στε GEORGIUS PHRANTZES. μνήμην ἐνέγκοιμι; Ενθα ζῶν αὐτὸς ὁ καθ᾿ ἡμᾶς δι' ἡμᾶς γενόμενος καθεωράτο, δημός τε συνεστέλλετο βλέπειν ἀγγέλων, ἔργα τοῖς ἀντιθέοις παρανομίας τολμᾶται. Καὶ σκηπτοὶ οὐρανόθεν οὐ καταφέρονται. Ὦ τόπων Θεῷ ἀφωσιωμένων! ἣν ἐπλουτεῖτε θείαν ἀφῄρησθε χάριν, καὶ τοῖς τολμηταῖς παρὰ φαῦλον λα γίζεσθε. Ο πῶς ὁ τῆς εὐημερίας ἡμῖν καιρὸς ἐπιθέσεως καὶ καταδρομής γέγονε, καὶ καταλειφθέντες αἰσχύνη καὶ ὄνειδος γεγενήμεθα. Οίχονται πανηγύ ρεις, οίχονται θείων ἐκτυπωμάτων λαμπρότητες. *Απόλωλε παρρησία· τὸ τῶν μοναχῶν ἀπελήλαται τάγ μα, καὶ πολιαὶ πρεσβυτέρων καὶ διακόνων σεμνότης ἐν τοῖς ἀτίμοις λογίζονται. "Αρ' οὐκ ἀβίωτος ὁ βίος ἡμῶν ἐστι, καὶ ἧττον τοῦ ζῆν τὸ θανεῖν ἐστι πιο κραῖς οὕτω βαλλομένοις καθ' ἑκάστην οδύναις; Ήπου γε πάντες ἂν μοι συμφθέγξαιντο οἱ πάσχειν ἐν τοῖς τοιούτοις πεφύκεσαν. Ηπόρησα οὖν πολλά κις κατ' ἐμαυτὸν ἀνθ' ὅτου ταῦτα, καὶ πῶς εἰς τοσοῦτον ἥκομεν κακοπραγίας οι πεπονθότες. Καὶ εὗρον λύοντά μοι τὸν θεῖον λόγον τὴν ἀπορίαν, • ἔσται, λέγοντα, ἡ γῆ ὑμῶν ἔρημος καὶ αἱ ἐπαύλεις ὑμῶν ἔρημοι, ὅτι ὑμεῖς ἐπορεύθητε πρὸς ἐμὲ πλάγιοι, κἀγὼ πορεύσομαι πρὸς ὑμᾶς ἐν θυμῷ πλαγίῳ.» Ενθεν τοι καὶ τοῦ πλείω λέγειν ἀφέμε νος τὸ σιγῆσαι τετίμηκα. Θεὸν γὰρ ἐξιλεοῦν ἀσύγ γνωστα πταίσαντας καὶ μὴ μακρηγορεῖν κατ' ἐπίσ δειξιν χρή. Ἡμεῖς γὰρ τῶν φύντων αἴτιοι, κατά τὸν εἰπόντα, τοιαῦτα σπέρματα καταβεβληκότες. telligentis canebant, nunc vocum incomptarum f γλώττας. Οίμοι! πῶς ἂν ἀδακρυτί τὴν τούτων fragor sustollitur et dæmonum chorea subsultat, dum cantionum totam nocter pervigilantes administras linguas taciturnas conspicit. Væ mihi! qua ratione absque lacrymis eorum memoriam repetain? ubi vivens ipse, qui, sicut nos, propter nos factus, conspiciebatur et angelorum copiæ videre pertimescebant, illic ab impiis dira facinora perpetrantur; et fulmina de coelo non cadunt? Ο loca Deo consecrata! qua abundabatis, divina gratia spoliamini, et pipulo a temerariis differimini. Heu, quo modo prosperitatis tempus aggressionis et incursionis factum est, et nos, qui remansimus, opprobrium et infamia! Abiere publici conventus et celebritates, abiere divinarum effigierum splendores. Periit libertas, monachorum cætus ejectus est; presbyte rorum canities et diaconorum gravitas omnium irrisione læduntur. An non vita injucunda et acerba, minusque est nobis emori quam vivere, tot diris doloribus quotidie oppressis? Sane idem atque ego sentient qui compati in similibus assolent. Sæpius itaque mecum ipse addubitavi qua de causa hæc nobis obvenerint et qua ratione in tanta mala iuciderimus; invenique dubitationi meæ satis fieri a divino eloquio: «Erit, dicente, terra vestra deserta et villæ vestræ desertæ, quoniam vos ambulavistis að me obliqui, et ego ambulabo ad vos in iracundia obliqua. › Hinc plura dicendi finem faciens silentium præfero. Namque qui non ignoscibilia deliquerunt, eos Deum sibi propitium reddere, non prolixas – Πᾶν τοιγαροῦν εὐσεβείας ὅσον καὶ δογμάτων ὀρθῶν τρόφιμον τῶν κατ᾿ ἀρετὴν, ὧν ἡμεληκότες ἐφάνη μεν ἔργων, αὖθις ἐπιλαβέσθαι σπουδὴν εἰσενέγκαν τες, Θεοῦ τυχεῖν εὐμενοῦς, ἔργοις οἷς χαίρει, πᾶσι τρόποις ἀγωνισώμεθα, παλινωδίαν ὡς ἂν ἐντεῦθεν ᾄσωμεν χαριέστατα. contexere orationes in sui ostentationem addecet. Nos enim eorum quæ evenere causa fuimus, ut ille dixit, qui similia semina projecimus. Quare quidquid pietatis et rectorum dogmatuin est, nos, qui ex virtute nascentia opera negleximus, rursus omni studio amplectentes, Deum nobis propitium reddere, quibus ille gaudet actionibus, modis omnibus contendamus, ut inde postmodum palinodiam summa cum animi lætitia cantemus. SECULO XV GEORGIUS PHRANTZES NOTITIA (Fabric. Biblioth. Gr. ed. Harles. t. Vill.) Georgius Phrantzes, illustri genere, et imperatorem ipsum (a) per affinitatem contingente, natus est CPoli 30 August. a. C. 1401 Parentibus a. 1417 pestilentia correptis et exstinctis, inter imperatoris (a) Soror Phranzæ nupsit Gregorio Palæologo Mamona, magni ducis Mamionæ filio, ut ipse tes dtur libro I, cap. 38. Illum Gregorium genti Auguste Palæologorum accenset Cangius in Familiis Byz., p. 254. Uxorem quoque Phrauza duxit, a. 1438, Helenam, Alexii Pal:rologi Examplaconis f. liam, ex qua filios tres filiamque unam suscepit. Vide eum II, 17. (b) Phranzes ipse lib. I, cap. 21.

NOTITIA. Manuelis Palæologi cubicularios (c) et biennio interfecto inter secretarios receptus, tum eidem Manueli. tum filiis illius Joanni (cui a moriente patre singulariter commendatus (d) fuerat,) et Constantino charus, varias legationes pro illis obiit: consilio atque opera utrique adfuit, Glarentzam in Peloponneso recepit, Constantinum ad Patras a. 1429, objecto corpore suo, exemit hostibus, et pro eo capi se (e) passus est. Restitutus interjecto tempore protovestiarii (f) munere a. 1452, et præfectura Spartana a. 1446, (g) auctus fuit; cumque ad firmandum Constantino post Joannem, fratrem, a. 1448 exstinctum, successionem in imperium adversus fratrem illius Demetrium (h), adfuisset, et ad magni logothetæ (i) dignitatem ab eo fuisset evectus, non diu post, capta a Turcis a. 1453 CPoli, et ipse cum omnibus suis venit in potestatem Turcarum (j). Inde venitus et in libertatem iterum assertus, in Peloponneso primum apud Thomam Palæologum despotam, Constantini fratrem, versatus, uxorem a servitute asseruit, et, Peloponneso etiam a Turcis capta, in Italiam se recepit, Romaque et Venetiis lustratis Corcyram rediit, atque monachi habitum amplexus, pro Georgii nomine Gregorius (k), uti uxor ejus pro Helena Eupraxiæ nomine appellari voluit a. 1468. In hoc monasterio a Corcyræis quibusdam nobilibus viris rogatus scripsit Chronicon rerum Byzantinarum libris IV ab a. C. 1401 ad 1477 (/), quo ipso anno, die 29 Martil, inopia, morbo et senectute fractum illud absolvisse se, ipse in calce libri postremi auctor est. Incipit similiter ut Acropolita: Τὸ τῆς ἱστορίας χρήσιμον καὶ πρὸ ἡμῶν οἱ πολλοὶ συγγραψάμενοι. Hoc opus Græce necdum lucem vidit(m). At Jacobus Pontanus, S. J., Græcum codicem nactus in bibliotheca Bavarica Monachiensi (n), quæ abundare ipsi aut aliena esse videbantur, omisit cætera Latine vertit, et tribus libris distinxit capitolisque subdivisit, notis etiam et explicatione dignitatum illustravit, atque ita contractum Latine edidit, ad calcem Ilistoriarum Theophylacti Simocattæ, Græte et Latine vulgatarum, Ingolstad. 1604, 4 (p). Sed Pontanum ipsum de Phrantzæ opere et sua editione loquentem audiamus: `• Opus autem auctore suo hunc in modum distributum est. Primo libro de quatuor (tot enim facit) sex imperatores Palæologos complectitur, quorum princeps est Michael, quem Commenum cognominat (fuerunt quippe Palæologi materno genere Comneni, ut ex initio historiæ apparebit), is qui Constantinopolim per annos sexaginta, plus minusve, a Latinis obtentain recuperavit. Ultimus illorum sex est Manuel, in quo liber finitur. Secundo res Joannis, filii Manuelis, persequitur. Genuit autem filios senos Joannem, Andronicum, Theodorum, Constantinuin, Demetrium, Thomam. Tertium fratri et successori Joannis, Constantino, dat: quo iinperante, et quidem paucissimis annis, Constantinopolis vi et armis devicta, in Turcarum impiorum ditionem concessit. Quartum, eundemque postremum, in dissidiis et intestinis duorum fratrum Palæologorum, Demetrii puta et Thome, bellis in Peloponneso, et Mahometis Il, qui Constantinopolim subegit, fraudibus ac rapinis ibidem describendis potissimum ponit, universamque narrationem paulo supra annum Christi 1259, quo Michael Palæologus imperium inivit, exorsug, að annum 1477 producit, atque ita aunos minimum 218 comprehendit, tantillo libro, chartis tribus: utinam vero etiam ita doctis et laboriosis, ut is de quo istud poeta Veronensis cum admiratione affirmavit. ⚫ At enim quoniam scriptor iste pя×6áσew seu digressionum refertior est, et earum multæ ad historiam ipsam prorsus nihil pertinent, quin potius ejus gravitati et dignitati officiunt, ac proinde non sine jactura modo, verum etiam commode et utiliter abesse possunt, consilium fuit, iis prætermissis totum corpus (tametsi per se haud ita magnum) compendio quodam cogere, quæque libro quarto insigniora magisque memorabilia reperiuntur, ea tanquam accessionem ad ædes cum tertio conjungere, et hac ratione ipsum tertium cumulationem efficere. Quem enim, obsecro, secta Mahometana, ex Joannis Cantacuzeni contra eamdem sectam orationibus tot paginis descripta et reprehensa, delectet? Odio plusquam Vatiniano Mahometismum odit Protovestiarius, atque hoc propter Turcas. Idco se tenere non potuit quin repertorem illius, et sane pluries, exagitaret, ejus genealogiam, mores, incrementa, dogmata insectaretur. Sed nunc nọu erat his locus, ait Flaccus. De cometa viso cum agit, quid illic complura meteora, ut fulgur, fulmen, tonitru, terræ motum, ipsorum cometarum generationem, elementorum quoque rationein, philosophica, inquam, où návu pilosóyw; explicare attinet? Res suas, easque minutas sæpe, et quas magnopere scire nullus cupiat, frequentius et ambitiosius adducit. Non schisma et defectionem Græcorum ab Ecclesia Romana (quod tamen toti occidenti est persuasissimum), sed peccata, ut Ninivitarum aliorumque populorum, et oraculum de Ismaelitarum (unde Turcæ sint propa - (c) Lib. 1. cap. 38 et 41. (d) Lib. II, cap. 1. (e) Lib. II, cap. 3 seq. (Phranzes lib. II, cap. 10, et in proœmio: Aả hunc modum ego quoque Georgius Phranzes et protovestiarius, etc. (g) Lib. II, cap. 19. Lib. III, (h) Lib. III, cap. 6. cap. 1. (i) Confer- Ilanickium, p. 661 seq. (k) Phranzes ipse in prooemio et lib. III cap. 29. Non 1457, ut legitur in Vossii Hist. Græcis, lib. II, сар. 30. (m) Tempore scil. Fabricii, nunc editum esse postea cognoscemus. Harl. (n) Cod. 203. In catalogo mss. Bavaric., pag. 75, male excusum Φαντζή pro Φραντζή. (o) Allatius De Georgiis, pag. 426: Pontanus, in aliis laudem nec contemnendam promeritus a nonnullis reprehenditur, primum, quod Græce non ediderit, secundum, quod opus obtruncatum ac in epr• tomen redacium, non integrum emiserit. Adde Casimiri Oudini commentar. de scriptoribus eccles., tom. III, pag. 2598 seq. (p) Ex_typographia Adami Sartorii. Dein illud opus ex Pontani édit, recusum est cum Genesii Hist. Byzantina, Venet. 1735, fol. Hart.

GEORGII PHRANTZÆ gati) imperio augendo, qua de re scriptum est in Genesi, hæc, inquam, in causa fuisse cur perierint, Latinosque a Græcis potius quam Græcos a Latinis descivisse, longa disputatione contendit. De quatuor monarchiis, etiam ex prophetis Daniele et Zacharia, fusius disserit. Symbolum item Nicæṇum, secundum singula verba e Scripura sacra tam Novi quam Veteris Testamenti contextum et conflatum demonstrat. Tandem capita quædam fidei profitetur, quod solemne fuit ad monachorum ordinem sese aggregamium in quibns ipsis quædam non Romana et catholica cernuntur. Hæc et hujus farinæ alia ad historiam nihil facere, lectorique molestia m_magis creatura, qui non videt, nihil videt. Porro, quæ libro primo d: Osmanidarum imperatorum origine, successione, rebus gestis de insula Creta, et adversum Barbaros propter eam perpetratis disseruntur, ac præterea alios quosdam locos, etsi historiæ minus proprios, minus tamen ab ea alienos, nec inutiles, et graves reliqui. Nec vereor, ne quis factum hoc meum secus interpretetur, qui clarissimos utriusque linguæ historicos, aliosque scriptores egregios similiter ob solam Jongitudinem in epitomas contractos non ignorat, quos in præsentia nominare nihil necesse est. Quod lib. III, ex narratione senis cujusdem de rebus Indicis parum credibilia refert, sciendum, apud Plinium et Diodorum Siculum haberi similia. Ad hæc quædam obscura et intricata, scribæ an auctori vitio danda? detraxi, nullo rerum notabili detrimento, in quorum intelligentia, ut quis diu se torqueret, operæ pretium non est visum. Prudenter enim Nicetas in vestibulo seu præfatione operis sui, qua historiam eximie si quisquam alius commendavit: Quidquid enim non apertum est, atque in promptu positum, historia abominatur; quidquid simplex et naturale est, et intelligentiæ obvium, libenter admittit. Prolovestiarius ipsemet undecim libros Nicephori Gregoræ in sex prima capita libri primi, quasi in angustissimum earcerem niínia propemodum brevitate coarctata compegit. Quæ ipsa capita, quod erant longiuscula, nos in multa diduximus, et alioqui in capitum numero longitudineque per totos libros constituenda ac deGinienda nostro judicio paruimus. Et quoniam epitomen conficiebamus adhuc alia quædam omisimus, · cum præsertiın involutiora essent, de quibus suo loco. Ter, quater libro primo ad supplementum, pauxillum verborum ex Gregora et Laonico aspersimos. Atque hic te, lector, monitum volo, ad ea, quæ libro jam nominato traduntur, uberius cognoscenda, lectionem Gregoræ, nec hujus tantuni, sed et Joannis Cantacuzeni, superiore anno a nobis in Latinum conversi, multaque aliter quam ille narrantis magno, pere profuturam. Hæc Pontanus, qui pag. 304 notis suis Græce inseruit omissum in versione sive epitome sua Andronici junioris imperatoris pro Monembasiotis diploma sive bullam, et pag. 309, Bessarionis cardinalis epistolam quam ad pædagogum filiorum Thomæ Palæologi, Anconam ilie misit, et Meursius deinde Græcę ac Latine subjunxit Resycbii illustris opusculis Lugd. Bat. 1613, 8, vulgatis. Denique pag. 317 et 325 Græce et Latine Pontanus addidit Georgii Trapezuntii epistolam ad Joannem „Palæologum, qua eum invitat ut triremibus ab Eugenio IV missis imperator in Italiam ad synodum naviget. De Phrantzæ opere, quod ms. Græce ſuit etiam in bibl. regia Scori»censi, atque in Ambrosiana Mediolanensi, quemadmodum et Barberina hodie asservatur (q), ita statuunt eruditi (r), ut obsidionem et expugnationem CPoleos accuratissime ab eo descriptam esse nemo dubitet, alioqui multa, parum að rem facientia, parumque accurate ab eo tradita esse conquesti sint multi. Nicephorum Gregoram ab eo etiam ubi errat, exscribi, notat Allatius ad Acropolitam, pag. 220, 264, 270, 'confundere omnia ac mutilare pro libidine pag. 250. Idem oscitantiam ejus reprehendit libro De consensu utriusque Ecclesiæ, p. 776. Ex Acropolita proœmium, et quæ ab urbe, a Latinis direpta, ad Græcis recuperatam, narrat, per summas transcripsisse, notat p. 426 De Georg.is. Grace loca e commentariis Phrantzæ historicis producit Allatius in eodem opere De consensu, p. 4, et alibi, neque aliunde hausit, quæ Græca Phrantzæ laudat Cangius in Glossario Græco. Notandum au̟- tem est, Allatium habuisse opus diversum ab eɔ quod in epitomen contractum Latine Pontanus ed.dit. Ita emm ille diatriba Georgiis, loco laudato: Servatur penes me ejusdem Phranza Chronico., diversum omnino ab edito. Incipit ab a. 1402, finit in anuum 1477, nescio an ab ipso auctore, ne prolixitate operis lectorem fatigaret, in compendium post primum Chronicon concinnatum, an prius etiam, quam prolixum ederet, veluti memoriæ fulcrum, et materiæ argumenium præparatum fuerit. Quidquid tamen sit, eloquio barbarum, et locutione e trivio petita, habet in se multa, quæ aliunde non occurrent, et distincte omnia prosequitur: in eo tamen minime laudandum, quod minutissima quæque et nullius dignationis commemoret, satis in angustiis domesticis enarrandis curiosus et loquens. Sic exorditur: Olxtpò; Fewpyio; $pavšñjů, ὁ καὶ πρωτοβεστιάριος, Γρηγόριος τάχα μοναχὸς, ταῦτα ἔγραψεν ὑπὲρ τῶν καθ᾿ ἑαυτὸν καί τινων μερικῶν γεγονότων ἐν τῷ τῆς ἀθλίας ζωῆς αὐτοῦ χρόνῳ ἀπὸ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ γεννήσεως ανα' έτει. Principium: Καλὸν ἦν μοι ἢ οὐκ ἐγεννήθην, ἢ παιδίον ἀποθανεῖν Contuli cum ms. codice Neapolitano Codex Monachiensis est, teste Altero, perquam vitiose scriptus. Præter ea adhuc exstant Phranzæ codd. in bibl. Neapolitana Augustin. S. Joan. ad Carbonar; et in reg. Taurin. in cod. 102 et 246 V. cat. codd. Gr. Taur., pag. 213 et p. 566: quorum posterior conspirat cum eo quem Allatius habuit, et diversum esse ab eo Chronico quod Pontanus in epitomen redactum Latine edidit, testatus est loco ab Fabricio postea memorato. HARL. (r) Vile Hanckium, De scriptoribus hist. Bgz. pag. 667 seq. Phrantzæ Chrenicon abbreviatum dabimus infrə ex editione card. Ang. Mai, Auct. class. t. IX. Edit.