Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
col. 819–820page 1 of 5
PG 155:819ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΑ ΩΣ ΔΥΝΑΤΟΝ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΩΝ ΗΜΩΝ ΠΙΣΤΕΩΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΔΩΔΕΚΑ ΑΠΕΡ ΤΙΝΕΣ ΑΡΘΡΑ ΚΑΛΟΥΣΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ, Σαφέστερον συντεθέντα ΠΑΡΑ ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΥΜΕΩΝ Καὶ δει ταύτα περιέχει τὸ θεῖον Σύμβολον· καὶ περὶ τῶν περιεκτικών αρετών. Ἡ ἀληθῆς καὶ μόνη τῶν Χριστιανῶν ἡμῶν πίσ στις, ὑπὲρ νοῦν οὖσα καὶ λόγον, ὡς ὄντως καὶ μένη πίστις, καὶ τοῦ ὑπὲρ γνῶσιν ἐν Τριάδι μόνου Θεοῦ ἀληθεστάτη ὁμολογία, ἐν τούτοις ἐν συνάψει τοῖς κεφαλαίοις εἰ καὶ ἄπειρος περιέχεται, & καὶ πᾶς Χριστιανὸς ὀρθῶς πιστεύων, καὶ σωθῆναι θέλων, ὀφείλει ὁμολογεῖν. Ταῦτα δὲ τὰ κεφάλαια, παρά τίνων μὲν ἄρθρα τῆς πίστεως λέγεται ἦτο ἀρχαι καὶ θεμέλιοι. Εἰς δώδεκα δὲ ἀριθμοῦνται, τὸν τύο που σώζοντα τῶν ἀποστόλων Χριστοῦ, δ; ὁ ὀνέο σπερός ἐστιν "Ηλιος, καὶ εἰς τὸν αἰώνιον καὶ ἀτελεύτητον τῆς δόξης αὐτοῦ ἐνιαυτὸν, τὸν πιστεύοντα ὀρθῶς παραπέμπουσι. Καὶ τρία μὲν κεφάλαια περί τῆς ἁγίας Τριάδος εἰς τιμὴν αὐτῆς τῆς Τριάδος, ἥτις αἰώνιος οὖσα, καὶ αἰτία τῶν ὅλων ἐστίν· ἐξ δι περὶ τῆς τοῦ Λόγου σαρκώσεως. Καὶ τοῦτο δὲ θαυ μαστῶς. Ἐπεὶ εἷς ἂν οὗτος ὁ Λόγος τῆς ἁγίας Τριάδος, καὶ ἁπλοῦς, διπλούς γέγονε δι' ἡμᾶς, καὶ
ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΑ
ΩΣ ΔΥΝΑΤΟΝ
ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΩΝ ΗΜΩΝ ΠΙΣΤΕΩΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΔΩΔΕΚΑ
ΑΠΕΡ ΤΙΝΕΣ ΑΡΘΡΑ ΚΑΛΟΥΣΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ,
Σαφέστερον συντεθέντα
ΠΑΡΑ ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
Καὶ δει ταύτα περιέχει τὸ θεῖον Σύμβολον· καὶ περὶ τῶν περιεκτικών αρετών.
CAPITA SIVE, UT AB ALIIS APPELLANTUR,
ARTICULI DUODECIM
FIDEM UNICAM NOSTRAM CHRISTIANORUM
QUANTUM FAS EST FIERI, COMPLECTENTES,
PERSPICUE EXPOSITA
BEATO ARCHIEPISCOPO THESSALONICENSI
SYMEONE
Et quod eadem capita in divino Symbolo comprehendantur,
Et de virtutum commendatione quam eadem fides continet.
Quæ exsuperat omnem sensum et omnem sermonem excedit, certa et unica Odes nostra Chiristiana, cum simul Dei unici et invisibilis, in Trinitato subsistentis sit certissima confessio, synoptice
in sequentibus capitibus, licet infnita, exprimi et
complecti potest, quæ omnis vere fidelis Christianus.
salutis enpidus, profiteri sincere debet. Hæc autem
capita a quibusdam articuli, principia seu fundaînenta fidei vocantur. Duodecim numerantur typice,
juxta numerum apostolorum Christi, Solis non habentis occasum: et optime quidem; nam credentem
in perpetuum et sine fine gloriæ ejus annum introducant. Tria quidem sunt de sancta Trinitate capita
in honorem triµın hujus Trinitatis personarum, quæ
est æterna et omnium exsistentium causa. Sex
deinde alia de Incarnatione Verbi capita. Et học
mirabile. Cum enim anum sit Verbum in Trinitate,
quod antea simplex, propter nos duplex factum
Ἡ ἀληθῆς καὶ μόνη τῶν Χριστιανῶν ἡμῶν πίσ
στις, ὑπὲρ νοῦν οὖσα καὶ λόγον, ὡς ὄντως καὶ μένη
πίστις, καὶ τοῦ ὑπὲρ γνῶσιν ἐν Τριάδι μόνου Θεοῦ
ἀληθεστάτη ὁμολογία, ἐν τούτοις ἐν συνάψει τοῖς
κεφαλαίοις εἰ καὶ ἄπειρος περιέχεται, & καὶ πᾶς
Χριστιανὸς ὀρθῶς πιστεύων, καὶ σωθῆναι θέλων,
ὀφείλει ὁμολογεῖν. Ταῦτα δὲ τὰ κεφάλαια, παρά
τίνων μὲν ἄρθρα τῆς πίστεως λέγεται ἦτο ἀρχαι
καὶ θεμέλιοι. Εἰς δώδεκα δὲ ἀριθμοῦνται, τὸν τύο
που σώζοντα τῶν ἀποστόλων Χριστοῦ, δ; ὁ ὀνέο
σπερός ἐστιν "Ηλιος, καὶ εἰς τὸν αἰώνιον καὶ ἀτελεύ
τητον τῆς δόξης αὐτοῦ ἐνιαυτὸν, τὸν πιστεύοντα
ὀρθῶς παραπέμπουσι. Καὶ τρία μὲν κεφάλαια περί
τῆς ἁγίας Τριάδος εἰς τιμὴν αὐτῆς τῆς Τριάδος,
ἥτις αἰώνιος οὖσα, καὶ αἰτία τῶν ὅλων ἐστίν· ἐξ δι
περὶ τῆς τοῦ Λόγου σαρκώσεως. Καὶ τοῦτο δὲ θαυ
μαστῶς. Ἐπεὶ εἷς ἂν οὗτος ὁ Λόγος τῆς ἁγίας
Τριάδος, καὶ ἁπλοῦς, διπλούς γέγονε δι' ἡμᾶς, καὶ
col. 821–822page 2 of 5
PG 155:821διπλῆν τὴν Τριάδα ἔχει τῶν κεφαλαίων. Ἔτι δὲ καὶ ἡ τρία κεφάλαια περὶ τῆς συντελείας εἰσὶν εἰς τιμὴν καὶ ταῦτα τῆς ἀνάρχου Τριάδος, ἢ πάντα ἐκ μὴ ὄντων ποιήσατα, ἀγαθῶς συνέχει καὶ καλῶς διακυβερνᾷ. Καὶ πρῶτον μὲν τῶν κεφαλαίων, ὅτι ἂν τὸ θεῖον τῇ φύσει, καὶ οὐ πολλὰ, καὶ ἐν τῇ δυνάμει καὶ ἀρχῇ καὶ παντοκρατορίᾳ καὶ κυριότητι, Δεύτερον δὲ, ὅτι τρία τοῦτο τὸ θεῖον, καὶ οὐχ ἐν πρόσωπον, εἰ καὶ ἐν καὶ ἀδιαίρετον τῇ θεότητα, καὶ τῶν τριῶν προσώπων ἢ ὑποστάσεων εἰπεῖν ἢ ἰδιοτήτων, οὐ πλέον ὅλως ἐστί. Τῶν τριῶν δὲ τούτων τὴ μὲν ἀγέννητον, ἀναίτιον γὰρ καὶ οὐκ ἔκ τινος, τῶν ἐξ αὐτοῦ δὲ αἴτιον· μόνον, ἀχρόνως καὶ ἀπαθῶς· τὸ δὲ γεννητὸν ἐξ αὐτοῦ τοῦ ἀγεννήτου· τὸ δὲ ἐκπορευ τὸν, ἐξ αὐτοῦ καὶ τοῦτο τοῦ ἀναιτίου καὶ ἀγεννή του. Καὶ τὸ μὲν ἀγέννητον καὶ ἀναίτιον καλείται Πατὴρ, τὸ δὲ γεννητὸν Υἱός, τὸ δὲ ἐκπορευτὸν Πνεῦμα ἅγιον. Καὶ ἀδιαίρετα ταῦτα καὶ ἄχρονα καὶ αἰώνια. Καὶ οὐ τρεῖς θεοί, ἢ τρεῖς κύριοι, ἀλλ' εἷς Θεός, εἷς Κύριος ἡ Τριάς, ὡς καὶ οἱ ἄγγελοι μέλο πουσιν, 320 "Αγιος, ἅγιος, ἅγιος, Κύριος Σαβαώθ. Ἐπεὶ καὶ μία φύσις ἀχώριστος τῶν τριῶν, μία οὐσία, μία δύναμις, μία δόξα, μία θέλησις, μία κίνησις καὶ τὰ τρία ταῦτα, ὁ τρισυπόστατος εἷς Θεός, μία τῶν ὅλων ἀρχὴ, καὶ ἐνέργεια μία τούτων, ὡς καὶ μία λάμψις ἡλίου ἀκτῖνος καὶ φωτός, καὶ μία αὐγὴ καὶ θέρμη πυρὸς καὶ ἀπαυγάσματος καὶ φωτός, καὶ μία κίνησις τοῦ Λόγου καὶ Πνεύματος. Τρίτον δὲ κεφάλαιον, ὅτι αὕτη ἡ Τριὰς τῶν ὅλων ἐπὶ δημιουργός, ἐκ μὴ ὄντων ταῦτα ποιήσασα νοη τα τε καὶ αἰσθητά, ὁρατὰ καὶ ἀόρατα, ὑπὸ χρόνον πάντα παραγαγοῦσα, ὅτι ἠθέλησεν αὐτή, μὴ προ υπάρχοντής τινος ὅλως, μὴ είδους, μή ύλης, ἐξ οὐκ ὄντων δὲ παραγαγοῦσε τὰ πάντα. Αὕτη ἡ Τριὰς ὁ Θεός, καὶ πάντων τῶν ὄντων προνοητής, ὡς καὶ ποιητής, ὁ Πατήρ μετὰ τοῦ Λόγου καὶ Πνεύματος, ὡς καὶ οἱ προφῆται φασι, καὶ τὸ Εὐαγγέλιον ἐκδι δάσκει. Τέταρτον, ὅτι διὰ τὸ προνοείσθαι ἡμῶν τὸν ἐν Τριάδι Θεόν, εὐδοκία Πατρός, καὶ συνεργεία Πνεύματος, ὁ Λόγος μένων ἀναλλοίωτος καὶ ἄτρες πτος τῇ θεότητι, ἀπαθῶς καὶ ἀῤῥεύστως δι' ἡμᾶς ἐγένετο σαρξ, τελείαν τὴν φύσιν ἡμῶν προσλαβόμενος ἐξ ἁγίας γυναικός, σῶμα ἔμψυχον, ψυχῇ Ηνωμένον νοερᾷ καὶ θελητικῇ, ὅλον τὸν ἄνθρωπον ἁγιάζων καὶ ὁ ἁπλοῦς γέγονεν διπλοῦς, καὶ εἷς ἐστιν ἐκ δύο τελείων τῶν φύσεων. Πέμπτον, ὅτι ἐκ Παρθένου ἀσπόρως γεγέννηται, μή πείραν λαβούσης ἀνδρὸς, ὡς καὶ πρὸ τόκου, καὶ ἐν τόπῳ καὶ μετὰ τόχον φυλάξας αὐτὴν Παρθένος. Έκτον, ὅτι σαρκὶ πέπονθε δι' ἡμᾶς, καὶ ἐσταυρώθη, καὶ τέθνηκεν ἑκουσίως, καὶ οὐ τῇ θεότητι αὕτη γὰρ ἀεὶ ἀπαθής. Καὶ τῇ μὲν ψυχή, άντρων ο
ARTICULI
ARTICULI XH DE FIDE.
διπλῆν τὴν Τριάδα ἔχει τῶν κεφαλαίων. Ἔτι δὲ καὶ ἡ est, duplex capitum trias ipsi dedicatur. Tribus
τρία κεφάλαια περὶ τῆς συντελείας εἰσὶν εἰς τιμὴν
καὶ ταῦτα τῆς ἀνάρχου Τριάδος, ἢ πάντα ἐκ μὴ
ὄντων ποιήσατα, ἀγαθῶς συνέχει καὶ καλῶς διακυβερνᾷ.
Καὶ πρῶτον μὲν τῶν κεφαλαίων, ὅτι ἂν τὸ
θεῖον τῇ φύσει, καὶ οὐ πολλὰ, καὶ ἐν τῇ δυνάμει
καὶ ἀρχῇ καὶ παντοκρατορίᾳ καὶ κυριότητι,
denique totum absolvitur capitibus in honorem Tri-
'nitatis absque principio, quæ omnia ex nihilo
creavit, optimeque omnia conservat et pulchre gubernat.
Primum quidem caput, qu'a una est Divinitas in
(natura) substantia, non autem inultiples.et una
(in) virtute, auctoritate, omnipotentia et dominatione.
Secundum, quia în Deo tres sunt personæ, non
una tantum, quamvis una sit et individua divinitas,
et trium harum personarum seu hypostasium op.
time inter se distinctarum nulla omnino major
´esse potest. Hæ autem tres personæ ingenitä, sine
et ex nullo sunt facts; sibimet causa ipsis uni‘a
Δεύτερον δὲ, ὅτι τρία τοῦτο τὸ θεῖον, καὶ οὐχ ἐν
πρόσωπον, εἰ καὶ ἐν καὶ ἀδιαίρετον τῇ θεότητα, καὶ τῶν
τριῶν προσώπων ἢ ὑποστάσεων εἰπεῖν ἢ ἰδιοτήτων,
οὐ πλέον ὅλως ἐστί. Τῶν τριῶν δὲ τούτων τὴ μὲν
ἀγέννητον, ἀναίτιον γὰρ καὶ οὐκ ἔκ τινος, τῶν ἐξ
αὐτοῦ δὲ αἴτιον· μόνον, ἀχρόνως καὶ ἀπαθῶς· τὸ δὲ
γεννητὸν ἐξ αὐτοῦ τοῦ ἀγεννήτου· τὸ δὲ ἐκπορευ- causa sunt, æternæ et impassibiles. Generatio
τὸν, ἐξ αὐτοῦ καὶ τοῦτο τοῦ ἀναιτίου καὶ ἀγεννή
του. Καὶ τὸ μὲν ἀγέννητον καὶ ἀναίτιον καλείται
Πατὴρ, τὸ δὲ γεννητὸν Υἱός, τὸ δὲ ἐκπορευτὸν
Πνεῦμα ἅγιον. Καὶ ἀδιαίρετα ταῦτα καὶ ἄχρονα
καὶ αἰώνια. Καὶ οὐ τρεῖς θεοί, ἢ τρεῖς κύριοι, ἀλλ'
εἷς Θεός, εἷς Κύριος ἡ Τριάς, ὡς καὶ οἱ ἄγγελοι μέλο
πουσιν, 320 "Αγιος, ἅγιος, ἅγιος, Κύριος Σαβαώθ.
Ἐπεὶ καὶ μία φύσις ἀχώριστος τῶν τριῶν, μία
οὐσία, μία δύναμις, μία δόξα, μία θέλησις, μία
κίνησις καὶ τὰ τρία ταῦτα, ὁ τρισυπόστατος εἷς
Θεός, μία τῶν ὅλων ἀρχὴ, καὶ ἐνέργεια μία τούτων,
ὡς καὶ μία λάμψις ἡλίου ἀκτῖνος καὶ φωτός, καὶ
μία αὐγὴ καὶ θέρμη πυρὸς καὶ ἀπαυγάσματος καὶ
φωτός, καὶ μία κίνησις τοῦ Λόγου καὶ Πνεύματος.
hent splendorem et in igne lucis et caloris una est fulgida productio, ita una est Verbi et Spiritus
n. otio, processio.
Τρίτον δὲ κεφάλαιον, ὅτι αὕτη ἡ Τριὰς τῶν ὅλων
ἐπὶ δημιουργός, ἐκ μὴ ὄντων ταῦτα ποιήσασα νοη
τα τε καὶ αἰσθητά, ὁρατὰ καὶ ἀόρατα, ὑπὸ χρόνον
πάντα παραγαγοῦσα, ὅτι ἠθέλησεν αὐτή, μὴ προυπάρχοντής τινος ὅλως, μὴ είδους, μή ύλης, ἐξ οὐκ
ὄντων δὲ παραγαγοῦσε τὰ πάντα. Αὕτη ἡ Τριὰς ὁ
Θεός, καὶ πάντων τῶν ὄντων προνοητής, ὡς καὶ
ποιητής, ὁ Πατήρ μετὰ τοῦ Λόγου καὶ Πνεύματος,
ὡς καὶ οἱ προφῆται φασι, καὶ τὸ Εὐαγγέλιον ἐκδιδάσκει.
Τέταρτον, ὅτι διὰ τὸ προνοείσθαι ἡμῶν τὸν
ἐν Τριάδι Θεόν, εὐδοκία Πατρός, καὶ συνεργεία
Πνεύματος, ὁ Λόγος μένων ἀναλλοίωτος καὶ ἄτρες
πτος τῇ θεότητι, ἀπαθῶς καὶ ἀῤῥεύστως δι' ἡμᾶς
ἐγένετο σαρξ, τελείαν τὴν φύσιν ἡμῶν προσλαβό
μενος ἐξ ἁγίας γυναικός, σῶμα ἔμψυχον, ψυχῇ
Ηνωμένον νοερᾷ καὶ θελητικῇ, ὅλον τὸν ἄνθρωπον
ἁγιάζων καὶ ὁ ἁπλοῦς γέγονεν διπλοῦς, καὶ εἷς
ἐστιν ἐκ δύο τελείων τῶν φύσεων.
Πέμπτον, ὅτι ἐκ Παρθένου ἀσπόρως γεγέννηται, μή
πείραν λαβούσης ἀνδρὸς, ὡς καὶ πρὸ τόκου, καὶ
ἐν τόπῳ καὶ μετὰ τόχον φυλάξας αὐτὴν Παρθένος.
Έκτον, ὅτι σαρκὶ πέπονθε δι' ἡμᾶς, καὶ ἐσταυ
ρώθη, καὶ τέθνηκεν ἑκουσίως, καὶ οὐ τῇ θεότητι -
αὕτη γὰρ ἀεὶ ἀπαθής. Καὶ τῇ μὲν ψυχή, άντρων
ο
euim et creatio ex quodam ingenito et increate!
Et processio ex quodam increato et ingenito. Et illud ingenitum et increatum vocatur Pater, et geni
tum Filius, et procedens Spiritus santus. Et hi
tres indivisibiles sunt et æterni et immortales. Et
non sunt tres dii neque tres domini, sed unus
Deus et unus in Trinitate Dominus: sicut et angeli canunt: Sanctus, sanctus, sanctus Dominus
Sabaoth. Cum vero horum trium una eademque
sit atque inseparabilis natura, una sul:stantia, una
virtus, una gloria, una voluntas, una notio, hi
tres unus sunt in tribus personis Deus; una quoque horum in omnia suprema auctoritas, una potentia. Et sicut in sole radius et fulgor unum haTertium deinde caput, quia hæc ipsa Trinitas
creator est omnium et opifex, quæ, cuncta ex nihi.
lo produxit, intelligibilia et sensibilia, visibilia et
invisibilia; in tempore fecit omnia quando ipsa
voluit neque secundum formam quamdam præcx -
sistentem, neque ex m'ateria quæ fuerit prius, sed
ex nihilo fecit omnia. Ipsa Trinitas, unus Deus ea
excogitavit et fecit; Pater scilicet per Verbum et
Spišštum, at loquuntur prophetæ et docet Evangelium.
Cognito jam nobis uno trinoque personis Den,
quartum caput nos docet, quia voluntate Patris
et operatione Spiritus, Verbum idem et immutabile
permanens divinitate, impassibile et incorruptum
propter nos caro factum est, integram nostram
naturam accipiens ex muliere sancta: corpus scilicet vivens, animæ intelligenti et volenti copulatum, totum consecrans hominem, et prius simplex
factum est duplex, et tamen unum omnino est in
duavus integerrimis naturis.
Quintum, quia sine semine ex Virgine natus est;
quæ, nunquam hominem cxperta, sicut ante pare
tum, ita et in pariu et post partum Virgo permausit intemperata.
Sextum, quia in carne passus est pro nobis, et
crucifixus est, et mortuus est quia ipse voluit;.....
quidem in divinitate, cum sit haec omnino et vere
col. 823–824page 3 of 5
PG 155:823της τῶν ψυχῶν κατῆλθεν εἰς ᾅδην· τῷ δὲ σώματ τέθαπται. Καὶ οὐ κεχώρισται τῆς ἁγίας αὐτοῦ μα χῆς ἢ τοῦ σώματος ή θεότη;. Εβδομον, ὅτι ἀνέστη αὐτεξουσίως τριήμερος καὶ τοῖς μαθηταῖς ἐνεφανίσθη πολλάκις. Ογδοον, ὅτι μετὰ τεσσαρακοστὴν ἡμέραν τῆς ἀγέρσεως αὐτοῦ εἰς οὐρανοὺς ἀνελήφθη, καθορώντων τῶν μαθητῶν, καὶ ἐκ δεξιῶν τοῦ Πατρὸς κεκάθικεν. ὁμόδοξον καὶ συμπροσκυνούμενον τὸ ἀχώριστον καὶ ὁμόθεον αὐτοῦ ἀποδείξας σῶμα. Εννατον, ὅτι ἐλεύσεται πάλιν εἰς τὴν γῆν ἀπ' αὐ ρανοῦ μετὰ τῆς Πατρικῆς δόξης, καὶ τὴν μὲν βασιλείαν αὐτοῦ παρέξει τοῖς δούλοις αὐτοῦ, τοῖς δὲ ἀσεβέσι καὶ ἁμαρτωλοῖς τὴν καταδίκην δικαίως καὶ κόλασιν. Δέκατον, ὡς ἐξαναστήσει πᾶσαν ἡμῶν τὴν φύσιν, τῶν ψυχῶν ἐνωθεισῶν τοῖς ἐξαρχῆς σώμασιν οἷς συνέζησαν, καὶ οὐκ ἀλλοτρίοις, εἰς ἀνταπόδοσιν τῶν βεβιωμένων. Καὶ ἄφθαρτα τὰ σώματα ἔσοντα.. Ενδέκατον, ὅτι κρινεί ζῶντας καὶ νεκρού: κατά τους θείους αὐτοῦ ὁ Χριστὸς νόμους. Καὶ τοὺς μὲν ἀπίστους καὶ ἀδίκους κατακρινει· τοὺς εὐσεβεῖς δὲ καὶ δικαίου; δοξάσει. Δωδέκατον, ὅτι ἡ μετὰ ταῦτα ζωή αιώνιος ἔσται, ὡς ἀφθαρτισθείσης τῆς φύσεως τῇ ἐλευ θερίᾳ τῶν τέκνων τοῦ Θεοῦ ἀπὸ τῆς φθορᾶς, ὥς φησιν ὁ Ἀπόστολος· καὶ οὐκ ἔτι ἔσται άλ λοίωσις. Διὸ τοῖς μὲν ἀπίστοις καὶ ἀδίκοις μετά τῶν δαιμόνων ἡ κόλασις αἰώνιος, ὥς φησιν ὁ Κύ ριος· τοῖς δὲ εὐσεβέσι καὶ δικαίοις ζωὴ καὶ ἀπό λαυσις καὶ βασιλεία παρὰ Χριστοῦ αἰώνιος καὶ ἀπέραντος. Ης καὶ τύχοιμεν ἐλέει αὐτοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ Υἱοῦ τοῦ ζῶντος Θεοῦ, καὶ Θεοῦ ἡμῶν, οἱ εἰς τὸ ὄνομα τούτου ὀρθοδόξως πιστεύοντες, καὶ τούτῳ τετιμημένοι, καὶ τὴν πίστιν αὐτοῦ κρατοῦντες εἰς τέλος ἀσινῆ καὶ ἀσάλευτον, εὐχαῖς τῆς Θεοτόκου, καὶ πάντων τῶν ἀγγέλων καὶ τῶν ἁγίων αὐτοῦ. Τα προειρημένα τοίνυν ταῦτα κεφάλαια τῆς πίστεως δυοκαίδεκα, & καὶ ἄρθρα τινές καλοῦσιν, οἷον ἀρχὰς καὶ θεμελίους τῆς πίστεως, ὡς ειρήκαμεν, περιεκτικὰ τῶν καθόλου, τυγχάνο 13, καὶ τὸ ἱερὸν περιέχει καὶ θειότατον Σύμβολον, δ ερ ὑπὸ τῶν τριακοσίων δεκαοκτώ μὲν ἐν Νικαίᾳ ἐξετέθη το πρότερον, τετελείωται δὲ ὑπὸ τῶν ἑκατὸν πεντήκοντα ἐν Κωνσταντινουπόλει Αγίων Πατέρων μετ' ολίγον ὕστερον· καὶ αἱ λοιπαὶ δὲ τοῦτο ἐπε σφράγισαν καὶ ἀνεκήρυξαν οἰκουμενικαὶ ἅγιει πέντε σύνοδοι. Ἀλλὰ καὶ οἱ μέσον τῶν ἱερῶν τού των 121 συνόδων αναλάμψαντες ἅγιος Πατέρες τρανότατα ὡμολόγησαν. Καὶ ἡμεῖς δὲ τοῦτο καθ ομολογούμεν χάριτι Χριστοῦ σὺν αὐτοῖς. Περιέχει δὲ εὐθὺς τὸ πρῶτον κεφάλαιον, ὅτι εἰς Θεός, εἷς Κύριος, ὁ Πατήρ σὺν Υἱῷ καὶ τῷ Πνεύματι, ἐπεὶ καὶ Θεὸν τὸν Πατέρα, καὶ Θεὸν ἐκ Θεοῦ την Υιόν, καὶ Κύριον ὀνομάζει τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον· καὶ ὁμοούσιόν φησι τὴν Τριάδα, καὶ ὁμόδοξον τὸν Πα
binpassililis. Ejus autem anima animas redempta- της τῶν ψυχῶν κατῆλθεν εἰς ᾅδην· τῷ δὲ σώματ
ra, descendit ad inferos; ejus vero corpus sepultum τέθαπται. Καὶ οὐ κεχώρισται τῆς ἁγίας αὐτοῦ μα
est et interdum neque ab anima neque a corpore χῆς ἢ τοῦ σώματος ή θεότη;.
unquam absens fuit ejus divinitas.
Septimum, quia propria virtute resurrexit tertia
die et pluries discipulis apparuit.
Oclavum, quia quadragesima die post resurrectionem suam ascendit in coelum coram discipulis et sedit ad dexteram Patris ubi collocavit
conglorificandum et simul adorandum corpus
suum jam inseparabile ab anima et quasi deißlcaNouum, quia iterum veniet in gloria Patris et sorvis suis dabit regnum suum), impiis vero et pecca.
toribus justum reddes judicium et meritam poenam.
Decimum sicut morte dissolvet omnem nostram
naturam, ita restituet animas corporibus quibnscum vixerunt antea, ut fisdem non aliis denuo copulentur; et erunt corpora incorruptibilia.
Undecimum quia Christus judicabit vivos et
mortuos secundum divinas leges, infideles et
injustos condemnabit, pios vero justosque gloria
coronabit.
Duodecimum: quod denique post hæc erit vita
aterna, devicta jam mortis corruptione per puria.
cationem carnis in libertatem filiorum Dei, sicut
Loquitur Apostolus:. Et non erit amplius mutatio. Itaque infidelibus et injustis inter dæmones. erit
pœna æterna, sicut dixit Dóminus; piis vero et
justis, vita, gaudium et regnum cum Christo æternum et inßuitum. Quæ habebimus miseratione
Jesu Christi Filii Dei et Dei nostri; si tamen ortho lose credamus in nomine ejus et honorem ipsi
fideliter exhibeamus, et ejus fidem constanter
Bervenius, ut in ævun fruamor pace et beatitudine, precibus Virginis Deiparæ et omnium angelorum et sanctorum ejus.
$
Εβδομον, ὅτι ἀνέστη αὐτεξουσίως τριήμερος καὶ
τοῖς μαθηταῖς ἐνεφανίσθη πολλάκις.
Ογδοον, ὅτι μετὰ τεσσαρακοστὴν ἡμέραν τῆς
ἀγέρσεως αὐτοῦ εἰς οὐρανοὺς ἀνελήφθη, καθορώντων
τῶν μαθητῶν, καὶ ἐκ δεξιῶν τοῦ Πατρὸς κεκάθικεν.
ὁμόδοξον καὶ συμπροσκυνούμενον τὸ ἀχώριστον
καὶ ὁμόθεον αὐτοῦ ἀποδείξας σῶμα.
Εννατον, ὅτι ἐλεύσεται πάλιν εἰς τὴν γῆν ἀπ' αὐ
ρανοῦ μετὰ τῆς Πατρικῆς δόξης, καὶ τὴν μὲν
· βασιλείαν αὐτοῦ παρέξει τοῖς δούλοις αὐτοῦ, τοῖς
δὲ ἀσεβέσι καὶ ἁμαρτωλοῖς τὴν καταδίκην δικαίως
καὶ κόλασιν.
Prædicta igitur duodecim fidei capità a quibusdam
dicta artienti, principia, fundamenta fidei, ut nota.
vimus, generatim et breviter exposita inveniuntur
fa sancto et divinissime Symbolo quod primum a
trecentis decem et oelo Patribus Nica exaratum
est et paulo post quasi profectum est a centum
quinquaginta Constantinopolitanis sanctis Patribus,
et denique approbatum, consceratum et promulgatum
a cateris quinque acumenicis synodis. Sed insuper
harum sancti Patres synodorum inter omnes celbres clarissime hæc prædicant, quæ cum illis gratia
Christi pie firmiterque confitemur.
Habet igitur obvie primum caput quod unus est
Deus, unus Dominus, Pater cum Pilio et Spiritu.
Deinde Patrem vocat Deum, Deuni quoque Filium,
es Dominum Spiritum sanctum; et profitetur unius
esse substantiæ totam Triuitatem; et unam ean
Δέκατον, ὡς ἐξαναστήσει πᾶσαν ἡμῶν τὴν φύσιν,
τῶν ψυχῶν ἐνωθεισῶν τοῖς ἐξαρχῆς σώμασιν οἷς
συνέζησαν, καὶ οὐκ ἀλλοτρίοις, εἰς ἀνταπόδοσιν
τῶν βεβιωμένων. Καὶ ἄφθαρτα τὰ σώματα ἔσοντα..
Ενδέκατον, ὅτι κρινεί ζῶντας καὶ νεκρού: κατά
τους θείους αὐτοῦ ὁ Χριστὸς νόμους. Καὶ τοὺς μὲν
ἀπίστους καὶ ἀδίκους κατακρινει· τοὺς εὐσεβεῖς δὲ
καὶ δικαίου; δοξάσει.
Δωδέκατον, ὅτι ἡ μετὰ ταῦτα ζωή αιώνιος
ἔσται, ὡς ἀφθαρτισθείσης τῆς φύσεως τῇ ἐλευ
θερίᾳ τῶν τέκνων τοῦ Θεοῦ ἀπὸ τῆς φθορᾶς,
ὥς φησιν ὁ Ἀπόστολος· καὶ οὐκ ἔτι ἔσται άλ
λοίωσις. Διὸ τοῖς μὲν ἀπίστοις καὶ ἀδίκοις μετά
τῶν δαιμόνων ἡ κόλασις αἰώνιος, ὥς φησιν ὁ Κύ
ριος· τοῖς δὲ εὐσεβέσι καὶ δικαίοις ζωὴ καὶ ἀπό
λαυσις καὶ βασιλεία παρὰ Χριστοῦ αἰώνιος καὶ
ἀπέραντος. Ης καὶ τύχοιμεν ἐλέει αὐτοῦ Ἰησοῦ
Χριστοῦ, τοῦ Υἱοῦ τοῦ ζῶντος Θεοῦ, καὶ Θεοῦ
ἡμῶν, οἱ εἰς τὸ ὄνομα τούτου ὀρθοδόξως πιστεύον
τες, καὶ τούτῳ τετιμημένοι, καὶ τὴν πίστιν αὐτοῦ
κρατοῦντες εἰς τέλος ἀσινῆ καὶ ἀσάλευτον, εὐχαῖς
τῆς Θεοτόκου, καὶ πάντων τῶν ἀγγέλων καὶ τῶν
ἁγίων αὐτοῦ.
Τα προειρημένα τοίνυν ταῦτα κεφάλαια τῆς
πίστεως δυοκαίδεκα, & καὶ ἄρθρα τινές καλούσιν, οἷον ἀρχὰς καὶ θεμελίους τῆς πίστεως, ὡς
ειρήκαμεν, περιεκτικὰ τῶν καθόλου, τυγχάνο 13,
καὶ τὸ ἱερὸν περιέχει καὶ θειότατον Σύμβολον, δ ερ
ὑπὸ τῶν τριακοσίων δεκαοκτώ μὲν ἐν Νικαίᾳ ἐξετεθη το πρότερον, τετελείωται δὲ ὑπὸ τῶν ἑκατὸν
πεντήκοντα ἐν Κωνσταντινουπόλει Αγίων Πατέρων
μετ' ολίγον ὕστερον· καὶ αἱ λοιπαὶ δὲ τοῦτο ἐπεσφράγισαν καὶ ἀνεκήρυξαν οἰκουμενικαὶ ἅγιει
πέντε σύνοδοι. Ἀλλὰ καὶ οἱ μέσον τῶν ἱερῶν τού
των 121 συνόδων αναλάμψαντες ἅγιος Πατέρες
τρανότατα ὡμολόγησαν. Καὶ ἡμεῖς δὲ τοῦτο καθ
ομολογούμεν χάριτι Χριστοῦ σὺν αὐτοῖς.
Περιέχει δὲ εὐθὺς τὸ πρῶτον κεφάλαιον, ὅτι εἰς
Θεός, εἷς Κύριος, ὁ Πατήρ σὺν Υἱῷ καὶ τῷ Πνεύματι,
ἐπεὶ καὶ Θεὸν τὸν Πατέρα, καὶ Θεὸν ἐκ Θεοῦ την
Υιόν, καὶ Κύριον ὀνομάζει τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον· καὶ
ὁμοούσιόν φησι τὴν Τριάδα, καὶ ὁμόδοξον τὸν Πα
col. 825–826page 4 of 5
PG 155:825τέρα τῷ Υἱῷ καὶ Πνεύματι, καὶ ἅμα αἰώνιον, καὶ ἡ παντοκράτορα, καὶ ποιητὴν ἕνα ταῦτα, ὡς καὶ οἱ προφῆταί φασί, τὸν Θεὸν καὶ Πατέρα μετὰ τοῦ Λό γου καὶ Πνεύματος; καὶ οἱ ἄγγελοι ἐν τρισὶν ἁγια σμεῖς ένα Κύριον μέλπουσιν. Εἶτα καὶ τὸ δεύτερον τρανότερον καταγγέλ λες, ὅτι οὗτος ὁ μόνος Θεός, Τριάς ὢν τοῖς προσώποις, καὶ μονας τῇ θεότητι, Πατήρ ἐστι καὶ γῆς καὶ ἅγιον Πνεῦμα. Καὶ ὁ μὲν Πατέρ ἀγέννητος καὶ ἀναίτιος, αἴτιος δὲ μόνος τῶν ἐξ αὐτοῦ. Ο Υιός δὲ γεννητὸς πρὸ αἰώνων ἐκ τοῦ Πατρός μοούσιο;, φῶς ἐκ φωτός, Θεὸς ἐκ Θεοῦ· καὶ τὸ ἅγιον Πνεῦμα, Κύριον, ζωοποιόν, ἐκ τοῦ Πατρὸς ἐκπορευόμενον· καὶ ὅτι μία φύσι, και δόξα προαιώνιος τούτων· καὶ μία δύναμις καὶ προσκύνησις τῶν τριῶν. Φησὶ γὰρ περὶ τοῦ Πνεύματος, «ΤΟ σὺν Πατρὶ καὶ Υἱῷ συμπροσκυνούμενον, καὶ συν δοξαζόμενον.» Τρίτον δὲ ἐκδιδάσκει, ότι δημιουργός ή Τριάς, ἐκ τοῦ μὴ ὄντος τὰ πάντη, ὁρατὰ καὶ ἀέρατα, ούτ σιώσασα καὶ ποιήσατα. "Οθεν τὴν μὲν Πατέρα ποιητήν φησιν οὐρανοῦ καὶ γῆς καὶ ἁπάντων, τὸν δὲ Υιόν, Δι' οὗ τὰ πάντα ἐγένετο. Τὸ δὲ Πνεῦμα λέγει ζωοποιόν, ἐπεὶ τετελείωσε καὶ ζωοποιεῖ καὶ συνέχει τὰ σύμπαντα. Έπειτα δὲ τὰ τῆς σαρκώσεως καταγγέλλων τοῦ Λόγου, τὸ τέταρτον υπογράφει κεφάλαιον, ὅτι ἐκ Πνεύματος ἁγίου καὶ τῆς Θεοτόκου Μαρίας ὁ γος σεσάρχεται. Καὶ Παρθένον ταύτην φησὶ τὸ πέμπτον κεφάλαιον, βεβαιοῦν, ὅτι καὶ πρὸ τόκον, ἐν τόπῳ καὶ μετὰ τόκον ταύτην Παρθένον ἐφύλαξε. Καὶ σαρκωθέντα καὶ ἐνανθρωπήσαντα λέγει, ὅτι ἁπλοῦς ἂν οὗτος ὁ Λ Λό γος, γέγονε διπλούς δι' ἡμᾶς, σῶμα ἔμψυχον λα σών, ψυχή νοερά και θελητικά, εἷς ἐκ δύο τελείων τῶν φύσεων. Καὶ τὸ ἔκτον δὲ κηρύττει, τὸ σαρκὶ αὐτὸν σταυ ρωθῆνας ὑπὲρ ἡμῶν, καὶ παθεῖν, ἤτοι ἀποθανεῖν καὶ ταφῆναι. Καὶ τὸ ἔβδομον δὲ, ὅτι ἀνέστη τριήμερος. Καὶ τὸ ὄγδοον, ὅτι εἰς οὐρανοὺς ἀνελήφθη, καὶ ἐκ δεξιῶν τοῦ Πατρὸς κεκάθικε. Καὶ τὸ ἔννατον μαρτυρεῖ, ὅτι ἐν τῇ συντελεί. οὗτος πάλιν ἀπ᾽ οὐρανοῦ ἐλεύσεται μετὰ δόξης ἐπὶ τῆς γής. Καὶ τὸ δέκατον ἐπιφέρει, ὅτι κρινεί ζῶντας καὶ νεκρούς. Εἶτα, Προσδοκῶ ἀνάστασιν νεκρῶν, λέγει τὸ ἐνδέκατον, ἐπιβεβαιοῦν τὴν τῶν σωμάτων ἡμῶν τῶν ἰδίων καὶ οὐχ έτερων ἀνάστασιν, ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν ἐνωθέντων. Καὶ τὸ δωδέκατον δὲ τὸ τῆς κολάσεως καὶ τῆς βασ σιλείας αἰώνιον ἐκδιδάσκει, λέγων, «Καὶ ζωὴν τοῦ μέλλοντος αἰῶνος. Αμήν. ο Ταῦτα μὲν οὖν τὰ κεφάλαια τὸ θεῖον Σύμβολον πε ριέχει, τῆς κατὰ Χριστὸν ὄντα ἐν θεωρία φιλοσο Ει ίω, μία
ARTICULI XII DE FIDE.
τέρα τῷ Υἱῷ καὶ Πνεύματι, καὶ ἅμα αἰώνιον, καὶ ἡ demque gloriam habere Patrem, cum Fiio et Spirit,
παντοκράτορα, καὶ ποιητὴν ἕνα ταῦτα, ὡς καὶ οἱ
προφῆταί φασί, τὸν Θεὸν καὶ Πατέρα μετὰ τοῦ Λό
γου καὶ Πνεύματος; καὶ οἱ ἄγγελοι ἐν τρισὶν ἁγια
σμεῖς ένα Κύριον μέλπουσιν.
Εἶτα καὶ τὸ δεύτερον τρανότερον καταγγέλ
λες, ὅτι οὗτος ὁ μόνος Θεός, Τριάς ὢν τοῖς
προσώποις, καὶ μονας τῇ θεότητι, Πατήρ ἐστι
καὶ γῆς καὶ ἅγιον Πνεῦμα. Καὶ ὁ μὲν Πατέρ
ἀγέννητος καὶ ἀναίτιος, αἴτιος δὲ μόνος τῶν ἐξ
αὐτοῦ. Ο Υιός δὲ γεννητὸς πρὸ αἰώνων ἐκ τοῦ
Πατρός μοούσιο;, φῶς ἐκ φωτός, Θεὸς ἐκ Θεοῦ· καὶ
τὸ ἅγιον Πνεῦμα, Κύριον, ζωοποιόν, ἐκ τοῦ Πατρὸς
ἐκπορευόμενον· καὶ ὅτι μία φύσι, και δόξα προαιώνιος τούτων· καὶ μία δύναμις καὶ προσκύνησις
τῶν τριῶν. Φησὶ γὰρ περὶ τοῦ Πνεύματος, «ΤΟ
σὺν Πατρὶ καὶ Υἱῷ συμπροσκυνούμενον, καὶ συν
δοξαζόμενον.»
Τρίτον δὲ ἐκδιδάσκει, ότι δημιουργός ή Τριάς,
ἐκ τοῦ μὴ ὄντος τὰ πάντη, ὁρατὰ καὶ ἀέρατα, ούτ
σιώσασα καὶ ποιήσατα. "Οθεν τὴν μὲν Πατέρα
ποιητήν φησιν οὐρανοῦ καὶ γῆς καὶ ἁπάντων, τὸν
δὲ Υιόν, Δι' οὗ τὰ πάντα ἐγένετο. Τὸ δὲ Πνεῦμα
λέγει ζωοποιόν, ἐπεὶ τετελείωσε καὶ ζωοποιεῖ καὶ
συνέχει τὰ σύμπαντα.
Έπειτα δὲ τὰ τῆς σαρκώσεως καταγγέλλων τοῦ
Λόγου, τὸ τέταρτον υπογράφει κεφάλαιον, ὅτι ἐκ
Πνεύματος ἁγίου καὶ τῆς Θεοτόκου Μαρίας ὁ -
γος σεσάρχεται.
Καὶ Παρθένον ταύτην φησὶ τὸ πέμπτον κεφάλαιον,
βεβαιοῦν, ὅτι καὶ πρὸ τόκον, ἐν τόπῳ καὶ μετὰ τόκον
ταύτην Παρθένον ἐφύλαξε. Καὶ σαρκωθέντα καὶ
ἐνανθρωπήσαντα λέγει, ὅτι ἁπλοῦς ἂν οὗτος ὁ ΛΛό
γος, γέγονε διπλούς δι' ἡμᾶς, σῶμα ἔμψυχον λα
σών, ψυχή νοερά και θελητικά, εἷς ἐκ δύο τελείων
τῶν φύσεων.
Καὶ τὸ ἔκτον δὲ κηρύττει, τὸ σαρκὶ αὐτὸν σταυ
ρωθῆνας ὑπὲρ ἡμῶν, καὶ παθεῖν, ἤτοι ἀποθανεῖν
καὶ ταφῆναι.
Καὶ τὸ ἔβδομον δὲ, ὅτι ἀνέστη τριήμερος.
Καὶ τὸ ὄγδοον, ὅτι εἰς οὐρανοὺς ἀνελήφθη, καὶ
ἐκ δεξιῶν τοῦ Πατρὸς κεκάθικε.
Καὶ τὸ ἔννατον μαρτυρεῖ, ὅτι ἐν τῇ συντελεί. οὗτος
πάλιν ἀπ᾽ οὐρανοῦ ἐλεύσεται μετὰ δόξης ἐπὶ τῆς
γής.
Καὶ τὸ δέκατον ἐπιφέρει, ὅτι κρινεί ζῶντας καὶ
νεκρούς.
Εἶτα, Προσδοκῶ ἀνάστασιν νεκρῶν, λέγει τὸ
ἐνδέκατον, ἐπιβεβαιοῦν τὴν τῶν σωμάτων ἡμῶν τῶν
ἰδίων καὶ οὐχ έτερων ἀνάστασιν, ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν
ἐνωθέντων.
Καὶ τὸ δωδέκατον δὲ τὸ τῆς κολάσεως καὶ τῆς βασ
σιλείας αἰώνιον ἐκδιδάσκει, λέγων, «Καὶ ζωὴν τοῦ
μέλλοντος αἰῶνος. Αμήν. ο
Ταῦτα μὲν οὖν τὰ κεφάλαια τὸ θεῖον Σύμβολον περιέχει, τῆς κατὰ Χριστὸν ὄντα ἐν θεωρία φιλοσοet simul cum eis esse æternum, et omnipotentein,
et creatorem omnium, sicut loquuntur prophetæ,
Deum vocantes tres simul Patrem cum Filio et Spi -
ritu, juxta angelos, qui in Trisagio unum Dominum
canunt.
Deinde secundum apertius doret hune unicum
Deum, trinum in personis et unum Divinitate es»!
Patrem et Filium et Spiritum. Pater qui leu ingenitus
et increatus, unica ipse causa omnium, quæ sunt ex
ipso. Filius autem ex Patre genitus ante sæcula,
ipsi consubstantialis, Lumen de lumine, Deus de
Deo. Ει Spiritus sanctus, Dominus, vivifiens, ex
Patre procedens: et horum una est natura et eadem gloria ab æterno, et una quoque potentia et
virtus et adloran:la majestas: dicit enim-de Spi
ritu: ‹ Quicum Patre et Filio simul adoratur et
conglorificatur. >
Tertium postea docet Trinitatem creatorem fuisse
et ominia visibilia et invisibilia ex nihilo formasse et
creavisse. Unde Ratrem vocat - Creatoren coli et
terræ; › Filium ‹ Per quem omnia facta sunt, et
demique Spiritum dicit, vivifcantem, cum perfc
cerit et vivificaverit et ordinaverit omnia simul.
Subinde incarnationem Verbi docens caput quartum memorat Filium Dei¨ carnem - assumpsisse do
Spiritu sancto ex Maria Deipara.
Quam virginem appellat quintum caput, affirmans
hanc nullum virginitatis passam fuisse detrimentum
acc ante partum, nec in partu, nec post partum;
Verbumque dicit incarnatum et in humanic commoratum, quia Verbum cum esset simplex, duplex pro
nobis effectum est, corpus animatum accipiens,
animo intelligenti et volenti copulatum, unus homo
ex duabus integris naturis.
Sextum porro proclamat Verbum ipsum in carne
crucifixum esse pro nobis, passum esse, vere mortuum et sepultum.
Septimum, quis resurrexit tertia die.
Octavum, quia ascendit in cœlum et sedit ad dexteDram Patris.
Nonuin testatur quod in consummatione sæculi
Verbum iterum descendet cumn. gloria de colo in terEt decimum addit quod judicabit vivos et mortuos.
Deinde undecimum dicit: «Exspecto resurre.
clienem mortuorum, his verbis innuens eadem
ipsa nostra corpora, non alia nobis esse reddenda et
animabus propriis iterum unienda..
Duodecimum denique docet æternitatem et pona
et mercedis in regno Dei dicens: «el vitam venturi
Herculi. Ansen.
H.re igitur capita divinum complectitur Symhoίω, quæ quidem formant quasi rationem μία
col. 827–828page 5 of 5
PG 155:827φίας.. Φιλοσοφεῖ δὲ καὶ περὶ τῆς κατὰ πράξιν φύσ σοφίας τῆς ἐν Χριστῷ, ἧς ἐξαίρετον τὸ ἐθικόν ἐστε μέρος, παιδαγωγοῦν καὶ πρὸς σωτηρίαν έχου ἡμᾶς. Ὅθεν διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν κατελθείν φησι τὸν Κύριον καὶ ἐνανθρωπήσαι, δια τὴν ζωήν αὐτοῦ μιμησώμεθα καὶ σωθῶμεν. Καὶ τὸ παθεῖν αὐτὸν ὑπὲρ ἡμῶν καὶ ἀποθανεῖν καταγγέλλει, ώστε μιμεῖσθαι ἡμᾶς αὐτόν. Καὶ τὸ ἀναστῆναι καὶ ζην εἰς ἐλπίδα φησὶ τὴν πρὸς αὐτὸν ἡμῶν ἀληθῆ. Καὶ τὸ μέλλειν ἔρχεσθαι κρἶναι τὰ σύμπαντα, εἰς ἀπει δοχὴν αὐτοῦ τοῦ Δεσπότου, καὶ ἑτοιμασίαν ἡμῶν ἐνταῦθα καὶ προσοχήν. Καὶ τὸ ζωὴν αἰώνιον εἰ α'. εἰς ἐλπίδα ἀπολαύσεως, καὶ φόβον κολάσεως. Δι' ὧν τὸ τριμερὲς τῶν ψυχῶν ἡμῶν ἐκκαθαίρει· καὶ τὸ λογιστικὸν μὲν διὰ τῆς εὐσεβῶς τῆς Τριάδος όμο λογίας, καὶ τῆς τοῦ Λόγου σαρκώσεως, καὶ παραδόσεως του βαπτίσματος, τὸ θυμοειδὲς δὲ διὰ τῆς ὑπομνήσεως τῆς ἐνανθρωπήσεως καὶ τοῦ σο τηρίου πάθους αὐτοῦ, ταπείνωσιν διὰ τούτων μετά πραότητος καὶ ὑπομονῆς ἐκδιδάσκων· τὸ ἐπιθυμε τικὸν δὲ διὰ τῆς ἀνακηρύξεως τῆς ἀναστάσεως αύτ τοῦ καὶ ἀναλήψεως, μετὰ δόξης τε ἐλεύσεων, καὶ τῆς αἰωνίου ζωῆς, ὡς ἄν, τούτων ἐπιθυμητικώς 322 ἔχοντες, τρέχωμεν βαδίζειν ὀρθῶς, ώστε του των ἐπιτυχεῖν. Καὶ ἐπειδὴ ἑπτὰ μὲν αἱ περιεκτι καὶ ἀρεται, ταπείνωσις, ἀκενοδοξία, ακτημοσύνη, νηστεία, ἁγνεία, ὑπομονή και μακροθυμία, Επτά δὲ καὶ κακίας ἐναντίαι ταύταις εἰσὶν, ὑπερηφανία, κενοδοξία, φιλαργυρία, γαστριμαργία, πορνεία, ἀκηδία, καὶ ὀργιλότης· ἀποτρέπεται μὲν τὰς κακίας τὸ ἱερώτατον Σύμβολον, προτρέπεται δὲ ἡμᾶς πός τὰς ἀρετάς. Καὶ πρὸς μὲν τὴν ταπείνωσιν διεγείρει διὰ τοῦ κατελθεῖν ἐκ τῶν οὐρανῶν τὸν Θεὸν Λόγον. καὶ σαρκωθῆναι ἐμολογεῖν, πρὸς ἀκενοδοξίαν δὲ διὰ τοῦ ἐνανθρωπῆσαι εἰπεῖν· ὅτι δὲ πρὸς ἀκτημοσύνην, νηστείαν τε καὶ ἀγνείαν ἐκ τούτου. Ἐπεὶ ὁ ἐνανθρωπήσας καὶ μὴ ἔχων ἦν, ποῦ τὴν κεφαὴν κλίναι, καὶ γενήστευσε, καὶ παρθένος ἦν καὶ ἁγνὸς, καὶ ἐκ Παρθένου γεγέννηται, καὶ παρθενίαν ἐδίδασκε· πρὸς ὑπομονὴν δὲ, ὅτι πράος ἦν καὶ τα πεινὸς τῇ καρδίᾳ, καὶ ὕβρεις ὑπήνεγκε· καὶ πρὸς μακροθυμία, τὸ τελευταῖον, ὅτι καὶ προεδόθη, καὶ ἐσταυρώθη, καὶ ὑπὲρ τῶν σταυρούντων ἀπέθανε, καὶ ἐν τῷ πάσχειν εὐχόμενος ἦν ὑπὲρ αὐτῶν. Ὅθεν οι καὶ διὰ τουτωνὶ τῶν προειρημένων ἀρετῶν πᾶσαν κακίαν κατήργησεν ὁ Σωτήρ· τῇ μὲν ταπεινώσει τὴν ὑπερηφανίαν, ἐξ ἧς ἀπιστία καὶ βλασφημία Θεοῦ, τῇ εὐτελείᾳ δὲ τὴν κενοδοξίαν, ἐξ ἧς μανία καὶ φθόνος καὶ φόνος τίκτεται· τῇ ἀκτησίᾳ δὲ τὴν φιλαργυρίαν, ἐξ ἧς κλοπή, δόλος, ψεύδος, ἀπιστία, καὶ προδοσία Θεοῦ τε καὶ τῶν ἀδελφῶν· τῇ νηστεί δὲ τὴν γαστριμαργίαν, ἐξ ἧς μέθη, ἀσωτεία, ατε ξία καὶ πᾶν πάθος πονηρόν· τῇ παρθενίᾳ δὲ τὴν πορνείαν, ἐξ ἧς μολυσμός ἅπας καὶ μακρυσμός ἀπὸ τοῦ ἁγίου Θεοῦ· τῇ ὑπομονῇ δὲ τὴν ἀπηδίαν τε καὶ μικροψυχίαν, ἐξ ἧς ἀνελπιστία, αχαριστία, σκότ τωσις νοὸς, καὶ ψυχῆς ἀπόγνωσις· καὶ ἔσχατον τῇ μακροθυμίᾳ τὴν ὀργιλότητα καὶ δαιμονιώδη κατά τῶν ἀδελφῶν καταθραύει μανίαν, ἐξ ἧς πᾶσα μή,
$28
vivendi in Christo, sew truorem philosophila sccun- φίας.. Φιλοσοφεῖ δὲ καὶ περὶ τῆς κατὰ πράξιν φύσ
dum Christum: tractat enim de actibus peragendis
sapienter cum Christo et per Christum; cujus pare
pettor.est de moribus digne instituendis, ut uos it:-
struens ad salutem perducat. Unde docet Christum
descendisse et inter homines fuisse, ut nos vilamı
ejus imitantes salvemur. Tilum deinde fuisse passum
et mortuum pro nobis proclamat, ut hujus imitati
passionem et mortem, firmanı et veram in ejus
resurrectione et vita gloriosa spém habeamus. Dum
autem cum memorat venturumi ad judicandum omnia, 1:02 monet ut ex-pèctemus Dominam nostrum
et ita nostram in học provocat attentionem et solli -
citudinem. Vitam deniqne prædicat æternam el nos
in spem alliciat felicitatis, dum pœnæ timorem incutit. Et sic tres facultates animarum nostrarum sanat.
aal. Primo quidem rationem per confessione: piα
Trinitatis, atque Verbi Incarnationis, et per baptiamatis doctrinam. Iram deinde per memoriam vitæ
Scan inter homines nec non Passionis ejus salutaris,
σοφίας τῆς ἐν Χριστῷ, ἧς ἐξαίρετον τὸ ἐθικόν ἐστε
μέρος, παιδαγωγοῦν καὶ πρὸς σωτηρίαν έχου
ἡμᾶς. Ὅθεν διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν κατελθείν
φησι τὸν Κύριον καὶ ἐνανθρωπήσαι, δια τὴν ζωήν
αὐτοῦ μιμησώμεθα καὶ σωθῶμεν. Καὶ τὸ παθεῖν
αὐτὸν ὑπὲρ ἡμῶν καὶ ἀποθανεῖν καταγγέλλει, ώστε
μιμεῖσθαι ἡμᾶς αὐτόν. Καὶ τὸ ἀναστῆναι καὶ ζην
εἰς ἐλπίδα φησὶ τὴν πρὸς αὐτὸν ἡμῶν ἀληθῆ. Καὶ
τὸ μέλλειν ἔρχεσθαι κρἶναι τὰ σύμπαντα, εἰς ἀπει
δοχὴν αὐτοῦ τοῦ Δεσπότου, καὶ ἑτοιμασίαν ἡμῶν
ἐνταῦθα καὶ προσοχήν. Καὶ τὸ ζωὴν αἰώνιον εἰ α'.
εἰς ἐλπίδα ἀπολαύσεως, καὶ φόβον κολάσεως. Δι' ὧν
τὸ τριμερὲς τῶν ψυχῶν ἡμῶν ἐκκαθαίρει· καὶ τὸ
λογιστικὸν μὲν διὰ τῆς εὐσεβῶς τῆς Τριάδος όμο
λογίας, καὶ τῆς τοῦ Λόγου σαρκώσεως, καὶ
παραδόσεως του βαπτίσματος, τὸ θυμοειδὲς δὲ διὰ
τῆς ὑπομνήσεως τῆς ἐνανθρωπήσεως καὶ τοῦ σο
τηρίου πάθους αὐτοῦ, ταπείνωσιν διὰ τούτων μετά
πραότητος καὶ ὑπομονῆς ἐκδιδάσκων· τὸ ἐπιθυμε
τικὸν δὲ διὰ τῆς ἀνακηρύξεως τῆς ἀναστάσεως αύτ
τοῦ καὶ ἀναλήψεως, μετὰ δόξης τε ἐλεύσεων, καὶ
τῆς αἰωνίου ζωῆς, ὡς ἄν, τούτων ἐπιθυμητικώς
322 ἔχοντες, τρέχωμεν βαδίζειν ὀρθῶς, ώστε του
των ἐπιτυχεῖν. Καὶ ἐπειδὴ ἑπτὰ μὲν αἱ περιεκτι
καὶ ἀρεται, ταπείνωσις, ἀκενοδοξία, ακτημοσύνη,
νηστεία, ἁγνεία, ὑπομονή και μακροθυμία, Επτά
δὲ καὶ κακίας ἐναντίαι ταύταις εἰσὶν, ὑπερηφανία,
κενοδοξία, φιλαργυρία, γαστριμαργία, πορνεία,
ἀκηδία, καὶ ὀργιλότης· ἀποτρέπεται μὲν τὰς κακίας
τὸ ἱερώτατον Σύμβολον, προτρέπεται δὲ ἡμᾶς πός
τὰς ἀρετάς. Καὶ πρὸς μὲν τὴν ταπείνωσιν διεγείρει
διὰ τοῦ κατελθεῖν ἐκ τῶν οὐρανῶν τὸν Θεὸν Λόγον.
καὶ σαρκωθῆναι ἐμολογεῖν, πρὸς ἀκενοδοξίαν δὲ
διὰ τοῦ ἐνανθρωπῆσαι εἰπεῖν· ὅτι δὲ πρὸς ἀκτημο
σύνην, νηστείαν τε καὶ ἀγνείαν ἐκ τούτου. Ἐπεὶ ὁ
ἐνανθρωπήσας καὶ μὴ ἔχων ἦν, ποῦ τὴν κεφαὴν
κλίναι, καὶ γενήστευσε, καὶ παρθένος ἦν καὶ
ἁγνὸς, καὶ ἐκ Παρθένου γεγέννηται, καὶ παρθενίαν
ἐδίδασκε· πρὸς ὑπομονὴν δὲ, ὅτι πράος ἦν καὶ τα
πεινὸς τῇ καρδίᾳ, καὶ ὕβρεις ὑπήνεγκε· καὶ πρὸς
μακροθυμία, τὸ τελευταῖον, ὅτι καὶ προεδόθη, καὶ
ἐσταυρώθη, καὶ ὑπὲρ τῶν σταυρούντων ἀπέθανε,
καὶ ἐν τῷ πάσχειν εὐχόμενος ἦν ὑπὲρ αὐτῶν. Ὅθεν
docens humilitatem in omnibus cum mànsuetudine
et patieniša. Et denique desiderium, ambitionem
fer prærlicationem resurrectionis et ascensionis ejus
yé,
οι ipsius adventus in gloria et posterioris vice in
mrlema felicitate, ut, hac in desiderio habentes,
› alagamus currere bene ut feliciter attingamus.
Cum autem septem sint virtutes cardinales: humil tas, odium vanitati», paupertas, jejunium, rastitas, patientia et mansuetudo, septem quoque
sunt vitia diis opposita: superbis, valla gloria,
avaritia, helluatio, luxuria, acedia, ira. Sanctiso
simum ergo Symbolum vitia retundit et pugillat,
virtutes vero commendat suadetque. Ad humilitatem
enim nos excitat, dum Verbum Dei descendisse de
cœlu el carnjem assumpsisse profitetur. Odium vanitațis docet, cum dicit ipsum in humanis quasi velis
laliasse; simul docens paupertatem, jejunium,
castitatem cum inter homines vivens non habuerit
ubi caput reclinaret, et jejunaverit, et perpetuo
yizga et impollutus vixerit, et ex Virgine natus sit,
denique virginitatem prædicaverit et suaserit.
l'atientiam ostendit, quia fult mitis et bumilis corde, sponteque et tacite sustinuit opprobria.
Ad mansuetudinem allicit postremo, cum a discipulo
proditus, cruci allixus, iu erace spiritum emiserit, καὶ διὰ τουτωνὶ τῶν προειρημένων ἀρετῶν πᾶσαν
el in ipsa passione preces fuderit pro persequentibus.
Unde et ipsis virtutibus prædictis Salvator villnia repressit vitia: humanitate primum superbiam
es qua procedunt infidelitas et blasphemia in Deum;
vilitate sua el simplicitate vanam hominum exclusit gloriam ex qua sunt vesania, livor, bencidium;
paupertate sabavit avaritiam ex qua oriuntur furta,
doli et fraudes, infidelitas quoque et perduellio
erga Deum et odium fratrum. Jejunio guļam, ex
qua ebrietas, comessatio, libido et omnes pessimæ
passiones. Virginitate lasciviam, ex qua procedunt
quaecunque spurcitiæ et tandem aversio et clougatio a fco sauctissimo. Deinde patientia sanavit
acɩdiam et pusillanimitateın ex qua desperatio, inκακίαν κατήργησεν ὁ Σωτήρ· τῇ μὲν ταπεινώσει
τὴν ὑπερηφανίαν, ἐξ ἧς ἀπιστία καὶ βλασφημία
Θεοῦ, τῇ εὐτελείᾳ δὲ τὴν κενοδοξίαν, ἐξ ἧς μανία
καὶ φθόνος καὶ φόνος τίκτεται· τῇ ἀκτησίᾳ δὲ τὴν
φιλαργυρίαν, ἐξ ἧς κλοπή, δόλος, ψεύδος, ἀπιστία,
καὶ προδοσία Θεοῦ τε καὶ τῶν ἀδελφῶν· τῇ νηστεί
δὲ τὴν γαστριμαργίαν, ἐξ ἧς μέθη, ἀσωτεία, ατεξία καὶ πᾶν πάθος πονηρόν· τῇ παρθενίᾳ δὲ τὴν
πορνείαν, ἐξ ἧς μολυσμός ἅπας καὶ μακρυσμός
ἀπὸ τοῦ ἁγίου Θεοῦ· τῇ ὑπομονῇ δὲ τὴν ἀπηδίαν τε
καὶ μικροψυχίαν, ἐξ ἧς ἀνελπιστία, αχαριστία, σκότ
τωσις νοὸς, καὶ ψυχῆς ἀπόγνωσις· καὶ ἔσχατον τῇ
μακροθυμίᾳ τὴν ὀργιλότητα καὶ δαιμονιώδη κατά
τῶν ἀδελφῶν καταθραύει μανίαν, ἐξ ἧς πᾶσα μή,
Continue reading PG 155: Responsiones ad Gabrielem Pentapolitanum →≣ entire volume