ORATIO PRO SUBSIDIO LATINORUM. ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΤΟΥ ΚΥΔΩΝΟΥ ΡΩΜΑΙΟΙΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΣ. ΕΓΡΑΦΗ ΔΕ ΑΠΟΔΗΜΗΣΑΝΤΟΣ ΕΝ ΡΩΜΗ ΤΟΥ ΚΥΡΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ ΕΠΙ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΑΣ ΤΟΥ ΚΥΡΟΥ ΦΙΛΟΘΕΟΥ. AD ROMÆOS DELIBERATIVA. PORRO SCRIPTA EST PROFECTO ROMAM IMPERATORE JOANNE PALEOLOGO, PATRIARCHA DOMNO PHILOTHEO. Πρῶτον μὲν, ὦ ἄνδρες, χάρις πολλὴ τῷ Θεῷ τῶν ἀγγελιῶν ὑπὲρ ὧν ἤκομεν βουλευσόμενοι. Ταύτας γὰρ πάλαι μὲν ἐποθοῦμεν, καὶ μελλουσῶν, ἡνεώμεθα. Ως δ' ἂν εὐξοίμεθα τῶν πραγμάτων ἀρχομένων ἤδη χωρεῖν, τί λοιπόν ἐστι ἢ τὰ ἀμείνω καὶ περὶ τῶν λοιπῶν ἐλπίζειν; Χρὴ δὲ ὑμᾶς φυλάξασθαι τὸ τῶν ἀνοήτων, καὶ ὅσοις περιπίπτουσι κακοῖς οἱ μὴ τοῖς καιροῖς ἐπιστάμενοι χρήσασθαι. Ἔστι δὲ τοῦτον Πολλοῖς ἡ πρόνοια τα συνοίσοντα καὶ ἔνδον ὑποτίθησι, καὶ ἔξωθεν ἀφορμάς δι' ὧν ἂν σωθεῖεν παρασκευάζει· ἀλλὰ νοῦν μὲν ἐχόντων, χάριν εἰδότας τῶν δεδομένων ἐκείνῃ, μετ᾿ ἀγαθῆς ἐλπίδος πειράσθαι τα λείποντα προστιθέναι· οἱ δὲ μηδαμῶς πρὸς τὰς ἐκεῖθεν εὐεργεσίας κινούμενοι, μηδέ τι καὶ παρ' ἑαυτῶν εἰσφέρειν οιόμενοι δεῖν, ἀλλ' αὐτόμα τον αὐτοῖς ἥξειν τὴν σωτηρίαν οἰόμενοι, οὐχ ὅπερ οὐδὲν ἐκ τῶν θείων κερδαίνουσιν, ἀλλὰ καὶ τὰς Όντερον αὔξουσι δυστυχίας, τοῦτον τῆς ἀναισθησίας κομιζόμενοι τὸν καρπόν. Τοῦτο τοίνυν ὑμῖν πρῶτον δέομαι, τοῖς λογισμοῖς ὑποθέντας, ὡς θεός ἐστιν, ὁ τῆς εἰσάπαν ὕβρεως τοὺς βαρβάρους ὑπὲρ ἡμῶν βουλόμενος ἀπαιτῆσαι, ἐκεῖνα καὶ ποιεῖν καὶ λέγειν πειρᾶσθαι, ἐξ ὧν συνα γωνιεῖσθε μὲν τῇ προνοίᾳ· ὑμᾶς δ' αὐτοὺς καὶ πα τρίδα καὶ γένος τῆς αἰσχρᾶς ταύτης τύχης, καὶ τῶν περισχόντων κακῶν ἀπαλλάξετε. Εἰ μὲν γὰρ μετὰ τῆς γνώμης ταύτης ἀντιλάβοισθε τῶν πραγμάτων, ὑπὲρ ὑμῶν αὐτῶν τῷ ὄντι βεβούλευσθε, καὶ τοῖς ἐκ τῆς ἐλευθερίας ἀγαθοῖς καὶ τὸ παρά πάντων ἐπαινεῖσθαι προσέσται· ἂν δὲ τοῖς ἐκ τῶν κοινῶν κακῶν τὰς ἰδίας ὠφελείας αὔξειν ζητοῦσιν ἀκολου θήσετε, οὐδ᾽ ἡ τῶν ἀνδραπόδων ἡμῖν καταλείπεται τύχη· ἀλλ᾽ αἰσχρῶς ἀποθανόντας ἀνάγκη στήλην κακῶν ἀθάνατον τὴν πατρίδα καταλιπεῖν. Μὴ δὴ τῶν πρὸς ὑμᾶς διαβάλλειν ἐπιχειρούντων τους συμμάχους ἀνέχεσθε, μηδὲ ταῖς ὑμετέραις εὐχαῖς λυσι τελεῖν τὰς ὑποψίας ταύτας νομίζετε. Ταῦτα μὲν γὰρ Primum quidem, o viri, ingentes Deo gratias ago pro iis nuntiis pro quibus deliberaturi venimus, quippe ea olim desiderabamus ac nos mora moleste habebat. Cum jam autem res pro τοιο procedere coeperint, quid aliud superest, quam ut pro reliquis meliora speremus? Opere vero prelium sit, ut quæ sunt stultorum cavealis, ac quam se multis malis inserant, qui occasione nesciunt uti, attendatis. Sic autem res habet, Multis provi dentia, cum a se, quae sint conducibilia suggerit, tum foris occasiones instruit quibus salutem consequi possint, inter hac vero, sensatorum sit, ut ei pro concessis gratias agentes, bona spe freti que sunt reliqua conentur adjungere; ii autem qui ad beneficia ab en accepta nihil moveantur, nec a se quidquam conferendum putent, sed casu quodam arbitrentur venturam salutem, nedum ex divinis commodi nihil referunt; quin et sequentes augent miserias, cum referentes fructum, ejás qua habent insensibilitatis. Hoc vos itaque primum rogatos volo, ut in animos inducentes, Deum esse, qui omnino pro illata nobis a Barbaris injuria velit penas reposcere, ea et faciatis et dicere studeatis, per que providentie quidem collaboretis; vosque ipsos ac patriam et gentem, a tnrpi, hac fortuna undique arctantium malorum liberetis. Equidem ut eo animo res ca pessatis, in vestrum reipsa commodum deliberastis, fetque ut ad libertatis bona, ore omnium laudem cumulo habeatis. Sin autem eos sequi malueritis, qui ex communibus malis, suas ip-i fortunas augere quærunt, ne mancipiorum quidem reliqua nobis sors futura erit; sed est necesse, ut turpi morte, immortalem malorum titulum, pa triam relinquamus. Ne eos ergo feratis qui apud vos socios calumniari conantur, nec eas suspicία - nes votis vestris aliquid conferre putetis, fac sane alia sunt, quam eorum, qui quod sit e re communi

velint sibi propositum. Quosdam porro oportebat & ἄλλα μᾶλλον ἢ τὸ κοινῇ συνοίσον σκοπουμένων esse, qui pro universis consulteri essent, ac pro- ἐστί. Χρὴν δὲ τινας εἶναι τοὺς ὑπὲρ τῶν ὅλων βου pelis ipsorum commodis communem utilitatem λευσομένους, καὶ τῶν ἰδίων πλεονεξιῶν τὴν κοινὴν praelaturi. ὠφέλειαν προτιμήσοντας. Huno ergo vos modum habere convenit, ac in. cidentibus rebus cum judicio all. Si quis enim optionem dedisset, habuissetisque eligendum quod videretur, omnes puto, præe parentibus, amicisque, nc cognatis, Barbarorum deletionem eratis electuri, qua nimirum nihil vel justius sit, aut universis magis aeceptum. Quid enim ii non injησίας mobis intulerunt, aut quo a nobis supplicio affici non merentur? Siquidem enim a Deo ac religione in Deum inchoandum sit, quod et hominum genus charias habet, nobisque peculiari ambitione universis omnino experibilius est, quorumnam impie- Η tas cum eorum possit impietate conferri? Quorum circa il quod prestabilius sit, cogitationes, aut absone magis, aut veris amplius ac nobis contrariae? Quod si quis eorum consuetan vivendi rationem, ae alia reputet, plena omnia abominatione inveniet; eaque id exsuperantia, ut et argumentis probare, turpius quid videatur. Eulmvere, totum sit necessarium tempus, accurate dicturo, quantis malis ab eorum iniqua actione per tempus actum usi simus, se quantis nunc temporis teneamur. Hi enim fere soli malorum nostrorum auctores exsistunt, ac quibus merito calamitas nostra scribi possit. Dicam vero non vetera, nec siqua vel scripLorum monumentis, vel seniorum narratione accepimus; sed ea solum, quibus ii nus ante hosce quadraginta annos laserunt, Itaque imperio dominabamini toti Bithyniae; toti quoque lonia, Caria, Pamphylia, universe Phrygia, ac toti quam late colunt Paphlagones. Trapezuntiorum principibus, eorum in vos benevolenείναι premio, concesseratis imperium: multa vobis ac pulchre civitates ac reditus circa Pontum erant, nc usque Phasidem, alii quidem absolute parebant, alii haud sibi conducibile arbitrabantur, ut ne vobis amici ac socii essent. Sileo autem Thraciam ac Rhodopen, ac si quæ gentes, incipiendo a montibus ad mare usque, istam incolunt regionem. Thessalia autem ac Macedonia, quæ tot habeant urbes, lot exercitus, tot populos, nonne vestris me ribus ac pratoribus regebantur? Porro his quoque fnibus Epirota clausi erant: magnaque parte, dextra sinus solos vos ex universis dominos agnescebant. Sed et Peloponnesis, η μου sola ad gloriam domino sufficiat, ut quis ejus imperium tencat, cum aliis servivit. Fuit et aliud nihil iis deterius imperium, ad mare. Chelidoniis enim ad usque Siciliae fretum nulla prorsus insula erat non veείναι ditionis. Αtque ut verbo dicam, quod orbis eplinam habet, ac utrinque anni tempestatum intemperiem fugit: atque ad fragum quidem coplam robustum est, atque ad acies ac exercitus comparatum; quodque pecuniariis oventibus, fontium ubertatem vincere videatur, id totum που Τούτους τοίνυν ὑμᾶς φανῆναι προσήκει, καὶ τοῖς εμπεσοῦσι πράγμασι χρήσασθαι μετὰ τοῦ. Τρί γὰρ εἴ τις αἵρεσιν προώθηκε, καὶ ἔδει τὰ δοκοῦντα ἐλέσθαι, πάντας ἂν οἶμαι, καὶ πρὸ τῶν γονέων, καὶ φίλων, καὶ συγγενῶν, τὴν τῶν Βαρβάρων ἀπώλειαν εύξασθαι, ὡς τούτου μηδὲν οὔτε δικαιότερον, οὔθ' ἅπασιν ἥδιον ἐν. Τί γὰρ ἡμᾶς οὐκ ἠδικήκασιν δ θρωποι, ἢ τίνος οὐκ ἄξιοι κολάζεσθαι παρ' ἡμῶν Είτε γὰρ ἀπὸ Θεοῦ καὶ τῆς περὶ τούτου θρησκείας άρξασθαι δεῖ, δ καὶ τῇ φύσει τιμιώτερον, καὶ ἐμία Ιδίως πάντων ἁπλώς περισπουδαστότατον, είγον ἀσέβειαν τῇ τούτων ἔστι παραβάλλειν; Τίνων δ' α περὶ τοῦ κρείττονος λογισμοί Η ατοπώτερος ἢ τοῖς ἀληθέση μᾶλλον καὶ ἡμῖν ἐναντίας; Είτε τις τὴν καθ ημέραν αὐτῶν δίαιταν, καὶ τἄλλα ἀναλογίσαιτο, πάντα βδελυρίας εὑρήσει μεστά· καὶ τοσοῦτον, ὥστ' αἴσχιον εἶναι καὶ τὴν ἀπὸ τῶν ἐλέγχων ἀπόδειξεν, Αλλὰ μὴν τοῦ παντὸς χρόνου δεῖ τῷ μέλλοντι μετά ἀκριβείας ἐρεῖν, ὅσοις μὲν κακοῖς διὰ τὴν τούτων πλεονεξίαν ἐχρησάμεθα τὸν ἔμπροσθεν χρόνον, ὅσων δὲ νῦν ἀνεχόμεθα. Οὗτοι γὰρ μόνοι σχεδὸν τῶν ἡμε τέρων κακῶν εἰσιν αἰτιώτατοι, καὶ οἷς τὰ τῆς ἡμε τέρας συμφοράς δικαίως ἄν τις λογίσαιτο. Ερῶ οὐ παλαιά, οὐδ᾽ ὅσα τῶν ἱστορούντων ἢ πρεσβυτία ρων ἀκούομεν,, ἀλλ' ὅσα πρὸ τεσσαράκοντα τούτων ἐτῶν ἡμᾶς ἡδικήκασιν, Ὑμεῖς τοίνυν ἤρχετε μὲν πάσης Βιθυνίας, πάσης δὲ Ἰωνίας, καὶ Καρίας, καὶ Παμφυλίας· πάσης Φρυγίας, καὶ ὅσην νέμονται Παφλαγόνες. Μισθόν το τῆς εἰς ὑμᾶς εὐνοίας καὶ τοῖς Τραπεζουντίων δρ χουσι παρείχετε τὴν ἀρχὴν: πολλαὶ δὲ καὶ καίει περὶ τὸν Πόντον ὑμῖν ἦσαν πόλεις τε καὶ πρόσοδοι, απ μέχρι Φάσιδος οἱ μὲν ὑπήκουον καθαρῶν, οἶ; δ' επ Εδόκει λυσιτελήσειν τὸ μὴ φίλους ὑμῖν καὶ συμμαχ να ὑπάρχειν. Καὶ σιωπή Θράκην τε καὶ ροδόπην, καὶ ὅσα τὴν χώραν ταύτην ἔθνη ἀπὸ τῶν ἐρῶν ἀρχόν μενα μέχρι τῆς θαλάττης οἰκεῖ, Θετταλία δὲ καὶ Μακεδονία οὐ τοῖς ἡμετέροις ἔθεσε και στρατηγική διωκοῦντα, τοσαύτας μὲν ἔχουσας πόλεις, τοσαύτα σε στρατεύματα, τοσαῦτα δὲ ἔθνη: Εἴσω δὲ τῶν ἔρων τούτων ἦσαν καὶ Ηπειρώται καὶ ὅλως εἰσπ ἐν ἀντὶ τὰ δεξιὰ τοῦ κόλπου, μόνους ὑμᾶς ἐξ ἁπάντω έδεσαν δεσπότας. Πελοπόννησος δ' ἂν ἱκανὴ μόνη τη δεσπότῃ γενομένη πρὸς δόξαν, εἴ τις μιᾶς αὐτῆς ήρχε, μετὰ τῶν ἄλλων ἐδούλευσεν. Έτερα δὲ τοῦ των οὐκ ἐλάττων ἀρχή, κατά θάλατταν υπήρχαν ὑμῖν. Τῶν γὰρ ἀπὸ Χελιδονίων μέχρι τοῦ Σικελίας πορθμού πασῶν νήσων οὐδεμία τὴν ὑμετέραν ἐξε φύγε δύναμιν. Συνελόντι δ' εἰπεῖν, τὸ τῆς οἰκουμένης ἄριστον, καὶ τὰς ἐφ' ἑκάτερα τῶν ὡρῶν ἀμετρίας ἐκφεῦγον, καὶ πρὸς μὲν καρπῶν φορὰν ἐββισμένος, πρὸς δὲ συντάξεις καὶ στρατιάς ἐπιτήδειον, τους δὲ περὶ τὸ χρήματα πόρεις, προς την αίθουσα των

ORATIO PRO SUBSIDIO LATINORUM, πηγῶν ἁμιλλώμενον, τοῦθ' ἡμῖν ὥσπερ ἀριστεῖόν τι bis ceu honorarium a providentia servatum erat: παρὰ τῆς προνοίας ἐξῄρητο· ἐξ ὧν ἀπάντων ἀδύνατον μὲν τὰς δι' ἔτους φερομένας τῷ ταμιείς προσόδους ἀπαριθμήσασθαι χαλεπὸν δὲ ἐξηγήσασθαι τους και ταλόγους τῶν στρατευμάτων· ἔργον δὲ τοὺς οὐ χρείας μόνον, ἀλλὰ καὶ θαύματος ἕνεκα πανταχόσε πεμπομένους ἀποστόλους εἰπεῖν. Πεντήκοντα γάρ καὶ ἑκατὸν ὡς ἀκούω τριήρεσι μακραῖς ἐπλεῖτε τὴν θάλασσαν, αἷς οὐδενὸς ἐνέδει τῶν ὅσα δεν προσεί καὶ ταῖς καλῶς μαχομέναις. Τὸ δὲ τὴν ἡμετέραν ἀρχὴν ἐξ οὐρανοῦ ποθεν ἥκειν δοκεῖν, καὶ ὥσπερ ἐκεῖθεν σαφῶς χειροτονηθείσῃ πάντας εἴκειν αὐτῇ, καὶ πρὸς τοὺς ταύτης νόμους τὰ αὐτῶν πάντας καθ ἔστασθαι, πολλῷ σεμνότερον ἡμῖν. Τοῦ δὴ χάριν ταῦτα πάντα ἀφηγησάμην; Οὐ γὰρ Εν᾿ ἐγὼ μὲν τηνάλλως ἀναλώσω τὸν χρόνον· ὑμᾶς δὲ τῇ τῶν οὐκέτ' ὄντων ἀγαθῶν διηγήσει λυπήσω ἀλλ᾽ ἵνα πρῶτον μὲν μὴ καταπίπτητε, μηδ' ἀμήχατον νομίζητε πρὸς τὴν εἰωθυῖαν ὑμῖν τύχην ἐπανα στρέφειν· τοῖς γὰρ εἰωθόσιν ἄρχειν, καὶ τοσαῦτα ἀγαθὰ κτησαμένοις, καὶ οἷς τοσαύτην ἀνδραγαθίαν πάντες συνίσασι, ῥᾷστον, ἂν τῆς πολλῆς ταύτης καὶ ἀδιηγή του βλακείας ἀφέλωσιν, ὅτων πρότερον, του σούτων νῦν ἐπιτάττειν· ἔπειτα παρ' ὑμῖν αὐτοῖς εἰδῆτε βεβαίως, ὡς πάντ᾽ ἐκεῖνα ἐκ τούτων βιασαμένων ἀπεστερήθημεν· καὶ οὐδέν ἐστιν ὅπερ ὑμῖν ὑπου λέλειπται διὰ τὴν τούτων πλεονεξίαν. Τὴν μὲν γὰρ ἀφ᾽ Ἑλλησπόντου καὶ πρὸς ἀνατολάς, καὶ ὅσον μέχρι τῶν τῆς ᾿Αρμενίας ὁρῶν ἐκαρπούμεθα γῆν, παρ σαν ἡμῶν ἀφελόμενοι, τὰς μὲν πόλεις κατέσκαψαν, ο ἱερὰ δὲ ἐσύλησαν, ἀνέρρηξαν δὲ θήκας, αἱμάτων δὲ καὶ νεκρῶν πάντα ἐγέπλησαν· τῶν δ' οἰκητόρων ταῖς μὲν ψυχαῖς ἐλυμήναντο, τὸν μὲν ἀληθῆ Θεὸν ἀναγκάσαντες ἀγνοῆσαι, τῶν δὲ παρ᾽ αὐτοῖς μεταδεδωκότες μικρῶν μυστηρίων· τοῖς δὲ σώμασιν ἐφ᾽ ὕβρει, φεῦ! κατεχρήσαντο πάσης δὲ τῆς οὐσίας γυμνώσαντες, καὶ τὴν ἐλευθερίαν προσαφελόμενοι, εἴδωλα δούλων κατέλιπον ἀσθενῆ, πρὸς τὰς οἰκείας εὐπορίας καὶ τῇ περιλειφθείσῃ δυνάμει τοῖς ταλαιπώροις χρώμενοι. Οὐκ ήρκεσε δὲ αὐτοῖς ἐνταῦθά που στῆσαι τὴν βύριν: ἀλλὰ τὸν Ἑλλήσποντον διαβάντες, τὰς ἐπέκεινα πο λεις δουλεύειν ἠνάγκασαν· καὶ νῦν ἀσφαλέστερων οὗτοι ἢ πρότερον ἡμεῖς τὴν Θράκην οἰκοῦσιν. Εἰ δὲ καί τι τῆς ἡμετέρας ἀρχῆς τούτους διέφυγε, τυχὸν μὲν ἐλπίζουσι καὶ τοῦτο προσλήψεσθαι, Πλὴν ἢ πρὸς τούτους ἡμῶν ἀσχολία, καὶ τὸ μὴ δύνασθαι τοῖς ἐπιχειροῦσιν ὑπὸ τούτων κωλυομένους, ὡς ἐχρῆν, ἀντεπεξιέναι, μηδὲ πρὸς τούτους τε κά κείνους ἀρκεῖν, πολλούς ἡμῖν κύκλῳ περιέστησε πολέμους· ὥστε τὰ μὲν ὑπ' αὐτῶν, τὰ δὲ δι' αὐτοὺς ἀφηρήμεθα. Τὸ δὲ πάντα δυστυχές νικῶν, καὶ ᾧ μηδὲν ἔστι παραθεῖναι τῶν ἐν τῷ βίω, αἱ καθημές ex quibus omnibus innumerabilia quae tributis an muis erario inferrentur, grave erat exercituum percensere catalogos; arduum dicere, quas nedum necessaria aliqua ratione, sed et ad miraculum undique classes mitteretis. Nam ut audio, centum quinquaginta magnis triremilus necessario omni commeatu probe ad bellum in Lanetis mare παvigabatis. Quod autem imperium nostrum caelo tandem venire videretur, eique omnes ceu palam cgelitus instituto cederent, ac universi ad ejus leges sua componerent, hoc enimvero ampliorem pobis honestatem addebat. Quorsum vero omnia ista disserui? Non enim ut ipse quidem frustra teram tempus; vos vero bonorum quæ fuerunt percensione tristitia afficiam; sed primum ut ne animis concidatis, neve repatetis impossibile reverti ad priorem fortunam, lis enim qui imperio sunt assueti, tantaque possederunt bona, ac quibus rerum adeo fortiter gestarum omnes conscii sunt, facillimum est, modo tantum multam illam ac inenarrabilem inertiam auferant, ut quam olim, tani quoque nunc dominium protraliant. Deinde firma apud vos memoria tenetis, iis nos omnibus illorum violentia esse privatos, nec quidquam vobis ab eorum iniqua invasione reli quum esse. Sane qua ab Hellesponto, et ad Oriente tem, quamque late ad usque montes Armeniæ lenditur, terra fruebamur, universam nobis auferen μs, urbes quidem funditus everterunt; spoliati sunt templa, sepulera effregerunt, sanguinibus ac emlavoribus omnia impleverunt: quod autem speetat ad incolas, animos quidem corruperunt, ad veri Dei ignorationem cogentes, suisque eos in pertientes impuris mysteriis; corporibus autem, heu! stupro abusi sunt, sed et omni substantia nudantes, ac abunde libertatem tollentes, infirma ser vorum simulacra reliquerunt, suis ipsorum augendis facultatibus relicta miseris utentes virtute. Nec vero his terminis injuriam sistere satis habuerunt, quin Hellesponto transmisso, ulteriores urbes coegerunt servire; tutius modo, quam nos olim Thraciam incoentes. Quod si etiam eos aliquid effugit imperii nosDiri,illud nihilominus sese cumulo accepturos sperant. Caterum, dum interim bello in eos occupantur, nec iis impedientibus, justis copiis adversus cos qui aggrediuntur exire possumus, sumusque ad utrosque impares, malia nobis circumquaque bella concreverunt: ut alia quidem amiserinus iis auferentibus, alia propter illos. Quod autem malam omnem fortunam superat, ac cui nihil in vita Fr. Combefisii notæ. Erat illa tunc Grecorum potentia specia bilis. Decrevit numerus ille triremium, ac pene ad nihilum redactus est, cum Michael Paleologus quorumdam suasione velut studio parcendi sumpui bus, ac earunt expensas in ærarium inferendi, stulto consilio, quod narral Franzes, lib. I. c. 9, triremium curam abjecit. Praestat certe respublica, omnem belii apparatum terra marique, virosque omni militia exercitos, quam multas congestas pecunias, in promptu semper habens: quaru vel rumor hostem provocet ac stimulet, que sui eas juris faciat. Simile quid narrat Nicetas in Manuele Comneno.

DEMETRIC CYDONI ὅσους ἐξιόντων σφαγαί, καὶ τὸ μηδὲ τῶν τειχῶν ἀπέχει σθαι τὸ τοῦ λοιποῦ· ἡμᾶς δ' ὥσπερ τὰ θηρία κατα κλεισθέντας, τὴν ἐσχάτην ἀναμένειν πληγήν. Καὶ σιωπῶ τὰ πέρυσι καὶ νῦν ὑπὸ ταῖς ἡμετέραις όψεσι γεγονότα, της τε γῆς ἡμῶν ὅσον ετιμον, καὶ ἔσεις ὑπὲρ τῶν περιλειφθέντων καρπῶν ἐπράξαντο ρόλο τους, καὶ ὡς οὐδὲν ὕβρεως καὶ παροινίας ἐνέλιπον, Ταῦτα τοίνυν εἰ μὲν οὐκ ἀφόρητά τις ἡγεῖται, καὶ τοῖς πεπονθύσιν οὐχ ἱκανὰ κατὰ τῶν ἠδικηκότων ὀργὴν καὶ παροξυσμὸν ἐμποιῆσαι, θαυμάζω τούτοι ἐγὼ τῆς εἰσάπαν ἀναλγησίας, καὶ οὐδ᾽ ἀνθρωπίνης φήσαιμ' ἂν αὐτῷ μετεῖναι ψυχῆς. Τί γὰρ ἂν εἴη λοιπὸν ὑπὲρ ὅτου τις ἀμυνεῖται, εἰ ταῦτα μὴ δάχνει; Η τούτων ἀνεχόμενος, τίνας ἄν τις μισήσεις δια καιότερον: Εἰ δὲ μέλοι μὲν ὑμῖν εὐσεβείας, μέσα δὲ ψυχῶν, μέλοι δὲ σωμάτων, καὶ ἱερῶν, καὶ πο τρίδος, καὶ τάφων, καὶ πρός γε ἔτι παίδων καὶ γυναικῶν, καὶ τῆς εἰς τὸ μέλλον ἀσφαλείας, και της μετὰ ταῦτ' ἐσομένης παρὰ τῶν ἐσομένων δόξης ὑμῖν· πάντως θεὸν καὶ τὴν ἀγαθὴν ἐλπίδα προστην σαμένους, πειρατέον ἀπαιτῆσαι δίκην τοὺς ὑβριστές. πᾶσιν ἐπιχειροῦντας, ὅθεν ἄν τι δυναίμεθα πορίσι σασθαι πρὸς τὸν πόλεμον. conferri possit, quotidianae sunt excursiones, ac ραν εἰσὶν ἐκδρομαί, καὶ οἱ προς ταῖς πύλαις τῶν quas exeuntium caedes patrant ad portas civitatis, quodque jam muris omnino immineant, nos vero Lanquam clause bestiae supremam exspectenus plagam. Sileo autem quæ anno superiori, ac nunc sub nostris sunt gesta obtatibus, quantam ii nostre terrae partem messuerint, quantaque redimendis frugibus reliquis tributa exegerint, ac ut nihil injuriae ac insolentis reliquum voluerint. Si quis ergo est cui hæc ferenda videantur, putetque non habere satis, ut lasis iram ae exacerbationem in eos qui inserunt commoveant: hujus ego insensibilitatem admiror, ac ne quid minimum humani animi habere dixerim. Quid enim jam causa sit, it quis ulcisci quærat, si quidem ista non more deant? aut qui hac sustinet, quosnan justiori titulo odisse passit? Quod si quam pietatis curam ngitis; si quam animorum, si quam corporum, οι templorum, et patrie, et sepulcrorum: ad hac vero, etiam liberorum atque uxorum, nec non sem cuti postmodum rerum status, ac demum vestra luturis temporibus apud posteros gloriæ, Deum Ombino ac bonam spein pretondentes, enitendum sit ut violentos ulciscamini oppressores, nullis nou tentatis ex quibus commeatus aliquid ab bellum comparari possit, Εἰ μὲν γὰρ ἦν δρον τινὰ τοῖς κακοῖς ἐξευρείν, ἢ χρήματα δίντας, ἢ γάμους ὑπισχνουμένους, ἢ τοῖς φθάσασι μή μνησικακεῖν ἐμωμοκότας, χρήν μεν οὐδ' οὕτω τῶν ἡμετέρων ἀγαθῶν τοῖς ἐχθίστοις παραχωρήσαντας, καὶ τῆς αὐτῶν βύρεως λήθην λαβόντας, ἀγαπᾶν εἴ τις ἐφ' ἡσυχίας και μεμνήσθαι ἐξ τῶν συμφορῶν. Οὐδὲν γὰρ ἕτερον ἔγωγε ὁρῶ χέρι δος ὑμῖν ἐσόμενον ἀπὸ τῆς τοσαύτης αβελτηρίας εἰ δὲ τούτῳ μόνον οὐκ ἔνεστιν ἀντειπεῖν, ὡς ἄρα τοὺς τοσαῦτα προειληφότας, καὶ μηδὲν ἡμῖν καταλι λοιπότας, ὅθεν ἀναλαβεῖν ἡμᾶς αὐτοὺς δυνησόμεθα, ἀντὶ τοῦ καὶ τὸ λειπόμενον προσλαβεῖν, αὐτοῦ του στήναι δυνατόν, ὥσπερ ἀπηρεικυία; αὐτοῖς τῆς ἐν νάμεως, ἡ των πρότερον πάντων, μὴ πρὸς ἐν τούτο μόνον ὥσπερ εἰς τέλος, τὸ τὴν ἡγεμονίαν ἡμῶν ἀρι λέσθαι καὶ τὴν ἀρχὴν συνεσκευασμένων· καὶ περὶ τούτου πάντες καὶ σοφοὶ καὶ σύμβουλοι καὶ μάντεις όμολογήσουσι· πῶς οὐ, πάντων ἀποστάντες, ένας Sane quidem ut quem malis finem esset invenire, vel dando pecunias, vel nuptiarum foedera pollicendo, vel pro preteritis nullam fore injuriarum memoriam jurejurando Armando; ne sic quidem par esset, ut nostra bona nequissimis cedentes, acceptanique ali eis injuriam oblivioni tradentes, ab libentes haberemus, ut quis silentio sineret meminisse calamitatum. Nihil enim ego aliud nobis fore video ob ea stultitia commodi; sin autem ne id quidem licet respondere, posse fieri, ut qui sic multa jam.acceperunt, nec nobis reliquerunt aliquid quo nos ipsi reparare possemus, pro eo ut ne quod reliquum est, accipiant, hic tandem, velut defecta eis virtute, sistant; aut velut priora omnia, non ad hoc unum tanquam finem instructa essent, ut nos nostro dominio ac imperio privarent: quae res, universis et sapientibus et consiliariis et vatibus liquido confessa est; quomodo omni alia cura abjecta, non rei unius, nempe libertatis, μόνου φροντίζειν δεῖν τῆς ἐλευθερίας: Οἱ γὰρ ἐ ratio nobis habenda est? Non enim quae alios ser Vientes, ea et nos, iis nostrum victoribus manent. Elis siquidem damnum est maximum, libertatis jactura, cum alioqui vivere sit ignobiles, iis fruentes que bellum non abstulit. Ilic autem nobis, qua primam die servitutem sumus professuri, ou mium simul malorum initium erit. Cum enim liber tatem auferent, tum omni substantia ad usque interulam nudabunt, noruntque omnes post plagas, ærumnas ac labores, quantam corporibus sint illaturi jujuriam. Anima: autem exitium majus quid habet ad jacturam. Nain neque ipsa a malorum nequam dominio libera esse permittitur. Quin imo ejus mors nulli interitioni comparari debet: siτοὺς ἄλλους δουλεύσαντας, ταῦτα καὶ ἡμᾶς τούτων ηττημένους περιμένει. Εκείνος μὲν γὰρ βλάβη μεγίστη ἡ τῆς ἐλευθερίας ἐστὶ ζημία· τὰ δ' άλλα ζῆν ἐστιν ἀτίμους, ἀπολαύοντας ἅπερ ὁ πολεμι οὐκ ἀφείλετο. Ενταῦθα δὲ ἡμῖν ἡ πρώτη των τρα τῶν καθ' ήν τὴν δουλείαν ἐμολογήσομεν, πάνου ὁμοῦ τῶν κακῶν ἡμῖν ἄρξει. Τήν τε γὰρ ἐλευθερίαν ἡμῶν αἱρήσονται, καὶ τῆς οὐσίας μέχρι τοῦ χιτων νίσκου γυμνώσουσι, καὶ τοῖς σώμασι μετά πληγές καὶ ταλαιπωρίας καὶ πόνους ἴσασι πάντες όταν ἐπι τιθέασιν ύβριν. Ἡ δὲ τῆς ψυχῆς ἀπώλεια τὴν εἰς ταῦτα ζημίαν παρέρχεται. Οὐδὲ γὰρ αὐτή τούν ἐλευθέρα μένειν τῶν τῆς πονηρᾶς δεσποτείας κακών συγχωρείται μάλλον δὲ τὸ πάθος ἐκείνης εὐθερα

ORATIO PRO SUBSIDIO LATINORUM. χρη παραβάλλειν φθορῇ· εἴπερ οὐκ ἴσον πάντων ὁμοῦ τῶν ἔξωθεν ἀγαθῶν καὶ Θεοῦ χωρισθῆναι· οὗ χωρὶς οὐδὲν ἔστιν ἐλπίσας τῶν ἀγαθῶν. Εἰ τοίνυν ἐκ πάντων ἀναγκαῖον γίνεσθαι τὸ ἀμύνεσθαι, εἰ μὲν καὶ ἡμεῖς καθ' ἑαυτοὺς αὐτάρω κεις πρὸς τὸν πόλεμον ἦμεν, τοῦτ' ἂν ἦν ἄριστον καὶ πρὸς δόξαν, καὶ πρὸς τὸ μὴ πόρρωθεν την συμμαχίαν ἀθροίζοντας πρᾶγμα ἔχειν· ἐπεὶ δ' ἡ καθημέραν ραστώνη, καὶ τὸ τὰς παρούσας τύχας με δέποτε προσδοκῆσαι, εἰς τοῦτον κατὰ μικρὸν προήγαγον ἡμᾶς τὸν κρημνόν - πάντως οὐδὲ διὰ τῶν μάντεων ἑτέραν χρὴ προσδοκῆσαι φωνὴν, ἢ ὡς ἐτέρους δὴ καλεῖν, τοὺς τὴν ὑπὲρ ἡμῶν ἀπαιτήσοντας εἴκην· ἐπεὶ ταύτην ἡμᾶς τὴν δύναμιν, ἡ τῶν βαρβάρων τούτων ἐπίθεσις καὶ πλεονεξία παρείλετο. Σκέψασθαι δὴ, τίνων δεῖ τοῖς ἡμῖν συνδιοίσουσι τὸν πόλεμον τοῦτον, ἵν' ἐντεῦθεν, τίνας ἐλέσθαι δεῖ, γνώριμον ἡμῖν καταστῇ. Οὐκοῦν ἀνάγκη, πρῶτον μὲν τῆς περὶ τὸ θεῖον δόξης ἡμῖν κοινωνεῖν. Αμήχανον γὰρ τοὺς περὶ τοῦτο ταῖς γνώμαις διῃρημένους, ἃ τῶν φίλων ἐστὶ, ταῦτ' ἐλπίσαι ποτὲ παρ' ἀλλήλων. Έπειτα καὶ ἄλ λως ἡμῖν οἰκείους καὶ συνήθεις υπάρχειν λέγω δὲ κοινάς ποθ' ἡμῖν κακείνοις γενέσθαι στρατείας καὶ διοικήσεις, καὶ τὰς ἄλλας ἐπιμιξίας· καὶ ὅλως εἶναι τι καὶ πρότερον τὸ συνάγον. Τίς γὰρ ἂν πιστεύσεις τοῖς μηδέποτ' ἀλλήλους ἐγνωκόσι, τοσαύτην αὐτοῖς ἐκ πρώτης φιλίαν ἐγγενήσεσθαι, ὥσθ' ὑπὲρ ἀλλήλων αἱρεῖσθαι κινδυνεύειν δ μηδ' ὑπὲρ τῶν συνηθεστάτων ἐστὶ ῥᾳδίως προσδοκήσας ποτέ. Αλλὰ μὴν καὶ πλήθει, καὶ τόλμῃ, καὶ φρονήμασι, καὶ τῇ περὶ τὰς μάχας ἐμπειρίᾳ δεῖ τοὺς συμμάχους, τῶν βαρβάρων· προέχειν, εἰ μέλλοιεν τοὺς ἐν τῇ οἰκείᾳ μαχομένους αὐτοὶ νικᾶν, ὄντες ξένοι, καὶ τρέπεσθαι τοὺς εἰωθό τας κρατεῖν· καὶ πρός γε ἔτι μὴ ταύτην αὐτοῖς εξ και πρώτην τῆς πρὸς τοὺς πολεμίους συμπλοκής τὴν ἀρχήν. ᾿Αλλὰ καὶ πρότερον εἶναι τούτων πεπει ραμένους, καὶ τὰ φθάσαντα κατορθώματα τῆς ὕστε ρον ἐσομένης νίκης ἐνέχυρον εἶναι. Τῆς δὲ βεβαιότητος, καὶ τοῦ μὴ τῶν ἐξ ἀρχῆς ἐγνωσμένων ἀφίστασθαι, οὐκ οἶδ᾽ εἴ τις πρὸς τὸν πόλεμον ἀναγκαιοτέραν συντέλειαν ἡγεῖται. Ως τό γε ἔργον ἀψαμένους ἀπειπεῖν πρὸ τοῦ τέλους οὐδὲν ἕτερόν ἐστιν, ἢ σφᾶς αὐτοὺς προδιδόναι, καὶ καθ' ἡμῶν τοὺς πολε μίους προσπαροξύνειν. Καὶ μὴν οὐδέν ἐστιν εἰς ὅ τι τούτων ἑκάστῳ χρησόμεθα, χρημάτων ἀπόντων· μᾶλλον δὲ μὴ πλείστων παρόντων. Τοῦτο γὰρ ἐστιν, οὗ σχεδόν πάντων μάλιστα δεῖ, καὶ ὧν οὐκ ἀφθόνως ἐπιῤῥεόντων, ἀνάγκη μετ' αισχύνης ἀναχωρεῖν. Δεῖ δὴ πλουσίων ἡμῖν καὶ μεγαλοψύχων συμμάχων, οὐ τὰ ὅπλα μόνον, ἀλλὰ καὶ τοὺς οἴκοι θησαυροὺς ὑπὲρ ἡμῶν τιθεμένων· καὶ ταῦθ᾽ ὑμῶν μηδ' οβολόν, μήτε δυναμένων μήτ' ἴσως βουλομένων ὑπὲρ τῶν πραγμάτων προέσθαι· τοσοῦτ᾽ ἀπεσχόν των μισθούς τελέσαι, καὶ τὴν ἄλλην του πολέμου κατασκευὴν ἐκπορίζειν. μὲν τοίνυν τοὺς ἡμῖν συνεπιληψομένους ἔχειν προσήκει, καὶ μεθ' οίων τῶν τε τύχης καὶ τῶν παρὰ τῆς ἀρετῆς ἀγαθῶν, ὑπὲρ ἡμῶν κινδυνεύσουσι, PATROL. GR. CLIV. quidem haud æquum videatur, ab omnibus pariter externis bonis, atque a Deo segregem fieri, sine quo, nihil licet sperare boni Cum itaque ultio undequaque necessaria sit, siquidem ipsi a nobis satis ad bellum haberemus, esset id quidem optimum, cum ad gloriam, tum ne παxiliares copia procul labore congregandae essent. Ex quo tamen quotidiana vitae luxitas, presentisque fortunae summa quædam inexspectatio, eo nos paulatim praecipitii prosexit, haud aliam plane vel a vatibus habemus exspectandam vocem, quam alios advocandos esse, qui nostram ulciscantur injuriam; siquidem id nobis facultatis ademptum est per Barbarorum impressionem ac iniquam vexationem. Considerandum itaque quosnam oporteat esse, qui hoc bello socii depugnare habeant, ut eo, quinam sint eligendi perspicuum fat. Ante omnia igitur [necesse sit, ut idem nobiscum de Deo sentiant. Quippe fieri nequit, ut qui hac parte animis divisi sunt, quæ sunt amicorum, mutuo sibi unquam præstanda sperent. Tum vero ut et alias necessarii sint, ac quibuscum consueverimus; ut inquam, communibus quondam bellis ac administrationibus functi simus, ac aliis usi commerciis; ac omnino aliquid exsistat necesse sit, quod et prius animos devinxerit. Quis enim inducat in animum, hactenus inter se ignotis hominibus, tantam a prima congressione coalituram amicitiam, ut nec pro se mutuo pericula adire de treetent; quod vix aliquis pro maxime necessariis unquam facile exspectet. Quin et multitudine et audacia animisque, ac rei bellica peritia Barbaris præstare oportet, ut ipsi peregrini, in sua ipsorum regione pugnantes illos victuri sint, ac victoriis assuelos in fugam versuri. Ad hæc item ut ne primum illud sit congressionis adversus hostes initium; sed et jam talium periculum fecerint, ac quibus prioria facinora, future victorie exsistant piguus. Constantia autem, et ut ne ab iis qua initio visa sunt, recedamus, haud novi an quis quid necessarium magis existimet ad belli consummationem. Atque adeo, ut rem auspicati, aute finem animum despondeamus, haud aliud sit, quam ut nos ipsi prodamus, hostesque in nos irri temus. At neque suppetit quo horum quoque utamur, si pecuniae desint, imo nisi adsint multa copia; hoc enim est quo fere omnium maxime opus est, ac quibus non abunde afluentibus, nem cesse sit confusos recedere. Itaque necessarios habemus divites ac magnificos anxiliarios, qui nedum arma, sed et thesauros doni repositos propter nos ponant: idque cum vos, ne obolum quidemn possitis, ac forte nolitis reipublica causa efundere; tantum abest, ut solvere mercedem, ac reliquum belli apparatum præstare. Hec enimvero quibus ornatos oporteat esse, qui nobis sint allaturi opem, eaque fere qua for tunas, qua virtutis bona, quibuseum pro nobis

debcant adire pericula. Sed et alia, ut quis dili- Η σχεδόν ταῦτ' ἐστίν. Ἔστι δὲ καὶ ἄλλα τῶν ἀκριβέ gentius adhibeat animum, possit dicere. Quosnam Igitur nobis tales subsidio accersemus? Quosname omnium aut plurium ergo idoneos antagonistas reputabimus? Quilasnan freti nos ipsos credemus? Si quidem enim vi calamitatum perculsi omnino defecimus animis, alios prorsus exspectat tempus, inque ordinem nobis congruum vocat ac cogit. Forte aliquis Seythas dicas, qui nec amplius consistent; quique nihilominus, ut possint, haud sane velint; neque ut velint, vires sint habituri, ac quibus auxilii mercedem, ne ipsos nostros lapides in Argentum mulatos satis esse palaverim. Quin audio ab iis primum, vastatum esse ac desolatum nostrum solum. Eorum enim per annos singulos millenis turmis incursiones, cum urbes Η hominibus vacuas reddidissent, ac Tartarorum soBitudini similes effecissent, Turcis liberam facultatem fecerunt, ut eorum reliquias persequerentur, ac si magnae febres ac tubes, mortem antecedant. Praeterea quis eos conciliaturus est, ac suasaras ut oblivioni traditis, quibus se mutuo malis afficiunt, nostri causa conveniant ad deliberandum? Aut ergo seditionibus divisi, ne se ipsi quidem juvare poterunt, aut antequam omnino concordiam ineant, in nos moturos exspectare debemus. Sed et his exceptis, ne nostras quidem calamitates, eorum video exspectaturas auxilium. Quanquam enim nunc ipso die electos legatos proficisci compellimus, vix anno sequenti incepturi sumus exspectare auxilium. Sin autem Deus hocce auLumno auxilium non mittat, scitis omnes in quantas tempestatis procinetu simus. Taceo, quod nec illi unquam adducendi sunt, ut velint in Turcos bellum suscipere, homines impii, piorum caus?, adversus cos quibus mala cadem communia sint. ta στερον προσεχόντων τοῖς πράγμασιν ἂν εἰρημένα. Τίνας τοίνυν τοιούτους ὑπὲρ τῶν ἡμετέρων πραγμάτ των καλέσομεν; Τίνας πάντων ἢ τῶν γε πλείστων Ένεκα νομιοῦμεν ἀξιόχρεως ἀνταγωνιστές: Τίσι χρή θαῤῥοῦντας ἡμᾶς αὐτοὺς ἐγχειρίζειν; Εἰ γὰρ ἡμεῖς άπλῶς πρὸς τὰς συμφοράς καταπλαγέντες ἐξέστημεν, πάντως ἑτέρους ο καιρός περιμένει, καὶ εἰς τὴν ἡμῖν προσήκουσαν τάξιν καλεί. Σκύθας τις ίσως ἐρεῖ τοὺς οὐκέτ' ὄντας, καὶ τοὺς οὐχ ήττον, εἰ δύο ναιντο, μὴ βουλησομένους, ἢ μὴ δυνησομένους, εξ βούλοιντο, καὶ οἷς τῆς βοηθείας μισθόν, οὐδ' ἂν τοὺς παρ' ἡμῖν λίθους ἐξαργυρισθέντας ἀρκέσαι νομίζω; Αλλ' ὑπὸ τούτων πρῶτον ἀκούω τὴν χώραν ἡμῶν ἀνάστατου γεγενῆσθαι. Αἱ γὰρ τῶν παρ' αὐτοῖς μυ ριάρχων καθ' έκαστον ἔτος ἐμβολαί, σωμάτων τὰς πόλεις κενώσασαι, καὶ τὴν Σκυθῶν ἐρημίαν αὐταῖς περιθεῖσαι, παρέσχοντο τοῖς Τούρκοι; ἄδειαν τοῖς ἐκείνων λειψάνοις ἐπεξελθεῖν· ὥσπερ σώματος τι λευτής, πυρετῶν μεγάλων ή φθόης ηγησαμένων, Άλλως τε τίς ὁ διαλλάξων αὐτοὺς, καὶ πείσων, ὧν άλλήλους κακίζουσιν ἐπιλαθομένους, ὑπὲρ ἡμῶν συνελθόντας βουλεύεσθαι; "Η τοίνυν στασιάζοντας οὐδ᾽ αὐτοῖς ἐξουσι βοηθεῖν, ἢ πρὶν καθαρῶς όμοι νοῆσαι, ἐφ' ἡμᾶς αὐτοὺς ἤξειν χρή προσδοκάν. Χωρίς δὲ τούτων οὐδὲ τὰς ἡμετέρας συμφοράς τὴν περ ἐκείνων βοήθειαν ἀναμενούσας ὁρῶ. Εἰ γὰρ αὐθη. μερὴν τοὺς πρέσβεις χειροτονήσαντες αναγκάζομεν εξιέναι, μόλις εἰς τοὐπιὸν ἔτος ἀρξόμεθα τὴν συμ G μαχίαν ἐλπίζειν. Ἡμῖν δ' ἂν μὴ τούτου τοῦ μετα πώρου βοήθειαν ὁ Θεὸς ἐπιπέμψῃ, ἴστε πάντες οἷον προσδοκώμεν χειμῶνα. Καὶ παραλείπω τὸ μηδ' ἂν ποτ' ἐκείνους ὑπὲρ ἡμῶν προελέσθαι πολεμῆσαι τοῖς Τούρκας· ἀνθρώπους ἀσεβεῖς ὑπὲρ εὐσεβῶν τοῖς τῶν ὁμοίων αὐτοῖς κεκρινωνηκόσι κακῶν. Enimvero dicat forsitan obiter quispiam: QuidAnam in Mysis ac Tribalis causari habeas, similibus nobis hominibus, ac Deo addictis, quique pulm to nobiscum multis occasionibus negotia gesserint, nec sint procul dissidi, ut multum legatis tempus mutuis responsionibus insumendum sit? Equidem nihil contra opponerem, essemque libens et ipse assensurus, ut viris, una cum pietate, ac en quod votos habeamus, reliqua suppeterent, quæ lis in sint, diximus oportere, qui pro nobis pugnatari sunt. Sape quidem pios oportet ac fideles esse, qui bellum sociale inituri sunt, quam ut dotem excipias, majus ab eis damnum futurum pronuntio, quam si palam hostes exstiterint. Satis vero esse virtutem ad negotia proposita, haud unquam dicam, nisi quis Deo constitutum velit, ut insolita nas ratione ac prodigio salvos faciat: quin necesse allirmo, ut quidquam velimus socios juvare, coin - meatum alium ad bellum suppetere. Nunc autem earum gentium paupertatem conspicitis, utque ne apud se quidem sedentibus ac quietis, necessarius compenius sit: ut item levi occasione facile sol vant quae visa erant, ipsaque adeo si qua jureju-· Τί δ' ἂν ἔχοις Μυσούς και Τριβαλούς αἰτιᾶσαι, παρελθών τις ἴσως ἐρεῖ, ἀνθρώπους ἀμαίους ἡμῖν, καὶ τῷ Θεῷ προσκειμένους, καὶ πολλῶν ἐν πολλοῖς καιροῖς πραγμάτων κεκοινωνηκότας ἡμῖν, καὶ μηδ πόρρω διωκισμένους, ὥστε χρόνον δεῖν τοῖς παρ' ἀλλήλων πρέσβεσι πρὸς τὰς ἀποκρίσεις; Οὐδὲν εἰς πον ἄν, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ἦν συγείπον, εἰ μετὰ τῆς εὐσεβείας, καὶ τοῦ γνωρίμους ἡμῖν εἶναι, καὶ τἆλλα τοῖς ἀνδράσι προσήν, ὧν μετεῖναι δεῖν τοῖς ὑπὲρ ἡμῶν ἀγωνιουμένοις ἐλέγομεν. Εὐσεβεῖς μὲν γὰρ εἶναι δεῖ τοὺς μεθ' ἡμῶν παραταξαμένους, καὶ τοῦ του χωρίς μείζω φημὶ τὴν παρ' αὐτῶν ἔσεσθαι βλά 6ην, ἢ εἰ φανερῶς ἐπολέμουν. Αρχεῖν δὲ πρὸς τὰ παρόντα τὴν ἀρετὴν ταύτην οὐκ ἂν εἴποιμε, ἕως ἂν μὴ παρὰ δόξαν ὁ Θεὸς ἡμᾶς σώζειν ἐθέλῃ· ἀλλ' ἀνάγκη, καὶ ἄλλα πολλὰ πρὸς τὸν πόλεμον ἔχειν πλεονεκτήματα, εἰ μέλλοιεν ὠφελεῖν τοὺς συμμά χους. Νυνὶ δ' ὁρᾶτε τὴν τῶν ἐθνῶν τούτων πενίαν, καὶ ὡς οὐδ' αὐτοῦ που καθημένοις ἀρκεῖ τὰ δητα καὶ ὡς μικρᾷ προφάσει λύειν οὐκ ὀκνοῦσι τὰ ἔγνω σμένα· μᾶλλον δὲ τὰ ὁμωμοσμένα. Υπερορίους δὲ στρατείας τῆς ἔγνω τούτους εστρατευμένους; μᾶλλον δὲ τὶς ὅλως αὐτῶν ποτε μνήμη γέγονεν ἐν τη θυμά

ORATIO PRO SUBSIDIO LATINORUM. οι γε, εἰ μὴ καὶ αὐτοὶ ταῖς ἡμετέραις συμφοραῖς rando firmaverant. Ad externas autem expeditioἀπεχρήσαντο, καὶ τὴν πρὸς τοὺς βαρβάρους τούτους ἀσχολίαν πλεονεξίας καιρὸν ἡγησάμενοι, πολλὰ τῶν ἡμετέρων παρέσπασαν, καὶ νῦν ἂν, ὥσπερ καὶ τὸ πρότερον, ὑπὸ τὸν ἡμέτερον ζυγὸν ἔξων· καὶ δεσπότὰς ἡμᾶς μετὰ τῶν ἄλλων ᾔδεσαν καὶ αὐτοί· ὅ καὶ μᾶλλον δεδοικότας, οὗ ποτέ φημι τούτους λυσιτελήσειν ἡμῖν. Ἴσασι γὰρ, ἂν τὰ δίκαια κρίνειν ἐθέλω σιν, ὡς πολλὰ τῶν ἡμετέρων κατέσχον, τῶν κω λυόντων οὐκ ὄντων· ὧν πρὸς ἄλλους μὲν ἡμῶν ἐχόντων τὸν νοῦν, κύριοι νομίζουσιν ἔσεσθαι· ἀναπνεύσασι δὲ, πᾶσα ἀνάγκη ἢ ἀποδοῦναι, ἢ τοῦτο μὴ βουλομένους, πράγματα ἔχειν, καὶ πόλεμον δέξασθαι, καὶ περὶ τῶν ἐξ ἀρχῆς κινδυνεύοντας. Ούκουν βούλοιντ' ἂν εἰς τὰς τύχης ἀδηλίας ἐμπίπτειν· καὶ παρόν κερδαίνειν, ἀναγκασθῆναι ποτε καὶ τῶν ἰδίων ἀφίστασθαι. ᾿Αλλὰ τὴν ἡμετέραν κακοπραγίαν τεί χος αὐτοῖς εἶναι νομίζουσι, πρὸς τὸ μή τι παθεῖν ἂν αὐτοὺς, ἄν ποτ' ἀνενεγκεῖν δυνηθῶμεν. Πῶς οὖν τὰς παρούσας τύχας συνεπικουφιοῦσιν ἡμῖν, οι γ' ἀεὶ ταύτας αύξεσθαι συνεχῶς εὔξαιντ' ἄν; nes, quis eos novit eduxisse? quin omnino, qu corum unquam memoria fuit in seculo? qui ni mirum, nisi et ipsi nostris iufortuniis abusi, nostramque cum Barbaris occupationem, Injurie tempus rati, multa e nostris abstraxissent, nune quoque, uti prius, nostro viverent jugo mancipati, nosque dominos, una cum aliis, ipei quoque scirent, quos eos potius metuentes, haud unquam nostris rebus dicam consulturos. Sciunt enim ut justa judicare velint, multa e nostris injuria occupasse, cum nulli essent qui prohiberent: quorum se dominos fore arbitrantur, dum ipsi interim aliis intendimus animum. Sin autem respirare contingat, necessarium omnino, ut aut reddant, aut nisi velint, negotia habeant, ac bellum suscipiant, idemque atque a principio periculum adeant. Haud ergo incerta fortune tentare velint, ac cum lucri occasio suppetat, cogi quandoque ut sua ipsi dimiserint. Quin rerum nostrarum malan aleam, muri loco sibi ducunt, ut ne quid mali, si quando nobis facultas emergendi fiat, accipiant. Qui ergo præsenti fortunæ levamen sint allaturi, quibus semper in votis sit ut continue augeant? Quod autem ista non a solis cogitationibus accidant, sed et ipsas res spectent, ex præfatis licet conficere. Memores estis, quot ad utrosque destinatis legatis, de hac belli societate locuti estis? Quoties cis et pietatem, et sacra communia, reli quaque commercia, in memoriam revocastis? ErΚαὶ ὅτι ταῦτ᾽ οὐκ ἐκ λογισμῶν μόνον συμβαίνει, ἀλλὰ καὶ πρὸς αὐτὰ τὰ πράγματα ἀποβλέπουσιν, Εξεστι τοῖς εἰρημένοις συντίθεσθαι. Αναμνήσθητε διὰ πόσων πρεσβειῶν πρὸς ἀμφοτέρους περὶ τῆς συμμαχίας διειλέχθητε ταύτης, ποσάκις αὐτοὺς καὶ εὐσεβείας καὶ κοινῶν ἱερῶν, καὶ τῆς ἄλλης ἀνεμνήσατε κοινωνίας. "Αρ' οὖν ἐκινήθησαν· ἡ τῶν ἡμετέ- gone propterea moli sunt, aut siquid per vim liρων γοῦν, εἴ τι βιάσασθαι οἷοί τ' ἦσαν, ἀπέσχοντο; Καὶ μὴν ἡμῶν ὑπὸ τοῦ πρὸς τοὺς βαρβάρους κατα κλυζομένων πολέμου, καὶ τοσαύτης τραγωδίας ἡμᾶς περιεστώσης, Τριβαλοὶ τὰς μὲν τῶν ἐν Μακεδονίᾳ πόλεων περιιόντες ὑπήγοντο· τὰς δὲ, στρατεύματα περικαθίζοντες, καὶ μηχανήματα προσάγοντες, ᾕρουν· τὰς δὲ καὶ λιμῷ παρεστήσαντο. Τὴν δὲ Μυσῶν ὠμότητα χαλεπὸν ἑτέρῳ τῳ παραβαλεῖν· οἴ γε τὰς χειμαζομένας τῶν ἡμετέρων πόλεων τοσοῦτ' ἀπεῖχον ἀνέχειν, ὥστε τὰς μὲν ἔπραττον, ὅπως ῥᾷον ἁλώσονται, τοῦτο γὰρ αὐτοῖς ἡδύνατο, τὸ μήτε σίτου μεταδιδόναι ταύταις πεινώσαις, αὐτοὺς ἐν ἀφθόνοις διάγοντας· τὰς δ' αὐτοί, στρατεύματα πέμποντες καὶ στρατηγοὺς οἰκείους, ἀνέστησαν· καὶ τὰ μὲν τείχη δι' ἑαυτῶν εἶχον, καὶ φρουρὰς αὐτοῖς οἰκείας ἐγκαθίστασαν· τοὺς δὲ ταλαιπώρους οικήτορας ἀεὶ δουλεύσοντας ἀπήγον εἰς τὴν αὐτῶν. Καὶ νῦν ὁμωνύμους μὲν ταῖς ἡμετέραις πόλεσιν ἄλλας οὗτοι συνοικίας ἐπὶ τῆς αὐτῶν ᾤκισαν δι' αὐτῶν· φόρους δὲ τοσούτους ἐκλέγουσιν, ὅσων οὐδ' ἂν τὸ πολλοστὸν εἰσέπραξεν ἡ τῶν βαρβάρων ἀπανθρωπία. Καίτοι ταῦτα ποιοῦντες, οὐχ ἡμᾶς μὲν ἠδίκουν, αὐτοῖς δὲ συνοίσοντα ἐδουλεύοντο· ἀλλὰ τοσοῦτον τοῦ πρὸς ἡμᾶς μίσους αὐτοῖς περιῆν, ὥσθ' ὑπὲρ τοῦ τὰ ἡμέτερα κακοῦν ᾑροῦντο καὶ αὐτοὶ τὰ οἰκεῖα προσαπολλύναι. "Α; γὰρ ἡμετέρας αὐτὴ διώκιζαν πόλεις, αὗται τῇ τούτων ἀντὶ τείχους ἐγίγνοντο· καὶ τοῖς βαρβάροις ασχολίαν παρέχουσαι, μέλλειν ἐποίουν αὐτοῖς τὸ κακὸν, ἀντὶ τοῦ παρεῖναι. Δήλον δέ· τού cuit nocere, a nostris abstinuerunt? Enimvero, barbarico obrutis bello, ac cum tanta nos malorum circumstaret tragoedia, Tribali, alias quidem cir cumeuntes Macedoniae urbes defectione tentabant; alias admotis exercitibus ac machinis occupabant, alias denique in famis augustias mittebant. Mysorum autem crudelitatem, vis habeas cui alii comparaveris. Tantum plane aberat, ut ne jactatis tempestate nostris urbibus praesidio essent, ut alias quidem, quo facile caperentur, venderent. Hoc enim iis prom - plum erat, quod fame pressis necessariam anno nam, commeatu ipsi afluentes, non impertirent, alias sibimet ipsi submisso milite ac ducibus, proprias assererent, ac quidem per se ipsi muros tenebant, ac propria constituebant praesidial, mi seros autem incolas, perpetuæ jugo servitutis addictos, a patria abducebant. Sed et modo, nostris cognomina urbibus oppida in suis ipsi sedibus per eos exstruxerunt, tamque immensa vectigalia colligunt, ut ne exigendis Barbarorum in manitas multis partibus ad ea accedat. Tametsi hæc agentes, haud ita habebant, ut nos quidem lederent, sibi autem quod e re esset consulerent: quin imo ea in nos ferebantur odii exsuperantia, ut modo nocerent nostris, sua ipsi libentes pariter perderent. Quas enim illi nostras dissiparunt ure bes, eorum sedibus muri loco erant, Barbarosque occupantes, futurum eis, luco præsentis malumn faciebant. Ac liquet: iis enim destructis, Jaπα

DEMETRII CYDONIT quidem Trinabum muniant, aliaque obsessa urbi των γὰρ καθηρημένων, Τρίνατον μὲν ἤδη τειχίζουσι, prasidio futura inducunt, sic liquido quod interjacet Mysorum est preda, Barbari autem, liberius coram invadent terras, quam colant suas, nuncque alias ipsi quæerunt sedes, tanquam nihil ab hostium sedibus suas differre credant. καὶ τἀλλ᾽ ὧν δεῖ τοῖς πολιορκουμένοις, εἰσάγουσι οὕτως ἄντικρυς Μυσῶν λεία τὸ μεταξύ. Οι δε βάρβα ροι μετὰ πλείονος ἐπίασι τὴν αὐτῶν, ἡ οἰκοῦσι τὴν αὐτῶν· καὶ νῦν ἄλλην ζητοῦσιν ἣν οἰκήσουσι γῆν ὡς τήν γε ἰδίαν οὐδὲν τῆς πολεμίας πεπιστεύκασι διαφέρειν. Τούτους τοίνυν, είπέ μοι, καλέσομεν συμμάχους, οἷς, ἄν τι πταίσωμεν, εύρημα γίνεται, καὶ οὓς ἅπαν τες ἴσασιν ἐκ τῶν ἡμετέρων κακῶν ηυξημένους; Καίτοι τί ταῦτα εἶπον; Ο γὰρ πάντα ἄριστος βασι λεύς, ὁ ἡμέτερος, λέγω, μετὰ πολλὰς πρεσβείας καὶ λόγους, οἷς ἤλπισεν αὐτοὺς εἰς τὴν συμμαχίαν προσ ἀξεσθαι, καὶ τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν μετ᾿ αὐτὸν βασιλέα, τὴν θυγατέρα τοῦ Μυσῶν ἄρχοντος ἠνάγκασε γυναί flosne ergo, rogo te, belli socios vocaturi sumus, quibus si quid nobis infortunii accidat, commodo sit cessurum, quosque malis nostris, omnes provectos sciant? Ceterum quid ea dixi? Optimus enim noster imperator, post multas legationes ac collatos sermones, quibus in belli societatem ad ducendos sperabat, ipsum filium, imperii futurum successorem, ad nuptiarum foedera cum principis Mysorum filia, putans sic pelliciendum, adegit. Η κα λαβεῖν, ταύτῃ μᾶλλον οἷόμενος αὐτὸν ἐφέλκεσθαι, Atqui sciunt omines, quam hoc conjugium, impe ratori quidem dedecori fuerit, ac abjectioni, quamque illi gloriæ ac splendori. Ergone tanta ab imperatore gratia donati, reveriti sunt beneficium, ac vel minimum quid ad remunerationis speciem conferre cogitarunt? Haud plane: tametsi necdum conciliata afliuitate, omnia pollicebantur; ac quote quot promissa firmantibus eorum sacramentis ad hibebant animum, optimum iniisse consilium imperatorem affirmarent. Enimvero cum necessitas vocaret, ne navim, ne equitem, ne simplicem militem, ne unum obolum protulerunt: quin ita in finem usque improbe sibi agendum putaverunt, ut cum imperator in Illyricum ac Pannoniam proficisci decrevisset, ipseque per viros inducere " ut vindicando auxilia darent; primum quidem illi nihil non moverint, quibus ab ejusmodi optime consilio retrahendum sperarent: ubi autem minime persuasissent annuerint quidem, ac recte habere quod consultum esset fassi sint; quam cito lamen quas inde licuisset adducentem copias, reverti monuerint; quod reliquum videretur adje cturos se, ac alacres sociali bello futuros, ejusque gratia nihil non molituros. Atque hæc quidem illi pollicebantur. Nam autem verbis res responderial, certo nosse licet, ex iis quæ acciderunt. Olim enim Barbari veniente imperatore poenas dedissent, nisi illi sociis ac commilitonibus vias interclusissent, inque nos aestate, nihil jam timentes Barbaros immisissent. Quamobrem si quis rerum præsentem statum moleste habet, malorum eis imputet cauSam. Atque adeo, ut illi voluissent promissis stare, non modis omnibus res confundere ac pessumdare, olim nos a Barbarorum injuria liberi ageremus, omnique tranquillitate urbes incoleremus. Quis ergo, nisi insanus est, vel modicum quid ab illis speraverit, quibus nostra mala, sua ipsorum salute chariora sint ac studiosius quæsita? Siquidem ergo ut Scythas nobis auxiliaturos speremus, vanum est; ut Tribalos ridiculum; ut Mysos nihil ad spem commodum, nostri vero quorum pridem virtus defecta sit, nulla ratio habenda est, quem praesenti deinceps negotio auxiliatorem voΚαίτοι πάντες ἴσασιν, ὅσην ὁ γάμος οὗτος τῷ βασι λεῖ μὲν ἀδοξίαν καὶ ταπεινότητα, ἐκείνῳ δὲ εύκλειαν ήνεγκεν. "Αρ' οὖν τοιαύτης αὐτοῖς χάριτος τοῦ βασι λέω; ὑπάρξαντος, ᾐσχύνθησαν τὴν εὐεργεσίαν, και τι καὶ παρ' αὐτῶν σχῆμα γοῦν ἀμοιβῆς ἔχον γενέσθαι διενοήθησαν; Οὐδαμῶς. Καίτοι πρὸ τῆς κη δείας πάνθ' ὑπισχνοῦντο· καὶ πάντες εἰς οὓς ὑπὲρ τούτων ώμνυσαν ὅρκους ὁρῶντες, καλῶς ἔφασκον βεβουλεύσθαι τὸν βασιλέα. Ἀλλὰ τῆς χρείας καλούν σης, οὐ ναῦν, οὐχ Ιππέα, οὐχ ὁπλίτην ψιλόν, οὐκ ὀβολὸν ἕνα προεῖντο· ἀλλ' οὕτω διὰ τέλους άγνωμο νεῖν ᾤοντο δεῖν, ὡς καὶ τοῦ βασιλέως ἐπ' Ιλλυριούς καὶ Παίονας ἀποδημεῖν ἐγνωκότος, καὶ δι' ἑαυτοῦ πείθειν ἐπιχειροῦντος ἀμύνειν αὐτῷ, αὐτοὶ πρῶτον μὲν πάντ' ἐκίνουν, δι' ὧν ἤλπιζον αὐτὸν ἀποστήσειν τῶν καλῶς ἐγνωσμένων· ὡς δ᾽ οὐκ ἔπειθον, ἐνδύν τες, καὶ καλῶς ἔχειν εἰπόντες τὰ βεβουλευμένα, την ταχίστην αναστρέφειν παρήνουν, ὅτην ἂν δύνηται δύναμιν ἐπαγόμενον· τὴν δὲ λοιπὴν προσθήσειν εξ τους, καὶ συμπροθυμήσεσθαι, καὶ πάντα πράξειν ὑπὲρ αὐτοῦ. Ταῦτα μὲν ἦσαν ἐν οἷς ὑπισχνούνται εἰ δ᾽ οἷς ἔλεγον, καὶ τὰ ἀπὸ τῶν πραγμάτων συνέβη, ἔξεστιν ἐκ τῶν ἀποβάντων τὴν μαρτυρίαν λαμβάνειν, Πάλαι γὰρ ἂν δίκην ἔδοσαν οἱ βάρβαροι του βασιλέως ἐλθόντος, εἰ μὴ τοῖς, συμμάχοις οὗτοι τὰς διόδους ἀπέκλεισαν, καὶ τοὺς βαρβάρους ἡμῖν τοῦ θέρους επήγαγον, οὐδένα λοιπὸν δεδιότας. "Ωστ' εἴ τις όχθε ται τοῖς παροῦσι, τούτοις τὴν αἰτίαν τῶν κακών λογιζέσθω. Ως εἴ γ' ἐμμένειν οὗτοι τοῖς ὑπεσχημέν νοις ἐβούλοντο, καὶ μὴ πάντα τρόπον συγχεῖν καὶ διαφθείρειν τὰ πράγματα, πάλαι ἂν ἡμεῖς τῆς τῶν βαρβάρων ὕβρεως ἀπηλλάγμεθα, καὶ μεθ' ησυχίας τὰς πόλεις ᾠκοῦμεν. Τίς οὖν, εἴ τις μὴ μαίνοιτο, μέτριον ἄν τι παρά τούτων ελπίσας, οἷς τὰ ἡμέτερα κακὰ τῆς αὐτῶν σωτηρίας μᾶλλον σπουδάζεται; Οὐκοῦν εἰ τὸ Σκύθες μὲν ἡμῖν βοηθεῖν ἔωλον, γέλως δὲ ἡ Τριβαλών συμ μαχία, ἀνέλπιστα δὲ τὰ Μυσῶν, ἡμᾶς δ' αὖ οὐδὲ προσλογίζεσθαι χρή πάλαι ἀπειρηκότας" τίνα λοιπόν καλέσομεν σύμμαχον ἐπὶ τὰ παρόντα; Οὐ γὰρ δή που Μασσαγέτας ἀξιώσομεν δεύρ' ήκειν, μετασχήσοντας

ORATIO PRO SUBSIDIO LATINORUM. bimus, inque belli societatem venire? vel nuntios ad eos mittemus, qui insulas ac mnare extra Com lumnas habitant? Porro autem consiliarii sit, non ut ab aliis dicta vituperaverit, nihil vero ipse quod e re sit, ac conducibile dixerit, sed magis, ut prius refutatis quæ non bene dicta videntur, ipse postmodum sententia superaverit: tametsi sunt τοῦ πολέμου· ἢ πρὸς τοὺς τὴν ἔξω Στηλῶν θάλατταν caverimus? Num forte Massagetas liuc adesse roga - οἰκοῦντας πέμψομεν πρέσβεις; Συμβούλου δ' εἶναι οὐ τοῖς μὲν ὑπ' ἄλλων λεγομένοις ἐπιτιμᾷν, αὐτὸν δ' & συνοίσει μὴ λέγειν· ἀλλ' ἀντειπόντα τοῖς οὐ καλῶς δοκοῦσιν εἰρῆσθαι πρότερον, αὐτὸν ὕστερον τῇ γνώμῃ κρατεῖν. Καίτοι ἀντεροῦσιν οἱ μηδὲν ἔτερον ἐν τῇ πόλει συμβουλεύειν σκοποῦντες, ἢ ὅπως τοῖς μὲ τὰ δοκοῦντ' αὐτοῖς λέγουσιν ἀντεροῦσιν. contradicturi, qui nihil aliud in civitate deliberant ac consilii ineunt, quam ut iis, qui minus placen tia dixerint, contradicant. Ego autem, auditores, eos primum edicere rogaverim, num quid in praefatis reprehendendum ba beant, ostendantque, aut non necesse esse ut hae omnia adsint, belli nobis futuris sociis, vel ego, Ἐγὼ δὲ πρῶτον μὲν, ὦ ἄνδρες, ἀξιώσαιμ' αὐτοὺς λέγειν, εἴ τι τοῖς εἰρημένοις ἐπιτιμῶσι, καὶ δεικνύειν ἢ ὡς οὐχ ἕκαστον τῶν ἀπηριθμημένων προσεἶναι δεῖ τοῖς ἡμῖν συμμαχήσουσιν· ἢ ἐγὼ τοὺς ὑπ' αὐτῶν λεγομένους συκοφαντῶ, καὶ χρησίμους η quos illi dixerint in crimen vocabo, urbique utiles ἐσομένους τῇ πόλει, πονηροὺς ἀποφαίνω. Εἰ δὲ μηδέτερον ποιεῖν ἐθελήσουσιν, ὅπερ ἡμῖν ἐγκαλοῦσιν, αὐτοὶ πρότερον πείσονται, καὶ δόξουσιν ἡμῖν ἀντιλέγειν, οὐδεμίαν αὐτοὶ γνώμην εἰσφέροντες. Εἰ δ' ἀμφότερα καλῶς εἴρηται παρ' ἡμῶν, λείπεται σκοπεῖν ἐν κοινῷ, τίνες οἱ πρὸς τὰ παρόντα τῇ πόλει λυσιτελήσοντες. Οὐ μὴν ἀλλ᾽ ἵνα μὴ δοκῶ λόγον ἄλλως μόνον εἶναι τὰ παρ' ἡμῶν, τῶν δὲ πραγμάτων ἐκῶν δι' ἀπορίαν ἀφίστασθαι, ἐρῶ τὰ δοκοῦντα· τοσοῦτον ἡμῶν δεηθείς, μὴ πρότερον θορυβεῖν, εἴ τι παρὰ τὸ δοκοῦν ὑμῖν ἡ συμβουλή περιέξει· ἀλλ' ἀνασχομέ νους τῶν λοιπῶν, τότε ἢ συνθέσθαι, ἢ τοῖς καιροῖς ἄλλο τι χρησιμώτερον ἐξευρίσκειν πειρᾶσθαι. Οὐκ ἀπορίᾳ συμμάχων ἐπὶ τοῦτ' ἀφίγμεθα, ὦ ἄνδρες, οὗ ἀλλ᾽ ἕτερα τῶν παρόντων κακῶν ἡμῖν γέγονεν αἴτια - & τῆς πολιτείας κρατήσαντα, καὶ συμμαχεῖν δυναμένους ἑτέροις ἡμᾶς, νῦν τοὺς βοηθήσοντας περ ριιόντας ἀναγκάζει ζητεῖν. Σύμμαχοι δ' ἡμῖν εἰσι καὶ πολλοὶ καὶ καλοὶ καὶ τοσοῦτον ἀχθόμενοι τοῖς ἡμετέροις κακοῖς, ὅσον ἡμᾶς ἔγωγ᾽ ἂν εὐξαίμην ὑμῖν αὐτοῖς συναλγεῖν. Είπω τίνας· κελεύετε, καὶ οὐκ ὀργιεῖσθε. existimatos malos pronuntiabo. Sin autem neutrum velint præstare, ipsi prius causa cadent, videbunturque nobis contradicere, cum nullam ipsi sententiam inferant. Quod si bene et ut par erat, utraque diximus, reliquum est communi deliberemus consilio, quinam rerum praesenti statu, futuri sint urbi utiles. Enimvero, ut ne nudum temere ser monem effutire videar, libensque præ consili inopia a rebus memet abstrahere, dicam que videntur, hoc tantum rogans, ut siquid consilium a vestro alienum sensu complectatur, non prius tumultum cieatis, sed exspectetis reliqua, tumque vel praebeatis assensum, vel aliud quidpiam congruum magis temporibus invenire tentetis. Non belli sociorum defectu, auditores, in eum statum redacti sumus. Minime gentium; verum alia nobis ut in hæc mala incideremus, in causa exstiterunt, eaque occupantia rempublicam, cum tales essemus,. qui belli socii aliis auxiliari possemus, eo nos compulere, ut omni parte auxiliarios quaerere ne cessum habeamus. Porro nobis sunt belli socii, iique multi ac boni, quique adeo nostra mala moleste ferant, ut sic nos ipse optem nostra ferre, ac nobis candolere. Dicam homines, jubete, ac iras. continete. Τοὺς νῦν ἤχοντας "Ρωμαίους φημὶ καὶ τὰ ἐκεῖν νων ὅπλα, καὶ τὴν ἀνδρίαν· δ καὶ θαυμάζω εἰ καὶ τοὔνομα γοῦν οὐχ ἱκανὸν ὑμῖν διαλλάττειν τοὺς ἄνδρας. Σκέψασθε τοίνυν, εἰ τίνος τῶν προειρημένων ἐνδεῖ τοῖς συμμάχοις ἡμῖν, μᾶλλον δ' εἰ μὴ πρὸς πάντα μετὰ τοῦ περιόντος ἀρκοῦσιν. Οὐκοῦν ὅθεν ἠρξάμην, ἀπὸ τοῦ κοινοῦ δηλονότι προσρήματος, ποιήσομαι τὴν ἀρχήν. Τίνες Ρωμαίοις Ρωμαίων οἰκειότεροι σύμμαχοι; ἢ τίνες ἀξιοπιστότεροι τῶν τὴν αὐτὴν ἐχόντων πατρίδα; Η γὰρ ἐκείνων πόλις τῆς ἡμετέρας μητρόπολις γέγονε· καὶ τοῖς ἀποίκοις κοινωνήσασα τῆς ἐπωνυμίας, ἐκείνη μὲν ὥσπερ τις πρόβολος ἔμεινεν ἐπὶ τῆς ἑσπέρας· ἡμᾶς δὲ τῆς Ασίας Αγησομένους ἐξέπεμψεν· ὥσθ' ἕνα μὲν δήμον ἡμᾶς τε κἀκείνους δοκεῖν, μίαν δὲ πόλιν ἀμφοτέρας, ἐν ἀποίκου καὶ μητροπόλεως σχήματι τεταγμένας μηδὲν δὲ εἶναι τὸ διαιροῦν, πλὴν ὅσον τὴν μὲν Ρωμύλος Ιδρύσατο· τὴν δ' ὁ τὴν ἐκείνου βασιλείαν διαδεξάμενος έπηξε Κωνσταντίνος. ᾿Αλλὰ μὴν αὐτόν το Κωνσταντίνον, οὗ πάντα τὰ ἡμέτερα ήρτηται, qui Venientes nunc Romanos dico eorumque arma ac fortitudinem; ac mirum, ni ipsum nomen, viros vobis conciliet. Pensate ergo, num quid eorum quae prædiximus, belli nobis sociis desit; quin potius num abunde omnibus, qnibus quis auxilietur, praediti sint. Itaque unde ccepi, a communi, inquam, appellatione, inde ducam exordium. Quosnam Ro mani Romanis magis necessarios socios habeant? Quosnam vero ad idem comparatiores, quam αί habent eamdem patriam? Eorum namque civitas, nostra metropolis est; cumque coloniae commune impertisset nomen, ipsa quidem velut propugnaculum in Occidente mansit, nos vero, qui Asize preessemus, emisit, ut plane utrique, unus idemque populus videamur: ambæque urbes urbs eadem, pro colonia ac metropolis ratione: nihilque sit quod distinguat, excepto ut alteram quidem Rou mulus fundaverit; alteram vero, ejus imperii successor Constantinus condiderit. Quin et Constantinum a quo omnia nostra pendent, sciunt omnes

Romanum exstitisse, ac quam condidit urbem, pa- Ῥωμαῖον ἴσασι πάντες, καὶ τῇ τῆς πατρίδος ἐπωνυμία trim cognomen tribuentem, honorasse. Hoc enim universis studebat, ut ambas, ut ita dicam, velut commisceret urbes: ut nedum unum ipsum ambabus imperare haud satis arbitraretur, uique in utraque imperii sedem poneret; nisi abunde iisdem urbes nominibus censerentur, quo vix non amba, una civitas essent. Mos ergo ac eam condidisset, una cum nominis appellatione, Romæ etiam digni tas in urbem illata est; senatusque Romanus huc commigravit, novam Romam honestans, quique commigraverant, majorum nostrorum parentes exstiterunt. Idipsum vero quod attinet ad imperatorum proles servabatur, urbisque conditor apud nos, flips, procreabat, inque ea illos constituens, qui ejus imperio successur: erant imperium eis cum urbe tradebat: Romanis Romanorum sceptra in avum tenentibus; quos favens tempus, ad nostram usque talem provexit; atque utinam conservet dem inceps immortale genus. At nec aliis tune utebamur divinorum doctoribus; quia iidem nobis, tum reipublicæ, tum sacrorum ac religionis præ sides erant, quandiu necdum scita illa versutaque apud omnes vigebant; sed tandem finis aliquis contendendi erat. Siquidem ergo multiplex communio mutuam dolere vicem communicantes efficit; eademque ut fortiores, imbecillioribus auxilientur inducit, ad quos justiori titulo confugiemus hisce omissis? haud secus ac si quis lacessitus ac male babens, alium quem appellare velit, cum adsit mater, ac auxiliari possit. Quod autem metropolis, matris babeat, vicem ductis ab ipsa coloniis, nemo rescit, nisi quis propriam ipsam vocem intelligere nolit. Ostendunt vero ac probant, quae metropoles, adversus'omnes qui iujuriam vellent inferre, tanquam ipse appeterentur, gesserunt bella: e quibus, fidem amplissimam habent. multamque scriptoris bus præbent segetem, quæ nostri causa adversus Barbaros isti consummavere. Ac vero miror, ut nec similis. necessitas, similes nobis socios in me moriam reducat. Quinam enim alii ad usque Syriam as Palestinam nostri causa Barbaros persequentes, centum millibus cadaverum ad Orontem, campum operuerunt, ac nobis gracis, quas ablatas amisera. mus, urbes reddiderunt? Ac quidem ipsi exautiarunt labores; nostris vero fruenda præmia tradiderunt; libertatem pariter ae pietatem, universis Asiam incolentibus Graecis, ceu fugitivam, postliminio reducentes; idque cum benefcio affecti, ne gratias quidem beneficis agerent: imo neque bello petere vererentur, modisque omnibus cos, vexare, qui prompti essent omnia facere, ut ne nos ab hostibus talia, pateremur. Quisnam, vero in alios referat, ut hactenus simus, sicque nicunque habeamus, præterquam in ocuingenios illos, qui nostrum cuidam, imperatorum ad haerentes, sobrio illi, utque videtur, prudenti viro; ἣν ἀνίστη πόλιν τετιμηκότα. Οὕτω γὰρ ἐβούλετο διὰ πάντων, οἷόν τ' εἰπεῖν, ἀμφοτέρας κεράσαι τὰς πόλεις· ὥστ᾽ οὐ μόνον αὐτὸν ἕνα ὄντα βασιλεύειν ἀμφοτέρων ἀρκοῦν ὑπελάμβανεν, καὶ παρ' ἑκατέρα τὸν βασί λειον ιδρύσασθαι θρόνον, ἀλλ᾽ εἰ μὴ καὶ τοῖς αὐτοῖς ὀνόμασιν αἱ πόλεις σημαίνοιντο, πρὸς τὸ μίαν ἀμ φοτέρας εἶναι τὰς πόλεις οὐκ ὀλίγον ἐνδεῖν. Αμα το οὖν ταύτην ἱδρύετο, καὶ τῇ πόλει μετὰ τοῦ ὀνόματος συνεισῄει καὶ τὸ τῆς Ῥώμης ἀξίωμα· καὶ ἡ Ῥω μαίων γερουσία δεῦρο μετέβαινε, τὴν νέαν κοσμήσου σα Ῥώμην· καὶ οἱ μεταστάντες ἐγέννων τους προς γόνους ἡμῶν. Τὸ δ' αὐτὸ καὶ περὶ τὰς τῶν βασιλέων γονάς ετηρεῖτο· καὶ παρ' ἡμῖν ὁ τῆς πόλεως οἰκιστὴς ἐπαιδοποιεῖτο· τοὺς τὴν βασιλείαν αὐτοῦ διαδεξομέν νους ἐνταῦθα καθίστη· καὶ μετὰ τῆς πόλεως αὐτῆς καὶ τὴν ἀρχὴν παρεδίδου, Ρωμαίοις Ρωμαίων ἄρχουσι δι' αἰῶνος· οὔς, εὖ ποιῶν ὁ χρόνος, καὶ μέχρις ἡμῶν διεβίβασε· καὶ τηροίη γε τὸ γένος ἀθάνατον. Οὐ μὴν οὐδ' ἑτέροις ἐχρώμεθα τότε τῶν θείων ἐξηγηταῖς· ἀλλ' οἱ αὐτοὶ τῆς τε πολιτείας καὶ τῶν περὶ τὴν εὐσέβειαν ἡμῖν ἦσαν προστάται, έως οὔπω τὰ κομψὰ ταῦτα παρὰ πάσιν ἐκράτει· ἀλλ' ἦν τι καὶ πέρας τῆς φιλονεικίας. Οὐκοῦν εἰ τὸ πολλά τισιν εἶναι κοινά συναλγεῖν ἀλλήλοις πείθη τοὺς κοινωνοῦντας, τοῦτο δὲ καὶ τοὺς ἰσχυροτέρους ἀμύνειν πείθει τοῖς ἀσθενεστέροις· ἐπὶ τίνες καταφευξόμεθα δικαιότερον, τούτους παραδραμόντες; παραπλήσιον ὥσπερ ἂν εἴ τις προπηλακιζόμενος καὶ κακῶς πάσχων, ἕτερον ἠξίου καλεῖν, τῆς μητρός αὐτῷ παρισταμένης, καὶ δυναμένης ἀμύνειν. Ὅτι δ' ἡ μητρόπολις τοῖς ἀποίκοις ἐν μητρός καθίσταται σχήματι, ἀγνοεῖ μὲν οὐδεὶς, εἰ μή τις καὶ τῆς ἰδίας φωνῆς οὐκ ἐθέλει συνεῖναι, δηλοῦσι δὲ καὶ οἱ ὑπὲρ τῶν ἀποίκων πρὸς πάντας τοὺς πλεονεκτεῖν βουλε μένους τῶν μητροπόλεων ὡς ὑπὲρ ἑαυτῶν γινόμενος πόλεμοι, ὧν ἀξιολογώτατοί εἰσι, καὶ πολλὴν εὐπορίαν τοῖς συγγράφουσι παρεχόμενοι, οἱ πρὸς τουτουσί τους βαρβάρους ὑπὲρ ἡμῶν τούτοις διηνυσμένοι. Οι καὶ θαυμάζω, εἰ μηδὲ τὸ τῆς χρείας ὅμοιον τῶν ὁμοίων ἡμᾶς ἀναμιμνήσκει συμμάχων. Τίνες γὰρ εἰσιν οἱ μέχρι Συρίας και Παλαιστίνης ὑπὲρ ἡμῶν τοὺς βαρβάρους διώκοντες, καὶ δέκα μὲν μυριάσι νεκρών τὰ περὶ τὸν Ορόντην πεδίον καλύψαντες, ἡμῖν δὲ προϊχ" ἀποδεδωκότες, ἂς ἀφῃρήμεθα πόλεις· καὶ τοὺς μὲν πόνους αὐτῶν ποιησάμενοι, τὰ δ᾽ ἄθλα τοῖς ήμετέροις δεδωκότες καρποῦσθαι· τὴν δ' ἐλευθερίας καὶ τὴν εὐσέβειαν, πᾶσι τοῖς τὴν ᾿Ασίαν οἰκοῦσιν Ἕλλησιν, ὥσπερ τινὰ φυγάδα καταγαγόντες· καὶ ταῦτα τῶν εὖ πασχόντων· οὐδὲ χάριν αὐτοῖς τῆς εὐεργεσίας εἰδότων· ἀλλὰ καὶ πολεμεῖν οὐκ ὀκνούν των, καὶ πάντα τρόπον κακούντων τους, ὅπερ μ ταῦθ᾽ ἡμεῖς ὑπὸ τῶν πολεμίων πεισόμεθα, πάντα ποιεῖν ἑλομένους; Η τίνας ἄν τις ἄλλους αιτιάσαιτο τοῦ νῦν ἡμᾶς εἶναι καὶ ὁπωσοῦν ἢ τοὺς ὀκτακοσίους ἐκείνους, οἱ βασιλεῖ τινὶ τῶν ἡμετέρων προσθέμενοι, σώφρονο τὰ πάντα καὶ νοῦν, ὡς ἔοικεν, ἔχοντι, αὐτοὶ μὲν ἀπό

ORATIO PRO SUBSIDIO LATINORUM. a ipsi quidem mortem obierunt. immortalia proposito animique generosilate gloriam consequentes; nos vero cum a turpi servitute, tum & reliquis huic sorti fortunæque conjunctis, liberarunt, quos vere patriæ nostræ propugnacula ac turres dicas: ut nisi se, tune illi Barbaris objecissent, ne modo quidem esset cujus gratia deliberaremus. Atque id quidem bene; qui autem haud ita pridem Suiyrnam ceperunt, ac portum quidem occuparunt, ubi Barbarorum classis, quæ universam terram nostram desolaverat, collecta erat; eodemque loco Barbarum ad muros pugnantem peremerunt quo superstite, nullam erat malorum genus, quod non immineret, undenam profecti erant, in quorumve gratiam, rem ejusmodi prestabant? Neque enim Scythm aliqui, aut Mysi talia præsumpserunt; nec ii aliis quam nobis suppetias venerunt: qui enim venerant, ab Alpibus navigarant. Scitis vero omnes, quantos universis nobis excitaverit fluctus Smyrnae portus. Quanitam vero ejus causa hominum multitudinem, quantasve opes, cum prius consumpta existimatis, etiamnumque annis singulis consumi? Plane stitisset cui vel fontes initium fuissent. Ac illi quidem periculis defuncti sunt, sumptusque fecerunt, nobis vero sedentibus, quæ inde sunt lucra, accedunt. Quænam vero hæc dico? Recepti ac salvi quotidie captivi, quibus numerandis ne suficiebant quidem, qui perscribendis operam ponebant: mercatoribus libera navigatio,ut ne mari arceamur, ut ne lustes rapuerint insulas, quacunque demune prius passi sumus. Que vero ab eis apud Imbrum quis gratia gesta putaverit? Hiene quoque θανον, ἀθάνατον ἐξ ὧν προείλοντο δόξαν κτησάμε- · νοι· ἡμᾶς δὲ πρὸς τὸ μὴ δουλεύειν αἰσχρῶς, καὶ πάντων τῶν τῇ τύχῃ ταὐτῇ συγκεκληρωμένων, απήλλαξαν· οὓς, οὐκ ἄν τις ἁμάρτοι, πύργους τῆς ἡμετέρας εἰπών· ὡς εἰ μὴ σφᾶς αὐτοὺς τότ' ἐκεῖνοι τοῖς βαρβάροις ἀντέστησαν, οὐδ' ἂν ἦν ὑπὲρ ὅτου νῦν ἔδει βουλεύεσθαι. Αλλ' ἐπὶ τοῦτό γε· οἱ δ' ὀλίγῳ πρότερον τὴν Σμύρναν καταλαβόντες, καὶ τὸν λιμένα μὲν κατασχόντες, οὗ τὰ πᾶσαν τὴν ἡμετέραν ἀνίκης τον πεποιήκότα πλοῖα τῶν βαρβάρων συνηθροίζετο, τὸν δὲ βάρβαρον αὐτόθι πρὸς τοῖς τείχεσι μαχόμενον κλείναντες, οὗ ζῶντος, οὐδὲν τῶν κακῶν ἀνέλπιστον ἦν, πόθεν ὡρμῶντο, καὶ εἰσὶ χαριζόμενοι τοῦτο ἐποίουν; Οὔτε γὰρ Σκυθῶν τινες ἢ Μυσῶν τὰ τοι αῦτα ἐτόλμων, οὔτ᾽ ἄλλοις πλὴν ἡμῶν βοηθήσοντες ἧκον. Οἱ γε γὰρ ἐλθόντες ἐκ τῶν ᾿Αλπεων ἔπλεον. Καὶ ὁ τῶν Σμυρναίων λιμὴν ἴστε πάντες οἷα πᾶσιν ἡμῖν ήγειρε κύματα. Πόσον δ' ὑπὲρ τούτου καὶ σωμάτων καὶ χρημάτων πλῆθος καὶ πρότερον ἀνηλοῦσθαι δου κεῖτε, καὶ νῦν ἀναλοῦσθαι κατ' ἔτος; Πάντως ἂν ἔστη καὶ πηγὰς ἔχον ἀρχήν. Κακείνων μὲν οἱ κίνδυνοι καὶ τὰ ἀναλώματα· ἡμῖν δὲ καθημένοις τὰ ἐντεῦθεν προσγίνεται κέρδη. Τίνα δὲ λέγω ταῦτα; Τῶν αἰχμαλώτων οἱ καθημέραν ἀνασωζόμενοι, οὓς ἀπειρήκασιν ἀριθμοῦντες, οἷς ταῦτα ἐμέλησεν ἀναγράφειν· αἱ τῶν ἐμπόρων ἀναγωγαί· τὸ μηδὲ τῆς θαλάττης είργες σθαι· τὸ τὰς νήσους μὴ ἀνηρπάσθαι· πάνθ᾽ ὅσων πρὶν ἠνειχόμεθα. Τὰ δὲ πρὸς Ιμβρῳ παρ' αὐτῶν γενόμενα, πρὸς τῆς ἀληθείας αὐτῆς, ὑπὲρ τίνος τις νομίσει πεπράχθαι; Η κἀκεῖ τοὺς βαρβάρους ὑπὲρ ( ἑαυτῶν ἀμυνόμενοι, τὰ τοιαῦτ' ἐπεδείκνυντο; gesta sunt, per ipsam obtestor veritatem, cujusnam ut Barbaros sui causa ulciscerentur, talia designarunt? Αλλ' οὔτ᾽ ἐκεῖνοι πώποτε καθῆκαν εἰς τὸν ᾿Α δρίαν, οι γε οὐδ᾽ ἴσασιν, οὔθ' εὕροι τις ἂν Ἰταλικὸν ἀνδράποδον ἐν Ἐφέσῳ καὶ Μαγνησία· ἀλλ' ἡμεῖς ἐσμὲν οἱ δουλεύοντες πανταχοῦ· ὑπὲρ ὧν ἐκεῖνοι παροξυνθέντες, ὀλίγαις τριήρεσιν ἐπιπλεύσαντες, και τέλαβον τοὺς βαρβάρους, εἴκοσι καὶ ἑκατὸν πλοίοις ἀνδραποδιζομένους τὴν Ιμβρον. Οταν δ' ἐκεῖ τούτους ὑπὲρ ἡμῶν ἀπῄτησαν δίκην, ἴσασιν οἱ μέχρι νῦν ἐκείνων μεμνημένοι τῶν ναυαγίων. Σχεδὸν γὰρ οὐδεὶς τότε λέγεται τῶν βαρβάρων διαφυγείν. Καὶ σιω πῶ τὰ ἐν Πελοποννήσῳ λῃστρικὰ πλοῖα, καὶ τῶν βαρβάρων τοὺς αὐτόθι διαφθαρέντας, καὶ πάλιν τὰ πρὸς Θετταλίᾳ, καὶ ἱερῷ ὄρει, καὶ Ἑλλησπόντῳ, καὶ πάσαις νήσοις. Σχεδὸν γὰρ ἑκάστης ημέρας ε χουσί τι λέγειν κατὰ τῶν βαρβάρων ὑπ' αὐτῶν πε. πραγμένον. Οὕτως αὐτοῖς μὲν τὸ νικᾶν, ἡ ἧστα δὲ Enimvero neque illi unquam in Adriaticum ware descenderunt, quod ne norunt quidem; nec quis servum ex Halia Ephesi ac Magnesia invenerit: nos vero if sumus, qui ubique gentiam servi sumus, quorum illi causa exacerbati, paucis triremibus advecti, Barbaros ceperant, cum illi centum ac vigimti navigiorum classe, Imbrum manciparent. βάπm vero graves ab eis posnias nos ulciscentes exegerint, sciunt qui hactenus facta ille naufragia memoria retinent. Ferunt enim vix quemquam ef fugisse Barbarorum. Sileo piraticas in Peloponneso naves, ae Barbaros illic internecioni datos: rursum que gesta in Thessalia, nionte sancto, Hellesponto ae omnibus insulis. Vix enim præterit dies, qu non aliquid in Barbaros ab eis designatum ferat. Sic quidem ipsis, vincere; Barbatis autem vinci Fr. Combefisii notes. Eamdem Cantacuzenus historiam refert, lib. ti, ubi classem Rhodiorum ac aliorum Latinorunt, qua Smyrna capta est, 24 triremium fuisse ait, celebratque eorum immensam fortitudinem, ut ipse præsens Ameras non potuerit portum tutari ae urbem. Non liquet quemnam Barbaram Demetrius ibi occisum dicat, a quo tanta Græcis immineret pernicies; nihil enim Cantacuzenus ejusmodi habet. Lubens docerer in quem imperaLore: præcedens historia referri debeat, vére illa Latinis ac Occiduis, ut qua alia, gloriosa. Sed et reliqua in eosdem subinde velut obiter dicta ac indicata, omnino illa præclara, ac vere Christiani pectoris cum pari magnanimitate heroum majorum nostrorum, quorum orbis sacro ejusmodi bello facinorum, theatrum fuit, premiator, Deus ac coli. Utinam vero tandem aliquando, ac vel sero, nepoles ac filii, vix quidquanr generositate impares, ἐμφύλιον, quo discordibus nobis dilabitur re Christiana, commutaverint in vere sacruun, ανίtaque pietate matrení vindicare studuerint.

principio videtur obtigisse. Nec congressionem as- τοῖς βαρβάροις ἐξ ἀρχῆς συγκεκλήρωται. Καὶ οὐκ signare liceat, qua non victores tropæa erexerint. ἔστιν ὅτε συμβαλόντες οὐκ ἀνέστησαν τρόπαια. Αλλά Enimvero cum ab antiquo coeperint Barbaros pro- μὴν ἄνωθεν τοῦ πρὸς τοὺς βαρβάρους μέσους ἀρξά sequi odio, bactenus perseverant, ut nihil unquam μενοι, δεῦρ᾽ ἀεὶ διαγεγόνασιν, οὐδέ ποτε μνησθέντες faderis ineundi meminerint: atque adeo res ejus σπονδῶν· ὡς τοῦτ' αὐτοῖς οὐκ ἐνταῦθα μόνον εξο modi, nedum vero hoc, nominis eis aferet clari κλειαν οἴσον, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸ μέλλον ἀγαθῶν μετ tatem; verum etiam futuro magnorum bonorum γάλων ἔχον ἐπαγγελίαν. Καίτοι τίς ἂν ἄλλο μείζον habet repromissionem. Atqui, quis certius aliquod έχει τεκμήριον τοῦ τοὺς ἄνδρας μὴ βάδιον, ὥσπερ argumentum velit, ut non ii facile, tanquam com χροιάς, μεταβάλλειν τὰς γνώμας ἢ τοσοῦτον χρόνο lorem sint sententiam mutaturi, quam ut diuturno πολεμοῦντας πρὸς βαρβάρους, ἀνοχάς μήτ' αὐτοὺς adeo tempore adversus-Barbaros depugnantes, ne- αἰτῆσαι, μήτε θελῆσαι δοῦναι τοῖς πολεμίοις· ἀλλ' que ipsi unquam inducias petierint, nec hostibus ὥσπερ καὶ τὴν πρὸς ἐκείνους μάχην μετὰ τῆς φύσ voluerint concedi, tanquam vero ab ipsa natura σεως δεξαμένους, οὕτω τὴν ἐκείνων ἀπώλειαν ἡλι in cos bellum susceperint, sic eorum ruinam lucri στον νομίζειν κερδῶν; Ὅτι δ' οὐκ ἄνευ χρημάτων τὰ maximi loco habent? Quod autem non nisi grandi τοιαῦτα ἂν ἡδυνήθησαν, γέλως μὲν ἀποδεικνύναι sere talia designare potuerint, ridiculus sim ut pro πειρᾶσθαι· ἴσασι δὲ οἱ τὰς ναυτικές δυνάμεις έξαρ bare tentaverin. Sciunt vel qui navales instruunt τυόμενοι, ὡς ὅσων μιᾷ πόλει, τοσούτων δεῖ καὶ με copias, nihil paucioribus indigere ad commeatum νηΐ στρατιώτιδι. Αποστόλους δ' ἐκεῖνοι τοσούτοις bello comparatam navim, atque indigeat una urbs συνεχῶς ἐξαρτύονται, ὡς παιδιάν τινα δοχεῖν, ἐν tota. Tot vero illi continue instruunt classes, ut Ελληνες ἐπὶ Τροίαν ἀπέστειλαν· οὗτοι τὰ χρήματα ludus quidem videatur, quam Græci miserunt exαὐτοῖς ὥσπερ ἀπὸ πηγῶν ἐπιβῥεῖ, καὶ τοῦ τῶν χρησ pugnatum Trojam: sic velut e fontibus, pecunis μάτων πλήθους οὐχ ἧττον τὸ τῶν σωμάτων. Κατά aluunt. Nec hominum quam pecuniarum minor ἔθνη γὰρ καὶ κατὰ φατρίας καὶ κατὰ φυλὰς διαβαί copia. Per nationes enim, sodalitiaque ac tribus νουσιν, ὡς δοκεῖν ἄλλοτε μετοικίζεσθαι, τὴν που transcunt, ut videantur patria relicta alio commi- τρίδα καταλιπόντας. Τὸ δ' ἐπὶ ταῦτα κινοῦν εἰ μὲν grare. Quod si quis eo moveri dicat, quod nos miτὸ συναλγεῖν ἡμῖν εἴποι τις, και συμφορὰν ποιεί serantes, mala nostra suam ipsorum calamitatem σθαι τὰ ἡμέτερα πάθη, τί τοῖς γονεῦσι περὶ ἡμᾶς ducant; quid vel parentes ampliorum in nos visce- ἐπιδείξασθαι πλέον κατέλιπον; εἰ δὲ τὴν ἐπὶ τούτοις rum ostendere valeant? Sin autem, tante illius δόξαν ἄθλον τῆς τοσαύτης μεγαλοψυχίας ποιούνται, magnificentiæ præmium, quam inde consequuntur. Ο πότ' ἂν οὗτοι μικρῶν τινων ἕνεκα τους συμμάχους gloriam quærant, quandonam ii induci possint, ut ἐγκαταλίποιεν· ἡ πῶς οὐκ ἂν βοηθεῖν ἐκείνοις, οὓς levibus quibusdam ex causis belli socios deserant; σώσαντες, τοσαύτην οίσεσθαι μέλλουσι δόξαν; εἰ δ qui vero non iis sint auxiliaturi, quorum salute, Ο μείζον καὶ ἀληθέστερον εἴποι τις, ὡς ὁρῶντες ἐν tantam habeant reportare gloriam? Sin denique, τοῖς οἰκείοις καὶ ὧν ὡς οἰκείων μελῶν κήδονται, τὴν quod majus veriusque dicatur, quod in suis ac· εὐσέβειαν κινδυνεύουσαν· καὶ τοὺς μετ' αὐτῶν, necessariis, quosque ut sua ipsorum membra curent, καὶ δι' αὐτῶν πάντων κρατοῦντας, τοῖς πρότερον pietatem videant in discrimen vocari; atque eos ἀνδραπόδοις ἀναγκαζομένους δουλεύειν, αὐτοὶ τὸν qui cum ipsis ac per ipsos universis dominabantur, ὑπὲρ τῶν ὅλων ἀνεδέξαντο κίνδυνον, ἐν τοῦτο σκο eorum mancipari servos, quos prius habuissent ποῦντες, ὅπως τὴν ἁγιωτάτην θρησκείαν τῆς τῶν mancipia pro omnibus ipsi adierunt periculum; ἀσεβῶν ὕβρεως ἐξαρπάσωσι· πῶς οὐχ ὑπερφυὲς τὸ unum illud sibi proponentes, quo religionem sacra- κατ' αὐτοὺς, ἢ τί τις λαμπρότερον εὐσεβείας έξι tissimam ab impiorum injuria liberarent, quomodo νέγκαι τεκμήριον; οι γε τοῖς τὸν Χριστὸν βλασφη non eximium quid videatur quod ab eis agitur? μοῦσι, καὶ τοῖς ἐκείνου θείοις νόμοις τὴν παρ' Aut quis illustrius possit adferre pietatis indicium? ἑαυτοῖς ἀντιτάττουσιν ἀνομίαν, καὶ τοῖς ἀπ' αὐτοῦ siquidem blasphemantibus Christum, divinisque καλουμένοις τοσαύτας περιτιθεῖσιν ἀνάγκας, ὡς οὐκ ejus legibus suam ipsorum opponentibus iniqui- ἑνὸν άλλως ζῇν, ἂν μή τις ἐκείνην ἐπαινῇ τὴν φθο tatem, inque tantas necessitates dictos ab eo Chri- ράν, μόνοι πᾶσιν ἑαυτοὺς ἀντεξήγαγον. Καὶ οὐκ ἔστιν stianos mittentibus, ut ne quidem alioqui liceat οὐ πόλις, οἱ νῆσος, οὐκ ἤπειρος, οὗ μὴ συνεχῶς οδ vita superstitem esse, nisi eam quis landet cor- τοι τὸν ὑπὲρ τῆς εὐσεβείας ἐπιδείκνυνται ζῆλον ruptionem, soli se universis adversaque acie ob- κλαίειν ἀναγκάζοντες τοὺς τῆς εὐσεβείας καταγε jecerunt. Ac neque civitas est; non insula; non λῶντας. Οὗτοι γάρ εἰσιν οἱ πρὸς Λιβύῃ μὲν καὶ Καρ continens, ubi non ii, illius pro pietate zeli assim χηδόνι πολλαῖς τριήρεσι καὶ πεζῇ δυνάμει τὴν τῶν due specimen edant, eos ad detum cogentes, qui βαρβάρων ὕβριν ἀνείργοντες. Αἰγυπτίοις δὲ ἐπισ irrisioni pietatem habent. Hi sunt qui in Africa ac στρατεύσαντες, καὶ τὴν ἐκείνων μητρόπολιν πυρός Carthagine numerosa triremium classe, ac pedestri καὶ νεκρῶν καὶ ἐρειπίων ἐμπλήσαντες - Ασίαν δ' bus copiis Barbarorum injuriam cohibent: quique in οὕτω πλήξαντες, ὥστ᾽ ἀγαπᾶν εἰ μή τι προσπάθει Egyptum moventes, illorum metropolim igni, ca- τοὺς δ' ἐν Ἑλλησπόντῳ καὶ Προποντίδι καὶ πρὸς daveribus, ac ruderibus repleverint: Asiam vero μόνην τὴν ἀκοὴν τῆς αὐτῶν δυνάμεως ἀναγκάζοντες sic percusserint terruerintque, ut magni aslimel φρίττειν. Αλλων δέ τινων ὑπὲρ τὸν Καύκασον μαι

ORATIO PRO SUBSIDIO LATINORUM. νομένων, καὶ τῷ πυρὶ προσαγόντων & προσήκει Θεῷ, & nihil mali amplioris pati: qui Hellespontum ac Pro ὥσπερ οὐκ ἄλλοις ὑπὲρ τῆς θείας δόξης προσῆκον ἀγανακτεῖν, οὗτοι τοῖς ὅπλοις ἐκείνοις ἐπιπεσόντες, τὴν ἐκείνων ἔσβεσαν ἀλογίαν, ἀποικίαν τε πέμπον τες, καὶ νόμους τιθέμενοι, καὶ πάντα τρόπον τα τῶν βαρβάρων ἐξημεροῦντε;· οὕτως ἀμηχανόν τινα φροντίδα τὸ θεῖον ὑπὲρ εὐσεβείας ταῖς ἐκείνων ἐνῆκε ψυχαῖς· ὥστε τοῦτ' αὐτοῖς εἶναι βίον, καὶ τοῦτο σκοπεῖν, ὅτι τοὺς βαρβάρους πλήξαντες, αθώους τῆς Εκείνων ὕβρεως τοὺς μετ᾿ εὐσεβείας ᾑρημένους ζην ἀποδείξουσιν. pontidem incolentibus, additu solo eorum virtutis, horrorem injiciant. Cum autem alii quidam in Caucasi montanis insano errore, Deo debitos, igni defer rent honores, tanquam nulli alii essent quibus pro Dei gloria indignandum incumberet, correptis armis in eos invadentes, alienam a ratione eorum super stitionem exstinxerunt; mittentes coloniam, ac legibus informantes, omnique modo Barbaros delinientes: sic Deus immensam quamdam curam pietatis ergo ac religionis illorum animis immisit: ut haec eorum vita sit, is scopus, ut percutientes ac percellentes Barbaros, ab eorum injuria incolum mes servent pietatis cultores. Hos sane tametsi nollent, bellique societatem tes, promittentes pecunias, omniaque praestantes, quibus nobiscum stare suaderemus, cum ex dictis, nullis aliis perinde fidere habeamus. Ex quo autem etiam adesse nuntiatum est, bellique socios fore βpondentes, iis presto sunt qui necdum eos sibi deviucire studebant: atque in memoriam revocan tes quæ sepius in Barbaros nostri causa designassent, Deo quidem reddituri venerunt, necessariam, ac cujus se maxime reos arbitrantur, ollationem, eos autem propter nos uituri, quos nobis ulcisci πon licet; quisne hic consilii audet meminisse, inque consilium cogere deliberaturos, cum nos oporteat esse liberos Perinde enim velle existimo, quem intempestivum timorem præterunt, sca magis insensibilitatem. Siquidem enim aut non haberemus necessarios belli socios, vel possemus meliores his comparare, ac forte alios quospiam adjutores invenire liceret, haberet utique attonitis rationis aliquid per omnia absurdumn consilium; postquam vero civitatis robur exstinctum est, utque nos ipsi Τούτους μὲν οὖν και μὴ βουλομένους καὶ τὴν συμμαχίαν ἀπαγορεύοντας ἔδει προσαναγκάζειν, detrectarent, abundle nos oporteret cogere, roganδεομένους καὶ χρήμαθ' ὑπισχνουμένους, καὶ πάντα ποιοῦντας, δι' ὧν ἂν, μεθ᾿ ἡμῶν στῆναι τούτους ἐπείθομεν, οὐδέσιν ἑτέροις μᾶλλον θαῤῥεῖν ἔχοντες ἐκ τῶν εἰρημένων. Ἐπεὶ δὲ τούτους ἡγγελται καὶ δὴ παρεῖναι, καὶ τὴν συμμαχίαν ἡμῖν ἐπαγγελλόμενοι τοῖς οὐκέτ' ἀντέχουσιν ἧκον, καὶ τῶν πολλάκις ὑπὲρ ἡμῶν κατὰ τῶν βαρβάρων αὐτοῖς ἐπιδεδειγμένων ἀναμνησθέντες, ἦλθον ἀποδώσοντες μὲν Θεῷ τὴν ἀναγκαίαν, καὶ ἦν αὐτῷ μάλιστ᾽ ὀφείλειν νομίζουσιν εἰσφορὰν, ἀμυνόμενοι δὲ καὶ ὑπὲρ ἡμῶν, οὓς ἡμεῖς οὐχ οἷοί τ' εσμέν, τολμᾷ τις ἐνταῦθα συμβουλῆς μεμνήσθαι, καὶ συνάγειν τοὺς σκεψομένους, εἰ δέον ἡμᾶς ἐλευθέρους εἶναι; Τοῦτο γὰρ ἄντικρυς αὐτοῖς φημι βούλεσθαι τὴν παρὰ καιρὸν ταύτην εὐλά. βειαν, ἢ μᾶλλον ἀναισθησίαν. Εἰ μὲν γὰρ ἢ μὴ δεῖ συμμάχων ἡμῖν, ἢ τούτων ἐξῆν καλλίους πορίσα. σθαι, ἢ τυχὸν ὁποιουστινασοῦν γοῦν οἷόν τ' ἦν ἐξευρεῖν, εἶχεν ἄν τινα λόγον τοῖς παραπλήξιν ή πάντα άτοπος αὕτη βουλή· ἐπεὶ δὲ τὰ μὲν τῆς πόλεως of χεται, καὶ καθ' ἑαυτοὺς ἀνενεγκεῖν ἡμᾶς πάλαι τῶν ἀδυνάτων ὃν κέκριται, οὓς δ' ἂν ἐκαλέσαμεν συμμάχους, οὗτοι πάντες τὴν τῶν πολεμίων ειλήφασι τάξιν· οὕτω δ' ἔχει τύχης τὰ πράγματα νῦν, ὥστ' εἴ τις ἡμᾶς ἔροιτο, Τίνων ἐστὲ κύριοι; μηδ' ἂν αὐτὸ τούδαφος ἀποκρίνασθαι λοιπὸν ὑπάρχειν ἡμῖν· τίς Η φιλονεικία δι᾿ ἣν πάντα ἀπολωλεκότες, νῦν καὶ τῶν ἐλπίδων αὐτῶν κινδυνεύομεν στερηθῆναι Η πρὸς μὲν τοὺς δεῖνας πρέσβεις ἀποσταλοῦμεν, καὶ χρήματα δώσομεν, καὶ γάμους ὑποσχησόμεθα, καὶ τοὺς οἰκοτρίβας ἐπὶ τὰς ὑπερορίους στρατείας κινήσομεν· τοὺς δὲ προίκα συμμαχεῖν βουλομένους ἀποπεμψόμεθα, τὸ μηδενὸς ἡμῶν δεῖσθαι μόνον, ὡς ἔοικεν, ἔχοντες ἐγκαλεῖν· καὶ τοὺς μὲν μὴ βουλου μένους ἐπιχειρήσομεν πείθειν· εἰ δέ τις αυτόματος ἧκε, καταφρονήσομεν· καὶ μὴ φαινομένους μὲν τοὺς συμμάχους ποθήσομεν, φανέντων δὲ ἀμελήσου μεν· καὶ τῶν μὲν κινδύνων εφεστώτων, θεοί τινες εἶναι δόξομεν, καὶ τὴν εὐτυχίαν ἡμῖν ἀθάνατον πε πηγέναι; Καίτοι εἰ μὲν μηδὲν ἔστι προσδοκήσαι παρ' αὐτῶν βλαβερόν, πῶς οὐ παρὰ καιρὸν ἡμῖν τὸ βουλεύεσθαι; εἰ δ' ὑποψία κακῶν ἐπὶ τοῦθ᾽ ἡμᾶς ἄγει, εἰπάτω τις τὸ δέος, δι' δ παθεῖν οὐ δέδοικεν, nolis emergere possimus, impossibile pridem judicatum est; quos vero belli nobis asciveramus socios, ii omnes hostium acceperunt partes, atque ad eas modo redacti sumus angustias, ut percontante ex nobis aliquo, quorum domini simus, ne nudum solum nostri deinceps juris esse respondere possimus: quaenam hac contentio, cujus vitio onnibus amissis, ipsius quoque nune amittenda spei aleam facimus? Num, rogo, ad incertos quosdam destinabimus legatos, dabimusque pecunias, ac nuptias promit temus, hominesque domi assuetos, ad peregrinas extraque provinciam expeditiones provocabimus; cos autem qui se gratis in socios belli offerunt, repellemus, unum hoc, puto, illis habentes dandum crimini, quod nullis nostris indigeant? se nolentes quilem, indectere conabimur; siquis autem uitro veniat, contemnemus; ac socios quidem cum ausquam apparent, desiderabimus; apparentes vero ac cum videmus, negligemus; imminentibus deni que periculis, dii quidam nobis videbimur, fixamque nobis immortalem felicitatem putabimus? Λιφαί, ut quidem nibit ab eis mali ne injurize exspectandum sit, quomodo non importuna nobis

θόντας συμμάχους, καὶ πολλὴν ἀνδρίαν αὐτοῖς πάν τις συνίσασιν· ὥσπερ ἐξεπίτηδες τοὺς ἀσθενεστά τους δέον αἱρεῖσθαι, ἢ δειλοὺς εἶναι τοὺς ὑπὲρ ἡμῶν ἀγωνιουμένους. Εἰ γὰρ τοῦτ' ἀρκεῖ, καὶ δεῖ δειλίαν καὶ ἀσθένειαν προσεῖναι τοῖς ἡμετέροις συμμάχοις, τοῦ χάριν μὴ τοὺς ὀρτυγοτρόφους τούτους, καὶ τοὺς ἐπὶ τῶν βαλανείων καὶ τῶν κουρείων ἀθροίσαντες, στράτευμα κατελέξατε, καὶ μετὰ τούτων τοῖς έργω μενεστάτοις πολεμεῖν παρεσκεύασθε, καὶ διὰ τοῦ των ἐλευθεροῦν Αγνώκατε τὴν πατρίδα; Εἰ δὲ ταῦτα παρὰ πάντας ἐστὶ τοὺς λογισμούς, μηδ' ἡ τῶν συμ μάχων ἐλπὶς ἡμῖν ὕποπτος ἔστω. Χάριεν δ' δ τίνος ήκουσα λέγοντος, ὡς οὐκ ἀσφαλὲς ἰσχυροτέροις ήν μῶν χρῆσθαι συμμάχοις, εἰ μὴ μέλλοιμεν ἐχθροὺς ἐχθροῖς ἀλλάττεσθαι, τῶν ὄντων τοὺς ἐπιόντας. Εγώ δὲ ταῦτα μὲν ἀκριβολογεῖσθαι τῶν ἤδη τι καὶ προσω δοκώντων χρηστὸν εἶναι φημὶ, οὐ τῶν εἰς πᾶν ἀπο ρίας ηκόντων, στους ἡμᾶς πᾶς τις ἂν εἴποι. Τους γὰρ ἐνταῦθα ήκουσι τύχης καὶ τὸν ἔσχατον ἀναβρί πτειν κύβον λοιπόν, del loratio, sin malorum suspicio nos eo ducit, ὧν δέδοικα χείρω. Ισχυρούς φησιν εἶναι τοὺς ἐλ dicat quis metum, cujus causa non timeat, iis deteriors, quae timet. Fortes aiunt esse, qui socii ve niunt, ac quorum omnibus generositas ac virtus nota sit: velut data opera infirmiores eligendi sint, vel timidos esse oporteat eos qui sunt pro nobis in certamen venturi. Ut enim hoc satis sit, opora leatque commilitones ac socios timidos esse atque imbecilles, quidni ex hisce coturnicum altoribus, balneatoribusque, ac tonsoribus, conscripsistis exercitum, iisque copiis ad bellum vos cum fortissimis instruxistis, ac per eos asserendam patris libertatem existimastis? Sin autem aliena hac ab omni ratione, ne sociorum quidem spes mobis suspecta sit. Porro libens dicentem quemdam aut livi, η haal vidler tutum, ut nobis fortioribus sociis utem " mur, nisi hostes hostilius commutare velimus: quos patimur, iisdem successuris. Sane vero, subtile hoc rerum examen, eorum dico, qui jam boni aliquit sperent, non eorum qui redacti sint ad extremas angustias, quales nos quisque dixerit, lis enim qui buc fortune venerunt, hoc superest ut supremam tesseram jaciant. Enimvero quis consilium hoc non ænigmati simile ᾿Αλλὰ μὴν τί τις ἂν λέγοι διαφέρειν αινίγματος dixerit? Si quidem enim iis, quibus tanquam nobis ταύτην τὴν συμβουλὴν; Εἰ γὰρ οἷς ὡς ἡμῶν ἀσθε imbecillioribus sumus usuri, adversus aos belli νεστέροις χρησόμεθα, οὗτοι πρὸς τοὺς τοσοῦτον ἔσχυ incumbit moles, qui nos adeo viribus superant, ροτέρους ἡμῶν παρατάξονται, πῶς οὐχ ὅπερ ἔφην quomodo non id accidit, quod dixi? nimirum simile συμβαίνει; παραπλήσιον ὥσπερ ἂν εἴ τις τὰ τῶν quidpiam, ac si quis minora minoribus, primis ac ἐλαττόνων ἐλάττω μείζω τῶν ἐξαρχῆς ἀξιοίη δοκεῖν. a principio majora videri velit. Ιd enimvero nec G ᾿Αλλὰ τοῦτο μὲν οὔτε τὴν τῶν βαρβάρων δύναμη corum est qui Barbarorum potentiam spectatam έπεσκεμμένων ἐστί, πρὸς ἦν δεῖ τῶν συμμάχων τω habeant, adversus quam indigemus sociorum opera, μῖν, οὔτε τὴν ἡμετέραν ἔκλυσιν, εἰ δεῖ τοῦτ' εἰπεῖν, nec qui nostram, ut sic loqui liceat, virium defer ἣν ἀνακτήσασθαι δεῖ. Όμως εἴ τις τοῖς πράγμασιν clionem, fuam oporteat instaurare. Si quis nihilom αὐτοῖς ἀξιοίη χρῆσθαι συμβούλοις, παύσεται τὰ ὁδεν minas ipsas res it consilium velit adhibere, desinet δεδιὼς καὶ τοῦ προσήκοντος ἔξω τῆς ἀσφαλείας ea metuere quæ metum non habent, nec decent: ἐχόμενος. Εἰ μὲν γὰρ χρήματ' αὐτοῖς ὑποσχόμενοι, ac securus consistet. Equidem ut pecuniis promis- καὶ τῇ τοῦ κέρδους ἐπιθυμίᾳ τὰς γνώμας πάρει sis, lucrique cupiditate corum attollentes animos, τες, ἐπὶ τὸ συμμαχεῖν ἐφειλόμεθα, ἣν ἂν λέγειν in belli societatem traxissemus, dici posset, fore ὡς οὐκ ἀρκεσθήσονται τοῖς ἐλάττοσιν, ἐξὺν πλείω non contentos minoribus, cum plura lucrifadere κερδαίνειν· εἰ δὲ τοσοῦτ᾽ ἀνομοίως ἔχουσι πρὸς τοὺς possent: sin vero adeo ab iis distant qui malis πλεονεκτεῖν βουλομένους, ὥστ᾽ εἰσὶν οἱ τὴν ἄπειρον lucris rem augere student, ut nec immensos vere- δαπάνην κακίζοντες, καὶ σαφῆ τούτων κατηγοροῦν autur sumptus, horumque perspicue insensibilita- τες τὴν ἀναισθησίαν, εἰ μηδεὶς αὐτοῖς ἐστιν ὄρος tem accusent; siquidem nullus eis maximarum τῶν ἀκαίρων ἀναλωμάτων· πῶς οὐκ ἀναίσθητον expensarum finis, quomodo non a sensu abhorret ὑπὲρ τοῦ τῶν ἐλαττόνων μετὰ τῶν κινδύνων τυχεῖν ut minora periculis conjuncta obtineant, plura eos τὰ πλείω χωρὶς πραγμάτων προϊεσθαι; Δήλον γάρ ae majora profundere, quæ riemine facessente ne- ὡς οὐδ' ἂν, ἡμᾶς ἀποδόμενοι, μέρος ἔχοιεν τῶν εἰς gotium sua possideant? Nam liquet, vel si nos ipsi τὸν ἀπόστολον τοῦτον ἀνηλωμένων. Ου τοίνυν νοῦν mercede redderemus, ne partem quidem sumptuum ἐχόντων, ἀλλ' οὐκ οἶδ' ὅτων ἔργον εἶεν ἂν εἰργασ classis recepturos. Non ergo quod prudentum sit, ad μένοι, εἰ ὧν ἔδει σὺν πόνῳ κτήσασθαι, πλείω μεθ' nescio quoruiunam praestiterumt opus, nt cum quiete ησυχίας ἔχοντες, εἶτα περιεργάσαντο. Εἰ δὲ τὰς τὰ plura haberent labore comparantilis, muxie postmo- ἄρχειν τοῦ πλουτεῖν σεμνότερον οἴεται, καὶ τοὺς dum ea quaesierint. Sin quis imperare, quam esse αὐτοῖς αἴτιον εἶναι λέγοι, καὶ φειδομένους ουδεις divitem, praestabilius ae angustius putet, eamque αναλίσκειν, νοῦν μὲν ἔχοντος κἀγὼ φήσαι μ᾽ ἂν γὰρ illis dicat causam, ut nullis pareant expensis: τὴν λογισμόν. Τῆς τε γὰρ παρ' ἡμῖν ἀρχῆς εὐίδες ipse etiam hominis ratione agentis prudentisque σεμνότερον γέγονε. Καὶ τούτοις ἄν τις τῇ φιλοτε rationem eum admiserim. Etenim nostro imperio μίας εἶναι πᾶσαν τὴν ἄσκησιν, οὐκ ἂν ἁμαρτοι τῆς nihil augestius fuit. Ac vero, ut quis virorum stu τῶν ἀνδρῶν διανοίας. ᾿Αλλὰ προσενθυμείσθω καὶ ὡς disar omne ambitionis dicat, haudquaquam erraοὐδ᾽ αὐτῶν οἱ πλείους εἰσιν ιδιώται ἀλλ᾽ ἑκάστῳ

ORATIO PRO SUBSIDIO LATINORUM. καὶ οἰκία, καὶ πόλεις ἀρχόμεναι, καὶ βήμα, καὶ ἡ verit ab eorum mentis proposito: cogitet tamen, πρόσοδοι· καὶ οὐκ ἄν τις ῥᾳδίως ἐκλίποι τὰ οἴκοι σεμνά. Καὶ πρός γε ὅτι οὐχ εἷς τις παρ' αὐτοῖς πάντων ἄρχων τοῖς ἄλλοις χρῆται πρὸς τὰ δοκοῦντα· ἀλλ' ἔστι μὲν ᾧ πάντες ὑπείκουσι τάξεώς τινος ἕνεκα καὶ κόσμου, καὶ τοῦ μὴ φύρεσθαι· οὗτος δὲ, τῶν ἀγώνων λυθέντων, πολλοῖς ἂν ἐκσταίη τῶν νῦν ὑφ' αὐτόν, καὶ γένους καὶ χρημάτων, καὶ τῆς διὰ πάντ των ἀδρότητος· καὶ πλεονεκτεῖν βουληθείς, οὐκ ἂν ἔχοι καὶ τοὺς ἄλλους ἐπαινοῦντας τὴν γνώμην. Οὔτ' οὖν ἐκεῖνος ἀδικῶν, πάντας ἀντιλέγοντας ἔχειν βουλήσεται, οὔτ᾽ αὐτοὶ μικρῶν τινων εἵνεκα πονηροί τινες αἱρήσονται δόξαι. ᾿Αλλὰ μὴν καὶ τὰ τῶν τριή. ρων πληρώματα, αἷς πρὸς τὴν μετακομιδὴν χρῶν. ται, ἐξ ἐκείνων εἰσὶ τῶν πόλεων, ὧν αἱ ἀποικίαι καὶ οἱ ἔμποροι ἡμῖν· καὶ ἴσασιν, ὡς ἡμῶν κρατηθέντων, κεκλείσονται μὲν αὐτοῖς οἱ λιμένες τῆς δὲ σιτοπομπίας ἕτερος κύριος ἔσται· καὶ τῆς ἀτελείας, ἧς αὐτοῖς μεταδεδώκαμεν, ἐκπεσοῦνται. "Ωσθ' ἅμα τε ἡ πόλις ἁλώσεται, καὶ οὗτοι δουλεύσουσι, καὶ οὐκ ἂν ἔχοιεν, ὥσπερ ἡμᾶς, καὶ τούτους· τὰ μὲν βιαζόμενοι, τὰ δὲ πείθοντες ἐκ πάντων πλουτεῖν, οἷς ἀμφοτέροις πρὸς ἡμᾶς ἀεὶ χρῶνται. Ούκουν βούλοιντ' ἂν εἰς τοιαύτας ἀμηχανίας ἐμπίπτειν· ἀλλ᾽ ἐπιοῦσι μὲν τοῖς βαρβάροις καὶ ἡμῖν βοηθοῦσι συμπνεύσουσιν· εἰ δὲ πλεονάζειν ἐπιχειροῖεν, ἡμῖν μᾶλλον προσθήσονται, καὶ μεθ' ἡμῶν αὐτοὺς ἀμυνοῦνται. Ἐπεὶ. καὶ τὸ τὰς τριήρεις αὐτοῖς παρασχεῖν, καὶ τῆς στρατείας κοινωνεῖν, τοῦτ' αὐτοῖς βούλεται, τὸ τὴν μὲν πόλιν κινδύνων ἀπαλλαγῆναι, ἡμᾶς δὲ ταύτης βεβαίως ἄρχειν, καὶ τὰ ἀρχαῖον σχῆμα τοῖς πράγμασι τηρηθῆναι· ὡς οὕτω γ' αὐτοῖς ἐσομένης ἀδείας, καὶ πλεῖν ὅποι τις βούλεται, καὶ τὰ ὄντα πλείω ποιεῖν. Ως εἴ γ' ἐφ' ἡμᾶς ἥξειν αὐτοὺς ὑπενόουν, αὐτοί τ' ἂν φανερῶς ἐπολέμουν, καὶ ἡμῖν παρήνουν φυλάττεσθαι. Τί τοίνυν μαλακώτερον τοῦ δύναμιν ἧς τὸ πλεῖον μεθ' ἡμῶν ἐστι, δεδιέναι; Όμως, εἴ τις αὐτοῖς πρόσχημα μὲν εἶναι τὴν βοήθειαν λέγοι, τὸ δ' ἀληθὲς, τῆς ἀρχῆς ἐπιθυμοῦν· τας καὶ τῆς πόλεως, ἔρχεσθαι· πρότερον ἐχρῆν ἐφ' ἑαυτῶν βουλευσαμένους, καὶ τὸν δόλον, ὡς ἐνῆν, συσκιάσαντας, οὕτως ἐπιχειρεῖν· νῦν δ' ἴσμεν ὅσας μὲν πρεσβείας ὁ βασιλεὺς ἐπὶ ταῦτα κεκίνηκεν, ὅσους δ' αὐτοὶ πάλιν· ἀνταπέστειλαν πρέσβεις, παρασκευάζεσθαι σφάς, και μηκέτι μελλήσειν μηνύοντας. Ἀλλὰ καὶ ἐξ Ιταλίας ἡ δύναμις ἐκινεῖτο, καὶ τότε προϋπέμψας ἄνδρα, προεροῦντα μὲν, ὡς ἤδη τούτους προσδέχεσθαι χρή" φροντιοῦντα δὲ καὶ τῶν ἀναγκαίων, καὶ ὅσων στρατεύματι δεῖ. "Ην δὲ οὗτος οὐχ ὁ τυχών· ἀλλὰ κἀκείνοις οἰκεῖος, καὶ παρ' ἡμῖν συχνὶν διατρίψας, καὶ πεῖραν εὐνοίας τῷ βασιλεῖ δεδωκώς, καὶ δι' οὗ μάλισθ' ὁ βασιλεὺς τούτους ἐκάλει. Εἰ τοίνων μετ' ἀπάτης ἠδούλονθ' ἡμῖν ἐπιθέσθαι, τίν' εἶχε λόγον αὐτοῖς προλέγειν τὴν ἔφοδον; ot nec eorum plures private sortis homines sint; sed ut singuli domum habeant, subjectasque urbes, ac tribunal, reditusque; utque non facile aliquis deserat, quae domi augusta ac praeclara habet. ac Præterea nullos aliquis apud illos est aliis imperans, quique iis ulatur, ad que placuerit: verum sit quidem uous quis, cui ordinis causa atque decoris, et ut ne sit confusio, universi subjecti sint: ut tamen solutis certaminibus, multis eorum qui Dune ei subjiciuntur, generis nobilitate ac divitiis cedat, omnique alia splendore ac ornamentis: atque is, ut injuriam velit inferre, haud alios propositi laudatores habuerit. Nec ergo ille injuriam faciens, universos contradicentes velit habere: neque ii ob exigua quædam comoda. prari quidaur ne scelesti videri eligant. Quin et nautici in trirem mibus homines, quibus ad vecturam utuntur, ex illis sunt urbibus, ex quibus colonias ac mercatores habemus: sciuntque fore ut nobis victis, portas eis claudantur, aliusque emittenda annonæ atque frumenti dominus sit: utque immunitatem a vectigalibus, quam eis concessimus, amittant: atque adeo nec futuram ignorant, ut mox capta civitate servituri sint: nec enim uti nos sic illos habuerint; qua velut vi, qua sponte, ex omnibus divitiis augeri quarentes, quo utroque in nos semper uluntur. Haud ergo, illi in ejusmodi angustias velint incidere: quin ut in Barbaros quidem invadant, ae nobis auxilientur, cum eis conspirabunt: sin autem injuriam inferre lentaverint, nobis potius adjungentur, ac ipsos nobiscum ulciscentur. Nam etiam prebendo triremes, ac belli societate hoc volunt, ut urbs quidem a periculis liberetur, nos vero firmum ejus teneamus imperium, resque antiquam formam retincant: quod ita libera facultas furtura sit, ut quo velint, tuto navigent, augeantque suas facultates. Quamobremn ut suspicio esset movere illos adversum nos, palam ipsi contra pugnarent, ac nobis cavendum monerent. Quid ergo mollius effeminatiusque, quam ut virtutem cujus nobiscum pars maxima sit, Limeamus? Enimvero, ut quis eis auxilium quidem pratexi dicat, revera lamen venire imperandi cupiditate impulses, et ut urbis potianur, oportebat prius apud ipsos deliberantes, dolumque, ut licuisset adumbrantes, sic rem aggredi: nunc vero scimus quam multis imperator legationibus ad hae viros provocaverit; quotque illi vicissim nuntiis desti natis, adornare classem, nec se ultra moraturos significaverint. Quin jam exercita ab Italia movente, sub ipsum articulum virum præmiserunt, qui jamjam exspectandos prædiceret, cui etiam necessariorum cura incumberet, ac in exercitum commeatus provisio. Is autem non homo vulgaris erat, sed et ipsis familiaris, ac frequenter apud nos versatus, quique bonevole mentis specimen impe ratori exhibuisset: cujus denique maxime opera imperator illos advocaret. Siquido ergo frauleus

DEMETRII CYDONIT στερον. Εἰ δὲ καὶ προαισθομένοις, οὐδὲν ἔσται πλέον ἡμῖν, φήσει τις, τίνος λοιπὸν αὐτοὺς ἐροῦμεν ἀποτῶντας στοχάζεσθαι; εἰ μή τις πρὸς μηδὲν αὐτοῖς εἴποι βλέπειν τὰς πράξεις. Ἀλλὰ περὶ τῶν ἡμετέ ρων τούτων λόγων πιθανώτερον τοῦτο δοξάζειν· ὡς εἰκῇ τούτους ῥίπτομεν, καὶ πέρας ἡμῖν οὐδὲν τῆς φιλονεικίας, οι γε καθήμεθα κέρδος νομίζοντες, ἄν τι τοὺς εὖ ποιεῖν βουλομένους αἰτιασώμεθα. Χωρὶς δὲ τούτων οὐκ ἦν ταῦτα Ῥωμαίοις πάτρια, οὐδ᾽ ἀντ κτά, οὐδ᾽ ἔμφυτα, φησὶν & μάλιστα είδώς συμβου λεύειν. Τίνας γὰρ ἄλλους πρὸ ἡμῶν ἀπατήσαντες, ταῦτα παρέσχον ἡμῖν περὶ αὐτῶν ὑποπτεύειν; Αλλά μὴν πολλοῖς μὲν ἔσωσαν δεηθεῖσι τὰς πατρίδας και facturi voluissent invalere, quid rationis ut inva- Α' Οὐ γὰρ δὴ τὸ γ' ἐκ προββήσεως πολεμεῖν ἀσφαλέ sionem pradicerent? Nec enim hoc tutius, ut hoste premonito ad bellum accingaris. Sin autem quis, tametsi praesentientibus nobis nihil inde amplius fore dixerit, quid jam eos ludenda fabula ac decipiendo spectasse dicemus? nisi quis nullo eos fiue agere dixerit. Enimvero, id de nostris bisce serinonibus probabili magis ratione dictum videatur, ut eos faciemus temere, nullumque contendendi Ginem faciamus, qui sedeamus lucro deputantes, ut quid criminis studio inferamus, ut quis bene velit. Praeterea vero, non hæc Romani a patribus habent, nee eis ea ferenda aut cognata sunt, inquit furisconsultissimus ille. Quosnam enim priores nobis decipientes, sic de ipsis suspicandi ansam nobis, τὴν ἐλευθερίαν· ὅστις δὲ δι' αὐτοὺς χεῖρον τῶν ἐλα praebuere? Enimvero, multorum quidem, rogati, patrias vindicarunt ae libertatem; ut autem quis eorum causa, quam spes erant, deterior recesserit, nemo hactenus ostendere possit. Quin apud eos adeo virtus hæc summa est ac exsuperans, ut nec desit qui et jam stultitie ea parte accuset. Quippe quis fuit, pro agrorum finibus litem alii intentans, ac de iis cum eo digladians. Ubi porro morte habuit defungi, moriens ipse, filiorum atque uxoris curatorem mulum ex testamento inscripsit. Ac quidem ille, ei moriens conftit, quocum vivens pagna contenlisset. Alter autem rebus ipsis opinionem confirmavit, indignum ac turpissimum Fatus, ut adversarii de ipso meliora, quam ipse de se sentiret: utque illis humanitatem suffragio as serentibus, ipse sibi cradelitatis conscius esset. Itaque eorum laudans consilium qui ejus illi animi auctores fuissent, haud frustra inimicum sperasse, rebus comprobavit. Cum enim puerum apud se magnifice educavit, tum ejus principatus ae spectantium ad ipsum, curam interim egit, donec ille ejus educatione ac cura, etiam patre inperio aptior redderetur; tumque domui prafccit, idoneum jam qui res domesticas tutaretur. Caterum quod deinceps sequitur quos non virtutis dideique fines excedit? Cum enim juvenis, animo juvenili ac ætati congruo esset; nedumque non quareret pro beneficiis quibus fuisset affectus graLiam reddere, ut jam quoque correptis armis in eum procederet, qui patris justius quam curatoris omnium suffragio nomen referret; ille, nec illatas a patre injurias in memoriam revocavit, nec in juvenis illa deliria, ut par erat, est exacerbatus; nee denique egit gratias fortuna, dante ejus ansam stultitia, ut sua ipse enquc, pro quibus ante depugnaverat, reciperet; quin ime, mirabili arces» sione principium augere, nulla ipse alia mercede, quam eorum qui injuriam fecisse videantur. Sie vero etiam quæ patris essent in adolescentem superare contendit, ut quidem patera majora pies Late ferret; velutque pro pueri petulantia erubescens ipse, ne quis ejus eam improbitatem puLivisset, alios dicebat juvenis animum ad ea incitare: noncbat vero ut malos ejusmodi consiliarios πίδων ἀπήλλαξεν, οὐκ ἂν ἔχοι τις μέχρι δεῦρο δει κνύναι. Καὶ τοσαύτη παρ' αὐτοῖς ἐστιν τῆς περὶ ταῦτ' ἀρετῆς ἡ ὑπερβολὴ, ὥστ᾽ ἤδη τις ἂν αὐτῶν περὶ ταῦτα καὶ εὐήθειαν καταγνοίη. Τούτων γάρ ἐστιν ὁ πόλεμον πρός τινα περὶ τῆς όρων ἐξενεγκών· ἐπεὶ δ᾽ ἀποθάνοι, τῆς χώρας καὶ τοῦ παιδὸς ἀποσχόμενος, ὅτι, φησί, τελευτῶν ὁ που λέμιος, ταῖς διαθήκαις παίδων καὶ γυναικὸς αὐτὸν ἐπιμελητὴν παρέγραψε. Καὶ ὁ μὲν ἐθάρρει μετά τὴν τελευτήν, ᾧ ζῶν ἐπολέμει· ὁ δ᾽ ἐπὶ τῶν πραγ μάτων ἐβεβαίου τὴν δόξαν· αίσχιστον εἶναι νομίζων βελτίους ἔχειν περὶ αὐτοῦ τοὺς δυσμενείς υπολήψεις, ὧν αὐτὸς περὶ ἑαυτοῦ· κἀκείνους μὲν φιλανθρωπίαν αὐτῷ μαρτυρεῖν, αὐτῷ δ' αὐτὸν ὠμότητα συνειδέναι. Τοιγὰρ καὶ τοὺς ἐκείνῳ ταύτην δεδωκότας τὴν γνώ μην τῆς συμβουλῆς ἐπαινέσας, ἐπὶ τῶν πραγμάτων καὶ αὐτὸς οὐ μάτην ἠλπικότα τὸν ἐχθρὸν ἀπεδείκν καὶ τόν τε παῖδα τρέφων παρ' ἑαυτῷ φιλοτίμως, καὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἐκείνῳ διαφερόντων επιμε λούμενος διεγένετο, ἕως ἐκεῖνον τῇ παρ' ἑαυτοῦ τροφῇ καὶ μελέτῃ καὶ τοῦ πατρὸς βελτίω πρὸς τὸ ἄρχειν ἀπέδειξε, καὶ τότε τῆς οἰκείας ἐφίστη, ἱκαν γενόμενον σώζειν τὰ οἴκοι. Τὸ δ' ἐφεξῆς τίνας ἐμε τῆς καὶ πίστεως ὅρους οὐχ ὑπερβαίνει; Τοῦ γὰρ νέου συμβαίνουσαν ἔχοντος καὶ τὴν γνώμην τῇ ἡλι κίᾳ, καὶ τοσοῦτ᾽ ἀποσχόντος ὧν εὖ πεπόνθει χάριν ζητεῖν ἀποδοῦναι, ὥστ᾽ ἤδη καὶ τὰ ὅπλα ἁρπάσαντα, χωρεῖν ἐπὶ τὸν δικαιότερον ἂν πατέρα ἢ ἐπίτροπον ὑπὸ πάντων κληθέντα· ἐκεῖνος οὔθ᾽ ὧν ἀπὸ τοῦ προ τρὸς ἠδίκητο, ἀνεμνήσθη, οὔτε πρὸς τοὺς τοῦ νέου λήρους, ὡς εἰκὸς, παρωξύνθη, οὔτε τῇ τύχῃ χάριν ἔγνω, τῆς ἐκείνου μωρίας καιρὸν παρασχομένης και μίσασθαι μὲν τὰ οἰκεῖα καὶ ὑπερ ὧν πρότερον έτοι λέμει· θαυμαστῇ δέ τινι προσθήκῃ τὴν ἀρχὴν είν ξῆσαι, προσλαβόντα τὰ τῶν ὑβρικέναι δοκούντων ἀλλ᾽ οὕτω καὶ τὰ τοῦ πατρὸς ὑπερβάλλεσθαι τοῖς εἰς τὸν νέον ἐφιλονείκησε, ὥστ᾽ ἀνέσχετο μεν, ὅσων οὐδ' ἂν ἐκεῖνος· ὥσπερ δ' ὑπὲρ ὧν ἡσέλγαινεν ὁ παῖς αἰσχυνόμενος, μή τις αὐτοῦ τὴν ἀγνωμοσύνην ἐπεὶ την νομίσῃ. άλλους ἔλεγεν εἶναι τοὺς αὐτὸν ἐπὶ ταῦτα κεκινηκότας· αὐτὸν δὲ παρήνει τους πονηρούς ουρ βούλους μισήσαντα, τῶν τοῦ πατρὸς διαθηκών και εἶν ἐκεί

ORATIO PRO SUBSIDIO LATINORUM. τῆς παρ' αὐτῷ παιδείας μεμνήσθαι, νουθετεῖν ἔγνω habens odio, testamenti patris ac nupera apud χὡς μᾶλλον ἢ πολεμεῖν. Καὶ πολλά τις ἂν ἔχοι τοιαῦτα τῶν ἀνδρῶν τούτων διηγήματα λέγειν. Εἰ τοί νυν καὶ τοῖς ἐχθροῖς ὅτι μόνον αὐτοῖς ἐπίστευσαν, ἀξιοῦσι τὴν ὀργὴν ἀφιέναι, πῶς οὐ γελοῖον τούτους ἀπίστους ἔσεσθαι τοῖς φίλοις νομίζειν; καὶ εἰ τῶν ἀδικεῖν καὶ καταφρονεῖν δοκούντων ἀνέχονται, τί οὐκ ἂν πράξαιεν ὑπὲρ τῶν διδόντων καὶ δεομένων; καὶ εἰ τοῖς πολεμίοις τὰς εἰς αὐτοὺς ἐλπίδας κυρίας ἀξιοῦσι ποιεῖν, πῶς οὐ καὶ πλέον τι πρὸς τοὺς συγγενεῖς ἐπιδείξονται; νι ipsum educationis meminisset; admonere doctus, non bellum inferre. Possitque quis ejusmodi plura ab iis gesta narrare. Siquidem ergo etiam hostibus, co quod ipsis habuissent fidem, remittendas iras putaverunt, qui non ridiculum, ut fidem amicis violaturi credantur; cumque eos sustineant, qui ἱujuria alicere ac contemnere videntur, quid non fecerint eorum gratia, qui et tribuunt, et auxilio adesse precantur? Cum denique hostibus ralas exspectationes velint, qui non majus aliquid adversus cognatos sint designaturi? ᾿Αλλὰ μὴν ὅ τε τῆς στρατείας ἐκείνης ἡγούμενος Enimvero, qui illi exercitui dux præfectus est, ἀνεψιός ἐστι τῷ παρ' ἡμῖν βασιλεῖ, καὶ πάππος ἀμ- consobrinus est nostri imperatoris: fuitque utriφοῖν ἦν ὁ τῷ βίῳ δοὺς τὸ θαυμαστὸν ἐκεῖνο διήγημα. que avus qui mirabilem eam historiam sæculo reΠῶς οὖν ὁ μὲν ἀνέξεται καὶ ταῦτ᾽ εἰς ἀρετῆς λόγον liquit. Quomodo itaque, cum ille adeo a majorum τῶν προγόνων ἀπολειφθῆναι, καὶ τὴν ἑτέρων πλεο- sustineat deficere virtute, ac aliorum imitari im νεξίαν μιμήσασθαι, ἐξὸν τὴν οἰκείαν δικαιοσύνην, probam cupiditatem cum domesticam liceat justiὁ δ᾽ ὑποπτεύσει τὸν συγγενῆ, ἂν ἡ κοινωνία του γέ- tiam; tum hic cognatum suspectum habent, qucm νους συμφορὰν ἀναγκάζει ποιεῖσθαι τὰ ἡμέτερα communio generis mala nostra suam ipsius calaπάθη; "Ολως δὲ Ῥωμαίοις πρὸ πάσης άλλης ἀρε- mitatem ducere facit? Omnino autem Romani, τῆς ἡ δικαιοσύνη· καὶ δηλοῦσιν οἱ νόμοι, καὶ ἃς omni alia impensius virtute, justitiam colunt, ἀπαιτοῦσι δίκας τοὺς ἀδικεῖν ἔγνωκότας. Τὸ δ' ἄπι testantur leges, quasque exigunt panas, ab iis, στον εἶναι παρ' αὐτοῖς, καὶ μετ' ἀπάτης χρῆσθαι qui injuriam faciunt. Datam autem violare fidem, τοῖς χρήμασι, τίνος οὐκ αἰσχρότερον βρόχου; οι γε rebusque agendis deceptione uti, quo non laqueo μηδ' ἐν τοῖς ὑπὲρ τῶν ὅλων πολέμοις, καὶ οὗ νόμι- turpius habent? qui neque in bellis, quibus de μον ἀπάταις χρῆσθαι τοὺς στρατηγοὺς καὶ σοφίσμα- cernatur de rerum summa, ac quibus lege conces. σιν, οὐδ᾽ ἐκεῖ βούλονται μετὰ τοῦ ψεύδους νικάν sum, ut duces deceptione utantur ac fraudibus, ἀλλὰ προειπόντες ὡς ἥξουσι, καὶ τοὺς τόπους καὶ mendacium subsidio adhibentes, vincere velint: τοὺς χρόνους κηρύξαντες αντικρυς, οὕτως εἰς τὴν quin imo prænuntiantes ut sint venturi, locaque μάχην καθίστανται· τὴν μετ' ἀρετῆς ἧτταν τοῦ vi. ac tempora designantes, sie bellum committant; κἂν ἀγεννῶς ἀνδράσι μᾶλλον προσήκειν νομίζοντες. decere magis viros existimantes, cum virtute viuci, Πότ' οὖν ἀπατήσουσι συμμαχούντες, οι γε μηδὲ μας quam ignave parumque viriliter victoria potiri. χόμενοι χρήσιμον οἴονται τὸ ψεῦδος; Ἐγὼ δὲ καὶ Quandonam ergo belli se socios professi, decep τοῦτο ἀπορῶν, εἰ παρὼν νῦν ὁ βασιλεὺς τοῖς πράγ- turi sunt, qui ne bello quidem cum hostibus e re μασιν ἔτυχε, τίνα ἂν εἶπον οἱ νῦν ταῦτα δημηγο- putent mentiri? Equidem hoc quoque quæro, siροῦντες. Εἰ μὲν γὰρ κἀκεῖνον ἐκέλευον, οὓς ἐκάλεσε quidem ipse praesens imperator deliberationi adesσυμμάχους, τούτοις κλείειν τὰς τῆς πόλεως πύλας, set, quænam præclari hi nunc oratores essent οὐκ οἶδ' ὁπόθεν αὐτῷ προσήκειν τοῦτο τουργον ή dicturi? Sane ut et illum juberent, urbis portas γοῦνται. Δῆλον γὰρ ὡς οὐδὲν ὧν ἐλθοῦσιν ὑπισχο claudere iis, quos belli socios ascivisset, haud νεῖτο, τηρῆσαι συνεβούλευον ἄν· καὶ ταῦτ᾽ οὐκ ἐξ scio unde rem facturum putent, quæ deceret. L. ἀνάγκης, ἀλλ' ἐπίτηδες ἐπὶ τὴν ἀπάτην ἐλθόντα. Εἰ quet enim auctores fore, ut nihil eorum servare., δὲ δέχεσθαι τούτους παρήνουν, πῶς οὐ τοῦτο καὶ quæ venientibus esset pollicitus; atque id nulia νῦν ἴσασι τὸν καιρὸν ἀπαιτοῦντα. Οὐ γὰρ δήπου τῷ cogente necessitate, sed cum data opera frau μὲν βασιλεῖ ποιεῖν τὰ δέοντα δώσουσιν· αὐτοῖς δὲ dem faceret. Sin autem nionerent ut illos susciφυλάξουσι τὴν ἀναισθησίαν· καὶ τότε μὲν ἀληθεύειν, peret, qui non id quoque modo opere pretium νῦν δὲ ψεύδεσθαι νομιοῦσι προσήκον· καὶ ταῦτα intelligunt? Nec enim daturi sunt. Imperatori μηδὲν μέλλοντες ἐκ τῆς ἀγχινοίας ταύτης κερδαίν quidem congruere, que deceant; sibi autem ser vaturi insensibilitatem: ac tunc quidem, colendam veritatem, modo autem mendacium putabunt; idque, cum ex ea versutia nihil sit lucri accessurum. VELV. Fr. Combefisii note. Forte ex familia marchionis Montisferrati, cujus filia Irene Andronico Palæologo nupsit, ex quo filios tres suscepit, ex quorum stemmate regia Paleologorum domus deinceps propagata fuit. Vid. Gregoram, lib. vi et vi. Quin et Palæologorum familiam ex Italia ac Viterbio Etruriae civitate non ignobili originem traxisse, nonnullis placet, quod docet Bizarus, libro 1 De bello Veneto: sed line remotius arbitror, quam ut Demetrius eo respexerit, ac ducis Latinorum subsidii Gracorumque imperatoris consanguinitatem inde petierit.

Ὅμως ει δοκεῖ, τὰ μὲν ἄλλα τοῖς θαυμαστοῖς τούτοις συγχωρώμεθα συμβούλοις· καὶ κείσθω τοῖς μὲν συμμάχοις καθ' ἡμῶν πρὸς ἀπάτην πάντα συνεχ σκευάσθαι· αὐτοὺς δὲ προορᾶσθαι το μέλλον, καὶ τακείνων ἀπόρθητα προλέγειν ὑπὸ σοφίας. Ἐκεῖνο δὲ μόνον τούτους ἐρώμεθα. Εἰ μὲν ἄγγελον πέρα ψαντες προεῖπον ὡς ἥξουσιν, ἄλλου μὲν οὐδενὸς στοχαζόμενοι· ὅπως δὲ μόνον τοῖς ἐχθροῖς τοῦ σταυροῦ σφᾶς αὐτοὺς ἀντιτάξουσι, καὶ δίκην ὑπὲρ ἡμῶν ἀπαιτήσουσι τούτοις· ὑπὲρ τούτου γὰρ καὶ τοὺς βασιλέως πρέσβεις αὐτῶν δεηθῆναι, αὐτοὺς δὲ συγγενῶν καὶ φίλων καὶ πατρίδος, καὶ τῶν ἐπὶ τῆς οἰκίας ἡδέων ἀμελήσαντας ήκειν, ἀμυνουμέν νους μὲν ὑπὲρ ἡμῶν τοὺς βαρβάρους, ἀναλώμασι δὲ ἰδίοις συγκαταστησομένους τῷ βασιλεῖ τὴν ἄρο χήν· ἂν οὖν ἐλθόντες ἀξιῶσι συνεφάπτεσθαι τούτοις ἡμᾶς ἐφ᾽ οἷς ήκον, τί ἐροῦμεν, ἢ τί ποιήσομεν; Αρκέσει λέγειν ὡς ὑφορώμεθα τὴν συμμαχίαν, καὶ δίδιμεν, καὶ δεῖ πάντως τούτους ἀμελήσαντας ἀπράκτους ἀναχωρεῖν; Καὶ τί λέγοντες οἷοί τ' ἔσεσθε τὰς ὑποψίας ταύτας ἀποδεικνύναι, ἢ τοὺς άνδρας τούτους ἐξελέγχειν, ὡς ἀδικεῖν ἔγνωκότες, συμμαχεῖν προσποιοῦνται; Ἕως γὰρ ἂν οὐδενὶ χρῆσθε τῶν φανερῶν τεκμηρίων, ληρήσετε. Εἰ δ' ἐλέγχων χωρὶς ἀποπέμψεσθε, δέδοικα μὴ τοὺς βαρ βάρους ἀφέντες, ἐφ' ἡμᾶς ἀφῶσι τὴν κατ' ἐκείνων ὀργήν. Υβρίζεσθαι γὰρ ἄντικρυς δόξουσι· τοῦτο μέν, εἰ κληθέντες ὡς τι δυνάμενοι λυσιτελείν, ἔπειθ' ὡς οὐδένες ἐλαύνοιντο· τοῦτο δ' εἰ καὶ πονηροί τινες δόξουσιν, ἀδικεῖν ἐγνωκότες, οἷς ὡς φίλοις ἀφίκοντα βοηθήσοντες. Λοιπὸν τοίνυν εἰς μάχην καθίστασθαι, καὶ ταῖς τοῦ πολέμου τύχαις ἑαυτοὺς ὑποθεῖναι μᾶλλον δ' ἐπότερον ἂν τύχῃ συμβάν, ἄφυκτον ἡμῖν τὴν κατηγορίαν παρὰ πάντων γενέσθαι. Περιγενί μένοι γύρ, ἃ τούτοις ἐγκαλοῦμεν, καθ' ἡμῶν αὐτῶν βεβαια τῇ νίκῃ ποιήσομεν, καὶ δόξομεν τοὺς ἄνδρες ἐπὶ τῷ διεφθαρκέναι καλέσαι. Τοῦτο γὰρ παρά πᾶσι κρατήσει, ἕως ἂν οὐδὲν ἔχωμεν ἐγκαλείν. "Δι δὲ σφαλῶμεν, πάντων ὁμοῦ τῶν χειρίστων καὶ τῶν αἰσχίστων κληρονομήσομεν. Verum si placet, cum alia concedamus admirandis istis consiliariis; tum ratum esto, socios quidem omnia instruxisse ut nobis facerent fraudem; ipsos vero prospicere quod futurum sit, ac qua pollent sapientia, illorum secreta prælicere. lillud vero tantum ex eis percontabimur: siquidem {lli destinato nuntio adesse se pradixissent, nihil aliud propositum habentes, quam ut Christi se hostibus opponerent ac ulciscerentur nostras injurias; quippe cum legati imperatoris id ab eis rogassent: venire itaque ideo, cognatis, amicis, patria, ac clarissimis domi pignoribus spretis, ut Barbaros quidem male de nobis meritos ulcisce rentur, suisque ipsorum sumptibus imperatori regnum restituerent; siquidem ergo venientes rogarent, una nos pro quibus venirent, ponere operam, quidnam dicturi, quidve futuri essemus? Num satis fuerit ut dicamus, vereri nos belli sórietatem, omninoque, earum rerum neglecta sollicitudine reque infecta esse recedendum? Quibusnam vero verbis eas suspiciones sitis probaturi, virosque convicturi, cum nocere ac injuriam facere meditentur, belli se socios simulare? Quandiu enim nulla perspicua argumenta producetis, deliri videbimini. Sin nullis probationibus convictos remiseritis, vereor ne Barbaris omissis, quibus in eos iris ferebantur, in nos dimittant. Palam enim injuria se affectos putabunt, tum quia vocari tanquam aliquid prodesse possent, postmodum ut nullius momenti imbellesque homines expellantur; tum etiam quod mali quidam, quibus " sit constitutum lædere, cum tanquam amicis belli subsidio venissent, habeantur. Deinceps ergo necesse habeamus pugnam instruere, bellique aleam subire: quin potius, quidquid Laudem accidat, inevitabile prorsus ab omnibus vituperium erit. Siquidem enim vicerimus, quae illis damas erimini, in nos ipsos certa explorataque, victoria faciemus; videbimurque eo vocasse viros, quo perderemus. Ea siquidem omnium erit persuasio, quandiu nihil suppetet quod accusemus. Sin simaque pariter sortiemur. autem rem male geramus, pessima oninia turpis Quod vero hac potius nos maneant, ut contendere velimus, inde liquet, quod ne meminisse quidem possumus absque horrore, eorum quæ postea futura sint. Nemo quippe adeo contentiosus, at belli alearn tentantibus ferendum aliquid even turum speret. Id enim stupor, ut cogitantes Geruensium triremes, utque lunc non fuerimus submersi, nunc quoque restitulos speremus, non simul reputantes Venetorum milites, Arragonamque Ὅτι δὲ ταῦτα μᾶλλον ἡμᾶς φιλονεικήσαντα, ένα μένει, δῆλον ἐξ ὧν οὐδὲ τοῦ φρίττειν χωρίς, έξεστι τῶν μετὰ ταῦτα μεμνήσθαι. Οὐδεὶς γὰρ ἐστι μέχρι τοσούτου φιλόνεικος, ὃς πολεμούντων ἀνεκτόν τι συμβήσεσθαι προσδοκάν. Παραπληξία γὰρ τὰς τῶν Γενουβίσων ἐνθυμουμένους τριήρεις, καὶ ὡς ο κατέδυμεν τότε· καὶ νῦν ἀντισχήσειν ἐλπίζοντας μὴ καὶ τοὺς τῶν Βενετιών στρατιώτας προσενέ μεῖσθαι καὶ τὴν τῶν 'Αρραγώνων ἀνδρίαν· καὶ Fr. Combefisii notae. Perstringit bellum quod multis narrat Cantacuzenus, lib. iv, cujus male gesti Græcis culpam omnem in Nicolaum Venetiarum ducem refundit, periculosiorem hominem, pugnamque quandiu licut detrectantem. Acceperunt Arragoui maximam cladem prælio ad Galatam commisso, et uld Genuenses insecuti, in loca aspera incidissent, a quibus sibi Romani, id est, Graeci, Venerique loco rum peritiores cavissent.

ORATIO PRO SUBSIDIO LATINORUM. έρα προσπαρέχοντα τριήρεις εἰς τὸν πό- strenuam manum: quasque illi triremes praesta bant in belli subsidium, duplo illie hostium plures, ac nostram rursum auctiorem classem: quamque ea nihilominus pugna attriti simus, tametsi multis adeo tuentibus. Meministis quibus tunc patria calamitatibus affecta sit, Sozopolitanos captivos; eversam Perinthum, aliaque, quorum nec ipsam memoriam mitius ferre possumus. Taceo autem, ut neque nos cum tanti essemus, nec socii, ad me dicum hostium illi virtuti obnici quiverimus. Dico igitur quod omnium communiter ore jactari audio. Si itaque ita habet, ut ii nobis insidientur, nec eorum alio respiciant consilia, quam ut nos omnes ad unum sibi mancipent; nec fieri potest, ut prohibeamus injuriam; quonam eos quis modo humaniores exspectet, atque ad ladendum segniores; num accusando, inferendo bellum, vituperiis lacessendo; an amici speciem præferendo, blandeque recipiendo, ac meliora precando? Hoc equidem secundum puto. Nec vero ferendam nobis servitutem dico. Absit, ita sensu destitutus sim ac insanus, ut aliud quidpiam velim liberati prælatum. Sed quia nihil eorum quæ suspecta habemus firmum est, quin potius argumentis omnibus liquet, venire omnibus nobis bene alfeetos; quidnam importuno ejusmodi opus metu, cum neque si limuerimus, majus aliquid sit futurum, quando vel vici ea subire cogemur quæ sunt via torum; vel victores ipsi, velut in sagena mcnibus arelati sessuri sumus, ut jam neque ad terram neque ad mare respicere liceat; prius quidem a Barbaris illa exterminati; hoc autem, ipsi nos propter ejusmodi somnia modo audicantes. Sin autem in dulgentes omnia, nec quod vocantes........... hacce a nobis post offensam modicissima velint exigere, ut receptis quas insumpserunt pecuniis, sic domum classem reducant. Hoc enim vos ipsi adversum vας delecti arbitri sanciadis; quaenam metallorum vene ad ejusmodi nobis solutionem satis fuerint? Sanie arbitror, ne ipsa quidem adjectis facultatibus cim vium corpora, satis fore, ut juste impensas solvamus. Sia denique universos animi magnitudine superare volentes, suique omnem juris rationen missam facientes, revertendum significent, domesticis quam nostris rebus commodiores futuros, nemo ibit inficias, vix non Barbarorum nos manibus tentum iri. Si ergo necesse erit eis maneipari, cur non potius illis. Siquidem enim libertas nequit constare, sane melioribus subjici, leviorem calamitatem facit. · έχθρων διπλασίους· καὶ τὰς ἡμετέρας ς πολλὰς, καὶ ὅσα τότ᾽ ἐτρίφθημεν εἰς είνην, καίτοι τοσούτων ἀνεχόντων ἡμᾶς, τὰς περιεχούσας τότε συμφορὰς τὴν καὶ τοὺς Σωζοπολιτῶν αἰχμαλώτους, καὶ νθίων ἀνάστασιν, καὶ τἀλλ' ὅσων οὐδὲ τους μετρίως ἔξεστι φέρειν. Καὶ σιωπῶ τὸ πολλάκις τοσούτους ἡμᾶς τε καὶ τοὺς τότε ς ὄντας, πρὸς ὀλίγον τῆς τότε δυνάμεως Λέγω γὰρ οὖν ἃ κοινῇ παρὰ πάντων τοίνυν ἀληθὲς ὡς ἡμῖν ἐπιδουλεύουσιν ὡς πρὸς ἐν τοῦθ᾽ ὅπως ἡμᾶς δουλώσωναὐτοῖς ἀφορᾷ, κωλύειν δὲ τούτους ἀμήτὰ ἄν τις τρόπον αὐτοῖς χρήσαιτο μετριω αὶ πρὸς τὸ βλάπτειν ὀκνηροτέροις· ἔγκαπολεμῶν καὶ μεμφόμενος, ἢ φίλους ἔχειν όμενος, καὶ δεχόμενος προσηνῶς, καὶ νος τὰ βελτίω; Ἐγὼ μὲν οἶμαι τοῦτο, ἐνεγκεῖν ἂν ἡμᾶς τὴν δουλείαν φημί. ὕτως ἔρημος γενοίμην φρενών, ὥστ᾽ ἄλλο καν' τῆς ἐλευθερίας. Αλλ' ἐπείπερ οὐδὲν ν υποπτεύομεν, μᾶλλον δ' ὡς εἴνοοι πᾶσιν ν, ἐκ πάντων τῶν λογισμῶν βεβαιοῦται παρὰ καιρὸν δέους, οπότε καὶ δεδοικόσιν οι πλέον, ὅταν ἢ κρατηθέντες τὰ τῶν αναγκαζώμεθα πάσχειν, ή περιγενόμενοι, σαγήνῃ καθώμεθα τοῖς τείχεσι καθειργ· τε πρὸς τὴν γῆν, μήτε πρὸς τὴν θάλατταν λέπειν λοιπόν, τῆς μὲν πρότερον ὑπὸ τῶν · ἐκβεβλημένοι, τῆς δὲ αὐτοὶ νῦν ἀποστάν Η ενύπνια ταῦτα; Εἰ δὲ πάνθ' ἡμῖν συγκ ες, καὶ μήθ' ὧν αὐτοὺς καλέσαντες.... τὰ τὰ δὲ ταῦτα ἀξιοῖεν αἰτεῖν παρ' ἡμῶν ακρουσαμένων, ἀπολαβόντας ἅπερ ἀνηλώ. κατα, οὕτως οἴκαδ᾽ ἐπαναπλεῖν· τοῦτο γὰρ 5 ἂν αιρεθέντες διαιτηταὶ καθ᾿ ἡμῶν αὐσαίμεθα· ποίων ἡμῖν μετάλλων διορυχαί, ἀπόδοσιν τούτων ἀρκέσουσιν; Ἐγὼ μὲν τὰ τῶν πολιτῶν σώματα τοῖς οὖσι προσοὐκ ἂν εἶμαι λύσασθαι τελείως τὴν εἰσφοὲ δὴ καὶ πάντας ὑπερβαλέσθαι μεγαλοψυσαντες, καὶ πᾶσαν ἐκ μέσου ποιησάμενοι Ιαν, νόστου μνησθώσιν, ἀνθ' ἡμῶν ὠφε κότες τὰ οἴκοι, οὐδεὶς ἀντερεῖ, μὴ πάλιν ανοῦ ταῖς χερσὶ τῶν βαρβάρων ἐνέξεσθαι. · δεήσει τούτοις δουλεύειν, διὰ τί μὴ πρὸ κείνοις; εἰ γὰρ οὐκ ἔνι δήπουθεν ἐλεύθερον γε τοῖς βελτίοσιν ὑποκεῖσθαι κουφοτέραν - την συμφοράν. καλέσομεν συμμάχους; Πότερον ἀσθενεῖς, ναμένων; Εἰ μὲν οὖν οὐκ ἀρκοῦντας, τους ἔοικε, συναπολουμένους ζητήσομεν· εἰ δ' μας, πάλιν ἡμεῖς μὲν ἀσθενεῖς, ἐκείνων αμις φοβερά· καὶ πάλιν αἱ ὑποψίας, καὶ Ο πέρας οὐδέν. Όλως δὲ οὐδ᾽ ὁρῶ τί ποθ' μίσει τὰ κόπτεσθαι καὶ συμμαχίαν ζητεῖν ῦ, εἰ τοὺς μὲν ἰσχυρούς φυλαξόμεθα, παρά δυνάτων οὐδὲν ἔχομεν ὠφελεῖσθαι. Τίνες " At vocabimus socios? Nuta invalidos, an potenles? Sane ut eus vocemus qui non satis sint αύξα vande, utique nobiscum perituros queremus: sin autem fortes, erimus rursus nos invalidi, eorum que formidabilis virtus; rursusque suspecta omnia, nee mali finis ullus. Prorsus vero non intelligo quid nobis deinceps planctus profuturi sint, et ut socius quæramus; siquidem avere habeamus for tes, nec commodi aliquid ab invalidis simus con-

προσδοκώντες, καὶ τοὺς ἥρωας ἐκείνους ὁρῶντες ὑφ' ἡμῶν περιυβρισμένους; οὓς καὶ μηδενὸς ἄλλου, τοῦ γ' εκόντας ἐλθεῖν, στήλην ἀθάνατον στησαμέν νους, θύειν ἔδει καὶ προσκυνεῖν, Ὅσα γὰρ ἂν κατα έκείνων λέγειν ἐπιχειρῶμεν, ἃ πάντες τούτοις συνίστασιν, ἄθλον ἀποδείξει καὶ τὸ μηδέν· καὶ πᾶτι πάντων τῶν μαστίγων δίκας ἐφλήσομεν· ἀνοίας, ψευδολογίας, δόλου, δειλίας, προδοσίας καὶ δεήσει, πρηνεῖς πεσόντας, τοὺς ἐχθροὺς ἱκετεύειν. secuturi. Quinam autem etiam vorantibus nobis & δὲ καὶ καλοῦσιν ἡμῖν ὑπακούσονται, μήτε μισθούς sint morem gesturi, eum neque mercedem exspeetcut, videantque illos heroas a nobis injuria are fectos; quos, si nullus titulus alius foret, vel co nomine quod sponte venientes, immortalem virtutis columnam erexerint, colere ac adorare oporteret. Quidquid enim adversus illos tentaverimus dicere, ex iis quorum omnes illis conscii sunt, huge ac inanes criminationes videbuntur: omnibusque flagellorum omnino rei habebimur, insanis, criminis falsi, deli, ignavia, proditionis: eritque necesse proni cadentes hostes obsecremus. Πῶς οὖν οὐκ αἴσχιστον, ἐξὸν πάντα καλῶς ἔχειν ἡμῖν δεξαμένοις τοὺς ἄνδρας, ἐλέσθαι πᾶσιν ἐνέ χεσθαι τοῖς κακοῖς ἀποπεμψημένους, καὶ δυναμέν νους μετ' εὐγνωμοσύνης κερδαίνειν, τὴν μετ' ἄχρα ριστίας ζημίαν λυσιτελεστέραν ἡγεῖσθαι· καὶ ὅλως φιλονεικεῖν ἐξεπίτηδες ὅπως εἰς ἄπορον τρέψομεν τὰς ἡμετέρας εὐχάς; ὥσπερ δεδοικότες μὴ λάθω μεν εὖ παθόντες· καίτοι μετὰ μικρὸν τους δικαιό τερον ἂν ὑποπτευθέντας ἀνάγκην ἔχοντες δέξασθαι, "Οθεν γὰρ ὁ μὲν βασιλεὺς ἐπανέλθῃ, καὶ γένοιτο θᾶττον, ὦ Σῶτερ, τὴν πᾶσι φίλην ἰδεῖν κεφαλήν. ἔπηται δ' αὐτῷ στρατὸς Παιόνων, οὓς πολλοῖς μὲν λόγοις, πολλοῖς δὲ χρήμασι, πλείοσι δὲ πίνεις ἄγων ἧκεν ὑπὲρ ἡμῶν· καὶ τινας προπέμψας, μήν νύῃ μὲν τὴν ἐπάνοδον, εὐαγγελίζηται δὲ συμμάχους ήκειν ὑπὲρ ἡμῶν· τί τότ᾽ ἐροῦσιν οἱ λίαν ἀσφαλεῖς οὗτοι, καὶ τὰς σκιὰς δεδοικότες; Εἰ μὲν γὰρ ἃ νῦν καὶ τότε τούτοις ἀρέσκοι, κελεύσουσιν εἴσω τειχών μὴ δέχεσθαι τὸν βασιλέα. Καὶ πῶς οὐ χεῖρον τῶν ἐπὶ τριάκοντα συμβάντων ᾿Αθήνῃσι πράξομεν, τοσο οὕτων ἡμῖν ἀναφθέντων τυράννων; Τί ποτε γὰρ ἕτερον ἢ τυραννίδα σαφή χρὴ ταῦτα καλεῖν, ἐγώ με οὐχ ὁρῷ. Πῶς δὲ καὶ τὸν δῆμον πείσουσι μετά χειν αὐτοῖς τῆς ἀγνωμοσύνης; δῆλον γὰρ ὡς πάντ' ἂν ἅπαντες πάθοιεν ὑπὲρ τοῦ μόνον ἰδεῖν ἐπανή. κοντα. Καὶ τὸ γε νῦν, καὶ αὐτῶν τῶν κινδύνων δοκοῦν αὐτοῖς ἐπαχθέστερον, τοῦτ' ἐστίν· ὅτι πόλεω τῶν ὀφθαλμῶν αὐτῶν διατρίβει. Γενέσθαι γὰρ ἀντιφάρμακον τοῖς παροῦσι κακοῖς τὴν ἐκείνου πεπι στεύκασι παρουσίαν. Qui non ergo turpissimum, ut cum bene omnia suscipientibus nobis viros babere possint, iis remissis, malis omnibus implicari malinius; ac cum probi, gratique, lucri aliquid possimus facere, jaeturam improbis ingratisque conjunctain moribus, utiliorem putemus, omninoque data opera contendamus, ut vota nostra ad consilii inopiam redigamus; velut timeamus ne beneficio nescientes aliciamur; tametsi haud ita pridem quos justius debuimus habere suspectos, necessitate suscepturi simus. Postquam enim imperator reversus fuerit, ulinam vero, ο Salvator, citius clarum omnibus caput liceat videre! eique Paonum exercitus comes venerit, quos multis sermonibus, multis opibus, pluribus denique laboribus persuasos, mobis subsidio futuros adducit, premissisque quim busdam, reversum se nuntiaverit, faustumque adventus sociorum nuntium destinaverit, quid c tunc admodum isti securi, ac timentes umbras, dicturi sint? Plane ut ea ipsa placeant, quæ modo placent, jussuri sunt ne quidem imperatorem intra mania recipi oportere. Quomodo autem non pejus aliquid facturi sumus, eorum quae sub triginta tyrannis Athenis acciderunt, tot nobis surgentibus tyrannis? Nec enim video ut hæc aliud vocari possint, quam perspicua tyrannis. Quomodo autem eliam populo suadeant, ut eorum socii eficiantur improbitatis? Liquet enim nihil esse quod non universi libentes ferant, ea solum ratione ut videant revertentem. Sed et modo, ipsis eis hoc periculis molestius videtur, quod is moretur, ab eorum longe oculis positus. Quippe persuasum habent, fore ut præsentibus malis ejus præsentia remedium sit. Ad haec autem, quorummam criminum reum, grandi adeo poena punient? Quod media hieme, omnium spes vincente conatu in Pontum solverit; Istrum ab utraque ripa navigaverit, non ut navi superior ferretur, sed velut latentes quasdam sub aquis petras, sic oras fluminis legeret. Venit autem cum paucis eoque comitatu, ut, nec satis ad mense instruendae ministerium habere viderentur: belluas magis quam homines rogaturus, nostrique causa suasurus arma corripere, ac adire pericula; nimirum alienos homines pro nostra ipsorum sa lute. Idque adeo ut quanquam non dominus, sed malus quidam ac hostis prius exsistens, mutato deinde consilio, nostri causa tanta designasset, coronari oporteret, omnibusque tum vivum, tum sa- "Ανευ δὲ τούτων καὶ τίνων ἁμαρτημάτων τοσαύ τὴν αὐτὸν ἀπαιτήσουσι δίκην; "Οτι χειμώνος με σοῦντος ὑπερδὰς τὰς ἁπάντων ἐλπίδας, ἀνήγει μὲν εἰς τὸν Πόντον· ἀνέπλει δὲ τὸν Ίστρον, ἑκατέ ρωθεν οὐχ ὑπερπλέων, ἀλλὰ παραπλέων ώσπερ τις νὰς ὑφάλους τὰς ὄχθας. Ηκε δὲ μετ' ολίγων, καὶ οἱ μηδ' ἂν δειπνοῦντι παρεστῶτες ἀρχεῖν πρὸς διακονίαν ἐδόκουν, θηρίων μᾶλλον δεησόμενος, οὐκ ἀνθρώπων· καὶ πείσων ὑπὲρ ἡμῶν ἁρπάσαι τὰ ὅπλα καὶ κινδυνεύειν, ἀλλοτρίους ὄντας, ὑπὲρ τῆς ἡμῶν ἐλευθερίας: Τοσοῦτον μὲν οὖν, εἰ καὶ μὴ δεσπότης ἐτύγχανεν ὤν, πονηρὸς δέ τις πρότερον καὶ πολύ μιος. Είτα μεταβαλών τοιούτοις ἑαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν ἐξεδίδου, στεφανοῦν ἐχρῆν, καὶ πάντων αὐτῷ μεταν διδόναι γερῶν, καὶ ζῶντι καὶ τελευτήσαντι. Εἰ δὲ

ORATIO PRO SUBSIDIO LATINORUM. καὶ τοῦτ᾽ ἂν τὸ μέγιστον καὶ θειότατον, καὶ πα- defunctum praemiis honorare. Sin autem, cum et τρέχον ἔχων σχῆμα, ἔπειθ᾽ ὑπὲρ ἡμῶν δείσθαι τοὺς βαρβάρους οὐκ ὤκνει· τούτου γάρ, τούτου μόνον οὐδ' ἂν ἕτερον ἐπαχθέστερον πάθος ἀνὴρ τοσούτοις εἰωθὼς ἐπιτάττειν· πῶς οὐ παρελευσόμεθα καὶ τὴν τῶν βαρβάρων ωμότητα, εἰ βελτίους ἐν ἐκείνοις ἔσχεν ἐλπίδας, ὧν ἡμεῖς ἐπιδειξόμεθα τότε; Εκεί νους μὲν γὰρ φίλους ἕξειν ἐνόμισεν, ὥστε καὶ συμμαχεῖν· ἡμῖν τὰ δεινήν τινα τὴν ἔχθραν τὰ πρατ τόμενα μαρτυρήσει. Εἰ δ᾽ ἀσεβεῖς καὶ μικρούς ἡγησάμενοι τοὺς τότε ταῦτ᾽ ἂν τολμήσοντας συμ βουλεύειν, μετ' εὐφημίας καὶ κρότων, ὥσπερ δικαιον, ἐπανήκοντα τὸν βασιλέα δεχοίμεθα, πότερον καὶ τοὺς συμμάχους συνεισελθεῖν αὐτῷ συγχωρήσομεν· ἢ πρὸς μὲν ἐκεῖνον φιλανθρωπευσόμεθα, ἐκείνων δὲ τὸ πεδίον ἔσται, καὶ ἡ ταλαιπωρία, και στήσομεν τοὺς εἴρξοντας αὐτοὺς τῶν πυλῶν; Εἰ μὲν γὰρ πρὶν ἐλθεῖν ὁμονοοῦντας, ἐνταῦθα ἀφικομένους αὐτοὺς διαιρήσομεν· καὶ ὁ μὲν ἐν τοῖς εξωθόσιν ὡς ἡμέτερος ἔσται, τοὺς δ' ὡς ἐχθροὺς ὑποψόμεθα, καὶ μήτε στέγης, μήτε τῶν ἐκ τῆς ἀγορᾶς αὐτοῖς μεταδώσομεν· οὐκ οἶδα τίνων του αὐτῆς ἀρξάντων ἀπανθρωπίας, ἐκείνους ἡμᾶς ζηλούν δόξομεν.. "Επειτ' οὐδ᾽ ὁ βασιλεὺς, ἣν ἐφυλάξαντ᾽ ἂν πάντες εὐγνωμοσύνην, ταύτην ἑαυτῷ προσήκειν ἡγήσεται· καὶ οὓς θαυμασταῖς ἐλπίσιν Μπάρας δεῦρ' ήγαγε, τούτους «ἐξαίφνης ἀπολιπεῖν μονονουχι πᾶσι κηρύξοντας, ὡς τὰ τοῦ βασιλέως οὐδὲν ἄρ᾽ ἦν, πλὴν ἀπάτη. πισχίmum illud se divinissimum esset, jureque Palermo imperium teneret, nostri postmodum causa ne Barbaros qu dem renuit obsecrare; nam hac ipsa re, nihil quidquam molestius accidat, viro Lam multis solito imperare: quomodo itaque non ipsam Barbarorum fumus superaturi crudelitatem, eiquidem meliora ille de illis speravit, quam ipsi tune simus exhibituri. Putavit quidem sic illos amicos fore, ut et belli societatem inirent; nos vero iis que designabimus, grave quoddam odium proditari sumus. Sin vero impios ac sceleratos ens arbitrari, qui tunc ejusmodi aliquid fuerint ausi consulere, laudibus ac plausu, uti plane merito decet, revertentem imperatorem sumus suscepturi nonne et socios, una cum eo ingredi urbem permittens; an potius humanitate in eam usi, canρum illis ac miseriam relinquemus, preficiemusque qui portas ad eos arcendos custodiant? Quod si concordes illos priusquam ingrediantur, ubi jane venerint, discernamus, ac ipse quidem veiut noster ac domesticus, consuetos habeat honores; illes autem ceu hostes, suspectos habeamus, eosque neque tecto, neque foro donandos arbitremur, haud plane novi, quid illos in nobis laudaturos putemus, qui ab immanitate ejusmodi ordiamur. Praeterea ne ipse quidem imperator, quam omnes servaverint benevolentiam, sibi congruam putabit; utque eos quos magnificis sollicitationibus in spem erigens, hue duxerit, statim derelinquat, vix non ubique gentium prædicaturos, imperatoris omnem negotiationem, fraudis larvam fuisse. Καὶ μὴν οὐδ᾽ ὧν εἶνεκ' αναισχυντήσομεν εὕροι τις ἄν. Εἰ μὲν γὰρ τοῦ πολέμου, καὶ πάντων τῶν εἶνεκ' αὐτοὺς δεῦρ' ἡγάγομεν ἐξειργασμένων ἡμῖν, τους συμμάχους ἠξιοῦμεν προπηλακίζειν, οὐκ ἂν τοσοῦτον εἶχε κίνδυνον ἢ ἀχαριστία· εἰ δὲ τῶν ὁμοίων ἐφεστώτων κακῶν, ἀνομοίως ἡμεῖς τοῖς φίλοις καλοῦντες καὶ δεχόμενοι προσφερόμεθα, οὐχ ὁρῶ τὰς ἐλπίδας τῆς τοιαύτης καινοτομίας. Οὐ γὰρ ἵνα μόνον δεινοί τινες κακουργεῖν καὶ φενακίζειν δοκῶμεν, περιεργαζόμεθα ταῦτα; "Ανευ δὲ τούτων, τί ποτ' αὐτοὺς ἐξαπατηθέντας καὶ γέλωτα πᾶσιν ἔφλοντας, οἴεσθε δράσειν; Καθεδεῖσθαι, καὶ παρ' ἑαυτοῖς ἕξειν τὰ χεῖρε, καὶ δεήσεσθαι συγγνώμην αὐτοῖς ἔχειν, ὧν ἐξηπάτηνται; Οὐχ οὕτω φιλοσοφεῖν ἐγνώκασι, καὶ θυμοῦ κρατεῖν. Λοιπὸν τοίνυν ἐκείνους μὲν τῶν τε τειχῶν πειρᾶσθαι, καὶ μηχα-D νήματα τούτοις προσάγειν, ἡμᾶς δὲ ἀντέχεσθαι τῶν ἐκ τῆς πολιορκίας κακών. "Ανευ γὰρ τούτων πρὸς οὐδὲν ἕτερον ἀρκεῖν μοι δοκεῖτε. Εἰ δὲ τοῦ θ ἡμῖν φορητόν, τί τοῖς πανταχοῦ δυναμένοις πρέσβεις ὑπὲρ συμμαχίας πέμποντες ἐνοχλεῖτε, ἐξὸν κατακλεισθέντας ὑπὸ τῶν βαρβάρων πολιορκεῖσθαι; Οὐ γὰρ ἔγωγε ὁρῶ τίνων ἡμᾶς ἀπαλλάξουσιν ἐλθόντες οἱ σύμμαχοι, ὀπόθ᾽ ἑκόντες αἱρεῖσθε τὰ χείριστα. Οὕτως οὐκ ἔστιν εὑρεῖν ὑπὲρ ὅτου τοὺς μετὰ βασιλέως ἥξοντας οὐ προσδέξεσθε. Εἰ δ' ἀνθρώπινα και δίκαια λογισάμενοι, στεφανοῦν μὲν εἵνεκα τῶν ὑπὲρ ἡμῶν πεπονημένων τὸν βασιλέα βουλήσεσθε, PATROL. GR. CLIV. Sane ne quorum quidem gratia proterviamus, facile quis inveniat. Nam ut bello quidem, ac quorum causa socios adduximus, confectis, cis vellemus illudere, hand tantum ingrati illa animi labes periculum haberet. Sin autem iisdem instantibus malis, alia aliaque ratione vocandis ac susci piendis amicis habemus, non video quid ex novilas spei habeat. Numn enim solumn ut subtiles quidam consuendis fraudibus ac daudo verba videamur, sic ista anxio agimus? Preterea, quid deceptos illos, omniumque factos fabulam, praestituros putatis? Fors sessures, ac apud se cohibituros mianus, veniamque pro fraude ipsis facta rogaturos? Verum haud illi ita philosophiari novarunt, ac ire dominari. Superest ergo ut illi quidem muros tentent, atque eis admoveant machinas, nos vero obsessæ urbis feramus incommoda. Insuper enim, nihil vos aliud posse existimo. Quod si ea vobis res ferenda videtur, ut quid ubique potentibus destinantes legatos qui in belli societatem indu cant, negotium facilis, cum liceat urbis moenibus conclusos Barbarorum obsidione premi? Haud enim sane video, quo nos malo venientes socii liberare habeant, cum sponte pessima proptetis. Atque adeo nihil causa erit cur venturos cum iperatore non suscipiatis. Sin aulem quæ humana sunt ac juris cogitantes, imperatorem quidem ob susceptos nostri causa labores coronandum puta32

DEMETRIL CYDONIL bitis, portasque, cum eo venientibus sociis ape- ἀνοίξετε δὲ τοῖ, μετ' ἐκείνου συμμάχοις τὰς πύλες rietis, quid vetat ut ne pro istis eadem decernalis? τί κωλύει ταῦτα καὶ περὶ τούτων ψηφίζεσθαι; 10 Nec enim opera pretium, ut Romanorum quidem γὰρ δήπου τὴν μὲν τῶν Ῥωμαίων ημερότητα φυτ lenitatem caveatis; Paconum autem crudelitatem λάττεσθαι δεῖ, τὴν δὲ Παιόνων ὠμότητα μηδὲ υπου he suspectam quidem habentis: utque eos qui πτεύειν· καὶ τοὺς μὲν ὑπὲρ δόξης προϊεμένους ἐπι gloriae studio sua profundunt, nostra concupituros θυμήσει νομίσαι τῶν ἡμετέρων, τοὺς δ' ἐξ ὧν arbitremini; cos autem qui latrociniis ac furto λῃστεύουσι καὶ κλέπτουσιν ἀπὸ τούτων διάγοντας, vivunt, a sua repente cessaturos arte. Quod sί τούτους ἐξαίφνης ἀποσχέσθαι της τέχνης. si mille istis commisceri formidabile, qui rom per- χιλίοις τούτοις ἀναμίγνυσθαι φοβερόν, πῶς οὐ τα spicue malum majus in viginti millibus? Curque νερώτερον τὸ κακὸν ἐν τοῖς δισμυρίοις; Καὶ ὅτε eos qui ultro veniunt, haud tuta homines fidei τοὺς ἑκόντας ἐλθόντας ἀπίστους εἶναι κυροῦμεν, τί asseramus, quanta in illis securitas quos per legatos χρή θαῤῥεῖν περὶ τῶν μετὰ πρεσβείας κληθέντων; ascivimus? & δὲ Verum ipsa quoque horum cogitatio ridicula. Sit vero sapientum, ac talis urbis, quanta hæc nostra civium, ut eos qui ista dicunt, ellebore indigere putent; utque ejusmodi consiliis, si quis noster hostis sit, magis obsecuturum optent; ipsos vero, cogitationes quæ deceant, assumentes, non quicscere; nec temere contradicentibus dare licentiam, qui nescio quorum benevolentiam inani illa garrulitate capient: quin vel ipsum deliberationis tempus jactura deputantes, hosce suscipere, ceu viros a longo jam tempore, a parentibus, aliis, aliaque ratione maxime necessariis absentes, proque eorum animi alacritate, providentiae gratias agere, ei palain horum adventum acceptum referentes; non propter quaedam levia, quaque forsan contingant, forte non contingent, ipsius quoque Libertatis jacturam facere; ut ne quidquam aliud dicam, corum quae universis timentur velut in procincta, atque adeo illis ipsis qui his indignantur. Cogitate cuim quo fortune redacti simus; quidve possimus sperare, ut istos dimiserimus. Quorum olim imperii fines, ipsi erant qui orbis, nunc sedemus felicitatem reputantes, ut quis sinat servire. Urbs vero longe universarum sub coelo beatissima, quamque omnes, gratiarum ac recreandi causa, munificique omnis ornatus, adibant, nunc incolis facta est carcer. Undequaque habet clausas portas, nec ullus jam tuto in portibus stationem habet: quique appellant malos foris rumores afferentes, longe pejora intus experiuntur. Cæterum nobis, intra quidem muros, clamor, egestas, paupertas, Leryniae; extra vero spectantibus e turribus Bar- ἀπὸ τῶν πύργων ὁρῶσι βαρβάρων στρατεύματα, καὶ Ἀλλὰ ταῦτα μὲν καὶ μόνον λογίζεσθαι γέλως στον φρονούντων δ' ἂν εἴη, καὶ τοιαύτην οἷαν ἡμεῖς πόλιν οἰκούντων, τοὺς μὲν ταῦτα λέγοντας Ελλεβόρου δεί σθαι νομίζειν· καὶ ταῖς συμβουλαῖς ταύταις, εἴ τις ἐχθρὸς ἡμῖν εἴη, μάλλον εύχεσθαι πείθεσθαι· αὐτούς δε, τῶν προσηκόντων λογισμῶν ἁψαμένους, μὴ στην ναι, μηδὲ τοῖς ἀντιλέγουσιν εἰκῇ φλυαρεῖν ἐπιτρέπειν, οὐκ οἶδ᾽ ὧντινων εὔνοιαν τῇ κενολογία ταύτῃ ποριζον μένοις· ἀλλὰ καὶ αὐτὸν τὸν μέχρι τῆς συμβουλής χρόνον ζημίαν λογισαμένους, δέχεσθαι τούτους ὡσε περ τῶν γονέων ἢ τῶν υἱέων, ἢ τῶν ἄλλως οἰκειοτά των, τὸν πολὺν χρόνον ἀποδημούντας, καὶ τῆς αὐτῶν προθυμίας χάριτας ὁμολογεῖν τῇ προνοίᾳ, ἐκείνῃ σαφῶς ἀνατιθέντας τὴν αὐτῶν παρουσίαν· καὶ μὴ μικρῶν τινων εἵνεκα ἴσω; μὲν συμβησομένων, ἴσως δε μή, ζημιωθῆναι καὶ τὴν ἐλευθερίαν ἵνα μηδὲν άλλο λέγω τῶν νῦν ὑπὸ πάντων, καὶ αὐτῶν δὲ τῶν τούτοις ἀχθομένων, προσδοκωμένων. Λογίσασθε γὰρ οὗ μὲν νῦν τύχης ἑσμέν· τί δ' ἔστιν ελπίζειν, ἐὰν τούτους προώμεθα. Οἷς μὲν πέρατα τῆς ἀρχῆς ἃ καὶ τῆς οἰκουμένης ὑπῆρχεν ἡμῖν, νῦν καθήμεθα, εἴ τις ἐᾳ δουλεύειν εὐδαιμονίαν ἡγούμενοι. Ἡ δὲ τῶν ὑπὸ τὸν οὐρανὸν πόλεων εὐδαιμονεστάτη, καὶ ἐπ' ἐν πάντες χαρίτων ἕνεκα καὶ τέρψεως καὶ τῆς διά πάντ των αδρότητος ήλαυνον, εἰρκτὴ νῦν τοῖς οἰκήτερα γέγονε. Κέκλεινται μὲν γὰρ αὐτῇ πανταχόθεν αἱ πόν λαι· οὐδεὶς δὲ κινδύνων χωρὶς ἐπιχωριάζει τοῦ λοι ποῦ τοῖς λιμέσι· καὶ οἱ καταίροντες, πονηρὰς ἔξω θεν κομίσαντες φήμας, χειρόνων παρὰ πολὺ τῶν Ενδον πειρῶνται. Ἡμῖν δὲ τὰ μὲν εἴσω τειχῶν βοή, καὶ πτωχεία, καὶ πενία, καὶ δάκρυα· τὰ δ' ἔξω τοῖς barorum exercitus: vastatio agrorum, in aggeribus cedes, ignisque ferox, domos, templa, pulchra quæque aedificia publica, ac prorsus omnia invadens. Quin et blasphemie in Deum, atque (quod quis non horreat?) crucis contumelia, ac fidei irri. sio, sacrarumque imaginum probri causa circumductiones, nec non minæ terribiles, quas ne eve niaut, ne ipse quidem Christus, quem adoramus, possit impedire. Sed et fames universa tenet, cum nec terra reliqua sit, quam colamus, nec latrones liberum permittant mercatoribus alveum: et ut possint frumenta ad velers: quo fit, ut et locantibus operas ars inutilis videatur, non habentibus ut inde paciscantur; mi- γῆ κειρομένη, καὶ πρὸς ταῖς τάφροις τῶν ἡμετέρων σφαγαί, καὶ πῦρ ἄγριον, οἰκίας, καὶ νεῶς καὶ δημο σίων οἰκοδομημάτων κάλλη, καὶ πάντα ἁπλῶς ἐπιόν, Δυσφημίαι δὲ κατὰ τοῦ Θεοῦ καὶ (δ τίς οὐκ ἂν φρέν ξειεν;) ὕβρις σταυροῦ, καὶ γέλως τῆς πίστεως, καὶ θείων εἰκόνων άτιμοι περιαγωγαί, καὶ ἀπειλαὶ φρικώδεις, καὶ τοῦ μὴ ταύτας ἐκθῆναι, μηδ' ἂν αὐτόν, ἂν προσκυνοῦμεν, Χριστὸν ἐπισχεῖν οἷόν τε εἶναι. Καὶ ὁ λιμὸς πάντα ἐλαύνων ἐπίκειται, μήτε γῆς υπολειπομένης ἣν γεωργήσομεν, μήτε τοῖς ἐμπόροις τῶν λῃστῶν ἀδεᾶ ποιούντων τὸν πόρον· ἐξ ὧν τοῖς μὲν εργολαβοῦσιν ἄχρηστον ἡ τέχνη δοκεῖ, οὐκ ἔχουσι τὰ ἐξ αὐτῆς διαθέσθαι, στρατιώται; δὲ τὴν ὁρμήν επέσχε

ORATIO PRO SUBSIDIO LATINORUM. τὸ δέος· καὶ δεσπόται, δούλων αὐτοὺς ἀποδράντων. bitibus impetum timor retardavit; dominique, fugien αὐτοὶ τὴν ἐκείνων ἀντιλαμβάνουσι τύχην. Το δ' ὅλον σχῆμα τῆς πόλεως ὁρᾶται διὰ πάντων ἀμειφθὲν ὥσ περ ἐν πένθει· πάντες δὲ τὴν τῶν κακῶν σύνοδον ἐκπλαγέντες, ἀπώκνησαν. Καὶ δ τοὺς νοῦν ἔχοντας κατασείει, ὅτι καὶ τῶν πολιτευομένων πολλοὶ οὕτω χειροήθεις τὰς γνώμας γεγόνασιν, ὡς ἔχειν τι καὶ καλὸν λέγειν, τὴν ὑπὸ τοῖς βαρβάροις τούτοις δουλείαν, καὶ τοὺς Ρωμαίους βαρύτερα επιτάττειν. Ὥστε καὶ φανερῶς ἐπ' ἐκείνους ἀποδημοῦσι, καὶ ῥητούς τινας ἐκείνοις σύνεισι χρόνους· καὶ πρόβατα, καὶ βοῦς, καὶ ἵππους, καὶ ἀργύρια, μισθοὺς ἔχουσι τῆς ἡμῶν προδοσίας· καὶ συμπίνοντες ἐκείνοις, τὴν ἡμετέραν ἀπώλειαν ᾄδουσι· καὶ τὴν τοῦ δεῖνος οἰκίαν, ἢ τὴν τῆς γυναικὸς ὥραν, ἢ τὴν παίδων ἐκείνοις προπίνουσιν· εὔχονται δὲ παρὰ σφίσιν ἰδεῖν ὑπὸ πάντων προσκυ. 5 νουμένους· ταῦτ᾽ εἰπόντες καὶ πράξαντες ἐπανῆκον, Ενδεικνύμενος τοῖς πολίταις ὡς εἰ μὴ σιγήσουσι, πρὸς τοὺς δεσπότας αὐτῶν κατεροῦσι, τοὺς ἀλαστος ρας ἐκείνους οὐκ ὀκνοῦντες τοῦτο καλεῖν. Οἱ δὲ φρίττουσι, καὶ συνεύχονται γῆρας τοῖς δικαίως ἂν ἀπαχθεῖσι μνησθῆναι τι καὶ αὐτῶν ἐπὶ τῶν πότων δεόμενοι· καὶ τοσαύτην παρρησίαν οἱ παρ' ἐκείνοις μισθαρνοῦντες προσειληφότες οὐκ ὀκνοῦσιν ὑπὲρ ἐκείνων ἀναίδην δημηγοροῦντες, καὶ πάντα ποιοῦν τες, ἐξ ὧν αὐτοῖς χαριοῦνται· ὅπερ ἐστὶ προδοῦναι τὴν πόλιν, καὶ κυρίους ἐκείνους σαφῶς πάντων ποιῆσαι· ὥστ᾽ εἰσὶν ἤδη οι μετὰ σπονδῶν γοῦν ἀλῶναι τὴν πόλιν εὐχόμενοι δεδοικότες μὴ φθάσωσιν ὑπὸ τῶν μικρῶν τούτων προδεδομένοι. Οὕτως εἰς ἀπορόν τινα τύχην τὰ κοινὰ συνηλάθη, καὶ οὕτω τὸ μετ' ἐλευθερίας ζῆν τοῦ λοιποῦ ἔν τι τῶν ἀδυνάτων δοκεῖ· εἰς ὅπερ ὑμᾶς τὸ τὰ μὲν καθημέραν ἐλαττώματα διορθοῦσθαι νομίζειν περίεργον, τὸ δὲ μετὰ ραστώνης παρελθεῖν τὴν ἡμέραν ἀνδράσι προσῆκον λογίζεσθαι· καὶ τοὺς μὲν ἃ δεῖ παραινοῦν τας λήρους καλεῖν, τοῖς δὲ ταῖς ἡμῶν ἡδοναῖς συναγωνιζομένους ἆθλα θαυμαστὰ προτιθέναι προήγαγε. Καὶ πρός γε ἔτι τὸ τοὺς μὲν φανερῶς πολεμοῦντας ἀνέχεσθαι, καὶ πιστεύειν ἐξαπατῶσι, τοὺς δὲ μεθ' ἡμῶν τάττεσθαι καὶ συμμαχεῖν ἐπαγγελλομένους ὑποπτεύειν· καὶ ζητεῖν προφάσεις ὅθεν λύσομεν τὰς φιλίας. 'Αλλ' ἐὰν τῶν πρότερον καταγνόντες, τοῖς νῦν παρὰ Θεοῦ δεδομένοις χρησώμεθα, καὶ τοὺς ἀνθελω κοῦντας τούτους ἀποσεισάμενοι, καὶ γραυσὶ ταῦτα μυθολογήσαντας ἀποπέμψαντες, τὸν ἔσχατον τοῦτον ὑπὲρ τῆς κοινῆς σωτηρίας ἀγῶνα ἀγωνίσασθαι βουληθῆτε, οἶμαι, καὶ σὺν Θεῷ τοῦτ᾽ εἰρήσθω, οὐ τὰ οἴκοι μόνον, ἀλλὰ καὶ τὰ πορρωτάτω καλώς έξειν ἡμῖν· καὶ μὴ τῇ πατρίδι μόνον ἀνασώσειν τὸ πάντων ἀντιῤῥοπον τὴν ἐλευθερίαν, ἀλλὰ καὶ πλειόνων ἄρξειν ἢ πρότερον· καὶ πάντας τοὺς πρὶν ὑφ᾽ ἡμᾶς ἐφ' ἡμᾶς ἐπανήξειν, καὶ πάντας ὑπὸ τοὺς ἡμετέρους ἔπεσθαι νόμους, καὶ πανταχοῦ τοῖς βαρβάροις ἀναθαῤῥήσοντας ἐπιθήσεσθαι. Νῦν μὲν γὰρ ἡμᾶς ὁρῶν· τες κατεπτηχότας, εἰκότως συστέλλονται καὶ αὐτοὶ, καὶ τῆς δουλείας ἀνέχονται, ὁρῶντες τους δεσπότας ἀνακεχωρηκότας τῶν πραγμάτων· ἂν δ' ἐρῶσιν ἀνα πιβλέπειν τολμήσαντας, καὶ αὐτοὶ συνοίσουσι τὰ libus servis,eorum ipsi vicissim subeunt sortem Universa civitatis species omni parte velut in luctu commutata cernitur: cunctique maloruin coitione tanta stupefacti, animos desponderunt. Quin hoc quoque sapientum mentem quatit, quod multi cives adeo servili animo facti sint, ut quid boni, illi Barbarorum servituti inesse dicant,ac Romanos graviora jubere. Quamobrem etiam propalam ad illos proliciscuntur, apudque illos certis quibusdam tempo ribus versantur, ovesque, et boves, et equos, ac pecunias, nostræ mercedem proditionis accipiunt, eisque compotantes nostram carunt perditionem; ac hujus domum, uxoris illius speciem, aut etiam pignorun, iis propinant: apud se autem in votis habent, ut ab universis adorari homines videant, iisque dictis ac factis reverti praesumpserunt, significantes civibus, nisi taceant, dicturos se suis dominis, ac apud eos gravius accusaturos, non verentes malos illos dæmones ac pestes sic appellare. li vero horrore tenentur, longosque precan tur annos iis, qui merito agi debuissent: rogantes ut inter pocula eorum aliquid meminisse velint: tantamque libertatem sic apud illos merentes assumpserunt, ut nec pro illis impudentia orare vereantur, omniaque facere, ex quibus illis obse quantur; quod est urbem prodere, ac palam uni versorum dominos facere: ut nec jam desint qui optent sub pactis capi civitatem, timentes ne scelestis istis traditoribus contingat occupari. Sic publica res in extremas quasdam angusilas redacta est, sicque deinceps liberos vivere impossibilibus accensendum videtur; in quas nos angustias conjecit, tum quod accidentia mala damnaque neglexerimus ceu rem superfluam emendare ac instaurare; tum quod diem olio transigere ne ignavia, viros decere putaremus; ac monentes quidem quae opera pretium essent, haberemus studios; iis autem qui voluptatibus adblandirentur nostris, præclara quaedam praemia proposita vellemus. Ad haec autem, quod manifestos hostes susti neremus, ac decipientibus haberemus fidem; eos autem qui nobis accedentes, belli se socios fore pollicebantur, habuerimus suspectos, ea causantes, quibus amicitias dissolveremus. Verum ut priorem ponitudine ducti, oblatis nunc Dei providentia voluerimus uti, iisque repulsis qui secus tradunt, ac ad anus, quibus eas fabulas marrent, amandatis, supremum hoc pro salute communi desudare cer tamen, fore spero, quod sit dietum Deo suspice, ut nedum domesticae res bene nobis habiture sint, verum etiam quam longissime positae; atque non solum patria sarlan tectius servemus, universis comparabilem ac limabilem magis libertatem, sed etiam pluribus imperemus, omnesque pridem πobis suljecti ad nos reverfantur, nostrisque anim versi legibus subjiciantur; ac demuro ut omni loco fiducia pleni, hostes invadamus. Modo quidem cum nos attonitos videant, merito et ipsi contrahuntur,

DEMETRII CYDONIT nc servire sustinent, videntes dominos recessisse ἑαυτῶν. Οὐ μικρὸν δὲ εἰ τοῖς βαρβάροις ἔξωθεν βλα a rebus. Sin autem contra ausos respicere vide. πτομένοις, καὶ τὰ παρὰ τῶν οἰκείων τούτοις οὐκ rint, etiam ipsi conferent, quae sunt ipsorum. Hand ηρεμήσει. vero id modicum ut Barbaris externa læsis impressione, nec quæ a suis habent quieta constiterint. ᾿Αλλὰ μὴν εἴ τι δεῖ ταῖς φήμαις καὶ τοῖς κοινῇ λε γομένοις οὐκ ἀπιστεῖν, ἢν τι λόγιον ἐκ τοῦ πελάγους καὶ τῶν ᾿Αλπεων ἥξειν τοὺς τῇ πόλει καὶ ἡμῖν ἀμυ· νοῦντας· καὶ τούτους πάντες εἶδον τὴν μὲν τῶν βαρβάρων ύβριν στορέσειν, ἀναγκάσειν δ' αὐτοὺς ὕστερον δουλεύειν, ὧν πρότερον ἦρχον· καὶ οὕτως ἐν ταῖς τῶν βαρβάρων ψυχαῖς ήκμαζεν ἀεὶ τοῦτο τὸ δέος, ὥσθ' ὁπότε συνελθόντες βουλεύοιντο, τοῦτο νικῶν, μὴ δεῖν πέρα τοῦ μετρίου τῇ πρὸς ἡμᾶς κα Enimvero ut rumoribus, ac iis quæ communi ferantur fama, aliquid ad fidem dandum sit, erat oraculum quoddam, venturos a mari ac Alpibus, qui urbem ac nos ulturi essent, foreque ut eos omines videremus, Barbarorum vi prostrata atque injuria, posimodum illis servire cogentes, quibus prius imperavissent: adeoque Barbari metum hunc semper animis vigentem habent, ut abicunque ad deliberandum convenerint, hoc obtineat, haud in nos immoderatius esse iniqua vexatione abuten. χρῆσθαι πλεονεξία· ἀλλὰ κατὰ μικρὸν ἡμᾶς ἀναλοῦν, dum, sed paulatim esse consumendos, nec in dem sperationem cogendos, ne omnino illa persuasi, ad eos confugiamus, qui modo sponte adsunt, tanquam eo eventu nihil illis expeditio ac contentio conducibile habeant. Fauste itaque omen suscipiamus, cui et hostes suffragio accedant; nec eorum vota rata faciamus. Quippe absonum merito videatur, ut cum ili timeant, exque metu, domi viros manere preecntur, eosdem ipsi venientes prohim beamus, sicus hostiuum cupiditati cooperari videamur. μηδ' ἀπόγνωσιν ἡμῖν ἐμποιεῖν, ὥστε μὴ παντελώς ἀπογνόντας, ἐπὶ τούτους καταφεύγειν, οἳ νῦν αὐτόν ματοι πάρεισιν, ὡς τότ' αὐτοῖς ἀντεπεξιέναι καὶ φι λονεικεῖν οὐ συνοίσον. Δεχώμεθα δὲ τὸν οἰωνὸν ἀγαθῆ τύχῃ, ᾧ καὶ τὰ παρὰ τῶν ἐχθρῶν συμψηφίζεται· καὶ μὴ κυρίας τὰς εὐχὰς τοῖς βαρβάροις ποιώμεν. "Απο που γὰρ ἐκείνων ταῦτα πεφοβημένων, καὶ διὰ τοῦτο εὐχομένων οἴκοι μένειν τοὺς ἄνδρας, ἡμᾶς κωλύειν αὐτοὺς ἤκοντας· καὶ οὕτω τοῖς πολεμίοις συγκατερ γάζεσθαι δοκεῖν τὴν ἐπιθυμίαν. MONITUM IN ORATIONEM SEQUENTEM (Corners. ibid.) Multa Laonicus de Callipoli, quam lib. Αν πόλιν εὐδαίμονα vocat. Tenuerant tempus aliquod Catalani, Turca in Europam transmittentes, fere in ea, urbium primam suæ ditionis fecerant, eaque potiti immensis deinceps cladibus Græcorum rempublicam affecerant: quorum jam sub Bajazete reliquiæ delete essent, ac capta Constantinopolis, nisi Temeres Scytha eumdem delevisset ae tantillum sub Machmete ejus filio respirare sivisset. Eo exstincto ac Amurate ineunte imperium, ei Græci Mustapham objecers, cum quo etiam ceperunt Callipolim eidem facientem deditionem idque unum fere Græci pramii loco videbantur a Mustapha exigere, ut corum Callipolis ditionis fleret; quod tamen Turcae eam incolentes ægerrime ferebant; ac nec acquievisse Mustapha volenti tradere, tradit Laonicus; præsens tamen deliberatio, pleno jure subjectam Græcis civitatem videtur significare; nec eo modo caplam quo ponit Laonicus, sed a Latinis ac comite, qui subsidio venissent Græcis, sola in eos pietate ac misericordia moti, quod Christianos homines sic a Barbaris ac impiis audissent male haberi; nuo ille auctoris centres sit Smyrna princeps, quem Laonicus Græcorum copiis socium accessisse tradit, tuende parti Mustapha ac capiendae Callipoli? Ut ut habeat, habes, Christianopolitice lector, quo Turcarum agnoscas solertiam, et ut ita rebus auxerint, quæsitis ac suo adjectis dominio commodis urbibus, quantuinque una urbs aliqua afferat rebus momenti. Vide apud Leunclavium deploratam Græcorum dva σθησίαν, capta a Turcis primum ea urbe, seu leve damnum illatum esset; subindeque regnorum inte Erorum per nostros amissionen, ludente Cypro, ac aliis, fabulam: tuque idipsum Christiana vere pictate ac sensu, modo in Creta deplora: nec ejus putes montibus sistendam Hammam, ut ne reliquun orbem Christianum, nisi expergiscimur ac sentire incipimus, vel Deo ulciscente dura viscera, papascal.