et anima, et tanto prestal anima corpori quanto / φυλαττέτωσαν, ἵνα μὴ τὸν λόγον ἀπαιτηθῶσι τῆς τε corruptibilibus incorruptibilia. Ideo et virtuti vocent σωφροσύνης καὶ τῶν λοιπῶν θείων Εργων. Καὶ μὴ praesertim justitiam et veritati atque orationi ad τῆς σαρκὸς μόνον, ἀλλὰ καὶ τῶν ψυχῶν αὐτῶν gravias Deo agendas, studeant etiam ut diligenter φροντιζέτωσαν, ὅτι καὶ διπλοὶ τελοῦσιν, ἐκ σώματος divinissimæ communionis dant participes, ita enim καὶ ψυχῆς, καὶ κρείσσων τοῦ σώματος κατά πολύ Deus erit cum eis. Pueros quoque in disciplina et co- ἡ ψυχή, ὅσον τὰ ἄφθαρτα τῶν φθαρτῶν. Διὸ καὶ τῶν gnitione Donini enutriaul, quemadmodum divinus ἀρετῶν ἐπιμελείσθωσαν, καὶ μάλιστα δικαιοσύνης docet Paulus, inopibus insuper fratribus ex eis quæ a καὶ ἀληθείας· καὶ τῶν προσευχῶν δὲ εἰς εὐχαρι Domino acceperunt bonis misericordiam faciant, ut στίαν Θεοῦ· καὶ ἔτι τοῦ μετέχειν ἐν προσοχῇ τῆς et ipsi misericordiam consequantur, et regno Dei θειοτάτης κοινωνίας. Οὕτω γὰρ καὶ ὁ Θεὸς ἔσται simul cum liberis flaut digni. Hæc quidem de honora- μετ᾿ αὐτῶν. Καὶ τὰ τέκνα δὲ ἐν παιδείᾳ καὶ νουbali castoque nutrimonio pro viribus explanarimus. θεσίᾳ Κυρίου εκτρεφέτωσαν, ὡς ὁ θεῖος Παῦλος διδάσκει. Καὶ τοὺς πένητας ἀδελφοὺς ἐξ ὧν λαμβάνουσι παρὰ τοῦ Θεοῦ ἐλεείτωσαν, ἵνα καὶ αὐτοὶ ἐλεηθῶσι, καὶ τῆς τοῦ Θεοῦ βασιλείας ὁμοῦ τοῖς τέκνοις ἄξιοι γένωνται. Ταῦτα καὶ περὶ τοῦ τιμίου καὶ σώφρονος κατά δύναμιν είρηται γάμου. DEPI ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΤΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΕΛΑΙΟΥ ΕΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΧΕΛΑΙΟΥ. DE SACRO RITU SANCTI OLEI SIVE EUCHELÆI. Quoniam cadere omnibus omnino hominibus in vita accidat, jam dicendum est de sancti olei sacramento pro redemptione peccatorum nostraque samatione et divinæ misericordiæ largitione instituto, loc autem a Salvatore apostolis traditum in ostensionem divine miserationis et suavitatis, Ecclesia, quemadmodumn a Jacobo didicimus qui frater Domini appellatur a Paulo, et frater Dei esse et propinquitate generis et imitatione operum dignus habitus est, primusque ad sequendum Christum vocatus est et summus fuit sacerdos, recte operatur. Nam si quis in infirmitatem corporis vel tantum animæ ceciderit, convocantur ab eo Ecclesiæ presbyteri; hi enim potestatem habent conferendi sacramenta, nequaquam vero diaconi. CAPUT CCLXXXIII. Quare in euchelæi ritu septem sunt presbyteri, et quare etiam sæpe tres propter sacerdotum raritaleml. Fater quidem Dei presbyterorum non dixit nuamerum, consuetudo autem septem advocari edocuit, quod ego fieri censeo propter septem apud Isaiam nunierata Spiritus dona, vel propter septem illos veteris legis sacerdotes qui Dei jussu septies -circa Jericho tuba cecinerunt et mœnia everterunt, quemadmodum illi iniquam civitatem et ardua elationum peccati incenia destruunt: vel cum mortua Ἐπεὶ δὲ τοῖς ἐν τῷ βίῳ καὶ τὸ πταίειν παρέπεται καὶ πᾶσιν ἀνθρώποις ἁπλῶς, ῥητέον ἤδη καὶ περὶ τῆς τοῦ ἁγίου ἐλαίου τελετῆς, ὑπὲρ λυτρώσεως ἁμαρτημάτων καὶ ἱατρείας ἡμῶν καὶ παροχής θείου Ελέους δεδωρημένης. Τοῦτο δὲ παρὰ τοῦ Σωτῆρο ταῖς ἀποστόλοις παραδοθέν, εἰς δεῖγμα τῆς Θεοί συμπαθείας καὶ ἱλαρότητος, ή Εκκλησία, ὡς παρε τοῦ Ἰακώβου μεμαθήκαμεν, ὃς ἀδελφὸς τοῦ Κυρίου καλεῖται παρὰ τοῦ Παύλου, καὶ ἀδελφὸς Θεοῦ εἶναι δῶρον μέγιστον είληφε καὶ τῇ συγγενείᾳ τοῦ γένους, καὶ τῇ μιμήσει τῶν ἔργων, καὶ πρῶτος ἐκλήθη μετά Χριστὸν, καὶ ἔστιν ἱεράρχης, τοῦτο καλῶς διενεργεί. Τινὸς γὰρ τῶν ἀδελφῶν ἀῤῥωστές σώματος, ἢ καὶ ψυχῆς μόνον περιπεσόντος, συγκαλοῦνται παρ' αὐτοῦ τῆς Ἐκκλησίας οἱ πρεσβύτεροι. Οὗτος γὰρ δύναμιν ἔλαβον ἐνεργεῖν τὰς τελετάς, καὶ οὐχ οἱ διάκονοι. ΚΕΦΑΛ. ΣΠΓ. Διατί ἑπτὰ πρεσβύτεροι ἐν τῷ εὐχελαίῳ· καὶ διατί πολλάκις καὶ τρεῖς διὰ σπάνιν ἱερέων Καὶ ὁ μὲν Θεάδελφος οι φησι τούτων αριθμόν η δέ γε συνήθεια ἑπτὰ παρέδωκε προσκαλεῖσθαι· οἶμαι δὲ διὰ τὰ ἑπταχῶς ἀριθμούμενα ἐν Ησαΐᾳ δῶρα τοῦ Πνεύματος ἢ καὶ διὰ τοὺς ἑπτὰ ἐκείνους τοῦ νόμου παλαιοὺς ἱερεῖς, κύκλῳ σαλπίσαντας τῆς Ἱεριχώ ἑπτάκις προστάγματι θεϊκῷ καὶ καταβαλόντας τὰ τείχη· ὡς ἂν καὶ τὴν πονηρὰν οὗτοι πόλιν καὶ τὰ σκληρά τείχη τῶν τῆς ἁμαρτίας υψωμάτων καθέ

DE S. EUCHELÆO. λωσιν, ἢ καὶ ὡς νεκρᾶς οὔσης τῆς ψυχῆς κατὰ μ! sit animna, ad invitationem prophetæ puerum illius μησιν τοῦ Προφήτου, ὡς ἐπὶ τοῦ παιδὸς ἐκείνης τῆς Σουμανίτιδος, ευξαμένων τῶν ἱερέων ἑπτάκις ταύτην ἐγείρωσι, καθὰ δὴ καὶ ὁ Ἐλισσαῖος τὸν παῖδα, 200 επτάκις επανακάμψας, καὶ ἑπτάκις εὐξάμε νος· ἡ καὶ ὡς ὁ Ἠλίας ἑπτάκις εὐξάμενος, τὸν οὐ ρανὸν ἐν ἔκλεισε τοῖς ἁμαρτήμασι, πάλιν ήνοιξε καὶ κατήγαγεν ὑετὸν, καὶ οὗτοι ἑπτάκις εὐξάμενοι, Χύσωσι μὲν τὸν τῆς ἁμαρτίας αὐχμόν, ἀνοίξωσι δὲ κατὰ τὸν Πέτρον τὸν οὐρανὸν, τὴν κλεῖδα βαλόντες τῆς χάριτος, καὶ τὸν ἔλεον ἐκ Θεοῦ τῆς ἀφέσεως ὡς ὑετὸν καταγάγωσιν. Οὗτος μὲν οὖν ὁ νοῦς, ὡς ἐμοὶ δοκεῖ, περὶ τῶν ἑπτά. Τινὲς δὲ ἔνθα σπάνις ἱερέων, καὶ τρεῖς προσκαλούνται μόνους. Καὶ τοῦτο οὐ μεμπτέον. Εσται γὰρ πρῶτον μὲν διὰ δύναμιν – τῆς Τριάδος· ἔπειτα δὲ καὶ διὰ τὸ εἰς μαρτυρίαν καὶ κήρυγμα τῆς Τριάδος παρὰ τοῦ Ἠλιοῦ πάλιν γεγονός, ὅτε νεκρωθέντα τὸν υἱὸν Σαραφθίας ἀνέστησε, τρίς προσευξάμενος καὶ τρὶς ἐπιπεσὼν αὐτῷ. Τινὲς δὲ καὶ πλείονας τῶν ἑπτὰ συναθροίζουσιν εἰς πλείονος δείγμα πίστεώς τε καὶ προθυμίας. Αλλ' οὐ πολυπραγμονητέον περὶ τοῦ ἀριθμοῦ· ἐπεὶ οὐδὲ ἀριθμὸς γράφεται. Πλὴν εἰ καὶ οὐ γέγραπται, ἀλλ' ἀναγκαῖον τὴν ἀρχαίαν τηρεῖσθαι παράδοσιν. Καὶ ἔστωσαν μὲν ἑπτὰ ὡς ἔθος ἀρχαῖον· εἰ δ᾽ ἀνάγκη, τὸ ἔλαττον τρεῖς· καὶ πάντα λεγέτωσαν ὅσα παραδέδηται λέγεσθαι· ὅτι τοῦ Πνεύματος πάντα ἐκ τῶν Πατέρων όντα. Εἷς ἐὲ πρεσβύτερος μὴ ποιείτω εὐ χέλαιον· ὅτι ὡς περὶ ἐπισκόπου γέγραπται μη χει ροτονεῖσθαι παρ' ἑνὸς, οὕτω καὶ περὶ εὐχελαίου, μὴ παρὰ πρεσβυτέρου ἑνὸς τελεῖσθαι. • Προσκαλεσάσθω τοὺς πρεσβυτέρους τῆς Ἐκκλησίας, φησὶ, καὶ οὐχ ένα πρεσβύτερον. Καὶ προσευξάσθωσαν ἐπ' αὐτὸν, ἀλείψαντες αὐτὸν ἐλαίῳ. ο 201 ΚΕΦΑΛ. ΣΠΔ'. "Οτι μεγίστη τοῦ ἁγίου ἐλαίου ἡ δύναμις. Καὶ τί ἐκ τούτου γενήσεται; "Ορα ὅτι τὸ μέγιστον. • Καὶ ἡ εὐχή, φησί, τῆς πίστεως σώσει τὸν κάμνοντα, καὶ ἐγερεῖ αὐτὸν ὁ Κύριος, οὐχ οἱ ἄνθρωποι, ἀλλ' ὁ Κύριος. Ἐπεὶ τὴν χάριν τοῦ Κυρίου τῆς ἱερωσύνης ἐνδέδυνται. Καὶ τί ἔτι πλέον ὁ κάμνων εὑρήσει; Κάν ἁμαρτίας ᾗ πεποιηκώς, ἀφεθήσεται αὐτῷ. Ορᾶτε δύναμιν τῆς τελετής ταύτης; καὶ ἀρρωστίας λύει, καὶ τοὺς κειμένους ἐγείρει, καὶ ἁμαρτίας ἀφίησιν. ΚΕΦΑΛ. ΣΠΕ: Κατὰ τῆς ἐν τῷ εὐχελαίῳ τῶν Λατίνων καινοτομίας. Αλλ' οι καινοτομούντες πάντα "Λατίνοι καὶ τὸ περὶ τούτου παρέφθειραν. Καὶ οὐ χρὴ διδόναι τοῦτο ἁῤῥωστοῦσι, φασὶν, ἀλλ' ἀποθνήσκουσιν, ἐπεὶ ἁμαρτίας ἀφίησιν, ἵνα μὴ πάλιν ἐπιζήσας τις ἐξαμάρτοι. Βαβαὶ τῆς ἀπονοίας! 'Ο μὲν ᾿Αδελφόθεος, Καί ἡ εὐχή, φησί, τῆς πίστεως σώσει τὸν κάμνοντα, καὶ ἐγερεῖ αὐτὸν ὁ Κύριος, οὗτοι δὲ, Ἵνα ἀποθάνῃ, φασίν. Ορᾷς τὸν ἐκκρημνισθέντα, ὅπως ἀεὶ πρὸς τὸ κάταντες καταφέρεται; Κἂν ἁμαρτίας ᾗ πεποιηκώς, ἀφεθήσεται αὐτῷ, ἵνα ἰαθῇ καὶ ἐγερθῇ δηλονότι. Καὶ τοῦτο δείκνυσιν ὁ Σωτὴρ, πρὸς τὸν παράλυτον εἰρηκώς, αφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου Sumanitidis ad vitam revocantis, sacerdotes sejtties deprecati illam resuscitant, quemadmodum Elisæus puerum septies in eum incurvatus et septies deprecatus; vel perinde ac Elias septies precatus cœlum quod propter peccata clauserat, rur. sum aperuit, et inde pluviam eduxit, ita isti septies deprecati solvunt quidem peccati siccitatem, cœlum vero aperiunt more Petri clavem gratiæ gestantes, et misericordiam a Deo remissionis ut pluviam educunt. Hac est ratio, ut mibi videtur, de septem sacerdotibus. Quidam vero, ubi est sacerdotum penuria, tres tantum advocant, et hoc culpa caret. Fit enim primum quidem propter virtutem Trinitatis, deinde vero propter illud ab Elia in testimonjum et prædicationem Trinitatis rursus factum, quando mortuum Sarephthens filium resuscitavit, ter deprecatus, terque in eum incurvatos. Quidam autem plures quam septem congregant in signumn majoris fidei et voluntatis. Sed non oportet de numero disceptare, cum numerus scriptus non sit. Attamen, etsi scriptus non fuerit, necesse est antiquamı servari traditionem: adsint quidem septem secundum antiquum morem; at, si necesse fuerit, ad minimum tres, et omnia dicant quæcunque dicere traditum est, quoniam a Spiritu sunt omnia quæ ex Patribus excepta sunt. Unus autem presbyter non conficiat euchelæum, quoniam quemadmodum de episcopo scriptum est ne ab uno ordinetur, ita et de euchelæo, ne ab uno presbytero conficiatur: «Inducat, inquit, presbyteros Ecclesia (et non unum presbyterum), et orent super eum, ungeules eum oleo.» CAPUT CCLXXXIV. Quod maxima sit sacri olei efficacia. Et quidnam ex hoc eveniet? Vide quam sit maximum. ‹ Et oratio fidei, ait, salvabit infirmum, et alleviabit eum Dominus,» non homines, sed Dominus, quoniam gratiam Domini sanctificationis induerunt. Et quid amplius laborans inveniet? ‹ Et si peccata fecerit, remittentur ei.» Videtisne virtuteni hujus mysterii? et infirmitatem solvit, et jacentes alleviat, et peccata dimittit. CAPUT CCLXXXV. Contra novitatem Latinorum circa euchelæum. Sed Latini omnia innovantes doctrinam quoque hujus mysterii adulteraverunt, et dicunt illud non dandum esse infirmis, sed morientibus, quoniam peccata dimittit, ne rursum sanitati redditus de linquat. Heu! quarta insania! Dei quidemn Frater: Et oratio, inquit, fidei salvabit infirmum, et alleviahit eum Dominus;. illi autem dicunt: Ut moriatur. Viden' quomodo præceps in tetriora semper feratur precipitia? Et si peccata fuerit, remittentur ei, scilicet ut sanetur et allerietur, quod Salvator demonstrat dicendo ad paralyticumn: • Remittuntur tibi peccata tua; › et; ‹ Surge et ambula; et;

• Ecce sanus, factus es; jam noli peccare, ne deterius tibi aliquid contingat.» Illi vero cogitant contrario Salvatoris ejusque apostolis, et non alleviandis sed morientibus istud autumant esse conferendum. Quapropter hoc non faciunt secundum apostolicam traditionem advocati ab eis qui opus babent, sed proprios usus facientes custodiunt. Et sanctum quidem dicit Evangelium: Ungebant oleo multos ægros, et sanabant; › illi autem aiunt non conferri #acramentum ut sanentur, sed ut insanabiles fiant et moriantur. O homo, ignoras mysteriorum notitiam, et damnabiliter erras. Nam Évangelium et ejus qui hoc dedit frater dixerunt istud oleum pro infrmis institui, ut uncti, dimissis peccatis, allevientur, quemadmodum utrique paralytico declaralumn est; ambobus enim dixit Salvator: ‹ Dimittuntur tibi peccata tua inde ostendens infirmitatis causam esse peccata. 202 CAPUT CCLXXXVI. Quod aliud sit euchelaum, aliud oleum quo mortui perunguntur. Verumtamen mortui quoque oleo unguntur, quemadmodum divinus dixit Dionysius, in signum unctionis olei a principio in baptismo” acceptæ, et hujus ritus dat rationem, nempe quoniam cum Hle qui in Christo occubuit et bene et fortiter certamen consummavit ad quod primum) etiam unclus fuerat, nunc quoque olev lenitur. Quod fit indicium Christi, et sigillum discedentium in Christo, in sanctificationem mortuorum corporum, eorum qui pro Christo pugnantes his in terris pie conversati sunt, et eliam in honorem ipsoruin, quoniam secundum Christum vixerunt, cujus signum est sanctificatum unctionis oleum. Ideo etiam sacerrimis martyrum reliquiis sub altari divino velut in monumento suppositis sanctum ipsum infanditur ånguentum loco istius olei, Perfectis enim infundi debet perfectissimum. CAPUT CCLXXXVII. Quod monachis defunctis oleum, laicis pulvis ex thurībulo inspergitur. καὶ, Εγειρε καὶ περιπάτει· καὶ, δε ὑγιὴς γέο γονας, μηκέτι ἁμάρτανε, ἵνα μὴ χειρόν τί σοι γένητα. Οἱ δὲ ἀπεναντίας φρονοῦσι τῷ Σωτῆρί τε καὶ τοῖς ἀποστόλοις αὐτοῦ. Καὶ τοῖς μὴ ἐγειρομέν νοις, ἀλλ' ἀποθνήσκουσι τοῦτό φασι δίδοσθαι. Δ.δ καὶ οὐ κατὰ τὴν ἀποστολικὴν τοῦτο ποιοῦσι παρά δοσιν, προσκαλούμενοι παρὰ τῶν χρηζόντων, ἀλλ ἰδίᾳ ποιοῦντες φυλάττουσι. Καὶ τὸ μὲν ἱερόν φησιν Εὐαγγέλιον· Καὶ ἤλειφον ἐλαίῳ πολλοὺς ἀρρώ στους καὶ ἐθεράπευον· οἱ δὲ διδόναι μὴ εἰς τὸ θεραπεύεσθαι, ἀλλ᾽ εἰς τὸ εἶναι ἀθεραπεύτους καὶ ἀποθνήσκειν φασίν. "Ανθρωπε, ἀγνοεῖς τὴν γνώς. τῶν μυστηρίων, καὶ ἐπιβλαβῶς ἀπατᾷ. Τὸ μὲν γὰρ Εὐαγγέλιον, καὶ τοῦ δεδωκότος τοῦτο ὁ ἀδελφὸς ὑπὲρ ἀρρώστων τούτό φησι τὸ ἔλαιον, καὶ εἰς τὸ ἀφεθέν τας τὰ ἁμαρτήματα χρισμένους εγείρεσθαι, καθώς καὶ τῷ ἑνὶ καὶ ἑτέρῳ παραλύτῳ ἐβάθη. Καὶ τοῖς δύο γὰρ ἔφησεν ὁ Σωτὴς, 'Αφέωνταί σοι αἱ ἁμαρ είαι σου· ὡς δεικνυμένης τῆς ἀρωστίας ἐξ αἰ:las ἁμαρτημάτων εἶναι. 202 ΚΕΦΑΛ. ΣΠΤ. "Οτι ἕτερον μὲν τὸ τοῦ εὐχελαίου, ἕτερον δὲ τὸ νεκροῖς χριόμενον Ελαιον. Πλὴν δὲ καὶ νεκροὶ ἐλαίῳ ἀλείφονται, ὡς ἡ θετός φησι Διονύσιος, εἰς τύπον τῆς χρίσεως τοῦ ἐξαρχής ἐλαίου τοῦ ἐν τῷ βαπτίσματι. Καὶ τὸν λόγον δίδωσι τούτου, ὅτι καλῶς καὶ γενναίως ὁ ἐν Χριστῷ τελευ τήσας τὸν ἀγῶνα τετελεχών, δι' δν καὶ πρῴην ηλεί ψατο, καὶ νῦν ἐλαίῳ ἀλείφεται· καὶ τοῦτο εἰς ση μείωσιν Χριστοῦ καὶ σφραγίδα τῶν ἐν Χριστῷ ἀπελε θόντων, καὶ εἰς ἁγιασμὸν τῶν νεκρῶν σωμάτων, τῶν ἡγωνισμένων ὑπὲρ Χριστοῦ καὶ εὐσεβῶς πολιτευσα μένων ἐνταῦθα, καὶ εἰς τιμὴν δὲ αὐτῶν, ὅτι κατά Χριστὸν ἔζησαν, οὗ σημεῖον τῆς χρίσεως τὸ ἡγιασμέ νον ἐλαιόν ἐστι. Διὸ καὶ τοῖς κατατιθεμένοις ὥσπερ ἐν τάφῳ ὑπὸ τὸ θεῖον θυσιαστήριον ἱερωτάτοις τῶν μαρτύρων λειψάνοις καὶ μύρον ἅγιον ἐπιβάλλεται ἀντὶ τοῦ ἐλαίου τούτου. Τοῖς γὰρ τελεία; χρὴ ἐπι· βάλλειν τὸ τελεώτατον. ΚΕΦΑΛ. ΣΟΖ. Ὅτι ἔλαιον μὲν τοῖς μοναχοῖς, χοῦς δὲ τοῦ θυ μιστηρίου τοῖς κοσμικοῖς ἐπιβάλλεται. Καὶ ἡμεῖς τοίνυν τοῦτο τελοῦμεν. Καὶ τοῖς τρο Igitur nos istud sic implemus. Fratribus quidem in Christo mortuis infaudimus oleum, quod tamen non θνεῶσιν ἐν Χριστῷ ἀδελφοῖς ἐπιχέομεν ἔλαιον· πλην est sanctum oleum vivis datum, ait Christi Frater, sed oleum ex lampade templi vel potius altaris exceplum. Et nullum ex monachis sepelimus, quin prius oleum lucernæ vigilis in corpus ejus infundamus, cum sit sanctifcauum utpote ardens in conspectu Domini; profanis fratribus qui in Christo obierunt thuris copiam tanquam sacram et crucis signo sanctificaLam, per sufimentum in formam crucis injicimus, priusquam omnino terram immittamus, committentes sanctidicatum in Christo terrae sanctificata secundum divinam sententiam, donec resurgat. Alil vero religiosiores-viri adhue viventes euchelæi mysterium confciunt, in ipsorum propitiationem et absolutam neccatorum remissionem, et si ad οὐ τὴ διδόμενον ἅγιον ἔλαιον τοῖς ζῶσιν, δ φησιν δ Θεάδελφος, ἀλλ' ἐκ τῆς λυχνίας τοῦ ναοῦ, καὶ μᾶλ λον τοῦ θυσιαστηρίου. Καὶ οὐδένα τῶν μοναχῶν θάπτομεν εἰ μὴ καὶ τὸ τῆς φωταγωγοῦ ἔλαιον τῷ λειψάνῳ ἐκχέομεν, ἡγιασμένον δν, ὡς ἐνώπων Κυ ρίου ἀνάπτον. Καὶ ἐν τοῖς κοσμικοῖς δὲ κατά Χρισ στὸν ἀδελφοῖς τελευτήσασι χοῦν τοῦ θυμιατηρίου, ὡς ἱερὸν καὶ ἡγιασμένον τελοῦντα, τῇ τοῦ σταυροῦ σφραγίδι διὰ τοῦ θυμιάματος σταυροειδώς επιβάλο λομεν, πρὸ τῆς ἁπλῶς ἐπιβαλλομένης γης, παραδι δόντες τὸν ἡγιασμένον ἐν Χριστῷ ἐν ἡγιασμένη γι κατὰ τὴν θείαν ἀπόφασιν, συντηρούμενον ἕως ἂν εξαναστῇ. Ετεροι δὲ τῶν εὐλαβεσέρων ἀνδρῶν ζῶντες ἐπὶ τὸ τοῦ εὐχελαίου ποιοῦσι μυστήριον, εις

DE S. EUCHELÆO. ἱλασμὸν ἑαυτῶν καὶ τελευταίαν ἁμαρτημάτων άφε- 1 mortem infrmitas eis est, ex hoc oleo quoddam servatur, et postquam dormierunt, præsentes eos ungunt in sigillam angustissimum sanctarum obenntis reliquiarum, honoremque et sanctificationem; nam digni sunt in agone luctati qui sacris unctionibus honorentur, et signari oportet signo crucis eos qui secundum Christum vixerunt. Insuper eisdem sepultis oleum infundunt, diviņam invocantes misericordian. Hic est fuis olui quod viventibus datur, ut vivant et maneant purgati, sed vivis nequaquam confertur ut moriautur, nec sanationem exspectare possint, quoniam potius ad hoc fuit institutum ut unctos allevit Dominus, et peccata ipsis dimittantur. Quod jugiter, et non semel, erit, qucmadmodum et illud: c Conflemini alterσιν. Καὶ εἰ πρὸς θάνατόν εἰσιν, ἐκ τούτου τηρεῖται, καὶ κοιμηθέντες αὐτοὺς χρίουσιν οι προσήκοντες, εἰς σφραγίδα ἱερωτάτην τῶν ὁσίων τοῦ ἀπελθόντος λειψάνων καὶ τιμὴν καὶ ἁγιασμόν. Αξιοι γὰρ οἱ ἡγωνισμένοι τιμάσθαι τοῖς ἱεροῖς χρίσμασι καὶ σφραγίζεσθαι δέον σφραγίδι Χριστοῦ τοὺς κατά Χρι στὸν ζήσαντας. Καὶ ἔτι ἐπιχέουσιν ἔλαιον ἐνταφιαζομένοις αὐτοῖς, τὸν θεῖον ἔλεον ἐκκαλούμενοι, Ούτος ὁ σκοπός τοῦ ἁγίου ἐλαίου, τοῖς ζῶσι διδομένου, ὥστε ζῆσαι καὶ μένειν κεκαθαρμένου;· οὐ μὴν τοῖς ζῶσιν ὥστε θανεῖν, καὶ μὴ προσδοκάν εγείρεσθαι· ὅτι καὶ διὰ τοῦτο μᾶλλον παρέχεται, ἵνα ἐγείρῃ τοὺς χρισθέντας ὁ Κύριος, καὶ τὰ ἁμαρτήματα αὐτοῖς ἀφεθῇ. Καὶ τοῦτο πάντοτε καὶ οὐχ ἅπαξ ἔσται. Ἐπεὶ καὶ, ο Εξομολογεῖσθε ἀλλήλοις, φησί, τὰ ἁμαρτή- " utrum, inquit, peccata vestra, scilicet semper, ματα·, ἀεὶ δηλονότι καὶ οὐχ ἅπαξ, ο καὶ εὔχεσθε ὑπὲρ ἀλλήλων, ὅπως ἐσθῆτε.·, οὐ μίαν, ἀλλὰ διηνεκῶς, ὅτι καὶ διὰ παντὸς πεαίομεν. Τοῦτο δὲ τὸ χρίςσθαι ὕστερον ἐκ τῆς ἀναπτούσης ἐν τῷ ναῷ λυχνίας διὰ σφραγίδα καὶ ἁγιασμὸν τῶν λειψάνων τοῦ ἀπελ θέντος, ὡς καὶ τοῖς μυστηρίοις προκαθαρθέντων του Χριστοῦ καὶ ἡγιασμένων τῷ βαπτίσματι καὶ μύρῳ, καὶ τῇ φρικτῇ κοινωνίᾳ. Ενταῦθα δὲ καὶ τινες τε λετὴν ποιοῦσιν ἐλαίου ὑπὲρ τῶν ἐν Χριστῷ κοιμη θέντων. Ην καὶ τῶν ἀρχιερέων τινὲς μὲν κωλύουσι γίνεσθαι, ὡς μὴ παραδεδομένην οὖσαν ἐν τῇ Γραφῇ· τινὲς δὲ, οὔ, ὡς ὑπὲρ ψυχῶν γινομένην. Έγωγε οὖν ὡς ἐνεχώρει περὶ τούτου ζητήσας, εὗρον ὡς ἀγαθὸν εἶναι γίγνεσθαι. Καὶ τοὺς βουλομένους ποιεῖν οὐ χρὴ κωλύειν. Πλὴν οὐκ ἔλαιον τοῦτο τὸ παραδε ζομένων ὑπὸ τοῦ Σωτῆρος καὶ τῶν ἀποστόλων ἐστὶ, περὶ οὗ τὸ μὲν Βαγγέλιον, ὡς ἔφημεν, λέγει· Καὶ ἤπειρον ἐλαίῳ πολλοὺς ἀρρώστους καὶ ἐθεριπενον· ὁ ᾿Αδελφόθεος δὲ ὅσα ἐν τῇ Καθολικῇ περὶ τούτων γράφει. Εν γὰρ τοῦτο, καὶ οὐ πολλά, καὶ μία τελετή, καὶ ἐν τῶν ἑπτὰ 202 μυστηρίων. Αλλ' ὑπὲρ τῶν κεκοιμημένων προσάγεται έλαιον εἰς προσαγω γὴν Θεοῦ καὶ τιμὴν, ὑπὲρ ἐλέους καὶ συμπαθεία; τῶν ἀπελθόντων, ὡς κηροὶ καὶ θυμίαμα καὶ λοιπά ἕτερα ὑπὲρ αὐτῶν τῷ ναῷ καὶ ἐν τοῖς ἐνταφίοις αὐτῶν προσφερόμενα. Εν προκειμένων ὡς δώρων, ὑπὲρ τῶν ἀπελθόντων ἡμεῖς ἱκετεύομεν, καὶ θείου τυγχάνουσιν ἐκεῖνοι ἐλέους, ὡς ἡ Ἐκκλησία διενερ γοῦσα διδάσκει, καὶ πάντες σχεδόν οἱ Πατέρες γράφουσι, καὶ πρὸ πάντων ὁ μέγας τῷ ὄντι καὶ ἱερὸς Αθανάσιος, περί τε κηρῶν καὶ ἐλαίου γράφων ὥστε ταῦτα προσφέρειν ὑπὲρ τῶν τεθνεώτων, κἂν εἰς χοῦν, κἂν εἰς ἀέρα ὑπὸ πυρὸς διελύθησαν· καὶ τὸ μὲν ὡς ὁλοκάρπωσις, τὸ δὲ ὡς θυσία· ὑπὲρ αὐτῶν τῷ Θεῷ· καὶ προσάγειν ταῦτα διακελεύεται. "Οθεν καὶ τὸ ἀνάπτειν φῶτα ἐν τάφοις νεκρῶν, καὶ ἔλαιον προσάγειν ὑπὲρ αὐτῶν μετὰ ἱερωτάτων εὐχῶν, οὐ κωλυτέον· ὅτι καὶ κηροὺς ἀνάπτοντες, καὶ θυμιά. ματα φέροντες, ὑπὲρ αὐτῶν Θεῷ προσευχόμεθα· καὶ Εθος τῇ Ἐκκλησία. Όμως τὰ περὶ τοῦ εὐχελαίου κατίδωμεν. Patrol. Gr. CLV. minime autem semel: «Orate pro invicein ut salveninis, non semel tantum, sed continuo adinplendum est, quoniam. singulis diebus offendline. Semel autem fit posterior haec auctio ex lampade in templo ardente, in sigillum et sanctificationem reliquiarum illius qui vita discessit, utpote Christi mysteriis purgatarum et baptisno ungueuloque et tremenda communione sanctificatarum. Nui.e vero quidam sacramentom olei conficiunt super eos qui in Christo dormierunt, quod nonnulli ex pontificibus ne fat prohibent, cum iu Scriptura tradita:n non sit; nonnulli tamen prohibent, cum pro animis Gal. Ego igitur, on casione dala, de hac re interrogatus inveni illud fleri bonum esse, et eos qui facere volunt non esse prohibendos. Attamen non adhibeatur oleum Salvatore et apostol s traditam, de quo Evangelium quod retulimus dicit: c et ungebant oleo mulus ægros, et sanabant,ɔ de quo etiam Dei frater plura in catholica sua scribit epistola. Unum enim est istud, et non plura, unumque sacramentum, et unum ex septem mysteriis, sed pro dormientibus adhibetur oleum in cultum et honorem Dei, in miseratio - nem et cleucntiam defunctis conciliandau, quenadmodum çerei, thus et cætera pro ipsis in templo vel etiam in monumentis cerum oblata, quibus ut donis propositis, nos pro defunctis deprecamur, et illi divinam consequuntur misericordiam, prout haec operata docet Ecclesia, et omnes fere Patres scribunt, et ante omnes vere n'agnus sanctusque Δικαnasius, de cereis ei oleo scribens, quouisu, dum ista offeruntur pro mortuis, etsi in cinerem et in aera igne resolvantur, aliud quidem velut in holocaustum, aliud vero tanquam in sacrificium pro illis offertur Deo, et illa præcipit offerre. Unde una prohibendum est he accendantur lumina in sepulcris mortuorum, oleumque pro ipsis cum sanctis– simis precibus offeratur, quoniam et accendendo cereos, et thura ferendo, pro ipsis Deum exoramus, et iste est mos Ecclesiæ. Ritos autem de Euchelæo similiter inspiciamus. ww

CAPUT CCLXXXVIII. De sacro euchelæi ritu. ' Congregantur ergo, ut diximus, septem presiyteri, quibus stola sacra indutis, quo significatur in ipsis habitans grația Spiritus, postquam primus eorum benedixerit gestans imaginemn Christi qui est omnium caput, nocturnus canon dicitur pro eo cui sanctum confertur oleum. Quo finito acrius iustans ft oratio, et datur absolutio, postquam ille ter procumbens ab omnibus veniam poscit, in confess.onein Trinitatis a qua omne donum perfectum, et ad confirmandam veniam in pœnitentia obtentăm quoniam omnia confirmat Trinitas; terque illi a sacerdotibus dimittitur. Deinde benedictione rursus data a primo sacerdote, pax dicitur, qute in omnibus ceremoniis proclamatur, utpote omnia centi sens de quibus oportet orare, et illius etiam quod confcitur mysterii meminit, pacemque Dei fagitat et ejus misericordiam. Et data pace, faciaque niisericordis benedictione, quibusdam dictis versibus ad movendam Dei clementiam, a primo sacerdote et cæteris vicissim, dicitur olei oratio, oleumque in urceo vel alio quodain vase immittitur. Simul septem accenduntur lumina, juxta numerum Sacerdotum, et ad exprimenda Spiritus charismiata, necnon ut fax dività lit per sanctum oleum et quasi holocaustum mundaque hostia Deo offertur, ut consequamur ejus misericordian. Oratio autem sic ait: Domine, in pietate tua et tuis miserationibus sanaus vulnera nostra, refert euim in nobis saucii illius sauationem, quem ex Samaria puscipiens Jesus Marise Virginis filius vino ed. oleo sanavit, neu pe proprio sanguine suisque miserationibus. Unde nonnulli in vasculum ante oleum infundunt vinum. Postea deprecantur ut benedicatur oleum, unciisque flat in sanationem, in lilerationem ab opini damno, a morbo corporis, pollutione carnis et spiritus, necnon ab omni malo, scilicet ab omni peccato et malitia, et in eo glor) Beetur nomen ejus qui est in Trinitate Deus. Fialiis precibus, onialbusque orationem prosecutis, primus herum ex sacerdotibus stat, et secundam, qua conficitur sacramentum orationem pronunTal ΚΕΦΑΛ. ΣΠΗ. Περὶ τῆς τελέτῆς τοῦ εὐχελαίου. Συνάγονται τοίνυν οἱ ἑπτὰ, καθὼς ἔφημεν, πρεσούτεροι· καὶ ἐνδυσαμένων τὰς ἱερᾶς τούτων στολάς, τὴν ἐν αὐτοῖς δηλούντων χάριν τοῦ Πνεύματος, τοῦ πρώτου αὐτῶν εὐλογήσαντος, τύπον ἐπέχοντος τοῦ Χριστοῦ, ὅς κεφαλὴ πάντων ἐστὶ, παννυχίς λέγετα κανόνης, ὑπὲρ τοῦ ποιουμένου τὸ ἅγιον ἔλαιον. Κα μετὰ τὸ τέλος ἐκτενὴ ὑπὲρ αὐτοῦ, καὶ ἀπόλυσις. Μεθ᾽ ἣν οὗτος προσπίπτων τρὶς, παρὰ πάντων απ τείται συγχώρησιν εἰς ἀνακήρυξιν τῆς Τριάδος, παρ ἧς ἅπαν δώρημα τέλειον, καὶ εἰς βεβαίωσιν τῆς δια μετανοίας συγχωρήσεως· ὅτι πάντα ή Τριάς βεβαιοί καὶ τρὶς παρὰ τῶν ἱερέων συγχωρεῖται. Εἶτα πάλι. εὐλογοῦντος τοῦ πρώτου ἱερέως, τὰ εἰρηνικὰ λίγε ται. ἐπὶ πάσῃ ἐκφωνείται τελετή, ὡς περιέχοντ; πάντα, ὑπὲρ ὧν δεῖ προσεύχεσθαι, καὶ αὐτῆς τῆ ενεργουμένης τελετής μεμνημένα, καὶ τὴν εἰρήνη τοῦ Θεοῦ ἐξαιτούμενα καὶ τὸν ἔλεον. Καὶ μετὰ τὴν ἐκφώνησιν καὶ δοξολογίαν τοῦ ἐλεήμονος, τροπαρίων τινῶν εἰς Θεοῦ λεγομένων ἱλέωσιν, παρὰ τοῦ πρώ του τῶν πρεσβυτέρων καὶ τῶν λοιπῶν καθεξῆς, ἡ τοῦ ἐλαίου εὐχὴ ἐπιλέγεται· καὶ ἔλαιον ἐν φωτα γωγῷ ἐπιβάλλεται, ἢ ἐν σκεύει ἄλλῳ τινί. Εν καὶ ἑπτὰ ἀνάπτεται φῶτα, κατ' ἀριθμὸν τῶν ἱερέων, καὶ εἰς τύπον τῶν χαρισμάτων τοῦ Πνεύματος· καὶ ὅτι ὡς λυχνία θεία διὰ τοῦ ἁγίου ἐλαίου γίνεται· καὶ ὡς ἐλοκάρπωσις καὶ θυσία καθαρὰ Θεῷ ἀναφέρεται, ἵνα τύχοιμεν ἐλέους αὐτοῦ· καὶ ἡ εὐχὴ τούτό φησι, «Κύριε, ὁ ἐν τῷ ἐλέει καὶ τοῖς οἰκτιρ μες του ιώμενος τὰ συντρίμματα ἡμῶν. ὁ Ὑπερα φαίνει γὰρ καὶ ἐν ἡμῖν τὴν τοῦ μωλωτισθέντος ἐκείνου βασίν, ὃν ἐκ Σαμαρείας ἀναλαβόμενος Ἰησος ὁ ἀπὸ τῆς Μαρίας Παρθένου, οίνῳ καὶ ἐλαίῳ αὐτὸν ἐθεράπευσε τῷ αἵματι ἑαυτοῦ καὶ τοῖς οἰκτιρμοῖς. Οθεν καὶ ἐν τῷ σκεύει πρὸ τοῦ ἐλαίου καὶ οἶνόν τινες ἐπιβάλλουσι. Καὶ ἐπεύχεται εὐλογηθῆναι τὸ Ελαιον, ὥστε γενέσθαι τοῖς χριομένοις εἰς θερα πείαν, εἰς πάθους παντὸς ἀπαλλαγὴν, καὶ νόσου σώματος, καὶ μολυσμοῦ σαρκός τε καὶ Πνεύματος, καὶ παντος κακοῦ, ἤτοι πάσης αμαρτίας καὶ πονη ρίας, ἵνα καὶ ἐπ᾿ αὐτῷ δοξασθῇ αὐτοῦ τὸ ὄνομα τοῦ ἐν Τριάδι Θεοῦ. Καὶ τῶν τροπαρίων τελεσθέν των, καὶ πάντων εἰρηκότων τὴν εὐχὴν, πάλιν ὁ πρῶτος τῶν ἱερέων ἱσταται, καὶ τὴν δευτέραν τε λεστικὴν εὐχὴν ἐπιλέγει. CAPUT CCLXXXIX. 'Quare in omnibus sacramentis duplices adhibeantur pretes. Dus enim hic sunt orationes sacramentum conGrientes, quemadmodum in omnibus mysteriis, et duplicis natura Jesum significant, qui cum incomprehensibilis esset οι incorporeus ac ineffabilis, enrpus propter nos accepit, et comprehensibilis apparait, atque later boinines conversatus est, persanens Deus ¡nsmutabilis, ut nos duplici ratione sanaret, nempo secundum invisibilo et visibile, zanimam dico el corpus. ΚΕΦΙΑ. ΣΠΘ. Διατί διεταὶ εὐχαὶ ἐν πᾶσι τοῖς μυστηρίοις. ᾧ Δύο γὰρ καὶ ἐνταῦθα εὐχαί εἰσι τελεστικαὶ ὡς καὶ ἐν πᾶσι τοῖς μυστηρίοις, καὶ τὸν διφυή σημαί νουσιν Ἰησοῦν. ὓς ἔληπτος ὤν, ἀσώματός τε καὶ άφραστος, καὶ σῶμα ἐλάβε 103 δι' ἡμᾶς, καὶ περιληπτὸς ὤφθη, καὶ τοῖς ἀνθρώποις συνανεστράφη, μένων ἀναλλοιώτως θεὸς, ἵνα καὶ ἡμᾶς διπλῶς κατά τε τὸ ἀόρατον καὶ ὁρατὸν ἁγιάσῃ τὴν ψυχὴν λέγω καὶ τὸ σώμα.

DE S. EUCHEL BO. 'Οτι διπλᾶ τὰ μυστήριὰ ἐξ ύλης καὶ πνεύματος δι' ἡμᾶς διπλοῖς ὄντας. CAPUT CCXC. duæ Sacramenta ex duplici re constare. materiali et spiritali, quoniam et nos ex duplici substantia sumus. Qui Insuper duplicia dedit mysteria, visibilia quidem ex elementis constantia propter corpus nostrum, spiritalia autem et mýstica atque invisibilis· gratiæ plena propter animam nostram, quoniam his mysteriis, et corpore et spiritu mundamur atque illuminamur, simulque sanationis et sanctifica. tionis fimus participes. Quapropter sicut in divino baptismate ad sanctificandum aquam et unguentum dum sunt orationes, dum in ordinationibus, etiam principales in conferendo habitu monastien, ita et in sancto oleo; et priore dicta ab omnibus, factoque divinæ crucis signo, posterior fit a primo sacerdote, qui cum signat, omnes simul oleum signant, et sic ait: ‹ O tu cui nec initium est neque flnis erit, sancte sanctorum; admirabile principium! ‹ tu qui ab'initio et semper es misericors, qui successorem non habes, nam idem es cum Filio tus et Spiritu, semper Pater immutabilis, et Sanctus sanctorum, id est, solus sanctus, et sanctificatorum sanctificatio, nos autem peccatores et pleni omnis spurcitiæ, et quia initium habemus instabiles: tu ideo qui misisti in misericordia tua Filium unigenitum sanantem omnes morbos nostros vitiaque nostra universa, emitte sanctum Spiritum tuum, et sanctifica oleum istud.» Et statim illud signat primus sacerdos, simulque universi, et addit: «Fac ut istud sit buic servo tuo in perfectam redemptionem a peccatis ejus (donum vere magnum), iu Καὶ τὰ μυστήρια δέδωκε διπλά, ὁρατὰ μὲν ὄντα καὶ ἐκ στοιχείων διὰ τὸ σῶμα ἡμῶν, νοητὰ δὲ καὶ μυστικὰ καὶ πλήρη χάριτος αοράτου διὰ τὸ πνεῦμα ἡμῶν· ὅτι τοῖς μυστηρίοις τούτοις, καὶ σώμασι καὶ ψυχαῖς ἀνακαθαιρόμεθά τε καὶ φωτιζόμεθα, καὶ ἰάσεως ἅμα μετέχομεν καὶ ἁγιασμοῦ. Διὸ καὶ ὡς ἐν τῷ ἁγίῳ βαπτίσματι τῷ ἁγιασμῷ τοῦ ὕδατος καὶ τῷ μύρῳ διτταὶ εὐχαὶ, καὶ ἐν ταῖς χειροτονίαις διτα ταὶ, καὶ ἐν τῷ μοναχικῷ σχήματι αἱ πρῶται τελεστικαὶ διτταί, οὕτω δὴ· καὶ ἐν τῷ ἁγίῳ ἐλαίῳ, καὶ τῆς πρώτης ῥηθείσης παρά πάντων, καὶ σφραγίδος σταυροῦ θείας τελεσθείσης,· ἡ δευτέρα παρὰ τοῦ πρώτου τῶν ἱερέων γίνεται, ἐν τῷ σφραγίζειν αὐτὸν, σφραγιζόντων ὁμοῦ καὶ πάντων τὸ ἔλαιον, ἢ καὶ οὕτω φησίν· 4 Αναρχε, ἀδιάδοχε, ἅγιε ἁγίων., Θαυμαστὸν τὸ προοίμιον. • Σὺ ὁ ἀπαρχῆς καὶ ἀεὶ ἐλεήμων, καὶ ὁ μὴ διαδοχὴν ἔχων. Ὁ αὐτὸς γὰρ εξ σὺν τῷ Υἱῷ σου καὶ Πνεύματι, ἀεὶ Πατὴρ ἀναλλοίω τος, καὶ ἅγιος τῶν ἁγίων, τουτέστι μόνος ἅγιος, καὶ τῶν ἁγιαζομένων ἁγιασμός, ἡμεῖς δὲ ἁμαρτωλοί και πλήρεις παντὸς ρύπου, καὶ ὡς ἀρξάμενοι άλο λειούμενοι. Διὸ σὺ ὁ ἐξαποστείλας ἐν ἐλέει τὸν μονο γενή σου Υιόν, ιώμενον πάσας τάς νόσους καὶ τὰ πάθη ἡμῶν, ἐξαπόστειλον τὸ ἅγιόν σου Πνεῦμα, καὶ ἁγίασον τὸ ἔλαιον· τοῦτο.» Καὶ εὐθὺς σφραγίζει αὐτό δ τε πρῶτος ἱερεύς, καὶ ἅμα πάντες· καὶ επάγει, «Ποίησον αὐτὸ γενέσθαι χρισμένῳ τῷδε τῷ βούλῳ σου εἰς τελείαν ἀπολύτρωσιν τῶν αὐτοῦ πλημμελημάτων. • Μεγίστη όντως ή δωρεά. «Εἰς ἁγιασμὸν ψυχῆς καὶ σώματος.» Ἰδοὺ καὶ δευτέρα μεγίστη χάρις. • Εἰς βασιλείας οὐρανῶν κληρονο μίαν. ὁ Ἰδοὺ καὶ τὸ τέλειον δώρημα, ή σωτηρία ἡμῶν, καὶ ἡ κληρονομία τῆς τοῦ Θεοῦ βασιλείας καὶ δόξης. Καὶ τοῦτο πόθεν ἡμῖν τὸ ἀγαθόν; «Ότι Θεὸς ἐλέους καὶ φιλανθρωπίας ὑπάρχεις, ο φησί. Καὶ δοξολογεῖ τοῦτον ἐκφώνως, τὸν Πατέρα σὺν τῷ Υἱῷ καὶ τῷ Πνεύματι. Καὶ οὕτως ἤδη ἡγιασμένον ἐστὶ τὸ ἔλαιον, καὶ δύναμιν πλουτεῖ θείαν, καὶ πάντα παρέχει τὰ τῆς εὐχῆς τοῖς μετά πίστεως χρωμένοις. Τὰ γὰρ τῆς εὐχῆς ἐνεργά πάντα ῥή. ματα, διὰ τοῦ ἱερέως λεγόμενα, χάριν ἔχοντος τῇ χειροτονία Θεοῦ. Μετὰ τὴν εὐχὴν δὲ εὐθὺς τὰ τοῦ islain acceperimus traditionem. Deinde cantatur Θεαδέλφου ἀναγινώσκεται ἀποστολικά ρήματα, σαν φῶς ἡμῖν μαρτυροῦντα, ὅθεν ἡμεῖς τὴν παράδοσιν ταύτην ἐλάβομεν. Εἶτα τὸ ᾿Αλληλούια ψάλλεται, ότι τα ἐπιδημία γέγονε θείας χάριτος, καὶ ὅτι ὁ Κύριος διὰ τοῦ Εὐαγγελίου ἔρχεται. Διὸ καὶ εἰς δόξεν αὐτοῦ καὶ ἁγιασμὸν ἡμῶν θυμίαμα προσκομίζεται εἰς ὀσμὴν εὐωδίας καὶ μετάδοσιν θείας χάριτος. Καὶ τὸ Εὐαγγέλιον εὐθὺς ἀναγινώσκεται ἐπὶ τῆς κεφαλῆς τοῦ ἐκτελοῦντος τὴν τελετήν παρὰ τοῦ πρώτου 18ο ρέως εἰς ἀποτροπὴν ἐξ αὐτοῦ παντὸς ἐναντίον, εἰς εὐλογίαν αὐτοῦ, εἰς κάθαρσιν τοῦ νοὸς καὶ τῶν αἰσθήσεων ἀπασῶν. Καὶ μετὰ τὸ Εὐαγγέλιον εὐχή δεήσεως ὑπὲρ ἀφέσεως ἁμαρτιῶν αὐτοῦ λέγεται, καὶ ἱατρείας χάριν σωματικής τε καὶ ψυχικῆς· ἡ sanctificationem animæ et corporis. (en secunda maxima gratia), in haereditatem regni calorum.» Ecce donum perfectum, scilicet salus nostra et hæreditas regni et gloriæ Dei. Et unde nobis hoc bonum? Quoniam tu es, inquit, Deus misericorc diæ et benignitatis.» Et illum clara voce glorificat Patrem cum Filio et Spiritu. Sic jam sanctificatum est oleum, divinaque virtute gaudet, et omnia i. oratione declarata fidelibus in fide unctis impertitur, nam omnia orationis verba sunt operatoria» sacerdote prolata qui per ordinationem Dei gratiam induit. Verum post orationem apostolica fratris Dei verba recitantur recte nobis testantia unde nos alleluia, quoniam factus est divinæ gratiæ adventus, et quin Dominus per evangelium venit. Ideo in gloriam ejus et sanctificationein nostram thus affertur in odorem suavitatis, et communicationem divinæ gratis, et Evangelium illico recitatur super caput ejus qui sacramentum suscipit a primo sacerdote, ad avertendum ab eo omnem inimicum, in benedictionem illius, in purgationem nentis et seu suum omnium. Sed post Evangelium oratio deprecationis pro remissione peccatorum ejus, atque gratia senationis tam corporalis quam spiritalis; quæ prima est, et ita ut audiatur dicitur, cum cæteri sacerdotes etiam deprecentur. Post eam secunda secreto dicitur alia secundum figuram su, ia

THESSA εξic:t:m, qua et ipsa ft sanitatis gratia et redenp- καὶ πρώτη ἐστὶ, καὶ εἰς ἐπήκοον λέγεται, ὡς καὶ tionis a peccatis, Patrem sanctum invocans animarum medicum atque corporum, qui misit Filium suam unigenitum in mundum, sanantem omnem morbum et a morte redlinentem, ut medeatur lapso ‹jes servo ab omnimodo quo conficitur morbo, per gratiam Christi ejus, illiumque vivificet, intercedente Deipara et sanctis ipsius universis. Hanc igitur di it, dextera capiti pœnitentis imposita estendens se ad imitationem Domini sanationem facere, qui manum infirmis imponebat, tactu sallabat, necnon se vi divinæ gratiæ operari, cum sil manuum impositione sanctificatus, factuque manus purificans et sanctificans. Verum in fine orationis, oleo nugit, in formam crucis, frontem ejus propter internas cogitationes sensus liniens in facie, et denique ungit manus, a cogitatis operibusque perversis eum emundans et corroborans olco sancto signoque crucis, ac prorsus sanctificans dicens quotics signat: • Adiutorium nostrum in nomine Domini, › testans a nullo alio nisi a solo misericorde Deo adesse adjutorium. Et ita eum manut signans, recedit, illo manum sanctificam deoscu'ato, Cæteri vero sacerdotes eadem ordine faciunt. Due ergo primæ orationes institutæ sunt ad conficiencum et consectandum oleum. Aliæ vero duae misce rationem uncto conciliant, et pro salute tam animæ illius quam corporis Deo nuncupantur; prior quidem clara voce, altera vero oratio ab alio sacerdote dicitur, quemadmodum apostolici et evangelici versiculi, omnes autem ad opus accommodantur. At posterior: Pater sancte, eadem ab omnibus secreto, prout dictum est, recitata, omnes in precatione conrordes ostendit, sanctosque universos in adjutorium operis invocat cum communi advocata, nempe sanctissima Deipara. Denique conclamantad perfectionem operis, et ex vera causa dicentes: «Tu es fons medicaminum, Deus noster. Ita ergo in fronte, prout dictum est, Inunctus ab omnibus presbyteris mente sanctificatur. Deinde in formam cruciş in facie sensuuni gratia delinitur, et tandem manus purificant sacerdotes per sanctum oleum in Christo misericorde, coiuquinatas scusationes anim masque preciius emundantes, et absolutain sanc. t ficationem exhibentes signo et gratia. Quapropter τῶν λοιπῶν ἱερέων συνευχομένων. Καὶ μετ' αὐτὴν δευτέρα μυστικῶς ἄλλη λέγεται κατὰ τὸν προβάτο θέντα τύπον ὑπὲρ ὑγείας καὶ αὕτη καὶ ἁμαρτιῶν ἀπολυτρώσεως, τὸν Πατέρα τὸν ἅγιον ἐπικαλουμένη τῶν ψυχῶν καὶ τῶν σωμάτων τὸν ἰατρὸν, τὴν καὶ πέμψαντα τὸν Υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ εἰς τὸν κα σμον, πᾶσαν νόσον ἰώμενον καὶ ἐκ θανάτου λυτρούμενον, ιάσασθαι καὶ τὸν ὑποπίπτοντα δοῦλον αὐτοῦ, ἐκ τῆς περιεχούσης αὐτὸν παντοίας νόσου, διὰ τῆς χάριτος τοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ, καὶ ζωοποιῆσαι αὐτὸν μεσιτείαις τῆς Θεομήτορος, καὶ πάντων τῶν ἁγίων αὐτοῦ. Ταύτην οὖν 204, ἐπιθεὶς τὴν χεῖρα τῇ κεφαλῇ τοῦ μετανοοῦντος λέγει, δεικνύς ότι κατά μίμησιν τοῦ Δεσπότου τὴν Ιατρείαν ποιεῖται, χεῖρα τοῖς ἀρε ῥώστοις επιτιθέντος καὶ τῇ ἀφῇ ἐξιωμένου. Καὶ ὡς ἀπὸ τῆς χάριτος τῆς θείας ἐνεργεῖ, ἡγιασμένο; ὢν τῇ χειροτονίᾳ, καὶ τῇ ἀφῇ τῆς χειρὸς καθαίρων καὶ ἁγιάζων. Ἐν τῷ τῆς εὐχῆς δὲ τέλει ἀλείφει καὶ τῷ ἐλαίῳ σταυροειδῶς αὐτοῦ τό τε μέτωπον διὰ τοὺς ἐντὸς λογισμοὺς καὶ τὰ αἰσθητήρια χρίων, ἐν τῷ προσώπῳ, καὶ τελευταῖον τὰς χεῖρας, ἐκ τῶν δ' ανοςμάτων καὶ πράξεων πονηρῶν ἀνακαθαίρων αὐτόν, καὶ τειχίζων τῷ ἁγίῳ ἐλαίῳ καὶ τῷ σημείῳ τοῦ σταυροῦ, καὶ ἁγιάζων ἐλοτελῶς, τό, «Η βοήθεια ἡμῶν ἐν ὀνόματι Κυρίου, ο ἐν ἑκάστῃ λέγων σφρα γίδι· μαρτυρῶν, ὡς παρ' οὐδενὸς ἑτέρου, ἀλλὰ παρὰ τοῦ ἐλεήμονος μόνου Θεοῦ ἡ βοήθεια. Καὶ οὕτω τῇ χειρὶ σφραγίζων αὐτὸν, ἀπέρχεται, ἀσπαζομένου εκείνου τὴν ἁγιάσασαν χεῖρα. Καὶ καθεξῆς ὁμοίως οἱ λοιποὶ ποιοῦσιν ἱερεῖς. Δὲ μὲν οὖν πρῶται δύο εὐχαὶ, διὰ τὸ τελεσθῆναι καὶ ἁγιασθῆναι τὸ ἔλαιον. Αὗται δὲ αἱ δύο ἱλαστικαὶ ὑπὲρ τοῦ χρισμένου εἰσι, καὶ ὑπὲρ θεραπείας ψυχικῆς αὐτοῦ καὶ σωματικῆς πρὸς Θεὸν ἀναφερόμεναι. Καὶ ἡ πρώτη μὲν ἐκτώνως, καὶ ἄλλη παρ' ἄλλου εὐχὴ λέγεται ἱερέως, ὥσπερ καὶ αἱ ἀποστολικαὶ καὶ τοῦ Εὐαγγελίου περικοπαί· πᾶσαι δὲ πρὸς τὸ ἔργον ἁρμόδιαι. 'Η δ υτέρα δὲ τὰ, ο Πάτερ ἔγι:, ν ἡ αὐτὴ καὶ παρὰ πάντων μυστικῶς, ὡς εἴρηται, λεγομένη, τὸ ὁμόφωνο τά των επιμαρτυρούσα τῆς ἱκεσίας, καὶ πάντας συνεργού; τοῦ ἔργου τοὺς ἁγίους μετὰ τῆς κοινῆς μεσίτιδος τῆς παναγίας επικαλουμένη Θεοτόκου, καὶ τελευταίαν ἐκφώνησιν εἰς τελείωσιν τοῦ ἔργου και singuli sacerdotes totum ordinem, quemadmodum αἰτίαν ἀληθῆ τὸ, ο Ὅτι σὺ εἶ ἡ πηγὴ τῶν ἰσμάτων, dis:mus, officiunt, diacono quidem vel lectore Apostolum legente, sacerdote vero Evangelium, prioremque sacram orationem ita ut audiatur, et posteriorem secreto, dum ungit, pronuntiante. Tandem iunctum dextera signantes, infirmo post Benedictionem mannin osculato, recedunt. Postquam omnia universi de more adimpleverunt, sollicita oratione facta, iterum primus sacerdotum ultimam orationem indulgentiæ in capite ejus qui sacrau.entum recepit, pronuntiat, universis sacerdotibus cum manibus tangentibus. utpote simul operantibus simulque deprecamibus; ideo eorum tanquam ministerii et presbyteratus comparticipum in oratione meminit. Demum aita voce Deum potui- " ὁ Θεὸς ἡμῶν, ο ἔχουσα. Οὕτω μὲν οὖν τῷ μετώπω, ὡς εἴρηται, παρὰ τῶν ἱερέων πάντων χριόμενος, τὸν νοῦν ἁγιάζεται. Είτα σταυροειδώς τῷ προσώπι διὰ τὰ αἰσθητήρια· καὶ τελευταίον τὰς χεῖρας και αιρόντων τῶν ἱερέων διὰ τοῦ ἁγίου ἐλαίου ἐν Χρι στῷ τῷ οἰκτίρμονι, τὰς μολυνθείσας αἰσθήσει; καὶ τὰς ψυχὰς ταῖς εὐχαῖς, καὶ ὁ ιασμίν παρε όντων ολοτελή, τη σφραγίδί τε καὶ τῇ χάριτι. Εκαστος οὖν ποιεῖται ἱερεὺς πᾶσαν τὴν τάξιν, ὡς ἔφημε, τοῦ διακόνου μὲν τὸν ἀπόστολον λέγοντος ἢ ἀναγνώ στου, τοῦ ἱερέως δὲ τό τε Εὐαγγέλιον, τὴν ἱερὰν πρώτην εύχην εἰς ἐπήκοον, καὶ τὴν δευτέραν μυτ στικῶς ἐν τῷ ἀλείφειν. Καὶ τέλος σφραγίζοντες τὸν χρισθέντα τῇ δεξιᾷ, ἀσπαζομένου αὐτὴν τοῦ εὐνο

DE S. EUCHIEL.EO. γημένου, απέρχονται. Μετὰ τὸ τελέσαι δὲ πάντας tentium allatus quem de malitiis nostris poenitet, τὰ εἰθισμένα, ἐκτενούς δεήσεως γινομένης, πάλιν ὁ eoque at oportet glorificato, orationem absolutionis πρῶτος τῶν ἱερέων τελευταίαν εὐχὴν συγχωρήσεως peragit. Sicque qui eos convocavit et sacramenum ἐπὶ τῆς κεφαλῆς ἀναγινώσκει τοῦ δεχομένου τὴν suscepit rursus postremo coram sacerdotibus pro τελετήν, πάντων τῶν ἱερέων εφαπτομένων αὐτοῦ volutus, ter ab eis veniam flagitat, et ab omnibus ταῖς χερσὶν ὡς συνεργῶν καὶ συνευχομένων. Δεν καὶ accipit, et certus At de accepta peccatorum remisτούτων ὡς συλλειτουργῶν καὶ συμπρεσβυτέρων ἐν sione. Verum posterius a primo sa‹ erdotum instru ţ`r, τῇ εὐχῇ μέμνηται. Καὶ τέλος Θεὸν τῶν μετανοούν quoniam, accepta venia, vigilare debet ne in poste των ἐκφώνως αὐτὸν ἀνειπών, καὶ ἐπὶ ταῖς κακίαις rum delinquat. lloc autem est Salvatoris monitum-ad ἡμῶν μετανοοῦντα, καὶ δοξολογήσας ὡς χρεών, τὴν priorem paralyticum. Ideo et, ille caput inclinans lanεὐχὴν ποιεῖται τῆς ἀπολύσεως. Καὶ οὕτως ὁ συγκα quam doctrinam accipiens, ab omnibus benedicitur, λέσας αὐτοὺς, καὶ τὰ τῆς τελετής ποιησάμενος, et revertuntur sacerd:tes. flæc igitur de sancto o'e '. τελευταίον πάλιν ὑποπίπτει τοῖς ἱερεῦσι, καὶ συγχώρησιν ἐξαιτεῖται παρ' αὐτῶν τρίς· καὶ περὶ πάντων λαμβάνει, καὶ πεπληροφορημένος ἐστὶν, ὡς τὴν ἄφεσιν εἴληφεν. Ομως ὕστερον καὶ παρὰ τοῦ πρώτου τῶν ἱερέων κατήχησιν δέχεται· ὡς ἐπειδὴ τὴν συγχώρησιν είληφε, προσοχὴν ἔχειν ὀφείλει, κα μὴ εἰς τὸ ἑξῆς ἁμαρτάνειν. Τοῦτο δὲ παράγγελμα τοῦ Σωτῆρος πρὸς τὸν πρότερον παραλελυμένον. Διδ καὶ αὐτὸς ὑποκλίνων τὴν κεφαλὴν ὡς τὴν διδασκαλίαν δεχόμενος, εὐλογεῖται παρά πάντων· καὶ ἀναχωροῦσιν οἱ ἱερεῖς. Τοῦτο καὶ περὶ τοῦ ἁγίου ἐλαίου. Όσα ένας άγιον ἔλαιον. Ο δὴ καὶ πάντα Χριστιανὸν σπουδάζειν χρὴ ἐκτελεῖν, καὶ συγκαλείση τοὺς τοῦ Θεοῦ ἱερεῖς, 205 καὶ ὑπὲρ αὐτοῦ εἶχε· ἐξαιτεῖσθαι, καὶ τούτῳ χρίειν αὐτόν. Εγνωτε γὰρ ὅτων θείων χαρισμάτων μεγίστων τυγχάνει παρεκτικόν, ἀπαλλαγῆς ἀρέωση τημάτων, ἀφέσεως ἁμαρτημάτων, ἁγιασμοῦ χορηγόν, Ενισχύσεως θείας, καὶ τέλος βασιλείας τῶν εὐρανῶν πρόξενον. Καὶ μή τις εἴποι τῶν δυσφημούντων, Ελαιόν ἐστι, καὶ τί ἂν ἐξισχύσῃ τὸ ἐκ φυτοῦ Ελαίας; Ελαιον μὲν ἔστιν, ἀλλὰ κεχαριτωμένον ἀπὸ τῆς θείας ονομασίας. "Οπου γάρ Θεοῦ κλήσις. θ. Τα πάντα καὶ δύναμιν Θεοῦ ἔχοντα· καὶ μᾶλλον ὅπου καὶ παρὰ θείων ἡ τοῦ Θεοῦ γένηται κλῆσις. Θεῖοι δὲ οἱ ἱερεῖς οἱ τῇ χειροτονία τὴν τοῦ Θεοῦ πλουτήσαν τες δύναμιν. Διὸ θεῖον τὸ ἔλαιον ὡς παρὰ τῶν [:- ρέων εὐλογηθὲν ἐν ἐπικλήσει Θεοῦ· καὶ ἅγιον, καὶ θείας χάριτος τοῦ ἁγίου Πνεύματος πλήρες, ὡς καὶ τὰ τοῦ βαπτίσματος ὕδωρ, καὶ ὕδωρ δ', καὶ πλήρες τοῦ Πνεύματος, καὶ ἀνακαθαίρον ψυχὰς, καὶ ἀναπλάττον τὸν ἄνθρωπον, καὶ υἱοποιούν τῷ Θεῷ καὶ ἀναμάρτητον ἐργαζόμενον. Τοῦ ὕδατος μὲν οὖν μετ του κατά φύσιν ἐστὶ τὸ καθαίρειν τὸν τοῦ σώματος βύπον, καὶ δίψος καταπαύειν· τοῦ ἁγίου δὲ ὕδατος; τὸ ἐκπλύνειν ἄμφω σὺν τῷ σώματι τὴν ψυχήν, καὶ ἁγιάζειν, καὶ ἀναπλάττειν, καὶ δροσίζειν πνευματι κῶς καὶ υἱοποιεῖν τῷ Θεῷ. Ὡς καὶ πῖν μὲν ἁπλῶς μύρον ευωδιάζει και κατευφραίνει μόνην τὴν αἴσθη σιν χριόμενον ἢ κρατούμενον· τὸ μύρον δέ γε τὸ ἅγιον ζωὴν ἐμπνέει θείαν μάλλον δὲ ἀναζωοι καὶ ἀνακαινίζει ἐν Πνεύματι, καὶ τῶν χαρίτων τούτου τῆς εὐωδίας ἡμᾶς ἐμπίπλησι, καὶ τὴν σφραγίδα καὶ τὴν ἔμπνευσιν ἐν Χριστῷ τῷ ζῶντι μύρῳ παρέχει τῆς χάριτος· οὐ καθ', μύρον μόνον, ἀλλὰ καθὶ τῇ τελετῇ μύρον ἅγιον, τὴν χάριν "χον τοῦ Πνεύματος. Οὕτω τοίνυν καὶ ἔλαιον μὲν τοῦτο, ἀλλ' ἔλαιον ἅγιον τῇ ἱερᾷ τελετῇ, καὶ πεπληρωμένον θείας δυνάμεως, καὶ μετὰ τοῦ ἱλαρύνειν αἰσθητῶς, καὶ τὰς ψυχὰς λαμπρύνειν καὶ ἁγιάζειν όμον, σώματά τε ισχύον CAPUT CCXCI. καὶ Quæ et quanta sacrum oleum operetur. Cui sibi conficiendo omnem Christianum studerė oportet, et proinde sacerdotes Dei convocare qui pro eo orent et deprecentur cunique isto oko inungant. Namn scitis quot sancta et maxima Di charismata impertiatur: ab infirmitatibus allevia'. peccata dimittit, sanctitatem largitur, divim: « robur et denique regnum clarum praebet. Neque quis ex blasphemautilus dirat: e Oleum est, et quid valet quod ex planta olea exprimitur?, Olum quidem est, sed gratia plenum divini nominis fuvocatione. Nam ubi est Dei invocatio; divina sunt oninia, Deique virtutem habent, et præsertim ubi a divinis viris Dei fit invocatio; divini vero, sunE sacerdotes qui in impositione manuum divinæ virtutis abundantiam consecuti sunt. Ideo divinum est istud oleum utpote a presbyteris benedictum in invocatione Dei, sanctumque et gratia sancti Spiritns plenum, quemadmodum aqua baptismi, etsi merɔ sit aqua, repletur Spiritu, et purgat animas, et recreat hominem, et filium Dea efficit, et a peccato liberum reddit. Solius quidem est aquæ v: corporis sordes emundet sitimque restinguat, sanet: autem est aquæ animam simul cum corpora abluere, et sanctificare, et recreare, et spiritali rore levare, et Alios Deo facere. Quemadmodum quodlibet nermin unguentum suavi odore recreat et solum obfectat sensum sive effundatur si e in vasculo possideatur, sanctum autcm unguentum vitam inspirat divinam, vel potius iterum vivificat et in Spiritu renovat, et bono gratiarum hujus odore replet, ac characterem et inspirationem gratiæ in Christo viventi unguento impertit; ita ergo istud quidem merum est oleum, sed oleum sanctum per sacram sanctificationem, et repletum divina virtute; et dum seusibiliter delectat, potest simut animas illuminare et sanctificare corpus quoqte et spiritum, et vulnera adimere, necnon infiɩmitates sanare et a luto peccatorum cundare, Vei

que misericordiam ac jucunditatem nobis con- καὶ πνεύματα, καὶ ἀπαλείφειν τραύματα, καὶ ἀρ parare. CAPUT CCXCI, Oportere asservari quod ex unctione sacri olei reliquam manet. " ῥωστήματα θραύειν, καὶ βορβόρου καθαίρειν ἁμαρ τιῶν, καὶ ἐλέους Θεοῦ χορηγὸν ἡμῖν εἶναι, δύναμιν ἔχον καὶ ἱλαρότητος. ΚΕΦΑΛ. ΣΕΒ. Οτι χρὴ συντηρεῖσθαι το καταλειφθέν μετὰ τὴν κρίσιν τοῦ ἁγίου ἐλαίου.. Διὸ καὶ φυλακτέον τοῦτο, καὶ τιμητέον, καὶ μὴ ἀμελητέον ὅλως αὐτοῦ. Ἔγνων γὰρ καὶ περὶ τούτου, ὡς καὶ περὶ τοῦ θειοτάτου ὕδατος τοῦ βαπτίσματος, ὅπως ἀγνοοῦντές τινες τὸ μυστή ριον, ἢ καὶ καταμελοῦντες, ὡς ἔτυχε τούτοις χρών ται· καὶ πολλάκις ὡς μὴ ὤφελε ρίπτεται, ἢ καὶ ἀναλίσκεται ὑπὸ ζώων· καὶ οὐ φροντὶς περὶ τούτου τοῖς πολλοῖς. ᾿Αλλὰ γνωστὸν ἔστω τοῖς ἀμελοῦσιν, ὡς βαρὺ τὸ περὶ τούτου κατάκριμα. Ἐπεὶ καὶ τὸ περὶ τούτου συλλογιζέσθωσαν. Εἰ τὸ ὕδωρ ἁγιασθὲν ἀνα γεννᾷ καὶ ἀναμορφοὶ τὸν ἄνθρωπον, καὶ χωρὶς τού του οὐκ ἔστι Χριστιανός, καὶ τὸ ἔλαιον δὲ θερα πεύει, καὶ ἁμαρτιῶν παρέχεται ἄφεσιν, καὶ ἐν αὐτ τοῖς δι' ἐμὲ ἐπιφοιτᾷν οὐκ ἀπαξιοῖ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον· εὐδοκεῖ δὲ ἐνοῦσθαι τοῖς ὕδασι καὶ τῷ ἐλαίῳ, καὶ λοιποῖς ἄλλοις κτίσμασι καὶ στοιχείες, πρὸς τὴν ἐμὴν ἰατρείαν τε καὶ ἀνόρθωσιν· πῶς οὐ τολ μητίας καὶ κατακρίσεως ἄξιος ὁ ἐκχέων τε καὶ καταπατῶν; ἢ περιφρονητής ὤν, καὶ καταμελῶν ὡς ἔτυχε ταῦτα χυθῆναί τε καὶ φθαρῆναι, καὶ μὴ τιμῶν, ἐφ' οἷς Θεοῦ δύναμις ἐπεσκίασε; καὶ κλῆς σις αὐτοῦ ἐν αὐτοῖς ὠνομάσθη; καὶ σφραγὶς αὐτοῦ διὰ τοῦ σταυροῦ τῇ ἱερατικῇ χειρὶ γέγονε;. Γινώσ σκων ἔσο, ὁ ἀμελῶν, ὡς κατακριθήσῃ, καὶ μετ᾿ ἐκεί νων ἀκούσῃ τὸ, ε Ιδετε, οἱ καταφρονηται, καὶ θαυμάσατε, καὶ ἀφανίσθητε, ο λέγει Κύριος. 'Αλλο ἵνα μὴ τοῦτο εἴη, ὡς δὲ δοξάζοντες μᾶλλον Θεόν, διὰ τοῦ αὐτοῦ ἀντιδοξασθώμεν παρὰ Θεοῦ, ἐν δε ξάζει ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ, καὶ πλήρη αὐτοῦ τῆς δόξης πάντα, ὡς ὑμνοῦσιν οἱ ἄγγελοι, καὶ τοῦ ὑπὲρ τῆς εὐλαβείας καὶ τῆς εἰς τὰ θεῖα 206 τιμής μισθοῦ δαψιλῶς μετάσχωμεν, τιμῶμεν ταῦτα ὡς άγια, καὶ περιστέλλωμεν δεόντως, καὶ ἐν ἰδιάζοντι καὶ ἱερῷ κατατιθέναι χώρῳ σπουδάζωμεν. Οτι καὶ ἔσται, φησίν, ἀνάπαυσις αὐτοῦ τιμή· καὶ εὐλαβεῖς ποιεῖτε τοὺς υἱοὺς ὑμῶν, καὶ τοῖς ἀγαπῶσι τὰ θεῖα καὶ τοῦ θείου οἴχου καὶ τῶν ἐν αὐτῷ τὴν εὐπρέ πειαν τὸ ἀντιδοξασθῆναι θείᾳ δυνάμει καὶ δόξη ή. Εκκλησία εύχεται. Ideo qnod ex olec superest servandum est et in honore habendum, nec quidquam hujus negligendom. Novi enim de hac re, sicut et de divinissima baptismatis aqua quosdain esse qui, nescientes mysterium vel illud respuentes, eo utcunque ceciderit utuntur, et sape ubi non oporteret, mittitur, vel ab animalibus consumitur, neque cura est mul· is de illo. Sciant autem negligentes gravem eis propter hoc imminere damnationem. Insuper de hac re ratiocinentur. Si aqua sanctificata regenerat et reformat hominem, nec absque éa quisquam est Christianus; oleum vero sanat, et peccatoruni remissionem impertit, utque in ipsis propter me superveniat non dedignatur Spiritus sanctus, ei antem placet adunari aquæ et oleo cæterisque creaauris ac elementis propter meam sanationem et correctionem, quomodo damnatione non esset lignus vir audax qui illa efunderet et pedibus conculcaret? vel qui contemnens sineret ea ubicunque projici et corrumpi? qui in honore non haberet ea quibus Dei virtus adumbratur? et in quibus invocatum est nomen ejus, illiusque signum per manum sacerdotis factum est? Scito ergo, o negligens, quoniam condemnaberis, atque cum illis audies: «Videle, contemptores, et admiramini, et disperdimini, › dicit Dominus. Verum ut istud non accidat, sed potius Deum glorificantes propter hoc a Deo glorificemini quem glorificant cœli et terra, et plena sunt omnia gloria ejus, ut canunt angeli, atque pietatis nostræ nostrique honoris erga res divinas mercedem abundanter participemus, hæc ut sancta honoremus, et ut oportet accurate serremus, utque in proprio sacroque loco deponantur stadeamus, quoniam erit, inquit, honor requies ejus, piosque facite filios vestros, cisque qui res divinas ac domus ejus rerumque in ea positarını decorum diligunt, orat Ecclesia ut in mercedem virtute et gloria Dei glorificentur. Clericus. Admodum est necessarium, sancte domine, et perutile ac obligatorium nobis, prout docuisti, res sacras divinasque ac sanctificatas honorare, a¡que gravissimum divina pariter et sacra negligere. Pontifex. Valde necessarium, frater, quemadmodum nos diximus vobisque mandamus. Sed injuria ejus qui adversus sancta progreditur, frequens est negligentia, acerba vero damnatio, Imo non in istis tantum plerorumque invenitur negligentia, sed etiam in decentia templi et sanctuarii, in tremendo _altari, in sacris vasibus, et in ipsis, proh dolor! mysteriis maxime metuendis. Nam tempore sanctæ Κληρικός. Αναγκαιότατον, άγιε δέσποτα, καὶ επωφελὲς καὶ κεχρεωστημένον ἡμῖν, ὡς ἐδίδαξας, τα ἱερὰ καὶ θεῖα καὶ ἡγιασμένα τιμάν· καὶ βαρύ τατον τὸ τῶν οὕτω θείων καὶ ἱερῶν ἀμελεῖν. Αρχιερεύς. Αναγκαιότατον, ἀδελφὲ, ὡς καὶ ἡμεῖς ἔφημεν, καὶ ὑμᾶς παραγγέλλομεν. 'Αλλ' επηρείᾳ τοῦ κατὰ τῶν ἁγίων χωροῦντος πλείστη ἐστὶν ἡ ἀμέλεια, καὶ ἡ κατάκρισις δὲ χαλεπή. Και οὐ μόνον ἐν τούτοις τῶν πολλῶν ἐστιν ἀμέλεια, ἀλλὰ κάν τῇ εὐκοσμίᾳ τοῦ ναοῦ καὶ τοῦ βήματος, καὶ τῷ φρικτῷ θυσιαστηρίῳ, καὶ τοῖς ἱεροῖς σκεύε σι, καὶ αὐτοῖς, οίμοι! τοῖς φρικτοτάτοις μυστη

DE S. EUCHELÆO. ρίφες. Καὶ γὰρ ἔν τε τῷ καιρῷ τῆς ἱερᾶς μεταλή- communionis, mentem non habentes in semetipsis. quam plurimi nequaquam perpendentes quizen: sint divinissima mysteria, éa tractant otcunque ceciderit, et eorum particulas guttasque in vasibus sacris absque ulla cura dimittunt, et minime attendentes labi patiuntur. Eadem insuper præsancrificata et pro fidelibus, si necesse fuerit, asservata, divinumque depositum appellata, cum reipsa rerum vivum ac solum sint depositum, neut'quama velut tantum Dei depositum vivens ac exigendum honorant vel tractant aut pro viribus custodiunt, sed, etsi istud sit tremendum dignumque ut quam maxima adhibeatur diligentia, corrumpi patiantur, et prout acciderit, ea tangunt, ac ubi non oportet ponunt, neque multa est multis de ista re ratio, ψεως, μὴ τὸν νοῦν ἔχοντες ἐν ἑαυτοῖς, ὅτι πολλοί, μηδὲ λογιζόμενοι, ὡς ἔοικε, τίνα εἰσὶ τὰ θειότατα, ὡς ἔτυχε διοικοῦσι, καὶ μερίδας καὶ σταγόνας ἐξ αὐτῶν ἀπεριμερίμνως τοῖς ἱεροῖς σκεύεσιν ἀφιάσιν, ἢ καὶ ἀποῤῥίπτουσι μὴ προσέχοντες. Καὶ αὐτὰ δὲ πάλιν προηγιασμένα ὄντα, καὶ ὑπὲρ τῶν πιστῶν κατ' ἀνάγκην φυλαττόμενα, καὶ θείαν παρακαταθής την ταῦτα καλούμενα, καὶ ὄντως τὴν ἀληθῆ καὶ ζῶσαν καὶ μόνην παρακαταθήκην τελοῦντα, οὐχ ὡς τοιαύτην Θεοῦ παρακαταθήκην ζωσάν τε καὶ ἀπαι τουμένην τιμῶσιν ἢ διοικοῦσιν, ἢ κατὰ δύναμιν συντηροῦσιν, ἀλλ᾽ εἰ καὶ φρικτὸν τὸ γινόμενον, λεκτέον όμως προσοχής χάριν, φθείρεσθαι ἀφιᾶσιν, καὶ ὡς ἔτυχε τούτων άπτονται, καὶ τιθέασιν ἔνθα οὐ δεῖ· καὶ οὐ πολὺς ὁ περὶ τούτου λόγος πολλοίς, " visque quidam curant. καὶ μόλις τινὲς φροντίζουσιν. Κληρικός. Ἰδοὺ δειλιῶμεν ἐν τούτῳ, δέσποτα - καὶ τί ἂν γένοιτο, εἰ παρὰ γνώμην τι τῶν ἀδικήτων συμβαίη; ΚΕΦΑΛ. ΣΕ Γ'. Οτι τὰ τῶν ἱερέων σφάλματα ὑπὸ ἀρχιερέων δεῖ κανονίζεσθαι. Αρχιερεύς. Καὶ τὸ ἐπὶ τούτοις συμβῆναί τι τῶν μὴ δεόντων πρὸς τὸν ὑπηρετοῦντα Θεοῦ ἐγκατάλειψις. Όμως εἰ τὰ κατὰ δύναμιν εκτετέλεκε, καὶ τὰ τῆς προσοχῆς εἶχεν ἐν ἑαυτῷ καὶ τῆς φυλακῆς, ἀπροσδοκήτως δέ τι συνήντησε, κάν τούτῳ μετα νοεῖν χρὴ καὶ ἐξομολογεῖσθαι ἀρχιερεῖ· ἴδια γὰρ τὰ τῶν ἱερέων, καὶ ὑπὸ ἀρχιερέων δεῖ κανονίζεσθαι. G Όμως συγγνώμη τις ἔσται τούτῳ, διὰ τὸ μὴ ἀμε. λῆσαι μηδὲ παρεδεῖν ὅλως, ἀλλ᾽ ἀπροσδοκήτως καὶ ἐπηρείᾳ ἐπισυμβῆναι τὸ γεγονός. Εἰ δ᾽ ἀμελείᾳ καὶ παροράσει γέγονε καὶ τῷ μὴ πολὺν ποιεῖσθαι περὶ τούτου τὸν λόγον, μηδέ γε μεριμναν όλως, πολὺ τὸ κατάκριμα· καὶ ἐν μεγίστῳ ἔσται ὁ σφαλείς διορθούμενος τῷ κανόνι, εἴ γε καὶ ἀξίως μετανοεῖ, καὶ κατὰ τὸ σφάλμα πενθεί. 'Αλλ' ίωμεν ἤδη καὶ πρὸς τὰς ἱερὰς προσευχὰς, ὡς ἂν καὶ τὰ περὶ τῶν· ζητουμένων εἰς τέλος ἀγάγωμεν. Κληρικός. Περὶ τούτου λείπεται ἔτι, ἅγιε δέ σποτα, τοῦ γνῶναι ἡμᾶς τόν τε ἀριθμὸν καὶ σκοπὸν τῶν παραδεδομένων ἱερῶν προσευχῶν, καὶ τὴν περὶ αὐτῶν ἡμῖν καλὴν ἐπιθυμίαν ἐκπλήρωσον. 207 Αρχιερεύς. Καλὴ μὲν ὑμῶν ἡ ἐπιθυμία και ζήτησις, καὶ τὸ ἔργον, ὑπὲρ πᾶν ἔργον ἀγαθὸν, ἐπεὶ καὶ περὶ ἀγαθοῦ· ἀλλ᾽ ὑπὲρ ἐμὲ, καθώς πολύ λάκις εἰρήκειν· καὶ κατατολμῶν τῶν ὑπὲρ ἐμὲ δι' ὑμᾶς ἐν ἀγάπῃ, πτοοῦμαι μήποτε καὶ ὑπὲρ ἐμὲ φρονείν δόξω, καὶ τῶν μὴ ἀνηκόντων ἐφάπτεσθαι, καὶ ἐγχειρεῖν τοῖς ὑπὲρ ἐμέ. Ἀλλ' ὅμως ἐπεὶ δι' ἀγάπην ταῦτα, τὰ κατὰ τὴν ἐμὴν εὐτελῆ γνῶσιν καὶ διάνοιαν ἀμυδράν οὐκ ὀκνήσω πρὸς ὑμᾶς ἐρωτῶντα; λέγειν, εἰ καὶ παρὰ τὸ δέον τισὶ καὶ ἀγνώστως ἴεως δόξαι μεν λέγειν· ὅτι θεῖον ἅπαν τὰ δι' ἀγάπην Χριστοῦ καὶ τῶν ἀδελφῶν. Ἐγὼ δὲ καὶ τοῦτο πάντας ὑπὲρ τούτου τοὺς ἐντυγχάνοντας ἐν ἀγάπῃ παρακαλώ, ὡς εἰ μὲν τὰ γεγραμμένα έπω φελή κατά τι φανεῖεν, καὶ κατὰ τοὺς θείους εἴη ' " Clericus. Ecce pavedius in hac re, domine, et quid fieri oporteret si quid inopinatum contra μουpositum ceciderit? CAPUT CCXCII. Sacerdotum delicta ab episcopis corrigi el cusliyari debere. Pontifex, Si quid ita ex iis quæ non oportet ceciderit, Deus ministranti dimittet, Attamen si omnia quæ potuerit, fecit, et attentionem habuerit in semet ipso atque cautus fuerit, si quid tainen inconsul e acciderit, oportet de hoc pœnitere et Pontifici istud confteri, nam singularia sunt sacerdotum opera, et a pontifcibus corrigi debent. Sed quadam indulgentia erit huic, quoniam non negligenter egit nec omnino despexit, sed inconsulte et vi quad.in accidit quod factum est. Si vero negligentia et contemptu factum esset, vel quoniam non multam hujus rationem fecerit, neque prorsus fuerit solliεitus, gravis erit damnatio, et in maximo Canand delinquens corrigetur, si digne puniteat, et secun duin suum delictum doleat. Sed jam eamus að preces sacras, ut verba de postulatis ad finem adducantus. Clericus. Ilac de re, sancte domine, nobis adbue superest nosse numnerum et finem sacrarum precuri quæ nobis traditæ sunt, bonum ergo da his desiderium nostrum adimple. Pontifex, Bonum quidem vestrum desiderium, bonaque postulatio, et opus super omne opus lo num, cum de bono agatur, sed. vires meas exsuperat, quemadmodum sæpius dixi, et dum propter vos in charitate audeo res quæ supra me sunt, ve reor ne fortasse super me sentire videar, necnon opera viribus meis minime consentientia aggredí ac ea quæ supra nie sunt attéhtare. Verumtamen cum istä amoris gratia dicța sint, secundum lévem meam cognitionem modicamque scientiam vobis sciscita tibus respondere me non pigebit, etsi forte quibusdam videar aliter ac oportet et de ignotis loqui, quoniam divinum est omne quod ob amorem Chris sti et fratrum efficitur. Ego vero omnes qui adsunt ad hoc hortor in charitate ut, si scripta quidem ….