IN ILLUD, SIC VOLO EUM MANERE, ETC. non recedat. Non enim vel morte vel vita Joannis poribus miseratione divina tenet, posset ostendere salvi facti sumus, nec alterum aperte sic in Evan gelio dicitur ut alterum credere nefas sit. Habet tamen investigatio rei hujus non parum fructus si non contentione vincendi, sed veritatis amore inquiritur. Cum enim investigari recte non possit nisi per Evangelium, opus est, dum quærimus, Evangelii verba sæpius repetere. Id non solum ani mum ab aliis cogitationibus abstrahit, sed et ad api cem ipsum sanctarum litterarum impellit. Accedit, ut qui hæc faciliora et in quibus non possumus cum æterna pernicie animi errare, scrutatur, is exercitatione jam ingenii gradu hine facto ad altiora securior possit conscendere. Hoc autem et ipsi salutem allaturum est et alios id ex nunc sponte totoque animo, revoco, ejicio, respuo, et sicut non dictum haberi supplico. Id modo hic dictum, quasi dictum in omnibus esse velim quæ aut Græce aut Latine attigi ut attingam. In animo enim est, nisi vel senectus retardaverit, vel ægrotatio impedierit, vel tenuium fortunarum con ditio revocaverit, nonnullos Scripturæ locos pront Deus aspirabit tractare. Sed alios quidem alias, nunc autem ipsius Joannis de quo dicturi sumus, intercessione freti, quæstiunculam, quæ a verbis Evangelii originem trahere videtur, dilucide, quan tum Deus donaverit, tractare conabimur. Sæpius post resurrectionem diversis Dominus modis apparuit discipulis, et sæpius cum ipsis et ad sacrarum litterarum studia poterit commovere. comedit et bibit, Jatus quoque et manus et pedes, Primum, quoniam si quis divinas litteras crebro el cum fide lectitat, buic via salutis in dies magis magisque aperitur; alterum, quia licet omnia doctorum Ecclesiæ diligentia, hoc est, Spiritus sancti gratia unde omnia dona profluunt satis pa teant, tamen et nova quæque delectant et legentes ad frequentiorem ipsa novitate alliciunt lectionem. Crebra autem harum rerum lectio animorum est cibus quo adversus voluptates corroboramur car nis. Adde quod abyssus nec simplex sed duplex, divina Scriptura est, si cui placet illud Psalmistæ ad vetus nonnunquam conferre Testamentum, quod Creatorem magnitudine, multitudine altitu dineque rerum admirationem compulsus, exclama non oculis solum, verum etiam tactui obtulit, ut undique eumdem seipsum esse dæmonstraret qui surrexerat, qui crucifixus fuerat, quique ante pas sionem cum illis conversabatur. Demum secundum Joannis Evangelium apparuit Jesus in littore illis piscantibus, interrogavitque si quidquam pulmen tarii haberent. Quibus negantibus jussit in dextram navigii partem rete immittere; quo facto centum et quinquaginta tres magnos piscati pisces sunt. Quod quidem ad futuram sanctorum quietem sacra mentaliter pertinere, perspicuum est. Nam et magnitudo et multitudo et numerus piscium cer tus et tractio eorum per fluctus maris, tandem ad littora tutior, et ducentorum a littore cubitorum vit: Abyssus abyssum invocat ad vocem cataracta- C.distantia et in dextrum retis demissio et septena ruin tuarum. › Veteris enim Testamenti per gratiam Salvatoris abysso patefacta, et velo templi (quo prohibebamur interiora prospicere) per suam pas sionem scisso, invocata effudit se novi Testamenti abyssus, et excitavit vocem cataractarum Dei, id est evangelistarum, apostolorum doctorumque om nium Ecclesia. Si ergo Scripturæ altitudo abyssus est magna,»unquam deerunt cum zelo nobis ve ritatem rimantibus quæ cum utilitate communi conscribamus. Cujus rei excessum ac magnitudi nem Evangelium significasse videtur, ubi dicitur, Nec mundum quidem ipsum, si singula quæ Jesus fecit conscriberentur, videri capturum. Ad sancti tatem autem tuam et quæ nunc in hac perfacili quæstione, auxilio ejus cujus tu in terris vicarius es, et postea quæ dictabimus, merito mittenda pu tavimus: ne dum volumus et nobis et aliis pro desse, in laqueum dilabamur. Id enim et ſuit et est et divina præsente gratia erit semper mihi insitum et propositam, mortem optare potius et exitum hujus vitæ, quam aliquid, non dico scri bere aut dicere, sed ne cogitare quidem, quod apo stolicæ doctrinæ ac Ecclesiæ Dei, cujus tu princeps es, repugnare videatur. Quare si forte parum ad vertendo, aliquid hujusmodi, aut etiam ex igno. rantia, scripserim, dixerim, cogitaverim, aut in futurum scripsero, dixero, cogitavero, quod aures sanctitatis tuæ quæ regni cœlorum claves his tem rius discipulorum numerus, hæc omnia non absque magno mysterio diligenter narrantur et futuram triumphantis Ecclesiæ cum Domino vitam aperie significare videntur. Erat id certe suum illius qui plus aliis amabatur a Christo qui in Dominicum pectus incubuit et inde hausit profundissima sa cranſenta cui Matrem orbis dominam ipse Domi nus moriens commendavit, ut quemadmodum ini tium Evangelii sui in æterna generatione Filii Dei fundavit instar tonitrui clamans: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum sic culmina per futuram sanctorum vitæ mysticam orationem imponeret, ad quam ut tutius mari jactati et undis, sancti pervenire possent. Petrus autem quando ipsi elaves regni cœlorym commendatæ fuerunt, Ecclesiæ totius princeps constitutus, apertius tunc vel restituitur vel con firmatur. Nam ne forte aliquis, quoniam ter Dɔ minum negaverat, amisisse ipsum Ecclesiæ prin cipatum putaret, ter interrogatur an Dominum ɔmaret, qui multo prudentior jam atque sublimior gratia Salvatoris, non effertur præsumptione, ne rursum negatione prosterneretur, ne lacrymis et amaro fletu iterum sibi ad propellendum piaculuin opus esset, sed pia confessione amare quidem se tertio respondit, sed quid amaret, ipsum scire ait, cui nihil potest esse occultum. Sic Dominus terna interrogatione, ternaque Petri confessione amandi,

IN ILLUD, SIC VOLO EUM MANERE, ETC. Hac sententia divisa, primum constat Joannem Pentecostes adventu Paracleti ad perfectionem in vivere donec veniat, Dominum dixisse. Alterum ergo quæratur, an illud, Donec veniam, finem sæ culi bujus significet, vel terminum vivendi in hoc sæculo monstret. Quod certe, si quis attendat, pro cul a vero esse videbitur. Nihil enim aliud dicit qui ita dicit, nisi ut planius et sub oculis ponatur, Volo eum vivere donec moriatur; sed absurdum per seipsum totum fuerit si connexa talis expositio fuerit. Connectatur igitur et dicatur: Sic eum volo manere donec veniam, quid ad te? id est, Volo eum vivere donec moriatur, quid ad te? Dicam aperte quod modo in mentem incidit. Homo certe, non dico doctus et gravis, sed mediocriter eruditus ac levior, si data sibi potestate hominis alicujus vitæ, atque interrogatus sic respondeat, parum animadvertisse putabitur: quomodo igitur Deum ore suo sic locutum quispiam crediderit? Sed cn riositatis, inquiet, arguere discipulum voluit. Sic arbitror, et Cyrillo, viro doctrina præcipuo, san ctitate magno, prudentia et eloquentia gravi, hoc ipsum placuisse legimus, et illud, quid ad te? id aperte ostendit. Sed in reprehendendo Petro sa. cramentum etiam illud aperire voluit, non moritu rum Joannem usque ad extrema sæculi hojus. Nam si curiositatis ipsum arguere solummodo vo luisset, illud ultimum, quid ad te, vel, Cur aliena quæris, dixisse, satis superque erat, sicut omnibus simul quærentibus, si eo anno restiturus esset regnum Israeli, respondit lenissime arguens: Non est vestrum cognoscere tempora vel momenta. Nunc autem non arguit solum cum vehementius intule rit, quid ad te? verum etiam ad finem usque vitæ hujus victorum Joannem asseruit dicens: Volo cum manere donec veniam. Ita et conditionem vitæ Joannis aperuit et curiositatem Petri redar qu't. Exivit autem sermo iste in discipulos quod discipulus ille non moritur. Exivit sermo ad disci pulos. quo exivit? per quem dissipatus fuit? quis discipulis omnibus prædicavit? buo certe so lum sermonem hunc Domini audierunt, Petrus et Joannes, cæteris Dominum ea replicasse, quæ Pe trus et Joannes secretius acceperant, minime cre dendum est. Joannes autem, et virginitate tum corporis tum spiritus apprime præditus et cæteris virtutibus summus, quod et dilectione Domini et commendatione Matris ejus percipitur, nequaquam id quod ad gloriam suam pertinere videbat, sociis quasi jactabundus prædicasset. Relinquitur ergo a Petro fratribus enarrata fuisse quæ Dominus de Joanne dixit. Petrum autem aliter dixisse quam audierat nefas est dictu. Quid ergo retulit fratribus Petrus? Quod Dominus de Joanne dixit: Sic eum volo manere donec veniam. Id a Petro, a cæteris omnibus eodem intellectum modo fuit, quod disci pulus ille non moritur. Quare ipse quoque delin quere mihi viderer, si non ita hune Domini sermo nem caperem, sicut omnes discipuli tunc intel lexerunt. Facile namque crediderim, quamvis die hac vita ultimam apostoli pervenerunt, tamen eo die, quo hæc acta fuerunt multo sublimiores om nibus successoribus suis fuisse. Fides enim in Christum crucifixum et e mortuis suscitatum, sua gratia et doctrina Salvatoris confirmata plurimum eos elevabat in dies. Fuit autem dies ille, quo Do minus hæc peregit, tertius apparitionis suæ Nam etsi sæpius se tam mulieribus quam viris manife stavit, et aliter aliis modo pluribus, modo paucio ribus, tamen tertio dicimus die nunc apparuisse, quoniam tribus maxime diebus apertius, expres sius, miraculosius apparuit primum in ipso resur rectionis die, deinde in octavo a resurrectione; tertium, quando Petrum præfecit Ecclesite, ac de Joannis morte pronuntiavit, duo sacramenta disci pulis patefaciens; sed quod sequitur, forsan alio trahitur? Nequaquam. Quid enim sequitur? Et non dixit ei Jesus, Quod non moritur, sed, Sic eum volo manere, donec veniam, quid ad te? Putabit aliquis forte, perspicuo bic evangelistam illis contradicere qui arbitrentur non moriturum ipsum usque ad finem sæculi hujus, cum scribat: Non dixit ei Je sus quod non moritur, usque ad extrema tempora scilicet (sic enim supplendum semper est), excla mabitque ab eo ipso explanatum esse vobis quod, quæritur, atque mutare non oportere. Ego autemi pro modestia summa et virginali humilitate qua gloriam humanam Joannes omnino calcavit, ita eum scripsisse crediderim ut et veritatem digito monstrarit, et inanem hujus sæculi gloriam abje cerit. Non enim negat rem, sed sermonem et verba. Subjiciantur oculis omnia. Quid Jesus dixit? Sie eum volo manere donec veniam, affirmando Jesus dixit, et quisquam negabit? Quid discipuli? quo-. modo id cum exisset in publicum, intellexerunt, quod Joannes non moritur? Teneo affirmationem Domini et apostolorum sententiam omnium quod non moritur. Quid postea Joannes? non tam vir ginali modestia humilitateque præditus quam veri tatis amicus, quid ait? Sed non dixit ei Jesus, quod non moritur. Non enim hoc verbum protulit Jesus, sed aliis verbis usus est. Quibus? Sic eum volo manere donec veniam. Animadverto, quod non stetit Joannes ibi, Non dixit ei Jesus quod non moritur; stetisset autem si rem ipsam negare vo luisset. Sed addidit, Sed, supple, dixit: Sic eum volo manere, donec veniam. Sermonis igitur et verborum collationem facit, non rerum. Nam si rerum facere collationem voluisset, illud solum scripsisset: Non dixit ei quod non moritur; hoc enin ita dictum, statim ostendit quod moritur. Sed, Non dixit quod non moritur, inquit, sed dixit, Sic eum volo manere donec veniam, quid ad te? Per spicuum ergo est, verborum ipsum collationem facere, non rerum, quamvis et rerum dicere non dubito. Alter enim sermo mortem omuino negat, quod quoniam fəlsum est non dixit, Non moritur; alter, quando moriturus est, ostendit; Donec enim

veniam (inquit) volo ipsum sie manere, atque vi- vere et decipere scilicet, ac in errorem demum vere scilicet. Quas ob res si quis diligenter Evan gelii verba examinet, et assertive dictum esse, Sic eum volo manere donec veniam, perpendat, quod frustra aut superflue dictum putare nefas est: vi deretur autem esse superfluum, si ad singulorum exitum adventum Domini referas; si prædicta omnes simul discipuli per illa verba non mori Joannem usque ad extrema tempora intellexerunt; si denique Joannes ipse non rerum, sed verbo rum et sermonis facit collationem, vel, quod verius est, etiam rerum: quis dubitabit, ipsum Tonitrui filium, quem Dominus maxime omnium discipulo rum dilexit, cui Matrem moriens in cruce soli commendavit, adhuc vivere, victurumque vel ad extrema sæculi hujus? vel sicut ille qui longe ante alios ipsum dilexit, ordinavit, instituit, præ destinavit. Verum quantum hic Evangelii locus ad hanc rem conferat, ne nimium crescat et modum excedat oratio, satis jam sit. Nunc ratiunculis quoque nonnullis, idipsum affirmari aperiamus. intrudere; deinde infertur: Ego autem oravi pro te, ne deficiat fides tua; tu vero aliquando con versus confirma fratres tuos 1. Ubi duo masima aperte exprimuntur mysteria: primum quod Pe tri solius et successorum suorum, id est Eccle siæ Romanæ, cujus urbis duntaxat episcopum con stat fuisse Petrum, non deficiet fides; alterum, quod cæterorum deficiet aliquando. Quare inquit, Tu aliquando conversus, confirma fratres tuos. Ali quando autem dixit, ut ostenderet, neminem apo stolorum Spiritus sancti confirmatum gratia erra turum, sed successores, ad confirmationem quorum Petrus, hoc est ipsius successores converti juben tur; quod reipsa perfectum: sæpe namque cæteræ. orbis Ecclesiæ a Romana confirmatæ sunt, ipsa ab aliis nunquam. Sed tempora quoque præfecturæ Petri admirationem, si considerantur, adaugent, et fidem rei faciunt firmiorem. Claves promittun tur, cum ipse ante alios Filium Dei vivi confessus esset; fidei non defecturæ gratiam a proficiscente Primum igitur dicimus, diligenter in omnibus in crucein quasi testamento accepit, pascendarum Scripturis canonicis observari oportere, quod ni- ovium simpliciter omnium, atque agnorum aucto hil frustra, nihil superflue, nihil sine causa in ritatem, post resurrectionem, parum autequam ipsis scriptum est. Spiritu enim sancto dictante Dominus in coelos ascenderet. Quorsum hæc? Ut omnes scriptæ sunt, Spiritus vero sanctus omnia ostendamus mortem quidem Petri et genus mortis scit, omnia prævidet, omnia breviter et ut opor- prædicendum fuisse, Joannis auteın mortem, nisi tel el quantum oportet et sicut oportet, disponit, quis in extremis hujus sæculi futuram cum apo dictitat, edit. Non est ergo quidquam in Evange- stolis existimet, non fuisse scribendam. Ad quid liis absque magno mysterio dictum. Sed nisi eo c enim moriturum, cum Dominus ad eum venerit in prorsus pacto intellexerimus prædicta Domini ver ba, sic omnes apostoli ac discipuli qui tunc erant, acceperunt, frustra totus ille locus de Joanne con scriptus esse videbitur. Cur enim posteaquam universalis Ecclesiæ præfectura Petro et successo ribus collata est, et mors ejus qualis futura esset ad apertum de Joannis morte disseritur? Nam de Petri quidem morte prædicere multis de causis oportuit. Non enim tacenda sunt sacramenta, Sa cramentum autem quiddam esse quod vicarius Christi, Ecclesiæ suæ præpositus et pontifex sum mus immediate post Christum et primus crucis similiter morte moriturus esset non est negandum, præsertim cum huic apertissime vitam quoque Magistri sequendam apprime diceret. Et certe si cut quæ necessaria sunt sæpius repetenda, sic quæ nihil conferunt, nemo scribit, præfectura Petri aliter sæpe atque aliter exprimitur ne quis in po sterum audeat mutire vel dicere, Romanos ponti fices qui Petro successerunt, Ecclesiæ universalis nor esse pastores. Quocirca claves regui cœlorum ei præcipue committuntur, et per hunc Evangelii locum quem modo tractavimus, grex agnorum at que ovium Domini illi commendatur, et ante pas sionem ad Petrum sermone converso et ad omnes communiter primo dicitur: Ecce, Simon, Satanas expetivit vos cribrare quasi triticum atque convol Luc. xx11, 31. hac conditione communi, scriberetur? Ad repre hensionem curiositatis Petri? At unico verbo re darguitur, ne quærat aliena, ut interroganti Petro satisfieret. At increpatur et quidem vehementer. Quid enim acrius quam quærentem audire: Quid ad te? Cur autem affirmando intulit, commu nem hanc mortalitatis nostræ conditionem om nibus certiorem atque inevitabilen, nisi naturæ ipsius Dominus aliter statuerit? Quapropter si ni hil frustra et absque causa Scripturæ referunt, tius autem loci quo de Joanne hic scribitur, pulla potest inveniri causa nisi quod Dominus voluit ad extrema tempora ipsum conservare, patet nondum Joannem mortuum esse. Sed dubitabit forte aliquis: Si nihil scriptum sine causa est, neque factumn multo magis, cur putan dum est, non cessisse adbuc naturæ Joannem, com etiam hujus causa non afferatur certior, et multa sint in Scripturis quorum causas ignoremus? Mul torum ignorare nos causas, nemo ibit inficias, Causa enim mortis in Joanne differendæ, plane percipi, quis poterit ambigere? Profecto nemo. Clamat enim Scriptura, Enoch et Heliam ad alia loca, in vitam scilicet longiorem translatos, cujus translationis causa primo quidem ignorabatur; cre debant tamen, quia expresse dicta. Sic accipienda nobis sunt, ut et firmiter credere debeamus, etiamsi

IN ILLUD, SIC VOLO EUM MANERE, ETC. quod natura in singulorum pectoribus insitum est; Elias propheta, qui vel mortuos in vitam restituit oratione et sub lege coruscavit; Joannes evan gelista, quem Dominus plurimum dilexit, apo stolorum sanctissimus, quem in universalem Ec clesiæ pastorem Dominus (ut ego arbitror) non præposuit, tum ut illi virgini Matrem virginem commendaret, tum ut Petro tunc (quem velociori martyrio destinavit), Joanni postea in temporibus Antichristi, Ecclesiam committeret, et sic duobus discipulis quorum alter dilexit, alter dilectus Christo maxime omnium fuerat, alteri in ipso Evangelii initio, alteri in fine et utrisque in per secutionibus maximis Ecclesia commendaretur. Accedit, quod omnes apostoli martyrio vitam ter minarunt, ut nemo possit ambigere veracissimos il los testes fuisse, qui sicut Dominus morte testimo nium suum persanxerunt. Nam Christus Dominus noster, Filius Dei, et pontifex maximus fuit ut ho mo, sicut Psalmista canit, Tu es sacerdos in æter num, secundum ordinem Melchisedech *; et rex; di citur enim in personam ejus: Ego autem constila tus sum rex ab ipso super Sion montem sanctum ejus³; et Pilatus in titulo, Jesus Nazarenus rex Ju dæorum; et martyr primus, et maximus; nam cum testimonium nec de se ipso suum, quod Filius Dei esset, Judæi acciperent, nec Patris sui qui miracul's inauditis testabatur ipsum esse Filium suum, morte testimonium comprobavit. Scimus certe Judæos re cte intellexisse verba Domini, quibus Patrem suum omnipotentem Deum appellabat. Unde dicebant, mori ipsum secundum legem debere, quia Filium Dei seipsum fecit. Nec enim aliter intelligi potest quod Deum Patrem esse suum prædicabat; propte rea dicit: Manifestavi nomen tuum hominibus*. Nam ante adventum in carne Verbi reconditum magno in sacramento tenebant quod Deus ita est Pater, ut Filium habeat ex substantia sua genitum, æqua. lem natura et consubstantialem; verum, quoniam mors ultimorum terribilium est, nec adduci mentis compos homo potest, ut credat in ipso terrore mortis aliquem vel de se, vel de alio mentiri, hac de causa martyres vere nuncupantur, qui morte propria prædicationem suam veram esse demon strarunt. Primus vero martyr Christus cum tradere spiritum Deo vellet, magna voce intonuit clamans Pater, in manus tuas commendo spiritum meum. Ilanc testificationem per sanguinem et mortem apostoli omnes Dominum secuti de prædicatione sua fecerunt. Cur Joannes hac gloria solus privare tur? An quia plus cæteris amabatur? Imo contra, quoniam maxime diligebatur idcirco marty. rium quod a Christo initium cepit in eum termi nabitur. Et sicut plus diligenti Ecclesia incipiens fuit commissa, ita plus dilecto desinens commen dabitur. Ita, quispiam inquiet; sed tamen incredi nullam causam videamus, post incarnationem Ver- lum aliud mandatum exstabat hominibus, quam bi, hujus quoque rei, sicut aliarum multarum re rum, ac pene omnium causa nobis innotuit. Dia bolus enim licentius in ultimis temporibus propter peccata nostra omnibus suis viribus usurus est, ut etiam electi, si possibile sit, in errorem contrudan tur. Nam cum revelatus erit homo iniquitatis (om nes enim liberi arbitrii sumus ) præstigiosis ejus miraculis decepti periremus, nisi Dominus duplici ter præcipue providisset: primum Scripturarum præmonitione, quæ magna voce figmenta et impie tatem illius prædicant, sugillant; deinde tot san ctorum hominum miraculis, doctrina, prophetiis, quos parvo tempore antequam impietatis illius vis et falsa doctrina missurus est, qui ut etiam aucto ritate qua maxime nos moveant, a vetustissimis temporibus et quasi statim a triplici rerum, tempo rum, ætatum principio, et reservati ad hoc divini tu³ ministerium sunt et reservatos esse scriptum est, ut prædicationibus ipsis qui sint et cur vene rit, sincera integraque fide credamus, Scripturis præmoniti, docti, confirmati, quod Antichristi teni poribus venturi sunt. Oportuit autem unum ex il lis mittere qui ante legem fuerunt, unum qui sub lege, tertium qui Christum ipsum audiverit, allo cutus fuerit, multoque magis necesse adversus Antichristum, qui se Christum Filium esse Dei fin get, quam aliquem ex vetustissimis. Reservavit autem ex veteribus duos: reservavit igitur etiam ex apostolis. Tres ergo reservati sunt adversus An tichristum, pro veritate ut in finem tantorum vi rorum testimonio, miraculis confirmato, ab impie tate incredibili atque inaudita homines illius sæculi revocentur. Erit autem testimonium Joannis, ut ego arbitror, multo majoris dignitatis, quod facile percipitur, si quasi controversiam instituamus. Di cant impii Antichristum esse Messiam et Filium Dei; testes vetusti negent, asserantque Tiberii Augusti temporibus Christum venisse, quanquam male po terunt tamen contendentes imp¡i replicare, non fuisse illos tunc Hierosolymis et propterea falso attestari quod non viderunt. At Joannes et vidisse clamabit et audisse illum et tetigisse, et allocutum. fuisse et astitisse in cruce pendenti et aspexisse sanguinem et aquam e latere mortui prosilientem, et post resurrectionem comedisse ac bibisse cum illo, et manus atque pedes crucifixi vidis se palpasseque. Miracula quoque narrabit, multo plura quam scripsit, si tamen mundus tunc ca pere poterit, auribusque suis vocem illam au. disse asseverabit, Lazare, veni foras' et qua triduanum mortuum exsiliisse foras e sepulcro vidisse et institas quibus erat alligatum Lazari corpus manibus suis solvisse. Hæc aliaque hujus modi miraculis affirmabit. Tres igitur temporibus illis falsitati resistent testes: Enoch ille justus, cujus aute diluvium justitia claruit, quando nUI Psal. Gix, 4. 3 Psal. 11, 6. Joan. x1, 43. Joan.

bile videtur, tanto temporis spatio dilectum disci- non moriturum Joannem usque ad extrema tempora pulum vinculis adhuc corporis teneri, nec liberatum hoc carcere fuisse in Domino resolutum, sed longis simo tempore in hoc resolutionis desiderio jacta ri. Nec enim credendum est, minns Joannem quam Paulum resolvi desiderasse, qui ait: Cupio resolvi et esse cum Christo; quasi vero non possit Domi nus et ipsi et Enoch atque Eliæ ante mortem etiam beatitudinem elargiri, quamvis non Hli æqualem quam resoluti habebunt, tantam tamen ut audiret atque videret ea que nec oculus vidit nec in co gitationem hominis ascenderunt; quod in corpore adhuc animo detento fieri posse, is ipse lestatur dicens: Sive in corpore, sive extra corpus, nescio, Deus scit. Adde quod in æternum pro hoc brevis simo temporis spatio corona martyrii fulgens, et ſu tura prædicatione promeritus, magis magisque re splendebit. Illud profecto mirum est quod eum quem mortuum contendunt, qua morte dormierit, ne queunt exponere, nec reliquias ejus unquam visas alicubi fatentur. Non est certe verisimile ut mul torum non tantæ claritatis sanctorum, qui in erc mo latitarunt, et mors narretur et reliquiæ osten dantur, et Joannis apostolorum clarissimi, quem in Asiae luce versatum fuisse constat, ibique ab hac vita recessisse (ut aiunt), nec mors expona tur nec exanime corpus unquam visum fuerit. Sed operæ pretium est, breviter ac summis (ut aiunt) digitis tangere, quæ feruntur. Tradunt omnes fere, qui hac de re locuti sunt, postquam Joannes sensit ultimum advenisse diem, jussisse discipulos foveam facere, in quam cum vi yus vestitusque descendisset, imperasse illis, ut abi rent et sic jacentem in fovea, Dominumque exspe ctantem relinquerent; obtemperarunt illi, et postero die reversi, non invenerunt ipsum. Quis ex hac bisto ria non intelligat, præ modestia hoc impetrasse ipsum a Domino, ne prædicaretur vivus in cœlum raptus. Nam si moriturum jamjam se præcognovit, cur ita vivus perſodi voluit et non exspectavit, corpus exsan gue in sepulcro defodi? Dicam aperte quod sentio. Nisi ratione modestiæ, sicut diximus, fecisse ipsum putaverimus, puerile quid videbitur, sic voluisse de fodi. Quod autem postero die non ſuit inventus, non ne insolubili argumento est, vivum inde alio transla tuin. Ita prorsus. Quas ob res, si nulla potest inveniri alia causa evangelicis digna sacrament's, cur de vita Joannis et morte Dominus hic dixit et evangelista teravit; si extrema tempora testibus egebunt, qui testimonium jam diu venisse Christum perhibeant; si apostoli alicujus excellentior est hac de re te stificatio; si omnes apostolos obdormiisse martyrio constat, Joannes a nemine conspectus exanimis est; si præterea affirmative dictum est a Domino: Volo eum manere donsc veniam, nec de propria condi tione hoc recte intelligi potest; si omnes apostoli et discipuli Domini verba ejus sic intellexerunt, ut existimarint; si denique Joannes ipse modestissime sermonem et verba conferens rem non est inficia tus: quis dubitabit, dilectissimum Christi discipu lum, alterum virginis Mariæ per affectum propter virginitatem filium, cui ut mater filio commendata fuit, qui generationem Verbi æternam hominibus intonuit, cui Ecclesiæ militantis status fuit revela tus; quis, inquam dubitabit, evangelistam, aposto Jum, prophetam martyrii quoque corona in extre mis temporibus potiturum, ut uterque qui pluri mum dilexit, et qui plurimum dilectus a Domino fuit, in maximis persécutionibus, alter incipienti alter desinenti Ecclesiæ præsit. Ita, inquiunt; sed multi doctores Ecclesiæ tam Orientales quam Orci dentales jam mortuum esse ipsum scripserunt, quo rum auctoritati repugnandum non est. Sit sane. Abyssus enim est Scriptura, incipientes diximus, et aliter alii singula capiunt, et omnes suscipientes divisi aut evangelicæ Scripturæ aut alteri alteris contradicant. In hac vero quæstione si prædictus Evangelii locus et rationes solum considerantur, articulis fidei non contradicitur, contradictio in re sola remanet. Et credo, si quis, omni præoccupa tione ac contentione abjecta, integer, rés ipsas con sideret, nobis affuturum. Certior vero sum cum jam tertium locum tractavero, absque controversia omnes affuturos. Nulla enim aliorum est auctoritas, Scripturæ auctoritati collata. Nec tamen Patres si contra scripserunt, criminari fas, si loci Scripturæ, quos in médium adducemus non occurrerunt, cum scriberent. Nihil enim habemus, quod non accepi mas, et Spiritus ubi vult spirat. Quare stuitùm est si accepisti, gloriari quasi non acceperis. Sed jam Scripturam de re proposita loquentem audiamus. Flic idem Joannes in calcè noni capitis Apocaly psis dictum sibi esse scribit: Oportet te iterum prophetare populis, gen:ibus, linguis et mullis regi bus. Id certe non potest de Evangelio dici, licet posteaquam Apocalypsis, scriptum ab eo sit. Nami nec Evangelium prophetiam ullus unquam appel labit nec multis scriptum est linguis, sed Græce solum. Nec refert si per traductionem ad multas pervenerit linguas. Traductiones enim non sunt ad ctorum, sed translatorum. Ipse autem prophetaturus multis populis, gentibus, regibus per multas dicitur linguas. Accedit quod his ei dictis confestim in initio capituli decimi dicitur de duobus testibus Enoch et Elia. Unde patet non simul sibi dictum divinitus fuisse de tribus testibus, sed divisim in calce noni de seipso et actutum in decimo de reliquis, cum omnia sint nota Domino, nec honestis hominum de sideriis unquam resistat, sed semper favendo pro sequatur non minus quam prævenerit. Prophetavit igitur semel de universo statu Ecclesiæ militantis, in Apocalypsi; sed oportet ipsum iterum multis linguis prophetare regibus multis, populis multis, II Cor. XII, 3. Apoc x, 11.

IN ILLUD, SIC VOLO EUM MANERE, ETC. gentibus multis. Quare si Evangelium prophetia ptismo quo ego baptizor baptizabimini, hoc est, Ego pro vobis cæterisque hominibus sanguinem meum effundam, sed vos quoque pro veritate prædicatio nis vestræ sanguinem vestrum effundetis. Hunc calicem baptismumque sanguineum Jacobus qui dem jam bibit et baptizatus est, ab Herode occi sus; Joannes vero, minime; bibiturum ergo quis negat? Christus enim Dominus noster de utrisque fratribus dixit: Calicem quidem meum bibetis, el baptismo meo baptizabimini, hoc est, Sanguine ve stro infusi pro veritate moriemini. Nec refert si quis diĉat, animo illum martyrem fuisse. Non enim di、 xit Dominus, Calicem quidem meum bibere, et baptismo quo ego baptizor baptizari parati eritis, sed rein ipsam et effusionem sanguinis aperte affirman ris alicujus auctoritas nonnullos perturbat, sciant Joannem Chrysostomum, cujus auctoritas non im merito magna semper fuit et est in Ecclesia, cum illud Matthæi exponat, Calicem quidem meum bibe tis, his verbis uti: Magna vobis eerte bona præði co, martyrii enim corona poliemini et violenta morte, sicut et ego, a vita decedetis. Præterea si licebit quæ plane Scriptura prædicat non sicut di cuntur accipere, sed ad animum atque intentio nem referre, vereor ne facile pleraque omnia com mota labescant, labefacta ruant, diruta in nihilum redigantur et Antichristo latissimam viam præpa rent atque aperiant. non est, nec si esset, multis linguis ab ipso editum est, nec multis ipse prædicavit gentibus, sed Græ cis; nec omnibus Græcis, sed Asiaticis solum; nec regibus multis, Romanis enim Asia tunc subjecta fuit perspicuum est ante adventum Antichristi prophetaturum, quando veniet homo iniquus qui præstigiis suis multos decipiet, qui vi quoque ute tur adversus fideles, cæteraque hujusmodi. Enoch et Elias hoc similiter facient. Quapropter et Scri ptura non mortuos, sed alio raptos in corpore di cit, ut fideles illius temporis facilius possint cre dere, illos ipsos esse qui divinitus ad prædican dum et prophetandum, cum multo fulgore in ex tremis temporibus reservati fuerunt. Hac ipsa ra tione, eademque de causa, tum per explanatum "do, Bibetis et baptizabimini, inquit. Quod si docto Evangelii locum, tum multo expressins, si gnificantius, clarius per Apocalypsim, Joaunis quo que reservatio scribitur. Nec ista suffecerint, sed ab evangelistis Matthæo et Marco ipsorum filiorum Ze bedæi martyrium magno præconio conclamatur. Nam cum utrique fratres, æstimantes in hac vita regnum Christi futurum, petiissent ab eo ut alter in dextris ejus alter in sinistris sederent, atque ad hoc preces etiam suæ (ut evangelistarum scriptum alter reliquit ) matris adhibuissent, igne rare ipsos quid peterent, primum audierunt, de'n de sic interrogatį fuerunt: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum? responderunt: Possumus. Et Dominus de ambobus, Calicem quidem meum bibetis. Calicem hic nemo dubitat, violentam mortem, id est mysterium, appellari: sive sic Ju dæorum lingua et Scripturæ consuetudine fuerit usurpatum, sive aliter, nihil refert. Sic Matthæus; Marcus autem ad hæc addit: Et baptismo quo ego baptizor, baptizari. Cumque illi respondissent: Pos sumus, similiter infert: Calicem quidem meum bibe tis et baptismo quo ego baptizor, baptizabimini, ba ptismum hic intelligens, effusionem super se proprii sanguinis. Hæc Jacobus et Joanues non intellexe runt, adhuc enim terrena, piscaturam ac retia ni mirum, colebant. Ideo de potu et de baptismo aquatico dici putantes, illico se posse responderunt. Et Dominus: Calicem quidem meum bibelis et ba Matth. xx, 22. Credendum igitur est, Joannem adhuc vivere, et in extremis temporibus martyrio moriturum; nec credendum solum, verum etiam prædicandum. Scripturarum enim sacramenta qui taciturnus reti net, non evadet impune, præsertim id quod et im dubium apud omnes dicam adhuc vertitur. Et nisi perutilis futura esset Christianis hujus prædicatio, non equidem tanta cura crediderim conscriptum fuisse. Scriptum est ergo ut et sciamus et prædi cemns posterisque constans et firmum relinquamus quod et Dominus et per Evangelia et per Apocaly psim nobis tradidit, commendavit, ut hac quoque Scripturæ præmonitione atque doctrina vel mo neantur et fidem servent futuri temporis Antichristi fidcles, vel inexcusabiles undique facti conticescant.