"Αρχιερεύς. Ναὶ ταῖς πρεσβείαις τῆς Θεομήτορος καὶ πάντων τῶν ἀγγέλων καὶ πάντων τῶν ἁγίων γένοιτο πάντας συνθῆναι τοὺς εὐσεβεῖς· τοὺς δὲ ἀσεβεῖς πρὸς εὐσέβειαν ἐπιστρέψαι. Καὶ τῶν ἑτεροδόξων τὰ πλήθη πρὸς τὸ ὀρθόδοξων ἐλθεῖν, ἀνάγκῃ. γὰρ, καὶ ἀγάπης ἔργον Θεοῦ, τὸ ὑπὲρ πάντων εἴ· χεσθαι. - Κληρικός. Ἰδοὺ καὶ τὰ περὶ τοῦ θείου ἔγνωμεν ναοῦ, καὶ σὺν αὐτῷ περὶ πλείστων ἄλλων. Λοιπόν, ἅγιε δέσποτα, καὶ τὰ περὶ τῶν ἱερῶν χειροτονιών ἡμῖν δήλωσον, Pontifex. Faciamus profecto ut Deiparæ et omrium angelorum sanctorumque precibus omnes pii salventur, impii autem ad fidem convertantur, e turba infidelium ad fidem accedant. Pro cunctis enim preces faciendi necessitas charitati divina inhæret. Clericus. En a te edocti sumus quæ ad divinum templum pertinent, et cum ejus cognitione multa alia novimus. Caeterum, sancte domine, cxplica quoque nobis quæ sacras ordinationes spectant. ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΧΕΙΡΟΤΟΝΙΩΝ. ᾿Αρχιερεύς. Τοῦτο δὴ καὶ ποιήσω, ἐπεὶ καὶ ἀναγ καῖον τοῖς ἱερωμένοις ἡμῖν τὰ περὶ τῶν ἐν ἡμῖν θείων τελετῶν τοὺς λόγους εἰδέναι, ὡς ἂν μᾶλλον γινώσκοντες οίων κατηξιώθημεν δωρημάτων, εὐ γνώμονες δοῦλοι περὶ τὸν εὐεργέτην τυγχάνωμεν, καὶ τοῦ θείου ἔργου αὐτοῦ ἔση δύναμις ἐπιμελώμεθα μετά φόβου, ἵνα καὶ τὸν μισθὸν πολλαπλάσιον εξο ρωμεν, ἀντὶ μικρού τινος ἀγῶνος καὶ πόνου τὴν ὑπὲρ λόγον λαβόντες ἀντιμισθίαν, καὶ τοιαύτην, οταν παρὰ Θεοῦ ἄνθρωπος, ὁ μὲν τὸ κατὰ δύναμιν δεδωκώς ὡς κτίσμα καὶ κτισμάτων μέρος βραχύ, ὁ δὲ ὡς μόνος Θεός και κτίστης και πάντα δυνάμε νας, καὶ μὴ τοὐναντίον, 8 μηδαμῶς ὅλως γένοιτο, κατάκρισις ἔλθοι τινί, ὡς μή τὸ τάλαντον καλῶς ἐμπορευσαμένῳ, ἢ τὴν θείαν μνᾶν ἐκείνην ὡς κα ταχώσαντι, ἢ κατά τι παραχαράξαντι. Αλλ' ἡμῖν ἵλεως εἴη Θεός, ὁ τοῦ Θεοῦ τῶν Υἱός, ὁ Υἱός ἀνα θρώπου γεγονώς, καὶ μέγας μόνο; ἀρχιερεὺς Ἰησοῦς, ὁ Σωτὴρ τοῦ κόσμου, ὁ Χριστὸς, ὁ ἁμίαντος, ο ὁ ὅσιός τε καὶ ἄκακο;, ὁ εἰρηνάρχης, ὁ εἰρηνοποιός, ὁ πρᾶος τὴν καρδίαν και ταπεινός, ὁ ποιμὴν ὁ και λὸς, καὶ τιθεὶς τὴν ψυχὴν ὑπὲρ τῶν προβάτων· καὶ δῴη ἀγαπῆσαι αὐτὸν ὑλικῶς, καὶ ὡς φίλον αὐτῷ ἐν αὐτῷ, αὐτοῦ ποιμάνει τὸ ποίμνιον, καὶ τὰ τῆς θείας ἱερωσύνη; αὐτοῦ ὡς βουλητὸν αὐτῷ ἕκαστον ἡμῶν κατὰ τὸν ἐπιβάλλοντα βαθμὸν ἐκτελέσαι 138 τα καὶ πληρῶσαι, καὶ ἐνωθῆναι αὐτῷ, εὐηρεστηκό τας αὐτῷ, καὶ σὺν τῇ θείᾳ ποίμνῃ αὐτοῦ ἐν αὐτῷ καὶ ἡμᾶς σωθῆναι. Αρκτέον δὲ ἤδη περὶ τοῦ προ κειμένου. ΚΕΦΑΛ. ΡΝΤ. *Οτι δύο χειροτονίαι ἔξω τοῦ βήματος, ἀναγνώ στου καὶ ὑποδιακόνου· τρεῖς δὲ ἐν τῷ βή ματι, διακόνου, πρεσβυτέρου καὶ ἐπισκόπου. Δύο μὲν οὖν εἰσι χειροθεσίαι ἔξω τοῦ βήματος, ἡ τοῦ ἀναγνώστου καὶ ὑποδιακόνου. Εἰσὶ δὲ καὶ ἄλλαι, ὀφφικίων δηλαδή, καὶ ἡ τοῦ δεποτάτου ή κη ροφόρου εἰπεῖν πρὸ τῶν ἀναγνωστών γινομένη, ἥτις οὐκ οἶδ' ὅπως οὐκ ἐνεργεῖται· ὥσπερ δὲ νῦν ἐξέλι πῶν. Ἐν δὲ τῇ τῶν Θεσσαλονικέων Ἐκκλησίᾳ καὶ πρὸ δλίγου αὕτη ἦν, καὶ ταῖς ἀρχαίαις υποτυπώσεσι γέγραπται. Εξαίρετο: δὲ χειροτονίας ἐντὸς τοῦ βί PATROL GR CLY. U Pontifex. Hoc certe faciam, cum nobis qui consecrati sumus scire necessarium sit rationem divinorum mysteriorum quorum participez sumus, ut quo magis cognoscimus quibus donis et gratiis dignati sumus, eo æquiorem et gratiorem seivitutem benefactori nostro exhibeamus, et pro viribus divino operi agendo cum timore studiose incumbamus. Qua ratione multiplicem mercedlem pro modico certamine et labore consequemur, remunerationem accipientes merita nostra excedentem, talemque qualem a Deo hominem accipere par cst, hic secundum vires tribuens, et velut crcatura et creaturarum pusilla portio; ille ut solus creator et omnipotens. Contra autcun nullo modo fiat condemnatio pro mercede ei retribuatur, qui de talento sibi credito recte non fuerit negotiatus, vel divinam illam mnam in terram defoderit, aut aliquo modo adulteraverit. Sed propitius sit nobis Deus, Dei vivi Filius, et solus magnus episcopus, Salvator mundi, qui Christus est, purus, sanctus, peccati es pers, princeps pacis, pacisque conciliator, corde milis et humilis, qui bonus est pastor, animam ponens pro ovibus suis, donetque nobis ipsum amare toto animo, atque ut ipsi placitum est per ipsum ipsius ovile pascere, et sacra divini ejus sacerdotii munera unumquemque nostrum sccundum gradum ipsi impositum, ejus voluntati obsequentes perficere et adlimplere, ut cum ipsi placuerimus, ei tandem uniamur, et per ipsum cum divino ejus grege nos quoque salvemur. Nune materiæ proposita inchoanda tractatio CAPUT CLVI. Duas ordinationes extra bema sive sacrarium fieri, lectoris et subdiaconi: in bemate autem tres, diaco.i, presbyteri aique episcopi. Duæ sunt igitur extra sanctuarium manuum impositiones, lectoris et hypodiaconi. Sunt et alia, ollciorum videlicet, et depulati, sive, ut ita dicam, cercuferi, quæ inte lectorem celebratur. ista nescio qua ratione non fit amplius, et nunc veluti dedicit: Vigebat autem aute paucum tempus in Thessafa Ecclesia, et in aliquis formulariis describitur Ordinationes autem eximia et proprie dictæ.

que intra sanctuarium funt et in ipsa sanctissima ρατο, καὶ ἐν τῇ ἱερωτάτῃ τραπέζῃ εἰς τύπου της mensa, tres sunt in Trinitatis similitudinum de quibus loquitur sanctus Dionysius, diaconi, presbyteri et episcopi. Istam qu'dam vocat ministrationem, velut ad mínistrum pertinentem, et duabus aliis subordinatam. Nihil enim minister sive diaconus sine episcopo vel presbytero facit. Ilanc autem perfectivam, quæ scilicet ad presbyterum spectat, quæque sacrificii et baptismatis mysteria et alia quædam operatur, non autem omnia; nec enim ordinationes. Nam gratiam communicativam non habet, neque aliquid aliu«l peof clivum vel filesinatisum producere potest, sed mysteria 80Jum et baptismum perficere. · CAPUT CL.VII. Omnia ecclesiastica a solo perfici episcopo. Verum episcopus illuminandi vim habet, eo quod Patrem luminum imitatur, ipsiusque virtutem abunde possidet, et per ipsum omnis ordo, omne mysterium et sacramentuin. Ipse enim ordinatione sua et baptizare valet, simul et sacrum unguentum conficere; el quæ ad ministerium, et perfectionem, et illuminationem pertinent, perfcere, et legere, et psallere, et monachos constituere, et domos dedicare, et gradus sive officia distribuere, et matrimonio conjungere, et virgines congregare et conɛecrare, omnia denique per gratiam Christi præstare; omnia enim ecclesiastica ab ipso velut luminis fonte perficiuntur; ideo episcopus illuminativus vocatur. Nunc autem ab eo gratiæ dono incipiemus, quod est omnium minimum, ut brevi ad perfectum accedamus. Hoc etiam ita visum est magno Dionysio, qui a diacono incipiens ad episcopum progressus est. Nos igitur et de hoc et de aliis quoque dicere volentes, a primo sacerdotii charismate, qui lectoratus est, incipiendus. CAPUT CLVIII. Quomodo lector ab episcopo ordinetur. Τρ άδο; τρεις, περὶ ὧν καὶ ὁ ἱερός φησι Διονύσιο;" ἡ τοῦ διακόνου, ἡ τοῦ πρεσβυτέρου, καὶ ἡ τοῦ ἐπισκόπου. Καὶ τὴν μέν φησι λειτουργικὴν ὡς ὑπηρέ του, καὶ ἐν ταῖς δύο ἔχουσαν τάξιν· οὐδὲν γὰρ ὁ λειτουργικός ἤτοι διάκονος ἐνεργεῖ δίχα ἐπισκόπου Η πρεσβυτέρου· τὴν δὲ τελεστικήν, τὴν τοῦ πρε σβυτέρου δηλονότι, τὰς τελετὰς μὲν, τὴν τῆς ἱε ρουργίας καὶ τοῦ βαπτίσματος καὶ ἑτέρας ένεργοῦσαν· οὐ τὰς πάσα; δὲ, οὐδὲ μὴν χειροτονίας. Καὶ γὰρ οὐ τὴν μεταδοτικὴν ἔχει χάριν, οὐδ᾽ ἄλλον τελεστικὸν ἢ φωτιστικὸν ἐνεργεῖν ἐξω ισχύει· τελεῖν ἐὰ μόνον τὰ μυστικὰ καὶ τὸ β1πτισμα. ΚΕΦΑΛ. ΡΝΖ'. Β' Οτι πάντα τὰ τῆς Ἐκκλησίας μόνος ἐνεργεῖ ὁ ἐπίσκοπος. Ilic ergo ad episcopum adducitur, dato prius testimonio quod sanctæ sit vitæ, quod sacra conversatione et promotione dignus, litterasque saeras didicerit. Episcopus autem sacram stolam indutus, et pallium, quod in omni sacri mysterii confectione gestare solet (hoc enim repraesentat Jesum Deum et incarnatum), Deo benedicit, gratias convenienter agens in omni Dei opere, sed maxime pro homine qui in ipsius ministerium eligitur. Finita Trisagli oratione a clericis luminaria tenenti bus, quia tum illuminatio fit et gratia communicatur, episcopus vestem nigrain quæ humilitatis et religiosi timoris symbolumn est, benedicit, et consecrandum jubet eam induere. Quo facto ad cum adducitur, et bencdicitur, signo crucis ab co ter manu peracto: postea obsignatur. Tondet enim episcopus capillos capitis ejus in figurain crucis, divinum et Įromendum Trinitatis nomen super eum invocans, ex qua omnis sacra consecratio el mysterium. Primum quidem capillos in vertico capitis Ο δέ γε ἱεράρχης φωτιστικός έστιν, ὅτι μιμεῖ ται τὸν Πατέρα τῶν φώτων, καὶ τὴν αὐτοῦ πλουτεῖ δύναμιν· καὶ πᾶσα τάξις, καὶ πᾶν μυστήριον, καὶ πᾶσα τελετή δι' αὐτοῦ. Αὐτὸς γὰρ καὶ βαπτίζειν ἅμα, καὶ μύρον ἐνεργεῖν, καὶ λειτουργικὴν καὶ τε· λεστικὸν ἀποτελεῖν καὶ φωτιστικὸν τῇ χειροτονία ἰσχύει· καὶ ἀναγινώσκειν, καὶ ψάλλειν, καὶ μονάζοντας καθιστάν, καὶ καθιεροῦν οἴκους, καὶ βαθμούς χορηγεῖν, καὶ πρὸς γάμον συνάπτειν, καὶ παρε νεύοντας συνιστᾷν, καὶ πάντα ποιεῖν χάριτι Χριστοῦ δύναται. Ως γὰρ ἀπὸ πηγές φωτός, πάντα δι' αὐτ τοῦ τὰ τῆς Ἐκκλησίας τελεῖται· διὸ καὶ φωτιστικής ὀνομάζεται ὁ ἐπίσκοπος. Τέως δὲ ἤδη ἀπὸ τοῦ δρο κοῦντος μικροτέρου τῶν δωρημάτων ἀρχόμεθα, ὡς ἂν κατὰ βραχὺ εἰς τὸ τέλειον ἔλθωμεν. Τοῦτο δὲ καὶ τῷ μεγάλῳ καλὸν ἐγνώσθη Διονυσίῳ· καὶ ἀπὸ τοῦ διακόνου ἀρξάμενος, εἰς τὸν ἐπίσκοπον ἦλθε Καὶ ἡμεῖς τοίνυν καὶ περὶ τῶν ἄλλων ἐρεῖν βουλόμενοι ἀπὸ τοῦ πρώτου τῶν τῆς ἱερωσύνης χαρισμάτων ἀρξώμεθα. Εστι δὲ τὸ τοῦ ἀναγνώστου. ΚΕΦΑΛ. ΕΝΙΚ. Όπως ὁ ἀναγνώστης ὑπὸ τοῦ ἱεράρχου τελείται. Οὗτος τοίνυν προσάγεται τῷ ἀρχιερεί, μαρτυρη θεὶς εἶναι τοῦ ἀγνοῦ βίου, καὶ ἄξιος ἀναγωγῆς ἱσο ρᾶς, καὶ τὰ ἱερὰ εἰδὼς γράμματα. Καὶ ὁ ἀρχιερεὺς ἐνδεδυμένος στολὴν ἱερὰν, καὶ το ωμοφόριον, δ δὴ ἐπὶ πάσῃ φέρει ἱερᾷ τελετή, τοῦτο γὰρ ἐκτυποῖ τὸν Ἰησοῦν Θεὸν ὄντα καὶ σαρκωθέντα, εὐλογεῖ τὸν Θεὸν εὐχαριστῶν ἁρμοδίως ἐπὶ παντὶ ἔργῳ Θεοῦ, καὶ μάλιστα ἐπὶ ἀνθρώπῳ εἰς ὑπηρεσίαν ἐκλεγομένῳ αὐτοῦ. Καὶ τῆς προσευχῆς τοῦ Τρισαγίου παρὰ τῶν κληρικῶν τελεσθείσης, φῶτα κρατούντων, ὅτι φω τισμός γίνεται καὶ δίδοται χάρις, ὁ ἱεράρχης Ιμάν τιον ευλογήσας μέλαν, κελεύει τοῦτο ἐνδύσασθαι τὸν τελούμενον, τὸ ταπεινὸν καὶ εὐλαβὲς τῆς ζωῆς δηλοῦντος τοῦ μέλανος. Εἶτα ἄγεται ὁ τελούμενος πρὸς αὐτὸν, καὶ εὐλογεῖται τῇ χειρὶ 139 σταυρο εἰδῶς παρ' αὐτοῦ τρίς. Εἶτα καὶ σφραγίζεται. Κα! ρει γὰρ τὰς αὐτοῦ τρίχα, τῆς κεφαλῆς σταυροειδώς ὁ ἀρχιερεὺς, τὰ θεῖον καὶ φρικτὴν ὄνομα ἐπιλέγων αὐτῷ τῆς Τριάδος, ἐξ ἧς πᾶσα ἱερὰ τελετή, καὶ μυστήριον. Καὶ πρῶτον μὲν κατὰ κορυφήν χείρων

τάς τρίχας φησίν, ο Εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρός * tondet dicens: «In nonine Patris;» postea in fronte εἶτα κατὰ τὸ μέτωπον, λέγων, ο καὶ τοῦ Υἱοῦ·» εἶτα ἐκ πλαγίων τῆς κεφαλῆς δεξιόθεν λέγων, ο Καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος· ν εἶτα ἐκ πλαγίων πάλιν ἐκ τῶν ἀριστερῶν, σταυρὸν τελειῶν, καὶ ἐπιφέρει, • Πάντοτε νῦν καὶ ἀεί.» Πάντες δὲ ἑκάστῃ ἐπικλήσει τὸ ᾿Αμὴν λέγουσιν, ὁμολογοῦντες ἅμα καὶ βεβαιούμενοι τὰ παρὰ τοῦ ἀρχιερέως. Καὶ ἡ μὲν ἀφαίρεσις τῶν τριχῶν τὴν καθιέρωσιν σημαίνει· ὅτι αἱ τρίχες ὅλου τοῦ σώματος εξανθήματα, καὶ ἀπαρχὴν θεῷ προσενεχθῆναι ἐκ τοῦ ἀνθρώπου σημαίνει· σταυροειδῶς δὲ διὰ τὸν Ἰησοῦν, ὅτι αὐτὸς σαρκωθεὶς καὶ σταυρωθεὶς ἁγιάζει· ἐπ' ὀνόματι τῆς Τριάδος δὲ, ὅτι οὕτη ἡ δημιουργὸς τῶν ὅλων καὶ τελειοποιός, ὁ μόνος Θεός. ΚΕΦΑΛ. ΡΝΘ'. Διατί σφραγὶς ἐν τῷ ἀναγνώστῃ· καὶ ὅτι ἡ κουρὰ ὀφείλει πάντοτε γίνεσθαι. Ύστερον δὲ ἐπὶ τῆς κορυφῆς, ἐν ᾗ ἡ ἀρχὴ τῆς κουρᾶς, μείζων ή κουρά παρὰ κληρικοῦ τίνος γίνεται, ὅτι κεφαλὴ πάντων καὶ κορυφὴ ὁ Χριστός καὶ αὐτὸς σφραγίς ἐστι καὶ σημεῖον τοῖς τελουμένοις εἰς αὐτόν· καὶ αὐτὸς τούτοις επικάθηται, καὶ τὸ ἡγεμονικόν ἁγιάζει, καὶ κεφαλὴ αὐτῶν ἐστι. Τῆς σφραγίδος οὖν μείζονος γινομένης τῇ κοι ρυφή, ἵν᾿ ἀπὸ ταύτης ὥσπερ ἀπὸ ῥίζης εἰς ὅλον Ελθῃ τὸν ἄνθρωπον ὁ ἁγιασμός, προσάγεται πάλιν ἤδη ἀνατεθεὶς διὰ τῆς κουρᾶς, καὶ φαινολίου εὐλο γημένου ἤτοι καμισίου, ὅπερ τῶν ἱερῶν ἐνδυμάτων ἐστὶν ἀπαρχὴ, τοῦτο τὴν χεῖρα τοῦ ἱεράρχου ἀσπαζόμενος ἐνδύεται τῷ τραχήλῳ, ὡς ὑπὸ τὸν ζυγόν ἐλθὼν τῆς ἱερωσύνης, καὶ ὑπὸ τὴν σκέπην γεγονὡς τοῦ Θεοῦ, καὶ ἀφιερούμενος εἰς ὑπηρεσίαν τῷ Θεῷ. Εἶτα ἐπάνω τῆς σφραγίδος σφραγίζεται τρίς. Καὶ θεμένου τὴν χεῖρα ἐπὶ τῇ σφραγίδι τοῦ ἱεράρ χου, τὴν σκεπαστικὴν δύναμιν ἐπιδεικνυμένου τοῦ Θεοῦ, καὶ ὅτι μεταδίδωσι χάριτος, εὔχεται οὗτος ἁγιασθῆναι τὸν τελειούμενον ἐκλελεγμένον ὄντα αὐτῷ, καὶ μετὰ πάσης σοφίας τε καὶ συνέσεως ποιεῖσθαι τὴν ἀνάγνωσίν τε καὶ μελέτην τῶν θείων λογίων. Καὶ οὕτως εὐχαριστῶν τελειοῖ τὰ τῆς εὐχῆς. Μετὰ τὴν εὐχὴν δὲ σφραγίζει πάλιν αὐτὸν εἰς τελείωσιν. Καὶ εἰρηνεύων διὰ τὴν ἐκ Θεοῦ εἰρήνην καὶ τὴν ἐν Θεῷ ἔνωσιν, εἰπεῖν προτρέπεται, εἰ μὲν ἀναγνώστης ἐστὶ, περικοπὴν ἀποστολικήν· εἰ δέ γε p ψάλτης, ἐκ τοῦ Ψαλτῆρος. Καὶ οὕτως εἰρήνην δοὺς αὐτῷ καὶ εὐξάμενος, ἀπολύει τῇ σφραγίδι πάντο. δεν τειχίζων αὐτὸν τὸν τελούμενον. Τινὲς δὲ καὶ ταῖς ῥήσεσι τῶν ἀναγνωσθέντων προσέχουσι, καὶ ὡ; προοίμια καὶ δείγματα ἔχουσι ταύτας τῆς τῶν τε λουμένων ζωής. • Όσα οφείλει ὁ ἀναγνώστης ἐνεργεῖν. . Οὕτως οὖν ὁ εἰς ἀναγνώστην καταστὰς οὗτος τάς τε θείας τῷ λαῷ ἔκτοτε ὑπαναγινίσκει Γραφάς, προτρεπόμενος ὑπὸ διακόνων ἢ ἱερέων, τὰ τῶν προφητῶν δηλαδὴ καὶ τῶν ἀποστόλων ἱερὰ λόγια, ἱστάμενος ἐν τῷ μέσῳ ὡς ἐσφράγισται ἀσκεπής. ᾿Αλλὰ καὶ εἰς τὸ βῆμα χωρῶν ὡς τοῦ βήματος ὑπηdicens: ‹ Et Filii;› deinde ex latere capitis dextro, dicens: ‹ Et Spiritus sancti; › iterumque ex latere sinistro crucem perfcit, inferens, «Ubique nunc et semper.» Omnes autem ad unamquamque invocationem respondent, Anien, conflentes simul et coufrmantes que ab episcopo funt. Capillorum autem detractio et resectio consecrationem signi. ficat; capilli enim totius sunt corporis· flosculi de co efflorescentes, qui detractione sua indicant primitias ab homine Deo offerri. Fit autem illa capilforum resectio in crucis figuram propter Jesum, quoniam ipse incarnatus et crucifsus sanctifcat; in nomine autem Trinitatis, quoniam solus Deus est omnium creator et consummatør. CAPUT CLIX. Quare signaculo utantur in lectore, el quod tonsura ubique fieri debeat. Postremo fit in vertice, a quo tonsura incipit (major enim tonsura et integra ab aliquo clerico perficitur), quoniam Christus omnium est caput, et vertex, sigillumque et signum iis qui propter ipsum perficiuntur. Ipse quoque iis insidet, et rectores sanctificat, eorumque est caput. Confecto igitur in vertice majore sigillo, ut ipsius sanetificatio ab eo velut a radice in universum hominem pervenlat, iterum adducitur ad episcopum, jam per tonsuram consecratus, et phenolio sive camisio, quod est sacrorum indumentorum primam et veluti primitia, benedicto, mauumque pontificis deo sculatus per collum induitur, non secus ac si jugum sacerdotii subiret, Deique protectioni subjiceretur, et ministerio devoveretur. Deinde signo crucis ter obsignatur super sigikum tonsura impressum. Εt episcopus ponens manum super illu sigillum (qua re virtus Dei protegens et gratiam communicans ab eo demonstratur), Deum precatur ut consecrandum sibi electum sanctificet, et cum omni sapientia et prudentia divinorum oraculornin lectionem et meditationem exerceat, sicque gratas agens hanc orationem complet, Oratione completa iterum obsignat cum ad sacramenti consu!!!– mationem, pacemque illi precatur propter parem a Deo obtinendam, et um eo unionem; et dicere eum jubet, si in lectorem ordinatus cst, lectionem ex Apostolo; si vero iu cantorem, ex Psalterio. Sicque data illi pace et precatus, consecratum di: mittit undique signo crucis velut muro cinctum et munitum. Nonnulli verbis lectis attendunt, eaque velut præmia et argumenta futuræ consecratorum vitae xstimant. CAPUT CLX. Quænam debeant a lectore peragi. Sic igitur qui lector constitutus est legit ab co tempore Scripturas propter populum positas, sacra scilicet prophetarum et apostolorum oracula, a diaconis vel presbyteris jussus, stans in medio, aperto capite eo modo quo obsignatus est. Nec loc tantum, verum etiam sanctuarium ingrediens ut sal

etuarii minister, lumina accendit, ignemque affert ρέτης, ἀνάπτει φῶτα, καὶ πῦρ τ οσάγει τῷ ἱερεῖ, sacerdoti, præceditque cereos accensos ante saneta dona gestans; oblationes quoque, et aquam, et fervidam sacerdoti affert, et exornat quæ ad templum spectant, cæteraque subministrat; hymnos quoque divinos psallentibus præcinit, sive canonem incipit, atque, ut absolute dicam, divinorum minister est in templo. Hæc autem omnia cum pie tate et tremore agere debet, et quarum rerum nimister est, attendere; cogitare quoque se Dei esse, et eorum qui ad eum appropinquant; et cum ganctis se ministrare, ilucque accedere quo se CAPUT CLXI. De subdiacono. καὶ προπορεύεται λαμπαδηφορῶν τῶν ἁγίων, καὶ τις προσφοράς, καὶ τὸ ὕδωρ, καὶ τὸ ζέον φέρει αὐτῷ, καὶ εὐκοσμεῖ τὰ τοῦ ναοῦ, καὶ τὰ ἄλλα υπη ρετεῖ, καὶ τοὺς θείους προλέγει τοῖς ψάλλουσιν ὕμνους, ἤτοι κανοναρχεῖ· καὶ ἁπλῶς ὑπηρέτης τῶν θείων ἐστὶν ἐν τῷ ναῷ. Ο; δὴ καὶ ὀφείλει μετ' εὐλαβείας πάντα ποιεῖν, καὶ γινώσκειν τίνων ὑπη ρέτης 140 ἐστί, καὶ ὅτι Θεοῦ, καὶ τῶν ἐγγιζόντων ἐστὶν αὐτῷ, καὶ μετὰ τῶν ἁγίων ὑπηρετεῖ, ἐκεῖσε βαίνων, ὅπου χωροῦσιν οἱ ἄγγελοι. conferunt angeli et habitant. Post lectores sequitur, ut diximus, subdiaco - norum ordo, qui lectoratu excelsior est, utpote diaconis tantum postpositus. Lectoribus autem et psaltis licet post susceptum divinum sigillum legi - timo matrimonio jungi; subdiaconis autem non amplius, lili igitur postquain lectoris sigillum priinum acceperunt, et bene ministrarunt, tempore huic ordinationi suscipienda: definito offeruntur. Tempus autem est annus ætatis vicesimus. CAPUT CLXII. Subdiaconi ordinatio. Pontifice igitur stante ante portas regias, missa nondum incepta, adducitur qui manus impositionem subdiaconi accepturus est, vestem gram indutus et porphyrcum camisium. Accendunturque luminaria, quod in omni ordinatione fieri solet in glorian magni Lu:minis, et demonstrationem illuminationis divinitus subministratæ. Deinde jussu pontificis camisium deponit, et sticharium induit pontifice ipsum benedicente. Sed prius ad orientem versus ter Deum adorat auctorem et subministratorem illuminationum, velut ad majorem illuminationem, quæ stichario significatur, accedens. Porphyream quidem vestem exuit, quæ passionis indicium est, utpote vibices adhuc sanguinolentas indicans. CAPUT CLXIII. Q:.are candida tunica sive stichario indualur cinga. turque subdiaconus. Sød album sticharium demonstrat puriores gloriæ Dei radios, amictumque perturbationis expertem. Eum etiam cingunt, ut doceant eum non posse amplius vestem castitatis suo arbitrio possidere, sed ipsam circa lumbos ejus in humilitate constringi per temperantiam et castitatem, cum in posterum uxorem ducere non possit, Adiens igitur episcopam ati co signatur, quia Jesus qui mortificatus est el vivit, ipsum inaugurat, et ipsi consecratur. Manus quoque itli imponitur, quoni»m oratio a Deo gratiam et protectionem recipit. Ipsa autem est ejusmo!: c Qula tu posuisti in Ecclesii gradus et ordiues, hunc quoque suscipe, ut as et portis templi sancti tui, s etc. Et cui gratias cgit, cumque signavit, mantile imponit episcopus cjus humero, m:- ΚΕΦΑΛ. ΕΞΑ'. Περὶ ὑποδιακόνων. Μετὰ τούτους τοὺς ἀναγνώστας, ὡς ἔφημεν, ἡ τάξις τῶν ὑποδιακόνων ἐστὶν, ἥτις καὶ ὑψηλοτέρα, ὡς μετὰ τοὺς διακόνους οὖσα. Καὶ οἱ μὲν ἀνα-. - γνώσται καὶ ψάλται μετὰ τὴν σφραγίδα τὴν θείαν καὶ εἰς γάμον ἔννομον ἐλθεῖν συγχωρούνται· ὑπου διάκονοι δὲ οὐκέτι. Οὗτοι τοίνυν τὴν σφραγίδα τρέ τερον τοῦ ἀναγνώστου λαβόντες, καὶ καλῶς ἐξυπη ρετήσαντες, ἐν τῷ ὡρισμένῳ καιρῷ τῆς χειροτονίας ταύτης ἀξιωθῆναι προσάγονται. Καιρὸς δὲ αὐτοῖς τὸ εἰκοστὴν ἔτος. ΚΕΦΑΛ. ΡΕΒ'. Χειροτονία ὑποδιακόνου. Τοῦ ἀρχιερέως τοίνυν ἱσταμένου ηλλαγμένου πρ τῶν βασιλικῶν πυλῶν, μήπω ἀρξαμένης τῆς ἱερᾶς λειτουργίας, προσάγεται ὁ τὴν χειροθεσίαν τοῦ ὑποδισκόνου λαμβάνων, μετὰ τοῦ μέλανος ἱματίου καὶ τοῦ πορφυροῦ καμισίου, ἀναπτομένων φώτων. Τοῦτο δὲ γίνεται ἐν πάσῃ χειροτονίᾳ εἰς τε δόξαν τοῦ μεγάλου φωτός, καὶ εἰς ἔνδειξιν τοῦ χορηγουμένου φωτισμοῦ θείου. Καὶ ἀρχιερατική προσταγή ἀποτίθεται μὲν τὸ καμίσιον· ἐνδύεται δὲ στιχάριον, εὐλογήσαντος αὐτὸ τοῦ ἀρχιερέως, πρότερον τρὶς προσκυνήσας κατὰ ἀνατολὰς τῷ Θεῷ τῷ χορηγῷ τῶν φωτισμάτων. "Οπερ στιχάριον δηλοί, ὡς πρὸς μείζονα έρχεται φωτισμέν, τὸ πορφυροῦν μὲν ἀποδυθεὶς, 8 παθητικόν ἐστι, τους μώλωπας ἔτι του; αἱματώδεις δηλούν. ΚΕΦΑΛ. ΡΕΙ. Διατί λευκών στιχάριον περιβάλλεται, καὶ περιζώννυται ὁ ὑποδιάκονος. Τὸ λευκὸν δὲ στιχάριον τὴν καθαρωτέραν της δόξης τοῦ Θεοῦ περιβολὴν ἀπαθῆ ἐμφαίνων. Εἶτα καὶ περιζωννύουσι τοῦτον, ἔτι μὴ ἀπολύτως ἔχειν δυνάμενον τὴν τῆς ἁγνείας στολὴν, ἀλλὰ περισφίγ γειν αὐτὴν ἐν ταπεινώσει περὶ τὴν ὀσφύν ἑαυτοῦ διὰ τῆς σωφροσύνης καὶ τῆς ἁγνείας· ἐπεὶ καὶ οὐ δύναται λαμβάνειν ἔτι γυναίκα. Προσερχόμενος οὖν σφραγίζεται, ὅτι ὁ νεκρωθεὶς καὶ ζῶν Ἰησοῦς οὗτος αὐτὸν τελειοῖ, καὶ αὐτῷ ἀνατίθεται. Καὶ χειροθε τούμενος, ὅτι ἀπὸ Θεοῦ τὴν χάριν ἔχει καὶ σκέπην, τὰ τῆς εὐχῆς δέχεται. Αὕτη δέ ἐστιν, ὅτι «Σὺ ὁ θέμενο; ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ βαθμοὺς καὶ τάξεις, καὶ τοῦτον πρόσδεξαι, ὡς ἂν παρίσταται ταῖς πύλαι; τοῦ ναοῦ τοῦ ἁγίου σου, ὥστε ἀνάπτειν λύχνον σκηνώματος δόξης σου, καὶ τέλειον εἶναι δουλών

σου· ο καὶ ὅσαπερ ἄλλα εύχεται. Καὶ εὐχαριστή- uibus autem malluvium tradit; ipse vero episcopi στς, καὶ σφραγίσας αὐτὸν, ἐπιτίθησιν αὐτοῦ τῷ ὤμῳ μανδύλιον. Ταῖς δὲ χερσὶ χερνίδιον καὶ ξέστην παρέχει. Καὶ αὐτὸς ἀσπαζόμενος τὰς τοῦ ἀρχιε ρέως χεῖρας, ταῦτα λαμβάνει, τιμὴν διδούς, ὡς ὅτι τοιούτων τετύχηκεν ὑπηρέτης είναι. Ὁ ἱεράρχης δὲ ὑφαπλοῖ τὰς χεῖρας, καὶ τὸ νίμμα δέχεται. manus cleosculatus hæc accipit. Huncque honoreu ei defert, eo quod hujusmodi ministerium consecutus est. Episcopus autem manus extendit, et consueta recipit. ΚΕΦΑΛ. ΡΞΑ. Οσα ἐνεργοῦσιν οἱ ὑποδιάκονοι. .CAPUT CLXIV. Quænam subdiaconis peragenda sint. Sicque ordinatus benedicitur, et salutans subdiaconos, ut factus ejusdem ordinis, ad eos alit, exsecuturus subdiaconorum munia; custoditque portas sacras, ne quis profanorum intra sanctuarium ingreliatur: tangit quoque vasa sacra, et pulchro ordine ea disponit, ut sacerdotes præparata invenientes dona deferant, et in maximo introitu ea suscipiens, vasa, inquam, sacra quæ supersunt conserval, et ministris (sive subdiaconis aliis) tradit. Fas enim non est inférioribus quam isti sunt, ea tangere. Catechumenos quoque expellit tempore constituto, cum scilicet dicit diseonus, ‹ Catechumeni, procedite.» In litaniis crucem tenens cæteros præce fit. Subdiaconi insuper cercostata in divina mensa, et triceriun sanctuarii, et luminaria praparant et adornant. Ideo in omni sacra operatione cum episcopo inserviendum est, accedunt illi ad sacras portas post diaconos, ibique mysteriorum communione fruuntur. Sic se habent ea quæ ad subdiaconos sive ministros pertinent. ἤτοι ὑπηρετῶν, οὕτω. Καὶ οὕτως εὐλογούμενος ὁ τελεσθεὶς, καὶ τοὺς ὑποδιακόνους ἀσπασάμενος, ὡς ὁμοταγής αὐτοῖς γεγονώς, ἀπέρχεται, ἐκτελῶν τὰ τῶν ὑποδιακόνων σὺν αὐτοῖς. Καὶ φυλάσσει μὲν τὰς πύλας τὰς ἰε· ράς, ἵνα μή τις τῶν ἀναξίων ἔνδον εἰσέλθῃ τοῦ βήματος· ἄπτεται δὲ τῶν ἱερῶν σκευῶν, καὶ εὐκόόμως αὐτὰ κατατίθησιν, εἰς τὸ τοὺς ἱερεῖς προσε νέγκαι 141 τὰ δῶρα, εὑρηκότας ήτοιμασμένα. Καὶ ἐν τῇ μεγίστῃ δὲ εἰσόδῳ ταῦτα ὑποδεχόμενος, τὰ περιττεύοντα λέγω τῶν ἱερῶν σκευῶν, περιφυλά ξαι τοῖς ὑπηρέταις δίδωσιν. Οὐ γὰρ ἅπτεσθαι θεμιτὸν τούτων ἄλλοις τῶν ὑποδεεστέρων. Τοὺς κατη γουμένους τε ἐξωθεῖ κατὰ καιρὸν, ὅτε φησὶν ὁ διά κονες, «Οἱ κατηχούμενοι, προέλθετε. › Καὶ ἐν ταῖς λιτανείαις τὸν σταυρὸν οὗτος κατέχων, προπορεύεται. ᾿Αλλὰ καὶ τὴν ἐν τῇ θείᾳ τραπέζῃ λυχνίαν καὶ τὸ τρικύριον τοῦ βήματος καὶ τὰ φῶτα οἱ ὑποδιάκονοι ευτρεπίζουσι. Διὸ καὶ μετὰ τοὺς διακόνους πρὸ τῶν ἱερῶν πυλῶν ἐν πάσῃ ἱερουργία, ὅτε χρή ὑπηρετεῖν τῷ ἀρχιερεί, προσέρχονται οὗτοι, καὶ τῶν μυστηρίων κοινωνοῦσι. Καὶ τὰ μὲν τῶν ὑποδιακόνων, ΚΕΦΑΛ. ΡΞΕ. Περὶ διακόνων CAPUT CLXV. De diaconis. Post hos veniunt diaconi, qui et ministri et Levitæ velut a legalibus illis dicuntur. Verumtamen nibil est æquale istis et antiquis; quoniam hi umbræ serviebant, illi vere veritati, et apostolicis diaconis, quorum Stephanus primus erat, adnumerantur; quique non solum mysteriis inserviunt, sed etiam administrant ea quæ iu ecclesia sunt officia. Μετ' αὐτοὺς δὲ εἰσιν οἱ διάκονοι, οἱ καὶ λειτουρ γοὶ καὶ Λευῖται ὡς ἀπὸ τῶν νομικῶν ἐκείνων και λούμενοι. Πλὴν οὐδὲν ἴσον τούτοις τε καὶ τοῖς τα λαιοΐς· ὅτι σκιᾷ μὲν ἐκεῖνοι ἐλάτρευον, οὗτοι δέ γε τῇ ἀληθείᾳ. Καὶ τοῖς ἑπτὰ τῶν ἐν ἀποστόλοις διακόνων, ὧν ὁ Στέφανος πρῶτος ἦν, οὗτοι δ συναρίθμιοι. Οἱ καὶ οὐ μόνον τοῖς μυστηρίοις ὑπηρετεῖν, ἀλλὰ δὴ καὶ ἐξοικονομεῖν δύνανται τὰ ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ διακονήματα. ΚΕΦΑΛ. ΡΕΤ'. Ότι διάκονοι κατὰ τοὺς ἑπτὰ ἐκείνους καὶ κριταὶ καὶ διακονημάτων μεγίστων οικονόμοι καθίστανται. Καὶ τοῦτο ἄχρι τοῦ νῦν ὁρᾶν εστιν ἐνεργούμενον. Τοὺς γὰρ ἐακρίτους τῶν διακόνων καὶ εἰς ἐπισκή. των τάξιν τιθέασι· καὶ σταυροὺς μὲν ἔχουσιν ἐπὶ κεφαλῆς, κριταὶ δὲ τελοῦσι. Καὶ ὁ μὲν αὐτῶν τὰ τῆς μεγάλης Εκκλησίας οἰκονομεῖ ὑπέρ τε τῶν κληρικῶν καὶ τῶν πενήτων, κατὰ τὸν ἱερώτατων Στέφανον· ὁ δὲ τὰ τῶν ἱερῶν μονῶν· ὁ δὲ τὰ τῶν ἱερῶν σκευῶν, καὶ τῆς ἐκκλησιαστικῆς εὐταξίας· ὁ δὲ τὰ τῶν ἱερέων διευθετεῖ καὶ τῶν κρίσεων καὶ χαρτοφυλακεί τα πεπραγμένα· ὁ δὲ τὰ τῶν ἱερῶν οίχων φροντίζει τῶν ἐν τῇ πόλει, ὅπως αὐτάκτως ἔχωσι, καὶ μάλιστα τὰ τοῦ βήματος· ὁ δὲ τὰ τῶν ἐπιστρεφόντων ἐκδικεῖ καὶ οἰκονομεῖ, καὶ ἁπλῶς ἡ τοιαύτη τάξις καὶ τοῖς μεγάλοις έργοις ἐγκρίνεται. CAPUT CLXVI. Quod diaconi, illorum septem more, et judices el administrationum maximarum curatores constiSuuntur. floc ctiam huc usque feri videre est. Præcipuos enim et selectus e diaconis in episcoporum ordinem admittunt: cruces quoque in capite gestant, et judices constituuntur. Eorum quidem unus que ad Maguam Ecclesiam pertinent tam pro clericis quam pauperibus administrat juxta sanctissimum Stephanum: alius vero quæ ad sacra tantum: alius quæ að vasa sacra, et ecclesiasticam disciplinam: alius quæ sunt sacerdotum et judiciorum inter eos exercendorum disponit et curat, aclaque describit, archivis ins·rit, et custodit: alius sacra, rum domuum quæ in urbe sunt, curam gerit, 1:1 omnia in eis bene se habeant, præsertim quæ nu ecclesiarum sanctuaria: alius ad réligionem vel meliorem frugem conversos protegit et, procurati atque, ut absolute dicam, ordo iste ad magra queque agenda admittitur.

CAPUT CLXVII. Quare subdiaconus vel diaconus ordinandus lestimenio ornatur septem presbyteris, non a diaconis. Quapropter qui in diaconum promovendus est, non prius ordinatur quam sicut subdiaconus testimonium idoneum præstiterit, et vitæ sanctæ conveniens. Veluti cum Stepuanum promoverunt, non prius constituerun. eum diaconum quam cognorissent, et testimonium accepissent eum Spiritu sancto plenum, sapientia et virtute præditum. Testimonium igitur de eo perhibent septem presbyteri, nom autem diaconi, quoniam testimonium quod de ro perhibetur, perfectum esse debet et a perfectis redditum. CAPUT CI.XVIII. Quod maturum annis ordinandum esse oportet Debrt quoque esse ætatis perfectæ, ne sit in operibus reprobandus. Nam si qui ætate nondum est perfecta, nibil firmum et ratum in rebus mundi agere potest, multo magis statis esse debet perferte qui divinis rebus inservit, ut annorum numero et securitatem et majestatem sibi conciliet. Hoc statuunt divini Patrum Spiritu sancto actorum canonès qui res omnes ecclesiasticas modo consentaneo disponunt et digerunt. Si autein nonnulli divini episcopi discretione quadam istos annos in monachis siLi subditis breviant et contrahunt, hoc ideo it quod monachis voluntatem suam facere non licet, sed aliorum. Quod si hoc verum esse visum (nerit, forsan et audere rationabile erit. Attamen quæ a canoné slatuta sunt observare decet; id enim est subjectio. Adducitur ergo qui ordinationem diaconatus suscipit; primumque testimonium illi perhibetur, non a duobus vel tribus, sed a septem presbyteris, ut accessure ad sancti Spiritus mlnisterium. Ideo a perfectis testibus videlicet sacerdotibus, et quæ Spiritus sunt perfecte possidentibus, juxta nuurerum eligitur, ut Arma sit et rata quæ per eos fit electio et testimonium. Nam sacrorum Ecclesiæ mysteriorum ministrum oportet ab omnibus eligi, ut electio suspicione vacet, et sit secura; cum omnes Stephano testimonium perhibuerint, quod sapientia et fide plenus fuerit. Testes aulem. propriis manibus testimonium suum confirmant, videlicet quod moribus et vitæ instituto dignus sit sacerdotio fungi, et quod sit ætate ad ministrandum perfecta. CAPUT CLXIX. Ordinatio diaconi. Si nondum subdiaconus factus est, prius, ut di ximus, consecratur in subdiaconum antequam missa inchoctur, episcopo in inferioribus portis ei manum imponente, et eum consecrante, cum ministret non precibus quæ funt in altari, sed iis qui exterius sunt, aliisque secundum gratiam operibus. Si vero prius ordinatus est subdiaconus, idoneus est ut post sanctorum donorum consecrationem ante ΚΕΦΑΛ. ΡΞΖ'. Διατί μαρτυρείται ο μέλλων χειροτονείσθαι ὑποδιάκονος, ἢ διάκονος, καὶ ὑπὸ πρεσβυτέ ρων ἑπτὰ, καὶ οὐχὶ διακόνων. Ο μέλλων τοίνυν γενέσθαι διάκονος οὐ πρότερον χειροτονεῖται, εἰ μὴ μαρτυρίαν ἱκανὴν ἀποδώσει τῷ βίῳ ἁρμόζουσαν, ὡς καὶ ὁ ὑποδιάκονος. Ότι καὶ ἡνίκα. προεχειρίσαντο Στέφανον, οὐ πρότερον ἂν κατεστήσαντο, εἰ μὴ ἄρα πλήρη Πνεύματος ἁγίου ἔγνωσαν αὐτὸν καὶ σοφίας τε καὶ δυνάμεως. Καὶ τοῦτο ἐπεμαρτύρησαν. Μαρτυρεῖται τοίνυν ὑπὸ έπτὰ πρεσβυτέρων, καὶ οὐχὶ διακόνων, ὅτι τε λείαν εἶναι δεῖ καὶ παρὰ τελείων την μαρτυρίαν αὐτῷ. ΚΕΦΑΛ. ΡΕΙ. *Οτι τελείων εἶναι δεῖ τὴν χειροτονούμενον χρόνων. Καὶ τελείων δὲ εἶναι τῶν χρόνων ὀφείλει, καὶ μὴ τῇ ἡλικίᾳ ἀτελῆ, ἵνα μὴ εἴη ἐπὶ τοῖς ἔργοις ἀπρόσω δεκτος. Εἰ γὰρ μὴ ὁ τῷ χρόνῳ τέλειος ἐν τοῖς τοῦ κόσμου ἀβέβαιος, πολλῷ γε δὴ τοῦτον εἶναι τέλειον χρή, τὸν ἐν τοῖς θείοις υπηρετούμενον, ὡς καὶ τῷ χρόνῳ τὸ ἀσφαλές τε καὶ σεβάσμιον ἔχειν. Καὶ τοῦτο οἱ τὰ πάντα κοσμοῦντές τε καὶ ῥυθμίζοντες θεῖοι κανόνες τῶν πνευματοφόρων Πατέρων φασίν· εἰ καί τινες ἐπὶ μοναχοῖς διακρίσει 142 θείων με ραρχῶν τὸν χρόνον τοῖς ὑποτασσομένοις συντέ μνουσιν ἔστιν ὅτε. Ἐπεὶ οὐ τὸ θέλημα ἑαυτῶν αὐτοῖς εστιν, ἀλλ᾽ ἑτέροις. Καὶ εἴ γε τοῦτο φανείη δε ἀληθὲς, ἴσως καί τινα ἕξει λόγον το συντεμεῖν. Πλὴν τὰ κεκανονισμένα τηρεῖσθαι δέον· τοῦτο γὰρ 4. υποταγή. Προσέρχεται τοίνυν ὁ τὴν χειροτονίαν δεξόμενος. Καὶ πρότερον μεν μαρτυρεῖται οὐχ ὑπὸ δύο ἢ τριῶν, ἀλλ᾽ ὑπὸ ἑπτὰ πρεσβυτέρων ὡς μέλο λων ἐλθεῖν εἰς τὴν διακονίαν τοῦ Πνεύματος. Διὸ καὶ ὑπὸ τελείων μαρτύρων ιερέων καὶ τὰ τοῦ Πνεύμα τος ἐχόντων τελείως καὶ κατὰ τὸν ἀριθμὸν ἐκλέγε ται, ἵνα βεβαία ᾗ διὰ πάντων ἡ ἐκλογή τε καὶ μαρ.. τυρία· ὅτι καὶ τὸν λειτουργὸν τῶν τῆς Ἐκκλησίας ἱερῶν μυστηρίων ὑπὸ πάντων εκλέγεσθαι χρὴ διὰ τὸ ἀνύποπτόν τε καὶ ἀσφαλές. Ἐπεὶ καὶ Στέφανος ὑπὸ πάντων ἐμαρτυρήθη πλήρης σοφίας καὶ πίσ στεως. Οἱ μάρτυρες δὲ οἰκείαις χερσὶ πιστοῦν. και την μαρτυρίαν, ὡς καὶ τῇ πολιτείᾳ τοῦ ἱερᾶσθαι ἄξιός ἐστι, καὶ τῷ χρόνῳ τέλειος τοῦ δικο κονεῖν. ΚΕΦΑΛ. ΡΕΘ'. Χειροτονία διακόνου. Καὶ εἰ μὲν οὔπω ὑποδιάκονος γέγονε, τελείται πρότερον, ὡς ἔφημεν, εἰς ὑποδιάκονον, πρὸ τοῦ τῆς ἱερουργίας ἐνάρξασθαι, κάτωθεν ἐν ταῖς πύλαις χειροθετήσαντος αὐτὸν καὶ τελέσαντος τοῦ ἀρχιερέως. Ἐπεὶ καὶ οὐ ταῖς προσευχαῖς τοῦ θυσιαστηρίου, ἀλλὰ τοῖς ἔξωθεν καὶ τοῖς κατὰ χρείαν ἄλλοις ἄρα γοις ὑπηρετεῖ. Εἰ δὲ προκεχειροτόνηται, έτοιμος ὤν, μετὰ τὴν τῶν θείων δώρων τελείωσιν πρὸ τῆς

τελευταίας εὐχῆς, σιγής γινομένης, ἤτοι πρὸ τοῦ postrernant orationem silentio facto, sive antequain εἰπεῖν τὸν διάκονον, «Πάντων τῶν ἁγίων μνημο νεύσαντες, ο πρὸ τούτου τρὶς στὰς ἐν τῷ μέσῳ, καὶ τρὶς ἀνειπὼν ἐκφώνως τό, ο Ὅσοι πιστοί, ο τὸ μὲν ἐκπληρῶν τὴν τοῦ ὑποδιακόνου λειτουργίαν τοὺς κατηχουμένους ἐκβάλλοντος καὶ τοὺς πιστοὺς μόν νους εἰς τὴν, ἱερουργίαν καὶ κοινωνίαν ἀφιέντος τε καὶ συγκαλουμένου, δ καὶ ἔστιν ὁ βεβαιότερος λογισμός· μέλλων γὰρ χειροτονεῖσθαι διάκονος, οἷον ἀποδίδωσι τὸ τοῦ ὑποδιακόνου ἔργον, ὡς καὶ ὁ χει ροτονεῖσθαι μέλλων πρεσβύτερος ἀναγινώσκει τὸ Εὐαγγέλιον, καὶ τὰ ἅγια ἐπὶ κεφαλῆς κατὰ τὴν εἴσοδον φέρει· τὸ δὲ μαρτυρῶν πᾶσι πιστοῖς ἑαυτὸν ὁ χειροτονεῖσθαι μέλλων ὑποδιάκονος εἰς διάκονον, ὡς καθαρός, ὢν ἐπὶ μάρτυσι πᾶσι καὶ μάλιστα τῷ Θεῷ, χειροτονηθήναι προσέρχεται. 436vΤοίνυν μετὰ τὴν εὐχήν, «Καὶ ἔσται τὰ ἐλέη τοῦ μεγάλου Θεού, ο κελεύσει τοῦ ἀρχιερέως ὑπὸ δύο διακόνων εἰς τὸ βῆμα εἰσάγεται. Καὶ ἀναπτομένων φώτων εἰς δόξαν Θεοῦ τοῦ πρώτου φωτός, καὶ δεῖγμα τοῦ θείου φωτισμοῦ, τρὶς τὸ θυσιαστήριον πιο ριέρχεται, παρακρατούντων αὐτὸν τῶν διακόνων, καὶ ἑτέρων προηγουμένων, καὶ χορείαν συνιστών των, καὶ τὸ, ο "Αγιοι μάρτυρες, ο ἐκφώνως ᾀδόντων, καὶ τὸ, «Δόξα σοι, Χριστὲ ὁ Θεός, ο καὶ τρὶς προσκυνούντων ἐν τῇ τραπέζῃ ἅπαξ κατὰ χορείαν, ὡς ἐν τῷ τοῦ Θεοῦ θρόνῳ, αὐτοῦ τοῦ Χριστοῦ τοῖς μυστηρίοις ἐκεῖσε προκειμένου καὶ καθημένου. Τρὶς μὲν οὖν κυκλοῦσι διὰ τὴν τιμὴν τῆς Τριάδος· διά κονοὶ δὲ παρακρατοῦσιν, ἐπειδὴ μέλλει εἰς τὴν τάξιν αὐτῶν ἐλθεῖν· ᾆσμα δὲ ᾄδεται τῶν μαρτύρων, ὅτι καὶ ὁ προσαγόμενος ήθλησε βιώσας καλῶς, καὶ τὴν πίστιν ἐτήρησε, καὶ τὴν ἁγνείαν ἐφύλαξε, καὶ διὰ τοῦτο στεφανοῦται. Οθεν καὶ τοὺς μάρτυρας συγχορευτάς τότε ἡ Ἐκκλησία ἐπικαλεῖται, καὶ τὴν θεῖον ἔλεον δαψιλῶς ἡμῖν ἐπελθεῖν ἐκδυσωπεί. Αλλά καὶ τὸν τελετάρχην Χριστόν, τὸ τῶν ἀποστόλων καὶ τῶν μαρτύρων ἀγαλλίαμα, λαμπρῶς καὶ δικαίως, δτὶ τῆς νίκης καὶ τῶν στεφάνων οὗτος ὁ ἀρχηγός το καὶ αἴτιος, ὡς καὶ ἀποθανὼν ὑπὲρ ἡμῶν, καὶ ὑπερυψωθεὶς τῷ νικῆσαι, δοξολογεῖ. Ἀλλὰ καὶ τῆς Τριάδος τὸ ὁμοούσιον δεῖ κηρύττειν· αὕτη γὰρ ἡ ὄντως ἀγαλλίασις καὶ χαρὰ τῇ τῶν ἑορταζόντων ἐν οὐρανοῖς χορείᾳ, καὶ μάλιστα ἐπὶ καθιερώσει ἀν Ερὸς ἱεροῦ καὶ ὑπηρέτου τῶν ἄνω. diaconus dicat, omnium sanctorum memoriam· agentes, ter in medio stans, ter elata voce dirat illud: «Quicunque fideles. Quo quidem es sua parle exsequitur sacrum subdiaconi- ministerium, ipens catechumenos ejiciente, et fideles solos ad sacram mysteriorum celebrationem et communionem admittente et convocante. Quæ hujusce rei Armior et solidior ratio èst. Diaconus enim jamjamı ordinandus veluti reddit et exhibet subdiaconi opus, non secus ac presbyter ordinandus legit Evangelium, sanctaque super caput in introitu gestat. Ita quoque qui ex subdiacono in diaconum ordinatur, í omnibus adelibus testatur se purum et immacula tum a tot testibus et a Deo maxime judicatum), consecrari. et Post orationem igitur, et postquam dictum est: ‹ Et erunt misericoridæ magni Dei, › jussu episcopi adducitur a duobus diaconfs, et in sanctuarium introducitur; accensisque luminaribus in gloriam Dei primi luminis, et demonstrationem divinæ illu̸- minatiouis, ter altare circumambulat, tenentibus et ducentibus eum diaconis aliisque præcedentibus choream componentibus, et elata voce hymnum, • Sancti martyres, canentibus, atque etiam, Glu ria tibi, Christe Deus;» ter etiam reverentiain el inclinationem sanctæ mensæ facientibus, semel in unaquaque chorea, sive altaris circumitione veluti Christo ipso in throno Dei illic consistente et sedente cum mysteria celebrantur. Ter igitur circumeunt in honorem Trinitatis. Diaconi autem cum tenent, eo quod ad eorum ordinem et dignitatem accersendus est. Canticum autem martyrum canitur, eo quod qui adducitur, hujus vitas certamen pulchre peregit, Gidem servavit, castitatem custodivit, et propterea coronatur. Hinc tum Eclesia non solum inartyres choreæ socios invocat, divinamque misericordiam nobis adesse et largiter affluere impetrat, verum etiam mysteriorum principem Christum, apostolorum et martyrum gaudium præclare et juste laudat et celebrat, quoniam ipse est victo❤ riæ et coronarum præses et auctor, utpote qui pro nobis mortuus est, atque ut vincamus superexaltatus. Nec hoc tantum, sed eţiam prædicanda est in sancta Trinitate consubstantialitas. Ipsa enim vere est exsultatio et gandium choreæ festuin in cœlis celebrantium, maxime cuin sacerdos et sanctorum minister consecratur.. Μετὰ τὴν τριττήν οὖν χορείαν, ἐν ᾗ καὶ ἄγγελοι 143 συγχορεύουσι μᾶλλον ἡμῶν εὐφραινόμενοι, ὑπὲρ ἡμᾶς γὰρ εἰσι τῇ γνώσει, καὶ τοῖς γινομένοις ἐξίστανται πλέον ἡμῶν αἰσθανόμενοι, προσάγεται ὁ χειροτονούμενος τῷ ἀρχιερεῖ, δεικνύντος τοῦ ἔργου, ὡς ἐξελέγη τε καὶ ἱκανὸς δειχθεὶς τῷ Θεῷ λειτουρ γεῖν προσκομίζεται. Υποκλίνει τοίνυν τήν κεφαλήν, δεικνὺς τὴν δουλείαν, καὶ ὡς μετ᾿ εὐχαριστίας καὶ τα πεινώσεως δέχεται τὰ τῆς χάριτος. Και σφραγίζεται τρίτον τὴν κεφαλὴν τῆς χειροτονίας εἰς ἀπαρχήν, τῆς τριττῆς θείας ὑποστάσεως ἐπιβου μένης αὐτῷ, ὅτι πᾶν δώρημα ἐξ αὐτῆς διὰ τοῦ ἐν Post tertiam igitur choŕeam quam angeli quoque agunt majore' quam nos lætitia (nos euim cognitiono antecedunt, et quæ fiunt magis quam nos, sentientes eorum admiratione capiuntur): ordinandus in conspectum episcopi adducitur opere ostendents quod electus est, et præsentatur antea probatus Idoneus ut Deo ministret. Inclinat igitur caput iu servitutis argumentum, atque ut demonstret së citu gratiarum actione et humilitate gratim dona recipere. Ter in capite cruce signatur in primitias ordinationis, tribus divinis Trinitatis personis super ipsum elata voce invocatis, quia ex ipsa omne do.

num per unum ex ipsa verbum incarnatum, el in carne crucifixum. Deinde nnum genuflectit, quo subjectionem suam et consecrationem testatur. Adducitur enim, quoniam, ut ait Dionysius, unum et solum sacri ministerii accipit donum, ministrare, exhortari et catechizare. Nam adducit solum, et exhortatur, et exclamat ut accedant, non tamen perficit; dicit enim, ‹ Benedic,» non autem benedicit: c Et Dominum deprecemur, exhortatur, sed non precatur: et • Sapienter attendamus, o non autem perficit. Se habet igitur ut ministrans, non ut perficiens. Uuum et solum genu flectit, quia unius scilicet divini ministerii constituitur minister; hoc autem non a seipso, sed permissione a presbytero accepta; est enim alterius potestati obnoxius. Postquam igitur genu flexerit, et sacra mensae capite νυν τὸ γόνυ, καὶ τῇ τραπέζῃ τῇ ἱερᾷ προσερείσας incubuerit, eo quod ipsa Christum significat omnium caput, et in ipsa est unguentum chrismatis, Spiritus gratia, mysteria quoque, ipsiusmet Jesu, proposita tunc et aperta: quandoquidem adducitur minister ei, qui propter nos sacrificatus est; et ipsius oracula mensæ quæ ejus est sepulcrum imposita sunt, et subtus hanc reliquiæ sunt sanclorum martyrum quos ad auxilium hymnus invocavit; quia qui adducitur electione martyr est, et vitam pie peregit, et pure post frontem mensæ aflixam Jesum apud se invocavit ad misericordiam ipsius sibi conciliandam, et habitationem Patris et Spiritus promerendam, suscipit supra caput episcopalem dexteram, quae demonstrat gratise adumbrationem, et illius a Christo participationem, G quandoguidem et ipse apostolis manus imposuerit. Ipse elepim elevans manus, dixit, ο Benedic eos, et Spiritus descendens capitibus eorum insedit; ideo manuum impositione gratiam omnes accipiebant. Et sicut manus Dei nos creaverunt, sic nunc manus disponit ad reformationem et recreationem hominum. Et quoniam: ‹ Dextera Domini fecit virtutem; et dextera Domini exaltat, et dextera Domimi glorificata est in virtute;» scriptum quoque est: • Dextera tua, et brachium tuum Filius Patris, et illuminatio faciei tuæ, Spiritus sanctus; ipsa me deduxerunt et adduxerunt in montem sanctum tuum, altam illam et cœlestem Ecclesiam tuam, et in tabernacula tua, in quibus ipse habitat qui est αὐτῆς ἐνανθρωπήσαντος Λόγου και σαρκί σταυρ θέντος. Εἶτα κλίνει τὸ ἓν γόνυ, ἅμα καὶ τὴν ὑπο ταγὴν δεικνὺς καὶ τὴν ἀφιέρωσιν. Προσάγεται γύρ, ὅτι καὶ ἐν καὶ μόνον τῆς ἱερᾶς λειτουργίας λαμβά νει χάρισμα, ὥς φησι Διονύσιος, τὸ ἐξυπηρετεῖν καὶ προσκαλεῖσθαι καὶ κατηχεῖ». Προσάγει γάρ μόνο και παραγγέλλει καὶ προσφωνεί προσελθεῖν· οἱ μὴν δὲ καὶ τελειοι·. Εὐλόγησον ο γάρ φησι· καὶ οὐκ εὐλογεῖ. Και, «Τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν, ο προ τρέπεται· οὐκ εἴχεται δέ. Καὶ, ο Εν σοφία προσ σχῶμεν· ι οὐ τελειον δέ. Ως διακονῶν τοίνυν ὢν, καὶ οὐ τελειῶν, τὸ ἓν κλίνει καὶ μόνον γόνυ· ὅτι καὶ ἑνὸς τῆς θείας διακονίας υπηρέτης καθίστατα: καὶ τοῦτο δὲ, τὴν ἔνδοσιν λαμβάνων παρ' ἱερέως, καὶ οὐ παρ' ἑαυτοῦ. Λειτουργικός γάρ. Κλίνας της in coelestibus. Cum autem diaconus exclamaverit: «Attendamus› (oportet enim rebus maximis omnes attendere, et tum decenter sese componere et colligere), ep:- scopus edicit clara voce: ‹ Divina gratia, › testificans gratiam commune esse donum Trinitatis, et eain advocans. Adjungit: «Quæ semper infirma curat. › lumiles enim suinus et admodum infirmi, præsertim ad hæc Dei opera. Quapropter ab ea manat •curatio infirmitatum nostrarum, hanc etenim virtutem possidet. ‹ Et deficientia supplet,inquit. Non enim nos a nobis ipsis aliquid possidemus aut v:- lemus, sed ipsa est gratia quæ omnia potest, et p τὴν κεφαλὴν, ὅτι αὕτη τὸν Χριστὸν σημαίνει την τῶν ἁπάντων κεφαλὴν, καὶ ἐν αὐτῇ τὸ μύρον ἡ χά ρις τοῦ Πνεύματος, και τα μυστήρια δὲ, αὐτὸς δὴ ὁ Ἰησοῦς, προκείμενα τότε καὶ ἀπερικάλυπτα. ἐπεὶ καὶ αὐτῷ προσάγεται λειτουργῶν τῷ δι' ἡμᾶς το Ουμένῳ, καὶ τὰ λόγια τούτου ἐν τῇ τραπέζῃ τῷ αὐτοῦ μνήματι, καὶ ὑποκάτω ταύτης τὰ λείψανα τῶν μαρτύρων, οὓς δὴ καὶ πρὸς ἀρωγὴν ὁ ὕμνος, ἐπεκαλέσατο. Οτι καὶ ὁ προσαγόμενος μάρτυς τῇ προαιρέσει εὐσεβῶς πολιτευσάμενος καὶ ἁγνῶς, μετὰ τοῦ ἐρεῖσαι τὸ μέτωπον τῇ τραπέζῃ καθ' εαυτὸν τὸν Ἰησοῦν εἰς ἔλεον ἑαυτοῦ καὶ κατοικίαν σὺν Πατρὶ καὶ Πνεύματι ἐπικαλούμενος, τὴν ἀρχιερα τικὴν ἐπάνω τῆς κεφαλῆς ἐπιδέχεται δεξιάν, ἢ δει κνύει τὸ ἐπισκιάζον τῆς χάριτος, καὶ τὸ ἀπὸ τοῦ Χριστοῦ μεταδοτικόν· ἐπεὶ καὶ τοῖς ἀποστόλοις τές χεῖρας ἐπέθηκε. Καὶ αὐτὸς γὰρ ἐπέρας τὰς χεῖρας. φησίν, «Ευλόγησον αὐτούς.» Καὶ τὸ Πνεῦμα δὲ κατελ. Οδν, ταῖς κεφαλαῖς αὐτῶν ἐπεκάθισε. Διὸ καὶ τῇ τῶν χειρῶν ἐπιθέσει πάντες τὴν χάριν ἐλάμβανον. Καὶ ὥσπερ αἱ χεῖρες Θεοῦ ἡμᾶς ἔπλασαν, καὶ νῦν χεὶρ ἐξοικονομεῖ πρὸς ἀνάπλασιν τῶν ἀνθρώπων, Καὶ ὅτι «Δεξιὰ Κυρίου ἐποίησε δύναμιν, και δεξιὰ Κυρίου ὑψοῦ, καὶ ἡ δεξιὰ Κυρίου δεδόξασται ἐν Ισχύς, ο γέγραπται και, «Η δεξιά σου καὶ ὁ βραχίων ὁ Υἱὸς τοῦ Πατρὸς, καὶ ὁ φωτισμός του προσ ώπου σου, τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, αὐτά με ὠδί γησαν, καὶ ἤγαγόν με εἰς ὄρος ἅγιόν σου, τὴν ὑψηλὴν καὶ ἐπουράνιόν σου Εκκλησίαν, καὶ εἰς τὰ σκηνώματά σου, ἐν οἷς αὐτὸς ἐνσκηνοῖς, ὁ κατοικῶν ἐν τοῖς οὐρανοίς.» σου, Καὶ τοῦ διακόνου κεκραγότας το, Πρόσχωμεν, ο δεῖ γὰρ τοῖς μεγίστοις οὕτω πάντας προσέχειν τε καὶ συστέλλεσθαι, ὁ ἀρχιερεὺς ἐκφωνεί, «Η θεία χάρις» τῆς Τριάδος είναι κοινὴν μαρτυρῶν τὴν δωρεάν, καὶ ταύτην ἐπικαλούμενος. Καὶ ἐπάγει, • Η πάντοτε τὰ ἀσθενῆ θεραπεύουσα.» Ταπεινοὶ γὰρ ἡμεῖς καὶ λίαν ἀσθενεῖς, καὶ μάλιστα πρό το αῦτα τοῦ Θεοῦ ἔργα. Διό καὶ ἡ θεραπεία τῶν ἀσθενῶν ἡμῶν παρ' αὐτῆς· αὕτη γὰρ παρέχει τὴν δύναμιν. ι Καὶ τὰ ἐλλείποντα ἀναπληρούσα, ο φτ σίν. Οὐ γὰρ ἡμεῖς ἀφ' ἑαυτῶν τι κεκτήμεθα ἡ ἰσχύο μεν, ἀλλ' αὐτὴ ἡ τοῦ Θεοῦ χάρις ἡ πάντα ἰσχύουσά

τε καὶ νέμουσι, ὅσαπερ ἡμεῖς ἔχομεν, ἡ καὶ ἀνα- & distribuit quacuaque habemus, quæque supplet πληροῦσα τὸ ἐλλει πὲς ἐν ἡμῖν· ι προχειρίζεται. ήτοι quot in nobi, deficit. 4 Promovet, id est, designat, προβάλλεται, καθιστᾷ, τελειοποιεῖ. Αρα δὲ τῷ λόγῳ constituit, perficit; simul autem cum verbo datur καὶ τὸ χάρισμα δίδεται. Οὐδὲ γὰρ χρόνου χρεία gratia. Omnipotens enim, et per se alsoluta, et τῇ παντοδυνάμῃ καὶ αὐτοτελεῖ δυνάμει. ι Τὸν δεῖ· consummata Dei virtus tempore opus non habet. να, ο καὶ τὸ ὄνομα λέγει, ἵνα τοῦτο γραφῇ ἄνω • Hune N.» nomen profert, ut illud superius scribal, καὶ γνώριμος ὑπάρχῃ ἀγγέλοις τε και 144 όν notumque sit angelis et hominibus, cum Dei constiθρώποις· ἐπεὶ καὶ Θεοῦ καθίσταται λειτουργός, tuatur minister, religiosissimum subdiaconum in στὸν εὐλαβέστατον ὑποδιάκονον εἰς διάκονον.» Τι diaconum. › Honorat et prius Dei donum, et possiμα καὶ τὸ πρώην χάρισμα, καὶ τὸν ἔχοντα ὡς Θεοῦ dentem, ut Dei servum, ut gratiææ divinæ possesso - ὑπηρέτην, ὡς Θεοῦ χάριν ἔχοντα, καὶ ἐν Χριστῷ rem,et per Christum operantem. Cum dicit ordinans, ἐνεργοῦντα, ε εἰς διάκονον ο δὲ. ἐτῶν, καὶ τὸ χάρισμα ‹ In diaconum, › et gratiam donat, et qui ordinatur Εξωσιν. Καὶ ὁ χειροτονούμενο, την διακονίαν Ελαβε diaconum episcopi verbo statim accipit; efficax τῷ ἐγῳ τοῦ ἱεράρχου ευθύς ενεργής γάρ ἐστι τῷ enim est per sanctissimum Dei Spiritum, eo quod παναγίῳ καὶ θείῳ Πνεύματι· ο· καὶ οὐκ αὐτὸς οἷα non ut homo, sed ut pontifex loquitur cum gratia, ἄνθρωπος, ἀλλ' ὡς ἱεράρχης λέγει μετὰ τῆς χάρι- et gratiam producit, et gratia operatur. Elicax τος· καὶ τὴν χάριν ἐπεκαλέσατο· καὶ ἡ χάρις ἐνερ enim et operativus est sermo Dei, et omnia operaγεῖ, ὅτι καὶ ἐνεργής ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ· καὶ ὅτι πάντα tur unus et idem Spiritus. Tune quidem statim e ἐνεργεῖ τὸ ἐν καὶ τὸ αὐτὸ Πνεῦμα. Τότε μὲν οὖν subdiacono fit diaconus. Nihilominus tamen opus εὐθὺς ἀπὸ ὑποδιακόνου εἰς τὸ διάκονος εἶναι γέν adhuc habet mysterio et perfectione precuin epiτους πλὴν ἔτι χρείαν ἔχει καὶ τῆς λοιπῆς τελετής scopalium, et cæterorum omnium quæ in ordinaτῶν ἀρχιερατικῶν εὐχῶν, καὶ τῶν κατὰ τύπον t'onum paradigmate continentur. Non enim voz ἁπάντων. Οὐ γὰρ ἀρκεῖ μόνον ἡ φωνὴ τὸ τὸν ὑπο- sola sufficit, ut subdiaconus promoveatur, nec diδιάκονον προχειρισθῆναι εἰπεῖν εἰς διάκονον, ἢ εἰ; ccre in diaconum, vel quemvis alium gradum proἄλλον τινὰ βαθμόν· ἀλλὰ σὺν αὐτῷ χρὴ καὶ ἐπὶ τῆς moveatur; sed cum hoc oportet etiam caput ejus ἱερᾶς τραπέζης τὴν κεφαλὴν ἔχειν, καὶ κλίναντα sacræ mense incumbere, et flectentem genu maτὸ γόνυ, τὴν χεῖρα τοῦ ἱεράρχου ἐπικειμένην ἔχειν, num episcopi impositam habere, et descriptas preκαὶ τὰς τετυπωμένας εὐχὰς ῥηθῆναί τε καὶ αὐτή ces et orationes recitari, et cruce signari, et diσεις, καὶ σφραγισθῆναι, καὶ ἄξιον ἀνακηρυχθῆναι, gnum proclamari, et sacram salutationem fieri. Ha καὶ τὸν ἱερὸν ἀσπασμὸν ποιήσασθαι· πάντα γάρ α enim omnia ordinanduin perfciunt, et omnia que ταῦτα τελειοῦσι τὸν χειροτονούμενον, καὶ πάντα præscripta sunt feri necesse est, cum in cæteris γενέσθαι χρή· ἐπεὶ καὶ ἐν ταῖς λοιποῖς μυστηρίοις οὕτως ἐστὶν, ὥστε πάντα τὰ νενομισμένα πραχθή ναι, καὶ μηδὲν παραλειφθῆναι, ὡς ἑκάστου τὸν οἰ χεῖον ἔχοντος λόγον. Ἐπάγει δὲ καὶ τὸ ὁ Εὐξόμεθα οὖν ὑπὲρ αὐτοῦ, ῖν' ἔλθῃ ἐπ' αὐτὸν ἡ χάρις τοῦ παναγίου Πνεύματ τε;" ν ἅμα μὲν καὶ τὴν τοῦ Θεοῦ χάριν ἐπικαλούμενος, ἅμα δὲ καὶ τὸ δι' αὐτῆς ἐνεργεῖν μαρτυρῶν, καὶ τὴν Ἐκκλησίαν δὲ πᾶσαν προσκαλούμενος συνεργὸν εἰς τὸ ἔργον ὑπέρ τε ἑαυτοῦ καὶ τοῦ χειροτονουμένου εἰ γὰρ Πέτρος συνεργόν εἶχε τὴν Ἐκκλησίαν εἰς τὰς εὐχὰ;, πολλῷ γε μᾶλλον αὐτές. Διὸ καὶ πάντων λεγόντων τρὶς εἰς δόξαν τῆς Τριά δος τ), «Κύριε, ἐλέησον, ο καὶ αὐτὸς τὸν χειροτονύμενον τρὶς σφραγίζει ἐν τῇ Τριάδι τοῦτον διὰ τοῦ σταυροῦ τελειῶν. Εἶτα καὶ τὴν χεῖρα ἐπικειμέν νὴν ἔχων, τὰ τῆς εὐχῆς ἐπιλέγει, τὴν χάριν τῆς διακονίας τῆς ἱερᾶς ἐποιφοιτῆσαι αὐτῷ δυσωπῶν, καὶ κατὰ τὸν πρωτομάρτυρα καταστῆναι Στέφανον, καὶ οἰκονόμον γενέσθαι τῆς διακονίας καλὸν, καὶ τὰ λοιπά επευχόμενος. Εἶτα καὶ ἐκφωνεῖ δοξολογών τὴν Τριάδα. Τότε οὖν ἐν τῇ ἐπιφοιτήσει τοῦ Πνεύματ της καὶ μνήμη γίνεται πιστῶν πάντων. Εἰς γὰρ τῶν πρώτων διακόνων τὰ τῶν αἰτήσεων επιφέρει, ο Υπέρ τε τοῦ χειροτονοῦντος Ιεράρχου, καὶ τοῦ ἔργου τῶν χειρῶν αὐτοῦ δεηθώμεν, ο λέγων, τουτέστι τοῦ προ χειριζομένου εἰς τὸ χάρισμα, καὶ τοῦτον ἄμεμπτον ἐν αὐτῷ διαφυλαχθῆναι, καὶ τῶν βασιλίων, καὶ τῆς sacramentis res iia se habeat, ut omnia quæ costituta sunt peragantur, et nihil corum prætermittatur, utpote eorum unoquoque peculiarem rationem habcnte. His superaddit episcopus: • Precenur igitur pro en, ut veniat super ipsum gratia sanctissimi Spiritus; simul quidem et Dei gratiam invocans, simul quoque et se per eam operari testificans, et universam Ecclesiam advocans tam pro se quam pro ordinando ut hvic operi cooperetur. Nam si Petrus cooperantem suis precibus habuit Ecclesiam, multo magis ipse. Ideo omnibus dicentibus, ‹ Kyrie eleison, › ter in honorem Trivitatis, ipse ter signat ordinandum in nomine Trinitatis eum per crucis signum consecrans. Posten manum habens ipsi impositan: precem recitat, qua Deo supplicat ut gratiam sacri diaconatus in ipsum immittat, eumque juxta protomar tyrem Stephanum facial bonum œconomum et dispensatorem officii diaconatus, cæteraque, ut moris est, precatur. Deinde alla voce sancta Trinitatis gloriam celebrat. Tunc igitur in adventu spiritus omnium fidelium fit commemoratio. Unus enim primorum diaconorum rogationes infert, dicens: • Deprecemur pro ordinante episcopo, et opere manuum ejus.» lluc est, pro eo qui promovetur ad gratiæ donum, ut in eo immaculate conservetur: Pro imperatoribus et urhe omnique Christiano populo. › Oport tenim in adventu gratiæ pen omni1

SIMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP bas delibus orare, et corum memoriam facere. πόλεως, καὶ παντὸς τοῦ Χριστωνύμου λαού. Δεν Tunc enim locuples Spiritus donatio omnibus in certaminis præmium dispensatur. CAPUT CLXX. Quod ordinandus quando ordinatur preces pro omnibus fundere debel, casque tunc maxime esse efficaces. Ipsum quoque ordinandum tune oportet ardentius pro omnibus intercedere. Nam ut a Palribus didicimus, quæcunque ordinandus secundum Deum tunc precatus fuerit, accipit, et pro quibus rationabiliter petierit, obtinet, velut tum sanctifcatus el gratia donatus. Ideo sapius multos fratrum qui ordinabantur rogavi, ut cum ordinarentur, pro me orarent, et biei recordarentur, ut misericor. diam a Deo censequerer. Episcopus igitur recitatis rógationibus manum habens capiti ipsius impositam, per eam enim gratia operatur, secundam dicit orationem, qua postulat ordinandum per adventumn sancti Spiritus repleri ade, sapientia, virtute et sanctificatione. Hæc autem vera cum humilitate ait, dicens, se manuum suarum impositioni non couldlere, sed per divinae misericordiae visitatiomơm dignis gratiam donari; ita ut per manuum lumpositionem divinæ misericordiæ visitatio siguifcetur, et gratia indignis adveniat. Deinde vehementer petit eum ab omni peccato esse alienum, quin nullas esta macula purus, nullusque sullisiens ad hujusmodi ninisterin.-Petit Insuper ut c ‹um benɛ ministraverit laboris mercedem a Christo accipiat. Sicque Deo alla voce laudato (oportet enim gratias illi agere pro omaibus divinis dunis), ter iterum illum signando mysterii consummatiopem adimplet; deinde ordinatumn e mensa erigit. CAPUT CLXXI. γὰρ τῇ ἐπιφοιτήσει τῆς χάριτος πάντων πιστῶν ὑπερεύχεσθαι καὶ μεμνήσθαι· πλουσία γὰρ τότε ἡ δωρεὰ τοῦ Πνεύματος πᾶσιν ἐπιβραβεύεται. ΚΕΦΑΛ. ΡΟ'. Ὅτι ἐν τῷ χειροτονεῖσθαι τον χειροτονούμενον δεῖ πάντων ὑπερεύχεσθαι· ἀνύσιμον γὰρ τοῦτο τότε μᾶλλον. Καὶ αὐτὸν δὲ τὸν χειροτονούμενον χρὴ πάντων ὑπερεύχεσθαι θερμότερον τότε. Ὡς γὰρ παρὰ Πατέρων ἐμάθομεν, ὅσα ἂν τότε κατὰ Θεὸν ὁ χειροτο νούμενος εὔξαιτο, λαμβάνει παρά Θεοῦ· καὶ ὑπὲρ ὧν αἰτήσει κατὰ λόγον εὑρίσκει, ὡς ἁγιαζόμενος, καὶ τὴν χάριν δεχόμενος. Διό κἀγὼ πολλάκις πολύ λοὺς, ἀδελφὲ, τῶν χειροτονουμένων ηξίωσα, ἐν τῷ χειροτονεῖσθαι εὔχεσθαι ὑπὲρ ἐμοῦ, καὶ μνησθῆναι μου τότε, ὥστε ἐλεηθῆναι. Ὁ ἀρχιερεὺς οὖν καὶ· τῶν αἰτήσεων λεγομένων, τὴν χεῖρα ἔχων ἐπικειμέν την τῇ αὐτοῦ κεφαλῇ, δι' αὐτῆς γὰρ ἡ χάρις ἐνερο γεῖ, καὶ τὴν δευτέραν μετὰ τὰς αἰτήσεις επιλέγει εὐχήν. Καὶ πληρωθῆναι ἐξαιτεῖται τὸν χειροτονού μενον πίστεως καὶ σοφίας καὶ δυνάμεως καὶ ἅγιασμοῦ τῇ ἐπιφοιτήσει τοῦ θείου Πνεύματος. Καὶ ἐν ἀληθεῖ ταπεινώσει 145 ταῦτά φησι λέγων, ὅτι οὐκ ἐν τῇ ἐπιθέσει τῶν αὐτοῦ χειρῶν θαῤῥεῖ, ἀλλ' ἐν τῇ ἐπισκοπῇ τοῦ θείου ἐλέους, δίδοσθαι χάριν τοῖς ἀξίοις· ὥστε διὰ τῆς ἐπιθέσεως τῶν χειρῶν ἡ τοῦ θείου ἐλέους ἐπισκοπὴ δηλοῦται, καὶ ὅτι ἡ χάρις τοῖς ἀξίοις ἐπιφριτᾷ. Εἶτα καὶ πάσης αὐτὸν ἁμαρτ τίας ἐκτὸς γενέσθαι δυσωπεῖ· ὅτι οὐδεὶς καθαρὸς ἀπὸ ῥύπου, καὶ οὐδεὶς ἱκανὸς προς τοιαύτας δια κονίας· καὶ καλῶς διακονήσαντα τὸν μισθὸν τοῦ κόπου λαβεῖν παρὰ τοῦ Χριστοῦ. Καὶ οὕτως ἐκφώ νως τὸν Θεὸν ἀνυμνήσας (εὐχαριστεῖν γὰρ δεῖ ἐπὶ πᾶσι τοῖς θείοις δώροις), τρὶς πάλιν σφραγίζει, τὴν τελείωσιν ἐνεργῶν· καὶ ἀνιστῷ τῆς τραπέζης τὸν χειροτονηθέντα. ΚΕΦΑΛ. ΡΟΔ'. Quod episcopus in ordinationă ordinandum triplici "Οτι τρὶς ἐν τῇ χειροτονίᾳ τριττῇ σφραγίδι signaculo consecral. Ιεράρχης τελειοῖ τὸν χειροτονούμενον. Καὶ ἄρα πάντοθεν τὴν Τριάδα κηρυσσομένην τε καὶ ἐνεργοῦσαν ἐν ἡμῖν καὶ τελειοῦσαν τὰ θεῖα δωρήματα. Πρῶτον μὲν γὰρ εὐθὺς προσαχθέντα σφραγίζει τρὶς ὅπερ ἐστὶν ἀπαρχὴ τῆς καθιερώ Aspice autem et attende Trinitatem ubique prædicatam, et operantem in nobis, atque divina dona consummantem. Episcopus enim adductum statim fer cruce signat, in primitias consecrationis et ordinationis. Deinde secundo iterum eum signal σεως καὶ χειροτονίας· εἶτα δεύτερον πάλιν σφραγί ter post invocationem divinæ gratiæ, et in eo per 4rucem operatur donum gratiæ in medio mysterio· per virtutem Trinitatis, omuibus cum cantu dicenlibus e Kyrie eleison. Tertio denique post orationes pronuntiatas iterum illum ter cruce signat, ut jam per divinam virtutem a se integre consecratum et constitutum vél diaconum, vel presbyterum, vel episcopum. In illis enim ter similiter id fit, ut laudetur et celebretur Trinitas, atque signo crucis operari ostendatur, in principio scilicet operis, in melio, et in fine: quoniam ea sola causa est et cœpti, et profectus, et exsecutionis, quæ etia‹n Trinitas Deus est, omnium rerum causa. Præterea cum sint tres horum, ut angelorum, ordines, ζει τρὶς μετὰ τὴν ἐπίκλησιν τῆς θείας χάριτος, ἐνεργῶν ἐν αὐτῷ διὰ τοῦ σταυροῦ κατὰ τὸ μέσον τῆς τελετῆς ἐν τῇ Τριάδι τὸ δώρημα, πάντων λεγόντων τό, «Κύριε, ἐλέησον, ο μετ' ᾠδῆς· καὶ τρί τον ήδη μετὰ τὰς εὐχὰς τρὶς πάλιν σφραγίζει, ὡς τελειώσας καὶ ἀποκαταστήσας θείᾳ δυνάμει όλο τελῶς ἡ λειτουργόν, ἢ πρεσβύτερον, ἢ ἐπίσκοπον. Καὶ ἐπ' ἐκείνοις γὰρ ὁμοίως γίνεται τρὶς ἡ Τριάς ὑμνουμένη καὶ ἐνεργοῦσα τῇ σφραγίδι, ἐν ἀρχῇ τε τοῦ ἔργου, καὶ τῇ μεσότητι, καὶ τῷ τέλει· ὅτι καὶ τοῦ ἄρξασθαι εἶναι, καὶ τοῦ προκύπτειν, καὶ τοῦ εἰς τέλος ἐλθεῖν, αὕτη μόνη αιτία, ἡ καὶ τῶν ὅλων αἰτία ὁ Θεὸς ἡ Τριάς ἐστιν. ᾿Αλλὰ καὶ ὡς ἀγγελικῶν τουτωνὶ τῶν τριῶν οὐσῶν τάξεων, διακόνου, προσδι

DR SACRIS ORDINATIONIBUS. τέρου καὶ ἐπισκόπου, καὶ ὁ ἀγγελικὸς τῶν ἐννέα «isconi, presbyteri et episcopi; et angelicus nuταγμάτων ἀριθμός, ως τρισσῶς τὴν Τριάδα ἐν ἑαυτῷ περιφέρει τε καὶ κηρύττει, διὰ τῶν τρὶς τρισσῶν σταυρικών σφραγίδων ἐν αὐτοῖς χειροτονουμένοις ἐχτυποῦται καὶ δείκνυται. ΚΕΦΑΛ. ΡΟΒ. merus ex novem ordinibus consistat, qui ter in se Trinitatem continet et prædicat, per tria crucis εigna in ordinandis ter repetita recte elingitur et exprimitur, CAPUT CLXXII. τι τὸ ἀναστῆσαι τὸν χειροτονηθέντα, καὶ τὸ “Quid innuatur per hoc, quod ordinatus erigitur, et ἐνδύσαι Ιερά άμφια, · Αναστήσας δὲ τῆς ἱερᾶς τραπέζης τον χειροτο νηθέντα ὁ ἱεράρχης, σημαίνει ότι ἀπὸ τῆς ἐλάτ τονος καὶ ταπεινοτέρας τάξεως ἀναγαγών, εἰς ὑψης λοτέραν ἀνύψωσε· καὶ κείμενον κάτω καὶ ταπεινὸν ὄντα, ἀνέστησέ τε καὶ ἀνεβίβασεν. Είτα περιτίθη. σιν αὐτῷ καὶ ἄμφια ανάλογα τῷ βαθμῷ. Καὶ πρῶτον μὲν πρὸ τῆς χειροτονίας την ζώνην λύσαι τοῦ στιχαρίου εἰπὼν καὶ τὸ χερνιβόξεστιν ἀποθέσθαι, τὸ μεταβαίνειν ἀπὸ τῆς ἐλάττονος ἐδήλωσε τάξεως εἰς τὴν μείζονα· καὶ διακονίαν μὲν λαμβάνειν τὴν χειροτονούμενον, πλὴν οὐχ ὑλικωτέραν ἀλλ' ἀπολε λυμένην τῆς ὕλης. Οὐ γὰρ ἵνα κλείσῃ τὰς πύλας, οὐδ᾽ ἵνα φῶτα ἀνάψῃ, οὐδ᾽ ἵνα τοὺς κατηχουμένους ἐξωθήσῃ, καθίσταται, ἀλλ᾽ ἵνα λειτουργῇ, οἷς ἄγο γελοι φρίττουσι μυστηρίοις. ΚΕΦΑΛ. ΡΟΓ. Τι τὸ ωράριον· καὶ διατὶ τοῦτο ἐξ ἀριστερῶν ὁ διάκονος περιτίθεται. Περιζώννυνται μὲν οὖν καὶ οὗτοι, ἀλλὰ κατὰ και ρὸν ἐν τῇ κοινωνίᾳ μόνῃ τοῖς ωραρίοις, εἰς δεῖγμα τῆς συστολῆς τε καὶ εὐλαβείας καὶ ταπεινώσεω;. Διὸ καὶ ὡς τὴν τῶν ἀγγέλων ἐσχηκὼς τάξιν ὁ χε:- ροτονηθείς, ωράριον περιβάλλεται· δ δὴ τὸ νερὸν δηλοῖ τῶν ἀγγέλων καὶ ὡς πτερὰ σημαίνει άπηςρημένον τῶν ὤμων. Καὶ τὸ Τρισάγιον ᾆσμα τῶν ἀγγέλων εγγεγραμμένον ἔχει. Καὶ τοῦτο σφραγίζει μὲν ὁ ἀρχιερεύς· αὐτὸς δὲ ἀσπάζεται 146 καὶ τὴν χεῖρα τοῦ ἱεράρχου, δεικνὺς ὅτι καὶ ὁρᾷ τοῦ δώρου, καὶ τιμῇ τοῦτο, καὶ τὸν διδόντα αὐτὸν, ὡς εὐεργές την τοιούτων. Ο δὲ περιτίθησιν αὐτοῦ τῷ ἀριστε‐ τῷ ὤμῳ, ἐπεὶ τῆς ἐλάττονος ἔτι καὶ οὗτος τυγχάνει καὶ ὀφειμένης τάξεως ὁ διάκονος, καὶ τοῦ ἑνὸς ἔρω του καὶ μόνου τοῦ λειτουργεῖν καὶ διακονεῖν ἐστιν ὑπηρέτης. Οτε δὲ τελεσθείη πρεσβύτερος, τότε καὶ ἀπὸ τοῦ δεξιοῦ ὤμου τοῦτο λήψεται, ὡς καὶ τὸ διακονεῖν καὶ τὸ τὰς τελετὰς ἐνεργεῖν λαβών. ΚΕΦΑΛ. ΡΟΔ'. sacris induitur vestimentis. Cum autem episcopus ordinatum a sacra menṣa erigit, significat hac exaltatione se eum ab ordine minore et humillore ad sublimiorem deducere; ideo jacentem et humilem erigit et attollit. Postea circumponit ei vestimenta gradui analoga. Primum ante ordinationem jubet zonam sticharit solvere, et malluvium manibus deponere; quo signifient eum transferri ab ordine minore in majorem, et ninisterium accipere, attamen non materiale, sed materiæ expers. Non enim ut portas occludat, neque ut luminaria accendat, aut catechumenos expellat, constituitur, sed ut mysteriis mini stret, in quorum conspectu contreuiscunt augell. CAPUT CLXXIII. Quid per horarium sive stolam, et quare hanc sinistro húmero diaconus imponit. Cinguntur quidem et isti horariis suis, at certo tempore, videlicet in sola communione, in signum contractionis spiritus, et timoris, et humilitatis. Iden ordinatus, ut angelorum ordinem consecutus, horario circumcingitur, quod naturam angelorum intelligibilem indicat: et sicut alæ quarum Aguram halet, significat quoque humeris in sublime suspensum. Habet etiam inscriptum Trisagion angelorum canticum. Hoc insuper sigillo crucis obsi. gnat episcopus: ille vero episcopum osculatur, ejusque manum; ostendens se donum diligere, illudque et ipsum dantem, ut leneficum rerum ejusmodi largitorem honorare. Hic vero sinistro illius humero horarium adaptat, eo quod diaconus minoris est adbuc et subjecti ordinis, ministerquo unius et solius operis, ad ministrandum scilicet et serviendum tantum institutus. Cum vere Initřabitur in presbyterum, tunc stolam in dexterum quoquo humerum accipiet, velut tunc et ministrandi et sacrificandi potestate donatus. CAPUT CLXXIV. Διατί καλεῖται ὡράριον, καὶ περὶ τῶν ἐξαπτε· Quare vocetur horarium, et quod diaconi illo ornat ρύγων· καὶ ὅτι ταῦτα μιμοῦνται τῷ ὡραςίῳ περιστελλόμενοι οι διάκονοι. Ωράριον δὲ καλεῖται, διὰ τὸ ὡραΐζειν αὐτὸν τῇ χάριτι, καὶ τῆς δόξης Θεοῦ τῷ κάλλες περικοσμεῖν. Οἱονεὶ γὰρ καὶ οὗτος ἐν τούτῳ ὡς ἐν πτέρυξιν ὡραῖζεται καὶ περικαλύπτεται εὐλαβείᾳ καὶ ἀρετῇ, καὶ μάλιστα ἐν τῷ μετέχειν τῆς κοινωνίας, τὰ Σεραφὶμ ἐκεῖνα μιμούμενος & δὴ ἐξαπτέρυ-, γα, ὡς γέγραπται, ὄντα, ταῖς μὲν δυσὶ ποίρυξι καλύπτουσι τὰ πρόσωπα ἑαυτῶν, ταῖς δὲ δυσὶ τοὺς πόδας, καὶ ταῖς δυο πετόμενα, το, sex alas Seraphicas imitantur. llorarium autein dicitur quia ipsum gratia con¬ spicuum reddit, et gloriæ Dei pulchritudine et splendore exornat. Ille enim horario velut alis conspicuus fit et splendidus, pietate et virtute circumtectus sed præsertim dum communionis fit particeps Seraphim illa imitatur, quæ, ut scr.bitur, sex alis prædita sunt, quarum duabus facies suas velant, duabus aliis pedes, et reliquis volant, Sanctus, Sanctus, Sanctus clamantia. Nec hac

fantum sex alæ significant, verum etiam Crucifixi ο "Αγιος, ἅγιος, ἅγιος, ο έκβοῶσιν. Αλλὰ καὶ τοῦ typum gerunt. Alæ enim supernæ et infernæ sunt, veluti lignum crucis erectum; quæ vero ex lateribus cornu repræsentant et lignum transversum. leo diaconis ut Seraphim figurantibus fabellum a pontifice traditur. Illud autem alas angelorum designat, ipsa quoque Cherubim et Seraphim, cum et Seraphim Babellum depictum habeant, quæ typum gerunt eorum quæ in lege obumbrahant arcam, et ea quæ Sancta sanctorum dicebantur. Nam si hac tunc erant in umbra, multo magis veritate comparente locum habere debent. Sunt etiam hic vere angelorum multitudines, et multi Patrum nostrorum eos viderunt et contemplati sunt domum replentes. Angelorum autem ordinem et vices sustinent, qui ad sacrum altare pertinent. Rejiciendi tamen non sunt rerum divinarum typi et imagines, quippe qui nos ad prototypa manuducunt. CAPUT CLXXV. Quid significet quod diaconus osculatur sacram mensam, manumque et genam episcopi et diaco1108. σταυρωθέντος ἐν τούτῳ ἔχουσι τύπον τὰ ἐξαπτέρυγα. Τὰ ἄνω μὲν γὰρ καὶ κάτω πτερὰ ὥσπερ τὸ ἱκρίον ἐστὶ τοῦ σταυροῦ· τὰ δὲ ἐκ πλαγίων πτερά τὸ κέρας. Διὸ καὶ τοῖς διακόνοις ὡς τὰ Σεραφίμ ἐκτυποῦσι, καὶ ῥιπίδιον δίδοται παρὰ τοῦ ἀρχιερέως· αὐτὸ δὲ τὰς πτέρυγας δηλοί τῶν ἀγγέλων· καὶ αὐτὰ τὰ Χερουβίμ τε καὶ Σεραφὶμ ἐξεικονι σμένα ἔχει· καὶ ἐκείνων φέρουσι τύπον τῶν ἐν τῷ νόμῳ, ἐπισκιαζόντων τὴν κιβωτὸν καὶ τὰ λεγόμενα Αγια τῶν ἁγίων. Εἰ γὰρ τότε ἦν ἐν τῇ σκιᾷ, δεῖ μᾶλλον ἐνταῦθα είναι, φανείσης τῆς ἀληθείας. Εἰσὶ δὲ καὶ ἀληθῶς πλήθη ὧδε ἀγγέλων. Καὶ πλεῖστοι τούτους πληροῦντας τὸν οἶκον τῶν Πατέρων ἡμῶν· ἐθεάσαντο καὶ αὐτοὶ δὲ οἱ τοῦ ἱεροῦ βήματος τάξιν ἔχουσι τῶν ἀγγέλων· ὅμως δὲ οὐκ ἀπόβλητοι καὶ οἱ τῶν θείων τύποι, ὡς χειραγωγούντες πρὸς τα πρωτότυπα. ΚΕΦΑΛ. ΡΟΣ. Τι τὸ ἀσπάζεσθαι τὴν διάκονον τὴν τράπεζαν, τὴν χεῖρα καὶ παρειὰν τοῦ ἀρχιερέως, καὶ τοὺς διακόνους. Παρασχών τοίνυν ὁ ἱεράρχης τῷ διακόνῳ καὶ τὸ διπίδιον, κελεύει τοῦτον ἀσπάσασθαι πρῶτον τὴν ἱερὰν τῷ ἐπεζαν ὡς ἐν αὐτῇ τὴν χάριν δεξάμενον· εἶτα καὶ τὴν ἀρχιερατικὴν χεῖρα ὡς δι' αὐτῆς χει ροτονηθέντα· καὶ τρίτον τὴν παρειὰν διὰ τὴν ἀγά πην καὶ ἔνωσιν πρὸς τὰ θεῖα καὶ ὅτι ἐραστὰς ἐν Χριστῷ ὁ τὰ ἀγαθὰ πνεύματι νέμων, καὶ ἀγαπη τὸς ὁ λαβών. Εἶτα καὶ τοὺς διακόνους ἀσπάζεται πρότερον, ἐν ἑκάστῳ καὶ τὸ ὡράριον ἀσπαζόμενος, δεικνὺς καὶ οἱονεὶ λέγων, ὅτι διὰ τούτου δὴ τοῦ χαρίσματος ὑμῖν ἡνώθην, καὶ ὁμοταγής γέγονα, καὶ ἂν εἰμι μεθ' ὑμῶν, καὶ τῆς αὐτῆς ὑμῖν τάξεως. Οἱ δὲ φθόνου χωρὶς ἐν ἀγάπῃ ἀντασπάζονται τους τον, καὶ ἐρασταὶ τοῦ ἐμοταγούς καὶ ἀγαπητοὶ καὶ ἀγαπῶντες ἐν πνεύματι δείκνυνται. Οὕτως οὖν τε λειωθεὶς ὁ διάκονος, πρὸς τὸ ἐξυπηρετεῖν ἔσταται, τὸ ῥιπίδιον κατέχων τῇ χειρὶ, ἕως οὗ ὑψωθῶσι τὰ ἅγια. Τότε δὲ τίθησι τοῦτο τῆς ὑπηρεσίας τελεσθείτης ἔρχεται γὰρ ἡ κοινωνία. Διὸ καὶ τοῦ ἱεράρχου καὶ τῶν ἱερέων μετασχόντων, καὶ οὗτος μετ᾿ εὐλαβείας προσελθὼν πρὸ παντὸς ἄλλου διακόνου, την Tradens igitur episcopus-diacono fabellum, eum jnbet primum osculari sacram mensam, utpola qui in ea gratiam susceperit, deinde manum episcopalem, velut per ipsam ordinatum. Tertio genam propter charitatem, et in divinis unionem; et quod amabilis sit in Christo qui bona per spirifum distribuit, et dilectus qui accepit. Postea et diaconos osculatur, prius uniuscujusque horarium deosculans; demonstrans hac actione, et veluti dicens, Per hoc donum vobis sum unitos et æqualis factus, et unum vobiscum, ejusdemque vobiscum ordinis. Illi vero invidia procul in charitate eum resalutant, seseque demonstrant socii sui et æqualis amatores ab ipso in spiritu amati, et ipsius amnantes. Diaconus igitur sic consecratus et consummatus stat ad ministrandum, flabellum manu tenens, donec sancta extollantur et demonstrentur. Tunc illud deponit finito ministerio, accedit enim communionis tempus. Iieo postquam episco pas et presbyteri communicaverunt, ipse ante quemvis alium diaconum cum pio timore accedit, it divinum panem, ut moris est diaconis, manu ab Ο θεῖον ἄρτον λαμβάνει παρὰ τοῦ ἱεράρχου τῇ χειρὶ, episcopo accipit, et calicis aliquid labiis degustat ante omnes alios; præ cæteris enim ut recens consecratus honoratur propter divinæ gratiæ in ipso innovationem et consecrationem. CAPUT CLXXVI. Quare diaconus, nec non presbyter septem dies continuos sacro officio perfungitur. Et septem diebus continuis cum sacerdote ministrat, tum ob honoranda Spiritus gratuita dona, tam ut operis habitum contrahat, tum etiam ne divini operis aliqua fat interruptio integra dierum heldomade, quæ presentem nostram vitam signitical septimanarum more prætereuntem, in qua integra Dei opus indesinenter facere debemus. Nain ὡς ἔθος τοῖς διακόνοις, καὶ τοῦ ποτηρίου τοῖς χει λεσι πρὸ τῶν ἄλλων· ὡς ἄρτι γὰρ καθιερωθείς, προτιμᾶται διὰ τὸν ἐν αὐτῷ τῆς θείας ἐγκαινισμὸν χάριτος. 147 KE AA. POG. Διατί ἑπτὰ ἡμέρας ἀδιαλείπτως ό χειροτονηθείς διάκονος λειτουργεῖ, καὶ πρεσβύτερος. Καὶ ἐπὶ ἡμέρας δὲ ἑπτὰ συνεχῶς σὺν τῷ ἱερεῖ λειτουργεῖ καὶ διὰ τὴν τιμὴν τῶν χαρισμάτων τοῦ Πνεύματος, καὶ ὡς ἂν εἰς ἕξιν ἔλθῃ τοῦ ἔργου, καὶ ἵνα μὴ διακοπή τις τοῦ θείου έργου γένηται τῇ ἑβδομάδι τῶν ἡμερῶν, ἥτις δηλοῖ τὴν παροῦσαν εβδοματικῶς διερχομένην ἡμῶν ζωήν, ἐν ᾗ πάσῃ τ ἔργον τοῦ Θεοῦ ἀδιαλείπτως ποιεῖν ὀφείλομεν. Ἐν

γὰρ τῷ μέλλοντι μία ἔσται καὶ ἀδιάδοχος ἡ ἡμέρα, & in futuro una est et successione carens dies, ut καὶ τοῦ θείου ἔργου τελετὴ μία καὶ ἀκατάπαυστος. Καὶ οὕτω μὲν τελεῖται ἡ τοῦ διακόνου χειροτονία. ΚΕΦΑΛ. ΡΟΖ Περὶ τοῦ πρεσβυτέρου. Τοῦ πρεσβυτέρου δὲ, ὃς καὶ τελεστικὸς ὀνομάζεται παρὰ τοῦ θείου Διονυσίου, ὡς πολλάκις εἰρήκαμεν, διὰ τὸ τὰς τελετάς ἐνεργεῖν, οἷον τὴν κοινωνίαν, τὸ βάπτισμα, καὶ τὰς προσευχές, οὐ μὴν δὲ τὴν μεταὀπτικὴν ἔχειν χάριν, οὐδ᾽ ἄλλον τελεῖν ἱερέα δύνασθαι, οὕτως ἄνωθεν ἐνεργεῖται. Εξετάζεται καὶ οὗτος παρὰ τοῦ ἱεράρχου περί τε βίου καὶ χρόνου. ΚΕΦΑΛ. ΡΟΗ. Διατί τριάκοντα χρόνων χειροτονεῖται πρεσβύτερος. Τριάκοντα δὲ οὗτος ὀφείλει εἶναι ἐτῶν. Διὸ καὶ πρεσβύτερος όνομάζεται, ὡς τὸν νεανίσκον ὑπεραναδάς, καὶ τὸν Χριστὸν τῇ ἡλικία μιμούμενος. Καὶ αὐτὸς γὰρ διδάσκειν ἀρξάμενος, μετὰ τὸ λαβεῖν τὸ βάπτισμα καὶ τὴν ἐκ τοῦ Πατρις μαρτυρίαν ἐν Πνεύματι, δ δὴ καὶ ὡς χειροτονία ἦν παρὰ τοῦ Πα τρός, ο τριάκοντα ἦν ἐτῶν ἀρχόμενος, ο καθάπερ γράφει Λουκᾶς. Καὶ οὗτος τοίνυν τῇ ἡλικία είναι ὀφείλει τέλειος, ὅτι καὶ ἱερεὺς Χριστοῦ, καὶ διδάσκαλος, καὶ τελεστής τῶν θείων καθίσταται. ΚΕΦΑΛ. ΡΟΘ'. Χειροτονία πρεσβυτέρου. Μαρτυρηθεὶς οὖν καὶ αὐτὸς ὑπὸ πρεσβυτέρων, καὶ ἱκανὸς πρὸς τὸ ἔργον ἐκλεγείς, προσάγεται τελεσθῆναι. Καὶ προηγουμένως ἐν τῇ προθέσει ἄρτος δεύτερος ἐν τῇ προσκομιδή προσκομίζεται, ὡς ἂν τοῦτον δέξηται ταῖς χερσὶ χειροτονηθείς· εἶτα ἱερουργοῦντος τοῦ ἱεράρχου, συλλειτουργῶν καὶ αὐτὸς τὰ τοῦ ἀρχιδιακόνου τελεῖ. Καὶ τὸ Εὐαγγέλιον λέγει, εὐλογίαν δεχόμενος. Καὶ τὸν θεῖον ἄρτον ἐπὶ κεφαλῆς ἐν τῇ μεγάλῃ φέρει εἰσόδῳ, ὡς τὰ τῆς διακονία; ἀποδιδούς. Τῶν θείων οὖν δώρων τεθέντων, καὶ τοῦ καταπετάσματος, ὅ ἐστιν ὁ ἀὴρ, ἤτοι ὁ ἀμνός, κάθηται ὁ ἀρχιερεύς· καὶ ἅπτονται φῶτα, τὴν λάμψιν δηλοῦντα καὶ φωτοδοσίαν τῆς χάριτος. Καὶ οὗτος ὁ χειροτονηθῆναι μέλλων ὑπὸ διακόνων, τῆς πρώτης αὐτοῦ τάξεως δηλονότι, παρακρατούμενος φέρεται ἄχρι καὶ τῶν τοῦ βήματος ἱερῶν πυλῶν, δεικνύμενος μὲν καὶ πᾶσι, καὶ ὡς διάκονος ἔτι παρὰ τῶν ὁμοταγών κατεχόμενος,· ἐπεὶ δὲ φθά σεις τὰς πύλας, ἀφίεται μὲν παρὰ τῶν διακόνων, ἐπεὶ τῆς τάξεως τούτων ἐπέκεινα γίνεται· λαμβάνουσι δὲ τοῦτον δύο τῶν πρεσβυτέρων οἱ ἔκκριτο:, ἐπεὶ πρὸς τὴν τάξιν ἔρχεται τούτων. Καὶ τοῦ ἀρχι διακόνου καὶ λοιπῶν ἄλλων προηγουμένων ιερέων, κυκλεῖται καὶ χορείαν ποιεῖ περὶ τὴν θείαν τρά πεζαν τρίς, συνιστῶν καὶ αὐτό; χορείαν ἱερὰν ἀγε γέλων καὶ ἱερέων· καὶ τρί; ταύτην τελεί, τὴν ΤριάΤα δοξολογῶν, τοὺς ἁγίους μάρτυρας ἐκκαλούμενος, ἀγωνισάμενος καὶ αὐτὸς ἐν Χριστῷ καὶ ἀναθλήσα; τῇ πολιτεία διὰ Χριστόν· καὶ ὁ Χριστός δοξολογείται quoque et indeficiens divini operis perfectio et consummatio. Hoc modo perficitur diaconi ordiLalio. CAPUT CLXXVII. De presbytero. Presbyter, qui a Dionysio telesticus sive mysteriorum operator vocatur, ut sepius diximus, e quod mysteria conficiendi virtutem habeat, velut. communionem, baptismum et preces, non tamen gratiant istam cum altero communicandi, ne que alium in presbyterum consecrandi, sic ab antiquo creatur. Inquiritur ab episcopo de vita et alate. CAPUT CLXXVIII. Quare triginta annorum ætate presbyter ordinatur. Triginta autem annorum esse debet; idec pres sbyter, id est, senior nominatur, veluti juvenilen ætatem supergressus, et Christum ætate expriniens. Ipse enim docere coepit post acceptum. baptismum, redditumque de ipso in Spiritu testimonium, qui velut ordinationis a Patre vicem gerebat. Scribit enim Lucas: Ει ipse Jesus cra! incipiens quasi annorum triginta. Ille igitur ætate perfectus esse debet, quoniam Christi constituitur sacerdos, rerum divinarum doctor et inystagogus. CAPUT CLXXIX. Ordinatio presbyteri. quæ Testimonium igitur a presbyteris referens, et idoncus ad hoc opus electus adducitur ut conse - cretur. Sed antea secundus panis in mensa propositionis in oblațione quæ in ea ßit, offertur, ut ordinatus eum manibus accipiat. Postea sacra faciente episcopo ministrat, et quæ sunt archidiaconi facit, et accepta benedictione Evangelium legit, divinumque panem super caput in magno introitu gestat, diaconatus officio sic furgens. Positis igitur divinis donis, et velo quod aer dicitur, sive agnus, sedet episcopus, et accenduntur luminaria, illuminationem significant, et lucis per gratiam dum nationem. Tuin ordinandus tentus a diaconis, utpote prioris sui ordinis, ducitur usque ad saciar sanctuarii portas. Demonstrat equidem se adbu diaconum esse, cuin ab aqualibus teneatur. Cum vero pervenerit ad portas, a diaconis quidem dimittitur, eo quod ultra corum ordinem promoveatur. Ipsum antem suscipiunt duo e presbyteris præs cipi, quia ad eorum ordinem procedit. Archidia cono autem et cæteris sacerdotibus præeuntibus ter circumit et choream facit circa divinam men. sam, effingens ipse et commendans angelorum et sacerdotum choream. Ter autem eam conficit. Trinitatem laudibus celebrans, et sancios martyres invocans, ipse quoque agonis iu Christo decerta tør,' et propter Christum in Ecclesiæ disciplina multa passus. Postremo Christus laudatur, ut aju - stolorum gaudium, et athletarum sive decertatu-

rum exsultatio: quorum prædicatio erat Triuitas τελευταίον, τῶν ἀποστόλων ὡ; καύχημα, καὶ ἀθλη consubstantialis quæ omnes glorificat.” Sic facta chorea et altaris circuitu, adducitur a presbyteris velut electus, et ad divinum opus et gratiam, quantum possibile est, idoneus repertus. Episcopus autem alacriter surgit. Non enim tardus est circa Dei dona, sed preparatus et gaudens statim signat ordinandi caput, primitias ordinationis per triplex crucis signaculu:n decerpens. Deinde ordinandus ambos pedes flectit propter servitutem et ad Deum accessum: consecratur enim add majora. Quoniam autem prius diaconatus gratiam suscepit, et minister erat, nunc vero sacerdos et initiator sacrorum mysteriorum, et orationum, ct baptismalis, et sacrificii constituitur, frontem altari imponit et velut afligit. Altare enim est gratiæ donorum thesaurus. Episcopus autem manum imponens (ipsa est enim communicativa donationis divini sacerdotii, et imitatnr omnipotentem, el omnia operantem, protegentem, omniaque inspicientein et moderantem Dei dexteram), invocat divinam gratiam, et consecrandum e diacono presbyterum creat, gratiam Spiritus ordinando advenire deprecans. Omnibus dicentibus ter, Kyrie elison, ipse episcopus ter signal ordinandi caput, signum crucis imprimens perfectionis operativum. Sic faeta prima prece et exclamatione ad Deum, post togationes a primo presbytero recitatas, et secumdam precem, ejusque exclamationem erigit ordinatum e sacrá mensa; ita demonstrans, ut diximus, divinum ascensum ejus ab bumilioribus ad diviniora, et altiora, mclioremque et prastantiorem statum: demonstrans quoque quod Jesus descendit e cœlis, et homo factus descendit per crucem usque ad inferos, et suscitatus et exaltatus, nos secum suscitavit, et suscitans exaltat. Hoc igitur in omni aduratione et prostratione significamus, cum inclinamus nos et erigimus, Christum descendisse, et se suscitasse, nos quoque lapsos secum suscilasse. CAPUT CLXXX. Quare presbyter horarium sive stolam gestat velut de collo ante pectus dependentem. Postea horarium a sinistro humero in dexterum transfert, quod posterius est anterius agens, et hoc modo velut sub jugum mittit ordinandum. Conspicere enim debet et considerare per symbola, quam acceperit gratiam; et primum quod secundum unuin et solum diaconatus opus contraxerit debitum: nunc vero ad mysteria el sacerdotium universum, unde majus illi impendet jugum, ita ut totius operis debeat esse minister et curator. lileo secundo cingitur, velut vocatus ad majus opus. CAPUT CLXXXI. Quid penula denotet. Phænolio quoque induitur; quod indumentum τῶν ἀγαλλίαμα, ὧν τὸ κήρυγμα ἦν ἡ Τριάς ἡ ὁμοού στος, 148 ήτις καὶ πάντες δοξάζει. Καὶ οὕτω τῆς χορεία; γεγενημένης, ὑπὸ τῶν πρεσβυτέρων προσάγεται, ὡς ἐκλεγείς, καὶ πρὸς τὸ θεῖον ἔργον καὶ τὴν χάριν ἱκανὸς εὐμενες ὡς ἐγχωρεί. Ο ἀρχιερεὺς δὲ ἑτοίμως ἀνίσταται· οὐ γὰρ διαμέλλει περὶ τὰ τοῦ Θεοῦ δῶρα, ἀλλ᾽ ἕτοιμος καὶ χαίρων ἐστί. Καὶ εὐθὺς σφραγίζει του χειρο τονουμένου τὴν κεφαλήν, τὴν ἀπαρχήν διὰ σφρα γίδος τρισσῶς τῆς χειροτονίας ποιούμενος. Εἶτά τοὺς δύο πόδας ὁ χειροτονούμενος κλίνας, διά τε τὴν δουλείαν καὶ τὴν προσαγωγήν, καθιερούται γὰρ πρὸς τὰ μείζω, καὶ ὅτι τὴν τῆς διακονίας πρότερον λαβὼν χάριν καὶ λειτουργὸς ὢν, νῦν καὶ ἱερεὺς καὶ τελεστὴς τῶν ἱερῶν τελετῶν, τῶν προσευχῶν,. καὶ τοῦ βαπτίσματος, καὶ τῆς ἱερουργίας καθίστα ται, τὸ μέτωπον προσερείδει τῷ θυσιαστηρίῳ· τοῦτο γὰρ τῶν χαρισμάτων ὁ θησαυρός. Ο ιεράρχης δ τὴν χεῖρα ἐπιθεὶς, αὕτη γὰρ ἡ τῆς ἑωρεάς μετα δοτικὴ τῆς θείας ἱερωσύνης, ἡ καὶ τὸν παντουργόν τε καὶ παντοδύναμον ἐκμιμουμένη καὶ σκεπαστικὴν καὶ παντεπίσκοπον δεξιάν, ἐπικαλεῖται τὴν θείαν χάριν, καὶ ἀπὸ διακόνου πρεσβύτερον καθιστᾷ τὸν τελούμενον· καὶ τὴν χάριν ἐπελθεῖν τῷ χειροτον υμένῳ τοῦ Πνεύματος επευξάμενος, πάντων λεγόν των τὸν «Κύριε, ἐλέησον, ο τρὶς, αὐτὸς ὁ ἱεράρχης σφραγίζει τρὶς τὴν τοῦ χειροτονομένου κεφαλὴν τὴν τελειοποιὸν ἐνεργῶν σφραγίδα. Καὶ οὕτω τὴν πρώ την εὐχὴν ποιησάμενος, καὶ ἐκφωνήσας μετὰ τὰς αἰτήσεις ὑπὸ πρεσβυτέρου τοῦ πρώτου γενομένας καὶ τὴν δευτέραν εὐχὴν καὶ ἐκφώνησιν, ἀνιστᾷ τὸν χειροτονηθέντα ἐκ τῆς ἱερᾶς τραπέζης· δεικνὺς αὐτοῦ τὴν ἀπὸ τῶν ταπεινοτέρων ἐπὶ τὰ θειότερα και ὑψηλότερα θείαν ἀνάβασιν, ὡς εἰρήκαμεν, καὶ τὴν πρὸς τὰ κρείττω στάσιν· καὶ ὅτι ὁ κατελθὼν ἐκ τῶν οὐρανῶν καὶ ἐνανθρωπήσας Ἰησοῦς ἄχρι τοῦ ᾅδου διὰ σταυροῦ κατήλθε, καὶ ἀναστὰς καὶ ἀνυψωθεὶς ἡμᾶς συνανέστησε, καὶ ἀνιστῶν ἀνυψοί διηνεκώς. Τοῦτο οὖν καὶ ἐπὶ πάσῃ προσκυνήσει δηλοῦμεν, κλίνοντές τε καὶ ἀνιστάμενοι, ὅτι κατῆλθε καὶ ἀνῆλθε Χριστὸς, καὶ ἡμᾶς πεσόντας ἀνήγειρεν. Διατὶ τὸ ὡράριον ἐπὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ, ἢ τὸ ἐπιτραχήλιον ὁ πρεσβύτερος λαμβάνει. Εἶτα καὶ τὸ ὡράριον ἀπὸ τοῦ ἀριστεροῦ ὤμου ἐπὶ τὸν δεξιὸν μεταφέρει, τὸ ὄπισθεν ἄγων ἔμπροσθεν, καὶ ὡς ὑπὸ ζυγὸν τὸν χειροτονούμενον ποιῶν. Καὶ γὰρ ὁρᾷν ὀφείλει καὶ διὰ τῶν συμβόλων, ήνπερ ἔλαβε χάριν· καὶ ὅτι πρῶτον μὲν καθ᾽ ἂν καὶ μόνον τῆς διακονίας ἔργον ὑπῆρχε κεκτημένος τὴν ὀφειλὴν, νῦν δὲ πρὸς τὰς τελετὰς καὶ τὴν ἱερωσύνην ὅλην καὶ μείζων αὐτῷ ὁ ζυγὸς καὶ ὅλου τοῦ ἔργου ὀφείλει εἶναι ὑπηρέτης καὶ φροντιστής: Διὸ καὶ ἐκ δευτέρου ζώννυται, ὡς πρὸς μεῖζον κληθεὶς ἔργον. ΚΕΦΑΛ. ΡΙΑ'. Τι σημαίνει τὸ φαινόλιον. Καὶ φαινόλιον περιβάλλεται· ὅπερ ἔνδυμα λευ

τόν ἐστι δίχα μανικίων, ὅλον περιστέλλον τὸ σῶμα· est album sine manicis totum circumdans et opeλευκὸν μὲν, διὰ τὴν καθαρότητα καὶ ἁγιωσύνην, καὶ τὴν τῆς θείας δόξης περιβολὴν, ὅτι ὁ Θεὸς φῶς ἐστι, καὶ ἀναβαλλόμενος φῶς ὡς ἱμάτιον, καὶ οἱ ἄγγελοι λευκὴν ἐσθῆτα περιβεβλημένοι πολλάκις ὤφθησαν· οὐκ ἔχον δὲ μανίκια διὰ τὸ ἐκτυποῦν τὸν σάκκον, ὃν ὁ Σωτὴρ ἐμπαιζόμενος ἐνεδύσατο· περιστέλλων δὲ ὅλον τὸ σῶμα ἄχρι καὶ τῶν ποδῶν ἀπὸ κεφαλῆς διὰ τὴν ἄνωθεν περὶ ἡμᾶς πρόνοιαν, καὶ τὸ συνεκτικὸν τοῦ Θεοῦ καὶ φυλακτικόν. Αίρεται δὲ ὑπὸ τῶν χειρῶν ἐκ πλαγίου ἐν τῷ καιρῷ τῶν ἱερῶν ἔρ γων, οἷον ώς πτερὰ γινόμενον διὰ τὸ ἀγγελικὸν τῆς ἀξίας· καὶ ὅτι αἱ χεῖρες δι' αὐτοῦ φαινόμεναι τὸ πρακτικὸν ἐμφαίνουσι καὶ ἐνεργὸν τοῦ Θεοῦ, ἐν οἷς ὁ ἱερεὺς ἐνεργεῖ. Πρῶτον μὲν οὖν ἀναγορεύει τοῦ τον ὁ ἱεράρχης ἐν τῷ τὸ ὡράριον λαμβάνειν 149 ἐκ τοῦ ἀριστεροῦ ὤμου όπισθεν, καὶ εἰς τὸ δεξιὸν ἐπιθεῖναι, τῶν δύο μερών γενομένων ἔμπροσθεν· ὅπερ τότε ἐστὶν ἐπιτραχήλιον εκτελούμενον καὶ οὕτω καλούμενον· δηλοῖ δὲ τὴν ἄνωθεν κατιοῦσαν ἀπὸ κεφαλῆς χάριν, ὡς μύρον ἐπὶ κεφαλῆς, φησὶν ὁ Δαβίδ, τὸ καταβαῖνον ἐπὶ τὴν ὤαν τοῦ ἐνδύματος, · καὶ τὴν χρηστὸν ζυγὸν τῆς ἱερωσύνης τοῦ Χριστοῦ, καὶ ὡς φασί τινες, τὸ ἐλκυσθῆναι πρὸς τὸ πάθος αὐτὸν τὸν σταυρὸν ἐπ᾽ ὤμων κατέχοντα· ἐπεὶ καὶ αὐτὸς ὁ ἱερεὺς τὰ τοῦ πάθους μυστήρια ἐνεργεῖν κατηξίωται. Τοῦτο τοίνυν ἐνδύων αὐτὸν ὁ ἀρχιερεὺς, φησὶν ο Άξιος.» Καὶ φαινόλιον 8 εἰρήκαμεν ἐπιβάλο λων οὕτω φησίν, ι. Άξιος ο εὐχόμενος τοῦτο εἶναι αὐτὸν ἄξιον καὶ ἐπὶ πᾶσιν ὁμολογῶν, καὶ ὅτι ὡς ἄξιος ἔλαβεν. Ἐν οἷς καὶ ταπεινοῦσθαι χρὴ τὸν λαμβάνοντα· τὶς γὰρ ἄξιος; Τοῦτο γὰρ καὶ οἱ ἐντὸς ψάλλουσι τοῦ βήματος καὶ ἐκτὸς, τὸν ἀρχιερέα μια μούμενοι. Εἶτα προτρέπεται τὴν ἱερὰν ἀσπάσασθαι τράπεζαν ὡς πλήρη χάριτος, καὶ ὡς ἐν αὐτῇ καθ αγιασθείς· εἶτα τὴν ἀρχιερατικὴν δεξιάν, ὡς δι' αὐτῆς χειροτονηθείς· καὶ ἔτι τὴν παρειάν, διὰ τὴν θείαν ἀγάπην τε καὶ εἰρήνην, καὶ ὅτι ὄργανον ή παρειὰ τῶν εὐχῶν· καὶ ὅτι ἀγαπῶν καὶ ἀγαπητός καὶ ὁ τελῶν καὶ ὁ τελούμενος. Διὰ τοῦτο καὶ πάντες πρεσβύτεροι χαίροντες ἀσπάζονται τοῦτον ὡς ὁμο ταγή γεγονότα, καὶ τὸ τῆς ἀγάπης καὶ τῆς ἐνώσεως ἐπιδείκνυνται· καὶ εὐθὺς ἵσταται ἐπικλινόμενος ἐκ πλαγίου τῇ τραπέζῃ, καθ' ἑαυτὸν εὐχόμενος, ἕως ἀρθῇ τὸ καταπέτασμα, καὶ ὁ θεῖος γένηται άσπασμός. Τότε γὰρ αὖθις πρὸ τῶν ἄλλων πρεσβυτέρων ερχόμενος, ποιεῖ τὰ τοῦ ἀσπασμοῦ. Καὶ πάλιν στα και υποκλινόμενος τῇ θείᾳ τραπέζῃ, καὶ τὸν τοῦ Θεοῦ ἐκκαλούμενος ἔλεον. ΚΕΦΑΛ. ΡΠΒ'. Όπως ὁ θεῖος ἄρτος τῷ χειροτονουμένῳ ἱερεῖ παρακαταθήκη δίδοται. Ο καὶ φρικτόν. Ηνίκα δὲ ὁ ἀρχιερεὺς-σφραγίσῃ καὶ τελέσῃ τὰ δῶρα τῇ ἐπικλήσει τοῦ θείου Πνεύματος, τότε δὴ προσκαλείται πάλιν ὁ χειροτονηθείς. Καὶ λαβὼν τὴν δεύτερον ἡγιασμένον τέλειον ἄρτον τῇ δεξιᾷ ὁ ἀρχιε ρεὺς, δίδωσι τοῦτον τῷ χειροτονηθέντι, τὰς παλά μας σταυροειδῶς ἐκτυποῦντι εἰς τὴν τοῦ θείου τά τους ἔνδειξιν· καὶ ὅτι τὰς παλάμας ἐτρώθη ὑπὲρ riens corpus. Album est propter puritatem, et sanctitatem, et divinæ gloriæ amictum; Deus enim amictus est lumine ut vestimiento, et angeli vestem albam amicti sæpius apparuerunt. Manicis autcm caret, ut repræsentetur saccus quem Salvator pedes iter faciens inducbat. Cooperit antem totum corpus a capite ad pedes usque propter supernam erga nos providentiam, et Dei virtutem qua nos continet et conservat. Manibus vero attollitur a latere dum secra fiunt opera; quo alis fiat consimile propter significandam angelicam quam adeptus est dignitatem; atque etiam eo quod ista elevatione manus ipsius apparentes operationis virtutem declarant, et internam Dei cooperationem in iis quæ sacerdos operatur. Primum igitur episcopus hunc renuntiat et deprædicat, cum horarium accipit, et ex posteriore parte sinistri humeri in dexteram imponit, duabus partibus anterius pendentibus, quod tunc est perfectum επιτραχήλιο, supercollare, et ita vocatur. Indicat autem gratiam desuper a capite descendentem, ut inquit David, velut unguentum super caput descendens ad fimbriam vestimenti, et bonum sacerdotit Christi jugum; et, ut dicunt quidam, ut significetur eum gestantem humeris crucem ad passionem trahi, cum ipse sacerdos passionis mysteria operetur. Horario igitur eum induens sacerdos, sit, e Dignus.» Et phænolion, ut diximus, ipsi imponens dicit quoque: • Dignus.» Optat eum esse dignunt, et coram omnibus fatetur, et velut dignum accepisse dignitatem. Qua in re modestum esse et humilem oportet accipientem. Quis enim dignus? Hoc idem cantant qui sunt intra et extra ¡sanctuarium, episcopum imitantes. Deinde admonetur osculari sanctam mensam, ut gratiæ plenam, atque ut in ipsa sanctificatus: postea episcopalem dexteram, ut per cam ordinatus, et insuper genas propter divinam claritatem et pacem, et eo quod genæ precum sint. organon, et quoniam amat et amatur, consecrat et consecratur. Propter hoc omnes presbyteri lætantes eum ut æqualem et ejusdem ordinis faetuin salutant, illique demonstrant charitatis et unionis vinculum. His peractis illico stat a latere inclinatus mensa, et in seipso orat donec tollatur velum, et divina flat salutatio. Tum enim presbyterorum primus venit, et quæ sunt salutationis peragit, iterumque stat divinæ mensæ inclinatus, et Dej inisericordiam invocans. CAPUT CLXXXII. Qua ratione divinus panis tremendi depositi instar datur ordinalo presbytero. Cum autem episcopus signaverit, et consummaverit dona invocatione diviui Spiritus; tune advocatur iterum ordinatus, et episcopus accipiens dextera manu secundum panem integrum sanctificatum ei tradit, palmas in modum crucis comp«- nenti in divinæ passionis demonstrationem, atque etiam co quod in palmis vulneratus est pro nobis

crucifixus, ei qui dicit: «Accipe hoc depositum, ἡμῶν ὁ σταυρωθείς. Και φησι, ο Λύδε ταύτην τὴν illudque custodi ad adventum Domini, cum illud a te requisiturus est. Res hæc tremore et horrore omnino plena est. Ostendit enim cum mysteriorum Dei œconomum factum, seque sacrificandum accepisse Jesum ipsum panem viventem, et non alium; ipsumque et illius sacerdotium ut depositum ipsi creditum esse, eaque teneri servare; sacerdotium videlicet, et sacram actionem immaculata, eo quod Dominus rationem administrationis istorum ab eo required. CAPUT CLXXXII. Quod periculi plenum est sacræ missæ officium negligere. Ubi nunc sunt qui sacerdotii gratja accepta, elicia sacerdotalia quibusdam occasionibus pietatis speciem et opinionem, revera autem nihil pietatis habentibus negligunt, et supine babent, semel tantum idque perfunctorie ea contingentes et exercentes? Hujusmodi rationem incuriə: postulabuntur, quidnam fuerit quod eos ab exercendo munere prohibuerit. Tum enim pœnitentiam agentes a sacerdotii exercitio penitus removeantur. Quandiu autem sacerdotium retines et non probiLeris, operi sacro quantum homini feri poterit insiste. Est enim opus illud mundi salus et conscrvalio. Postquam igitur episcopi manum osculatus est, et cum cordis contritione egressus est, defert, clatas manus babens, sacrum panem ad mensam, et capite manibus incumbente oral, memoriam faciens et sui ipsius et episcopi qui ipsum ordinavit, omniumque clericorum et laicorum, omnibusque salutem deposcit: viventium quoque orthodoxorum el mortuorum recordatur. Ipsum enim DomiLum manibus tenet, ejusque nianus vasa sunt; ipse qui leuctur Jesus Christus, est ei et mauibus et capiti unc.io.!deo hic ut et in omnibus innovant Latini presbyteros suos legali more ungentes, quod Dionysius non dicit. Ita stans presbyter post capitis inclinationem, et orationem: «Allende, Domine Jesu Christe, admonetur iterum, et fert-divinum panem, et in disco ponit, cum sit exaijandus. Tum enim episcopus divinum panem in disco positum eleval, et hunc simul eo, Unum est enim Christi corpus. Sic cum hostiæ divisionem peregit, quæ spectant ad unionem partis ejus cum calice, et quæ ad communionem pro more perfcit. Postquam igitur sanctissimis mysteriis communicavit episcopus, aute cæteros presbyteros venit ordinatus, houore præ cæteris habitus propter.recens acceptam gratiam, et renovationem a divino βpίritu jam factam. Unde juxta consuetudinem vivifici panis particeps per episcopum factus, et dexteram et genám ejus osculatur, deinde tremen to calici communicat. Redditus sic vere perfectus, et tremenda communione sigillante et obsignante obsignante sacramentum ordinationis, in quodam loco aliaris subsistit, et sacratissimum calice:u manibus tenens Spiπαρακαταθήκην, καὶ φύλαξον αὐτὴν ἄχρι τῆς πα ρουσίας τοῦ Κυρίου, ὅτε παρ' αὐτοῦ μέλλεις ἀπαι τεῖσθαι αὐτήν. ' Τοῦτο φρίκης απάτης μεστόν. Δείκνυσι γὰρ, ὡς οἰκονόμος τῶν τοῦ Θεοῦ μυστη ρίων γίνεται, καὶ οὐκ ἄλλον, ἀλλὰ τὸν Ἰησοῦν τὴν ζώντα ἄρτον λαμβάνει ἱερουργεῖν, καὶ τὴν ἱερω - σύνην αὐτοῦ καὶ αὐτὸν ὡς παρακαταθήκην πιστεύε ται· καὶ ὀφείλει τηρεῖν ταῦτα, τὴν ἱερωσύνην τε καὶ ἑαυτὸν ἀμώμητα· ὅτι καὶ παρ' αὐτοῦ ταῦτα ἀπαιτηθήσονται τοῦ Κυρίου. ΚΕΦΑΛ. ΡΗΓ. Ὅτι ἐπικίνδυνον τὸ ἀμελεῖν τῆς ἱερουργίας. Ποῦ ἄρα εἰσὶν ἄρτι οἱ τὴν χάριν τῆς ἱερωσύνης λαβόντες, καὶ ἐπὶ προφάσεσί τισι, καὶ τῇ δοκούσῃ, μὲν, μὴ οὔσῃ δὲ εὐλαβείᾳ, οιήσει δὲ μᾶλλον εἰπεῖν, τῶν τῆς ἱερωσύνης καταμελούντες καὶ ἀργῶς ἔχον τες, ἅπαξ δὲ μόνον οἷον απτόμενοι, καὶ ὡς ἐν παρ· ἔργῳ ποιοῦντες; Οὗτοι τὸν λόγον τῆς ἀμελείας ἀπαι τηθήσονται, εἰ μή που τὸ κωλύον ἐστί τι· τότε γὰρ τῶν τῆς ἱερωσύνης καθόλου μετανοοῦντες ἀποστή τωσαν. Εφ' ὅσον δὲ ἀντέχῃ ταύτῃς, καὶ οὐ κωλύει ὡς δυνατὸν ἀνθρώπῳ παρά τινος τοῦ ἱερουργεῖν, Έχου τοῦ ἔργου, ὅτι τοῦ κόσμου ἐστὶ σωτήριον. Ασπασάμενος οὖν τὴν χεῖρα τοῦ Ιεράρχου, και μετὰ συντριβῆς ἀπελθὼν, ἄνω τὰς χεῖρας ἔχων ἐν τῇ τραπέζῃ τὸν ἄρτον φέρων τὸν ἱερὸν, καὶ ταῖς χερσὶν ἐπικειμένην τὴν κεφαλὴν, εύχεται, μεμνημέν νος καὶ ὑπὲρ ἑαυτοῦ καὶ τοῦ χειροτονήσαντος 150 αὐτὸν ἱεράρχου, καὶ πάντων ἱερατικῶν τε καὶ λατ κῶν· καὶ τὴν σωτηρίαν ἅπασιν ἐξαιτεῖται· καὶ ζών των ὀρθοδόξων καὶ τεθνεώτων μέμνηται· αὐτὸν γὰρ ταῖς χερσὶ κατέχει τον Κύριον· καὶ αἱ χεῖρες αὐτοῦ ὑπὲρ τὰ ἱερὰ εἰσι σκεύη· καὶ ὁ κατεχόμενος Ἰησ σοῦς Χριστὸς, οὗτος χρίσμα αὐτῷ καὶ ταῖς χερσὶ καὶ τῇ κεφαλῇ. Διὸ καὶ ὧδε ὡς καὶ ἐν πᾶσι καινοτο μοῦσι Λατίνοι, τοὺς αὐτῶν πρεσβυτέρους νομικώς χρίοντες· ὅπερ οὐ φησι Διονύσιος. Οὕτω δὲ ἱστάμενος, μετὰ τὴν κεφαλοκλισίαν ὁ ἱερεὺς καὶ τὴν εὐχὴν τὸ, «Πρόσεχες, Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ο προςκαλεῖται πάλιν· καὶ φέρει τὸν θεῖον ἄρτον, καὶ τίθησιν αὐτὸν ἐν τῷ δίσκῳ, ἐπεὶ μέλλει ὑψοῦσθαι. Τότε γὰρ ὁ ἱεράρχης τόν τε ἐν τῷ δίσκῳ προκεί μενον θεῖον ἄρτον καὶ αὐτὸν ἀνυψοῖ ὁμοῦ· ἐν γὰρ ἐστι τὸ σῶμα Χριστοῦ. Καὶ οὕτω μελίσας τὰ τῆς ἑνώσεως τοῦ ποτηρίου, καὶ τὰ τῆς κοινωνίας κατά τὸ ἔθος ἐκτελεῖ· κοινωνήσαντος οὖν τῶν ἁγιωτάτων τοῦ ἱεράρχου πρὸ τῶν ἄλλων πρεσβυτέρων, ο χειροτονηθεὶς ἔρχεται προτιμώμενος ἄρτι διὰ τὴν χάριν καὶ τὸ ἐγκαινισθῆναι ἤδη ὑπὸ τοῦ θείου Πνεύματ της. Όθεν καὶ κατὰ τὸ ἔθος, τοῦ ζωοποιοῦ μετα σχὼν ἄρτου, λαβὼν παρὰ τοῦ ἀρχιερέως, καὶ τὴν δεξιὰν καὶ τὴν παρειὰν αὐτοῦ ἀσπασάμενος, καὶ κοινωνήσας τοῦ φρικτοῦ ποτηρίου, καὶ οὕτω τέλειος ὄντως γεγονώς, τῆς φρικτῆς κοινωνίας επισφραγι ζούσης τὴν τελετήν τῆς χειροτονίας, εν τινι τόπῳ

τοῦ θυσιαστηρίου ἵσταται. Καὶ τὸ ἱερώτατον ποτή- de divino sanguine tradit. Presbyteris et diaconis ριον ταῖς χερσὶ κατέχων, μεταδίδωσι τοῦ θείου αἷμα-. accedentibus, opere testilcans se consecratuin τος τοῖς προσερχομένοις ἱερεῦσι καὶ διακόνοις· μαρ esse in sacramentorum sacerdotem, et ea aliis τυρούμενος διὰ τοῦ ἔργου, ὡς τῶν μυστηρίων communicandi facultate» et auctoritatem arceτετέλεσται ἱερεὺς καὶ τούτων ἄλλοις μεταδιδόναι τὴν pisse. ἐξουσίαν καὶ δύναμιν εἴληφε. ΚΕΦΑΛ. ΕΠΑ. Διατί διάκονος καὶ πρεσβύτερος ἄρτι χειροτονης θέντες, ὁ μὲν τὰς τελευταίας αιτήσεις, ὁ δὲ τὴν ὀπισθάμβωνον εὐχὴν λέγουσιν. CAPUT CLXXXIV. Quare diaconus et presbyter jamjam ordinati, ille postremas preces, hic eas quæ retro ambonem in ecclesia fiunt, recital. Postrema oratione facta, post depositionens divinorum donorum in prothesi, diaconus recens ordinatus rogationes tune recitat, jam testifcaus et demonstrans populo se constitutum esse Dei ministrum, gratiam rogationes pro ipso facienti Τῆς δὲ τελευταίας μετὰ τὴν ἀπόθεσιν τῶν θείων δώρων ἐν τῇ προθέσει γινομένης εὐχῆς, ὁ μὲν διάκονος χειροτονηθείς νεωστὶ τὰς αἰτήσεις τότε φησίν, ἄρτι μαρτυρούμενος καὶ δεικνύμενος τῷ λαῷ, ὡς κατέστη Θεοῦ ὑπηρέτης, καὶ τὰς αἰτήσεις ποιεῖσθαι ὑπὲρ αὐτοῦ χάριν εἴληφε, καὶ προσκαλεῖσθαι τὸν accepisse, ad preces et orationes populum eaber λαὸν πρὸς τὰς προσευχὰς καὶ δεήσεις (δ δὴ τῆς καθαρτικῆς ἐστι τάξεως καὶ λειτουργικῆς), καὶ ἀνατιθέναι αὐτοὺς τῷ Θεῷ. Διὸ καὶ τῷ ἱερεῖ ἐξυπηρετούμενος φαίνεται ἐν τοῖ; ἱεραῖς εὐχαῖς, πρὸς τὸν λαὸν ἐπιλέγων, «Τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν, ὁ ἐν τῷ μέλλειν τὴν ἱερέα λέγειν τὴν εὐχὴν πρὸς τὸν Θεόν, · Ο δέ γε νεωστί χειροτονηθεὶς ἱερεὺς αὐτὴν τὴν εὐ χὴν πρὸς τὸν Θεὸν ἀναφέρει, ἢ καὶ τελευταία ἐστὶ καὶ ἐπισθάμβωνος λέγεται· δεικνύμενος μὲν καὶ αὐτὸς καὶ μαρτυρούμενος τοῖς πιστοῖς, ὡς ἱερεὺς κατέστη, καὶ μεσίτης γέγονεν αὐτοῖς τὰ πρὸς τὸν Θεόν, καὶ ὡς ἄρτι τὴν χάριν δεξάμενος, εὔχεται ὑπὲρ τοῦ λαοῦ. Αὕτη γὰρ ἡ εὐχή, τελευταία οὖσα, πάντα ἐξαιτεῖται ἱερεῦσι καὶ βασιλεῦσι καὶ λαϊκοῖς τὰ ἀγαθὰ καὶ τὴν εἰρήνην ἀπὸ τοῦ τῶν φώτων Πατρός. Πρῶτον δὲ λαμβάνει ἀρχιερατικὴν εὐλογίαν, καὶ οὕτως ἐξέρχεται, δεικνὺς ὅτι ὑπὸ τὸν ἱεράρχην ἐστὶ, καὶ ὑπ' αὐτοῦ τετελείωται. Καὶ μετὰ τὸ εὔξασθαι, πάλιν εὐλογεῖται, τὸ τῆς ὑπακοῆς ἐκπληρῶν, καὶ ὡ; μισθὸν λαμβάνων τοῦ ἔργου τῆς ὑπηρεσίας αὐτοῦ τῆς ἱερᾶς. Οὕτω μὲν οὖν καὶ ὁ πρεσβύτερος τελείται δὴ καὶ χειροτονείται. Καὶ εἰ μὲν τῆς μοναχικῆς ἐστι τάξεως, τα Ιερά ἀποθέμενος άμφια, τὰ συνήθη ἐνδύεται τοῦ σχήματος ἑαυτοῦ. Καὶ εὐλογίαν λαβὼν άπεισιν, ἄχρι τῆς ἑβδόμης καθ' ἡμέραν ἱερουργῶν, ὡς τετύπωται, ἵνα καὶ πρὸς τὸ ἔργον εἰ; ἔθος ἔλθῃ, καὶ ἀδιάκοπος ἡ τῆς ἱερωσύνης ενέργεια τῇ ἑβδομάδι τῶν ἡμερῶν διαμείνῃ, δι' ἧς ἡ παροῦσα πᾶσα οἰκονομεῖται ζωή, ὡς ἂν τοῦτο 151 τὸ ἔργον ἐπιμελῶς ἐνεργήσα; ἐν τῷ παρόντι, εἰς τὴν ἄληκτον ἐκείνην Ιερουργίαν καὶ άμεσων κοινωνίαν τοῦ Χριστοῦ καταντήσῃ· ἀλλὰ καὶ ὡς πνευματικὸν λαβὼν μέγα χάρισμα, κατὰ τὸν ἀριθμὸν τῶν τοῦ Πνεύματος χαρισμάτων, καὶ ἐν ἡμέραις ἴσαις όφείλει ἀδιαστάτως ἐνεργεῖν τὰ τῆς χάριτος, ὡς προγέγραπται. ΚΕΦΑΛ. ΡΠΕ. Περὶ ἐνδυμάτων ανηκόντων κοσμικοῖς χειροτο τηθείσι διακόνοις καὶ πρεσδυτέροις. Εἰ δὲ τῶν κοσμικῶν εἴη, περιβάλλεται άμφια καὶ ὁ διάκονος ἀμφιέννυται, σημαντικά της Ιερω σύνη;, καὶ διὰ τὴν εὐλάβειαν ἐξία ή μέλανα, καὶ κατὰ τὸ λεγόμενον ἱμάτιον ἐρξαμμένα. Τὸ μὲν γὰρ PATROL. GR. CLV. landl est enim ordiuis purgativi et ministerialis) et eum Deo consecrandi. Ideo in sacris precibus conspicitur sacerdoti immervire, populo edicens: Dominum deprecemur, › cum sacerdos preces ad Deum dicturus est, sacerdos autem recens ordinatus orationem Deo offert, quæ liturgiæ postrema est, et post ambonem dicitur: quo ipse ostendit el testatur se sacerdotem factum, et mediatorem esse ipsis in lis quæ sunt ad Deum. Quia etiam recenter gratiam accepit, precatur pro populo. Oratio enim illa cum sit postrema, omnia bona pacemque a Deo luminum Patre postulat pro sacerdotibus, iu:peratoribus et laicis. Sed primium benedictionem episcopalem accipit, sicque egreditur ostendens se episcopo subjectum esse, et ab eo consecratum. Postquam precatus est, ilerum benedicitur, quæ sunt obedientiæ et submissionis adimplens velut in mercedem sacri sui mulnisterii. Sic ergo presbyter consecratur et ordi Datur. Si autem wonastici fuerit ordinis, sacras vestes deponit, et consuelas ordini suo iuiuit, benedicloneque accepta abit, et sucrifcal unoquoque dis per hebdomadem, ut jain declaratum est, ut ad opus et verba sese assuefaciat, et sacerdoui virtus sine interruptione per sacrorum heb-, domadein qua v.ta praesens univeras Rubernatur, permaneat: ut hoc opere sollicite in præsenti sæculo defunctus, ad indeficientem illam et æternam sacram operationem, et immediatam Cliristř communionem occurrat. Præterea, velut magna spirituali gratia donatus, debet juxta numerum donorun Spiritus æqualibus diebus indesinenter quæ sunt gratis operari, ut antea scriptum est. CAPUT CLXXXV. De vestimen:is quæ competunt sæcularibus, quando diuconi vel presbyteri ordinantur. Si vero sacularis fuerit, vestimentis induitur quæ diàconus vestire solet, sacerdotalem dignitatem indicantibus, quæ propter pietatem violacea sunt, vel nigra, et sccundum vestem, (pátiov di-

ΣΕ ἐνδιδύσκονται ἱερεῖς διὰ τὴν θείαν υπηρεσίαν, ὥστε μὴ ἅπτεσθαί τινο; τῶν ἱερῶν, ἡ τοῖς τῆς ἱερωσύνης ἀμφίοις εὐθὺς χρῆσθαι μετὰ τῶν ἐνδυ μάτων ἀμέσως, τῶν κοσμικῶν, δι᾿ ὧν ἅπτοντας καὶ τῶν τοῦ σώματος χρειωδῶν. cram, adaptata. Vestem enim hujusmodi lectores & ἱμάτιον καὶ ἀναγνῶσται καὶ ψάλται καὶ πάντες el psaltæ, omnesque sacerdotes propter divinum ministerium induunt, eo quod ejusmodi vestis facile connectatur et adaptetur cuicunque sacerdoti; vel quod quilibet ea indutus nullo negotio sacerdotales vestes induere possit immediate cum sæcularibus quibus conjungi possunt quæ sunt corpori commoda. CAPUT CLXXXVI. De sacris vestimentis, tunica ampliore, subucula et cateris. Unde est quod lector antequam sigillum accipiat, statim cum benedicendus est, illud induat, nigrum propter humilitatem signifcandam, ut diximus, et animi compressionem: hæc enim sunt luctus signa. Amplum quoque et longum est, ad pedes usque pertingens propter pietatem et divinam charitaten. Circuncingitur etiam eo quod mini strare debet. Crucis quoque iguram tenet longitudine et manicis. Hæc igitur vestimenta omdibus communis sunt, atque, ut dicitur, ex imperatorio dono et privilegio in bonorem sacerdotii; · senatores enim iis vestiuntur, umbellas etiam sive pileos ipsi imperatores gestanl. Propriam autem ordinis sui vestein habet lector, quæ camision votatur, babetque phænolli parvi vel sticharii ex lino figuram, et sacerdotii primitias, cum parvum sit, et perfectionem a Deo emanantem designat. Est autem coloris purpurei propter purpuream. Salvaloris vestem, vel albi, propter sacerdotii puri tatem, et illuminationem a Deo fuentem. Quapropter diaconi et sacerdotes vestimenta induunt his imatiis superne similia, et umbellas in capite, cæteraque gestari solità, omnia crucis figuram exprimentia, ut et ipsa umbella. Jure sane meritoque cum crucifixi propter nos sint ministri, non secus ac ii qui supra caput maxime, cruces festant. En hactenus quæ ad diaconos et presbyteros pertinent, explicavimus. Clericus. Gratias, domine, agimus, qui sensum de onmnibus apertum habemus, resque diviuss, quod ad nos, edocemur, quas iuter nihil est bamaui. Pontifex. Et qui fleret ut quidquam interesset humuani in rebus Dei? quidnam vero in rebus Verbi Dei aut extra aut supra rationem non est? aul quomodo in rebus Spiritus sanctissimi omnia non essent sancta? Divina nempe rationem superant et Sancta sunt. CAPUT CLXXXVII. De episcopo. Jam incipimus de magna illa gratia, illuminatiTo scilicet episcoporum ordine, verba facere; ideo pro viribus illam contemplabimur, et explicabimus, licet vires nostras superet horum intelligen. tia. Est enim donorum quæ bominibus a Deo àunt maximum et perfectissimum, a quo omnis douatio et illuminatio immittitur. Ipsa est fundamentum, principium, et fons pietatis, radix que Christum ipsum representat et gertat. Quapropter ouse ΚΕΦΑΛ. ΡΠΕ". Περὶ ἱερῶν ἐνδυμάτων, ἱματίου, καμισίου καὶ τῶν λοιπῶν. Ὅθεν καὶ εὐθὺς πρὸ τῆς σφραγίδος ή ανα γνώστης τοῦτο εὐλογούμενος ἀμφιέννυται, μέλαν ὂν, διὰ τὴν ταπείνωσιν ὡς εἰρήκαμέν τε καὶ συστο λήν· τοιαῦτα γὰρ τὰ τοῦ πένθους· καὶ ἄχρι ποδῶν καὶ εὐρύχωρον διὰ τὴν εὐλάβειαν μετὰ τῆς θείας ἀγάπης. Καὶ περιζώννυται, διὰ τὸ ὀφείλειν ὑπηρε τεῖν. Σταυροῦ δὲ τύπον ἐπέχει τῷ μήκει τε καὶ τοῖς μανικίοις. Ταῦτα μὲν οὖν τὰ ἱμάτια κοινὰ πᾶσι, καὶ ὥς φασιν, ἐκ βασιλικῆς δωρεάς, εἰς τιμὴν τῆς ἱερωσύνης· ὅτι καὶ συγκλητικοὶ ταῦτα ἐνύονται καὶ τὰ σκιάδια, καὶ αὐτοὶ οἱ βασιλεῖς. Ιδιον δὲ τῆς τάξεως αὐτοῦ ὁ ἀναγνώστης κέκτηται ἔνδυμα, τὸ καλούμενον καμίτιον· ὅπερ ἢ κατὰ τύπον φαινολίου ἐστὶ μικροῦ, ἡ στιχάριον ἐκ λίνου, τὴν ἀπαρχὴν τῆς ἱερωσύνης δηλοῦν, διὸ καὶ μικρόν ἐστι, καὶ τὴν ἀπὸ τοῦ Θεοῦ σκέπην· καὶ ἡ πορφυροῦν, διὰ τὸ πορφυροῦν τοῦ Σωτῆρος ἱμάτιον, ἢ λευκὸν διὰ τὸ καθαρὸν τῆς ἱερωσύνης, καὶ τὸν ἀπὸ τοῦ Θεοῦ φωτισμόν. Τοίνυν οἱ διάκονοί τε καὶ ἱερεῖς ὅμοια τοῖς ἱματίοις ἄνωθεν ἐνδύονται ἄμφια καὶ ἐπὶ κεφαλῆς τὰ σκιάδια, καὶ λοιπά συνήθη φορέματα, πάντα σταυρὸν ἐκτυποῦντα, ὡς καὶ αὐτὸ τὸ σκιάδιον· ἐπεὶ καὶ τοῦ ἐσταυρωμένου δι' ἡμᾶς εἰσι λειτουργοί ὡς καὶ· ἐπὶ τῆς κεφαλῆς μᾶλλον τους σταυρούς φέροντες. Ἰδοὺ καὶ τὰ περὶ διακόνων καὶ πρεσβύτέρων ὑμῖν εἰρήκαμεν. Κληρικός. Ευχαριστοῦμεν, δέσποτα, ἐπὶ πᾶσι τὸν νοῦν διανοιγόμενοι, καὶ τὰ καθ' ἡμᾶς πάντα θεῖα μανθάνοντες, καὶ ὅτι οὐδὲν ἀνθρώπινον ἐν τοῖς ἱεροῖς. " Αρχιερεύς. Καὶ πῶς ἄρα ἄνθρωπινόν τι ἔσται ὅλως ἐν τοῖς τοῦ Θεοῦ; Η ποῖον ἐν τοῖς τοῦ Θεοῦ Λόγου οὐ μετὰ λόγου καὶ κατὰ λόγον; "Η πῶς ἄρα ἐν τοῖς τοῦ παναγίου Πνεύματος οὐχ ἅγια πάντα ἔσται; Λοιπὸν καὶ θεῖα κατὰ τὸν λόγον καὶ Άγια. ΚΕΦΑΛ. ΡΟΖ. Περὶ ἀρχιερέως. Αρχόμεθα οὖν ἤδη καὶ περὶ τῶν τῆς μεγάλης χάριτος τῆς φωτιστικής τάξεως ἐρεῖν τῶν ἀρχιε ρέων. Διὸ καὶ περὶ ταύτης θεωρήσωμεν κατά δύναμιν· ὑπὲρ ἡμᾶς γὰρ καὶ τούτων ὁ νοῦς, ὅτι καὶ περὶ τοῦ μεγίστου καὶ τελεωτάτου δώρου τῶν καθ' ἡμᾶς ἐστιν, ἀφ' οὗ δὴ πᾶν δώρημα ἡμῖν καὶ φωτισμός καταπέμπεται· καὶ θεμέλιος αὕτη και ἀρχὴ, καὶ πηγὴ δὲ τῆς 152 εὐσεβείας ἐστὶ καὶ ῥίζει, καὶ τὸν Χριστὸν αὐτὸν ἐξεικονίζει και φέρει. Δ.

καὶ τελεώτερα πάντα τὰ ἐν ταύτῃ τελούμενο. in illius iuitiatione fiunt, omnia perfectiora sunt. Ἡμεῖς μὲν οὖν ἐροῦμεν περὶ αὐτῶν, ὅσον ἐγχωρεῖ καὶ ἰσχύομεν· ὑμεῖς δὲ συντείνατε τοῖς λεγομένοις τὸν νοῦν, καὶ ὁρᾶτε ἐξ ἀρχῆς ἤδη τὸ ἐπηρμένον τῆς θείας ταυτησ, τάξεως. Πᾶσι μὲν ἐφεῖται, καθαρού μόνον βίου ἐπειλημμένοις, ἐν ὀρθοδόξῳ τῇ πίστει, ζητεῖν τὰ λοιπὰ τῆς ἱερωσύνης, αναγνώστου στραγίδα, ὑποδιακόνου χειροθεσίαν, διακόνου χειροτονία, καὶ πρεσβυτέρου· καὶ προβιβασμοὺς ἐν τούτοις δή τινας διακονημάτων καὶ τιμάς. ΚΕΦΑΛ. ΡΟΗ. "Οτι χωρὶς ψήφων οὐδεὶς τελεῖται ἐπίσκοπος. Nos igitur de illis dicemus, quantum licet et possumus: vos vero nientem dictis advertite, et videte ab ipso initio hujus divini ordinis altitudinem et sublimitatem. Omnibus quidem` vitæ puræ in orthodoxa fe tantum amore capitis quærere et persequi licet cateros sacerdotii gradus, lectoris sigillum, subdiaconi manus impositionem, disconi et presbyteri ordinationen, et in his ordis nibus promotiones quasdam, et ministeriorum digailates. CAPUT CLXXXVIII. Quod nisi per suffragia electus nemo episcopus consecratur. Verum episcopatum nemini quærere ficet, nec Ἐπισκοπὴν δὲ οὐδενὶ ἔξεστι ζητεῖν· οὐδὲ δυνατὸν χωρὶς ἐκλογῆς τε καὶ ψήφων. Κἂν γὰρ ἀνθρωπίνως possibile sine electione et suffragiis. Nam si quis τις καὶ παρὰ τὸν ὅρόν τὸν ἱερὸν πρὸς τοῦτο ἐπιχειροίη, οὐκ ἂν ἐπιτεύξοιτο ψήφων ἱερῶν χωρί;· ὅθεν ἐκ τούτου προσεκτέον τινὰ μὴ ἐπεμβαίνειν, μηδὲ ζητεῖν, μηδὲ περιδρομάς ποιεῖν, ὡς ὁ Χρυσορρήμων φησί· καὶ τοὺς ἐκλεγομένους δὲ καὶ ψηφιζομένους ἀπαθῶς τοῦτο ἀποστολικῶς ἐνεργεῖν· μᾶλλον δὲ θείως· εἰ γὰρ καὶ παρὰ τῶν ἀποστόλων ἡ τῶν ἀποστόλων ψῆφος ἀπήρξατο, ἡνίκα προεβλήθη εἰς τὴν τοῦ δυοκαιδεκάτου τάξιν τοῦ παραπεπτωκότος · Ματθίας, ἀλλ' ἡ ἐκλογὴ ἀπὸ τοῦ Σωτῆρος πρότερον ἤρξατο, ὃς ἀρχηγός ἐστι καὶ τελειωτής τῆς σωτηρίας ἡμῶν, ὑφ' οὗ δὴ ᾿Ανδρέαν ἐξελέξατο καὶ τὸν Πέτρον, Ἰωάννην τε καὶ Ἰάκωβον, Φίλιππον καὶ Ναθαναήλ καὶ Ματθαῖον, καὶ τὴν λοιπὴν χορείαν τῶν μαθητῶν· κα} humanum patiens hunc assequi præter sacras definitiones adnisus fuerit, illum tamer sine sacris suffragiis non consequetur. Unde diligenter attendendum est ue quis violente in episcopatum ingrediatur, ne quis cumn requirat, ne quis ambi tus faciat, ut ait aurea loquens. Eos similiter qui eliguntur, et sufragiis prær.lent, id praestare de bent nullo acti bumano affectu, sed sportolier, vel potius divine. Quanquam enim ab apostatis suffragium inceperit, cum in ordinem duodecimi qui ceciderat promolus est Matthias; allamen electio primum a Salvatore cœperat, qui dux est. el consummator s‹lutis nostræ; propierea Andream elegit, et Petrum et Joannem, et Jacobumi, πρὸς οὓς καὶ μετὰ ταῦτά φησιν·. Οὐχ ὑμεῖς με Philippum et Nathanael, et Matthaum, reliquum - ἐξελέξασθε, ἀλλ' ἐγὼ ἐξελεξάμην ὑμᾶς, ἵνα ὑπάγητε καὶ καρπόν φέρητε, καὶ ὁ καρπὸς ὑμῶν μένῃ. Οὓς καὶ ἁλιεῖς ἀνθρώπων, καὶ ἅλας τῆς γῆς καὶ φῶς τοῦ κόσμου, καὶ κριτὰς τοῦ Ἰσραήλ, καὶ συν θρόνους, καὶ ποιμένας τῶν προβάτων αὐτοῦ, καὶ λύειν καὶ δεσμείν δυναμένους, καὶ ἱερεῖς, ad ἱερουργούς, καὶ διδασκάλους καὶ κήρυκας, εἶπέ τε καὶ ἔδειξε· καὶ κήρυκας τοῦ Εὐαγγελίου, καὶ διδασκάλους οικουμενικούς καὶ ἐκάλεσε καὶ ἐποίησε. Παρ' αὐτοῦ τοίνυν διὰ τῶν αὐτοῦ καὶ ἐκλέγεσθαι χρή καὶ χειροτονεῖσθαι τοὺς τελουμένους· μᾶλλον δὲ εἰ ὡς αὐτὸς βούλεται· ἡ ἐκλογὴ γένοιτο, καὶ ἡ χειρο τ.νία ἔσται ἀληθῶς παρ' αὐτοῦ καὶ διὰ τῶν ἀξίων ὑπὲρ τῆς Ἐκκλησία; αὐτοῦ· καὶ ἀξίως τὰ θεῖα Έσται τελούμενα. Εἰ δ' οὖν, παρὰ τῶν ἀναξίων ἔσται ἐπεὶ καὶ δι' αὐτῶν ἡ χάρις, ὡς ἐμάθομεν, ἐνεργεῖ· πλὴν παρά γνώμην Χριστοῦ τοῦ τὴν χάριν παρὰ Πατρος ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι νέμοντος, καὶ πρὸς καθαί ρεσιν οὐ πρὸς οἰκοδομὴν ψυχῶν καὶ τῆς Ἐκκλησίας. Ὡς οὖν Χριστοῦ καὶ θεῖον ἔργον ἡ ἀρχιερωσύνη εξαιρέτως, οὕτω δὴ νενόμισται ἐν τοῖς δεχομένοι; αὐτὴν ἐνεργεῖσθαι. ' Περὶ ἱερῶν ψήφων· καὶ ὅτι ἐν ταῖς ψήφοις δεῖ πάντας εἶναι τοὺς ἐπισκόπους, ἐξαιρέτως δὲ εμείς. Ὁ πρῶτος Ιεραρχος, δς δη τυποι τὸν Χριστὸν ♦ Joau. xv,!6. que discipulorum chorum, ad quos postea dicit: «Non vos me elegistis, sed ego elegi vos, ut eatis et fructum feratis, et fructus vester maneat ', quos etiam piscatores hominum, et sal terræ, et lumen mundi, et judices Israel, et assessorus ipsius, et ovium ejus pastores, et solvere et ligare potentes, et sacerdotes, et sacrorum operatores, et doctores, et prælicatores dixit et instituit. Prædicatores quoque Evangelii, et doctores terræ τocavit, et elecit. Oportet igitur eos qui consecrandi sunt, eligi et ordinari ab ipso per cos qui sunt ipsius, præsertim si ut vult electio Gat, Ordinatio tum vere ab ipso erit, et divina per dignos et condigne pro ipsius Ecclesia erunt coitobrata. Si igitur ab indignis facta fuerit, per ipsos tamen, ut didicimus, gratia operatur, verum að destructionein, non ad animarum et Ecclesiæ ædiü. cationem, idque præter Christi intentionem gratiam a Patre per Spiritum sanctum distribueutis Quemadmodum igitur episcopatus prae caeleris ( divinum Christi opus; sic etiam legibus statūtum est qua ratione in iis qui eum suscipiunt, agendum sit. CAPUT CLXXXIX. De sacris suffragqtiouibus, et quod omnes epi:co; i provinciæ illis inieresse debeant, ad minim UAE tres. Primus episcopus, qui Christi typus est, couro-

po- συγκαλείται τους τελοῦντες ὑπ' αὐτὸν ἀρχιερεῖς, τὴν τῶν πρώτων ἀποστόλων τάξιν επέχοντας, καὶ τὴν αὐτοῦ παρ' αὐτοῦ ἐσχηκότας χάριν καὶ δύναμιν· καὶ κοινοῦται τὸ ἔργον. Ἐπεὶ οὖν θεῖον τοῦτο καὶ ἱραστὸν, πάντες ἐπὶ τούτῳ συντίθενται· καὶ εἰ μὲν οἱ τῆς ἐπαρχίας πάρεισι πάντες, καλόν· τοῦτο γύρ καὶ ἡ διαταγὴ τῶν κανόνων βούλεται, καὶ ἀποπ.. λικόν ἐστιν έργον τε καὶ διάταγμα· πάντες γὰρ ἦσαν ἐπὶ τῇ ψήφῳ Ματθίου· εἰ δ᾽ οὐ δυνατόν, ἐξάπαντος εἶναι τρεῖς διὰ τὴν Τριάδα· ἔτι αὕτη τῶν ὅλων δημιουργός τε καὶ τελειοποιός, συμφωνούντων αὐτοῖς καὶ ἀνατιθεμένων τὰ περὶ τούτου καὶ τῶν λοιπῶν. Τοῦτο δὲ καὶ ἐπὶ τῷ βαπτίσματι ὤφθη, μαρτυροῦντο; τὸν Υἱὸν τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Πνεύ ματος· καὶ ἐν τῇ Μεταμορφώσει, ἑαυτόν τε 153 σὺν τούτοις τοῦ Υἱοῦ μαρτυροῦντος, βαπτιζομέν.. καὶ διδόντες τὴν χάριν, καὶ θείῳ φωτὶ λάμποντε Διὸ καί, «Ἐπὶ δύο μαρτύρων ή τριών, φησί, σταθή σεται τῶν ῥῆμα.» Καὶ ἐν τοῖς ἀποστόλοι; δὲ τοῦ ο ἦν. Τρεῖς γὰρ ἐξαίρετοι ἀπελέγησαν τῶν λοιπῶν, Πέτρος, Ιωάννης τι καὶ Ἰάκωβος ὁ τοῦ Κυρίω ἀδελφὸς, οἱ δοκοῦντες στῦλοι εἶναι, ὡς Παυλός φησι, Καὶ αὐτός ὁ Σωτὴρ τρεῖς ἐξαιρέτως εἶχεν ἐν τοῖς μείζοσι μυστηρίοις, τον Πέτρον καὶ Ἰωάννην καὶ τὸν ὁμαίμονα τούτου Ἰάκωβον. Τῶν πάντων οὖν ὄντων, ή κατ' ανάγκην τριῶν, κελεύει τούτοις ὁ πρῶτος ἀρχιερεὺς ἐν τόπῳ ἱερῷ καθίσαι, καὶ τὰς ψήφους ποιήσασθαι· ὅτι θείῳ κελεύσματι τὰ θεῖα γίνεσθαι χρή. Καὶ αὐτὸς μὲν ὁ πρῶτος σὺν αὐτοῖς εὐκ ἔρχεται τότε, τυπῶν κάν τούτῳ τὸν θεάνθρωπον Ἰησοῦν, ὅτι καὶ σωματικῶς μὴ παρών, τὴν ἐξουσίαν αὐτοῦ δοὺς ἐνεργεῖ διὰ τῶν αὐτοῦ· καὶ οὐ τοῦτο μόνον, ἀλλ᾽ ἵνα τὴν θείαν ψῆφον οὗτος αὖθις ἐπ:- σφραγίσῃ, τὸν τόπον Χριστού πληρών. Ἵνα δὲ μὴ καὶ δόξῃ ὅτι οὐ συμπράττων ἐστὶν, ὡς ἂν φαίνηται συνὼν καὶ συμψηφιζόμενος, τοποτηρητὴν αὐτοῦ πέμπει σὺν αὐτοῖς τῶν αὐτῷ λειτουργούντων ἀπ᾿ τοῦ κλήρου τὴν ἔκκριτον ὃς ἐξαιρέτως καὶ ὁ χαρτα φύλαξ ἐστί. cal qui sub ipso sunt episcopus, primorum stcloram ordinem tenentes, ipsiusque gra:iam et virtutem ab eo emanatam possidentes, remque rum iis communicat. Cum igitur opus sit divinum et desiderabila, omnes ad hoc conveniunt. Si om1e3 provinciæ episcopi adsnat, bene cst. Hoc postulat canonica constitutio, opusque est et præcsplum apostolicum; onines enim aderant in electione Maubie. Si hoc feri non potest, ex omni cœtu tres adsint propter sanctam Trinitatem, quoniam hæc est omnium creatrix et perfectris, cæteris consentientibus, et quæ de hac electione judi cant, mandantibus. lloc in Christi baptismale conspicitur, Patre cum Spiritu sancto testimonium de Filio perhibenle. In Transdjuratione quoque Filius cum iis de. seipso les'atus est, baptizatus & est, gratiamque dedit, et divino lumine coruscavit. Ideo in duobus vel tribus testibus, inquit, stabit om»e verbum ‘. In apostolis idem observatum fuit. Tres enim a celeris exompl electi sunt, Petrus, Joannes, et Jacobus frater Domini, qui, ut ait Paulus, videbantur esse columnæ. Tres quoque Servator pre celeris et eximie mysteriis maioribus adhibuit, Petrum, Joannem, et illius consantguineum Jacobum. Omnibus igitur præsentibus, vel necessario tribus, primus episcopus jubet eos in loco sarro sedere, et sufragia dare. Oportet eaim divina divino jussu et exhortatione ßeri. Ipse quidem primus cum iis non ingreditur, tunc vel hoc ipso Jesum Deum et hominem figurāns, qui corpore absens potestatem suam dedit, et per eos operatur qui sui sunt. Nec hoc tantum, sed etiam ut vices Christi agens divinum suffragium ipse iterum obsignet et approbet. Ne autem sideatur cum ipsis non agore, sed ipsis assentiens et unanimis appareat, aliquem ex iis qui illi mimistrant vice sua funciarum cum iis miuit, e çlero selectum, qui potissimum esse solet charto‐ phylax. CAPUT CXC. Qua ratione inter suffragantes episcopos medius sedel chartophylax. Ideo in medio episcoporum sedet, non ut chartophylas, ea cuius ratione calledram inier εμίχα pos non habet; vel aliquis alius clericus; sed ut vices agens magui episcopi. Sedet igitur et per ordinem interrogat episcopos, nun tamen cum is fert sufragium. Magui enim episcopi sententia ab juicio data est, at episcopi suffragium ferrent; iterumquo dabitur Quitis sufragiis, eo quod illius sententia divinæ sortis locum tenebit. Propter hoc præter episcopos qui illic sunt nullus alius suffragium. CAPUT CXCI. fert Quod preces fiunt cum suffragia ferenda sunt. Venientibus igitur illis eum chartophylace quo KERAA. PL'. Όπως ὁ χαρτοφύλαξ μέσον κάθηται τῶν ψη φιζομένων ἐπισκόπων. Διὸ καὶ μέσον κάθηται τῶν ἀρχιερέων, οὐχ ὡς χαρτοφύλαξ, οὐδὲ γὰρ καθέδραν ἐν ἐπισκόποις α τος ἔχει, ἢ ἄλλος τις κληρικός, ἀλλ' ὡς τοποτηρι - τῆς τοῦ μεγάλου ἀρχιερέως. Κάθηται δὲ καὶ ἐρωτή κατὰ τάξιν τοὺς ἐπισκόπους· οὐ μήν συμψηφίζεται. Η γὰρ γνώμη του μεγάλου ἀρχιερέως δέδοται μὲν ἀπαρχῆς εἰς τὸ τοὺς ἐπισκόπους ψηφίσασθαι, έ θήσεται δ᾽ αὖθις ὕστερον τῶν ψήφων τελεσθεισῶν· ὅτε καὶ ἡ τούτου γνώμη ὡς θεῖος κλῆρος ἔσται. Δ. τοῦτο πλὴν τῶν ἐπισκόπων ἐκεῖσε ἄλλος τις οὐ μηφίζεται. Ότι προσευχή γίνεται ἐν ταῖς ψήφοις. Ελθόντων τοίνυν τούτων σὺν τῷ χαρτοφύλακα, • Deal, IIS,

Ένθα ψηφίζεσθαι ἔθος, άπτονται μὲν τῆς θείας εἰκό- snifragis dare morest, ante divinam Christi ima νος Χριστοῦ ἐνώπιον χηροὶ τρεῖς εἰς δόξαν τε καὶ τύπον τῆς ἁγίας Τριάδος· καὶ ὅτι παρ' αὐτῆς ἡμῖν Επας φωτισμός, καὶ μᾶλλον οὗτος ὁ τελεώτατος. Διὸ καὶ ἐντεῦθεν ἀρχόμενον τὸ τριχήριον, καὶ ἐν πάσαις τελεταῖς τοῦ ἀρχιερέως ἐστὶ τὸν ἐν αὐτῷ τέλειον ἀπὸ τῆς τελείας μόνης Τριάδος φωτι σιν σαφῶς ἐκδηλούν. Εἶτα ὁ πρώτος τῶν ἐπισκόπων Επιτραχήλιον περιτίθεται, τὴν ἄνωθεν χάριν, ὡς · εἰρήκαμεν, ἐκτυποῦν. Καὶ κατὰ ἀνατολής τρὶς προσ κυνῶν τὸν ἐν Τριάδι Θεόν, τοῦτον εὐλογεῖ· δεῖ γὰρ ἐν τοῖς οὕτω θείοις τε καὶ μεγίστοις ἀπὸ Θεοῦ, ὡς Εκδάχθημεν, ἄρχεσθαι, καὶ τοῦτον πρὸ πάντων εὐνο λεγεῖν· καὶ ἀπὸ Θεοῦ καὶ προσευχῆς ἀρχομένους, τὴν χάριν ἐν ἑαυτοῖς ἐπισπάσθαι τοῦ Πνεύματος, καὶ οὕτω τῷ θείῳ ἐγχειρεῖν ἔργῳ. Διὰ τοῦτο καὶ ὑπὸ πάντων τῶν ἐκεῖσε γινομένης προσευχῆς, τὸ θεῖον Πνεῦμα ἐπικαλοῦνται ἐλθεῖν καὶ ἐνσκηνῶσαι αὐτοῖς. Εἶτα τὴν τρισάγιον ὕμνον τῶν ἀγγέλων υμνήσαντε;, καὶ τὴν τοῦ Πάτερ ἡμῶν προσευχήν, ἥτις τοῦ Σω τερός ἐστι, καὶ λοιπῶν ἄλλων λεγομένων ἁρμοζό» των τῷ μυστηρίῳ, τὸ, ο Εὐλογητὸς εἶ, Χριστὲ ὁ Θεὸς ἡμῶν, ο διὰ τοὺς ἀποστόλους οἷς ὁ Χριστός. ἐξελέξατο, δι' αὐτῶν ἐν Πνεύματι ἁγίῳ τὴν οἰκου μένην σαγηνεύσας, καὶ τῆ, «Ὡς ἐν μέσῳ τῶν μαθη τῶν σου παρεγένου Σωτήρ, ἵνα καὶ σὺν αὐτοῖς Χρισ στης γένοιτο, ο καὶ τὸ «Τῇ πρεσβεία, Κύριε, πάν των τῶν ἁγίων καὶ τῆς Θεοτόκου, ο ἵνα δι' αὐτῶν τῆς θείας εἰρήνης τοῦ Χριστοῦ ἐπιτύχωσι, καὶ ὡς οἱ ἅγιοι σύμφωνοι καὶ τῷ Χριστῷ ἡνωμένοι, μετ' c εἰρήνης καὶ οὗτοι καὶ συμφώνως τὴν ἐπισκόπου ἐκλο γὴν καὶ τὰς θείας ψήφους τελέσωσιν, ἐκτενή δέησιν ποιείται, 154 πρότερον θυμιάσα; εἰς δήλωσιν τῆς ἐπιθυμίας τῆς χάριτος ὁ ἐναρξάμενος ἀρχιερεύς. Καὶ των βασιλέων μνηθεὶς ὡς ἐκδίκων τῆς Ἐκκλησίας. καὶ τοῦ ἀρχιεπισκόπου ὡς πηγῆς ὄντος ἐν Χριστῷ τῷ ἐν είδει πυρίνων γλωσσῶν τὸ Πνεῦμα τοῖς ἀποστόλοις ἐκπέμψαντι, τῆς θείας ἱερωσύνης καὶ τῆς ἀδελφή τητος τῶν ἀρχιερέων δηλαδὴ ὡς ὁμοταγῶν τῇ χάμιτι καὶ συνεργῶν καὶ συνεπισκόπων, ἀπολύσεως γινομένης ἐπ' εὐχαριστία Θεοῦ, διὰ τῆς ἁγίας αυτ τοῦ Μητρὸς καὶ τῶν ἀποστόλων αὐτοῦ, δι' ὧν ἡ χά ρις τοῦ Θεοῦ χορηγεῖται, καὶ πάντων τῶν ἁγίων, ἵνα ἐπ᾿ αὐτοὺς ἔλθοι τὸ θεῖον ἔλεος, εὐξάμενος ὑπὲρ ginem cerei tres accenduntur in gloriam et typum sanctæ Trinitatis, et quod ab ea nobis veniat omnis illuminatio, el multo magia hæc divinissima, Ideq hinc tricerii emanat orige, cujus asus viçrt in omnibus saeris episcopi operationibus; quo evidenter Indicatur perfectam illuminationem a sola et perfecta Trinitate emanare. Deinde primus episcoporum epitrachelium sive stolam sacerdota - lem, quæ supernam gratiam, ut diximus, designat, collo circumponit, et ad orientem ter a:loPol, Deum in personarum. Trinitate benedicens. In his enim divinis et maximis retus a Deo incipere edocti sumus, el ante omnia ipsi bonedicere, exordiumque a Deo et precibus facientes gratiam Spiritus ad nos attrahere, sicque divinum opus aggredi. Ideo facta prece ab omnibus qui illic sunt,invocatur divinus Spiritus ut adveniat, et inhabites in cis. Postea, trisagio angelorum hymno decantato, et prece Pater noster recitata, quæ Salvatoris est, et reliquis aliis dietis qur mysterio conveniunt, utpote: • Benedictus es, Christe Deus noster, › propter aposiolos quos Christus elegit, per eos in Spiritu saneto terram universam indagine cinxit et cepit; et illud: «Velut in medium discipulorum advenisti, ο Salvator, ut cum ipsis Christus esset;» et istud: ‹ Intercessione omnium sanctorum et Deiparæ, › nt per ipsos divinam Christi pacem consequantur. Et sicut sancti concordes cum pace Christo uniuntur, sic et illi concorditer electionem et divina suffragia perficiant. Episcopus officlum initians orationem extensam pronuntiat, facto prius in significationem adventos gratiæ thuris suffimento; im - peratorum quoque meminit, ut Ecclesiæ defensorum, et archiepiscopi, ut in Christo pauperis, qui in figura linguarum flammearum.immisit in apostelos Spiritum sanctum. Meminit etiam divini 8acerdotii, et fraternitatis episcopalis, nempe per gratiam velut ejusdem ordinis, et comministrorum, et coepiscoporum. Tum fit dimissio in gratiarum actione Deo per sanctam ejus Matrem, et apostolos suos per quos gratia Dei dispensatur, omnium quoque sanciorum, al super eos descendat divina misericordia. Denique precibus pro invicem faἀλλήλων, καὶ συγχώρησιν δόντες ἀλλήλοις διὰ τὴν clis secundum divinum præceptum sedent aul sin frae τὸ εὔχεσθαι ὑπὲρ ἀλλήλων λέγουσαν ἐντολὴν, κα τηνται τοῦ ψηφίσασθαι. Κάθηνται δὲ ἑκατέρωθεν μὲν οἱ ἀρχιερεῖς οὐκ ἐπὶ θρόνων ἀλλ' ἐπὶ σκιμπάδων τινῶν μικρῶν· ἐπεὶ ὁ ἀρχιεπίσκοπος ἐκεῖσε οὐ πάρεστιν· ὁ χαρτοφύλαξ δὲ μέσον αὐτῶν ὁμοίως, πλὴν ὑπεράνω, τὸν τόπον τοῦ ἀρχιεπισκόπου πλη ρῶν, ὃς καὶ ἐρωτᾷ ἀπὸ τοῦ πρώτου τῶν ἀρχιερέων κατὰ τάξιν ἕκαστον τὴν γνώμην εἰπεῖν. Σύμφω νώντες οὖν ἐν προσώπῳ ἐνὶ, ἐς ἄξιος τῆς ἱεραρχίας ἐστὶ, τὸ ὄνομα τούτου παρὰ τοῦ χαρτοφύλακος, ή τινος ἄλλου ὑπηρέτου παρόντος καὶ κάτω καθημέναι, ἐν χάρτῃ γράφεται αποτεταγμένῳ εἰς τοῦτο. Οὐ πολλοὶ δὲ πάρεισιν ἐκεῖ, εἰ μὴ οἱ ἀρχιερεῖς μεν ναι, καὶ ὁ χαρτοφύλαξ τον υπηρέτῃ τῷ ὑπομνημα μό gia colligenda. Sedent autem episcopi ex utraque parte, non super thronos, sel super scabella quzdam parva, cum illic non adsit archiepiscopus; chartophylax autem similiter in medio eorum sodem habet, sed superiorem, eo quod archiepiscopi locum oscupet, qui et sententiam unumquemque rogat, ab episcoporum primo incipiens, et secundum ordinem procedens. Consentientes igitur in unam personam, ut episcopate dignam, ipsies nomeu a chartophylace, vel aliquo alio ministro prasnie, et inferius sedente, in charta scribitur að boc præparata. Illic autem multi nen adsunt, propter secretas inquisitiones quæ ibidem fit, sed episcopi soli, et char:ophylax cum ministro

qui illi esta commentariis cum nonina seri- το γράφῳ, ὅτε γράφονται τὰ ὀνόματα διὰ τῆς γινομία buntur. Si igitur omnes convenerint, spiritus est opus: si vero contentio aliqua oriatur, non equidem bonum est. Si vero contingat propter scrutinium, eo quod qui scrutantur homines sunt; iterum bonum est, veruintumen plurium suffragia secundum canones prævalent. CAPUT CXCII. Quod eligentes ferre debent suffragium orline temporis quo electi sunt, non gradus vel dignitatis. Tres tamen viri pii în gloriam et typum Trinitatis eligantur e pluribus, vel ex omnibus, et scril'atur quot suffragiis prævaluerunt. Primus electus post primum ponatur, sicut a gratia factum, est: non enim hic oportet gradus et dignitates præferre, sød virtutem et meritum, cum suffragia sint ad idoneos operi eligendos instituta, non ad promovendum eum qui prævenerit, et virtute caruerit. Nam sæpe præferendi sunt sacerdotes episcopis, et sacerdotibus et episcopis pfi monachi, vel laici. Qui primus electus est digans est quoque qui primo loco ponatnr. Postquam inscriptio facta est, surgunt episcopi, et suffragia ad archiepiscopum per chartoplvlaeen mittuntur. CAPUT CXCIII. νας ἐκεῖσε μυστικὰς ἐξετάσεις. Εἰ μὲν οὖν συμφωνο νήσουσι πάντες, πνευματικὸν δλον τὸ ἔργων· εἰ δ' ἔρις τις γένοιτο, οὐκ ἀγαθὸν μὲν, εἰ καὶ διὰ τὴν ἐξέτασιν, ὅτι οἱ ἐξετάζοντες ἄνθρωποι, αὖθις ἀγα θόν· πλὴν ἡ τῶν πλειόνων ψῆφος πάλιν κρατεῖ κατὰ τοὺς κανόνας. ΚΕΦΑΛ. ΡΑΒ. Οτι τους ψηφισθέντας καθώς εψηφίσθησαν χρὴ τίθεσθαι, καὶ οὐ κατὰ τὸν βαθμὸν ἦτοι τὸ ἀξίωμα. Ομως ἀπολεγέντες ἐκ τῶν πλειόνων ἢ καὶ πάν των, καὶ ψηφισθέντες τρεῖς ἄνδρες εὐλαβεῖς εἰς δύο ξαν τῆς Τριάδος καὶ τύπον, καὶ γραφέντες ὡς ἐψηφίσθησαν, ὁ πρῶτος ψηφισθεὶς πρότερον τεθεὶς καν οποίου τύχοι βαθμοῦ, καὶ ὁ ψηφισθεὶς δεύτερος μετὰ τὸν πρώτως ψηφισθέντα τεθείς, καθώς παρὰ τῆς. χάριτος γέγονεν, οὐ δὲ γὰρ χρὴ ἐνταῦθα βαθμούς καὶ τάξεις προτίθεσθαι, ἀλλ' ἀρετὴν καὶ τὸν ἀξιώτες ρον, ἐπεὶ καὶ διὰ τοὺς ἱκανοὺς πρὸς τὸ ἔργον ἐστὶν ἡ ψῆφος, καὶ οὐ διὰ τὸν προβιβασθῆναι φθάσαντα, ἂν μὴ καὶ τὴν ἀρετὴν ἔχῃ, ὅτι πολλάκι: προτιμότε ροι επισκόπων ἱερεῖς, καὶ ἐπισκόπων καὶ ἱερέων εὐλαβεῖς μοναχοὶ ἢ καὶ λαϊκοί, ὁ πρῶτος ψηφισθείς καὶ πρῶτος τίθεσθαι δίκαιος. Μετὰ τὴ γραφῆναι δὲ ἀνίστανται οἱ ἀρχιερεῖς, καὶ αἱ ψῆφοι τῷ ἀρχις ο πισκόπῳ διὰ τοῦ χαρτοφύλακος ἀποστέλλονται. ΚΕΦΑΛ. ΡΗΓ. De episcopo eligendo (in archiepiscopum) qui synodo Περὶ ἐπισκόπου μέλλοντος ψηφισθῆναι παρόν. alicui intersil. τος τῇ συνέδῳ. Ἱστέον οὖν, ὡς ἐν ταῖς ψήφοις εἰ χρεία γένοιτο ἀρχιερέα τινὰ ἐν μείζονι πόλει ἐξ ἄλλης πόλεως ἀπολέξασθαι, καὶ οὗτος παρείη τῇ συνόδῳ, προστα γῇ τῶν λοιπῶν τῆς συνόδου αὐτὸς ἐξέρχεται. Καὶ ἀπόντος αὐτοῦ περὶ αὐτοῦ δίδονται γνῶμαι· καὶ εἰ γε φανείη ἱκανὸς, πρὸς τὴν μείζονα διακονίαν ψηφισθεὶς, τίθεται. Εστιν οὖν καὶ ἐκ τούτου μαθεῖν, ὡς οὐ χρὴ βαθμούς προτιθέναι, ἀλλ' ἀρετήν· καὶ τὸν δοκιμασθέντα πρῶτον ἢ δεύτερον ἢ τρίτον, ὡς ἡ θεία ἔκρινε χάρις, τῇ ομογνωμοσύνῃ ἐν ἀπαθείς τῶν ἀρχιερέων Χριστοῦ, κατὰ τὴν τάξιν τῶν ψήφων γράφεσθαι. Καινοτομία ἄρα τὸ τάξεις καὶ βαθμούς προτιθέναι· ἐπεὶ καὶ νέον τοῦτο, καὶ οὐκ ἐξαρχής ἦν, ὡς ἐξετάσαντες ἔγνωμεν. Οἱ μὲν οὖν ἐπίσκοποι Sciendum autem quod in suffragiis ferendis, si opus est episcopum aliquem ex minori urbe ad majorem eligi, et synodo tum iutersil, eligen:lus ipse reliquorum mandato e synodo secedit, et iuno absente sententiæ de ipso feruntur, et si idoneus ad majus ministerium visus fuerit, electus ponitur. Ex quo dicitur, gradus præferrri non oportere, sed virtutem, et primo probatum episcoporum uniformi consensu affectibus vacuo, vel secundo, vel tertio, ut divina gratia decrevit, inscribi debere secundum suffragiorum ordinem. Innovatio certe est, dignitates et gradus praferre cum novum hoc sit et recens, et ab initio ita factum non fuerit, ut inquisitione facta cognovimus. Episcopi igitur post Iata suffragia discedunt. Archiepiscopus ergo suf- μετὰ τὰς ψήφους απέρχονται· ὁ ἀρχιεπίσκοπος δὲ tragia accipiens, dijudicat apud se electos, et in anime inclinaverit, ad. eum mittit, illique sim gnificat nt episcopatum accipiat. CAPUT CSC. Archi piscopi sententiam pro divina sorte haberi. Considera autem mysterium divinæ gratiæ, et integritatis affectu carentis, in iis qui student diviua divine in Ecclesia puragere. Archiepiscopus cum suffragia feruntur præsens non est, propter solam_suffragiorum sineeritatem conservandam, actio libere et sine dissimulatione Bat. Si etenim kac ration- adesse non possit, ne sane adsit. Absenτὰς ψήφους λαβών, ἀνακρίνει καθ' 155 ἑαυτον τοὺς ψηφισθέντας· καὶ εἰς δν ἂν κινηθείη τῷ Πνεύ ματι, εἰς τοῦτον δὴ καὶ ἀποστέλλων μηνύει τὴν ἐπισκοπὴν καταδέξασθαι. *Οτι ὡς κλῆρος θεῖος ἡ τοῦ ἀρχιεπισκόπου γνώμη. Καὶ ἄρα μυστήριον Θεοῦ ἀπαθείας καὶ χάριτος τοῖς προσέχουσι τὰ θεῖα θείως ἐνεργεῖν ἐν τῇ Ἐκ κλησίᾳ. Ἐν μὲν ταῖς ψήφοις ὁ ἀρχιεπίσκοπος οὐ παρών ἐστι διὰ τὸ καθαρὸν τῶν ψήφων, μόνον άνωποκρίτου δντος τοῦ ἔργου· εἰ γὰρ μὴ οὕτω, δύναται παρεῖναι καὶ μὴ παρών· τῶν ψηφισαμένων τε ἀπέντων διὰ τὸ ἀπαθὲς αὖθις, μόνος ο μέγας όμο

γιερεὺς τὴν κρείττονα τῶν ἐκλεγέντων ἐκλέγεται, & tibus autem iis qui suffragia tulerunt, ut omnis afo οἷά τις κλῆρος θεῖος αὐτὸς ἐναπολειφθείς. Εἰ οὖν αγνότης συνειδήσεως ἐνταῦθα εἴη, ὡς καὶ ἐλπίζων εἰμὶ, πῶς οὐκ ἂν τὸ τοῦ Θεοῦ εἰς τέλος εκβαίη βού λημα; ΚΕΦΑΛ. ΡLΕ. Ὅτι, μὴ βουληθέντων τῶν ψηφισθέντων, ἕτεραι ψῆφοι γίνονται. Ο τοίνυν διακριθεὶς πρῶτος καὶ μηνυθεὶς καὶ δεξάμενος, εἰ δ' οὖν, ὁ δεύτερος ἢ ὁ τρίτος. Εἰ δὲ μὴ βουληθεῖαν ἐκεῖνοι, ὁμοίως πάλιν ἑτέρων ψηφιζομένων, ἐξ αὐτῶν οὐ βουληθεὶς καὶ ὑποταγείς προσέρχεται τῷ μεγάλῳ ἀρχιερεῖ, καὶ λόγον δίδωσιν ὡς καταδέχεται τὴν τῆς Ἐκκλησίας τελέσαι ἐπιταγήν· καὶ προσκυνήσας, τὸ ἔργον πληρούν καθυπό σχεται. Καὶ ἀῤῥαβὼν τοῦτο ἤδη τυγχάνει πνευματικός· εἰ γὰρ ὁ πρὸς ἀνθρώπους λόγον δοὺς οὐ βέ βπιος ἀθετῶν, πολλῷ μᾶλλον ὁ πρὸς Θεόν· καὶ ἤδη κελεύεται ἀπελθεῖν καὶ ἑτοιμασθῆναι. Ὅπως τὸ μήνυμα γίνεται. Τοῦτο δέ ἐστι τὸ τῶν συναλλαγμάτων γενέσθαι καὶ τῶν μνήστρων τὰς ἀπαρχάς. Καὶ ἡ ἡμέρα προκα ταγγέλλεται. Καὶ ἡ Ἐκκλησία πᾶσα συνάγεται, πάσης τάξεως συναθροισθείσης ὁμοῦ· ἐπὶ γὰρ Θεῷ μάρτυρι καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ καὶ τοῖς ἁγίοις καὶ ἀνθρώποις πᾶσι πιστοῖς τὴν μεμνηστευμένην γρὴ ἀναδέξασθαι Εκκλησίαν, καὶ μνηστὴν αὐτῷ γενέσθαι τὴν μεμνηστευμένην Χριστῷ, ὑπὲρ ἧς οὗτος προϊκά τε καὶ λύτρον τὸ αἷμα προθύμως καὶ τὴν ψυχὴν δέδωκε· καὶ τὸ ποιμαίνειν καὶ φροντί ζειν ὑπὲρ αὐτῆς τῆς πρὸς ἐκεῖνον ἀγάπης δεῖγμα ἐδίδαξε. Συναχθείσης τοίνυν τῆς Ἐκκλησίας απάσης ὁ τῆς ἐπισκοπῆς υποψήφιος ἔνδον γίνεται τοῦ ναοῦ καὶ τοῦ σεπτοῦ θυσιαστηρίου. Καὶ λαμπάδας ἀναπτόντων ἁπάντων διὰ τὴν ἔνθεον χαρὰν ἐπὶ τῇ συναπτομένῃ τῷ ἱερῷ ἀνδρὶ Ἐκκλησίᾳ, καὶ αὐτῷ ὡς καθαρῷ μνήστορι, καὶ τῷ ἐγγινομένῳ θείῳ ἐπὶ τούτοῖς φωτισμῷ, ἐπιτραχήλιον διὰ τὴν ἄνωθεν χάριν, καὶ φαινόλιον διὰ τὸ λαμπρόν τε καὶ καθαρὴν ὁ υποψήφιος ενδιδύσκεται. ΚΕΦΑΛ. ΡΑΖ'. Οτι καὶ ἐν τῷ μηνύματι προσευχὴ καὶ θυμίαμα καὶ φώτα. Καὶ εὐλογήσαντος τὸν Θεὸν, εὐχὴ γίνεται τρισαγίου, καὶ τοῦ, ο Πάτερ ἡμῶν, ο καὶ λοιπῶν ἄλλων τῷ καιρῷ ἁρμοδίων, ὅτι θείου ὄντος τοῦ ἔργου, καὶ Θεός προηγείται, καὶ εὐχὴ ἁγιάζουσά τε καὶ πρὸς αὐτὸν ἀναφέρουσα. Καὶ μετὰ τὸ τέλος τῆς προσευχῆς τῆς ἀπολύσεως γινομένης εμπροσθεν τοῦ φρικτοῦ θυσιαστηρίου, ἐν ταῖς ἱεραῖς τοῦ βήματος πύλαις ὁ ψηφισθεὶς ἱσταται. Καὶ κατὰ τὸ μέσον τοῦ ναοῦ πρὸς αὐτὸν ὁρῶντες, τὸν Θεὸν δὲ μᾶλλον εἰπεῖν, λαμπαδηφοροῦντες ἱστάμενοι οἱ παρὰ τοῦ ἀρχιεπι σκόπου σταλέντες, τὰ τοῦ ἱεροῦ μηνύματος λέγου fectus humani occasio tollatur, magnus episcopus. quemadmodum sors aliqua divina ipsis relicta, iterum solus eligit de tribus jam electis præstantio. rem. Si ergo castitas et puritas conscientiæ hic adsit, ut ego spero, quomodo Dei voluntas scopum now attinget S CAPUT CXCV. Electis nolentibus, alia electio suscipitur. Propterea qui primus ab episcopis judicatus fuerit dignus, electione illi significata, si eam acceptaverit (si vero non, secundius, vel tertius; si vero noluerunt illi, iterum alii similiter eliguntur) quicunque, inquam, ex illis electionem acceptare eique se submittere voluerit, ad magnum episcopum adducitur, et cum eo verba facit, an sit eam suscepturus, et completurus Ecclesiæ mandatum. Et inclinatione facta se opus impleturum pollicetur. Hoc jam arrhabon et pignus est spirituale. Si enim datum hominibus verbum firmum est, nec irritatur, multo magis quod Deo datur, flis actis mox abire jnietur et praeparari. CAPUT CXCVI. Quomodo fiat renuntiatio. Ista sunt nuptialis fœderis et arrhabonis primitie. Dies etiam prius annuntiatur, qua universa Ecclesia simul cu universis ordinibus congregetur. Oportet enim Ecclesiam ad nuptias petitam, Deo teste et angelis ipsius, et sanclis, et fidelibus omnibus, eum suscipere, et sponsam ipsius feri qua Christo desponsata est, pro qua libenti animo sanguinem et animam dedit in dotem et redemptionis pretium: oportet quoque ipsam pascere, et pro ea sollicitum esse, quæ charitatis in emiņ specimen edidit. Coacta igitur universa Ecclesia, qui ad epiɛcopatum electus est, sese intra templum et venerandum sanctuarium recipit: deinde omnibus la:- padas et luminaria accendentibus ad demonstrandum divinum gaudium propter Ecclesiam viro sacro, et velut casto sponso, et insuper divina illuminatione perfuso, matrimonio conjungendum, stolam sacerdlobalem induit electus all significandam supernam gratiam, et phænollon sive casulam propter illustrem claritatem et puritatem. CAPUT CXCVII. Quod in renuntiatione illa usus precum et suffitus et luminum. Ipso autem Deur benedicente oratio trisagii dicitur, ‹ Pater noster,» aliaque tempori consentanea, eo quod, divinum cum sit opus, Del invocatio præcedit, et oratio sanctificans, et ad Deum animum reflectens. Finita oratione, et facta absolutione stat electus ante tremendum sanctuarium in sacris ipsius portis. Dum'autem qui luminaria gestant in melio templi subsistunt, in ipsum, dicere malin in Deum, inspicientes, qui ab archiepiscopo missi sunt, sacrum significationis decretum pronuntiant, vialelicct: c Sanctissimus archiepiscopus, et quæ cuin

ipso est divina synodus, advocant et adsciscunt son- Α' σιν, ὡς «Ο άγιώτατος ἀρχιεπίσκοπος καὶ ἡ περὶ αὐ etitatem tuam in episcopum sanctissimæ N. bujas τὸν θεία σύνοδος προσκαλούνται 156 τὴν ἁγιωσύ Ecclesis. Ipse autem hac audiens, modeste, ut de- νην σου εἰς ἀρχιερέα τῆς δεῖνα ἁγιωτάτης Εκκληcci, de se loquitur, e! se excusat. Deinde primum σίας.» Ο δὲ, τούτων ἀκούσας, ἀπολογεῖται τὰ εἰκότα, gratias Deo agit, qui eum supra merituın bonorare Καὶ εὐχαριστεῖ πρῶτον τῷ Θεῷ, ἀξιωθεὶς τῶν ὑπὲρ dignatus est; postea archiepiscopo, et sacræ syn- αὐτόν· εἶτα τῷ ἀρχιεπισκόπῳ καὶ τῇ ἱερᾷ συνδῳ, odo, qui eum hujusmodi operis ministrum elege- τοιούτου ἔργου αὐτὸν ὑπηρέτην ἐκλεξαμένοις, καὶ runt, et eo dignari voluerunt. Denique ut Dei amicus εἰς τοῦτο καταξιώσαι θελήσασιν. Εἶτα καὶ εὔχεται, Deum pie deprecatur ut ipsius gratia et eligen- καλῶς καὶ ὡς Θεῷ φίλον χάριτι αὐτοῦ καὶ εὐχαῖς tium precibus provinciam sibi commissam recte τῶν ἐκλεξαμένων διακονῆσαι καὶ ἐκτελέσαι τὸ ἔγχει administret. Hoc modo sponsus Ecclesiæ sibi deman- ρισθέν, Καὶ οὕτως αὐτὸς μὲν μνηστήρ τῆς ἐγχειρι datæ in conspectu throni Christi, et monumenti σθείσης εκκλησίας ἐνώπιον τοῦ θρόνου Χριστοῦ καὶ ejus, sanctorumque angelorum et hominum con- τοῦ μνήματος, καὶ τῶν ἁγίων ἀγγέλων καὶ ἀνθρώπων stilvitur. Cum autem consenserit, et Erclesiam sus- κατέστη. συμφωνήσας τε καὶ παραλαβὼν τὴν ἐκκλη ceperit, de ea edram providam habere tenetur, His σίαν, καὶ φροντίζειν ταύτης καὶ προνοείσθαι ἐφεί sic peractis quæ pertinent ad ordinationem et conse- λων· τὰ τῆς χειροτονίας δὲ ἤδη μετὰ τοῦτο καὶ τῆς erationem preparantur. τελειώσεως ετοιμάζεται. CAPUT CXCVIII. De ordinatione episcopi. Instante igitur die dicta, omnes episcopi electores congregantur; adest quoque archiepiscopus ordinationem cum ipsis facturus, vel potius Christus operans qua pecularia sunt, qurque ipse tradidit. Congregatur quoque omnis cleri multitudo, et antequam missa inchoetur, anabathra ponitur, et super eam thronus in quo sedet magnus episcopus, infra vero ex utraque parte positi sunt alii thir oni in quibus sedent episcopi. CAPUT CXCIX. De ejus confessione primoque signaculo. Deinde cantores venientes primum adorant maguum episcopum, ut Salvatorem Christum sacerdotumn principem, faustis acclamationibus ingeminautes, 1 ln multos annos, domine; quo suun propter divinum opus gaudium non modo demonstrant, verum etiam illi continuam et perpetuam în opere perseverantiam deprecantur. Deinceps et cæteri clerici per ordinem similia faciunt, et stant juxta ordinem qui peculiariter de hac re descriplus cat. Tandem venit electus præcedentibus ipsum clericis, ipsoque chartophylace, et ministro qui ex suis ab initio illi aderat. CAPUT CC. Quid denotent in solo descripta, tres fluvii, civitas el aquila. Cum vero electus tres duvios pertransiit in solo per gypsuma Aguratos, qui doctrinæ donum ad quod voratus est, significant, subsistit super urbem ob oculos descriptam quæ ipsins episcopatum indicat, in cujus summitate aquila similiter describitur, puritatem, rectitudinem, et altitudinem theologiæ subindicans, quod de Alio tonitrul theolog», discipulo virgine, qui in Christi sinu requiescere solebal, vulgo scribunt: Ideo lucis radios habet aquila qui theologicum et gratia donatum significant. Stans gitur super illam urbem, ipsius inscriptionep) recitat, quæ dicendorum securitatem declarat. ΚΕΦΑΛ. Ρημ. Περὶ χειροτονίας ἐπισκόπου. Τῆς οὖν κυρίας επιστάτης, συνάγονται μὲν πάν τες οἱ ψηφισάμενος ἀρχιερεῖς, πάρεστι δὲ ὁ ἀρχιε πίσκοπος τὴν χειροτονίαν σὺν αὐτοῖς ἐκτελέσων· ὁ Χριστὸς δὲ μᾶλλον εἰπεῖν δι' αὐτῶν ἐνεργῶν τὰ οι κεῖα καὶ ἃ παραδέδωκε. Συναθροίζεται δὲ καὶ ἅπαν πλῆθος τοῦ κλήρου, καὶ ὅτι τῶν λαϊκῶν. Καὶ πρὸ μὲν τῆς ἱερᾶς λειτουργίας ἡ ἀναβάθρα τίθεται, καὶ κάθηται ἐπὶ θρόνου ἐν αὐτῇ ὁ μέγας ἀρχιερεύς· κάτω δὲ ἕτεροι ἑκατέρωθεν θρόνοι· καὶ ἐπ' αὐτοὺς οἱ ἐπίσκοποι. ΚΕΦΑΛ. Ρηθ. Περὶ τῶν τῆς ὁμολογίας, καὶ τῆς πρώτης σφραγίδος. Καὶ οὕτως οἱ ψάλται μὲν ἐρχόμενοι, πρῶτον τὸν μέγαν προσκυνοῦσιν ὡς τὸν Σωτήρα Χριστὸν ἀρχιε ρία, καὶ εὐφημοῦσι τρὶς ἡ Εἰς πολλὰ ἔτη, δέσπο τα, ο λέγοντες, ἐπὶ τῷ θείῳ χαίροντες ἔργῳ, καὶ τὴν εἰς τὸ διηνεκές διαμονὴν τούτου καὶ ἐργασίαν εὐχόμενος· ἐφεξῆς δὲ οἱ λοιποὶ κληρικοὶ κατὰ τά ξιν ἐκτελοῦντες τὰ ὅμοια, καὶ κατὰ τάξιν ἱστάμενοι, ὡς καὶ ἡ διάταξες περὶ τούτου διατυποι. Καὶ τελει ταῖον ὁ ὑποψήφιος ἔρχεται, προηγουμένων αὐτοῦ κληρικῶν, καὶ αὐτοῦ τοῦ χαρτοφύλακος, ὡς ἀξιοπίστου καὶ τῶν τοιούτων ἐξαρχῆς ὑπηρέτου. ΚΕΦΑΛ. Σ'. Τί δηλοῦσι τὰ ἐπ' ἐδάφους ἀνιστορούμενα, τρεῖς ποταμοί, ἡ πόλις τε καὶ ὁ ἀετός. Ο; δὴ ὑποψήφιος τρεῖς ποταμούς διελθών, ἐπ' εδάφους διὰ γύψου ἐκτυπωθέντας, τὸ τῆς διδασκαλίας ἐφ᾽ ᾧ ἐκλήθη δηλοῦντας χάρισμα, επάνω πό λεως ἵσταται ἀνιστορουμένης, τὴν ἐπισκοπὴν δη λούσης αὐτοῦ, ἧς ἐπὶ τῇ κορυφῇ ἀετὸς ὁμοίως ἀνι στορεῖται, τὸ καθαρὸν καὶ ὀρθὸν τῆς θεολογίας καὶ τὴ ὑψηλὸν ὑπεμφαίνων· ὃ δὴ καὶ περὶ τοῦ υἱοῦ τῆς βρον τῆς τοῦ Θεολόγου μαθητοῦ καὶ παρθένου τοῦ καὶ ἐπιστηθίου γράφουσι. Διὸ καὶ φεγγεῖον ἔχει ὁ ἀετὸς, ὡς τὸ θεολογικὸν καὶ κεχαριτωμένον δηλών. Στις οὖν ἐπὶ τῆς πόλεως, ἐπιγραφὴν λέγει ἑαυτοῦ, τὸ ἀσφαλὲς δηλῶν περὶ τῶν μελλόντων μηθῆναι. Επι

λέγει δὲ τὸ ἱερὸν τῆς πίστεως Σύμβολον ὀρθῶς καὶ Deinde sacrum fidei Symbolum recte et lavariate ὡς παρὰ τῶν Πατέρων ἐτέθη, καὶ τὰ λοιπὰ ἔτι τῆς τῶν ὀρθοδόξων Πατέρων ομολογίας· καὶ ὅτι οὐ δέ δωκέ τι πρὸς τὸ ἐλθεῖν εἰς τὴν ἐπισκοπήν· καὶ ὡς καθαρῶς καὶ ἀμέμπτως διοικήσει τὴν ποίμνην. Καὶ τέλος λέγει την ιδίαν υπογραφήν, δι' ἧς τὰ προει ρημένα σφραγίζει τε καὶ ὁμολογεῖ, μαρτυρῶν, ὡς καὶ τὰ ὀρθόδοξα ταῦτα τῇ ἑαυτοῦ κηρύξει ποίμνῃ. & δὴ καὶ και ωμολόγησε, καὶ εἰ; τέλος ταῦτα φυ λάξει. 157 ΚΕΦΑΛ. ΣΑ. Περὶ τῆς πρώτης σφραγίδος. Τούτων οὖν τελεσθέντων; εἰς τὸν ἀετὸν ἔρχεται, τὴν θεολογίαν δηλαδὴ καὶ τὸ τῆς διδασκαλίας ύψος. Καὶ παρὰ τοῦ χαρτοφύλακος τὴν κεφαλὴν γυμνω- β θεός, δι᾿ ἣν μέλλει λαμβάνειν χάριν, καὶ κεφαλήν ἑαυτοῦ μαρτυρῶν τὸν Χριστὸν, καὶ τὸν ἑαυτοῦ ἄρο χιεπίσκοπον, δι' οὗ καὶ τὴν χειροτονίαν λαμβάνει, ὑποκλίνει τὴν κεφαλήν, δεικνύ; τὴν ὑποταγήν, καὶ τὴν ἐν ταπεινώσει τῆς τοῦ Χριστοῦ χάριτος παρα δοχήν. Καὶ τοῦ χαρτοφύλακος βοῶντος, ο Κελεύ σατε, ο κατέχοντος τὴν σφραγιζόμενον ἀπὸ τοῦ τραχέλου, ἀνίστανται οἱ ἐπίσκοποι, καὶ ἐν τῇ ἀναβάθρᾳ ὁ ἀρχιεπίσκοπος· καὶ ἄνωθεν τὴν χεῖρα ἐκτεί νων καὶ σφραγίζων τοῦτον, φησίν, ο 'Η χάρις τοῦ παναγίου Πνεύματος διὰ τῆς ἡμῶν μετριότητος προχειρίζεται σε επίσκοπον ἢ μητροπολίτην τῆς δεῖνα, ο καὶ τὰ λοιπά· ποιῶν σταυρὸν ἐν τῷ τέλει, σημαίνων, ὡς οὐκ αὐτὸς, ἀλλὰ δι' αὐτοῦ ὁ Χριστὸς χειροτονεῖ. Καὶ τῶν ψαλτῶν ἀδόντων τό,. Εἰς πολλὰ ἔτη, δέσποτα, ο εὐχτέον γὰρ δεῖ εἶναι τὸ χορηγεῖσθαι τὴν τοῦ Θεοῦ χάριν ὑμῖν, ὁ ὑποψήφιος ἀνερχόμενος, καθεσθέντος τοῦ ἀρχιεπισκόπου, ἀσπά ζεται τούτου τὸ γόνυ, ὡς πρὸς Θεὸν κλίνων καὶ διὰ τὴν δουλείαν· καὶ τὴν δεξιὰν ὡς ὑπουργὸν θείου ἔργου, καὶ ὡς τοῦτον χειροτονήσασαν· καὶ τὴν παρειαν διὰ τὴν ἐν Χριστῷ ἀγάπην καὶ ἔνωσιν. Απερ χόμενος δὲ καὶ πρὸς τοὺς ψηφισαμένους ἐπισκόπου, ἀσπάζεται τούτους κατὰ τὸ στόμα, ὡς ἤδη ἀρξάμενος τούτων γενέσθαι ομοταγής, καὶ διὰ τὰ ἱερὰ τούτων χείλη τὰ αὐτὸν ψηφισάμενα, καὶ διὰ τὴν ἐν Χριστῷ ἀγάπην τε καὶ εἰρήνην· καὶ οὕτω πάλιν ἐπὶ τοῦ ἀετοῦ ἱστάμενος, ὑποκλίνει τὴν κε φαλήν. Καὶ τοῦ χαρτοφύλακος λέγοντος τό, ο Κε λεύσατε, ο ὑπανίστανται αὖθις οἵ τε ἐπίσκοποι, καὶ αὐτὸς ὁ ἀρχιεπίσκοπος. Καὶ τὴν χεῖρα ἐκτείνων, ἔσται. μετὰ σοῦ. ο Καὶ σφραγίζων αὐτὸν, ἀπολύει. Οτι τὸ μήνυμα μὲν συμφωνία τε καὶ συμβό λαια καὶ μνήστρα, ἡ τῆς προικός δὲ ἀπό δοσις καὶ τὰ θεῖα θεώρητρα καὶ οἱ τῆς χάρι τος ἀρραβώνες, ἡ ἐμολογία καὶ ἡ σφραγὶς καὶ ὁ ἀσπασμός. Καὶ οὕτως ὁ μὲν ὑποψήφιος ἤδη τοὺς ἀῤῥαβῶνας ἔσχε τῆς Ἐκκλησίας· καὶ τέλειος τυγχάνει μνη στήρ, την σφραγίδα ταύτην ἀντὶ δακτυλίου λαμβάνῶν, καὶ τὴν ἀπαθὴ καὶ ἱερὸν ἀσπασμὸν ποιούμενος, ώς φησι Παῦλος, ἀσπαζόμενος ἐν ἁγίῳ φιλήσ ματι, καὶ χειρὶ ἤδη τὴν ἐκκλησίαν παραλαμβάνων, refert, ut a Patribus positum est, calerasque orthodoxorum Patrum confessiones. Affirmat quoque se ad episcopatum assequendum pibil dedisse, seque ovile suum sancte et irreprehensibiliter gubernaturum. Denique propriam “subscriptionem recttat per quam quæ dicta sunt,” confirmat, et contetur, protestans se bane doctrinam orthodoxam, quæque confessus est, gregi suo prædicaturum, et ad finem usque servaturum. CAPUT CCI. De primo signaculo. His peractis, ad aquilam procedit, ad theologiam videlicet, et doctrinæ sublimitatem. Postea capite ipsias a chartophylace nudato per quod gratiam acce plurus est, testaus Christum et archiepiscopum saum a quo ordinatur, sibi caput esse, illud inclinat, inclinatione subjectionem demonstrans, et Christi gratiæ cum humilitate acceptionem. Chartophylace autem tenente eum qui signandus est per col· lum, et exclamante: «Jubete, o surgunt episcopi, ot qui est in anabathra archiepiscopus; extendensque manum desuper, et cum cruce signans, ait: ‹ Gratia sanctissimi Spiritus per mediocritatem meam promovet te in episcopuni vel metropolitam civitatis N., et reliqua, › In fine autein crucis signum facit, quo demonstrat non se, sed Christum per ip sum ordinare. Psaltis autem cautantibus illud: ▾ In multos annos, domine › (orandum enim est gratiam Dei nobis abunde suppeditari), ascendit electus, et sedente archiepiscopo illius osculatur genu, gese velut coram Deo inclinans, tam propter servitutem indicandam quam propter dexteram ejus quæ divini operis est adjutrix, quæque ipsum ordinavit. Genam quoque osculatur ut ordinatoris sui propter charitatem in Christo, et unionem. Abit quoqus ad episcopos electores quos in ore osculatur, ut jam cum iis incipiens ejusdem esse ordinis, tum etiam propter sacra labia quæ ipsum elegerunt, e! in Christo charitatem et pacem. Sic iterum ad aquilam subsistit capite inclinato. Et chartophylace dicente, ‹ Jubete, › surgunt iterum et episcopi et ipse archiepiscopus, qui manu extensa exclamat: ‹ Gratia sanctissimi Spiritus sit tecum,» eumque si • gnans dimittit. ἐκφωνεῖ· «Η χάρις τοῦ παναγίου Πνεύματος CAPUT CCII. Quod solemnis renuntiatio sit instar consensus do. cumentorum el instrumentorum desponsationis: dolis autem traditio, sanctaque_munera dotalitia ‚et orrhabones gratiæ sunt confessio, signaculum crucis, osculumque. Bloc modo electus archas matrimoniales Ecclesie consequitur, que perfecte illius sponsus, et cṛucis illud signum pro annulo nuptiali áccipit, oscuIumque sacrum afect humano carentem tradit, ut ait Palus, salutantes in osculo sancto, et Eccle: siam jam ipsi traditam manu acc'pit. Ideo et facta

hactenus praeclare in hac causa, et pacta magni- Διὸ καὶ τὰ γινόμενα ἐπὶ τούτῳ λαμπρά, καὶ τὰ fira, el munera ante nuptias data, et dona sponsi sponse oblata hæc sunt, fides in Deum verissin:a, quæ nulla impietate laborat, et recta confessio, et promissio conservau le Erclesiae sibi desponsat:c in charitate et pico, et salutis distributione. Nondu: tamen perfecte illius est tir, neque desponsatus, et ja' ipsam possideus, neque unum corpus et memDrum cu: ipsa Cactus; sed hoc jam fieri incipit, veram non absolute, sed in matrimonio magni el puri mariti, cum ipse præclaram dotem, sanguinem videlicet suum, tradens eam sibi ipsi nuptum collocavit; irreprehensibilis ipse et castus immaculatam eleieus quæ prius meretrix erat, et gloriosam quæ nudata, et puram que sordibas contaminata erat, ef reginam que mala et fænda erat anci'la. Bucepta enim sacrorum operatione primus episcojus missam inekoat, primumque introitum cum ‹piscopis et sacerdotibus more'consueto facit. CAPUT CCIM. Quare mappulam episcopalem induit, et quare recens elecļus primo ingressu non egreditur. Electus autem in secretario sese vestit, et ⚫ipergeniculare sibi circumpon.it: jam euin custissima spouse Ecclesi arrham habet, signum nmpe victoriae et resurrectionis speciosi spousi Jesu Christl Dei nostri per crucem in castitate et puritate datum. 13æc enim demonstrat supergeniculare quod est velut ensis e zona dependiens, crucemque Ogurans, habensque resurrectionem inscriptam, qua Christi potestatemn in mortem significant. Ipse equidem ad introitum non egreditur, sed honoratur ut sponsam jamjam ducturus, et privatim præeunte pompa introitum facturus. Sic autem fit ille introitus. secretario educitur, et præeunte diacono, tenentibus enm duobus presbyteris, venit per dexteram templi partem, et soleam usque ad sanctuarium, ubi quæ ad divinum matrimanium spectant, perficiuntur; que sic se habent. Post primum igitur introitum matrimonium hoc Spiritus, nempe ordinatio, perficitur, eo quod sic res ab initio hanc ordinis consequentiam nacta fuerit. Dominus enim noster incarnatus est, et pro nobis passus, et resuscitatus, deinde in cœlos agsumptus est, quæ omnia primus introitus indicat. Post hæc Spiritus sanctus descendit, qui Salvatoris successores ordinavit, et ejusdem dignitatis effecit, Inde est quod pontifice cum reliquis ad altare velut in éœlos ingresso, antequam ad 'communem thronum velut ad supercolestem sedem ascendaļ, ordinandus adducitur, et consecratur, atque ita ea - dem seile potitur. Nam post trisagium hymnum decantatum, qui angelorum est ode, et consentiens superiorum et infe:iorum melodia, facto per tricerium in crepidine sancke mensæ crucis signo, non aulem in synthrono propter ordinationem Dei enim cum vult nos sanctificare et exaltare nobiscam humiliatur). συμβόλαια μεγαλοπρεπῆ, καὶ τὰ προγαμιαία δωρά τε καὶ θεώρητρα. Ταῦτα δὲ ἐστιν ἡ πίστις, ἡ τοῦ Θεοῦ ἀληθεστάτη καὶ ἀπαρέγκλητος καὶ ὀρθὴ ὁμου λογία, καὶ τὸ καθυποσχέσθαι διατηρῆσαι τὴν ἀρ μαζομένην ἐκκλησίαν ἐν ἀγάπῃ τε καὶ εἰρήνῃ καὶ σωτηρίας νομῇ. Οὔπω δὲ τελείως ἀνήρ ἐστιν, οὐδὲ ἀρμοσθεὶς καὶ ἤδη ἔχων αὐτὴν, οὐδὲ ἐν σῶμα καὶ μέλος γενόμενος μετ' αὐτῆς. Τοῦτο οὖν καὶ ἤδη ἔρχε ται γίνεσθαι· καὶ οὐχ ἁπλῶς, ἀλλ' ἐν τῷ τοῦ μεγάτου καὶ καθαρού νυμφίου γάμῳ· ἡνίκα προίκα λαμπρὶν αὐτὸς τὰ αἵματα δούς, ταύτην ἑαυτῷ ἐνυμα φεύτατο, ὁ ἄμωμος τε καὶ καθαρός, ἄσπιλον αὐτὴν τὴν πρὶν πόρνην ἀπεργασάμενος, καὶ ἔνδοξον τὴν γεγυμνωμένην, καὶ καθαρὰν τὴν ῥυπαρὰν, καὶ βασι λίδα τὴν πονηρὰν δούλην καὶ αἰσχρὰν ἀποδείξας. Τῆς ἱερουργίας γὰρ ἀρξαμένης, ὁ μὲν πρῶτος ἀρε χιερεὺς τῆς θείας λειτουργίας απάρχεται, καὶ τὴν πρώτην εἴσοδον ποιεῖται μετὰ τῶν ἀρχιερέων συνήθως καὶ ἱερέων. 158 ΚΕΦΑΛ. ΣΓ'. Διατί ἐπιγονάτιον περιτίθεται, καὶ ἐν τῇ πρώτη εἰσόδῳ ὁ ὑποψήφιος οὐκ ἐξέρχεται. Ο υποψήφιος δὲ ἐν τῷ διακονικῷ φορέσας, καὶ ἐπιγονάτιον περιθέμενος, ήδη γὰρ καὶ αὐτὸς τὸν ἀρραβῶνα ἔσχε τῆς καθαρωτάτης νύμφης τῆς Ἐπ κλησίας, τὸ σημεῖον τῆς διὰ σταυροῦ ἐν ἁγνείᾳ καὶ καθαρότητι νίκες καὶ ἀναστάσεως τοῦ ὡραίου νυμφίου Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, τοῦτο γὰρ δηλοῖ τὸ ἐπιγονάτιον, ὡς ῥομφαία κατὰ τὴν ζώνην ἐκκρεμάμενον, τόν τε σταυρὸν ἐκτυποῦν καὶ τὴν ἀνάστασιν γεγραμμένην ἔχον, τὸ κατὰ τοῦ θανάτου κράτος δηλοῦν, αὐτὸς μὲν εἰς τὴν εἴσοδον οὐκ ἐξέρ χεται, οἷα νυμφεύσασθαι μέλλων τιμώμενος, ὡς ίδια μετά προπομπῆς εἰσαγόμενος. Καὶ τοῦτο δὲ εἰσοδός ἐστιν· ἀπὸ τοῦ διακονικοῦ γὰρ ἐξάγεται, και προηγουμένων αὐτοῦ διακόνων, παρακρατούν των τε δύο πρεσβυτέρων, διὰ τοῦ δεξιοῦ μέρους τοῦ ναοῦ καὶ τοῦ σωλέως ἄχρι τοῦ βήματος ἔρχεται, καὶ τὰ τοῦ θείου γάμου τελεῖται· & καὶ ἔχουσιν οι τως. Ἰδοὺ οὖν μετὰ τὴν πρώτην είσοδον ὁ γάμος οὗτος τοῦ Πνεύματος ήτοι ή χειροτονία τελεῖται· ἐπεὶ καὶ οὕτω παρηκολούθησε την αρχήν σαρκω θέντος μὲν καὶ παθόντος ὑπὲρ ἡμῶν τοῦ Δεσπότου καὶ ἀναστάντος καὶ ἀναληφθέντος εἰς οὐρανοὺς, & δὴ πάντα ἡ πρώτη σημαίνει είσοδος· μετὰ τοῦτο δὲ τοῦ Πνεύματος τοῦ ἁγίου κατελθόντος, δ τοὺς διαδόχους τοῦ Σωτῆρος κεχειροτόνηκε καὶ ὁμοθρά νους ἀπέδειξεν. "Οθεν καὶ τοῦ ἀρχιερέως εἰσελθόν τις εἰς τὸ θυσιαστήριον ὡς εἰς οὐρανοὺς μετὰ τῶν λοιπῶν, πρὸ τοῦ ἀναβῆναι τὸ σύνθρονον ὡς τὸν ὑπερουράνιον θρόνον, ὁ χειροτονούμενος ἄγεται καὶ τελεῖται, καὶ οὕτω σύνθρονος γίνεται. Μετὰ γὰρ τὸν τρισάγιον ὕμνον τὴν τῶν ἀγγέλων ᾠδὴν, τὴν σύμφωνον τῶν ἄνω τε καὶ κάτω μελωδίαν, τῆς σφραγίδος διὰ τοῦ τρικηρίου ἐν τῇ κρηπίδι για μένης τῆς ἱερᾶς τραπέζης, καὶ οὐκ ἐν τῷ σύνθρονο διὰ τὴν χειροτονίαν· συνταπεινονται γὰρ ὁ Θεός ἡμῖν, ἁγιάζειν ἡμᾶς καὶ ἀνυψοῦν βουλόμενος

ΚΕΦΑΛ. ΣΔ'. Διατί ὑπὸ πρεσβυτέρων ο υποψήφιος ἄχρι τῶν ἁγίων θυρῶν φέρεται. CAPUT CCIV. Quare a presbyteris usque ad sacras fores adducitur recens electus. Tum ordinandus a presbyteris præsentatur. Licet euim factus sit sponsus episcopatus perfectus, et sigillum crucis atque osculum acceperit, ut nuptiarum pignus, nondum tamen istins Ecclesie vir est, neque filiæ regis quam desponsavit, dignitatem accepit, cum nondum ipsi connubio junctus fuerit, neque maritus factus, nec ejus fidei commissa sit, nec in unum spiritum cum ea coaluerit. Hæc enim omnia spiritalia sunt, et illuc caro non accedit, quoniam per eam filios gignit qui neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo giΤότε ὁ χειροτονούμενος ὑπὸ πρεσβυτέρων προσφέρεται. Εἰ γὰρ καὶ μνηστήρ γέγονε τέλειος τῆς ἐπισκοπῆς, καὶ τὴν σφραγίδα τῶν μνήστρων εἴληφε καὶ τὴν ἀσπασμὸν, ἀλλ᾽ οὔπω νυμφίος γέγονε ταύ τῆς, οὐδὲ τὴν τιμὴν ἔλαβε τῆς θυγατρός του βασιλέως, ἣν ἐμνηστεύσατο ὡς μήπω ἁρμοσθεί: αὐτῇ, οὐδὲ ἀνὴς γεγονώς, οὐδὲ ταύτην ἐμπιστευθείς, οὐδὲ ἂν τὸν αὐτῇ γεγονώς πνεῦμα ἐπεὶ καὶ πνευματικά πάντα ταῦτα· καὶ οὐδὲ σὰρξ ὧδε χωρεῖ· ὅτι καὶ τέκνα τίκτει δι' αὐτῆς, ἃ οὐκ ἐκ θελήματος σαρκός, οὐδὲ ἐκ θελήματος ἀνδρὸς, ἀλλ᾽ ἐκ Θεοῦ τελοῦσι τικτόμενα. Διὸ καὶ πρεσβύτερος ἔτι καλεῖται πρὸ gnuntur. Leo et presbyter adhuc appellatur. ante τῆς νυμφεύσεως, ἄχρι δὴ καὶ τοῦ ἀνὴρ τῆς · Ἐκκλησίας καὶ ἐπίσκοπος γενέσθαι τε καὶ κληθῆ - και Χειροτονία ἐπισκόπου. δ matrimonii celebrationem, quoadusque vir Ecclesiæ et episcopus fiat et vocetur. CAPUT CCV. Ordinatio episcopi. Adducitur autem a presbyteris ad portas usque sanctuarii; interius vero ab episcopis duobus primis ut actionis testibus. Verum suscipitur ab iis, quoniam ad eorum ordinem progreditur. Ter autem chorea facta circumit sacram mensam. Interim cantantur hymni in tono diem festum agentium, et panegyrim celebrantium, martyresque ut nobis indulgeniam impetrent magno claniore invocantur. Cantatur quoque hymnus: ‹ Gloria tibi, Christe Deus, › apostolorum gaudium, martyrum exsultatio;» sel exsultatione et lætitia gestientes, quia Trinitas consubstantialis eorum prædicatio. Ordinandus magno episcopo adducitur ad crepidinein sacramense, velat lapis firmus positus et stabilitus super fundamentum Ecclesia. Quod ad hymnum, Gloria tibi, Christe Deus, non novimus omnino quod in ordinationibus quæ Constantinopoli funt, decantetur. In Thessalonicensium vero Ecclesia hoc invenimus, postquam bis dictum est, • Sancti martyres.» φuod necessarium est: nam illic quidem martyres tantum in chorea invocantur; hic vero etiam Salvator ipse, qui unus de Trinitate incarnatus est, et ipsa quoque Trinitas consubstantialis glorificatur. Omnibus divinissimis episcopis circumdantibus oriundum, et ipsum tangentibus ut appareant prim nio consentientes, primum sigillum, et ordinationis priuitiæ a primo episcopo funt capiti illius qui ordinatur. Postea flectit utrumque genu ordinandus super crepidinem et frontem sacre mensa incumbit, quandoquidem gubernat et difcut ipse super fundamentum apostolorum et prophetarum. Recipit autem gratiam a Deo supercelesti, cujus quidem veluti thronus est altarę; cujus veluti manus est, episcopi manus. Ea igitur ordinandi imposita capiti, et alia portata quæ columbam subindicat propter Spiritum sanctum, elata voce quæ in ea scripta sunt, promulgat, ‹ Divina gʻatia, › et quæ sequuntur. Cantato deinde Καὶ προάγεται μὲν ἄχρι καὶ τῶν θυρῶν ὑπὸ πρεσβυτέρων • ἔνδοθεν δὲ ὑπὸ ἐπισκόπων δύο τῶν πρώτων ὡς μαρτύρων τοῦ πράγματος ἅμα παρα λαμβάνεται· καὶ ὅτι εἰς τὴν τάξιν ἔρχεται τούτων. Καὶ κύκλῳ τρὶς τὴν ἱερὰν τράπεζαν διελθών, θείας χορείας συνισταμένης, τοῦ ἤχου τῶν ἑορταζόντων καὶ πανηγυριζόντων ἐν Πνεύματι ᾄδομένου, και τῶν μαρύρων συγχορεύειν ἡμῖν ἐπιβοωμένων, καὶ του, ο Δήξη σοι, Χριστὲ ὁ Θεός, ο τῶν ἀποστόλων καύχημα, μαρτύρων ἀγαλλίαμα, ἅμα ἐν ἀγαλλιάσει μελπομένου, ὅτι τούτων ἡ Τριάς ἡ ὁμοούσιος κήρυγμα, προσάγεται τῷ μεγάλῳ ἀρχιερεῖ ὁ χειροτονούμενος ἐπὶ τῇ τῆς ἱερᾶς τραπέζης 159 κρη πίδι, ὡς λίθος στεῤῥὸς ἑδραζόμενος ἐπὶ τῷ θεμε λίῳ τῆς Ἐκκλησίας. Τό γε δὲ, «Δόξα σοι, Χριστέ ὁ Θεὸς, ὁ ἐν μὲν τῇ Κωνσταντινουπόλει ταῖς χειρου τονίαις οὐκ ἔγνωμεν όλως αδόμενον· ἐν τῇ τῶν Θεσ σαλονικέων δὲ εὔρομεν μετὰ τὸ δὶς εἰπεῖν τὸν • Άγιοι μάρτυρες. ν Ο καὶ ἀναγκαῖόν ἐστιν, ὡς ἐκεῖσε μὲν τῶν μαρτύρων μόνον τῇ χορεία προσκαλουμένων, ὧδε δὲ καὶ τοῦ Σωτῆρος αὐτοῦ τοῦ ἑνὸς τῆς Τριάδος σεσαρκωμένου, καὶ τῆς Τριάδος αὐτῆς ὁμοουσίου δοξαζομένης. Καὶ πάντων τῶν θειοτάτων ἐπισκότων κυκλούντων τὸν χειροτονούμενον, καὶ ἀπτομένων αὐτοῦ ὡς συγχειροτονούντων τῷ πρώτῳ, ἡ πρώτη σφραγὶς καὶ ἀπαρχὴ τῆς χει ροτονίας παρὰ τοῦ πρώτου ἀρχιερέως τῇ κεφαλῇ τοῦ χειροτονουμένου γίνεται. Εἶτα κάμπτει καὶ ἄμφω τα γόνατα ὁ χειροτονούμενος ἐπὶ τῆς κρηπίδος· καὶ τὸ μέτωπον τῇ ἱερᾷ προσερ:ίδει τραπέζῃ· ἐπειδήπερ οἰκονομεῖται μὲν καὶ αὐτὸς ἐπὶ τῷ θε μελίῳ τῶν ἀποστόλων καὶ προφητῶν· δέχεται δὲ τὴν χάριν ἀπὸ τοῦ ὑπερουρανίου Θεοῦ, οὗ ὡς θρό νος μὲν τὸ θυσιαστήριον, ὡς χεὶρ δὲ ἡ χεὶρ τοῦ ἀρχιερέως. Ταύτης οὖν ἐπιτιθεμένης τῇ χειροτονουμένου κεφαλῇ καὶ τοῦ πτεροῦ φερομένου, δ δὴ τὴν Περιστερὰν ὑπερφαίνει διὰ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον,

ter e Kyrie cleison, sccundum sigillum fit super τὰ ἐν αὐτῷ γεγραμμένα εκφωνεῖ ὁ ἀρχιερεύς·. Η caput consecrandi. CAPUT CCVI. Quare Evangelium ordinandi episcopi capiti imponitur. ` θεία χάρις» καὶ τὰ ἐξῆς· καὶ τοῦ, «Κύριε ἐλέη σου, ἡ τρὶς ἀδομένου, ή δευτέρα γίνεται ἐν τῇ χει φαλῇ τοῦ τελουμένου σφραγίς. KE4AA. EG. Διατί τὸ Εὐαγγέλιον είθεται τῇ τοῦ χειροτονουμένου ἀρχιερέως κεφαλῇ. Καὶ εὐθὺς τὸ Εὐαγγέλιον ἀνοίγνυται 8 δὴ ὁ Χρι στός ἐστι, καὶ δι' αὐτοῦ ἡ Ἐκκλησία αὐτοῦ· καὶ ἐπὶ τῆς κεφαλῆ: ἀνεωγμένον καὶ τοῦ τραχήλου τοῦ χειροτονουμένου τίθεται· δηλοῦντος τοῦ ἔργου, ὡς τὸν Χριστὸν ἔχει κεφαλήν, κεφαλὴ τῆς Ἐκκλησίας γινόμενος, καὶ πάντα τὰ τοῦ Χριστοῦ χρὴ εἰδέναι τούτον, καὶ πᾶσαν ἔχειν τὴν γνῶσιν αὐτοῦ ὡς ἐγὼ Mox Evangelium aperitur, quod Christus est, et per ipsum Ecclesia ejus; et aperiam ponitoṛ super caput et cervicem ordinandi. Qua actione signif. catur Christum habere pro capite, qui factus est Erclesiæ capul et omnia quæ Christi sunt illum cognoscere, omnemque illius cognitionem, quantm licet, habere; cum constituatur in es quæ princi patum cjus spectant: omnem praeterea mentem, et χωρεῖ, ἐπεὶ καὶ περὶ τὸ ἡγεμονικὸν αὐτοῦ τίθεται· rationem, et seasns secunduin Christum efformare et accommodare, eumque cervicem Jevi Christi jngo submittere, nihilque agere præter ipsius senten - tiam; quoniam Ecclesiam ipsius super caput et corvcem per Evangelium suscepit. Eo igitur aperto, et imposito, sacrisque litteris ordinandi capiti incumbentibus, episcopus primam precem precator: . Ut Herus et Dominus Deus noster qui constituit in Ecclesia primum apostolos, secundo prophetas, tertio doctores, et reliqua, e quique hune vocavit ad episcopalem dignitatem per manum meam et reliquorum enepiscoporum, corroboret per adventum et, virtutem, et gratiam sancti Spiritus, sicut apostolos corroboravit et prophetas, et ungat quemadmodum reges, et sanctificet ut principes sacerdotum, et co sine peccato et macula conservato, et episcopatu ornato in omni moruin gravitate et severitate sanctum ef. ficiat, nt postulet quæ ad populi salutem spectant, et ad obedientiam ipsi praestaudam.. Quod equidem maximum est donum; et revera maxima dona hæc sacra prireatio præbet, cum tradat ordinando apostolorum et prophetarum virtutem. Quapropter episcopi donis gratise apostolicis et propheticis fruuntur. Hunc antem ungendum, inquit, ‹ non secus ac regrs.; › qnoniam illi ungebantur oleo et spiritu; et nunc etiam reges unguntur ab Ecclesia, principatum ab ea suscipientes. Episcopi quoque propterpotestatem 1 principatum grația Spiritus unguntur: e Constitues eos, inquit Scriptura, prhicipes super omnem terrain. › Sanctificat autem eum sient principes sacerdotum, et antiquos illos Melchisedech, Aaron et Samuel; ut etiam apostolos quos 82eros gratiae priucipes et mystus constituit, ut in altare supernum ingrediatur, et Agnum viventem sacrificet, et pro omnibus propitietur; atque ut sanctificatus ingrediatur in Sancta sanctéruin, et quæ vere sancta sunt, operetur, permaneatque Dei sacerdos irreprehensibilis et immaculatus, omini puritate et mornm gravitate ornatus, demonstretque finem aanetum Dei sanctitate et gratia cumulatum. καὶ πάντα νοῦν καὶ λόγον καὶ τὰς αἰσθήσεις τυπουν καὶ ῥυθμίζειν κατὰ Χριστὸν, καὶ ὑπὸ τὸν ζυγὸν τοῦ Χριστοῦ τὸν ἐλαφρότατον ἔχειν τὴν αὐχένα, καὶ μη δὲν πράττειν περὰ γνώμην αὐτοῦ, ὅτι καὶ τὴν Ἐκε κλησίαν αὐτοῦ ἐπὶ τῆς κεφαλῆς καὶ τοῦ αὐχένος διὰ τοῦ Εὐαγγελίου ἐδέξατο. Τούτου οὖν ἀνεωγμέ του τεθέντος, τῶν γραμμάτων τῶν ἱερῶν ἐπιχειμένων τῇ τοῦ τελουμένου κεφαλῇ, ὁ ἀρχιερεὺς τὴν πρώτην εὐχὴν εὔχεται· ῖνα ὁ Δεσπότης καὶ Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν ὁ καταστήσας ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ πρώτ τον ἀποστόλους, δεύτερον προφήτας, τρίτον διδα σκάλους, καὶ τὰ λοιπὰ, ὁ καὶ τοῦτον καλέσας εἰς τὴν ἀρχιερατικὴν ἀξίαν, διὰ χειρὸς αὐτοῦ καὶ τῶν λοιπῶν συνεπισκόπων τῇ ἐπιφοιτήσει καὶ δυνάμει καὶ χάριτι τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐνισχύσῃ, ὡς τοὺς ἀποστόλους ἐνίσχυσε, καὶ προφήτας, καὶ χρίσῃ ὡς τοὺς βασιλεῖς, καὶ ἁγιάσῃ ὡς τοὺς ἀρχιερεῖς, καὶ ἀνεπίληπτον αὐτοῦ τηρήσας τὴν ἀρχιερωσύνην και τακοσμῶν ἐν πάσῃ σεμνότητι, ἅγιον ἀναδείξῃ· ὥστε αἰτεῖσθαι͵ τὰ πρὸς σωτηρίαν τοῦ λαοῦ, καὶ ὑπακούειν αὐτὸν αὐτοῦ· ὁ δὲ τὸ μέγιστόν ἐστι δε ρημα. Καὶ ὄντως μέγιστα λίαν παρέχεται δώρα ή ἱερὰ αὕτη εὐχὴ, τὴν ἰσχὺν τῶν ἀποστόλων καὶ προζητῶν τῷ χειροτονουμένῳ διδούσα. Διὸ καὶ ἀποπ50λικὰ καὶ προφητικὰ οἱ ἀρχιερείς χαρίσματα κέκτηνται. Χρίσαι δὲ τοῦτον φησὶν ὡς τοὺς βασιλεῖς, ὅτι καὶ οὗτοι ἐχρίοντο ἐλαίῳ καὶ Πνεύματι. Καὶ νῦν οἱ βασιλεῖς χρίονται παρὰ τῆς Ἐκκλησίας, τὸ ἄρχοντες εἶναι παρ' αὐτῆς λαμβάνοντες· καὶ οἱ ἀρχιερεῖς δὲ διὰ τὴν ἐξουσίαν καὶ τὴν ἀρχὴν τοῦ Πνεύματος, τῇ χάριτι χριόμενοι. «Καταστήσεις γὰρ αὐτοὺς, φησίν, ἄρχοντας ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν. ο Αγιάζει δὲ τοῦτον ὡς τοὺς ἀρχιερεῖς, καὶ τοὺς πάλαι μὲν ἐκείνους, τὸν Μελχισεδέκ, τὸν ᾿Ααρών το καὶ Σαμουήλ, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἀποστόλους καὶ Ιεράρχης τῆς χάριτος, ὑπὲρ τὸν νόμον καθιστῶν, ὥστε εἰς τὸ ἄνω θυσιαστήριον εἰσιέναι, καὶ τὸν ζῶντα θύειν ἀμνὸν, καὶ ὑπὲρ πάντων ιλάσκεσθαι, και 160 ἡγιασμένον εἶναι, ὡς ἂν εἰς τὰ ῾Αγια τῶν ἁγίων εἰσέρχηται καὶ αὐτὰ τὰ ὄντως για ἐνεργῇ καὶ ἀνεπίληπτον αὐτὸν μένειν ἱερέα Θεοῦ, καὶ κατακοσμείσθαι πάσῃ σεμνότητι· καὶ τέλος Εγιον ἀναδείξαι, τεπληρωμένον τῆς Θεοῦ ἁγιότητός τε και χάριτος.

ΚΕΦΑΛ. ΣΖ'. Διατί τὸν ἀρχιερέα, Δέσποτα ἅγιε ν λέγουσι καὶ μεγάλην αὐτῷ τὴν ἀγνωσύνην. Διὰ τοῦτο γὰρ καὶ, ο Δέσποτα ἅγιος, ο καὶ μετ γένην αὐτῷ τὴν ἁγιωσύνην λέγουσιν, ἐπειδὴ καὶ τοῖς ἄλλοις μὲν ἱερεῦσιν ἁγιωσύνη ἐστὶ τῆς χάριτος ἁγιαζομένοις ἐν Πνεύματι, ἐξαιρέτως δὲ τῷ ἀρχερέζ, χειροτονουμένῳ ἐν Πνεύματι ἁγίῳ. Καὶ τὸν βασιλέα δὲ χρίων ὁ ἀρχιερεὺς ἅγιον ἀνακηρύττει· Ελλὰ μόνῳ λόγῳ τῇ ἀνακηρύξει φησὶ διὰ τὴ χρίσμα τὸ ἅγιον τοῦ ἱεροῦ μύρου, ἐξ ου δὴ καὶ πάντες πιστοί χρίονται, καὶ ἅγιοι ἀνομάζονται, ο Αδελφοί ἅγιοι, Παυλός φησι, κλήσεω; ἐπουρανίου μέτοχοι. ο - Τον ἀρχιερέα δὲ ἀνάδειξον, φησίν, ἅγιον, ο Καὶ οὕτω χειροτονεί ταῖς εὐχαῖς ἄγων. Καὶ ὁ μὲν βασι λεὺς τὰ τῆς ἱερωσύνης οὐκ ἔχει, οὐδὲ τὰ τῶν ἀποστόλων καὶ προφητῶν καὶ δ δασκάλων χαρίσματα μό νῦν δὲ ἀναγορεύεται ἅγιος τῇ χρίσει τοῦ μύρου. Ο δὲ ἀρχιερεὺς σὺν αὐτοῖς τοῖς χαρίσματι καὶ τὸ ἅγιος εἶναι διὰ τῶν εὐχῶν τῆς χειροτονίας λαμβάνει· τὸ δὲ μείζον, ἵνα καὶ ἐφ᾽ οἷς ὑπὲρ τῆς τοῦ λαοῦ σωτηρίας αἰτεῖται καθυπακούηται. Ταῦτα εἰρηχώς, ἐκφωνεί, ο Ότι ἡγίασταί σου τὸ ὄνομα, δεδόξασταί σου ή βασιλεία·. ἔτι μόνος φύσει ἅγιος ὁ Θεὸς καὶ δεδοξασμένος ἐστὶ, καὶ αὐτὸς ὁ ἁγιά - ζων καὶ δοξάζων, καὶ μόνος ὢν βασιλεὺς καὶ ἀρ χαρεύ;. Καὶ ἐκγωνῶν, ἀνυμνεῖ τὴν Τριάδα, παρ' ἧς πάντα τελεῖται, καὶ ἧς τὰ τοιαῦτα δωρήματα. · Αλλὰ καὶ ἡ ἐπίκλησις τῆς Τριάδος ὡς καὶ ἐπὶ τοῦ βαπτίσματος τελεσιουργεῖ καὶ ἐνταῦθα καὶ ἐν πάσεις ἱεραῖς τ.λεται. Εἶτα παρὰ τοῦ πρώτου τῶν συνόντων ἀρχιερέων αἱ αἰτήσεις εἰκότως λέγονται, κατὰ τοῦτον δὴ τὸν καιρὸν, ὑπὲρ τῆς ἄνωθεν εἰρήνης καὶ σωτηρίας ἁπάντων, τοῦ ἀρχιεπισκόπου ὡς ἐνεργοῦντος τὸ θειότατον έργον, καὶ τοῦ ἔργου τῶν χειρῶν αὐτοῦ, τῆς χειροτονίας δηλαδὴ καὶ τοῦ χειροτονουμένω αὐτοῦ, τῶν εὐσεβῶν τε βασιλέων τῆς πόλεως, καὶ πάντων πιστῶν· καὶ τ, «Κύριε, ἐλέησον, ο οἱ λο ποὺ ἀποκρίνονται μαρτυρουμένου τοῦ ἔργου, ὅτι παρά πάντων τελεῖται ἱεράρχης· καὶ πάντες συμφωνοῦσι τῷ ἀρχιεπισκόπῳ καὶ συνεύχονται καὶ συγ χειροτονούσιν αὐτῷ οἱ ἀρχιερεῖς· ἐπεὶ καὶ συνεφάπτονται τοῦ τὴν χειροτονίαν δεχομένου· τοῦτο δὲ ἐν μόνῃ ἐπισκόπου χειροτονίᾳ τελεῖται ἡ καὶ ὅτι ἐν ταύτη μεγίστη δωρεᾷ καὶ ἐπιφοιτήσει τοῦ θείου Πνεύματος δεῖ πάντων μεμνήσθαι τῶν πιστῶν, ἵνα τύχωσιν ελέους καὶ σωτηρίας και χάριτος. Ο άρ χιεπίσκοπος δὲ τὴν χεῖρα ἔχων ἐπικειμένην, ὡς τὴν σκεπαστικὴν καὶ φρουρητικὴν χάριν δηλοῦσαν τοῦ Θεοῦ, καὶ τὴν τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐπιδημίαν τε καὶ ἐνέργειαν καὶ ἐπισκίασιν γινομένην, μάλλον δὲ κατασκήνωσιν ἐν τῷ χειροτονουμένῳ τῆς χάριτος, μετὰ τὰς αἰτήσεις, εὐθὺς καὶ τὴν δευτέραν ἐπι φέρει εὐχήν, τὴν χεῖρα, ἔχων ἀεὶ ἐπικειμένην τῇ τοῦ χειροτονουμένου κεφαλῇ· δηλῶν, ὡς ἔσαπερ CAPUT, CCVII. Quare episcopum alloquentes, ‹ Sanctum dominum nuncupant el magnam illi tribunui sanctimonium.· Propter hoc eniu, «Domine candle, a magnani dicunt esse illius sanctimoniam, quandoquidem; et aliis presbyteris sauctimonia inest gratis per Spiritum sanctifcantis, praesertim vero episcopo qui sanctus ordinatur. Episcopus autem Imperatorem ungens, eum sanctuın proclamat, sed verbo tantum hoc per proclamationem dicit, propter unctionem sacri ungenti chrismatis, a quo Adeles omnes et unguntur el sancti denominantur. «Fratres sancti, inquit Paulus, vocalionis coelestis particip::s.»—‹ Effice illum, inquit, rpiscopum sanctum, et ita illum ordinat precibus sanctitate donatum. Imperator equidem quæ sunt sacerdotii non habet, neque apostolorum, prophetarum, aut doctoruni dona. Solum renuntiatur pontifex unctione chrismalis: verum episcopus per preces ordinationis accipit cum ipsis donis et sanctum esse, et quad majus est, ut in iis quæ pro alicujus salute με stulaverit, exaudiatur. llac cum dixerit, alte vor e pronuntiat orationis conclusionem: • Quoniam sanctificatum est uomen wum, glorificatam cst regnum ίασιν.» Quia solus est uatura Deus saieius, et glorifcatus: ipse quoque est qui salcuificat, et glorifcat, quique res solus est et ep - scopus. Postea exclamaus laudat Trinitatem, a qua omnia conseerantur, et cujus sunt omnia ejuxmodi dona. Verum enim vero Trinitatis iuvocato ut in baptismate, ita et bic, et in omnibus saeris mysteriis, sacras initiationes et consecratione operatur. Deinceps rogationes to tempore a primo con. gregatorum episcoporum merito dicuntur pro superna pace, et omnium salute, pro archiepiscopo velut operante divinissimum opus: et pro operil.us manuum ejus, ordinatione scilicet; pro ipso quoque ordinaulo, et piis imperatoribus; pro urbe et omnibus fidelibus. Reliqui respondent: «Byr., éleison. › ipso tacto testante eum ab omnibus episcopum consecrari; omnes enim episcopi com archiepiscopo consentiunt, et comprecantur, et coordinant, cum simul contingant suscipienti m ordinationem. lloc autein lit. in sola episcopi 01dinatione; quoniam in hac maxima donatione, et Spiritus Dei accessione omuium &Jelium metuoriam agere oportet, ut misericordiam, salutem, et gratiam consequantur. Archiepiscopus autem waBum babet impositam, ut gratia Dei significet protectricem, et conservatricem, et sancti Spiritus adventum et virtutem, et obumbrationem tum fieri, potins vero gratiæ in ordinando inhabitationem. Recitatis rogationibus, statim ad secundam progreditur Grationem, manum semper habens capiti illius qui ordinatur impositam. Qua ratione docet quæcunque precatur efficacia esse, el ca, qui u:anus impositione donatur, accipere. Oratio aui

te ipsa quam admits ris! • Domine Deus, qui & εύχεται, ενεργείται, καὶ λαμβάνει ὁ χειροθετούμε eo quod non potest natura humana divinitatis ferre præsentiam, cconomica tua dispensatione constituisti nobis doctores affectibus nobis similes, qui chronum tuum vicesque tenerent. Papas mysterium! potestatem et virtutem homo accipit, et throno ipsius Dei dignus judicatur. O rem mirandam 1 Cum non possit natura humana, inquit, divinitatis praesentiam capere. Solum enim illud quod a nobis assumptum est, Verbo secundum omnia unitum est, et ipsius mater Virgo Verbum in utero suo personaliter carnem factum donec pareret, excepit et continuit. Idco omnium maxime post Deum honorari meretur, nosque tremenda ejusmodi œconomia maximo isto dono, sacerdotia nempe Christi Dei nostri, digni facti sumus. νος. Ἡ εὐχὴ δὲ πάλιν ὡς θαυμαστή! ο Κύριος ὁ Θεός, ὁ διὰ τὸ μὴ δύνασθαι τὴν ἀνθρώπου φύσιν τὴν τῆς Θεότητος υπενεγκεῖν οὐσίαν, τῇ σῇ οἰκονο μία ομοιοπαθεῖς ἡμῖν καταστήσας διδασκάλους, τὴν σὺν ἐπέχοντας θρόνον.» Βαβαὶ τοῦ μυστηρίου! την τοῦ Θεοῦ ἐξουσίαν καὶ δύναμιν ἄνθρωπος λαμβάνει, καὶ εἰς τὸν θρόνον αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ καταξιοῦται καθήσθαι. Ὁ τοῦ θαύματος | Ἐπεὶ οὐ δύναται αν θρωπίνη φύσις, φησί, τὴν οὐσίαν τῆς θεότητος δέχεσθαι. Μόνον γὰρ τὸ ἀφ᾽ ἡμῶν πρόσλημμα τῷ Λόγῳ κατὰ πάντα ἐνώθη· καὶ ἡ αὐτοῦ Παρθένος Μήτηρ ὑποστατικῶς ἕως ἔτεχεν αὐτὸν τὸν Λόγον σαρκωθέντα ἐν τῇ μήτρᾳ ἐδέξατο. Διὰ καὶ πάντων 161 μετὰ Θεὸν τιμιωτέρα· καὶ τῇ τοιαύτῃ φρ κτῇ οἰκονομίᾳ καὶ ἡμεῖς τοῦ τοιούτου μεγίστου δώρου τῆς ἀρχιερωσύνης Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν ἠξιώθημεν. Αὐτὸς οὖν φησι, ο Καὶ τοῦτον τὸν ἀναδειχθέντα οἱκονόμον τῆς ἀρχιερατικῆς χάριτος.» Ιξοὺ οἰκονόμος τοῦ μεγίστου· ὅθεν καὶ πιστὸς καὶ φρόνιμος, ὡς ἀπαι τεῖται, ἐφείλει είναι. • Ποίησον μιμητὴν σοῦ τοῦ ἀλη θινοῦ ποιμένος, τιθέντα τὴν ψυχὴν ὑπὲρ τῶν προβά των σου.» Ιδού καὶ πιμὴν· πλὴν κατὰ τὸν Ἰησοῦν Χριστὸν χρεωστῶν εἶναι καὶ τῆς λογικῆς αὐτοῦ ὅλῃ δυνάμει ἐπιμέλεσθαι ποίμνης. Ὢ τῆς μεγάλης δι Ο δω ρεᾶς, ἀλλὰ καὶ τῆς ὀφειλῆς! Υπεραποθνήσκειν ότε! λει τῶν προβάτων Χριστού, ὡς καὶ μιμητὴς αὐτοῦ τῇ χειροτονίᾳ καὶ ποιμὴν κατ' αὐτὸν καθιστάμενος. ἁγίῳ Πνεύματι. Καὶ ἐπιφέρει λέγων, ο Οδηγόν τον φλῶν, ἀπίστων δηλαδὴ πρὸς τὴν πίστιν, παιδευτὴν ἀφρόνων, τῶν ἀγνωσίᾳ κρατουμένων αἱρέσεων, ὡς ἐπανάγειν εἰς τὸ ὀρθόδοξον, ἢ καὶ ἁμαρτανόντων εἰς τὴν μετάνοιαν ἢ καὶ ι παιδευτὴν ὁ τῶν ἀνυποτά κτων τε καὶ θρασυνομένων, «Διδάσκαλον νηπίων κατά τὴν ἀληθῆ σύνεσιν. Φωστήρα ἐν κόσμῳ κατὰ τοὺς ἀποστόλου; αὐτοὺς «Φῶς, ὄντας τοῦ κόσμου καὶ κληθέντας ὑπὸ Χριστοῦ τοῦ ζῶντος φωτό;· καὶ κατὰ Παῦλον φωστῆρα ἐν κόσμῳ λόγον ζωῆς ἐπέχοντα. Τὸ δὲ τέλος· ο ὓς ἂν τὰς ἐμπιστευθείσας αὐτῷ, φησί, ψυχὰς καλῶς ἐξοικονομήσας, τοῦτο γὰρ τ' κεφάλαιον, σωθῆναι ταύτας σπουδάσῃ τε καὶ ποιήσῃ. Ipse igitur orando pergit: «Ει bune declaratum et effectum œconomum sacræ episcopalis gratiæ. En economus rei maximæ efficitur: unde et fidelis et prudens, ut requiritur, esse debet. ‹ Fac eum imitatorem veri pastoris, qui animam pozuit pro ovibus suis.» En pastor, verum qui secundum Jesum tenetur totis viribus curam gerere gregis sui rationalis. Ο gratiam magnam! at et debitum, Mori debet pro ovibus Christi, 14 ordinatione factus ipsius imitatur, et pactor secundum ipsum constitutus, potensque ominia quæ sunt ejus per ipsum in sancto Spiritu operari, et administrare. καὶ τὰ αὐτοῦ πάντα ἰσχύων δι' αὐτοῦ ἐνεργεῖν ἐν Et addit, dicens: Cecorum ducem, › infidelium videlicet ad idem, insipientium institutorem, corum qui propter ignorantiam ab beresi possidentur, ut eos ad fidem orthodoxam revocet, aut etiam peccatorum ad pœnitentian), necnon «Institutorem, el correctorem › refractariorum et audacter contumacium, ‹ Doctorem simplicium, i secundum veram prudentiam. ‹ Lumen mundi, › secundum apostolos qui lumen mundi fuerunt, sicque a Christo vivo lumine vocati; et secundum Paulum, lucem mundi verbum vitæ tenentem. Tandem: e Lt cum animas ipsi credits, inquit, recte gubernaverit. › Hæc est rei summa, omni studo conetur et efficiat ut salventur. Creditæ sunt ilil anime, magnum debitum! sed Dius maximam gratiam concedit certantibus, magnamque officii sui præstiti mercedent reportabuut. Vides magnam omnesque alias excedentem divini operis remunerationem, episcopali scilicet oficio redditam. Quæ vero illa-? Quam præparavit, inquit, iis qui decer taruut pro prædicatione Evangelii tui. En certamiuis obligatio, et pro praedicatione, nempe Eraufelii, Εt qui decertant velut athletes sunt. Quis »utem hoc certamen decertavit? lµse primus est Eslvator, qui pro veritate testiuionium perhibuit, Gowanque illaru confessionem confessus est: Quod Pater ipsius est Deus, et ipse Dei Patris Filius, Eam in hoc agone secuti sunt apostoli. Unde cpiστομιs qui pulchre pro Evangelio deceitaverit, sive ' · Ότι δὲ ἐμπεπίστευται ψυχάς, μέγα τὴ χρέος. Αλλά καὶ μεγίστην δίδωσι τὴν χάριν τοῖς ἀγωνιζομένοις 4 Θεὸς, καὶ τὸν μέγαν μισθὸν λήψονται. Ορες μέγει παρά πάντα άλλον έργου θείου μισθὸν τὸν ἐκ τοῦ ἔργον τῆς ἀρχιερωσύνης; Τις δὲ οὗτος; «Ον ήταία μασας, φησί, τοῖς ἀθλήσασιν ὑπὲρ τοῦ κηρύγματος τοῦ Εὐαγγελίου σου. ὁ Ἰδοὺ καὶ ἀθλήσεως ὀφειλή - καὶ ὑπὲρ τοῦ κηρύγματος αύτη δὴ τοῦ Εὐαγγελίου. Καὶ ὡ; ἀθληταὶ οἱ ἀγωνιζόμενοι. Καὶ τίς ὁ ταύτιν ἀθλήσας; Αὐτὸς πρῶτος ὁ Σωτὴρ, μαρτυρήσας ὑπὲρ τῆς ἀληθείας καὶ τὴν καλὴν ὁμολογήσα; ὁμολογίαν, ὅτι Πατὴρ αὐτοῦ ὁ Θεὸς, καὶ αὐτὸς γιὰς τοῦ Πατρό;· καὶ οἱ τούτον ἀπόστολοι. Ὥστε ὁ καλῶς έναθλήσας ὑπὲρ τοῦ Εὐαγγελίου ἀρχιερεὺς, εἴτε ἐν ἀγῶσι καὶ κόποις, εἴτε δὴ καὶ δι' αἵματος, εἶτ' ἐν πειρασμούς, διωγμοίς τε καὶ θήρεσιν, εἴτε ἐν ζήλῳ,

ἢ ἐν ἑλέει, ἢ θείοις άλλοις έργοις, μετὰ τῶν ἀποστό- iu certaminibus et laboribus, sive etiam ad sanλων ἔσται καὶ τοῦ Χριστοῦ, ὡς καὶ τὴν αὐτοῦ καὶ αὐτῶν κομισάμενος χάριν καὶ συνδοξασθησόμενος. Ο δὲ ἱεράρχης τὴν εὐχὴν τελέσας, ἐκφωνεῖ καὶ διξάζει τὸ κράτος καὶ τὸ ἔλεος αὐτοῦ τοῦ σαρκωθέντος ὑπὲρ ἡμῶν Υἱοῦ, καὶ τοῦ Πατρὸς αὐτοῦ, καὶ τοῦ Πνεύματος, τῇ ἐπικλήσει τῆς Τριάδος τὰ προλεχθέντα βεβαιωσάμενος, καὶ τὸν χειροτονούμενον τε λειώσας. Διὸ καὶ τὴν τελευταίαν ποιεῖται σφραγίδα τούτου τῇ κεφαλῇ, εἰς δεῖγμα τῆς τελειώσεως. Καὶ οὕτω τὸ μὲν ἱερὸν Εὐαγγέλιον αίρων, τίθησι τῇ τραπέζῃ· ὅτι τὴν χάριν αὐτοῦ ὁ χειροτονηθείς λαβὼν ἔχει· καὶ ὅλος ἐστὶν Εὐαγγέλιον καὶ τοῦ Εὐαγγελίου Χριστοῦ ὄργανον θεῖον. Τι τὸ ὠμοφόριον δηλοῖ. guinis usque clusionem, sive in 'teutationibus, et persecutionibus, et contumeliis, sive in zelo,. aut misericordia, aut aliis divinis operibus, cum apostolis erit et ipso Christo, ut qui ipsius, et ipsorum gratiam retulerit, et cum iis glorifcabitur. Episcopus oratione completa exclainal, et glorificat imperium et misericordiam ipsius Filii qui pro nobis incarnatus est, et Patris ejus et Sprritus; invocatione Trinitatis confirmans prius dic:a, et ordinandum perficiens. Propter quod sigillom postremum ipsius capiti imprimit in perfectionis et consecrationis argumentum. Et sie saerum Evangekum attollens reponit in mensa; quia ordinatus gratiam ejus possidet, et totus est Evangelium, et Evangelii Christi divinum instrumentum. CAPUT CCVUI. Quid pet humerale denotatur. imDeinde eum pallio ornat, ut ovium Christi pastorem probatum atque ut ipsum) Christum per gra - tiam factum. Denolat autem pallium Salvator.s incarnationen. Illud enim benedicens archiepiscopus, osculante eum ordinate, ipsius collo in ponit, exclamans: ‹ Dignus,» Ter autem clare et magnifice interius et ab ipso archiepiscopo cautatur, omnibus cum superioribus ordiuibus gr. tiam probantibus et confirmantibus, et in ea a lu modum lætantibus. Pallium autem manifestu si- Εἶτα καὶ ὡς ποιμένα δειχθέντα τῶν τοῦ Χριστοῦ προβάτων καὶ κατὰ χάριν ὡς τὸν Χριστὸν γενόμε νον, τῷ ὠμοφορίῳ κοσμεῖ, ὁ τὴν τοῦ Σωτῆρος δηλοί ἐνανθρώπησιν. Καὶ γὰρ εὐλογῶν αὐτό, ἀσπαζομένου τοῦ χειροτονηθέντος, τῷ τραχήλῳ αὐτοῦ περιτίθησιν, ἐκφωνῶν τὸ, ο Άξιος.» Ο δὴ τρὶς ἐντός τε καὶ ἐκτὸς λαμπρος ᾄδεται, πιστουμένων πάντων τὴν χάριν, καὶ βεβαιούντων μετὰ τῶν ἄνω τάξεων, καὶ ἐπὶ ταύτῃ λίαν εὐφραινομένων. Τὸ δέ γε ωμοφόριον αὐτὴν δηλοί προφανώς, ὡς εἰρήκαμεν, τὴν τοῦ Θεοῦ Λόγου σάρκωσιν, ὅτι τὸ ἀπολωλὸς ἡμᾶς πρόβατον c guidcat, ut diximus, Verbi Dei lucarnationem ἐπὶ τῶν ὤμων και των εβάστασε, τὴν ἀνθρωπίνην εν quoniam nos ovem perditam inveniens super huδυσάμενο; 162 όλην φύσιν, καὶ ἐνώσας ἑαυτῷ καὶ meros purtat, naturamque humanam integram inθεώσας ταύτην, καὶ ἅμα προσάξας ὑπὲρ ἡμῶν αὐτὸ dutus, eamque sibi adunatus deificavit, atque τὸ πρόσλημμα τῷ Πατρὶ διὰ σταυροῦ καὶ θανάτου, idipsum quod assumpserat per crurem et mortem καὶ ἀναστήσας καὶ ἀνυψώσας ἡμᾶς, Διὸ καὶ τοὺς Patri pro nobis obtulit, et suscitatus nos exaltaσταυρούς περιφέρει, καὶ ἐξ ἐρίου ἐστὶ, καὶ τῷ τρα- vit. k¦eo pallium circumfert cruces, el e lana χήλη τοῦ ἀρχιερέως τοῖ; ώμοις τίθεται· μᾶλλον δὲ texitur, et collo humerisque episcopi imponitur, κατὰ καιρὸν καὶ κύκλῳ τῶν ὤμων καὶ ἔμπροσθέν τε maginie vero secundum tempus circa hun:eros anκαὶ ὄπισθεν. "Αρτι δὲ ὡς ἐν προχείρῳ καὶ ὡς ζυγὸν terius et posterius. Nunc autem illud sumit va θεῖον ἐν τῷ τραχήλῳ λαμβάνει, καὶ ὅτι μετ' ὀλίγον preseus et ad manum, atque ut divinum jug ἐξελεῖν αὐτὸ μέλλει τοῦ Εὐαγγελίου κηρυσσομένου. cervici impositumn, et brevi illud ablaturus, cum scilicet Evangelium prædicatur. CAPUT CCIX. ΚΕΦΑΛ. ΣΘ'. Ti ơypúira zò ¿xbdllzır kr zý Ebarrellip còr Quid significet quod cum Evangelium legitur et in ἀρχιερέα τὸ ἀμοφόριον, καὶ ἐν τῇ θεία λε ρουργία. Τοῦτο δὲ τὸ ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ ἐκβάλλειν τὴν δου λείαν τε καὶ ὑποταγὴν πρὸς τὸν Σωτῆρα σημαίνει, οὐ τολμῷ γὰρ ὁ ἀρχιερεὺς αὐτὸ περιτίθεσθαι, μαρο τυρούν αὐτὸν σαρκωθέντα τε καὶ παθόντα καὶ ζῶντα, ἀναγινωσκομένων τῶν ῥημάτων αὐτοῦ· ὅτι αὐτός ἐστιν ὁ λαλῶν. Καὶ δείκνυσι τὸ ὠμοφόριον ἐξελών, ὡς Υπηρέτης τούτου καὶ δοῦλος ἐγώ, καὶ αὐτοῦ τὴν χάριν περίκειμαι. Καὶ τὸ τῆς σαρκώσεως αὐτοῦ καὶ τοῦ πάθους καὶ τῆς ζωῆς σύμβολον τοῦτο. Διὸ καὶ οὐ τολμῶ ἐνδεδῦσθαι· ἀλλ' ὁρων ἔμπροσθεν βασταζόμενον, ώστε μεμνήσθαι τῶν αὐτοῦ, καὶ φρίττειν ἐπὶ τοῖς οὕτω θαυμαστοτάτοις έργοις. Τοῦ Εὐαγγελίου divine missa celebratione episcopus kamerale exuit. Ilia antem pall¡¡ cum Evangelium legitur ren otio, signifiċat servitutem et subjectionem Servator} devotam. Non audet enim episcopus illud sibi circuniponere, testificans Christum esse, incarnatum et passim, et viventem, leeisque ipsius verbis quod illemet est qui loquitur. Removens autem se pallium, indicat se velut servum illius esse: Sim utinam servus illius, et gratia tua circumdar | Illud præterea symbolum est, et incarnationis, el passionis, et vita. Ideo now audet illud induere, sed conspicis ante se gestatum ut recordetur corum quæ portendit, et contremiocat in cogita-

τελουμένης ἀπὸ τοῦ Εὐαγγελίου ἄχρι καὶ τοῦ μέλ λειν ὑψοῦν τὰ θεῖα μυστήρια, οὕτω δὴ ποιεῖ διὰ τὰ προειρημένα· ὅτι καὶ ἡ ἱερουργία ἔργον αὐτοῦ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν· καὶ αὐτὸς ὁ δι' ἡμῶν τῶν ἱερέ. ν αὐτοῦ καὶ δούλων ἱερουργῶν καὶ ἱερουργούμενο.. Ἐξ ἀρχῆς δὲ τῆς λειτουργίας, καὶ ἐν τῇ ὑψώσει τοῦ θείου ἄρτος, καὶ ταῖς χειροτονίαις, καὶ ταῖς ἄλλαις Ιεραῖς τελεταίς, πάντοτε ἀπὸ τῶν ὤμων κύκλῳ, ὡς εἴρηται, τοῦτο περιβάλλεται ὁ ἀρχιερεύς, tious operum tanta admiratione et stupore di- τοίνυν κηρυσσομένου, καὶ τῆς μυστικής ουσίας έχει guissimorum.. Evangelio igitur prædicat, et miystico sacrificio confecto ab Evangelio usque ad tempus quo sunt exaltanda mysteria divina, sic facit propter ea quæ dicta sunt, quoniam sacrorum operatio Salvatoris nostri opus est, et ipse est qui per nos sacerdotes et servos suos sacriff. cat et sacrificatur, & principio auteur missæ et in exaltatione divini panis, et in ordinationibus, et in áliis sacris mysteriis, episcopus semper, ut dictum est, pallio ab humeris in orbem cingitur. CAPUT CCX. Quid roz Dignus, quam super ordinando pronuntiunt; et quid osculum sacre mense, a quo primi episcopi dextran gena:nque, et cæterorum ora osculatur. Quod etiam tunc ordinatus a primo episcopo accipiens, clum induitur, et dignus renuntiatur, nipous a Deo dignus effectus, et talis ab angelis et hominibus cognitus, atque in posterum obligatus operi condigne et condecore vivere et conversari, et co dignam veluti precibus et volis acceptum sesc præbere. Postea eum osculatur pontifex, ut propter gratiæ magnitudinem sibi amabilem, et per ipsum quali honore fruentem, et in Christo sanctificatum et unitum. Ipse quoque sacram mensam osculatur, eam ut gratiæ officinam konorans, In qua et consecratus est, et ordinationem accepit. Osculatur etiam dexteram quæ ipsum ordinavit, quasi et ipsa sit sanctificata, et grația abundat, camque communicandi jus habeat, item que perficiendi et consecrandi per Spiritum sanetum, et benedictionem largiendi, divinaque doua distribuendi, per quam et ipso ordinatus est episcopus, et consummatus. Osculatur insuper poncifcis genam ut sermonis instrumentum, of precum ministram, atque etiam propter charitatem & unionem. Amat enim et ipse communicantis gratiam. Ut autem amatus et dilectus vere in Christo solo amabili amat et diligit. Mendas autem osculum, ut Judas, non figit, nec alapis genam cædit ut deicidæ; sed contra osculo testatur se eam honorare, sanctamque judicare, et dilectissimam, atque etiam se ejusdem ordinis cum episcopo consecrante, licet sub eo, esse factum. Hoc est enim eorum manum et genas osculari, non autem labia. Nam labiis osculatur sibi ordine quales, et qui ante ipsum ordinati sunt episcopi, et ab ipsis mufuis osculis honoratur, ut ipsis uuitus, ut charissimus, ut gratia divina dunatus, ut collega iisdem secundum omnia prærogativis dignatus, amans et amatus, pacificus, et cooperator, alque ut in divinis mysteriis eorum comminister. CAPUT CCXI. Quis sit ritus osculi in ordinatione patriarchæ. Unde in ordinationibus archiepiscoporum, patriarcharum scilicet, patriarcha ordmatus, nec ΚΕΦΑΛ. ΣΙ'. Τι τὸ ᾿Αξιος ἐπὶ τῷ χειροτονουμένη λεγόμενον, καὶ ὁ ἀσπασμὸς τῆς τε ἱερᾶς τραπέζης, καὶ τοῦ ἀρχιερέως τοῦ κράτου ἐν τῇ δεξιᾷ, καὶ τῇ παρειᾷ, καὶ τῶν λοιπῶν ἐν τῷ στόματι. Οπερ δὴ καὶ τότε χειροτονηθείς, ἐπενδύεται τῷ τραχήλῳ παρὰ τοῦ πρώτου Ιεράρχου λαβών, καὶ αναγορεύεται ἄξιος, ὡς παρὰ Θεοῦ γεγονώς άξιος, καὶ γνωστὸς ὢν τοῖς ἀγγέλοις καὶ τοῖς ἀνθρώποις, καὶ ἀξίως τοῦ ἔργου ὀφείλων πολιτεύεσθαι, καὶ ὡς εὐχὴν τοῦτο δεχόμενος άξιος εἶναι. Εἶτα ἀσπάζεται τοῦτον ὁ ἱεράρχης, ὡς ἐραστὸν αὐτῷ διὰ τὸ μέγα τῆς χάριτος καὶ ὡς ὁμοταγή δι' αὐτοῦ, καὶ ἡγιασμέν νον ἐν Χριστῷ καὶ ἡνωμένον· καὶ αὐτὸς δὲ, τὴν ἱερὰν τράπεζαν ασπασάμενος, τιμῶν αὐτὴν ὡς τῆς χάρι τις ἐργαστήριον, ἐν ᾗ καὶ τετέλεσται, καὶ τὴν χει ροτονίαν ἐδέξατο, καὶ την χειροτονήσασαν ἀσπάζεται δεξιάν, ὡς καὶ αὐτὴν ἡγιασμένην καὶ κεχαριτωμέν νην, καὶ τὸ μεταδοτικὸν τῆς χάριτος ἔχουσαν, καὶ τελεστικὴν ἐν ἁγίῳ Πνεύματι καὶ εὐλογίας χορηγόν, καὶ χαρισμάτων θείων παρεκτικὴν, δι' ἧς καὶ οὗτος ἀρχιερεὺς κεχειροτόνηται καὶ τετέλεσται. Έτι ἐλ καὶ τὴν τοῦ ἱεράρχου ἀσπάζεται παρειάν, ὡς ὄργα τον τοῦ λόγου, ὡς ὑπηρέτιν τῶν εὐχῶν, καὶ διὰ τὴν ἀγάπην τε καὶ ἔνωσιν. Ερᾷ γὰρ καὶ αὐτὸς τοῦ μετ ταδόντος τὴν χάριν, καὶ ἀγαπῶν ἐστι καὶ φιλών ἀληθῶς ἐν Χριστῷ τῷ ἐραστῷ μόνῳ, ὡς καὶ ἀγαπώ - μενος καὶ φιλούμενο;· καὶ ὅτι οὐ ψευδῶς ἀσπάζεται, ὡς ὁ Ἰούδας, οὐδὲ ῥαπίζει τὴν παρειάν, ὡς οἱ θει. - κτόνοι· ἀλλὰ μᾶλλον ταύτην τιμή, καὶ ἁγίαν ἡγεῖ ται καὶ φιλτάτην, καὶ ὅτι καὶ αὐτὸς τῆς αὐτῆς τῷ 1.- ράρχῃ γεγένηται τάξεως, εἰ καὶ ὑπ' αὐτόν ἐστι. Τοῦτο γὰρ τὸ τὴν χεῖρα καὶ παρειὰν ἀσπάζεσθαι, καὶ οὐ τὰ χείλη αὐτῶν. Ασπάζεται γὰρ τοῖς χείλεσι τοὺς καὶ κατὰ τὴν τάξιν ἴσους καὶ τὴν ἀρχὴν ἀρχιερεῖς, καὶ παρ' αὐτῶν ἀντασπάζεται 163 ώς ήνω μένος, ὡς φίλτατος, ὡς τὴν θείαν χάριν λαβών, ὡς ὁμοταγή;, τῶν ἴσων κατὰ πάντα ἠξιωμένος, καὶ φ:- λῶν, καὶ φιλούμενος, καὶ εἰρηνικὸς καὶ συνεργός, ὡς ἐν τοῖς θείοις συλλειτουργός. ΚΕΦΑΛ. ΣΙΔ'. Οπως ὁ ἀσπασμὸς ἐν τῇ χειροτονία τοῦ παι τριάρχου. "Οθεν καὶ ἐν ταῖς τῶν αρχιεπισκόπων χειροτο νίαις, τῶν πατριαρχών δηλαδή, οὐ τὸν ἀσπασμὸν ὁ

χειροτονηθείς πατριάρχης ποιεῖται εἰς τὴν χεῖρα τοῦ manum ordinantis nec genas Osculatur, sed priχειροτονήσαντος καὶ τὴν παρειάν· ἀλλ᾽ ἀσπασάμε νας πρῶτον τὴν θείαν τράπεζαν, ἀνέρχεται εἰς τὴν κρηπίδα· καὶ τὸν ἀσπασμὸν ποιεῖται κατὰ τὸ ἔθος, τοῦ μὲν χειροτονήσαντος αὐτὸν τὴν ἱερὰν τράπεζαν ἀσπαζομένου πρότερον, ὡς τῶν ἱερῶν ἔργων πηγήν, εἶτα τὴν χεῖρα τοῦ χειροτονηθέντος πατριάρχου, ὡς πρώτου καταστάντος τῷ θείῳ Πνεύματι καὶ πατριάρ χον αὐτῶν, καὶ διὰ τὴν ἕνωσιν εἰς τὸ στόμα, ἢ τὴν παρειὰν διὰ τὴν ὑποταγήν· ὁμοίως δὲ καὶ οἱ λοιποὶ ἀρχιερεῖς οἱ σὺν αὐτῷ τοῦτον χειροτονήσαντες. ΚΕΦΑΛ. ΣΙΒ. Περὶ τάξεως πατριαρχῶν, ἀρχιεπισκόπων καὶ ἐπισκόπων. Εἰ γὰρ καὶ μία ἡ τῆς ἐπισκοπῆς χάρις καὶ δύνα μίς τε καὶ τάξις ἐκ τοῦ Θεοῦ, τοῦ πρώτου και μόνου Πατρὸς καὶ ἐπισκόπου, ἀλλὰ καὶ πατριὰς ἔχει υἱό τητάς τε καὶ χάριτας διαφόρους, ὡς καὶ ἑκάστη τά ξις, ἐπεὶ Πατὴρ καὶ Υἱὸς καὶ ἅγιον Πνεῦμα ἡ Θεό. της. Καὶ μία μὲν τῇ Τριάδι ἡ φύσις· ἐν δὲ τὸ αἴτιον ὁ Πατήρ, μπερ ὁ Υἱὸς καὶ τὸ Πνεῦμα κατὰ πάντα ὑπείκει· καὶ ἐν θέλημα τούτων, καὶ μία κίνησίς τε καὶ δύναμις. Ἐκ τῆς Τριάδος δὲ καὶ πᾶσα αὐταξία ἄνω τε καὶ κάτω ἐστί. Διὸ καὶ πρώτην μέσην καὶ τελευταίαν τάξιν ἑκάστη τῶν ἄνω τάξεων ἐν ἑαυτῇ κέκτηται· καὶ διδασκάλων εἰσὶ καὶ ἐν ἐκείνοις διδάσκαλοι καὶ Πατέρων Πατέρες. ΚΕΦΑΛ. ΣΙΓ. Κατὰ Λατίνων, ὅτι ἐν μόνον τὸ αἰτίον ἐν τῇ Τριάδι ὁ Πατήρ, ἵνα μὴ διάφοροι ὦσιν ἀρχαί. Ἐπεὶ καὶ ἐν τῇ ἀσυγχύτῳ καὶ προανάρχῳ καὶ συμφυεῖ καὶ ὁμοδόξῳ Τριάδι τάξις ἐστὶν, ὥσπερ ἔφημεν· καὶ ὁ μὲν Πατὴρ καὶ ἀναίτιος, τὰ δὲ ἐξ αὐτ τοῦ καὶ αἰτιατά· καὶ τούτων τὸ μὲν γεννητὸν καὶ Χιλς, τὸ δὲ ἐκπορευτὸν καὶ ἅγιον Πνεῦμα· καὶ ὅμως ἀδιαίρετος ἡ Τριάς, καὶ μία ταύτης ὡς καὶ ἡ οὐσία ἐστὶ καὶ ἡ δύναμις· ἐξ αὐτῆς οὖν καὶ πᾶσα πατριά, Παῦλός φησι· καὶ τάξις ἐν οὐρανῷ τε καὶ ἐπὶ γῆς. Ἐπεὶ δὲ ἥκομεν ὧδε σὺν Θεῷ, μικρὸν θεωρήσωμεν, ὅπως καὶ ἡ τοῦ πατριάρχου χειροτονία τελεῖται ο καὶ εἰ ἐπίσκοπός ἐστιν, ὅπως καθίσταται πατριάρ χης, καὶ εἰ μὴ ἔστιν ἐπίσκοπος, ἄξια γὰρ καὶ ταῦτα θεωρίας. Πλὴν τὰ τοῦ ἐπισκόπου ἐν ὀλίγοις τελέσω μεν. Μετὰ τὸν ἀσπασμὸν οὗτος τὸν ἱερὸν, τοῦ ἱεράρ χου ἀσπασαμένου αὖθις τὴν ἱερὰν τράπεζαν, καὶ εἰς τὸ σύνθρονον ἀνελθόντος ὥσπερ εἰς τὸν οὐρανὸν ὁ Χριστὸς, καὶ ὁ χειροτονηθεὶς αὐτὴν ἀσπασάμενος, ἀνέρχεται· καὶ ἐκ δεξιῶν ἴσταται του πρώτου άρχιερέως, ὡς τὴν πρώτην τάξιν ἔχων παρὰ τοὺς ἄλ τους τότε ἐπισκόπους, ήδη τῇ χάριτι χειροτονηθείς, καὶ τῆς φήμης τῶν βασιλέων καὶ τοῦ πρώτου ἀρχιερίως γινομένης, ἵσταται μετὰ τῶν λοιπῶν ἐπισκόπων ὑπὸ χεῖρά ὢν καὶ αὐτός. p mum diviuam mensain osculatus ascendit ad altaris crepidinem, et more consueto tradit osculum. Postquam ipsius ordinator sacram mensam primum osculatus fuerit, ut sacrarum operationum fontem, osculatur ordinati patriarch: mnum, ut divino Spiritu secundum omnia primi, et ipsorum patriarchæ, os quoque ipsius osculatur propter unionem, vel genam propter subjectionem; similiter faciunt cæteri episcopi, qui cum ipso hunc ordinaverunt. CAPUT CCXII. De ordine patriarcharum, archiepiscoporum, episcoporum. Etsi enim una est episcopatus gratia, et virtus, et ordo ex Deo, primo et solo Patre et episcopo emanans, patrias tamen habet, filiationes et gratias differentes, ut unusquisque ordo postulat, cum Pater, et Filius et Spiritus sanctus una sint in Trinitate divinitas, et natura. Uņum autem est principium Pater, quemadmodum Filius et Spiritus, secundum omnia consentiens; una eorum voluntas, et una motio et virtus. Ex Trinitate autem omne decus et bonus ordo tam rerum superiorum quam inferiorum procedit. Ideo unusquisque superiorum ordinum in se possidet primum, medium et postremum ordinem, atque e doctoribus est, et iu iis sunt doctores, et Patrum Patres. CAPUT CCXIII. Contra Latinos, unam tantum causam in SS. Trinitate esse Patren, ne plura principia inducantur. Quandoquidem, ut diximus, ordo est in Trinitate inconfusa, consubstantiali, per omnia sibi costsentiente, quæ sine principio est et omne prinel - pium antecedens, later quidem sine principio est; quæ vero ex ipso, principiata dicuntur, et horum unum est genitam, nempe Filius, alterum procedit, nempe Spiritus sanctus. Est tamen indivisibilis Trinitas, unaque est illius u substantia, ita et virtus. Ex ipsa igitur est, ut ait Paulus, omnis pa ternitas et ordo in cœlo et in terra. Cùm igitur, Deo favente, buc devenerimus, paucis edisseremus qua ratione patriarchæ ordinatio perficitur; et si episcopus est, qua ratione constituitur patriarch»; et qua ratione, si non' est episcopus. Sunt enim hæc contemplatione et consideratione digna: verum quæ sunt episcopi paucis perficiemus. Post sacṛam istain salutationem archiepiscopus, ośculatus iterum sacram mensani, in throñum communem asceudit, ut Christus in cœlos; ordinatus quoque eamdem osculatus ascendit, et a dextris primi episcopi adsual, atque ut mox consecralus primum inter episcopos locum tunc obtinet. Deinde facia imperatorum et primi archiepiscopi fausta acclamatione, stat et ipse sub manu cum cateris episcopis. PATROL. GR. CLV.

CAPUT CCXIV. Quomodo pacem precetur plebi ante apostoucam lectionem, et quare pacem precaturus, benedictionem prius ab archiepiscopo accipit. Cum autem sederunt omnes episcopi et presbyteri, et Apostoli verba legenda sunt, adit archiepiscopum, ut benedictionem accipíat ab eo, camque det lectori. Hæc autem pacis danda ratio mysterium est, quo significatur a Deo donari. Non licet antem el hec agere sine sententia gerinani ét dioecesani pontificis,præsertim in ipsius ecclesia, et ipso præsente, qui pastoruin primus est et princeps. Ideo per benedictionem permissionem accipit. Lecto Apostolo pacem precatur lectori, serundas post archiepiscopum ferens. Ipse quiin archiepiscopus pacem precatur ei qui Evangelium legit. Sic perficitur divina Missa, stante ordinato ante omnes episcopos missam simul facientes. Pronuutiat etiam primam exclamationem precis calechumenorum, et consequenter reliquas preces. CAPUT CCXV. Quod in communione sacra primus accipit nuper ordinatus episcopus, et quomodo illa celebretur. In divina vero communione primus divinum panein manibus ab archiepiscopo accipit, et cum eo communicat; postea tradit archiepiscopo divinum sanguinem `per sacrum calicem, et illi iteruın archiepiscopus, quandoquidem, licet misericoralia. et bumanitate Dei divina sibi mutuo tradant homines, atlamen unus est per omnes operans et datus. Deinde quoniam bono primum participant primi, et qui ad eos dignitate sua propius accedunt (ordo euim continet omnia, et nihil est bono ordine penitus privatum), post divinam communionem archiepiscopos ad iustar Salvatoris divinum panem disidens omnibus distribuit. Ordinatus autem episcofus accipiens primrum divinum calicem cuin accedentibus episcopis et reliquis eum communicat. Deinde lavatis mauibus sacrum autidorum jussu archiepiscopi populo præbet; quo jam ordinatus demonstral, et lestatur populo se per antidorum sanctificationem omnibus comniunicare. CAPUT CCXVI. Quod ritus episcopum post ordinationem in cathe. dra velut throno suo inaugurandi, enthronismum Ecclesiæ ejus indicet, qui nune propter gentium injurias cessavil. Postea in una tenipli parte versus prothesin in cathedrá episcopali inthronizatur, præparato ibi throno in figuram et argumentum enthronismi in Ecclesiam suam. Enthronismus. ille magnifico cum apparatu, ut nunc patriarchs, prius feri solebat, circa Ecclesiam iuthronizaudi. episcopi, convocatis per litteras archiepiscopis ad hunc enthronismum celebrandum provinciæ episcopi. Nunc vero barbarorum incursionibus, et ingruentibus in Ecclesias tentationibus et perturbationibus, celebritas ΚΕΦΑΛ. ΣΙΔ'. Τι τὸ εἰρηνοῦσαι ἐν τῷ Ἀποστόλω· καὶ διατί εξα λογίαν λαμβάνει παρὰ τοῦ πρώτου ὁ εἰρη νεύων. ' Πάντων δὲ τῶν ἀρχιερέων καὶ ἱερέων καθεσθέντων ἐν τῷ μέλλειν ἀναγινώσκεσθαι. τὰ ἀποστολικά 185 βήματα, ἀπελθὼν λαμβάνει εὐλογίαν ἀπὸ τοῦ ἀρχιε πισκόπου, ὡς ἂν εἰρήνην δῷ τῷ ἀναγινώσκοντι. Τοῦτο δὲ τελετή ἐστι τὸ εἰρηνεῦσαι, καὶ ὡς ἀπὸ τοῦ Θεοῦ διδόμενον. Καὶ οὐκ ἔξεστι αὐτῷ τοῦτο πράττειν ἄνευ γνώμης τοῦ γνησίου ἀρχιερέως, καὶ ἐν τῇ αὐο τοῦ ἐκκλησίᾳ, καὶ ταῦτα αὐτοῦ παρόντος, καὶ πρώτ του ὄντος καὶ ἀρχιποίμενος. Λαμβάνει τοίνυν ειν' εὐλογίας τὴν Ενδοσιν· καὶ ἀναγνωσθέντος τοῦ Απ στόλου, εἰρηνεύει τὸν ἀναγνόντα, τὰ δευτερεία μέσ ρων τοῦ ἀρχιεπισκόπου. Αὐτὸς γὰρ ὁ ἀρχιεπίσκοπος τὸ Εὐαγγέλιον εἰρηνεύει. Καὶ οὕτω μὲν ἡ θεία λει τουργία τελείται, ισταμένου πρὸ πάντων συλλειτουρ γούντων ἐπισκόπων τοῦ χειροτονηθέντος, καὶ τὴν πρώτην εκφώνησιν τῆς εὐχῆς τῶν κατηχουμένων λέ γοντος, καὶ τὰς λοιπὰς εὐχὰς ἀκολούθως: ΚΕΦΑΛ. ΣΙΕ. Οπως καὶ ἐν τῇ κοινωνίᾳ τὰ πρωτεῖα ὁ χειρο τονηθεὶς ἔχει· καὶ ὅπως ἡ κοινωνία γίνεται. Ἐν δὲ τῇ θείᾳ μεταλήψει πρώτου τὸν θεῖον ἄρτον ταῖς χερσὶ παρὰ τοῦ ἀρχιεπισκόπου λαμβάνοντος καὶ σὺν αὐτῷ κοινωνοῦντος, εἶτα μεταδιδόντος τῷ ἀρχιεπισκόπῳ τοῦ θείου αἵματος διὰ τοῦ ἱεροῦ του, τηρίου, κακείνου πάλιν αὐτῷ, ἐπεὶ εἰ καὶ τὰ θεῖα παρ' ἀλλήλων ἀλλήλοις ἡμῖν δίδοται φιλανθρωπία. Θεοῦ, ἀλλ' εἷς ἐστιν ὁ διὰ πάντων ἐνεργῶν καὶ δια δόμενος· καὶ ὅτι τῆς μετοχῆς τοῦ ἀγαθοῦ πρῶτον οἱ πρῶτοι μετέχουσι καὶ ἐγγίζοντες τῇ ἀξίᾳ· ἐπεὶ καὶ τάξις συνέχει πάντα, καὶ οὐδὲν χωρίς ἐστιν εὐταξίας. Μετὰ δὲ τὴν θείαν μετάληψιν ὁ μὲν ἀρο χιεπίσκοπος πᾶσι τὸν θεῖον δίδωσι, μελίσας ἄρτον, κατά μίμησιν τοῦ Σωτῆρος· ὁ χειροτονηθεὶς δὲ ἀρχιερεὺς, λαβὼν τὸ πρῶτον θεῖον ποτήριον, μετα δίδωσι τοῖς προσερχομένοις αρχιερεῦσί τε καὶ λοιποῖς· εἶτα ἀπονιψάμενος, καὶ τὸ ἱερὸν τῷ λαῷ παρέχει αντίδωρον, προσταγῇ τοῦ ἀρχιεπισκόπου, δεικνύμενος ήδη χειροτονηθεὶς καὶ μαρτυρούμενος τῷ λαῷ, καὶ μεταδιδοὺς ἁγιασμοῦ πᾶσι τῷ ἀντιδώρο ΚΕΦΑΛ. ΣΙΤ Οτι τὸ ἐνθρονίζεσθαι μετὰ τὴν χειροτονίαν τον ἐνθρονισμὸν τυποὶ τῆς Ἐκκλησίας αὐτοῦ, πεπαυμένων ἄρτι διὰ τὰς ἀπὸ τῶν ἐθνῶν ἐπηρείας. Εἶτα καὶ ἐν ἑνὶ μέρει τοῦ ναοῦ περὶ τὴν πρόθεσιν γινόμενος, ἐνθρονίζεται ἀρχιερατικῷ εὐτρεπισθέντε ἐκεῖσε θρόνῳ, εἰς τύπον τοῦ ἐνθρονισμοῦ τῆς Ἐκ κλησίας αὐτοῦ· δς δὴ ἐνθρονισμός πρότερον μὲν ἐγίνετο μεγαλοπρεπῶς, ὡς νῦν ὁ τοῦ πατριάρχου περὶ τὴν ἐκκλησίαν τοῦ ἀνθρονιζομένου ἀρχιερέως, ἐπισκόπων συναγομένων τῆς ἐπαρχίας, καὶ τὸν ἐνθρονισμὸν ἐπιτελούντων γράμμασι τοῦ ἀρχιε πισκόπου· νῦν δὲ τοῦτο πέπαυται ταῖς βαρβαρικαίς ἐφίους, καὶ τοῖς ἐπελθοῦσι ταῖς ἐκκλησίαι; πει-

ρασμοῖς, καὶ ταῖς ταραχαῖς. Ἐν τῇ Μεγάλη δὲ illa cessavit, et in sola Magna ecclesia peragitur μόνον γίνεται ἐκκλησίᾳ. Καὶ προτεθέντος θρόνου in hunc modum: Præparato et proposito throno in ἐν ᾧ κάθηται ὁ ἀρχιεπίσκοπος, καὶ πέπλου συνήθους, ὑπὸ ἱερέως εὐχῆς γινομένης καὶ Τρισαγίου, τῶν ἐπισκοπειανῶν παρόντων, καὶ λαμπαδηφορούν των ἁπάντων, κυκλοῦντος καὶ τοῦ λαοῦ, ἐνθρον ζεται παρά τι τοῦ πρώτου τῶν ἱερέων καὶ δευτε ρεύοντος ὁ χειροτονηθεὶς ἀρχιερεὺς, τρὶς ἐν τῷ θρόνῳ ὡς καὶ τὸν πατριάρχην ἐν τῷ συνθρόνῳ ἐγκαθιζόντων αὐτὸν τῶν ἱερέων, καὶ ἐκφωνούντων τὸ «Αξιος· ο εἶτα καθημένου αὐτοῦ, εὐφημοῦσι τοὺς εὐσεβεῖς βασιλεῖς, τὸν ἀρχιεπίσκοπον, καὶ αὐτ τὸν τὸν χειροτονηθέντα· καὶ οὕτως ἀπολύουσιν. Ο δέ γε λαός προσερχόμενος, ἀλλὰ δὴ καὶ ἱερω μένοι, ἀσπάζονται τὴν τοῦ χειροτονηθέντος χεῖρα, καὶ εὐλογοῦνται, μετὰ πίστεως τρέχοντες· έπειδήπερ νεωστὶ χειροτονηθεὶς ὅλος ἐστὶ κεκαθαρμένος τε καὶ πεφωτισμένος, καὶ τῷ ἐγκαινισμῷ ἡ χάρις 165 δαψιλέστερον χορηγείται παρὰ τῶν λαβόντων αὐτὴν ἄνωθεν. Τότε δὲ οὐδὲ κωλύεται εὐλογεῖν ἄλλης ὢν ἐπίσκοπος πόλεως, ἐπεὶ τὸ ἐνδόσιμον ἔχει, ὡς ἄρτι χειροτονηθείς. Λαμβάνει δὲ καὶ τὸν μανδύαν μετὰ τῶν ποταμῶν ὡς διδάσκαλος, τοῦ, «Ἐκ τῶν οὐρανῶν ἐδέξω τὴν θείαν χάριν, ο λεγομένου· ὅτι καὶ ἀπὸ τῶν οὐρανῶν ἡ χάρις ἡμῖν ἐκκέχυται· καὶ τὸ ἐγκόλπιον ὡς ἔνθεον ἀῤῥαβῶνα· ὅτι καὶ τὸ πρόσωπον φέρει Χριστοῦ, καὶ ἐν Χριστῷ τοῦ πρώτ του ἀρχιερέως· καὶ ὅτι νυμφίος γέγονε τῆς Ἐκκλησίας Χριστοῦ, καὶ ἐν τῷ καιρῷ τῆς νυμφεύσεως πᾶσαν κέκτηται τὴν ἄδειαν εὐλογεῖν τε καὶ εὔ χεσθαι, ἦν καὶ ὁ γνήσιος αὐτὸς ἀρχιερεύς· οὐ μὴν δὲ χειροτονεῖν. Καὶ εὐλογεῖ δὲ παρρησίᾳ κατ' αὐτὴν μόνην τὴν ἡμέραν. ΚΕΦΑΛ. ΣΙΖ'. Διατί προπέμπεται ἐν τῇ πόλει, καὶ εὐλογεῖ ὁ χειροτονηθείς. Διὸ καὶ μετὰ τὴν τράπεζαν ἐπικαθεζόμενος ἵππῳ, κυκλοῖ τὴν πόλιν δορυφορούμενος· καὶ σφραγίζει πάντας καὶ εὐλογεῖ, ἁγιάζων τῇ σφραγίδι τὴν πόλιν, καὶ ἐπευχόμενος ὡς καινός γεγονὼς ἀρχιερεὺς, τῆς εγκαινισθείσης αὐτῷ μεταδιδοὺς θείας χάριτος, καὶ ἁγιασμὸν τῇ εὐλογία χορηγῶν, ΚΕΦΑΛ. ΣΙΗ. Τι τὸ ἀπελθεῖν εἰς τὸν βασιλέα καὶ εὔξασθαι τὸν νεωστί χειροτονηθέντα ἀρχιερέα, καὶ ὅπως τοῦτο πρῶτον ἐγίνετο. Διὸ δὴ καὶ ὡς πρὸς Θεὸν παρρησίαν ἔχων καὶ τῇ χειροτονία δυνάμενος, καὶ τῷ βασιλεῖ πέμπεται εύ ξόμενος ὑπὲρ αὐτοῦ, καὶ ἅμα ὡς χριστός Κυρίου τῷ Πνεύματι, τὸν Χριστὸν Κυρίου τῷ μύρῳ εὐλογῶν καὶ ἐνισχύων ταῖς εὐχαῖς. Οθεν καὶ ἀπελθὼν εὔχε ται τὰ πρὸς σωτηρίαν αὐτῷ· ὅτε καὶ πρότερον μὲν ἐγίνετο θεοφιλῶς τε καὶ δεόντως ή τάξι;, διὸ καὶ ἀνύσιμος ἦν ἡ τοῦ ἀρχιερέως εὐχή· νῦν δὲ τούναντίον γινόμενον, ἄπρακτον τὴν εὐχὴν ἀποφαίνει. Τὸ ἀρχαῖον γὰρ ἔθος ἦν, ὅτι ἀποστελλομένου τοῦ ῥαι φερενδαρίου μετὰ τοῦ ἀρχιερέως εἰς τὰ βασίλεια, " qua sedet archiepiscopus, et peplo solito ipsi allaplato, factaque prece a presbytero, et praesen tibus episcopianis omnibus trisagion cantantibus et cereos deferentibus, et circumdante plebe inthronizatur ordinatus episcopus a sacerdotam primo, et eo qui post ipsum secundus agit, ter.jue a presbyteris in throno collocatur, exclamantibus, • Dignus. • Deinde eo sedente faustis acclamationibus, imperatores prosequuntur archiepiscopum et ipsum ordinatum, et sic celebratum dimittunt. Populus autem accedens, atque etiam clerici sacrati osculantur ordinati manum, et benedicuntur qui cum fide concurrunt. Cum enim sit recens ordinatus, totus est purgatus et illuminatus, gratiaque in hac nova consecratione abundantius ab iis suppeditatur qui eam superne acceperunt. Neque etiam tunc benedicere prohibetur, licet alterius sit urbis episcopus, cum hujus rei, µt recens ordinatus, potestatem habeat. Accipit quoque mandyam sive pallium undulatum velut doctor, dum dicitur: ‹ De cœlis accepisti divinam gratiam; › quia gratia e cœlis in nos effusa est, et per encolpium, sive per crucis reliquiis gravidæ quæ collo appenditur traditionem, ut per divinum arrhabonem confirmatur: quoniam etiam personam Christi sustinet, et in Christo primi episcopi. Quia denique sponsus Ecclesiæ Christi factus est, et hac ratione omnem habet potestatem benedicendi, et precandi quam germanus illius urbis episcopus, non tamen ordi nandi. Benedicit autem publice a confidenter per hunc solum diem. CAPUT CCXVI. Quare civitatem perequitat recens ordinatus et benedictionem impertit omnibus. Ideo postquam ab altari recessit, equo insidens gyrat urbem, satellitum armatorum corona cinctus, crucisque signo signat omnes, et benedicit: orbem quoque signo crucis sanctificat; et preces faciens ut novus factus episcopus divinam insuper gratiam qua per novam consecrationem donatus est, communicat, et sanctificationem benedictione largitur. CAPUT CCX VIII. Quare recens ordinatus episcopus abit ad imperatorem el pro eo precatur, et quomodo hoc pridem factum fuerit. ' Quapropter, ut apud Deum confidentiam consecntus, et ordinatione sua potens, ad imperatorem mittitur ipse bene precaturus, et simul ut chri stus Domini per Spiritum, christum Domini chrismate factum benedicit, et precibus corroborat. Unde ad eum accedit, et quæ salutaria sunt, ci precatur. Hic ordo prius decenter et secundum Deum amanter observabatur; ideo episcopi oratio plurimum erat u:ilis et efficax. Nunc vero contrarium observatum orationem reddit inutilem. Antiquitus mos erat ut mitteretur referendarius cum

episcopo in Casaris palatium, piusque imperator & εποίει παράστασιν ὁ εὐσεβὴς βασιλεὺς, καὶ ἐρχό stationem faceret doncc veniret episcopus. Eo igitur accedente dicebat diaconus: «Dominum deprecemur,› et episcopus oratioņem legebat, præstoque erat Churibulum, ut scribitur in Vita sancti AmphiJochii. Hoc nunc facit patriarcha quinta die nova: episcopus accepto theribalo, thure incenso inperatorem perfundit, et cam ipso communicat divinam gratiam et sanct fcationem. Inclinante caput imperatore, ut significatur in Vita sancti Ambrosii, impertiebat illi benedictionem episcopus, ut recens ordinatus, et jam Spiritu innovatus, et valens in Christo benedicere et sanctificare. Postea imperatorem in ore osculabatur propter eam quæ in Christo est pacem, charitatem et sanctificationem. Sanctus enim est episcopus non modo mysteriorum communione et ordinatione, verum etiam hoc facit ut habens ordinatione sua cum imperatore communionem. Nam religiosus imperator chrismate quidem sanctus est, episcopus vero ordinatione. Post osculum honorahat episcopus inclivatione capitis imperatorem propter mundanam potestatem, et discedebat. Multi religiosorum imperatorum eum muneribus donabant, ut pro ipsis precatum, et honorifice dimittebant, ut sanctifica tum. Sic magnus Constantinus non modo divinum Sylvestrum, sed etiam episcopos prope omnes qui erant in synodo honorifice comitabatur et deduce bat, et conspiciebatur largitionibus eos prosequens, el membra eorum qui propter Christam passi fucraut, ut cæteris magis pretiosa, honorans. μενος ὁ ἀρχιερεὺς, τοῦ διακόνου λέγοντος, «Τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν, ο ἀνεγίνωσκε τὴν εὐχὴν, καὶ δντος θυμιατοῦ, ὡς καὶ ἐν τῷ βίῳ τοῦ θείου Αμφιλο χίου γέγραπται, τοῦτο δὲ νῦν ὁ πατριάρχης τῇ νέα Πέμπτῃ ποιεί, λαμβάνων ὁ ἀρχιερεὺς τὸ θυμιατόν, ἐθυμία τὸν βασιλέα, μεταδιδοὺς αὐτῷ θείας χάριτος καὶ ἁγιασμοῦ, καὶ ὑποκλίνοντος τοῦ βασιλέως τὴν κεφαλήν, ὡς καὶ ἐν τῷ βίῳ τοῦ ἁγίου δηλοῦται Αμβροσίου, ἐδίδου εὐλογίαν αὐτῷ ὁ ἀρχιερεὺς, ὡς νεωστὶ χειροτονηθεὶς καὶ ἐγκαινισθεὶς ἤδη τῷ Πνεύ ματι, καὶ ἰσχύων ἐν Χριστῷ εἰρήνην τε καὶ ἀγάπην καὶ τὸν ἁγιασμόν· ἅγιος γὰρ τῇ κοινωνία τῶν μυστηρίων καὶ τῇ χειροτονίᾳ ὁ ἀρχιερεύς. ᾿Αλλὰ καὶ ὡς κοινωνίαν μετὰ τοῦ βασιλέως ἔχων τῇ χειροτονίᾳ ὁ ἀρχιερεὺς τοῦτο ἐποίει· ὅτι ὁ μὲν τῷ χρίσματι ἅγιος, ἦταν ὁ εὐσε ὴς βασιλεὺς, ὁ δέ γε ἀρχιερεὺς ἄγιος τῇ χειροτονίᾳ. Μετὰ δὲ τὸν ἀσπασμὸν προσκυνῶν τῇ κεφαλῇ τὸν βασιλέα διὰ τὴν κοσμικὴν ἐξουσίαν, ἀπήρχετο ὁ ἀρχιερεύς. Πολλοὶ δὲ τῶν εὐσεβῶν βαπο λέων καὶ ἐδωροῦντο τούτῳ ὡς εὐξαμέν, ὑπὲρ αὐτῶν, καὶ προέπεμπον ὡς ἡγιασμένον, ὡς καὶ Κωνσταν τῖνος ὁ Μέγας, οὐ τὸν θεῖον Σίλβεστρον μόνον, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐν τῇ συνόδῳ πάντας σχεδόν προπέμπων αὐτοὺς καὶ τιμῶν καὶ δωρούμενος καθεωράτο, καὶ τὰ διὰ Χριστὸν παθόντα τίμια τούτων μέλη τιμών. CAPUT CCXIX. Quod episcopalis dignitas non ita ut prius honoratur a regibus, unde ira Dei provocatur. Nunc autem fit omnino contrarium. Exspectatur. quidem episcopus, venit, precatur; nullius tamen honoris propter Christum dignus judicatur, sed potius dedecoratur, et eo qui benedicitur multo minor habetur, et illius secundum servitutem minister lectoribus vilior, qui die quinto novo patriarcha et cæteris clericis imperatoris manum genasque osculantur. Accedens enim coram imperalpre sese prosternit, et precatus illius dexteram ceculatur. CAPUT CCXX. Quod canonicis constitutionibus adversum est, episcopos dextra'n regis osculari, et episcopos ac præpositos a rege transponi in alia loca. Quomodo qui precatus est hoc facit? Quamobrem imperator sacerdotis manum osculatur, ordinatus vero episcopes post orationem habitam imperatoris manum? lloc Ht plane præter rationem et inconsequenter. Vide vero quantum et quale sit id quod fit. Sanctificatus Spiritu, consecratus episcopus, qui manum habet sanctificntain, ita ut possit et ordinare, et benedicere, et cruce signare viros pios, ip‹e manibus ligatur. Manus vero ad benedicendum non consecratas, sed mundanas et bellicosas, labiis 166 ΚΕΦΑΛ. ΣΙΘ. Οτι οὐ τιμᾶται νῦν ἡ ἀρχιερωσύνη παρὰ τῶν βασιλέων ὡς πρότερον· διὰ τοῦτο ὀργίζεται Θεός. Νῦν δὲ τοὐναντίον γίνεται ἅπαν· καὶ ἡ παράστα σις μὲν τελεῖται, καὶ ὁ ἀρχιερεὺς ἐρχόμενος εύχεται· οὐ τιμῆς δέ τινος διὰ Χριστὸν ἀξιοῦται, ἀλλ' ἀτιμά ζεται μάλλον, καὶ ὡς ἐλάττων κατὰ πολὺ δείχνυται τοῦ εὐλογηθέντος, καὶ κατὰ δουλείαν ὑπηρέτης, καὶ τῶν ἀναγνωστῶν εὐτελέστερος, τῶν κατὰ τὴν νέαν Πέμπτην ἀσπαζομένων τὸν βασιλέα εἰς τε τὴν χεῖρα καὶ τὴν παρειὰν μετὰ τῶν κληρικῶν καὶ τοῦ τριάρχου. Προσελθών γὰρ τῷ βασιλεῖ προσκυνεῖ, καὶ τὴν αὐτοῦ τοῦ βασιλέως ἀσπάζεται χεῖρα μετά τὸ εὔξασθαι. ΚΕΦΑΛ. ΣΚ. Οτι τὸ ἀσπάζεσθαι ἀρχιερεῖς τὴν τοῦ βασιλέως χεῖρα παρὰ τὴν κανονικὴν τάξιν καὶ τὸ μετα θέσεις επισκόπων καὶ ἡγουμένων ποιεῖν τὸν βασιλέα. Καὶ πῶς ὁ εὐχόμενος τοῦτο ποιεί; Καὶ διατί πρεσβυτέρου μὲν τὰς χεῖρας ἀσπάζεται βασιλεύς, ἀρχιερεὺς δὲ χειροτονηθεὶς καὶ εὐχόμενος, τὴν χεῖρα τοῦ βασιλέως; Τοῦτο παρὰ πᾶσαν ἀκολουθίαν ἐστί. Καὶ ἄρα τὸ γινόμενον όσον. Ο ἡγιασμένος τῷ Πνεύματι, ὁ καθιερωθεὶς ἀρχιερεὺς, ὁ τὴν χεῖρα ἀγιασθείς, ώστε χειροτονεί, δύνασθαι καὶ εὐλογεῖν καὶ σφραγίζειν τοὺς εὐσεβεῖς, αὐτὸς δεσμεῖ τὰς χεῖρας, καὶ τὰς μὴ καθιερωμένος εἰς τὸ εὐλογεῖν, ἀλλὰ π03μικά; καὶ στρατηγικὰς χεῖρας, ἀσπάζεται δουλικώ

die tremendam communionem attingunt, non tantum serviliter osculatur, sed etiam sedenti imperatori adstat. Si privata persona esset, hac quidem sic fieri oporteret, cum dixerit Apostolus: e Regem honorate. › Si vero Christi ext episcopus, et Christi locum tenens, sic fieri non oportet; in Christum enim recurrit dedecus, quoniam non e vulgo ille est, sed e personis consecratis, et virtutem apostolicam copiose possidentibuş Verum ista non tam ab imperatoribus quam ab adulatoribus funt, qui eos humanis verbis falsa persuasione commovent ad majora perpetrandum, ita ut audeant et promovere episcopos, et translatioues facere. Papre! ordinatum per Spiritum sanctum hujus Ecχείλεσιν ἱεροῖς καὶ ἡγιασμένοις, χθὲς ἤδη και καθ' ή- sacris et sanctifcatis, quæ jam heri et unoquoque μέραν τῇ φρικτῇ προσψαύουσι κοινωνία. ᾿Αλλὰ καὶ καθημένου τοῦ βασιλέως παρίσταται. Ταῦτα εἰ μὲν Ιδιώτης ἦν ἔδει· ἐπεὶ καὶ, «Τὸν βασιλέα τιμάτε, ο φησὶν 3 Απόστολος· εἰ δὲ Χριστοῦ ἀρχιερεὺς καὶ τὸν τόπον τοῦ Χριστοῦ κεκτημένος, οὐ δεῖ οὕτω για νεσθαι· εἰς Χριστὸν γὰρ ἀνατρέχει ἡ ἀτιμία· ὅτι οὐ τῶν πολλῶν εἷς ἐστιν, ἀλλὰ τῶν ἀφιερωμένων, καὶ τῶν τὴν ἀποστολικὴν πλουτησάντων δύναμιν. ᾿Αλλὰ ταῦτα, οὐ τοσοῦτον ἀπὸ τῶν βασιλέων, ὅσον ἀπὸ κα λάκων ἀνθρώπων γέγονε, παραπεισάντων αὐτοὺς ἀνθρωπίνοις λόγοις ἐνεργεῖν καὶ τὰ μείζω, ὥστε καὶ προβιβάζειν ἐπισκόπους, καὶ μεταθέσεις ποιεῖν. ΒαΚαί! τὸν κεχειροτονημένον τῷ Πνεύματι τῆσδε τῆς Εκκλησίας ποιμένα, ἑτέρας ποιμένα καθίστασθαι παρὰ τῶν μὴ ἐχόντων τὴν τῆς ἱερωσύνης δυναμιν clesiæ pastorem ab iis constitui alterius pastorem. καὶ ἐνέργειαν, καὶ παρὰ γνώμην του Πνεύματος 1 ΚΕΦΑΛ. ΣΚΑ'. Οτι οὐ δεῖ τοὺς κατὰ κόσμον ἄρχοντας τὰ ἱερὰ οἰκειοῦσθαι, καὶ λογίζεσθαι κερδαίνειν ἐκ τῶν ἀνατεθειμένων τῷ θεῷ. Εἰ δεῖ πρὸς οἰκοδομὴν καταστήναι προς μείζω πόλιν, παρὰ τοῦ Πνεύματος ἔσται τοῦτο, παρ' οὗ δὴ καὶ κεχειροτόνηται, οὐ παρὰ τῆς κοσμικῆς ἐξουσίας. ᾿Αλλὰ καὶ καθηγούμενοι ἀνδρῶν μοναστῶν καὶ Θεῷ καθιερωμένων, καὶ ψυχῶν χάριτι Θεοῦ προεστῶτες, οὕτω παρὰ τὸ τοῦ Πνεύματος θέλημα πολλοὶ δείκνυνται· καὶ λύουσι καὶ δεσμοῦσι, λαβόντες τοῦτο παρὰ τῶν μὴ λαβόντων τὴν τοῦ χαρίσματος δύναμιν' καὶ χειροτονοῦνται καὶ πολλῶν ἄρχουσι, μηδὲν φρον τίζοντες ὅλως τῶν ἐχόντων τὸ χάρισμα. Διὸ καὶ τὰ συντρίμματα ἡμῶν πολλὰ γέγονε, καὶ ἐσμικρύνθημεν, καὶ ὀλιγοστοὶ παρὰ πάντα τὰ ἔθνη γεγόναμεν καὶ βίᾳ σπευδόντων τῶν μὴ καθηκόντων ἄρχειν τε καὶ ἐφάπτεσθαι, κατάρχουσιν ἡμῶν οἱ ἀλλότριοι καὶ τὰ μὴ φίλα Θεοῦ ποιούντων, οἱ ἐχθροὶ ἡμῶν καὶ τοῦ Θεοῦ ἀκολούθως ἡμῖν κατεπεμβαίνουσι. Καὶ τὰ ἱερὰ οἰκειούμενοι καὶ κοινοῦντες, ἐκ τῶν ἀνατεθει μένων τῷ Θεῷ λογιζόμενοι (φεῦ!) κερδαίνειν, τὰ ἴδια ἡμῶν ἀπωλέσαμεν· καὶ καρποῦνται τὰ ἡμέτερα, 167 καὶ ἔδονται ἐνώπιον ἡμῶν οἱ ὑπεναντίας. Αλλ' είθε γένοιτό τις θεραπεία τοῦ δεινοῦ τούτου, καὶ εἴτσαν μὲν τὰ τοῦ Καίσαρος Καίσαρος, τὰ τοῦ Θεοῦ δὲ τοῦ Θεοῦ, ὡς ἂν καὶ ἠξιωμένα ἅπαντα γένοιτο εὐλογίας τοῦ Θεοῦ, καὶ τὰ ἱερὰ συνιστάμενα, καὶ τὰ κοσμικὰ αὐξανόμενα, καὶ μὴ τοὐναντίον, ὑπ' ἀλλήλων φθει ρόμενα· ὅτι καὶ ὁ ἀρχῆθεν πολέμιος καὶ φθορεύς δεινὸς ἐν τούτοις σπεύδει, ὅπως καὶ ἱεροσυλίαν τοῖς εὐσεβέσι προστρέψῃ, καὶ τῶν ἱερῶν καὶ θείων τὴν καθαίρεσιν ἐνεργήσῃ, ἀλλὰ καθαιρεθείη παρὰ Θεοῦ ὁ πονηρὸς, καὶ ζήσαιεν εὐσεβῶς καὶ θεοφιλῶς οἱ πιστοί τε καὶ εὐσεβεῖς, καὶ μισθὸν τῆς φιλοχρίστου γνώμης εἴησαν κομιζόμενοι ἐν Χριστῷ, τὴν τῶν δεινῶν ἐλευθερίαν, καὶ τὴν τῶν ἀγαθῶν παντοίαν ἐπαύ ξησιν. Ο χειροτονηθεὶς δὲ ἀρχιερεὺς καὶ τὸν τελευ ταῖον ἐν τῇ συνόδω ποιήσας ἀσπασμὸν, καὶ τὸν οἶν χεῖον τόπον λαβὼν, οὐκέτι χρείαν ἑτέρων τῶν κατὰ τύπον ἔχει· ἀλλ' ὡς ἀρχιερεὺς ὤν, τῶν τῆς Ἐκκληqui non habent sacerdotii potestatem et virtutem, et præter Spiritus sententiam! CAPUT CCXXI. Quod principes sæculares non debent sacra curare, aique ex rebus Deo consecratis lucrum petere. Si ædificationis Ecclesiæ causa oportet aliquem episcopum in majori urbe constitui, hoc a Spiritu slalnendum est, a quo et ordinatus est, nun auten a mundana potestate. Multi etiam duces et abbates monachorum, qui Deo consecrati sunt, et gratia Dei animabus præsunt, sic præter Spiritus voluntatem agere convincuntur; solvunt enim et ligant, ab iis potestate accepta, qui gratiæ virtutem non acceperunt. Ordinantur quoque, multisque imperant, nihil omnino curantes eos qui gratiae do num possident. Ideo afflictiones et contusiones nostræ multæ factæ sunt, et præ omnibus gentibus contemptibiles, et minimi habiti sumus, et dum violenter festinamus ea quæ non decet attingere, et ¡is quos non oportet imperare, nobis alienigenædominantur; dumque facimus quæ Deo displicent, inimici nostri Deique consequenter nobis insu!- tant, et quæ nobis sacra sunt, possident, Deoque consecratis potiuntur; ehen! existimantes lucrumı aliquod facere, propria nostra perdidimus. Messes et fructus nostros colligunt inimici nostri, eaque ante oculos nostros comedunt. Sed utinam dat hujus gravissimi mali quædam sanatio, et quæ sunt Casaris dimittantur Cesari, et quæ Dei Deo, ut omnia dant Dei benedictione digna, consistantque sacra et conserveatur, et sæcularia augeantur; non autem contrarium, ut ab invicem corrumpantur. Quoniam qui a principio inimicus noster est et molestus corruptor, in ejusmodi rebus festinat, ut sacerdotinıa cum viris piis committat, ilIudque aderat, sacraque et divina evertat. Sed evertatur a Domino malus, vivanique sancte et Deo amanter fideles et pietatis studiosi, et mercedem sententive Christo dilectæ reportent, libertatemque por Christum ab his gravibus molestiis, omnifariamque bonorum augmentum. Ordinatus

sulam episcopus, postremaque salutatione in sy- σίας αὐτοῦ φροντίζει· συνεργεῖ δὲ καὶ τοῖς ἱερούς nodo functus proprium locum occupat, non am- ἔργοις παραβάλλων τῇ συνόδῳ, καὶ ἀφ' ἑαυτοῦ, ὅτι plius eget cæteris quæ typo continentur, sed ut χρεία, καὶ προσκαλούμενος. episcopus exsistens quæ ad,suam Ecclesiam spectant, curat. Cooperatur quoque sacris operibus accodens ad synodum a seipso, cum opus est, et advocatus. CAPUT CCXXI. Qued episcopus electus ter osculum figit, et quemodo osculum quodque fiat. ΚΕΦΑΛ. ΣΚΒ'. Οτι τρὶς ποιεῖται τὸν ἀσπασμὸν ὁ ἀρχιερεὺς χειροτονηθείς· καὶ ὅπως ἕκαστος γίνεται. Osculum ter datur ordinando præter illad quod ῾Ο ἀσπασμὸς δὲ τῷ χειροτονουμένῳ, πλὴν τοῦ £t in sanctuario. Primum quidem post indicatio⚫ ἐν τῷ βήματι τελουμένου, γίνεται τρίς πρῶτον μὲν nem, utpote tum factus Ecclesiæ sponsus cujus μετὰ τὸ μήνυμα ως γεγονότος αὐτοῦ μνηστήρας τῆς possessionem aggreditur. Cum videlicet nullo ex- ἐκκλησίας, ἧς τὴν ἐγχείρισαν δέχεται, ότε μὴ ενός sistente suaveolente sufitu vel roseo liquore addu- μου ὄντος τινός, θυμιάματος δηλονότι η ροδοστάγ citur ordinandus ad archiepiscopum sedentem, et ματος, καθημένου τοῦ ἀρχιεπισκόπου καὶ τῶν ἀρ ad episcopos circa ipsum ex utraque parte seden- χιερέων εκατέρωθεν, προσαγόμενος προσκυνεί τρίς - Irs, terque sese prosternit, et osculatur genu, ma- y καὶ ἀσπαζόμενος γόνυ καὶ χεῖρα καὶ παρειὰν τοῦ num et genam pontificis, et in ore episcopos tum Ιεράρχου, καὶ τοὺς ἀρχιερεῖς εἰς τὸ στόμα καθημε sedentes; mondum enim est episcopus, jussus au- νους καὶ αὐτοὺς, οὐ γὰρ ἐπίσκοπός ἐστιν ἔτι, κελευ tem sedet, non in trono episcopali, sed privatim σθεὶς κάθηται, οὐκ ἐν θρόνῳ τῶν ἐπισκόπων, ἀλλ᾽ inferius, in loco depressiore: quo significatur eutn ἰδίᾳ, κάτωθεν ἐν ὑφειμένῳ τινὶ, δηλουμένου ἐκ τοῦ Ecclesiam tantum despondisse, et sponsalium pri- του, ὡς ἡρμόσατο μόνον τὴν ἐκκλησίαν, καὶ τῆς Initias accepisse, nondum enim vir ejus est, vel μνηστείας ἔλαβε τὴν ἀπαρχήν, οὐδέπω δὲ ἐστιν ἀνθρ maritus. Ideo velut qui tantum dederit symbola et Η νυμφίος. Διὸ ὡς μόνον τὰ συμβόλαια δούς, καὶ arrlabonum primitias cum amicis et fratribus τῶν ἀῤῥαβώνων τὰς ἀπαρχὰς, μετὰ τῶν φίλων τῆς sponsæ ea peragit quæ ad`amicitiam confirmandanı νύμφης καὶ ἀδελφῶν ποιεῖται τὰ τῆς φιλίας ενέχυρα. inserviunt; unde eos osculatur ut jam amicus, et Καὶ ἀσπάζεται ὡς φίλος ήδη, καὶ κάθηται σὺν αὐτ sedet cum eis, et consulit cum eis; non tamen τοῖς, καὶ βουλεύεται μετ' αὐτῶν. Οὐ συγκάθητας considet, cum thronum nondum assecutus fuerit, δὲ, ἐπεὶ οὐδὲ τοῦ θρόνου τετύχηκεν, οὐδὲ τῆς τιμής nec honorem et dignitatem Patris Ecclesiæ; nec τοῦ Πατρὸς αὐτῆς καὶ ἀξίας· οὐδέ γε συμπράττει, eniin ipsis cooperatur, cum ordinare non possit. ὅτι οὐδὲ χειροτονεῖν δύναται· συμβουλὴν δὲ ἦταν Consilium vero dal solum, sive sententiam dicit, et γνώμην καὶ μόνον δίδωσι, καὶ τῶν τῆς νύμφης φρον eorum quae sunt spouse curam gerit, possessio- τίζει κτημάτων δηλαδὴ καὶ πραγμάτων τῆς ἐκκλη mum scilicet et negotiorúm ad Ecclesiam spectan- σίας. Ο δεύτερος δὲ ἀσπασμός, ὅτε τελεσθώσε tium. Secunda salutatio fit cum perficiuntur spon- τὰ μνήστρα, καὶ δοὺς τοὺς ἀῤῥαβῶνας καὶ λαβὼν, salia, traditque sponsus et accipit piguora et καὶ τὰς πρὸ τοῦ γάμου δωρεὰς καὶ τὰ σύμφωνα τῷ mutuas donationes ante natrimonium feri solitas, Πατρὶ, οἷον τὴν πίστιν ὀρθὴν ἀνομολογήσας, καὶ eaque agit quae Patri conveniunt, et ad ipsum re- γνησίως τὴν ἐμπιστευθεῖσαν οἰκονομεῖν καθυποσχε feruntur, veluti quod rectam fidem confessus, et θεὶς, τὰς ἀπαρχὰς τῆς νυμφεύσεως λάβῃ, καὶ τῇ economniam sibi creditam se bene administraturum μικρή σφραγίδι ταύτην ὡς ἐν ἀῤῥαβῶνι ἐγχειρισθῇ. sincere pollicitus primitias matrimonii accipiat, el Καὶ τότε γὰρ δίχα μύρου καὶ θυμιάματος ποιείται in illius possessionem per parvum sigillum veluti τὸν ἀσπασμόν. Γίνεται δὲ καὶ ὁ τῆς χειροτονίας, per arrhabonem mittatur. Tunc enim sine un- ὃς ἐντός ἐστι καὶ τελεστικὸς καὶ τῆς νυμφεύσεως καὶ Buento et suffitu osculum facil. Osculum vero orἑνώσεως· ὅτι ἀνὴρ καὶ νυμφίος τῆς ἐκκλησίας κατέdinationis quod fit in sanctuario consummativum στη. 'Αλλ' ὁ περὶ τούτου ἐν τῇ χειροτονία ερρέθη est et matrimonii et unionis, quia vir et maritus ο λόγος. Νῦν δὲ τρίτον φαμὲν τὸν ἔξωθεν τοῦ βήμαEcclesiæ constituitur. Sed de eo dictum est, cum d!e ordinatione verba faceremus. Nunc autem ter- ¡¡um dicimus illud quod fit extra sanctuarium, sicut et alia oscula, illud nempe quod at in synodo, et post ordinationem, cum recens ordinatus veniens sedentibus archiepiscopo et episcopis ter sese prosternit corain magno pontifice, ut sûbjec– tionem suam demonstret, et Trinitatem honoret. l'ostea surgente paululum archiepiscopo, ut ipsum honoret velut episcopum, stantibus vero aliis episcopis, æqualis enim est eis, et ejusdem honoris, accedit et consuetam facit salutationem; archiepiscopi scilicet genu, manum et genam osculatur; episcopos vero stantes in ore. Hoc peractó iterum τος, ὡς καὶ τοὺς ἄλλους ἀσπασμούς, τὸν ἐν τῇ συνόδῳ, καὶ μετὰ τὴν χειροτονίαν· ὅτε ἐλθὼν ὁ νεωστὶ χειροτονηθείς, τοῦ ἀρχιεπισκόπου καὶ τῶν ἀρχιερέων καθημένων, προσκυνεί τρὶς τῷ μεγάλῳ ἀρχιερεῖ, τὴν ὑποταγὴν αὐτοῦ δεικνύς, καὶ τιμῶν τὴν Τριάδα. Εἶτα προσελθὼν, ὑπανισταμένου καὶ τοῦ ἀρχιεπισκόπου μικρόν, τιμώντος αὐτὸν ὡς ἀρ χιερέα, καὶ τῶν ἄλλων δὲ ἱσταμένων ἀρχιερέων, ἴσος γάρ ἐστιν αὐτοῖς καὶ ὁματαγής, ποιεῖται τὸν ἀσπασμὸν συνήθως· καὶ τὸν μὲν ἀρχιεπίσκοπον εἰς τὸ γόνυ καὶ τὴν χεῖρα καὶ τὴν παρειὰν ἀσπάζεται, τοὺς ἀρχιερεῖς δὲ ἱσταμένους 168 εἰς τὸ στόμα. Καὶ οὕτω πάλιν μέσον στὰς, καὶ τὸν ἀρχιεπίσκοπον προσκυνήσας, κελεύεται καθεσθῆναι· καὶ κάθηται

εἰς τὸν τόπον τῆς αὐτῆς Ἐκκλησίας, ἤδη καὶ τοῦτον in medio stat, et postquam sese coram archiepi παραλαβών. Διὸ καὶ ὁ ἀσπασμὸς γίνεται, ἵνα καὶ τὸν θρόνον αὐτοῦ λάβῃ καὶ συγκαθεδρος αναγορευθῇ τῆς συνόδου και συγκριτής. Καὶ δὴ κατὰ τὴν τάξιν τοῦ θρόνου αὐτοῦ καὶ τὴν τιμὴν ἔχει· καὶ κάθη ται καὶ γνωμοδοτεῖ, καὶ τὰ λοιπὰ ἐνεργεῖ. ΚΕΦΑΛ. ΣΚΓ. Διατί ἐν τῷ τρίτῳ καὶ τελευταίῳ ασπασμῷ θυ μίαμα μετὰ ροδοστάγματος προσφέρεται· καὶ περὶ τῆς λεγομένης πράξεως, ήτοι γράμμα τος, τὰ περὶ τῆς χειροτονίας δηλοῦντος. Ἐπεὶ δὲ ταῦτα διὰ τῆς χάριτος ἔλαβε, καὶ τῶν εξόσμων προσφέρεται τι, οἷον ροδόσταγμα, καὶ θυ μίαμα διὰ τοῦ ἐπὶ τῆς εὐταξίας, ὃς καὶ προηγείται, καὶ τὸν χειροτονηθέντα ἐν τούτοις πᾶσι προπέμπει. Οὕτως οὖν ὁ χειροτονηθεὶς ἀρχιερεὺς καταστὰς πάντα τὰ νενομισμένα τετέλεκεν. Ος καὶ ἐγγράφως λαμβάνει τὰ περὶ αὐτοῦ ὑπομνήματα εἰς δήλωσιν ἀσφαλείας, γράμμα λαβὼν πάντα περιέχον τὴν ἀναγωγὴν αὐτοῦ, τὴν ἱερωσύνην, τὸν βίον, τὰς ψήφους, καὶ ὑπὸ τίνων ἐψήφισται, καὶ ὅπως τὴν ἀρχιερωσύτην κανονικῶς ἔλαβεν. Ο δὴ καὶ ὁ ἀρχιεπίσκοπος ὑπογράφει, καὶ βούλλῇ οἰκεία σφραγίζει, ὡς ἂν ἡ εἰς τὴν ἐπισκοπὴν κατάστασις ἐμμάρτυρος τούτου ᾖ. ΚΕΦΑΛ. ΣΚΔ'. Περὶ καταστάσεως καὶ χειροτονίας, πατριάρχου. Ἐπεὶ δὲ καὶ ὁ πατριάρχης ἐπίσκοπος, ἴδωμεν καὶ τὰ κατ' αὐτὸν ἐν τῇ χειροτονίᾳ τοῦ ἐπισκόπου. Πατριάρχου πρὸς Θεὸν μεταστάντος, οὐδεὶς τῶν ἀρχιερέων τῇ Μεγάλῃ ὅλως ἐκκλησίᾳ παραβάλλει, ἵνα μὴ ὡς ἐπιβάτης λογισθῇ. Τοῦ βασιλέως δὲ ὡς ἐκδίκου τῆς Ἐκκλησίας προτροπὴν ἄνωθεν ἔχοντος τῶν θείων Πατέρων, σύνοδον ἱερὰν τούτου χάριν συνάγειν ἀρχιερέων, αὐτὸς δὲ ὁ βασιλεὺς τοὺς πλησιοχώρους προσκαλεῖται διὰ προσταγμάτων ἀρχιερεῖς. Καὶ συναχθέντων αὐτῶν, πάντες οἵ τε πρότερον ὄντες ἐν τῇ μεγάλῃ πόλει, οἵ τε συναθροισθέντες ἔξωθεν ὅσοι δυνατὸν ἐλθεῖν, ἐπεὶ καὶ εἴπερ πάντες ἦσαν κανονικοί, τοῦ βασιλέως προστάγματι ὁμοῦ συνάγονται ἐν ἱερῷ τόπῳ ἐνί. Καὶ τοῦτο δὲ ἀρχαῖον ἔθος τὸ μὴ μόνους συνάγεσθαι, ἵνα μὴ σχίσματά τινα συμβαίη γενέσθαι καὶ ταραχάς. Συνά γονται δὲ οὐκ ἐν τῷ μεγάλῳ ναῷ τοῦ πατριαρχείου, ὅτι πατριάρχης οὐκ ἔστι, καὶ οὔτινι ἄδεια ἐκεῖσε παραβαλεῖν, ἀλλ' ἐν τῷ τῶν ἁγίων Αποστόλων θείῳ σηκῷ, διὰ τὴν χάριν τῶν ἀποστόλων, καὶ ὅτι ἀπο στολικὸν τὸ λειτούργημα, καὶ κύκλῳ δὲ αἱ εἰκόνες τῶν ἀποστόλων, ὡς καὶ ἐν τῷ ψηφοφορίῳ οἱ ἀπόστο λοι ἀνιστόρηται ἄνωθεν τὸ Πνεῦμα δεχόμενοι. Τῆς εὐχῆς οὖν, καὶ τῶν τριῶν φώτων καὶ τοῦ θυμιάμα. τος, καὶ τοῦ μνημοσύνου, καὶ τῆς ἀπολύσεως παρὰ τοῦ πρώτου ἀρχιερέως τελεσθέντων, συμψαλλόντων καὶ συνευχομένων καὶ τῶν λοιπῶν, κατὰ τάξιν κάθηνται, μόνον τοῦ χαρτοφύλακος αὐτοῖς συμπαρο ὄντος, καὶ ὡς ἔθος αἱ ψῆφοι ἐν τρισὶ προσώποις, scopo inclinavit, assidere jubetur. Sedet autem in loco ecclesiæ suæ debito, jam illius capturus pɔssessionem; Ideo enim fit illa salutatio, ut thronun suum accipiat, et synodį promulgetur assessor, et cum aliis judex. Nam secundum ordinem thrani sui et honoratur, et sedet, et sententiam dicit, et calera operatur. CAPUT CCXXIII. Quare ad tertium et ultimum osculum suffitus cum aqua rosacea offertur, et de actione sive scripto quo singuli ordinationis ritus exponuntur. Cum autem per gratiam hæc acceperit, offert aliquid suaveolens, veluti roseum liquorem, et quæ suffitum apta sunt facere, per eum qui cæremoniis ordine agendis præpositus est, qui in hujusmodi et præit, et ordinatum deducit. Cum igitur sic episcopus institutus omnia quae legibus statuta sunt perfecerit, scripto etiam accipit testificationem securitatis causa eorum quæ de ipso dieta factave sunt; diploma nempe omnia continens, institutionem ipsius, mores, sacerdotium, suffragia, et a quibus suffragia accepit, quave ratione episcopatum canonice suscepit. Hoc testimonium archiepiscopus subscribit et bulla propria obsign:l, ut sit illi promotionis et institutionis ad episcopatum testificatio. CAPUT CCXXIV. De constitutione et ordinatione patriarchæ. Cum autem episcopus fit patriarcha, videamus quid in ejus consecratione observari soleat. Patriarcha ex hac vita ad Deum profecto nullus one nino episcoporum ad Magnam ecclesia: accedit, ne sedem hanc invadere velle videatur: sed imperator ea de causa sacram episcoporum synodum convocal, ea utens auctoritate sibi antiquitus divinis Patribus ut Ecclesiæ defensori concessa. Advocat igitur in urben, regiis suis litteris, vicinos episcopos quantum fieri potest; nam si omnes adessent, res esset plane canonica. Illi igitur secun dum regias litteras simul cum iis qui in urbe tum versantur in loco sacro congregantur. Es antiqua autein consuetudine soli non congregantur, ne schismata inter eos et tumultus contingant. Congregantur autem non in magno patriarchii templo, eo quod non est patriarcba, meminique licet illud accedere, sed in divina Sanctorum Apostolorum ecclesia, tum propter gratiam apostolicam, tum propter ministerium apostolicum. Circa ees appensæ sunt apostolorum imagines, velut in loco suffragiorum ferendorum historia apostolorum cœlitus Spiritum recipientium depingi consucta est. Oratione igitur et tribus luminibus, et thuris suflitu, et monimento, et absolutione ab episcoporum primo perfectis, cæteris simul psallentibus et comprecantibus ordine sedent, solo chartophylace ipsis considente. Suffragia autena secundum consuetudinem ut diximus, in tres personas

feruntur, lalaque ad imperatorem a chartophylace ὡς εἰρήκαμεν, γίνονται. Καὶ τὰς ψήφους ταύτας δ et duobus episcopis deferuntur. Unius de tribus a concilio nominatis electio antiquitus imperam tori, ut uncto, a Patribus permissa est, eo quod omnes sunt a synodo electi, et digni eo honore judicati. CAPUT CCXXV. Quod ab imperatore ipso præsente dignitatem patriarcha electus suscipit. Qui igitur e tribus electus est, et declaratus, el ab ipso linperatore prasente diguus pronuntiatus, hoc enim ft ut plurimum propter operis magnitudinem et grave actionis momentum, quod qui noverunt, reverentur, electioni consentire persuasus, eaque accepta, indicta die declarationem excipit, convocatis omnibus qui illic sunt, episcopis, presbyteris, archimandritis, legumenis, clero, et populi magna parte, velut promoto communi Patre, omnibus quoque principibus lampades gestautibus, facta prece, ut dictum est, ab electo patriarcha, et dimissione, solemnis illa patriarchæ electi declaratio sive indicatio a maximis senatoriis principibus pronuntiatur. Imperatoris enim personam gerunt, imperator vero quæ synodi sunt administrat, ut unctus Domini, et defensor atque minister Ecclesia cum unctus est, constitutus, idque tum pollicitus. CAPUT CCXXVI. Quomodo fiat decretum de ejus electione. Quapropter qui declarationem pronuntiant, sic loquuntur: Fortis et sanctus Dominus noster et imperator, et divina sacraque et magna synodus advocant sanctitatem tuam ad excelsissimum thronum patriarchii Constantinopolitani:testantes quod imperator non a seipso, sed quæ synodus statuit simul cum synodo pronuntiat, et solum ministerium hic præbet. CAPUT CCXXVII. Contra eos qui dicunt quod imperator patriarcham facil. novarum Quapropter nugantur quidam rerum Inventores invidia impulsi, cum dicunt: Imperator patriarcham creat. Nullo modo id facit imperator, χαρτοφύλαξ μετὰ δύο ἀρχιερέων προσκομίζει τῷ βασιλεῖ. Τούτῳ δὲ ἀνεῖται ἄνωθεν ἀπὸ τῶν Πατέρων ὡς κεχρισμένῳ βασιλεῖ, ἡ ἀπὸ τῶν τριῶν ἐκλογή, ὅτι ἐκλελεγμένοι εἰσὶ παρὰ τῆς συνόδου καὶ οἱ τρεῖ; κεκριμένοι ἄξιοι. ΚΕΦΑΛ. ΣΚΕ. "Οτι ὁ βασιλεὺς δι' ἑαυτοῦ ἀξιοῖ τὸν ψηφισθέντα τὴν πατριαρχείαν καταδέξασθαι. Ο οὖν ἐκ τῶν τριῶν ἐκλεγεὶς καὶ διαμηνυθείς, ἢ καὶ παρ' αὐτοῦ ἀξιωθεὶς παραγενομένου 169 τοῦ βασιλέων, τοῦτο γὰρ καὶ ἐπὶ πλέον γίνεται διὰ τὸ μέγα τοῦ ἔργου καὶ τὸ παραιτεῖσθαι τὴν μεγάλην ἐγχείρησιν τοὺς εἰδότας, ὡς εὐλαβουμένους αὐτὴν, ὁ πεισθεὶς καὶ καταδεξάμενος, ἐν ὡρισμένῃ ἡμέρα τὸ μήνυμα δέχεται πάντων συνηγμένων ἐκεῖσε ἀρ χιερέων, Ιερέων, ἀρχιμανδριτῶν, ἡγουμένων, τοῦ κλήρου, καὶ πλείστου λαοῦ, ὡς τοῦ κοινοῦ προχει ριζομένου Πατρὸς, καὶ ἀρχόντων λαμπαδηφορούν των ἁπάντων. Καὶ τῆς εὐχῆς γινομένης, ὡς εἴρης ται, παρὰ τοῦ ὑποψηφίου πατριάρχου, καὶ ἀπολύον τος, τὸ μήνυμα δίδοται παρ' ἀρχόντων συγκλητικών τῶν μεγίστων, τοῦ βασιλέως γὰρ φέρουσι τὸ πρόσωπον. Ο βασιλεὺς δὲ τὰ τῆς συνόδου ὑπηρετεῖ, ὡς Χριστός Κυρίου καὶ δεφένσωρ καὶ ὑπηρέτης της Έκκλησίας καταστας, ἐν τῷ χρίεσθαι καὶ τοῦτο καθυποσχεθείς. KE+AA. EKG'. Οπως τὸ μήνυμα γίνεται. Διὸ καὶ οἱ τὸ μήνυμα λέγοντες οὕτω φασίν· ι 'Ο κραταιὸς καὶ ἅγιος ἡμῶν αὐθέντης καὶ βασιλίςο καὶ ἡ θεία καὶ ἱερὰ καὶ μεγάλη σύνοδος προσκα λοῦνται τὴν ἁγιωσύνην σου εἰς τὸν ὑψηλότατον θρό νον τοῦ πατριαρχείου τῆς Κωνσταντινουπόλεως·» μαρτυροῦντες, ὡς οὐχ ὁ βασιλεὺς ἀφ' ἑαυτοῦ, ἀλλὰ τὰ τῆς συνόδου μετὰ τῆς συνόδου μηνύει, καὶ μόνον ὑπηρετεῖ. ΚΕΦΑΛ. ΣΚΤ. Κατὰ τῶν λεγόντων ὅτι ὁ βασιλεὺς τὸν και τριάρχην ποιεί. Φλυαρούσι τοίνυν οἱ λέγοντες καινοτόμοι φθόνο βαλλόμενοι, ὡς Ο βασιλεὺς τὸν πατριάρχην ποιεί οὐδαμῶς γὰρ ὁ βασιλεὺς, ἀλλ' ἡ σύνοδος ἐνεργεῖ, sed synodus ninistrante pio imperatore, ut de- η εξυπηρετουμένου μόνον τοῦ βασιλέως εὐσεβοῦς ένα monstratum est; non tantum quoniam defensor est, ét imperator unctus ab Ecclesia, sed etiam ut cooperetur, et ministret, et diligat, et firma conservet quæ ad Ecclesiam spectant: tenetur enim propter Ecclesiæe pacem hæc inter orthodoxos. observare. Postquam igitur electus sese ab onere subeundo modeste et honeste excusavit, Ecclesiamque suscepit, omnes episcopi illum adeunt et adoratione colunt, similiter clerici et laici benedictione ab eo accepta, quia spousus Ecclesiæ est. Si igitur ille electus patriarcha episcopus est, ordinatione non eget, sed tantum enthronismo; si vero presbyter, ordinatur et in thronum colJocatur. τος, ὡς δέδεικται· οὐ μόνον ὅτι ἔκδικός ἐστι, καὶ βασιλεὺς χρισθεὶς ἐκ τῆς Ἐκκλησίας, ἀλλ᾽ ἵνα καὶ συνεργῶν εἴη καὶ ὑπηρετῶν, καὶ στέργῃ καὶ βέβαια τηρῇ τὰ τῆς Ἐκκλησίας, οφειλομένου καὶ τούτου ἐν τοῖς ὀρθοδόξοις τηρεῖσθαι, διὰ τὴν εἰρήνην τῆς Εκκλησίας. Απολογουμένου οὖν καὶ τοῦ ὑποψηφίου τὰ εἰκότα, καὶ καταδεξαμένου τὴν Ἐκκλησίαν, πάνω τες ἀρχιερεῖς προσέρχονται τούτῳ καὶ προσκύνησιν ἀπονέμουσιν, ὁμοίως κληρικοί τε καὶ λαϊκοί, λαμ βάνοντες εὐλογίαν ότι μνήστωρ τῆς Ἐκκλησίας ἐστίν. Οὗτος οὖν, εἰ μὲν ἐκ τῶν ἀρχιερέων ἐστὶν, οὐ δεῖται χειροτονίας, ἀλλὰ μόνον ἐνθρονισμοῦ· εἰ ἱερεύς, χειροτονεῖται καὶ ἐνθρονίζεται

ΚΕΦΑΛ. ΣΚΗ. *Οτι τὸ μήνυμα γεγονώς ἱερεὺς δέχεται ὁ μὴ πρότερον ὢν ἱερεύς. Καὶ περὶ προβλήσεως πατριάρχου. CAPUT CCXXVIII. Quod is qui antea sacerdos non erat, prius ordinatur sacerdos antequam decretum de ejus electione accipiat. Et de patriarche promotione sire declaralionc per imperatorem. Εἰ δὲ ψηφισθεὶς οὐκ ἦν ἱερεύς, καταδεξάμενος Si autem electus non erat presbyter, postquam γενέσθαι, κατὰ τάξιν καὶ βαθμὸν προαγόμενος, ut fieret consensit, secundum ordinem et gradum πρῶτον χειροτονεῖται εἰς ἱερέα, καὶ οὕτω τὸ μή quem habet promotus, primum in presbyterımı νυμα δέχεται. Μετὰ δέ γε τὸ μήνυμα καὶ ἕτερόν τι consecratur, et consecratus solemni declaratione γίνεται πρὸ τῆς χειροτονίας ἢ τοῦ ἐνδρονισμοῦ, & inanguratur. Post declarationem autem illam et καλείται η πρόβλησις.» Τοῦτο δὲ ἐστιν ὁμολογία του paululum antequam episcopus ordinetur, vel inΕκσιλέως διὰ στόματος οἰκείου καὶ τιμὴ πρὸς τὴν thronizetur, fit id quod dici solet promotio, hoc Εκκλησίας, ὡς στέργει τὸν ἐκλεγένες παρ' αὐτῆς, est, confessio imperatoris per os proprium, honoκαὶ ἐξηρισμένον, τὴν Ἐκκλησίαν του αίνειν καταδε remque defers Ecclesiæ testificans se electum ab ξάμενο -· καὶ ἐν τῇ ἁγίᾳ Τριάδι τῇ δως τα μένῃ τούτῳ Ecclesia diligere et amplecti quem statuit synodus τὴν βασιλείαν ἔχει καὶ αὐτὸς αυτόν για πίσκοπον Ecclesiam pascere, habereque illum et agnoscere Κωνσταντινουπόλεως Νέας Ρώμης και οικουμενικὸν In nomine sanctæ Trinitatis a qua imperium acπατριάρχην. Οὐ μὴν ἐνεργεῖ αὐτὸν αὐτὸς, οὐδὲ δι cepit, in archiepiscopum Constantinopoleos nova δωσι τούτῳ τι, ἀλλὰ συμφωνεῖ καὶ ἐπακολουθεῖ τῷ Romæ et œcumenicum patriarcham. Non igitur ἔργῳ. Καὶ δῆλον ὅτι οὐ δίδωσιν, ἀλλὰ λαμβάνει μάλ creat illum imperator, neque illi dat aliquid, sed λον, καὶ ὡς ὑπηρέτης τῶν τῆς Ἐκκλησίας ἐστὶν, operi jam facto consentit et obsequitur. Clarin ὅτι τὴν ἱερὰν ράβδον αὐτῷ τῷ ὑποψηφίῳ ἐγχειρίσας est quod nihil illi dal; sed potius ab eo accipit, οἰκείᾳ χειρί, προσέρχεται καὶ ὑποκλίνει τούτῳ τὴν et veluti minister est rerum ecclesiasticarum. κεφαλήν· καὶ ἀποκαλύπτων αὐτὴν, ὡς ἔθος, εὐλογίαν Nam cum electo sacram virgam propria mana δέχεται, καὶ ἀσπάζεται τὴν τοῦ ὑποψηφίου χεῖρα. tradidit, ad eum accedit, et illi caput inclinat, et Φανερώτερον δὲ, ὅτι 170 οὐ δίδωσιν αὐτός τι, ἀλλὰ aperit, et sicut moris est, benedictionem accipit, τοῦτο ποιῶν τὰ τῆς Ἐκκλησίας στέργει τε καὶ βε- osculaturque electi patriarchæ nanum. Clarius βαιοῖ, ὅτι καὶ ὄντος ἀρχιερέως, τοῦ ὑποψηφίου πα adhue pateţ imperatorem nihil illi dare, sed hæc τριάρχου, καὶ μηδενὸς εἰς χειροτονίαν ἀρχιερατικοῦ facere ut ostendat se amore in Ecclesiam ferri, et χρείαν ἔχοντος, τοῦτο γίνεται. Καὶ ἔτι τοῦτο διὰ τὴ qum ab ea constituta sunt, conarmare. Quoniam τιμήν ἐστι τὸν βασιλέα τὴν Ἐκκλησίαν, οὐκ ἄρχειν. si electus patriarcha est episcopus, nulloque cons sequenter egeat episcopali ministerio ad ordinationem, id tamen fieri solet. Præterea hoc facit imperator, ut demonstret se Ecclesiam honorare, non ut illi imperet. ΚΕΦΑΛ. ΣΚΘ. Διατί μανδύαν ἀποστέλλει μὲν καὶ τὸ ἐγκόλπιον τῷ ὑποψηφίῳ πατριάρχη ὁ βασιλεὺς, δικανι κιον δὲ τῇ χειρὶ δίδωσιν. CAPUT CCXΧΙΣ. Quare imperatur pallium et encolpium sire thecam sacrarum reliquiarum ad ciectum patriarcham mittit, baculum vero ipse mann sua illi porrigit. Nam imperator electum ad se venientem, antequam illum videat, blande et amanter prosequitur, pallium undulatum illi mittens, ei crucem sinu gestari solitam, quae ut pignus velut minister et custos conservat. Ideo virgam, ut honorabiling potestatis pastoralis symbolum, ipse manu tradit propter honorem et securitatem, atque it demonὍτι ἐλθόντα τὸν ὑποψήφιον ὁ βασιλεὺς πρὸ τοῦ ἰδεῖν φιλοφρονεῖ, καὶ μανδύαν μετὰ ποταμῶν ἀπο στέλλει, καὶ τὸ τῆς Ἐκκλησίας εγκόλπιον, όπερ ὡς ἀῤῥαβών ἐστι καὶ ὡς ὑπηρέτης καὶ φύλαξ αὐτὸς φυλάσσει. Διὸ καὶ τὴν ῥάβδον ὡς τιμιωτέραν καὶ ποιμαντικῆς ἐξουσίας σύμβολον αὐτὸς δίδωσι διά τὴν τιμὴν καὶ τὸ ἀσφαλέστερον τῇ χειρί· καὶ δεί κνυσι πάσιν, ὅτι καὶ αὐτὸς τοῦτον ποιμένα στέργει, stret se pastorem quem Deus elegit, charitate comἂν ἐξελέξατο ὁ Θεός· καὶ φανερώτερον τοῦτο μαρ τυρῶν, κελεύει. Καὶ ἵππος παρασήμοις τισὶ κοσμεί ται· καὶ ἐπ' αὐτῷ ὁ ὑποψήφιος κάθηται. Καὶ ὑπὸ πεζοῦ τοῦ κόμητος τὸν χαλινὸν τοῦ ἵππου κατέχον - τος ἀντὶ τοῦ βασιλέως αὐτοῦ, ὡς ὁ μέγας ἐν βασιλεῦσι Κωνσταντίνος τῷ ἱερῷ πεποίηκε Σιλβέστρψ, προπέμπεται διά τε τῆς βασιλικῆς πάσης αὐλῆς καὶ τῆς δημοσίας ὁδοῦ ἄχρι καὶ αὐτοῦ τοῦ πατριαρχείου. Εἰ ἔστι δὲ καὶ τῷ βασιλεῖ υἱὸς, ἔπεται ἔφιππος, καὶ ἡ σύγκλητος πάσα. Οὕτω μὲν οὖν καὶ διὰ ταῦτα καὶ ἡ καλουμένη πρόβλησις γίνεται διὰ τὴν τῆς Ἐκ κλησίας τιμήν, ἢ εἰς Χριστὸν ἀναφέρεται. Καὶ εἰ μὲν ὁ ψηφισθεὶς ἀρχιερεὺς ἐστιν, ὡς ἔφημεν, μετὰ τὰ μήνυμα εὐθὺς πατριάρχης ἐστὶ, καὶ οὐδενὸς ἄλ plecti. Testimoniorum tamen evidentissimum hoc est jubet ut præparetur equus phaleris pulchre insignitus, et illi electus insideat, frenaque equi prehendat, vice imperatoris, comes pedes incedens, ut olim sancto Sylvestro fecit magnus imperator Constantinus, et sic pedibus incedat per arean regis et viam publicam donec ad patriarchium perveniat. Si autem est imperatori filius, eques sequitur, et omnis senatus. Sic igitur ad Ecclesia honorem fit ea quæ vocatur promotio, sed hæc omnia ad Christum referuntur. Si electus episcopus est, ut diximus, post solemnem declarationem statim est patriarcha, nulloque alio iuliget præter solum enthronismum. Promotus in ecclesiam ve-

ΜΕ nit, templumque ingressus et sauclum altare, epi- λου δέεται, εἰ μὴ τοῦ ἐνθρονισμοῦ μόνου. Καὶ προς trachelium et pallium sibi circumponit, et accepto thuribulo et thure, prece facta suffumigat sacram mensam et throuum sanctum superiorem, ut sibi concessum, iterumque sacram mensam, osculaturque sacrum. Evangelium, et sanctam mensam iterum, velut Christum et Ecclesian quam accepit. Postea reddens thuribulum diacono ab eo suffumigatur, et tempore advenierte benedicit Deum, qui eum tantis donis dignatus est: quoniam etiam ab oratione incipere debet qui Ecclesiam accepit, cum oratio nuionem com Christo cujus est Ecclesia, significet. Hinc etiam trisagii oratione facta diaconus ambonem ascendit, ibique supplicationem protensam pronuntiat, in qua imperatorum memoriam facit et ipsius patriarchæ; patriarcha. Ο autem dicta apud se oratione protensa supplicationis exclamat, Quia misericors, elc., et dimissione facta, faustaque acclamatione ad multos annos decantata, ut sacerdotium perseveret incolume, crucis signo facto abit. CAPUT CCXXX. De enthronismo patriarchæ et de pace quæ ab an tislite datur, et quantum fas, illi redditur. Crastina vero die, congregatis imperatoribus et principibus et fere omni populo, liturgia magno cum apparatu celebratur a patriarcha, assistentibus ei episcopis omnibus, et clero, et urbis sacerdotiLus. Oportet enim omnes adesse pastoris sui enthronismo, et eum in cathedra conspicere, velut ipsum Dominum nostrum Jesum Christum Filium Dei viventis, et ab ipso in his initiis tum maxime benedici, pacemque ab eo de sacerdotali throno suscipere, eamque illi vovere et acclamare. Pax autem illa est Servatoris nostri, quæ omnem intellectum superat, hæreditas nostra, suavis compellatio et æterna exspectatio, ut, quemadmodum precatus est, unum cum ipso simus, Patreque ejus et Spiritu. Ulla igitur est quæ nos Deo et angelis conjungit, quæ bona nobis abunde suppeditat in hoc et præsenti sæculo, cujus pacis Jesu non est terminus, quam ad crucem procedens nobis in hæreditatem reliquit, ut dictum est, quamque a mortuis suscitatus primum pronuntiavit, et dedit, nobisque insevit. Ilanc divinam pacem qui zelotæ sunt fidei, et vere Christiani audire desiderant ab episcopo; quique sciunt quæ sit salutatio illa pacis, orant sacros episcopos quandiu vivunt, in throno sedere, et pacem ipsis dicere et precari, ut scriptum est in Vita magni Petri Alexandrini, qui sæpe verecundabatur hoc facere, reverens virtutem quæ est in throno episcopali, quam sæpius corde puro conspiciebat. Post mortem etiam magno cum desiderio petierunt videre pastores suos mortuos in throno suo sedentes, hoc modo credentes se divina pace frui. ' βληθεὶς, εἰς τὴν Ἐκκλησίαν ἔρχεται· καὶ εἰσελθὼν τὸν ναὸν καὶ τὸ θεῖον θυσιαστήριον, ἐπιτραχήλιον καὶ ὠμοφόριον περιτίθεται. Καὶ θυμιατήριον λαβών, καὶ τὸ θυμίαμα εὐλογήσας, κύκλῳ θυμιᾷ τὴν ἱερὰν τράπεζαν καὶ τὸν ἄνω ἅγιον θρόνον, ὡς δεδομένον αὐτῷ· καὶ πάλιν τὴν ἱερὰν τράπεζαν· καὶ ἀσπάζε τα: τὸ ἱερὸν Εὐαγγέλιον καὶ αὐτήν, ὡς τὸν Χριστὸν καὶ τὴν Ἐκκλησίαν ήνπερ παρέλαβε· καὶ τὸ θυμιατὸν δοὺς διακόνω, θυμιάται παρ' αὐτοῦ. Καὶ καιροῦ γινομένου εὐλογεῖ τὸν Θεὸν, τὸν τηλικούτων αὐτὸν ἀξιώσαντα· καὶ ὅτι ἀπὸ προσευχῆς δεῖ ἄρ χεσθαι, τὴν ᾿Εκκλησίαν παραλαβών· ἐπεὶ καὶ Ένω τις πρὸς Χριστόν, οὗ ἡ Ἐκκλησία, ἡ προσευχή. Οθεν και προσευχῆς Τρισαγίου γινομένης, ὁ διά κονος τὰ τῆς ἐκτενοῦς ἐπὶ τοῦ ἄμβωνος ποιεῖται. δεήσεως· καὶ μνημονεύει τῶν τε βασιλέων, καὶ τοῦ πατριάρχου αὐτοῦ. Ὁ δὲ πατριάρχης τὴν εὐχὴν εἰτῶν καθ᾿ ἑαυτὸν τῆς ἐκτενοῦς ἱκεσίας, ἐκφωνεί, • Οτι ἐλεήμων· ν καὶ ἀπόλυσιν ποιησάμενος, τοῦ, • Εἰς πολλὰ ἔτη, ο ᾀδομένου ὑπὲρ τοῦ διαμένειν τὴν ἀρχιερωσύνην, σφραγίσας, ανέρχεται. ΚΕΦΑΛ. ΣΛ. Περὶ τοῦ ἐνθρονισμοῦ καὶ τῆς παρὰ τοῦ ἀρχιε Γέως διδομένης εἰρήνης, καὶ ἀντιδιδομένης ὀπόσον δύναται. Τῇ κυρίᾳ δὲ ἡμέρᾳ τῶν βασιλέων συνηγμένων καὶ ἀρχόντων, καὶ σχεδόν παντὸς τοῦ λαοῦ, ἡ λει τουργία μεγαλοπρεπῶς τελεῖται παρὰ τοῦ πατριάρ χου, συνόντων αὐτῷ τῶν ἀρχιερέων ἁπάντων καὶ τοῦ κλήρου, καὶ τῶν τῆς πόλεως ἱερέων. Δεῖ γὰρ πάντας παρεῖναι ἐπὶ τῷ τοῦ ποιμένος αὐτῶν ἐνθρο νισμῷ, καὶ ἰδεῖν αὐτὸν ἐπὶ τῆς καθέδρας ὡς τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν αὐτὸν τὸν Χριστὸν, τὸν Υἱόν τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, καὶ εὐλογηθῆναι παρ' αὐτοῦ τότε μᾶλλον καὶ καταρχὰς καὶ τὴν εἰρήνην παρ' αὐτοῦ δέξασθαι ἀπὸ τοῦ ἱερωτάτου θρόνου καὶ προσφωνήσαι ταύτην αὐτῷ. Αὕτη δέ ἐστιν ἡ εἰρήνη τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ἡ πάντα νοῦν ὑπερέχουσα, ή κληρονομία ἡμῶν, τὸ γλυκὺ πρόσρημα, ή αἰώνιος προσδοκία, ἵνα ὦμεν ἓν μετ αὐτοῦ, καὶ τοῦ 171 Πατρὸς αὐτοῦ, καὶ τοῦ Πνεύματος, ὥσπερ ηύξατο. Αὕτη οὖν, ἡ καὶ τῷ Θεῷ καὶ τοῖς ἀγγέλοις ἡμᾶς συνάπτουσα, καὶ τὰ ἀγαθὰ ἡμῖν χορηγοῦσα, καὶ ἐν τῷ παρόντι καὶ ἐν τῷ μέλλοντι, ἧς εἰρήνης τοῦ Ἰησοῦ ὅριον οὐκ ἔστιν οὐδέν ἦν καὶ πρὸς τὸ πάθος ἐρχόμενος, κληρονομίαν ἀφῆκεν ἡμῖν, ὡς εἴρηται, καὶ ἀναστὰς πρῶτον εἴρηκέ τε καὶ δέδωκε καὶ εφύτευσεν ἐν ἡμῖν· ἧς ἐπιθυμοῦντες ἀκοῦσαι παρὰ τοῦ ἱεράρχου θείας εἰρήνης οἱ ἐξαρχῆς ζηλωταὶ τῆς πίστεως, καὶ ὄντως Χριστιανοί, εἰδότες τί ἐστι τὸ πρόσρημα τῆς εἰρήνης, καὶ ζώντων τῶν ἱερῶν ἀρ χιερέων ἐδέοντο ἐπὶ τοῦ θρόνου καθίσαι, καὶ τὴν εἰρήνην αὐτοῖς εἰπεῖν, ὡς ἐν τῷ βίῳ τοῦ μεγάλου Πέτρου Αλεξανδρείας γέγραπται, ὃς καὶ πολλάκις ᾐδεῖτο τοῦτο ποιεῖν, τὴν ἐν τῷ θρόνῳ εὐλαβούμενος δύναμιν, ἣν καὶ πολλάκις δώρα ὡς τὴν καρδίαν καθαρὸς, καὶ μετὰ τὸ τέλος ἐζήτουν ἐν ἐπιθυμία p οι πολλῇ, καὶ νεκροὺς ἐπὶ τοῦ θρόνου ἰδεῖν αὐτῶν τοὺς ποιμένας, ὡς καὶ οὕτω πιστεύοντες τυχεῖν τῆς θείας εἰρήνης.

KETAA. EAA'. Περὶ τῶν θείων καὶ μεγάλων ἀρχιερέων Πέτρου Αλεξανδρείας καὶ ᾿Ιωάννου τοῦ Χρυσορρήμο νος· ὅτι ἐκάθισαν τούτους τοῖς θρόνοις καὶ μετὰ θάνατον διὰ τὴν ἄνωθεν εἰρήνην. CAPUT CCXXXI. De dirinis et magnis antistibus Petro Alexandrino et Joanne Chrysostomo C. Pul. quod mortui etiam in throno sive cathedra sua collocati sunt propier pacem pristino more að illis accipiendam. Hoc certe accidit Alexandriæ in diving illo Poiro post ejus cædem; et in urbe regia el Christi amante in Patre sancto Chrysostomo, quem longo post mortem tempore in thronum suum collocaruat, quiqne tum, ut dicunt, divina gratia aperuit labia, et illud: Pax vobis, pronuntiavit. Nunc autem nescio quomodo hoc contemnitur, quamνis thronus adsit, et signum crucis desuper conficiatur, et sacra cathedra subsistat, pronuntieturque ab episcopo, Pax vobis, priusque diaconus inclamet, «Attendamus.» Nullus tamen ad hoc mentem advertit, neque audire desiderat, neque respondet: «Εt cum spiritu tuo. At Gregorius Theologus vocein amat et desiderat, vocatque eam dilectam pacem, remque et nomen dulce, quam dare et percipere per orationem procurat. Sed ut probabile est, dictio illa maxime potens et elicax, eo quod exigua sit, ignoratur; et obtinuit cousuetudo, ut ne quidem pudiatur, et sentiatur, fry straque dicat diaconus illud: «Attendamus,» et episcopus ipse languide et sapine, non autem cum cura et studio pronuntiet illud: ‹ Pax omnibus, vel, Pax vobis.» Sed serio his advertendum est, et quæ nobis tradita sunt, custodieuda; praesertim quæ a Christo, qui est pas nostra, cujus pacem Petrus nobis imprecatur, et ubique Paulus, discipulorumque omnium et sacerdotum chori. Attendendum autem est ne hoc fat pigritia quadam et supinitate, vel doni neglectu, vel maximi beneficii ignorantia, vel inimici malignitate nos a pacis cogitatione et Inquisitione avertere volentis, semperque quærentis charitatem et nostri cum Christo unionem tepidiorem et frigidiorem reddere. Ilinc igitur, episcopo sedente in throno, qui ci sulsunt sacrati et laici slantes fais oculis in eum velut in Christum cielo insidentem intueantur. Et cum diaconus profert: «Attendamus, › episcopus dicat, alta voce: ‹ Pax omnibus,» vel, ‹ Pax vobis, › omnes vero capita inclinanΟ δὴ καὶ μετὰ τὴν σφαγὴν ἐπὶ τῷ θείῳ ἐκείνῳ Πέτρῳ γέγονεν ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ, καὶ ἐν τῇ βασιλίδι Τὰ πόλει τῇ φιλοχρίστῳ, ἐπὶ τῷ χρυσορρήμονα Πα τρί· δν καὶ νεκρὸν ἐπὶ πολὺ ὄντα, ἐπὶ τὸν θρόνον ἐκάθισαν· καὶ ὅς, φασί, χάριτι θείᾳ διάραι τὰ χείλη, καὶ τὸ, «Εἰρήνη ὑμῖν, ἢ εἰπεῖν. Νῦν δὲ οὐκ οἶδ' ὅπως τοῦτο καταπεφρόνηται· καίτοι γε τοῦ τε θρό νου ὄντος, καὶ τῆς σφραγίδος ἄνωθεν τελουμένης, καὶ τῆς ἱερᾶς γινομένης καθέδρας, καὶ παρὰ τοῦ ἀρχιερέως τοῦ, «Εἰρήνη πᾶσι, ο λεγομένου, καὶ τοῦ διακόνου πρότερον το, ο Πρόσχωμεν, ο ἐκδοῶντος. 'Αλλ᾽ οὐδεὶς ἐπὶ τούτῳ φροντίζει, οὐδὲ ἀκοῦσαι ποθεῖ, οὐδὲ ἀντιφωνεί, ο Καὶ τῷ πνεύματί σου, ο Καίτοι γε Γρηγόριος ή θεολόγος φωνὴ ἐρᾷ τε καὶ ἐπιποθεῖ τὴν φίλην εἰρήνην, καὶ γλυκὺ καὶ πράγμα καὶ ὄνομα ταύτην καλεῖ, καὶ δοῦναι καὶ ἀντιλαβεῖν εὐχῆς ποιεῖται. ᾿Αλλ᾿ ὡς ἔοικε τῷ μικρὰν εἶναι τὴν φωνὴν ἀγνοηθῆναι τὴν τὰ μέγιστα δυναμένην, καὶ πρὸς ἔθος ἐλθεῖν τοῦ μηδὲ αἰσθάνεσθαι ταύτης, καὶ τὸν διάκονον ὡς εἰκῇ λέγειν τό, ο Πρόσσχωμεν, ο καὶ τὸν ἀρχιερέα δὲ καθ᾽ ἑαυτὸν καὶ ἀνειμένως πως καὶ οὐκ ἐν φροντίδι το, «Εἰρήνη πᾶσι, ο λέγειν, τό, ο Εἰρήνη ὑμῖν, ο Ἀλλὰ προσεκτέον, καὶ τὰ παραδεδομένα φυλακτέον, καὶ μᾶλλον τὰ παρὰ τοῦ Χριστοῦ, ὅς ἐστιν ἡ εἰρήνη ἡμῶν, ούπερ τὴν εἰρήνην καὶ Πέτρος ἡμῖν εὔχεται, καὶ Παῦλος πανταχοῦ, καὶ τῶν μαθητῶν ἁπάντων καὶ ἱερέων οι χοροί. Καὶ προσεκτέον, μήποτε ῥαθυμία ή καταφρο νήσει του δώρου, ἡ ἀγνοίᾳ τῆς μεγίστης εὐεργεσίας, ἢ καὶ ἐπηρείᾳ ἐχθροῦ, τῆς ἐννοίας καὶ ζητήσεως ἀπάγειν ἡμᾶς βουλομένου τῆς εἰρήνης ὡς ψυγῆναι τὴν ἀγάπην ἀεὶ ζητοῦντος, καὶ τὴν ἐν Χριστῷ ἔνωσιν. Τοῦτο γίνεται ὅθεν καὶ καθεσθέντος ἐπὶ τοῦ θρόνου τοῦ ἱεράρχου, πάντες οἱ ὑπ' αὐτὸν ἱερωμέν νοι τε καὶ λαϊκοὶ ἀτενῶς εἰς αὐτὸν ὡς εἰς τὸν Χριστὸν ἐν τῷ οὐρανῷ καθήμενον ἱστάμενοι καθοράτωσαν. Καὶ τοῦ διακόνου τό, «Πρόσχωμεν, ο λέο γοντος, ὁ μὲν ἀρχιερεὺς, τό, «Ειρήνη πᾶσιν, ο ἢ τὸ, «Εἰρήνη ὑμῖν, ο ἐκφώνως λεγέτω· πάντες δὲ, • Καὶ τῷ πνεύματί σου, ο ἀποκρινέσθωσαν, τὰς les respondeant, ο Ei cum spiritu tuo. > Ilaec est κεφαλὰς ὑποκλίνοντες. Καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ μετὰ Χρισ στοῦ καὶ τῶν ἁγίων αὐτοῦ ἔνωσίς τε καὶ εἰρήνη. Καὶ οὕτως οἱ μὲν ἀρχιερεῖς καθεζέσθωσαν· οἱ λοιποὶ δὲ κατὰ τὴν τάξιν στηκέτωσαν. ΚΕΦΑΛ. ΣΑΒ. Περὶ ἐνθρονισμοῦ πατριάρχου. 'Ο δὲ τοῦ πατριάρχου ενθρονισμός γίνεται ο τως· Εἰ ἀρχιερεὺς ἐστι κεχειροτονημένος, 172 μετὰ τὴν πρόβλησιν παραγεγονώς εἰς τὸν μέγαν τῆς Θεοῦ Σοφίας ναὸν καὶ προσευξάμενος, καὶ τοῦ μνημοσύνου γινομένου, ὡς εἴρηται, ἄνεισι, καὶ τῆς κυρίας ἐπιστάσης, πάντων συνηθροισμένων, κάτω εισι. Καὶ τὰ ἀρχιερατικὰ μετὰ τοῦ σάκκου ἐνδύεται· καὶ τῆς λειτουργίας ἀπάρχεται, κατὰ τὸ ἔθος illa pax quæ nos unit Christo et sanctis ejus. Sic igitur episcopi hoc pronuntiantes sedeant, stent vero reliqui ordine suo. CAPUT CCXXXII. De enthronismo Patriarchæ, Patriarchæ autem enthronismus, sive in cathedram collocatio fit hoc modo. Si episcopus ordinatus est, post promotionem accedit ad magnum Sapientia Dei templum, ibique precatus, et monumento, ut dictum est, facto recedit. Die autem dicta iustante omnibus congregatis accedit, et ornamenta episcopalia cum sacco induitur, et missam incipit, metropolitis eum de more veue-

rantibus, et in loco consuelo sacras stolas ve- τῶν μητροπολιτῶν προσκυνούντων, καὶ ἐν τῷ συνstientibus, qui postea in tempore Introitus missæ advocantur. Introitu facto fausta acclamatio inferius non fit, sed in synthrono, velut in episcopi ordinatione. Trisagio decantato et oratione finita cerei traduntur, et plurimi accenduntur propter Spiritus gratiam signifcandam, quæ tum in episcopo innovatur ad Ecclesiæ catholicæ administrationem suscipiendam et aggrediendam per ipsius in divino throno patriarchico collocationem. Credendumn enim est gratian abundantius et profusius in eum advenire, ut corroboretur ad majus divinum opus et ministerium pro omnibus Ecclesiis subcundum. Nam secundum proportionem ministerii demandati, major unicuique illuminatio, ct gratia, et virtus a Deo suppeditatur: «Babentes, inquit, donationes differentes secundum gratiam nobis datam, sive prophetiam secundum rationem fidei, sive ministeriuin, in ministrando; › reliqua insuper enumeral Apostolus. Casterum patriarcha licet episcopus, secundum tamen ministerium quo fungitur majorem aceipit gratiam, maxime cum in dignitate illa constituitur. ideo accenduntur luminaria, omnibus stantibus secundum ordinem suum in gradibus suis, duoque primi episcopi prodeunt, et electum accipiunt ex utroque latere, et in divinum thronum collocant, exclamnantque illud, e Dignus, quod postea ter cautatur ab omnibus sacris hominibus qui sunt intra sanctuarium, temque ab omnibus qui sunt extra, psaltis et clericis. Iterum secundo surguut, et sedent clamantes, ‹ Dignus, › el iterum ter intus et extra sanctuarium illud psallitur; et tertio similiter ab iis in selem collocatur, terque, ο Dignus, i dicitur, et psallitur, a sacratis intra, et a psaltis extra. Tunc fausta fit acclamatio, quæ est sacrum quoddam mysterium Christi cruce et morte sua vincentis, et carne resurgentis, et exaltati, mundum fide ad se trahentis, ‹ Ipsa est enim victoria quæ mundam vicit, fides nostra,» ut sit dilectus discipulus. Quæ per episcopos Christi regnum quod autea Christum perseque batur, Christo subegit. Ideo in hac acclamatione imperatores prædicantur pii, non infideles, nec aliena sapients, eorumque anni optantur mulu, uti permaneant semper; nam regui Christi non erit finis. Episcopatus autem cum regno faustis acclamationibus denuntiatur, eo quod episcu· palus regnum Christo subegit, et Christianorum imperium constituit; Christi vero regnum est æternum; dicitur enim: ‹ Tu es sacerdos in seculum, boc est semper, scandum ordinem Melchisedech, › non autem secundum legem. Ea de causa clamante diacono, ‹ Sapienter attendamus, › alla voce profert patriarcha, + Pax omnibus.› Ad quod omnes, ut diximus, magna cum cura attendere oportet; episcopos vero et presbyteros attentos stare el ei respondere, Et spiritui tuo, › sieque sedere; populum similiter pace accepta ἤθει τόπῳ τὰς ἱερὰς περιβαλλομένων στολὰς, καὶ προσκαλουμένων συνήθως ἐν τῷ καιρῷ τῆς εἰσό δου. Μετὰ τὴν εἴσοδον δὲ ἡ φήμη κάτω οὐ γίνεται, ἀλλ᾽ ὡς ἐν ἀρχιερέως χειροτονίᾳ, ἐν τῷ συνθρόνῳ. Μετὰ γὰρ τὸ Τρισάγιον καὶ τὴν εὐχὴν, κηροδοσία γίνεται, ἀναπτομένων φώτων πολλῶν διὰ τὴν χάριν τοῦ Πνεύματος, ἐγκαινιζομένην τῷ ἱεράρχῃ πρὸς τὴν τῆς καθολικῆς Ἐκκλησίας οἰκονομίαν τε καὶ ἐγχείρησιν διὰ τῆς ἐν τῷ θείῳ θρόνῳ τῷ πατριαρ χικῷ ἱερᾶς καθιδρύσεως. Επιφοιτᾷν γὰρ δαψιλέστερον αὐτῷ πιστευτέον, ὡς ἐνισχύειν πρὸς τὸ μεῖζον ὑπὲρ πασῶν τῶν ἐκκλησιῶν ἔνθεον ἔργον καὶ ὑπηρέτημα· ὅτι καὶ ἔλλαμψις μείζων καὶ χάρις καὶ δύναμις κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς διακονίας εκάστῳ χορηγεῖται. «Έχοντες δὲ, φησί, χαρίσματα κατὰ τὴν χάριν τὴν δοθεῖσαν ἡμῖν διάφορα, εἴτε προφητείαν κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς πίστεως, εἴτε διακονίαν ἐν τῇ διακονία, ο καὶ λοιπὰ ἔπκαταλέγει. Λοιπὸν ὁ πατριάρχης εἰ καὶ ἐπίσκοπος, ἀλλ᾽ οὖν κατὰ τὴν διακονίαν καὶ μείζω λαμβάνει χάριν, καὶ μᾶλλον ἐν τῷ ἀποκαθίστασθαι. Ὅθεν καὶ ἀναπτομένων τῶν φώτων, πάντων ἱσταμένων ἐν ταῖς βαθε μίσι κατὰ τὴν τάξιν, ὑπὸ δύο τῶν πρώτων ἀρχι ρέων εγκαθιδρύεται, λαμβανόντων αὐτὸν ἑκατέρω θεν, καὶ τῷ θείῳ θρόνῳ ἐγκαθιζόντων, καὶ ἐκβοώντων τὸ Άξιος. Ο δὴ καὶ ψάλλεται τρὶς παρὰ τῶν ἐντὸς πάντων ιερωμένων, καὶ τρὶς παρὰ τῶν ἐκτὸς ψαλ τῶν τε καὶ κληρικῶν. Καὶ ἐκ δευτέρου αὖθις ἀνι στῶσί τε καὶ καθίζουσι, βοῶντες τὸ ᾿Αξιος. Καὶ πάλιν τοῦτο τρὶς ἐντός τε καὶ ἔξωθεν ψάλλεται. Καὶ τρίτον ὁμοίως ἐνθρονίζεται παρ' αὐτῶν, καὶ τὸ • Άξιος ο λέγεται καὶ ψάλλεται τρὶς παρά τε τῶν ἱερωμένων ἐντὸς, καὶ παρὰ τῶν ψαλτῶν ἐκτός. Καὶ τότε ἡ φήμη γίνεται· ἥτις δὴ καὶ ἱερὰ ἐστι τελετή τοῦ Χριστοῦ νικήσαντος τῷ σταυρῷ καὶ θανάτῳ, καὶ ἀναστάντος σαρκὶ καὶ ἀνυψωθέντος, τὸν κόσμον Ελκύσαντος τῇ πίστει αὐτοῦ. Ἐπεὶ καὶ «Αύτη ἐστὶν ἡ νίκη ή νικήσατα τὸν κόσμον, ἡ πίστις ἡμῶν, ὁ ὁ Αγαπημένος φησίν· ἥτις καὶ διὰ τῶν ἀρχιερίων Χριστοῦ τὴν βασιλείαν τὴν τὸν Χριστὸν πρὶν διώ κουσαν τῷ Χριστῷ καθυπέταξε. Διὰ καὶ βασιλεῖς ἀνακηρύττονται· εὐσεβεῖς, οὐκ ἄπιστοι, οὐδὲ ἑτερά φρονες. Καὶ τούτων πολλὰ λέγονται τὰ ἔτη, εἰς τὸ διαμένειν ἀεί· ὅτι καὶ τῆς βασιλείας Χριστοῦ οὐκ ἔσται τέλος. Καὶ ἡ ἀρχιερωσύνη δὲ σὺν τῇ βασιλείᾳ ἀναγορεύεται, ὅτι καὶ ἡ ἀρχιερωσύνη τὴν βασιλείαν Χριστῷ καθυπέταξε, καὶ αὕτη τὴν Χριστιανῶν βασιλείαν καθιστῷ· καὶ ἡ τοῦ Χριστοῦ ἀρχιερωσύνη αἰώνιος. • Σὺ ἱερεὺς γὰρ, φησὶν, εἰς τὸν αἰῶνα, τουτέστι διαπαντός, κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ, ο καὶ οὐ κατὰ νόμον. Καὶ οὕτω, «Σοφία πρόσχωμεν, κράζοντος τοῦ διακόνου, τό, «Ειρήνη πᾶσιν, ο πατριάρχης ἐκφωνεί. Περὶ οὗ, ὡς εἰρήκαμεν, ἔδει φροντίζειν πάντας· καὶ δεῖ φροντίζειν, καὶ ἀρχιε ρεῖς καὶ ἱερεῖς ἵστασθαι, καὶ ἀντιφωνεῖν αὐτῷ, • Καὶ τῷ πνεύματί σου· καὶ οὕτω καθέζεσθαι, καὶ τὸν λαὸν ὁμοίως δεξάμενον τὴν εἰρήνην, ο Καὶ

hæreditas et donatio nobis concessa, postremaτῷ πνεύματί σου, ο βυήν. Τοῦτο γὰρ ἡ τοῦ Σωτῆρος Et Spiritui uo resonare. Hæc est enim Servatoris πρὸς ἡμᾶς κληρονομία καὶ δωρεὰ, καὶ ἡ τελευταία εὐχὴ, τὸ ἓν εἶναι μετ' αὐτοῦ· καὶ ἡ πρώτη φωνή μετὰ τὴν ἀνάστασιν, Ειρήνη ὑμῖν.» Καὶ διὰ τοῦτο οὕτω λαμπρὰ καὶ ἡ ἐν τῷ συνθρόνῳ τοῦ πατριάρχου γίνεται ἐγκαθίδρυσις, ἵνα καθεσθεὶς ὥσπερ ὁ Σωτὴρ εἰς τοὺς οὐρανούς, τὴν εἰρήνην ἐκεῖθεν ἅπασι δῴη τε καὶ κηρύξαι· ὡς καὶ ἐκεῖθεν τῷ τριχηρίῳ εὐλογεῖ, ὡς ἀπὸ τοῦ οὐρανίου θρόνου τὴν τῆς Τριάδος παρέ χων χάριν καὶ ἔλλαμψιν διὰ τοῦ Σωτῆρος. Τὰ δὲ ἐφεξῆς ὡς ἐν πάσαις ταῖς λειτουργίαις γίνεται· εἰ μὲν ἀρχιερεὺς ἦν, οὕτως. 173 ΚΕΦΑΑ ΣΑΓ. que oratio, ut unum cum ipso simus. Prima quoque ipsius vox post resurrectionem, ‹ Pax vobis. › Propterea collocatio patriarcha in thronum suum tain magnifice tantoque fit cum apparatu, ur, quemadmodum Servator sedens in cœlis pacem inde omnibus donat et prædicat, ita patriarcha e sede sua tricerio benedicat, vent a cœlesti throno præbens per Servatorem Trinitatis gratiam et illuminationem. Quæ sequuntur, eodem modo fiunt, quo in cæteris liturgiis. Si episcopus est, ita fit ut dictum. CAPUT CCXXXIII. *Όπως ή χειροτονία τοῦ πατριάρχου γίνεται, μὴ η Quomodo ordinatio patriarcha fial qui episcopus ὄντως πρότερον ἐπισκόπου. Εἰ δὲ πρεσβύτερος καὶ οὐκ ἀρχιερεὺς ὁ ὑποψή φιός ἐστι, χειροτονείται πρῶτον ἐπίσκοπος· ἔπειτα ἐνθρονίζεται. Επισκόπου γὰρ ὁ θρόνος· ὅτι καὶ επίσκοπος τὴν τοῦ Χριστοῦ πλουτεῖ δύναμιν. Καὶ γίνεται οὕτως ἡ χειροτονία. Εἰς τὸ ἁγιώτατον εἰσελ θὼν βῆμα, προσκυνεῖ τὴν ἱερὰν τράπεζαν καὶ ἀσπάζεται ὁ ὑποψήφιος πατριάρχης· καὶ περὶ τὰς βαθ μίδας τοῦ θείου συνθρόνου γενόμενος, προσκυνεί κατὰ ἀνατολὰς τρίς. Καὶ τὰ ἀρχιερατικὰ ἐνδιδύσκεται τῶν ἐκκλησιαστικῶν διακόνων ὡς ἀγγέλων τὰς ἱερὰς ἐνδεδυμένων στολὰς πρῶτον εὐλογίαν λαδόντων παρ' αὐτοῦ καὶ οὕτως ἐξυπηρετούντων αὐτῷ. Οἱ ἀρχιερεῖς δὲ μετὰ μανδύων ίστανται μό νον. Πάντα οὖν ἐνδυσάμενος τὰ ἀρχιερατικά, στιχάριον μετὰ ποταμῶν, διὰ τὸ ἁγνόν τε καὶ τὴν διδασκαλίαν, διὰ τὴν ἄνωθεν χάριν ἐπιτραχήλιον, καὶ ζώνην καὶ ἐπιγονάτιον διὰ τὴν σωφροσύνην καὶ ἰσχὺν κατὰ θανάτου καὶ νίκην, ἐπιμάνικά τε καὶ σάκκον διὰ τὴν θείαν ενέργειαν καὶ τὴν διὰ τοῦ πάθους ἀφθαρσίαν, ὠμοφόριον μόνον οὐ περιβάλλε ται· τοῦτο γὰρ ἴδιον ἐπισκόπου. ΚΕΦΑΛ. ΣΑΔ'. Ὅτι καὶ ὁ πατριάρχης ὑπὸ τοὺς κανόνας ἐστι· καὶ μέλλων χειροτονεῖσθαι ἐπίσκοπος δίδωσι τὴν ὁμολογίαν αὐτοῦ τῇ 'Εκκλησίᾳ. Μετὰ τοῦ σάκκου οὖν στάς, δεικνὺς ὡς οὔπω επίσκοπος πάντων ἱσταμένων ἀρχιερέων καὶ κλη ρικῶν τὰ τοῦ κανόνος ἐκπληροί· καὶ τὴν ὁμολογίαν αὐτοῦ ἐνώπιον λέγει πάντων, τὴν πίστιν ὀρθὴν διδούς, ὡς δῶρον τῆς νυμφεύσεως καθαρόν. Ὁ μὲν γὰρ ἀρχιερεὺς εἰς πατριάρχην μετατιθέμενος, δοὺς ἐξαρχῆς τὴν ὁμολογίαν ἐν τῷ χειροτονεῖσθαι, οὐκ Έχει χρείαν αὖθις λέγειν αὐτήν· οὗτος δὲ μήπω επίσκοπος γεγονώς, ἀνάγκη ταύτην δοῦναι πρὸ τῆς χειροτονίας τῇ Ἐκκλησίᾳ, καὶ ἐντὸς ταύτην λέγει τοῦ βήματος, ὡς πάντων τῶν ἐν τῷ βήματι ἄρχων ἐν Πνεύματι καθιστάμενος καὶ Πατήρ. Αὐτὴν δὲ λέγει ἦν καὶ πάντες οἱ ὑποψήφιοι ἀρχιερεῖς λέγουσι, χωρὶς μόνον τοῦ ὑποτάσσεσθαι τῷ πατριάρχῃ. Ἐπεὶ γὰρ αὐτὸς πατριάρχης χειροτονούμενός ἐστι, τίνι ὑποταγήσεται, ἀλλ᾽ ἢ τοῖς κανόσι καὶ μόνον, οὓς καὶ ὁμολογεῖ φυλάσσειν; Τῆς ὁμολογίας οὖν τελεantea non fuerat. Si vero electus presbyter est, non episcopus, nrdinatur primum episcopus; postea in thronum collocatur. Ad episcopum enim thronus pertinet, eo quod Christi virtutem abunde possideat. Hoc sutem ritu fit ordinatio. Patriarcha electus, sanctissimum ingrediens tribunal, adorat sacram n'ensam et osculatur. Cum vero pervenerit ad gradus divini synthroni, ter ad orientem adorat, et restes episcopales induitur. Ecclesiastici autent diaconi, sicut angeli sacras stolas sive tunicas induti, benedictionem primum ab eo accipiunt, et ei sic ministrant. Episcopi autem cum mandyis sive longis palliis stant tantum. Omnes igitur archieraticas vestes indutus, sticbarium undulatum propter puritatem et doctrinam, epitrachelium sive stolam sacerdotalein, et zonam propter gratiam superne venientem, supergenuale propter temperantiam et fortitudinem contra mortem, deque ea victoriam, supermanicalia vero et saccum propter divinam virtutem, et per passiones ¡mmortalitatem, solum est pallium quo non induitur; est enim episcopi proprium. CAPUT CCXXXIV. Patriarcham quoque subesse canonibus, alque si episcopus ordinandus est, confessionem suam edere Ecclesia. Stans igitur cum sacco, et hoc habita demonstrans se nondum esse, episcopum, stantibus quoque omnibus episcopis et clericis, qui supersunt e canone complet, et confessionem suam coram omnibus recitat, rectam fidem ut purum desponsa tiouis suæ donum exponens. Qui episcopus ad patriarchatum transfertur, qui confessionem ab initio dedit cum ordinaretur, non opus habet eam iterum proferre. Sed cum nondum factus est episcopus, necesse est ut ante ordinationem suam edat illam in Ecclesia, et intra saucluarium, ut omnium qui sunt in sanctuario princeps et Pater per Spiritum constitutus. Camden aulem edit quam om. nęs electi episcopi edere solent; eo solum excepto quod subjectionem patriarchæ non promiuit; cum enim in patriarcham ordinetur, cal subjicietur, nisi sołum canonibus quos confitetur se servaturum?

Facta igitur confessione propria manu scripta et σθείσης μετὰ τῆς οἰκειοχειρου ἐπιγραφῆς καὶ ὑποsubscripta, episcopi ut testentur subjectionem suam, eum adorant, quoniam Magnæ ecclesiæ sponsus factus est; atque ab eo benedicti in loca consueta extra tribunal secedunt, et vestes episco. pales induunt omnes. Presbyteri quoque benedictionem ab eo accipiunt. Cum autem qui secundas Inter presbyteros agit, oblationem de more fecerit, missa inchoatur. Primo introitu facto diaconi et presbyteri per templum egrediuntur, et oratione introitus completa, bini de more in sanctuarium ingrediuntur. CAPUT CCXXXV. Quod episcopi quando patriarcha ordinandus est, templum non per mediam portam, sed a lutere (dextro) ingrediuntur. Episcopi vero a chartophylace, et iis qui cum ipso sunt, advocantur, iisque præeuntibus a dexteris et sinistris, sanctuarium ingrediuntur, binique adorantes electum, stant secundum ordinem. Cereorum distributione facta, et luminaribus pluribus accensis in demonstrationem divinæ illuminationis, ut sæpius diximus, et adventus Spiritus et illustrationis, maximæ quoque propter hoc alacritatis et gaudii in cœlo et in terra, electus a duobus primis episcopis hinc inde assumitur, cæteri vero sequuntur, sed clerici omnes antecedunt, dumque præclare et magnifice decantatur hymnus, ‹ Sancti martyres, ter ducitur chorea ex consuetudine circa sacram mensam propter lætitiam cœlestem, omnibus, ipso quoque electo, in unaquaque chorea ad sacram mensam velut ante Dei thronum sese abjicientibus atque prosternentibus. CAPUT CCXXXVI. Ab archiepiscopo Heracleensi, si præsens ille fuerit, patriarcham ordinari. Sin, a primo quoque aliorum archiepiscoporum. His peractis, statim, si adest Heracleæ episcopus, ille quæ ad patriarchæ ordinationem spectant, exsequitur; eo quod, ut dicitur, Byzantium a Severo imperatore Heracleæ subjecta fuit, et usque ad magnum Constantinum episcopatus fuit Heracleæ metropoli altributus. Ascendit igitur super crepidinem, omnibus episcopis ipsum juvantibus et contingentibus,ut consensum suum in illius ordinatione demonstrent, quam simul decreverunt, ordinandum omnes quoque simul in Spiritu sancto consecrant. Hunc primum de more Heracles archiepiscopus ter cruce signat, hac actione primitias ordinationis delibans. Si vero non adest Heraclem archiepiscopus, primus eorum qui adsunt episcopus ordinationem cum aliis facit. Postea ordinando genua flectenti, fronte quoque et capite in sacram mensam incumbenti manum ordinans illi imponit, et caeteri illum contingunt. Denique quas sunt in ala seu Spiritu descripta, legit ordinans, istud nempe, ‹ Divina gratia.» Hoc facto, secunγραφῆς, οἱ ἀρχιερεῖς προσκυνοῦσι διὰ τὴν ὑποτα γήν, ὅτι μνήστωρ τῆς Μεγάλης Εκκλησίας ἐγένετο. Καὶ εὐλογούμενοι παρ' αὐτοῦ, εἰς τοὺς συνήθεις ἔξωθεν τοῦ βήματος ἀπέρχονται τόπους, καὶ τὰ ἀρχιερατικὰ ἀμφιέννυνται ἅπαντα. Τῶν πρεσβυτέ ρων δὲ λαβόντων καὶ αὐτῶν εὐλογίαν τοῦ τῶν ἱερέων τε δευτερεύοντος ποιησαμένου την προσκομιδήν, ὡς ἔθος, ή λειτουργία ἄρχεται. Καὶ τῆς πρώτης εισόδου γινομένης, οἱ μὲν διάκονοι καὶ ἱερεῖς διὰ τοῦ ναοῦ ἐξελθόντες καὶ τὴν εὐχὴν ἐκτελέσαντες τῆς εἰσόδου, συνήθως κατά συζυγίαν εἰς τὸ θεῖον βῆμα εἰσέρ χονται. ΚΕΦΑΛ. ΣΛΕ. *Οτι οὐκ εἰσοδεύουσι μέσον, πατριάρχ " 484000 τονουμένου οἱ ἀρχιερεῖς· ἀλλὰ διὰ της πλα γίας εἰσέρχονται. Οἱ ἀρχιερεῖς δὲ παρὰ τοῦ χαρτοφύλακος καὶ τῶν σὺν αὐτῷ προσκαλούμενοι καὶ προοδηγούμενοι, διὰ τῆς πλαγίας τῆς δεξιᾶς εἰσέρχονται τὸ θυσιαστής ριον, καὶ προσκυνοῦντες κατά συζυγίαν τῷ ἔτι υπου ψηφίῳ, ἵστανται κατὰ τάξιν. Κηροδοσίας δὲ γινο μένης, καὶ φώτων ἀναπτομένων πολλῶν εἰς δείγμα τοῦ θείου φωτισμοῦ, ὡς πολλάκις ειρήκαμεν, 174 καὶ τῆς ἐπιδημίας τοῦ Πνεύματος καὶ ἐλλάμψεως, καὶ τῆς μεγίστης ὑπὲρ τούτου ἐν τῷ οὐρανῷ καὶ ἐν τῇ λαμπρότητος, καὶ χαρᾶς, ὁ ὑποψήφιος ὑπὸ τῶν δύο πρώτων ἑκατέρωθεν λαμβάνεται ἀρχιερέων· οἱ λοιποὶ δὲ ἔπονται καὶ οἱ κληρικοὶ πάντες πορεύονται ἔμπροσθεν. Καὶ λαμπρῶς ἀδομένου του, ο Άγιος μάρτυρες, ο ἡ χορεία γίνεται τρισσή, κυκλόθεν της θείας τραπέζης κατὰ τὸ ἔθος διὰ τὴν εὐφροσύνην τὴν ἐπουράνιον κατὰ χορείαν, προσκύνησιν ἐν τῇ ἱερᾷ τραπέζῃ ὡς ἐν τῷ θρόνῳ τοῦ Θεοῦ ποιουμένων ἁπάντων καὶ τοῦ ὑποψηφίου. ΚΕΦΑΛ. ΣΛ. 'βτι εἰ μὲν Ηρακλείας πάρεστι, παρ' αὐτοῦ χειροτονεῖται ὁ πατριάρχης, εἰ δ' οὖν, παρὰ τοῦ πρώτου τῶν ἄλλων ἀρχιερέων. Καὶ εὐθὺς εἰ μὲν Ηρακλείας ἐστὶν ἀρχιερεὺς, οὗτος τὰ τῆς χειροτονίας ενεργεῖ τοῦ πατριάρχου ἐπεὶ, ὥς φασι, τὸ Βυζάντιον ἀπὸ Σεβήρου βασιλέως ὑπὸ τὴν Ἡράκλειαν γέγονε, καὶ ἐπισκοπὴ ἦν τοῦ Ηρακλείας ἄχρι καὶ τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου. ᾿Ανελθὼν οὖν ἐπὶ τῆς κρηπίδος, τῶν ἀρχιερέων πάνω των συνεργούντων αὐτῷ καὶ συνεφαπτομένων τῷ χειροτονουμένῳ τε καὶ ἀλλήλοις, δεικνύντες ὡς συμφωνοῦσι πάντες, ἐπεὶ καὶ συνεψηφίσαντο, καὶ συγχειροτονοῦσιν ὁμοῦ ἐν ἁγίῳ Πνεύματι τὸν χει ροτονούμενον, σφραγίζει τοῦτον ὁ Ἡρακλείας πρῶ τον κατὰ τὸ ἔθος τρὶς, τὴν ἀπαρχὴν ποιῶν τῆς χειροτονίας. Εἰ δὲ οὐκ ἔστιν Ηρακλείας, ἕτερος ἀρχιερεὺς τῶν ἄλλων ὁ πρῶτος τὴν χειροτονίαν σὺν τοῖς λοιποῖς ἐνεργεῖ. Εἶτα κλίναντος τὰ γόνατα, καὶ ἐπὶ τῆς θείας τραπέζης το μέτωπον ἔχοντος τοῦ χειροτονουμένου καὶ τὴν κεφαλὴν ἐπ' αὐτῇ τὴν χεῖρα τίθησιν 6 χειροτονῶν, καὶ οἱ λοιποὶ συνεφάπτονται, Καὶ τὰ τοῦ πτεροῦ ἤτοι τοῦ Πνεύματος ο χειροπο νῶν ἀναγινώσκει, τό, «Η θεία χάρις.» Καὶ μετὰ

τοῦτο τὴν δευτέραν ποιείται σφραγίδα εἰς τὸ, ο Κύ- dum facit sigillum, sive crucis signum cum proριε, ἐλέησον.» Εἶτα τὸ Εὐαγγέλιον ἀνεωγμένον δεχομένου τοῦ χειροτονουμένου ἐπὶ τῆς κεφαλῆς τε καὶ τοῦ τραχήλου ἐπικειμένης καὶ τῆς χειρὸς τοῦ χειροτονοῦντος, ἡ πρώτη εὐχὴ λέγεται, ἧς τελε σθείσης, ὁ δεύτερος ἀρχιερεὺς τὰς αἰτήσεις ποιείται. Καὶ οὕτω πάλιν ὁ χειροτονῶν καὶ τὴν δευτέραν εὐχὴν ἐκπληροί. Καὶ σφραγίσας τὸ τρίτον εἰς τύπον τῆς Τριάδος καὶ τῆς χειροτονίας τελείωσιν, ὅτι μόνη ή Τριὰς τελειοποιός, τὸ Εὐαγγέλιον αίρει και τίθησι τῇ τραπέζῃ, καὶ τὸν χειροτονηθέντα ἀνίστησιν ὡς ὑψωθέντα τῇ χάριτι· καὶ λαβὼν τὸ ὠμοφόριον καὶ σφραγίσας, τῷ χειροτονηθέντι περιτίθησιν, ἐκφω νῶν τὸ Αξιος (ἄξιον γὰρ αὐτὸν ὁ σταυρωθεὶς ἐκτετέλεκεν)· δ δὴ καὶ λαμπρῶς τρὶς ἐντός τε ᾄδεται καὶ εκτός, συμφωνούντων καὶ ἀγαλλιωμένων ἁπάντων καὶ βεβαιούντων τὰ τῆς χάριτος. Καὶ οὕτως ὁ μὲν χειροτονήσας τῆς κρηπίδος κατέρχεται, τελέσας τὸ ἔργον· ἀνέρχεται δὲ εἰς αὐτὸν ὁ χειροτονηθείς πα τριάρχης, ὡς τελεσθεὶς καὶ ἐπίσκοπος, καὶ πρῶτος ἁπάντων ὤν. ΚΕΦΑΛ. ΣΑΖ'. Ὅπως ἐν τῇ χειροτονία του πατριάρχου δ' ἀσπα σμὸς γίνεται. Διὸ τῆς τάξεως σωζομένης, επιθέντος τούτου τὴν χεῖρα ἐπὶ τῆς τραπέζης τῆς ἱερᾶς, αυτός τε ὁ χει ροτονήσας ἔρχεται ὡς ὑπ' αὐτὸν ἄν· καὶ ἀσπασά μενος τὴν ἱερὰν τράπεζαν, καὶ τὴν χεῖρα ἀσπάζεται αὐτοῦ τοῦ χειροτονηθέντος ὑπ' αὐτοῦ, ὡς πατριάρχου, καὶ τὴν παρειὰν ἢ τὸ στόμα, καὶ καθεξής οι λοιποις ἀρχιερεῖς ἅπαντες. Καὶ οὕτως ὅ τε πατριάρχης καὶ αὐτοὶ πάντες ὡς πηγὴν χάριτος καὶ μνῆμα Χριστοῦ, αὖθις τὴν ἱερὰν ἀσπαζόμενοι τράπεζαν ἄνω ἀνέρ χονται ἐν τῷ συνθρόνῳ ὡς ἐν οὐρανῷ, καὶ ταῖς Ιεραῖς βαθμίσι, διὰ τὰς ἄνω τάξεις· καὶ τὰ τοῦ ἐνθρονισμοῦ, ὡς προγέγραπται, γίνεται· μετὰ δὲ τὸν ἀνθρονισμὸν τὰ τῆς φήμης τῶν τε βασιλέων καὶ τοῦ νέου πατριάρχου, ὡς εἴρηται. 175 Καὶ οὕτως δ Απόστολος λέγεται, εὐλογίαν λαβόντος τοῦ Ηρακλείας καὶ εἰρηνεύοντος. Καὶ τὸ θεῖον ἀναγινώσκεται Ευαγγέλιον, ειρηνεύοντος ἐν τούτῳ τοῦ πατριάρ χου. Καὶ ἡ θεία λειτουργία καθεξῆς, ὡς ἔθος, παρ' αὐτοῦ τοῦ πατριάρχου τελεῖται. Ταῦτα καὶ περὶ τῶν ἱερῶν χειροτονιῶν, ὡς ἐξισχύσαμεν γνῶναι, ἐξεθή καμεν, ἀδελφοί, καὶ ὡς ἐν ἱστορίας μέρει τὸ πλέον ἐγράψαμεν· καὶ τοῦτο δι' ὑμᾶς ἐρωτῶντας, καὶ τῶν μὴ εἰδότων εἰς δήλωσιν. Αρκείτῳ οὖν τὰ εἰρημένα. Κληρικός. Ικανά, δέσποτα, καὶ λίαν ευφράνθημεν ἐκ τούτων. Απερ γὰρ οὐκ οἴδαμεν, ἔγνωμεν, καὶ τὴν εὐταξίαν τῆς ᾿Εκκλησίας θαυμάζομεν. ΚΕΦΑΛ. ΣΛΗ. Οτι πάντα τὰ τῆς ἱερωσύνης ὁ Σωτὴρ εκάστου βαθμοῦ δι' ἑαυτοῦ κατειργάσατο.. Αρχιερεύς. Καὶ ὄντως εἰσὶ θαυμαστὰ τὰ τῆς Ἐκκλησίας· ὅτι καὶ Θεοῦ εἰσιν ἔργα τοῦ θαυμαστά ποιοῦντός τε καὶ ἐξαίσια· καὶ μᾶλλον ταῦτα τὰ τῆς οικονομίας έργα, ὡς τελευταία καὶ πάντὸς τοῦ κόσ μου σωτήρια. Ταύτας δὲ τὰς χειροτονίας καὶ ὁ Σω nuntiatur, e Kyrie, eleison.» Ordinandus postea Evangelium apertam suscipit super caput et cervicein, pronuntiaturque prima oratio, manu odl. nantis ipsi imposita. Oratione completa secundas - episcopus supplicationes, facit. Sic iterum ordinans secundam orationem perficit. Ea finita tertio ordinandum cruce signat in figurain Trinitatis, et ordinationis consummationem et perfectionem operatur. Deinde Evangelium ab co tollit, et altari imponit, et ordinatum erigit, velut gratia exalta tum et excelsum factum. Pallium demum accipiens el cruce signans ordinate circumponit, exclamans, ‹ Dignus› (ipsum enim crucifixus dignum reddidit), quod intra et extra sanctuarium ter clareet maguiâce decantatur, omnibus consentientibus et gaudentibus, et quæ gratiæ sunt confirmantibus. Opere sic confecto ordinator de crepidine descendit, eam autem ascendit patriarcha ordinatus, ut perfecte consecratus episcopus, et omnium primus. CAPUT CCXXXVII. Quomodo in ordinatione patriarchæ osculum fiat. Ideo manum super sacram mensam eo imponente, ipse ordinator venit, velut sub ejns polestate constitutus, et osculatur sacram mensam et n'anum, genam quoque vel os ab eo in patriarcham ordinati; et consequenter ordine conservato omnes episcopi. Sic ipse patriarcha, et caeteri omnes item rum sacram mensam deosculati, ut ſonten gratiæ, et Christi monumentum, in sacros gradus et synthronum ascendunt velut in cælum propter superiores ordines significandos. Denique quæ ad onthronismum spectant, ut scriptum est, perficiuntur, et consequenter fausta fit imperatorum et novi patriarchæ acclamatio, ut dictum est. His sic actis Apostolus legitur, benedictionem accipiente Heracleae episcopo, et pacem annuiniante: divinum quoque Evangelium legitur, in eo pacem annuntiante ipso patriarcha. Divius missa corsequenter ab ipso patriarcha de more perficitur. Hæc, fratres, de sacris ordinationibus a nobis, ut cognoscere valuimus, exposita sunt et magna ex parte in modum historiæ descripta. Hoc interrogantibus præsillimus, ad majorem eorum qui jain illa noverunt, instructionem. Sufficiant igitur quæ dicta sunt. Clericus. Sufficiunt, domine, et ex lis plurimum. Jætati sumus: quæ enim ignorabamus, cognovimus, et pulchrum Ecclesiæ ordinem admiramar. CAPUT CCXXXVIII. Quod omnibus sacerdorii, uniuscujusque gradus, partibus Salvator per seipsum est perfunctus. Episcopus. Vere admiranda sunt Ecclesize mysteria; Dei enim sunt opera faciantis mirabilia et ingentia, hominibus inusitata: et maxime hæc œco-. nomiæ opera, velut postrema, et universo mundo salutaria. Has ordinationes Servator ut diximus, in

semetipso suscepit, et demonstravit, et uniuscu τήρ, καθὼς ἔφημεν, ἔδειξεν ἐν ἑαυτῷ· καὶ τὰ ἐκά jusque gradus officium per seipsum exsecutus est, fundamentumque fuit et exemplar primitivum omnis boni quo Ecclesiam suam donavit. Est enim dus et princeps vitæ et salutis nostra, mysteriorum praeses, et initiationis operator, perfciens ipβο et perfectus ipse solus est ipsissima perfectio et consummatio. Quemadmodum igitur tunc baptismum et chrisma suscepit propter nos, cum baptizatus Spiritum desuper accepit: ita quæ ad sacerdotium pertinent secundum ipsius gradus operatus est ante baptismum, et post baptismum. Lectoris officio functus est, cum annu:n agens duodecimum in medio doctorum sedit, eos audiens et interrogans. Præterea populó legens in medio synagogæ, ut apud Lucam scriptum est: Quia surrexit ut legeret, et datus est ill: liber Isaia prophet, et quæ sequuntur. Quæ antem sunt subdiaconi et diaconi fecit, cum parentibas subjectus est, et iis miDistravit, et in die festo cum iis ascendit in templum; cum etiam nummularios e templo ejecit, quod subdiaconorum est, et prohibuit ne quis vasu in templum inferret, et proposita mensɔ disci· pulorum pedes lavit seque ministrum vocavit. Munera quɔque presbyteri et doctoris peregit, cum statim post baptismum desuper Spiritum accepit, testimoniumque Filii dilecti a Patre reportavit. Perfectus enim tum erat corpore, annorum triginta · Incipiens esse, ut scriptum est. Ideo statim agonem subiit, jejuniisque et precibus vacavit, et tentationem ter ab inimico sud diabolo passus est, tandemque eum pro nobis vicit et dejecit, tropxum erexit, discipulos elegit et assumpsit, penitentiam prædicavit, et ad eam vocavit, signaque multa operatus est, animas prudenter rexit, peccatores ad se convertit et aggrevavit, quæ omnia sunt sacerdotli muncra. CAPUT.CCXXXIX. Quod et sacerdos et doctor et princeps sacerdotum Christus secundum humanam naturam esi ordinatus a Patre. Insuper maximum aliud testimonium velut ordinationem accepit, cum transfiguratus est et diviστου βαθμοῦ δι' ἑαυτοῦ ἐνήργησε· καὶ θεμέλιος οὗτος γέγονε καὶ ἀρχέτυπον ἀγαθοῦ παντὸς τῇ ἐαυτοῦ Ἐκκλησίᾳ· ὅτι καὶ ἀρχηγὸς τῆς ζωῆς καὶ τῆς σωτηρίας ἡμῖν, καὶ τελετάρχης καὶ τελεσιουργός, καὶ τελῶν καὶ τελούμενος, καὶ αὐτοτελειότης μόνος ἐστίν· ὥσπερ οὖν τό το βάπτισμα καὶ μύρον ἐδέξατο δι᾿ ἡμᾶς ἐν τῷ βαπτισθῆναι τὸ Πνεῦμα δεξά μενος ἄνωθεν, καὶ τὰ τῆς ἱερωσύνης κατά βαθμὸν ἐνήργησε, πρὸ τοῦ βαπτίσματος καὶ μετὰ τὸ βέπτισμα τὰ τοῦ ἀναγνώστου ποιῶν, καθήμενος ἐν μέσῳ τῶν διδασκάλων δωδεκαέτης που ὢν, και ἀκούων αὐτῶν καὶ ἐπερωτῶν αὐτούς· ἔτι δὲ καὶ ἐν μέσῳ συναγωγῆς ἀναγινώσκων τῷ λαῷ, ὡς ἐν τῷ Λουκά γέγραπται, ὅτι ι Καὶ ἀνέστη ἀναγνῶσαι, καὶ επεδόθη αὐτῷ βιβλίον Ησαίου τοῦ προφήτου,» καὶ τὰ ἑξῆς. Τὰ τοῦ ὑποδιακόνου τε καὶ διακόνου ἐνήργησεν, ὑποτασσόμενος τοῖς γονεῦσι καὶ ἐξυπηρε τούμενος αὐτοῖς, καὶ κατὰ τὴν ἑορτὴν εἰς τὸ ἱερὸν ἀνερχόμενος σὺν αὐτοῖς· ἀλλὰ καὶ τοὺς θεοκαπή λους ἐκβάλλων τοῦ ἱεροῦ, 3 τῶν ὑποδιακόνων ἐστὶ, καὶ κωλύων ἵνα τι σκεῦος διὰ τοῦ ἱεροῦ εἰσενέγκῃ, καὶ προτιθεὶς τράπεζαν καὶ νίπταν τους πόδας τῶν μαθητῶν, καὶ διάκονον ἑαυτὸν καλῶν· τὸ τοῦ πρεσβυτέρου δὲ καὶ διδασκάλου, εὐθὺς μετὰ τὸ βάπτισμα, ἄνωθεν λαμβάνων τὸ Πνεῦμα, καὶ ὑπὸ τοῦ Πατρὸς Υἱὸς ἀγαπητός μαρτυρούμενος· ὅτι καὶ τέλειος ἦν τὸν τοῦ σώματος χρόνον τριάκοντα ὢν ἐτῶν ἀρχόμενος, ὡς γέγραπται, ὅτι καὶ εὐθὺς πρὸς τὸν ἀγῶνα υπέδυ, καὶ νηστείαις καὶ προσευχαῖς ἐσχόλαζε, καὶ πειρασμὸν τρὶς ὑπενεγκὼν ὑπὸ τοῦ ἀντικειμένου διαβόλου, νενίκηκεν εἰς τέλος ὑπὲρ ἡμῶν, καὶ αὐτὸν καταβέβληκε, καὶ τρόπαιον ἔστησε· καὶ μαθητὰς ἐκλεξάμενος προσελάβετο, καὶ μετάνοιαν εκήρυξε, καὶ πρὸς ταύτην ἐκάλεσε, καὶ σημεία πολλὰ κατειργάσατο, καὶ ᾠκονόμησε ψυχάς, καὶ ἁμαρτάνοντας ἐπιστρέψας, πρὸς ἑαυτὸν συνη γάγετο. "Α τῆς ἱερωσύνης ἐστίν. ΚΕΦΑΛΛ. ΣΑΘ'.. Ὅτι καὶ ἱερεὺς καὶ διδάσκαλος καὶ ἀρχιερεὺς δ Χριστὸς κατὰ τὸ ἀνθρώπινον κεχειροτόνηται ὑπὸ τοῦ Πατρός. Εἶτα καὶ μεγίστην άλλην μαρτυρίαν οἷα χειροτο γιαν ἐδέξατο. Μεταμορφωθέντος γὰρ καὶ τὴν θείαν nam deitatis suae gloriam denudavit, ut, quantum αὐτοῦ τῆς θεότητος παραγυμνώσαντος δόξαν ὡς ἀντ hominibus licet, conspiceretur, perque divinum corpus suum fulgores et fulgura coruscavit, apparuitque ut nubes divinas Spiritus, ubi medius erat; et vox désuper a Patre venit: Hic est Filius meus dilectus in quo mihi complacuj, ipsum audite. Illud autem, ipsum audite,»jaliquid est amplius baptismate et excellentius, superna voce quæ tum facta est, et signum est sacerdotii episcopalis; ipse enim est æternus sacerdos. Sed jam Pater de eo testimonium perhibebat, et quod ille discipulis suis dicebat, c Qui audit vos, me audii, idem Pater et de eo dicit, ‹ Ipsum audite,» testificans cum esse doclorem et pastorem nostrum, et episcopum, et imaginom sui ipsus vivam, ut Verbum et Sapientiain θρώποις ένεχώρει 176 ἰδεῖν, καὶ διὰ τοῦ θείου αστράψαντος σώματος, ὡς νεφέλη μὲν τὸ θεῖον ἐδείχθη Πνεῦμα, οὗ μέσον γέγονε· καὶ φωνὴ ἄνωθεν ἤχθη ἐκ τοῦ Πατρός, «Οὗτος ἐστιν ὁ Υἱός μου ὁ ἀγα πητὸς ἐν ᾧ εὐδόκησα· αὐτοῦ ἀκούετε, ἡ τοῦτο δὲ τὸ • Αὐτοῦ ἀκούετε,» περισσότερον τοῦ βαπτίσματός ἐστι, καὶ τῆς ἄνωθεν τότε γεγενημένης φωνῆς· καὶ ἀρχιερωσύνης ἐστὶ σημεῖον. Καίτοι γε αὐτὸς ὁ εἰς νιός ἐστιν ἱερεύς. 'Αλλ' ήδη καὶ ὁ Πατὴρ αὐτὸν ἐμαρ τύρει· καὶ ὅπερ αὐτὸς τοῖς μαθηταῖς ἔλεγεν, τ. Ο. ἀκούων ὑμῶν ἐμοῦ ἀκούει, ο τοῦτο ὁ Πατὴρ καὶ περί αὐτοῦ λέγει, ο Αὐτοῦ ἀκούετε, ο διδάσκαλον αὐτὸν καὶ ποιμένα ἡμῶν μαρτυρῶν καὶ ἀρχιερέα, καὶ εἰκόνα ζῶσαν ἑαυτοῦ ὡς λόγον καὶ ἐνυπόστατον Σοφίαν,

καὶ χαρακτῆρα συμφυῇ· καὶ αὐτοῦ ἀκούειν παρεγγυά subsistentem, et characterem connaturalem, ideo illum audire adhortatur et jubet. In seipo quoque Christus demonstravit virtutem ministerialem, conserrativam, et illuminativam, in quas Dionysius virorum sacrorum divisit officia. Aute baptisma subjectus fuit parențibus, templum adiens, legens populo, et ministrans. Baptizatus autem et accepto Spiritu virtutem consecrativam exhibuit, bapt zando disipulos, cos ad sanandum mittendo, oleo ungendo, ipsemet operando miracula, et sani iates. Illuminativam vero cum transfiguratus est, et perfectius atque illustrius a Patre commendatus est, Spiritumque secum possedit, et Spiritus illuminationem discipulis præbuit, et aliquanto perfectius adhuc eos illuminandi virtute cumulavit per ται· καὶ ὅτι τὸ λειτουργικὸν καὶ τελεστικὴν καὶ φως τιστικών, ἅπερ εἰς τοὺς ἱερωμένους διαιρεί Διονύσιος, καὶ εἰς ἑαυτὸν Χριστὸς ἐπεδείξατο, πρὸ τοῦ βαπτίσματος μὲν καθυππασσόμενος τοῖς γονεῦσι, καὶ προσιών τῷ ναῷ, καὶ ἀναγινώσκων τῷ λαῷ καὶ διακονῶν· βαπτισθεὶς δὲ, καὶ τὸ Πνεῦμα δαβών, το τελεστι τὸν ἐνδεικνύμενος διά τε τοῦ βαπτίζειν τοὺς μαθη τάς, καὶ ἀποστέλλειν ἰᾶσθαι, καὶ χρίειν ἐλαίῳ, καὶ αὐτὸν ἐνεργεῖν τὰ τῶν σημείων τε καὶ ἰάσεων. Το φωτιστικὸν δὲ, ἐνταῦθα δὴ μεταμορφωθείς, τελεία τερον μαρτυρηθεὶς ὑπὸ τοῦ Πατρὸς, καὶ τὸ Πνεῦμα μεθ᾿ ἑαυτοῦ κεκτημένος, καὶ τὴν λάμψιν τοῦ Πνεύ ματος τοῖς μαθηταίς παρασχών· ὡς καὶ τελεώτε ρον ὅτι τῇ ἐπιδημίᾳ τῶν ἐμπύρων τότε γλωσσών φωτιστικοὺς καὶ αὐτοὺς ποιῶν, ὡς ἂν μεταδιδόναι adventum ignearum linguarum, ut, quod accepe ισχύωσιν ὅπερ ἔλαβον, ἧς δὴ μεταμορφώσεως αὐτό στα; καὶ κήρυκας ήτοι τῆς φανερώσεως καὶ ἀπο καλύψεω; κατὰ δύναμιν τῶν ὁρώντων τῆς θεότητος αὐτοῦ καὶ φυσικῆς αὐγῆς τε καὶ χάριτος· καὶ δυνάμεω;, καὶ μαρτυρίας τελεωτέρας τοῦ ἀνωτάτου Πατρός μάρτυρας, καὶ οἱονεὶ διὰ τῆς νεφέλη; χειροτο νίας, καὶ διὰ τῆς ἄνωθεν φωνῆς ἀνακηρύξεως τοὺς ἐξαιρέτους εἶχε τῶν ἀποστόλων· ἧς καὶ γενομένη; τῆς φωνῆς, μόνος αὐτὸς ὑπελείφθη, ὥσπερ ὁ Λουκάς φησιν· ὅτι καὶ αὐτὸς ἦν μόνος ὁ μαρτυρούμενος καὶ ἀναδεικνύμενος. Σὺν τοῖς ἀποστόλοις δὲ καὶ ἄλο λους μάρτυρας εἶχεν ἀξιολόγους, τοὺς ἐκκρίτους τῶν προφητῶν, ἐκ τῆς Παλαιᾶς καὶ τῆς Νέας τὰς μαρτυρίας συνιστῶν ἑαυτῷ, καὶ ἀποδεικνὺς τὴν ἀλήθειαν. Καὶ δύο μὲν ἐκ τῆς σκιᾶς ἄγει μάρτυ ρας, ἐπεὶ ἀτελῆς ὁ τύπος καὶ τὰ σκιώδη· τρεῖς δὲ ἐκ τῆς χάριτος, ὅτι ἔλαμψεν ἡ χάρι; καὶ ἡ ἀλήθεια· καὶ ὅτι τῆς τελεταρχικῆς Τριάδος τὴν γνῶσιν κηρύττει ἡ Ἐκκλησία, καὶ τὴν τελεωτάτην τοῦ Θεοῦ ἐκτήσατο γνωσίν τε καὶ δύναμιν. Διὸ καὶ ὡς τελείως ὁ Χριστὸς μαρτυρηθείς τε καὶ ἀνακηρυχθεὶς ὑπὸ τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Πνεύματος, καὶ τὰ τῆς θεότητος ἐνδειξάμενος, εὐθὺς τοῖς κορυφαίοις τῶν μαθητῶν τοῦ πρώτου φωτισμού μεταδίδωσι, καὶ τῆς χάριτος τῆς θεότητος κοινωνούς ἀποφαίνει καὶ λάμε ψεως. Διὸ καὶ ἐπὶ πρόσωπον ἔπεσον, φησί, σώματ τικεῖς ὀφθαλμοῖς μὴ δυνάμενοι τὴν λαμπρότητα φ ρειν. ΚΕΦΑΛ. ΣΜ. Οτι μετὰ τὸ μορφωθῆναι Χριστὸς τοὺς Δώδεκα καὶ τους Εβδομήκοντα μαθητάς olor χειροτονήσας, ποὺ προσώπου αὐτοῦ κηρύττειν ἀπέστειλεν. Εἶτα καὶ ἑτέρους τὰ αὐτοῖς ἐξελέξατο. Μετὰ τὴν μεταμόρφωσιν' γὰρ, ὡς ἡ Λευκάς αὖθις φησιν, ὁ μέγας καὶ μόνος ἀρχιερεὺς ὁ πάντα ἔχων ἐν ἑαυτῷ, καὶ δι' ἡμᾶς πάντα γινόμενος, ἱεράρχας μὲν τοὺς πρώτου;, ἱερεῖς δὲ τοὺς δευτέρους κατέστησε, καὶ προ προσώπου αὐτοῦ κηρύττειν ἀπέστειλε. Τέλος δὲ καὶ ἱερούργησεν ἑαυτὸν, καὶ τὰ μυστήρια δέδω καὶ τυθεὶς ὑπὲρ ἡμῶν διὰ τοῦ σταυροῦ, θανών τα καὶ ἀναστάς, τῷ Πατρὶ κατήλλαξεν ἡμᾶς καὶ τὰς ὑπαρχὰς τοῦ Πνεύματος τῷ ἐμφυσήματι δέδωκε· καὶ τελεώτερον ἔτι χειροτονεῖ τοὺς μαθητές, ἀναβάς, PATROL. G3. CLV. rant, cum aliis communicare possent. Cujus transfigurationis, seu manifestationis, et revelationis divinitatis suæ secundum videntium vires, natura - lis quoque splendoris, et gratiæ, et virtutis, cum testimonio perfectiori supremi Patris, et ordination nis veluti per nebulam, et per vocem cœlitus editam promulgationis, oculatos testes et præcones habuit apostoloruin selectos et eximios. Qua voce edita solus relictus est, ut ait Lucas, quoniam ipse solus erat cui testimonium perhibebatur, et qu demonstrabatur. Cum apostolis autem alios habuit testes fide dignos e prophetis electos. Collegit enim sibi testimonia tam ex veteri quain ex nova lege, ut veritatem demonstraret. Duos ex umbra adduxit testes, eo quod figuræ, typi et umbratilia imperfecta sunt, tres autem ex gratia, quoniam resplenduit gratia et veritas: Ecclesia quoque praedicat Trinitatis mysteriorum principis et auctricis cognitionem, et perfectissimam possidet Dei intelligentiam et virtutem. lden Christus a Patre e Ideo es Spiritu testificatus, et. renuntiatus ut perfectus, postquam divinitatis argumenta demonstravit, statim coryphæos discipulorum primæ illuminationis participes fecit, gratisque et fulgoris deitatis sum communionem dedit. Quapropter cum splendorem ex 60 coruscantem oculis corporeis ferre non possent in faciem, inquit, ceciderunt. CAPUT CCXL. tantum Quod post transfigurationem Christus Duodecim et Septuaginta discipulos veluti ordinatos unte faciem suam misit ad prædicandum. Postca et alios cum eis elegit. Nam post transfgurationem, ut iterum ait Lucas, magnus et solus episcopus qui omnia in seipso continet, et propter nos omnia factus est, primos episcopos constituit, secundos vero presbyteros, atque ante faciem suam, nt Evangelium prædicarent, dimisit. Tandem seipsum sacrificavit, et mysteria nobis dedit. Per crucem autem sacrificatus pro nobis, mortuus et suscitatus, Patri nos reconciliavit, el primitias Spiritus insulatione dedit. Perfectiori adhuc ordinatione ascondeus discípulos consecra16

$59 177 διαμερισθείσαις αὐτοῖς, αἳ καὶ ἐφ᾽ ἕνα ἕκα στον αὐτῶν ἐπεκάθισαν· ἐπεὶ καὶ ἴσην ἅπαντες Ελα 6ον τὴν χάριν, καὶ πάντες ἁγίου Πνεύματος ενεπλή σθησαν· ἐπεὶ καὶ ἐξελέγησαν μὲν ἀπαρχῆς οἱ μαθ θηταὶ, καὶ ἀπεστάλησαν εἰς τὰ πρόβατα τὰ ἀπολω λότα, καὶ δωρεὰν ἔλαβον, καὶ ἑωρεάν παρέ· είν ἐτάχθησαν· οὔπω δὲ καὶ τετελείωνται· ὅτι καὶ οὐ πω τὸ ἱλαστήριον προσηνέχθη καὶ τὸ ὑπὲρ ἁπάντων ἐθελόθυτον σφάγιον καὶ θῦμα ἄμωμον τῷ Πατρί αὐτὸς ὁ ὑπὲρ ἡμῶν τυθεὶς, ὁ ἀγαθὸς Θεὸς ἡμῶν δ καὶ ἀπαρχὴ τῆς φύσεως ἡμῶν γεγονώς, ἐνανθρω πήσας ὑπὲρ ἡμῶν. Οὗτος οὖν ἐνωθεὶς ἡμῖν εὐσπλαγχνίᾳ, εὐθὺς ἡμῖν παρείχε τὰ δῶρα τῆς χάριτος. Καὶ· πρῶτον μὲν τὴν ἁγίαν αὐτοῦ καὶ παρθένον Μητέρα πρὸς τὴν κυοφορίαν ἐνίσχυσε τῇ ἐπελεύσει τοῦ Πνεύ ματος, πληρώσας αὐτὴν τῶν αὐτοῦ χαρίτων, καὶ πρὸς τὸ ἐνυποστάτες αὐτὸν δύνασθαι φέρειν σεσαρκωμένον ἐξ αὐτῆς ἀποῤῥήτως, δύναμιν παρασχόμεν νος, καὶ παρθένον διαφυλάξας ὡς καὶ πρὸς τόκου καὶ τίκτουσαν καὶ μετὰ τόκον ἀγνὴν· ἔπειτα τῷ Ἰωσὴφ γνῶναι τὸ μυστήριον τῇ χάριτι χορηγήσας· εἶτα τοῖς Μάγοις μακρόθεν ουσι καὶ ἐθνικῶς ζῶσι καὶ ἐναγῶς, ἑαυτὸν διὰ τοῦ ἀστέρος γνωρίσας, καὶ ἐν τῷ σπηλαίῳ καὶ φάτνῃ κείμενος, ὡς καὶ τοῖς · ἀγγέλοις, καὶ τοῖς ποιμέσι τοῖς ἁπλοϊκωτέροις ἐμφανισθείς, διὰ τὸ ἴσον τῆς εἰκόνος· ὅτι ποιμὴν καὶ αὐτὸς, εἰ καὶ ψυχῶν καὶ προβάτων λογικῶν δεσπότης ὡς κτίστης καὶ νομεὺς παραγεγονώς, καὶ φύλαξ ὡς κηδεμών, καὶ ὡς ἀγρυπνῶν δι' ἡμᾶς προνοητής ὢν ἀθάνατος; ἔπειτα μετὰ τοῦτο τῷ Συμεών προς χρηματισθεὶς ὡς δικαίῳ, καὶ ἐμφανισθεὶς νήπιος, καὶ ὡς Θεός γνωρισθείς· καὶ τῇ ᾿Αννῃ δὲ ὁμοίως καθαρώτερον δὲ τῷ Βαπτιστῇ καὶ προκηρύξαντι φίλῳ καὶ προδραμόντι ἐν πᾶσι, καὶ τῷ θανάτῳ· καὶ εμφανέστερον ἔτι τοῖς αὐτοῦ μαθηταῖς. Ούς καὶ και ταρτίζων πρὸς τὴν ἀποστολὴν καὶ τὴν παγκόσμιο ἄγραν, ἁλιεῖς ἀνθρώπων ἐκάλεσε, καὶ φῶς τοῦ και σμου, καὶ ἅλας καὶ κριτὰς καὶ ποιμένας, καὶ τὰ λοιπά, καὶ κατ' ὀλίγον διδοὺς αὐτοῖς ὡς ἀνεχώρει τὰς χάριτας, τέλος κοινή θυσία προσενεχθείς, καὶ τὴν ἔχθραν λύσας, καὶ τὸν θάνατον καταργήσας, καὶ ἀναληφθεὶς πρὸς τὸν Πατέρα, καὶ ἀνενεγκὼν τὴν θυ σίαν, καὶ τιμῇ ὑψώσας τῇ θεϊκῇ τὸ ἀνθρωπινον, vit per igneas illas linguas Spiritus unicuique eo· ταῖς ἐμπύροις ἐκείναις γλώσσαις τοῦ Πνεύματος rum distributas et insidentes. Unde omnes æqualem gratiam acceperunt, et Spiritu sancto repleti sunt. Ideo electi sunt ab initio discipuli, et ad oves perditas nissi, et gratiam acceperunt, et gratiam ut aliis præberent jussi. Nec tamen hoc modo per - fecte consecrati sunt. Nondum enim propitiatio pro omnibus oblata fuerat Patri, victima et hostia voInntaria et immaculata, benignus scilicet Deus noster, qui ipse pro nobis sacrificatus est, et primitiæ naturæ uostræ factus, homo pro nobis factus est. Ille igitur nobis clementer unitus statim gratis dona nobis' præbuit. Et primum sanctam insius matrem et Virginem adventu Spiritus, gratia sua cumulatam ad bene gestandum iterum corroboravit; atque ut ipsum ex se ineffabiliter et in perso- ¨næ unitatem incarnatum ferre posset, virtutem praebuit, et Virginem puram ante partum, parientem, et post partumn conservavit. Postea cum Josepho mysteriorum cognitionem gratiose communicavit. Deinde magis longe dissitis, ethnicis, pic tamen viventibus seipsum per stellam manifestavit, in specu et praesepi jacentem. Ita quoque angelis et pastoribus simplicioribus propter imaginis analogiam et æqualitatem innotuit; nam pastor ipse cst, licet animarum, et ovium rationalium Dominus velut qui eos creavit, beneficiis afficit, et magna cum cura custodit et inimortalis ipse exsistens perpetua vigilantia ipsis providet. Præterea et Simeoni, qui appellabatur Justus, innotuit infans, et ab eo agnitus est Deus; Annæ similiter purius vero et perfectius Baptistæ, qui ante prædicalus fuerat amicus': quique in omnibus et in ipsa morte ipsius præcursor fuerat. Omnium autem evidentis - sime ipsius discipulis, quos præparans ad apostolatum, et totius mundi capturam, vocavit piscatores hominum, lumen et sal mundi, judices et pastores, et cætera, quibusque paulatim, ut expediebat, gra- • tiam dedit. Tandem ut communis victima oblatus, inimicitia soluta etexinanita morte, assumptus est ad Patrem deferens victimai, divinoque bonore exaltavit naturam bumanam. Denique nobis per ipsum Patri reconcillatis perfectiorem gratiam concessit, fonsque gratiarum Paracletus nobis præsens adfuit, a nobis peregre non discedens est enim τέλος τοῖς καταλλαγεῖσιν ἡμῖν δι' αὐτοῦ τῷ Πατρὶ ubiqué, ut omnia semper vivilicans et continens), sed seipsum manifestans, et purgatis, transmutatisque per Filium Patris beneplacito et virtute propria, ut ei consubstantialis et cooperator, clarus et evidentius sese demonstrans, et patefaciens; atque, ut ita dicam, totus in nobis per gratiam inhabitans, et in unoquoque divisus, ipse tamen indivisus permanens. Gratia, ut diximus, Subabitat, non tamen personaliter, licet natura pressus sit ubique, et super omnia, infinitus exsistens. Non enim persona iucariatur, atque nobis inest, sicut, nec Pater, sed per gratiam in nobis et inlabitat, et manet, et operatur. Solus Filius incarnatus est, in nobis tamen personal ter non babiο τὴν τελεωτέραν χάριν απέστειλε. Και η πηγὴ τῶν δωρημάτων ἡμῖν ὁ Παράκλητος επεδήμησεν, οὐκ ἀποδημῶν, καὶ γάρ ἐστι πανταχοῦ, ὡς πάντα ζω γονῶν καὶ συνέχων, ἀλλὰ φανερών ἑαυτὸν, καὶ τοῖς καθαρθεῖσι καὶ ἀναμορφωθεῖσι διὰ τοῦ Υἱοῦ τοῦ Πατρὸς εὐδοκία, καὶ συνεργίᾳ ἰδίᾳ, ὡς συμφής το και συνεργὸς, ἐμφανιζόμενο, εναργέστερον, καὶ ὅλως ὡς εἰπεῖν καὶ τῇ χάριτι ἐνσκηνῶν καὶ μεριζόμενος ἐν ἑκάστῳ, καὶ μένων αμέριστός τε καὶ ὁ αὐτός. Tῇ χάριτι δὲ, ὡς εἴπομεν, ἐνσκηνοί, οὐ μὴν τῇ ὑπου στάσει, εἰ καὶ φύσει παρών έστι πανταχοῦ καὶ ὑπὲρ τὸ πᾶν, ἀπεριόριστος ὤν. Οὐ γὰρ τῇ ὑποστάσει σαρκοῦται καὶ ἐν ἡμῖν γίνεται, ὥσπερ οὐ;' ὁ Πατήρ. Ἐνσκηνοῖ δὲ καὶ μένει καὶ ἐνεργεῖ τῇ χάριτι. Μό

nostris velut e fonte, generis conjunctione gratiaṁ accipianus, et per eum Filii Patris legitime elliciamur. Verum ille Filius Dei est naturalis, nos vero adoptione et per gratiam. Vides mysterium, Deus nobiscum, Emmanuel, ut nos deificemur. Sed natura Deus ille est, et Filius, nos autem positione gratiosa. Ideo et Pater, illius Pater est, sed ¨natura Pater autem noster, sed secundum gratiam; sicut et Deus ipsius est propter id quod a nobis assuIŊ» psit; et Deus poster, quia Creator. Illud est quod post resurrectionem dixit: ‹ Ascendo ad Patrem meum et Patrem vestrum, Deum meum et Deum vestrum,. νος δὲ σεσάρχεται ὁ Υἱός. Καὶ οὗτος οὐκ ἐν ἡμῖν!at, sed in eo solo quod assumpsit, ut ex primitiis ἐνυποστάτως οἰκεῖ, ἀλλ' ἐν τῷ προσλήμματι μόνῳ, ἵνα ἐκ τῆς ἡμῶν ἡμεῖς ἀπαρχῆς ὡς ἀπὸ πηγῆς συγγενώς την χάριν λαμβάνωμεν, καὶ δι' αὐτοῦ γνησίως υἱοποιώμεθα τῷ Πατρί. Πλὴν ἐκεῖνος μὲν κατά φύσιν Υἱὸς, θέσει δὲ καὶ κατὰ χάριν ἡμεῖς. Ὁρα; τὸ μυστήριον; Θεὸς μεθ᾿ ἡμῶν ὁ Ἐμμανουήλ, ἵνα καὶ ἡμεῖς θεωθῶμεν. ᾿Αλλὰ κατὰ φύσιν μὲν αὐτὸς Θεός ἐστι καὶ Υἱὸς, θέσει δὲ θεοὶ καὶ κατὰ χάριν ἡμεῖς. Διὸ καὶ Πατὴρ αὐτοῦ ὁ Πατήρ, ἀλλὰ κατὰ φύσιν, καὶ Πατὴρ ἡμῶν, ἀλλὰ κατὰ χάριν· ὡς καὶ Θεὸς αὐτοῦ διὰ τὸ ἐξ ἡμῶν πρόσλημμα καὶ Θεὸς ἡμῶν, ὅτι κτίστης. Καὶ τοῦτο 8 εἴρηκεν ἀναστάς, • Αναβαίνω πρὸς τὸν Πατέρα μου καὶ Πατέρα ὑμῶν, καὶ Θεόν μου καὶ Θεὸν ὑμῶν.» 178 Κληρικός. Υψηλὰ τὰ εἰρημένα καὶ θεῖα, καὶ πολὺν ἡμῖν τὸν φωτισμὸν τῆς γνώσεως δέδω χεν. ᾿Αρχιερεύς. Τῆς αὐτοῦ χάριτος εἰσιν. Ἡ δὲ αὐ τοῦ χάρις φωτισμός· ὅτι τὸ ἀληθινὸν φῶς αὐτό;. Καὶ ἐμὲ τοίνυν καὶ ὑμᾶς ἐν αὐτῷ ἡ χάρις φωτίζει, ὥσπερ φῶς ἐν λαμπάδι τόν τε κατέχοντα καὶ τοὺς περὶ αὐτὸν αὐγάζει. Χάρις οὖν τῷ Θεῷ τῷ τὰ ἐκεί νου καταξιώσαντι τοὺς ταπεινοὺς ἡμᾶς τοῖς ἀδελ φοῖς ἀναγγέλλειν. Είπωμεν δὴ καὶ περὶ τῶν λοιπῶν χειροτονιών. Κληρικός. Ναί, δέσποτα· ἐπεὶ καὶ περὶ πασῶν ἄξιόν ἐστι μαθεῖν. Καὶ δίδαξον ἡμᾶς τίνες απ τα: ΚΕΦΑΛ. ΣΜΑ. Περὶ χειροτονιῶν ἔξω τοῦ βήματος διαφόρων, τῶν ἡγουμένων καὶ τῶν ἐκκλησιαστικῶν ὀρ φικίων, καὶ πρῶτον περὶ τοῦ μεγάλου οικονό μου. ᾿Αρχιερεύς. Τῶν πρωτοπρεσβυτέρων, τῶν ἀρχι διακόνων. τῶν καθηγουμένων, καὶ λοιπῶν ἐν δια φόροις διακονήμασι τοῖς λεγομένοις ὀφφικίοις, λει τουργίας κεκτημένων ἐκκλησιαστικὰς, ὧν καὶ τάξεις. εἰσὶ καὶ ὑπηρεσίαι διάφοροι. Καὶ ὁ μὲν αὐτῶν οἰκο νόμο; χειροτονεῖται, τῶν κτημάτων τε καὶ προσόδων καὶ τῶν διαδιδομένων ἑκάστῳ ποιούμενος πρόνοιαν. Δεῖ γὰρ καὶ περὶ τούτων φροντίζειν εἰς λυσιτέλειαν τοῦ κοινοῦ καὶ σύστασιν τῶν ἐκκλησιαστικῶν. Καὶ μαρτυρεῖ ἡ οἰκονομία Στεφάνου καὶ τῶν λοιπῶν διακόνων, ἐξυπηρετουμένων μὲν καὶ τῇ διδασκαλίᾳ καὶ τῷ κηρύγματι, ὡς Στέφανός τε καὶ Φίλιππος, ἀλλὰ καὶ ταῖς χρείαις καὶ ταῖς κοινας τραπέζαις τῶν ἀδελφῶν. ΚΕΦΑΛ. ΣΜΒ. Περὶ τοῦ μεγάλου σακελλαρίου, καὶ τοῦ μεγάλου σκευοφύλακος. Ο δὲ τῶν ἱερῶν μονῶν ἐπιμέλεται, καὶ τοὺς ἐν αὐτ ταῖς εὐτακτεῖ, καὶ τὰ τούτων ὡς δυνατὸν ἐξετάζει. Ὁ δὲ φυλάσσει τὰ σκεύη, καὶ τῶν ἱερῶν προνοεῖται, καὶ τὰ τῶν ὕμνων καὶ τοῦ ναοῦ εὐτακτεί, καὶ τῶν ἱεραρχικῶν ἐνδυμάτων καὶ τῶν λοιπῶν ἄλλων ἱερῶν κέκτηται τὴν φροντίδα. Clericus. Hec alta sunt et divina, plurimumque. luminis cognitioni nostræ addunt. Pontifex. Opera sunt gratiæ ipsius. Ipsius enim gratia illuminatio est, quoniam ipse vera Jus est. Me igitur et vos per ipsum gratia illuminat, sicut lumen in lampade, et sustinentem illuminat, et qui sunt circa ipsum. Deo igitur gratias qui nos humiles et abjectos dignos fecit qui hæc sua fratribus annuntiaremus. Verba nunc faciamus de cæteris ordinationibus. Clericus. Ila, domine. Dignum est enim et utile de omnibus edoceri. Doce nos quænam illæ sint. CAPUT CCXLI. De ordinationibus variis extra sacrarium sive bema, præfeciorum atque ecclesiasticorum officiorum, ac primum de magno œconomo. Pontifex. Protopresbyterorum, archidiaconorum, catechumenoruin, seu abbatum, et cæterorum qui in diversis ministeriis quæ officia dicuntur,differentes administrationes eccleslasticas obtinent, quorum varii sunt ordines et munera. Ex his economus ordinatur, qui possessionibus, et proventibus, et sportulis quæ unicuique tribuuitur, providere debet. Oportet enim eum de his curam gerere in utilitatem publicam, et ecclesiasticorum emolumentum et conservationem. Hoc testatur economia Stephani, et reliquorum diaconorum, qui non solum ministrabant doctrina et prædicationi, ut Stephanus et Philippus, sed etiam fratrum necessitatibus et mensis. CAPUT_CCXLII. De magno sacellario et magno scevophylace sive cuslude vasorum sacrorum. Ille vero sàcrorum monasteriorum curam gerit, et in iis bonum ordinem procurat, et quæ ad ea spectant, pro viribus inquirit. Iste autem, boc est, scevophylax, seu vasorum cusios, custodit vasa, et sacris providet, et quæ ad bymnos el templum pertinent, bono ordine disponit, vestiuu quoque episcopalium, et cæterorum sacrorum sollicitudinem habet.

CAPUT CCXLIII. ve magno chariophylace et sacelli præfecto. Iste autem presbyteris præsidet, in ordine continet, et quæ cos spectant, scrutatur, productos ad ordines examinal, atque ut ordinentur episcopo adducit et proponit, Procurat etiam ut niatrimonia legitime celebrentur. Negotiis episcopalibus et judiciariis inserviens, ea dirigit et disponit cum sententia episcopi; commentarii et acta publica illips custodiæ commissa sunt. In summa, tolus est episcopi dextera. Qui hunc sequitur, quæ pertinent ad sacras domus quæ sunt in urbe disquirit, atque ut bonus ordo secundum disciplinam canonicam Sa lis observetur, sollicitudinem gerit,, et maxime corum quæ sued in altari et sanctuario, ne præter decus aliquid in iis fiat, vel sacra negligantur. CAPUT CCXLIV. De protecdico sive primo defensore Ecclesiæ. Alius iterum delegatur, ut revertentes ab apostasia, recipiendi curam habeat, atque ut prævaricationes legis vindicet; eosque qui homicidii aut siterius criminis rei sunt, examinet et in col inquirat; quod si quíd auxiliį ad eorum salutem procuranda:n ab Ecclesia postulent, ipsis præstetur. Qui etiam potissimum ordinantur judices, cum divinum Evangelism in manus accipiunt; et quod majus est, ad episcopum prope accedunt, primique sunt sub ipso ministri. CAPUT CCXLV. De cæteris in universum clericis. Post istos plures sunt alii, quorum unusquisque eseram functionem, alius aliam, nanciscitur. Illam vero non simpliciter, atque at sors tulit, exercent; sd accepta Spiritus gratia, ut benedictionem 4·1 sanctificationem, et licentiam, et virtutem ad agendum per gratiam ab episcopo consequantur, quia et hoc ab apostolis traditum est;.ut de Barkaba et Paulo scriptum est, quod orantes apostoll imposuerunt illis manus, et ad opus miserunt. CAPUT CCXLVI. Quamobrem intra bema in ordinatione épiscopi, presbyleri, diuconi dicitur divina gratia, extra bema autem in cateris officiis gratia sancti Spirius. Ideo et bic ordinationes funt, verum extra, non intra tribunal. Lutra enim, ut diximus; tres tantum ordinationes fiunt, diacouri, presbyteri, et episcopi; in quibus etiam episcopus pronuntiat illud, ο Divina gratia, › propter doni perfectionem. Nec tantum quod ordinatio illa sit perfectior, sed etiam eo quod universalis sit, et non partialis. Omnes enim diaconi unam gratiam, sed perfectam secundum ministerium possident; unam quoque presbyteri virtutem ad mysteriorum operationem: unam denique vim et energiam omnes episcopi ad munera episcopalia exercenda, licet in eis varii sint thronorum et principatuum ordines. Ideo gratia comΚΕΦΑΛ. ΣΗΓ. Περὶ τοῦ μεγάλου χορτοφύλακος καὶ τοῦ σακελ λίου. Ο δὲ τὰ τῶν ἱερέων ἐπιστατεί, καὶ αὐταχτεί τούτους καὶ ἀνερευνᾷ τὰ περὶ αὐτῶν, προαγομένους τε ἐξετάζει, καὶ πρὸς τὸ ἱερᾶσθαι προσάγει, καὶ τὰ τῶν γάμων νομίμως φροντίζει γίνεσθαι· τὰ τῶν ἐπισκόπων τε καὶ τὰ τῶν κρίσεων ἐξυπηρετῶν διοι καὶ μετὰ γνώμης τοῦ ἱεράρχου, καὶ τὰ ὑπομνήματα φυλάσσει· καὶ χεὶρ ὅλως ἐστὶ τῷ ἱεράρχῃ δεξιά. Ο μετὰ τοῦτον δὲ τὰ τῶν εὐαγῶν οίκων τῶν κατὰ τὴν πόλιν διερευνᾷ, καὶ τῆς ἐν αὐτοῖς ἐπιμέλεται εύτα ξίας, καὶ μᾶλλον τῶν ἐν τῷ θυσιαστηρίῳ τε καὶ τῷ βήματι, μήποτέ τι παρὰ τὸ δέον εἴη γινόμενον, τὰ ἱερὰ ἀμελῆται. ΚΕΦΑΛ. ΣΜΔ'. Περὶ τοῦ πρωτεκδίκου. Ἕτερος δὲ πάλιν τοὺς ἐπιστρέφοντας ἐξ ἀρνήσεως. δέχεσθαι τάξιν ἔχει, καὶ τοὺς θείους καὶ ἱεροὺς ἐχ δικεῖ νόμους, τοὺς φόνῳ ἢ ἄλλῳ τινὶ ἁμαρτήματι περιπίπτοντας έξετάζων, καὶ ὅσα ὑπὲρ βοηθείας αύτ τῶν καὶ σωτηρίας διενεργεί. Οι καὶ ἐξαιρέτως χει ροτονούνται κριταί, τὸ θεῖον εἰς χεῖρας λαμβάνοντες Εὐαγγέλιον, ὁ τὸ μεῖζον ἐγχείρημα, καὶ ἐγγίζουσε τῷ ἀρχιερεῖ, καὶ πρῶτοι αὐτοῦ τυγχάνουσιν ὑπουρ дов. 179 ΚΕΦΑΛ. ΣΜΕ. Περὶ τῶν λοιπῶν ὁμοῦ κληρικών. Μετὰ τούτους δὲ καὶ ἕτεροί εἰσι πλεῖστοι, ἄλλος ἄλλην ἱερὰν λειτουργίαν λαμβάνοντες. Οι πάντες οὐχ ἁπλῶς καὶ ὡς ἔτυχεν ἐνεργοῦσιν, ἀλλὰ χάριν λαμβάνοντες Πνεύματος, ἵνα καὶ τὴν εὐλογίαν παρὰ τοῦ ἱεράρχου καὶ τὸν ἁγιασμὸν καὶ τὴν ἔνδοσιν καὶ τὴν ἰσχὺν πρὸς τὸ ἐνεργεῖν διὰ τῆς χάριτος ἔχωσιν ἔτι καὶ ἀπὸ τῶν ἀποστόλων τοῦτό ἐστιν, ὡς καὶ περὶ Βαρνάβα καὶ Παύλου γέγραπται, ὅτι προσευξάμενοι οἱ ἀπόστολοι ἐπέθηκαν αὐτοῖς τὰς χεῖρας, καὶ πρὸς τὸ ἔργον ἀπέστειλαν. ΚΕΦΑΛ. ΣΜ. Διατί ένδοθεν μὲν τοῦ βήματος ἐν τῇ χειροτο νίᾳ ἐπισκόπου, πρεσβυτέρου, καὶ διακόνου λέγεται ή θεία χάρι;, ἔξωθεν δὲ τοῖς ὀρνικίοις ή χάρις του παναγίου Πνεύματος. Διὸ καὶ ἐνταῦθα χειροτονίας γίνονται, πλην ἔξω θεν, καὶ οὐκ ἐν τῷ βήματι. Ἐντὸς μὲν γὰρ τοῦ βή ματος, ὡς εἰρήκαμεν, τρεῖς χειροτονίαι γίνονται μόνον, διακόνου, πρεσβυτέρου, καὶ ἐπισκόπου. Ἐν οἷς καὶ τὴν θεία χάρις, ο διὰ τὸ τέλειον τοῦ χαρίσματος τότε, ὁ ἀρχιερεὺς λέγει· ὅτι καὶ τελεωτέρα ἡ χειροτονία ἐστι, καθολική τε καὶ οὐ μερική. Πάνω τες γὰρ μίαν χάριν διάκονοι καὶ τελείαν κατὰ τὸ διακονεῖν ἔχουσι· καὶ μίαν πρεσβύτεροι δύναμιν καὶ ἐνέργειαν ἔχουσιν εἰς τὸ τὰς τελετάς ἐνεργεῖν· καὶ μίαν πάντες εἰς τὰ ἀρχιερατικὰ οἱ ἐπίσκοπος τὴν ἰσχὺν καὶ ἐνέργειαν, εἰ καὶ θρόνων καὶ ἀρχῆς εἰσι τάξεις. Διὸ καὶ ἡ κρινὴ χάρις τῆς ἁγίας Τριά

' communibus ordinationibus invocatur, idque fit in sacra et divina mensa. In iis autem ordinationibus quæ fiunt extra sanctuarium, utpote quoriin ministeria varia sunt et exteriora, non ita dicitur. Sed ordinando caput admonitu chartophylacis inclinante, et detectum habente, velut gratiam a Christo per episcopum accipiente, atque ut illi subjecto, tumque chartophylace, «Jubele, pronuntiante, surgit episcopus, velut divinum opus signifcans, et gratiam quas præbens, manumque extendens sic dicit: ‹ Gratia sanctissimi Spiritus promovet te, › vel œconomum, vel aliquod aliud officiorum quæ in sanctissima Ecclesia nostra frequentaqtor. Et statim cruce illam signat, quo facto sedet episcopus. δος ἐν ἐκείναις ἐπιβιᾶται ταῖς καθολικαῖς καὶ κοι- munis sancta Trinitatis in istis universaliluus et ναῖς χειροτονίαις, καὶ ἐν τῇ ἱερᾷ καὶ θείᾳ τραπέζῃ. Εν ταύταις δὲ ἔξωθεν τοῦ βήματος γινομέναις ὡς διαφόρων ἔξωθεν διακονιῶν, οὐ λέγεται οὕτως, ἀλλ' ὑποκλίναντος τοῦ χειροτονουμένου διὰ τοῦ χαρτο φύλακος τὴν κεφαλὴν, ἀσκεπή ταύτην ἔχοντος, ὡς λαμβάνοντος ἀπὸ τοῦ Χριστοῦ διὰ τοῦ ἀρχιερέως, καὶ ὡς ὑποκειμένου αὐτῷ, καὶ τὸ, ο Κελεύσατε, ο τοῦ Χαρτοφύλακος λέγοντος, ἀνίσταται ὁ ἱεράρχης, ὡς θεῖον τὸ ἔργον δηλῶν, καὶ ὡς παρέχει χάρισμα, καὶ τὴν χεῖρα ἐκτείνας, «Η χάρις, λέγει, τοῦ παναγίου Πνεύματος προχειρίζεται σε 4 οικονόμον 1 Ετερόν τι τῆς καθ' ἡμᾶς ἀγιωτάτης Εκκλησίας.» Καὶ εὐθὺς σφραγίζει τοῦτον. Καὶ κάθηται ὁ ἀρχιε ρεύς. Καὶ οἱ μὲν άδοντες ψάλλουσι τό, «Εἰς πολλά ἔτη, ο εὐχαριστοῦντες Θεῷ, καὶ ἐπευχόμενοι διὰ τῶν Interim cantatur acclamatio, e Ad multos annos, ο ἀρχιερέων ἀεὶ τὴν Ἐκκλησίαν προκόπτειν καὶ τὰ χαρίσματα δίδοσθαι. Ο χειροτονηθεὶς δὲ προσελθῶν, ἀσπάζεται τὸ γόνυ διὰ τὴν ὑποταγήν, τὴν χεῖρα ὡς τελέσασαν τὴν δεξιὰν τοῦ ἀρχιερέως, καὶ τὴν παρειὰν διὰ τὴν ἔνωσιν καὶ ἀγάπην. Εἶτα καὶ τοὺς ἐν τῷ οἰκείῳ ἀσπάζεται τάγματι, εἰ πρῶτος, τοὺς πρώτους, εἰ δὲ δεύτερος, τοὺς δευτέρους, ὡς ὁμοτα γῆς γεγονώς. Καὶ οὕτω πάλιν στὰς, καὶ τὸν ἀρχιε ρέα προσκυνήσας, εὐχαριστῶν τῷ χαρίσματι, εἰς τὸν οἰκεῖον τόπον όν κεχειροτόνηται, ἄπεισίν. ΚΕΦΑΛ. ΣΜΖ. Οτι οἱ πρῶτοι καὶ κριταὶ χειροτονούμενοι καὶ Εὐαγγέλιον δέχονται ταῖς χερσὶ παρὰ τοῦ ἀρχιερέως. Εἰ δὲ τῶν κριτῶν ἐστι καὶ τῶν πρώτων, καὶ Εὐαγγέλιον αὐτῷ ὁ ἀρχιερεὺς δίδωσι πρὸ τοῦ ἀσπασμοῦ ἐπιλέγων, «Εἶπεν ὁ Κύριος, Εν ᾧ κρίματι κρίνετε, κριθήσεσθε η φοβεροῦ ὄντως τοῦ λό γου· ὡς γὰρ κρινεῖ κριθήσεται· καὶ ὅτι κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον ὀφείλει κρίνειν, καὶ, ὡς αὐτό φησι, μή κατ' ἔψιν, ἀλλὰ τὴν δικαίαν κρίσιν κρίνειν. Καὶ οὕτω ποιεῖται τὸν ἀσπασμόν. Τὸ οὖν εἰπεῖν, «Η θεία χάρις τοῦ παναγίου Πνεύματος,» οὐ καθολικών τι καὶ τέλειόν 180 φησι χάρισμα, καὶ ἀπὸ ὑποδιακόνου εἰς διακονίαν, ἢ ἀπὸ διακόνου εἰς πρεσβύτε• - ρον ἐκτελοῦν, ἀλλὰ μένοντα διάκονον ἢ πρεσβύτερον ἐν τι λειτούργημα ἱερὸν, πρὸς εὐταξίαν τῆς Ἐκκλη σίας ἐνεργεῖν. Ο δὴ ἀπὸ τῆς χάριτος λαμβάνει τοῦ Πνεύματος, ήτοι ἀπὸ τῶν διαφόρων χαρισμάτων τῶν κατὰ προκοπὴν ἑκάστῳ τάγματι διδομένων, μερι τὸν ἂν καὶ ἐν ἐνί."Ετερος γὰρ τοῦ αὐτοῦ βαθμοῦ καὶ τάγματος κέκτηται πάλιν ἄλλο· καὶ πάντα κατά λόγον τὰ τῆς Ἐκκλησίας εἰσί. ΚΕΦΑΛ. ΣΜΗ. Οτι τὰ τῶν ὀφφικίων τῆς ᾿Εκκλησίας ερωμένοι ὀφείλουσιν ἐνεργεῖν, καὶ οὐχ ὡς ἔν τισι τόν ποις, ὡς καὶ τῇ Τραπεζοῦντι λαϊκοί. Ταῦτα δὲ τὰ ἱερὰ λειτουργήματα ἐν ἱερωμένοις ὀφείλουσιν εἶναι διακόνοις τε καὶ πρεσβυτέροις, καὶ οὐκ ἐν ἀνδράσι κοσμικοῖς καὶ μὴ ἱερωσύνην ἔχουσιν· qua gratiæ Deo aguntur, optaturque Ecclesiam per episcopos semper profcere, et augeri, donaque conferre. Postea ordinatus ad ordinantem accedit, illiusque gene osculatur propter subjectionem; manuni, ut ‘episcopi dexteram quæ ordinationem perfecit, et genam propter unionėm et gratiam. His actis osculatur quoque eos qui sunt sui ordinis: si priwi ordinis, primos; si secundi, secundos, nt eorum collega factus. Sicque iterum humillime salutato episcopo, in locum proprium ad quem ordina tus est, abit, gratias agens de dono suscepto. CAPUT CCXLVII. Quod primores et judices ordinati Evangelium e manibus episcopi accipiunt. Si vero e numéro est primorum judicum, Evangeliumque ipsi dat episcopus, ante osculum hæc adjicit: • Dicit Dominus, In quo judicio judicatis, judicabimini.» Tremendus sermo, ut enim quis judicabit, judicabitur. Oportet enim secundum Evangelium judicare; atque, ut ipse ait, non secur dum speciem, sed rectum judicium judicare. His dietis salutationem exsequitur. Istud igitur dicere, Gratia sanctissimi Spiritus, universale aliquod et perfectum donum non signißcat, nec ex subdiacono diaconum, vel ex diacomo presbyslerun consecrare, sed aliquem perseverantem in diaconatu vel presbyteratu unum aliquod ministerium sacrum ad bouum Ecclesiæ ordinem conservandum insuper operari. Illud vero i gratia Spiritus accipit. videlicet a differentibus gratiæ donis quæ unicuique ordini, ut inde augeatur et perficiatur, conferuntur. Partiale igitur est, et uni gradui inhærens. Allus enim ejusdem gradus et ordinis iterum aliud possidet; fiunt autem hæc omnia secundum Ecclesiæ definitionem et consuetudinem. CAPUT CCXLVIII. Quod sacræ persona officiis ecclesiasticis fungi debent, el non, sigut quibusdam in locis et Trapesunte, laici. Omnia autem ista sacra oßcia conferri debent viris sacratis, diaconis videlicet et presbyteris, non autem sæcularibus, et sacerdotio nondumt

ordinatis. Nam officia illa sacra sunt et per sigillum ὅτι ἱερὰ ταῦτα καὶ διὰ σφραγίδος ἀρχιερατικῆς, καὶ episcopale et gratiam spiritalem imprimuntur; eaquié non oportet assumere qui ordinatione carent, ut fieri solet in Trapezuntiorum metropoli. Hoc enim est contra ordinem canonicum; et maxime quia istorum officiorum plurima multis sacerdotibus præsunt. Nullo modo autem oportet ordine carentem sacrato alicui præesse. CAPUT CCXLIX. χάριτος πνευματικῆς ἐνεργούμενα. Καὶ τοὺς μὴ κεκτημένους χειροτονίαν οὐ δεῖ λαμβάνειν αὐτὰ, ὡς ἐν τῇ μητροπόλει Τραπεζουντίων ενεργείται. Παρά τὴν τάξιν γὰρ τοῦτο, καὶ μᾶλλον ὅτι πλεῖστα τῶν ὀφφικίων τούτων καὶ πολλῶν ἱερέων προΐσταται. Καὶ οὐδήλως χρὴ ἱερωμένου τινὸς ἀχειροτόνητον προεστάναι. ΚΕΦΑΛ. ΣΜΘ'. Quod monachi non ordinati non debeant constitui Ὅτι οὐδὲ ἰδιώτας μοναχούς χρή καθιστάν πνευ confessarii. Similis ratio est de officio spiritalis paternitatis. Illud conferendum non est monachis Idiotis, nullam prorsus ordinationem habentibus. Nam adeo sacratissimum hoc est, ut solis episcopis conveniat, non autem presbyteris, quemadmodum canones loquuntur. Ec autein officio funguntur presbyteri urgente necessitate cum licentia episcopi, illoque absente, non præsente. Crimina lamen majora, veluti sunt fidei abnegatio, homicidium, et perso - narum sacrarum lapsus ad episcopum referre oportet; et alia quæcunque fugiunt et excedunt cognitionem suscipientis confessionem, omnia quoque agere cum episcopi consilio; nam opus illud est episcopi proprium. CAPUT CCL. Quare mandatum datur (ad episcopalem auctori'atem demonstrandanı), ματικούς. Ομοίως δὲ καὶ τὸ τῆς πνευματικῆς πατρότητας λειτούργημα οὐ χρὴ δωρεῖσθαι μοναχοῖς ἰδιώταις, χειροτονίαν ὅλως μὴ ἔχουσιν. Ἐπεὶ τοσοῦτον ἱερώ τατον τοῦτο, ὅτι μόνων επισκόπων ἐστὶ καὶ οὐ πρεσβυτέρων, ὡς οἱ κανόνες φασί. Το πρεσβυτέρους δὲ ἐνεργεῖν, τὸ τοιοῦτον κατ' ἀνάγκην γίνεται, καὶ μετὰ προτροπῆς ἐπισκόπου; καὶ ἀπόντος αὐτοῦ, οὐ παρόντος. Καὶ τὰ μείζω δὲ τῶν ἐγκλημάτων, ἤτοι ἄρνησιν πίστεως, καὶ φονικήν ἁμαρτίαν, καὶ τὰ τῶν ἱερατικῶν πτώματα, εἰς τὸν ἐπίσκοπον ἀνα φέρεσθαι χρή, καὶ ὅσαπερ ἕτερα διαφεύγει τὴν τοῦ ἀναδεχομένου γνῶσιν, καὶ πάντα πράττειν μετὰ τῆς τοῦ ἐπισκόπου βουλῆς· ὅτι τοῦ ἐπισκόπου τὸ ἔργον ἴδιον. ΚΕΦΑΛ. ΣΝ. Διατί ένταλμα δίδοται. Καὶ δῆλον ἀπὸ τοῦ προτρεπτικού γράμματος· εἰ Et manifestum est ex litteris permissoriis. Si enin presbyterorum hoc esset proprium officium, γὰρ τοῦ πρεσβυτέρου ἦν, οὐκ ἂν προτροπή και non darentur illis licentia, et mandatum ad excipiendas confessiones. Ergo si canones hæc tam attente et studiose de presbyteris constituunt, quo jure boc conceditur iis qui nullo sacerdotio frauntur? Oportet enim confessiones excipientem et benedicere et orationem absolutionis super absolvendum dicere, et indulgere, et pœnas imponere, et cos qui digni sunt, divinorum mysteriorum participes facere. Qua ratione hæc omnia perficiet, qui nulli sacerdotio est initiatus? Dicet forsan aliquis, Id præstabit propter permissionem episcopi, et eo quod ad eum hæc omnia refert; verum quæ hujus rei necessitas, cum canonibus non consentiat? Nan si de presbyteris sic loquuntur canones, ut in eo tantum ministrent cum necessitas id postulat, abest episcopus, et cum illius absentis licentia, quomodo id operabitur qui sacerdotium non accepit? Dicunt enim Patres hanc esse ipsissimam apostolorum gratiam; apostolorum autem gratiam habent episcopi, non presbyteri; presbyteri vero, ut Herum iidem dicunt, septuaginta discipulorum gratiam possident. Quapropter fidelibus qui Samarlæ a Philippo uno ex septem diaconis baptizati fuerant, Petrus et Joannes manus imposuerunt, ea de causa de Jerusalem Samariam venientes ut Spiritum sanctum acciperent; illud vero unguentum ah episcopo soln conficitur, cujus rei gratiam non habet presbyter. Diaconorum autem in hoc maximo Ministerio nusquam meminerunt canones. Ergo si ἐνταλτηρίῳ ἐδίδοτο. Εἰ οὖν ἐπὶ πρεσβυτέρω τοσαύτη ἡ προσοχὴ καὶ διαταγή παρὰ τῶν κανόνων, πῶς ἄρα τούτῳ δοθήσεται, ἱερωσύνην μή κεκτημένῳ; Δεῖ γὰρ τὸν ἐξομολογήσεις δεχόμενον καὶ εὐλογεῖν, καὶ εὐχὴν συγχωρήσεως ἐπιλέγειν, καὶ συγχωρεῖν, καὶ ἐπιτιμᾷν, καὶ τῶν θείων κοινωνεῖν μυστηρίων τοὺς ἀξίους. Καὶ πῶς ἐνεργήσειε ταῦτα ὁ μὴ και κτημένος ἱερωσύνην; Ισως δ' εἴποι τις, Διὰ τὴν ἔνδοσιν καὶ τὸ ἀναφέρεσθαι ταῦτα τῷ ἀρχιερεῖ. Καὶ τίς ἡ ἀνάγκη; ἐπεὶ οὐ κανονικόν. Εἰ γὰρ οὕτω περὶ τῶν πρεσβυτέρων οι κανόνες φασὶν, ὡς κατ' ἀνάγε την υπηρετήσουσιν ἀπόντος τοῦ ἐπισκόπου, καὶ προτροπῇ τοῦ ἐπισκόπου, πῶς τοῦτο ἐνεργήσει δ μὴ ἱερωσύνην λαβών, ἐπεὶ καὶ τῶν ἀποστόλων, φισὶν οἱ Πατέρες, ἡ χάρις αὕτη ἐστί: τῶν ἀποστόλων δὲ τὴν χάριν ἔχουσιν οἱ ἐπίσκοποι, καὶ οὐχὶ πρεσβύτεροι· οἱ πρεσβύτεροι δὲ τὴν τῶν ἑβδομήκοντα κέκτηνται, πάλιν λέγουσιν οὗτοι. Διὸ καὶ τοῖς βαπτισθεῖσιν ὑπὸ Φιλίππου ἑνὸς τῶν ἑπτὰ διακόνων ἐν τῇ Σαμαρείᾳ πιστοῖς Πέτρος, καὶ Ἰωάννης τὰς χεῖρας ἐπετίθεσαν ἀπελθόντες, ἵνα λάβωσι Πνεῦμα ἅγιον • δ δὴ τὸ μύρον ἐστί, παρ' ἐπισκόπου μόνου γινόμενον, οὗ τὴν χάριν οὐκ ἔχει πρεσβύτερος. Καὶ διακόνου δὲ οὐδόλως μέμνηνται οι κανόνες ἐν τῇ μεγίστῃ ταύτῃ ὑπηρεσίᾳ. Εἰ οὖν πρεσβύτεροι χωρὶς 181 προτρο πῆς οὐκ ἔχουσιν ἄδειαν, καὶ διακόνων οι κανόνες οὐ μέμνηνται, πῶς ἕτερος ιδιώτης μὴ ἱερωσύνην ὅλως λαβών, ὑπηρετήσει τούτῳ τῷ μυστηρίῳ καὶ ἱερῷ τῆς μετανοίας λειτουργήματι; Περὶ οὗ δὴ καὶ κατὰ