ORATIO DE NON REDDENDA CALLIPOLI: ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΣ ΕΤΕΡΟΣ ΠΕΡΙ ΚΑΛΛΙΠΟΛΕΩΣ ΑΙΤΗΣΑΝΤΟΣ ΤΟΥ ΜΟΥΡΑΤΟΥ EJUSDEM ORATIO ALIA DELIBERATIVA DE NON REDDENDA CALLIPOLI PETENTE AMURATE. Εδεἰ μὲν, ὦ ἄνδρες, μὴ περὶ τοιούτων ἡμᾶς ἥκειν βουλευσομένους, ἐξ ὧν ὁποτέρου συμβάντος, αἰσχύνην καὶ κίνδυνον ἀνάγκη τῇ πόλει προσγίνεσθαι, ἀλλὰ περὶ τῶν ἐνδοξοτέρων τε καὶ βελτιόνων ἡμῖν εἶναι τὸν λόγον· ἄλλως τε καὶ τῆς πόλεως ἡμῖν ἐν ταῖς κοιναῖς πράξεσιν, οὐδὲν πώποτε μὴ φιλοτιμίας καὶ δόξης ἐχόμενον, ἀνασχομένης ἐνδεί κνυσθαι. Ἐπεὶ δὲ τὸ μὲν εὐτυχεῖν καὶ μεγάλα πράτα τειν ἡμᾶς ὑπολέλοιπεν ἤδη, πεπράγαμεν δὲ οὕτω κακῶς, ὥστε τοῖς παρ' ἡμῖν ρήτορσιν ἔργον εἶναι τῶν προτιθεμένων ἀεὶ κακῶν τὸ κουφότερον ἐξενρίσκειν· τί λοιπὸν ἢ Θεῷ μὲν εὔχεσθαι περὶ ἡμῶν μετριώτερόν τι βουλεύσασθαι, αὐτοὺς δὲ λελογι— σμένως τῇ παρούσῃ τύχῃ χρωμένους, πειρᾶσθαι σώζειν αὐτοὺς ἕως ἔξεστι, καὶ μὴ ὥσπερ ἀπογνόντας, τὴν τῶν προγόνων ἀρετήν τε καὶ δόξαν προ δοῦναι παντάπασιν, ἀλλ᾽ ἐκ τῶν δυνατῶν εἰς ἐκεῖνα φαίνεσθαι τὰ παραδείγματα καὶ νῦν ἀποβλέποντας τ Ἡ μὲν οὖν βουλὴ καὶ ἡ καθημέραν γινομένη πρὸς ἀλλήλους ἐν ταῖς ἐκκλησίαις ἀντιλογία περὶ τῶν ἐν Χερρονήσῳ πραγμάτων ἐστὶ καὶ τῆς Καλλιπόλεως; ἣν ὁ Μουράτης παρ' ἡμῶν ὑπὲρ τῆς εἰρήνης αἰτεῖ. Καὶ τό γε πλείστον τῆς πόλεως, καὶ τῶν συμβουλεύειν ειωθότων, φασὶ δεῖν ἤδη διδόναι, καὶ μὴ μέλλειν ὡς καὶ τῆς ἀναβολῆς φανερὸν κίνδυνον ἐχούσης τῇ πόλει. Εγώ δ' ἐσχάτης ἀτυχίας νομίζων οὐχ ὅτι τῶν πολεμίων προσληψόμεθα, ἀλλ' ὅτι τοῦ τους προησόμεθα τῶν ἡμετέρων βουλεύεσθαι, ἐπὶ τούτῳ μάλιστ᾽ ἂν φαίην ἀγανακτεῖν, ὅτι τοὺς πλείστους τῶν ἐναντίων λόγων οὐδ᾽ ἀνεχομένους ὁρῶ ἀλλ' οὕτως ὅλους τῆς δουλείας καὶ τοῦ τῷ βαρβάρῳ χαρίζεσθαι γεγονότας, ὥστ᾽ ἐκείνου πρὸς τὸ λαβεῖν τούτους ἑτοιμοτέρους εἶναι πρὸς τὸ διδόναι. Τί γὰρ ἄν τις εἴποι πρὸς τὴν ἄλογον αὐτῶν ὁρμὴν ἀποβλέπων, καὶ τὸ πολεμίους και προδότας τῶν κοινῶν κα φῶς ἀποφαίνεσθαι τοὺς ἐπισχεῖν καὶ βουλεύσασθαί Τι περὶ τούτου βέλτιον ἀξιοῦντας; Οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ Par quidem, anditores, erat, ne de iis delibera turi in consilium cogeremur, ex quibus, utrumvis accidat, probrum urbi ac periculum accedat, necesse sit; sed ut pro iis quæ majorem habent gloriam ac sunt potiora, nobis esset orandum; cτη alioqui etiam nos:ra civitas, nihil auquam in communibus actionibus, non magnificum ac gloriam habens, ostendere sustinuerit. Quia vero nos jam felicitas, et ut magna designemus, defecit, adenque male actum est nobiscum, ut unum id nostris jam oratoribus incumbat, ut in malis propositis, quod sit levius inveniant, quid superest, quam ut Deum preeemur mitiora de nobis decernere; nosque ipsi, praesenti fortuna e ratione ac prudentia. utentes, nostre ipsorum saluti, quamdiu licet, studeamus consulere, non velut desperatione acti, majorum virtutem ac gloriam omnino prodere: sed pro virili, in illa videri exempla respicere. Quod ltaque agitatur consilium, ac invicem quotidiana illa nobiscum publicis conventibus contradictio, in Chersonesi rebus versatur,ac urbis Callipolis, quam Murates a nobis pro pace petit. Ac vero maxima civitatis pars, eorumque qui sunt a consiliis, in eo conspirat, ut dandam dicant, atque id sine mora. quæ ipsa apertum civitatis periculum habeat. Αt ego, extremæ rem infelicitatis arbitrans, ut non in eo nostra deliberatio sit, ut hostium res nobis vindicemus, sed ut nostras ipsi dimittamus, loc maxime indignandum dixerim, quod plerosque mequidem sustinentes audire contrarios sermones aspiciam; sed ita totos deditus servituti, atque ut Barbaro placgant, ut minori ille aviditate accipiat, quam isti desiderio tribuant. Quid enim quis dicat, ad eorum alienum a ratione impetum respi ciens; utque hostes, ac rerum palam communium proditores pronuntient, et quis obuiti velit, ac quid melius pro uegotio consulere? Quanquam tamen

Grande adeo periculum pro concione de adversa. τοσοῦτον ἐχούσης τοῖς λέγουσι κίνδυνον τῆς περὶ τῶν riis dicturo immineat, haud enimvero e ratione sit, ut cum caperim aliqua, a consulendo quod sit e re communi, abstineam. quum porro fuerit, ut et ipsi non moleste feratis, si quorum rationes vestris minus consentire senseritis. Non enim urbes de rebus extra omnem controversiam positis dispicere solent ad deliberare; sed de obscuris, ac ejus generis, ut de illis quis contraria dicens, haud stultus videatur. Quia ergo modo quoque prudenti ratione, communis conventus ac consilii copiam fecistis, alienum sit a ratione indignari, οι quis adversam opinionem insinuaverit; cum presertim penes vos sit ac vestri arbitrii, ut vel probantes sententiam, ea u'amini, vel adversariis victoribus, quæ visa fuerint sequamini. Primum qui dem hoc cogitandum, Callipolim esse, qua boni isti, nc urbis se curam professi agere, hostibus cedendum admoneant, quam semper rerum nostrarum pretiosissimam duximus, ac momentum maximum habentem ad Barbarorum bellum. & Sed et in conventibus publicis, ac consiliis, quando cuique quod libeat cum fiducia licet loqui, quod quidem spectat ad alia, plures quis invicem adversantes audierit, ac alios quidem hæc asserentes, allos vero negantes, neminem vero usque adeo contentiosum, ut rem aliquam Callipoli prehabendam putaverit: quin una hæc ubique obtinebat sententia, ut presidium retineremus, nullisque vel laboribus vel impensis parceremus, quo illud semper urbi servaretur incolume. Ut sic autem universi de præsidio sentirent, in causa fuit experientia, quodque ea magistra compertum esset, quantum semper rebus nostris illud momenti attulisset, Quod enim necdum omnino ceu fuetu quodam obruti universi fuerimus, ac Græci reliqui quotquot Europam habitant, cum, qui jam nobis Infesti Ingruunt, Asiam ducerent ac in castris ha. Derent, illud causa fuit. Quod nimirum illud, Helles ponti omnibus maniis opportunissimum, interque alveum ac fauces positum, unde solventes Barbarorum naves haudquaquam latere poterant, illic stationem habentibus triremibus nostris, ut libere cohiberent Iatrocinantes Barbaros, nostrisque ut urbes tuto habitarent, præstaret. Praeterea, nedum ex malis (με cavimus, sed et ex iis quorum eo atnisso fecimus periculum facimusque, clarius liqueat, nihil nobis csse, quo non prius quam illo cedere debeamus. Ubi enim quæ in Hellesponto ac Propontide facta quassatio, universa evertit, hoc quoque Barbaris oppidum tradidisset, cum Chersonesus tota illis addicta est, tum urbes Thraciae, ditioni adjecerunt; ac nec dum exacto anno, a upbis tributa exegerunt, terramque e monium regione positam araverunt. Quin et ut quis presentis probri, utque civitas pro sic ingloriis ac humilibus deliberare cogatur, Callipolim causam dixerit, ac quod ea amissa sit, neminem fore arbitror qui contradicat. Qui ergo non absurdum, ut iis quæ præsentia adeo profueεναντίων δημηγορίας, οὐκ εύλογον δὲ ᾖ τινῶν ἄρτ ξαντα τῆς ὑπὲρ τοῦ κοινοῦ συμφέροντος συμβουλής ἀποσχέσθαι, Δίκαιοι δ' ἂν εἴητε καὶ ὑμεῖς μὴ χαλε παίνειν, ἄν τινων λογισμοὺς τοῖς ἡμετέροις μὴ συμπ βαίνοντας αίσθησθε. Οὐ γὰρ περὶ ὧν οὐδεὶς ἀντιλέ γει, περὶ τούτων αἱ πόλεις ειώθασε σκοπεῖν καὶ βουλεύεσθαι· ἀλλὰ περὶ τῶν ἀδήλων, καὶ περὶ ὧν τις τἀναντία λέγων, οὐ δόξει ληρεῖν. Ἐπεὶ τοίνυν καὶ τοῖς παροῦσιν εὖ ποιοῦντες ἐκκλησίαν ἀποδε δώκατε καὶ βουλὴν, ἄλογον δυσχεραίνειν, εἴ τις καὶ τῆς ἐναντίας ἅπτοιτο δόξης· άλλως τε καὶ μετὰ τοὺς λόγους ἐφ' ἡμῖν ὄντος ἢ τὴν γνώμην ἐπαινέ σαντας χρήσασθαι ταύτῃ, ἢ, τῶν ἐναντίων κρατούν των, τοῖς δόξασιν ἔπεσθαι. Πρῶτον μὲν οὖν ἐκεῖνα ενθυμητέον, ὡς αὕτη γ' ἐστὶν ἡ Καλλίπολις, ἧς οἱ χρηστοὶ καὶ τῆς πόλεως φροντίζειν φάσκοντες οὗτοι τοῖς πολεμίοις παραινοῦσιν ἐκστῆναι, ἣν ἀεὶ πάντων τῶν ἡμετέρων κτημάτων ηγούμεθα τιμιώτερον, καὶ μεγίστην ἡμῖν συντέλειαν πρὸς τὸν τῶν βαρβά ρων πόλεμον παρασχέσθαι δυνάμενον. Ἀλλὰ κὰν ταῖς ἐκκλησίαις, κἂν ταῖς βουλαῖς, ὅτε πᾶσι μετά παρρησίας τὸ δοκοῦν ἔξεστι λέγειν, περί μὲν τῶν ἄλλων ήκουεν ἄν τις ἀλλήλοις πολλούς ἐναντιουμένους· καὶ τάδε μὲν ὑπ' ἄλλων τιθέμενα, ὑπ' ἄλλων δὲ ἀναιρούμενα φιλόνεικος δὲ οὕτως οὐδεὶς, ὥστ᾽ ἀξιοῦν ἄλλο τι τῆς Καλλιπόλεως προτι μαν· ἀλλὰ αὕτη δὴ μία γνώμη διὰ πάντων εκράτει, ἀντέχεσθαι τοῦ φρουρίου, καὶ πάνθ' ὑπομένειν καὶ πονοῦντας καὶ ἀναλίσκοντας ὥστε τῶν ἀεὶ τῇ πόλει τηρεῖσθαι. Του δ' οὕτω πάντας περὶ τοῦ φρουρίου φρονεῖν αἴτιον ἢ πεῖρα, καὶ τὸ παρ' αὐτῆς διδαχθής ναι, ὅσον ἀεὶ τοῖς ἡμετέροις συνήνεγκε πράγματα Τοῦ γὰρ μὴ παντάπασιν ὥσπερ ὑπό τινος κύματος κατακλυσθέντας μηκέτ' εἶναι πάντας ἡμᾶς καὶ τοὺς λοιποὺς Ἕλληνας ὅσοι τὴν Εὐρώπην οἰκοῦσιν, ὅτε τὴν ᾿Ασίαν ἦγον καὶ ἔφερον οἱ νῦν ἡμῖν ἐπικείμεν νοι, τοῦτ' αἴτιον ἦν. "Οτι δὴ τῶν ἐν Ἑλλησπόντῳ τειχών πάντων ἐπικαιρότατον ὤν, καὶ πρὸς τῷ πόλη καὶ τῷ στενῷ κείμενον, ὅθεν αἱ τῶν βαρβάρων ἀναγόμεναι νῆες οὐκ ἔμελλον λήσειν, ταῖς ἡμετέ ραις τριήρεσιν ἐφορμούσαις αὐτόθι παρείχεν ἄδειαν τοὺς τῶν βαρβάρων ἀνείργειν λῃστάς, καὶ τοῖς ήμετέροις ἀσφαλῶς τὰς πόλεις οἰκεῖν. Επειτ' οἱ μόνον ἐκ τῶν δυσχερῶν ὧν...... πεπειράμεθα καὶ πειρώμεθ' αὐτὸ ἀπολέσαντες ράδιον συνιδείν, ὡς παντὸς μᾶλλον τῶν ὑπαρχόντων ἡμῖν ἀποστα τέον ἢ τούτου. Τοῦ γὰρ περὶ τὸν Ἑλλήσποντον και την Προποντίδα συμβάντος σεισμοῦ ἂς πάντα ανέτρεψε, καὶ τὸ χωρίον τοῦτο τοῖς βαρβάροις προδεδωκότος, ή τε Χερρόνησος πᾶσα τούτοις ιδού λευσε, καὶ τὰς ἐν Θράκῃ πόλεις δι' ἑαυτῶν ἐποιή σαντο, καὶ πρὶν ἔτος ἐξήκειν, φόρους τε ἡμᾶς ἐπρά ξαντο, καὶ τὴν πρὸ τῶν τειχῶν ἔτεμον γήν. Κάν τις τῆς παρούσης αἰσχύνης, καὶ τοῦ περὶ τῶν οὕτως ἀδόξων καὶ ταπεινῶν τὴν πόλιν βουλεύεσθαι, αἰτίαν την Καλλίπολιν καὶ τὴν ἐκείνης ἀπώλειαν εἶναι φίν οὐδένα ἂν ἔχοι τὸν ἀντιλέγοντα. Πῶς οὖν οὐκ ἄτο που, ἃ παρόντα μὲν τοσαύτην ἤνεγκε τὴν ὠφέλειαν,

ORATIO DE NON REDDENDA CALLIPOLI. ἀπόντα δὲ τοὺς ἐσχάτους κινδύνους ἐπήνεγκε, τούτων runt, quæque cum abessent suprema pericula altrἐκστῆναι τοῖς πολεμίοις, καὶ οἷς ταῦτα προλαβοῦσιν οὐδὲν ἔτι κατὰ τῆς πόλεως ἀτόλμητον ἔσται; Καὶ ταῦτα ἐξ ἐπιτάγματος, ὥσπερ δέον τοῖς βαρβάροις πάνθ' ὑπακούειν, ἢ τῶν ἡμετέρων πλεονεκτημάτων ἐκείνους κυρίους ποιεῖν, Κἀκεῖνο δὲ χρὴ προσενθυμεῖσθαι, ὅτι πρῶτον Αγα γέλθη τὴν Καλλίπολιν σεισθεῖσαν ὑπὸ τῶν βαρβά ρων ληφθῆναι, τίνας φωνὰς ἡφίεμεν, καὶ τίς ἦν διὰ πάσης τῆς πόλεως θρήνος; καὶ τίς ἦν ἡ τότε παρὰ τῇ πόλει κρατοῦσα φήμη; Οὐχ ὡς ἀπολώλαμεν; Οὐχ ὡς ἐν σαγήνῃ πάντες ἤδη τοῖς τείχεσιν ὑπὸ τῶν βαρβάρων ἐχόμεθα; Οὐχ ὡς καὶ τοῦδαφος αὐτὸ λοι τὸν τῆς πόλεως ὑπόκειται τοῖς κινδύνοις; Οὐκ εὐα δαίμων ὁ πρὸ τῶν κινδύνων τὴν πόλιν καταλιμπάνων τότε ἐδόκει; Πάντως μέμνησθε, ὡς τῆς πολεμίας μᾶλλον ὑπωπτεύομεν τὴν πατρίδα, καὶ πρὸς Ιτα λίαν, καὶ Γάδειρα, καὶ τὴν ἔξω Στηλών πάντες ἠπείγοντο θάλασσαν, ὡς οὕτω μόνως τῆς δουλείας ἀπαλλαξόμενοι. “Ην τοίνυν τότ' ἐθρηνοῦμεν ἀπολω λυΐαν, καὶ ἧς δουλευούσης, οὐδὲν ἡμῖν ἦν ἀνέλπιστον τῶν κακῶν, ταύτην οὕτως ἁπλῶς προησόμεθα, ἐπειδήπερ ἡ πρόνοια πάλιν εὖ ποιοῦσα τὰ πράγμαθ' ἡμῖν ἐπανήγαγεν· ὥσπερ ἢ τῆς ζημίας ἐπιλαθόμεναι, ἢ δυστυχοῦντες μὲν εἰδότες λογίζεσθαι, τῇ δὲ βελτίονι τύχῃ μὴ δυνάμενοι χρῆσθαι. Καίτοι πῶς οὐκ ἀπέραντον τὸ κακὸν, εἰ κύριοι μέν τινων ὄντες, οὐκ αἰσθησόμεθα τὴν ἀπὸ τούτων ὠφέλειαν· ἀπολωλότων δὲ, ἀθυμήσομεν; καὶ ποθήσομεν μὲν μὴ παρόντα, ἐπανελθόντα δὲ αὖθις ρίψομεν· καὶ ταῦτ' εἰδότες, ὡς οὐ καταλύσομεν τὸν ἔρωτα, ἀλλὰ καὶ προσθήσομεν, ὅταν οὐκ ᾖ. Τοῦτο γὰρ ἄντικρυς οὐ Πενελόπης ἱστὸν, ἑαυτοὺς δ' ἔστιν ἀναλυόντων, καὶ τὰς ἑαυτῶν μισούντων εὐχάς. ᾿Αλλὰ μήν, εἰ μὲν οἰκείοις τέλεσι καὶ στρατείαις καὶ πόνοις ταύτην ὑπὸ τοῖς βαρβάροις γενομένην ἀνεκτησάμεθα, χρὴν μὲν οὐδ' οὕτως ὧν ἀνηλώκαμεν. καὶ πεπονήκαμεν ἐπιλαθομένους, ταύτην ἐκείνοις πάλιν προέσθαι· ὅμως εἶχε τινα λόγον τὸ πάλιν ἐφ' ἡμῖν εἶναι ταύτην ἀναλαβεῖν ὅταν βουλώμεθα, πεῖσαι ταύτης νῦν ἡμᾶς ἀμελῆσαι· εἰ καὶ ἄλλως, ὅπερ ἔφην, ἀνόητον, εκόντας ἐκδιδόντας, αὖθις ἀνασώζειν πειρᾶσθαι, καὶ καθ᾿ ἑκατέραν πράγματα έχειν. Εἰ δ' ἡμεῖς τόθ' ἀλούσῃ τοσαῦτ᾽ ἀπέσχομεν αὐτῇ βοηθῆσαι, ὅσον ἐμοὶ δοκεῖ καὶ τοῦ πτήσεσθαι· ἴστε γὰρ ὡς ἔτους ἑκάστου περὶ τούτων ἐκκλησίαν ἀθροίζοντες, πεζῆς μὲν δυνάμεως οὐκ ἐλάττονος ἢ Ξέρξης ἐπὶ τοὺς Ἕλληνας ἦγε, τοῖς πράγμασιν ἐλέγον μεν δεῖν· νεῶν δὲ πλειόνων, ἢ δι' ὅσων τὴν Τροίαν Έλληνες εἷλον· χρημάτων δ' ὅσων οὐδ' ἂν τὴν ἑκάστων οὐσίαν ἐξαργυρισθεῖσαν ἀρκέσαι· ἄλλοι δὲ τινες πόρρωθεν ἥκοντες, καὶ ἡμῖν ὧν ἀπεστερήμεθα συναλγήσαντες, τοῖς ἑαυτῶν κινδύνοις καὶ ἀναλώμασιν αὖθις ἡμῖν ἀπέδοσαν, ὧν πρότερον εκπεπτών καμεν· τί δεῖ πάλιν εἰς τὰς πρότερον καθίστασθαι συμφοράς, καὶ τὴν μὲν ἀνδρῶν ἐκείνων ἀφανίζειν. φιλοτιμίαν, οἷς παρ' ἡμῶν καὶ στήλην ἔδει σταθῆναι μνημεῖον ὧν ἡμᾶς εὐηργέτησαν· αὐτοὺς δὲ τὰ τῶν lerunt, hostibus cedamus, quibus ut recipiant, nihil jam in urbem intentatum relinquent? Atque id ex precepto, tanquam in omnibus, morem Barbaris gerere oporteat, nostrorumque illos commodorum facere dominos. Sed et abunde illud cogitandum, ubi primum rumor percrebuit, quassatam a Barbaris Callipolim captam esse, quasnam emittebamus voces, ac quis urbe tota luctus erat? quæve tunc in urbe obtinebat fana? Nonne periisse nos? Non jam omnes, tanquam in sagena, sic teneri a Barbaris nuris conclusos? Nonne ipsum jam urbis solum obnoxium esse periculis? Nonne tunc beatus habebatur, qui necdum periculis exceptus urbem relinqueret? Om nino memoria tenetis, ut hostium terra suspectiorem patriam haberemus; omnesque in Italiam, ae0 Gades, mareque Columnis ulterius, tanquam ea tantum ratione a servitutis jugo liberandi festi a rent. Quam ergo tune amissam lugebamus, a qua serviente, nullum non exspectandum malum videbatur, eam sic temere dimittemus, quod iterum favens providentia, res nobis reduxerit, tanquam vel jactura obliti, vel qui mala quidem fortuna ratione agere noverimus, prospera autem uti nonpossimus. Tametsi quomodo non omni ine productius malum, ut quorum domini nón sentiamus quid illa commodi habent, amissis autem moerore alliciamur? ac quidem desideremus, cum non adsumat; cum vero redierint, iterum projiciamus, id que cum sciamus fore, ut amorem minime exstinguamus, sed ut eliam exstincta re augeamus. Hoc enin palam, non eorum sit qui telam retexant Pe nelopes, sed qui seipsos perdant, suaque ipsorum vola odio habeant. Atqui ut nostris ipsi reditibus expeditioneque ac laboribus, cum prius Barbaris subjecta esset, urbem nobis asseruissemus, nec sic par erat expeusarum oblitos ac susceptorum laborum, sic rursus illis dimittere. Esset nihilominus aliquid ad rationem. probabile, ut eo in prasentiarum negligeremus.. quod in nostra potestate esset iterum cum vellemus. recipere: quanquam alioqui, ut dicebam, stultum sit, ut ultro tribuentes, denuo conemur recuperare, ac quotidie negotia habeamus. Quod si nos, cum tune capta esset, sic longe eramus, ut ei possemnus an xilium ferre, uti puto, ut possimus volare. Scilis enim ut annis singulis super his collecta ecclesia, haud minoribus pedestribus copiis opus diceremus, ae Xerxes eduxi-set contra Græcos: navibus vero pluribus, quam quibus Graci coeperunt Trojam pecuniis adeo multis, ut nec singulorum facultates in argentum verse sufficerent. Sic vero rebus halentibus venerunt alii quidam e longinquis, nobis que, pro eo atque exspoliati essemus condolentes, suis ipsorum periculis atque sumptibus, iterum nobis reddiderunt, quae prius amiseramus. Quid ergo opus prioribus nos calamitatibus inseramus, a0 illorum quidem virorum magnificentiam obscure-

DEMETRII CYDONIT mus, quibus et titulumn nos oportebat erigere, & μαινομένων ποιεῖν, οἱ τὴν ἐσθῆτα περιββηγνύντες corum monumentum beneficiorum, quibus nos devinxerunt; ipsi vero, quae sint furiosorum prestemus, qui discissa veste, nudi turpiter incertant; sin autem quis induerit, rursus nudentur, ac cos mordeant, qui misericordia illorum curam agunt. Turpe hoc quidem, ut quem liqueat ipsum sibi non sufficere, sed velut aliis quibusdam pedagogis egere, qui res ejus custodiant: ut autem quanquam, adjutoribus aliis, ac arcentibus volentes inferre in juriam, omnique modo ut bene ae prospere habeat providentibus, ipse se de Industria dei praecipitem, impleatque hostium vota, hoe jam etiam eotam qui furore insaniunt, exempla superet. Per Deum rogo, ut etiam veniant, aut ad nos legatos mittant, qui creptam barbaris Callipolim, nobis tradiderunt, ae dicant: Nos, viri, nulla mobis necessitudine cojuncti: neque enim aliquis nobis apud Byzantios commeatus, nec aliquo a vobis beneficio, aut auxilio accepto, necesse habuimus munus rependere; quin a principio ne quid velletis quidem intelligentes sine interprete, quod solum Christi nobiscum cultores a Barbaris conculcari audierimus: ac terram quidem vestram illis ferre fructus ac lucra; urbes autem ab illis esse eversus, ac corpora quidem siqua gladium effugerunt, ubique dispersa servitutem servire; ad hæc autem animas, qua vi, qun suasione ac quotidiana cum illis consuetudine pollui; sic autem angustam vobis regionem restare, ut ne quidem tributis, qua pendenda barbaris habetis sufficiat; omnemque ornatum vestrum ad illos commigrasse, ac deίπεσε ο habere in votis, ut saltem servire permittamini; horum fama ad nos perlata, nostramque ipsorum calami· tatem vestra arbitrati mala; ac nec exspectatis legatis quibus nos ea doceretis, patria quisque sua egressi sumus, dereliquimus vero parentes, amicos, aliosque necessarios, tametsi sedere rogarent, ac cum cognatis, bonis qua domi jucundle haberent, frui nec antios esse, aut etiam belli incommoda, ac fortunam aliorum nobis asciscere. Porro autem erant plerisque nostrum etiam uzores ac liberi, ut illis virorum, istis patrum opera ac cura opus esset. Scitis antem Lurism amores, utque vel adamantinum pectus uxor lacrymis emolliat, liberorumque imbecillitas, pater nos oriatus necessarios habens. Enimvero nihil horum restra potius habuimus salute. Quin neglectis omnibus, ac grandi classe magnum transmittentes pelagus, marisque ac tempestatum nos casibus erponentes, nulla nobis condicta mercede, ac nec sperata, excepta utilitate vestra, venimus pro vobis armati, kaud secus ac pro nobis ipsis ac parentibus: multisque ante descensum e navibus defuncti periculis, cum Barbaris magna prohibentibus virtute, non sine grandi discrimine ac labore primis corum repressis, ad prasidium venimus, tum quidem vobis omni majus pretio, nunc autem, quod habeatis, ne in accessio nis quidem partem habitum, Deoque bene propitio, illud quidem cepimus, hostesque turpi fuga recedere cocgimus, ac demum vestros illic captivos recepimus; ermisque ac annona, virisque, ac omnibus necessariis ἀσχημονούσε· καν τις αὐτοὺς περιστέλλῃ, οἱ δὲ πάλιν γυμνοῦνται, καὶ δάκνουσι τοὺς δι' οἴκτον ἐπιμελουμένους αὐτῶν; Αἰσχρὸν μὲν γὰρ καὶ τὸ δῆλον εἶναί τινα ἑαυτῇ μὴ ἀρκοῦντα, ἀλλ' ὥσπερ τινῶν παιδαγωγῶν ἑτέρων δεῖσθαι, οἱ τούτῳ τὰ ὄντα τηρήσουσι· τὸ δὲ καὶ ἄλλων βοηθούντων, καὶ τοὺς ἀδικεῖν βουλομένους εἰργόντων, καὶ πάντα τρόπον όπως εὖ πράξεις προνοούντων, αὐτὸν κρημνίζειν ἑαυτὸν ἐξεπίτηδες, καὶ τοῖς ἐχθροῖς πληροῦν τὰς εὐχές, τοῦτ' ήδη και τῶν μαινομένων παραδείγματα σαφῶς ὑπεραίρει. Πρὸς Θεοῦ· εἰ δὲ δὴ καὶ ἐλθόντες, ἢ καὶ πρέσβεις πέμψαντες πρὸς ἡμᾶς, οἱ καὶ Καλλίπολιν τῶν βαρ βάρων ἀφελόμενοι, καὶ ἡμῖν παραδόντες, λέγοιεν «Ἡμεῖς, ὦ ἄνδρες, οὐδὲν ὑμῖν προσήκοντες· οὐδὲ γὰρ προξενία γέ τις ἦν ἡμῖν παρὰ Βυζαντίοις, οὐδὲ χάριτός τινος ἢ βοηθείας ἡμῖν παρ' ὑμῶν ὑπαρξάν σης, ἔδει τὴν δωρεὰν ἀνταναπληροῦν· τὴν ἀρχὴν δὲ οὐδ᾽ ἄνευ ἑρμηνέων ὅ τι βούλεσθε συνιέντες, έπει δὴ μόνον τὸν Χριστὸν μεθ' ἡμῶν προσκυνοῦντας, Ακούομεν ὑπὸ τῶν βαρβάρων καταπατεῖσθαι· καὶ τὴν μὲν ὑμετέραν γῆν ἐκείνοις φέρειν τοὺς καρπούς καὶ τὰ κέρδη, τὰς δὲ πόλεις ὑπ' ἐκείνων ἀνασταθής και· καὶ τῶν μὲν σωμάτων ὅσα τὸ ξίφος διέφυγε, πανταχόσε διασπαρέντα δουλεύειν τὰς δὲ ψυχές ἅμα τούτοις τὰ μὲν βίᾳ, τὰ δὲ πειθοῖ καὶ τῇ καθ' ἡμέραν πρὸς τούτους ομιλίᾳ μιαίνεσθαι· τοσοῦτο δ' ὑμῖν τῆς χώρας λειφθῆναι, ὅσον μηδὲ πρὸς τοὺς φόρους οὓς οἴσετε τοῖς βαρβάροις ἀρκεῖν· πάντα δὲ τὸν ὑμέτερον κόσμον πρὸς ἐκείνους μετατεθεῖσθαι, καὶ λοιπὸν εὐχὴν ὑμῖν εἶναι τὸ γοῦν δουλεύειν συγκ χωρηθῆναι· ταῦτα τῆς φήμης ἀκούσαντες, καὶ συμ φορὰν ἰδίαν τὰ οἰκεῖς λογισάμενοι πάθη, καὶ μηδὲ τὴν ταῦτ' ἐροῦσαν πρεσβείαν παρ' ὑμῶν ἀναμείνει τες, ἐξήλθομεν μὲν τῶν πατρίδων, κατελίπομεν τ γονέας καὶ φίλους καὶ τοὺς ἄλλους ἐπιτηδείους, δεομένους καθήσθαι, καὶ τῶν οἴκοι μετὰ τῶν συν γενῶν ἀπολαύειν ἡδέων, καὶ μὴ περιεργάζεσθαι, μηδὲ τῶν ἀπὸ τοῦ πολέμου κακῶν καὶ τῆς ἑτέρων τύχης κληρονομεῖν. Ησαν δὲ τοῖς πλείοσιν ἡμῶν καὶ γυναῖκες καὶ τέκνα, αἱ μὲν ἀνδρῶν, τὰ δὲ παι τέρων δεόμενα. Καὶ ὥστε τοὺς τῆς οἰκίας έρωτας, καὶ ὡς τὴν ἐξ ἀδάμαντος καρδίαν γυνή δακρύσασα μαλάξειεν ἄν, καὶ τέκνων ἀσθένεια πατρικών ὀφθαλμῶν δεομένη. Αλλ' όμως οὐδὲν τούτων ἡμῖν πρὸ τῆς ὑμετέρας γέγονε σωτηρίας· ἀλλὰ πάντων υπεριδόντες, καὶ μεγάλῳ στόλῳ μέγα πέλαγος δια βάντες, καὶ ταῖς τῆς θαλάττης καὶ τῶν χειμώνων τύχαις ἡμᾶς αὐτοὺς ὑποθέντες, οὐδενὸς ἡμῖν προ ρημένου, ἀλλ' οὐδ᾽ ἐλπιζομένου, πλήν τῆς ὑμῶν ὠφελεία:, μισθού, ήκομεν ὑπὲρ ὑμῶν οὐχ ἧττον 4 ἡμῶν αὐτῶν καὶ τῶν γονέων, τὰ ὅπλα θέμενοι· καὶ πρὶν τῶν νεῶν ἀποθῆναι, πολλὰ πρὸς τοὺς βαρ ρους κιδυνεύσαντες, μεγάλη δυνάμει τὴν ἀπόδοσιν είργοντας, οὐκ ἄνευ κινδύνων καὶ πόνου πολλοῦ τους πρώτους αὐτῶν βιασάμενοι ἐπὶ τὸ τεῖχος ἥκομενα τὸ τότε μὲν ὑμῖν πάντων ἀνάξιον, νῦν δ' ἐπειδή

ORATIO DE NON REDDENDA CALLIPOLI. τοῦτ' ἔχετε, μηδ' ἐν προσθήκης μέρες δοκοῦν· καὶ ἡ Θεοῦ τυχόντες εὐμενους, εἴλομεν μὲν ἐκεῖνο, τοὺς δὲ πολεμίους αἰσχρῶς φυγεῖν ἠναγκάσαμεν. "Ανε, λαμβάνομεν δὲ τοὺς ὑμετέρων αὐτόθι δουλεύοντας· ὅπλοις δὲ, καὶ σίτι, καὶ σώμασι, καὶ πᾶσιν ὧν ἔδει τὸ τεῖχος ἐπισκευάσαντες, παρεδώκαμεν ὑμῖν τὴν πόλιν ὡς οἰκείᾳ κεχρῆσθαι· καὶ τὸ τέως ὑπὸ πάνω των θρυλλούμενον ἀμήχανον, ὡς τῆς Καλλιπόλεως ἀφεστώσης ἀμήχανον μὴ δουλεῦσαι, καὶ ὁ πάντες ἔν τι τῶν ἀδυνάτων ᾠοντο, ταύτην ἐπανασῶσαι, τοῦτ' ήδη παρὰ δόξαν ἐκπέπρακται· καὶ κύριοι μὲν ὑμεῖς τοῦ πορθμοῦ· ἔξεστι δὲ τοῖς αὐτόθι λιμέσι χρωμένους, τὰς τῶν βαρβάρων ληστείας καὶ τοὺς ἔκπλους ἀνείργειν, εἰ δὲ ταῦτα λέγοιεν, καὶ τὴν αἰτίαν πυνθάνοιντο • Τί δήποτ', ὦ χρηστοί, καὶ πρὸς μηδὲν τέλος ὁρῶντες ἐν οἷς πράττετε, ὧν πρὶν ἐπιθυμεῖτε τυχόντες, πάλιν ὑμῖν αὐτοῖς τῆς ἐλευ θερίας φθονεῖτε, καὶ δουλεύειν αἱρεῖσθε; Τοῦτο γὰρ ὑμῖν βούλεται τὸ τοῖς βαρβάροις πάλιν ἐγχειρίζειν τὴν πόλιν· ο τί ἐροῦμεν, ἢ τί ἀποκρινούμεθα προς Θεοῦ; Πάντως ἀνάγκη κύπτειν εἰς γῆν, καὶ συγχει ρεῖν μετ' αἰσχύνης οἷς λέγουσι, τῷ μηδὲν ἔχειν δίκαιον ἀντειπεῖν. Καὶ μὴν οὐ πρὸς ἐκείνους μόνον, ἀλλὰ καὶ πρὸς πάντας τοὺς τὴν Εὐρώπην οἰκοῦντας Χριστιανούς, οἴεσθαι χρὴ τὸν αὐτὸν ὑμῖν εἶναι λόγον. "Α τε γὰρ ἔπραξαν οἱ δεῦρ' ἐκπλεύσαντες ἐκείνων, ἅπαντες ἴσατι· καὶ νῦν ἂν τὰ μετὰ του οὕτων κινδύνων κτηθέντα προώμεθα, πάντως οὐκ ἀγνοήσουσι. Τίνας τοίνυν οὕτω δεινούς λέγειν πέμψετε Ἰταλοῖς, Γαλάταις, Γερμανοῖς, Κέλταις, Ισπανοῖς, τοῖς ἐν ταῖς ἡπείροις, τοῖς ἐν ταῖς νήσοις, & τοῖς ἔξω Γαδείρων, οἵτινες ὑπὲρ τῆς αἰσχύνης ταύτης καὶ τῆς ἀπονοίας πρὸς πάντας ἀπολογήσονται, Καὶ ταῦτα τῶν μὲν ἐγκλημάτων οὐδένα λόγον ἐνδεχομένων, ἐκείνων δὲ τῶν μὲν τοῖς ἀπολλυμένοις συναχθομένων, τῶν δ᾽ ὀργιζομένων, ἐφ' οἷς ματαίους αὐτοῖς ὑπὲρ ἡμῶν πεποιήκαμεν πόνους. Τίνας δ' ἡμῖν οἴεσθε καὶ παρὰ τῆς Ἐκκλησίας ἀρὰς ἐπαχθήσεσθαι, ὁρώσης οὐχ ἡμᾶς αὐτοὺς μόνον δι' ὧν ποιοῦ μεν προδιδόντας τοῖς ἀσεβέσιν, ἀλλὰ καὶ πᾶσι οὗ τῶν πώποτε τολμηθέντων οὔτ᾽ ἐναγέστερον οὔτ᾽ Τίνας δ' ὑπὲρ ἡμῶν εὐχὲς ἢ καὶ θυσίας προσοί σει, ὁρῶσα πάντας ἑκόντας οὕτωσὶ τὰ χείριστα αἱρουμένους; Μάλλον μὲν οὖν πῶς οὐ καὶ καταράτους τοιούτοις ἐπιχειροῦντας ἡγήσεται; Ὑπὲρ γὰρ τῶν ἀγαθὰ σφίσι τε αὐτοῖς καὶ τοῖς ἄλλοις βουλομένων, καὶ ὅπως τούτων τύχοιεν τοῦ Θεοῦ δεομένων, οὐ τῶν ἐξεπίτηδες ἑαυτοὺς ἀπολλύντων, καὶ θύειν καὶ εὔ, χεσθαι και πάντα ποιεῖν ἀξιοῦμεν. Κατηγορίαι δὲ καὶ ἀραὶ παρὰ πάντων, εἴ τις ἑαυτὸν προδιδοὺς, καὶ τοὺς ἄλλους προσαναγκάζοι. Τίνας δ' ἡμῖν καὶ συγκοι λέσει συμμάχους, ή μετὰ ποίας γνώμης ὑπὲρ τῆς πρὸς ἡμᾶς διαλέξεται βοηθείας· τίνας δὲ καὶ πείσει ποιεῖν καὶ κινδυνεύειν ὑπὲρ ἡμῶν, ὅταν εἰς τούναντον αὐτῇ τὴν σπουδὴν ὁρᾷ τελευτῶσαν; "Α γὰρ ὁ Κόμης ὑπὲρ ἡμῶν ἐπόνησεν ἐκείνῃ πεισθείς, τούτων ὑμεῖς ἐπὶ τοὺς βαρβάρους μετενεγκεῖν τὴν ὠφέλειαν βούλεσθε. Όλως δὲ τίνας χρή προσδοκῶν ἔσεσθαι συμμάχους ἡμῖν, εἰδότας ὡς οὐδὲν οὔτ' αὐτοῖς οὔθ' μιαsidium instruentes, urbem vobis tradidimus, qua uieremini tanquam propria; quodque hactenus inipossibile ore omnium ferebatur, fieri non posse, ut deficiente Callipoli libertatem tueremini; ac quod universi inter impossibilia habebant, ut ea recupe rari posset, hoc modo prater opinionem praestitum est; ac quidem vos freti domini estis, potestisque por tubus illic positis bene utentes, barbarorumque colibere latrocinia ac eruptiones. Siquidem, inquam, ista dixerint, fuerintque causam percontati Ule ἡuid vos optimi, nullumque agendis praestitutum νobis volentes finem, ea consecuti quorum tenebamini desiderio, vobis iterum libertatem invidetis, ac mancipari vultis? Hoc enim vobis vult, quod iterum urbem in manus tradatis barbaris. Quid dicturi sumus? Quid per Deum responsuri? Plane necesse ut demisso in terram vultu, dicta omnia pudore admittamus, quibus nihil justum ad defensionem suppetat. Caeterum, nedum ad illos, verum etiam ad omnes tota Europa Christianos, eum vobis ser monem esse, putandum sit. Sciunt enim omnes, ηue illis huc excurrentibus gesta sint: utque nunc dimittamus, qum tantis periculis comparata fuerunt, haud plane sunt nescituri. Quos ergo facundos adeo oratores missuri estis ad Italos, Gallos, Ger manos, Celtas, Hispanos: ad eos qui continentent quique insulas habitant; ac qui extra Gades; qui pro probro hoc ac amentia, omnibus satisfaciant? Atque haec vero, cum accusationes nullam rationem admittant, illique, partim quidem pereuntibus condoleant, partim in iras elferveant, quod susceptos ab eis pro nobis labores cassos reddiderimus. Quas vero etiam ab Ecclesia nobis indictum iri existi matis diras, que videat, ut nedum ipsi nos, iis qua agimus, impiis prodamus, verum etiam Chris stianis universis, mali bujus efficiamur auctores, quo, inter omnia unquam commissa, nihil quis quam scelestius, aut alienum magis ab humani tate dixerit. Χριστιανοῖς τοῦ κακοῦ τούτου γινομένους αιτίους, ἀπανθρωπότερον εἶποι τις ἄν. Quasnam vero pro nobis preces, seu etiam sacrilicia, oblatura sit, cum sic omnes ultro videat proptantes pessima? Quin imo, quomodo non devotos ne exsecrabiles habeat, eas qui tentant talia? Pro iis enim, qui sibi ipsi ac reliquis Mona νolunt, Deumque orant ut ea consequantur: non μιο iis, qui de industria perdunt seipsos, libentes sacrificia ne preces offerimus, aliaque omnia. ΠΙΟ limur. Vitnperia aulem ac maledicta al omnibus, ut quis prodens seipsum, abunde alios in idem cogat. Quosnam vero etiam nobis advocabit socios, quove animo pro mittendo nobis auxilio «lisseret: quibusnam vero eliam persuadeat, ut quid faciant pro nobis, ac pericula adeant, cum studium suum ac operam videat in contrarium versam? Quæ enim Comes ejus suasu pro nobis laboravit, horum vos in Barbaros commodum transferre cogitatis. Omnino autem quosiam molis

belli subsidio fore speranius, cum sciant, nullum ἡμῖν ἔστ᾿ ὄφελος ὧν πονήσουσιν, ἡμῶν τὰ τῶν πολε laborum, neque ipsis, neque nobis exstiturum fructum, devictorum nobis praemia hostium, iterum projicientibus inimicis post confectum bellum, nulloque nobis reliquo, pro quo eis periculorum ergo gratias habeamus, quod unum iis qui pro aliis decertarunt, reliquum manet ad solatium. Qui enim beneficio donati, accepta projiciunt, ne beneficis quidem pro datis gratias habitari sint. Atqui, cum neque nostra ipsi virtute hostes uituri simus, ac valentibus ferre auxilium palam denunLiemus ex iis quae facimus, ut nos fugiant, quid superest, nisi ut ambabus vinctis manibus, mus, modo tantum vitam indulgeant: μίων ἆθλα πάλιν τοῖς ἐχθροῖς βιπτόντων μετὰ τὸν πόλεμον, καὶ μηδενὸς ἡμῖν λειπομένου ὑπὲρ οὗ χά ριν αὐτοῖς εἰσόμεθα τῶν κινδύνων, δ μόνον τοῖς ὑπὲρ τῶν ἄλλων ἡγωνισμένους λείπεται πρὸς παρα μυθίαν; Οἱ γὰρ εὖ παθόντες, ρίψαντες τὰ δοθέντα, οὐδὲ τοῖς εὐεργέταις χάριν ὁμολογοῦσιν, ὧν ἔδοσαν. ᾿Αλλὰ μὴν, εἰ μήτ' αὐτοὶ οἰκείᾳ δυνάμει τοὺς ἐχθροὺς ἀμυνούμεθα, καὶ τοῖς συμμαχεῖν δυναμένοις ἄντικρυς προερούμεν δι' ὧν ποιοῦμεν φεύγειν ἡμᾶς, τί λοιπὸν, ἢ τῷ χεῖρε δήσαντες τοὺς ἐχθροὺς ἱκετεύειν, καὶ μόνον ἂν συγχωρῶσι ζῇν, κέρδος ἡγεῖσθαι; supplices hostibus accidamus, ne lucri loca deputeQuocirca eum deliberatis, dum Callipolis tradenda sit, nihil mihi aliud videmini praestare, quam nt quæratis, num majus ad gloriam sit, ac omni bus modis conducibilius, vitam in libertate agentes, nostris frui rebus, ac cas retinere; vel eis projectis, amplecti paupertatem, vimque ac injurinm Barbarorum, pluris aliorum gloria facere. Enimvero, ipsa haec omnino emote mentis homi. nes ad sobrietatem possint componere. Nemo enim adeo miser, ut cum aliis imperare liceat, aliis velit obedire, idque maxime viris pessimis ac infensissimis, nedumque nullam inde labens mercedem, quin et ipse propria conferens. Quod si qui, nulla quidem ipsi ratione hisce contradicere audent, quod et ordine et natura rerum ita hæc definita sint, sicque Graeci pariter atque Barbari omnes existiment, sitque omnibus inditum a natura, ut ne hostibus propria dimittant: timent vero imminentem famem, ac quod segetes quidem jam surgente culmo altas videant, hostesque nihilominus terram populantes, ac suburbana præsidia capturos, quique omnia subinde direpturos comminentur, eoque concedendum volunt, quæ illi flagitant, levius arbitrantes ladi alia, quam ut patria intereat. Primum quidem noverint qui hæc erant, non ea dicere quibus mala leviora praester mus; sed potius quibus malorum fiat accessio. Neque enim eos ullosve alios dictures puto, idcirco nobis haec conflata mala, quod urbes nostras non dimiserimus Barbaris; eoque id medium fore quo commodior fortuna redeat, ut eas tradamus: secus vero, quod nostra incuria capta fuerint, hoc presentes nobis invexit necessitates. Haud vero quibus res, cum magna essent, viles factæ sunt ac imminuta, iisdem conandum sit pristino splendori restituere. Quin imo tantum abest ut et modo que restant debeamus dimittere, quantum etiam universos vidensus, alia aliaque novum comparando, non sua projiciendo, divitiis augere. Vos autem hand aliud facitis, quam si quis membra ampatans, corpus vegetum robustumque existimet servatum iri: vel qui tradendo substantiam volentia bus rapere, ea ei ratione facturum se accessionem puter. Enimvero contraria haec cum sapere, lum agere, aperte veris. Sane puto, siquidem Deus "Ωσθ' ὅταν εἰ δέοι τὴν Καλλίπολιν διδόναι βουλεύη σθε, οὐδὲν ἕτερόν μοι δοκεῖτε ποιεῖν, ἢ ζητεῖν πότερον ἐνδοξότερον, καὶ τοῖς ὅλοις λυσιτελέστερον, ζην ἐν ἐλευθερίᾳ ἀπολαύοντας τῶν ὄντων, καὶ τούτων αντεχομένους, ἢ ταῦτα ρίψαντας, τὴν δουλείαν ἀσπά σασθαι, καὶ τὴν τῶν βαρβάρων ύβριν τῆς παρὰ τῶν ἄλλων δόξης προτιμότερον θέσθαι. Ἀλλὰ τούτων με ένεκα καὶ οἱ παντάπασιν ἐξεστηκότες δύνανται στ φρονεῖν. Οὐδεὶς δὲ οὕτω δυστυχής, ὅστις, ἐξὸν ἄλλους ἐπιτάττειν, ἄλλοις ὑπακούειν αἱρήσεται· καὶ ταῦτα τοῖς χειρίστης καὶ πολεμιωτάτοις, καὶ μηδένα μὲν ἔχων μισθὸν τῆς δουλείας, προστιθεὶς δὲ καὶ τὰ οἱ καθεν. Εἰ δὲ τινες τούτοις μὲν οὐδαμῶς ἀντιλέγειν τολμῶσι, τῷ καὶ τῇ τάξει καὶ τῇ φύσει τῶν πραγμάτ των οὕτω ταυτί διωρίσθαι, καὶ παρὰ πᾶσιν Ελληνι καὶ Βαρβάροις οὕτω νομίζεσθαι, καὶ πᾶσιν ἔμφυτον εἶναι μὴ τοῖς πολεμίοις τὰ οἰκεῖα προϊεσθαι· δεδοί κασι δὲ τὸν μὲν λιμὸν ἐπικείμενον βλέποντες, ἐν άκμῇ μὲν τὸν σίτον, τοὺς δὲ βαρβάρους, ἂν μὴ τῆς πόλεως ἀφεστῶμεν αὐτοῖς, κερεῖν μὲν τὴν γῆν, καὶ ταλήψεσθαι δὲ τὰ πρὸ τῆς πόλεως φρούρια, πάντα δὲ ἀνασπάσειν ἐφεξῆς ἀπειλοῦντας, καὶ διὰ τοὺς ἀξιοῦσι συγχωρεῖν οἷς αιτοῦσι, κουφότερον τὴν εἰς τάλλα ζημίαν κρίνοντες τοῦ τῆς πατρίδος Ολέθρου πρῶτον μὲν ἔστωσαν οἱ ταῦτα δημηγοροῦντες, ὡς οὐ δι' ὧν ἐλάττω τὰ κακὰ ποιήσομεν λέγουσιν, ἀλλὰ δι' ὧν καὶ προσθήσομεν. Οὔτε γὰρ αὐτοὺς, οὔτ᾽ ἄλλους εἰπεῖν ἂν νομίζω τὸ μὴ τὰς ἡμετέρας πόλεις τοῖς βαρβάροις προίεσθαι αἴτιον ἡμῖν γενόμενον τῶν παρόντων κακῶν, καὶ διὰ τοῦτο τὸ προδιδόναι τού τας ἀφαιρήσειν τῆς δυστυχίας· ἀλλ' ὅτι τοῦ ἀντίον ἡμῶν ἀμελούντων ἐάλωσαν, τοῦθ᾽ ἡμῖν ἐνεγκεῖν τῆς παρούσας ἀνάγκας. Οὐ δὴ δι' ὧν ἐκ μεγάλων φαύλα τὰ πράγματα γέγονε, διὰ τῶν αὐτῶν ταῦτα πειρα τον επανορθοῦσθαι· ἀλλὰ τοσοῦτ᾽ ἀφεκτέον τοῦ καὶ νῦν τὰ ὄντα προϊεσθαι, ὅσον καὶ πάντας, τῷ προσκτά σθαι καὶ τῷ προσλαμβάνειν, ἀλλ᾽ οὐ τῷ τὰ ὄντα ρίπτειν, πλουσιωτέρους γινομένους ὁρῶμεν. Ὑμεῖς δὲ ποιεῖτε παραπλήσιον, ὥσπερ ἂν εἴ τις τῶν μελῶν ἀφαιρῶν, οἴοιτο τὴν ἀκμὴν τῷ σώματι καὶ τὴν βύν μην τηρεῖν ἢ τοῖς διαρπάζειν βουλομένοις ἐκδιδοὺς τήν οὐσίαν, προστιθέναι τοῖς οὔσιν. Ἀλλὰ το το τἀναντία τοῖς φανεροῖς ἐστι καὶ φρονεῖν, καὶ ποιεῖν. Ἐγὼ γὰρ εἴ τινα Θεός πέμψας προσέταττε δωρεάς παρ' αὐτοῦ ζητεῖν, ὡς οὐκ ἀτυχήσαντες, οὐδὲν ἐν

ORATIO DE NON REDDENDA CALLIPOLI. τερον αἰτῆσαι νομίζω πρὸ τῶν πόλεων ἂς mittens juberet munera petere, ut ne leinceps ad εμεν, ὡς οὕτω μόνως ἐξὸν εἰς τε τὴν προτί. ὴν ἀναδραμεῖν, καὶ δίκας ἀπαιτῆσαι τοὺς νῦν οντας. Εθ' ὧν τυχόντες οὐκ ἂν εὐξαίμεθα ταῦτ' ἐξεπίτηδες ἀπολλύντες, τὸ συνοίσον ῶν αὐτῶν νομίζομεν βεβουλεῦσθαι; Καὶ πῶς ἴσθαι δόξομεν; versis essetis usuri, nihil vos aliud priori loco pe tendum raturos, quam amissas urbes, tanquam ea duntaxat ratione liceret, tum redire ad priorem fortunam, tum eos ulcisci qui nunc nostra rapiunt faciuntque injuriam. Sic ergo ea ex proposito amittentes, quorum nihil majus possessione, ut ssent optaturi essemus, quod e re sit de nobis ipsi deliberasse putabimus? Qui vero non homines ac insani babendi sumus? τα οὐδ' ὅμοιον, προπολεμοῦντας τῶν οἰκείων, υνεύοντας, εἶτα πταίσαντας ταῦτα ἀποβαλεῖν, βαρβάρων αιτούντων ἢ καὶ ἐπιταττόντων, ἐνεγκεῖν τὴν ζημίαν. Ἐκείνω; μὲν γὰρ τὸ σχρὸν ἄπεστι, καὶ μόνης τῆς τύχης γίνεται ίωμα, ἧς ἀνθρώπους με ὄντας οὐκ ἔστιν ἀεὶ ἐσθαι· τὸ δ' ἐκόντας καθ᾿ ἑαυτῶν τοῖς ἐχοί. τηρετεῖν, τοῦτο δὴ καὶ τοῦ ἔθνους καὶ τῆς ίνης φύσεως πόρρω πίπτει, καὶ μόνης αναιἀπόδειξιν ἔχει· δ νῦν ἡμῖν συμβήσεται, ἐὰν εθώμεθα περὶ ὧν βουλευόμεθα. ς δὲ τούτων, εἰ μὲν ἦν τις ἡμῖν ἀξιόχρεως βαρβάρων γνώμης ἐγγυητής (Θεὸς δ' ἂν ἦν οῦ γὰρ ἀνθρώπων γε οὐδενὶ τὰ τοιαῦτα δοτέον θας), ὡς ἐὰν ἃ νῦν οἱ βάρβαροι παρ' ἡμῶν έλουσι λάβωσιν, ἡσυχάσουσι τοῦ λοιποῦ, καὶ ανεξίαν στήσουσιν ἐν τοῖς δεδομένοις, αἰσχρὸν χρὸν καὶ οὕτως, καὶ τῶν μέχρι νῦν τοῖς προκατωρθωμένων ἀνάξιον, καὶ τοῖς κατὰ γῆν τὰ θάλατταν αὐτοῖς εἰργασμένοις ἐναντιώταπᾶσαν ἄρδην ἀνατρέπον τὴν τῆς πόλεως δοκεῖν εἶχειν τοῖς βαρβάροις καὶ ὁπωσ μὲ ταῦτ' ἐν οἷς λυμαίνονται τοῖς ἡμετέροις καὶ κατορύττειν γε προσῆκε τὸν ταῦθ' ἡμῖν λεύειν ἢ καὶ πείθειν τολμῶντα. Οὐ μὴν ἀλλ᾽ ἡμᾶς πείθοι, ὡς ἔστι τῶν νῦν ζητουμένων χρήσαντας, τοῖς λειφθησομένοις χρῆσθαι μετ' ας, ὥσπερ οἱ τῶν μελῶν τινα σιδήρῳ καὶ ν ἐκδιδόντες, ὑπὲρ τοῦ τῷ λοιπῷ σώματι ζήν· θανάτου πικρότερον γίνεται τὰ παρὰ πάντων σιγάσθω μὲν τὰ τῆς πατρίδος καλά· ἀριστέων άντες ἀνατραπήτωσαν· ἐπιγράμματα δὲ ἐξα ω, τοῖς ἐσομένοις δηλοῦντα τὴν τῆς πόλεως καὶ πᾶς δ᾽ αὐτῇ ὑπὲρ δόξης διηνυσμένος ήθη δεδόσθω, καὶ περιεργία δοκείτω τὸ κιν. ὑπὲρ δόξης αἱρεῖσθαι· τοῦτο δή, ᾧ πόλις μέως, ἀνὴρ δὲ ἀνδρὸς ὑπερέχει· καὶ πάνθ' στέον τοῖς βαρβάροις, καὶ οἷς συγχωρούσιν μμενετέον. Εἰ δ᾽ ἅπαντα μᾶλλον ἢ ταῦτ' ἐλὡς ἄν, τοὺς βαρβάρους λαβόντας, ἃ νῦν αἱπαρ' ἡμῶν, ἡσυχάζειν, τίς ὁ πείθων λόγος δεῖ καὶ συμφέρον τοῖς ἡμετέροις όπλοις τους ους ὁπλίζειν, ἵν' ὡς ἔοιχε δυσκαταγωνιστητές ησώμεθα; Εἰ γὰρ ὅτ' ἐθήτευον καὶ κλοπαῖς ὺς ἀφορμᾶς τοῦ βίου, καὶ ληστείαις ἐχρῶντο, πέρας ἀρχῆς ἐπεθύμησαν, οὐδένα πόνον καὶ ν ὑπὲρ τοῦ ταύτην κτήσασθαι παραιτούμε · ταῦτα τῶν ἡμετέρων τότε καὶ σώμασι, καὶ ", καὶ τῷ μηδὲν προθυμίας ἐλλείπειν, έβρω Præterea nec hoc simile, pro nostris ante pugnantes rebus, ac adeuntes pericula, lumque vi clos ea amittere, atque petentibus Barbaris, seu etiam jubentibus, eam jacturam ferre. Nam primo modo abest quod, est turpe, nec nisi fortunae damnum est: cujus cum homines simus, impossi bile est semper nos arbitros esse. Ut autem ipsi sponte adversum nos infensissimis serviamus, hoc sane cum a gente, tum ab humanitate fola longe remotissimum est, nec aliud ostendit quam insensibilitatem: quod nobis in præsentiarum continget, nisi consilia mutaverimus. Præterea, ut quidem dignus quis sponsor esset animi Barbarorum, (is plane Deus esset, nec enim ulli hominum concedendum sit ista scire), nimirum fore ut Barbari acceptis quæ modo a nobis ellagitant, deinceps essent quieturi, terminumque injuria in iis quæ data essent, posituri, sic etiam sic turpe foret, ac majorum hactenus nostrorum facinoribus indignum, rebusque per cos terra ma rique praclare designatis summe contrarium, totamque penitus abolens civitatis gloriam, ut, inquam, vel aliquid Barbaris cedere videremur, idque iis in rebus, quibus damnum sit nostris bo nis: essetque defodiendus, qui haec nobis consp lere auderet aut suadere. Enimvero ut quis suadeal, concessis iis quæ modo petuntur, fore ut tuto relictis utamur, ad eorum modum, qui membrum aliquod ferro ac igui exponunt, quo vivant corpore reliquo: quibus morte acerbius sit on nium probris peti: silent quidem patriae lona: eveitantur viris fortissimis posita statua ne 10numenta: tituli deleantur, quibus posteris virtus civitatis nota fiat: omne ali ea certamen gloriae causa susceptum oblivioni tradatur, ac quid superΠασm existimetur velle pro gloria pericula adire. Porro hæc excellentia est, qua urbs urbe, vir viro praestantior est: vel sic Barbaris in omnibus obtemperandum ac manendum iis contentos, qu mobis habere permittunt. Sin autem nihil minus sperare licet, nimirum acceptis Barbaros, qua nunc petunt a nobis, quieturos, quis sermo sa deat, id vero operae pretium esse ac conducere, ut nostris armis hostes instruamus, quo ut videtur, fortiores experiamur. Siquidem enim cum mercede servirent, furtisque ac latrociniis uterentur ad vitæ commeatum, nostri imperii cupiditale ducebantur nullum detrectantes laborem ac periculum, quo sibi illud vindicarent, idque cum nostri tuus, cum viris ac mille, tum pecuniis,

DEMETRII CYDONIT omnemque navantes operam, fortiter iuerentur, μένως ἀμυνομένων· τί χρὴ νῦν προσδοκών αὐτοὺς quid nunc facturos sperandum, ubi etiam quae δράσειν, καὶ τὰ ἡμέτερα προσλαβόντας ἰσχυρά, καὶ fortia habeamus, abunde ceperunt, nuncque μάλιστα νῦν, ὅτι τῶν μὲν χρημάτων τὰ μὲν ἀπόθετα maxime, quando erarii quidem pecuniæ omnes πάντα ἀνήλωται, οἱ δὲ πόροι τούτων ἐπέλιπον· ἰδίᾳ iusumpta sunt: earumque relitus defecerunt; δὲ ἕκαστος οὐδὲ πρὸς τὴν οἰκίαν ἀρχεῖν σώματα δὲ νίκησε privatis ac singulis suppetat quo familiam Εφθαρται· αἱ δὲ τῶν πολεμίων συντάξεις ἐκλέλυνται possint alere: militiae robur ex-linetum sit: pacta χωρία δὲ πάντα προείληπται; Οὗτοι δὲ μετὰ τὴν cum hostibus soluta: capta demum loca omnia ac Μυσῶν πρότερον τὴν Τριβαλῶν νῦν ἄγουσι καὶ φίλ praesidia: illi autem, una cum lysorum, nunc ρουσι βασιλείαν· τοσοῦτον ἀναπνεῖν ἡμῖν συγχω quoque Tribalorum imperium triumpho agant, ac ροῦντες, ὅσον πρὸς ἐκείνους ἡσχόληνται. Εἰ δὲ δὴ καὶ ene reportent factum ditionis: tantillo nobis con τἀκεῖ διοικήσονται, ἐπανήξουσι μὲν ἡμῖν φοβερο eesso respirandi olio, donec adversus illos nego- ζητήσουσι δὲ οὐ τὴν Καλλίπολιν είτε, οὐδὲ περὶ φόν Lium habuerunt. Αt ubi semel res illic composue ρων τότε ἀκριβολογήσονται, οὐδὲ στάχυσιν οὐδ' rint, ad nos terribiles revertentur: tuncque petent άμπέλοις ἀπειλήσουσιν ἐπιθήσεσθαι· ἀλλ' ἀπαιτήσ nou Callipolim, neque tributa scrupulosius exi- σουσι τὴν ἐλευθερίαν, καὶ τὸ χρῆναι μετὰ τῶν ἄλλων gent, aut segetibus sive vineis comminabuntur καὶ ἡμᾶς γνῶναι τοὺς ὄντας δεσπότας. immissuros militem, sed exigent libertatem, utque pari nos atque alii sorte, euruia nos agnoscamus subjectos dominio. Quid, rogo, lune temporis consilii dabunt sie nbique faciles isti, ac quibus excepta quod est praesens nihil propositam sit? Sane quidem ut sicut modo ceden las Barbaris res nostras, ita et tunc corum subeundum jugum hortati fuerint, bonos mique cives ad dignos reipublic defenso» res se prodituri sunt. Sin autem quod est rationi consentaneum Deoque placitum, atque ut verbo dicavi, universorum bonum suffragiis comprobatum: sed et nobis consuetum, ne iis quae a principio civitas designavit, et glorie congruum hoc velint consulere, nimirum retinendam esse liberíatem, omniumique maxime terribilissimam ducendam servitatem: ut quid modo admonent, quod ejus Τότε τι συμβουλεύσουσιν οἱ πάντ' εὐχαρεῖς οὗτοι, καὶ τὸ παρὸν μόνον σκοπούμενοι; Εἰ μὲν γὰρ ὥσπερ νῦν τοῖς βαρβάροις ἀφίστασθαι τῶν ὄντων, οὕτω καὶ τότε δουλεύειν αὐτοῖς παραινέσουσι, χρηστούς θρα πολίτας αὐτοὺς, καὶ τῶν κοινῶν ἀξίους προστάτες ἀποφανοῦσιν· εἰ δ' ὅπερ εύλογον καὶ Θεῷ μὲν ἀρέσ σκον, πᾶσι δ' ὡς ἔπος εἰπεῖν συγκεκληρωμένον ἀντ θρώποις, εἰωθὸς δὲ καὶ ἡμῖν, καὶ τοῖς ἐξαρχῆς τοῖς πόλεως ἔργοις, καὶ τῇ δόξῃ συμβαίνον, τότε συμβου λεύειν θελήσουσιν, ὡς ἄρα ἀνθεκτέον μὲν τῆς ἐλευ θερίας, πάντων δὲ μάλιστα τὴν δουλείαν φοβερώτα τον ἡγητέον· τί νῦν παραινοῦσιν, ὁ τότ' ἀναιρήσουσι δι' ὧν συμβουλεύσουσι; Δῆλον γὰρ ὅτι τότε πόλεμον εξενεγκεῖν συμβουλεύοντες, καὶ χρημάτων, καὶ συν μάτων, καὶ συμμάχων, καὶ τόπων, καὶ λιμένων, καὶ πάντων ἁπλῶς τῶν ἐπιτηδείων προσθήκην ἐπινοήσουν σιν. Εἶτα τῶν μὴ ὄντων όπως προσέσται τότε που ψόμενοι, τὰ ὄντα νῦν ἐκβαλοῦσι; καὶ προσθήκην ζητοῦντες, ἀφαιρέσει νομιοῦσι περιέσεσθαι τοῦ δ κοῦντος; Εἰ γὰρ ὅλως δεῖ πολεμεῖν, βέλτιον τοῖς ὅλοις μετὰ τῶν ὄντων ἐπιχειρεῖν· ἀλλ᾽ οὐκ ἐλαττούν εξεπίτηδες, μεθ' ὧν ἀνάγκη διαφέρειν τὸν πόλεμον, ὥσπερ καὶ μετὰ συμμάχων. Εἰ τούτων ἄνευ εἶπαι τις ἂν δεῖν κινδυνεύειν, καὶ μετὰ χρημάτων, ἀλλ' οὐ μετὰ πενίας· καὶ ἁπλῶς μεθ' ὅτι πλείστης οἷόν τε περιουσίας· εἰ δ' ὅτι μικρὰ μὲν ἡ Καλλίπολις, tunc temporis consiliis destructari sunt? Perspicuum enim est, cum bellum tunc consulent perferendum, pecuniarum itidem, atque hominum, sociorumque, et locorum, atque portuum, omniumque absolute negotio conducentium accessionem esse cogitaturos. Tunc vero qui tunc provisuri sunt ut qua desunt comparare possimus, ipsa modo habita sponte ablegabunt? ac querentes accessionem, voli se compotes fore subtractione arbitrabantur? Siquidem enim omnino bellum ge rendum est, plane præstat rebus instructos rem aggredi, non de industria eas minuere, cum quibus necesse est commodius geri, nt et cum sociis. μεγίστη δὲ ἡ μητρόπολις, διὰ τοῦτ' ἄρα δεῖ τοῦλατα Freterea si quis adeunda pericula dicat, ita ut pecuniae suppelant, non ut pauperes simus, ac onmino ut quum maxima lieuerit rerum copia instructi simus; caterum, quod Callipolis oppidum lim sit, metropolis autem sit civitas maxima, id circo quod minus est dimittendum esse pro co quod est maximum: primum quidem stultum judicare res ex magnitudine, ac semper quo majus aliquid eo melius putare, deteriusque quod minus: velut si quis membrorum corporis oculum deterrimum arbitretur, quod utique sit mole minimum; vel eos qui pragrandi sunt corpore, illis meliores existimet, qui sunt modico, ac juste stature. Sic itaque quod ad Callipolim attinet, nedum ambitum, τον ἀντὶ τοῦ μεγίστου προϊεσθαι· πρῶτον μὲν ἀνίη τον μεγέθει τὰ πράγματα κρίνεσθαι, καὶ βέλτιον μὲν ἀεὶ τὸ μεῖζον· τὸ δ᾽ ἧττον χεῖρον δοκεῖν· ὥσπερ ἐν εἴ τις καὶ τῶν ἐν τῷ σώματι τὸν ὀφθαλμὸν χείριστον ᾤετο, ὅτι δὲ καὶ σμικρότατον, ἡ καὶ τοὺς τὰ σώματα μείζους βελτίους τῶν μετρίων ἡγεῖτο. Καὶ τῆς Καλα λιπόλεως τοίνυν οἱ τὸν περίβολον μόνον καὶ τὸν τῶν πύργων ἀριθμὸν προσήκει σκοπεῖν, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐπιτηδειότητα τοῦ χωρίου λογίζεσθαι, καὶ ὡς ἀκρό πολίς τις τῆς μεγάλης πόλεως εἶναι δοκεῖ· καὶ ἐς ἕως μὲν αὐτὴν ἡμεῖς εἴχομεν, ἥ τε Χερρόνησος καὶ αἱ ἐν Θράκῃ πόλεις ἡμῖν ὑπήκουον καθαρῶς ἐφ' οὗ δὲ ταύτην κατέσχον οἱ βάρβαροι. ἐκεῖνὰ τὸ ἀπό στη, καὶ νῦν ἡμῖν περὶ τῆς σωτηρίας οι λόγοι γίνον

ORATIO DE NON REDDENDA CALLIPOLI. και καθημέραν· τοσαύτην ἐπ' ἀμφότερα ροπὴν ἔχει ac numerum turrium oportet spectare, verum τὸ μικρὸν τοῦτο χωρίον. Ωστ᾽ εἰ δεῖ, τὸ μέγεθος ἀφέντας, λογίζεσθαι τὴν ὠφέλειαν, οὐ παρὰ πολύ διαφέρειν εὕροι τις ἂν τοῦ ταύτην ἐκδοῦναι τὸ τὴν πατρίδα προδοῦναι. etiam reputare opportunitatem loci, utque velut arx magnæ hujus civitatis videatur: aç quandiu quidem illam tenuimus, cum Chr-onesus, tum Thraciæ urbes palam nobis obedirent: ex quo autem eam tenuerunt Barbari, tum ill defecerint, tum eo redacti simus, ut quotidie nune de salute sermones conferamus: grande adeo ad utraque momentum habet parvum hoc præsidium, ut si missa magnitudine utilitatis habenda sit ratio, haud multum quis referre inveniat, ut ea tradatur. aut prodatur patria. Præterea, siquidem eam petentibus Barbaris contradicere non audemus, veriti illorum poten tiam, dicat quis quid velet, ut ne secundo ac tertio petentibus obsequamur? Quandiu enim cessaturos illos injuriam facere, nemo sit qui possit persua dere, nos quoque necesse erit illorum veritas pos tentiam, bisce sermonibus assentiri. Qui enim semel hostium stupens potentiam, obedire assuevit, haudquaquam ninora guidem concessurus est, inque majoribus contentione acturus: gain imo si mili omnia ratione feret, quamdiu præcipientium potestatem suspectam habebit. Quamobrem, nedums de Callipolli, sitne illa dimittendo, praesens nobis deliberatio est: verum etiam de ipso urlis solo, ac si qua omnino reliqua sunt. Haud itaque opere pretium sic dejectis animis universa Barbaris ce damus, sed ut etiam quandoque conducibilius rem sistere putemus, arbitremurque artis quadam subtilitate ac periculi faciendi causa, lee ab illis proponi: ut siquidem restiterimus, resque nostras defenderimus, palau que fuerit haud permissuros agi nos atque ferri, aliud quid ex corum rationi bus futurum quærant: sin autem ob formidinem concedamus, deinceps jam ceu quorum dejecti sint animi, nibilque non simus concessuri, ita habituri sunt: omnibusque ablatis, tandem ad liberos, uxoresque, ac pretiosissima, ipsamque adeo patriam procedent. Non enim qui sic in minoribus impudentia agant, in maximis noverint esse sobrii: saneque ut hae concesserimus, haud video ut et tunc eadem nobis imposita necessitate, haud ea ratione confici velimus, omnino obtemperandum esse quic quid demnum precipiant Barbari. Sin res ita habet, prudentis consilii erit, priusquam dando quotidic Έπειτα εἰ ταύτην τοῖς βαρβάροις αὐτοῦσιν οὐκ ἀντιλέγειν τολμήσομεν, τὴν ἐκείνων δύναμιν δεδιότες, εἰπάτω τις ἐμοὶ, τί τὸ κωλύον καὶ δεύτερον αὐτοῖς αἰτοῦσι καὶ τρίτον πεισθῆναι; Ἕως γὰρ ἂν, ὡς ἐκεῖ να στήσονται τοῦ πλεονεκτεῖν, οὐχ οἷός τ' ᾗ πείθειν τις, καὶ ἡμᾶς ἀνάγκη τοῖς ὑπ' ἐκείνων λεγομένοις 15 συντίθεσθαι, τὴν δύναμιν τούτων ύφορωμένους. Ο γὰρ ἅπαξ τὴν τῶν πολεμίων ἰσχὺν ἐκπλαγείς, καὶ μεμελετηκὼς ὑπακούειν, οὗ τὰ μὲν ἐλάττω συγχωρήσει, πρὸς δὲ τὰ μείζω φιλονεικήσει· ἀλλὰ πάνθ' ὁμοίως ὑποστήσεται, ἕως ἂν τὴν τῶν ἐπιταττόντων ἰσχὺν ὑποπτεύῃ. Ωστ' οὐχὶ περὶ τῆς Καλλιπόλεως μόνον, εἰ χρὴ προέσθαι ταύτην, ἡμῖν ἐστι νῦν ἡ συμβουλή, ἀλλὰ καὶ περὶ τοῦ τῆς πόλεως ἐδάφους, καὶ πάντων ἁπλῶς τῶν λοιπῶν. Οὐ χρὴ τοίνυν οὕτω ταπεινωθέντας πάντα συγχωρεῖν τοῖς βαρβάροις· ἀλλ' ἐνίοτε καὶ συμφερώτερον νομίζειν ἐνίστασθαι, καὶ νομίζειν τέχνης τινός εἵνεκα καὶ πείρας ὑπ' ἐκείνων ταυτὶ προβεβλῆσθαι· ῖν, ἐὰν μὲν ἐνστῶμεν καὶ τῶν ὄντων ἀντιποιώμεθα, καὶ δῆλοι γενώμεθα μὴ ἐπιτρέψοντες ἄγειν καὶ φέρειν ἡμᾶς, ἄλλο τι ζητήσωσι λυσιτελήσον αὐτοῖς· ἐὰν δ᾽ ὑποπτήξαντες συγχωρήσωμεν, λοιπὸν ὡς ἤδη ταπεινωθεῖσι, καὶ οὐδὲν ὅτι οὐ συγχωρήσουσι, χρήσονται· καὶ πάντα περικόψαντες, τελευτῶντες ἥξουσιν ἐπὶ τὰς θυγατές μας, καὶ τοὺς παῖδας, καὶ τὰς γυναῖκας, καὶ τὰ τιν μιώτατα, καὶ τὴν πατρίδα. Οὐ γὰρ ἐν τοῖς ἐλάττοσιν ἀναισχυντοῦντες, ἐν τοῖς μεγίστοις ἐπιστήσονται σωφρονεῖν. Καὶ εἰ ταῦτα συγχωρήσαιμεν, ὡς ἔγωγε οὐχ ὁρῶ πῶς οὐκ ἀξιώσομεν, τῆς αὐτῆς καὶ τοῦ ἡμῖν ἀνάγκης ἐπικειμένης, πάντα ἄρα τοῖς βαρδά. ροις προστάττουσιν ὑπακουστέον εἶναι πάντως ἐκ τοῦ λόγου τούτου συμβαίνειν. Εἰ δὲ τοῦτο, σωφρονούντων ἂν εἴη, πρὶν καθέκαστον διδόντας πράγματα ἔχειν, ὑφὲν πάνθ' ἐκείνοις ἀμαχητί προεμέ- negotium nobis facessatur, ut universis simul ue νους, τὴν μεταξὺ τῶν κακῶν πεῖραν κερδάναι ὥσπερ οἶμαι καὶ μια πληγῇ πεσεῖν αἱρετώτερον τοῦ κατὰ μικρὸν ἀναλοῦσθαι τὸ σῶμα. Εἰ μὲν οὖν ταῦτ' εἰδότες σαφῶς ἐκβησόμενα, δέχεσθε μὲν τὸ μέλλον, ἁπλῶς δὲ μηδὲν ἀντιπράττειν ἐκρίνατε, ἄλλο τι τοῦτο εἴη· καὶ δῆλον ὡς οὔτε θηρίων, οὔτε πολλῷ μᾶλλον ψυχῆς ἀνθρωπίνης οἱ λογισμοί. Πᾶσι γὰρ ἔμφυτον τὰ οἰκεία τηρεῖν ἀγαθά, καὶ τοῖς βιαζομένοις ἕως ἔξεστι μάχεσθαι. Καὶ τά γε τῶν ζώων ἀσθενέσταται ἐῤῥωμένως ἄν τις ἴδοι τοῖς ἰσχυροτάτ τοῖς ἀντεπιόντα, ὅταν αὐτὰ βλάπτειν ἐπιχειρῇ· ὡς ἢ τῆς ἀδικίας ἐκεῖνα κωλύσοντα, ἢ τὸ γοῦν ἀποθανεῖν ἀμυνόμενα, ὡς ἄλλην τινὰ τῇ φύσει λειτουργίαν εἰσοίσοντα, ἧς εἶναι νόμον σώζειν αὐτά. semel nulla pugna dimissis, malorum, quas inter media sunt, periculum, lucri faciarous: uti arbitror potius uno coufectum vulnere mori, quam ut pau latim corpus consumatur. Siquidem ergo qui ventura hac perspicue sciatis, futurum quidem susεipitis; omninoque decrevistis nihil quidquam moliri, aliud hoc fuerit, ac liquet ne bestiarum quidem, multo minus humanae eas mentis cogitationes videri. Quippe universis a natura inditum, ut sua servent, ac quoad licuerit adversus eos, qui vim inferant, depugnent. Quin et infirma admodum animalia, robuste in animalium potentissima irruere ideas, cum ea nocere tentaverint; quo vel in juriam prohibeant, vel moriendo se ulciscantur, ceu aliud quoddam obsequii genus nature illatura cujus sit lex ut salva illa curet.

Quod si Callipolim iniquæ Barbaris cupiditatis & terminum fore arbitramini, eaque capta concessuros existimatis, ut libere reliqua habeamus: sciat quisquis hac somniat, procul se a vero aberrare. Qui enim multa adeo, qua promittit, quα comminatur, ut ejus elliciatur dominus, quid non facturus putandus sit, ut urbium maximam, ac cui nihil simile occurrat, ditioni addicat sur, tantaque opum ac gloriæ accessione, res suas cumulo ex ornet? Qui ergo non stallum, ut qui videamus sic studio vindicantem parva, quæ majora sunt, neglecturum putemus? Velut nimirum, si quis aliquens videat vel uuius oboli cupidum vapulare sus. tinentem, tumque existimet talenta tiltro spreturum. Insania ac dementia talia sperare. Quin inιο, ita natura comparatum est, ut crementa ac acces siones cupiditatem hominibus augeant, ceu iis qui sint fini propinquiores, cujus ergo universa designant. Nisi ergo Barbarorum cupiditatem irritare vultis, obnitendum est iis quæ petunt, ut ne in aliis moJestiores experiamur: neque hoc percontemini, squumne sit servantes Callipolim, mensem amit tere, quo refertis omnia, nostrorumque alios labor rum domines facere: nec vitium cladem sie gravem reputate, ut non desint qui membra sibi, quam illas exscindi malint. Equidem grave arbitror ac triste id damni, nedum nobis qui sustinemus, sed et universis quotquot tempora in ejusmodi necessitates conjecerunt; enimvero virorum sit, ut non e solum præsens attendant, idve curent quod modo triste labet: sin autem pejus aliqail in futurum repositum sit, illud aut non prospiciant, aut negleetu, fortune permittant: quin potius, quod presens levius triste est, gravissimo postmodum periculo futuro preeligant. Nam esto, demusque Callipoli tradita collecturos nos messem; sic quidem, hocce uno duntaxat anno ubertate fruemur; tametsi forte dicat aliquis, ob malam Barbarorum fidem, rem incertam esse. Cum enim multa saepe polliciti essent, contrarios pollicitationibus anes intuJerunt. Concedo nihilominus servaturos pacta: haud enimvero omne saculum, praesens annus erit; quin potius ille quidem consummabitur, ac fruges consumentur; rursumque virescent segetes; ac res imbecilli statu erunt; Barbarique venient velut febris periodus, ac escas ipsi necessarias habebimus. Quid ergo tunc sumus daturi, quo liceat fru - ges inferre? Selybriam dicet quis aut Porinthium, velut illi qui substantiv semper reliquum oppiguerant. Enimvero neque nobis infinite sunt urbes, quibus datis annis singulis messem ac vindemiam redimamus; neque Barbari concessuri sunt ut gratis in delictis vivamus. Superest ergo ut veniatur ad id quod est caput, illis quidem flagitantibus urbem ac libertatem, hæc enim postrema restant, nobisque non valentibus contradicere, ut quibus fruges ac messis obtnrent ora. Quamobrem necessario su1008 Εἰ δὲ τὴν Καλλίπολιν ὄρον ἔσεσθαι τῆς πλεονεξίας τοῖς βαρβάροις νομίζετε, καὶ ταύτην λαβόντας, τοῖς λοιποῖς ἡμῖν οἴεσθε μετ' ἀσφαλείς χρήσεσθαι συμ χωρήσειν· ἔστω πάς τις ταῦτ᾽ ὀνειροπολῶν, τῶν πραγμάτων παντελώς ἁμαρτάνων. Ο γάρ τοσαῦτα μὲν ὑπισχνούμενος, τοσαῦτα δὲ ἀπειλῶν ὑπὲρ τοῦ ταύτης γενέσθαι κύριος, τί οὐκ ἂν πιστεύοιτο δράσειν ὑπὲρ τοῦ τὴν μεγίστην τῶν πόλεων, καὶ ἧς οὐδ᾽ ἂν τις εὕροι παράδειγμα, κτήσασθαι, καὶ τοιαύτη χρησ μάτων καὶ δόξης προσθήκῃ τὰ ὑπηργμένα κοσμήσει; Πῶς οὖν οὐκ εἴηθες, τῶν μικρῶν ὁρῶντας οὕτως ἀν τι ποιούμενον, οἴεσθαι τῶν μεγίστων αὐτὸν ἀμελήσειν; "Ωσπερ ἂν εἴ τις καὶ πληγῶν ἀνεχόμενον ὑπὲρ οβολού τινα βλέπων. Επειτ' οἴοιτο ταλάντων εκόντα καταφρονήσειν. Μωρία καὶ ἄνοια τὰ τοιαῦτα ἐλπίζειν, Μάλλον μὲν οὖν αἱ προσθῆκαι φύσει τοῖς ἀνθρώποις αύξουσι τὰς ἐπιθυμίας, ἅτε τοῦ τέλους εγγύτερον γινομένοις, ὑπὲρ οὗ πάντα πράττουσιν. Εἰ τοίνυν ὑμῖν μέλει τοῦ μὴ τὰς τῶν βαρβάρων ἐρεθίζειν ορέξεις, ἀνθεκτέον ὧν νῦν αὐτοῦσιν, ἵνα μὴ χαλεπωτέροις αὐτοῖς πρὸς τἆλλα χρησώμεθα μηδε έρωτᾶτε, εἰ δίκαιον ἀντεχομένους ταύτης ἀπολέσαι τὸ θέμα, πρὸς δὲ πάντα ἀνάγετε, καὶ τῶν ἡμετέρων πόνων ἑτέρους ποιῆσαι κυρίους· μηδὲ τὸ τῶν ἀμπέ λων πάθος οὕτως ἡγεῖσθε βαρύ, ὥστ᾽ εἶναι τοὺς βου λομένους αὐτοῖς τὰ μέλη πρὸ ἐκείνων τμηθῆναι. Εγώ δὲ τὴν μὲν εἰς ταῦτα ζημίαν χαλεπήν ἡγοῦμαι καὶ λυπηρὰν οὐχ ἡμῖν μόνον τοῖς ὑπομένουσι ταύτην, ἀλλὰ καὶ πᾶσιν ὅσους εἰς τὰς τω αύτας ἀνάγκας ήγεν γον οἱ καιροί· ἀλλ' ἀνδρῶν μὴ τοῦ παρόντος γίνεσθαι μόνον, καὶ τὸ νῦν λυπηρὸν θεραπεύειν, εἰ δέ τι χεῖ ρον εἰς τὸ μέλλον ἀπόκειται, τοῦτ' ἢ μὴ προβλέπειν, ή προορωμένους ἐπιτρέπειν τῇ τύχῃ· ἀλλ᾽ αἱρεῖσθαι τὴν παροῦσαν εἰς τὰ κουφότερα λύπην του μετά με κρὸν εἰς τὰ μέγιστα ἐσομένου κινδύνου. Εστω γάρ καὶ συγκεχωρήσθω τὴν Καλλίπολιν ἐκδόντας, τὸν εἶν τον κομίσασθαι· οὕτω μὲν οὖν ἐν τὸ παρὸν μόνον ἔτος ἐν ἀφθόνοις διάξομεν. Καίτοι τις ἂν ἴσως εἴποι διὰ τὴν τῶν βαρβάρων ἀπιστίαν μηδὲ τοῦτο βέβαια εἶναι. Πολλὰ γὰρ πολλάκις ὑπισχνούμενοι, ἐναντία τὰ τέλη τοῖς ὑπεσχημένοις ἐξήνεγκαν. Ἐγὼ δὲ τίθημι τηρήσειν αὐτοὺς τὰς συνθήκας, πάντως οὐχ ὁ πᾶς αἰὼν τὸ νῦν ἔτος ἔσται· ἀλλὰ τελευτήσει μὲν τοῦτο αναλωθήσονται δὲ οἱ καρποί· καὶ πάλιν ὁ οἶτος ἐν ἀκμῇ, καὶ τὰ πράγματα ἀσθενῆ, καὶ οἱ βάρβαροι ὥσπερ πυρετοῦ περίοδος ἥξουσι· καὶ ἡμῖν δεήσει τροφῶν· τί ποτ' αὐτοῖς δώσομεν ὑπὲρ τῆς κομιδές τῶν ὡραίων; Σηλυβρίαν ἐρεῖ τις ἢ Πείρινθον, ὥστερ οἱ τὸ λοιπὸν ἀεὶ τῆς οὐσίας ενεχυράζοντες. 'Αλλ' οὔθ' ἡμῖν ἄπειροι πόλεις, δι' ὧν τους καθ' ἕκαστον ἔτος ἀμητοὺς ἢ τρυγητοὺς ὤνησόμεθα, ολ' οι βάρβαροι συγχωρήσουσιν ἡμῖν προίκα τραφένι Λοιπὸν τοίνυν ἐπὶ τὸ κεφάλαιον ἀπαντᾶν ἐκείνων μὲν τὴν πόλιν αὐτούντων καὶ τὴν ἐλευθερίαν· ταῦτα γὰρ ὕστατα λείπεται· ἡμῶν δὲ ἀντιλέγειν μὴ ὄνα μένων, τῶν καρπῶν ἡμῖν καὶ τοῦ θέρους ἐμφραττόν των τα στόματα. απ' ἐξ ἀνάγκης δουλεύσομεν. Ο

ORATIO DE NON REDDENDA CALLIPOLI. ego aliud quid medium video, iniquæ Barbarorum cupiditatis, et ut ipsi nolimus fruges amittere. At enim his quoque exceptis vimeo, ne qui fruges anquas vehementius desideramus, longos deinceps annos fame confici cogamur. Nunc quidem tametsi nou metamus, advehet marc, quas alii fruges messuerint, idque non raro scimus contigisse, vel adversis coelorum influentiis prohibito terræ fetu, vel etiam ab hisce adversariis leso, id præstantibus que modo facturos comminantur. lis namque cam sibus, agrorum loco, mare nobis succedit, suntque nostrum plures qui terram arent ac serant, multi vero etiam qui de longinquis necessarium nobis commeatum invehant; sæpiusque cum civitas vicinae regionis fruges non intulisset, majori lamen annona ubertate vixit; ac plane præcipuum quo hic alimur, a mari ac mercatura pendet, utque illo excedamus, cogemur famem continuam pati. Quis vero nescit, ut mox Barbari Callipolis oppido potiti erunt, annonaque ac commeatus exstiterint domini, fore ut ue ulla frumentaria navis, aut quid aliud necessariarum mercium advehens, ad urbis portus appellatur? Quis enim, ut ne alii pa tiantur famem, pericula adire velit? Quippe neces sum est, ut qui portus nostros petiturus sit, multa pericula subcat, Barbaris illic jugiter ad fances incubantibus; navibusque, ac triremibus, aliisque navigiis, prohibentibus iter, ac male tu tam navigationem reddentibus. Quocirca ut secus aliquid anni tempestates habuerint, nec enim fieri potest ut pro volo res semper succedant agricolis, irremediabili fame necessario confictaturi sumus, cum neque alii apud nos possint solvere, neque nos inde possimus navigare: sicque fiet ut qui anni præsentis molestias effugere quærimus, in immensa γὰρ ἔγωγε ἄλλο τι μέσον ὁρῶ τῆς τε τῶν βαρβάρων mus in servorum redigendi sortem. Neque enin πλεονεξίας καὶ τοῦ μηδ' ἡμᾶς ἀνέχεσθαι τὰ ἐκ τῶν ἀγρῶν ἀπολέσαι. ᾿Αλλὰ μὴν καὶ χωρὶς τούτων δέδοικα μὴ τῶν ἐπετείων καρπῶν σφόδρα ἐπιθυμοῦντες, ἐφεξῆς πόλλ' έτη λιμώττειν ἀναγκασθώμεν. Νῦν μὲν καὶ μὴ γεωργοῦσιν ἡμῖν ἡ θάλαττα τὰ παρὰ τῶν ἄλλων γεωργούμενα κομιεῖ· καὶ πολλάκις ἴσμεν τοῦτο συμβάν, ὅταν ἢ παρὰ τῶν πολεμίων οὐρανίων ὁ τῆς γῆς τόκος κωλύηται, ἢ καὶ παρὰ τῶν πολεμίων του των βλάπτηται, ποιούντων ἃ νῦν ἀπειλοῦσι. Τότε γὰρ ἀντὶ τῶν ἀγρῶν ἡμῖν ἡ θάλαττα γίνεται· καὶ πολλοὶ τῶν ἡμετέρων οἱ ταύτην ἀροῦντες καὶ σπείροντες· πολλοὶ δὲ καὶ οἱ πόρρωθεν κομίζοντες ἡμῖν ὧν δεόμεθα· καὶ πολλάκις ἡ πόλις τὰ τῆς περιοικία δος μὴ συγκομισαμένη, ἐν ἀφθονωτέροις διήγαγε. Καὶ ὅλως τῆς θαλάττης ήρτηται τὸ πλέον τῆς ἐνταῦθα. τροφῆς ἧς ἐκστάντες, ἀναγκασθησόμεθα συνεχή λιμόν ὑπομένειν. Τίς δ' οὐκ οἶδεν, ὡς ἅμα τε τῆς Καλλιπό λεως οι βάρβαροι καὶ τῆς σιτοπομπίας ἔσονται κύ ριοι, καὶ οὔτε σιταγωγός, οὔτ᾽ ἄλλο τι τῶν χρησίμων ἡμῖν κομίζουσα ναῦς οὐδεμία ἐπὶ τοὺς τῆς πόλεως ἥξει λιμένας; Τίς γὰρ ὑπὲρ τοῦ μὴ λιμώττειν ἐτέρους αὐτὸς αὑρήσεται κινδυνεύειν; Ανάγκη γὰρ τὸν ἐφ' ἡμᾶς ἥξοντα διὰ πολλῶν κινδύνων ἰέναι, τῶν βαρβάρων αὐτόθι συνεχῶς ἐγκαθημένων πρὸς τοῖς στενοῖς, καὶ ναυσὶ καὶ τριήρεσι καὶ πλοίοις ἄλλοις τοὺς στελλομένους εἰργόντων, καὶ τὸν πόρον ποιούν των οὐκ ἀδεᾶ. "Ωστ' εἴ τι τὰ παρὰ τῶν ὡρῶν πταί σειεν, οὐ γὰρ δυνατὸν ἀεὶ τοὺς γεωργοὺς εὐτυχεῖν, ἀθεραπεύτῳ συντυχεῖν ἀνάγκη λιμῷ, μήτ' ἄλλων παρ' ἡμᾶς δυναμένων καταίρειν, μήθ' ἡμῶν ἐντεῦθεν – ἀνάγεσθαι· καὶ συμβήσεται, τὴν τοῦ παρόντος ἔτους δυσχέρειαν ἐκφυγεῖν βουλομένους, κακοῖς ἀμηχάνοις περιπεσεῖν, λιμώττοντας διὰ βίου· δ τῆς φύσεως στέγειν μή δυναμένης, λοιπὸν ἢ θανεῖν δυστυχῶς, ἡ ζην δυστυχέστερον, αὐτοχειρίᾳ παραδόντας τὰ τείχη. n:ala prolabamur, lolaunque vitam fauem patiamur: quod cum natura minime ferre possit, superest, ut vel n isere mortem oppetamus, vel misere magis ducamus vitam, ipsi nos moenia tradentes. Τί ούν; πολεμήσομεν, καὶ σὺ τοῦτο κελεύεις; Ἐγὼ δ' ἀντερήσομαι· Τί οὖν; δουλεύσομεν, καὶ ὑμεῖς ὅπως τοῦτ' ἔνται ποιεῖτε; 'Αλλ' οὔθ' ὑμᾶς τῆς ἐλευθερίας ποτὲ προδότας ἔγωγ' ἂν εἴποιμι, οὔτ᾽ ἐγὼ δυναμένους ἄγειν εἰρήνην, ταύτης συμβουλεύσαιμ' ἂν ἀνθελέσθαι τὸν πόλεμον. Αλλ' εἰ τὰ πράγμαθ' ἡμᾶς ἐπὶ τοῦτ᾽ ἄγει, οὐ τοῖς γε συμβούλοις δίκαιον τὰ τῶν πραγμάτων λογίζεσθαι; Όμως οὐχ οὕτως ἁπλῶς οἱ cogitare, ac ratione dispicere, quid ille velint? ἄνθρωποι τὴν εἰρήνην ἢ τοὺς πολέμους αἱροῦνται ἀλλ' ἐν ᾧ μᾶλλον αὐτοῖς ἡ σωτηρίᾳ καὶ τὸ τυγχάνειν ὧν βούλονται περιγίνεται, τοῦτ' αὐτοῖς προτιμάται θατέρου. Καὶ γὰρ πολεμοῦμεν ἐφ' ὅ σώζεσθαι, καὶ καὶ τὴν εἰρήνην ἀσπαζόμεθα, εἰ διὰ ταύτην τὰ ὄντα της ροῦμεν. Τὸ δ' εἰρήνην άγειν ἐξ ἧς πάντα ἀπόλλυμεν, οὐδὲν ἐστιν ἕτερον ἢ δι' εὐπρεποῦς ὀνόματος τὸ διὰ τῶν πραγμάτων αἰσχρὸν ὑπομένειν. Εἰ μὲν οὖν ἡσυ χάζουσιν ἀπολαύειν ἔξεστι τῶν οἰκείων, σύμφημα τοῖς μηδὲν περιεργάζεσθαι παραινούσιν· εἰ δὲ μέχρι μὲν σήματος μόνον τὸ σεμνὸν ἐστι τῆς εἰρήνης, τὰ δὲ ὄντα πόλεμός ἐστι χαλεπώτατος, πῶς ἂν εἰκότως δυσχεραίνοιτε τους πολεμεῖν ἀξιοῦντας, ἐφ' ὅπερ Quid ergo? Bellum geremus, idque tu jubes? Enimvero vicissim respondeam: Quid ergo? Serviemus, vosque agitis ut ita habeat? Verum enim neque ego vos unquam libertatis proditores dise rim; neque ego, quandiu liceat pacem agere, auctor unquam fuerim ut præoplemus bellum. At si vos eo res ducant, haud aequum consiliarios Nequaquam tamen sic lemnere homines pacem cli guuit, aut bella; verum in quo magis eorum sit constitula sulus, ac quo precipue votorum compotes fiant, hoc demum alteri anteponunt. Nam et bellum gerimus ut saluti consultum sit, amplexa murque pacem, ut per eam res nostras liceat servare. At pacem agere, qua simus on:nia amissuri, haud aliud sit quam specioso ejusmodi nomine, quod reipsa est turpissimum pati. Siquidem ergo agentibus quiete, rebus propriis frui liceat, ipse quoque in eorum concedo sententiam, qui nibil anxie inquirendum monent. Sin autem verbo tenus constat pacis venerabile nomen, resque ipsa let una

gravissimam est, quomodo jure iis succensetis qui ἡμᾶς ωθεῖ καὶ ἄκοντας ἢ διὰ τῶν πραγμάτων bellam suscipi jubent, in quod ipsa nos rerum necessitas vel invitos cogit Quod si quis belli discrimina ac difienitates animo reputans, inferre bellum detrectet; fuerit quidem ac dicatur alio rerum statu timor iste animi sobrii; hic autem, nihil non dilato turpissimum habet. Quid enim non is merito probri auditarus sit, qui preter libertatem, aliis quoque universis privatus bonis, ne quidem lane moveatur; sed inani spectre, quod adhuc superesse putat, affectu adhaerens, illius ergo cum eis fcelus inire velit, qui cuncta abstulerunt? quique in servili vita, bono aliquo vel mediocri poti: Lurum se arbitretur; ac neque hoc cogitet, ita ser vos comparatos esse, ac eam corum sortem, ut concedant? ἀνάγκη; Εἰ δέ τις τὰς τοῦ πολέμου τύχας λογιζόμενος, καὶ τὰς δυσκολίας, δκνεῖ τοῦτον ἐκφέρειν, ἄλλοτε μὲν σωφρονοῦντος ἄν τις εἶπέν εἶναι τὴν εὐλάβειν ταύτ την· ἐνταῦθα δὲ πάντα τὰ αίσχιστα πρόσεστι τῇ ἀναβολή. Τί γὰρ τῶν ὀνειδῶν οὐκ ἂν δικαίως ἀκούσειεν ὁ πρὸς πᾶσι τοῖς ἄλλοις ἀγαθοῖς καὶ τῆς ἐλευθερίας στερούμενος, ἔπειτα μὴ κινούμενος, ἀλλ᾽ εἰδώλου τινὸς ἔτ' αὐτῷ λειφθῆναι δοκοῦντος ἐχόμενος, καὶ διὰ τοῦτ᾽ ἀξιῶν σπένδεσθαι πρὸς τοὺς πάντα ἀφιλομένους· καὶ νομίζων ἐν τῇ δουλείᾳ μετρίου τινὸς ἀπολαύσ σεσθαι, καὶ μηδὲ τοῦτο λογιζόμενος, ὡς ἡ τῶν δούν λων τύχη οὐδενὸς ἀπολαύειν χρηστοῦ, ἀλλὰ συλλήβδην πάντων τοῖς δεσπόταις ἐξίστασθαι; nullis fruantur bonis, sed simul omnia dominis Quamobrem ut spes ulla sit, reportaturos nos, "Ωστ' εἰ μὲν ἐλπὶς ἐστι κομιείσθαι ὧν διὰ τὴν ἄγαν que es immensa quadam otiositate ac ignavia ami- ἀπραγμοσύνην πρότερον εμπεπτώκαμεν, πολεμη simus, suscipiendum bellum, nec quidquam ratio- τέον, καὶ μηδὲν ὑπολογιστέον, οι πόνον, οὐ κίνδυνον, nibus subducendum: non reputandus labor, non οὐ δαπάνην, ἐξ ὧν μέλλομέν τε εὖ πράξειν, καὶ τοὺς periculum, non sumptus, ex quibus ad commodi- καταδουλοῦσθαι βουλομένους, καὶ τοσαῦτα ἠδικηκό orem fortunam redituri simus, ac eos juste altari, τῆς ἀμυνεῖσθαι δικαίως· εἰ δ᾽ οὐδὲν χρηστών τέλος qui volunt in servitutem redigere, ac lot injurias ἡμῖν ἐλπίζομεν οἴσειν τὸν πόλεμον, ἀλλ᾽ ἀνάγκη θρα intulerunt. Sin nullum belli eventum bonum ac λέντας μηκέτ' εἶναι, οὐδὲ τὴν τελευτὴν ταύτην άτι finem speramus, sed necesse est desiderio frustra μαστέον, καλήν τε οὖσαν καὶ ἔντιμον, καὶ δόξης οὐκ 10s perire, ne ea quidem mors spernenda, quae άμοιροῦσαν ἧς καὶ πολλοὶ τῶν ἀρίστων καὶ γενναίων honesta sit ac honorabilis, nec gloria careat: quamn ἀνδρῶν ἐπεθύμησαν καὶ κατ' άνδρα, καὶ κατὰ πόλεις, eliam fortes multi ae strenui viri percupierunt, Τί γὰρ σεμνότερον, τί δ' ἐντιμότερον ἀνθρώπων τὴν tum viritim ipsi, tum per urbes. Quid enim ad ho- τοῦ δικαίου τάξιν τετηρηκότων, καὶ τὸν ὑπὲρ τῆς nestatem honoremque majus, iis qui servarint quod πατρίδος καὶ τῶν πολιτῶν κίνδυνον καὶ αὐτῆς τῆς justum esset, ac pro patria, proque civibus, suæ- ψυχῆς προτετιμηκότων, καὶ θανεῖν μᾶλλον ἑλομένων, met ipsorum anime, periculum prætulerint, ac πιο- ή τι τῶν αἰσχρῶν ὑπομεῖναι; θάνατος μὲν γὰρ ἅπασι si, quam turpe aliquid sustinere maluerint? Nam πρόκειται κοινός τις ὄρος πᾶσι τῆς γενέσεως μετα mors quidem, ceu communis quidam terminus, σχοῦσι, καὶ οὐκ ἔστι τοῦτον φυλάξασθαι, και μέχρι procreatis omnibus, proposita est: nec feri po. τοῦ παντός τις τὴν ἀπραγμοσύνην τηρήσεται τὸ θ test, ut quis eam caveat, vel si totam vitam otium μετ' ἀρετῆς τε καὶ δόξης ἐκείνου τυχεῖν, τοῦτ' ἔλη captet: at cum virtute atque gloria mortem oppe- παρὰ Θεοῦ μὲν ὀλίγοις δίδοται γέρας· ἀνδρῶν tere, id jam quidem paucis a Deo premium con- δοθέν τι ἁρπάσαι, καὶ τῷ βίῳ τέλος εὐκλεὶς ἐπιδεῖ ceditur, sitque virorum, tum concessum rapere, και. Οὐ δεῖ δὴ, τὸ κοινῇ πάντως καὶ μετ᾿ ἀνάγκης tum vitae gloriosum anem iuponere. Haud sane ἐσόμενον σκοποῦνται, τοῦ καλοῦ τῆς ἀρετῆς ἀμελεία decet, quod communi omnino ac necessaria sorte ἀλλ' ὅπου μὴ ἄμφω λαβεῖν ἔνεστι, τῆς γοῦν ἀρετῆς futurum sit spectantes, quod est honestum virtue πάντα τρόπον ἀντιποιώμεθα, ἧς τοῖς ἔχουσιν οὐδὲν femque negligere: verum ut casus ferat haud ὠφελιμώτερον κτῆμα. Ἀλλὰ μὴν ἐνταῦθα οὐδ᾽ ἀνέλα utraque accipi posse, virtutem sane omnimodis πιατα παντάπασι πολεμήσομεν. Πρῶτον μὲν οὖν καὶ colamus, qua nulla habentibus commodior exsistit τὸ μεθ᾿ ἡμῶν εἶναι τὴν τοῦ δικαίου μερίδα· καὶ τὰ possessio. Tametsi hic, haud nihil omnino fausti η δεῆσαν αὐτοῖς ἐκ τοῦ φανερού συμπλέκεσθαι, ἀπ sperantes sumus, bellum suscepturi. Primum quidem, quod jus a nostris partibus stel; quodque ut aperto marte cum eis luerit conserenda manus, nostra semper victoria fuerit, janque olim Romae ni, eos subjectos habere consueverint. Ante omnia vero illa in numen religio, quæ Deum maxime hiominibus propitium reddit, multum nobis momentum aderet, atque in bello auxilio erit. Praeterea ea quoque imperia, quae tyrannica vi plurimum promoverunt, haud quis raro in scipsis laborare videat, plurimaque circumferre occulta illa caduca, quorum ut quis periculum fecerit, ac bello tentaverit, minora quam pro eorum gloria opinione τῶν ἡμετέρων εἶναι τὴν νίκην, καὶ τὸ Ῥωμαίος ἄνωθεν ἔθος εἶναι τούτους ὑπακούοντας ἔχειν· καὶ πρὸ πάντων ἡ περὶ τὸ θεῖον εὐσέβεια, η δή μάλιστα τὸν Θεὸν εὐμενὴ τοῖς ἀνθρώπους παρασκευάζει, πολλὴν ἡμῖν εἰσοίσει ροπήν, καὶ πρὸς τὸν πόλεμον συναγωνιείται. Έπειτα καὶ τὰς εἰς πολὺ μέγεθος ἐπιδούσας τιν ραννίδας ἴδοι τις ἂν νοσούσας ἐν ἑαυτοῖς τὰ πολλά, καὶ πλεῖστα τῶν σαθρών περιφερούσας λανθάνεις, ὧν εἴ τις ἀποπειρῷτο καὶ πολέμῳ κινοίη, ἐλάττους αὐτὰς τῆς περὶ αὐτῶν δόξης εὑρήσει· καὶ τοῖς ἐπι

ORATIO DE NON REDDENDA CALLIPOLI. destrui possint, argumenta occurrent. Testes sunt qui a suis modo defecerunt, eisque palam bellum intulerunt, quibus ut quis jubeat, nonnullisque pecuniis ac belli subsidio eorum conatus roborer, ac sociam alacritatem ostendat, apti forte bellatores effecti, in suos convertantur, sibique mutuo infe rentes bellum, vel nihil, aut quid modicum nos laedant. Quin et Tribali destinarunt legatos, rogantes ut communi consilio communes hostes ulciscamur, ac nuptiarum societatem ineamus, pollicentesque pecunias, quibus nos excitatum iri sperant: quos firman belli societatem inituros putandum est, quod et ipsi experii sint Barbara rom injuriam: haud vero dicat aliquis eo fine, ut χειροῦσι πολλαὶ φανήσονται πρὸς τὴν ἐκείνων iuvenerit: multaque aggredientibus, quibus ea καθαίρεσιν ἀφορμαί. Καὶ τοῦτο μαρτυροῦσιν οἱ νῦν ἀποστάντες τῶν οἰκείων, καὶ πόλεμον φανερώς πρὸς ἐκείνους ἐξενεγκόντες· οἷς εἴ τις επικελεύοιτο, καὶ χρήμασιν ὀλίγοις καὶ συμμαχία της ορμες ἐπιῤῥώσεις καὶ συμπροθυμοῖτο, ἴσως ἂν, ἀξιόμαχοι γενόμενοι, τράποιντο μὲν ἐφ' αὐτούς· ἡμᾶς δ' ή μηδὲν ἢ ἐλάττω βλάπτοιεν, ἀσχολούμενοι πρὸς ἀλλήτους. Ἀλλὰ μὴν καὶ παρὰ τῶν Τριβαλών ήκουσι πρέσβεις, ἀξιοῦντες κοινῇ τοὺς κοινούς πολεμίους ἀμύνασθαι, καὶ γάμους αἰτοῦντες, καὶ χρήματα ὑπισχνούμενοι, δι' ὧν οἴονται κινήσειν ἡμᾶς· οὓς βεβαίους χρή νομίζειν ἔσεσθαι συμμάχους ἡμῖν, ὡς ἂν καὶ αὐτοὶ παρὰ τῶν βαρβάρων ηδίκηνται, Αλλ' οὐχ ἡμῶν χάριν ἀμυνουμένους, εἴποι δ' ἂν τις, καὶ ἄλλα, ἃ νῦν μὲν χαλεπὸν καθέκαστα λέγειν· nostras injurias ulciscantur, aliaque, quæ nunc αὐτὸς δ' ὁ πόλεμος κινούμενος σαφῶς πάντα δείξει, Οἱ δὴ δίκαιον τοιοῦτον παραπεπτωκότα καιρὸν ἀφεῖναι· ἀλλ' ἐπεὶ μηδὲ βουλομένους ησυχάζειν συγχωροῦσιν οἱ βάρβαροι, ἀλλ' ἀνάγκη καθημένους τῆς τῶν ἀνδραπόδων τύχης κληρονομήσαι χρηστέον τοῖς καιροῖς, καὶ προθυμητέον ἢ καὶ τὴν πατρίδα καὶ τοὺς ὁμοφύλους ἐλευθεροῦν, ἢ γενναῖον γοῦν τε καὶ καλὸν πράξαντας, μνημεῖον ἀρετῆς τοῖς ἐσομένοις καταλιπεῖν. Εἰ δ' οιόμεθα, προδόντας τὴν Καλλίπολιν, οἰκήσειν ἀσφαλῶς τὴν πατρίδα, δέδοικα μή καὶ ταύτης μετὰ μικρὸν ἐκπεσόντες, οὐδ᾽ ἣν οἰκήσομεν εὕρωμεν τοῦ λοιποῦ. Τίς γὰρ ἂν τοὺς τῶν οἰκείων προδότας ἐπιδῆναι τῆς ἑαυτοῦ συγχωρήσεις; Τίς δὲ τοὺς τοῦ τοιούτου μύσους σκυτόχειρας, πρός τινα τῶν σεμνῶν πράξεων ἐπιτηδείους ἡγήσεται; Αλλ' ὅσοισπερ ἂν ἡμῶν γένηται τὰς τῶν βαρβάρων χεῖρας διαφυγεῖν, πλανησόμεθα μὲν λανθάνοντες περὶ τὰς ἀλλοδαπάς" κάν που φανώμεν, ἀραὶ παρὰ πάντων ἡμῖν ἔψονται και κατηγορίας καὶ γέλως. Τούτους δὲ χρὴν ὁρᾶσθαι; μετέχειν δὲ συλλόγου; ἀναπνεῖν δὲ ὅλως; οἱ τοιαύτην μὲν ἔχοντες πόλιν, τοσαῦτα δὲ χρήματα, τοσαύτην δὲ δύναμιν θαλάτα τῆς δὲ καὶ γῆς ὄντες κύριοι· πάντα δὲ ἐξ ἐπιτάγματος ἀνύειν δυνάμενος, τὴν μὲν περιουσίαν ἐκείνην βλακευόμενοι καὶ καθεύδοντες καὶ ὑβρίζοντες πασαν ανήλωσαν τελευτῶντες δὲ, καὶ τὴν πατρίδα προδόντες, νῦν ὥσπερ κοινόν τι περιίασιν ἄγος· λοιμοί τινες, καὶ τοῖς ἄλλοις τῆς νόσου μεταδιδόντες! Ημῖν δ' οὔτ' ἀντιλέγειν ἐξέσται. Τὸ γὰρ τῶν ἐλέγω ceu commune quoddam piaculum circumeunt? χων δίκαιον τὴν παρρησίαν παντελῶς ἀφαιρήσεται" καὶ τὸ φέρειν ὑβριζομένους ποίας οὐ βαρύτερον συμφορᾶς! "Ωστ' ἀνάγκη φεύγειν μὲν πόλεις, φεύω γειν δὲ συλλόγους· εἰς χηραμοὺς δὲ τινας καταδύν τας, ζῇν, κρύπτοντας ὅθεν ἐσμέν, καὶ τὴν τελευτὴν ευχομένους. Οὐκ, ἐὰν ἐμοὶ πείθησθε ἀλλ᾽ εἰ μή πρότερον, νῦν γοῦν παντελῶς ἀπιστήσαντες τοῖς βαρβάροις, καὶ πιστεύσαντες πρὸς ἐν αὐτοῖς πάντα τείνειν, ὅπως ἡμᾶς καταδουλωσάμενοι, αὐτοὶ μὲν ἀφίλοιντο τὰ ἡμέτερα, τοῖς δ᾽ ἡμετέροις σώμασι τὰς τῶν ἀνδραπόδων ἐπιθείων ἀνάγκας, οὐ μόνον ἀπόσχεσθε τῶν νυνὶ βουλευμάτων· ἀλλὰ καὶ δύσνους τῇ πόλει νομίσαντες τοὺς τὰ τοιαῦτα τολμώντας ἡμῖν συμβουλεύειν, πέμπειν μὲν τοὺς τὴν Καλλί. PATROL GR. CLIV. ηuidem grave sit sigillatim dicere, quæque nihilominus omnia motum bellum liquido declarabit. Haud sane æquum, incidentem ejusmodi rei gerende occasionem dimittere; verum quia ne volentes quidem Barbari permittout quiescere, sed est n cesse ut sedentes ac otiosi, servorum fortunam subeamus, utendum occasionibus, ac alacri audendum animo ut vel patriam ac gentiles nostros libertate donemus, vel certe strenuum quid ad praeclarum designantes, virtutis monumentum steris relinquamus. Quod si putatis fore ut tradentes Callipolim tuto patriam habitemus, timeo ne brevi eam ipsam amittentes, ne solum quidem in (no habitemus deinceps inveniamus. Quis enim eos qui sua ipsi prodiderint, in suam ipse patriam per mittat ascendere? Quis tanti sceleris consutores auctoresque honeste ulli actioni comparatos existimabit? Enimvero quotquot nostrum continget Barbarorum manus efugere, obscuri ignotique iu extraneis provinciis sumus vagaturi: sin autem agnoscamur, omnium nos dire et vituperia risusque prosequentur. Eosne videri par erat? in conventum admitti prorsus autem ducere spiritum? qui urbe Lanta potientes, tam multis divitiis, tanta potentia; qui maris ac terra domini, soloque imperio omnia valentes conficere, illam omnem substantiam molii. victu, ae dormientes, luxuriantesque consumpse τυπt; tandemque ipsam patriam prodentes, nunc pestes quædam, morbique, contagie alios inficien tes? Nos autem, ne quo contradicamus quidem labebimus. Justa enim vituperationes ac criminationes, libertatem omneia excusandi auferent; ferre autem sic exceptos, qua non calamitate molestius g Quapropter necessum ut urbes fugiamus fugiamusque conventus, aique nos in antris quibusdam abdentes vitam agamus, celantes patriam, ne mortem in votis habentes. Haudquaquam vero si mihi creditis. Enimvero, sin prius hactenusque, modo saltem omni penitus Barbaris negata tide, certoque persuasi, eo sua omnia consilia dirigere, ut nos redi gentes in servitutem, ipsi res auferant nostras, mancipiorumque obsequiis ac necessitalibus sub33