὺς, εὐεργετῶν τὰ σὰ φίλα, Πάντα τα πράττων, ο Θεῷ φίλον βλέπειν, Regi regum factus administer et imperator: Ο ψυχὴ μεγάλη, καὶ τρόποις χρηστοῖς πάνω Nunc venit cum verbo forti et opere, Deo ipsum movente, cui vivit et scribit, Feriens, [ugans phalanges novorum impiorum Male credentium Triadis lumen esse creaturam. Δώροις, λόγος, ἔργοις τε καὶ εὐποιίαις "Απαν γένος βρότειον εν, καθὼς ἔδει, Τρέφων, ἰθύνων σὺν Θεῷ ποδηγέτη, Ζωὴν παρείχες τὴν κάτω τὴν γηΐνην. "Ηδη δὲ ταύτην παριδών ὡς ἀγχίνους, Ζητῶν τὰ θεῖα, οὗ ποθεῖς προσορμίσαι, Ψυχῶν ἐδηγὸς νῦν ἄνω φαίνῃ ξένος, Τούτοις, κράτιστα, τοῖς λόγοις τοῖς πανσόφοις. Donis, verbis, operibus, et benefciis Οὐ μεῖον εἰσέπειτ' ἀκούσεις πλειστάκις Εὐχὰς, χάριν τούτων ἃ γράφεις ἐκ πάθου Ἐν τῇδε βίβλῳ τῇ κεχαριτωμένη, Βασιλέων ἄριστε, δόξα σοῦ γένους. Audisti, audisti multos olim per annos, Vincens, donans, beneficiis cumulans tuos dilectos filios, Omniaque faciens, quæ Deo gratum est videre, Anima grandis, idque optimis plane rationibus Sed non minus deinceps exaudies sapius Adprecationes, ob hac que scribis pio affectu In hoc libro cunctis gratissimo, Regum optime, tui generis gloria.