Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
col. 563–564page 1 of 5
PG 156:563δρόμου (μαλακόν γάρ)· ἔχεσθαι μὲν οὖν ἐκείνου συντόνως, ἀγαθαῖς ἐλπίσι νευρούμενος καὶ μέντοι καὶ δεικνύναι τὸν ἄνδρα, τῷ τῇ προτέρα σπουδή τε καὶ προθυμίᾳ δευτέραν μείζω προσθείναι. Εστει σοι τὰ κατὰ νοῦν, ταύτῃ τε διακειμένῳ, καὶ τῶν δεόντων ἀπρὶς ἐχομένῳ, μάλιστα μὲν καὶ παρ' ἐκείνων εἰς δύναμιν, οἷς σαυτὸν καλῶς δίδως, οὐχ ἥκιστα δὲ καὶ παρὰ Θεοῦ, τοῦ τῇ θελήσει την δύναμιν ἐφεπομένην ἐν ἅπασιν ἔχοντος. ΕΥΧΗ ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΕΩΘΙΝΗ Δοξολογίαν ἔχουσα πρὸς Θεὸν, σὺν ὁμολογίᾳ τῆς εὐσεβείας, εἶτα δέησιν συγκεκραμένην εὐχαριστία καὶ ἐξομολογήσει. ο Δόξα σοι τῷ δείξαντι τὸ φῶς, δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ, καὶ ἐπὶ γῆς εἰρήνη, ἐν ἀνθρώποις εὐδοκία. Δέξα σοι, ὁ Πατὴρ, δόξα σοι, ὁ Υἱός, δόξα σοι, τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, τῇ ἁπλῇ καὶ ὁμοουσίῳ, καὶ ἀδιαιρέτῳ, καὶ ἀσυγχύτῳ Τριάδι δόξα σοι, Σοφία καὶ Λόγε αἰω νίου Γεννήτορος, ἕνεκα τῆς σῆς οἰκονομίας τε καὶ σαρκώσεως τῆς ὑπὲρ ἡμῶν, ἧς αὐτὸς αὐτουργός ὑπῆρξας, εὐδοκία τοῦ συναϊδίου καὶ συνανάρχου Πατρός σου, καὶ συνεργείᾳ τοῦ ὁμοδόξου καὶ ὁμου θρόνου σοι Πνεύματος· δόξα τῇ σῇ χρηστότητι καὶ φιλανθρωπίᾳ ὑπὲρ τῶν ἰδίᾳ καὶ κοινῇ εἰς ἡμᾶς ἀεὶ γινομένων ὑπὸ τῆς σῆς δεξιᾶς, καὶ αὐτῶν τῶν ἐναν τίων δοκούντων μὲν ἔστιν ὅτε, οὐκ ὄντων δὲ πάν τως. Ο γὰρ παρὰ τοῦ τῆς αὐταγαθότητος, οὐ δύνα και μὴ εἶναι τῶν ἀγαθῶν. Πανάγαθε καὶ ἀκατάληπτε Δέσποτα, ὁ νοῦν γι κώσῃ συγκαταβάσει χρησάμενος, δι᾿ ἐμὲ κατ' ἐμ' παραγενόμενος εἰς τὸ σῶσαι με, ἔκπλησον ὅ γε προ ἔθου· τέλεσιν, οἵπερ ὑπῆρξας. Οὐδὲ γὰρ γιγνόμενον τοὐναντίον. Μὴ πολλῆς μὲν ἁμαρτίας, πολλῆς δ' αχαριστίας τε καὶ σκληρότητος τῆς ἐμῆς, πεπερασμένων δ' οὖν ὅμως, ἡ ἄπειρός σου χάρις ήττων φανήτω· ἀλλ' ἐφ᾽ ᾧπερ ἧκες, δείξας ἀνύσιμον, τοῦ ψυχοφθόρου με θηρὸς ἔκσπασον τῆς γαστρός, μονονουχὶ τῇ γνώ μη καταποθέντα· καὶ ἐς τὸ μέλλον τὴν αὐτοῦ μας νίαν τὴν κατ' ἐμοῦ, καὶ τὴν ιταμότητα τὴν πρὸς σὲ (αἶμαι γὰρ φιλονεικήσειν αὐτὸν δέον φρίττειν, τῶν τῶν ἁρπάσαι χειρῶν τὸ πολλαχόθεν σοι κτήμα, ώσε περ ἂν εἰ ἐτύγχανεν αὐτῷ διαφέρον), ἀπράκτοις ἀποφήναις καὶ ἑωλόν τι· τάς τε μηχανὰς αὐτοῦ,
petiisti: neque succensere debes (hoc enim animi & δρόμου (μαλακόν γάρ)· ἔχεσθαι μὲν οὖν ἐκείνου
pusilli fuerit ), neque de cursu remittere (quod
mollis ), sed eum contentione perpetua urgere, spo
bona subnixus: atque etiam virum temet ostendere,
dum priori studio et alacritati alteram majorem
adjicies. Hoc modo si eris affectus, et officio mordicus inhærebis, ex animi voto consequeris omnia, maxime quidem ab illis pro virili, quibus teipsum egregie trades: sed imprimis a Deo, cujus
voluntatem ipsa facultas in omnibus comitatur.
συντόνως, ἀγαθαῖς ἐλπίσι νευρούμενος καὶ μέντοι
καὶ δεικνύναι τὸν ἄνδρα, τῷ τῇ προτέρα σπουδή τε
καὶ προθυμίᾳ δευτέραν μείζω προσθείναι. Εστει
σοι τὰ κατὰ νοῦν, ταύτῃ τε διακειμένῳ, καὶ τῶν
δεόντων ἀπρὶς ἐχομένῳ, μάλιστα μὲν καὶ παρ'
ἐκείνων εἰς δύναμιν, οἷς σαυτὸν καλῶς δίδως, οὐχ
ἥκιστα δὲ καὶ παρὰ Θεοῦ, τοῦ τῇ θελήσει την
δύναμιν ἐφεπομένην ἐν ἅπασιν ἔχοντος.
ΕΥΧΗ ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΕΩΘΙΝΗ
Δοξολογίαν ἔχουσα πρὸς Θεὸν,
σὺν ὁμολογίᾳ τῆς εὐσεβείας, εἶτα δέησιν συγκεκραμένην εὐχαριστία καὶ ἐξομολογήσει.
IMPERATORIS
EJUSDEM PRECES
Dei celebrationem continentes,
MATUTINE
cum professione pietatis, ac deinde petitionem, gratiarum actioni et confessioni mistam.
Gloria lucis Auctori, gloria in excelsis Deo, et
in terra pax, erga homines benevolentia. Gloria
tibi, Pater, gloria tibi, Fili, gloria tibi, Spiritus sancte; simplici, et conşubstantiali, et individuæ, el
Enconfusa Trinitati; gloria tibi, ο Sapientia el
Sermo æterni Patris, ob administrationem tuam,
quam pro nobis ipse suscepisti, quod ita benigne
visum esset coalerno, et principii tecuin experti
Patri tuo, cooperante Spiritu, qui pari tecumn majestate ac solio fruitur; gloria bonitati et clementis tua, pro iis quæ privatim ac publice nobis
a tua semper proveniunt dextera, nec istis exclusis,
quæ videntur illa quidem interdum, sed omnino
non sunt adversa. Nam quidquid abs te, qui cs
ipsa bonitas, proficiscitur, non potest non esse
bonum.
Benignissime ac incomprehensibilis Domine, qui
usus demissione mentein superante, propter me,
mei similis, ad servandum me, venisti, imple, quod
proposnisti; perfice, quod cœpisti. Nec enim aliter
fieri par est.
Ne magnis delictis et magna ingratitudine duritieque mea, quæ finem tamen habent, inGuita
qua gratia inferior appareat; sed ostenso, posse
id per te perfici, cujus ipse causa venisti, cripe
me de ventre belluæ perdentis animas, tantum non
ipsius opinione absorptum; ac in posterum ejus adversus me furorem, et contra te ferociam (quansloquidem eam metu præpediri debere puto, quo
minus tuis eripere manibus conetur, quod multis
modis tuum est, ac si ad ipsam pertineret) irritam vanainque reddito: artesque pariter et dolos
Δόξα σοι τῷ δείξαντι τὸ φῶς, δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ,
καὶ ἐπὶ γῆς εἰρήνη, ἐν ἀνθρώποις εὐδοκία. Δέξα
σοι, ὁ Πατὴρ, δόξα σοι, ὁ Υἱός, δόξα σοι, τὸ Πνεῦμα
τὸ ἅγιον, τῇ ἁπλῇ καὶ ὁμοουσίῳ, καὶ ἀδιαιρέτῳ,
καὶ ἀσυγχύτῳ Τριάδι δόξα σοι, Σοφία καὶ Λόγε αἰωνίου Γεννήτορος, ἕνεκα τῆς σῆς οἰκονομίας τε καὶ
σαρκώσεως τῆς ὑπὲρ ἡμῶν, ἧς αὐτὸς αὐτουργός
ὑπῆρξας, εὐδοκία τοῦ συναϊδίου καὶ συνανάρχου
Πατρός σου, καὶ συνεργείᾳ τοῦ ὁμοδόξου καὶ ὁμου
θρόνου σοι Πνεύματος· δόξα τῇ σῇ χρηστότητι καὶ
φιλανθρωπίᾳ ὑπὲρ τῶν ἰδίᾳ καὶ κοινῇ εἰς ἡμᾶς ἀεὶ
γινομένων ὑπὸ τῆς σῆς δεξιᾶς, καὶ αὐτῶν τῶν ἐναν
τίων δοκούντων μὲν ἔστιν ὅτε, οὐκ ὄντων δὲ πάν
τως. Ο γὰρ παρὰ τοῦ τῆς αὐταγαθότητος, οὐ δύνα
και μὴ εἶναι τῶν ἀγαθῶν.
Πανάγαθε καὶ ἀκατάληπτε Δέσποτα, ὁ νοῦν γι
κώσῃ συγκαταβάσει χρησάμενος, δι᾿ ἐμὲ κατ' ἐμ'
παραγενόμενος εἰς τὸ σῶσαι με, ἔκπλησον ὅ γε προ
ἔθου· τέλεσιν, οἵπερ ὑπῆρξας. Οὐδὲ γὰρ γιγνόμε
νον τοὐναντίον.
Μὴ πολλῆς μὲν ἁμαρτίας, πολλῆς δ' αχαριστίας
τε καὶ σκληρότητος τῆς ἐμῆς, πεπερασμένων δ'
οὖν ὅμως, ἡ ἄπειρός σου χάρις ήττων φανήτω· ἀλλ'
ἐφ᾽ ᾧπερ ἧκες, δείξας ἀνύσιμον, τοῦ ψυχοφθόρου
με θηρὸς ἔκσπασον τῆς γαστρός, μονονουχὶ τῇ γνώ
μη καταποθέντα· καὶ ἐς τὸ μέλλον τὴν αὐτοῦ μας
νίαν τὴν κατ' ἐμοῦ, καὶ τὴν ιταμότητα τὴν πρὸς σὲ
(αἶμαι γὰρ φιλονεικήσειν αὐτὸν δέον φρίττειν, τῶν
τῶν ἁρπάσαι χειρῶν τὸ πολλαχόθεν σοι κτήμα, ώσε
περ ἂν εἰ ἐτύγχανεν αὐτῷ διαφέρον), ἀπράκτοις
ἀποφήναις καὶ ἑωλόν τι· τάς τε μηχανὰς αὐτοῦ,
col. 565–566page 2 of 5
PG 156:565καὶ τὰς πλοκὰς, καὶ τὰς ποικιλίας ἐλέγξαις τηνάλλως γε ἐξευρημένας τῷ πειρωμένῳ πρὸς σὲ σοφίζεσθαι καὶ ἀναισχυντεῖν. Εἶεν ταῦτα, καὶ ἔσεσθαί γε πι στεύειν ἄμεινον. Πλὴν ᾠήθην δεῖν ἀναίσειν ὑπὲρ ἐμαυτοῦ τι πλέον τοῦ ταῖς ἁμαρτίαις βεβαρημένου τῷ τοὺς τοιούτους. εἰς ἀνάπαυσιν κεκληκάτι. Ο τοίνυν ἐπὶ τοῖς ἐμοῖς μακροθυμῶν πλημμελήμασι, τὴν ἐμὴν περιμένων ἐπιστροφὴν, εἶτα τοῖς προτέροις ἐμμένοντι, τῷ τῶν κακῶν ἐν ἔξει με γεγονέναι, τρόπους μοι παντοδαποὺς ἐπιγνώσεως ὑπανο!γων· καὶ διὰ πάντων ἐνα γων, ὅθεν τὴν ἀρχὴν ἐκπεπτώκειν σοῦ τε καὶ τῆς σῆς βασιλείας· ὁ καὶ τὴν σήμερον ἐμοὶ χαρισάμενος μετανοίας ἀφορμὴν, τὸ καταρχάς σοι κύρωσον βού λημα, καὶ καθαρὰν ἐπιστροφήν μοι χορήγησον,, καὶ Ιατρείαν τοσαύτην ἐπίδειξον, οπόση χρεία τῷ τραύ. ματι, ὀργῶντί τε καὶ φλεγμαίνοντι. Ῥῦσαί με της ειωθυίας κακίας (ἡλίκης ούσης!) καὶ τῆς συντρόφου καὶ δεινῆς αὐθαδείας, ὀλέσαι μόνης ἀρκούσης, καὶ προσέτι τοῦ βορβόρου των ἐμοὶ πεπλημμελημένων, εἰς ὃν ἀεὶ καλινδούμενος οὐδὲ ἐπαισχύνομαι, κατὰ τοὺς τὰς φρένας παρα τραπέντας οἴνῳ ἡ νόσῳ. Δίδου μοι χεῖρα χαμαὶ κειμένῳ, καὶ δεσμά μοι λύς κακουργημάτων, μηδὲ γοῦν εἰς νοῦν εἰληφέτι τοσούτων ἐτῶν, που -ποτε κατενήνεγμαι τῶν δει» νῶν, ὑπ' ἀναισθησίας ἐσχάτης· μηδὲ δυνηθέντι κι νηθῆναι πρὸς σὲ τοσύνολον, νάρκη χρονίων πλημ μελημάτων. Σπεῦσον δὴ, καὶ σῶσον θελήσας. Έχεις γὰρ τὸ δύνασθαι συνὸν ἀεὶ τῇ θελήσει. Τάχυνον τοῦ ἐξελέσθαι με, ὁ Θεός μου, ἐξ ὕλης βυθοῦ τῶν ἐμῶν ἀθεμίτων πράξεων, εἰς ἦν ἐκὼν ἐνεπάγην, καὶ οὐκ ἔστιν ὑπόστασις, κατὰ τὸν σὸν προφήτην εἰπεῖν μᾶλλον δὲ καὶ ἕτερα προσθῶμεν τοῖς εἰρημένοις, εξ καὶ τὸ μεμνῆσθαι μόνον, κέρδος ἂν ἤνεγκε ταῖς ψυ χαῖς. Ἐπαλαιώθην ἐν πᾶσι τοῖς ἐχθροῖς μου· ἐγενόμην αὐτοῖς εἰς μυκτηρισμὸν, καὶ τοῖς ποσὶν αὐτῶν κα ταπάτημα. Καὶ νῦν γε κέχηνε στόμα δεινὸν αὐτοῖς ἐμὲ καταπιεῖν ἐπειγόμενον. Φθασάτω η χείρ σου τοῦ σῶσαί με, μή ποτε ὡς λέων ἁρπάσῃ τὴν ψυχήν μου, μὴ ὄντος λυτρουμένου, μηδὲ σώζοντος. Ιασις οὐκ ἔστιν ἐν τῇ σαρκί μου· εἰρήνη τῶν ὀστέων μου μακρὰν, καὶ τῶν μυελῶν αὐτῶν ἄπεστι τὸ ἠρεμεῖν. Πάντα δὲ τἀμὰ ταραχή. Πάντα νήσος· καὶ ἡ ἐλω πὶς, τὸ παραμύθιον τῶν δεινῶν, μικροῦ δεῖν που ριῄρηται καὶ ἀπόλωλεν, ἐμοῦ προκαλουμένου τὰ τῶν κακῶν αἰτιπ. Αληθῶς γὰρ ὑπερῆρε τὴν κε φαλήν μου τὰ ἐν ἀγνοίᾳ, καὶ ῥᾳθυμίᾳ, καὶ καιρικῇ συντυχία, καὶ ἔτι γνώσει, καὶ σπουδῇ, καὶ θέσει ἡμαρτημένα μοι· καὶ τοῦτό μοι γέγονε τὸ δεινὸν ἀπὸ προσώπου τῆς ὀργῆς, καὶ ἐγκαταλείψεως, καὶ ἀποστροφής σου, ἀπὸ προσώπου τῆς ἀφροσύνης μου, δι' ήν μοι καὶ οἱ μώλωπες προσώζεσαν ἤδη, καὶ σέσηπε τὰ τραύματα τῆς ψυχῆς. Φεῦ μοι! τάλας ἐγώ, ὅτι σοῦ τοῦ ἀγαθοῦ ἠλλαξάμην κάκιστα έργα, ὧν ἐμοὶ προστριβομένων κατη
PRECES MATUTIN.E.
καὶ τὰς πλοκὰς, καὶ τὰς ποικιλίας ἐλέγξαις τηνάλλως et versulias ab illa frustra repertas arguito, quæ
γε ἐξευρημένας τῷ πειρωμένῳ πρὸς σὲ σοφίζεσθαι et imposturis uti, et impudenter in te debacchari
καὶ ἀναισχυντεῖν. Εἶεν ταῦτα, καὶ ἔσεσθαί γε πι conatur. Fac ista sic eveniant, et credere sic cvello
στεύειν ἄμεινον.
tura, praestat.
Πλὴν ᾠήθην δεῖν ἀναίσειν ὑπὲρ ἐμαυτοῦ τι πλέον
τοῦ ταῖς ἁμαρτίαις βεβαρημένου τῷ τοὺς τοιούτους.
εἰς ἀνάπαυσιν κεκληκάτι. Ο τοίνυν ἐπὶ τοῖς ἐμοῖς
μακροθυμῶν πλημμελήμασι, τὴν ἐμὴν περιμένων
ἐπιστροφὴν, εἶτα τοῖς προτέροις ἐμμένοντι, τῷ τῶν
κακῶν ἐν ἔξει με γεγονέναι, τρόπους μοι παντοδαποὺς ἐπιγνώσεως ὑπανο!γων· καὶ διὰ πάντων ἐναγων, ὅθεν τὴν ἀρχὴν ἐκπεπτώκειν σοῦ τε καὶ τῆς
σῆς βασιλείας· ὁ καὶ τὴν σήμερον ἐμοὶ χαρισάμενος
μετανοίας ἀφορμὴν, τὸ καταρχάς σοι κύρωσον βού
λημα, καὶ καθαρὰν ἐπιστροφήν μοι χορήγησον,, καὶ
Ιατρείαν τοσαύτην ἐπίδειξον, οπόση χρεία τῷ τραύ.
ματι, ὀργῶντί τε καὶ φλεγμαίνοντι.
Ῥῦσαί με της ειωθυίας κακίας (ἡλίκης ούσης!)
καὶ τῆς συντρόφου καὶ δεινῆς αὐθαδείας, ὀλέσαι
μόνης ἀρκούσης, καὶ προσέτι τοῦ βορβόρου των
ἐμοὶ πεπλημμελημένων, εἰς ὃν ἀεὶ καλινδούμενος
οὐδὲ ἐπαισχύνομαι, κατὰ τοὺς τὰς φρένας παρα
τραπέντας οἴνῳ ἡ νόσῳ.
Δίδου μοι χεῖρα χαμαὶ κειμένῳ, καὶ δεσμά μοι
λύς κακουργημάτων, μηδὲ γοῦν εἰς νοῦν εἰληφέτι
τοσούτων ἐτῶν, που -ποτε κατενήνεγμαι τῶν δει»
νῶν, ὑπ' ἀναισθησίας ἐσχάτης· μηδὲ δυνηθέντι κι
νηθῆναι πρὸς σὲ τοσύνολον, νάρκη χρονίων πλημ
μελημάτων.
Σπεῦσον δὴ, καὶ σῶσον θελήσας. Έχεις γὰρ τὸ
δύνασθαι συνὸν ἀεὶ τῇ θελήσει. Τάχυνον τοῦ ἐξελέσθαι με, ὁ Θεός μου, ἐξ ὕλης βυθοῦ τῶν ἐμῶν
ἀθεμίτων πράξεων, εἰς ἦν ἐκὼν ἐνεπάγην, καὶ οὐκ
ἔστιν ὑπόστασις, κατὰ τὸν σὸν προφήτην εἰπεῖν·
μᾶλλον δὲ καὶ ἕτερα προσθῶμεν τοῖς εἰρημένοις, εξ
καὶ τὸ μεμνῆσθαι μόνον, κέρδος ἂν ἤνεγκε ταῖς ψυ
χαῖς.
Nihilominus mea causa quiddam amplius ad te
referendumn putavi, qui peccatis gravatus suun,
cujusmodi tu mortales ad requietem invitasli.
Qui ergo diuturna patientia mels in delictis uteris,
dum conversionem moam exspectas, ac in prioribus
deinde perseveranti propterea, quod habituin malorum sim consecutus, varios sane modos agnitionis
aperis, ad eaque per omnia reducis, quae ab initio
amisi, te videlicet, reguumque tuum, quique
diem hodiernum mihi largitus es, occasionem
resipiscendi, fac primum illud propositum tuum
robur habeat, et purain nihi conversionem suppe
dita, reineliique tantum exhibeto, quauto ipsi vulneri opus est tumenti et exæstuanti.
Libera me a consueta vitiositate, (proh! quanta
isl:ec est! ) et collactanea diraque coutumacia,
quæ ad perdendum vel sela sufficit, ac prætorea
a cœno delictorum meorum, in quo me semper
volutari ne pudet quidem, eorum in morem, qui
ex vino, vel morbo quodam, e potestate exiverunt.
Porrige mihi manum humį jacenti, vinculaque
scelerum mihi laxato, qui tot ab annis ne quidem
ad animum revocavi, quo malorum delatus siın,
stupore quodam extremo, nec omnino moveri ad
te potui, ob profectam ex diuturnis peccatis torpedinem.
Festina, quæso, neque libens serva. flabes enim
potestatem cum voluntate semper conjunctam. Accelera, ni Deus, ut eripias me de mole gurgitis nefariorum facinoruin meorum, in qua sponte defixus
bæren, nec consistere licet, ut tuo cum vate loquar.
Vel potius et alia nunc dictis adjiciamus, quorum
vel meminisse duntaxat, animis lucrum attulerit.
Inter inimicos meos universos consenui. Factus
sum eis ludibrium, et pedibus eorum proteror,adeoque dirum nunc os ipsis diductum est, quod absorbere me properat. Anticipet, quæso, manus
tula, quo me servet, ne leonis instar rapiat animan
meam, nusquam exsistente, qui liberet, quive serἘπαλαιώθην ἐν πᾶσι τοῖς ἐχθροῖς μου· ἐγενόμην
αὐτοῖς εἰς μυκτηρισμὸν, καὶ τοῖς ποσὶν αὐτῶν κα
ταπάτημα. Καὶ νῦν γε κέχηνε στόμα δεινὸν αὐτοῖς
ἐμὲ καταπιεῖν ἐπειγόμενον. Φθασάτω η χείρ σου
τοῦ σῶσαί με, μή ποτε ὡς λέων ἁρπάσῃ τὴν ψυχήν
μου, μὴ ὄντος λυτρουμένου, μηδὲ σώζοντος. Ιασις
οὐκ ἔστιν ἐν τῇ σαρκί μου· εἰρήνη τῶν ὀστέων μου vel. Nou ulla est in carne mea sanitas. Pax ossibus
μακρὰν, καὶ τῶν μυελῶν αὐτῶν ἄπεστι τὸ ἠρεμεῖν.
Πάντα δὲ τἀμὰ ταραχή. Πάντα νήσος· καὶ ἡ ἐλω
πὶς, τὸ παραμύθιον τῶν δεινῶν, μικροῦ δεῖν που
ριῄρηται καὶ ἀπόλωλεν, ἐμοῦ προκαλουμένου τὰ
τῶν κακῶν αἰτιπ. Αληθῶς γὰρ ὑπερῆρε τὴν κε
φαλήν μου τὰ ἐν ἀγνοίᾳ, καὶ ῥᾳθυμίᾳ, καὶ καιρικῇ
συντυχία, καὶ ἔτι γνώσει, καὶ σπουδῇ, καὶ θέσει
ἡμαρτημένα μοι· καὶ τοῦτό μοι γέγονε τὸ δεινὸν
ἀπὸ προσώπου τῆς ὀργῆς, καὶ ἐγκαταλείψεως, καὶ
ἀποστροφής σου, ἀπὸ προσώπου τῆς ἀφροσύνης
μου, δι' ήν μοι καὶ οἱ μώλωπες προσώζεσαν
ἤδη, καὶ σέσηπε τὰ τραύματα τῆς ψυχῆς.
Φεῦ μοι! τάλας ἐγώ, ὅτι σοῦ τοῦ ἀγαθοῦ ἡλλαξάμην κάκιστα έργα, ὧν ἐμοὶ προστριβομένων κατηmeis procul abest, et ipse medulla requiele ca
rent. Ounnia mea nonnisi perturbatio, nonnisi morbus et spes, malorum remedium, propemodum
ablata mihi periit, dum ipse malorum causas arcesso. Nain vere transcenderunt caput meum, quæ
per ignorationen, et socordiam, et rebus ita ferentibus, atque etiam ex animi scientia, studio cs
proposito commissa sunt: totumque malum hoc ace
cidit mihi a facie iræ tuæ, ac desertionis, et aversionis; itidemque a facie stuluitiæ meæ, propter
quam et cicatrices nee fastent, et animi nei vul
nera putruerunt.
'
Hei mihi misero, quod tecum, qui bonus es, pessima faciuora commutavi: quæ mihi deturpato
col. 567–568page 3 of 5
PG 156:567ληται; Κακῇ γὰρ πράξει τὸ βλάπτον ἀκολουθεῖ, καὶ τὸ δεινὸν ἐργάζεται χαλεπώτερον. Πάνυ μὲν οὖν ἐλεεινὰ καὶ τὰ εἰρημένα· τὰ δὲ παρεθέντα διὰ τὸ πλῆθος ἐλεεινότερα· καὶ δ δεινὸν μεθ᾽ ὑπερβολῆς ἀπόγνωσιν ἐμποιῆσαι τοῖς λογισμοίς, τίς ἂν ὁδι κρυτί φθέγξαιτο; Ἐκών γε πίπτω διηνεκῶς, καὶ κεῖσθαι θέλω δίκην ἀψύχων· οὗ τί σχετλιώτερον; Αἴτιον δὲ τῶν ἐμῶν κακῶν, ᾧ δὴ καὶ τοῖς ὅλοις ἄθλιον ἐμαυτὸν ἀπέφηνα· σοὶ τῷ βοηθεῖν ἑτοίμῳ οὐ προσδραμείν βούλομαι, μᾶλλον δὲ καὶ φεύγω σε πάντα τρόπον, πανταχῶς με σῶσαι ζητοῦντα. Οι καθεν ἄρα μοι τὸ δεινὸν καὶ τὸ κακῶς ἔχειν γίνε ται, νωθρᾶς γε οὔσης τῆς προαιρέσεως ἐπανακληθῆναι, καίτοι σπουδαίας καταβεβλήσθαι. σχυμμένῳ, τί δὴ τῶν λυμαινομένων οὐ προσκεκολα Θρηνείτω δή με δικαίως καὶ βάσκανές τις ἄνθρωπος, καὶ μισῶν, εἰ δὴ τὰ κατ' ἐμαυτὸν διεθέμην οὕτω καλῶς, ὡς καὶ ἐν χείροσιν εἶναί μου τὴν ψυ χὴν, ἢ ἐκεῖνος ἂν ἐπεθύμησε τοῦ μὲν θεάσασθαι σώ μα. Πλὴν καὶ θαῤῥητέον γε διὰ σέ, καὶ ἐλπιστέον τα κρείττω περὶ τῆς ἐμῆς σωτηρίας, δι' ἣν τὰ θαυ μαστὰ καὶ φρίνης γέμοντα πράγματα τὰ μὲν εξα γάτω, τὰ δὲ ὑπέστης. Ἐμὲν γὰρ δήπου, καὶ τῆς ἐμῆς φαυλότητος, ἁμαρτάνειν· σὸν δὲ καὶ φιλα θρωπίας τῆς τῆς ἐλεεῖν, καὶ χεῖρα ἐρέγειν, και ἀνακτᾶσθαι, καὶ σώζειν, θεάνθρωπε Κύριε· ὃς με καὶ ὑπὲρ ἐχθρῶν ἀπέθνησκες ἐπὶ τοῦ σταυρού (πράγμα φρικτόν) καὶ διελέγου τῷ σῷ Πατρὶ τῶν δημίων ἕνεκα, καὶ τῶν ὑβριστῶν, ἐν αὐτῷ τῷ παροινεῖσθαι καὶ σράττεσθαι παρ' αὐτῶν. Παρὰ πάντα δὲ ταῦτα τὰ τὴν φιλανθρωπίαν τὴν σὴν ἐξαιρόν τε καὶ κοσμοῦν ἐκεῖνο ἂν εἴη. Ὡς γὰρ ὑπὲρ πάσης κοινῇ τῆς κτίσεως, οὕτω καὶ ὑπὲρ ἐκά στου τῶν 'πάντων, τῶν μὲν ἀτιμαζόντων σε καὶ παροργιζόντων τῇ παραβάσει τῶν ἐντολῶν σου, τῶν δὲ τῇ κτίσει καὶ τοῖς δαίμοσιν ἀντὶ σοῦ λατρευόντων, καὶ λοιδορίαις, καὶ ὕβρεσι, καὶ παθήματ:, καὶ τεθνάναι σαυτὸν ἐξέδωκας, καὶ ἔσωσας γε τῷ σῷ θανάτῳ, τὸ κατὰ σὲ, ἑξῆς τοὺς πάντας ἀνθρώπους· οὐχ ὅπως τοὺς πρὸ τῆς οἰκονομίας τῆς σῆς (καὶ γὰρ καὶ τὰς ἐκείνων ψυχὰς ἐν ᾅδου κεκρατημένας αὐτὸς ψυχῇ τεθεωμένῃ παραγενόμενος ἀπη λευθέρωσας, Σῶτερ, τὰς ἐπεγνωκυίας σὲ λέγω), ἀλλ᾽ ἤδη καὶ τοὺς ἔκτοτε καὶ ἐς δεῦρο γεγεννημένους, καὶ τοὺς ἀπὸ τοῦδε γεννησομένους. Σὺ γὰρ χθὲς, καὶ σήμερον, ὁ αὐτὸς, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας. Οθεν δὴ συνάγεται ἐκ τῶν εἰρημένων πρέπον εἶναι παντάπασι διὰ μὲν τὴν τῶν πράξεων βδελυρίαν εἰς ὑπερβολὴν ἐξενηνεγμένην, ἀπογνόντα με τὴν σωτηρίαν εἰς τέλος, μηδὲ γοῦν διἆραι στόμα, κινῆσαι γλῶτταν, καὶ φθέγξασθαί τι τολμῆσαι· διὰ δὲ σὲ, καὶ τὴν σὴν ἀγαθότητα, τὴν πολλὴν, τὴν ἄρατον, τὴν ἀνείκαστον, τὴν ὄντως ἄβυσσον καὶ βυθόν (περὶ ἧς ὅ τί τις ἂν εἴποι τῶν ἀγαθῶν, εἴσω είπτε: εοῦ καθήκοντος, εφικέσθαι μή δυναμένης
ληται; Κακῇ γὰρ πράξει τὸ βλάπτον ἀκολουθεῖ, καὶ
τὸ δεινὸν ἐργάζεται χαλεπώτερον. Πάνυ μὲν οὖν
ἐλεεινὰ καὶ τὰ εἰρημένα· τὰ δὲ παρεθέντα διὰ τὸ
πλῆθος ἐλεεινότερα· καὶ δ δεινὸν μεθ᾽ ὑπερβολῆς
ἀπόγνωσιν ἐμποιῆσαι τοῖς λογισμοίς, τίς ἂν ὁδικρυτί φθέγξαιτο; Ἐκών γε πίπτω διηνεκῶς, καὶ
κεῖσθαι θέλω δίκην ἀψύχων· οὗ τί σχετλιώτερον;
Αἴτιον δὲ τῶν ἐμῶν κακῶν, ᾧ δὴ καὶ τοῖς ὅλοις
ἄθλιον ἐμαυτὸν ἀπέφηνα· σοὶ τῷ βοηθεῖν ἑτοίμῳ
οὐ προσδραμείν βούλομαι, μᾶλλον δὲ καὶ φεύγω σε
πάντα τρόπον, πανταχῶς με σῶσαι ζητοῦντα. Οι
καθεν ἄρα μοι τὸ δεινὸν καὶ τὸ κακῶς ἔχειν γίνε
ται, νωθρᾶς γε οὔσης τῆς προαιρέσεως επα
νακληθῆναι, καίτοι σπουδαίας καταβεβλήσθαι.
dum adhiaerescunt, quidnam rei noxiae non velut À σχυμμένῳ, τί δὴ τῶν λυμαινομένων οὐ προσκεκολα
agglutinatum fuit? Quippe facinus improbum noxa
comitatur, ipsumque malum gravius efficit. Eni:n-'
vero valde miserabilia sunt, quæ diximus: at
arissa propter multitudinem, miserabiliora. Quoque mirum quantum habeat vitium, ad excitanḍam in animis desperationem, quis proferre sine
lacrymis possit? Volens perpetuo labor, et lumi
jacere volo in morem eorum quæ inanima sunt.
Quo quid obsecro lamentabilius? Causa vero malorum meorum, qua me prorsus miserum reddidi,
quod ad te, juvare paratum, accurrere nolo:
imo potius modis omnibus te fugio, qui me nulla
non, ratione servare quæris. Quapropter ex me
ipso malum hoc et morbus oritur: dum animi
v..luntas segnis est ad revocationem, ad lapsum
procliyis.
Merito me´sane deploret vel invidas quispiam
et infestos; eujus tam belle comparatæ res sunt,
nt animus meus e:iam deterius affectus sit, quam
ille meum videre corpus desiderarit. Avamen eencipienda mihi fiducia propter te, sperandaque de
salute mea meliora, propter quam admirabilia quædam, et horroris plena, partim peregisti, partim
sustinuisti. Quippe meum scilicet est, ac pravitatis
mee, delinquere; tuum vero, Domine, qui Dens
es et homo,. tuæque clementiæ, misereri, manum
porrigore, recuperare, servare: qui quidem et
b stium tuorum causa in cruce 'mortem obiisti
(rem horrendam), et cum Patre tuo colloquelaris
ipsorum carnificum causa et conviciatorum, eo
ipso tempore, quo ab illis, in te delacchantibus,
occidebaris.
Θρηνείτω δή με δικαίως καὶ βάσκανές τις άνθρω
πος, καὶ μισῶν, εἰ δὴ τὰ κατ' ἐμαυτὸν διεθέμην
οὕτω καλῶς, ὡς καὶ ἐν χείροσιν εἶναί μου τὴν ψυ
χὴν, ἢ ἐκεῖνος ἂν ἐπεθύμησε τοῦ μὲν θεάσασθαι σώμα. Πλὴν καὶ θαῤῥητέον γε διὰ σέ, καὶ ἐλπιστέον
τα κρείττω περὶ τῆς ἐμῆς σωτηρίας, δι' ἣν τὰ θαυμαστὰ καὶ φρίνης γέμοντα πράγματα τὰ μὲν εξα
γάτω, τὰ δὲ ὑπέστης. Ἐμὲν γὰρ δήπου, καὶ τῆς
ἐμῆς φαυλότητος, ἁμαρτάνειν· σὸν δὲ καὶ φιλα
θρωπίας τῆς τῆς ἐλεεῖν, καὶ χεῖρα ἐρέγειν, και
ἀνακτᾶσθαι, καὶ σώζειν, θεάνθρωπε Κύριε· ὃς με
καὶ ὑπὲρ ἐχθρῶν ἀπέθνησκες ἐπὶ τοῦ σταυρού
(πράγμα φρικτόν) καὶ διελέγου τῷ σῷ Πατρὶ
τῶν δημίων ἕνεκα, καὶ τῶν ὑβριστῶν, ἐν αὐτῷ
τῷ παροινεῖσθαι καὶ σράττεσθαι παρ' αὐτῶν.
Παρὰ πάντα δὲ ταῦτα τὰ τὴν φιλανθρωπίαν τὴν
σὴν ἐξαιρόν τε καὶ κοσμοῦν ἐκεῖνο ἂν εἴη. Ὡς γὰρ
ὑπὲρ πάσης κοινῇ τῆς κτίσεως, οὕτω καὶ ὑπὲρ ἐκά
στου τῶν 'πάντων, τῶν μὲν ἀτιμαζόντων σε καὶ
παροργιζόντων τῇ παραβάσει τῶν ἐντολῶν σου,
τῶν δὲ τῇ κτίσει καὶ τοῖς δαίμοσιν ἀντὶ σοῦ λατρευ
ὄντων, καὶ λοιδορίαις, καὶ ὕβρεσι, καὶ παθήματ:,
καὶ τεθνάναι σαυτὸν ἐξέδωκας, καὶ ἔσωσας γε τῷ
σῷ θανάτῳ, τὸ κατὰ σὲ, ἑξῆς τοὺς πάντας ἀνθρώ
πους· οὐχ ὅπως τοὺς πρὸ τῆς οἰκονομίας τῆς σῆς
(καὶ γὰρ καὶ τὰς ἐκείνων ψυχὰς ἐν ᾅδου κεκρατη
Præter hæc omnia, tuam quod extollit, orna'que -
clementiam, istud est. Quemadmodum enim pro
creatis communiter omnibus, sic etiam pra quolibet ex omnibus, partim ignominia te afficientibus, et ad iram provocantibus per transgressionem mandatorum tuorum, partim creata malosque
genios pro te colentibus, conviciis, et injuriis, et
cruciatibus, et morti temet ipsum tradidisti; ac
morte tua servasti, quod in te quidem est, omnes
omnino homines; non eos duntaxat, qui ante administrationem in terris tuam exstitere (nam et
Hlorum animas, in orco detentas, ipse cum anima μένας αὐτὸς ψυχῇ τεθεωμένῃ παραγενόμενος ἀπηdeificata profectus eo manumisisti, Servator, quotquot te scilicet agnoverint), verum etiam ex illo
qui tempore hucusque nati sunt, et qui deinceps
nascentur. Τu enim heri, et holie idem es, et inAnitis sæculis.
Quapropter ex indicatis colligitur, par esse
modis omnibus, ut propter factorum quidem sceleritatem, nimium certe progressam, desperata prorsus salute, ne os quidem aperire, linguam movere,
proferre quid audeam: propter te vero bonitatemque tuam, quae magna, quæ ineffabilis, quæ incomparabilis, quæ reapse tum abyssus, tum gurges
quidanı est, et de qua quidquid boni quis dixerit,
ad ipta dignitatem ipsius consistit, quam universa
λευθέρωσας, Σῶτερ, τὰς ἐπεγνωκυίας σὲ λέγω),
ἀλλ᾽ ἤδη καὶ τοὺς ἔκτοτε καὶ ἐς δεῦρο γεγεν
νημένους, καὶ τοὺς ἀπὸ τοῦδε γεννησομένους.
Σὺ γὰρ χθὲς, καὶ σήμερον, ὁ αὐτὸς, καὶ εἰς τοὺς
αἰῶνας.
Οθεν δὴ συνάγεται ἐκ τῶν εἰρημένων πρέπον
εἶναι παντάπασι διὰ μὲν τὴν τῶν πράξεων βδελυρίαν εἰς ὑπερβολὴν ἐξενηνεγμένην, ἀπογνόντα με
τὴν σωτηρίαν εἰς τέλος, μηδὲ γοῦν διἆραι στόμα,
κινῆσαι γλῶτταν, καὶ φθέγξασθαί τι τολμῆσαι· διὰ
δὲ σὲ, καὶ τὴν σὴν ἀγαθότητα, τὴν πολλὴν, τὴν
ἄρατον, τὴν ἀνείκαστον, τὴν ὄντως ἄβυσσον καὶ
βυθόν (περὶ ἧς ὅ τί τις ἂν εἴποι τῶν ἀγαθῶν, εἴσω
είπτε: εοῦ καθήκοντος, εφικέσθαι μή δυναμένης
col. 569–570page 4 of 5
PG 156:569τέσης λογικής φύσεως), τῶν χρηστοτέρων ἐλπί έων τὴν ψυχὴν ἐμπεπλῆσθαι καὶ διὰ μὲν θάτερον ἐδυνάσθαι, θατέρῳ δὲ ἐλπίζειν, καὶ ταῖς ἐλπίσιν εὐ φραίνεσθαι. Σὺ γὰρ ὁ ποιμὴν ὁ καλὸς, ὁ τὴν ψυχήν σου θεὶς δ ὑπὲρ τῶν προβάτων, ὁ μὴ θέλων τὸν θάνατον τοῦ ἁμαρτωλοῦ, ὁ εἰπὼν, Αἰτεῖτε, καὶ δοθήσεται ὑμῖν. Καὶ μή μοι, μόνε φιλάνθρωπε, μένῳ γε τῶν πάντων ἀνθρώπων, ἐν τῇ ὀργῇ σου συνέξης τους οἰκτιρμούς σου, ὃς δὴ φανερῶς ισχυρίζου διὰ Ἡσαΐου τοῦ θαυμαστοῦ σου προφήτου καὶ αὐτὸ τὸ μητρικὸν ἀποκρύψαι σπλάγχνον τῇ πρὸς τοὺς ἀεὶ σκληροὺς καὶ ἀπειθοῦντας ἀγάπῃ· ἀλλ᾽ εἰς σεαυτὸν ἰδὼν, καὶ τὸν ἀπόῤῥητον ἔρωτά σου τὸν εἰς ἐμὲ, αὐτὴν ἐκείνην τῶν ἀνεξερευνήτων κριμάτων σου τὴν χρηστότητα, ή σε κατήγαγεν ἐκ τῶν οὐρανῶν ἀμεταβάτως ἐπὶ τὴν γῆν ὑπὲρ σωτηρίας πάντωνἀνθρώπων μονονουχί σε μισούντων, δέξαι τὴν ἀθλίαν ψυχήν μου, αὐχμῶσαν, ῥυπῶσαν, ἐσπιλωμένην, μεμολυσμένην, εἰς τὸ πέλαγος τῶν σῶν οἰκτιρμῶν ἑαυτὴν ὑπὲρ καθάρσεως ἐπιέει τουσαν. Μὴ γοῦν ἀποστρέψῃς τὸ πρόσωπόν σου ἀπὸ τοῦ παιδός σου, μηδὲ ἀπώσῃ τὸ σὸν πλάσμα, μηδὲ και ταδέξῃ γενέσθαι τὴν σὴν εἰκόνα παίγνιον ἔτι και μόνων, εἰκῇ φθονούντων, ἔχων γε παραιτουμένην ὑπὲρ ἐμοῦ τὴν ἀνεξιχνίαστον σου μακροθυμίαν, ὑπερφυεῖ ἀγαθότητι ἐκτεταμένην εἰς ἄπειρον· δι' ὴν οὐ διιστᾷς μοι τὴν γῆν, οὐδὲ κεραυνούς κατα πέμπεις, δίκαιον ὂν, ὡς πάντας τοὺς ἐν ἁμαρτίαις βεβοημένους ὑπερελάσαντι. Ταύτης δή σε δυσωπούσης, οἰκτίρμον, τῆς ἀνεξαγγέλτου μακροθυμίας, ἐλέησόν με, ὁ μπλε λον χαίρων τοῦτο ποιῶν τῶν δεχομένων των ἔλεον. Καί μοι κἀκεῖνο χορήγησον, τὸ σοὶ μὲν βουλεύσα σασθαι, ἐμοὶ δὲ πρέπον ἐργάσασθαι, δυνατῶς οὐκ ἔχοντι πρὸς οὐδέτερον· ὅτι μοι καὶ νοῦς ἐκλέλυται πάλαι, καὶ διόλωλεν ἰσχὺς πνεύματος, εὐεκτούσης τῆς σαρκὸς, καὶ βαρυνούσης ἀμφότερα. Δός δὴ διά νοιαν ἀληθῆ, δὺς δὴ βούλησιν, δὸς πᾶν ὅ τι μέλλει φῶς ἔσεσθαι λογισμοίς, τυφλώττουσι πάθεσιν· ὥστε πρὶν εἰς γῆν ἀποστρέψαι θανάτῳ, ὅς ἐγγὺς που νῦν ἐστιν ἴσως, ἀλήκτῳ δρόμῳ παραγινόμενος, πρὸς σὲ τὴν ζωὴν ἐπιστρέψαι ἐν ἐπιγνώσει τοῦ βελτίονος. Αγγέλῳ πιστῷ, φύλακι, τὴν ἐμὴν παρακατάθου ψυχήν. Χάριταί μοι, βασιλεῦ μου καὶ Κύριε, πᾶσαν ταύ την τὴν ἡμέραν, καὶ τὸ λοιπὸν τῆς ζωῆς μου, ἐν ἀκραιφνεστάτῃ πίστει, καὶ γνώσει, καὶ μετανοίᾳ, εἰρήνῃ τε τῇ σῇ, καὶ εὐχαριστία διελθεῖν, χρῆσθαι τε δικαιοσύνῃ καὶ ἀληθείᾳ λογισμῶν, πράξεων, γλώττης, σὺν αὐτομεμψία και μετριότητι. "Ανες, ἄφες, συγχώρησον, ὁ μόνος τοῦτο δυνάμενος, σα σε παρώργισα και παρεπίκρανα, Κύριε, ὅσα σου προσέκρουσα, καὶ ἑκὼν ἢ ἄχων ἐξήμαρτον ἀπὸ παι δὲς ἄχρι νῦν ἐν ἔργῳ, ἐν λόγῳ, ἐν διανοίᾳ, καὶ πάσῃ μου τῇ αἰσθήσει, παντὶ καιρῶν τε καὶ πάσῃ Τα quανία
PRECES MATUTIN.E.
τέσης λογικής φύσεως), τῶν χρηστοτέρων ἐλπί- natura rationis particeps assequi nequit, animo spes
έων τὴν ψυχὴν ἐμπεπλῆσθαι καὶ διὰ μὲν θάτερον meliores concipiam: utque, propter illud alterum
ἐδυνάσθαι, θατέρῳ δὲ ἐλπίζειν, καὶ ταῖς ἐλπίσιν εὐ- doleam, hujus vero causa sperem, ipsaque spe
φραίνεσθαι.
meipsum exhilarem.
Σὺ γὰρ ὁ ποιμὴν ὁ καλὸς, ὁ τὴν ψυχήν σου θεὶς
δ
ὑπὲρ τῶν προβάτων, ὁ μὴ θέλων τὸν θάνατον τοῦ
ἁμαρτωλοῦ, ὁ εἰπὼν, Αἰτεῖτε, καὶ δοθήσεται
ὑμῖν. Καὶ μή μοι, μόνε φιλάνθρωπε, μένῳ γε τῶν
πάντων ἀνθρώπων, ἐν τῇ ὀργῇ σου συνέξης τους
οἰκτιρμούς σου, ὃς δὴ φανερῶς ισχυρίζου διὰ
Ἡσαΐου τοῦ θαυμαστοῦ σου προφήτου καὶ αὐτὸ τὸ
μητρικὸν ἀποκρύψαι σπλάγχνον τῇ πρὸς τοὺς ἀεὶ
σκληροὺς καὶ ἀπειθοῦντας ἀγάπῃ· ἀλλ᾽ εἰς σεαυτὸν
ἰδὼν, καὶ τὸν ἀπόῤῥητον ἔρωτά σου τὸν εἰς ἐμὲ,
αὐτὴν ἐκείνην τῶν ἀνεξερευνήτων κριμάτων σου
τὴν χρηστότητα, ή σε κατήγαγεν ἐκ τῶν οὐρανῶν
ἀμεταβάτως ἐπὶ τὴν γῆν ὑπὲρ σωτηρίας πάντων
ἀνθρώπων μονονουχί σε μισούντων, δέξαι τὴν
ἀθλίαν ψυχήν μου, αὐχμῶσαν, ῥυπῶσαν, ἐσπιλωμένην, μεμολυσμένην, εἰς τὸ πέλαγος τῶν σῶν
οἰκτιρμῶν ἑαυτὴν ὑπὲρ καθάρσεως ἐπιέειτουσαν.
Μὴ γοῦν ἀποστρέψῃς τὸ πρόσωπόν σου ἀπὸ τοῦ
παιδός σου, μηδὲ ἀπώσῃ τὸ σὸν πλάσμα, μηδὲ και
ταδέξῃ γενέσθαι τὴν σὴν εἰκόνα παίγνιον ἔτι και
μόνων, εἰκῇ φθονούντων, ἔχων γε παραιτουμένην
ὑπὲρ ἐμοῦ τὴν ἀνεξιχνίαστον σου μακροθυμίαν,
ὑπερφυεῖ ἀγαθότητι ἐκτεταμένην εἰς ἄπειρον· δι'
ὴν οὐ διιστᾷς μοι τὴν γῆν, οὐδὲ κεραυνούς κατα
πέμπεις, δίκαιον ὂν, ὡς πάντας τοὺς ἐν ἁμαρτίαις
βεβοημένους ὑπερελάσαντι.
Ταύτης δή σε δυσωπούσης, οἰκτίρμον, τῆς
ἀνεξαγγέλτου μακροθυμίας, ἐλέησόν με, ὁ μπλε
λον χαίρων τοῦτο ποιῶν τῶν δεχομένων των
ἔλεον.
Καί μοι κἀκεῖνο χορήγησον, τὸ σοὶ μὲν βουλεύσασασθαι, ἐμοὶ δὲ πρέπον ἐργάσασθαι, δυνατῶς οὐκ
ἔχοντι πρὸς οὐδέτερον· ὅτι μοι καὶ νοῦς ἐκλέλυται
πάλαι, καὶ διόλωλεν ἰσχὺς πνεύματος, εὐεκτούσης
τῆς σαρκὸς, καὶ βαρυνούσης ἀμφότερα. Δός δὴ διά
νοιαν ἀληθῆ, δὺς δὴ βούλησιν, δὸς πᾶν ὅ τι μέλλει
φῶς ἔσεσθαι λογισμοίς, τυφλώττουσι πάθεσιν· ὥστε
πρὶν εἰς γῆν ἀποστρέψαι θανάτῳ, ὅς ἐγγὺς που νῦν
ἐστιν ἴσως, ἀλήκτῳ δρόμῳ παραγινόμενος, πρὸς σὲ
τὴν ζωὴν ἐπιστρέψαι ἐν ἐπιγνώσει τοῦ βελτίονος.
Αγγέλῳ πιστῷ, φύλακι, τὴν ἐμὴν παρακατάθου
ψυχήν.
Χάριταί μοι, βασιλεῦ μου καὶ Κύριε, πᾶσαν ταύτην τὴν ἡμέραν, καὶ τὸ λοιπὸν τῆς ζωῆς μου, ἐν
ἀκραιφνεστάτῃ πίστει, καὶ γνώσει, καὶ μετανοίᾳ,
εἰρήνῃ τε τῇ σῇ, καὶ εὐχαριστία διελθεῖν, χρῆσθαι
τε δικαιοσύνῃ καὶ ἀληθείᾳ λογισμῶν, πράξεων,
γλώττης, σὺν αὐτομεμψία και μετριότητι. "Ανες,
ἄφες, συγχώρησον, ὁ μόνος τοῦτο δυνάμενος, σα
σε παρώργισα και παρεπίκρανα, Κύριε, ὅσα σου
προσέκρουσα, καὶ ἑκὼν ἢ ἄχων ἐξήμαρτον ἀπὸ παι
δὲς ἄχρι νῦν ἐν ἔργῳ, ἐν λόγῳ, ἐν διανοίᾳ, καὶ
πάσῃ μου τῇ αἰσθήσει, παντὶ καιρῶν τε καὶ πάσῃ
"
Τα enim pastor ille bonus es, qui animam tuam
pro ovibus ponis, qui non vis moriem peceatoris,
qui dixisti: Petite, ac dabitur vobis. Noli, quarso,
qui solus clemens es, erga me solum inter¨ omnes homines, in ira tua miserationes fuas claudere cum per admirabilem illam vatem turam
Isaiam manifesto affirmes, materna quoque viscera
longe superari ab amore tuo erga perpetuo duros
et inobedientes: sed oculis in teipsum defixis, et
in amorem erga me tuum ineffabilem, ipsamquè
judiciorum tuorum non perseritabilium benignitatem, quæ te de cœlis in terram citra commutationem ullam Jocoram deduxit, propter salutem
omnium hominum, (modo non odio te prosequen -
tium, recipe miseram animam meam, squallentem,
sordillatam, maculatam, inquinatam, seipsam Iustrationis consequendae causa in miserationum tuarum pelagus aljicientem.
Ne faciem tuam avertas a faumulo tuo, neve
Camcutumn. Lium rejeceris, nec permiseris imagi.
mem tuam fieri amplius ludibrium malorum geniorum, absque causa invidentium; cum habeas deprocantem pro me longanimitatem tuam non pervestigabilem, immensa bonitate porrectam in infinitum: propter quam mibi terram non vis dchiscere, nec in me fulmina torques, uti facere jure
poteras, cum omnes in peccatis famosos prætergressus sim.
Hac igitur exorante te, o misericors, inenarrabiți
longaminitate, miserere nei, qui gaudium majus
impertiendo misericordiam percipis, quam illi ipsi,
qui misericordiam consequuntur.
Hoc etiam mihi largitor, ut tibi grata deliberein,
et me decentia peragam, cum ipse neutrum præstare
possim. Nam et mens mea jamdudum elangui,
et vis spiritus periit, dum caro nitide curata luxnriat, et ¿ambo deprimit. Da veram intelligentiam,
da voluntatem, da quidquid allaturum est aliquod
lumen cogitationibus, quæ propter affectus cacu
tinnt: ut prius, quam in terram morte revertar,'
quæ perpetuo cursu accedens prope nunc fortassis
abest, in ejus agnitione, quod melius est, ad te,
qui es¨ipsa vita, me convertam. Angelo fideli custodique committe auimam meam.
Largire mihi, mi rex atque Domine, totum ut
bunc diem, quodque mihi vitæ reliquum est, in
sincerissima fide, et agnitione, et resipiscentia,
paceque tua, el gratiarum actione exigam: utque
justitia et veritate utar in cogitationibus, factis,
Hugua, cum reprehensione mei ipsius et modestia.
Dimitte, remitte, condona, qui solus hoc facere
potes, quidquid a me profectum, te provocavit ad
iram et exacerbavil, Domine: quocunque te offendi,
quidquid a me sponte, vel non sponte péccatum est
2 pue o in hunc diem, facto, dicto, cogitatione, quανία
col. 571–572page 5 of 5
PG 156:571ὥρᾳ τὴν ἐναντίαν τῶν ἐντολῶν σου δραμών, ὡς οὐσ δεὶς ἀνθρώπων οὐδέπω καὶ νῦν· οὐχ άπαξ, οὐκ ἐν μέρει, οὐδ᾽ ἐν βραχεί τινι χρόνῳ τουτὶ τὸ κακὸν ἐρ γασάμενος, ἀλλ' ὅλον μου τὸν βίον διὰ παντὸς εἰς παροργισμόν σου καταναλώσας, ὥσπερ ἐμφιλοτιμούμενος τοῖς κακοῖς. Εξελοῦ με, δυνατὸ καὶ φιλάνθρωπε Κύριε, τῇ παντοκρατορικῇ δυνάμει τε καὶ χειρί, παντὸς και κοῦ καὶ ψυχικοῦ, καὶ σωματικοῦ, ἀκηδίας τε καὶ λύπης, καὶ φιλοτιμίας ἀκαίρου, φόβου, θράσους, ἔριδος, καὶ εἴ τι τούτων ἔχεται λήθης, ὧν δεῖ μετ μνῆσθαι· μνήμης, ὧν προσῆκεν ἐπιλελῆσθαι· φάν τασίας λυμαινομένης, καὶ ἀναπλάσματος διανοίας, πολλῆς ἀφροσύνης γεμούσης, ἀπὸ προλήψεων οὐ καλῶν οὐδὲ ἀγαθῶν, ἐντετηυιῶν καὶ ἐγκαθημένων αὐτῇ πόρρωθεν· τῆς φαύλης μου καὶ πονηράς συν ηθείας, καὶ γνώμης, καὶ ἔξεως· τῆς τῶν ἀοράτων καὶ ὁρατῶν ἐχθρῶν κακουργίας καὶ ἐπιθέσεως. Τ πᾶν εἰπεῖν, ῥῦσαί με τῆς ἀσθενείας τοῦ πηλοῦ τοῦδε, καὶ τῆς ἐπὶ τὰ φαῦλα ῥοπῆς τε καὶ προαιρέσεως. Οδήγησόν με ἐν τῇ ὁδῷ σου, καὶ πορεύσομαι ἐν τῇ ἀληθείᾳ σου. Δίδαξόν με τοῦ ποιεῖν τὸ θέλημά σου. Ὅτι σὺ εἶ ὁ Θεό; μου ἀπὸ γαστρὸς τῆς μη τρός μου. Καταπεπτωκέναι κινδυνεύοντα ὑπάνεχε κεκλιμένον τὴν γνώμην επανόρθου, @θισμῷ πολ λῶν δεινῶν κατενηνεγμένον ἀνάστησον· καὶ τῆς ψυχῆς τὸ ῥᾴθυμον διεγείρων, τίθει καὶ τόνον τοῖς μέλεσιν, ἀπειρηκόσι πρὸς τὴν ἐπάνοδον. Φροντίδων μὲν αὐτὴν ἀπαλλαττε τῶν ἐμβριεστέρων, μηδὲ διδουσῶν ἀνανεῦσαι· τὸ δὲ πυρῶδες αὐτῆς ἀνά πτων ταῖς θειοτέραις μελέταις, τὸ πτερὸν αὐτῇ κούφιζε ταῖς ἐλπίσι τῶν ἀποκειμένων ἀπολαύσεων. Ο δα μεγάλα αἰτῶν, μεγίστων ὢν κακῶν ἄξιος καὶ ἔστι δέος, μὴ προσπαροργίσω τῇ ὑπερβολῇ τῶν αιτήσεων. Αλλ᾽ ἁμαρτωλοὺς καλέσων ἐλήλυθας, ἀλλὰ φθάνεις τῶν αἰτούντων τὴν δέησιν, ἀλλὰ παρ έχεις μείζω τῶν αἰτουμένων τὴν χάριν, ἀλλ' ἡ σω τηρία πάντων τῆς φιλανθρωπίας τῆς σῆς ήρτηται. χωρὶς γὰρ σοῦ τοῦ προίκα παρέχοντος τἀγαθὰ οὐδ' ὁτιοῦν τις δύναται τῶν δεόντων ἐργάσασθαι. Σας ἐστι, Σῶτερ, ὁ λόγος, τοῦ καὶ παρεῖναι ὑπεσχημένου, μήπω τέλος εἰληφότος τοῦ λόγου τῶν δεο μένων. Ὥστε οὕτως ὢν χρηστός, οὕτω μεγαλόδωρός τε καὶ πλουσιόδωρος, οὕτω βλύζων οίκοθεν δ τί περ ἀένναον ἀγαθὸν, δίκαιος ἂν εἴης παραιτουμένῳ ἐφ' οἷσπερ ἥμαρτον, πρὸς τῷ συγγνῶναι καὶ κοινωνῆσαι τῆς παρὰ σοῦ χάριτος, μηδαμῶς ἀναβαλλόμενος. Ειωθός σοι τοῦτο, καὶ συνεχώς πραττόμενον ἄνωθεν. Ὅθεν ἀπιδὼν εἰς τὰ σὰ, καὶ τὴν ἀπειρίαν τῆς σῆς ἀγαθότητος (κινήσεις δ᾽ ἂν ταῦτα ψυχὴν λιθίνην ὑπὲρ αὐτῆς ἐθελῆσαί σοι προσελθεῖν), δικαίου φόβου δικαίως ἀπαλλαγείς, τετολμηκά σοι προσ φέρειν ταυτηνὶ τὴν ἑωθινὴν δοξολογίαν τε καὶ ὁμοο λογίαν τῆς πίστεως σὺν εὐχαριστίᾳ καὶ ἐξομολογή
seristi meo, dum quoris tempore, quavis hora con- ὥρᾳ τὴν ἐναντίαν τῶν ἐντολῶν σου δραμών, ὡς οὐσ
trario mandatis tuis itinere perrexi, et eo sane
modo, quo nullus nuquam hominum, ac ne nunc
quidem: non semel, non per vices, nou brevi ten:-
pore quodam, hoc inalo commisso, sed universa
sila mea perpetuo iu irratione tui consumpta,
quasi si de industria vitiis imhærerem.
Vindica me, præpotens et benigne Domine, omnipotenti tua vi atquẹ manu, ab omni mało tam
animi, quam corporis, ab anxietate, dolore, amLitione immodica, metu, coufidentia, contentione,
ac si quid est his affine; ab illorum oblivioue, quæ
recordan·la veniunt; ab eorum recordatione, quorum me ɑblitum oportuit; ab imaginatione noxia,
et cogitationis Agmento, magna stultitia referto;
b anticipatis opinionibus non honestis, neque
bonis, iu:aginationi famikadum impressis et inh.
tentilus; a vitiosa pravaque consuetudine mea,
et voluntate, et habitu: ab hostium tam aspectabilium, quam inaspectabilium maleficio et aggressinue. Add summam, libera me de iulecillitate
Inti hujus, et propensione ad vitia,
Dux esto meus in via tua, et ambulabo in veritate
tua, Instrue me, tue ut voluntati paream: quando
tu Deus meus es, ab utero matris meæ. Lapsus in
periculo constitutum, sustenta; inclinarum animo,
erige; impulsut multorum malorum precipitantem, resuscita: segnem animum excitans, membris quoque robur addito, præ debilitate de reversione desperantibus. Gravioribus animum curis
expedias, quæ me suspicere non sinunt; et vim
ejus igneam divinioribus meditationibus accendens, alas ipsius per spem repositarum in altera
vita voluptatum leviores efficias.
Sc'o me magna petere, maxima promeritum
mala; verendumque, ne te amplius ad iram provo-
(em. nimium petendo. Sed peccatores invitatum
venisti, sed petentium preces anticipas, sed majorem, quam res petita sint, gratiam largiris, sed
omnium salus a clementia tua pendet. Nam absque
te, qui gratuito bona suppeditas, nihil a quoquam
egregii præstari potest. Tuum hoc verbum est, Servator, qui et adfuturum te promisisti, necdum oratione precantium finita.
Quare cum ita bonus sis, ita liberalis, et muni.
ficus, ita bonis ex temetipso perpetuis scatens:
aqua fuerit, ut deprecanti culpam delictorum,
abs jue mora uon ignoscas modo, seul etiain gratize
Luæ participem facias. Est hoc in more tibi, factitanti jam id continuo, ab ipsis usque rerum
primordiis.
Quapropter oculis in te defixis, et in tuæ bonitatis infnitatem (h:ec autem vel lapideum moverint
animum, ut ejus iinpetrandæ causa ad te accedat ),
justo vietu jure liberatas, offerre tibi ausus sum
matutinam hanc celebrationem et professionem fidei,
cum gratiarum actione et confessione, te obseδεὶς ἀνθρώπων οὐδέπω καὶ νῦν· οὐχ άπαξ, οὐκ ἐν
μέρει, οὐδ᾽ ἐν βραχεί τινι χρόνῳ τουτὶ τὸ κακὸν ἐργασάμενος, ἀλλ' ὅλον μου τὸν βίον διὰ παντὸς εἰς
παροργισμόν σου καταναλώσας, ὥσπερ ἐμφιλοτι
μούμενος τοῖς κακοῖς.
Εξελοῦ με, δυνατὸ καὶ φιλάνθρωπε Κύριε, τῇ
παντοκρατορικῇ δυνάμει τε καὶ χειρί, παντὸς και
κοῦ καὶ ψυχικοῦ, καὶ σωματικοῦ, ἀκηδίας τε καὶ
λύπης, καὶ φιλοτιμίας ἀκαίρου, φόβου, θράσους,
ἔριδος, καὶ εἴ τι τούτων ἔχεται λήθης, ὧν δεῖ μετ
μνῆσθαι· μνήμης, ὧν προσῆκεν ἐπιλελῆσθαι· φάν
τασίας λυμαινομένης, καὶ ἀναπλάσματος διανοίας,
πολλῆς ἀφροσύνης γεμούσης, ἀπὸ προλήψεων οὐ
καλῶν οὐδὲ ἀγαθῶν, ἐντετηυιῶν καὶ ἐγκαθημένων
αὐτῇ πόρρωθεν· τῆς φαύλης μου καὶ πονηράς συνηθείας, καὶ γνώμης, καὶ ἔξεως· τῆς τῶν ἀοράτων
καὶ ὁρατῶν ἐχθρῶν κακουργίας καὶ ἐπιθέσεως. Τ
πᾶν εἰπεῖν, ῥῦσαί με τῆς ἀσθενείας τοῦ πηλοῦ
τοῦδε, καὶ τῆς ἐπὶ τὰ φαῦλα ῥοπῆς τε καὶ προαιρέσεως.
Οδήγησόν με ἐν τῇ ὁδῷ σου, καὶ πορεύσομαι ἐν
τῇ ἀληθείᾳ σου. Δίδαξόν με τοῦ ποιεῖν τὸ θέλημά
σου. Ὅτι σὺ εἶ ὁ Θεό; μου ἀπὸ γαστρὸς τῆς μητρός μου. Καταπεπτωκέναι κινδυνεύοντα ὑπάνεχε
κεκλιμένον τὴν γνώμην επανόρθου, @θισμῷ πολλῶν δεινῶν κατενηνεγμένον ἀνάστησον· καὶ τῆς
ψυχῆς τὸ ῥᾴθυμον διεγείρων, τίθει καὶ τόνον τοῖς
μέλεσιν, ἀπειρηκόσι πρὸς τὴν ἐπάνοδον. Φροντίδων
μὲν αὐτὴν ἀπαλλαττε τῶν ἐμβριεστέρων, μηδὲ
διδουσῶν ἀνανεῦσαι· τὸ δὲ πυρῶδες αὐτῆς ἀνάπτων ταῖς θειοτέραις μελέταις, τὸ πτερὸν αὐτῇ
κούφιζε ταῖς ἐλπίσι τῶν ἀποκειμένων ἀπολαύσεων.
Ο δα μεγάλα αἰτῶν, μεγίστων ὢν κακῶν ἄξιος·
καὶ ἔστι δέος, μὴ προσπαροργίσω τῇ ὑπερβολῇ τῶν
αιτήσεων. Αλλ᾽ ἁμαρτωλοὺς καλέσων ἐλήλυθας,
ἀλλὰ φθάνεις τῶν αἰτούντων τὴν δέησιν, ἀλλὰ παρ·
έχεις μείζω τῶν αἰτουμένων τὴν χάριν, ἀλλ' ἡ σωτηρία πάντων τῆς φιλανθρωπίας τῆς σῆς ήρτηται.
χωρὶς γὰρ σοῦ τοῦ προίκα παρέχοντος τἀγαθὰ οὐδ'
ὁτιοῦν τις δύναται τῶν δεόντων ἐργάσασθαι. Σας
ἐστι, Σῶτερ, ὁ λόγος, τοῦ καὶ παρεῖναι ὑπεσχημένου, μήπω τέλος εἰληφότος τοῦ λόγου τῶν δεομένων.
Ὥστε οὕτως ὢν χρηστός, οὕτω μεγαλόδωρός τε
καὶ πλουσιόδωρος, οὕτω βλύζων οίκοθεν δ τί περ
ἀένναον ἀγαθὸν, δίκαιος ἂν εἴης παραιτουμένῳ ἐφ'
οἷσπερ ἥμαρτον, πρὸς τῷ συγγνῶναι καὶ κοινωνή
σαι τῆς παρὰ σοῦ χάριτος, μηδαμῶς ἀναβαλλόμε
νος. Ειωθός σοι τοῦτο, καὶ συνεχώς πραττόμενον
ἄνωθεν.
Ὅθεν ἀπιδὼν εἰς τὰ σὰ, καὶ τὴν ἀπειρίαν τῆς
σῆς ἀγαθότητος (κινήσεις δ᾽ ἂν ταῦτα ψυχὴν λιθίνην ὑπὲρ αὐτῆς ἐθελῆσαί σοι προσελθεῖν), δικαίου
φόβου δικαίως ἀπαλλαγείς, τετολμηκά σοι προσφέρειν ταυτηνὶ τὴν ἑωθινὴν δοξολογίαν τε καὶ ὁμοο
λογίαν τῆς πίστεως σὺν εὐχαριστίᾳ καὶ ἐξομολογή
Continue reading PG 156: Ejusdem aliae preces matutinae →≣ entire volume