Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
Letter XVIEpistola XVI
col. 957–958page 1 of 6
(Edidit Ang Mar. Bandinius Florentiæ 1765, 4º, eum aliis opusculis Græcis.) Codicem XXIII, plutei vin, bibliothecæ Mediceæ-Laurentiane, varii generis opuscula, ac præsertim theologica continentem, claudit poema satis longum, versibus politicts expressum, in laudem, uti vi detur, imper. Joannis Palæologi, illius nimirum qui, Eugenio IV Pont. Max. hortante, ut, Orientalis et Occidentalis Ecclesiæ dissidiis tandem sublatis, utraque uno veluti dilectionis vinculo colligata, eadema sentiret ac coleret, in Italiam ad concilium profectus est (an. 1439). Auctor poematis, ut ex titate ejusdem item metrico eruitur, est Joannes quidam oeconomus et diaconus ecclesiæ Hadrianopolitana (¡ta enim ‘Upzorzáǹos vocem interpretamur). Hic igitur, ut Polycarpo ejusdem ecclesiæ antistiti morem gererct, a quo id sibi munus demandatum fuerat, imperatoris laudes ita carmine prosequitur, ut om nes ingenii vires industriæque suæ nervos in hac provincia naviter obeunda intenderit. generis nam que nobilitate majorumque regali splendore poematis initium auspicatus, ad ipsiųs proprias dotes, tam corporis, tum animi, telebrandas progreditur; quem propterea-ab oris forma ac decore, incessu, mota et alloquio commendat, Josepho illi, cujus in sacris Litteris pulchritudo memoratur, similimum præli cans. Animi vero ejus præstantiam jis effert laudibus, ut fortitudine Sampsonein, morum suavitate Da videm, sapientia Salomonem ab ipso referri pronuntiet. In ejusdem postea munificentia erga subditos ac profusa liberalitate decantanda multus immoratur, quem Tito Romanorum principi, ac poetico more, Pactolo Niloque, auro manantibus Auviis, comparare minime dubitat. Magnam quoque puemațis parţom complectuntur ea quæ ipse pro salute et incolumitate populorum suscepit itinera ac navigationes, pe ricula quæ adiit, labores quos exantlavit, bella quæ gessit; quo quidem in loco sub oculos ponit quo modo exteræ nationes, ejus humanitate devinctæ, sponte sese illi dediderint, regesque ipsi, novam fanti imperatoris virtutem, sapientiam moderationemque admirantes, cjus non modo consiliis conati busque non obstiterint, sed libenti animo operam suam præstare, obsequium exhibere studuerint. Ad þæc, rerum quoque ratione carentium propensum quodammodo studjum eṛga ipsum, et quamdam le nevolentia speciem adjungit, ita ut, quemadmodum de magno Pompeio affirmat Cicero, ejus ut ita di cam cursibus venti obsecundarint, Quctus obedierint, maria obtemperariat. Quibus expositis Davidem ab inferis excitat, et ad concinenda præclara regis facinora invitat poeta, unaque Romam ipsam (Con stantinopolim intellige), ut ipsum veluti supın libertatis vindicem ac liberatorem plausibus excipiat, co hortatur. Tandem ad Deum optimum maximum preces effundit, et ipsum incolumem multos in annos ac sospitem tueri, ejusque imperium contra omnes inimicorum conatus firmum ac tutum præstare re ļit, ubi fere omnia ex divin's Litteris hausit, ac præcipue ex regii vatis Psalterio, ex quo, præter alia multa, totum psalmum cvii fere ad yerbum in suum poema derivavit: cujus in fine nonnulla etiam ia Polycarpi laudem attingens, singularem ejus pietatem in Deum, mirumque pro secundis imperatoris rebus studium ita effert, ut illum, novum veluti Moysen extensis manibus pro Israelitico populo vota. facientem, nobis exhibeat, ac graphice quodammodo depingat. llæc totius operis summa est atque com pendium. Nanc sermonis ratio postularet, ut aliquid de ipsius auctore diceremus: sed cum nulla ipsiqs mentip apud scriptores, Caveum, Qudinum ac Fabricjum occurrat (quo libentius auctoris antea ignoti opus in medium proferre animum induximus), pauca quædam de dignitate qua in Ecclesia Hadrianopolitana ful gebat, delibabimus. QEconomi igitur seu dispensatoris Ecclesiæ munus erat, ecclesiasticarum rerum ac pecuniarum sacrarum administrationem habcre, easque secundum proprii episcopi sententiam io singu los Christi fideles distribuere atque erogare, caque omnia peragere quæ Isidorus in quadam epistola ad
col. 961–962page 2 of 6
Epistola XVIIEpistola XVIIIEpistola XIXEpistola XXEpistola XXI, XXIIEpistola XXIIIEpistola XXIVEpistola XXVEpistola XXVIEpistola XXVIIEpistola XXVIIIEpistola XXIX
PG 158:961πρεσβύτερος καὶ εἰκονόμος γεγονώς τῆς Φιλαδελφέων πόλεως ἁγίας ἐκκλησίας. 111, πρεσβύτερος καὶ οἰκονόμος τῆς μεγαλοπόλεως Αλεξανδρείας. υπογραφάς Γεώργιος Συνάδων, ἔχων καὶ τὴν γνώμην μακαρίου ἐπισκόπου Ρόδου, καὶ ᾿Αδριανουπόλεως, καὶ Μηνᾶ Μιτυλήνης. Ορεστιάδος εὐτελοῦς ἀξίαν οἰκονόμου, Καὶ διακόνου τῆς αὐτῆς ὀλβίας ἐκκλησίας, Τοὐπώνυμον κατακαλοῦν τὴν κλῆσιν Ἰωάννου, Πόθου κρατίστου πόνημα τῷ θείῳ στεφηφόρῳ Παλαιολόγῳ τῷ στεῤῥῷ καὶ τῷ χαριτωνύμῳ, Τῷ χάρισι κινήσαντι τῶν θαλασσῶν πελάγη, Τοῦ ποιμενάρχου προσταγαῖς τοῦ θείου τετυγμένον Ορεστιάδος τοῦ λαμπροῦ καὶ ξένου Πολυκάρπου. Αν εἶχον στέρνα στεγανά, κατάχαλκα τὴν φύσιν, Καὶ στόματα πολύγλωττα, καὶ διατόρους όπως, Μάλλον δ᾽ ἂν ἐν ὡς ἀληθῶς εὑρέθη πάντα στόμα, Β. Οὗτος ὁ πόλος ὁ πολὺς, ἡ χθὼν ὑγρὰ, καὶ τἄλλα, Οσα τῶν ὄντων ἔσχηκε τὴν σύστασιν τῷ κτίστῃ, Καί σοι προσπλέκειν ήθελον ὑμνητηρίους αίνους,
Letter XVIIEpistola XVII
col. 903–904page 3 of 6
PG 158:903Υψόθεν δὴ ποιούμενα τοὺς φθόγγους καὶ τοὺς κρά- Οσοι φυλῆς ἐκράτησαν καὶ γῆς τῆς Αυσονίδος; [τους, [κάτω, Αλλος ἐδείχθης μυστικός κῆπος ἐξ εὐανθίας. Καὶ τὰς κραυγάς τε καὶ φωνὰς ἐκπέμποντα τοῖ;; "Η πάντερπνος παράδεισος Θεοῦ τῶν χαρισμάτων, Αν πᾶσαν τὴν ὑφήλιον ἔπλησαν ἐγκωμίων Τῶν σῶν, αὐτάναξ εὐτυχὴς, καὶ τῶν κατορθωμά των, Οὐδ' οὕτω πέρας ἔμελλον θεῖναί σου τοῖς ἐπαίνοις, Οπίσοι προσπεφύκασι τῇ φύσει σου θεόθεν, Οὐ κορωνίδα τουτωνὶ τοῖς κατὰ σὲ πρακτέοις. Ὑπὲρ γὰρ νοῦν καὶ τὰ διττὰ ξένως συνέδραμέ σοι, Τὸ μὲν οὖν φέρειν σε λαμπρὰν καὶ θαυμασίαν φύσιν, Γένος φημὶ τὸ πάντιμον, τὴν ἐξ ἀνάκτων βλάστην, Ανδρῶν ἡρώων, εὐγενῶν, εὐψυχῶν, μεγαθύμων, Εκπαλαι σχέντων τὸ λαμπρὸν αἷμασι βασιλείοις, ᾿Αρεϊκῶν, καρτερικών, λεοντοθύμων, δίων, Τῶν σκύμνος ἦσθα καθαρός, ὡς τούτοις εἰκασμένος Ως σφῶν ἀναλαβόμενος ἐκ τῆς γονῆς τὴν φύσιν, Καὶ τῶνδε περικείμενος τὸ κράτος καὶ τὸ στέφος, Καὶ τούτων ἀμπεχόμενος την ξένην αλουργίδα. Προς οἷς τὴν ἐπανθοῦσάν σοι τῶν ὄψεων αἰθρίαν, "Ην ὁ Θεὸς κατηύγασε κάλλει φυῆς ὀλβίῳ, Καὶ τοῦ χρωτὸς τῷ φεραυγεῖ, καὶ τῆς φυῆς τῷ ξένῳ, Ως εἶναι πάμπαν κρείττονα τοῦ τῶν ἀνθρώπων κάλ [λους, Β; Ἰωσὴν ταῖς καλλοναῖς στίλβειν ταῖς τοῦ παγ [κάλου, Ον ἐν βροτοῖς ἐπίσημον ὠργάνωσεν ἡ φύσις. Επείπερ ἔνοικ ν αὐχεῖς τὸν κατὰ σὲ δεσπότην, Ως τούτου φέρων μίμησιν ἐξ ἄλλων εἰκασμάτων, Καὶ ζῆς ἐν τούτῳ μυστικῶς κατὰ τοὺς Παύλου 26 [γους, Καὶ μένεις ὅλως ἐν αὐτῷ τοῦτον ἡμφιεσμένος. Έχεις τινὰ τὴν σύγκρισιν, Αύσονοκράτορ θεῖε Φέρων ώς δένδρα κάλλιστα, τὸ τῶν χαρίτων σμήνος, Καὶ τέτταρα πανθαύμαστα μέγιστα ῥεῖθρα χέων, Δικαιοσύνην, φρόνησιν, ἀνδρείαν, σωφροσύνην. Σαμψών ὑπῆρξε θαυμαστὸς ἐξ εὐανδρίας ἔσης, Ούπερ λαμπρά μιμήματα τὰ τῆς ἰσχύος φέρεις, Καὶ μένεις ὅλως ἀκλινής κατὰ τῶν ἀντιπάλων, Ολος στεῤῥός, καρτερικός, γεννάδας, βριαρόχειρ. Ο προφητάναξ ὁ Δαβὶδ πρᾶος ἐκλήθη μέγας, Τὸ πρᾶον γὰρ ἐκτήσατο τοῖς ἔργοις πάντων πλέον, Ἐξ ἀνεικάστων τῷ Θεῷ μαρτυρηθεὶς τῶν κρότων. Τίς δή σου, θεῖς βασιλεῦ, τὸ πρᾶον ἔσχε πλέον, ὺς τοῖς ἐχθροῖς οὐχ ἥκιστα τὸ δύσνουν ἀπολύει;; Επείπερ εὐμενέστατος καὶ συμπαθής τυγχάνεις, Καὶ τούτους βλέπεις εὐμενῶς όμμασιν εύσπλαγ [χνίας, Καὶ τούτοι; σπένδεις καθαρῶς νόμοις φιλανθρω [πίας. Οὐκ ἔστι δεσμωτήριον τούτοις ἐν σοὶ τῷ πράῳ, Οὐ χειροπέδης τὸ πικρόν, οὐ ποδοκκάκης ἄχθος, Οὐδὲ περιαυχένιος κλοιὸς ἐκ δυσμενείας. Τίς δ' εὐεργέτης ἄφθονος ἐφάνη σου βελτίων; Αλλος γὰρ ὤφθης Πακτωλός, ἢ Νεῖλος χρυσορρόας, Ῥέων ὡς ῥεῖθρον ποταμὸς χρυσᾶς εὐεργεσίας, *Ος Τίτον δὴ μιμούμενος τὸν ἄρξαντα 'Ρωμαίων, Ἐκεῖνον τὸν φιλότιμον τὴν εὐεργέτιν φύσιν, Τὸν δωρεαῖς πλουτίζοντα πυκναῖς τοὺς ὑπὸ χεῖρα, Τὸν λάμψεσι φαιδρύνοντα χρυσοῦ τοὺς ὑπηκόους, Πᾶσι παρέχει; ἀφειδῶς τὸν τῶν χρημάτων πλοῦτον, Καὶ δίδως τούτοις ἀκρατῶς συχνὰς εὐεργεσίας, Καὶ πρὸς αὐτοὺς τὰς χάριτας χύδην ἐκτόπως νέο [μείς, Ἐπεὶ καὶ σὺ γνωρίσματα τὰ τῶν ἀνθρώπων φέρεις, φίλους, ἐχθρούς τε, προσηνείς, δυστρόπους, καλο Καὶ τούτων ἰδιώματα της φύσεως ἀπίσχῃ. Οταν σου δέ τις τὸ στεῤῥὸν πρὸς τὸν Θεὸν κατίδη, Οπερ πιστεύεις ἀκλινῶς, καὶ πέποιθας ὡς πάνυ, Καὶ πρὸς αὐτὸν ἀκίβδηλον φυλάττεις σου τὸ σέβας, Τα κατορθεῖς ὁλοσχερῶς τὰ κατὰ σὲ πρακτέα Εἶτα πρὸς τούτοις τῆς ψυχῆς τὸν πλατυσμὸν ἀρθήσῃ, Τὸν γλυκασμὸν τὸν φύσιμον αὐτῇ προσπεφυκότα, Ενδον σου μᾶλλον ἐμβαλὼν τὰς ὄψεις τῆς καρδίας, Καὶ τῆσδε τὸ παράστημα τοῖς τρόποις σου γνωρίσῃ, Καὶ τῆσδε τὸ στερέμνιον ἀπὸ τῶν ἔργων μάθῃ, Τῶν τε φρενῶν τὸ σταθηρὸν καὶ βεβηκὸς ἐκτόπως, Τὸ στεῤῥεὸν καὶ κραταιὸν κατὰ τὰς περιστάσεις, Τὰ νουνεχές, καὶ δόκιμον, καὶ ξένον, καὶ γενναῖον, Ηνίκα ταύτας ὁ καιρὸς ἀλλεπαλλήλους φέρῃ, Τὸ τακτικὸν ἐν ταῖς βουλαῖς, τὸ πόριμον εἰς εὗρος, Τὸ πεπηγμένον ἐν αὐταῖς, τὸ γνωστικὸν εἰς κράτος, Τὴν ἄλλην πᾶσαν τῶν ἠθῶν κρατίστην ευταξίαν, Ιλιγγιῶν ἐξαπορεῖ ζάλης ἐξ ἀποκρύφου, Καὶ τέθηπεν ὁλοσχερῶς θάμβει ληφθεὶς ἁπλέτῳ. Πῶς γὰρ οὐ φρίξει, βασιλεῦ, πῶς ὄντως οὐ θαυμάσει; Πῶς νουνεχῶς τε καὶ σοφῶς οὐ βλέπων ἀπορήσει, Οταν σε φύσιν ὁ Θεὸς ἐβράβευσε τῷ γένει, υίοις σε προτερήμασιν εκόσμησεν ὀλβίοις, ὺς τοῖσδε πάντας ἐκνικᾷν τοὺς βασιλεῖς τοὺς πάλαι, [τρόπους. Ο Σολομὼν εἰς φρόνησιν μέγας βροτῶν ἐκρίθη Τῶν, ὅσοι μᾶλλον τὴ φρονεῖν ἐσχήκασιν, ἀνθρώπων, Ο γνῶσιν ἀπαράμιλλος, ὁ σύνεσιν βελτίων, Οὗπερ εἰ; δύστροπόν τινα τῆς γνώσεως τὸ βάθος. Καὶ τούτου τὰ μιμήματα φέρων ἐν τῇ καρδίᾳ, Ως τούτων ἀνιμώμενος τῆς γνώσεως τὸ κράτος, Καὶ τῶν φρενῶν τὸ γνώρισμα τὸ θαυμαστὸν ἐκεῖνο, Ευρέθης φυσικώτατος ὡς ἀληθῶς περίφρων Ως τεθηπέναι πρὸς αὐτὰ πάντας σχεδόν Ῥωμαίου;, Καὶ τοὺς ἐν λόγοις κραταιούς, καὶ τοὺς κομψούς ἐν [γνώσει, Καὶ πᾶσαν τὴν ὑφήλιον ὅσην ὁ μέρος έχει. Λέων τυγχάνεις μετ' αὐτοὺς, ἀλλὰ τοῦ γένους Λέων, Ως καὶ τοῦ γένους ἔξαρχος, καὶ τοῦ παντίμου στέ [φους. Τα πάντα σου λεόντεια, βασίλεια, τὸ κράτος, Βλέμματος ἄλμου θαυμαστὸν ἀπὸ τῶν ἔνδον ἔργων, Δι' ὧν χαρακτηρίζεται τὸ τῆς ψυχῆς ἀνδρεῖον, Καὶ βάδισμα, καὶ κίνημα, καὶ φυσική στερρότης, Καὶ φρόνημα, καὶ φώνημα, καὶ πνεῦμα θάρτους γέμον, Πλὴν εὐμενὴ, καὶ προση ἢ τὰ πάντα, καὶ θυμήρη, Καὶ φύσεως ἐκπέμποντα τῆς θαυμαστῆς τὸ κράτος.
col. 965–966page 4 of 6
PG 158:966Πνεύσας ὁ λέων ἐρυγὴν ὁ θὴρ ἡ βρυχητίας Φιλεῖ φοβεῖν, ὡς φοβερός, ζώων τῶν πάντων γένη. Λέων, φησὶν, ερεύξεται, καὶ τίς οὐχ ὑποτρέσῃ; Ποῖον γὰρ τούτων συσταλὲν ταύτην οὐ πτήξει τρέ [μον, Η πρὸς φυγὴν καὶ χηραμοὺς καὶ καταδύσεις τρέ [χει; Σοῦ τὸ φαιδρὸν μετήμειψε, παπαὶ τῆς δυστυχίας! Ἔβλεψεν Ίστρος ὁ πολὺς αὐτόν σε πεπλευκότα, Ηπλωσε νῶτα γαληνά, κλύδωνος οὐκ ἐμνήσθη, Οὐ ταραχώδους δυσαχθοῦς ἐκ τρικυμίας σάλου, Ροαῖς ἐδεξιώσατό σε τὸν πραΰν ἡπίαις, Καὶ κόλποις ὑπεδέξατο τούτους τιθεὶς ἡμέρους, Καὶ τὰς ὁλκάδας νήνεμος ὑπέφερε τοῦ κράτους, Ωσπερ ἐμφρόνων μιμηθείς γνωρίσματα καὶ φρένας, Αλλος ὡς εὔνους καὶ καλὸς οἰκέτης ταῦτα πράττων, Καὶ νουνεχῶς εὐλαβηθείς, ὡς οἶμαί σου τοὺς μέσ Γχθους, Ἐπείπερ οὐδὲ δύναται στέγειν αὐτῆς τὸν φθόγγον, Οὐδ᾽ ἐνεγκεῖν το σύνολον τὸν ἐξ ἐκείνης τρόμον. Σὺ δ' ἐρυγὴν ἐκ στόματος τοῦ γαληνού σου χέων, Τὴν φύσιν ὁ πραότατος, ὁ κατηυμενισμένος, Ταύτῃ τοῖς πᾶσι προσλαλεῖς, καὶ προσφωνεῖς ἡ πίως, Καὶ πᾶσαν πτοίαν ἐξ αὐτῶν μακρὰν ἀποῤῥαπίζεις. Οἱ πρὸς σὲ στρεφόμενοι τὸν πράον σφῶν δεσπότην Μυρίων ἀπολαύουσι τῶν εὐεργετημάτων. Τὴν καλιὰν τὴν κατ᾿ αὐτὸν ὁ πτηνοκράτωρ πήξας – Εἰς δένδρον εὐσκιόφυλλον, συνηρεφές τοῖς πρέμνοις, Αθροίζειν οίδε φορυτὸν ἐνταῦθα τῶν στρουθίων Ὑπὸ τὴν τοῦδε καλιὰν τὰς νοσσιάς πηγνύντα ὡς ἔξω βλάβης συντηρεί ταῦτα τῇ τούτου σκέπῃ, Καὶ τῷ πρὸς τοῦτον φυσικῷ πασῶν ὀρνίθων τρόμῳ Καὶ γὰρ οὐκ ὄφις δυσμενής, οὐ χρεωδόρος ὄρνις, Οὐκ ἄλλο πᾶν ἐκ τῶν βορῶν καὶ δραστικῶν ὀρνέων, Τῶν ἐκ τοῦ ράμφους τρωκτικών, τῶν ἐκ χηλῶν ἀρ [πάγων Εκείνοις ὅλως ήγγισεν, έθλιψε τοπαράπαν. Τοῦ κράτους δὲ τοῦ κατὰ σὲ τὰς πτέρυγας ἐκτείνας, Ὥσπερ ἀπτῆνας νεοττοὺς τὴν 'Ρωμαΐδα θάλπεις, Σκέπων αὐτὴν τὸ κατὰ σὲ, καὶ τοὺς φθορεῖς ἐντρέ [πων, Ὣς φωλεοὺς τοὺς ὑπ' αὐτὸν ὁ μέγας πτηνοκράτωρ. Ο μὲν Φωσφόρος ὁ λαμπρὸς ἀπὸ θαιμὰν ἀνί [σχων, Καθώσπερ ἐπετέτακτο τῷ λόγῳ τοῦ δεσπότου, Καὶ τὴν ἡμέραν δαδουχῶν ἄχρις αὐτῆς ἑσπέρας, Μέχρι δυσμῶν τῶν ἀλαμπῶν λήγει τὸν τούτου δρό [μον, Καὶ πάλιν ἐξ ἀνατολῶν ἀπάρχεται τοῦ δρόμου, Καὶ πάλιν μέχρι τῶν αὐτῶν λήγει δυσμῶν τὸν δρό [μον Καὶ τῶν ἀγώνων τῶν μακρῶν τοὺς δρόμους καὶ [τους κόπους, Ούς στέγεις μάλα καρτερῶς ὑπὲρ τῶν ὑπηκόων, Εἰπεῖν δὲ μᾶλλον ἀληθῶς, ὑπὲρ τῶν Χριστωνύμων, Θέρει, καὶ ψύχει, καὶ σφοδραῖς ἀντιπαλαίων βίαις, Οὐ σώματος φειδόμενος, αὐτάναξ, οὐ σαρκίου, Ζωῆς αὐτῆς ὡς ἀληθῶς καταφρονῶν ἐκτόπως, Καὶ σπεύδων ὅτι κραταιῶς, ὡς συμπαθής τὴν φύσιν, Τὴν Ῥωμαΐδα τὴν λαμπράν θηρὸς τοῦ παρανόμου Ρύσασθαι πάντη χαλεποίς περιπεσοῦσαν βρόχοις. Οὐχ είλκυσεν, οὐκ ἔθελξεν, οὐ κατελέανέ σε Πᾶτα τρυφή σωματική, καὶ χάρις, καὶ ῥᾳστώνη. Τὸ γὰρ ἀνθίστασθαι λαμπρῶς ὑπὲρ τῶν ὑπηκόων, Τὸ φέρειν ὅπλα κραταιά, τὸ κινδυνεύειν ὅλως Κατά τε γῆν καὶ θάλασσαν, καὶ κατὰ πᾶσαν χθόνα, Τρυφὴν ἡγῇ, καὶ καύχημα, καὶ χάριν ἐξαισίαν. Τάπης ἐστί σοι θυρεός, ὅτε πρὸς ὕπνον βλέπεις, Καὶ θώραξ περιβόλαιον ἀντὶ τῆς πορφυρίδος, Ο Αντί καλύπτρας εὐαγούς κόρυς ἀπὸ σιδήρου, Αντὶ πεδίλων σηρικῶν περικνημίδες πάλιν Καὶ ταῦτα φέρεις δι' ἡμᾶς, ὡς συμπαθὴς τὴν φύσιν. Έβλεψαν Ιστρογείτονες τὰ κατὰ σὲ πρακτέα, Σκύθαι, Μυσοί, καὶ Τριβαλοὶ σὺν τοῖς ἐκ Ρὼς ἀθρόοι, Μέγιστοι, ξένοι, στρατηγοί, σατράπαι, ταγματάρχαι Προσέπεσον τῷ κράτει σου, καὶ δουλικῶς προσῆλθον, Εκαμψαν γόνυ σοι, πιστὸν ὑπέσχον δούλων σέβας, Παιᾶσιν ἐπεκρότησαν, ηλάλαξαν εκθύμως, Καὶ τἆλλα σφῶν δεδράκασιν εἰς σὲ τὸν Αὐσονάρχη, Οταπερ νόμος ἐκτελεῖν οἰκέτῃ πρὸς δεσπότην. Οἶδεν ὁ κράτωρ τῶν Μυσῶν, τῶν σῶν φρενῶν τὸ Καὶ τοῦτο ὁρῶν διαπαντὸς ὅρον Θεοῦ δεικνύει, Πληρῶν δεσπότου πρόσταξιν, ὥσπερ οἰκέτης εὔνους. Σὺ δ' ἀλαμπής, ἀφώτιστος ἐκ Βυζαντίδος τρέχων, Καὶ πρὸς ἑσπέραν τὰς ὁρμᾶς ποιούμενος τοῦ δρόμου (Ούτω σε γάρ τοι τέθεικεν ὁ γνόφος τῶν πραγμάτων, Ζόφον ἐκχέας καθ᾿ ἡμῶν ἐξ ἀποκρύφου ζάλης, Καὶ κρύψας σου τὸ φεραυγές· καὶ σελαυγὲς τοῦ κράτ τους, Ωσπερ ἡλίου τὸ φαιδρὸν ἢ τῶν νεφῶν πυκνότης) Φωσφόρου δίκην λάμποντος εἰς χθόνα τῶν Αὐσόνων, Ηλιος ὅτι χαροπός δυσμόθεν ἀντανίσχεις Ολολαμπὴς αὐγάσμασιν ἀστράπτων τῶν πραγμάτ [των, Αλλος ὡς γίγας ἄντικρυς τὴν τρίβον γαιοδρόμος Εἰ καὶ τὸ πλῆθος τῶν πολλῶν καὶ χαλεπῶν σφαλα [μάτων [κράτος, Καὶ σφῶν βουλὰς τὰς ἐμβριθεῖς τὰς ὑπὲρ νοῦν καὶ Γφρένας, Καὶ τέθηκε τὸ κράτιστον αὐτῶν τῆς ἀγχινοίας. Οἶδεν ὁ θεῖος ὁ κλεινὸς ὁ ῥῆς ὁ τῶν Παιόνων, Ηγάσθη σου τῆς καλλονῆς τὸ πάντερπνον καὶ ξένον, Ηγάσθη σου τῆς φύσεως τὸ πανεκλελεγμένον, γάσθη σου τῆς γνώσεως τὸ πανεξῃρημένον, Ὑπτίαις ὑπεδέξατο χερσί σε τὸ τοῦ λόγου, Εἰ καί τι πάλιν εἰσρυὲν ἐξ ἁμαρτάδων νέφος Ορμήματά σου τὰ λαμπρά μετάμειψεν αθρόον. Προελθε τάφων ὁ Δαβὶδ μυστικωτέρως τρέχων, Καὶ δεῦρο φῶς πρὸς δεύτερον ταφῆς φυγών ἑσπέ Εραν. Νῦν σόβει τὸ ψαλτήριον αὖθις καὶ τὴν κινύραν, θαιμὰν (α) θαιρῶν, θαιμῶν, (α) Θαιμάν, ἄνεμος νότος, ἢ ἀνατολική.: θαιμάν, ἡ ἀνατολή· τὸ θαι διφθόγγῳ. θεμάν
col. 967–968page 5 of 6
PG 158:967Αἴνεσον ὕμνοις ἀγαθοῖς τὴν κράτορα Ρωμαίων, Οὓς προφανῶς συντάραξον τῷ τῆς ὀργῆς σου τρόμῳ, Κροῦσον τὴν λύραν ἐμμελῶς, εὐρύθμως τὴν κιθάραν. - Οὓς λάβρον καταφάγεται πῦρ δραστικὴν ἐκ βύμης, Πάρεστι γὰρ ὁ κράτιστος ἂν εἶπας βασιλέα, Ἐν τοῖς ψαλμοῖς τοῖς κατὰ σὲ ψάλλων πρεπόντως (τάδε Χρηστὸς τὴν φύσιν, ἀγαθὸς, ἀληθινὸς καὶ πρᾶος, Ρομφαίαν ὅτι στίλβουσαν ἄνωθεν ἔζωσμένος, Καὶ μυστικὴν ἀντίληψιν ἐκεῖθεν δεδεγμένος, καὶ σμύρναν αὖθις καὶ στακτὴν ἐκχέων σὺν κασίᾳ Ἐξ ἱματίων τῶν αὐτοῦ τῆς ξένης αλουργίδος Εἰ; τὴν καλὴν καὶ θαυμαστὴν τήνδε τὴν Ῥωμαΐδα, "Ην ἄλλην, οἶμαι, νοητὴν εἴπῃ Σιὼν ὁ λόγος, Ζόρον ἐκ ταύτης ἐξελθὼν τὸν ἐκ τῆς τυραννίδος, "Η κρεῖττον φάναι, θλίψεως ἀναγαγὼν τοῦ τάφου, Οσον, αὐτάναξ, τὸ σαυτοῦ καὶ τῶν ἐν σοὶ πρακτέων. Νεκρὰν γὰρ ταύτην τέθεικε φθορεὺς ὁ τῶν πραγμά [των, Καθάπερ πρώην ὁ Χριστὸς εἰς τὴν Σιὼν ἡγμένος, Ως δεδεγμένος δι' ἡμᾶς τὴν καθ᾿ ἡμᾶς οὐσίαν, Καθειλέ μου τὸν τύραννον τὸν τῆς φθορᾶ; προστάτην. Η Ρωμαῖς ἡ δυστυχής σκίρτησον κατὰ κράτος, τον ᾠδὴν ἀπὸ ψυχῆς, μέλψον ἀπὸ καρδίας, Επαρον τοῦτον ὑψηλοῖς ἐν ᾄσμασι και κρότοις, Ανύψωσον, μεγάλυνον, εὐφήμισον ἐκτόπως Τὴν λυτρωτὴν μετὰ Θεὸν, καὶ ῥύστην τῶν Αἰσόνων, Τὴν τῶν δεινῶν ἀπαλλαγήν, τὴν τῶν θλιβόντων λύο [σιν, Τὴν χαρμονὴν τὴν πάντερπνον τῆς γῆς τῆς Αὐσο [νίδος, Τὸν πᾶσαν τὴν ὑφήλιον πληρώσαντα χαρίτων, Τὸν πᾶσαν τὴν περίγειον εὐφράναντα τοῖς ἔργοις. Ἀλλ᾽, ὦ τὴν φύσιν ἄναρχε, παντάναξ, παντοκράτοο, Καὶ γόνε τούτῳ συμφυής, καὶ πνεύματος τὸ κράτος, Θεία Τριας πανσθενουργός, αιτία τῶν κτισμάτων, Παρεκτικὴ καὶ δότειρα τῶν παρ' ἡμῖν πραγμάτων, Ἡ τοῦτον δῶσα πρὸς ἡμᾶς τὸν θεῖον, στεφηφόρον, Παλαιολόγον τὸν στεῤῥὸν, τὸ θαῦμα τῆς ἁπάσης, Τὸν κλῆσιν χαριτώνυμον, τὴν βρύσιν τῶν χαρίτων, Οι χάρισι παντοδαπαῖς ἑκόσμησας τὸ κράτος, Ο βασιλεύς τερφθήσεται τῇ κατὰ σὲ δυνάμει, Ἐν δὲ τῷ σωτηρίῳ σου χαρήσεται μεγάλως. Ἐπιθυμίαν τῆς αὐτοῦ δὲς πρὸς αὐτὸν καρδίας, Καὶ τῶν χειλέων θέλησιν μηδόλως υστερήσῃς. Πάσαις χρηστότητος αὐτὸν τέρψον ἐν εὐλογίαις. Περὶ τὴν τούτου κεφαλήν πάντιμον θεῖσα στέφος Κεκοσμημένον τιμαλφῶς ἐξ ἀνεικάστων λίθων. Μεθ' ὧν ζωὴν αἰτοῦντί σε δίδου, καὶ πίον γῆρας, Μακρότητα τῶν ἡμερῶν μέχρι πολλῶν τῶν χρόνων. 'Η δόξα τούτου γένοιτο τῷ κράτει σοῦ μεγίστη, Καὶ τὴν μεγαλοπρέπειαν θείης αὐτῷ κρατίστην. Εὔφρανον τοῦτον ἐν χαρᾷ μετὰ τοῦ σου προσώπου Ἐν σοὶ γὰρ οὗτος ἤλπικε τῇ χορηγῷ τοῦ κράτους. Τὴν χάριν σου τὴν πρὸς αὐτὸν ἀκήρατον παράσχου, Οπως αὐτὸς μὴ σαλευθῇ τῶν ἐκ τοῦ κράτους βά θρων. Η χείρ σου πᾶσι τοῖς αὐτὸν μισοῦσιν εὑρεθείη, Καὶ τούτους φθάσαι κραταιῶς θάττον ἡ δεξιά σου, Καὶ γῆς τῆς τούτων τὸν καρπὸν ἀφάνισον εἰς τέλος, Ἐκ δὲ μερόπων τῶν υἱῶν πάλιν αὐτῶν τὸ σπέρμα, Οτι πρὸς τοῦτον ἔκλιναν πλεῖστα δεινὰ καὶ φαῦλα, Διελογίσαντο βουλὰς αὐτοῖς οὐχ ἱσταμένας. Θοῦ τολοιπὸν τοὺς ἄφρονας στρεφόμενον ὡς νώτον, Καὶ τὴν μορφὴν ἑτοίμασον αὐτῶν τοῖς περιλοίποις. Με, μή σιγήσης ὁ Θεός, μηδὲ καταπραΰνῃς. Οἱ γὰρ ἐχθροὶ τοῦ κράτορος ήχησαν κατὰ τούτου, Ηράν γε μὴν τὰς κεφαλὰς πρὸς τοῦτον οἱ μισοῦντες, Καὶ πανουργίας ἔῤῥαψαν οἱ δυσμενείς καὶ δόλους. Δρᾶσον αὐτοὺς ὡς Μαδιάμ ἐκείνῳ καὶ Σεισάρα, Καὶ τούτους ἐξολόθρευσον ἐν Λενδὼρ ἀθρόους Τόπῳ τῷ σῷ τῷ τῆς ὀργῆς καὶ τῆς πανωλεθρίας, Καὶ τούτους οῦ περιφανῶς, ὥσπερ τοὺς πρώην ἔθου Ωρήβ, καὶ Ζήβ, καὶ Ζεβελ, καὶ Σαλμανά δευτέρους. Ποίησον τούτους ὡς τροχὸν κινούμενον ἀνέμῳ, Καὶ πάλιν ὥσπερ κάλαμον σοβούμενον ταῖς αὔραι;, "Ωσπερ δρυμὸν νεμόμενον ὑπὸ πυρὸς βρομαίου, Καὶ τούτους καταδίωξον λαίλαπι τῆς ὀργῆς σου. Πλήρωσαν τούτων τὰς μορφὰς αἰσχέστης ἀτιμίας, Καὶ πάντες ἐντραπήτωσαν μέχρι πολλῶν τῶν χρόνων, Δὲς πρὸς αὐτὸν τὸ κρῖμά σου καὶ τὴν δικαιοσύνην, Ως αὐτανάκτων ἀγαθῶν εὐλογημένον γόνον, Ως βασιλέων εὐσεβῶν ἐκλελεγμένον τέκος Δὸς πρὸς αὐτὸν ὡς ἀγαθὴ πρὸς τὴν αὐτοῦ καρδίαν Οἶδας γὰρ τοῦτον ἀγαθὸν ἀπὸ τῶν ἔνδον ἔργων Καὶ τούτου πᾶσαν βούλησιν πλήρωσον τῆς καρδίας, Ο Πέμψον πρὸς τοῦτον ἀσφαλῶς ῥάβδον δυνάμεώς σου, Οπως ἐν μέσῳ τῶν ἐχθρῶν τῶν τούτου κυριεύοι Ἐν ταῖς ἡμέραις ταῖς αὐτοῦ φῶς Θέμιδος ἀστράψας, Καὶ πλῆθος αὖθις ἀγαθῶν τῆς εὐμενοῦς εἰρήνης Οὗ πρὸ προσώπου δυσμενείς πεσέτωσαν ἀθρόοι, Λείξαντες χοῦν ὡς δύστροποι καὶ φαῦλοι τάς καρδίας, Καὶ προσκομίσειαν αὐτῷ πάντες σκηπτούχοι δώρα, Καὶ προσκυνήσειαν αὐτῷ πάντες οἱ γῆς κρατοῦντες. Ἔθνος δὲ πᾶν δουλεύσειε κάμψαν αὐτῷ τὸ γόνυ, Τοὔνομα δὲ τὸ κατ' αὐτὸν ἔντιμον τούτοις εἴη Καὶ τοῦτον εὐλογήσειαν καθ' ὅλην τὴν ἡμέραν, Καὶ τοῦτον μακαρίσειεν ἐθνῶν ἡ πανσπερμία. Αὐτοῦ Τριὰς τὴν αἴνεσιν μὴ πᾶτα σιωπήσης. Επείπερ. στόμα πονηρῶν ἀνέφκτο πρὸς τόνδε, Καὶ γλώσσῃ καταλέγουσι δολία πάλιν τοῦδε, Καὶ λόγοις ὀνειδίζουσι περικυκλοῦντες μίσους, Καὶ πολεμοῦσιν ἀφειδῶς οἱ δυσμενεῖς ἐκ φθόνου. ᾿Αντὶ τοῦ τοῦτον ἀγαπᾷν διέβαλλον ἀθέσμως. Αὐτὸς δὲ προσευχόμενος βλέψεις τας ἔνθεν φέρει. Αντ᾿ ἀγαθῶν τὰ χείριστα ὁρῶσι τὰ κατὰ τούτου, Καὶ μίσος κραταιότατον ἀντὶ σφοδρᾶς ἀγάπης. Αμαρτωλὸν κατάστησον εἰς τούτους ἀδικοῦντας, Καὶ τούτων ὁ διάβολος ἐκ δεξιών σταθήτω. Ἐν τῷ καιρῷ τῆς κρίσεως τῆς σφῶν κατακριθείεν, Καὶ τῶνδε πᾶσα προσευχὴ πρὸς ἁμαρτίαν εἴη. Οἱ παῖδες γενηθήτωσαν σφῶν ἀπορφανισμένοι. Ημέραι πάλιν δυστυχῶς αἱ κατ' αὐτοὺς ὀλίγας, Καὶ γαμετὰς τὰς ἑαυτῶν χήρα; ὁ χρόνος θήσοι.
col. 971–972page 6 of 6
PG 158:971Μεταναστήτωσαν πικρῶς οἱ γόνοι σαλευθέντες, Καὶ βρώσιν αιτησάσθωσαν ἀπὸ ραγδαίας πείνης, Ἐξ οἰκοπέδων τῶν αὐτῶν ῥιφείησαν ἀθλίως. Ερευνησάτω δανειστής ύπαρξιν τῶνδε πᾶσαν, Καὶ πάντας πόνους τοὺς αὐτῶν ἀλλότριος λαβέτω. Μή τις ἀντίληψις αὐτοῖς πρός τινος γενηθήτω, Μηδὲ τοῖς τούτων ὀρφανοῖς οἰκτίρμων εὑρεθήτω. Εἰς ἐξολόθρευσιν οἰκτρὰν ἔστω τὰ τῶνδε τέκνα, Η κλήσις τούτων ἐν μιᾷ τῇ γενεᾷ λυθείη. Αναμνησθείη πρὸ Θεοῦ τὰ σφῶν πατέρων φαῦλα, Η δ' ἁμαρτία τῆς μητρὸς τούτων φθορὰν μὴ λάβοι. Έστωσαν ταῦτα πρὸ Θεοῦ διαπαντὸς ἐνδίκως, Καὶ τούτων τὸ μνημόσυνον κατὰ τὴν γῆν μὴ μείναι Ανθ' ὧνπερ οὐκ ἐμνήσθησαν ἔλεος οὗτοι ὁρᾶσαι, ᾿Αλλὰ καταδιώκουσι τὸν θεῖον βασιλέα, Οντα πτωχὸν τῷ πνεύματι καὶ καταγενυγμένον, Τοῦ θανατῶσαι δυσμενῶς, καὶ κρύψαι πρὸς τὴν Εχθόνα. Φιλοῦσιν οὗται τὴν ἀρὰν, καὶ τούτοις θᾶττον ἥξοι, Οὐδ᾽ εὐλογίαν θέλουσι, καὶ τῶνδε μακρυνθείη. Κατάραν ὡς ἱμάτιον ποθοῦσιν ἐνδυθῆναι, Καὶ πρὸς τὰ σφῶν ἐγκάρδια καθάπερ ὕδωρ δράμα, Κἐν τοῖς ὀστέοις τοῖς αὐτῶν ὥσπερ ἐλαίου χύσις. Ως περιβόλαιον αὐτοῖς, ὅ φέρουσιν, ὑπάρξαι, Ως ζώνη δὲ διαπαντός, ἣν περιζώννυνται που. Τοῦτο τὸ ἔργον ἐκ Θεοῦ τῶν τοῦτον δὴ μισούντων, Καὶ τῶν λαλούντων πονηρὰ κατὰ τοῦ βασιλέως. Σ' τοίνυν ὁ πανάγαθος Θεὸς καὶ παντοκράτωρ, Ποίησον οίκτον μετ' αὐτοῦ χάριν τῆς κλήσεώς σου, *Οτι χρηστὸς, ὡς ἀληθῶς, οἶκτος ὁ σὸς, παντάναξ. Καὶ ῥῦσαι τοῦτον ὡς πτωχὸν καὶ πένητα καρδίᾳ Τὸ πνεῦμα γὰρ τὸ κατ' αὐτὸν τετάρακται καὶ τρέμει. 'Αντανῃρέθη κραταιῶς, καθὰ σκιᾶς ἡ κλίσις, Ὥσπερ ἀκρίδες ἐν ἀγρῷ πικρῶς διετεινάχθη. Ησθένησαν τὰ γόνατα τούτου ταῖς δυστυχίαις, 'Η δέ γε σὰρξ δι' ἔλαιον ἠλλοίωτο παγκάκω;. Καὶ γείτοσι τοῖς καθ' ἡμᾶς τιτρώσκεται τοῖς ψόγος;" Βλέπουσι τοῦτον, κεφαλὰς κραδαίνουσιν αθρόοι. Τούτῳ βοήθησον αὐτὸς ὁ κατ' αὐτὸν δεσπότης, Καὶ σῶσον ὡς φιλάνθρωπος κατὰ τοὺς οἰκτιρμούς [σου. Καὶ πάντες δὴ μαθέτωσαν, ὅτι σὸν ταῦτα κράτος, Ὅτι σὺ τοῦτον ἔδρασας τὸν θεῖον βασιλέα. Καταρωμένων τῶν ἐχθρῶν σὺ τοῦτον εὐλογήσαις, Και πάντες αἰσχυνθήτωσαν οἱ τοῦτον ἀθετοῦντες Αὐτός γε μὴν τερφθήσεται δοῦλος τυγχάνων σέθεν. Αισχύνην ἐνδυσάσθωσαν οἱ τὸν Χριστὸν μισοῦντες, Ούπερ αὐτὲς ἐντέθεικας τῇ κεφαλῇ τὸ στέφος, Εἶτα περιβαλέσθωσαν ὡς διπλοῖδα ψόγον. Αὐτὸς δ' ἐξομολόγησιν προσοίσει σοι προσφόρως, Κἐν μέσῳ πλείστων δὴ λαῶν ὑμνήσει σου τὸ κράτος, "Οτι τοῦ πένητος αὐτοῦ τοῖς δεξιοῖς παρέστης, Τοῦ σῶται τοῦτον ἐκ φθορᾶς τῶν καταδιωκόντων. Ταῦτά σοι δεῖγμα, βασιλεῦ, μέγιστου ξένου πόθου, (Καὶ γὰρ πρὸς σὲ τὸν κράτιστον αὖθις τὸν λόγον [στρέφω), Τοῦ ποιμενάρχου τοῦ κλεινοῦ τοῦ παρ' ἡμῖν φωσφόρου Τοῦ Πολυκάρπου, του λαμπροῦ, τοῦ θαυμαστοῦ, τοῦ (πάνω, Τούτου τοῖς θείαις προσταγαῖς ἐκθύμω: τετυγμένα, “Ονπερ ἡμῖν μετὰ Θεὸν ἐβράβευσας προσφέρης Θείᾳ προκρίσει τοῦ σοφοῦ καὶ ξένου πατριάρχου. Οστις πρὸς σὲ τὸν κραταιὸν φέριστον πόθον τρέφει, Και σχέσιν ὅτι θαυμαστὴν ἀπὸ ψυχῆς δὲ βίας, Καὶ πίστιν ὄντως ἀκραιφνῆ, καὶ καθαράν, καὶ ξένην, Καὶ φέρει δὴ τὸ κράτος σου ψυχῇ τε καὶ καρδίᾳ. Καὶ δι' ἐπαίνων τίθησι τὰ κατ' αὐτὸ καὶ κρίτων. ὡς ἀληθῶς εὐχέτης σου διάπυρος τυγχάνων, Ολος ἐκκρέμαται τῆς σῆς ἀγάπης ἐξαισίως, Ολος τῶν σῶν ἐξήρτηται καὶ λόγων. καὶ πρακτέων, Καὶ τῆς δεσποίνης τῆς κλεινῆς τῆς καθηγιασμένης Τῆς ἐκλαμπούσης χάρισιν ἀπλέτοις καὶ παγκάλοις. Εἰ γάρ τις άλλος πέφυκεν ἀρχιθυτῶν τῶν πάνυ Ο σὲ φιλῶν τὸν κράτιστον ἐξ ἀνεικά του πόθου, Καὶ σὲ πνοὴν ἡγούμενος, καὶ τέρψιν, καὶ καρδίαν, Καὶ φάος πανυπέρλαμπρον τῶν κατ' αὐτὸν ὀμμάτων, Πρῶτος αὐτὸς καθέστηκε τούτων, ὡς οἶμαι, πάντων. Πολεῖ γὰρ ὑπὲρ ἄνθρωπον κράτος ὑμῶν τὸ μέγα. Ας δὲ διὰ τὸ κράτος σου τὰς προσευχάς προσφέρει Τῷ πανοικτίρμον. Θεῷ τῷ βασιλεῖ τῶν πάντων, Ο Καὶ θείους χέει ποταμους ἐκτόπως τῶν δακρύων, Ενασμενίζων ταῖς εὐχαῖς, καὶ φιληδῶν τῇ στάσει, Ἐξότου δὴ τῆς πόλεως τῆς καθ' ἡμᾶς ἐπέβη, Καὶ θείως επελάβετο τῶν κατ' αὐτὴν οἰάκων, Ισασι πάντες ἐναργῶς οἱ τῆς Ορεστιάδος, Ἡμέρας ὅτι καὶ νυκτὸς τὰς προσευχὰς ἐκτείνων, Καὶ τὸν δεσπότην δι' αὐτῶν σοφῶς ἐξευμενίζων Ὑπὲρ τοῦ κράτους, βασιλεῦ, τοῦ κατὰ σὲ τοῦ ξένου,. Οὗ τινος ἔργον ἀληθῶς, καὶ τῶν εὐχῶν τῶν τούτου Ο τῶν βαρβάρων ὄλεθρος ὁ γεγονώς θεόθεν. Οὐ Σκύθης γάρ, οὐδὲ Μυρός, οὐ Τριβαλος, οὐ Παίων Ετρέψαντο τοὺς δυσσεβείς, οὐδὲ Λατίνων σμήνος, Οὐδέ γε πάλιν κραταιὸν ἄλλο τῶν Βλάχων γένος, ᾿Αλλὰ δακρύων οι κρουνοί, καὶ τῶν εὐχῶν τὸ πλῆθος, Δι' ὧν ὁ νέος Μωϋσῆς χερσὶν ἐκτεταμέναις Τὸν ᾿Αμαλήκ, τὸν Ἰσραὴλ συνέτριψεν εἰς κράτος, Ας καθ' ἑκάστην ὁ χρηστὸς δεικνύει ποιμενάρχης Λαμπρῶς, αὐτάνας, πεποιθὼς τῇ πρὸς Θεόν σου [σχέσει Επείπερ εὐσεβέστατος διατελεῖς ἐκτόπως, Καὶ τὰς ἐλπίδας πρὸς αὐτὸν ἁπάσας ἀνατίθης, Μέγιστε θεῖε βασιλεῦ, αὐτάναξ τῶν Αὐσόνων.
Continue reading PG 158: Esaias Cyprius →≣ entire volume