ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΑΝΤΙΟΧΕΙΑΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΟΣ ΕΙΣ ΤΗΝ ΕΞΑΗΜΕΡΟΝ ΥΠΟΜΝΗΜΑ Α Κλήμης μὲν οὖν, καὶ Ἀφρικανὸς καὶ πρὸς τούτοις Τατιανὸς, τῶν δὲ ἐκ περιτομῆς Ιώσηπος, καὶ Ἰοῦστος κατὰ Ιναχον ἀκμάσαι τὸν θεσπέσιον Μωϋσέα ἱστο ρησαν, ἰδίως ἕκαστος ἐκ παλαιᾶς ἱστορίας ὑποσχών τὴν ἀπόδειξιν. Ίναχος δὲ ἑπτακοσίοις ἔτεσι τὸν ᾿Ιλια- κὸν προτερεῖ πόλεμον. Τῶν δὲ ἁγίων τις· ἀκριβεστάτ την τῶν χρόνων ποιησάμενος τοῖς χρόνοις Ινάχου, τὸν μὲν ἁγιώτατον εὗρεν Ἰακώβ συνεκμάσαντα Μωϋσέα δὲ Ἰώσηπος. Χρονικοῦ γὰρ κανόνος σύντα ξιν ἐπινοήσας ἐκ παραλλήλου, ἀντιπαρέθηκε τὸν παρ' ἑκάστῳ ἔθνει δυναστεύοντα. Συνήγαγε δε χρό- νους τῆς βασιλείας Χαλδαίων, Ασσυρίων, Μήδων. Περσῶν, Λυδῶν, Ἑβραίων, Αἰγυπτίων, Αθηναίων, Αργείων, Σικυωνίων, Λακεδαιμονίων, Κορινθίων. Θετταλών, Μακεδόνων, Λατίνων, τῶν ὕστερον κάτ θέντων Ρωμαίων. Καὶ τούτων τοὺς χρόνους επ ταυτ..... σας ἑκάστου ἔθνους τῶν βασιλέων συν εκ..... χρόνους, ἀντιπαρατιθεὶς τὰ ἔτη τῆς βασ λείας Ασσυρίων βασιλίδος, τουτέστι τῆς Σεμιράμει Αβραὰμ τοῖς ἔτεσι. Κατὰ γὰρ τὴν Σεμίραμι Αβραὰμ ὁ μακάριος εγνωρίζετο· ὁ δὲ Ἰώσηππα κατὰ Ιναχον· Μωϋσῆς δὲ κατὰ Κέκροπα, ἐν πρ τῶν Ἰλιακῶν ἔτεσι τριακοσίοις. . .. πρῶτον τί Ἀττικῆς Ἑλλήνων παῖδες, ὡς εἶναι τῶν παρ' Ελλ σιν ἀρχαίων σοφῶν τὸν Μωϋσέα πρεσβύτατον, Όμι ρου λέγων καὶ Ἡσιόδου, καὶ τῶν Τρωϊκῶν, Ηρ κλέους τε, καὶ Μουσαίου, καὶ Λίνου, ἔτι τε Χείρωνο: Ορφέως, Διοσκούρων, Ασκληπιού, Διονύσου, Ἑρμοί Ἀπόλλωνος, καὶ τῶν Ἑλληνικῶν μυστηρίων, καὶ τελετῶν, καὶ αὐτῶν τῶν Διὸς πράξεων· ἔτι δὲ τοῦ κατὰ Δευκαλίωνα κατακλυσμοῦ, καὶ τῆς ἐπὶ Φαέθον τος ἐκπυρώσεως, Εριχθονίου τε γενέσεως ἐξ Ηφαί στου καὶ Γῆς, καὶ Κόρης αρπαγής. Οὗτοι γὰρ πάντ S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. S. P. N. EUSTATHII ARCHIEPISCOPI ANTIOCHENI ET MARTYRIS COMMENTARIUS IN HEXAEMERON Leone Allatio interprete. Clemens et Africanus, et præter hos Tatianus, et ex Judais Josephus et Jusius, proprio quisque modo, ab antiquis historiis ad id probandum præ- bitis argumentis, divinum Moysem temporibus Ina- chi qui septingentis annis bellum Trojanum an· tecesseral, floruisse, litteris prodidere. Quidam etiam sanctitate illustris, exquisitissime temporum ratione contracta, sanctissimum Jacobum ætate Inachi comperit claruisse. Sed hoc de Moyse Jose- phus affirmat. Ipse enim cum annorum ordinem ralione et judicio, quasi regulam quamdam, e re- gione disposuisset, omnium gentium dominos inter se collatos enumeravit. Collegit autem annos regni Chaldaorum, Assyriorum, Medorun, Persarum, Lydorum, Hebræorum, Ægyptiorum, Atheniensium, Argivorun, Sicyoniorum, Lacedemoniorum, Corin- thiorum, Thessalorum, Macedonum, Latinorum, qui postea Romani nuncupati sunt. Horum tempo- ribus in eadem serie notatis, cujusque nationis " * principum annos congessit. In his annos dominii ! Assyriorum, regina Semiramidis nempe, annis Abrahami opponit. Semiramidis namque temporibus, beatus Abrahamus clarus habebatur, Josephus tem- pore Inachi, Moyses Gecropis, quem ante Trojana tempora annis cccxxx primum Atticæ regnumn oc- cupasse, historiis Græcorum traditum est; ita ut sapientibus antiquis, qui id nominis apud Græcos consecuti sunt, Moyses sit antiquior Homero, He- siodo, Trojanis temporibus, Hercule, Musæo, Li- no, nec non Chirone, Orpheo, Dioscuris, Æscula- pio, Libero Patre, Mercurio, Apolline, mysteriis initiisque Græcorum, et ipsis rebus a Jove gestis. Præterea Deucalioneo diluvio, terrarum tempore • Eusebius. B i i

ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΑΝΤΙΟΧΕΙΑΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΟΣ ΕΙΣ ΤΗΝ ΕΞΑΗΜΕΡΟΝ ΥΠΟΜΝΗΜΑ Α Κλήμης μὲν οὖν, καὶ Ἀφρικανὸς καὶ πρὸς τούτοις Τατιανὸς, τῶν δὲ ἐκ περιτομῆς Ιώσηπος, καὶ Ἰοῦστος κατὰ Ιναχον ἀκμάσαι τὸν θεσπέσιον Μωϋσέα ἱστο ρησαν, ἰδίως ἕκαστος ἐκ παλαιᾶς ἱστορίας ὑποσχών τὴν ἀπόδειξιν. Ίναχος δὲ ἑπτακοσίοις ἔτεσι τὸν ᾿Ιλια- κὸν προτερεῖ πόλεμον. Τῶν δὲ ἁγίων τις· ἀκριβεστάτ την τῶν χρόνων ποιησάμενος τοῖς χρόνοις Ινάχου, τὸν μὲν ἁγιώτατον εὗρεν Ἰακώβ συνεκμάσαντα Μωϋσέα δὲ Ἰώσηπος. Χρονικοῦ γὰρ κανόνος σύντα ξιν ἐπινοήσας ἐκ παραλλήλου, ἀντιπαρέθηκε τὸν παρ' ἑκάστῳ ἔθνει δυναστεύοντα. Συνήγαγε δε χρό- νους τῆς βασιλείας Χαλδαίων, Ασσυρίων, Μήδων. Περσῶν, Λυδῶν, Ἑβραίων, Αἰγυπτίων, Αθηναίων, Αργείων, Σικυωνίων, Λακεδαιμονίων, Κορινθίων. Θετταλών, Μακεδόνων, Λατίνων, τῶν ὕστερον κάτ θέντων Ρωμαίων. Καὶ τούτων τοὺς χρόνους επ ταυτ..... σας ἑκάστου ἔθνους τῶν βασιλέων συν εκ..... χρόνους, ἀντιπαρατιθεὶς τὰ ἔτη τῆς βασ λείας Ασσυρίων βασιλίδος, τουτέστι τῆς Σεμιράμει Αβραὰμ τοῖς ἔτεσι. Κατὰ γὰρ τὴν Σεμίραμι Αβραὰμ ὁ μακάριος εγνωρίζετο· ὁ δὲ Ἰώσηππα κατὰ Ιναχον· Μωϋσῆς δὲ κατὰ Κέκροπα, ἐν πρ τῶν Ἰλιακῶν ἔτεσι τριακοσίοις. . .. πρῶτον τί Ἀττικῆς Ἑλλήνων παῖδες, ὡς εἶναι τῶν παρ' Ελλ σιν ἀρχαίων σοφῶν τὸν Μωϋσέα πρεσβύτατον, Όμι ρου λέγων καὶ Ἡσιόδου, καὶ τῶν Τρωϊκῶν, Ηρ κλέους τε, καὶ Μουσαίου, καὶ Λίνου, ἔτι τε Χείρωνο: Ορφέως, Διοσκούρων, Ασκληπιού, Διονύσου, Ἑρμοί Ἀπόλλωνος, καὶ τῶν Ἑλληνικῶν μυστηρίων, καὶ τελετῶν, καὶ αὐτῶν τῶν Διὸς πράξεων· ἔτι δὲ τοῦ κατὰ Δευκαλίωνα κατακλυσμοῦ, καὶ τῆς ἐπὶ Φαέθον τος ἐκπυρώσεως, Εριχθονίου τε γενέσεως ἐξ Ηφαί στου καὶ Γῆς, καὶ Κόρης αρπαγής. Οὗτοι γὰρ πάντ S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. S. P. N. EUSTATHII ARCHIEPISCOPI ANTIOCHENI ET MARTYRIS COMMENTARIUS IN HEXAEMERON Leone Allatio interprete. Clemens et Africanus, et præter hos Tatianus, et ex Judais Josephus et Jusius, proprio quisque modo, ab antiquis historiis ad id probandum præ- bitis argumentis, divinum Moysem temporibus Ina- chi qui septingentis annis bellum Trojanum an· tecesseral, floruisse, litteris prodidere. Quidam etiam sanctitate illustris, exquisitissime temporum ratione contracta, sanctissimum Jacobum ætate Inachi comperit claruisse. Sed hoc de Moyse Jose- phus affirmat. Ipse enim cum annorum ordinem ralione et judicio, quasi regulam quamdam, e re- gione disposuisset, omnium gentium dominos inter se collatos enumeravit. Collegit autem annos regni Chaldaorum, Assyriorum, Medorun, Persarum, Lydorum, Hebræorum, Ægyptiorum, Atheniensium, Argivorun, Sicyoniorum, Lacedemoniorum, Corin- thiorum, Thessalorum, Macedonum, Latinorum, qui postea Romani nuncupati sunt. Horum tempo- ribus in eadem serie notatis, cujusque nationis " * principum annos congessit. In his annos dominii ! Assyriorum, regina Semiramidis nempe, annis Abrahami opponit. Semiramidis namque temporibus, beatus Abrahamus clarus habebatur, Josephus tem- pore Inachi, Moyses Gecropis, quem ante Trojana tempora annis cccxxx primum Atticæ regnumn oc- cupasse, historiis Græcorum traditum est; ita ut sapientibus antiquis, qui id nominis apud Græcos consecuti sunt, Moyses sit antiquior Homero, He- siodo, Trojanis temporibus, Hercule, Musæo, Li- no, nec non Chirone, Orpheo, Dioscuris, Æscula- pio, Libero Patre, Mercurio, Apolline, mysteriis initiisque Græcorum, et ipsis rebus a Jove gestis. Præterea Deucalioneo diluvio, terrarum tempore • Eusebius. B i i

ὑπῆρξαν μετὰ Κέκροπα, ἐν πολλὰ Ὅμηρος καὶ Β Ησίοδος τοῖς χρόνοις ὑποβεβήκασιν. Εἰ δὲ τούτων ἐλαττοῦνται τοῖς ἔτεσι, πολὺ δήπου τῆς Μωϋσέως ὑπάρχουσιν ἡλικίας κατώτεροι. Οὗτος τοίνυν των σοφῶν πάντων διδάσκαλος ἀνεδείχθη τῆς ἀληθείας θειότατος. Τὴν γὰρ τῶν Αἰγυπτίων λεγομένην δια πούτας σοφίαν, ἄριστα περὶ τῆσδε τοῦ κόσμου διεξ ἦλθε συστάσεως, ὑπ' αὐτοῦ δηλονότι τοῦ ἐπὶ πάντων Θεοῦ καὶ δημιουργοῦ τοῦ παντὸς ἐμπνευσθεὶς τὴν ἀλήθειαν. Λέγει γάρ· Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν. Καὶ πολλοὶ τῶν παρ' Έλλησι τἀναντία τούτων διεξιέναι τολμήσαντες εἰς βυθὸν ἀγνοίας κατηκοντίσθησαν. Τὰ γὰρ ἐξ ἄνθρω πίνης διανοίας προφερόμενα δόγματα σαφή.... ἀνει καὶ ἀνερμάτιστα. Οὐδεὶς γὰρ παρ' αὐτοῖς ἔστηκε λίγος ἀκίνητος, ἀεὶ τοῦ δευτέρου τὸν πρὸ αὐτοῦ καταβάλλοντος· ὥστε μηδὲν ἔργον εἶναι τοῖς πιστοῖς, τἀκείνων ἐλέγχειν, ἀρκούντων ἐκείνων ἀλλήλοις πρὸς τὴν οἰκείαν ἀνατροπήν. Ὁποῖος δὲ τὸ σχῆμα καὶ τὴν οὐσίαν ὁ οὐρανός ἐστι, διδάσκει ἡμᾶς Ἡσαΐας λέγων· Ο στήσας τὸν οὐρανὸν ὡσεὶ καμάραν· αὐτοῦ λεπτήν, καὶ οὐ στερεάν, οὐδὲ παχεῖαν αινιττόμενος εἶναι, ὡς καὶ ἀλλαχοῦ φησιν· Ὁ στερεώσας τὸν οὐρανὸν ὡσεὶ καπνόν. Τὴν δὲ γῆν φάσκει ὁ ψαλμὸς ἐπὶ τῶν ὑδάτων ἐνηρεῖσθαι, λέγων· Αὐτὸς ἐπὶ θαλασσῶν ἐθεμελίωσεν αὐτὴν, καὶ ἐπὶ ποταμῶν ήτοίμασεν αὐτήν. Καὶ τὸ πῶς οὐ δεῖ πολυπραγμο νεῖν, ἀλλὰ πιστεύειν. Τὸ γὰρ ἁπλοῦν τῆς πίστεως Ισχυρότερον ὑπάρχει λογικῶν ἀποδείξεων· ἀνέφικτα γὰρ καὶ ἀκατάληπτά ἐστι τοῦ Θεοῦ τὰ κρίματα. Τῇ πρώτῃ οὖν ἡμέρᾳ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν, καὶ τὴν γῆν, καὶ τὸ φῶς· καὶ πάντα οξείᾳ καιροῦ ῥοπῇ κατεφώτισε· τοῦτο δὲ ἔστι τὸ φθαρτόν. Πρὸ γὰρ τούτου σκιάσματι περιείχε σκο τεινὸν τοῦ οὐρανοῦ περιταθέντος, καὶ πάντα ὅσα συνεῖχε, καὶ τὸν ἀπολειφθέντα τόπον ἀφεγγῆ κατα- στήσαντος. Εξωθεν δὲ τοῦ οὐρανοῦ φῶς εἶναι ἀσκία- στον, καὶ ἄφθαρτον, καὶ αἰώνιον, ἐν ᾧ ἄγγελοι διαι τῶνται, περὶ οὗ φησι Σολομῶν· Φῶς δικαίοις διὰ παντὸς, εἰς ὃ καὶ οἱ καλῶς βιώσαντες ἀναπαύονται. Νιήσεις δὲ τούτου τὴν οἰκονομίαν ἐξ ἐναργούς παρα- δείγματος, ὅτι φῶς ἄσβεστον τὸν ἔξω χῶρον περι λάμπει τοῦ οὐρανοῦ. Τὸν δὲ ἔσω ἀχλὺς περιείχε πρὸ τοῦ γενηθῆναι τὸ φῶς. Ὥσπερ γὰρ εἴ τις ἐν σταθερᾷ μεσημβρίᾳ πήξας ἐκ πυκνῆς ὕλης σκηνὴν σκότος αὐτοσχέδιον ποιεῖ, καὶ οὐδαμῶς φωτισθῆναι δύναται Ο περιεχόμενος τόπος, εἰ μὴ φωτὸς ἐκλάμψη μαρ μαρυγή· οὕτω τοιοῦτον ἀνυπόστατον σκότος περιείχε τὸν κόσμον ὑπὸ τοῦ οὐρανοῦ καλυπτόμενον, ὅπερ ὁ θεός διεχώρησε δημιουργήσας τὸ φῶς, καὶ ἡμέραν αὐτὸ προσονομάσας, καὶ τὸ σκότος νύκτα. Αναχεο μένου γὰρ τοῦ φωτός, ἡμέρα γίγνεται, συστελλο- μένου δὲ, νὺξ ἀντέπεισιν. Οθεν καὶ ἐν τῇ συμμε τρήσει τῶν χρόνων ἡμέρας, καὶ οὐχὶ νύκτας ἀρι Ομοῦμεν, * ΙΧ111. SPURIA. COMMENT. IN HEXAEMERON. - A Phaetontis delagratione, Erichthonii ortu ex ful- cano et Terra, atque raptu Proserpinæ. Hi enim omnes post Cecropem fuere, quo Homerus et Ile- siodus longe ætate posteriores. Qui si annis boruni sunt inferiores, næ ab ætate Moysis longe dissitos esse comperimus. Hic itaque ex omnibus sapienti- bus divinissimus veritatis præceptor habitus est. Etenim Ægyptia, quam dicunt, sapientia delibata, omnium optime de mundi hujus constructione, ip- sius scilicet Dei, rerum et universi hujus Opificis, afilatu concitus ad veritatem disseruit. Dicit enin, In principio creavit Deus cœlum et terram". Non- nulli Græcorum in contrariam partem permulta dis- putare conati, in profundum ignorantiæ præcipites acti sunt. Dogmata namque humana ratione judi- cioque prodita, multis obscuritatis latebris involuta latent, nec ullo firmitatis fulcro constabilita vacil- lant. Nulla quippe sententia apud eos immola 02- net, semper primum oppugnante secundo, ita ut eos refellere nihil sit negotii, cum illi propriis do- gmatibus evertendis sufficiant. Qualis porro figure naturæque cœlum sit, nobis Isaias verbis illis si- gnificavit : Qui stare fecisti cœlum quasi fornicem ; quibus etiam tenuem illius et non solidam, neque crassam naturam esse innuit, sicuti et alibi dicit : Qui frmasli calum quasi fumum. Terram vero Psal- modus ait super aquas sustentari. Ipse super maria (undavit eam, et super flumina praparavit eam *. Sed enim modum non debemus curiose inquirere, verum credere. Simplicitas enim nostræ fidei de- monstrationibus dialecticis, longe validior est, cum judicia Dei, nec comprehendi possint, nec ea capiat humanæ conjectura mentis. ma- Primo itaque die creavit Deus cœlum, et terram, el lucem, et omnibus velocissimo puncto temporis, lumen quod corruptioni obnoxium est, communi- cavit. Ante enim illud umbra quædam obscura colo extenso dejecta velabat omnia, lumenque a locis illis arcebat. Verum extra coelum, lumen quod ob- scurari non potest, omni corruptione, omni ætate superius, in quo angeli degunt, extenditur, de quo Salomon ait : Lumen justis in perpetuum; in quod, qui bene vixerint, delati quiescunt. Dispositionem banc dilucidam reddet claruin et apertum exem- plum, lumen scilicet inexstinctum, locum omnem cœli exterum illuminare, quem vero complexu suc coelum tenet, antequam lumen fieret, caligine ac tenebris tectum non apparuisse. Quemadmodun Denim si quis meridie ferventissimo ex densa mate- ria tabernaculum confecerit, obscuritatem et tene- bras ex tempore paratas affert, neque locus ille qu' illius circumflexu tegeretur, potest illuminari, C Gen. 1, 1. • Psal. luminis radio fuerit perfusus : sic similes tenebr quæ non subsistebant, mundum quem caelum com plectitur adumbrabant, eas Deus, producto lumine sejunxit, lumen diem, tenebras noctem nuncupavit Etenim dum lumen diffunditur, gignitur dies; dur contrahitur, nox advenit; quare, et dum tempor: . commetimur, dies, non autem noctes annumeramus.

ὑπῆρξαν μετὰ Κέκροπα, ἐν πολλὰ Ὅμηρος καὶ Β Ησίοδος τοῖς χρόνοις ὑποβεβήκασιν. Εἰ δὲ τούτων ἐλαττοῦνται τοῖς ἔτεσι, πολὺ δήπου τῆς Μωϋσέως ὑπάρχουσιν ἡλικίας κατώτεροι. Οὗτος τοίνυν των σοφῶν πάντων διδάσκαλος ἀνεδείχθη τῆς ἀληθείας θειότατος. Τὴν γὰρ τῶν Αἰγυπτίων λεγομένην δια πούτας σοφίαν, ἄριστα περὶ τῆσδε τοῦ κόσμου διεξ ἦλθε συστάσεως, ὑπ' αὐτοῦ δηλονότι τοῦ ἐπὶ πάντων Θεοῦ καὶ δημιουργοῦ τοῦ παντὸς ἐμπνευσθεὶς τὴν ἀλήθειαν. Λέγει γάρ· Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν. Καὶ πολλοὶ τῶν παρ' Έλλησι τἀναντία τούτων διεξιέναι τολμήσαντες εἰς βυθὸν ἀγνοίας κατηκοντίσθησαν. Τὰ γὰρ ἐξ ἄνθρω πίνης διανοίας προφερόμενα δόγματα σαφή.... ἀνει καὶ ἀνερμάτιστα. Οὐδεὶς γὰρ παρ' αὐτοῖς ἔστηκε λίγος ἀκίνητος, ἀεὶ τοῦ δευτέρου τὸν πρὸ αὐτοῦ καταβάλλοντος· ὥστε μηδὲν ἔργον εἶναι τοῖς πιστοῖς, τἀκείνων ἐλέγχειν, ἀρκούντων ἐκείνων ἀλλήλοις πρὸς τὴν οἰκείαν ἀνατροπήν. Ὁποῖος δὲ τὸ σχῆμα καὶ τὴν οὐσίαν ὁ οὐρανός ἐστι, διδάσκει ἡμᾶς Ἡσαΐας λέγων· Ο στήσας τὸν οὐρανὸν ὡσεὶ καμάραν· αὐτοῦ λεπτήν, καὶ οὐ στερεάν, οὐδὲ παχεῖαν αινιττόμενος εἶναι, ὡς καὶ ἀλλαχοῦ φησιν· Ὁ στερεώσας τὸν οὐρανὸν ὡσεὶ καπνόν. Τὴν δὲ γῆν φάσκει ὁ ψαλμὸς ἐπὶ τῶν ὑδάτων ἐνηρεῖσθαι, λέγων· Αὐτὸς ἐπὶ θαλασσῶν ἐθεμελίωσεν αὐτὴν, καὶ ἐπὶ ποταμῶν ήτοίμασεν αὐτήν. Καὶ τὸ πῶς οὐ δεῖ πολυπραγμο νεῖν, ἀλλὰ πιστεύειν. Τὸ γὰρ ἁπλοῦν τῆς πίστεως Ισχυρότερον ὑπάρχει λογικῶν ἀποδείξεων· ἀνέφικτα γὰρ καὶ ἀκατάληπτά ἐστι τοῦ Θεοῦ τὰ κρίματα. Τῇ πρώτῃ οὖν ἡμέρᾳ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν, καὶ τὴν γῆν, καὶ τὸ φῶς· καὶ πάντα οξείᾳ καιροῦ ῥοπῇ κατεφώτισε· τοῦτο δὲ ἔστι τὸ φθαρτόν. Πρὸ γὰρ τούτου σκιάσματι περιείχε σκο τεινὸν τοῦ οὐρανοῦ περιταθέντος, καὶ πάντα ὅσα συνεῖχε, καὶ τὸν ἀπολειφθέντα τόπον ἀφεγγῆ κατα- στήσαντος. Εξωθεν δὲ τοῦ οὐρανοῦ φῶς εἶναι ἀσκία- στον, καὶ ἄφθαρτον, καὶ αἰώνιον, ἐν ᾧ ἄγγελοι διαι τῶνται, περὶ οὗ φησι Σολομῶν· Φῶς δικαίοις διὰ παντὸς, εἰς ὃ καὶ οἱ καλῶς βιώσαντες ἀναπαύονται. Νιήσεις δὲ τούτου τὴν οἰκονομίαν ἐξ ἐναργούς παρα- δείγματος, ὅτι φῶς ἄσβεστον τὸν ἔξω χῶρον περι λάμπει τοῦ οὐρανοῦ. Τὸν δὲ ἔσω ἀχλὺς περιείχε πρὸ τοῦ γενηθῆναι τὸ φῶς. Ὥσπερ γὰρ εἴ τις ἐν σταθερᾷ μεσημβρίᾳ πήξας ἐκ πυκνῆς ὕλης σκηνὴν σκότος αὐτοσχέδιον ποιεῖ, καὶ οὐδαμῶς φωτισθῆναι δύναται Ο περιεχόμενος τόπος, εἰ μὴ φωτὸς ἐκλάμψη μαρ μαρυγή· οὕτω τοιοῦτον ἀνυπόστατον σκότος περιείχε τὸν κόσμον ὑπὸ τοῦ οὐρανοῦ καλυπτόμενον, ὅπερ ὁ θεός διεχώρησε δημιουργήσας τὸ φῶς, καὶ ἡμέραν αὐτὸ προσονομάσας, καὶ τὸ σκότος νύκτα. Αναχεο μένου γὰρ τοῦ φωτός, ἡμέρα γίγνεται, συστελλο- μένου δὲ, νὺξ ἀντέπεισιν. Οθεν καὶ ἐν τῇ συμμε τρήσει τῶν χρόνων ἡμέρας, καὶ οὐχὶ νύκτας ἀρι Ομοῦμεν, * ΙΧ111. SPURIA. COMMENT. IN HEXAEMERON. - A Phaetontis delagratione, Erichthonii ortu ex ful- cano et Terra, atque raptu Proserpinæ. Hi enim omnes post Cecropem fuere, quo Homerus et Ile- siodus longe ætate posteriores. Qui si annis boruni sunt inferiores, næ ab ætate Moysis longe dissitos esse comperimus. Hic itaque ex omnibus sapienti- bus divinissimus veritatis præceptor habitus est. Etenim Ægyptia, quam dicunt, sapientia delibata, omnium optime de mundi hujus constructione, ip- sius scilicet Dei, rerum et universi hujus Opificis, afilatu concitus ad veritatem disseruit. Dicit enin, In principio creavit Deus cœlum et terram". Non- nulli Græcorum in contrariam partem permulta dis- putare conati, in profundum ignorantiæ præcipites acti sunt. Dogmata namque humana ratione judi- cioque prodita, multis obscuritatis latebris involuta latent, nec ullo firmitatis fulcro constabilita vacil- lant. Nulla quippe sententia apud eos immola 02- net, semper primum oppugnante secundo, ita ut eos refellere nihil sit negotii, cum illi propriis do- gmatibus evertendis sufficiant. Qualis porro figure naturæque cœlum sit, nobis Isaias verbis illis si- gnificavit : Qui stare fecisti cœlum quasi fornicem ; quibus etiam tenuem illius et non solidam, neque crassam naturam esse innuit, sicuti et alibi dicit : Qui frmasli calum quasi fumum. Terram vero Psal- modus ait super aquas sustentari. Ipse super maria (undavit eam, et super flumina praparavit eam *. Sed enim modum non debemus curiose inquirere, verum credere. Simplicitas enim nostræ fidei de- monstrationibus dialecticis, longe validior est, cum judicia Dei, nec comprehendi possint, nec ea capiat humanæ conjectura mentis. ma- Primo itaque die creavit Deus cœlum, et terram, el lucem, et omnibus velocissimo puncto temporis, lumen quod corruptioni obnoxium est, communi- cavit. Ante enim illud umbra quædam obscura colo extenso dejecta velabat omnia, lumenque a locis illis arcebat. Verum extra coelum, lumen quod ob- scurari non potest, omni corruptione, omni ætate superius, in quo angeli degunt, extenditur, de quo Salomon ait : Lumen justis in perpetuum; in quod, qui bene vixerint, delati quiescunt. Dispositionem banc dilucidam reddet claruin et apertum exem- plum, lumen scilicet inexstinctum, locum omnem cœli exterum illuminare, quem vero complexu suc coelum tenet, antequam lumen fieret, caligine ac tenebris tectum non apparuisse. Quemadmodun Denim si quis meridie ferventissimo ex densa mate- ria tabernaculum confecerit, obscuritatem et tene- bras ex tempore paratas affert, neque locus ille qu' illius circumflexu tegeretur, potest illuminari, C Gen. 1, 1. • Psal. luminis radio fuerit perfusus : sic similes tenebr quæ non subsistebant, mundum quem caelum com plectitur adumbrabant, eas Deus, producto lumine sejunxit, lumen diem, tenebras noctem nuncupavit Etenim dum lumen diffunditur, gignitur dies; dur contrahitur, nox advenit; quare, et dum tempor: . commetimur, dies, non autem noctes annumeramus.

Τῇ δὲ δευτέρᾳ ἡμέρᾳ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸ στερέωμα. Τοῦτο δὲ ἕτερόν ἐστι παρὰ τὸν ἐξ ἀρχῆς ποιηθέντα οὐρανόν. Καὶ εἴρηται τοῖς ᾽, ὅτι καὶ ταυτόν ἐστιν· Επεξεργασις γάρ ἐπί φησι τοῦ δευτέρου, διὰ τὸ ἐκεῖ μὲν παραδεδόσθαι ὡς ἐν κεφαλαίω γῆς καὶ οὐρανοῦ ποίησιν· ἐνταῦθα δὲ ἐπεξεργαστικώτερον τὸ πῶς γέγονεν ἡ Γραφή παραδίδωσιν. Ἡμεῖς δέ φαμεν ἄλλο, καὶ ἄλλο· ἐπειδὴ καὶ ὄνομα ἕτερον και χρεία ἰδιάζουσα του δευτέρου οὐρανοῦ παραδέδοται. Ετερος οὖν ἐστι παρὰ τὸν ἐν ἀρχῇ ποιηθέντα οὗτος, στερεω τέρας υπάρχων φύσεως. Καὶ διεχώρησεν ὁ Θεὸς ἀνὰ μέσον τοῦ ὕδατος, ὁ ἦν ὑποκάτω τοῦ στερεώ ματος. Απειρον γὰρ οὖσαν τῶν ὑδάτων τὴν φύσιν διεμέρισεν, ὥστε καὶ ἐπάνω εἶναι τοῦ στερεώματος, καὶ ὑποκάτω. Ὁ δὲ αἰθὴρ πυρώδης ἐστὶ καὶ διακαής, Β καὶ πᾶσαν ἂν τὴν ἤπειρον ἐξανάλωσεν, εἰ μὴ τῷ ὄρῳ τοῦ ποιήσαντος αὐτὸν κατείχετο. Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ ὕδωρ ἐστὶν ἀέριον ἐκ τῆς ἀναφορᾶς τῶν ἀτμῶν διὰ νεφῶν φερόμενον, οὓς ἀτμοὺς οἱ ποταμοὶ, καὶ αἱ χρῆναι, καὶ αἱ λίμναι, καὶ τὰ πελάγη πάντα προεν ται, ὡς ἂν μὴ πάντα ὁ αἰθὴρ πυρακτώσας ἐξανα - λώσεις. Γίνεται δὲ οὕτως ὁ ὑ... συνάγονται περὶ τὸ ὕψος αἱ ἀναθυμιάσεις, καὶ πυκνοῦται ὁ ἀὴρ ταῖς τῶν πνευμάτων πιλήσεαι, καὶ αἱ νοτίδες αἱ τῷ νέφει ἐνεσπαρμέναι, ἀλλήλαις προσχωρήσασαι, σταγόνες γίνονται, καὶ τῷ βάρει τῶν συγκρι ἔντων πρὸς τὸ κάτω εφίενται. Ἡ δὲ χιὼν ἐκ τῶν ὑδάτων οὕτω συνό ἵσταται· ἐκ τῆς βίας τῶν ἀνέμων ἀνακοπὸν τὸ ὑγρον εξαφρίζεται· καὶ ὅλον δι᾿ ὅλου ἀνακοπὲν, καταψυχθὲν πήγνυται, καὶ θραυσθέντος τοῦ νέφους, ἡ χιών και Ο ταφέρεται. Ἡ δὲ βροντὴ κατὰ τοῦτον τὸν λόγον.... ἀντιτυπία γίγνεται. ὅπερ ἐλαυνόμενον ἐν ταῖς κοιλότητι τῶν νεφῶν, καὶ βιαίως ἐκρηγνύμενον τὸν τῆς βρον τῆς ἦχον ἀποτελεῖ. Τῇ δὲ ἡμέρᾳ τῇ τρίτῃ προστάγματι τοῦ Θεοῦ συνήχθη τὸ ὕδωρ εἰς τὰς συναγωγὰς αὐτῶν, καὶ ὤφθη ἡ ξηρά· Καὶ ἐκάλεσε τὴν ξηράν γῆν, καὶ τὰ συστήματα τῶν ὑδάτων ἐκάλεσε θαλάσσας. Συνήχθη διά τοῦτο εἰς συναγωγὴν μίαν, ἵνα μὴ ἐκ τῶν χωρίων ἔνθα ἐστίν. ....... καὶ ὑπεκβαῖνον ἐπιο καλύπτῃ τὴν ἤπειρον. Διὰ τοῦτο μαινομένη πολλάκις ἐξ ἀνέμων ἡ θάλασσα, καὶ εἰς ὕψος μέγιστον δια- νισταμένη τοῖς κύμασιν, ἐπειδὰν μόνον τῶν αἰγια λῶν ἅψηται, εἰς ἀφρὸν διαλύσασα τὴν ὁρμὴν, ἐπαν νῆλθε, τῇ πάντων ἀσθενεστάτη ψάμμῳ χαλινωθείσα. Ἐπεὶ τί εκώλυσε τὴν Ἐρυθρὰν θάλασσαν ἐπικλύσαι πᾶσαν τὴν Αἴγυπτον κοιλοτέραν αὐτῆς ὑπάρχουσαν, καὶ συναφθῆναι τῷ παρακειμένῳ πελάγει, εἰ μὴ ὑπῆρχε τῷ προστάγματι τοῦ κτίσαντος πεπεδημένη ; Ὅτι δὲ ἀληθὲς τοῦτο ἔργῳ ἡμᾶς ἔπεισαν Σέσωστρις ὁ Αἰγύπτιος καὶ Δαρεῖος ὁ Μῆδος. Τὸ γὰρ Αἰγύπτιον καὶ τὸ Ἰνδικὸν ἐπιχειρήσαντες συνάψαι πέλαγος, οὐκ ἠδυνήθησαν. Οὕτως ὑπάρχει κοιλοτέρα τῆς Ἐρυ θρᾶς θαλάσσης ἡ Αίγυπτος. Προσέταξεν οὖν συν αχθῆναι εἰς συναγωγὴν μίαν, καὶ μὴ ἀπὸ ταύτης ἄλλην γενέσθαι θάλασσαν, ἀλλὰ τῇ πρώτῃ ἀπομείναι συλλογῇ. Πολλὰ γὰρ ἦν. . ὕδατα. • • κοιλότητες. S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. fuit Secundo die creavit Deus firmamentum naturæ A diverse. Aliud autem id est, et aliud coelum a prin- cipio productum : quamvis quisbusdam unum quid et ilem esse placuerit; aiunt namque hoc secundi perfectionem fuisse; ibi enim quasi confuse et per- miste terræ et cœli creationem, hic discretius et · exacting modum quo Deus ea produxit, sacræ litte- rae tradunt. Nos vero fitemur aliud, et aliud, cum et nomen aliud, et proprium usum secundo care!o suppeditatum cognoscamus. Diversum flaque est solidiore natura preditum ab eo quod initio fuία creatum. Et divisit Deus in medio aquarum', quæ sub firmamento sunt. Infinitam enim atque immen- sam aquarum vim sejunxit, ita ut et super et infra firmamentum abundarent. Æther igneus est et in- census, totumque terrarum orbem utique consum- psisset, mi sui creatoris prescriptis imperatisque conspesceretur. Propterea et aquæ surgunt aerem, ex vaporum exspiratione per nubes delatæ, quos vapores, et flumina, et fontes, et stagna, et maria emitiunt, ne æther omnia perdat inflämmata. Im- bres ita generantur; exhalationes sursum per aora feruntur, ventorumque compressionibus conden- santur, el vapores in nube concreti alii ab aliis se- gregati, guttæ fiunt, hine pondere coagmentatorum definuit. Nix ex aquis sic coalescit ; vi ventorum humidum discerptum in spumam redigitur, totum- qne per quamque sui partem divisum frigefactum congelatur, et nebula disrupta, uis cadit. Tonitna conflictu flatus existunt, qui in cavis nubium actns vique erumpens, tonitrus fragorem edit. Die Lertio Dei mandato convenerunt aquæ in con- gregationes snas, et apparuit arida, et vocavit aridam terram, el congregationes aquarum vocavit marin *. Propterea congregatæ sunt in locum unum, ne e locus in quibus manent recedentes, sublata atque redundantes effusæ, terram inundarent. Ideo sæpis- sime mare vi ventorum agitatum atque turbatuin, quasi furens und s, se in immensam altitudinem a:toſlit; sed ubi tantum in littus pervenerit, alliso impetu, facta spuma, et dealbatum regreditur, im- becillima omnium arena quasi freno injecta. Quid enim mare Rubrum repressit, atque alligavit, ne universa Ægypto, cum ea excelsius sit, immersa, proximo se mari applicaret, ni solum sui Opificis mandatum? Hoc autem verum esse, opere uobis D S. sostris Ægypti rex, mox Darius Medus testatuin reliquere. Ægytium enim ac Indicum mare simul conjungere aggressi, non potuerunt. Ita mari Ru- bro Egyptus depressior est. Mandavit itaque ut convenirent in congregationem unain, et ne ex bac aliud fieret mare, sed in una manerent collectione. Multa etenim erant per varia loca aque disperse, quippe et montium cavitates vallesque aquas in se congregatas continebant. Illud vero, et congregatio- ' Gen. 1, 6. * Ibid. 9, 10.

Τῇ δὲ δευτέρᾳ ἡμέρᾳ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸ στερέωμα. Τοῦτο δὲ ἕτερόν ἐστι παρὰ τὸν ἐξ ἀρχῆς ποιηθέντα οὐρανόν. Καὶ εἴρηται τοῖς ᾽, ὅτι καὶ ταυτόν ἐστιν· Επεξεργασις γάρ ἐπί φησι τοῦ δευτέρου, διὰ τὸ ἐκεῖ μὲν παραδεδόσθαι ὡς ἐν κεφαλαίω γῆς καὶ οὐρανοῦ ποίησιν· ἐνταῦθα δὲ ἐπεξεργαστικώτερον τὸ πῶς γέγονεν ἡ Γραφή παραδίδωσιν. Ἡμεῖς δέ φαμεν ἄλλο, καὶ ἄλλο· ἐπειδὴ καὶ ὄνομα ἕτερον και χρεία ἰδιάζουσα του δευτέρου οὐρανοῦ παραδέδοται. Ετερος οὖν ἐστι παρὰ τὸν ἐν ἀρχῇ ποιηθέντα οὗτος, στερεω τέρας υπάρχων φύσεως. Καὶ διεχώρησεν ὁ Θεὸς ἀνὰ μέσον τοῦ ὕδατος, ὁ ἦν ὑποκάτω τοῦ στερεώ ματος. Απειρον γὰρ οὖσαν τῶν ὑδάτων τὴν φύσιν διεμέρισεν, ὥστε καὶ ἐπάνω εἶναι τοῦ στερεώματος, καὶ ὑποκάτω. Ὁ δὲ αἰθὴρ πυρώδης ἐστὶ καὶ διακαής, Β καὶ πᾶσαν ἂν τὴν ἤπειρον ἐξανάλωσεν, εἰ μὴ τῷ ὄρῳ τοῦ ποιήσαντος αὐτὸν κατείχετο. Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ ὕδωρ ἐστὶν ἀέριον ἐκ τῆς ἀναφορᾶς τῶν ἀτμῶν διὰ νεφῶν φερόμενον, οὓς ἀτμοὺς οἱ ποταμοὶ, καὶ αἱ χρῆναι, καὶ αἱ λίμναι, καὶ τὰ πελάγη πάντα προεν ται, ὡς ἂν μὴ πάντα ὁ αἰθὴρ πυρακτώσας ἐξανα - λώσεις. Γίνεται δὲ οὕτως ὁ ὑ... συνάγονται περὶ τὸ ὕψος αἱ ἀναθυμιάσεις, καὶ πυκνοῦται ὁ ἀὴρ ταῖς τῶν πνευμάτων πιλήσεαι, καὶ αἱ νοτίδες αἱ τῷ νέφει ἐνεσπαρμέναι, ἀλλήλαις προσχωρήσασαι, σταγόνες γίνονται, καὶ τῷ βάρει τῶν συγκρι ἔντων πρὸς τὸ κάτω εφίενται. Ἡ δὲ χιὼν ἐκ τῶν ὑδάτων οὕτω συνό ἵσταται· ἐκ τῆς βίας τῶν ἀνέμων ἀνακοπὸν τὸ ὑγρον εξαφρίζεται· καὶ ὅλον δι᾿ ὅλου ἀνακοπὲν, καταψυχθὲν πήγνυται, καὶ θραυσθέντος τοῦ νέφους, ἡ χιών και Ο ταφέρεται. Ἡ δὲ βροντὴ κατὰ τοῦτον τὸν λόγον.... ἀντιτυπία γίγνεται. ὅπερ ἐλαυνόμενον ἐν ταῖς κοιλότητι τῶν νεφῶν, καὶ βιαίως ἐκρηγνύμενον τὸν τῆς βρον τῆς ἦχον ἀποτελεῖ. Τῇ δὲ ἡμέρᾳ τῇ τρίτῃ προστάγματι τοῦ Θεοῦ συνήχθη τὸ ὕδωρ εἰς τὰς συναγωγὰς αὐτῶν, καὶ ὤφθη ἡ ξηρά· Καὶ ἐκάλεσε τὴν ξηράν γῆν, καὶ τὰ συστήματα τῶν ὑδάτων ἐκάλεσε θαλάσσας. Συνήχθη διά τοῦτο εἰς συναγωγὴν μίαν, ἵνα μὴ ἐκ τῶν χωρίων ἔνθα ἐστίν. ....... καὶ ὑπεκβαῖνον ἐπιο καλύπτῃ τὴν ἤπειρον. Διὰ τοῦτο μαινομένη πολλάκις ἐξ ἀνέμων ἡ θάλασσα, καὶ εἰς ὕψος μέγιστον δια- νισταμένη τοῖς κύμασιν, ἐπειδὰν μόνον τῶν αἰγια λῶν ἅψηται, εἰς ἀφρὸν διαλύσασα τὴν ὁρμὴν, ἐπαν νῆλθε, τῇ πάντων ἀσθενεστάτη ψάμμῳ χαλινωθείσα. Ἐπεὶ τί εκώλυσε τὴν Ἐρυθρὰν θάλασσαν ἐπικλύσαι πᾶσαν τὴν Αἴγυπτον κοιλοτέραν αὐτῆς ὑπάρχουσαν, καὶ συναφθῆναι τῷ παρακειμένῳ πελάγει, εἰ μὴ ὑπῆρχε τῷ προστάγματι τοῦ κτίσαντος πεπεδημένη ; Ὅτι δὲ ἀληθὲς τοῦτο ἔργῳ ἡμᾶς ἔπεισαν Σέσωστρις ὁ Αἰγύπτιος καὶ Δαρεῖος ὁ Μῆδος. Τὸ γὰρ Αἰγύπτιον καὶ τὸ Ἰνδικὸν ἐπιχειρήσαντες συνάψαι πέλαγος, οὐκ ἠδυνήθησαν. Οὕτως ὑπάρχει κοιλοτέρα τῆς Ἐρυ θρᾶς θαλάσσης ἡ Αίγυπτος. Προσέταξεν οὖν συν αχθῆναι εἰς συναγωγὴν μίαν, καὶ μὴ ἀπὸ ταύτης ἄλλην γενέσθαι θάλασσαν, ἀλλὰ τῇ πρώτῃ ἀπομείναι συλλογῇ. Πολλὰ γὰρ ἦν. . ὕδατα. • • κοιλότητες. S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. fuit Secundo die creavit Deus firmamentum naturæ A diverse. Aliud autem id est, et aliud coelum a prin- cipio productum : quamvis quisbusdam unum quid et ilem esse placuerit; aiunt namque hoc secundi perfectionem fuisse; ibi enim quasi confuse et per- miste terræ et cœli creationem, hic discretius et · exacting modum quo Deus ea produxit, sacræ litte- rae tradunt. Nos vero fitemur aliud, et aliud, cum et nomen aliud, et proprium usum secundo care!o suppeditatum cognoscamus. Diversum flaque est solidiore natura preditum ab eo quod initio fuία creatum. Et divisit Deus in medio aquarum', quæ sub firmamento sunt. Infinitam enim atque immen- sam aquarum vim sejunxit, ita ut et super et infra firmamentum abundarent. Æther igneus est et in- census, totumque terrarum orbem utique consum- psisset, mi sui creatoris prescriptis imperatisque conspesceretur. Propterea et aquæ surgunt aerem, ex vaporum exspiratione per nubes delatæ, quos vapores, et flumina, et fontes, et stagna, et maria emitiunt, ne æther omnia perdat inflämmata. Im- bres ita generantur; exhalationes sursum per aora feruntur, ventorumque compressionibus conden- santur, el vapores in nube concreti alii ab aliis se- gregati, guttæ fiunt, hine pondere coagmentatorum definuit. Nix ex aquis sic coalescit ; vi ventorum humidum discerptum in spumam redigitur, totum- qne per quamque sui partem divisum frigefactum congelatur, et nebula disrupta, uis cadit. Tonitna conflictu flatus existunt, qui in cavis nubium actns vique erumpens, tonitrus fragorem edit. Die Lertio Dei mandato convenerunt aquæ in con- gregationes snas, et apparuit arida, et vocavit aridam terram, el congregationes aquarum vocavit marin *. Propterea congregatæ sunt in locum unum, ne e locus in quibus manent recedentes, sublata atque redundantes effusæ, terram inundarent. Ideo sæpis- sime mare vi ventorum agitatum atque turbatuin, quasi furens und s, se in immensam altitudinem a:toſlit; sed ubi tantum in littus pervenerit, alliso impetu, facta spuma, et dealbatum regreditur, im- becillima omnium arena quasi freno injecta. Quid enim mare Rubrum repressit, atque alligavit, ne universa Ægypto, cum ea excelsius sit, immersa, proximo se mari applicaret, ni solum sui Opificis mandatum? Hoc autem verum esse, opere uobis D S. sostris Ægypti rex, mox Darius Medus testatuin reliquere. Ægytium enim ac Indicum mare simul conjungere aggressi, non potuerunt. Ita mari Ru- bro Egyptus depressior est. Mandavit itaque ut convenirent in congregationem unain, et ne ex bac aliud fieret mare, sed in una manerent collectione. Multa etenim erant per varia loca aque disperse, quippe et montium cavitates vallesque aquas in se congregatas continebant. Illud vero, et congregatio- ' Gen. 1, 6. * Ibid. 9, 10.

Τῇ δὲ δευτέρᾳ ἡμέρᾳ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸ στερέωμα. Τοῦτο δὲ ἕτερόν ἐστι παρὰ τὸν ἐξ ἀρχῆς ποιηθέντα οὐρανόν. Καὶ εἴρηται τοῖς ᾽, ὅτι καὶ ταυτόν ἐστιν· Επεξεργασις γάρ ἐπί φησι τοῦ δευτέρου, διὰ τὸ ἐκεῖ μὲν παραδεδόσθαι ὡς ἐν κεφαλαίω γῆς καὶ οὐρανοῦ ποίησιν· ἐνταῦθα δὲ ἐπεξεργαστικώτερον τὸ πῶς γέγονεν ἡ Γραφή παραδίδωσιν. Ἡμεῖς δέ φαμεν ἄλλο, καὶ ἄλλο· ἐπειδὴ καὶ ὄνομα ἕτερον και χρεία ἰδιάζουσα του δευτέρου οὐρανοῦ παραδέδοται. Ετερος οὖν ἐστι παρὰ τὸν ἐν ἀρχῇ ποιηθέντα οὗτος, στερεω τέρας υπάρχων φύσεως. Καὶ διεχώρησεν ὁ Θεὸς ἀνὰ μέσον τοῦ ὕδατος, ὁ ἦν ὑποκάτω τοῦ στερεώ ματος. Απειρον γὰρ οὖσαν τῶν ὑδάτων τὴν φύσιν διεμέρισεν, ὥστε καὶ ἐπάνω εἶναι τοῦ στερεώματος, καὶ ὑποκάτω. Ὁ δὲ αἰθὴρ πυρώδης ἐστὶ καὶ διακαής, Β καὶ πᾶσαν ἂν τὴν ἤπειρον ἐξανάλωσεν, εἰ μὴ τῷ ὄρῳ τοῦ ποιήσαντος αὐτὸν κατείχετο. Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ ὕδωρ ἐστὶν ἀέριον ἐκ τῆς ἀναφορᾶς τῶν ἀτμῶν διὰ νεφῶν φερόμενον, οὓς ἀτμοὺς οἱ ποταμοὶ, καὶ αἱ χρῆναι, καὶ αἱ λίμναι, καὶ τὰ πελάγη πάντα προεν ται, ὡς ἂν μὴ πάντα ὁ αἰθὴρ πυρακτώσας ἐξανα - λώσεις. Γίνεται δὲ οὕτως ὁ ὑ... συνάγονται περὶ τὸ ὕψος αἱ ἀναθυμιάσεις, καὶ πυκνοῦται ὁ ἀὴρ ταῖς τῶν πνευμάτων πιλήσεαι, καὶ αἱ νοτίδες αἱ τῷ νέφει ἐνεσπαρμέναι, ἀλλήλαις προσχωρήσασαι, σταγόνες γίνονται, καὶ τῷ βάρει τῶν συγκρι ἔντων πρὸς τὸ κάτω εφίενται. Ἡ δὲ χιὼν ἐκ τῶν ὑδάτων οὕτω συνό ἵσταται· ἐκ τῆς βίας τῶν ἀνέμων ἀνακοπὸν τὸ ὑγρον εξαφρίζεται· καὶ ὅλον δι᾿ ὅλου ἀνακοπὲν, καταψυχθὲν πήγνυται, καὶ θραυσθέντος τοῦ νέφους, ἡ χιών και Ο ταφέρεται. Ἡ δὲ βροντὴ κατὰ τοῦτον τὸν λόγον.... ἀντιτυπία γίγνεται. ὅπερ ἐλαυνόμενον ἐν ταῖς κοιλότητι τῶν νεφῶν, καὶ βιαίως ἐκρηγνύμενον τὸν τῆς βρον τῆς ἦχον ἀποτελεῖ. Τῇ δὲ ἡμέρᾳ τῇ τρίτῃ προστάγματι τοῦ Θεοῦ συνήχθη τὸ ὕδωρ εἰς τὰς συναγωγὰς αὐτῶν, καὶ ὤφθη ἡ ξηρά· Καὶ ἐκάλεσε τὴν ξηράν γῆν, καὶ τὰ συστήματα τῶν ὑδάτων ἐκάλεσε θαλάσσας. Συνήχθη διά τοῦτο εἰς συναγωγὴν μίαν, ἵνα μὴ ἐκ τῶν χωρίων ἔνθα ἐστίν. ....... καὶ ὑπεκβαῖνον ἐπιο καλύπτῃ τὴν ἤπειρον. Διὰ τοῦτο μαινομένη πολλάκις ἐξ ἀνέμων ἡ θάλασσα, καὶ εἰς ὕψος μέγιστον δια- νισταμένη τοῖς κύμασιν, ἐπειδὰν μόνον τῶν αἰγια λῶν ἅψηται, εἰς ἀφρὸν διαλύσασα τὴν ὁρμὴν, ἐπαν νῆλθε, τῇ πάντων ἀσθενεστάτη ψάμμῳ χαλινωθείσα. Ἐπεὶ τί εκώλυσε τὴν Ἐρυθρὰν θάλασσαν ἐπικλύσαι πᾶσαν τὴν Αἴγυπτον κοιλοτέραν αὐτῆς ὑπάρχουσαν, καὶ συναφθῆναι τῷ παρακειμένῳ πελάγει, εἰ μὴ ὑπῆρχε τῷ προστάγματι τοῦ κτίσαντος πεπεδημένη ; Ὅτι δὲ ἀληθὲς τοῦτο ἔργῳ ἡμᾶς ἔπεισαν Σέσωστρις ὁ Αἰγύπτιος καὶ Δαρεῖος ὁ Μῆδος. Τὸ γὰρ Αἰγύπτιον καὶ τὸ Ἰνδικὸν ἐπιχειρήσαντες συνάψαι πέλαγος, οὐκ ἠδυνήθησαν. Οὕτως ὑπάρχει κοιλοτέρα τῆς Ἐρυ θρᾶς θαλάσσης ἡ Αίγυπτος. Προσέταξεν οὖν συν αχθῆναι εἰς συναγωγὴν μίαν, καὶ μὴ ἀπὸ ταύτης ἄλλην γενέσθαι θάλασσαν, ἀλλὰ τῇ πρώτῃ ἀπομείναι συλλογῇ. Πολλὰ γὰρ ἦν. . ὕδατα. • • κοιλότητες. S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. fuit Secundo die creavit Deus firmamentum naturæ A diverse. Aliud autem id est, et aliud coelum a prin- cipio productum : quamvis quisbusdam unum quid et ilem esse placuerit; aiunt namque hoc secundi perfectionem fuisse; ibi enim quasi confuse et per- miste terræ et cœli creationem, hic discretius et · exacting modum quo Deus ea produxit, sacræ litte- rae tradunt. Nos vero fitemur aliud, et aliud, cum et nomen aliud, et proprium usum secundo care!o suppeditatum cognoscamus. Diversum flaque est solidiore natura preditum ab eo quod initio fuία creatum. Et divisit Deus in medio aquarum', quæ sub firmamento sunt. Infinitam enim atque immen- sam aquarum vim sejunxit, ita ut et super et infra firmamentum abundarent. Æther igneus est et in- census, totumque terrarum orbem utique consum- psisset, mi sui creatoris prescriptis imperatisque conspesceretur. Propterea et aquæ surgunt aerem, ex vaporum exspiratione per nubes delatæ, quos vapores, et flumina, et fontes, et stagna, et maria emitiunt, ne æther omnia perdat inflämmata. Im- bres ita generantur; exhalationes sursum per aora feruntur, ventorumque compressionibus conden- santur, el vapores in nube concreti alii ab aliis se- gregati, guttæ fiunt, hine pondere coagmentatorum definuit. Nix ex aquis sic coalescit ; vi ventorum humidum discerptum in spumam redigitur, totum- qne per quamque sui partem divisum frigefactum congelatur, et nebula disrupta, uis cadit. Tonitna conflictu flatus existunt, qui in cavis nubium actns vique erumpens, tonitrus fragorem edit. Die Lertio Dei mandato convenerunt aquæ in con- gregationes snas, et apparuit arida, et vocavit aridam terram, el congregationes aquarum vocavit marin *. Propterea congregatæ sunt in locum unum, ne e locus in quibus manent recedentes, sublata atque redundantes effusæ, terram inundarent. Ideo sæpis- sime mare vi ventorum agitatum atque turbatuin, quasi furens und s, se in immensam altitudinem a:toſlit; sed ubi tantum in littus pervenerit, alliso impetu, facta spuma, et dealbatum regreditur, im- becillima omnium arena quasi freno injecta. Quid enim mare Rubrum repressit, atque alligavit, ne universa Ægypto, cum ea excelsius sit, immersa, proximo se mari applicaret, ni solum sui Opificis mandatum? Hoc autem verum esse, opere uobis D S. sostris Ægypti rex, mox Darius Medus testatuin reliquere. Ægytium enim ac Indicum mare simul conjungere aggressi, non potuerunt. Ita mari Ru- bro Egyptus depressior est. Mandavit itaque ut convenirent in congregationem unain, et ne ex bac aliud fieret mare, sed in una manerent collectione. Multa etenim erant per varia loca aque disperse, quippe et montium cavitates vallesque aquas in se congregatas continebant. Illud vero, et congregatio- ' Gen. 1, 6. * Ibid. 9, 10.

Τῇ δὲ δευτέρᾳ ἡμέρᾳ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸ στερέωμα. Τοῦτο δὲ ἕτερόν ἐστι παρὰ τὸν ἐξ ἀρχῆς ποιηθέντα οὐρανόν. Καὶ εἴρηται τοῖς ᾽, ὅτι καὶ ταυτόν ἐστιν· Επεξεργασις γάρ ἐπί φησι τοῦ δευτέρου, διὰ τὸ ἐκεῖ μὲν παραδεδόσθαι ὡς ἐν κεφαλαίω γῆς καὶ οὐρανοῦ ποίησιν· ἐνταῦθα δὲ ἐπεξεργαστικώτερον τὸ πῶς γέγονεν ἡ Γραφή παραδίδωσιν. Ἡμεῖς δέ φαμεν ἄλλο, καὶ ἄλλο· ἐπειδὴ καὶ ὄνομα ἕτερον και χρεία ἰδιάζουσα του δευτέρου οὐρανοῦ παραδέδοται. Ετερος οὖν ἐστι παρὰ τὸν ἐν ἀρχῇ ποιηθέντα οὗτος, στερεω τέρας υπάρχων φύσεως. Καὶ διεχώρησεν ὁ Θεὸς ἀνὰ μέσον τοῦ ὕδατος, ὁ ἦν ὑποκάτω τοῦ στερεώ ματος. Απειρον γὰρ οὖσαν τῶν ὑδάτων τὴν φύσιν διεμέρισεν, ὥστε καὶ ἐπάνω εἶναι τοῦ στερεώματος, καὶ ὑποκάτω. Ὁ δὲ αἰθὴρ πυρώδης ἐστὶ καὶ διακαής, Β καὶ πᾶσαν ἂν τὴν ἤπειρον ἐξανάλωσεν, εἰ μὴ τῷ ὄρῳ τοῦ ποιήσαντος αὐτὸν κατείχετο. Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ ὕδωρ ἐστὶν ἀέριον ἐκ τῆς ἀναφορᾶς τῶν ἀτμῶν διὰ νεφῶν φερόμενον, οὓς ἀτμοὺς οἱ ποταμοὶ, καὶ αἱ χρῆναι, καὶ αἱ λίμναι, καὶ τὰ πελάγη πάντα προεν ται, ὡς ἂν μὴ πάντα ὁ αἰθὴρ πυρακτώσας ἐξανα - λώσεις. Γίνεται δὲ οὕτως ὁ ὑ... συνάγονται περὶ τὸ ὕψος αἱ ἀναθυμιάσεις, καὶ πυκνοῦται ὁ ἀὴρ ταῖς τῶν πνευμάτων πιλήσεαι, καὶ αἱ νοτίδες αἱ τῷ νέφει ἐνεσπαρμέναι, ἀλλήλαις προσχωρήσασαι, σταγόνες γίνονται, καὶ τῷ βάρει τῶν συγκρι ἔντων πρὸς τὸ κάτω εφίενται. Ἡ δὲ χιὼν ἐκ τῶν ὑδάτων οὕτω συνό ἵσταται· ἐκ τῆς βίας τῶν ἀνέμων ἀνακοπὸν τὸ ὑγρον εξαφρίζεται· καὶ ὅλον δι᾿ ὅλου ἀνακοπὲν, καταψυχθὲν πήγνυται, καὶ θραυσθέντος τοῦ νέφους, ἡ χιών και Ο ταφέρεται. Ἡ δὲ βροντὴ κατὰ τοῦτον τὸν λόγον.... ἀντιτυπία γίγνεται. ὅπερ ἐλαυνόμενον ἐν ταῖς κοιλότητι τῶν νεφῶν, καὶ βιαίως ἐκρηγνύμενον τὸν τῆς βρον τῆς ἦχον ἀποτελεῖ. Τῇ δὲ ἡμέρᾳ τῇ τρίτῃ προστάγματι τοῦ Θεοῦ συνήχθη τὸ ὕδωρ εἰς τὰς συναγωγὰς αὐτῶν, καὶ ὤφθη ἡ ξηρά· Καὶ ἐκάλεσε τὴν ξηράν γῆν, καὶ τὰ συστήματα τῶν ὑδάτων ἐκάλεσε θαλάσσας. Συνήχθη διά τοῦτο εἰς συναγωγὴν μίαν, ἵνα μὴ ἐκ τῶν χωρίων ἔνθα ἐστίν. ....... καὶ ὑπεκβαῖνον ἐπιο καλύπτῃ τὴν ἤπειρον. Διὰ τοῦτο μαινομένη πολλάκις ἐξ ἀνέμων ἡ θάλασσα, καὶ εἰς ὕψος μέγιστον δια- νισταμένη τοῖς κύμασιν, ἐπειδὰν μόνον τῶν αἰγια λῶν ἅψηται, εἰς ἀφρὸν διαλύσασα τὴν ὁρμὴν, ἐπαν νῆλθε, τῇ πάντων ἀσθενεστάτη ψάμμῳ χαλινωθείσα. Ἐπεὶ τί εκώλυσε τὴν Ἐρυθρὰν θάλασσαν ἐπικλύσαι πᾶσαν τὴν Αἴγυπτον κοιλοτέραν αὐτῆς ὑπάρχουσαν, καὶ συναφθῆναι τῷ παρακειμένῳ πελάγει, εἰ μὴ ὑπῆρχε τῷ προστάγματι τοῦ κτίσαντος πεπεδημένη ; Ὅτι δὲ ἀληθὲς τοῦτο ἔργῳ ἡμᾶς ἔπεισαν Σέσωστρις ὁ Αἰγύπτιος καὶ Δαρεῖος ὁ Μῆδος. Τὸ γὰρ Αἰγύπτιον καὶ τὸ Ἰνδικὸν ἐπιχειρήσαντες συνάψαι πέλαγος, οὐκ ἠδυνήθησαν. Οὕτως ὑπάρχει κοιλοτέρα τῆς Ἐρυ θρᾶς θαλάσσης ἡ Αίγυπτος. Προσέταξεν οὖν συν αχθῆναι εἰς συναγωγὴν μίαν, καὶ μὴ ἀπὸ ταύτης ἄλλην γενέσθαι θάλασσαν, ἀλλὰ τῇ πρώτῃ ἀπομείναι συλλογῇ. Πολλὰ γὰρ ἦν. . ὕδατα. • • κοιλότητες. S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. fuit Secundo die creavit Deus firmamentum naturæ A diverse. Aliud autem id est, et aliud coelum a prin- cipio productum : quamvis quisbusdam unum quid et ilem esse placuerit; aiunt namque hoc secundi perfectionem fuisse; ibi enim quasi confuse et per- miste terræ et cœli creationem, hic discretius et · exacting modum quo Deus ea produxit, sacræ litte- rae tradunt. Nos vero fitemur aliud, et aliud, cum et nomen aliud, et proprium usum secundo care!o suppeditatum cognoscamus. Diversum flaque est solidiore natura preditum ab eo quod initio fuία creatum. Et divisit Deus in medio aquarum', quæ sub firmamento sunt. Infinitam enim atque immen- sam aquarum vim sejunxit, ita ut et super et infra firmamentum abundarent. Æther igneus est et in- census, totumque terrarum orbem utique consum- psisset, mi sui creatoris prescriptis imperatisque conspesceretur. Propterea et aquæ surgunt aerem, ex vaporum exspiratione per nubes delatæ, quos vapores, et flumina, et fontes, et stagna, et maria emitiunt, ne æther omnia perdat inflämmata. Im- bres ita generantur; exhalationes sursum per aora feruntur, ventorumque compressionibus conden- santur, el vapores in nube concreti alii ab aliis se- gregati, guttæ fiunt, hine pondere coagmentatorum definuit. Nix ex aquis sic coalescit ; vi ventorum humidum discerptum in spumam redigitur, totum- qne per quamque sui partem divisum frigefactum congelatur, et nebula disrupta, uis cadit. Tonitna conflictu flatus existunt, qui in cavis nubium actns vique erumpens, tonitrus fragorem edit. Die Lertio Dei mandato convenerunt aquæ in con- gregationes snas, et apparuit arida, et vocavit aridam terram, el congregationes aquarum vocavit marin *. Propterea congregatæ sunt in locum unum, ne e locus in quibus manent recedentes, sublata atque redundantes effusæ, terram inundarent. Ideo sæpis- sime mare vi ventorum agitatum atque turbatuin, quasi furens und s, se in immensam altitudinem a:toſlit; sed ubi tantum in littus pervenerit, alliso impetu, facta spuma, et dealbatum regreditur, im- becillima omnium arena quasi freno injecta. Quid enim mare Rubrum repressit, atque alligavit, ne universa Ægypto, cum ea excelsius sit, immersa, proximo se mari applicaret, ni solum sui Opificis mandatum? Hoc autem verum esse, opere uobis D S. sostris Ægypti rex, mox Darius Medus testatuin reliquere. Ægytium enim ac Indicum mare simul conjungere aggressi, non potuerunt. Ita mari Ru- bro Egyptus depressior est. Mandavit itaque ut convenirent in congregationem unain, et ne ex bac aliud fieret mare, sed in una manerent collectione. Multa etenim erant per varia loca aque disperse, quippe et montium cavitates vallesque aquas in se congregatas continebant. Illud vero, et congregatio- ' Gen. 1, 6. * Ibid. 9, 10.

Β συλλογὴν καὶ αἱ φάραγγες. Τὸ δὲ, καὶ τὰ συστή- Α ματα τῶν ὑδάτων ἐκάλεσε θαλάσσας, τοὺς κόλ- τους σημαίνει τοὺς κατὰ τὸ ἴδιον σχῆμα ὑπὸ τῆς περικειμένης τῆς ἀπολειφθέντας· οἷον θάλασσα βέ- μειος, θάλασσα νότιος, έψα, ἑσπέρια πελάγη, καὶ τούτων ὀνόματα ιδιάζοντα, Πόντος Αἰγαῖος, Ἰώνιος, Σαρδωνικόν, Σικελικόν, Τυῤῥήνιον. Οὐ τὰ τυχόντα δὲ τῶν ὑδάτων ἀθροίσματα εἰς μίαν κατέληξε θά- λασσαν, ἤτοι σύστασιν, ἀλλὰ τὰ μέγιστα καὶ ἐξέ χοντα· οὐ γὰρ καὶ τὰ τελματιαῖα καὶ λίμνια χρή νοεῖν. Ωσπερ γὰρ τὸ πῦρ καὶ εἰς μικρὰ κατακεκερ ματισμένον ἐστὶ καὶ ἀθρόον ὑπὸ τοῦ ἀέρος κέχυται, οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ ὕδατος, εἰ καὶ μικραί τινές εἰσι διηρημέναι συστάσεις, ἀλλὰ μία γε ἐστὶ συναγωγή, ἡ τὸ ὅλον στοιχεῖον τῶν λοιπῶν ἀποκρίνουσα. Πηγή γάρ ἐστι τῆς περὶ γῆν ἁπάσης νοτίδος τὸ τῆς θα- λάσσης ὕδωρ, καὶ πᾶσα ἡ γῆ ὑπόνομος ἐστι, καὶ διὰ πόρων ἀφανῶν διαδίδοται, καθώς δηλοῦσι τόποι τινὲς τῆς ἠπείρου ὕπαντροι. Η γὰρ ῥοώδης θάλασσα διὰ τόπων στενών διατρέχουσα, ἐπειδὰν σκολιαῖς καὶ ὀρθίοις ἐξόδοις ἐναπολειφθῇ, ώθουμένη τῇ βία τοῦ πνεύματος τῆς γῆς ἀποῤῥήσσει τὴν ἐπιφάνειαν, καὶ ἐπὶ τὸ ἔξω προελθοῦσα, γίνεται πότιμος ἐκ τῆς διη- θήσεως μεταβληθεῖσα εἰς γλυκύτητα. Πάλιν δὲ ἐπει δὲν θερμοῖς τόποις εναπολειφθῇ πρὸς τὴν ἔξοδον, τῇ αὐτῇ αἰτίᾳ ἕλκομένη ὑπὸ τοῦ πνεύματος ζέουσα για νεται. Αὕτη καὶ τῶν ἀερίων ὑδάτων πηγή καθέστηκε · τὰ νεφῶν γὰρ ἀνελκόμενα αὐτῆς τὰ ὕδατα, καὶ ὑπὸ τῆς ἡλιακῆς ἀκτῖνος θαλπόμενα, καὶ τῇ σκιᾷ τοῦ νέφους καταψυχθέντα, καὶ ἐξ αὐτοῦ τοῦ ὕψους αι- θριασθέντα γλυκαίνεται, καὶ καταψεκάζει την ηπει ρον. Τῇ δ' αὐτῇ ἡμέρᾳ καὶ βλαστῆσαι βοτάνην χόρτου τὴν γῆν ὁ Θεὸς προσέταξεν· Σπεῖρον σπέρ μα κατὰ γένος, καὶ ξύλον κάρπιμον ποιοῦν καρ- πέν, οὗ τὸ σπέρμα αὐτοῦ ἐν αὐτῷ. Καὶ ἔτι καὶ νῦν ἡ τάξις τῶν φυομένων μαρτυρεῖ τῇ πρώτῃ δια- κοσμήσει. Η γὰρ βλάστησις καθηγεῖται πάσης βοτά- νης, καὶ πάσης πόας· νοτίδας γὰρ συμμέτρως και θερμὴν ἐχούσης τῆς γῆς, τὸ σπέρμα εἰς αὐτὴν κατα- βάλλεται, καὶ γίνεται χαῦνον καὶ πολύσπορον, καὶ τῆς περὶ αὐτὸ γῆς ἀρξάμενον πρὸς αὐτὸ ἐπισπᾶται τὰ οἰκεῖα καὶ σύμφυλα, καὶ πιαινόμενον ἐπὶ πλεῖον πλατύνεται· ὥστε ῥιζοῦσθαι μὲν εἰς τὸ κάτω, προ- κύπτειν δὲ εἰς τὸ ἄνω, καὶ ἰσαρίθμους ταῖς ῥίζαις τοὺς καλάμους προβάλλεσθαι. Θαλπομένου δὲ ἀεὶ τοῦ βλαστήματος, συρομένη διὰ τῶν ῥιζῶν ἡ νοτίς, ὑπὸ τῆς θέρμης συνεπάγεται τῆς γῆς τὸ τρόφιμον· καὶ καταμερίζεται τοῦτο εἰς καλάμην, καὶ φλοιόν, καὶ τὰς θήκας τοῦ σίτου, καὶ εἰς αὐτὸν τὸν σῖτον, καὶ τοὺς ἀνθέρικας. Ἡ δὲ καλάμη τοῦ σίτου κονδύλοις δια ζώννυται, ἵν᾿ ὡς σύνδεσμοί τινες τῶν σταχύων τὸ βάρος φέρωσιν. Ἔστι δὲ καὶ ἡ καλάμη διάκενος, ὅπως θήκη του κόκκου γένηται, πρὸς τὸ μὴ τοῖς σπερ μολόγοις ὑπάρχειν εὐδιάρπαστον. Τοὺς δὲ ἀνθέρικας ἀντὶ ἀκίδων προβέβληται, ἵνα τῶν μικρῶν ζώων τὰς βλάκας είργωσιν. Ὁ δὲ βρόμος δι᾿ ὅλου κενὸς καθέ- στηκεν, ἐπειδὴ τὴν κεφαλὴν οὐ βαρύνεται. Καὶ εἰ * Εt SPURIA. COMMENT. IN HEXAEMERON. -- . quosque ad sui figuram terra ambiens complectitur; tales sunt mare Aquilonare, mare Australe, Orien- tale, Occidentale, et horum propria nomina Pontus Agaus, lonius, Sardonius, Siculus, Tyrrhenus. Cæterum non quoscunque aquarum conventus in unum mare congessit, vel cœtum, sed maximos atque ingentiores; nam neque palustres, neque sta- gnantes hic intelligendi sunt. Veluti enim ignis et in minutas partes redigitur, et totus simul aerem circum- dat, sic et in aquis, etsi parvæ quædam, ac inter se dissitæ collectiones exsistant, una tamen est congregatio, quæ totum elementum hoc a cæteris sejungit. Totius enim humiditatis quæ in terra latet fons est et origo maris aqua, quæ, cum universa terra cuniculosa sit, per meatus minime oculis ob- vios effunditur, ut ex locis quibusdam terræ caver- nosis manifestum apparet. Fluidum ɲamque mare per angusta loca excurrens, ubi obliquis et rectis exitibus cursum inflexerit, vi flamineque ventorum, terræ superficiem disrumpit, egressumque usu est efficaci ad potum, percolatum enim cribratumque dulcescit. Rursus si locis fervidis relinquatur, ea- nes aquarum vocavit maria, sinus naris significans, c C dem ratione a vento in exitum ductum fervescit. Fons item est aquarum, quæ aerem occupant; illius enim aquæ per nubes attractæ nec non a solis ra- diis calefactæ, mox nubis umbra frigefacta, tandem ipsa altitudine ca:lo expositæ dulcescunt, terram- que guttis aspergunt. Hoc eodem die jussit Deus ut terra germinaret herbam virentem, et facientem semen suum lignumque fructiferum faciens fructum, cujus semen in semetipso'; et ad hæc tempora eorum quæ gignuntur e terra series, quænam fuerit prima rerum distinctio descripta, declarat. Germinatio namque qualibet herba plantaque prior est. Semen enim, ubi terra illud gremio moderate humido ca- lidoque sparsum ac subactum excepit, mollitur, fitque ad res abunde gignendas idoneum : hinc pri- mum e terra quæ ambit, magis sibi natura cogna- tum atque affine attrahit, quo pinguefactum latius extenditur, ita ut ima sede radicibus defigatur, erumpat superiori edatque radicibus pares nu- mero stipulas. Germine in dies calescente, hu- mor per radices adductus, una secum medio D calore e terra defert alimentum, quod in stipu- Gen. 1, 11. PATROL. GR. XVIII. lam, corticem frumenti, thecam, ipsum frumen- tum atque aristas partitur. Frumenti stipula nodis cingitur, ut veluti compages spicarum pondus sustineant. Præterea et ipsa stipula vacua est, ut granum receptaculum habeat, ne frugilego- rum prædæ facile sit expositum, et contra minorunı animalium morsus munitur pro spiculis vallo ari- starum. Verum avena tota inanis cernitur, cum ca- pite non gravescat. si cum esculentis simul ve nena nata comperimus, quale est veratrum, aconi- tum, mandragoras, et succus papaveris, nullum tamen horum supervacaneum est, sed suum usum Diglized by Google

Β συλλογὴν καὶ αἱ φάραγγες. Τὸ δὲ, καὶ τὰ συστή- Α ματα τῶν ὑδάτων ἐκάλεσε θαλάσσας, τοὺς κόλ- τους σημαίνει τοὺς κατὰ τὸ ἴδιον σχῆμα ὑπὸ τῆς περικειμένης τῆς ἀπολειφθέντας· οἷον θάλασσα βέ- μειος, θάλασσα νότιος, έψα, ἑσπέρια πελάγη, καὶ τούτων ὀνόματα ιδιάζοντα, Πόντος Αἰγαῖος, Ἰώνιος, Σαρδωνικόν, Σικελικόν, Τυῤῥήνιον. Οὐ τὰ τυχόντα δὲ τῶν ὑδάτων ἀθροίσματα εἰς μίαν κατέληξε θά- λασσαν, ἤτοι σύστασιν, ἀλλὰ τὰ μέγιστα καὶ ἐξέ χοντα· οὐ γὰρ καὶ τὰ τελματιαῖα καὶ λίμνια χρή νοεῖν. Ωσπερ γὰρ τὸ πῦρ καὶ εἰς μικρὰ κατακεκερ ματισμένον ἐστὶ καὶ ἀθρόον ὑπὸ τοῦ ἀέρος κέχυται, οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ ὕδατος, εἰ καὶ μικραί τινές εἰσι διηρημέναι συστάσεις, ἀλλὰ μία γε ἐστὶ συναγωγή, ἡ τὸ ὅλον στοιχεῖον τῶν λοιπῶν ἀποκρίνουσα. Πηγή γάρ ἐστι τῆς περὶ γῆν ἁπάσης νοτίδος τὸ τῆς θα- λάσσης ὕδωρ, καὶ πᾶσα ἡ γῆ ὑπόνομος ἐστι, καὶ διὰ πόρων ἀφανῶν διαδίδοται, καθώς δηλοῦσι τόποι τινὲς τῆς ἠπείρου ὕπαντροι. Η γὰρ ῥοώδης θάλασσα διὰ τόπων στενών διατρέχουσα, ἐπειδὰν σκολιαῖς καὶ ὀρθίοις ἐξόδοις ἐναπολειφθῇ, ώθουμένη τῇ βία τοῦ πνεύματος τῆς γῆς ἀποῤῥήσσει τὴν ἐπιφάνειαν, καὶ ἐπὶ τὸ ἔξω προελθοῦσα, γίνεται πότιμος ἐκ τῆς διη- θήσεως μεταβληθεῖσα εἰς γλυκύτητα. Πάλιν δὲ ἐπει δὲν θερμοῖς τόποις εναπολειφθῇ πρὸς τὴν ἔξοδον, τῇ αὐτῇ αἰτίᾳ ἕλκομένη ὑπὸ τοῦ πνεύματος ζέουσα για νεται. Αὕτη καὶ τῶν ἀερίων ὑδάτων πηγή καθέστηκε · τὰ νεφῶν γὰρ ἀνελκόμενα αὐτῆς τὰ ὕδατα, καὶ ὑπὸ τῆς ἡλιακῆς ἀκτῖνος θαλπόμενα, καὶ τῇ σκιᾷ τοῦ νέφους καταψυχθέντα, καὶ ἐξ αὐτοῦ τοῦ ὕψους αι- θριασθέντα γλυκαίνεται, καὶ καταψεκάζει την ηπει ρον. Τῇ δ' αὐτῇ ἡμέρᾳ καὶ βλαστῆσαι βοτάνην χόρτου τὴν γῆν ὁ Θεὸς προσέταξεν· Σπεῖρον σπέρ μα κατὰ γένος, καὶ ξύλον κάρπιμον ποιοῦν καρ- πέν, οὗ τὸ σπέρμα αὐτοῦ ἐν αὐτῷ. Καὶ ἔτι καὶ νῦν ἡ τάξις τῶν φυομένων μαρτυρεῖ τῇ πρώτῃ δια- κοσμήσει. Η γὰρ βλάστησις καθηγεῖται πάσης βοτά- νης, καὶ πάσης πόας· νοτίδας γὰρ συμμέτρως και θερμὴν ἐχούσης τῆς γῆς, τὸ σπέρμα εἰς αὐτὴν κατα- βάλλεται, καὶ γίνεται χαῦνον καὶ πολύσπορον, καὶ τῆς περὶ αὐτὸ γῆς ἀρξάμενον πρὸς αὐτὸ ἐπισπᾶται τὰ οἰκεῖα καὶ σύμφυλα, καὶ πιαινόμενον ἐπὶ πλεῖον πλατύνεται· ὥστε ῥιζοῦσθαι μὲν εἰς τὸ κάτω, προ- κύπτειν δὲ εἰς τὸ ἄνω, καὶ ἰσαρίθμους ταῖς ῥίζαις τοὺς καλάμους προβάλλεσθαι. Θαλπομένου δὲ ἀεὶ τοῦ βλαστήματος, συρομένη διὰ τῶν ῥιζῶν ἡ νοτίς, ὑπὸ τῆς θέρμης συνεπάγεται τῆς γῆς τὸ τρόφιμον· καὶ καταμερίζεται τοῦτο εἰς καλάμην, καὶ φλοιόν, καὶ τὰς θήκας τοῦ σίτου, καὶ εἰς αὐτὸν τὸν σῖτον, καὶ τοὺς ἀνθέρικας. Ἡ δὲ καλάμη τοῦ σίτου κονδύλοις δια ζώννυται, ἵν᾿ ὡς σύνδεσμοί τινες τῶν σταχύων τὸ βάρος φέρωσιν. Ἔστι δὲ καὶ ἡ καλάμη διάκενος, ὅπως θήκη του κόκκου γένηται, πρὸς τὸ μὴ τοῖς σπερ μολόγοις ὑπάρχειν εὐδιάρπαστον. Τοὺς δὲ ἀνθέρικας ἀντὶ ἀκίδων προβέβληται, ἵνα τῶν μικρῶν ζώων τὰς βλάκας είργωσιν. Ὁ δὲ βρόμος δι᾿ ὅλου κενὸς καθέ- στηκεν, ἐπειδὴ τὴν κεφαλὴν οὐ βαρύνεται. Καὶ εἰ * Εt SPURIA. COMMENT. IN HEXAEMERON. -- . quosque ad sui figuram terra ambiens complectitur; tales sunt mare Aquilonare, mare Australe, Orien- tale, Occidentale, et horum propria nomina Pontus Agaus, lonius, Sardonius, Siculus, Tyrrhenus. Cæterum non quoscunque aquarum conventus in unum mare congessit, vel cœtum, sed maximos atque ingentiores; nam neque palustres, neque sta- gnantes hic intelligendi sunt. Veluti enim ignis et in minutas partes redigitur, et totus simul aerem circum- dat, sic et in aquis, etsi parvæ quædam, ac inter se dissitæ collectiones exsistant, una tamen est congregatio, quæ totum elementum hoc a cæteris sejungit. Totius enim humiditatis quæ in terra latet fons est et origo maris aqua, quæ, cum universa terra cuniculosa sit, per meatus minime oculis ob- vios effunditur, ut ex locis quibusdam terræ caver- nosis manifestum apparet. Fluidum ɲamque mare per angusta loca excurrens, ubi obliquis et rectis exitibus cursum inflexerit, vi flamineque ventorum, terræ superficiem disrumpit, egressumque usu est efficaci ad potum, percolatum enim cribratumque dulcescit. Rursus si locis fervidis relinquatur, ea- nes aquarum vocavit maria, sinus naris significans, c C dem ratione a vento in exitum ductum fervescit. Fons item est aquarum, quæ aerem occupant; illius enim aquæ per nubes attractæ nec non a solis ra- diis calefactæ, mox nubis umbra frigefacta, tandem ipsa altitudine ca:lo expositæ dulcescunt, terram- que guttis aspergunt. Hoc eodem die jussit Deus ut terra germinaret herbam virentem, et facientem semen suum lignumque fructiferum faciens fructum, cujus semen in semetipso'; et ad hæc tempora eorum quæ gignuntur e terra series, quænam fuerit prima rerum distinctio descripta, declarat. Germinatio namque qualibet herba plantaque prior est. Semen enim, ubi terra illud gremio moderate humido ca- lidoque sparsum ac subactum excepit, mollitur, fitque ad res abunde gignendas idoneum : hinc pri- mum e terra quæ ambit, magis sibi natura cogna- tum atque affine attrahit, quo pinguefactum latius extenditur, ita ut ima sede radicibus defigatur, erumpat superiori edatque radicibus pares nu- mero stipulas. Germine in dies calescente, hu- mor per radices adductus, una secum medio D calore e terra defert alimentum, quod in stipu- Gen. 1, 11. PATROL. GR. XVIII. lam, corticem frumenti, thecam, ipsum frumen- tum atque aristas partitur. Frumenti stipula nodis cingitur, ut veluti compages spicarum pondus sustineant. Præterea et ipsa stipula vacua est, ut granum receptaculum habeat, ne frugilego- rum prædæ facile sit expositum, et contra minorunı animalium morsus munitur pro spiculis vallo ari- starum. Verum avena tota inanis cernitur, cum ca- pite non gravescat. si cum esculentis simul ve nena nata comperimus, quale est veratrum, aconi- tum, mandragoras, et succus papaveris, nullum tamen horum supervacaneum est, sed suum usum Diglized by Google

συνεβλάστησε τοῖς τροφίμοις τὰ δηλητήρια, οἷον ἐλλε βορος, καὶ ἀκόνιτον, καὶ μανδραγόρας, καὶ τῆς μήτ κωνος ὁ ἀπὸς, οὐδὲν τούτων εἰς χρῆσιν ἀργὸν παρεί ληπται. Τὸ μὲν κώνιον οἱ ψᾶρες βόσκονται διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ σώματος· λεπτοὺς γὰρ ἔχοντες τοὺς ἐπὶ τὴν καρδίαν πόρους, ἀποπέμψαι τὸ καταποθὲν φθάνουσι· τὸν δὲ ἐλλέβορον ἐσθίουσιν ὄρτυγες, καὶ οὐχ ὑφίστανται βλάβην, ιδιότητα κράσεως ἔχοντες. Διὰ δὲ τοῦ μανδραγόρου ὕπνον ἰατροὶ κατεπάγουσι, καὶ τῷ ὀπίῳ τὰς σφοδρὰς ὁδύνας κατακοιμίζουσι. Τῷ δὲ κωνίῳ τὰς λυσσώδεις ορέξεις καταμαραίνουσι, καὶ τῷ ἐλλεβόρῳ τὰ χρόνια πάθη καταπραΰνουσι. Καὶ ξύλον κάρπιμον ποιοῦν καρπόν. Καὶ πάντα ἐν μια καιροῦ ῥοπῇ ἀνεφύη ἐκ τῆς γῆς, οὐκ ὄντα πρό τερον, μετὰ τῆς οἰκείας ἕκαστον ιδιότητος, καὶ ἰδίῳ χαρακτῆρι ἕκαστον γνωριζόμενον. Η μὲν ἐλαία, καὶ φοίνιξ, καὶ κυπάριττος εἰς ὕψος αύξονται. Καὶ τού των τὰ μέν ἐστιν οὐ πολύοζα, οὐδὲ πολύκλαδα, οἷον ἐλάτη, καὶ ἡ κυπάριττος, ἔσθ' ὅτε δὲ καὶ φοίνιξ. 'Αείφυλλα δέ ἐστιν ἐλαία, φοίνιξ, καὶ δάφνη, μυρ βίνη, πεύκη, κυπάριττος, ἐλάτη, άρκευθος, θυία, καὶ ἣν ᾿Αρκάδες φιλόδρυν λέγουσιν· ἔτι φύλεος, κέδρος, πίτυς, πύξος, πρῖνος, ἀράκη, λάθυρος. Τὸ δὲ ῥόδον ἄνευ τῆς ἀκάνθης τότε εβλάστησεν· ὕστερον δὲ τῷ κάλλει τοῦ ἄνθους παρεζεύχθη ἡ ἄκανθα· ὅπως τῷ τερπνῷ παρακειμένην τὴν λύπην ἔχοντες μνημο νεύωμεν τῆς ἁμαρτίας, δι᾿ ἣν ἀκάνθας καὶ τριβόλους ἡμῖν ἡ γῆ ἀνατέλλειν κατεδικάσθη. Ἡ δὲ ἀμυγδαλή πρώτη μὲν βλαστάνει, ὑστέρα δὲ ἐκφέρει τὸν καρπόν. Ἡ δὲ πικρὰ ἀμυγδαλή τυγχάνουσα τὸ πρὸς τὴν ρίζαν στέλεχος διατρηθεῖσα, σφῆνα δὲ πεύκης λιπαρὸν τῆς εντεριώνης μέσης ἐλαθέντα δεξαμένη, τοὺς ἀηδεῖς χυμούς εἰς γλυκύτητα μεταβάλλει ἐδώδιμον. Την αὐτὴν δὲ θεραπείαν καὶ ἡ ὀξύνη ῥοια δεξαμένη, τρέ- πεται εἰς γλυκύτητα. Η δὲ θήλεια φοίνιξ καθίησι τοὺς κλάδους οἱονεὶ τῆς συμπλοκῆς ἐφιεμένη τοῦ ἄῤῥενος· καὶ οἱ γεωργοί, τοὺς μῆνας τοῦ ἄρρενος τοῖς κλάδοις ἐμβάλλοντες αὐτῆς, πρὸς τὸ οἰκεῖον τῆς ὀρθότητος σχῆμα καθιστῶσιν αὐτήν. Ἡ δὲ συχάμενης ὀψὲ μὲν βλαστάνει, οὐχ ὑστερεῖ δὲ τῶν ἄλλων εἰς καρπογονίαν. Ἡ δὲ ἐλαία, καὶ ἡ φιλύρα, καὶ ἡ λεύκη, καὶ πτελέα στρέφουσι μετὰ τροπάς θερινὰς τὰ φύλλα ὕπτια· καὶ ἐν τούτῳ πάντες γνωρίζουσιν, ὅτι τροπαί θεριναὶ γεγένηνται. Τῆς δὲ ἡμέρου συχῆς τὸν καρ τὴν ἄῤῥευστον οἱ γηπόνοι οὕτω φυλάττουσιν· τοὺς Ολύνθους τῆς ἀγρίας συχῆς ἐκδύσαντες, ἄπτωτον δια- μένειν παρασκευάζουσι. Τὸ γὰρ ἔνδον τοῦ ὀλύνθου υπάρχον ζῶον μικρότατον τῷ πυθμένι τοῦ ἡμέρου προσίζον σύκου τὴν ἔξωθεν αύραν περιπνέουσαν ἀπείργει, πρὸς τὸ μὴ ἀηδῆ γενόμενον τὸ σύκον ἀποπεσεῖν. Ἐπειδὴ δὲ ἀπαλός ἐστι τῆς συχῆς ὁ καρπός, πάχει φύλλων κεκάλυπται· τῆς δὲ καρύας, ἐπειδὴ τυγχάνει στεριά, ἐλαφρὰ φύλλων προσβολή σκέπεται. Διὰ δὴ τοῦτο καὶ τὸ φύλλον τῆς ἀμπέλου ἔσχισται, ἵνα καὶ τὰς ἐκ τοῦ ἀέρος ἐκκλίνῃ βλάδας ὁ βότρυς, καὶ τὴν ἡλιακὴν ἀκτῖνα εἰσδέχηται τῇ ἀραιότητι. Οὕτως οὐδὲν ἀργὸν, ἀλλὰ πάντα ἀποῤῥήτα S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. habet. Cicula namque pascuntur sturni propter A corporis constitutionem ; etenim cum sint poris circa cor angustis, hac ratione rem absorptam ex- cernunt. Verat:o coturnices vescuntur, propriaque corporis temperatione, nullo afficiuntur incommodo, Medici mandragora somnum conciliant, opio sum- mos dolores sopiunt, cicuta immanes sedant appe- titus, et tamen veratro inveteratos affectus miti- gant. Et lignum fructiferum faciens fructum 10, et uno temporis puncto, quæ prius minime erant, e terra nata sunt, suis quæque proprietatibus et for- rebus reli- mis, quibus quasi naturalibus notis B C quis secreta dignoscuntur. Oliva et palna, et cu- pressus, in altum provehuntur, et harum hæ qui- dem nec multis ranis nec nodis, ut abies, cupres- sus, et quandoque palma constipantur ; illa seniper virescunt : oliva, palma, laurus, myrtus, picea, cupressus, abies, juniperus, thya, et quam Arcades phillodrin appellant. Elis adde oleastrum, cedrum, pinum, buxum, ilicem, aracem, cicerculam. Rosa sine spinis tunc orta est, quæ tanden foris pul- chritudini sunt adjectæ, ut jucundis prope situm mærorem esse cernentes, peccati non obliviscere- mur, cujus causa spinas et tribulos nobis terram efferre judicatum est. Floret prima omnium amygdala, postremaque ponum natural, fiique dulcis ex amara, ima parte stipite circumforato cuneoque ex picea arbore idoneo in internus par- tes adacto usque ad medullam; ita enim succos minime amabiles in dulces ciboque idoneos com- mutat. Hoc idem salutare est, et malo punico acris succi, ubi namque excepit cuneum, dulce evadit. Palma femina nutat in marem prona, quasi illius complexus desiderio teneretur, et agricola maris fructus ramis illius inserunt, sicque pristinam illi rectamque formam restituunt. Mori tarde germi- nant, tamen in fructu ſerendo non sunt aliis po- steriores. Oliva, tilia, populus, ulinus post æsti- vum solstitium folia supina deflectunt, suntque omnibus argumento solstitium aestivum præteriisse. Ficus domestici fructus, ne decidant, hoc præstant agricolæ : grossos ex caprifico decerptos et inter se colligatos fico injiciunt. Animal enim quod in grosse est minutissimum ſundo fici domestici insidens, au- ram quæ circunfusa spirat impedit, ne fructui p molestiæ sit, ficusque antequam maturescat, cadat, et cum hic fructus mollis sit, crassitudine foliorum operitur ; ubi nucis solidus levi foliorum tegmine velatur. Nec alia causa folium vitis scissum est, nisi ut ab aeris incommodis uva se defendat, so- lisque radios raritate excipiat. Sic nihil est in rebus inane, sed omnia Deus sapientia, quam effari non possumus, exornavit, Una quippe aqua, quæ per radices delata attrahitur, alio modo truncum alit, alio medullanı, alio corticem, alio lignum, alio ra- dices ipsas; et ex eodem humore in vite quidem vinum conficitur, in oliva oleum, et in alio aliud ; Gen. 1, 11.

συνεβλάστησε τοῖς τροφίμοις τὰ δηλητήρια, οἷον ἐλλε βορος, καὶ ἀκόνιτον, καὶ μανδραγόρας, καὶ τῆς μήτ κωνος ὁ ἀπὸς, οὐδὲν τούτων εἰς χρῆσιν ἀργὸν παρεί ληπται. Τὸ μὲν κώνιον οἱ ψᾶρες βόσκονται διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ σώματος· λεπτοὺς γὰρ ἔχοντες τοὺς ἐπὶ τὴν καρδίαν πόρους, ἀποπέμψαι τὸ καταποθὲν φθάνουσι· τὸν δὲ ἐλλέβορον ἐσθίουσιν ὄρτυγες, καὶ οὐχ ὑφίστανται βλάβην, ιδιότητα κράσεως ἔχοντες. Διὰ δὲ τοῦ μανδραγόρου ὕπνον ἰατροὶ κατεπάγουσι, καὶ τῷ ὀπίῳ τὰς σφοδρὰς ὁδύνας κατακοιμίζουσι. Τῷ δὲ κωνίῳ τὰς λυσσώδεις ορέξεις καταμαραίνουσι, καὶ τῷ ἐλλεβόρῳ τὰ χρόνια πάθη καταπραΰνουσι. Καὶ ξύλον κάρπιμον ποιοῦν καρπόν. Καὶ πάντα ἐν μια καιροῦ ῥοπῇ ἀνεφύη ἐκ τῆς γῆς, οὐκ ὄντα πρό τερον, μετὰ τῆς οἰκείας ἕκαστον ιδιότητος, καὶ ἰδίῳ χαρακτῆρι ἕκαστον γνωριζόμενον. Η μὲν ἐλαία, καὶ φοίνιξ, καὶ κυπάριττος εἰς ὕψος αύξονται. Καὶ τού των τὰ μέν ἐστιν οὐ πολύοζα, οὐδὲ πολύκλαδα, οἷον ἐλάτη, καὶ ἡ κυπάριττος, ἔσθ' ὅτε δὲ καὶ φοίνιξ. 'Αείφυλλα δέ ἐστιν ἐλαία, φοίνιξ, καὶ δάφνη, μυρ βίνη, πεύκη, κυπάριττος, ἐλάτη, άρκευθος, θυία, καὶ ἣν ᾿Αρκάδες φιλόδρυν λέγουσιν· ἔτι φύλεος, κέδρος, πίτυς, πύξος, πρῖνος, ἀράκη, λάθυρος. Τὸ δὲ ῥόδον ἄνευ τῆς ἀκάνθης τότε εβλάστησεν· ὕστερον δὲ τῷ κάλλει τοῦ ἄνθους παρεζεύχθη ἡ ἄκανθα· ὅπως τῷ τερπνῷ παρακειμένην τὴν λύπην ἔχοντες μνημο νεύωμεν τῆς ἁμαρτίας, δι᾿ ἣν ἀκάνθας καὶ τριβόλους ἡμῖν ἡ γῆ ἀνατέλλειν κατεδικάσθη. Ἡ δὲ ἀμυγδαλή πρώτη μὲν βλαστάνει, ὑστέρα δὲ ἐκφέρει τὸν καρπόν. Ἡ δὲ πικρὰ ἀμυγδαλή τυγχάνουσα τὸ πρὸς τὴν ρίζαν στέλεχος διατρηθεῖσα, σφῆνα δὲ πεύκης λιπαρὸν τῆς εντεριώνης μέσης ἐλαθέντα δεξαμένη, τοὺς ἀηδεῖς χυμούς εἰς γλυκύτητα μεταβάλλει ἐδώδιμον. Την αὐτὴν δὲ θεραπείαν καὶ ἡ ὀξύνη ῥοια δεξαμένη, τρέ- πεται εἰς γλυκύτητα. Η δὲ θήλεια φοίνιξ καθίησι τοὺς κλάδους οἱονεὶ τῆς συμπλοκῆς ἐφιεμένη τοῦ ἄῤῥενος· καὶ οἱ γεωργοί, τοὺς μῆνας τοῦ ἄρρενος τοῖς κλάδοις ἐμβάλλοντες αὐτῆς, πρὸς τὸ οἰκεῖον τῆς ὀρθότητος σχῆμα καθιστῶσιν αὐτήν. Ἡ δὲ συχάμενης ὀψὲ μὲν βλαστάνει, οὐχ ὑστερεῖ δὲ τῶν ἄλλων εἰς καρπογονίαν. Ἡ δὲ ἐλαία, καὶ ἡ φιλύρα, καὶ ἡ λεύκη, καὶ πτελέα στρέφουσι μετὰ τροπάς θερινὰς τὰ φύλλα ὕπτια· καὶ ἐν τούτῳ πάντες γνωρίζουσιν, ὅτι τροπαί θεριναὶ γεγένηνται. Τῆς δὲ ἡμέρου συχῆς τὸν καρ τὴν ἄῤῥευστον οἱ γηπόνοι οὕτω φυλάττουσιν· τοὺς Ολύνθους τῆς ἀγρίας συχῆς ἐκδύσαντες, ἄπτωτον δια- μένειν παρασκευάζουσι. Τὸ γὰρ ἔνδον τοῦ ὀλύνθου υπάρχον ζῶον μικρότατον τῷ πυθμένι τοῦ ἡμέρου προσίζον σύκου τὴν ἔξωθεν αύραν περιπνέουσαν ἀπείργει, πρὸς τὸ μὴ ἀηδῆ γενόμενον τὸ σύκον ἀποπεσεῖν. Ἐπειδὴ δὲ ἀπαλός ἐστι τῆς συχῆς ὁ καρπός, πάχει φύλλων κεκάλυπται· τῆς δὲ καρύας, ἐπειδὴ τυγχάνει στεριά, ἐλαφρὰ φύλλων προσβολή σκέπεται. Διὰ δὴ τοῦτο καὶ τὸ φύλλον τῆς ἀμπέλου ἔσχισται, ἵνα καὶ τὰς ἐκ τοῦ ἀέρος ἐκκλίνῃ βλάδας ὁ βότρυς, καὶ τὴν ἡλιακὴν ἀκτῖνα εἰσδέχηται τῇ ἀραιότητι. Οὕτως οὐδὲν ἀργὸν, ἀλλὰ πάντα ἀποῤῥήτα S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. habet. Cicula namque pascuntur sturni propter A corporis constitutionem ; etenim cum sint poris circa cor angustis, hac ratione rem absorptam ex- cernunt. Verat:o coturnices vescuntur, propriaque corporis temperatione, nullo afficiuntur incommodo, Medici mandragora somnum conciliant, opio sum- mos dolores sopiunt, cicuta immanes sedant appe- titus, et tamen veratro inveteratos affectus miti- gant. Et lignum fructiferum faciens fructum 10, et uno temporis puncto, quæ prius minime erant, e terra nata sunt, suis quæque proprietatibus et for- rebus reli- mis, quibus quasi naturalibus notis B C quis secreta dignoscuntur. Oliva et palna, et cu- pressus, in altum provehuntur, et harum hæ qui- dem nec multis ranis nec nodis, ut abies, cupres- sus, et quandoque palma constipantur ; illa seniper virescunt : oliva, palma, laurus, myrtus, picea, cupressus, abies, juniperus, thya, et quam Arcades phillodrin appellant. Elis adde oleastrum, cedrum, pinum, buxum, ilicem, aracem, cicerculam. Rosa sine spinis tunc orta est, quæ tanden foris pul- chritudini sunt adjectæ, ut jucundis prope situm mærorem esse cernentes, peccati non obliviscere- mur, cujus causa spinas et tribulos nobis terram efferre judicatum est. Floret prima omnium amygdala, postremaque ponum natural, fiique dulcis ex amara, ima parte stipite circumforato cuneoque ex picea arbore idoneo in internus par- tes adacto usque ad medullam; ita enim succos minime amabiles in dulces ciboque idoneos com- mutat. Hoc idem salutare est, et malo punico acris succi, ubi namque excepit cuneum, dulce evadit. Palma femina nutat in marem prona, quasi illius complexus desiderio teneretur, et agricola maris fructus ramis illius inserunt, sicque pristinam illi rectamque formam restituunt. Mori tarde germi- nant, tamen in fructu ſerendo non sunt aliis po- steriores. Oliva, tilia, populus, ulinus post æsti- vum solstitium folia supina deflectunt, suntque omnibus argumento solstitium aestivum præteriisse. Ficus domestici fructus, ne decidant, hoc præstant agricolæ : grossos ex caprifico decerptos et inter se colligatos fico injiciunt. Animal enim quod in grosse est minutissimum ſundo fici domestici insidens, au- ram quæ circunfusa spirat impedit, ne fructui p molestiæ sit, ficusque antequam maturescat, cadat, et cum hic fructus mollis sit, crassitudine foliorum operitur ; ubi nucis solidus levi foliorum tegmine velatur. Nec alia causa folium vitis scissum est, nisi ut ab aeris incommodis uva se defendat, so- lisque radios raritate excipiat. Sic nihil est in rebus inane, sed omnia Deus sapientia, quam effari non possumus, exornavit, Una quippe aqua, quæ per radices delata attrahitur, alio modo truncum alit, alio medullanı, alio corticem, alio lignum, alio ra- dices ipsas; et ex eodem humore in vite quidem vinum conficitur, in oliva oleum, et in alio aliud ; Gen. 1, 11.

σοφίᾳ ὁ Θεὸς διεκόσμησεν. Εν γὰρ ὕδωρ, διὰ τῆς Α βίζης φερόμενον ἢ ἑλκόμενον, ἄλλως μὲν τρέφει τὸ στέλεχος, ἄλλως τὴν ἐντεριώνην, ἄλλως τὸν φλοιόν, ἄλλως τὸ ξύλον, ἄλλως τὴν ῥίζαν αὐτήν· καὶ ἐκ τῆς αὐτῆς νοτίδος ἐν μὲν τῇ ἀμπέλῳ οἶνος συνίσταται, ἐν δὲ τῇ ἐλαία ἔλαιον, καὶ ἐν ἄλλῳ ἄλλο. Καὶ ἐν αὐτοῖς τοῖς γλυκέσι καρποῖς ἀμύθητος ἡ παραλλαγή τῆς πιότητος· ἄλλο γὰρ τὸ ἐν ἀμπέλῳ γλυκύ, καὶ ἄλλο ἐν μηλές, καὶ ἐν συχῇ καὶ τῷ φοίνικι ἕτερον. Καὶ αὐτὰ δὲ τῶν δένδρων διάφορά ἐστι τὰ δάκρυα· ἄλλο γὰρ τῆς σχίνου τὸ δάκρυον, καὶ ἄλλος ὁ τῆς βαλσάμου ὁπὸς, ὅπερ πάντων τῶν μύρων ὑπάρχει κάλλιστον, καὶ πλεονάζει ἐπὶ τῆς Ἱεριχὼ γενόμενον. Τεμνόντων δὲ αὐτὸ ἐκ τῶν θάμνων λίθῳ, ὀξεῖ τῶν ἐπιχωρίων, ἀπὸς ἀναποδοίη. Ἱστοροῦσι δέ τινες καὶ τὸ ἥλεκτρον ἐπὸν εἶναι φυτῶν, εἰς φύσιν λίθου μεταπηγνύμε- ΤΟΥ. δύο φωστῆρας ἐδημιούργησεν, ήλιόν τε καὶ σε λήνην ἐν τῷ στερεώματι τοῦ οὐρανοῦ, εἰς φαῦσιν ἐπὶ τῆς γῆς, τοῦ διαχωρίζειν ἀναμέσον τῆς ἡμέ- ρας καὶ ἀναμέσον τῆς νυκτός. Τοῦτο τὸ ἡλιακόν φῶς, όχημα ἐκείνῳ τῷ φωτὶ τῷ πρωτογόνῳ παρ- εσκεύασται. Ὃς γὰρ ἄλλο τὸ πῦρ, καὶ ὁ λύχνος ἄλλο τὸ μὲν γὰρ τὴν τοῦ φωτίζειν δύναμιν ἔχει, τὸ δὲ τὴν τοῦ παραφαίνειν τοῖς χρήζουσιν· καὶ ὡς ἕτερόν τι ἡ λευκότης, ἕτερον δὲ τὸ λελευκασμένον σῶμα, οὕτω καὶ ταῦτα διάφορα ὄντα τῇ φύσει ἤνωνται τῇ δυνάμει τοῦ κτίσαντος. Καὶ μηδεὶς νομίσῃ ταυτὸν ἡμέραν εἶναι καὶ ἥλιον. Πρῶτον μὲν γὰρ ὁ δημιουργὸς ἁπλοῦν φῶς κατεσκεύασεν, ὃ δὴ καὶ ἡμέραν ἐκάλεσεν, ἔπειτα τὸν ἥλιον ἐκ τοῦ πυρὸς καὶ φωτὸς συγκείμενον. ὡς γὰρ τὴν γῆν ὁρῶμεν πῦρ ἐν τοῖς στέρνοις αὐτοῖς δεδη- μιουργημένον ἔχουσαν, οὕτω καὶ τὸν ἥλιον φῶς ἔχοντα· φῶς γὰρ συνελθὸν μετὰ πυρὸς τὸν φανότατον ἐποίη- σεν ήλιον. Αλλ' ἴσως ἀντερεῖ τις· Καὶ πόθεν τοῦτο δῆλον, οὐ βλεπομένης τῆς διαιρέσεως; οὐχ ὁρᾶται γὰρ ἰδίως μὲν τὸ φῶς, ἰδίως δὲ τὸ πῦρ. Ἀλλὰ γι νωσκέτω ὁ τοιοῦτος, πόσα τὸ πῦρ ἐν ἑαυτῷ προβάλ- λεται, αὐγὴν, θερμότητα, ξανθότητα, ἅτινα πανσό- φως ὁ τεχνίτης διαμερίζων, ὑπεμφαίνει τούτων τὴν σύνθεσιν. Ὅτε γὰρ θέλει θερμᾶναι τὸ ζῶον, λαμβάνει τοῦ πυρὸς τὸ θερμόν, καὶ τὸ μὲν θερμὸν ἔχει τούτου, τὲ δὲ φῶς οὐκ ἔχει. Αλλ' ἐμερίσθη ἐν τῷ ζώῳ ἡ θέρμη ἀπὸ τοῦ φέγγους, πάλιν λαμβάνει τὸ ξανθόν. Καὶ ὁρῶμέν τοι τὸ ξανθόν, οὐκέτι δὲ τὸ θερμὸν καὶ φαῖνον. Καὶ πάλιν ἀπομερίζει τὴν θέρμην, καὶ δί- δωσι μόνην τὴν αὐγὴν, οἷον ὡς ἔστιν ἰδεῖν ἐπὶ τῆς ἀστραπῆς, ὅτι ἐκλάμπουσα μόνον φωτίζει, οὐ μὴν δὲ καὶ θερμαίνει. Τὸ δ' αὐτὸ παράδειγμα καὶ ἐπὶ τῆς Σελήνης καθέστηκε. Καὶ γὰρ αὕτη ὑπὸ τοῦ ἡλίου φωτιζομένη φανερωτέρα γίνεται, ὥσπερ ὑπὸ τῆς ἡμέρας ὁ ἥλιος. Τὸ γὰρ τῆς σελήνης εἶδος άνθρα κλειδὲς τυγχάνει, ὡς ἔστιν ἰδεῖν ἐπὶ τῆς ἐκλείψεως· ἀπάρας γὰρ ἀπ' αὐτῆς τὸ οἰκεῖον φέγγος ὁ ἥλιος ἀμαυρὰν αὐτὴν καθίστησι· φωτίζων δὲ αὐτὴν, πλη- σιραῆ ἀπεργάζεται. Ἐνδυομένη γάρ πως τὸ ἡ- λιακὸν φῶς φαιδροτέρα καθίσταται· τὸν αὐτὸν δὴ τρόπον καὶ ὁ ἥλιος, τῆς ἡμέρας τὸ φῶς ἐνδυόμενος, λαμπρότερος τυγχάνει, τῆς ἡμέρας ἐκείνης μήτε Η - SPURIA. COMMENT. IN HEXAEMERON. et in ipsis dulcibus fructibus, mira est pinguedinis varietas, aliud namque dulce est quod in vite gu- statur, aliud in pomo, aliud in ficu, aliud in palma, Item variæ snnt et arborum lacrymæ, etenim aliud est lentisci lacryma, aliud balsami succus, qui omnium unguentorum præstantissimus est, ejusque apud Hiericho largissima copia. Indigenis illud acuto lapide ex surculis secantibus, succus effuit. Tradunt quidam et succinum plantarum esse suc- cum, qui in naturam lapidis concrescat. C D Gen. 1, 16. solem et lunam in firmamento cæli, ut lucerent su- per terram ad dividendum diem et nociem 1. Huc solis luinen ut primo illi nato lumini quasi velicn- lum deserviret, ordinatum est. Etenim veluti aliud est ignis, et lucerna aliud, hic enim vim habet illu- minandi, illa egentibus lumen præferendi ; et quemn - admodum aliud est candor et aliud corpus candi- dum, sic et hæc, quamvis diversæ naturæ Creatoris facultas in unum copulata conjunxit. Et cave ne putes idem esse diem et solem. Primum enim Opifex simplex lumen condidit, quod et diem vocavit, deinceps solem ex lumine ignem quæ conflavit. Quemadmodum enim terram ipsam in suo gremio ignem factum foventem cernimus, ita et solem lu- men gestantem. Cum enimn lumen et ignis simul in umum convenissent, splendidissimus sol pro- ductus est. Sed fortasse aliquis contradicet : Unde- nam hoc manifestum est, cum nulla videatur di- visio ; neque enim lumen ab igne separatim perscriptum neque ignem a lumine sejunctum conspicimus. Verum is sciat quænam ignis in semetipso contineat, splendidum scilicet, cali- dum, flavum, quæ sapientissime artifex secernendo, eorum compositionem manifestat. Cum enim ani- mali calorem indere cupit, ignis calorem sumit, et calorem illius, non tamen lumen possidet. Sed in animali calor a lumine sejungitur, rursus flavum suscipit, et flavum quidem, non autem calidum splendidumque videmus. Kerum calore segregato, splendorem tan:um exhibet, ut videre est in ful mine, quod ubi scintillando eruperit, tantum lumen, non autem calorem progignit. Eodem exemplo et in luna demonstratur id quod dicimus ejusmodi esse. Hæc quippe solis lumine collustrata clarior ft, quemadmodum et lumine diei sol. Aspec.us enim lunæ similis est carboni, ut in ejus defectu videre est : nam sol uli ab ea proprium lumen sul traxerit, eam obscurat ; ubi illustrarit totum or- ben implendo, accendit. Induens nanique 'quo- dammodo solis lumen, splendidior fit ; non alia ra- tione, et sol lumen diei circumseptus clarior est et illustrior, die illa neque urente, neque calefa- 4. Τῇ δὲ τετάρτῃ ἡμέρᾳ ὁ Θεὸς τοὺς μεγάλους Β 4. Quarto die Deus duo luminaria magna creavit

σοφίᾳ ὁ Θεὸς διεκόσμησεν. Εν γὰρ ὕδωρ, διὰ τῆς Α βίζης φερόμενον ἢ ἑλκόμενον, ἄλλως μὲν τρέφει τὸ στέλεχος, ἄλλως τὴν ἐντεριώνην, ἄλλως τὸν φλοιόν, ἄλλως τὸ ξύλον, ἄλλως τὴν ῥίζαν αὐτήν· καὶ ἐκ τῆς αὐτῆς νοτίδος ἐν μὲν τῇ ἀμπέλῳ οἶνος συνίσταται, ἐν δὲ τῇ ἐλαία ἔλαιον, καὶ ἐν ἄλλῳ ἄλλο. Καὶ ἐν αὐτοῖς τοῖς γλυκέσι καρποῖς ἀμύθητος ἡ παραλλαγή τῆς πιότητος· ἄλλο γὰρ τὸ ἐν ἀμπέλῳ γλυκύ, καὶ ἄλλο ἐν μηλές, καὶ ἐν συχῇ καὶ τῷ φοίνικι ἕτερον. Καὶ αὐτὰ δὲ τῶν δένδρων διάφορά ἐστι τὰ δάκρυα· ἄλλο γὰρ τῆς σχίνου τὸ δάκρυον, καὶ ἄλλος ὁ τῆς βαλσάμου ὁπὸς, ὅπερ πάντων τῶν μύρων ὑπάρχει κάλλιστον, καὶ πλεονάζει ἐπὶ τῆς Ἱεριχὼ γενόμενον. Τεμνόντων δὲ αὐτὸ ἐκ τῶν θάμνων λίθῳ, ὀξεῖ τῶν ἐπιχωρίων, ἀπὸς ἀναποδοίη. Ἱστοροῦσι δέ τινες καὶ τὸ ἥλεκτρον ἐπὸν εἶναι φυτῶν, εἰς φύσιν λίθου μεταπηγνύμε- ΤΟΥ. δύο φωστῆρας ἐδημιούργησεν, ήλιόν τε καὶ σε λήνην ἐν τῷ στερεώματι τοῦ οὐρανοῦ, εἰς φαῦσιν ἐπὶ τῆς γῆς, τοῦ διαχωρίζειν ἀναμέσον τῆς ἡμέ- ρας καὶ ἀναμέσον τῆς νυκτός. Τοῦτο τὸ ἡλιακόν φῶς, όχημα ἐκείνῳ τῷ φωτὶ τῷ πρωτογόνῳ παρ- εσκεύασται. Ὃς γὰρ ἄλλο τὸ πῦρ, καὶ ὁ λύχνος ἄλλο τὸ μὲν γὰρ τὴν τοῦ φωτίζειν δύναμιν ἔχει, τὸ δὲ τὴν τοῦ παραφαίνειν τοῖς χρήζουσιν· καὶ ὡς ἕτερόν τι ἡ λευκότης, ἕτερον δὲ τὸ λελευκασμένον σῶμα, οὕτω καὶ ταῦτα διάφορα ὄντα τῇ φύσει ἤνωνται τῇ δυνάμει τοῦ κτίσαντος. Καὶ μηδεὶς νομίσῃ ταυτὸν ἡμέραν εἶναι καὶ ἥλιον. Πρῶτον μὲν γὰρ ὁ δημιουργὸς ἁπλοῦν φῶς κατεσκεύασεν, ὃ δὴ καὶ ἡμέραν ἐκάλεσεν, ἔπειτα τὸν ἥλιον ἐκ τοῦ πυρὸς καὶ φωτὸς συγκείμενον. ὡς γὰρ τὴν γῆν ὁρῶμεν πῦρ ἐν τοῖς στέρνοις αὐτοῖς δεδη- μιουργημένον ἔχουσαν, οὕτω καὶ τὸν ἥλιον φῶς ἔχοντα· φῶς γὰρ συνελθὸν μετὰ πυρὸς τὸν φανότατον ἐποίη- σεν ήλιον. Αλλ' ἴσως ἀντερεῖ τις· Καὶ πόθεν τοῦτο δῆλον, οὐ βλεπομένης τῆς διαιρέσεως; οὐχ ὁρᾶται γὰρ ἰδίως μὲν τὸ φῶς, ἰδίως δὲ τὸ πῦρ. Ἀλλὰ γι νωσκέτω ὁ τοιοῦτος, πόσα τὸ πῦρ ἐν ἑαυτῷ προβάλ- λεται, αὐγὴν, θερμότητα, ξανθότητα, ἅτινα πανσό- φως ὁ τεχνίτης διαμερίζων, ὑπεμφαίνει τούτων τὴν σύνθεσιν. Ὅτε γὰρ θέλει θερμᾶναι τὸ ζῶον, λαμβάνει τοῦ πυρὸς τὸ θερμόν, καὶ τὸ μὲν θερμὸν ἔχει τούτου, τὲ δὲ φῶς οὐκ ἔχει. Αλλ' ἐμερίσθη ἐν τῷ ζώῳ ἡ θέρμη ἀπὸ τοῦ φέγγους, πάλιν λαμβάνει τὸ ξανθόν. Καὶ ὁρῶμέν τοι τὸ ξανθόν, οὐκέτι δὲ τὸ θερμὸν καὶ φαῖνον. Καὶ πάλιν ἀπομερίζει τὴν θέρμην, καὶ δί- δωσι μόνην τὴν αὐγὴν, οἷον ὡς ἔστιν ἰδεῖν ἐπὶ τῆς ἀστραπῆς, ὅτι ἐκλάμπουσα μόνον φωτίζει, οὐ μὴν δὲ καὶ θερμαίνει. Τὸ δ' αὐτὸ παράδειγμα καὶ ἐπὶ τῆς Σελήνης καθέστηκε. Καὶ γὰρ αὕτη ὑπὸ τοῦ ἡλίου φωτιζομένη φανερωτέρα γίνεται, ὥσπερ ὑπὸ τῆς ἡμέρας ὁ ἥλιος. Τὸ γὰρ τῆς σελήνης εἶδος άνθρα κλειδὲς τυγχάνει, ὡς ἔστιν ἰδεῖν ἐπὶ τῆς ἐκλείψεως· ἀπάρας γὰρ ἀπ' αὐτῆς τὸ οἰκεῖον φέγγος ὁ ἥλιος ἀμαυρὰν αὐτὴν καθίστησι· φωτίζων δὲ αὐτὴν, πλη- σιραῆ ἀπεργάζεται. Ἐνδυομένη γάρ πως τὸ ἡ- λιακὸν φῶς φαιδροτέρα καθίσταται· τὸν αὐτὸν δὴ τρόπον καὶ ὁ ἥλιος, τῆς ἡμέρας τὸ φῶς ἐνδυόμενος, λαμπρότερος τυγχάνει, τῆς ἡμέρας ἐκείνης μήτε Η - SPURIA. COMMENT. IN HEXAEMERON. et in ipsis dulcibus fructibus, mira est pinguedinis varietas, aliud namque dulce est quod in vite gu- statur, aliud in pomo, aliud in ficu, aliud in palma, Item variæ snnt et arborum lacrymæ, etenim aliud est lentisci lacryma, aliud balsami succus, qui omnium unguentorum præstantissimus est, ejusque apud Hiericho largissima copia. Indigenis illud acuto lapide ex surculis secantibus, succus effuit. Tradunt quidam et succinum plantarum esse suc- cum, qui in naturam lapidis concrescat. C D Gen. 1, 16. solem et lunam in firmamento cæli, ut lucerent su- per terram ad dividendum diem et nociem 1. Huc solis luinen ut primo illi nato lumini quasi velicn- lum deserviret, ordinatum est. Etenim veluti aliud est ignis, et lucerna aliud, hic enim vim habet illu- minandi, illa egentibus lumen præferendi ; et quemn - admodum aliud est candor et aliud corpus candi- dum, sic et hæc, quamvis diversæ naturæ Creatoris facultas in unum copulata conjunxit. Et cave ne putes idem esse diem et solem. Primum enim Opifex simplex lumen condidit, quod et diem vocavit, deinceps solem ex lumine ignem quæ conflavit. Quemadmodum enim terram ipsam in suo gremio ignem factum foventem cernimus, ita et solem lu- men gestantem. Cum enimn lumen et ignis simul in umum convenissent, splendidissimus sol pro- ductus est. Sed fortasse aliquis contradicet : Unde- nam hoc manifestum est, cum nulla videatur di- visio ; neque enim lumen ab igne separatim perscriptum neque ignem a lumine sejunctum conspicimus. Verum is sciat quænam ignis in semetipso contineat, splendidum scilicet, cali- dum, flavum, quæ sapientissime artifex secernendo, eorum compositionem manifestat. Cum enim ani- mali calorem indere cupit, ignis calorem sumit, et calorem illius, non tamen lumen possidet. Sed in animali calor a lumine sejungitur, rursus flavum suscipit, et flavum quidem, non autem calidum splendidumque videmus. Kerum calore segregato, splendorem tan:um exhibet, ut videre est in ful mine, quod ubi scintillando eruperit, tantum lumen, non autem calorem progignit. Eodem exemplo et in luna demonstratur id quod dicimus ejusmodi esse. Hæc quippe solis lumine collustrata clarior ft, quemadmodum et lumine diei sol. Aspec.us enim lunæ similis est carboni, ut in ejus defectu videre est : nam sol uli ab ea proprium lumen sul traxerit, eam obscurat ; ubi illustrarit totum or- ben implendo, accendit. Induens nanique 'quo- dammodo solis lumen, splendidior fit ; non alia ra- tione, et sol lumen diei circumseptus clarior est et illustrior, die illa neque urente, neque calefa- 4. Τῇ δὲ τετάρτῃ ἡμέρᾳ ὁ Θεὸς τοὺς μεγάλους Β 4. Quarto die Deus duo luminaria magna creavit

σοφίᾳ ὁ Θεὸς διεκόσμησεν. Εν γὰρ ὕδωρ, διὰ τῆς Α βίζης φερόμενον ἢ ἑλκόμενον, ἄλλως μὲν τρέφει τὸ στέλεχος, ἄλλως τὴν ἐντεριώνην, ἄλλως τὸν φλοιόν, ἄλλως τὸ ξύλον, ἄλλως τὴν ῥίζαν αὐτήν· καὶ ἐκ τῆς αὐτῆς νοτίδος ἐν μὲν τῇ ἀμπέλῳ οἶνος συνίσταται, ἐν δὲ τῇ ἐλαία ἔλαιον, καὶ ἐν ἄλλῳ ἄλλο. Καὶ ἐν αὐτοῖς τοῖς γλυκέσι καρποῖς ἀμύθητος ἡ παραλλαγή τῆς πιότητος· ἄλλο γὰρ τὸ ἐν ἀμπέλῳ γλυκύ, καὶ ἄλλο ἐν μηλές, καὶ ἐν συχῇ καὶ τῷ φοίνικι ἕτερον. Καὶ αὐτὰ δὲ τῶν δένδρων διάφορά ἐστι τὰ δάκρυα· ἄλλο γὰρ τῆς σχίνου τὸ δάκρυον, καὶ ἄλλος ὁ τῆς βαλσάμου ὁπὸς, ὅπερ πάντων τῶν μύρων ὑπάρχει κάλλιστον, καὶ πλεονάζει ἐπὶ τῆς Ἱεριχὼ γενόμενον. Τεμνόντων δὲ αὐτὸ ἐκ τῶν θάμνων λίθῳ, ὀξεῖ τῶν ἐπιχωρίων, ἀπὸς ἀναποδοίη. Ἱστοροῦσι δέ τινες καὶ τὸ ἥλεκτρον ἐπὸν εἶναι φυτῶν, εἰς φύσιν λίθου μεταπηγνύμε- ΤΟΥ. δύο φωστῆρας ἐδημιούργησεν, ήλιόν τε καὶ σε λήνην ἐν τῷ στερεώματι τοῦ οὐρανοῦ, εἰς φαῦσιν ἐπὶ τῆς γῆς, τοῦ διαχωρίζειν ἀναμέσον τῆς ἡμέ- ρας καὶ ἀναμέσον τῆς νυκτός. Τοῦτο τὸ ἡλιακόν φῶς, όχημα ἐκείνῳ τῷ φωτὶ τῷ πρωτογόνῳ παρ- εσκεύασται. Ὃς γὰρ ἄλλο τὸ πῦρ, καὶ ὁ λύχνος ἄλλο τὸ μὲν γὰρ τὴν τοῦ φωτίζειν δύναμιν ἔχει, τὸ δὲ τὴν τοῦ παραφαίνειν τοῖς χρήζουσιν· καὶ ὡς ἕτερόν τι ἡ λευκότης, ἕτερον δὲ τὸ λελευκασμένον σῶμα, οὕτω καὶ ταῦτα διάφορα ὄντα τῇ φύσει ἤνωνται τῇ δυνάμει τοῦ κτίσαντος. Καὶ μηδεὶς νομίσῃ ταυτὸν ἡμέραν εἶναι καὶ ἥλιον. Πρῶτον μὲν γὰρ ὁ δημιουργὸς ἁπλοῦν φῶς κατεσκεύασεν, ὃ δὴ καὶ ἡμέραν ἐκάλεσεν, ἔπειτα τὸν ἥλιον ἐκ τοῦ πυρὸς καὶ φωτὸς συγκείμενον. ὡς γὰρ τὴν γῆν ὁρῶμεν πῦρ ἐν τοῖς στέρνοις αὐτοῖς δεδη- μιουργημένον ἔχουσαν, οὕτω καὶ τὸν ἥλιον φῶς ἔχοντα· φῶς γὰρ συνελθὸν μετὰ πυρὸς τὸν φανότατον ἐποίη- σεν ήλιον. Αλλ' ἴσως ἀντερεῖ τις· Καὶ πόθεν τοῦτο δῆλον, οὐ βλεπομένης τῆς διαιρέσεως; οὐχ ὁρᾶται γὰρ ἰδίως μὲν τὸ φῶς, ἰδίως δὲ τὸ πῦρ. Ἀλλὰ γι νωσκέτω ὁ τοιοῦτος, πόσα τὸ πῦρ ἐν ἑαυτῷ προβάλ- λεται, αὐγὴν, θερμότητα, ξανθότητα, ἅτινα πανσό- φως ὁ τεχνίτης διαμερίζων, ὑπεμφαίνει τούτων τὴν σύνθεσιν. Ὅτε γὰρ θέλει θερμᾶναι τὸ ζῶον, λαμβάνει τοῦ πυρὸς τὸ θερμόν, καὶ τὸ μὲν θερμὸν ἔχει τούτου, τὲ δὲ φῶς οὐκ ἔχει. Αλλ' ἐμερίσθη ἐν τῷ ζώῳ ἡ θέρμη ἀπὸ τοῦ φέγγους, πάλιν λαμβάνει τὸ ξανθόν. Καὶ ὁρῶμέν τοι τὸ ξανθόν, οὐκέτι δὲ τὸ θερμὸν καὶ φαῖνον. Καὶ πάλιν ἀπομερίζει τὴν θέρμην, καὶ δί- δωσι μόνην τὴν αὐγὴν, οἷον ὡς ἔστιν ἰδεῖν ἐπὶ τῆς ἀστραπῆς, ὅτι ἐκλάμπουσα μόνον φωτίζει, οὐ μὴν δὲ καὶ θερμαίνει. Τὸ δ' αὐτὸ παράδειγμα καὶ ἐπὶ τῆς Σελήνης καθέστηκε. Καὶ γὰρ αὕτη ὑπὸ τοῦ ἡλίου φωτιζομένη φανερωτέρα γίνεται, ὥσπερ ὑπὸ τῆς ἡμέρας ὁ ἥλιος. Τὸ γὰρ τῆς σελήνης εἶδος άνθρα κλειδὲς τυγχάνει, ὡς ἔστιν ἰδεῖν ἐπὶ τῆς ἐκλείψεως· ἀπάρας γὰρ ἀπ' αὐτῆς τὸ οἰκεῖον φέγγος ὁ ἥλιος ἀμαυρὰν αὐτὴν καθίστησι· φωτίζων δὲ αὐτὴν, πλη- σιραῆ ἀπεργάζεται. Ἐνδυομένη γάρ πως τὸ ἡ- λιακὸν φῶς φαιδροτέρα καθίσταται· τὸν αὐτὸν δὴ τρόπον καὶ ὁ ἥλιος, τῆς ἡμέρας τὸ φῶς ἐνδυόμενος, λαμπρότερος τυγχάνει, τῆς ἡμέρας ἐκείνης μήτε Η - SPURIA. COMMENT. IN HEXAEMERON. et in ipsis dulcibus fructibus, mira est pinguedinis varietas, aliud namque dulce est quod in vite gu- statur, aliud in pomo, aliud in ficu, aliud in palma, Item variæ snnt et arborum lacrymæ, etenim aliud est lentisci lacryma, aliud balsami succus, qui omnium unguentorum præstantissimus est, ejusque apud Hiericho largissima copia. Indigenis illud acuto lapide ex surculis secantibus, succus effuit. Tradunt quidam et succinum plantarum esse suc- cum, qui in naturam lapidis concrescat. C D Gen. 1, 16. solem et lunam in firmamento cæli, ut lucerent su- per terram ad dividendum diem et nociem 1. Huc solis luinen ut primo illi nato lumini quasi velicn- lum deserviret, ordinatum est. Etenim veluti aliud est ignis, et lucerna aliud, hic enim vim habet illu- minandi, illa egentibus lumen præferendi ; et quemn - admodum aliud est candor et aliud corpus candi- dum, sic et hæc, quamvis diversæ naturæ Creatoris facultas in unum copulata conjunxit. Et cave ne putes idem esse diem et solem. Primum enim Opifex simplex lumen condidit, quod et diem vocavit, deinceps solem ex lumine ignem quæ conflavit. Quemadmodum enim terram ipsam in suo gremio ignem factum foventem cernimus, ita et solem lu- men gestantem. Cum enimn lumen et ignis simul in umum convenissent, splendidissimus sol pro- ductus est. Sed fortasse aliquis contradicet : Unde- nam hoc manifestum est, cum nulla videatur di- visio ; neque enim lumen ab igne separatim perscriptum neque ignem a lumine sejunctum conspicimus. Verum is sciat quænam ignis in semetipso contineat, splendidum scilicet, cali- dum, flavum, quæ sapientissime artifex secernendo, eorum compositionem manifestat. Cum enim ani- mali calorem indere cupit, ignis calorem sumit, et calorem illius, non tamen lumen possidet. Sed in animali calor a lumine sejungitur, rursus flavum suscipit, et flavum quidem, non autem calidum splendidumque videmus. Kerum calore segregato, splendorem tan:um exhibet, ut videre est in ful mine, quod ubi scintillando eruperit, tantum lumen, non autem calorem progignit. Eodem exemplo et in luna demonstratur id quod dicimus ejusmodi esse. Hæc quippe solis lumine collustrata clarior ft, quemadmodum et lumine diei sol. Aspec.us enim lunæ similis est carboni, ut in ejus defectu videre est : nam sol uli ab ea proprium lumen sul traxerit, eam obscurat ; ubi illustrarit totum or- ben implendo, accendit. Induens nanique 'quo- dammodo solis lumen, splendidior fit ; non alia ra- tione, et sol lumen diei circumseptus clarior est et illustrior, die illa neque urente, neque calefa- 4. Τῇ δὲ τετάρτῃ ἡμέρᾳ ὁ Θεὸς τοὺς μεγάλους Β 4. Quarto die Deus duo luminaria magna creavit

σοφίᾳ ὁ Θεὸς διεκόσμησεν. Εν γὰρ ὕδωρ, διὰ τῆς Α βίζης φερόμενον ἢ ἑλκόμενον, ἄλλως μὲν τρέφει τὸ στέλεχος, ἄλλως τὴν ἐντεριώνην, ἄλλως τὸν φλοιόν, ἄλλως τὸ ξύλον, ἄλλως τὴν ῥίζαν αὐτήν· καὶ ἐκ τῆς αὐτῆς νοτίδος ἐν μὲν τῇ ἀμπέλῳ οἶνος συνίσταται, ἐν δὲ τῇ ἐλαία ἔλαιον, καὶ ἐν ἄλλῳ ἄλλο. Καὶ ἐν αὐτοῖς τοῖς γλυκέσι καρποῖς ἀμύθητος ἡ παραλλαγή τῆς πιότητος· ἄλλο γὰρ τὸ ἐν ἀμπέλῳ γλυκύ, καὶ ἄλλο ἐν μηλές, καὶ ἐν συχῇ καὶ τῷ φοίνικι ἕτερον. Καὶ αὐτὰ δὲ τῶν δένδρων διάφορά ἐστι τὰ δάκρυα· ἄλλο γὰρ τῆς σχίνου τὸ δάκρυον, καὶ ἄλλος ὁ τῆς βαλσάμου ὁπὸς, ὅπερ πάντων τῶν μύρων ὑπάρχει κάλλιστον, καὶ πλεονάζει ἐπὶ τῆς Ἱεριχὼ γενόμενον. Τεμνόντων δὲ αὐτὸ ἐκ τῶν θάμνων λίθῳ, ὀξεῖ τῶν ἐπιχωρίων, ἀπὸς ἀναποδοίη. Ἱστοροῦσι δέ τινες καὶ τὸ ἥλεκτρον ἐπὸν εἶναι φυτῶν, εἰς φύσιν λίθου μεταπηγνύμε- ΤΟΥ. δύο φωστῆρας ἐδημιούργησεν, ήλιόν τε καὶ σε λήνην ἐν τῷ στερεώματι τοῦ οὐρανοῦ, εἰς φαῦσιν ἐπὶ τῆς γῆς, τοῦ διαχωρίζειν ἀναμέσον τῆς ἡμέ- ρας καὶ ἀναμέσον τῆς νυκτός. Τοῦτο τὸ ἡλιακόν φῶς, όχημα ἐκείνῳ τῷ φωτὶ τῷ πρωτογόνῳ παρ- εσκεύασται. Ὃς γὰρ ἄλλο τὸ πῦρ, καὶ ὁ λύχνος ἄλλο τὸ μὲν γὰρ τὴν τοῦ φωτίζειν δύναμιν ἔχει, τὸ δὲ τὴν τοῦ παραφαίνειν τοῖς χρήζουσιν· καὶ ὡς ἕτερόν τι ἡ λευκότης, ἕτερον δὲ τὸ λελευκασμένον σῶμα, οὕτω καὶ ταῦτα διάφορα ὄντα τῇ φύσει ἤνωνται τῇ δυνάμει τοῦ κτίσαντος. Καὶ μηδεὶς νομίσῃ ταυτὸν ἡμέραν εἶναι καὶ ἥλιον. Πρῶτον μὲν γὰρ ὁ δημιουργὸς ἁπλοῦν φῶς κατεσκεύασεν, ὃ δὴ καὶ ἡμέραν ἐκάλεσεν, ἔπειτα τὸν ἥλιον ἐκ τοῦ πυρὸς καὶ φωτὸς συγκείμενον. ὡς γὰρ τὴν γῆν ὁρῶμεν πῦρ ἐν τοῖς στέρνοις αὐτοῖς δεδη- μιουργημένον ἔχουσαν, οὕτω καὶ τὸν ἥλιον φῶς ἔχοντα· φῶς γὰρ συνελθὸν μετὰ πυρὸς τὸν φανότατον ἐποίη- σεν ήλιον. Αλλ' ἴσως ἀντερεῖ τις· Καὶ πόθεν τοῦτο δῆλον, οὐ βλεπομένης τῆς διαιρέσεως; οὐχ ὁρᾶται γὰρ ἰδίως μὲν τὸ φῶς, ἰδίως δὲ τὸ πῦρ. Ἀλλὰ γι νωσκέτω ὁ τοιοῦτος, πόσα τὸ πῦρ ἐν ἑαυτῷ προβάλ- λεται, αὐγὴν, θερμότητα, ξανθότητα, ἅτινα πανσό- φως ὁ τεχνίτης διαμερίζων, ὑπεμφαίνει τούτων τὴν σύνθεσιν. Ὅτε γὰρ θέλει θερμᾶναι τὸ ζῶον, λαμβάνει τοῦ πυρὸς τὸ θερμόν, καὶ τὸ μὲν θερμὸν ἔχει τούτου, τὲ δὲ φῶς οὐκ ἔχει. Αλλ' ἐμερίσθη ἐν τῷ ζώῳ ἡ θέρμη ἀπὸ τοῦ φέγγους, πάλιν λαμβάνει τὸ ξανθόν. Καὶ ὁρῶμέν τοι τὸ ξανθόν, οὐκέτι δὲ τὸ θερμὸν καὶ φαῖνον. Καὶ πάλιν ἀπομερίζει τὴν θέρμην, καὶ δί- δωσι μόνην τὴν αὐγὴν, οἷον ὡς ἔστιν ἰδεῖν ἐπὶ τῆς ἀστραπῆς, ὅτι ἐκλάμπουσα μόνον φωτίζει, οὐ μὴν δὲ καὶ θερμαίνει. Τὸ δ' αὐτὸ παράδειγμα καὶ ἐπὶ τῆς Σελήνης καθέστηκε. Καὶ γὰρ αὕτη ὑπὸ τοῦ ἡλίου φωτιζομένη φανερωτέρα γίνεται, ὥσπερ ὑπὸ τῆς ἡμέρας ὁ ἥλιος. Τὸ γὰρ τῆς σελήνης εἶδος άνθρα κλειδὲς τυγχάνει, ὡς ἔστιν ἰδεῖν ἐπὶ τῆς ἐκλείψεως· ἀπάρας γὰρ ἀπ' αὐτῆς τὸ οἰκεῖον φέγγος ὁ ἥλιος ἀμαυρὰν αὐτὴν καθίστησι· φωτίζων δὲ αὐτὴν, πλη- σιραῆ ἀπεργάζεται. Ἐνδυομένη γάρ πως τὸ ἡ- λιακὸν φῶς φαιδροτέρα καθίσταται· τὸν αὐτὸν δὴ τρόπον καὶ ὁ ἥλιος, τῆς ἡμέρας τὸ φῶς ἐνδυόμενος, λαμπρότερος τυγχάνει, τῆς ἡμέρας ἐκείνης μήτε Η - SPURIA. COMMENT. IN HEXAEMERON. et in ipsis dulcibus fructibus, mira est pinguedinis varietas, aliud namque dulce est quod in vite gu- statur, aliud in pomo, aliud in ficu, aliud in palma, Item variæ snnt et arborum lacrymæ, etenim aliud est lentisci lacryma, aliud balsami succus, qui omnium unguentorum præstantissimus est, ejusque apud Hiericho largissima copia. Indigenis illud acuto lapide ex surculis secantibus, succus effuit. Tradunt quidam et succinum plantarum esse suc- cum, qui in naturam lapidis concrescat. C D Gen. 1, 16. solem et lunam in firmamento cæli, ut lucerent su- per terram ad dividendum diem et nociem 1. Huc solis luinen ut primo illi nato lumini quasi velicn- lum deserviret, ordinatum est. Etenim veluti aliud est ignis, et lucerna aliud, hic enim vim habet illu- minandi, illa egentibus lumen præferendi ; et quemn - admodum aliud est candor et aliud corpus candi- dum, sic et hæc, quamvis diversæ naturæ Creatoris facultas in unum copulata conjunxit. Et cave ne putes idem esse diem et solem. Primum enim Opifex simplex lumen condidit, quod et diem vocavit, deinceps solem ex lumine ignem quæ conflavit. Quemadmodum enim terram ipsam in suo gremio ignem factum foventem cernimus, ita et solem lu- men gestantem. Cum enimn lumen et ignis simul in umum convenissent, splendidissimus sol pro- ductus est. Sed fortasse aliquis contradicet : Unde- nam hoc manifestum est, cum nulla videatur di- visio ; neque enim lumen ab igne separatim perscriptum neque ignem a lumine sejunctum conspicimus. Verum is sciat quænam ignis in semetipso contineat, splendidum scilicet, cali- dum, flavum, quæ sapientissime artifex secernendo, eorum compositionem manifestat. Cum enim ani- mali calorem indere cupit, ignis calorem sumit, et calorem illius, non tamen lumen possidet. Sed in animali calor a lumine sejungitur, rursus flavum suscipit, et flavum quidem, non autem calidum splendidumque videmus. Kerum calore segregato, splendorem tan:um exhibet, ut videre est in ful mine, quod ubi scintillando eruperit, tantum lumen, non autem calorem progignit. Eodem exemplo et in luna demonstratur id quod dicimus ejusmodi esse. Hæc quippe solis lumine collustrata clarior ft, quemadmodum et lumine diei sol. Aspec.us enim lunæ similis est carboni, ut in ejus defectu videre est : nam sol uli ab ea proprium lumen sul traxerit, eam obscurat ; ubi illustrarit totum or- ben implendo, accendit. Induens nanique 'quo- dammodo solis lumen, splendidior fit ; non alia ra- tione, et sol lumen diei circumseptus clarior est et illustrior, die illa neque urente, neque calefa- 4. Τῇ δὲ τετάρτῃ ἡμέρᾳ ὁ Θεὸς τοὺς μεγάλους Β 4. Quarto die Deus duo luminaria magna creavit

Α οὔσης, μήτε πάλιν θερμαινούσης, ἀλλὰ μόνον φωτι ζούσης. Ὅτι δὲ ἐκ πυρὸς συνέστηκεν ὁ ἥλιος, δῆλον ἐκ τοῦ πυροῦν, καὶ φλέγειν. Τοῦ διαχωρίζειν ἀναμέσον τῆς ἡμέρας καὶ ἀναμέσον τῆς νυκτός. Οἷον τὸν ἥλιον τῆς ἡμέρας τοῖς μέτροις ἔταξε, καὶ τὴν σελήνην τῆς νυκτός. Ἔστι δὲ ἡ νύξ σκίασμα τῆς γῆς, ἀποκρυπτομένου τοῦ ἡλίου. Ὡς γὰρ ἐν τῇ ἡμέρᾳ, ἀντιφράσσοντός τινος, σκιὰ γίνεται, καὶ τὸ φῶς παρυφίσταται· οὕτως ἡ νύξ, σκιαζομένου τοῦ ἀέρος τοῦ περὶ γῆν, συν- ίσταται. Καὶ ὁ μὲν ἥλιος, ὅσπερ ἐξ ἀρχῆς φῶς παρά τοῦ ποιητοῦ εἴληφε, τοῦτο ἔχει διὰ παντὸς ἐγκεκρυμ μένον ἐν ἑαυτῷ· ἡ δὲ σελήνη οὐχ οὕτως, ἀλλὰ συν εχῶς ἀποδύεται, αύξουσα, καὶ μειουμένη. Εστωσαν δὲ εἰς σημεῖα, καὶ εἰς καιρούς, καὶ Β εἰς ἡμέρας, καὶ εἰς ἐνιαυτούς. Χρόνον δὲ ἥλιος καὶ σελήνη γεννᾷ τοῦτον. Ελκόμεναι συμμέτρως γὰρ αἱ φοραὶ τεταγμένας τῶν καιρῶν τὰς ἐξόδους γεννῶσι. Χρόνος δὲ καλεῖται, ἐπειδὴ ὥσπερ ἐπί τινα κύκλον ἐπαλλήλοις εἱλεῖται εὐτάκτοις διαδοχαίς, πρῶτος πρὸς δεύτερον, καὶ τρίτος πρὸς τὸν ἑξῆς. ' Τὸ δὲ ἔστωσαν εἰς σημεῖα, ἐπειδὴ τὴν παρου σίαν τοῦ χειμῶνος ἀεὶ προσημαίνουσιν· ἀχλὺς γὰρ, τῷ ἀέρι ἐγγενομένη, τοῦ ἡλίου τὰς ἀκτῖνας ἀμαυροί, καὶ φαίνεται ἀνθρακώδης καὶ ὕφαιμος, μὴ δυνά- μενος τὸν ἀέρα ἐκ τῶν ἀτμῶν τῆς γῆς πεπυκνωμένον διαχέαι· κἀκ τούτου σημεῖον χειμῶνος δείκνυτα:. Οταν δὲ αἱ λεγόμεναι άλῳ (στρογγύλαι δὲ εἰσί τινες περιγραφαὶ ὅμοιαι ὅλῳ, ἐκ τούτου γὰρ οὕτως ἐπου νομάζονται ) τὸν ἥλιον περιστοιχίσωσι, σφοδρότης τῶν ἀνέμων σημαίνεται· ἐπὰν δὲ καὶ οἱ καλούμενοι ἀνθήλιοι τῇ τοῦ ἡλίου φορᾷ συντρέχωσι, συμπτω μάτων αερίων σημεῖον γίνεται· καὶ πάλιν ἡνίκα ῥάβδοις ἐοικυῖα κατὰ τὴν χρόαν τῆς Ιριδος εἰς ὄρθρου τοῖς νέφεσιν ἐμφαινόμεναι δειχθῶσιν, δμβροι, ἢ χει μῶνες, ἢ μεταβολὴ ἐπιπλεῖον τοῦ ἀέρος σημαίνε ται. Ἡ δὲ σελήνη, ἐπειδὰν ἐν τῇ τρίτῃ ἡμέρα λεπτή καὶ καθαρὰ ταῖς κεραίαις ἀποδειχθῇ, σταθερὰν εὐδίαν κατεπαγγέλλεται· παχεῖα δὲ ταῖς κεραίαις, καὶ ὑπές ρυθρός φανεῖσα, ὕδωρ λάβρον ἢ νότον βίαιον εὐαγγε λίζεται. Όργανα οὖν χρόνων ἥλιος καὶ σελήνη καθ- ίσταται· χρόνος δὲ ἡμερῶν, μηνῶν, καὶ ἐνιαυτῶν· τὰ δὲ ἄστρα, καὶ μηνῶν, καὶ σπόρων, καὶ ἀμη Ο τῶν. Καὶ αἱ Πλειάδες, ἀνατέλλουσαι μὲν ἀμητοῦ καιρὸν, δύνουσαι δὲ σπόρου, δεικνύουσι. Καὶ τοῖς ναυτιλλο μένοις μετὰ τῆς ᾿Αμάξης σημεῖον γίνεται· τόπων γὰρ σημεῖα καὶ δεικτήρια τὰ ἄστρα γίνεται. "Αρκτος μὲν γὰρ ἄρκτον δείκνυσι· τῆς δὲ Πλειάδος προς ἀνατολὴν βλέπων τὸ ὀξὺ τὴν ἄρκτον δείκνυσιν· αὐτῆς δὲ τῆς ἄρκτου στρεφομένης τὸ κέρας τὴν ἀνατολὴν δείκνυσι, καὶ τῆς σελήνης τὸ λαμπόμενον μέρος τὴν ἀνατολὴν σημαίνει. Πρὸ δὲ τούτων χρόνος οὐκ ἦν, ἀλλὰ διάστημα, καὶ αἰὼν μακρός τις καὶ ἄχρονος. Εἴρηται οὖν περὶ τῶν σημείων. Καιροὺς δὲ λέγειν ἡγούμεθα τὰς ἐναλλαγὰς τῶν S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. ciente, sed tantum illuminante. Solem autem ex igne constitui, illud argumento est quod incendat et torreal. Ad dividendum diem et noctem, quasi diceret, solem diei terminis, lunam noctis inclusit; neque aliud est nox quam terræ umbra, solis radios terra interpositu suo auferente. Ut enim in die, si quis lumen intercludat, umbra effunditur lumenque eva- nescit, sic et nox aere circa terram tenebris obvo- luto, constituitur, et sol quod a primo suæ crea- tionis exordio lumen a Creatore accepit, in semet- ipso continuo conservat abditum, quod lunæ dene- gatum est, quæ illud sæpe crescendo et decrescendo amittit. Et sint in signa el in tempora, et in dies, et in annos 19. Temporis sol et luna origo sunt. Etenim dum cursus ordinate feruntur, certos temporuin exitus efficiunt, vocaturque tempus quando veluti quodam in circulo alternis beneque constitutis successionibus volvitur primum ad secundum, et tertium ad id quod sequitur. Illud, sint in signa, quoniam ineuntem tempesta- tem semper significant; caligo namque aeri offusa solis radios circumcludens minus luminis relinquit, veluti qui carbonibus similis cruore perfusus ru- bescit, cum aerem vaporibus terræ condensatum discutere dissolvereque nequeat. Inde tempestas ostenditur futura; et cum quas dicunt areas (sunt vero circumscriptiones quædam rotundo ambitu, areis similes, et ex hoc nomen adeptæ sunt) solem cinxerint, ventos nobis innuunt sævos ac vehemen- tes; nec non et anthelii vocati, si cursu solis una ferantur, aerem nobis futurum maleficum pronun- tiant; et rursus si virgæ colore Iridis circa auro- ram inter nubes conspicuæ cernantur, vel imbres, vel tempestates, vel ut plurimum aeris mutationem præsignant. Luna si tertio die tenuis cornibus puroque ni- tore fulserit, stabilem ac firmam tranquillitatem promittit ; sin vero cornua crassiora subrulaque visa fuerint, aquarum repentinum impetum horri damque tempestatem portendit. Suntque instru- menta temporum sol et luna; tempus, dierum, mensium, annorum; sidera, mensium, seminum, messium. Vergiliarum exortum, messis vindemiæque tem- pus occasu seminis denuntiari scimus. Navigantibus Plaustrum sidus viam aperit. Locos enim sidera si- gnificant et ostendunt. Ursa enim septentrionem pla- gam insinuat. Vergiliarum pars acuminata ad Orien- tem spectans, hoc idem enuntiat. Ipsius item Ursæ flexa cornu, et lunæ pars quæ illustratur, Orientena præmonet. Antequam vero hæc fierent, tempus non erat, sed spatium ætasque nimium ea longa extra- que omne tempus. Et hoc de signis dictum sit. Tempora porro horarum, sive temporis ipsius Gen. 1, 14. C

Α οὔσης, μήτε πάλιν θερμαινούσης, ἀλλὰ μόνον φωτι ζούσης. Ὅτι δὲ ἐκ πυρὸς συνέστηκεν ὁ ἥλιος, δῆλον ἐκ τοῦ πυροῦν, καὶ φλέγειν. Τοῦ διαχωρίζειν ἀναμέσον τῆς ἡμέρας καὶ ἀναμέσον τῆς νυκτός. Οἷον τὸν ἥλιον τῆς ἡμέρας τοῖς μέτροις ἔταξε, καὶ τὴν σελήνην τῆς νυκτός. Ἔστι δὲ ἡ νύξ σκίασμα τῆς γῆς, ἀποκρυπτομένου τοῦ ἡλίου. Ὡς γὰρ ἐν τῇ ἡμέρᾳ, ἀντιφράσσοντός τινος, σκιὰ γίνεται, καὶ τὸ φῶς παρυφίσταται· οὕτως ἡ νύξ, σκιαζομένου τοῦ ἀέρος τοῦ περὶ γῆν, συν- ίσταται. Καὶ ὁ μὲν ἥλιος, ὅσπερ ἐξ ἀρχῆς φῶς παρά τοῦ ποιητοῦ εἴληφε, τοῦτο ἔχει διὰ παντὸς ἐγκεκρυμ μένον ἐν ἑαυτῷ· ἡ δὲ σελήνη οὐχ οὕτως, ἀλλὰ συν εχῶς ἀποδύεται, αύξουσα, καὶ μειουμένη. Εστωσαν δὲ εἰς σημεῖα, καὶ εἰς καιρούς, καὶ Β εἰς ἡμέρας, καὶ εἰς ἐνιαυτούς. Χρόνον δὲ ἥλιος καὶ σελήνη γεννᾷ τοῦτον. Ελκόμεναι συμμέτρως γὰρ αἱ φοραὶ τεταγμένας τῶν καιρῶν τὰς ἐξόδους γεννῶσι. Χρόνος δὲ καλεῖται, ἐπειδὴ ὥσπερ ἐπί τινα κύκλον ἐπαλλήλοις εἱλεῖται εὐτάκτοις διαδοχαίς, πρῶτος πρὸς δεύτερον, καὶ τρίτος πρὸς τὸν ἑξῆς. ' Τὸ δὲ ἔστωσαν εἰς σημεῖα, ἐπειδὴ τὴν παρου σίαν τοῦ χειμῶνος ἀεὶ προσημαίνουσιν· ἀχλὺς γὰρ, τῷ ἀέρι ἐγγενομένη, τοῦ ἡλίου τὰς ἀκτῖνας ἀμαυροί, καὶ φαίνεται ἀνθρακώδης καὶ ὕφαιμος, μὴ δυνά- μενος τὸν ἀέρα ἐκ τῶν ἀτμῶν τῆς γῆς πεπυκνωμένον διαχέαι· κἀκ τούτου σημεῖον χειμῶνος δείκνυτα:. Οταν δὲ αἱ λεγόμεναι άλῳ (στρογγύλαι δὲ εἰσί τινες περιγραφαὶ ὅμοιαι ὅλῳ, ἐκ τούτου γὰρ οὕτως ἐπου νομάζονται ) τὸν ἥλιον περιστοιχίσωσι, σφοδρότης τῶν ἀνέμων σημαίνεται· ἐπὰν δὲ καὶ οἱ καλούμενοι ἀνθήλιοι τῇ τοῦ ἡλίου φορᾷ συντρέχωσι, συμπτω μάτων αερίων σημεῖον γίνεται· καὶ πάλιν ἡνίκα ῥάβδοις ἐοικυῖα κατὰ τὴν χρόαν τῆς Ιριδος εἰς ὄρθρου τοῖς νέφεσιν ἐμφαινόμεναι δειχθῶσιν, δμβροι, ἢ χει μῶνες, ἢ μεταβολὴ ἐπιπλεῖον τοῦ ἀέρος σημαίνε ται. Ἡ δὲ σελήνη, ἐπειδὰν ἐν τῇ τρίτῃ ἡμέρα λεπτή καὶ καθαρὰ ταῖς κεραίαις ἀποδειχθῇ, σταθερὰν εὐδίαν κατεπαγγέλλεται· παχεῖα δὲ ταῖς κεραίαις, καὶ ὑπές ρυθρός φανεῖσα, ὕδωρ λάβρον ἢ νότον βίαιον εὐαγγε λίζεται. Όργανα οὖν χρόνων ἥλιος καὶ σελήνη καθ- ίσταται· χρόνος δὲ ἡμερῶν, μηνῶν, καὶ ἐνιαυτῶν· τὰ δὲ ἄστρα, καὶ μηνῶν, καὶ σπόρων, καὶ ἀμη Ο τῶν. Καὶ αἱ Πλειάδες, ἀνατέλλουσαι μὲν ἀμητοῦ καιρὸν, δύνουσαι δὲ σπόρου, δεικνύουσι. Καὶ τοῖς ναυτιλλο μένοις μετὰ τῆς ᾿Αμάξης σημεῖον γίνεται· τόπων γὰρ σημεῖα καὶ δεικτήρια τὰ ἄστρα γίνεται. "Αρκτος μὲν γὰρ ἄρκτον δείκνυσι· τῆς δὲ Πλειάδος προς ἀνατολὴν βλέπων τὸ ὀξὺ τὴν ἄρκτον δείκνυσιν· αὐτῆς δὲ τῆς ἄρκτου στρεφομένης τὸ κέρας τὴν ἀνατολὴν δείκνυσι, καὶ τῆς σελήνης τὸ λαμπόμενον μέρος τὴν ἀνατολὴν σημαίνει. Πρὸ δὲ τούτων χρόνος οὐκ ἦν, ἀλλὰ διάστημα, καὶ αἰὼν μακρός τις καὶ ἄχρονος. Εἴρηται οὖν περὶ τῶν σημείων. Καιροὺς δὲ λέγειν ἡγούμεθα τὰς ἐναλλαγὰς τῶν S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. ciente, sed tantum illuminante. Solem autem ex igne constitui, illud argumento est quod incendat et torreal. Ad dividendum diem et noctem, quasi diceret, solem diei terminis, lunam noctis inclusit; neque aliud est nox quam terræ umbra, solis radios terra interpositu suo auferente. Ut enim in die, si quis lumen intercludat, umbra effunditur lumenque eva- nescit, sic et nox aere circa terram tenebris obvo- luto, constituitur, et sol quod a primo suæ crea- tionis exordio lumen a Creatore accepit, in semet- ipso continuo conservat abditum, quod lunæ dene- gatum est, quæ illud sæpe crescendo et decrescendo amittit. Et sint in signa el in tempora, et in dies, et in annos 19. Temporis sol et luna origo sunt. Etenim dum cursus ordinate feruntur, certos temporuin exitus efficiunt, vocaturque tempus quando veluti quodam in circulo alternis beneque constitutis successionibus volvitur primum ad secundum, et tertium ad id quod sequitur. Illud, sint in signa, quoniam ineuntem tempesta- tem semper significant; caligo namque aeri offusa solis radios circumcludens minus luminis relinquit, veluti qui carbonibus similis cruore perfusus ru- bescit, cum aerem vaporibus terræ condensatum discutere dissolvereque nequeat. Inde tempestas ostenditur futura; et cum quas dicunt areas (sunt vero circumscriptiones quædam rotundo ambitu, areis similes, et ex hoc nomen adeptæ sunt) solem cinxerint, ventos nobis innuunt sævos ac vehemen- tes; nec non et anthelii vocati, si cursu solis una ferantur, aerem nobis futurum maleficum pronun- tiant; et rursus si virgæ colore Iridis circa auro- ram inter nubes conspicuæ cernantur, vel imbres, vel tempestates, vel ut plurimum aeris mutationem præsignant. Luna si tertio die tenuis cornibus puroque ni- tore fulserit, stabilem ac firmam tranquillitatem promittit ; sin vero cornua crassiora subrulaque visa fuerint, aquarum repentinum impetum horri damque tempestatem portendit. Suntque instru- menta temporum sol et luna; tempus, dierum, mensium, annorum; sidera, mensium, seminum, messium. Vergiliarum exortum, messis vindemiæque tem- pus occasu seminis denuntiari scimus. Navigantibus Plaustrum sidus viam aperit. Locos enim sidera si- gnificant et ostendunt. Ursa enim septentrionem pla- gam insinuat. Vergiliarum pars acuminata ad Orien- tem spectans, hoc idem enuntiat. Ipsius item Ursæ flexa cornu, et lunæ pars quæ illustratur, Orientena præmonet. Antequam vero hæc fierent, tempus non erat, sed spatium ætasque nimium ea longa extra- que omne tempus. Et hoc de signis dictum sit. Tempora porro horarum, sive temporis ipsius Gen. 1, 14. C

ὡρῶν, χειμῶνος, ἔαρος, θέρους, μετοπώρου. Καὶ χειμὼν μὲν γίνεται τοῖς νοτίοις μέρεσι τοῦ ἡλίου προσδιατρίβοντος, καὶ πολὺ τὸ νυκτερινὴν σκίασμα περὶ τὴν καθ᾿ ἡμᾶς τόπον ἀποτελοῦντος, ὡς κατα- ψύχεσθαι μὲν τὸν περὶ τὴν γῆν ἀέρα, καὶ τὰς ὑγρας ἀναθυμιάσεις συνισταμένας ὄμβρων, καὶ κρυμῶν, καὶ νιφάδων αἰτίας γίνεσθαι· ἐπειδὰν δὲ ἐπανιών πάλιν ἀπὸ τῶν μεσημβρινῶν χωρίων ἐπὶ τοῦ μέσου γένηται, ισημερία γίνεται, καὶ ἔσω τοῖς ἐπὶ γῆς ἐνδιατρίβει τόποις, τοσούτω κατὰ μέρος ἐπανάγει τὴν εὐκρασίαν, καὶ γίνεται ἔαρ, τοῖς μὲν φυτοῖς παρέχων βλάστησιν, τοῖς δὲ δένδροις τὴν ἀναβίωσιν. Ἐκεῖθεν δὲ ἤδη πρὸς τὰς θερινὰς τροπὰς ἐπ' αὐτὴν τὴν ᾿Αρκτον τρέχων ὁ ἥλιος τας μεγάλας ἡμέρας ἡμῖν παρίστησι, καὶ διὰ τὸ πλεῖον αὐτὸν προσομιλεῖν τῷ ἀέρι, αὐτὸν καταφρίσσει τὸν ἀέρα, καὶ τὴν γῆν πᾶσαν καταξηραίνει, καὶ πάντα καρπὸν ὡραῖον ἀπερ- γάζεται φλογωδέστατος ῶν, καὶ βραχείας ποιεῖ τὰς σκιὰς ἀφ᾽ ὑψηλοῦ καταλάμπων. Ἐν γὰρ ταῖς βρα- χυτάταις ἡμέραις αἱ σκιαὶ μακρόταται γίνονται. Και πάλιν ἀπὸ τῶν προσαρκτίων ἐπὶ τὰ νότια παραγε- νομένου, μετόπωρον γίνεται, τῆς θέρμης κατ' ὀλίγον τῆς πολλῆς ἀμαυρουμένης, καὶ τοῦ χειμῶνος ἀβλα- βῶς ἐπιόντος. Οὐ ποιεῖ δὲ τὴν ἡμέραν ὁ ἥλιος· μηδεὶς οὕτως υπολάβῃ· πρεσβυτερεῖ γὰρ τούτου· ἡ ἡμέρα καὶ νύξ· ἀλλὰ κατάρχει μόνον τῆς ἡμέρας, καθὼς καὶ ὁ ψαλ μῳδὸς διαγορεύει ἡμῖν· Ἔθετο, λέγων, τὸν ἥλιον εἰς ἐξουσίαν τῆς ἡμέρας, τὴν σελήνην, καὶ τοὺς ἀστέρας εἰς ἐξουσίαν τῆς νυκτές. Ἔχει δὲ οὗτος τὴν ἐξουσίαν τὸ φῶς περιφέρων ἐν ἑαυτῷ· ἐπειδάν ποτε τὸν καθ᾿ ἡμᾶς ὁρίζοντα ὑπεράρῃ, ἡμέραν πα ρέχει διασκεδάσας τὸ σκότος. Ἡ δὲ σελήνη, ἐπειδὰν δωδεκάκις τὸν ἑαυτῆς ἐκτε- λέσῃ δρόμον, ἐνιαυτοῦ τυγχάνει ποιητική, πλὴν ὅτι μηνὸς ἐμβολίμου δεῖται πρὸς τὴν ἀκριβῆ τῶν ὡρῶν συνδρομήν. Ο γὰρ ἡλιακὸς ἐνιαυτὸς ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ σημείου ἐπὶ τὸ αὐτὸ σημεῖον κατὰ τὴν οἰκείαν κίνη· σιν τοῦ ἡλίου ἐστὶν ἀποκατάστασις. Τῆς δὲ σελήνης ληγούσης, ἀραιοῦται τῶν ζώων τὰ σώματα, καὶ ὑπό κενα γίνεται· αὐξομένης δὲ, ἀναπληρούται. Διότι υγρότητα μετὰ θερμότητος κεκραμμένην λεληθότως ἐνίησιν· οἱ γὰρ καθεύδοντες ὑπὸ σελήνην ὑγρότητος περισσῆς πληροῦνται τὰς κεφαλὰς, καὶ τὰ νεοσφαγῆ δὲ τῶν χρεῶν, καὶ πᾶν εἴ τι τοιοῦτον, τῇ προσβολῇ τῆς σελήνης ταχέως τρέπεται. Ομοίως δὲ καὶ τὰ περὶ τὸν ἀέρα πάθη τοιαύτης αιτίας συνίσταται.Νουμηνίας γὰρ ἐνστάσης, γαλήνης ούσης σταθερᾶς,αἰφνιδίων ἀνέ μων ταραχαί γίνονται τῶν νεφῶν κλονουμένων καὶ συμπιπτόντων ἀλλήλοις· καὶ γίνονται περὶ τοὺς εὐ- ρίτους παλίῤῥοιαι, καὶ περὶ τὸν ὠκεανὸν ἀναδρομὴ τῆς θαλάσσης. Εἰ δὲ καὶ τοῦ ἡλίου ἔκλειψις νουμηνίας οὔσης γίνεται, σφοδροτέρα συμβαίνει· κάτωθεν γὰρ ἡ σελήνη ὑπελθοῦσα ἐμφράττει ἡλίου τὰς ἀκτῖνας. Μέγα δέ τι καὶ αὕτη ἡ σελήνη καθέστηκε. Μῦθοι δὲ ληρώδεις ὑπὸ μεθυόντων γραϊδίων πανταχοῦ διε- σώθησαν· ὅτι μαγγανείαις τισὶ τῆς οἰκείας έδρας ἀποκινεῖται, καὶ πρὸς τὴν γῆν καταφέρεται. Καὶ ποῖος ἂν τόπος καταχθεῖσαν αὐτὴν ὑπεδέξατο; Μὴ SPURIA. - COMMENT. IN HEXAEMERON. autumni, intelligendas esse censemus. Hiems tunc irruit, cum sol in partibus australibus commoratur, noctisque umbram apud nos satis diu productam longiorem omnino facit, ita ut aer circa terram fri- gescat, vaporesque humidi excitati, pluvias, glacies nivesque producant. Sed ubi rursum a meridiana plaga remigrando medium cœli permeal, æquino- ctium fit, frigorisque et caloris modum temperant modici illius accessus vel recessus; hinc ver esse incipit, quo herbæ germinant arboresque revivi- scunt. Inde jam æstivis temporibus ineuntibus ad ipsam Ursam sol cursans magnos nobis efficit dies, et cum diutius in aere versetur, ipsum torret, et terra universa exsiccata, fructus maturos reddit summo calore; umbræque curtæ jaciuntur, cum sol illi loco supra verticem sit lumenque demittat. In brevissimis enim diebus umbræ longissimæ ca- dunt. Iterum a meridianis in australes partes illo remeante, autumnus gignitur, multo calore sensim evanescente, hiemeque sine ullo incommodo acce- dente. A mutationes, ac vices, hiemis scilicet, veris, æstalis, B C D Sol diei causa nusquam est, nemo id ita se ba- Lere opinetur; hunc etenim dies præcedit, et mox ; sed est dux et princeps et moderator illius, quem- admodum et Psalmodus nobis insinuat. Posuit di- cens solem in dominium diei, lunam et stellas in dominium noctis. Illius autem obtinet principatum, lumen in semet deportans, qui cum in nostrum fi- nitorem pervenerit, tenebris fugatis, diem affert. Luna, ubi duodecies totum suum confecit et pe- ragravit iter, anni spatium terminat ; mense tamen opus est intercalari, ad horarum concursus exactam rationem perspiciendam. Annus enim solaris ab eodem signo, ad idem secundum proprium solis motum reversio est. Luna decrescente animalium corpora rarescunt extenuata et exinaniuntur; crescente, augentur expleta. Clam enim humidita- tem calori commistam indit; hinc fit sub luna dor- mientium multa humiditate capita oppleri, et re- center jugulatorum carnes, et quidquid aliud his non absimile, lunæ aspectu subito immutari, et ipsas aeris affectiones illius causa contingere. Nam luna nascente, si tranquillitas plenissima fuerit ven- torum, repentini turbines, nubibus pulsis et inter se conflictantibus, erunt; fientque in euripis re- ciprocationes aquarum regressusque maris in Oceano; quod si luna novissima primave solis de- fectus fiet, hæc omnia vehementiora contingunt; interventu quippe lunæ solis radii occultati hebe- tantur. Immensum quid est et ipsa luna; nugæ meræ il- læ sunt planeque liræ, nobis a temulentis aniculis traditi, lunam veneficiis quibusdam propria søde noveri et in terram delabi ; et quisnam illam locus delapsam exceperit? neque per errorem in fraudem

ὡρῶν, χειμῶνος, ἔαρος, θέρους, μετοπώρου. Καὶ χειμὼν μὲν γίνεται τοῖς νοτίοις μέρεσι τοῦ ἡλίου προσδιατρίβοντος, καὶ πολὺ τὸ νυκτερινὴν σκίασμα περὶ τὴν καθ᾿ ἡμᾶς τόπον ἀποτελοῦντος, ὡς κατα- ψύχεσθαι μὲν τὸν περὶ τὴν γῆν ἀέρα, καὶ τὰς ὑγρας ἀναθυμιάσεις συνισταμένας ὄμβρων, καὶ κρυμῶν, καὶ νιφάδων αἰτίας γίνεσθαι· ἐπειδὰν δὲ ἐπανιών πάλιν ἀπὸ τῶν μεσημβρινῶν χωρίων ἐπὶ τοῦ μέσου γένηται, ισημερία γίνεται, καὶ ἔσω τοῖς ἐπὶ γῆς ἐνδιατρίβει τόποις, τοσούτω κατὰ μέρος ἐπανάγει τὴν εὐκρασίαν, καὶ γίνεται ἔαρ, τοῖς μὲν φυτοῖς παρέχων βλάστησιν, τοῖς δὲ δένδροις τὴν ἀναβίωσιν. Ἐκεῖθεν δὲ ἤδη πρὸς τὰς θερινὰς τροπὰς ἐπ' αὐτὴν τὴν ᾿Αρκτον τρέχων ὁ ἥλιος τας μεγάλας ἡμέρας ἡμῖν παρίστησι, καὶ διὰ τὸ πλεῖον αὐτὸν προσομιλεῖν τῷ ἀέρι, αὐτὸν καταφρίσσει τὸν ἀέρα, καὶ τὴν γῆν πᾶσαν καταξηραίνει, καὶ πάντα καρπὸν ὡραῖον ἀπερ- γάζεται φλογωδέστατος ῶν, καὶ βραχείας ποιεῖ τὰς σκιὰς ἀφ᾽ ὑψηλοῦ καταλάμπων. Ἐν γὰρ ταῖς βρα- χυτάταις ἡμέραις αἱ σκιαὶ μακρόταται γίνονται. Και πάλιν ἀπὸ τῶν προσαρκτίων ἐπὶ τὰ νότια παραγε- νομένου, μετόπωρον γίνεται, τῆς θέρμης κατ' ὀλίγον τῆς πολλῆς ἀμαυρουμένης, καὶ τοῦ χειμῶνος ἀβλα- βῶς ἐπιόντος. Οὐ ποιεῖ δὲ τὴν ἡμέραν ὁ ἥλιος· μηδεὶς οὕτως υπολάβῃ· πρεσβυτερεῖ γὰρ τούτου· ἡ ἡμέρα καὶ νύξ· ἀλλὰ κατάρχει μόνον τῆς ἡμέρας, καθὼς καὶ ὁ ψαλ μῳδὸς διαγορεύει ἡμῖν· Ἔθετο, λέγων, τὸν ἥλιον εἰς ἐξουσίαν τῆς ἡμέρας, τὴν σελήνην, καὶ τοὺς ἀστέρας εἰς ἐξουσίαν τῆς νυκτές. Ἔχει δὲ οὗτος τὴν ἐξουσίαν τὸ φῶς περιφέρων ἐν ἑαυτῷ· ἐπειδάν ποτε τὸν καθ᾿ ἡμᾶς ὁρίζοντα ὑπεράρῃ, ἡμέραν πα ρέχει διασκεδάσας τὸ σκότος. Ἡ δὲ σελήνη, ἐπειδὰν δωδεκάκις τὸν ἑαυτῆς ἐκτε- λέσῃ δρόμον, ἐνιαυτοῦ τυγχάνει ποιητική, πλὴν ὅτι μηνὸς ἐμβολίμου δεῖται πρὸς τὴν ἀκριβῆ τῶν ὡρῶν συνδρομήν. Ο γὰρ ἡλιακὸς ἐνιαυτὸς ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ σημείου ἐπὶ τὸ αὐτὸ σημεῖον κατὰ τὴν οἰκείαν κίνη· σιν τοῦ ἡλίου ἐστὶν ἀποκατάστασις. Τῆς δὲ σελήνης ληγούσης, ἀραιοῦται τῶν ζώων τὰ σώματα, καὶ ὑπό κενα γίνεται· αὐξομένης δὲ, ἀναπληρούται. Διότι υγρότητα μετὰ θερμότητος κεκραμμένην λεληθότως ἐνίησιν· οἱ γὰρ καθεύδοντες ὑπὸ σελήνην ὑγρότητος περισσῆς πληροῦνται τὰς κεφαλὰς, καὶ τὰ νεοσφαγῆ δὲ τῶν χρεῶν, καὶ πᾶν εἴ τι τοιοῦτον, τῇ προσβολῇ τῆς σελήνης ταχέως τρέπεται. Ομοίως δὲ καὶ τὰ περὶ τὸν ἀέρα πάθη τοιαύτης αιτίας συνίσταται.Νουμηνίας γὰρ ἐνστάσης, γαλήνης ούσης σταθερᾶς,αἰφνιδίων ἀνέ μων ταραχαί γίνονται τῶν νεφῶν κλονουμένων καὶ συμπιπτόντων ἀλλήλοις· καὶ γίνονται περὶ τοὺς εὐ- ρίτους παλίῤῥοιαι, καὶ περὶ τὸν ὠκεανὸν ἀναδρομὴ τῆς θαλάσσης. Εἰ δὲ καὶ τοῦ ἡλίου ἔκλειψις νουμηνίας οὔσης γίνεται, σφοδροτέρα συμβαίνει· κάτωθεν γὰρ ἡ σελήνη ὑπελθοῦσα ἐμφράττει ἡλίου τὰς ἀκτῖνας. Μέγα δέ τι καὶ αὕτη ἡ σελήνη καθέστηκε. Μῦθοι δὲ ληρώδεις ὑπὸ μεθυόντων γραϊδίων πανταχοῦ διε- σώθησαν· ὅτι μαγγανείαις τισὶ τῆς οἰκείας έδρας ἀποκινεῖται, καὶ πρὸς τὴν γῆν καταφέρεται. Καὶ ποῖος ἂν τόπος καταχθεῖσαν αὐτὴν ὑπεδέξατο; Μὴ SPURIA. - COMMENT. IN HEXAEMERON. autumni, intelligendas esse censemus. Hiems tunc irruit, cum sol in partibus australibus commoratur, noctisque umbram apud nos satis diu productam longiorem omnino facit, ita ut aer circa terram fri- gescat, vaporesque humidi excitati, pluvias, glacies nivesque producant. Sed ubi rursum a meridiana plaga remigrando medium cœli permeal, æquino- ctium fit, frigorisque et caloris modum temperant modici illius accessus vel recessus; hinc ver esse incipit, quo herbæ germinant arboresque revivi- scunt. Inde jam æstivis temporibus ineuntibus ad ipsam Ursam sol cursans magnos nobis efficit dies, et cum diutius in aere versetur, ipsum torret, et terra universa exsiccata, fructus maturos reddit summo calore; umbræque curtæ jaciuntur, cum sol illi loco supra verticem sit lumenque demittat. In brevissimis enim diebus umbræ longissimæ ca- dunt. Iterum a meridianis in australes partes illo remeante, autumnus gignitur, multo calore sensim evanescente, hiemeque sine ullo incommodo acce- dente. A mutationes, ac vices, hiemis scilicet, veris, æstalis, B C D Sol diei causa nusquam est, nemo id ita se ba- Lere opinetur; hunc etenim dies præcedit, et mox ; sed est dux et princeps et moderator illius, quem- admodum et Psalmodus nobis insinuat. Posuit di- cens solem in dominium diei, lunam et stellas in dominium noctis. Illius autem obtinet principatum, lumen in semet deportans, qui cum in nostrum fi- nitorem pervenerit, tenebris fugatis, diem affert. Luna, ubi duodecies totum suum confecit et pe- ragravit iter, anni spatium terminat ; mense tamen opus est intercalari, ad horarum concursus exactam rationem perspiciendam. Annus enim solaris ab eodem signo, ad idem secundum proprium solis motum reversio est. Luna decrescente animalium corpora rarescunt extenuata et exinaniuntur; crescente, augentur expleta. Clam enim humidita- tem calori commistam indit; hinc fit sub luna dor- mientium multa humiditate capita oppleri, et re- center jugulatorum carnes, et quidquid aliud his non absimile, lunæ aspectu subito immutari, et ipsas aeris affectiones illius causa contingere. Nam luna nascente, si tranquillitas plenissima fuerit ven- torum, repentini turbines, nubibus pulsis et inter se conflictantibus, erunt; fientque in euripis re- ciprocationes aquarum regressusque maris in Oceano; quod si luna novissima primave solis de- fectus fiet, hæc omnia vehementiora contingunt; interventu quippe lunæ solis radii occultati hebe- tantur. Immensum quid est et ipsa luna; nugæ meræ il- læ sunt planeque liræ, nobis a temulentis aniculis traditi, lunam veneficiis quibusdam propria søde noveri et in terram delabi ; et quisnam illam locus delapsam exceperit? neque per errorem in fraudem

Α γὰρ ἐξηπάτησε τὸ φαινόμενον ὡς μικρόν τι εἶναι νομιζόμενον. Μικρὰ γὰρ ἡ ὄψις ἡμῶν γινομένη, με κρὰ ἐποίησε νομίζεσθαι καὶ τὰ ὁρώμενα, τὸ οἰκεῖον πάθος τοῖς ὁρατοῖς ἐπιφέρουσα. "Ωσπερ γὰρ εἴ τις ἐπ' ἀκρωρείας θεάσοιτο πεδία καὶ βόας ἐπὶ τὸ αὐτὸ νεμομένας, οὐχὶ· ὡς μυρμήκων φαντασίαν ὁρᾷν δοκεῖ· ἐνδαπανηθεῖσα γὰρ τῷ ἀέρι ἡ ὄψις, καὶ ἐξίτηλος γενομένη, πρὸς τὴν ἀκριβῆ κατανόησιν τῶν ὁρωμέ νων οὐκ ἐξαρχεῖ. Καὶ ὅτι παμμέγεθες τῆς σελήνης τὸ σῶμά ἐστι, μαθεῖν ἐκ τεκμηρίων ἔστιν. Αἱ γὰρ κατὰ τὴν οἰκουμένην πόλεις πλεῖστον ἀλλήλων ἀπω κισμέναι, ταῖς κατὰ τὴν ἀνατολὴν τετραμμέναι βυ μοτομίαις, ἐξ ἴσου πᾶσαι τὸ σεληναῖον φῶς ὑποδέ χονται, καὶ ὁμοίως αὐτὴν οἱ τὴν δύσιν οἰκοῦντες καὶ τὰ μεσημβρινὰ καὶ ἀρκτῷα μέρη θεωροῦσιν. Τῇ δ᾽ ἡμέρᾳ τῇ πέμπτη προσέταξεν ὁ Θεὸς ἐξα- γαγεῖν τὰ ὕδατα ἑρπετὰ ψυχῶν ζωσῶν κατὰ γέν νος· καὶ εὐθέως ἡ μὲν θάλασσα παντοία ζώων γένη διάφορα ἀπεκύησε. Τῶν γὰρ ἐναλίων τὰ μέν ἐστιν ἀμφίβια, οἷον φῶκαι, καὶ κροκόδειλοι, καὶ οἱ ποτα- μιαῖοι ἵπποι, ἔτι δὲ οἱ βάτραχοι, καὶ οἱ καρκίνοι, οὐ μέντοι τὸ νηκτικὸν ἔχουσι· ἑρπυστικὰ γάρ ἐστι τῇ φύσει, τῷ ἡγήματι τοῦ ὕδατος ἐπισυρόμενα· τὰ δὲ ζωοτόκα, οἷον φῶκαι, καὶ δελφίνες, καὶ νάρκαι, καὶ τὰ ὅμοια αὐτοῖς. Μόνον δὲ προσέταξεν ὁ Θεὸς, καὶ τὰ πελάγια, καὶ τὰ αἰγιαλώδη, τὰ βύθια, τὰ πετρώδη, τὰ ἀγελαῖα, τὰ σποραδικά, τὰ κήτη, τὰ ὑπέρογκα, τὰ λεπτότατα τῶν ἰχθύων προΐει, συγγένειαν πρὸς τὸ ὕδωρ φυσικὴν ἔχοντα. Μικρὸν γὰρ εἰ τοῦ ὕδατος χω- ρισθῇ, μὴ ἔχοντα ἀναπνοήν, διαφθείρεται· ἡ γὰρ τῶν βραγχίων αὐτοῖς διαστολὴ, καὶ ἐπίπτυξις, δεχομένη τὸ ὕδωρ, καὶ διιεῖσα, ταύτην τὴν ἀναπνοήν κέκτη ται. Οὐδὲν παρ' αὐτοῖς ἐξ ἡμισείας ἔχει τοὺς ὀδόντας, ἀλλὰ πάντα ὁδοῦσιν ὀξέσι καταπεπύκνωται, πρὸς τὸ μὴ διαῤῥέειν τῇ χρονίᾳ μασήσει την τροφήν. Ἔμελλε γὰρ ἐν τῇ λεπτή μασήσει διαφθείρεσθαι ὑπὸ τοῦ ὕδατος. Μηρυκίζει δὲ οὐδὲν ἄλλο παρ' αὐτοῖς εἰ μὴ ὁ σκάρος. Ἔστι δὲ καὶ ἡ τροφὴ ἄλλη ἄλλοις κατάλο ληλος. Οἱ μὲν γὰρ ἐλύ τρέφονται, οἱ δὲ τοῖς φυκίοις, ἄλλο: ταῖς βοτάναις ταῖς τρεφομέναις τῷ ὕδατι· ἔτε- ροι δέ εἰσιν ἀλληλοφάγοι. Ἔστι δὲ αὐτῶν καὶ διάφορα ἰδιώματα. Ὁ πριν πτέρυγας έχει μακράς· καὶ θεασάμενος πλοῖον οὐριο η δρομοῦν, καὶ αὐτὸς ὑψώσας ἑαυτοῦ τὰς πτέρυγας, μιμεῖται τῆς νηὸς τὰ σχήματα τῆς κινήσεως, καὶ ἐρίζει τοῖς πλέουσι. Ποιήσας οὖν σταδίους τεσσαρά κοντα, καὶ κοπιάσας, καθίησιν αὐτοῦ τὰς πτέρυγας, καὶ φέρεται ὑπὸ τῶν κυμάτων εἰς τὸν τόπον τὸν ἴδιον. Τὸ δὲ κῆτος καλεῖται μὲν 'Ασπιδοχελώνη παρά τις σιν· ἔστι δὲ τῇ φύσει παμμεγεθέστατον, ὡς πολλά κις τοῖς ναυτιλλομένοις νήσου μεγάλης φαντασίαν ἐμποιῆσαι. ᾿Αναδύσαντος γὰρ αὐτοῦ ἐκ τοῦ βυθοῦ. ὡς λίθοι τραχεῖς τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐκφαίνεται, καὶ περι αὐτὸ πάλους καταπηγνύντες ἐκδεσμοῦσι τὰ σκάφη, ἅτινα παραχρῆμα βυθίζεται, του κήτους ὑπὸ τοῦ ἡλίου διαθερμανθέντος, καὶ εἰς τὴν βυθόν καταδύσαν 7.3 S. EUSTATIUS ANTIOCHIENUS EPISCOPUS. incurrit, neque quod visioni parvum externæ vide- tur, parvumn id esse indicato. Nostra enim visio, cum ipsa parva sit, parva etiam et ea quæ cernen- tur, ut opinemur esse, eficit, proprium morbum rebus visis communicans; namque etiam si quis e sumnitate montium campos patentes, et in illis si- mul boves pascentes despexerit, formicas sibi vi- dere videbitur. Visio enim per aerem extenuata, et quasi evanescens, res sibi objectas percipere non valet. Verum lunæ corpus maximum esse illa argu- mento sunt. Civitates enim in terrarum orbe mul- tumn inter se distantes longeque sejunctæ, strigis quæ Orientem respiciunt, æque omnes lunæ lumen excipiunt; et similiter occasus et meridianarum et australium partium incolæ spectant. B Quinto autem die, Deus aquis ut animarum vi- ventium reptilia secundum genus producerent jussit 18; statimque mare varia animantium genera pepe- rit. Horum quædam non minus humo quam stagno consuescunt, veluti vituli marini, quos vocant pho- cas; crocodili, equi fluviatiles, nec non et ranæ, et cancri, quibus natandi non inest facultas; cum enim natura id habeant ut repant, ductu aquarum trahuntur. Quædam animalia pariunt, veluti vituli marini, delphini, torpedines, et his similia. Tantum Deus jussit, et pisces omnes, sive illi in alto mari, sive in littore, sive in imis partibus, sive in saxis gregatim vel sparsim vivunt, sive immens magni- tudinis cete, sive minutissimi prodibant; naturali quadam cum aquis affinitate conjuncti. Paulisper c enim si ab aquis separentur, spirandi facultate de stituti, intereunt; nam branchiarum dilatatione et contractione recipiunt aquam et emittunt, vitalem- que hunc habitum reddunt; nullus inter eos dimi- diatos habet dentes, sed omnes illis acuminatis muniuntur, ne diu in mandendo impediti, cibum difluentem amittant; sane enim tunc cibus male perderetur. Solus piscium scarus dicitur ruminare, alimentisque aliis, alii sibi consentaneis utuntur. Quidam enim luto vescuntur, alii alga, alii herbis quæ in aqua crescunt, quidam etiam sese mutuo devorant. Habent item et suas proprietates. Serra piscis alas habet oblongas, si navein secundis ventis cur- sum tenentem suum viderit, alis in altum extensis, navis varios ingrediendo motus atque figuras imita- tur, el cum ipsis navigantibus de cursu certat; qui • ubi quadraginta stadiorum spatium expleverit, la- bore fatigatus, alis dimissis, summa aqua natans, in proprium locum retro actus appellit. Balæna quam Aspidochelonam quidam dicunt, in immensam magnitudinem adolescit, ita ut navi- gantibus speciem ingentis insulæ repræsentet. Ex proſundo namque emergens eminet dorso multum supra aquas, quod duris asperisque saxis vestitum videtur; et in eo fixis palis naves alligant, quæ statim in aquain emergunt, cum balæna apricatione incaluerit seque in profundum immerserit; habet 13. Gen. 1,

Α γὰρ ἐξηπάτησε τὸ φαινόμενον ὡς μικρόν τι εἶναι νομιζόμενον. Μικρὰ γὰρ ἡ ὄψις ἡμῶν γινομένη, με κρὰ ἐποίησε νομίζεσθαι καὶ τὰ ὁρώμενα, τὸ οἰκεῖον πάθος τοῖς ὁρατοῖς ἐπιφέρουσα. "Ωσπερ γὰρ εἴ τις ἐπ' ἀκρωρείας θεάσοιτο πεδία καὶ βόας ἐπὶ τὸ αὐτὸ νεμομένας, οὐχὶ· ὡς μυρμήκων φαντασίαν ὁρᾷν δοκεῖ· ἐνδαπανηθεῖσα γὰρ τῷ ἀέρι ἡ ὄψις, καὶ ἐξίτηλος γενομένη, πρὸς τὴν ἀκριβῆ κατανόησιν τῶν ὁρωμέ νων οὐκ ἐξαρχεῖ. Καὶ ὅτι παμμέγεθες τῆς σελήνης τὸ σῶμά ἐστι, μαθεῖν ἐκ τεκμηρίων ἔστιν. Αἱ γὰρ κατὰ τὴν οἰκουμένην πόλεις πλεῖστον ἀλλήλων ἀπω κισμέναι, ταῖς κατὰ τὴν ἀνατολὴν τετραμμέναι βυ μοτομίαις, ἐξ ἴσου πᾶσαι τὸ σεληναῖον φῶς ὑποδέ χονται, καὶ ὁμοίως αὐτὴν οἱ τὴν δύσιν οἰκοῦντες καὶ τὰ μεσημβρινὰ καὶ ἀρκτῷα μέρη θεωροῦσιν. Τῇ δ᾽ ἡμέρᾳ τῇ πέμπτη προσέταξεν ὁ Θεὸς ἐξα- γαγεῖν τὰ ὕδατα ἑρπετὰ ψυχῶν ζωσῶν κατὰ γέν νος· καὶ εὐθέως ἡ μὲν θάλασσα παντοία ζώων γένη διάφορα ἀπεκύησε. Τῶν γὰρ ἐναλίων τὰ μέν ἐστιν ἀμφίβια, οἷον φῶκαι, καὶ κροκόδειλοι, καὶ οἱ ποτα- μιαῖοι ἵπποι, ἔτι δὲ οἱ βάτραχοι, καὶ οἱ καρκίνοι, οὐ μέντοι τὸ νηκτικὸν ἔχουσι· ἑρπυστικὰ γάρ ἐστι τῇ φύσει, τῷ ἡγήματι τοῦ ὕδατος ἐπισυρόμενα· τὰ δὲ ζωοτόκα, οἷον φῶκαι, καὶ δελφίνες, καὶ νάρκαι, καὶ τὰ ὅμοια αὐτοῖς. Μόνον δὲ προσέταξεν ὁ Θεὸς, καὶ τὰ πελάγια, καὶ τὰ αἰγιαλώδη, τὰ βύθια, τὰ πετρώδη, τὰ ἀγελαῖα, τὰ σποραδικά, τὰ κήτη, τὰ ὑπέρογκα, τὰ λεπτότατα τῶν ἰχθύων προΐει, συγγένειαν πρὸς τὸ ὕδωρ φυσικὴν ἔχοντα. Μικρὸν γὰρ εἰ τοῦ ὕδατος χω- ρισθῇ, μὴ ἔχοντα ἀναπνοήν, διαφθείρεται· ἡ γὰρ τῶν βραγχίων αὐτοῖς διαστολὴ, καὶ ἐπίπτυξις, δεχομένη τὸ ὕδωρ, καὶ διιεῖσα, ταύτην τὴν ἀναπνοήν κέκτη ται. Οὐδὲν παρ' αὐτοῖς ἐξ ἡμισείας ἔχει τοὺς ὀδόντας, ἀλλὰ πάντα ὁδοῦσιν ὀξέσι καταπεπύκνωται, πρὸς τὸ μὴ διαῤῥέειν τῇ χρονίᾳ μασήσει την τροφήν. Ἔμελλε γὰρ ἐν τῇ λεπτή μασήσει διαφθείρεσθαι ὑπὸ τοῦ ὕδατος. Μηρυκίζει δὲ οὐδὲν ἄλλο παρ' αὐτοῖς εἰ μὴ ὁ σκάρος. Ἔστι δὲ καὶ ἡ τροφὴ ἄλλη ἄλλοις κατάλο ληλος. Οἱ μὲν γὰρ ἐλύ τρέφονται, οἱ δὲ τοῖς φυκίοις, ἄλλο: ταῖς βοτάναις ταῖς τρεφομέναις τῷ ὕδατι· ἔτε- ροι δέ εἰσιν ἀλληλοφάγοι. Ἔστι δὲ αὐτῶν καὶ διάφορα ἰδιώματα. Ὁ πριν πτέρυγας έχει μακράς· καὶ θεασάμενος πλοῖον οὐριο η δρομοῦν, καὶ αὐτὸς ὑψώσας ἑαυτοῦ τὰς πτέρυγας, μιμεῖται τῆς νηὸς τὰ σχήματα τῆς κινήσεως, καὶ ἐρίζει τοῖς πλέουσι. Ποιήσας οὖν σταδίους τεσσαρά κοντα, καὶ κοπιάσας, καθίησιν αὐτοῦ τὰς πτέρυγας, καὶ φέρεται ὑπὸ τῶν κυμάτων εἰς τὸν τόπον τὸν ἴδιον. Τὸ δὲ κῆτος καλεῖται μὲν 'Ασπιδοχελώνη παρά τις σιν· ἔστι δὲ τῇ φύσει παμμεγεθέστατον, ὡς πολλά κις τοῖς ναυτιλλομένοις νήσου μεγάλης φαντασίαν ἐμποιῆσαι. ᾿Αναδύσαντος γὰρ αὐτοῦ ἐκ τοῦ βυθοῦ. ὡς λίθοι τραχεῖς τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐκφαίνεται, καὶ περι αὐτὸ πάλους καταπηγνύντες ἐκδεσμοῦσι τὰ σκάφη, ἅτινα παραχρῆμα βυθίζεται, του κήτους ὑπὸ τοῦ ἡλίου διαθερμανθέντος, καὶ εἰς τὴν βυθόν καταδύσαν 7.3 S. EUSTATIUS ANTIOCHIENUS EPISCOPUS. incurrit, neque quod visioni parvum externæ vide- tur, parvumn id esse indicato. Nostra enim visio, cum ipsa parva sit, parva etiam et ea quæ cernen- tur, ut opinemur esse, eficit, proprium morbum rebus visis communicans; namque etiam si quis e sumnitate montium campos patentes, et in illis si- mul boves pascentes despexerit, formicas sibi vi- dere videbitur. Visio enim per aerem extenuata, et quasi evanescens, res sibi objectas percipere non valet. Verum lunæ corpus maximum esse illa argu- mento sunt. Civitates enim in terrarum orbe mul- tumn inter se distantes longeque sejunctæ, strigis quæ Orientem respiciunt, æque omnes lunæ lumen excipiunt; et similiter occasus et meridianarum et australium partium incolæ spectant. B Quinto autem die, Deus aquis ut animarum vi- ventium reptilia secundum genus producerent jussit 18; statimque mare varia animantium genera pepe- rit. Horum quædam non minus humo quam stagno consuescunt, veluti vituli marini, quos vocant pho- cas; crocodili, equi fluviatiles, nec non et ranæ, et cancri, quibus natandi non inest facultas; cum enim natura id habeant ut repant, ductu aquarum trahuntur. Quædam animalia pariunt, veluti vituli marini, delphini, torpedines, et his similia. Tantum Deus jussit, et pisces omnes, sive illi in alto mari, sive in littore, sive in imis partibus, sive in saxis gregatim vel sparsim vivunt, sive immens magni- tudinis cete, sive minutissimi prodibant; naturali quadam cum aquis affinitate conjuncti. Paulisper c enim si ab aquis separentur, spirandi facultate de stituti, intereunt; nam branchiarum dilatatione et contractione recipiunt aquam et emittunt, vitalem- que hunc habitum reddunt; nullus inter eos dimi- diatos habet dentes, sed omnes illis acuminatis muniuntur, ne diu in mandendo impediti, cibum difluentem amittant; sane enim tunc cibus male perderetur. Solus piscium scarus dicitur ruminare, alimentisque aliis, alii sibi consentaneis utuntur. Quidam enim luto vescuntur, alii alga, alii herbis quæ in aqua crescunt, quidam etiam sese mutuo devorant. Habent item et suas proprietates. Serra piscis alas habet oblongas, si navein secundis ventis cur- sum tenentem suum viderit, alis in altum extensis, navis varios ingrediendo motus atque figuras imita- tur, el cum ipsis navigantibus de cursu certat; qui • ubi quadraginta stadiorum spatium expleverit, la- bore fatigatus, alis dimissis, summa aqua natans, in proprium locum retro actus appellit. Balæna quam Aspidochelonam quidam dicunt, in immensam magnitudinem adolescit, ita ut navi- gantibus speciem ingentis insulæ repræsentet. Ex proſundo namque emergens eminet dorso multum supra aquas, quod duris asperisque saxis vestitum videtur; et in eo fixis palis naves alligant, quæ statim in aquain emergunt, cum balæna apricatione incaluerit seque in profundum immerserit; habet 13. Gen. 1,

τος· ἔχει δὲ αὐτό, καὶ φύσει βαρείαν φωνὴν, καὶ πεινῆσαν ἀνοίγειν τὸ στόμα, καὶ ἀποφορὰν έχε πέμπειν εὐωδεστάτην, ὥστε τοὺς μικροὺς ἰχθύας ἀφέλκεσθαι, καὶ εἰς τὸ στόμα αὐτοὺς ὅλους αὐτοῦ ἐπιστιβάζεσθαι. Κατοικεῖ δὲ τοῦτο τὰ Ατλάντια πε λάγη διὰ τὸ μέγεθος. Τῷ δὲ καρκίνῳ ἡ σὰρξ τοῦ ὀστρέου ἐστὶν ἐδώδι μος, καὶ μὴ ἰσχύων ἀνοίξαι τῶν κόγχων αὐτοῦ τὴν σύμπτυξιν, ἐπιτηρεῖ τὰς πτυχὰς αὐτοῦ ἀνοίξαντα ἐν τοῖς ἀπηνέμοις τόποις, καὶ τῇ αὐτῇ τοῦ ἡλίου τερπόμενον, καὶ λαβὼν ψηφίδα ἐντίθησι λαθραίως, καὶ κωλύει τὴν σύμπτυξιν, καὶ οὕτω ῥᾳδίως αὐτὸ κατέδεται. Ὁ δὲ ἐχῖνος προγινώσκει τοῦ χειμῶνος τὴν ἔφο δον, καὶ ψηφίδα ὑπέρχεται πρὸς τὸ μὴ ὑπὸ τῆς φορᾶς τῶν κυμάτων αὐτὸν περιάγεσθαι. Ὁ δὲ πολύπους, προσπελάσας πέτρα τινί, ὁμό χροος αὐτῇ καθέστηκε, καὶ τοὺς ἐγγίζοντας ἰχθύας τῇ πέτρα κατέδεται. Μικρότατον δὲ τῇ φύσει ἡ ἐχενης τυγχάνει, καὶ τὰ μέγιστα τῶν πλοίων ἐξ οὐρίας φερόμενα ίστησιν, ὥστε δοκεῖν τὸ πλοῖον ἐρηρεῖσθαι εἰς τὸ πέλαγος. Υδρις δὲ ἔστιν ἐν τῷ ποταμῷ, μορφὴν ἔχουσα κυνός, ἥτις τοῦ κροκοδείλου ἐχθρὰ τυγχάνει, καὶ ἀναιρεῖ τοῦτον καθεύδοντα. Τὸ γὰρ στόμα ἑαυτοῦ διανοίξας ὁ κροκόδειλος καθεύδει· καὶ ἡ ὕδρις, εἰς πηλὸν ἑαυτὴν ἐγκωλύσασα [Γ. ἐγκυλίσασα], εἰς τὸ στόμα αὐτοῦ εἰσπηδᾷ, καὶ πάντα τὰ ἐντὸς αὐτοῦ κατεσθίουσα ἀναιρεῖ αὐτόν. Ἔστι δὲ ὁ κροκόδειλος θηρίον ὁμοῦ καὶ ἰχθὺς, καὶ μέγα ἀπὸ κεφαλῆς ἄχρι οὐρᾶς· οὐ μὲν ἔχει τὸ πλά- τος τοῦ μεγέθους ἀνάλογον. Ἡ δὲ δορὰ αὐτοῦ λεπὶς τυγχάνει ῥυτὴ, καὶ ἡ χροιὰ τοῦ νώτου αὐτοῦ πέτρα μελαίνῃ ἔοικεν, ἡ δὲ γαστὴρ λευκῇ. Πάδες δὲ αὐτοῦ εἰσὶ τέσσαρες, εἰς τὸ πλάγιον ηρέμα κυρτούμενοι· καθὼς τῆς χερσαίας χελώνης, οὐρὰ μακρὰ καὶ πα- χεῖα τῆς ράχεως γάρ ἐστιν ἑνὸς ὀστέου τελευτή. Ἐντέτμηται δὲ ἄνωθεν εἰς ἀκάνθας, καὶ εἰσὶν ὡσεὶ τῶν πριόνων ἀκμαί, καὶ τύπτει ἐν αὐτῇ πρὸς οὓς ἂν παλαίῃ. Μία δὲ αὐτοῦ ἐστὶ κεφαλὴ τοῖς νώτοις συν υφαινομένη, καὶ εἰς μίαν ἰθυνομένη στάθμην· καὶ ἐφ' ὅσον οὐ κέχηνε, θηρίου ἐστὶ κεφαλή· ἐὰν δὲ χάνῃ, ὅλον στόμα γίνεται, μέχρι τῶν ὤμων τὸ χάσμα ποιοῦσα. Ο δὲ λεγόμενος ἱπποπόταμος ἵππου μὲν τοὺς πό- δας ἔχει καὶ τὴν γαστέρα, τὴν δὲ ὁπλὴν σχιστὴν ὡς χηλὴν, οὐρὰν παχείαν καὶ ψιλὴν τριχῶν, ὅτι καὶ τὸ πᾶν τοῦ σώματος οὕτως ἔχει, κεφαλὴν περιφερῆ μικρὸν τῆς ἵππου παρειάς διάφορον, καὶ ἔχει κε χηνότα τὸν μυκτήρα, πυρώδη καπνὸν, ὡς ἐκ και μένου, πνέοντα, γένυν πλατείαν· μέχρι γὰρ τῶν προτάφων ἀνοίγει τὸ στόμα. Οδοῦσι δὲ ἔνδον τριχῶς πεπύκνωται, ἔχων πρὸς τούτοις δύο ὀδόντας ἐπικαμπεῖς ὡς συός. Καὶ ἔστιν ἀδδηφαγώτατον ὅλον, λήϊον ποιοῦν τροφήν. Απάτῃ δὲ θηρᾶται τοιαύτῃ. Επιτηροῦσιν αὐτοῦ τὰς διατριβάς, καὶ βρυγμα ποιοῦσι, καὶ καλάμῃ αὐτὴ στεγάζουσι, καὶ ἐπιχων νύουσι ψάμμῳ, καὶ ξύλινον ἱστῶσι κάτωθεν οἴκημα ἔχον ἀνεγμένας τας θύρας εἰς τὴν ὄροφον τοῦ 36. SPURIA. COMMENT. IN HEXAEMERON. - A et vocem gravem, et fame os aperit, suavissimum que odorem emittit; ita ut pisciculi, illius odore ducti, omnes simul in ejus ore constipentur ; et propter immensam molem Atlanticum mare inco- Lit. B C D Cancri ostrearum aluntur carnibus, qui, cum earum testas firme contractas aperire non valeant, in earum plicas in locis placidis et solis radiis pa- tentes, calculum arreptum clam imponunt, easque frustra se contrahere tentantes comedunt. Echini sævitiam maris præsagiunt, lapillosque subeunt affixi, ne aquarum volutatione mobiles hinc inde trahantur. Polypus ad similitudinem loci quem attingit co- lorem mutat, adnatantesque pisciculos ad petram venatur. Est parvus admodum piscis echeneis appellatus, ingentes naves plenas ventis adhærens moratur, ita ut immobiles stare videantur. Hydris in fluminibus vivit, canino capite, croco- dilo infensa quem et somno sopitum interimit. Cro- codilus enim dormit hianti ore, et hydrus luto cœ- noque obvoluta, in os insilit, et interioribus omni- bus exesis occidit. Cæterum crocodilus est bellua simul et piscis ; longum inter caput et caudam spatium intercedit; sed longitudini latitudo proportione haudquaquam respondet; cutis squanis asperis obducitur; color dorsi petræ nigræ similis est, alvus alba; pedes quatuor, in obliquum sensim curvati, qualis terre- stris testudinis; cauda oblonga et crassa, spinæ enim unius ossis est terminus, cujus superior pars serratas habet cristas, illisque veluti serrarum acuminibus, quo cum certal, percutit. Caput illius humeris adjungitur, et ad amussim directum est, nullo apparente discrimine; et quandiu non hiat, belluæ caput est; ubi hiarit, totum os fit, ut pote qui ad humeros usque hiatum protendit. Hippopotamus equinis pedibus et ventre, nisi quod ungulis bifidis, quales bobus; cauda ei bre- vis est, et pilorum asperitate, quemadmodum etiam corpus reliquum, carens; caput rotundum, parvum, ab equinis maxillis diversumn; nares perquam pa- tulæ, ac ignitum fumum, tanquam ignis scaturigines quædam, spirantes, mentum latum, etenim ad tem- pora usque hiatum protendit, et trina dentium se- rie constipatur præter hos et gemini prodeunt curvi aprugni, quos caminos vocant; nullis bestia- rum voracitate inferior, ita ut segete plenum cam- pum absumat, capiturque hoc dolo. Observatis enim locis in quibus degit, venatores fossam exca- vant, arundinibusque quasi tectum contignant, arenaque cooperiunt ; in eaque arcam ligneau sub-

τος· ἔχει δὲ αὐτό, καὶ φύσει βαρείαν φωνὴν, καὶ πεινῆσαν ἀνοίγειν τὸ στόμα, καὶ ἀποφορὰν έχε πέμπειν εὐωδεστάτην, ὥστε τοὺς μικροὺς ἰχθύας ἀφέλκεσθαι, καὶ εἰς τὸ στόμα αὐτοὺς ὅλους αὐτοῦ ἐπιστιβάζεσθαι. Κατοικεῖ δὲ τοῦτο τὰ Ατλάντια πε λάγη διὰ τὸ μέγεθος. Τῷ δὲ καρκίνῳ ἡ σὰρξ τοῦ ὀστρέου ἐστὶν ἐδώδι μος, καὶ μὴ ἰσχύων ἀνοίξαι τῶν κόγχων αὐτοῦ τὴν σύμπτυξιν, ἐπιτηρεῖ τὰς πτυχὰς αὐτοῦ ἀνοίξαντα ἐν τοῖς ἀπηνέμοις τόποις, καὶ τῇ αὐτῇ τοῦ ἡλίου τερπόμενον, καὶ λαβὼν ψηφίδα ἐντίθησι λαθραίως, καὶ κωλύει τὴν σύμπτυξιν, καὶ οὕτω ῥᾳδίως αὐτὸ κατέδεται. Ὁ δὲ ἐχῖνος προγινώσκει τοῦ χειμῶνος τὴν ἔφο δον, καὶ ψηφίδα ὑπέρχεται πρὸς τὸ μὴ ὑπὸ τῆς φορᾶς τῶν κυμάτων αὐτὸν περιάγεσθαι. Ὁ δὲ πολύπους, προσπελάσας πέτρα τινί, ὁμό χροος αὐτῇ καθέστηκε, καὶ τοὺς ἐγγίζοντας ἰχθύας τῇ πέτρα κατέδεται. Μικρότατον δὲ τῇ φύσει ἡ ἐχενης τυγχάνει, καὶ τὰ μέγιστα τῶν πλοίων ἐξ οὐρίας φερόμενα ίστησιν, ὥστε δοκεῖν τὸ πλοῖον ἐρηρεῖσθαι εἰς τὸ πέλαγος. Υδρις δὲ ἔστιν ἐν τῷ ποταμῷ, μορφὴν ἔχουσα κυνός, ἥτις τοῦ κροκοδείλου ἐχθρὰ τυγχάνει, καὶ ἀναιρεῖ τοῦτον καθεύδοντα. Τὸ γὰρ στόμα ἑαυτοῦ διανοίξας ὁ κροκόδειλος καθεύδει· καὶ ἡ ὕδρις, εἰς πηλὸν ἑαυτὴν ἐγκωλύσασα [Γ. ἐγκυλίσασα], εἰς τὸ στόμα αὐτοῦ εἰσπηδᾷ, καὶ πάντα τὰ ἐντὸς αὐτοῦ κατεσθίουσα ἀναιρεῖ αὐτόν. Ἔστι δὲ ὁ κροκόδειλος θηρίον ὁμοῦ καὶ ἰχθὺς, καὶ μέγα ἀπὸ κεφαλῆς ἄχρι οὐρᾶς· οὐ μὲν ἔχει τὸ πλά- τος τοῦ μεγέθους ἀνάλογον. Ἡ δὲ δορὰ αὐτοῦ λεπὶς τυγχάνει ῥυτὴ, καὶ ἡ χροιὰ τοῦ νώτου αὐτοῦ πέτρα μελαίνῃ ἔοικεν, ἡ δὲ γαστὴρ λευκῇ. Πάδες δὲ αὐτοῦ εἰσὶ τέσσαρες, εἰς τὸ πλάγιον ηρέμα κυρτούμενοι· καθὼς τῆς χερσαίας χελώνης, οὐρὰ μακρὰ καὶ πα- χεῖα τῆς ράχεως γάρ ἐστιν ἑνὸς ὀστέου τελευτή. Ἐντέτμηται δὲ ἄνωθεν εἰς ἀκάνθας, καὶ εἰσὶν ὡσεὶ τῶν πριόνων ἀκμαί, καὶ τύπτει ἐν αὐτῇ πρὸς οὓς ἂν παλαίῃ. Μία δὲ αὐτοῦ ἐστὶ κεφαλὴ τοῖς νώτοις συν υφαινομένη, καὶ εἰς μίαν ἰθυνομένη στάθμην· καὶ ἐφ' ὅσον οὐ κέχηνε, θηρίου ἐστὶ κεφαλή· ἐὰν δὲ χάνῃ, ὅλον στόμα γίνεται, μέχρι τῶν ὤμων τὸ χάσμα ποιοῦσα. Ο δὲ λεγόμενος ἱπποπόταμος ἵππου μὲν τοὺς πό- δας ἔχει καὶ τὴν γαστέρα, τὴν δὲ ὁπλὴν σχιστὴν ὡς χηλὴν, οὐρὰν παχείαν καὶ ψιλὴν τριχῶν, ὅτι καὶ τὸ πᾶν τοῦ σώματος οὕτως ἔχει, κεφαλὴν περιφερῆ μικρὸν τῆς ἵππου παρειάς διάφορον, καὶ ἔχει κε χηνότα τὸν μυκτήρα, πυρώδη καπνὸν, ὡς ἐκ και μένου, πνέοντα, γένυν πλατείαν· μέχρι γὰρ τῶν προτάφων ἀνοίγει τὸ στόμα. Οδοῦσι δὲ ἔνδον τριχῶς πεπύκνωται, ἔχων πρὸς τούτοις δύο ὀδόντας ἐπικαμπεῖς ὡς συός. Καὶ ἔστιν ἀδδηφαγώτατον ὅλον, λήϊον ποιοῦν τροφήν. Απάτῃ δὲ θηρᾶται τοιαύτῃ. Επιτηροῦσιν αὐτοῦ τὰς διατριβάς, καὶ βρυγμα ποιοῦσι, καὶ καλάμῃ αὐτὴ στεγάζουσι, καὶ ἐπιχων νύουσι ψάμμῳ, καὶ ξύλινον ἱστῶσι κάτωθεν οἴκημα ἔχον ἀνεγμένας τας θύρας εἰς τὴν ὄροφον τοῦ 36. SPURIA. COMMENT. IN HEXAEMERON. - A et vocem gravem, et fame os aperit, suavissimum que odorem emittit; ita ut pisciculi, illius odore ducti, omnes simul in ejus ore constipentur ; et propter immensam molem Atlanticum mare inco- Lit. B C D Cancri ostrearum aluntur carnibus, qui, cum earum testas firme contractas aperire non valeant, in earum plicas in locis placidis et solis radiis pa- tentes, calculum arreptum clam imponunt, easque frustra se contrahere tentantes comedunt. Echini sævitiam maris præsagiunt, lapillosque subeunt affixi, ne aquarum volutatione mobiles hinc inde trahantur. Polypus ad similitudinem loci quem attingit co- lorem mutat, adnatantesque pisciculos ad petram venatur. Est parvus admodum piscis echeneis appellatus, ingentes naves plenas ventis adhærens moratur, ita ut immobiles stare videantur. Hydris in fluminibus vivit, canino capite, croco- dilo infensa quem et somno sopitum interimit. Cro- codilus enim dormit hianti ore, et hydrus luto cœ- noque obvoluta, in os insilit, et interioribus omni- bus exesis occidit. Cæterum crocodilus est bellua simul et piscis ; longum inter caput et caudam spatium intercedit; sed longitudini latitudo proportione haudquaquam respondet; cutis squanis asperis obducitur; color dorsi petræ nigræ similis est, alvus alba; pedes quatuor, in obliquum sensim curvati, qualis terre- stris testudinis; cauda oblonga et crassa, spinæ enim unius ossis est terminus, cujus superior pars serratas habet cristas, illisque veluti serrarum acuminibus, quo cum certal, percutit. Caput illius humeris adjungitur, et ad amussim directum est, nullo apparente discrimine; et quandiu non hiat, belluæ caput est; ubi hiarit, totum os fit, ut pote qui ad humeros usque hiatum protendit. Hippopotamus equinis pedibus et ventre, nisi quod ungulis bifidis, quales bobus; cauda ei bre- vis est, et pilorum asperitate, quemadmodum etiam corpus reliquum, carens; caput rotundum, parvum, ab equinis maxillis diversumn; nares perquam pa- tulæ, ac ignitum fumum, tanquam ignis scaturigines quædam, spirantes, mentum latum, etenim ad tem- pora usque hiatum protendit, et trina dentium se- rie constipatur præter hos et gemini prodeunt curvi aprugni, quos caminos vocant; nullis bestia- rum voracitate inferior, ita ut segete plenum cam- pum absumat, capiturque hoc dolo. Observatis enim locis in quibus degit, venatores fossam exca- vant, arundinibusque quasi tectum contignant, arenaque cooperiunt ; in eaque arcam ligneau sub-

τος· ἔχει δὲ αὐτό, καὶ φύσει βαρείαν φωνὴν, καὶ πεινῆσαν ἀνοίγειν τὸ στόμα, καὶ ἀποφορὰν έχε πέμπειν εὐωδεστάτην, ὥστε τοὺς μικροὺς ἰχθύας ἀφέλκεσθαι, καὶ εἰς τὸ στόμα αὐτοὺς ὅλους αὐτοῦ ἐπιστιβάζεσθαι. Κατοικεῖ δὲ τοῦτο τὰ Ατλάντια πε λάγη διὰ τὸ μέγεθος. Τῷ δὲ καρκίνῳ ἡ σὰρξ τοῦ ὀστρέου ἐστὶν ἐδώδι μος, καὶ μὴ ἰσχύων ἀνοίξαι τῶν κόγχων αὐτοῦ τὴν σύμπτυξιν, ἐπιτηρεῖ τὰς πτυχὰς αὐτοῦ ἀνοίξαντα ἐν τοῖς ἀπηνέμοις τόποις, καὶ τῇ αὐτῇ τοῦ ἡλίου τερπόμενον, καὶ λαβὼν ψηφίδα ἐντίθησι λαθραίως, καὶ κωλύει τὴν σύμπτυξιν, καὶ οὕτω ῥᾳδίως αὐτὸ κατέδεται. Ὁ δὲ ἐχῖνος προγινώσκει τοῦ χειμῶνος τὴν ἔφο δον, καὶ ψηφίδα ὑπέρχεται πρὸς τὸ μὴ ὑπὸ τῆς φορᾶς τῶν κυμάτων αὐτὸν περιάγεσθαι. Ὁ δὲ πολύπους, προσπελάσας πέτρα τινί, ὁμό χροος αὐτῇ καθέστηκε, καὶ τοὺς ἐγγίζοντας ἰχθύας τῇ πέτρα κατέδεται. Μικρότατον δὲ τῇ φύσει ἡ ἐχενης τυγχάνει, καὶ τὰ μέγιστα τῶν πλοίων ἐξ οὐρίας φερόμενα ίστησιν, ὥστε δοκεῖν τὸ πλοῖον ἐρηρεῖσθαι εἰς τὸ πέλαγος. Υδρις δὲ ἔστιν ἐν τῷ ποταμῷ, μορφὴν ἔχουσα κυνός, ἥτις τοῦ κροκοδείλου ἐχθρὰ τυγχάνει, καὶ ἀναιρεῖ τοῦτον καθεύδοντα. Τὸ γὰρ στόμα ἑαυτοῦ διανοίξας ὁ κροκόδειλος καθεύδει· καὶ ἡ ὕδρις, εἰς πηλὸν ἑαυτὴν ἐγκωλύσασα [Γ. ἐγκυλίσασα], εἰς τὸ στόμα αὐτοῦ εἰσπηδᾷ, καὶ πάντα τὰ ἐντὸς αὐτοῦ κατεσθίουσα ἀναιρεῖ αὐτόν. Ἔστι δὲ ὁ κροκόδειλος θηρίον ὁμοῦ καὶ ἰχθὺς, καὶ μέγα ἀπὸ κεφαλῆς ἄχρι οὐρᾶς· οὐ μὲν ἔχει τὸ πλά- τος τοῦ μεγέθους ἀνάλογον. Ἡ δὲ δορὰ αὐτοῦ λεπὶς τυγχάνει ῥυτὴ, καὶ ἡ χροιὰ τοῦ νώτου αὐτοῦ πέτρα μελαίνῃ ἔοικεν, ἡ δὲ γαστὴρ λευκῇ. Πάδες δὲ αὐτοῦ εἰσὶ τέσσαρες, εἰς τὸ πλάγιον ηρέμα κυρτούμενοι· καθὼς τῆς χερσαίας χελώνης, οὐρὰ μακρὰ καὶ πα- χεῖα τῆς ράχεως γάρ ἐστιν ἑνὸς ὀστέου τελευτή. Ἐντέτμηται δὲ ἄνωθεν εἰς ἀκάνθας, καὶ εἰσὶν ὡσεὶ τῶν πριόνων ἀκμαί, καὶ τύπτει ἐν αὐτῇ πρὸς οὓς ἂν παλαίῃ. Μία δὲ αὐτοῦ ἐστὶ κεφαλὴ τοῖς νώτοις συν υφαινομένη, καὶ εἰς μίαν ἰθυνομένη στάθμην· καὶ ἐφ' ὅσον οὐ κέχηνε, θηρίου ἐστὶ κεφαλή· ἐὰν δὲ χάνῃ, ὅλον στόμα γίνεται, μέχρι τῶν ὤμων τὸ χάσμα ποιοῦσα. Ο δὲ λεγόμενος ἱπποπόταμος ἵππου μὲν τοὺς πό- δας ἔχει καὶ τὴν γαστέρα, τὴν δὲ ὁπλὴν σχιστὴν ὡς χηλὴν, οὐρὰν παχείαν καὶ ψιλὴν τριχῶν, ὅτι καὶ τὸ πᾶν τοῦ σώματος οὕτως ἔχει, κεφαλὴν περιφερῆ μικρὸν τῆς ἵππου παρειάς διάφορον, καὶ ἔχει κε χηνότα τὸν μυκτήρα, πυρώδη καπνὸν, ὡς ἐκ και μένου, πνέοντα, γένυν πλατείαν· μέχρι γὰρ τῶν προτάφων ἀνοίγει τὸ στόμα. Οδοῦσι δὲ ἔνδον τριχῶς πεπύκνωται, ἔχων πρὸς τούτοις δύο ὀδόντας ἐπικαμπεῖς ὡς συός. Καὶ ἔστιν ἀδδηφαγώτατον ὅλον, λήϊον ποιοῦν τροφήν. Απάτῃ δὲ θηρᾶται τοιαύτῃ. Επιτηροῦσιν αὐτοῦ τὰς διατριβάς, καὶ βρυγμα ποιοῦσι, καὶ καλάμῃ αὐτὴ στεγάζουσι, καὶ ἐπιχων νύουσι ψάμμῳ, καὶ ξύλινον ἱστῶσι κάτωθεν οἴκημα ἔχον ἀνεγμένας τας θύρας εἰς τὴν ὄροφον τοῦ 36. SPURIA. COMMENT. IN HEXAEMERON. - A et vocem gravem, et fame os aperit, suavissimum que odorem emittit; ita ut pisciculi, illius odore ducti, omnes simul in ejus ore constipentur ; et propter immensam molem Atlanticum mare inco- Lit. B C D Cancri ostrearum aluntur carnibus, qui, cum earum testas firme contractas aperire non valeant, in earum plicas in locis placidis et solis radiis pa- tentes, calculum arreptum clam imponunt, easque frustra se contrahere tentantes comedunt. Echini sævitiam maris præsagiunt, lapillosque subeunt affixi, ne aquarum volutatione mobiles hinc inde trahantur. Polypus ad similitudinem loci quem attingit co- lorem mutat, adnatantesque pisciculos ad petram venatur. Est parvus admodum piscis echeneis appellatus, ingentes naves plenas ventis adhærens moratur, ita ut immobiles stare videantur. Hydris in fluminibus vivit, canino capite, croco- dilo infensa quem et somno sopitum interimit. Cro- codilus enim dormit hianti ore, et hydrus luto cœ- noque obvoluta, in os insilit, et interioribus omni- bus exesis occidit. Cæterum crocodilus est bellua simul et piscis ; longum inter caput et caudam spatium intercedit; sed longitudini latitudo proportione haudquaquam respondet; cutis squanis asperis obducitur; color dorsi petræ nigræ similis est, alvus alba; pedes quatuor, in obliquum sensim curvati, qualis terre- stris testudinis; cauda oblonga et crassa, spinæ enim unius ossis est terminus, cujus superior pars serratas habet cristas, illisque veluti serrarum acuminibus, quo cum certal, percutit. Caput illius humeris adjungitur, et ad amussim directum est, nullo apparente discrimine; et quandiu non hiat, belluæ caput est; ubi hiarit, totum os fit, ut pote qui ad humeros usque hiatum protendit. Hippopotamus equinis pedibus et ventre, nisi quod ungulis bifidis, quales bobus; cauda ei bre- vis est, et pilorum asperitate, quemadmodum etiam corpus reliquum, carens; caput rotundum, parvum, ab equinis maxillis diversumn; nares perquam pa- tulæ, ac ignitum fumum, tanquam ignis scaturigines quædam, spirantes, mentum latum, etenim ad tem- pora usque hiatum protendit, et trina dentium se- rie constipatur præter hos et gemini prodeunt curvi aprugni, quos caminos vocant; nullis bestia- rum voracitate inferior, ita ut segete plenum cam- pum absumat, capiturque hoc dolo. Observatis enim locis in quibus degit, venatores fossam exca- vant, arundinibusque quasi tectum contignant, arenaque cooperiunt ; in eaque arcam ligneau sub-

τος· ἔχει δὲ αὐτό, καὶ φύσει βαρείαν φωνὴν, καὶ πεινῆσαν ἀνοίγειν τὸ στόμα, καὶ ἀποφορὰν έχε πέμπειν εὐωδεστάτην, ὥστε τοὺς μικροὺς ἰχθύας ἀφέλκεσθαι, καὶ εἰς τὸ στόμα αὐτοὺς ὅλους αὐτοῦ ἐπιστιβάζεσθαι. Κατοικεῖ δὲ τοῦτο τὰ Ατλάντια πε λάγη διὰ τὸ μέγεθος. Τῷ δὲ καρκίνῳ ἡ σὰρξ τοῦ ὀστρέου ἐστὶν ἐδώδι μος, καὶ μὴ ἰσχύων ἀνοίξαι τῶν κόγχων αὐτοῦ τὴν σύμπτυξιν, ἐπιτηρεῖ τὰς πτυχὰς αὐτοῦ ἀνοίξαντα ἐν τοῖς ἀπηνέμοις τόποις, καὶ τῇ αὐτῇ τοῦ ἡλίου τερπόμενον, καὶ λαβὼν ψηφίδα ἐντίθησι λαθραίως, καὶ κωλύει τὴν σύμπτυξιν, καὶ οὕτω ῥᾳδίως αὐτὸ κατέδεται. Ὁ δὲ ἐχῖνος προγινώσκει τοῦ χειμῶνος τὴν ἔφο δον, καὶ ψηφίδα ὑπέρχεται πρὸς τὸ μὴ ὑπὸ τῆς φορᾶς τῶν κυμάτων αὐτὸν περιάγεσθαι. Ὁ δὲ πολύπους, προσπελάσας πέτρα τινί, ὁμό χροος αὐτῇ καθέστηκε, καὶ τοὺς ἐγγίζοντας ἰχθύας τῇ πέτρα κατέδεται. Μικρότατον δὲ τῇ φύσει ἡ ἐχενης τυγχάνει, καὶ τὰ μέγιστα τῶν πλοίων ἐξ οὐρίας φερόμενα ίστησιν, ὥστε δοκεῖν τὸ πλοῖον ἐρηρεῖσθαι εἰς τὸ πέλαγος. Υδρις δὲ ἔστιν ἐν τῷ ποταμῷ, μορφὴν ἔχουσα κυνός, ἥτις τοῦ κροκοδείλου ἐχθρὰ τυγχάνει, καὶ ἀναιρεῖ τοῦτον καθεύδοντα. Τὸ γὰρ στόμα ἑαυτοῦ διανοίξας ὁ κροκόδειλος καθεύδει· καὶ ἡ ὕδρις, εἰς πηλὸν ἑαυτὴν ἐγκωλύσασα [Γ. ἐγκυλίσασα], εἰς τὸ στόμα αὐτοῦ εἰσπηδᾷ, καὶ πάντα τὰ ἐντὸς αὐτοῦ κατεσθίουσα ἀναιρεῖ αὐτόν. Ἔστι δὲ ὁ κροκόδειλος θηρίον ὁμοῦ καὶ ἰχθὺς, καὶ μέγα ἀπὸ κεφαλῆς ἄχρι οὐρᾶς· οὐ μὲν ἔχει τὸ πλά- τος τοῦ μεγέθους ἀνάλογον. Ἡ δὲ δορὰ αὐτοῦ λεπὶς τυγχάνει ῥυτὴ, καὶ ἡ χροιὰ τοῦ νώτου αὐτοῦ πέτρα μελαίνῃ ἔοικεν, ἡ δὲ γαστὴρ λευκῇ. Πάδες δὲ αὐτοῦ εἰσὶ τέσσαρες, εἰς τὸ πλάγιον ηρέμα κυρτούμενοι· καθὼς τῆς χερσαίας χελώνης, οὐρὰ μακρὰ καὶ πα- χεῖα τῆς ράχεως γάρ ἐστιν ἑνὸς ὀστέου τελευτή. Ἐντέτμηται δὲ ἄνωθεν εἰς ἀκάνθας, καὶ εἰσὶν ὡσεὶ τῶν πριόνων ἀκμαί, καὶ τύπτει ἐν αὐτῇ πρὸς οὓς ἂν παλαίῃ. Μία δὲ αὐτοῦ ἐστὶ κεφαλὴ τοῖς νώτοις συν υφαινομένη, καὶ εἰς μίαν ἰθυνομένη στάθμην· καὶ ἐφ' ὅσον οὐ κέχηνε, θηρίου ἐστὶ κεφαλή· ἐὰν δὲ χάνῃ, ὅλον στόμα γίνεται, μέχρι τῶν ὤμων τὸ χάσμα ποιοῦσα. Ο δὲ λεγόμενος ἱπποπόταμος ἵππου μὲν τοὺς πό- δας ἔχει καὶ τὴν γαστέρα, τὴν δὲ ὁπλὴν σχιστὴν ὡς χηλὴν, οὐρὰν παχείαν καὶ ψιλὴν τριχῶν, ὅτι καὶ τὸ πᾶν τοῦ σώματος οὕτως ἔχει, κεφαλὴν περιφερῆ μικρὸν τῆς ἵππου παρειάς διάφορον, καὶ ἔχει κε χηνότα τὸν μυκτήρα, πυρώδη καπνὸν, ὡς ἐκ και μένου, πνέοντα, γένυν πλατείαν· μέχρι γὰρ τῶν προτάφων ἀνοίγει τὸ στόμα. Οδοῦσι δὲ ἔνδον τριχῶς πεπύκνωται, ἔχων πρὸς τούτοις δύο ὀδόντας ἐπικαμπεῖς ὡς συός. Καὶ ἔστιν ἀδδηφαγώτατον ὅλον, λήϊον ποιοῦν τροφήν. Απάτῃ δὲ θηρᾶται τοιαύτῃ. Επιτηροῦσιν αὐτοῦ τὰς διατριβάς, καὶ βρυγμα ποιοῦσι, καὶ καλάμῃ αὐτὴ στεγάζουσι, καὶ ἐπιχων νύουσι ψάμμῳ, καὶ ξύλινον ἱστῶσι κάτωθεν οἴκημα ἔχον ἀνεγμένας τας θύρας εἰς τὴν ὄροφον τοῦ 36. SPURIA. COMMENT. IN HEXAEMERON. - A et vocem gravem, et fame os aperit, suavissimum que odorem emittit; ita ut pisciculi, illius odore ducti, omnes simul in ejus ore constipentur ; et propter immensam molem Atlanticum mare inco- Lit. B C D Cancri ostrearum aluntur carnibus, qui, cum earum testas firme contractas aperire non valeant, in earum plicas in locis placidis et solis radiis pa- tentes, calculum arreptum clam imponunt, easque frustra se contrahere tentantes comedunt. Echini sævitiam maris præsagiunt, lapillosque subeunt affixi, ne aquarum volutatione mobiles hinc inde trahantur. Polypus ad similitudinem loci quem attingit co- lorem mutat, adnatantesque pisciculos ad petram venatur. Est parvus admodum piscis echeneis appellatus, ingentes naves plenas ventis adhærens moratur, ita ut immobiles stare videantur. Hydris in fluminibus vivit, canino capite, croco- dilo infensa quem et somno sopitum interimit. Cro- codilus enim dormit hianti ore, et hydrus luto cœ- noque obvoluta, in os insilit, et interioribus omni- bus exesis occidit. Cæterum crocodilus est bellua simul et piscis ; longum inter caput et caudam spatium intercedit; sed longitudini latitudo proportione haudquaquam respondet; cutis squanis asperis obducitur; color dorsi petræ nigræ similis est, alvus alba; pedes quatuor, in obliquum sensim curvati, qualis terre- stris testudinis; cauda oblonga et crassa, spinæ enim unius ossis est terminus, cujus superior pars serratas habet cristas, illisque veluti serrarum acuminibus, quo cum certal, percutit. Caput illius humeris adjungitur, et ad amussim directum est, nullo apparente discrimine; et quandiu non hiat, belluæ caput est; ubi hiarit, totum os fit, ut pote qui ad humeros usque hiatum protendit. Hippopotamus equinis pedibus et ventre, nisi quod ungulis bifidis, quales bobus; cauda ei bre- vis est, et pilorum asperitate, quemadmodum etiam corpus reliquum, carens; caput rotundum, parvum, ab equinis maxillis diversumn; nares perquam pa- tulæ, ac ignitum fumum, tanquam ignis scaturigines quædam, spirantes, mentum latum, etenim ad tem- pora usque hiatum protendit, et trina dentium se- rie constipatur præter hos et gemini prodeunt curvi aprugni, quos caminos vocant; nullis bestia- rum voracitate inferior, ita ut segete plenum cam- pum absumat, capiturque hoc dolo. Observatis enim locis in quibus degit, venatores fossam exca- vant, arundinibusque quasi tectum contignant, arenaque cooperiunt ; in eaque arcam ligneau sub-

οἴκημα κατακλείεται φερόμενος κάτω. Καὶ οἱ θηρευ ταὶ εὐθὺς ἀποκλείουσι. Δεύτερον. τὸ θηρίον τὸ μέγεθος. • βοὺς δὲ ἔχει Α θρου· καὶ ἐπιβὰς ὁ θὴρ ἀφελῶς ἐμπίπτει, καὶ εἰς τὸ Ἐν δὲ τοῖς ἰχθύσι πολλή τις ενυπάρχει θέρμη εν δοθεν, καὶ ὀξεῖα· διὸ καὶ θᾶττον καταπέπτουσιν, ἐσθίουσιν, εὐθέως διασηπομένων τῶν ἐδωδίκων ἐν τῇ γαστρὶ αὐτῶν. Ἡ δὲ θαλαττιαῖος ἀλώπηξ, ἐπὰν μὴ δύνηται δια δράσαι τὴν ἄγραν, καταπιοῦσα τὸ ἄγχιστρον, έξαλ λομένη καὶ ἀνατρέχουσα, ἀποτρώγει τὴν μήρινθον, καὶ διαφεύγει. Ὁ δὲ κροκόδειλος ἀνθρωποβόρον μέν ἐστι θηρίον, ὅταν δὲ μέλλῃ ποιεῖσθαι τὰς ὀχείας, ἀνανηξάμενον ἀναστρέφει τὴν θήλειαν ἐπὶ ταῖς ὄχθαις· μόνος γὰρ οὗτος ύπτιος πλησιάζειν πέφυκε, καὶ μετὰ τὴν όμι λίαν πάλιν ταῖς χερσὶν αὐτὴν ἐπικουφίζων συνεπι- στρέφει· ἐπειδὰν δὲ αὐτὴν ἄλλῳ συγγενομένην απ σθῆται, καθυποκρίνεται συμμιγῆναι αὐτῇ, καὶ τῷ αὐτῷ τρόπῳ ἀναστρέψας αὐτὴν γινώσκει διὰ τῆς όδμῆς (ἔχει γὰρ ὀξυτάτην περὶ τοῦτο τὴν αἴσθησιν) ὑφ' ἑτέρου μιανθεῖσαν αὐτὴν, καὶ τοῖς ὄνυξι διαρ ρήξας τὴν γαστέρα αὐτῆς, πάντα τὰ ἐντὸς αὐτῆς κατ εσθίει. Περὶ γὰρ τὴν γαστέρα ἐστὶ τρυφερὸν τὸ ζῶον· ὁ γὰρ νῶτος αὐτοῦ στιβαραῖς λεπίσιν ἐνδεδυ ται, ὥστε καὶ τὸν ὀξύτατον σίδηρον ἐπενεχθέντα άμ- βλύνεσθαι. Εξαγαγέτω τὰ ὕδατα πετεινὰ ψυχῶν ζωών, καὶ ἀθρόως ὁ ἀὴρ παντοίου γένους τῶν ὀρνίθων π πλήρωται. Εδωκε δὲ αὐτοῖς ἐκ τῶν ὑδάτων τὴν γέ- νεσιν, ἐπειδὴ συγγένειάν τινα πρὸς τοὺς ἰχθύας και κλήρωνται. Ὡς γὰρ οἱ ἰχθύες ἐν τῇ κινήσει τῶν πτερύγων τὸ ὕδωρ τέμνουσι, καὶ διανήχονται, οὕτω τὰ πετεινὰ τοῖς πτεροῖς τὸν ἀέρα διανήχονται. Εστι δὲ αὐτῶν τὰ μὲν σαρκοφάγα πρέπουσαν κατασκευὴν τοῦ τρόπου τῆς σφῶν διαίτης ἐπέχοντα, ονύχων ἀκμαῖς, καὶ χεῖλος ἀγγύλον, καὶ πτερὸν ὀξὺ πρὸς τὸ ῥᾳδίως ἀναρπάσαι, καὶ διασπάσαι δύνασθαι· τὰ δὲ σπερμολόγα, τὰ δὲ ἐκ παντὸς τρεφόμενα. Καὶ τού των ἑκατέρων ἡ κατασκευή διενήνοχε· καὶ τὰ μέν ἐστιν ἄναρχα καὶ αὐτόνομα, τὰ δὲ ὑφ᾽ ἡγεμόνα τέτ τακται, καὶ τὰ μέν ἐστιν ἐπιδημητικά, τὰ δὲ ἐγε χώρια. Γαῦρον ὁ ἀλεκτρυών, ὁ δὲ ἱέραξ εὐνούστατος τυγ χάνει περὶ τὸν ἄνθρωπον. Ἱστοροῦσι γὰρ τοὺς ἐν τῇ Θράκῃ ἱέρακας τοῖς ὀρνιθοθήραις περὶ τὴν ἄγραν συν αίρεσθαι· ποιοῦνται μὲν γὰρ τὰς διατριβὰς ἐν ὕλαις δασυτάταις, ἔνθα γένη τῶν ὀρνίθων ἐνδιαιτᾶται, καὶ τοῖς ἐπὶ τὴν ἄγραν ἰοῦσι συντάττονται, ισομοιρίαν τοῦ ἀγρευθέντος δέξασθαι· καὶ τῶν θηρευτῶν τὰ δέν δρα διασειόντων, οἱ ὄρνεις τινασσόμενοι σοβοῦνται, καὶ ἀνίπτανται, καὶ οἱ ἱέρακες κατά κεφαλῆς τούτων S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. jiciunt, cujus fores in superiore parte ad fossa al- titudinem adapertæ sunt; et bellua eam supera- scendendo inconsiderate decidit, et in arcam de- lata, includitur. Venatoresque celeriter accurrentes concludunt; secundum enim ab elephante Indo ro- boris locum obtinet, magnitudineque corporis maximum quemque bovem æquiparat. Pisces continent in se magnam vim caloris et acutam ; quare et citissime quæ devorant, puncto ¿emporis esculentis in ventre putrescentibus dige- runt. Vulpes marinæ, ubi piscatoris insidias declinare non valent, hano devorato, exsilientes et excur- rentes, ſunem prærodunt et abeunt. Crocodilus bellua est hominum vorax. Tempore coitus, emergens e flumine, feminam prope ripas adversam projicit; hic namque solus supinus com- plexu venereo jungitur ; deinceps manibus eam su- stentatam rursus convertit; si cum alio cam con- cubuisse compererit, avidum se esse Veneris si- anulans, quemadmodum prius, adversam odore deprehendit (est enim circa hoc acerrimi sensus) incesto lagitio et stupro pollutam; line unguibus alvo disjecta viscera illius devorat. In ventre ete- nim mollis est, tenuisque cutis crocodilo: dorsum ejus maxima squamarum firmitate armatum est, ita ut et acutissimum ferrum adactum hebescens, cute injecta repercutiat. B C Producant aquæ volatilia animarum viventium “, et sine ulla mora volucrum omnis generis aer ple- nissimus. Illæ ex aquis ortum habent, sunt enim cum piscibus cognatione quadam et affinitate con- junctæ. Pisces quippe alarum meatu aquas divi- dendo transnant; sic et volucres pennis per aerem transvehuntur; harum quædam, carnivora, suo aptam ingenio moribusque accommodatam corporis constitutionem nactæ sunt, unguium tenacitatem, rostrorum aduncitatem, alarum pernicitatem, ut facillimo negotio tenaciter arripere atque discer- pere possint et lacerare; quædam frugilegæ, aliæ bis omnibus aluntur et sustentantur, et constru- ctione inter se differunt omnes. Præterea harum quædam principatu non tenentur, sed sui juris D sunt; quædam dominationem alterius ferunt, et hæ quidem invectitiæ et peregrinantes, aliæ indige- næ. Superbum quid est gallus; at accipiter singulari benevolentia homines prosequitur; tradunt enim, accipitres qui in Thracia sunt, æque homines 80- cietate quadam aucupari; in silvis namque densis- simis immorantur, quas volatilium omne genus colit, et habitat frequentissime, et una cum aucu- pantibus exercentur, ad similitudinem bellica di- sciplinæ, ut venatus æquam partem accipiant ; ho- mines quatiunt arbores, hinc volucres excitatæ Gen. 1, 20.

οἴκημα κατακλείεται φερόμενος κάτω. Καὶ οἱ θηρευ ταὶ εὐθὺς ἀποκλείουσι. Δεύτερον. τὸ θηρίον τὸ μέγεθος. • βοὺς δὲ ἔχει Α θρου· καὶ ἐπιβὰς ὁ θὴρ ἀφελῶς ἐμπίπτει, καὶ εἰς τὸ Ἐν δὲ τοῖς ἰχθύσι πολλή τις ενυπάρχει θέρμη εν δοθεν, καὶ ὀξεῖα· διὸ καὶ θᾶττον καταπέπτουσιν, ἐσθίουσιν, εὐθέως διασηπομένων τῶν ἐδωδίκων ἐν τῇ γαστρὶ αὐτῶν. Ἡ δὲ θαλαττιαῖος ἀλώπηξ, ἐπὰν μὴ δύνηται δια δράσαι τὴν ἄγραν, καταπιοῦσα τὸ ἄγχιστρον, έξαλ λομένη καὶ ἀνατρέχουσα, ἀποτρώγει τὴν μήρινθον, καὶ διαφεύγει. Ὁ δὲ κροκόδειλος ἀνθρωποβόρον μέν ἐστι θηρίον, ὅταν δὲ μέλλῃ ποιεῖσθαι τὰς ὀχείας, ἀνανηξάμενον ἀναστρέφει τὴν θήλειαν ἐπὶ ταῖς ὄχθαις· μόνος γὰρ οὗτος ύπτιος πλησιάζειν πέφυκε, καὶ μετὰ τὴν όμι λίαν πάλιν ταῖς χερσὶν αὐτὴν ἐπικουφίζων συνεπι- στρέφει· ἐπειδὰν δὲ αὐτὴν ἄλλῳ συγγενομένην απ σθῆται, καθυποκρίνεται συμμιγῆναι αὐτῇ, καὶ τῷ αὐτῷ τρόπῳ ἀναστρέψας αὐτὴν γινώσκει διὰ τῆς όδμῆς (ἔχει γὰρ ὀξυτάτην περὶ τοῦτο τὴν αἴσθησιν) ὑφ' ἑτέρου μιανθεῖσαν αὐτὴν, καὶ τοῖς ὄνυξι διαρ ρήξας τὴν γαστέρα αὐτῆς, πάντα τὰ ἐντὸς αὐτῆς κατ εσθίει. Περὶ γὰρ τὴν γαστέρα ἐστὶ τρυφερὸν τὸ ζῶον· ὁ γὰρ νῶτος αὐτοῦ στιβαραῖς λεπίσιν ἐνδεδυ ται, ὥστε καὶ τὸν ὀξύτατον σίδηρον ἐπενεχθέντα άμ- βλύνεσθαι. Εξαγαγέτω τὰ ὕδατα πετεινὰ ψυχῶν ζωών, καὶ ἀθρόως ὁ ἀὴρ παντοίου γένους τῶν ὀρνίθων π πλήρωται. Εδωκε δὲ αὐτοῖς ἐκ τῶν ὑδάτων τὴν γέ- νεσιν, ἐπειδὴ συγγένειάν τινα πρὸς τοὺς ἰχθύας και κλήρωνται. Ὡς γὰρ οἱ ἰχθύες ἐν τῇ κινήσει τῶν πτερύγων τὸ ὕδωρ τέμνουσι, καὶ διανήχονται, οὕτω τὰ πετεινὰ τοῖς πτεροῖς τὸν ἀέρα διανήχονται. Εστι δὲ αὐτῶν τὰ μὲν σαρκοφάγα πρέπουσαν κατασκευὴν τοῦ τρόπου τῆς σφῶν διαίτης ἐπέχοντα, ονύχων ἀκμαῖς, καὶ χεῖλος ἀγγύλον, καὶ πτερὸν ὀξὺ πρὸς τὸ ῥᾳδίως ἀναρπάσαι, καὶ διασπάσαι δύνασθαι· τὰ δὲ σπερμολόγα, τὰ δὲ ἐκ παντὸς τρεφόμενα. Καὶ τού των ἑκατέρων ἡ κατασκευή διενήνοχε· καὶ τὰ μέν ἐστιν ἄναρχα καὶ αὐτόνομα, τὰ δὲ ὑφ᾽ ἡγεμόνα τέτ τακται, καὶ τὰ μέν ἐστιν ἐπιδημητικά, τὰ δὲ ἐγε χώρια. Γαῦρον ὁ ἀλεκτρυών, ὁ δὲ ἱέραξ εὐνούστατος τυγ χάνει περὶ τὸν ἄνθρωπον. Ἱστοροῦσι γὰρ τοὺς ἐν τῇ Θράκῃ ἱέρακας τοῖς ὀρνιθοθήραις περὶ τὴν ἄγραν συν αίρεσθαι· ποιοῦνται μὲν γὰρ τὰς διατριβὰς ἐν ὕλαις δασυτάταις, ἔνθα γένη τῶν ὀρνίθων ἐνδιαιτᾶται, καὶ τοῖς ἐπὶ τὴν ἄγραν ἰοῦσι συντάττονται, ισομοιρίαν τοῦ ἀγρευθέντος δέξασθαι· καὶ τῶν θηρευτῶν τὰ δέν δρα διασειόντων, οἱ ὄρνεις τινασσόμενοι σοβοῦνται, καὶ ἀνίπτανται, καὶ οἱ ἱέρακες κατά κεφαλῆς τούτων S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. jiciunt, cujus fores in superiore parte ad fossa al- titudinem adapertæ sunt; et bellua eam supera- scendendo inconsiderate decidit, et in arcam de- lata, includitur. Venatoresque celeriter accurrentes concludunt; secundum enim ab elephante Indo ro- boris locum obtinet, magnitudineque corporis maximum quemque bovem æquiparat. Pisces continent in se magnam vim caloris et acutam ; quare et citissime quæ devorant, puncto ¿emporis esculentis in ventre putrescentibus dige- runt. Vulpes marinæ, ubi piscatoris insidias declinare non valent, hano devorato, exsilientes et excur- rentes, ſunem prærodunt et abeunt. Crocodilus bellua est hominum vorax. Tempore coitus, emergens e flumine, feminam prope ripas adversam projicit; hic namque solus supinus com- plexu venereo jungitur ; deinceps manibus eam su- stentatam rursus convertit; si cum alio cam con- cubuisse compererit, avidum se esse Veneris si- anulans, quemadmodum prius, adversam odore deprehendit (est enim circa hoc acerrimi sensus) incesto lagitio et stupro pollutam; line unguibus alvo disjecta viscera illius devorat. In ventre ete- nim mollis est, tenuisque cutis crocodilo: dorsum ejus maxima squamarum firmitate armatum est, ita ut et acutissimum ferrum adactum hebescens, cute injecta repercutiat. B C Producant aquæ volatilia animarum viventium “, et sine ulla mora volucrum omnis generis aer ple- nissimus. Illæ ex aquis ortum habent, sunt enim cum piscibus cognatione quadam et affinitate con- junctæ. Pisces quippe alarum meatu aquas divi- dendo transnant; sic et volucres pennis per aerem transvehuntur; harum quædam, carnivora, suo aptam ingenio moribusque accommodatam corporis constitutionem nactæ sunt, unguium tenacitatem, rostrorum aduncitatem, alarum pernicitatem, ut facillimo negotio tenaciter arripere atque discer- pere possint et lacerare; quædam frugilegæ, aliæ bis omnibus aluntur et sustentantur, et constru- ctione inter se differunt omnes. Præterea harum quædam principatu non tenentur, sed sui juris D sunt; quædam dominationem alterius ferunt, et hæ quidem invectitiæ et peregrinantes, aliæ indige- næ. Superbum quid est gallus; at accipiter singulari benevolentia homines prosequitur; tradunt enim, accipitres qui in Thracia sunt, æque homines 80- cietate quadam aucupari; in silvis namque densis- simis immorantur, quas volatilium omne genus colit, et habitat frequentissime, et una cum aucu- pantibus exercentur, ad similitudinem bellica di- sciplinæ, ut venatus æquam partem accipiant ; ho- mines quatiunt arbores, hinc volucres excitatæ Gen. 1, 20.

ὑπεριπτάμενοι, τὰς κεφαλὰς αὐτῶν κολάπτουσι, καὶ Δ εἰς γῆν καταρρίπτουσι, καὶ εὔθηρον τὴν ἄγραν τοῖς ἀνθρώποις παρασκευάζουσιν· οἱ δὲ ἄσμενοι τῆς ἄγρας αὐτῆς παραχρῆμα μεταδιδόασιν. Φιλότεχνον ὁ πελεκάν· τρέφων γὰρ τοὺς νεοσσούς, τύπτεται ὑπ' αὐτῶν ταῖς πτέρυξιν εἰς τὸ πρόσωπον ὁ δὲ κολάπτων αὐτοὺς ἀναιρεῖ, καὶ σπλαγχνισθεὶς πενθεῖ ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας αὐτούς. Ἡ δὲ μήτηρ ἐλθοῦσα ἐπάνω αὐτῶν ῥήγνυσι τὴν πλευρὰν αὐτῆς, καὶ ἐπι- στάζει τὸ αἷμα αὐτῆς ἐπὶ τοὺς νεοσσούς, καὶ ζωο γονοῦνται. Οὗτοι δὲ οἱ πελεκᾶνες τὰς κόγχας τούτῳ τῷ τρόπῳ ἐσθίουσι· μὴ δυνάμενοι διὰ τὸ ἐσφίγχθαι αὐτὰς ἀνελεῖν· καταπίνουσιν αὐτὰς πρότερον, ὅπως τῇ περὶ τὸν φάρυγγα θερμότητι διατακῇ μὲν ἡ συνέ- χουσα κόλλη, ἀνεθεῖσαι δὲ αἱ κόγχαι χαλασθῶσιν· ἐξεμέσαντες οὖν αὐτὰς εὐμαρῶς τὸ ἐδώδιμον αὐτῶν κατεσθίουσιν. Αἱ δὲ φάσσαι οὐκ ἔνθα τίκτουσιν ἐπωάζονται, ἀλλὰ μεταστᾶσαι, διὰ τὸ πλῆθος τῶν θηρευτῶν, εἰς ἕτερον τόπον, ἐκτρέφουσι τοὺς νεοττούς. Καὶ ἐπειδὰν απ σθωνται εἰς θήραν ἀφιγμένους τινὰς τῶν νεοττῶν, ἀνίπτανται, καὶ τὴν τῶν θηρευτῶν σπουδὴν εἰς ἑαυ τὰς περισπῶσι, καιρὸν φυγῆς τοῖς νεοττοῖς παρέχου- ται, καὶ ἐκφυγόντων τῶν νεοττῶν, μάλα θαρσαλέως σὺν τοῖς νεοττοῖς, ἀπάρασαι, αιθεροβατοῦσιν. Φιλόκαλον ὁ ταὼς ἐξ Ἰνδῶν ὁρμώμενος. Οὗτος, ἀναπτερώσας τὸ κάλλος καὶ τῶν πτερῶν ἐπιδείξας τὸ θέατρον, ἐπάγεται πρὸς συνουσίαν τὴν θήλειαν, ὥσπερ λειμῶνα τὸν καλλωπισμὸν τοῦτον ἐπιδεικνὺς - αὐτῇ· ἔστι γὰρ σχεδόν λειμῶνος ὁ ταὼς εὐανθέστε- ρος. Περιπεφύτευται γὰρ αὐτῷ χρυσὸς τοῖς πτεροῖς, καὶ κύκλῳ τὸ ἁλουργές περιθέει πορφυροῦν τὴν χρυ- σόν· καὶ ὑπὸ τοῦ χρυσοῦ περίκειται τὸ ἴσον κύκλον, καὶ ἔστιν ὀφθαλμὸς ἐν πτερῷ. Ο δὲ φοίνιξ μέγεθος μὲν ἔχει ταῶνος, διαφέρει δὲ τῷ κάλλει τοῦ ταῶνος τῇ χροιᾷ κεκέρασται γὰρ αὐτῷ χρυσῷ καὶ πορφύρᾳ τὰ πτερά, εὐφυεῖ δὲ κύκλῳ στεφά του ἡ κεφαλὴ αὐτοῦ κεκόσμηται φυσικῶς. Ἔστι δὲ ὁ κύκλος κυάνεος, καὶ ῥόδοις ἐμφερής. Εὐειδὴς δὲ ὧν τῇ θέᾳ, καὶ ἀκτῖσι κομῶν, ὥσπερ ἥλιος ἐφ᾽ ὕψους ἵσταται· ὡς ἱστορῆσαι καὶ ἄλλους τὴν μορφὴν αὐτοῦ τοῦ σώ ματος, ὡς καὶ αὐτοὶ διαγράφοντες φάσκουσιν οὕτως· Διπλοῦν γάρ ἐστι τὸ μῆκος ἀετοῦ σχεδόν. Πτεροῖς δὲ ποικίλοισιν, ἠδὲ χρώμασιν, Σῶμα αὐτοῦ κέκαυται. Στῆθος μὲν οὖν αὐτοῦ πορφυροῦν φαίνεται, Σκέλη δὲ μιλτόχρωτα, καὶ κατ' αὐχένα, Κροκοπίνοις μάλλοῖσιν εὐτρεπίζεται. Κάρα δὲ κοίτης ἡμέρας παρεμφερής, Καὶ μηλίνῃ μὲν τῇ κόρη προσέβλεπε. Κύκλῳ δὲ κύρῃσι κόκκος ὡς ἐφαίνετο. Φωνὴν δὲ πάντων εἶχεν εὐπρεπεδεστάτην. Βασιλεὺς δὲ πάντων ὀρνέων ἐφαίνετο, Ὡς ἦν νοῆσαι· πάντα γὰρ τὰ πτηνὰ ὁμοῦ Οπισθεν αὐτοῦ δολιχεύοντες ἐπέσσυντο. Αὐτὸς δὲ πρόσθε, ταῦρος ὡς γαυρούμενος, Εβαινε κραιπνὸν βήμα βαστάζων ποδός. Τοῦτο φασὶ μονογενὲς ὑπάρχειν ζῶον, μὴ συνιστά- SPURIA. - COMMENT. IN HEXAEMERON. abiguntur et evolant, accipitres supervolantes de B C primunt, quas rostro perforato capite in terram projiciunt, sicque illis hominibus felix et faustum aucupium comparant; illi captas aucupes divisas - que statim æqualiter cum accipitribus partiun - tur. Pelicanus filiorum amantissimus est; hic enim dum pullos alit, ab illis alis in faciem percutitur, qui rostro eos repercussos interimit, et misericor- dia permotus, eosdem a se occisos luget per tri- duum. Postremno mater adveniens, latus graviter vulneratum effodit, et sanguinem suum super par- vulos fundit, quo illi perfusi, reviviscunt. li con- chis hac ratione vescuntur: cum illas valide con- strictas perimere non possint, prius eas deglutiunt, ut fancium calore, quasi glutino ferruminatas ape- riant; quæ laxalæ, claustra resolvunt ; deinde eas evomunt, et ex his quæ sunt esculenta, sine ulla difficultate eligunt, et edunt. • Palumbes non ubi pariunt pullationem faciunt, sed propter multitudinem venatorum, locis mutatis, alibi parvulos nutriunt; ubi venatores fuerint edoratæ, ante pullos excurrentes evolant, et in semet vena- torum impetum et studium convertunt, interim filios, fuga parata tutantur, quibus in fugam datis, auda- volatus eorum matres prosecutæ, sublimi aeri se committunt. cter Sua forma gloriosum pavonem Indi ferunt; hic ornatum pandens, et pennarum speciosum thea- trum ostentans, dilectam a se femellam allicit; pulchritudinem hanc veluti pennarum pratum spe- ctandam proponens; saneque pavonis pratum quo- vis alio prato longe floridius est; in ejus enim pennis aurum seminatur, et omni ex parte purpura æqualiter convestitur et vestit, inestque illis quasi oculorum species. Phoenix pavonis narratur magnitudine, sed a pa- vone pulchritudine et colore secundus. Pennas enim auro et purpura interpictas habet, caput concinno apice undequaque el corona cohone- statur; circulus colore cæruleo est et rosis similis; sic aspectu jucundo, et radios projiciens veluti soł in summo se collocat; ita ut et alii formam corpo- ris illius tradiderint, quam hisce verbis descri- D psere: Dupla quippe est fere aquila magnitudine. Alis autem variis, atque coloribus, Corpus illius interscribitur. Pectus vero illius purpureum nitet. Crura signata ex millo, el circa eollum, Croceo pinne vellere decoratur. Caput ejus diei cubili non dissimile, Et melineis papillis contuebatur. El circa eas undequaque quasi coccus diffundebatur. Nullisque animalium erat pulchra voce inferior. Rex igitur omnium avium esse videbatur, Ut conjectura judicari potest; omnia enim volatilia [simul Post eum contento cursu irruebanı. At ipse ante omnes tanquam taurus superbiens Pergebat, celerem gressum volvens pedis. Hunc dicunt unigenum nulla successione gene -

ὑπεριπτάμενοι, τὰς κεφαλὰς αὐτῶν κολάπτουσι, καὶ Δ εἰς γῆν καταρρίπτουσι, καὶ εὔθηρον τὴν ἄγραν τοῖς ἀνθρώποις παρασκευάζουσιν· οἱ δὲ ἄσμενοι τῆς ἄγρας αὐτῆς παραχρῆμα μεταδιδόασιν. Φιλότεχνον ὁ πελεκάν· τρέφων γὰρ τοὺς νεοσσούς, τύπτεται ὑπ' αὐτῶν ταῖς πτέρυξιν εἰς τὸ πρόσωπον ὁ δὲ κολάπτων αὐτοὺς ἀναιρεῖ, καὶ σπλαγχνισθεὶς πενθεῖ ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας αὐτούς. Ἡ δὲ μήτηρ ἐλθοῦσα ἐπάνω αὐτῶν ῥήγνυσι τὴν πλευρὰν αὐτῆς, καὶ ἐπι- στάζει τὸ αἷμα αὐτῆς ἐπὶ τοὺς νεοσσούς, καὶ ζωο γονοῦνται. Οὗτοι δὲ οἱ πελεκᾶνες τὰς κόγχας τούτῳ τῷ τρόπῳ ἐσθίουσι· μὴ δυνάμενοι διὰ τὸ ἐσφίγχθαι αὐτὰς ἀνελεῖν· καταπίνουσιν αὐτὰς πρότερον, ὅπως τῇ περὶ τὸν φάρυγγα θερμότητι διατακῇ μὲν ἡ συνέ- χουσα κόλλη, ἀνεθεῖσαι δὲ αἱ κόγχαι χαλασθῶσιν· ἐξεμέσαντες οὖν αὐτὰς εὐμαρῶς τὸ ἐδώδιμον αὐτῶν κατεσθίουσιν. Αἱ δὲ φάσσαι οὐκ ἔνθα τίκτουσιν ἐπωάζονται, ἀλλὰ μεταστᾶσαι, διὰ τὸ πλῆθος τῶν θηρευτῶν, εἰς ἕτερον τόπον, ἐκτρέφουσι τοὺς νεοττούς. Καὶ ἐπειδὰν απ σθωνται εἰς θήραν ἀφιγμένους τινὰς τῶν νεοττῶν, ἀνίπτανται, καὶ τὴν τῶν θηρευτῶν σπουδὴν εἰς ἑαυ τὰς περισπῶσι, καιρὸν φυγῆς τοῖς νεοττοῖς παρέχου- ται, καὶ ἐκφυγόντων τῶν νεοττῶν, μάλα θαρσαλέως σὺν τοῖς νεοττοῖς, ἀπάρασαι, αιθεροβατοῦσιν. Φιλόκαλον ὁ ταὼς ἐξ Ἰνδῶν ὁρμώμενος. Οὗτος, ἀναπτερώσας τὸ κάλλος καὶ τῶν πτερῶν ἐπιδείξας τὸ θέατρον, ἐπάγεται πρὸς συνουσίαν τὴν θήλειαν, ὥσπερ λειμῶνα τὸν καλλωπισμὸν τοῦτον ἐπιδεικνὺς - αὐτῇ· ἔστι γὰρ σχεδόν λειμῶνος ὁ ταὼς εὐανθέστε- ρος. Περιπεφύτευται γὰρ αὐτῷ χρυσὸς τοῖς πτεροῖς, καὶ κύκλῳ τὸ ἁλουργές περιθέει πορφυροῦν τὴν χρυ- σόν· καὶ ὑπὸ τοῦ χρυσοῦ περίκειται τὸ ἴσον κύκλον, καὶ ἔστιν ὀφθαλμὸς ἐν πτερῷ. Ο δὲ φοίνιξ μέγεθος μὲν ἔχει ταῶνος, διαφέρει δὲ τῷ κάλλει τοῦ ταῶνος τῇ χροιᾷ κεκέρασται γὰρ αὐτῷ χρυσῷ καὶ πορφύρᾳ τὰ πτερά, εὐφυεῖ δὲ κύκλῳ στεφά του ἡ κεφαλὴ αὐτοῦ κεκόσμηται φυσικῶς. Ἔστι δὲ ὁ κύκλος κυάνεος, καὶ ῥόδοις ἐμφερής. Εὐειδὴς δὲ ὧν τῇ θέᾳ, καὶ ἀκτῖσι κομῶν, ὥσπερ ἥλιος ἐφ᾽ ὕψους ἵσταται· ὡς ἱστορῆσαι καὶ ἄλλους τὴν μορφὴν αὐτοῦ τοῦ σώ ματος, ὡς καὶ αὐτοὶ διαγράφοντες φάσκουσιν οὕτως· Διπλοῦν γάρ ἐστι τὸ μῆκος ἀετοῦ σχεδόν. Πτεροῖς δὲ ποικίλοισιν, ἠδὲ χρώμασιν, Σῶμα αὐτοῦ κέκαυται. Στῆθος μὲν οὖν αὐτοῦ πορφυροῦν φαίνεται, Σκέλη δὲ μιλτόχρωτα, καὶ κατ' αὐχένα, Κροκοπίνοις μάλλοῖσιν εὐτρεπίζεται. Κάρα δὲ κοίτης ἡμέρας παρεμφερής, Καὶ μηλίνῃ μὲν τῇ κόρη προσέβλεπε. Κύκλῳ δὲ κύρῃσι κόκκος ὡς ἐφαίνετο. Φωνὴν δὲ πάντων εἶχεν εὐπρεπεδεστάτην. Βασιλεὺς δὲ πάντων ὀρνέων ἐφαίνετο, Ὡς ἦν νοῆσαι· πάντα γὰρ τὰ πτηνὰ ὁμοῦ Οπισθεν αὐτοῦ δολιχεύοντες ἐπέσσυντο. Αὐτὸς δὲ πρόσθε, ταῦρος ὡς γαυρούμενος, Εβαινε κραιπνὸν βήμα βαστάζων ποδός. Τοῦτο φασὶ μονογενὲς ὑπάρχειν ζῶον, μὴ συνιστά- SPURIA. - COMMENT. IN HEXAEMERON. abiguntur et evolant, accipitres supervolantes de B C primunt, quas rostro perforato capite in terram projiciunt, sicque illis hominibus felix et faustum aucupium comparant; illi captas aucupes divisas - que statim æqualiter cum accipitribus partiun - tur. Pelicanus filiorum amantissimus est; hic enim dum pullos alit, ab illis alis in faciem percutitur, qui rostro eos repercussos interimit, et misericor- dia permotus, eosdem a se occisos luget per tri- duum. Postremno mater adveniens, latus graviter vulneratum effodit, et sanguinem suum super par- vulos fundit, quo illi perfusi, reviviscunt. li con- chis hac ratione vescuntur: cum illas valide con- strictas perimere non possint, prius eas deglutiunt, ut fancium calore, quasi glutino ferruminatas ape- riant; quæ laxalæ, claustra resolvunt ; deinde eas evomunt, et ex his quæ sunt esculenta, sine ulla difficultate eligunt, et edunt. • Palumbes non ubi pariunt pullationem faciunt, sed propter multitudinem venatorum, locis mutatis, alibi parvulos nutriunt; ubi venatores fuerint edoratæ, ante pullos excurrentes evolant, et in semet vena- torum impetum et studium convertunt, interim filios, fuga parata tutantur, quibus in fugam datis, auda- volatus eorum matres prosecutæ, sublimi aeri se committunt. cter Sua forma gloriosum pavonem Indi ferunt; hic ornatum pandens, et pennarum speciosum thea- trum ostentans, dilectam a se femellam allicit; pulchritudinem hanc veluti pennarum pratum spe- ctandam proponens; saneque pavonis pratum quo- vis alio prato longe floridius est; in ejus enim pennis aurum seminatur, et omni ex parte purpura æqualiter convestitur et vestit, inestque illis quasi oculorum species. Phoenix pavonis narratur magnitudine, sed a pa- vone pulchritudine et colore secundus. Pennas enim auro et purpura interpictas habet, caput concinno apice undequaque el corona cohone- statur; circulus colore cæruleo est et rosis similis; sic aspectu jucundo, et radios projiciens veluti soł in summo se collocat; ita ut et alii formam corpo- ris illius tradiderint, quam hisce verbis descri- D psere: Dupla quippe est fere aquila magnitudine. Alis autem variis, atque coloribus, Corpus illius interscribitur. Pectus vero illius purpureum nitet. Crura signata ex millo, el circa eollum, Croceo pinne vellere decoratur. Caput ejus diei cubili non dissimile, Et melineis papillis contuebatur. El circa eas undequaque quasi coccus diffundebatur. Nullisque animalium erat pulchra voce inferior. Rex igitur omnium avium esse videbatur, Ut conjectura judicari potest; omnia enim volatilia [simul Post eum contento cursu irruebanı. At ipse ante omnes tanquam taurus superbiens Pergebat, celerem gressum volvens pedis. Hunc dicunt unigenum nulla successione gene -

μενον διαδοχῇ, ἀλλ' ὑπάρχειν αὐτὸ μονώτατον, καὶ Β ἔτη ζήν πεντακόσια. Καὶ ἐν καιρῷ τοῦ μέλλειν αὐτὸ τελευτᾷν (προαισθάνεται γὰρ τὴν ἀποβίωσιν), ἐφ' ὑψηλοῦ τινὸς τύπου εστοχασμένος, κατὰ τὴν ἀνατολὴν τοῦ ἡλίου, ἐξ ἀρωματικῶν φρυγάνων συμπηγνύναι τὴν καλιάν, κάπειτα ὑπὸ τῆς ἀκτῖνος ὁλοκαυτίζεσθαι τοῦ ἡλίου, καὶ εἰς κόνιν παντελῶς ἀναλύεσθαι· εἶτα ἐκ τῆς κόνεως σκώληκα γίγνεσθαι, καὶ ἐκ τοῦ σκύ ληκος εἰς τὸν πρῶτον φοίνικα μεταβάλλεσθαι. Ο δὲ ἀετὸς περὶ τὴν ἀνατροφὴν τῶν νεοττῶν ἐστιν ἀδικώτατος· δύο γὰρ ποιήσας, τὸν μὲν ἕτερον οί κειοῦται, τὸν δὲ ἕτερον μαστίζων τοῖς πτεροῖς ἀπο πέμπεται, διὰ τῆς τροφῆς, ὡς φασί, τὸ ἐπίπονον. Ἡ δὲ φήνη, τὸν ἀποποιηθέντα δεξαμένη, τοῖς οἰκείοις ἅμα ἐκτρέφει νεοσσοίς. Θρέψας δὲ τὸν νεοττὸν ὁ ἀετὸς, συνίσταται, αὐτὸν πρὸς τὸν αἰθέρα λαμβάνων· καὶ εἰ θεάσοιτο πρὸς τὴν λαμπρότητα τοῦ ἡλίου αὐτὸν ὀξυοπήσαντα, καὶ εὐτόλμως τὸν ἀέρα διανηχόμενον, ὡς οἰκεῖον περιποιεῖται· εἰ δὲ ἄτονον πρὸς ταῦτα, ὡς νόθον ἀποβάλλει. Φασὶ γὰρ γηράσαντα τὸν ἀετὸν ἀμαυροῦσθαι τὰς ὄψεις, καὶ βαρεῖσθαι αὐτοῦ τὰς πτέρυγας, καὶ εἰς πηγὴν ἀφικνεῖσθαι, καὶ εἰς τὸν αἰθέρα ἀνιπτάμε νον, ὑπὸ τοῦ ἡλίου τὰς πτέρυγας καταφλέγεσθαι, καὶ ἀναβλέπειν, εἶτ᾽ εὐθὺς ἐπὶ τὴν πηγὴν καταβάντα τρίτον βαπτίζεσθαι, καὶ ἀνανεοῦσθαι· διὸ καὶ τὸν ψαλμὸν φάσκειν φασίν· Ανακαινισθήσεται ὡς ἀετοῦ ἡ νεότης σου. 'Ο δὲ γύψ ὑπηνέμιον τὴν γονὴν κέκτηται, καὶ οὐ γινώσκει συνουσίαν ἄῤῥενος, καὶ ἑκατὸν τὰ ἔτη βιοῖ. Αὐλίζεται δὲ ἐπὶ τῶν ὑψηλῶν, καὶ μετεώρων, καὶ οὐδεὶς οἶδε ποῦ ποιεῖ τὴν κατοίκησιν. Καὶ ἔγγυος γενόμενος πορεύεται εἰς τὴν Ἰνδικὴν, καὶ λαβὼν τὸν εὐτόκιον λίθον οὕτω καλούμενον, ἐπάνω αὐτοῦ καθέ- ζεται συνεχόμενος ὠδῖσι, καὶ ἀποτίκτει. Εστι δὲ ὁ λίθος περιφερής ὡς κάρυον, καὶ κινούμενος ἦχον ἐκπέμπει ὡς κώδων, ἔνδοθεν ἑτέρου λίθου κινουμέν νου. Φασὶ δὲ τὸν γῦπα τὰ ῥόδινα μύρα χρισθέντα ἀποθνήσκειν· σπέρματα δὲ μὴ βλάπτειν αὐτὸν, μηδέ τι ἔμψυχον διαλυμαίνεσθαι, καὶ μηδὲ νεκρῷ προσέρ χεσθαι πετεινῷ διὰ τὴν συγγένειαν. Ηνίκα δέ, φασίν, ἄνδρες εἰς πόλεμον παρατάσσονται, ἐπακολουθεῖ αὐτ τοῖς, καὶ οὐκ ἀφίσταται, σαρκοβόρος ὤν. Οἱ δὲ πελαργοὶ καὶ ἑνὶ ἐπιδημοῦσι συνθήματι, καὶ ἑνὶ ἀπαίρουσι. Προπέμπουσί τε αὐτοὺς αἱ κορῶναι, καὶ, ὡς εἰκὸς, συμμαχοῦσιν αὐτοῖς πρός τινας πολι- μίους ὄρνιθας· τετραυματισμέναι γὰρ ἐπανέρχον ται. Ἐὰν δὲ γηράσῃ ὁ πελαργός, πτεροῤῥυεῖ, καὶ τὰ τέκνα αὐτοῦ περιστάντα τοῖς οἰκείοις πτεροίς περιθάλπουσι, καὶ τὰς τροφὰς ἀφθόνως παρέχουσιν· ἐν δὲ τῇ πτήσει ὑποκάτωθεν αὐτὸν ὑποβαστάζουσι, καὶ τοῖς ἰδίοις πτεροῖς ἡρέμα αὐτὸν ὑποκουφίζουσιν ἑκατέρωθεν. Αἱ δὲ γέρανοι ὁμοῦ πᾶσαι ἐξ ἴσου ίπτανται, μία δὲ προηγεῖται αὐτῶν, καὶ τακτόν τινα χρόνον προη- γησαμένη εἰς τὸ κατόπιν περιελθοῦσα τῇ μετ᾿ αὐτὴν S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. rari, sed esse unicum et solum, et quingentis eum A durare annis. Morti proximus, obitum enim suum ipse præsentit, in sublime delatus, solem orientem intuens, surculis odoriferis construit nidum, deinde a solis radiis totus crematur, et in pulverem om- nino resolvitur ; ex pulvere deinde vermiculus na- scitur, inde pullus primusque phoenix. Aquila in educandis liberis injustisslma est; bi- nos pullos excludit, quorum alterum sibi conciliat, alterum alarum ictibus fugat et expellit, labore et tædio, ut aiunt, nutriendi; sed quam vocant ossi- fraga, ut ferunt ejectum abdicatumque excipit et educat cum suis. Verum ubi pullum aquila enutri- vit apprehensum volatu in sublimem aerem defert, et si eum adversus solis radios firma acie intuentem conspexerit, et aera pennis audacter secantem, uti genuinum alit fovendo; si conniventem humectan- temque animadverterit, uti adulterinum atque de- generem expellit. Ferunt aquilam senio confectam oculorum acie obtundi, alasque ejus ingravescere ; hinc eam fon- tes investigare, delatasque in aerem alas a sole in- censas exuri, et visum recuperare; deinde subito petito fonte, tertium mergi, et renovari; quare et psalmum dixisse tradunt : Renovabitur sicut aquila juventus tua ". Vultur vento concipit, neque cum mari corpus ccmmiscet, vivilque annis centum ; in excelsis at- que altis rupibus pernoctat, et nemo ubinam habi- tet, comperit. Ubi conceperit, in Indiam proficisci- tum, et lapidem quem vocant culocium suscipit, super quem, dum doloribus partus cruciatur, se- det et parit. Est autem lapis hic rotundus veluti nux, et cum quatitur, veluti tintinnabulum sonum edit, alio in utero lapide sonante. Aiunt vulturem rosea unguenta odoratum interimi, neque semini, neque viventi esse perniciosum, sed et mortuum omne volatile propter affinitatem abborrere. Cum vero homines in aciem instruuntur, sequitur, nec ab illis, carnium edax cum sit, disjungitur. C Ciconiæ consensu uno et veniunt et discedunt; D has concomitantur coturnices, et, ut par est, cum illis avibus infensis simul bella gerunt; sauciæ etenim revertuntur. Ciconiæ in senecta pennæ exci- dunt, et filii suismet alis circumdatam fovent, et cibum abunde lauteque subministrant; in ipso iter volatu sensim utrinque eam sublevantes alis, subsidium illi præstant. Grues simul omnes æqua ratione volant; agmi- nis dux et præfectus una earum est, quæ ubi præ- scripto tempore duxit, in extremum aginiuis abiens, Psal. cii, 5.

μενον διαδοχῇ, ἀλλ' ὑπάρχειν αὐτὸ μονώτατον, καὶ Β ἔτη ζήν πεντακόσια. Καὶ ἐν καιρῷ τοῦ μέλλειν αὐτὸ τελευτᾷν (προαισθάνεται γὰρ τὴν ἀποβίωσιν), ἐφ' ὑψηλοῦ τινὸς τύπου εστοχασμένος, κατὰ τὴν ἀνατολὴν τοῦ ἡλίου, ἐξ ἀρωματικῶν φρυγάνων συμπηγνύναι τὴν καλιάν, κάπειτα ὑπὸ τῆς ἀκτῖνος ὁλοκαυτίζεσθαι τοῦ ἡλίου, καὶ εἰς κόνιν παντελῶς ἀναλύεσθαι· εἶτα ἐκ τῆς κόνεως σκώληκα γίγνεσθαι, καὶ ἐκ τοῦ σκύ ληκος εἰς τὸν πρῶτον φοίνικα μεταβάλλεσθαι. Ο δὲ ἀετὸς περὶ τὴν ἀνατροφὴν τῶν νεοττῶν ἐστιν ἀδικώτατος· δύο γὰρ ποιήσας, τὸν μὲν ἕτερον οί κειοῦται, τὸν δὲ ἕτερον μαστίζων τοῖς πτεροῖς ἀπο πέμπεται, διὰ τῆς τροφῆς, ὡς φασί, τὸ ἐπίπονον. Ἡ δὲ φήνη, τὸν ἀποποιηθέντα δεξαμένη, τοῖς οἰκείοις ἅμα ἐκτρέφει νεοσσοίς. Θρέψας δὲ τὸν νεοττὸν ὁ ἀετὸς, συνίσταται, αὐτὸν πρὸς τὸν αἰθέρα λαμβάνων· καὶ εἰ θεάσοιτο πρὸς τὴν λαμπρότητα τοῦ ἡλίου αὐτὸν ὀξυοπήσαντα, καὶ εὐτόλμως τὸν ἀέρα διανηχόμενον, ὡς οἰκεῖον περιποιεῖται· εἰ δὲ ἄτονον πρὸς ταῦτα, ὡς νόθον ἀποβάλλει. Φασὶ γὰρ γηράσαντα τὸν ἀετὸν ἀμαυροῦσθαι τὰς ὄψεις, καὶ βαρεῖσθαι αὐτοῦ τὰς πτέρυγας, καὶ εἰς πηγὴν ἀφικνεῖσθαι, καὶ εἰς τὸν αἰθέρα ἀνιπτάμε νον, ὑπὸ τοῦ ἡλίου τὰς πτέρυγας καταφλέγεσθαι, καὶ ἀναβλέπειν, εἶτ᾽ εὐθὺς ἐπὶ τὴν πηγὴν καταβάντα τρίτον βαπτίζεσθαι, καὶ ἀνανεοῦσθαι· διὸ καὶ τὸν ψαλμὸν φάσκειν φασίν· Ανακαινισθήσεται ὡς ἀετοῦ ἡ νεότης σου. 'Ο δὲ γύψ ὑπηνέμιον τὴν γονὴν κέκτηται, καὶ οὐ γινώσκει συνουσίαν ἄῤῥενος, καὶ ἑκατὸν τὰ ἔτη βιοῖ. Αὐλίζεται δὲ ἐπὶ τῶν ὑψηλῶν, καὶ μετεώρων, καὶ οὐδεὶς οἶδε ποῦ ποιεῖ τὴν κατοίκησιν. Καὶ ἔγγυος γενόμενος πορεύεται εἰς τὴν Ἰνδικὴν, καὶ λαβὼν τὸν εὐτόκιον λίθον οὕτω καλούμενον, ἐπάνω αὐτοῦ καθέ- ζεται συνεχόμενος ὠδῖσι, καὶ ἀποτίκτει. Εστι δὲ ὁ λίθος περιφερής ὡς κάρυον, καὶ κινούμενος ἦχον ἐκπέμπει ὡς κώδων, ἔνδοθεν ἑτέρου λίθου κινουμέν νου. Φασὶ δὲ τὸν γῦπα τὰ ῥόδινα μύρα χρισθέντα ἀποθνήσκειν· σπέρματα δὲ μὴ βλάπτειν αὐτὸν, μηδέ τι ἔμψυχον διαλυμαίνεσθαι, καὶ μηδὲ νεκρῷ προσέρ χεσθαι πετεινῷ διὰ τὴν συγγένειαν. Ηνίκα δέ, φασίν, ἄνδρες εἰς πόλεμον παρατάσσονται, ἐπακολουθεῖ αὐτ τοῖς, καὶ οὐκ ἀφίσταται, σαρκοβόρος ὤν. Οἱ δὲ πελαργοὶ καὶ ἑνὶ ἐπιδημοῦσι συνθήματι, καὶ ἑνὶ ἀπαίρουσι. Προπέμπουσί τε αὐτοὺς αἱ κορῶναι, καὶ, ὡς εἰκὸς, συμμαχοῦσιν αὐτοῖς πρός τινας πολι- μίους ὄρνιθας· τετραυματισμέναι γὰρ ἐπανέρχον ται. Ἐὰν δὲ γηράσῃ ὁ πελαργός, πτεροῤῥυεῖ, καὶ τὰ τέκνα αὐτοῦ περιστάντα τοῖς οἰκείοις πτεροίς περιθάλπουσι, καὶ τὰς τροφὰς ἀφθόνως παρέχουσιν· ἐν δὲ τῇ πτήσει ὑποκάτωθεν αὐτὸν ὑποβαστάζουσι, καὶ τοῖς ἰδίοις πτεροῖς ἡρέμα αὐτὸν ὑποκουφίζουσιν ἑκατέρωθεν. Αἱ δὲ γέρανοι ὁμοῦ πᾶσαι ἐξ ἴσου ίπτανται, μία δὲ προηγεῖται αὐτῶν, καὶ τακτόν τινα χρόνον προη- γησαμένη εἰς τὸ κατόπιν περιελθοῦσα τῇ μετ᾿ αὐτὴν S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. rari, sed esse unicum et solum, et quingentis eum A durare annis. Morti proximus, obitum enim suum ipse præsentit, in sublime delatus, solem orientem intuens, surculis odoriferis construit nidum, deinde a solis radiis totus crematur, et in pulverem om- nino resolvitur ; ex pulvere deinde vermiculus na- scitur, inde pullus primusque phoenix. Aquila in educandis liberis injustisslma est; bi- nos pullos excludit, quorum alterum sibi conciliat, alterum alarum ictibus fugat et expellit, labore et tædio, ut aiunt, nutriendi; sed quam vocant ossi- fraga, ut ferunt ejectum abdicatumque excipit et educat cum suis. Verum ubi pullum aquila enutri- vit apprehensum volatu in sublimem aerem defert, et si eum adversus solis radios firma acie intuentem conspexerit, et aera pennis audacter secantem, uti genuinum alit fovendo; si conniventem humectan- temque animadverterit, uti adulterinum atque de- generem expellit. Ferunt aquilam senio confectam oculorum acie obtundi, alasque ejus ingravescere ; hinc eam fon- tes investigare, delatasque in aerem alas a sole in- censas exuri, et visum recuperare; deinde subito petito fonte, tertium mergi, et renovari; quare et psalmum dixisse tradunt : Renovabitur sicut aquila juventus tua ". Vultur vento concipit, neque cum mari corpus ccmmiscet, vivilque annis centum ; in excelsis at- que altis rupibus pernoctat, et nemo ubinam habi- tet, comperit. Ubi conceperit, in Indiam proficisci- tum, et lapidem quem vocant culocium suscipit, super quem, dum doloribus partus cruciatur, se- det et parit. Est autem lapis hic rotundus veluti nux, et cum quatitur, veluti tintinnabulum sonum edit, alio in utero lapide sonante. Aiunt vulturem rosea unguenta odoratum interimi, neque semini, neque viventi esse perniciosum, sed et mortuum omne volatile propter affinitatem abborrere. Cum vero homines in aciem instruuntur, sequitur, nec ab illis, carnium edax cum sit, disjungitur. C Ciconiæ consensu uno et veniunt et discedunt; D has concomitantur coturnices, et, ut par est, cum illis avibus infensis simul bella gerunt; sauciæ etenim revertuntur. Ciconiæ in senecta pennæ exci- dunt, et filii suismet alis circumdatam fovent, et cibum abunde lauteque subministrant; in ipso iter volatu sensim utrinque eam sublevantes alis, subsidium illi præstant. Grues simul omnes æqua ratione volant; agmi- nis dux et præfectus una earum est, quæ ubi præ- scripto tempore duxit, in extremum aginiuis abiens, Psal. cii, 5.

μενον διαδοχῇ, ἀλλ' ὑπάρχειν αὐτὸ μονώτατον, καὶ Β ἔτη ζήν πεντακόσια. Καὶ ἐν καιρῷ τοῦ μέλλειν αὐτὸ τελευτᾷν (προαισθάνεται γὰρ τὴν ἀποβίωσιν), ἐφ' ὑψηλοῦ τινὸς τύπου εστοχασμένος, κατὰ τὴν ἀνατολὴν τοῦ ἡλίου, ἐξ ἀρωματικῶν φρυγάνων συμπηγνύναι τὴν καλιάν, κάπειτα ὑπὸ τῆς ἀκτῖνος ὁλοκαυτίζεσθαι τοῦ ἡλίου, καὶ εἰς κόνιν παντελῶς ἀναλύεσθαι· εἶτα ἐκ τῆς κόνεως σκώληκα γίγνεσθαι, καὶ ἐκ τοῦ σκύ ληκος εἰς τὸν πρῶτον φοίνικα μεταβάλλεσθαι. Ο δὲ ἀετὸς περὶ τὴν ἀνατροφὴν τῶν νεοττῶν ἐστιν ἀδικώτατος· δύο γὰρ ποιήσας, τὸν μὲν ἕτερον οί κειοῦται, τὸν δὲ ἕτερον μαστίζων τοῖς πτεροῖς ἀπο πέμπεται, διὰ τῆς τροφῆς, ὡς φασί, τὸ ἐπίπονον. Ἡ δὲ φήνη, τὸν ἀποποιηθέντα δεξαμένη, τοῖς οἰκείοις ἅμα ἐκτρέφει νεοσσοίς. Θρέψας δὲ τὸν νεοττὸν ὁ ἀετὸς, συνίσταται, αὐτὸν πρὸς τὸν αἰθέρα λαμβάνων· καὶ εἰ θεάσοιτο πρὸς τὴν λαμπρότητα τοῦ ἡλίου αὐτὸν ὀξυοπήσαντα, καὶ εὐτόλμως τὸν ἀέρα διανηχόμενον, ὡς οἰκεῖον περιποιεῖται· εἰ δὲ ἄτονον πρὸς ταῦτα, ὡς νόθον ἀποβάλλει. Φασὶ γὰρ γηράσαντα τὸν ἀετὸν ἀμαυροῦσθαι τὰς ὄψεις, καὶ βαρεῖσθαι αὐτοῦ τὰς πτέρυγας, καὶ εἰς πηγὴν ἀφικνεῖσθαι, καὶ εἰς τὸν αἰθέρα ἀνιπτάμε νον, ὑπὸ τοῦ ἡλίου τὰς πτέρυγας καταφλέγεσθαι, καὶ ἀναβλέπειν, εἶτ᾽ εὐθὺς ἐπὶ τὴν πηγὴν καταβάντα τρίτον βαπτίζεσθαι, καὶ ἀνανεοῦσθαι· διὸ καὶ τὸν ψαλμὸν φάσκειν φασίν· Ανακαινισθήσεται ὡς ἀετοῦ ἡ νεότης σου. 'Ο δὲ γύψ ὑπηνέμιον τὴν γονὴν κέκτηται, καὶ οὐ γινώσκει συνουσίαν ἄῤῥενος, καὶ ἑκατὸν τὰ ἔτη βιοῖ. Αὐλίζεται δὲ ἐπὶ τῶν ὑψηλῶν, καὶ μετεώρων, καὶ οὐδεὶς οἶδε ποῦ ποιεῖ τὴν κατοίκησιν. Καὶ ἔγγυος γενόμενος πορεύεται εἰς τὴν Ἰνδικὴν, καὶ λαβὼν τὸν εὐτόκιον λίθον οὕτω καλούμενον, ἐπάνω αὐτοῦ καθέ- ζεται συνεχόμενος ὠδῖσι, καὶ ἀποτίκτει. Εστι δὲ ὁ λίθος περιφερής ὡς κάρυον, καὶ κινούμενος ἦχον ἐκπέμπει ὡς κώδων, ἔνδοθεν ἑτέρου λίθου κινουμέν νου. Φασὶ δὲ τὸν γῦπα τὰ ῥόδινα μύρα χρισθέντα ἀποθνήσκειν· σπέρματα δὲ μὴ βλάπτειν αὐτὸν, μηδέ τι ἔμψυχον διαλυμαίνεσθαι, καὶ μηδὲ νεκρῷ προσέρ χεσθαι πετεινῷ διὰ τὴν συγγένειαν. Ηνίκα δέ, φασίν, ἄνδρες εἰς πόλεμον παρατάσσονται, ἐπακολουθεῖ αὐτ τοῖς, καὶ οὐκ ἀφίσταται, σαρκοβόρος ὤν. Οἱ δὲ πελαργοὶ καὶ ἑνὶ ἐπιδημοῦσι συνθήματι, καὶ ἑνὶ ἀπαίρουσι. Προπέμπουσί τε αὐτοὺς αἱ κορῶναι, καὶ, ὡς εἰκὸς, συμμαχοῦσιν αὐτοῖς πρός τινας πολι- μίους ὄρνιθας· τετραυματισμέναι γὰρ ἐπανέρχον ται. Ἐὰν δὲ γηράσῃ ὁ πελαργός, πτεροῤῥυεῖ, καὶ τὰ τέκνα αὐτοῦ περιστάντα τοῖς οἰκείοις πτεροίς περιθάλπουσι, καὶ τὰς τροφὰς ἀφθόνως παρέχουσιν· ἐν δὲ τῇ πτήσει ὑποκάτωθεν αὐτὸν ὑποβαστάζουσι, καὶ τοῖς ἰδίοις πτεροῖς ἡρέμα αὐτὸν ὑποκουφίζουσιν ἑκατέρωθεν. Αἱ δὲ γέρανοι ὁμοῦ πᾶσαι ἐξ ἴσου ίπτανται, μία δὲ προηγεῖται αὐτῶν, καὶ τακτόν τινα χρόνον προη- γησαμένη εἰς τὸ κατόπιν περιελθοῦσα τῇ μετ᾿ αὐτὴν S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. rari, sed esse unicum et solum, et quingentis eum A durare annis. Morti proximus, obitum enim suum ipse præsentit, in sublime delatus, solem orientem intuens, surculis odoriferis construit nidum, deinde a solis radiis totus crematur, et in pulverem om- nino resolvitur ; ex pulvere deinde vermiculus na- scitur, inde pullus primusque phoenix. Aquila in educandis liberis injustisslma est; bi- nos pullos excludit, quorum alterum sibi conciliat, alterum alarum ictibus fugat et expellit, labore et tædio, ut aiunt, nutriendi; sed quam vocant ossi- fraga, ut ferunt ejectum abdicatumque excipit et educat cum suis. Verum ubi pullum aquila enutri- vit apprehensum volatu in sublimem aerem defert, et si eum adversus solis radios firma acie intuentem conspexerit, et aera pennis audacter secantem, uti genuinum alit fovendo; si conniventem humectan- temque animadverterit, uti adulterinum atque de- generem expellit. Ferunt aquilam senio confectam oculorum acie obtundi, alasque ejus ingravescere ; hinc eam fon- tes investigare, delatasque in aerem alas a sole in- censas exuri, et visum recuperare; deinde subito petito fonte, tertium mergi, et renovari; quare et psalmum dixisse tradunt : Renovabitur sicut aquila juventus tua ". Vultur vento concipit, neque cum mari corpus ccmmiscet, vivilque annis centum ; in excelsis at- que altis rupibus pernoctat, et nemo ubinam habi- tet, comperit. Ubi conceperit, in Indiam proficisci- tum, et lapidem quem vocant culocium suscipit, super quem, dum doloribus partus cruciatur, se- det et parit. Est autem lapis hic rotundus veluti nux, et cum quatitur, veluti tintinnabulum sonum edit, alio in utero lapide sonante. Aiunt vulturem rosea unguenta odoratum interimi, neque semini, neque viventi esse perniciosum, sed et mortuum omne volatile propter affinitatem abborrere. Cum vero homines in aciem instruuntur, sequitur, nec ab illis, carnium edax cum sit, disjungitur. C Ciconiæ consensu uno et veniunt et discedunt; D has concomitantur coturnices, et, ut par est, cum illis avibus infensis simul bella gerunt; sauciæ etenim revertuntur. Ciconiæ in senecta pennæ exci- dunt, et filii suismet alis circumdatam fovent, et cibum abunde lauteque subministrant; in ipso iter volatu sensim utrinque eam sublevantes alis, subsidium illi præstant. Grues simul omnes æqua ratione volant; agmi- nis dux et præfectus una earum est, quæ ubi præ- scripto tempore duxit, in extremum aginiuis abiens, Psal. cii, 5.

μενον διαδοχῇ, ἀλλ' ὑπάρχειν αὐτὸ μονώτατον, καὶ Β ἔτη ζήν πεντακόσια. Καὶ ἐν καιρῷ τοῦ μέλλειν αὐτὸ τελευτᾷν (προαισθάνεται γὰρ τὴν ἀποβίωσιν), ἐφ' ὑψηλοῦ τινὸς τύπου εστοχασμένος, κατὰ τὴν ἀνατολὴν τοῦ ἡλίου, ἐξ ἀρωματικῶν φρυγάνων συμπηγνύναι τὴν καλιάν, κάπειτα ὑπὸ τῆς ἀκτῖνος ὁλοκαυτίζεσθαι τοῦ ἡλίου, καὶ εἰς κόνιν παντελῶς ἀναλύεσθαι· εἶτα ἐκ τῆς κόνεως σκώληκα γίγνεσθαι, καὶ ἐκ τοῦ σκύ ληκος εἰς τὸν πρῶτον φοίνικα μεταβάλλεσθαι. Ο δὲ ἀετὸς περὶ τὴν ἀνατροφὴν τῶν νεοττῶν ἐστιν ἀδικώτατος· δύο γὰρ ποιήσας, τὸν μὲν ἕτερον οί κειοῦται, τὸν δὲ ἕτερον μαστίζων τοῖς πτεροῖς ἀπο πέμπεται, διὰ τῆς τροφῆς, ὡς φασί, τὸ ἐπίπονον. Ἡ δὲ φήνη, τὸν ἀποποιηθέντα δεξαμένη, τοῖς οἰκείοις ἅμα ἐκτρέφει νεοσσοίς. Θρέψας δὲ τὸν νεοττὸν ὁ ἀετὸς, συνίσταται, αὐτὸν πρὸς τὸν αἰθέρα λαμβάνων· καὶ εἰ θεάσοιτο πρὸς τὴν λαμπρότητα τοῦ ἡλίου αὐτὸν ὀξυοπήσαντα, καὶ εὐτόλμως τὸν ἀέρα διανηχόμενον, ὡς οἰκεῖον περιποιεῖται· εἰ δὲ ἄτονον πρὸς ταῦτα, ὡς νόθον ἀποβάλλει. Φασὶ γὰρ γηράσαντα τὸν ἀετὸν ἀμαυροῦσθαι τὰς ὄψεις, καὶ βαρεῖσθαι αὐτοῦ τὰς πτέρυγας, καὶ εἰς πηγὴν ἀφικνεῖσθαι, καὶ εἰς τὸν αἰθέρα ἀνιπτάμε νον, ὑπὸ τοῦ ἡλίου τὰς πτέρυγας καταφλέγεσθαι, καὶ ἀναβλέπειν, εἶτ᾽ εὐθὺς ἐπὶ τὴν πηγὴν καταβάντα τρίτον βαπτίζεσθαι, καὶ ἀνανεοῦσθαι· διὸ καὶ τὸν ψαλμὸν φάσκειν φασίν· Ανακαινισθήσεται ὡς ἀετοῦ ἡ νεότης σου. 'Ο δὲ γύψ ὑπηνέμιον τὴν γονὴν κέκτηται, καὶ οὐ γινώσκει συνουσίαν ἄῤῥενος, καὶ ἑκατὸν τὰ ἔτη βιοῖ. Αὐλίζεται δὲ ἐπὶ τῶν ὑψηλῶν, καὶ μετεώρων, καὶ οὐδεὶς οἶδε ποῦ ποιεῖ τὴν κατοίκησιν. Καὶ ἔγγυος γενόμενος πορεύεται εἰς τὴν Ἰνδικὴν, καὶ λαβὼν τὸν εὐτόκιον λίθον οὕτω καλούμενον, ἐπάνω αὐτοῦ καθέ- ζεται συνεχόμενος ὠδῖσι, καὶ ἀποτίκτει. Εστι δὲ ὁ λίθος περιφερής ὡς κάρυον, καὶ κινούμενος ἦχον ἐκπέμπει ὡς κώδων, ἔνδοθεν ἑτέρου λίθου κινουμέν νου. Φασὶ δὲ τὸν γῦπα τὰ ῥόδινα μύρα χρισθέντα ἀποθνήσκειν· σπέρματα δὲ μὴ βλάπτειν αὐτὸν, μηδέ τι ἔμψυχον διαλυμαίνεσθαι, καὶ μηδὲ νεκρῷ προσέρ χεσθαι πετεινῷ διὰ τὴν συγγένειαν. Ηνίκα δέ, φασίν, ἄνδρες εἰς πόλεμον παρατάσσονται, ἐπακολουθεῖ αὐτ τοῖς, καὶ οὐκ ἀφίσταται, σαρκοβόρος ὤν. Οἱ δὲ πελαργοὶ καὶ ἑνὶ ἐπιδημοῦσι συνθήματι, καὶ ἑνὶ ἀπαίρουσι. Προπέμπουσί τε αὐτοὺς αἱ κορῶναι, καὶ, ὡς εἰκὸς, συμμαχοῦσιν αὐτοῖς πρός τινας πολι- μίους ὄρνιθας· τετραυματισμέναι γὰρ ἐπανέρχον ται. Ἐὰν δὲ γηράσῃ ὁ πελαργός, πτεροῤῥυεῖ, καὶ τὰ τέκνα αὐτοῦ περιστάντα τοῖς οἰκείοις πτεροίς περιθάλπουσι, καὶ τὰς τροφὰς ἀφθόνως παρέχουσιν· ἐν δὲ τῇ πτήσει ὑποκάτωθεν αὐτὸν ὑποβαστάζουσι, καὶ τοῖς ἰδίοις πτεροῖς ἡρέμα αὐτὸν ὑποκουφίζουσιν ἑκατέρωθεν. Αἱ δὲ γέρανοι ὁμοῦ πᾶσαι ἐξ ἴσου ίπτανται, μία δὲ προηγεῖται αὐτῶν, καὶ τακτόν τινα χρόνον προη- γησαμένη εἰς τὸ κατόπιν περιελθοῦσα τῇ μετ᾿ αὐτὴν S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. rari, sed esse unicum et solum, et quingentis eum A durare annis. Morti proximus, obitum enim suum ipse præsentit, in sublime delatus, solem orientem intuens, surculis odoriferis construit nidum, deinde a solis radiis totus crematur, et in pulverem om- nino resolvitur ; ex pulvere deinde vermiculus na- scitur, inde pullus primusque phoenix. Aquila in educandis liberis injustisslma est; bi- nos pullos excludit, quorum alterum sibi conciliat, alterum alarum ictibus fugat et expellit, labore et tædio, ut aiunt, nutriendi; sed quam vocant ossi- fraga, ut ferunt ejectum abdicatumque excipit et educat cum suis. Verum ubi pullum aquila enutri- vit apprehensum volatu in sublimem aerem defert, et si eum adversus solis radios firma acie intuentem conspexerit, et aera pennis audacter secantem, uti genuinum alit fovendo; si conniventem humectan- temque animadverterit, uti adulterinum atque de- generem expellit. Ferunt aquilam senio confectam oculorum acie obtundi, alasque ejus ingravescere ; hinc eam fon- tes investigare, delatasque in aerem alas a sole in- censas exuri, et visum recuperare; deinde subito petito fonte, tertium mergi, et renovari; quare et psalmum dixisse tradunt : Renovabitur sicut aquila juventus tua ". Vultur vento concipit, neque cum mari corpus ccmmiscet, vivilque annis centum ; in excelsis at- que altis rupibus pernoctat, et nemo ubinam habi- tet, comperit. Ubi conceperit, in Indiam proficisci- tum, et lapidem quem vocant culocium suscipit, super quem, dum doloribus partus cruciatur, se- det et parit. Est autem lapis hic rotundus veluti nux, et cum quatitur, veluti tintinnabulum sonum edit, alio in utero lapide sonante. Aiunt vulturem rosea unguenta odoratum interimi, neque semini, neque viventi esse perniciosum, sed et mortuum omne volatile propter affinitatem abborrere. Cum vero homines in aciem instruuntur, sequitur, nec ab illis, carnium edax cum sit, disjungitur. C Ciconiæ consensu uno et veniunt et discedunt; D has concomitantur coturnices, et, ut par est, cum illis avibus infensis simul bella gerunt; sauciæ etenim revertuntur. Ciconiæ in senecta pennæ exci- dunt, et filii suismet alis circumdatam fovent, et cibum abunde lauteque subministrant; in ipso iter volatu sensim utrinque eam sublevantes alis, subsidium illi præstant. Grues simul omnes æqua ratione volant; agmi- nis dux et præfectus una earum est, quæ ubi præ- scripto tempore duxit, in extremum aginiuis abiens, Psal. cii, 5.

τὴν ἡγεμονίαν τῆς ὁδοῦ παραδίδωσιν. Ἐν δὲ τῷ καθ- εύδειν ἡ μία ὅλας περιέρχεται ἀσφαλιζομένη· καὶ ἐπειδὰν τὸ μέτρον τὸ ἀρκοῦν τοῦ διαστήματος πλη- ρώσασα βοήσῃ, πρὸς ὕπνον τρέπεται, καὶ ἄλλη πάλιν διαδέχεται τὴν τοιαύτην ὑπηρεσίαν. Τὸ δὲ τῶν χηνῶν γένος ὑπάρχει ἄγρυπνον, καὶ ὀξυήκοον ταχέως τῶν προσιόντων ἁπλῶς, ἢ τῶν ἐπι βούλων τὴν ἔφοδον αἰσθανομένη. Οὕτως γοῦν πολεμίων τινῶν δι' υπονόμων ὑποδύντων, καὶ μελλόντων χει- ροῦσθαι Ῥώμην την μεγαλόπολιν, οὗτοι τῇ φυσικῇ ὀξύτητι τῆς αἰσθήσεως περιεσώσαντο, τῇ ἀθρός φωνῇ παραδόντες τοὺς ἐπιβούλους τοῖς φύλαξιν. Αλκυών ἐστι θαλάττιον όρνεον, καὶ παρὰ τοὺς τῆς θαλάττης νοσσεύει αἰγιαλούς, τοῦ χειμῶνος μεσάζον τος. Οταν οὖν ἐπωάζηται, οἱ μὲν ἄνεμοι κοιμίζονται, ἡ δὲ θάλαττα γαλήνην ἔχει σταθεράν, ἄχρις ἡμερῶν ἑπτὰ, τὸ πρὶν ἀνέμων σφοδρῶν ταραττόντων τὴν θά λατταν. Επειδὰν οὖν περιγλύψῃ τοὺς νεοττοὺς πά- δεν ἄλλας ἑπτὰ ἡμέρας, ὁ Θεὸς νηνεμίαν παρέχεται, ἕως ἐκθρέψῃ τοὺς νεοττούς. Δολερὸν ὁ πέρδιξ, καὶ ζηλότυπον, καὶ κακοῦργον, συμπράττων τοῖς θηρευταῖς πρὸς τὴν ἄγραν. 'Αλλό- τρια δὲ κλέπτων ὡς νοσσοποιεῖ, καὶ αὐξηθέντες οἱ νεοττοί, ἕκαστος κατὰ γένος πρὸς τοὺς οἰκείους ἀνί πταται, καὶ ἔρημον αὐτὸν καταλιμπάνουσιν. Λάγνον περιστερά. Εστι δὲ δένδρον ἐν τῇ Ἰνδικῇ καλούμενον περιδέξιον, γλυκεῖς φέρον καρπούς, καὶ τούτῳ αἱ περιστεραὶ τέρπονται, καὶ κατασκηνοῦσιν ἐπ' αὐτοῦ. Ἔστι δὲ ὁ δράκων ἐχθρὸς τῆς περιστερᾶς, καὶ δεδοικὼς τὸ δένδρον οὐκ ἐπέρχεται· εἰς οἷον γὰρ μέρος τοῦ δένδρου ἡ σκιὰ γένηται, ὁ δράκων φεύγει φοβούμενος. Αἱ δὲ περιστεραὶ εἰς τὸ κλίτος ἐκεῖνο τῆς σκιᾶς μεθίστανται· ἐὰν γὰρ χωρισθῶσι τῆς σκιᾶς ἀναιροῦνται ὑπὸ τοῦ δράκοντος. Οία δέ ἐστιν ἡ φύσις τῆς περιστερᾶς θαυμάσαι ἄξιον· τὸν γὰρ αὐχένα, ἐν ἡλιακαῖς καταλαμφθέντα, μυρίαις χρωμάτων ἰδέαις ποικιλλόμενον δείκνυσι, φοινικῷ, κυανῷ, πυρωπῷ, ἀνθρακοειδεῖ, ὠχρῷ τε καὶ ἐρυθρῷ, καὶ ἄλλοις παν- τοδαπεῖς χρώμασι. Φιλότεχνον ἡ κορώνη καὶ μόνανδρον· ἐκθρέψασα γὰρ τοὺς νεοττούς, κηδομένη αὐτῶν οὐ παύεται τρέ φουσα αὐτοὺς, καὶ ἀεὶ συνιπταμένη αὐτοῖς. Ὁ δὲ νυκτικόραξ φίλον ἐστὶ τῆς νυκτὸς ἢ τῆς ἡμέρας. Β Φιλόστοργος ὁ ἔποψ· γηράσαντας γὰρ τοὺς γονεῖς πτερυγίζει μὲν πρῶτον, εἶτα τῇ γλώττη καταψύχει αὐτῶν τοὺς ὀφθαλμούς, ἔπειτα θάλπων αὐτοὺς ἀνα- ναού. Ἡ δὲ χελιδὼν ἅπαξ γεννᾷ τοῦ καιροῦ, πηγνυμένη δὲ τὴν καλιὰν τὰ μὲν κάρφη φέρει τῷ στόματι, τὸν δὲ πηλὸν τῷ πτερῷ· τὸ γὰρ ἄκρον αὐτῆς βρέξασα ὕδατι, τῇ λεπτῇ κόνει ἐνειλείται, καὶ οὕτως τὴν χρείαν ἐπινοεῖ τοῦ πηλοῦ· καὶ κατὰ μικρὸν τὰ κάρφη οἷον κόλλῃ τινὶ συνδεσμοῦσα τῷ πηλῷ, συνί- στησι τὴν καλιὰν, καὶ ἐκτρέφει τους νεοσσούς Μόνανδρος ή τρυγών· εἴτε γὰρ ὁ ἄῤῥην ἀποθάνῃ. εἴτε ἡ θήλεια, ἑτέρῳ οὐ συνάπτεται. Δἱ δὲ κατοικίδιοι ὄρνεις ἐπὶ παντὸς τοῦ καιροῦ τὸ - SPURIA. COMMENT. IN HEXAEMERON. A primæ post se ducendum agmen committit. Dum dormiunt, una omnes defendendo circumit; abi mensuram spatii datam expleverit, acclamat, et somnum capit, et alia rursus intermissam provin- ciam administrat. Est et anseri vigil cura, et velox audiendi sensus, ita ut vel solum adeuntes, ipsos etiam insidiatores irruentes, deprehendant; hac igitur ratione hosti- bus per cuniculos ingressis, et Romam magnam urbem vastare tentantibus, hi sensus naturali acie incolumem servarunt, repentina voce insidiatores custodibus prodentes. Alcyon, marina avis, media bieme circa maris oram felificat; cum itaque ova incubat, venti com- primuntur, mare sine ulla perturbatione per dies septem tranquillatur, cum antea validissimis ventis concussum intumesceret. Postquam eduxit pullos per alios septem dies, Dei munere, nulla ne mi- nima quidem aura fluctus commovet quandiu pul- los alit. Perdix dolo, obtrectationi et malitiæ servit, cum ipsis venantibus auxilio sit; aliena ova clamp erepta educit; ubi vero pulli adoleverint, ad suos secun- dum genus parentes advolant, eamque nudam et vacuam destituunt. Libidinosæ columbæ. Arbor est in Indica re- gione, quam vocant peridexion, dulces ferens fru- clus; hac columbæ gaudent et in ea commoran- tur. Cæterum draco, columbis infensus, metu de- clinat arborem ; semper enim timore ab ea parte, C draco expellitur, quam arbor patulis diffusa rainis opacat. Sed columbæ eam umbræ partem sectan- tur: si enim ab ea separentur, a dracone interi- muntur. Digna sane est qua commoveanur colum- bæ natura; collum solis radiis illustratum crebris colorum, purpurei, cyanei, ignei, veluti carbonis rutilantis, lutei, rubei, et reliquorum omnium m tationibus ac speciebus figuratum spectandum pro- ponit. D Cornix liberos humanissime amat, et uno viro contenta est; pullos enim jam enutritos perpetuo pascit, eorum curam gerens et una volans. Nycticorax magis noctis quam diei amicus est. Upupa avis humanissima est ; parentes enim so nescentes primum alis operit, deinde lingua en- rum oculos leniter demulcet; tandem fovens eos pristinæ juventuti restituit. Hirundo semel anno parit; dum nidum conßn- git, ore stramenta, lutum pennis prehendit, extre mis enim aqua madefactis subtilissimo pulveri in- volvitur, sicque luli usum sibi excogitat, et paula- tim, stramenta luto veluti glutino consolidans, ni- dum construit et pullos alit. Turtur unius tantum concubitu contenta est, etenim sive mas, sive ſemina occiderit, nunquain fides conjugii violatur. Aves domesticæ omni tempore concubitus appe-

τὴν ἡγεμονίαν τῆς ὁδοῦ παραδίδωσιν. Ἐν δὲ τῷ καθ- εύδειν ἡ μία ὅλας περιέρχεται ἀσφαλιζομένη· καὶ ἐπειδὰν τὸ μέτρον τὸ ἀρκοῦν τοῦ διαστήματος πλη- ρώσασα βοήσῃ, πρὸς ὕπνον τρέπεται, καὶ ἄλλη πάλιν διαδέχεται τὴν τοιαύτην ὑπηρεσίαν. Τὸ δὲ τῶν χηνῶν γένος ὑπάρχει ἄγρυπνον, καὶ ὀξυήκοον ταχέως τῶν προσιόντων ἁπλῶς, ἢ τῶν ἐπι βούλων τὴν ἔφοδον αἰσθανομένη. Οὕτως γοῦν πολεμίων τινῶν δι' υπονόμων ὑποδύντων, καὶ μελλόντων χει- ροῦσθαι Ῥώμην την μεγαλόπολιν, οὗτοι τῇ φυσικῇ ὀξύτητι τῆς αἰσθήσεως περιεσώσαντο, τῇ ἀθρός φωνῇ παραδόντες τοὺς ἐπιβούλους τοῖς φύλαξιν. Αλκυών ἐστι θαλάττιον όρνεον, καὶ παρὰ τοὺς τῆς θαλάττης νοσσεύει αἰγιαλούς, τοῦ χειμῶνος μεσάζον τος. Οταν οὖν ἐπωάζηται, οἱ μὲν ἄνεμοι κοιμίζονται, ἡ δὲ θάλαττα γαλήνην ἔχει σταθεράν, ἄχρις ἡμερῶν ἑπτὰ, τὸ πρὶν ἀνέμων σφοδρῶν ταραττόντων τὴν θά λατταν. Επειδὰν οὖν περιγλύψῃ τοὺς νεοττοὺς πά- δεν ἄλλας ἑπτὰ ἡμέρας, ὁ Θεὸς νηνεμίαν παρέχεται, ἕως ἐκθρέψῃ τοὺς νεοττούς. Δολερὸν ὁ πέρδιξ, καὶ ζηλότυπον, καὶ κακοῦργον, συμπράττων τοῖς θηρευταῖς πρὸς τὴν ἄγραν. 'Αλλό- τρια δὲ κλέπτων ὡς νοσσοποιεῖ, καὶ αὐξηθέντες οἱ νεοττοί, ἕκαστος κατὰ γένος πρὸς τοὺς οἰκείους ἀνί πταται, καὶ ἔρημον αὐτὸν καταλιμπάνουσιν. Λάγνον περιστερά. Εστι δὲ δένδρον ἐν τῇ Ἰνδικῇ καλούμενον περιδέξιον, γλυκεῖς φέρον καρπούς, καὶ τούτῳ αἱ περιστεραὶ τέρπονται, καὶ κατασκηνοῦσιν ἐπ' αὐτοῦ. Ἔστι δὲ ὁ δράκων ἐχθρὸς τῆς περιστερᾶς, καὶ δεδοικὼς τὸ δένδρον οὐκ ἐπέρχεται· εἰς οἷον γὰρ μέρος τοῦ δένδρου ἡ σκιὰ γένηται, ὁ δράκων φεύγει φοβούμενος. Αἱ δὲ περιστεραὶ εἰς τὸ κλίτος ἐκεῖνο τῆς σκιᾶς μεθίστανται· ἐὰν γὰρ χωρισθῶσι τῆς σκιᾶς ἀναιροῦνται ὑπὸ τοῦ δράκοντος. Οία δέ ἐστιν ἡ φύσις τῆς περιστερᾶς θαυμάσαι ἄξιον· τὸν γὰρ αὐχένα, ἐν ἡλιακαῖς καταλαμφθέντα, μυρίαις χρωμάτων ἰδέαις ποικιλλόμενον δείκνυσι, φοινικῷ, κυανῷ, πυρωπῷ, ἀνθρακοειδεῖ, ὠχρῷ τε καὶ ἐρυθρῷ, καὶ ἄλλοις παν- τοδαπεῖς χρώμασι. Φιλότεχνον ἡ κορώνη καὶ μόνανδρον· ἐκθρέψασα γὰρ τοὺς νεοττούς, κηδομένη αὐτῶν οὐ παύεται τρέ φουσα αὐτοὺς, καὶ ἀεὶ συνιπταμένη αὐτοῖς. Ὁ δὲ νυκτικόραξ φίλον ἐστὶ τῆς νυκτὸς ἢ τῆς ἡμέρας. Β Φιλόστοργος ὁ ἔποψ· γηράσαντας γὰρ τοὺς γονεῖς πτερυγίζει μὲν πρῶτον, εἶτα τῇ γλώττη καταψύχει αὐτῶν τοὺς ὀφθαλμούς, ἔπειτα θάλπων αὐτοὺς ἀνα- ναού. Ἡ δὲ χελιδὼν ἅπαξ γεννᾷ τοῦ καιροῦ, πηγνυμένη δὲ τὴν καλιὰν τὰ μὲν κάρφη φέρει τῷ στόματι, τὸν δὲ πηλὸν τῷ πτερῷ· τὸ γὰρ ἄκρον αὐτῆς βρέξασα ὕδατι, τῇ λεπτῇ κόνει ἐνειλείται, καὶ οὕτως τὴν χρείαν ἐπινοεῖ τοῦ πηλοῦ· καὶ κατὰ μικρὸν τὰ κάρφη οἷον κόλλῃ τινὶ συνδεσμοῦσα τῷ πηλῷ, συνί- στησι τὴν καλιὰν, καὶ ἐκτρέφει τους νεοσσούς Μόνανδρος ή τρυγών· εἴτε γὰρ ὁ ἄῤῥην ἀποθάνῃ. εἴτε ἡ θήλεια, ἑτέρῳ οὐ συνάπτεται. Δἱ δὲ κατοικίδιοι ὄρνεις ἐπὶ παντὸς τοῦ καιροῦ τὸ - SPURIA. COMMENT. IN HEXAEMERON. A primæ post se ducendum agmen committit. Dum dormiunt, una omnes defendendo circumit; abi mensuram spatii datam expleverit, acclamat, et somnum capit, et alia rursus intermissam provin- ciam administrat. Est et anseri vigil cura, et velox audiendi sensus, ita ut vel solum adeuntes, ipsos etiam insidiatores irruentes, deprehendant; hac igitur ratione hosti- bus per cuniculos ingressis, et Romam magnam urbem vastare tentantibus, hi sensus naturali acie incolumem servarunt, repentina voce insidiatores custodibus prodentes. Alcyon, marina avis, media bieme circa maris oram felificat; cum itaque ova incubat, venti com- primuntur, mare sine ulla perturbatione per dies septem tranquillatur, cum antea validissimis ventis concussum intumesceret. Postquam eduxit pullos per alios septem dies, Dei munere, nulla ne mi- nima quidem aura fluctus commovet quandiu pul- los alit. Perdix dolo, obtrectationi et malitiæ servit, cum ipsis venantibus auxilio sit; aliena ova clamp erepta educit; ubi vero pulli adoleverint, ad suos secun- dum genus parentes advolant, eamque nudam et vacuam destituunt. Libidinosæ columbæ. Arbor est in Indica re- gione, quam vocant peridexion, dulces ferens fru- clus; hac columbæ gaudent et in ea commoran- tur. Cæterum draco, columbis infensus, metu de- clinat arborem ; semper enim timore ab ea parte, C draco expellitur, quam arbor patulis diffusa rainis opacat. Sed columbæ eam umbræ partem sectan- tur: si enim ab ea separentur, a dracone interi- muntur. Digna sane est qua commoveanur colum- bæ natura; collum solis radiis illustratum crebris colorum, purpurei, cyanei, ignei, veluti carbonis rutilantis, lutei, rubei, et reliquorum omnium m tationibus ac speciebus figuratum spectandum pro- ponit. D Cornix liberos humanissime amat, et uno viro contenta est; pullos enim jam enutritos perpetuo pascit, eorum curam gerens et una volans. Nycticorax magis noctis quam diei amicus est. Upupa avis humanissima est ; parentes enim so nescentes primum alis operit, deinde lingua en- rum oculos leniter demulcet; tandem fovens eos pristinæ juventuti restituit. Hirundo semel anno parit; dum nidum conßn- git, ore stramenta, lutum pennis prehendit, extre mis enim aqua madefactis subtilissimo pulveri in- volvitur, sicque luli usum sibi excogitat, et paula- tim, stramenta luto veluti glutino consolidans, ni- dum construit et pullos alit. Turtur unius tantum concubitu contenta est, etenim sive mas, sive ſemina occiderit, nunquain fides conjugii violatur. Aves domesticæ omni tempore concubitus appe-

Α συνουσιαστικὸν ἔχουσιν. Τὰ δὲ φίλυδρα, οἷον νῆσσαι, καὶ κύκνοι, καὶ τὰ ὅμοια αὐτοῖς, τους πόδας ἐσχισμέ νους οὐκ ἔχουσιν, ἀλλὰ πλατεῖς, ὑμενώδεις πρὸς τὸ εὐμαρῶς τοῖς ὕδασι νήχεσθαι, οἱονεὶ κώπαις τισὶ τοῖς ὑμέσι τῶν ποδῶν τὸ ὑγρὸν διωθούμενα. Ὁ δὲ κύκνος μακρότερον τῶν ποδῶν ἔχει τὸν τρά χηλον, πρὸς τὸ ἐκ τοῦ βάθους ἀνασπἂν τοὺς ἰχθύας. Τῶν δὲ ὀρνέων πολλὰ κατ᾿ ἔτος μεταβάλλει την φωνὴν καὶ τὴν χροιάν. Ὁ γὰρ κόττυφος ἐκ μέλανος ξανθός καθίσταται, καὶ ἐξ ᾠδικοῦ πρακτικός. Ἡ δὲ ἀηδὼν τὸ χρῶμα καὶ τὴν φωνὴν μεταβάλλει ταῖς τροπαῖς· καὶ ἔστιν ἄγρυπνον τῇ μελωδία σχολά ζουσα. Ἔνια δὲ τῶν ὀρνέων τὰς χειμερινὰς οὐ πεινῶσι τροπάς, τῷ ἀέρι μόνῳ τρεφόμενα καὶ τῇ κατὰ τὰς χλοηφαγίας ἐνυπαρχούσῃ νοτίδι, ἀλλὰ καὶ τὰς ὑπο- γαστρίους κρατοῦσιν ἡδονάς. Ενια μὲν γὰρ ἔαρι, καὶ μετοπώρῳ κατὰ τὰς ἰσημερίας, ἔνια δὲ ἅπαξ τοῦ ἔτους ἐπιβαίνει. Αἱ δὲ θήλειαι ὄρνεις μέχρι συλλή ψεως τῇ ὀχείᾳ ἔχονται, καὶ εὐθὺς τοὺς ἄρρενας απο τρέφονται. Οἱ δὲ κάνθαροι, ἐὰν ῥοδίνῳ χρισθῶσιν, εὐθὺς ἀπο θνήσκουσιν. Αἱ δὲ μέλισσαι καὶ σφήκες, ἐλαίῳ κατα βρεχθεῖσαι φθείρονται, τῶν πόρων ἀποφραγέντων. Οξει οὖν ἀναβιοῦσι βρεχόμεναι· τρέφονται δὲ τῷ ἄερι ἀναπνοὴν οὐκ ἔχουσαι. Ἔχουσι δὲ βασιλέα αἱ μέλισσαι, καὶ κοινὴν μὲν ποιοῦνται τὴν πτήσιν, κοινὴν δὲ τὴν οἴκησιν· καὶ οὐδεμία προχείρως ἔξεισι πρὶν ἢ τὸν βα- σιλέα τῆς πτήσεως κατάρξασθαι. Ἔστι δὲ αὐταῖς οὗ τος ἀχειροτόνητος ἐκ φύσεως ἔχων τὴν κατὰ πάντων ἀρχὴν, μεγέθει, καὶ σχήματι, καὶ τῇ τοῦ ἤθους προσ τητι διαφέρων αὐτῶν· ἔστι μὲν γὰρ κέντρον αὐτῷ, ἀλλ' οὐ χρῆται τούτῳ πρὸς ἄμυναν. Συνάγουσι δὲ ἐκ τῶν ἀνθῶν τὸν κηρὸν αἱ μέλισσαι, καὶ τὴν δροσοει- δῶς ἐνεσπαρμένην νοτίδα τοῖς ἄνθεσιν τῷ στόματι ἐπισπασάμεναι, ταῖς κοιλάτησι τῶν χηρῶν αὐτὴν ἐνιά- σιν· ὅθεν καὶ ὑγρόν ἐστι τὴν ἀρχὴν, εἶτα τῷ χρόνῳ καταπεφθέν, ἡδὺ γίνεται, καὶ εὐχρηστον τοῖς ἀνθρώ ποις. Σοφῶς δὲ καὶ τὰς ἀποθήκας φιλοτεχνοῦσι τοῦ μέλιτος· εἰς λεπτὸν ὑμένα τὸν κηρὸν διατείνουσαι, πυκνὰς καὶ συνεχεῖς ἀλλήλαις τοὺς σίμβλους οἰκοδομοῦσιν, ὡς τὸ μικρὸν τῆς τῶν μικροτάτων πρὸς ἄλ ληλα δέσεως εδράζεται. Αἱ δὲ ἀκρίδες ἑνὶ συνθήματι κατὰ τὸ πλάτος τῆς χώρας στρατοπεδεύουσι. Περιιοῦται δὲ ὁρῶσιν ἕτερα λήϊα τῷ καρπῷ βρίθοντα, καὶ οὐκ ἐφάπτονται, ἀλλ' ἐπὶ τὸν ὡρισμένον αὐταῖς τόπον σπουδάζουσιν, ὥσπερ ἐκ θείου προστάγματος επειγόμεναι. Καὶ οὐ πρότε ρον τοῦ καρποῦ ἅπτονται, πρὶν ἢ δοθῆναι αὐταῖς τὴν συγχώρησιν. Μετέπειτα δὲ αὐταῖς σελευκὶς ἐπαπου στέλλεται, καὶ πάσας κατεσθίει αὐτὰς, ἀκόρεστον την φύσιν ἔχουσα. Τὴν γλαυκά φασι τὴν ἡμέραν ἀμαυροῦσθαι τὴν ὄψιν, τὴν δὲ νύκτα ῥώννυσθαι. Ηνίκα δ' αἱ νυκτερίδες καθεύδουσιν, ἐξ ἀλλήλων ἀπήρτηνται· καὶ εἰ μίαν συμβῇ τοῦ ὁρμαθοῦ ἀποσπα σθῆναι αὐτῶν, αἱ λοιπαὶ καταβοῶσιν. Μόνον δὲ τῶν πετεινῶν τετρασκελὲς ὑπάρχει, καὶ ὁδοῦσι κατακεκό σμηται. Οἱ δὲ τέττιγες ἐν ἐπομβρίᾳ γίνονται, ἡσυχάζουσι δὲ S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. tunt. Aquaticæ, veluti anates et cygni, et his simi- les, divisos pedes non habent, sed latos, et mem- brana conjunctos, ut facilius in aquis natare pos- sint, membranis pedum quasi remis aquarum vim pellentes. Cygnus collum pedibus longius protendit, quo pisces e fundo arripit plures. Avium multæ tempore anni mutant et colorem et vocem. Merula namque ex nigra ruffescit, et ex canora balbutit. Lusciniæ item vox et color solsti- tio mutantur, et in somnis modulatum edit sonum. Quædam etiam aves bruma non esuriunt, acre solo, et eo rore qui herbas rigat, illis famem pel- lente; sed et ventris voluptatibus dominantur. Quibusdam enim vere, et autumno æquinoctio ipso, quibusdam semel per tempora anni stati concubi- tus. Aves feminæ quousque conceperint, marem admittunt, postquam conceperint, aversantur. B C Scarabæi rosaceo illiti repente exanimantur. Apes et vespæ oleo madefactæ, meatibus occlusis consu- muntur; quæ si aceto aspergantur, vitam recupe- rant, et respirandi facultate privatæ aere nutriuntur. Apes regem habent, et communem volatum, commu- nemque servant domum; neque ulla exitum tentat, antequam rex ipse volatum incceperit ; qui non ab illis eligitur, sed natura omnium tenet principatum, cæteris major, forma morumque lenitate illas vin- cens ; habet enim aculeum, quo tamen ad ulciscen- dum non utitur. Ceras ex arborum satorumque flo- ribus confingunt, et aquam guttasque instar roris floribus diffusam, ore convehentes, cerarum alveolis exonerant; hinc principio humidum est, sed tem- pore hominibus usu efficaci, maturatum dulcescit. Mellis item summa prudentia studioque receptacula condunt, ceram in subtilissimain membranam ex- tendentes; crebras et continuas favorum structu- ras conficiunt, ut simul lateribus affixæ hæreant. D Locustæ uno consensu sublatæ, terras per latitu- dinem infestant, procedentes campos alios fructibus p onustos conspiciunt, nec tangunt exitiose, sed ad præscripta illis loca summo nexu contendunt, qua- si divinis jussibus pulsæ, neque antequam illis detur facultas, messes fructusque erodentes vastant. Eas seleucis avis insatiabili voracitate insecuta, omnes absumit. Noctuæ, ut ferunt, oculis interdiu caligo offen- ditur, noctu eam visu valere. Cum vespertiliones cubitum eunt, mutuo com- plexu suspenduntur, et si quem ab eo ordine divelli contigerit, reliqui clamitant; eadem sola volucrum quadiupes est et dentibus fulcitur. Cicada inibre generantur, et obmutescunt, quan-

Α συνουσιαστικὸν ἔχουσιν. Τὰ δὲ φίλυδρα, οἷον νῆσσαι, καὶ κύκνοι, καὶ τὰ ὅμοια αὐτοῖς, τους πόδας ἐσχισμέ νους οὐκ ἔχουσιν, ἀλλὰ πλατεῖς, ὑμενώδεις πρὸς τὸ εὐμαρῶς τοῖς ὕδασι νήχεσθαι, οἱονεὶ κώπαις τισὶ τοῖς ὑμέσι τῶν ποδῶν τὸ ὑγρὸν διωθούμενα. Ὁ δὲ κύκνος μακρότερον τῶν ποδῶν ἔχει τὸν τρά χηλον, πρὸς τὸ ἐκ τοῦ βάθους ἀνασπἂν τοὺς ἰχθύας. Τῶν δὲ ὀρνέων πολλὰ κατ᾿ ἔτος μεταβάλλει την φωνὴν καὶ τὴν χροιάν. Ὁ γὰρ κόττυφος ἐκ μέλανος ξανθός καθίσταται, καὶ ἐξ ᾠδικοῦ πρακτικός. Ἡ δὲ ἀηδὼν τὸ χρῶμα καὶ τὴν φωνὴν μεταβάλλει ταῖς τροπαῖς· καὶ ἔστιν ἄγρυπνον τῇ μελωδία σχολά ζουσα. Ἔνια δὲ τῶν ὀρνέων τὰς χειμερινὰς οὐ πεινῶσι τροπάς, τῷ ἀέρι μόνῳ τρεφόμενα καὶ τῇ κατὰ τὰς χλοηφαγίας ἐνυπαρχούσῃ νοτίδι, ἀλλὰ καὶ τὰς ὑπο- γαστρίους κρατοῦσιν ἡδονάς. Ενια μὲν γὰρ ἔαρι, καὶ μετοπώρῳ κατὰ τὰς ἰσημερίας, ἔνια δὲ ἅπαξ τοῦ ἔτους ἐπιβαίνει. Αἱ δὲ θήλειαι ὄρνεις μέχρι συλλή ψεως τῇ ὀχείᾳ ἔχονται, καὶ εὐθὺς τοὺς ἄρρενας απο τρέφονται. Οἱ δὲ κάνθαροι, ἐὰν ῥοδίνῳ χρισθῶσιν, εὐθὺς ἀπο θνήσκουσιν. Αἱ δὲ μέλισσαι καὶ σφήκες, ἐλαίῳ κατα βρεχθεῖσαι φθείρονται, τῶν πόρων ἀποφραγέντων. Οξει οὖν ἀναβιοῦσι βρεχόμεναι· τρέφονται δὲ τῷ ἄερι ἀναπνοὴν οὐκ ἔχουσαι. Ἔχουσι δὲ βασιλέα αἱ μέλισσαι, καὶ κοινὴν μὲν ποιοῦνται τὴν πτήσιν, κοινὴν δὲ τὴν οἴκησιν· καὶ οὐδεμία προχείρως ἔξεισι πρὶν ἢ τὸν βα- σιλέα τῆς πτήσεως κατάρξασθαι. Ἔστι δὲ αὐταῖς οὗ τος ἀχειροτόνητος ἐκ φύσεως ἔχων τὴν κατὰ πάντων ἀρχὴν, μεγέθει, καὶ σχήματι, καὶ τῇ τοῦ ἤθους προσ τητι διαφέρων αὐτῶν· ἔστι μὲν γὰρ κέντρον αὐτῷ, ἀλλ' οὐ χρῆται τούτῳ πρὸς ἄμυναν. Συνάγουσι δὲ ἐκ τῶν ἀνθῶν τὸν κηρὸν αἱ μέλισσαι, καὶ τὴν δροσοει- δῶς ἐνεσπαρμένην νοτίδα τοῖς ἄνθεσιν τῷ στόματι ἐπισπασάμεναι, ταῖς κοιλάτησι τῶν χηρῶν αὐτὴν ἐνιά- σιν· ὅθεν καὶ ὑγρόν ἐστι τὴν ἀρχὴν, εἶτα τῷ χρόνῳ καταπεφθέν, ἡδὺ γίνεται, καὶ εὐχρηστον τοῖς ἀνθρώ ποις. Σοφῶς δὲ καὶ τὰς ἀποθήκας φιλοτεχνοῦσι τοῦ μέλιτος· εἰς λεπτὸν ὑμένα τὸν κηρὸν διατείνουσαι, πυκνὰς καὶ συνεχεῖς ἀλλήλαις τοὺς σίμβλους οἰκοδομοῦσιν, ὡς τὸ μικρὸν τῆς τῶν μικροτάτων πρὸς ἄλ ληλα δέσεως εδράζεται. Αἱ δὲ ἀκρίδες ἑνὶ συνθήματι κατὰ τὸ πλάτος τῆς χώρας στρατοπεδεύουσι. Περιιοῦται δὲ ὁρῶσιν ἕτερα λήϊα τῷ καρπῷ βρίθοντα, καὶ οὐκ ἐφάπτονται, ἀλλ' ἐπὶ τὸν ὡρισμένον αὐταῖς τόπον σπουδάζουσιν, ὥσπερ ἐκ θείου προστάγματος επειγόμεναι. Καὶ οὐ πρότε ρον τοῦ καρποῦ ἅπτονται, πρὶν ἢ δοθῆναι αὐταῖς τὴν συγχώρησιν. Μετέπειτα δὲ αὐταῖς σελευκὶς ἐπαπου στέλλεται, καὶ πάσας κατεσθίει αὐτὰς, ἀκόρεστον την φύσιν ἔχουσα. Τὴν γλαυκά φασι τὴν ἡμέραν ἀμαυροῦσθαι τὴν ὄψιν, τὴν δὲ νύκτα ῥώννυσθαι. Ηνίκα δ' αἱ νυκτερίδες καθεύδουσιν, ἐξ ἀλλήλων ἀπήρτηνται· καὶ εἰ μίαν συμβῇ τοῦ ὁρμαθοῦ ἀποσπα σθῆναι αὐτῶν, αἱ λοιπαὶ καταβοῶσιν. Μόνον δὲ τῶν πετεινῶν τετρασκελὲς ὑπάρχει, καὶ ὁδοῦσι κατακεκό σμηται. Οἱ δὲ τέττιγες ἐν ἐπομβρίᾳ γίνονται, ἡσυχάζουσι δὲ S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. tunt. Aquaticæ, veluti anates et cygni, et his simi- les, divisos pedes non habent, sed latos, et mem- brana conjunctos, ut facilius in aquis natare pos- sint, membranis pedum quasi remis aquarum vim pellentes. Cygnus collum pedibus longius protendit, quo pisces e fundo arripit plures. Avium multæ tempore anni mutant et colorem et vocem. Merula namque ex nigra ruffescit, et ex canora balbutit. Lusciniæ item vox et color solsti- tio mutantur, et in somnis modulatum edit sonum. Quædam etiam aves bruma non esuriunt, acre solo, et eo rore qui herbas rigat, illis famem pel- lente; sed et ventris voluptatibus dominantur. Quibusdam enim vere, et autumno æquinoctio ipso, quibusdam semel per tempora anni stati concubi- tus. Aves feminæ quousque conceperint, marem admittunt, postquam conceperint, aversantur. B C Scarabæi rosaceo illiti repente exanimantur. Apes et vespæ oleo madefactæ, meatibus occlusis consu- muntur; quæ si aceto aspergantur, vitam recupe- rant, et respirandi facultate privatæ aere nutriuntur. Apes regem habent, et communem volatum, commu- nemque servant domum; neque ulla exitum tentat, antequam rex ipse volatum incceperit ; qui non ab illis eligitur, sed natura omnium tenet principatum, cæteris major, forma morumque lenitate illas vin- cens ; habet enim aculeum, quo tamen ad ulciscen- dum non utitur. Ceras ex arborum satorumque flo- ribus confingunt, et aquam guttasque instar roris floribus diffusam, ore convehentes, cerarum alveolis exonerant; hinc principio humidum est, sed tem- pore hominibus usu efficaci, maturatum dulcescit. Mellis item summa prudentia studioque receptacula condunt, ceram in subtilissimain membranam ex- tendentes; crebras et continuas favorum structu- ras conficiunt, ut simul lateribus affixæ hæreant. D Locustæ uno consensu sublatæ, terras per latitu- dinem infestant, procedentes campos alios fructibus p onustos conspiciunt, nec tangunt exitiose, sed ad præscripta illis loca summo nexu contendunt, qua- si divinis jussibus pulsæ, neque antequam illis detur facultas, messes fructusque erodentes vastant. Eas seleucis avis insatiabili voracitate insecuta, omnes absumit. Noctuæ, ut ferunt, oculis interdiu caligo offen- ditur, noctu eam visu valere. Cum vespertiliones cubitum eunt, mutuo com- plexu suspenduntur, et si quem ab eo ordine divelli contigerit, reliqui clamitant; eadem sola volucrum quadiupes est et dentibus fulcitur. Cicada inibre generantur, et obmutescunt, quan-

Α συνουσιαστικὸν ἔχουσιν. Τὰ δὲ φίλυδρα, οἷον νῆσσαι, καὶ κύκνοι, καὶ τὰ ὅμοια αὐτοῖς, τους πόδας ἐσχισμέ νους οὐκ ἔχουσιν, ἀλλὰ πλατεῖς, ὑμενώδεις πρὸς τὸ εὐμαρῶς τοῖς ὕδασι νήχεσθαι, οἱονεὶ κώπαις τισὶ τοῖς ὑμέσι τῶν ποδῶν τὸ ὑγρὸν διωθούμενα. Ὁ δὲ κύκνος μακρότερον τῶν ποδῶν ἔχει τὸν τρά χηλον, πρὸς τὸ ἐκ τοῦ βάθους ἀνασπἂν τοὺς ἰχθύας. Τῶν δὲ ὀρνέων πολλὰ κατ᾿ ἔτος μεταβάλλει την φωνὴν καὶ τὴν χροιάν. Ὁ γὰρ κόττυφος ἐκ μέλανος ξανθός καθίσταται, καὶ ἐξ ᾠδικοῦ πρακτικός. Ἡ δὲ ἀηδὼν τὸ χρῶμα καὶ τὴν φωνὴν μεταβάλλει ταῖς τροπαῖς· καὶ ἔστιν ἄγρυπνον τῇ μελωδία σχολά ζουσα. Ἔνια δὲ τῶν ὀρνέων τὰς χειμερινὰς οὐ πεινῶσι τροπάς, τῷ ἀέρι μόνῳ τρεφόμενα καὶ τῇ κατὰ τὰς χλοηφαγίας ἐνυπαρχούσῃ νοτίδι, ἀλλὰ καὶ τὰς ὑπο- γαστρίους κρατοῦσιν ἡδονάς. Ενια μὲν γὰρ ἔαρι, καὶ μετοπώρῳ κατὰ τὰς ἰσημερίας, ἔνια δὲ ἅπαξ τοῦ ἔτους ἐπιβαίνει. Αἱ δὲ θήλειαι ὄρνεις μέχρι συλλή ψεως τῇ ὀχείᾳ ἔχονται, καὶ εὐθὺς τοὺς ἄρρενας απο τρέφονται. Οἱ δὲ κάνθαροι, ἐὰν ῥοδίνῳ χρισθῶσιν, εὐθὺς ἀπο θνήσκουσιν. Αἱ δὲ μέλισσαι καὶ σφήκες, ἐλαίῳ κατα βρεχθεῖσαι φθείρονται, τῶν πόρων ἀποφραγέντων. Οξει οὖν ἀναβιοῦσι βρεχόμεναι· τρέφονται δὲ τῷ ἄερι ἀναπνοὴν οὐκ ἔχουσαι. Ἔχουσι δὲ βασιλέα αἱ μέλισσαι, καὶ κοινὴν μὲν ποιοῦνται τὴν πτήσιν, κοινὴν δὲ τὴν οἴκησιν· καὶ οὐδεμία προχείρως ἔξεισι πρὶν ἢ τὸν βα- σιλέα τῆς πτήσεως κατάρξασθαι. Ἔστι δὲ αὐταῖς οὗ τος ἀχειροτόνητος ἐκ φύσεως ἔχων τὴν κατὰ πάντων ἀρχὴν, μεγέθει, καὶ σχήματι, καὶ τῇ τοῦ ἤθους προσ τητι διαφέρων αὐτῶν· ἔστι μὲν γὰρ κέντρον αὐτῷ, ἀλλ' οὐ χρῆται τούτῳ πρὸς ἄμυναν. Συνάγουσι δὲ ἐκ τῶν ἀνθῶν τὸν κηρὸν αἱ μέλισσαι, καὶ τὴν δροσοει- δῶς ἐνεσπαρμένην νοτίδα τοῖς ἄνθεσιν τῷ στόματι ἐπισπασάμεναι, ταῖς κοιλάτησι τῶν χηρῶν αὐτὴν ἐνιά- σιν· ὅθεν καὶ ὑγρόν ἐστι τὴν ἀρχὴν, εἶτα τῷ χρόνῳ καταπεφθέν, ἡδὺ γίνεται, καὶ εὐχρηστον τοῖς ἀνθρώ ποις. Σοφῶς δὲ καὶ τὰς ἀποθήκας φιλοτεχνοῦσι τοῦ μέλιτος· εἰς λεπτὸν ὑμένα τὸν κηρὸν διατείνουσαι, πυκνὰς καὶ συνεχεῖς ἀλλήλαις τοὺς σίμβλους οἰκοδομοῦσιν, ὡς τὸ μικρὸν τῆς τῶν μικροτάτων πρὸς ἄλ ληλα δέσεως εδράζεται. Αἱ δὲ ἀκρίδες ἑνὶ συνθήματι κατὰ τὸ πλάτος τῆς χώρας στρατοπεδεύουσι. Περιιοῦται δὲ ὁρῶσιν ἕτερα λήϊα τῷ καρπῷ βρίθοντα, καὶ οὐκ ἐφάπτονται, ἀλλ' ἐπὶ τὸν ὡρισμένον αὐταῖς τόπον σπουδάζουσιν, ὥσπερ ἐκ θείου προστάγματος επειγόμεναι. Καὶ οὐ πρότε ρον τοῦ καρποῦ ἅπτονται, πρὶν ἢ δοθῆναι αὐταῖς τὴν συγχώρησιν. Μετέπειτα δὲ αὐταῖς σελευκὶς ἐπαπου στέλλεται, καὶ πάσας κατεσθίει αὐτὰς, ἀκόρεστον την φύσιν ἔχουσα. Τὴν γλαυκά φασι τὴν ἡμέραν ἀμαυροῦσθαι τὴν ὄψιν, τὴν δὲ νύκτα ῥώννυσθαι. Ηνίκα δ' αἱ νυκτερίδες καθεύδουσιν, ἐξ ἀλλήλων ἀπήρτηνται· καὶ εἰ μίαν συμβῇ τοῦ ὁρμαθοῦ ἀποσπα σθῆναι αὐτῶν, αἱ λοιπαὶ καταβοῶσιν. Μόνον δὲ τῶν πετεινῶν τετρασκελὲς ὑπάρχει, καὶ ὁδοῦσι κατακεκό σμηται. Οἱ δὲ τέττιγες ἐν ἐπομβρίᾳ γίνονται, ἡσυχάζουσι δὲ S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. tunt. Aquaticæ, veluti anates et cygni, et his simi- les, divisos pedes non habent, sed latos, et mem- brana conjunctos, ut facilius in aquis natare pos- sint, membranis pedum quasi remis aquarum vim pellentes. Cygnus collum pedibus longius protendit, quo pisces e fundo arripit plures. Avium multæ tempore anni mutant et colorem et vocem. Merula namque ex nigra ruffescit, et ex canora balbutit. Lusciniæ item vox et color solsti- tio mutantur, et in somnis modulatum edit sonum. Quædam etiam aves bruma non esuriunt, acre solo, et eo rore qui herbas rigat, illis famem pel- lente; sed et ventris voluptatibus dominantur. Quibusdam enim vere, et autumno æquinoctio ipso, quibusdam semel per tempora anni stati concubi- tus. Aves feminæ quousque conceperint, marem admittunt, postquam conceperint, aversantur. B C Scarabæi rosaceo illiti repente exanimantur. Apes et vespæ oleo madefactæ, meatibus occlusis consu- muntur; quæ si aceto aspergantur, vitam recupe- rant, et respirandi facultate privatæ aere nutriuntur. Apes regem habent, et communem volatum, commu- nemque servant domum; neque ulla exitum tentat, antequam rex ipse volatum incceperit ; qui non ab illis eligitur, sed natura omnium tenet principatum, cæteris major, forma morumque lenitate illas vin- cens ; habet enim aculeum, quo tamen ad ulciscen- dum non utitur. Ceras ex arborum satorumque flo- ribus confingunt, et aquam guttasque instar roris floribus diffusam, ore convehentes, cerarum alveolis exonerant; hinc principio humidum est, sed tem- pore hominibus usu efficaci, maturatum dulcescit. Mellis item summa prudentia studioque receptacula condunt, ceram in subtilissimain membranam ex- tendentes; crebras et continuas favorum structu- ras conficiunt, ut simul lateribus affixæ hæreant. D Locustæ uno consensu sublatæ, terras per latitu- dinem infestant, procedentes campos alios fructibus p onustos conspiciunt, nec tangunt exitiose, sed ad præscripta illis loca summo nexu contendunt, qua- si divinis jussibus pulsæ, neque antequam illis detur facultas, messes fructusque erodentes vastant. Eas seleucis avis insatiabili voracitate insecuta, omnes absumit. Noctuæ, ut ferunt, oculis interdiu caligo offen- ditur, noctu eam visu valere. Cum vespertiliones cubitum eunt, mutuo com- plexu suspenduntur, et si quem ab eo ordine divelli contigerit, reliqui clamitant; eadem sola volucrum quadiupes est et dentibus fulcitur. Cicada inibre generantur, et obmutescunt, quan-

Α συνουσιαστικὸν ἔχουσιν. Τὰ δὲ φίλυδρα, οἷον νῆσσαι, καὶ κύκνοι, καὶ τὰ ὅμοια αὐτοῖς, τους πόδας ἐσχισμέ νους οὐκ ἔχουσιν, ἀλλὰ πλατεῖς, ὑμενώδεις πρὸς τὸ εὐμαρῶς τοῖς ὕδασι νήχεσθαι, οἱονεὶ κώπαις τισὶ τοῖς ὑμέσι τῶν ποδῶν τὸ ὑγρὸν διωθούμενα. Ὁ δὲ κύκνος μακρότερον τῶν ποδῶν ἔχει τὸν τρά χηλον, πρὸς τὸ ἐκ τοῦ βάθους ἀνασπἂν τοὺς ἰχθύας. Τῶν δὲ ὀρνέων πολλὰ κατ᾿ ἔτος μεταβάλλει την φωνὴν καὶ τὴν χροιάν. Ὁ γὰρ κόττυφος ἐκ μέλανος ξανθός καθίσταται, καὶ ἐξ ᾠδικοῦ πρακτικός. Ἡ δὲ ἀηδὼν τὸ χρῶμα καὶ τὴν φωνὴν μεταβάλλει ταῖς τροπαῖς· καὶ ἔστιν ἄγρυπνον τῇ μελωδία σχολά ζουσα. Ἔνια δὲ τῶν ὀρνέων τὰς χειμερινὰς οὐ πεινῶσι τροπάς, τῷ ἀέρι μόνῳ τρεφόμενα καὶ τῇ κατὰ τὰς χλοηφαγίας ἐνυπαρχούσῃ νοτίδι, ἀλλὰ καὶ τὰς ὑπο- γαστρίους κρατοῦσιν ἡδονάς. Ενια μὲν γὰρ ἔαρι, καὶ μετοπώρῳ κατὰ τὰς ἰσημερίας, ἔνια δὲ ἅπαξ τοῦ ἔτους ἐπιβαίνει. Αἱ δὲ θήλειαι ὄρνεις μέχρι συλλή ψεως τῇ ὀχείᾳ ἔχονται, καὶ εὐθὺς τοὺς ἄρρενας απο τρέφονται. Οἱ δὲ κάνθαροι, ἐὰν ῥοδίνῳ χρισθῶσιν, εὐθὺς ἀπο θνήσκουσιν. Αἱ δὲ μέλισσαι καὶ σφήκες, ἐλαίῳ κατα βρεχθεῖσαι φθείρονται, τῶν πόρων ἀποφραγέντων. Οξει οὖν ἀναβιοῦσι βρεχόμεναι· τρέφονται δὲ τῷ ἄερι ἀναπνοὴν οὐκ ἔχουσαι. Ἔχουσι δὲ βασιλέα αἱ μέλισσαι, καὶ κοινὴν μὲν ποιοῦνται τὴν πτήσιν, κοινὴν δὲ τὴν οἴκησιν· καὶ οὐδεμία προχείρως ἔξεισι πρὶν ἢ τὸν βα- σιλέα τῆς πτήσεως κατάρξασθαι. Ἔστι δὲ αὐταῖς οὗ τος ἀχειροτόνητος ἐκ φύσεως ἔχων τὴν κατὰ πάντων ἀρχὴν, μεγέθει, καὶ σχήματι, καὶ τῇ τοῦ ἤθους προσ τητι διαφέρων αὐτῶν· ἔστι μὲν γὰρ κέντρον αὐτῷ, ἀλλ' οὐ χρῆται τούτῳ πρὸς ἄμυναν. Συνάγουσι δὲ ἐκ τῶν ἀνθῶν τὸν κηρὸν αἱ μέλισσαι, καὶ τὴν δροσοει- δῶς ἐνεσπαρμένην νοτίδα τοῖς ἄνθεσιν τῷ στόματι ἐπισπασάμεναι, ταῖς κοιλάτησι τῶν χηρῶν αὐτὴν ἐνιά- σιν· ὅθεν καὶ ὑγρόν ἐστι τὴν ἀρχὴν, εἶτα τῷ χρόνῳ καταπεφθέν, ἡδὺ γίνεται, καὶ εὐχρηστον τοῖς ἀνθρώ ποις. Σοφῶς δὲ καὶ τὰς ἀποθήκας φιλοτεχνοῦσι τοῦ μέλιτος· εἰς λεπτὸν ὑμένα τὸν κηρὸν διατείνουσαι, πυκνὰς καὶ συνεχεῖς ἀλλήλαις τοὺς σίμβλους οἰκοδομοῦσιν, ὡς τὸ μικρὸν τῆς τῶν μικροτάτων πρὸς ἄλ ληλα δέσεως εδράζεται. Αἱ δὲ ἀκρίδες ἑνὶ συνθήματι κατὰ τὸ πλάτος τῆς χώρας στρατοπεδεύουσι. Περιιοῦται δὲ ὁρῶσιν ἕτερα λήϊα τῷ καρπῷ βρίθοντα, καὶ οὐκ ἐφάπτονται, ἀλλ' ἐπὶ τὸν ὡρισμένον αὐταῖς τόπον σπουδάζουσιν, ὥσπερ ἐκ θείου προστάγματος επειγόμεναι. Καὶ οὐ πρότε ρον τοῦ καρποῦ ἅπτονται, πρὶν ἢ δοθῆναι αὐταῖς τὴν συγχώρησιν. Μετέπειτα δὲ αὐταῖς σελευκὶς ἐπαπου στέλλεται, καὶ πάσας κατεσθίει αὐτὰς, ἀκόρεστον την φύσιν ἔχουσα. Τὴν γλαυκά φασι τὴν ἡμέραν ἀμαυροῦσθαι τὴν ὄψιν, τὴν δὲ νύκτα ῥώννυσθαι. Ηνίκα δ' αἱ νυκτερίδες καθεύδουσιν, ἐξ ἀλλήλων ἀπήρτηνται· καὶ εἰ μίαν συμβῇ τοῦ ὁρμαθοῦ ἀποσπα σθῆναι αὐτῶν, αἱ λοιπαὶ καταβοῶσιν. Μόνον δὲ τῶν πετεινῶν τετρασκελὲς ὑπάρχει, καὶ ὁδοῦσι κατακεκό σμηται. Οἱ δὲ τέττιγες ἐν ἐπομβρίᾳ γίνονται, ἡσυχάζουσι δὲ S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. tunt. Aquaticæ, veluti anates et cygni, et his simi- les, divisos pedes non habent, sed latos, et mem- brana conjunctos, ut facilius in aquis natare pos- sint, membranis pedum quasi remis aquarum vim pellentes. Cygnus collum pedibus longius protendit, quo pisces e fundo arripit plures. Avium multæ tempore anni mutant et colorem et vocem. Merula namque ex nigra ruffescit, et ex canora balbutit. Lusciniæ item vox et color solsti- tio mutantur, et in somnis modulatum edit sonum. Quædam etiam aves bruma non esuriunt, acre solo, et eo rore qui herbas rigat, illis famem pel- lente; sed et ventris voluptatibus dominantur. Quibusdam enim vere, et autumno æquinoctio ipso, quibusdam semel per tempora anni stati concubi- tus. Aves feminæ quousque conceperint, marem admittunt, postquam conceperint, aversantur. B C Scarabæi rosaceo illiti repente exanimantur. Apes et vespæ oleo madefactæ, meatibus occlusis consu- muntur; quæ si aceto aspergantur, vitam recupe- rant, et respirandi facultate privatæ aere nutriuntur. Apes regem habent, et communem volatum, commu- nemque servant domum; neque ulla exitum tentat, antequam rex ipse volatum incceperit ; qui non ab illis eligitur, sed natura omnium tenet principatum, cæteris major, forma morumque lenitate illas vin- cens ; habet enim aculeum, quo tamen ad ulciscen- dum non utitur. Ceras ex arborum satorumque flo- ribus confingunt, et aquam guttasque instar roris floribus diffusam, ore convehentes, cerarum alveolis exonerant; hinc principio humidum est, sed tem- pore hominibus usu efficaci, maturatum dulcescit. Mellis item summa prudentia studioque receptacula condunt, ceram in subtilissimain membranam ex- tendentes; crebras et continuas favorum structu- ras conficiunt, ut simul lateribus affixæ hæreant. D Locustæ uno consensu sublatæ, terras per latitu- dinem infestant, procedentes campos alios fructibus p onustos conspiciunt, nec tangunt exitiose, sed ad præscripta illis loca summo nexu contendunt, qua- si divinis jussibus pulsæ, neque antequam illis detur facultas, messes fructusque erodentes vastant. Eas seleucis avis insatiabili voracitate insecuta, omnes absumit. Noctuæ, ut ferunt, oculis interdiu caligo offen- ditur, noctu eam visu valere. Cum vespertiliones cubitum eunt, mutuo com- plexu suspenduntur, et si quem ab eo ordine divelli contigerit, reliqui clamitant; eadem sola volucrum quadiupes est et dentibus fulcitur. Cicada inibre generantur, et obmutescunt, quan-

καιρὸν, ἐπειδὴ τῇ δρόσῳ πήγνυνται. Πλήττειν δὲ καὶ ᾄδειν τὸ πτερὸν αὐτῶν φάσκουσι. Τῇ δὲ ἕκτῃ ἡμέρᾳ προσέταξεν ὁ Θεὸς ἐξαγαγεῖν τὴν τὴν κατὰ γένος τετράποδα, καὶ ἑρπετὰ, καὶ θηρία τῆς γῆς, καὶ τὰ κτήνη, καὶ πάντα τὰ ἔρποντα ἐπὶ τῆς γῆς κατὰ γένος, καὶ παρήχθη εὐθέως εἰς τὸ εἶναι πάντα, ἅπερ κοινὴν μὲν τῷ ἀνθρώπῳ τῆς φύσεως ἔχει τὴν αἴσθησιν, οὐ μὴν δὲ ἴσην καὶ τὴν ψυχὴν κέκτηνται ζῶντα, καὶ κινούμενα κίνησιν, ἣν ἡ ἀρχέγονος τοῦ αίματος φύσις χορηγεῖ τῷ πνεύματι τοῦ ἔξωθεν ἀέ- ρος κιρναμένη. Εστι δὲ καὶ ἐν αὐτοῖς ἤθη διάφορα, τὴν Πρόνοιαν τοῦ Θεοῦ αἰνιττόμεναι· καὶ γὰρ καὶ ταῦτα οὐ μικρῶς ταύτην συνίστησιν. Ὡς γὰρ σοφὴ τῶν βλαστῶν ἡ καρπογονία, καὶ ἄστρων εὐταξία, καὶ ἡλίου, καὶ σελήνης ἀνυπαίτιος δρόμος, καὶ θαλάσσης ὅρων θεσμὸς μὴ ὑπερισταμένης τὴν Πρόνοιαν ἀναν τιῤῥήτως μαρτύρεται· οὕτως καὶ ἡ τῶν ζώων ἰδιότης τὸ ἀπαράλλακτον τῆς τάξεως ἐνδεικνυμένη τὴν Πρό- νοιαν μάλα σαφῶς κηρύττει, καθάπερ ψυχὴ κινοῦσα τοῦ κόσμου πᾶσαν τὴν σύστασιν. Καὶ καταγέλαστος ἂν εἴη πᾶς ὁ ἐκβάλλων, τῶν στοιχείων ἁπάντων όμο- λογούντων αὐτήν· γῆ μὲν πρὸς φυτουργίαν οὐκ ἀπει- θοῦσα, ήλιός τε, καὶ σελήνη, καὶ τὰ λοιπὰ ἄστρα τοῦ προσήκοντος δρόμου μὴ στείλαντα, θάλαττα κανόνα προσταγῆς οὐχ ὑπερβαίνουσα, νηκτὰ δὲ καὶ ἀεροπόλα, καὶ χερσαία τῆς ὀφειλομένης χρείας οὐχ ὑστερούμενα. Πῶς οὖν οὐκ ἄδικος καὶ ἄφρων ὁ καθόλου τὴν Πρό- νοιαν παραιτούμενος; Ποῦ λόγος ἐρεῖ τεχνικὸν ἔργον μὴ ἀπαυτοματίζεσθαι, πρὸς ἐπιστήμης δὲ τὰ σοφά ἔργα ἀποτελεῖσθαι· αὐτίκα γοῦν ἀνδριαντοποιοῦ ἔν- νοιαν λαμβάνομεν· εἰκόνα δὲ περικαλλῶς γεγραμμέ- την κατιδόντες, τὸν ταύτης γραφέα θαυμάζομεν· νῆα δὲ ἐντέχνως ἐπιστήμη κατεσκευασμένην ὁρῶντες, ναυπηγὸν ἐπαινοῦμεν. Εἰ δ' αὐτοὶ τεχνικὰ ἔργα θεώ- μενοι τὸν ἔμμουσον τεχνίτην γινώσκομεν, τί οὖν οὐ μᾶλλον τὴν πάντων σοφὴν Πρόνοιαν ἐν καταλήψει ἕξοιμεν, ὀφθαλμῷ διάνοιαν διὰ τῶν ἐστοιχειωμένων κόσμου μερῶν, ἐπιστημόνως τεταγμένων; Τὰ γὰρ είδη καὶ σχήματα ἱκανὰ γνωρίσαι τὸν τεχνίτην, εἰ καὶ λόγῳ τὰ ἐστοιχειωμένα σιωπὴν ἄγει. Φιλεῖ γὰρ τὰ πρός τινος μορφωθέντα τὸν κεκοσμηκότα όμολο- γεῖν. Ὥσπερ δὲ τῶν στοιχείων ἡ σύστασις σαφηνίζει τὴν Πρόνοιαν, οὕτω καὶ ἡ τῶν ζώων διάφορος φύσις τὴν γνῶσιν ταύτης παρέχεται. Συγγεννᾶται μὲν γὰρ ὁ θυμὸς τῷ λέοντι, καὶ ἔστι μοναστικὸς ὁ βίος αὐτοῦ, οὐδενὶ τῶν ζώων κοινωνῶν, οὐδὲ χθιζὴν τροφὴν προϊέ- μενος, ἀλλὰ πρόσφατον· ἐξεῖαν δὲ ἔχει τὴν αἴσθησιν, καὶ θάττον τῆς ὀσμῆς τῶν θηρευόντων αἰσθάνεται, καὶ δρόμῳ φεύγει ἐπὶ τὸ σπήλαιον, τὰ ἴχνη τῇ σοβ περισαίνων, όπως καλυφθέντα ὑπὸ τῆς κόνεως ἀνίχνευ- τον τοῖς θηρευταῖς καταστήσωσιν. Πηρὸς δὲ αὐτοῦ ὁ σκύμνος τίκτεται, καὶ τρεῖς ἡμέρας ὑπὸ τῆς λεαίνης φυλάττεται, καὶ ἐλθὼν αὐτὸς ἀπὸ τῆς θήρας, ἐμφυσή- σας αὐτὸν εἰς τὸ πρόσωπον, βλέποντα αὐτὸν ἐξαν SPURIA. - COMMENT. IN HEXAEMERON. A do rore concrescunt ; earum alis et cantum et stre- pitum edi asseverant. B G Sexto die jussit Deus producere terram quadrupede secundum genus, et reptilia, et bestias terra, et ju- menta, et omnia serpentia super terram, secundum genus 16, ct statim oninia producta sunt, ut essent, quæ communem cum homine naturæ sensum ha- bent, etsi non similem animam possideant, quamvis vivant, et motu, quem prima sanguinis natura, cun ambientis aeris spiritu misceatur, elargitur, movean- tur, diversissimisque sint inter se moribus, divinam Providentiam insinuantibus, nam et hæc ad eam commendandam maxime conducunt. Quemadmodum enim germinum sapiens et varius fructus, et reclus astrorum ordo, et solis lunæque cursus inculpatus, marisque terminorum lex inviolata, Providentiam non repugnanter testificantur; sic et animalium proprietas, ordinisque perpetua et nunquam immu- tata series, satis clare Providentiam demonstrans, quasi præco pronuntiat, tanquam ammus omnem lianc mundi movens structuram. Et sane ridiculus essel qui eam denegaret, elementis omnibus confir- mantibus, terra quidem ad fructus ferendos obtem- perat, sol et luna, et reliqua sidera a cursu sibi conveniente nunquam desistunt, mare legem sibi præscriptam incorruptam custodit, animalia onmnia, sive aquis natent, sive aere volent, sive terra fera- tur, nusquam in usibus vitæ necessariis destituun- tur. Quomodo igitur non erit et a justitia, et ab omni consilio alienus, qui penitus de medio Providentiam tollit? Quænam ratio id docebit, arti- ficiosum opus temere, fortuitoque produci ? Ubi pru- dentia perfectum et elaboratum opus conspexeri- mus, ejus artificem mente revolvimus; imaginem pulcherrime pictam intuiti, ejus pictorem admira- mur; navem artificiose prudenterque compactam vi- dentes, naupegum commendamus. Si igitur nos ipsi opera arte confecta cernentes in cognitionem pru- dentis artificis devenimus, quanam ratione sapien- tem rerum omuium Providentiam, partibus mundi elementorum ope conflatis recteque dispositis, men- tis oculis non comprehendemus? Satis enim sunt et species, et formæ, cæteraque ex elementis composita, etsi silentio indulgent, ad eorum nobis ar- tificem manifestandum. Solent etenim res ab aliquo confictæ parentem et formatorem effari. D Gen. 1, 21, 26. Cæterum quemadmodum elementorum constitutio Providentiam perspicuam facit, sic et animalium varia natura, ejus nobis cognitionem ingerit. Gene- rositas enim et iracundia una cum leone nascuntur, illique solitudo et recessus amica sunt, seque e animalium frequentia tolkit ; cibos hesterna die ar- reptos respuit, recentiores capessit ; sensu acerri- mo est, celerrimoque odore quodam venantes sen- tit, cursuque fertur in speluncam, vestigiis recenter impressis cauda deturpatis, ut illis pulvere obvo- lutis, venatores consequentes effugiat. Cæcus il lius catulus generatur et tribus primis diebus cu- stodia leænæ asservatur, donec ille a venatione re- obνο-

καιρὸν, ἐπειδὴ τῇ δρόσῳ πήγνυνται. Πλήττειν δὲ καὶ ᾄδειν τὸ πτερὸν αὐτῶν φάσκουσι. Τῇ δὲ ἕκτῃ ἡμέρᾳ προσέταξεν ὁ Θεὸς ἐξαγαγεῖν τὴν τὴν κατὰ γένος τετράποδα, καὶ ἑρπετὰ, καὶ θηρία τῆς γῆς, καὶ τὰ κτήνη, καὶ πάντα τὰ ἔρποντα ἐπὶ τῆς γῆς κατὰ γένος, καὶ παρήχθη εὐθέως εἰς τὸ εἶναι πάντα, ἅπερ κοινὴν μὲν τῷ ἀνθρώπῳ τῆς φύσεως ἔχει τὴν αἴσθησιν, οὐ μὴν δὲ ἴσην καὶ τὴν ψυχὴν κέκτηνται ζῶντα, καὶ κινούμενα κίνησιν, ἣν ἡ ἀρχέγονος τοῦ αίματος φύσις χορηγεῖ τῷ πνεύματι τοῦ ἔξωθεν ἀέ- ρος κιρναμένη. Εστι δὲ καὶ ἐν αὐτοῖς ἤθη διάφορα, τὴν Πρόνοιαν τοῦ Θεοῦ αἰνιττόμεναι· καὶ γὰρ καὶ ταῦτα οὐ μικρῶς ταύτην συνίστησιν. Ὡς γὰρ σοφὴ τῶν βλαστῶν ἡ καρπογονία, καὶ ἄστρων εὐταξία, καὶ ἡλίου, καὶ σελήνης ἀνυπαίτιος δρόμος, καὶ θαλάσσης ὅρων θεσμὸς μὴ ὑπερισταμένης τὴν Πρόνοιαν ἀναν τιῤῥήτως μαρτύρεται· οὕτως καὶ ἡ τῶν ζώων ἰδιότης τὸ ἀπαράλλακτον τῆς τάξεως ἐνδεικνυμένη τὴν Πρό- νοιαν μάλα σαφῶς κηρύττει, καθάπερ ψυχὴ κινοῦσα τοῦ κόσμου πᾶσαν τὴν σύστασιν. Καὶ καταγέλαστος ἂν εἴη πᾶς ὁ ἐκβάλλων, τῶν στοιχείων ἁπάντων όμο- λογούντων αὐτήν· γῆ μὲν πρὸς φυτουργίαν οὐκ ἀπει- θοῦσα, ήλιός τε, καὶ σελήνη, καὶ τὰ λοιπὰ ἄστρα τοῦ προσήκοντος δρόμου μὴ στείλαντα, θάλαττα κανόνα προσταγῆς οὐχ ὑπερβαίνουσα, νηκτὰ δὲ καὶ ἀεροπόλα, καὶ χερσαία τῆς ὀφειλομένης χρείας οὐχ ὑστερούμενα. Πῶς οὖν οὐκ ἄδικος καὶ ἄφρων ὁ καθόλου τὴν Πρό- νοιαν παραιτούμενος; Ποῦ λόγος ἐρεῖ τεχνικὸν ἔργον μὴ ἀπαυτοματίζεσθαι, πρὸς ἐπιστήμης δὲ τὰ σοφά ἔργα ἀποτελεῖσθαι· αὐτίκα γοῦν ἀνδριαντοποιοῦ ἔν- νοιαν λαμβάνομεν· εἰκόνα δὲ περικαλλῶς γεγραμμέ- την κατιδόντες, τὸν ταύτης γραφέα θαυμάζομεν· νῆα δὲ ἐντέχνως ἐπιστήμη κατεσκευασμένην ὁρῶντες, ναυπηγὸν ἐπαινοῦμεν. Εἰ δ' αὐτοὶ τεχνικὰ ἔργα θεώ- μενοι τὸν ἔμμουσον τεχνίτην γινώσκομεν, τί οὖν οὐ μᾶλλον τὴν πάντων σοφὴν Πρόνοιαν ἐν καταλήψει ἕξοιμεν, ὀφθαλμῷ διάνοιαν διὰ τῶν ἐστοιχειωμένων κόσμου μερῶν, ἐπιστημόνως τεταγμένων; Τὰ γὰρ είδη καὶ σχήματα ἱκανὰ γνωρίσαι τὸν τεχνίτην, εἰ καὶ λόγῳ τὰ ἐστοιχειωμένα σιωπὴν ἄγει. Φιλεῖ γὰρ τὰ πρός τινος μορφωθέντα τὸν κεκοσμηκότα όμολο- γεῖν. Ὥσπερ δὲ τῶν στοιχείων ἡ σύστασις σαφηνίζει τὴν Πρόνοιαν, οὕτω καὶ ἡ τῶν ζώων διάφορος φύσις τὴν γνῶσιν ταύτης παρέχεται. Συγγεννᾶται μὲν γὰρ ὁ θυμὸς τῷ λέοντι, καὶ ἔστι μοναστικὸς ὁ βίος αὐτοῦ, οὐδενὶ τῶν ζώων κοινωνῶν, οὐδὲ χθιζὴν τροφὴν προϊέ- μενος, ἀλλὰ πρόσφατον· ἐξεῖαν δὲ ἔχει τὴν αἴσθησιν, καὶ θάττον τῆς ὀσμῆς τῶν θηρευόντων αἰσθάνεται, καὶ δρόμῳ φεύγει ἐπὶ τὸ σπήλαιον, τὰ ἴχνη τῇ σοβ περισαίνων, όπως καλυφθέντα ὑπὸ τῆς κόνεως ἀνίχνευ- τον τοῖς θηρευταῖς καταστήσωσιν. Πηρὸς δὲ αὐτοῦ ὁ σκύμνος τίκτεται, καὶ τρεῖς ἡμέρας ὑπὸ τῆς λεαίνης φυλάττεται, καὶ ἐλθὼν αὐτὸς ἀπὸ τῆς θήρας, ἐμφυσή- σας αὐτὸν εἰς τὸ πρόσωπον, βλέποντα αὐτὸν ἐξαν SPURIA. - COMMENT. IN HEXAEMERON. A do rore concrescunt ; earum alis et cantum et stre- pitum edi asseverant. B G Sexto die jussit Deus producere terram quadrupede secundum genus, et reptilia, et bestias terra, et ju- menta, et omnia serpentia super terram, secundum genus 16, ct statim oninia producta sunt, ut essent, quæ communem cum homine naturæ sensum ha- bent, etsi non similem animam possideant, quamvis vivant, et motu, quem prima sanguinis natura, cun ambientis aeris spiritu misceatur, elargitur, movean- tur, diversissimisque sint inter se moribus, divinam Providentiam insinuantibus, nam et hæc ad eam commendandam maxime conducunt. Quemadmodum enim germinum sapiens et varius fructus, et reclus astrorum ordo, et solis lunæque cursus inculpatus, marisque terminorum lex inviolata, Providentiam non repugnanter testificantur; sic et animalium proprietas, ordinisque perpetua et nunquam immu- tata series, satis clare Providentiam demonstrans, quasi præco pronuntiat, tanquam ammus omnem lianc mundi movens structuram. Et sane ridiculus essel qui eam denegaret, elementis omnibus confir- mantibus, terra quidem ad fructus ferendos obtem- perat, sol et luna, et reliqua sidera a cursu sibi conveniente nunquam desistunt, mare legem sibi præscriptam incorruptam custodit, animalia onmnia, sive aquis natent, sive aere volent, sive terra fera- tur, nusquam in usibus vitæ necessariis destituun- tur. Quomodo igitur non erit et a justitia, et ab omni consilio alienus, qui penitus de medio Providentiam tollit? Quænam ratio id docebit, arti- ficiosum opus temere, fortuitoque produci ? Ubi pru- dentia perfectum et elaboratum opus conspexeri- mus, ejus artificem mente revolvimus; imaginem pulcherrime pictam intuiti, ejus pictorem admira- mur; navem artificiose prudenterque compactam vi- dentes, naupegum commendamus. Si igitur nos ipsi opera arte confecta cernentes in cognitionem pru- dentis artificis devenimus, quanam ratione sapien- tem rerum omuium Providentiam, partibus mundi elementorum ope conflatis recteque dispositis, men- tis oculis non comprehendemus? Satis enim sunt et species, et formæ, cæteraque ex elementis composita, etsi silentio indulgent, ad eorum nobis ar- tificem manifestandum. Solent etenim res ab aliquo confictæ parentem et formatorem effari. D Gen. 1, 21, 26. Cæterum quemadmodum elementorum constitutio Providentiam perspicuam facit, sic et animalium varia natura, ejus nobis cognitionem ingerit. Gene- rositas enim et iracundia una cum leone nascuntur, illique solitudo et recessus amica sunt, seque e animalium frequentia tolkit ; cibos hesterna die ar- reptos respuit, recentiores capessit ; sensu acerri- mo est, celerrimoque odore quodam venantes sen- tit, cursuque fertur in speluncam, vestigiis recenter impressis cauda deturpatis, ut illis pulvere obvo- lutis, venatores consequentes effugiat. Cæcus il lius catulus generatur et tribus primis diebus cu- stodia leænæ asservatur, donec ille a venatione re- obνο-

ίστησιν. Ηνίκα δὲ ἀνθρώπῳ ἥ τινι τῶν ζώων ἐπέρχε ται, μαστίζει τῇ σοβῇ ἑαυτὸν πρότερον κατὰ τὸ ποιη το τικόν Β Οὐρῇ μὴν πλευράς τε καὶ ισχία ἀμφοτέρωθεν Μαστίεται, δε δ' αὐτὸν ἐποτρύνει μαχέσασθαι. Γηράσας δὲ, καὶ εἰς ἄγραν βαδίζειν ἀτονῶν ἐφεδρεύει ταῖς πόλεσιν, θηρεύειν εἰς βίωσιν τοὺς ἀνθρώπους γλιχόμενος. Εστι δὲ αὐτοῦ τὸ στόμα πάντοτε δυσωδέ στατον· καθεύδων δὲ ἀναπετάσας ἔχει τὰ βλέφαρα. Η δὲ λέαινα μόλις ἑνὸς σκύμνου ὑπομένει τὴν κύησιν· προϊὼν γὰρ εἰς τὸ ἔξω ταῖς ἀκμαῖς τῶν ὀνύχων τὴν μήτραν διασπαράσσει αὐτῆς. Ραγδαλαῖον ἡ πάρδαλις καὶ ὀξύρροπον ταῖς όρο μαῖς, καὶ τῶν ἄλλων διαφέρων ὀξύτητι, καὶ ἐπὶ τὰς ὄψεις τῶν θηρευτῶν ἐφιπτάμενον. Νωθρὰ ἡ φύσις τῆς ἄρκτου, καὶ ἰδιότροπος, καὶ τὸ ἦθος ὕπουλος, καὶ βαρεῖα τῷ σώματι. Πολλάκις οὖν βαθυτάταις τρωθεῖσα πληγαῖς, ἱατρεύει ἑαυτὴν ξη- ροτάτῳ φλόμῳ τὰς ὠτειλας παραβύουσα. Παλαίουσα δὲ διαπλέκει τοὺς πόδας τεχνικῶς, καὶ ὑποσκελίζει, καὶ μεσολαβοῦσα κραταιῶς καθάπτει. Ο ταῦρος τοῖς κέρασι πρὸς ἄμυναν τῶν ἀντιπά λων καθώπλισται, τοῖς δὲ ποσὶν ἀθλητοῦ τρόπον και νίζεται· ὑποβλεπόμενος δὲ πυρωτοις όμμασι, καὶ τὰ κέρατα εγκεκλικώς, καὶ ζέων θυμῷ, ἐφορμᾶ ὅλῳ τῷ σώματι. Σᾶς δὲ, ὅταν ἴδῃ κυνηγοὺς ἐν ταῖς ὕλαις λοχῶντας, διανιστάμενος, οὐ πρότερον ἐφορμᾷ πρὶν ἢ τοῖς πλη στον δένδροις παραβήξη τους ιδόντας. Ἔστι δὲ ζῶον ἀνθόλου σφόδρα δριμύτατον καὶ δυσ- θήρατον, ἔχον δὲ μακρὰ κέρατα ὅμοια περίοσιν, δέν δρα μετέωρα και μεγάλα πρίζει· διψῆσαν δὲ ἔρχεται ἐπὶ τὸν Εὐφράτην ποταμὸν, καὶ πιὼν παίζει ταῖς ἐρεικίναις, ταῖς οὔσαις παρὰ ταῖς ὄχθαις τοῦ ποτα μοῦ, καὶ δεσμεῖται ὑπ' αὐτῶν. Λεπτόκλονοι γὰρ ὑπάρχουσαι, ἐμπλέκονται αὐτοῦ περὶ τὰ κέρατα, καὶ βοᾷ· καὶ οἱ κυνηγοί, αἰσθόμενοι, εὐθέως αὐτὸν συλ λαμβάνουσι, καὶ ἀναιροῦσιν. Ἔστι δὲ ἐν τοῖς Σκύθαις τοῖς καλουμένοις Λώοις ζῶον καλούμενον τάρανδος, μέγεθος ἔχον βούς, τὴν δὲ ὄψιν τῆς τοῦ ἐλάφου παραπλήσιον. Καὶ ἔστι δυς- θήρατον, τῷ πρὸς τὰ δένδρα καὶ χωρία, καὶ πρὸς πάντα οἷς ἂν ἐγγίζῃ τὴν χροιάν μεταβάλλειν, καὶ τῇ ἐκείνων ἀφομοιοῦσθαι ἰδέᾳ, καὶ διὰ τοῦτο εἶναι πολ λοῖς ἀνεπίγνωστον. Ομοίως δὲ καὶ ὁ χαμαιλέων εἰς οἷους ἂν ἔρπῃ λειμῶνας, καὶ ἐδάφη ξηρά, τὴν χροιὰν ἐκείνων μετα λαμβάνει. Δειλὸν ἡ ἔλαφος καὶ ὀξυδερκές, καὶ πρὸς τὰ ἐρπε τὰ θηρία πολέμιον· καὶ εἰ διαφύγῃ αὐτὴν ὄφις, καὶ εἰς ῥαγάδα παρεισδύῃ πέτρας, ἀφικνεῖται διψήσασα εἰς τὰς πηγάς· πάνυ γάρ ἐστι πρὸς τὴν δίψαν διά πυρος, ὡς καὶ τὴν γλῶτταν ἐκβάλλειν τοῦ στόματος, S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. gressus in faciem efilaus, videndi vim illi commu- A nicat. Quando vero hominem vel aliud animal ag- greditur, semet prius cauda seu quodam incitamen- to flagellat, ut poeta cecinit 17: Cauda vero lateraque et lumbos utrinque Verberat, seque ipsum excitat ad pugnandum. In senecta, quoniam ad persequendas feras vires non superant, urbes obsidet, hominibus ad vitam conservandam inhians, semperque illius os gravissi- mum omniumredditet odorem et halitum; oculos cum dormit, patentes habet. Leæna vix difficileque unius catuli partum sustinet; in ipso enim enixu un- guium acie fetus illius dilacerat uterum. Pardalis vehemens est et repentino impetu præ- ceps ; cælera animalia tremenda vincit velocitate, et ante venatorum oculos ita pedum valet pernici- tate, ut volare quisque diceret. Ursæ natura segnis et peculiaris, mores malitia solertes, corpus grave. Saepe itaque gravissimis vul- neribus confecta, sibi parat medicamenta, siccis- simo verbasco vulneribus obturatis; dum congre- ditur et luctatur, artificiose pedes complicat, et eum quicum certat, supplantat, et medium valide correptum impetit. Taurus cornibus, quibus hostes ulciscitur, arma - tur, pedibusque athletarum more pulverem in al- tum spargit, despicatustorvis oculis ardescens, cor- nibus inclinatis, et ira gliscente, toto corpore di- nicationem puscit. Aper si locatos insidiis venatores fuerit odoratus, C viribus excitatis, nullus init contentionem, prius. quam ad vicinas arbores dentes exacuerit. Antholops bellua est vehementissima, venatu dif- ficilis, oblongis cornibus, serrarum instar, quibus allas ingentesque circumsecat arbores. Siliens Eu- phratem fluvium petit, indeque potu hausto inter ericulas, quæ circa fluminis ripas virescunt, ludit iisque colligatur. Etenim cum sint tenuibus et len- tis surculis, inter se cornibus illius implicantur, illa gemeus clamorem edit; quod cum venatores persenserint, illico eam comprehensam interimunt. Est et apud Scythas, quos Loos vocant, fera, ta- randus nonine, cui magnitudo quæ bovi, aspectus qui cervo; fitque assimilis cuicunque rei proxime venerit, coloremque omnium reddit, sive illa arbor, sive terra, sive aliquid aliud sit; hinc evenit ut dif- ficulter capi possit, multorumque notitiam fugiat. Eadem ratione et chamæleon mutat colorem red- ditque quemcunque proxime attingit, sive per pratorum viriditatem, sive per soli siccitatem ser- pat. Cervo inest sua timiditas, quanquam sit acerrimi visus pugnamque cum animalibus quæ humi re- puut commitat. Si quando eum serpens, in saxo- rum rimam ingressus, fugiendo declinarit, siti ar- dens ad fontes se confert, graviter namque siti iu- loin. Iliad. Y, v. 170. D

ίστησιν. Ηνίκα δὲ ἀνθρώπῳ ἥ τινι τῶν ζώων ἐπέρχε ται, μαστίζει τῇ σοβῇ ἑαυτὸν πρότερον κατὰ τὸ ποιη το τικόν Β Οὐρῇ μὴν πλευράς τε καὶ ισχία ἀμφοτέρωθεν Μαστίεται, δε δ' αὐτὸν ἐποτρύνει μαχέσασθαι. Γηράσας δὲ, καὶ εἰς ἄγραν βαδίζειν ἀτονῶν ἐφεδρεύει ταῖς πόλεσιν, θηρεύειν εἰς βίωσιν τοὺς ἀνθρώπους γλιχόμενος. Εστι δὲ αὐτοῦ τὸ στόμα πάντοτε δυσωδέ στατον· καθεύδων δὲ ἀναπετάσας ἔχει τὰ βλέφαρα. Η δὲ λέαινα μόλις ἑνὸς σκύμνου ὑπομένει τὴν κύησιν· προϊὼν γὰρ εἰς τὸ ἔξω ταῖς ἀκμαῖς τῶν ὀνύχων τὴν μήτραν διασπαράσσει αὐτῆς. Ραγδαλαῖον ἡ πάρδαλις καὶ ὀξύρροπον ταῖς όρο μαῖς, καὶ τῶν ἄλλων διαφέρων ὀξύτητι, καὶ ἐπὶ τὰς ὄψεις τῶν θηρευτῶν ἐφιπτάμενον. Νωθρὰ ἡ φύσις τῆς ἄρκτου, καὶ ἰδιότροπος, καὶ τὸ ἦθος ὕπουλος, καὶ βαρεῖα τῷ σώματι. Πολλάκις οὖν βαθυτάταις τρωθεῖσα πληγαῖς, ἱατρεύει ἑαυτὴν ξη- ροτάτῳ φλόμῳ τὰς ὠτειλας παραβύουσα. Παλαίουσα δὲ διαπλέκει τοὺς πόδας τεχνικῶς, καὶ ὑποσκελίζει, καὶ μεσολαβοῦσα κραταιῶς καθάπτει. Ο ταῦρος τοῖς κέρασι πρὸς ἄμυναν τῶν ἀντιπά λων καθώπλισται, τοῖς δὲ ποσὶν ἀθλητοῦ τρόπον και νίζεται· ὑποβλεπόμενος δὲ πυρωτοις όμμασι, καὶ τὰ κέρατα εγκεκλικώς, καὶ ζέων θυμῷ, ἐφορμᾶ ὅλῳ τῷ σώματι. Σᾶς δὲ, ὅταν ἴδῃ κυνηγοὺς ἐν ταῖς ὕλαις λοχῶντας, διανιστάμενος, οὐ πρότερον ἐφορμᾷ πρὶν ἢ τοῖς πλη στον δένδροις παραβήξη τους ιδόντας. Ἔστι δὲ ζῶον ἀνθόλου σφόδρα δριμύτατον καὶ δυσ- θήρατον, ἔχον δὲ μακρὰ κέρατα ὅμοια περίοσιν, δέν δρα μετέωρα και μεγάλα πρίζει· διψῆσαν δὲ ἔρχεται ἐπὶ τὸν Εὐφράτην ποταμὸν, καὶ πιὼν παίζει ταῖς ἐρεικίναις, ταῖς οὔσαις παρὰ ταῖς ὄχθαις τοῦ ποτα μοῦ, καὶ δεσμεῖται ὑπ' αὐτῶν. Λεπτόκλονοι γὰρ ὑπάρχουσαι, ἐμπλέκονται αὐτοῦ περὶ τὰ κέρατα, καὶ βοᾷ· καὶ οἱ κυνηγοί, αἰσθόμενοι, εὐθέως αὐτὸν συλ λαμβάνουσι, καὶ ἀναιροῦσιν. Ἔστι δὲ ἐν τοῖς Σκύθαις τοῖς καλουμένοις Λώοις ζῶον καλούμενον τάρανδος, μέγεθος ἔχον βούς, τὴν δὲ ὄψιν τῆς τοῦ ἐλάφου παραπλήσιον. Καὶ ἔστι δυς- θήρατον, τῷ πρὸς τὰ δένδρα καὶ χωρία, καὶ πρὸς πάντα οἷς ἂν ἐγγίζῃ τὴν χροιάν μεταβάλλειν, καὶ τῇ ἐκείνων ἀφομοιοῦσθαι ἰδέᾳ, καὶ διὰ τοῦτο εἶναι πολ λοῖς ἀνεπίγνωστον. Ομοίως δὲ καὶ ὁ χαμαιλέων εἰς οἷους ἂν ἔρπῃ λειμῶνας, καὶ ἐδάφη ξηρά, τὴν χροιὰν ἐκείνων μετα λαμβάνει. Δειλὸν ἡ ἔλαφος καὶ ὀξυδερκές, καὶ πρὸς τὰ ἐρπε τὰ θηρία πολέμιον· καὶ εἰ διαφύγῃ αὐτὴν ὄφις, καὶ εἰς ῥαγάδα παρεισδύῃ πέτρας, ἀφικνεῖται διψήσασα εἰς τὰς πηγάς· πάνυ γάρ ἐστι πρὸς τὴν δίψαν διά πυρος, ὡς καὶ τὴν γλῶτταν ἐκβάλλειν τοῦ στόματος, S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. gressus in faciem efilaus, videndi vim illi commu- A nicat. Quando vero hominem vel aliud animal ag- greditur, semet prius cauda seu quodam incitamen- to flagellat, ut poeta cecinit 17: Cauda vero lateraque et lumbos utrinque Verberat, seque ipsum excitat ad pugnandum. In senecta, quoniam ad persequendas feras vires non superant, urbes obsidet, hominibus ad vitam conservandam inhians, semperque illius os gravissi- mum omniumredditet odorem et halitum; oculos cum dormit, patentes habet. Leæna vix difficileque unius catuli partum sustinet; in ipso enim enixu un- guium acie fetus illius dilacerat uterum. Pardalis vehemens est et repentino impetu præ- ceps ; cælera animalia tremenda vincit velocitate, et ante venatorum oculos ita pedum valet pernici- tate, ut volare quisque diceret. Ursæ natura segnis et peculiaris, mores malitia solertes, corpus grave. Saepe itaque gravissimis vul- neribus confecta, sibi parat medicamenta, siccis- simo verbasco vulneribus obturatis; dum congre- ditur et luctatur, artificiose pedes complicat, et eum quicum certat, supplantat, et medium valide correptum impetit. Taurus cornibus, quibus hostes ulciscitur, arma - tur, pedibusque athletarum more pulverem in al- tum spargit, despicatustorvis oculis ardescens, cor- nibus inclinatis, et ira gliscente, toto corpore di- nicationem puscit. Aper si locatos insidiis venatores fuerit odoratus, C viribus excitatis, nullus init contentionem, prius. quam ad vicinas arbores dentes exacuerit. Antholops bellua est vehementissima, venatu dif- ficilis, oblongis cornibus, serrarum instar, quibus allas ingentesque circumsecat arbores. Siliens Eu- phratem fluvium petit, indeque potu hausto inter ericulas, quæ circa fluminis ripas virescunt, ludit iisque colligatur. Etenim cum sint tenuibus et len- tis surculis, inter se cornibus illius implicantur, illa gemeus clamorem edit; quod cum venatores persenserint, illico eam comprehensam interimunt. Est et apud Scythas, quos Loos vocant, fera, ta- randus nonine, cui magnitudo quæ bovi, aspectus qui cervo; fitque assimilis cuicunque rei proxime venerit, coloremque omnium reddit, sive illa arbor, sive terra, sive aliquid aliud sit; hinc evenit ut dif- ficulter capi possit, multorumque notitiam fugiat. Eadem ratione et chamæleon mutat colorem red- ditque quemcunque proxime attingit, sive per pratorum viriditatem, sive per soli siccitatem ser- pat. Cervo inest sua timiditas, quanquam sit acerrimi visus pugnamque cum animalibus quæ humi re- puut commitat. Si quando eum serpens, in saxo- rum rimam ingressus, fugiendo declinarit, siti ar- dens ad fontes se confert, graviter namque siti iu- loin. Iliad. Y, v. 170. D

πρὸς τὸ ὑπὸ τῆς ψυχρότητος τοῦ ἀέρος αὐτὴν ἀνα- ψύχεσθαι. Ἐμπλησθεῖσα οὖν τοῦ ὕδατος, ἔρχεται ἔνθα ὄφις κρύπτεται, καὶ ἀνασπάσασα αὐτὸν ἐκ τῆς ῥα- γάδος, συμπατοῦσα ἀναιρεῖ. Εἰ δὲ καὶ τῶν κεράτων αὐτῆς μικρόν τι ἢ τῶν τριχῶν ἐπ' οἰκίας κατακαί, εἴ που ἂν ἐμφωλεύει θηρίον, διαδιδράσκει. Επειδάν δὲ ἀποβάλῃ τὰ κέρατα, μόνασιν ζητεῖ, καὶ κρημνόν ἀπρόσιτον καταλαμβάνει, καὶ ἄβατον ἐρημίαν μετα- διώκει, ὡς ἀποβαλοῦσα πρὸς τὰ ἄλλα θηρία τὸ ἀμυν- τήριον. Ἐπεὶ οὖν πρὸς τὰς ῥίζας τῶν ἀποβληθέντων κεράτων εἰσὶν ἐλκώσεις, εἰς πολύδενδρον τόπον και τασκηνοί, πρὸς τὸ μὴ ὑπὸ μυιῶν ἐκμυζείσθαι τὰ τραύματα, καὶ νυκτὸς νέμεται ἄνεσιν ἔχουσα. Όταν δὲ ἐκφύσῃ τὰ κέρατα, θαῤῥοῦσα πρόεισι καὶ μεσημε βρίας. Βουλομένη δὲ δοκιμάσαι εἰ πεπηγότα αὐτῇ τὰ κέρατα, τρυφερά γὰρ ὄντα ὑπὸ τοῦ ἡλίου θραύεται καταφλεγόμεναι· δένδρεσι δὲ παραβάλλει τὴν κεφα- λὴν, καὶ ἐντρίβει ἀντιτύπως, πειρωμένη γνῶναι, εἰ βεβαίως ἐπήρεισται. Πρὸς δὲ τὰ δήγματα τῶν φαλαγ- γίων, καρκῖνον ἐσθίουσα ἰᾶται. Ἡ δὲ αἓξ ἡ ἀγρία κατὰ τὴν Κρήτην, ἐὰν βέλει διαπαρῇ, τὸ καλούμενον δίκταμον ἐμφαγοῦσα, ῥᾳδίως τὸ τραῦμα θεραπεύεται. Αἱ δὲ παρδάλεις θηρῶνται εὐμαρῶς τὰ ζῶα. Σαφώς γὰρ εἰδυῖαι ταῖς ἀπ' αὐτῶν ὀδμαῖς χαίροντα τὰ ἄλλα ζωα, βαθέσιν ἄντροις ἱδροῦσι· τὰ δὲ, οἷα κνίσσης αιτ σθόμενα, ρινηλατεῖ, καὶ ἐγγίσαντα τῷ τόπῳ, εὐθέως ὑπὸ τῶν παρδάλεων κατεσθίονται. Ὁ δὲ πάνθηρ φίλον μέν ἐστι πάντων τῶν ζώων, ἐχθρὸν δὲ τοῦ δράκοντος. Εστι δὲ τῷ σώματι ἀστε ρωπὸν καὶ πάνυ ἡσύχιον. Καὶ ἕως μὲν οὐ χρήζει τροφῆς, μένει καθεῦδον ἐν τῷ φωλεῷ· τῇ δὲ τρίτῃ ἡμέρᾳ πεινάσαν ἔξεισι, καὶ μεγάλη φωνῇ βοῦ, καὶ ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ εὐωδία τις έξεισιν ἀρωματική, δι' ἧς τὰ ἄλλα ζῶα θελγόμενα τὰ ἐγγὺς καὶ τὰ πόρο ῥωθεν ἐγγίζουσιν αὐτῷ, καὶ ἔπονται τερπόμενα αυτ τοῦ τῇ ποικιλίᾳ τοῦ σώματος. Ὁ δὲ πάνθηρ ὀλίγον τι προηγησάμενος αὐτῶν ὑποστρέφεται, καὶ ἐπιτηρεῖ, καὶ δ, τ' ἂν τῶν ζώων ἀρέσῃ αὐτῷ, ἐπιπιδήσας λαμ βάνει. Ο δὲ ἐλέφας ἐγκυμονεῖ μὲν χρόνῳ, εἰς δέκα γὰρ Στη πέττει τὴν σποράν, καὶ ὅταν ὁ τόπος γέρων γένη- ται, τότε ἀποτίκτει· ἡνίκα δ' ἂν ἐς βόθρον κατε νεχθῇ, καὶ ἄλλος ἐλέφας θεάσηται, πορευθεὶς συνά γει πολλοὺς ἐλέφαντας, καὶ ἐλθόντες τὸν πεπτωκότα ἀναστῶσιν ἠρέμα υποκουφίζοντες. Ο Ὁ δὲ δράκων ὁ κατὰ τὴν Ἰνδίαν περὶ τὰ νῶτα τοῦ ἐλέφαντος ἀνέρπει, καὶ τὴν νηδύν πᾶσαν περιειλεῖται, καὶ ἣν ἂν τύχῃ φλέβα διελεῖν, ἀπλήστως εμφορείται τοῦ αἵματος, ἐπισπώμενος βιαίω πνεύματι, καὶ συν- τόνῳ ῥοίζῳ. Ὁ δὲ ἐλέφας σκιρτᾷ, καὶ τῇ προνομῇ τύπτει τὰ πλευρά, ὡς τοῦ δράκοντος καθεζόμενος" εἶτα ἐκκενουμένου τοῦ αἵματος, οὐκέτι πηδὲν δυνά- μενος, τρέμων ἵσταται, μικρὸν δὲ ὕστερον πίπτει, καὶ τῶν σκελῶν ἐξασθενησάντων· εἶτα καὶ ἀποψύχει, καὶ - SPURIA. COMMENT. IN HEXAEMERON. A flammatur, ita ut exerta lingua æstuet, ut aeris B frigiditate recreetur. Depulsa itaque potu, siti, ad serpentis latebras recessusque accedit, inde extra- ctum pedibusque conculcatum interficit. Et si vel cornuum frustum vel pilorum in domo uratur, ejus nidore, animalia quæ latilant, fugantur. Cornibus amissis, solitudinem quærit, prærupta saxa inac- cessaque convenit, desertissimasque incolit soli- tudines, quasi eo, quo se ab aliarum ferarum inju- ria arcere possit, deperdito ; et cum in amissorum cornuum radicibus ulcera gignantur, locum multis arboribus consitum habitat, ne a muscis vulnera exsurgantur, noctuque pascitur pacatissima; at vero cum cornua eruperint, audacter et libere, me- ridieque ipso procedit ad pabula; experiens si enata cornua fixa firmiter sunt (dum enim mollia incre- scunt, a solis calore exusta franguntur); ad arbores collatum caput comprobat, adversumque affrical, repercutiendo, tentans periclitari si firmiter adha reant. Phalangiorum morsibus cancro vorato mede- tur. Capra silvestris in Creta, telis icta, herba quam dictamum vocamus pasta, nullo labore excutit ac- cepta tela. Pardalis perfacile capit animalia. Etenim cum sat noverit cunctas quadrupedes ejus odore mire sollicitari, in profundis cavernis insudat, hæ vero quasi nidore quodam invitat, sagaciter perse quuntur, ubi properato in loca vicina convenerint, C subito correptas mandit. D Panthera cum cæteris animantibus, uno excepto dracone, amicitias et consuetudines jungit; minutis macularum oculis, quasi stellis superpicta, valde- que cicur, et quandiu cibo non eget, in latebris dormit; sed post tres dies, fame dominante, egre- ditur maximeque clamat, indeque ex ore suavitas quædam, odoris instar aromatum eflatur, quo animalia pellecta capiantur, et tum vicina, tum longinquiora proxime accedunt, sequunturque, corporis varietate delectata. Verum panthera via non longa procedens revertitur, attenteque consi- derat, et ex animalibus quod illi collibitum est, impetu facto, comprehendit. Diu gravescit utero elephas, decem enim annis gestat, semenque concoquit, et senescentem fetum parturit, cum in foveam deerrando ceciderit, si alius elephas inspexerit vin arrepta multos in unum elephantes cogit qui eum qui ceciderit, leniter, et quiete sustollentes extrabunt. Draco apud Indos in elephantis terga salit totum- que ventrem circumflexu facile ambit, et ex vena quam inciderit, avidissime absque satietate san- guinem captat violento spiritu hauriens ingentique strepitu. At elephas exsilit, proboscideque latera verberat, quasi draconem prostraturus; sed sanguine deficiente, cum saltare non possit, toto corpore tremit, nec multo post ruit, cruribusque debilitatis, unaque secum obruit draconem, et draco vinculis

πρὸς τὸ ὑπὸ τῆς ψυχρότητος τοῦ ἀέρος αὐτὴν ἀνα- ψύχεσθαι. Ἐμπλησθεῖσα οὖν τοῦ ὕδατος, ἔρχεται ἔνθα ὄφις κρύπτεται, καὶ ἀνασπάσασα αὐτὸν ἐκ τῆς ῥα- γάδος, συμπατοῦσα ἀναιρεῖ. Εἰ δὲ καὶ τῶν κεράτων αὐτῆς μικρόν τι ἢ τῶν τριχῶν ἐπ' οἰκίας κατακαί, εἴ που ἂν ἐμφωλεύει θηρίον, διαδιδράσκει. Επειδάν δὲ ἀποβάλῃ τὰ κέρατα, μόνασιν ζητεῖ, καὶ κρημνόν ἀπρόσιτον καταλαμβάνει, καὶ ἄβατον ἐρημίαν μετα- διώκει, ὡς ἀποβαλοῦσα πρὸς τὰ ἄλλα θηρία τὸ ἀμυν- τήριον. Ἐπεὶ οὖν πρὸς τὰς ῥίζας τῶν ἀποβληθέντων κεράτων εἰσὶν ἐλκώσεις, εἰς πολύδενδρον τόπον και τασκηνοί, πρὸς τὸ μὴ ὑπὸ μυιῶν ἐκμυζείσθαι τὰ τραύματα, καὶ νυκτὸς νέμεται ἄνεσιν ἔχουσα. Όταν δὲ ἐκφύσῃ τὰ κέρατα, θαῤῥοῦσα πρόεισι καὶ μεσημε βρίας. Βουλομένη δὲ δοκιμάσαι εἰ πεπηγότα αὐτῇ τὰ κέρατα, τρυφερά γὰρ ὄντα ὑπὸ τοῦ ἡλίου θραύεται καταφλεγόμεναι· δένδρεσι δὲ παραβάλλει τὴν κεφα- λὴν, καὶ ἐντρίβει ἀντιτύπως, πειρωμένη γνῶναι, εἰ βεβαίως ἐπήρεισται. Πρὸς δὲ τὰ δήγματα τῶν φαλαγ- γίων, καρκῖνον ἐσθίουσα ἰᾶται. Ἡ δὲ αἓξ ἡ ἀγρία κατὰ τὴν Κρήτην, ἐὰν βέλει διαπαρῇ, τὸ καλούμενον δίκταμον ἐμφαγοῦσα, ῥᾳδίως τὸ τραῦμα θεραπεύεται. Αἱ δὲ παρδάλεις θηρῶνται εὐμαρῶς τὰ ζῶα. Σαφώς γὰρ εἰδυῖαι ταῖς ἀπ' αὐτῶν ὀδμαῖς χαίροντα τὰ ἄλλα ζωα, βαθέσιν ἄντροις ἱδροῦσι· τὰ δὲ, οἷα κνίσσης αιτ σθόμενα, ρινηλατεῖ, καὶ ἐγγίσαντα τῷ τόπῳ, εὐθέως ὑπὸ τῶν παρδάλεων κατεσθίονται. Ὁ δὲ πάνθηρ φίλον μέν ἐστι πάντων τῶν ζώων, ἐχθρὸν δὲ τοῦ δράκοντος. Εστι δὲ τῷ σώματι ἀστε ρωπὸν καὶ πάνυ ἡσύχιον. Καὶ ἕως μὲν οὐ χρήζει τροφῆς, μένει καθεῦδον ἐν τῷ φωλεῷ· τῇ δὲ τρίτῃ ἡμέρᾳ πεινάσαν ἔξεισι, καὶ μεγάλη φωνῇ βοῦ, καὶ ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ εὐωδία τις έξεισιν ἀρωματική, δι' ἧς τὰ ἄλλα ζῶα θελγόμενα τὰ ἐγγὺς καὶ τὰ πόρο ῥωθεν ἐγγίζουσιν αὐτῷ, καὶ ἔπονται τερπόμενα αυτ τοῦ τῇ ποικιλίᾳ τοῦ σώματος. Ὁ δὲ πάνθηρ ὀλίγον τι προηγησάμενος αὐτῶν ὑποστρέφεται, καὶ ἐπιτηρεῖ, καὶ δ, τ' ἂν τῶν ζώων ἀρέσῃ αὐτῷ, ἐπιπιδήσας λαμ βάνει. Ο δὲ ἐλέφας ἐγκυμονεῖ μὲν χρόνῳ, εἰς δέκα γὰρ Στη πέττει τὴν σποράν, καὶ ὅταν ὁ τόπος γέρων γένη- ται, τότε ἀποτίκτει· ἡνίκα δ' ἂν ἐς βόθρον κατε νεχθῇ, καὶ ἄλλος ἐλέφας θεάσηται, πορευθεὶς συνά γει πολλοὺς ἐλέφαντας, καὶ ἐλθόντες τὸν πεπτωκότα ἀναστῶσιν ἠρέμα υποκουφίζοντες. Ο Ὁ δὲ δράκων ὁ κατὰ τὴν Ἰνδίαν περὶ τὰ νῶτα τοῦ ἐλέφαντος ἀνέρπει, καὶ τὴν νηδύν πᾶσαν περιειλεῖται, καὶ ἣν ἂν τύχῃ φλέβα διελεῖν, ἀπλήστως εμφορείται τοῦ αἵματος, ἐπισπώμενος βιαίω πνεύματι, καὶ συν- τόνῳ ῥοίζῳ. Ὁ δὲ ἐλέφας σκιρτᾷ, καὶ τῇ προνομῇ τύπτει τὰ πλευρά, ὡς τοῦ δράκοντος καθεζόμενος" εἶτα ἐκκενουμένου τοῦ αἵματος, οὐκέτι πηδὲν δυνά- μενος, τρέμων ἵσταται, μικρὸν δὲ ὕστερον πίπτει, καὶ τῶν σκελῶν ἐξασθενησάντων· εἶτα καὶ ἀποψύχει, καὶ - SPURIA. COMMENT. IN HEXAEMERON. A flammatur, ita ut exerta lingua æstuet, ut aeris B frigiditate recreetur. Depulsa itaque potu, siti, ad serpentis latebras recessusque accedit, inde extra- ctum pedibusque conculcatum interficit. Et si vel cornuum frustum vel pilorum in domo uratur, ejus nidore, animalia quæ latilant, fugantur. Cornibus amissis, solitudinem quærit, prærupta saxa inac- cessaque convenit, desertissimasque incolit soli- tudines, quasi eo, quo se ab aliarum ferarum inju- ria arcere possit, deperdito ; et cum in amissorum cornuum radicibus ulcera gignantur, locum multis arboribus consitum habitat, ne a muscis vulnera exsurgantur, noctuque pascitur pacatissima; at vero cum cornua eruperint, audacter et libere, me- ridieque ipso procedit ad pabula; experiens si enata cornua fixa firmiter sunt (dum enim mollia incre- scunt, a solis calore exusta franguntur); ad arbores collatum caput comprobat, adversumque affrical, repercutiendo, tentans periclitari si firmiter adha reant. Phalangiorum morsibus cancro vorato mede- tur. Capra silvestris in Creta, telis icta, herba quam dictamum vocamus pasta, nullo labore excutit ac- cepta tela. Pardalis perfacile capit animalia. Etenim cum sat noverit cunctas quadrupedes ejus odore mire sollicitari, in profundis cavernis insudat, hæ vero quasi nidore quodam invitat, sagaciter perse quuntur, ubi properato in loca vicina convenerint, C subito correptas mandit. D Panthera cum cæteris animantibus, uno excepto dracone, amicitias et consuetudines jungit; minutis macularum oculis, quasi stellis superpicta, valde- que cicur, et quandiu cibo non eget, in latebris dormit; sed post tres dies, fame dominante, egre- ditur maximeque clamat, indeque ex ore suavitas quædam, odoris instar aromatum eflatur, quo animalia pellecta capiantur, et tum vicina, tum longinquiora proxime accedunt, sequunturque, corporis varietate delectata. Verum panthera via non longa procedens revertitur, attenteque consi- derat, et ex animalibus quod illi collibitum est, impetu facto, comprehendit. Diu gravescit utero elephas, decem enim annis gestat, semenque concoquit, et senescentem fetum parturit, cum in foveam deerrando ceciderit, si alius elephas inspexerit vin arrepta multos in unum elephantes cogit qui eum qui ceciderit, leniter, et quiete sustollentes extrabunt. Draco apud Indos in elephantis terga salit totum- que ventrem circumflexu facile ambit, et ex vena quam inciderit, avidissime absque satietate san- guinem captat violento spiritu hauriens ingentique strepitu. At elephas exsilit, proboscideque latera verberat, quasi draconem prostraturus; sed sanguine deficiente, cum saltare non possit, toto corpore tremit, nec multo post ruit, cruribusque debilitatis, unaque secum obruit draconem, et draco vinculis

Α συνεπιλαμβάνει τὸν δράκοντα· ὁ δὲ δράκων ὂν περιέ θετο δεσμὸν λῦσαι μὴ δυνάμενος, καὶ τῷ βάρει τοῦ ἐλέφαντος πιεζόμενος, πνιγείς τελευτά. Θερμὸς ὁ ἵππος πρὸς ἐπιθυμίαν τοῦ θήλεος. Νωθός ὁ ὄνος, καὶ ὀξυήκοος, καὶ μνήμων. Μνησίκακον κάτ μήλος. Ανήμερον λύκος. Εὐσταθὴς ὁ βοῦς. Ευχάριστος ὁ κύων, καὶ φιλοδε σπότης· πολλάκις γὰρ καθ᾽ ὁδὸν φονευομένοις αὐτοῖ; ἐπαπέθανεν· ἕτεροι δὲ καὶ τοὺς φονεῖς κατεμήνυσαν, καὶ τὴν ἔνδικον πείσασθαι αὐτοὺς τιμωρίαν προεξέ νησαν. Τὴν δὲ ἔαιναν ὑπετόπησαν τινες υπονοήσαντες ἀμείβειν κατ' ἔτος τὴν θηλυκήν φύσιν ἐπὶ τὸ ἄῤῥεν, ἢ τὴν ἄῤῥενα ἐπὶ τὸ θῆλυ. Ἔχει δὲ οὐχ οὕτως· τὸ γὰρ ζῶον, ἀσελγέστατον πάνυ ὑπάρχον, πρὸ τοῦ Β πόρου ὑπὸ τὴν κέρκον ἐξοχὴν κέκτηται, αἰδοίῳ θησ λυκῷ παραπλήσιον, ὅπερ οὐκ ἔχει πόρον, ἢ μόνον κοιλότητα, εἰς οὐδὲν μήτρας χρειῶδες καθεστηκυίαν, καὶ κενὴν μόνην λαγνείαν δέχεται. Διὰ γοῦν τὸν ὑπερο βάλλοντα πασχητιασμὸν τοῦτο ὁ ἄῤῥην καὶ ἡ θήλεια ἔχουσι τὸ ἰδίωμα· ὅταν γὰρ οἱ πόροι πεπληρωμένο: ἀσχολοῦνται περὶ τὴν κύησιν, ἐν ἀλλήλοις τὴν παρὰ φύσιν μίξιν ἐργάζονται. Οθεν σπανιώτατόν ἐστιν εὑρεῖν θήλειαν αιναν· οὐ γὰρ συνεχεῖς αἱ κυήσεις τῷ ζώῳ γίγνονται. Ὁ δὲ λαγωὸς πρὸς συνουσίαν ἐστὶν ἀκρατέστερος. Ἡ δὲ θήλεια κατὰ μῆνα τίκτει, καὶ τεκοῦσα πάλιν ὑπὸ τοῦ τυχόντος λαγωοῦ ὀχεύεται, καὶ συλλαμβάνει ἔτι θηλαζομένη· οὐ γὰρ ἀρκεῖται ἑνί. Τὸν δὲ γρῦπα φασὶν εἶναι ζῶον παμμεγενέστατον, ὡς ἀρουραίαν σκιὰν ἐκτελεῖν· ἁρπάζει δὲ λέοντα οὐ- τως εὐχερῶς, ὡς ἀετὸς παρ' ἡμῖν λαγωόν. Ἔστι ζῶον χαραδριὸς ὁ παρὰ Μωϋσῇ μνημονευό μενος, λευκότατος, δι᾿ ὅλον τὸ σῶμα μὴ ἔχων σπίλον ἄλλης χρόας· καὶ τούτου τὰς ἐκρύσεις τοὺς ἀμβλυω ποῦντας ἰᾶσθαί φασι. Καταμένειν δὲ αὐτὸν ἐν ταῖς αὐλαῖς ταῖς βασιλικαῖς ἱστορούσι, προφήτην ζωής καὶ θανάτου τοῖς κάμνουσι τῶν ἀνθρώπων γιγνόμε νον. "Οταν γάρ, φασὶν, ἀρρωστία τις περιπέση, άγου σιν ἐνώπιον αὐτοῦ τὸν χαραδριόν, καὶ εἰ προσχῇ τῷ νοσοῦντι, καὶ ὁ νοσῶν αὐτῷ, καταπίνει τὴν νόσον ἡ χαραδριὸς αὐτοῦ, καὶ ἀνίπταται εἰς τὸν αἰθέρα του ἡλίου, κἀκεῖ τὴν νόσον τοῦ ἀνθρώπου διασκεδάζει· εἰ δὲ μὴ προσχῇ, γινώσκουσιν, ὅτι τελευτήσει ὁ κάμνων. Ὁ δὲ μονόκερως ζῶόν ἐστι μικρὸν, ὅμοιον ἐρίφῳ, δριμύτατον σφόδρα. Εν δὲ κέρας μόνον ἐπὶ τῆς και ρυφῆς ἔχει τῆς κεφαλῆς, καὶ θηρᾶται τοιώδε· Παρ- θόνον ἁγνὴν ρίπτουσιν αὐτοῦ ἐπίπροσθεν· ὁ δὲ εἰς τοὺς κόλπους αὐτῆς ἐφάλλεται· ἡ δὲ περιθάλπουσα αὐτὸν εἰς τοὺς οἴκους τῶν βασιλέων ἀποκομίζει. Ἔστι ζῶον καλούμενον καστόριον, ἤπιον πάνυ καὶ ἡσύχιον· χρησιμεύει δὲ τὰ αἰδοῖα αὐτοῦ πρὸς ἴασιν. Διωκόμενον οὖν ἐπὶ τοῦτο ὑπὸ τῶν θηρευτῶν, ἀπο κόπτει αὐτοῦ τὰ αἰδοῖα, καὶ ἐφίστησι τοὺς διώκοντας. Ἐπιδιωκόντων δὲ ἄλλων, ἀποκεκομμένον ἑαυτὸν δεί- κνυσι, καὶ ἐκκόπτει τοῦ δρόμου τοὺς θηρευτάς. S. EUSTATIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. quibus eum præstrnxerat solvendis impar, ele- phantis pondere pressus, suffocatus eliditur. Ardenti equus in feminam incitatur libidine. Tardus asinus, auditu acer, et rerum recordans. Injuriarum memor camelus. Immansuetus lupus. Bos firmus et constans. Gratus est dominorum- que amicissimus canis; sæpe enim in itinere cum domini occiderentur, et ipse una consumptus est; alii et eorum percussores fassi sunt, et ut justas pœnas pro tanto scelere persolverent coegerunt. Hyænam alternis annis marem, alternis feminam fieri, nonnulli crediderunt; quod falsum est; nam animal hoc cum perditæ flagitiosæque sit libidinis, præter foramen quod sub cauda est, tumorem pu- dendo mulieris non dissimilem continet, in quo foramen non est, sed tantum cavum, quod nullum vulvæ usum exhibere valet, sed duntaxat inanis libidinis receptaculum extuberat; propter igitur immensam muliebria patiendi appetentiam, mari et feminæ singularis hæc proprietas dicitur inesse ; dum enim plena foramina in conceptu salvando occupantur, inter se flagitiosissime contra naturam, mixturam faciunt. Unde hyenam feminam invenire rarissimum est, huic enim bestiæ non continui partus fiunt. Lepus est in coitu intemperantior; femina quo- libet mense parit; quæ cum peperit, rursus a le- pore quemcunque sors tulerit, initur, et adhuc lactans concipit, nec uno contenta est. Gryphem magnitudinis immensæ ferunt, ita ut umbra illius prædium opacet, et veluti apud nos aquila leporem, sic ille leonem facillimo negotio raptum prædatur. C Charadrius, cujus Moyses meminit 4*, toto cor- pore splendidissimo nitet candore alterius coloris maculis nusquam aspersus; hujus effluvia obtusæ oculɔrum aciei mederi tradunt, immorarique re- giis, vitæ et mortis hominibus ægræ infirmæque valetudinis prænuntios. Cum enim affectis viribus homo fuerit, charadrium ita accommodant, ut eum adversis oculis intueri possit; qui si ad ægrotum attenderit, segrotusque ad ipsum, hausta infirmitate, charadrius per aerem, solem versus volitat, ibique morbum hominis dissipatum disperdit ; si non inspe- p xerit, de laborantis interitu conjecturam faciunt. Unicornis animal est, et illud parvum, hædi ma- gnitudine, eximia pernicitate et vehementia, cornu in summitate capitis unico; hac porro ratione ca- pitur. Virginem incorruptam ante eum conjiciunt, cujus ipse in sinum insilit, ea complexu fovendo in regias defert. Castorem animal facillimis moribus et mansuetis, quies delectat; mirus testium ejus in medicinis usus; persequentium venatorum urgente periculo, eɔs amputat, currentesque a progressu arcet. Si alii hoc idem petant, testes ademptos ostendit, corumque cursus moratur. Levit. x1, 19; Deut. xiv, 18. D

Α συνεπιλαμβάνει τὸν δράκοντα· ὁ δὲ δράκων ὂν περιέ θετο δεσμὸν λῦσαι μὴ δυνάμενος, καὶ τῷ βάρει τοῦ ἐλέφαντος πιεζόμενος, πνιγείς τελευτά. Θερμὸς ὁ ἵππος πρὸς ἐπιθυμίαν τοῦ θήλεος. Νωθός ὁ ὄνος, καὶ ὀξυήκοος, καὶ μνήμων. Μνησίκακον κάτ μήλος. Ανήμερον λύκος. Εὐσταθὴς ὁ βοῦς. Ευχάριστος ὁ κύων, καὶ φιλοδε σπότης· πολλάκις γὰρ καθ᾽ ὁδὸν φονευομένοις αὐτοῖ; ἐπαπέθανεν· ἕτεροι δὲ καὶ τοὺς φονεῖς κατεμήνυσαν, καὶ τὴν ἔνδικον πείσασθαι αὐτοὺς τιμωρίαν προεξέ νησαν. Τὴν δὲ ἔαιναν ὑπετόπησαν τινες υπονοήσαντες ἀμείβειν κατ' ἔτος τὴν θηλυκήν φύσιν ἐπὶ τὸ ἄῤῥεν, ἢ τὴν ἄῤῥενα ἐπὶ τὸ θῆλυ. Ἔχει δὲ οὐχ οὕτως· τὸ γὰρ ζῶον, ἀσελγέστατον πάνυ ὑπάρχον, πρὸ τοῦ Β πόρου ὑπὸ τὴν κέρκον ἐξοχὴν κέκτηται, αἰδοίῳ θησ λυκῷ παραπλήσιον, ὅπερ οὐκ ἔχει πόρον, ἢ μόνον κοιλότητα, εἰς οὐδὲν μήτρας χρειῶδες καθεστηκυίαν, καὶ κενὴν μόνην λαγνείαν δέχεται. Διὰ γοῦν τὸν ὑπερο βάλλοντα πασχητιασμὸν τοῦτο ὁ ἄῤῥην καὶ ἡ θήλεια ἔχουσι τὸ ἰδίωμα· ὅταν γὰρ οἱ πόροι πεπληρωμένο: ἀσχολοῦνται περὶ τὴν κύησιν, ἐν ἀλλήλοις τὴν παρὰ φύσιν μίξιν ἐργάζονται. Οθεν σπανιώτατόν ἐστιν εὑρεῖν θήλειαν αιναν· οὐ γὰρ συνεχεῖς αἱ κυήσεις τῷ ζώῳ γίγνονται. Ὁ δὲ λαγωὸς πρὸς συνουσίαν ἐστὶν ἀκρατέστερος. Ἡ δὲ θήλεια κατὰ μῆνα τίκτει, καὶ τεκοῦσα πάλιν ὑπὸ τοῦ τυχόντος λαγωοῦ ὀχεύεται, καὶ συλλαμβάνει ἔτι θηλαζομένη· οὐ γὰρ ἀρκεῖται ἑνί. Τὸν δὲ γρῦπα φασὶν εἶναι ζῶον παμμεγενέστατον, ὡς ἀρουραίαν σκιὰν ἐκτελεῖν· ἁρπάζει δὲ λέοντα οὐ- τως εὐχερῶς, ὡς ἀετὸς παρ' ἡμῖν λαγωόν. Ἔστι ζῶον χαραδριὸς ὁ παρὰ Μωϋσῇ μνημονευό μενος, λευκότατος, δι᾿ ὅλον τὸ σῶμα μὴ ἔχων σπίλον ἄλλης χρόας· καὶ τούτου τὰς ἐκρύσεις τοὺς ἀμβλυω ποῦντας ἰᾶσθαί φασι. Καταμένειν δὲ αὐτὸν ἐν ταῖς αὐλαῖς ταῖς βασιλικαῖς ἱστορούσι, προφήτην ζωής καὶ θανάτου τοῖς κάμνουσι τῶν ἀνθρώπων γιγνόμε νον. "Οταν γάρ, φασὶν, ἀρρωστία τις περιπέση, άγου σιν ἐνώπιον αὐτοῦ τὸν χαραδριόν, καὶ εἰ προσχῇ τῷ νοσοῦντι, καὶ ὁ νοσῶν αὐτῷ, καταπίνει τὴν νόσον ἡ χαραδριὸς αὐτοῦ, καὶ ἀνίπταται εἰς τὸν αἰθέρα του ἡλίου, κἀκεῖ τὴν νόσον τοῦ ἀνθρώπου διασκεδάζει· εἰ δὲ μὴ προσχῇ, γινώσκουσιν, ὅτι τελευτήσει ὁ κάμνων. Ὁ δὲ μονόκερως ζῶόν ἐστι μικρὸν, ὅμοιον ἐρίφῳ, δριμύτατον σφόδρα. Εν δὲ κέρας μόνον ἐπὶ τῆς και ρυφῆς ἔχει τῆς κεφαλῆς, καὶ θηρᾶται τοιώδε· Παρ- θόνον ἁγνὴν ρίπτουσιν αὐτοῦ ἐπίπροσθεν· ὁ δὲ εἰς τοὺς κόλπους αὐτῆς ἐφάλλεται· ἡ δὲ περιθάλπουσα αὐτὸν εἰς τοὺς οἴκους τῶν βασιλέων ἀποκομίζει. Ἔστι ζῶον καλούμενον καστόριον, ἤπιον πάνυ καὶ ἡσύχιον· χρησιμεύει δὲ τὰ αἰδοῖα αὐτοῦ πρὸς ἴασιν. Διωκόμενον οὖν ἐπὶ τοῦτο ὑπὸ τῶν θηρευτῶν, ἀπο κόπτει αὐτοῦ τὰ αἰδοῖα, καὶ ἐφίστησι τοὺς διώκοντας. Ἐπιδιωκόντων δὲ ἄλλων, ἀποκεκομμένον ἑαυτὸν δεί- κνυσι, καὶ ἐκκόπτει τοῦ δρόμου τοὺς θηρευτάς. S. EUSTATIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. quibus eum præstrnxerat solvendis impar, ele- phantis pondere pressus, suffocatus eliditur. Ardenti equus in feminam incitatur libidine. Tardus asinus, auditu acer, et rerum recordans. Injuriarum memor camelus. Immansuetus lupus. Bos firmus et constans. Gratus est dominorum- que amicissimus canis; sæpe enim in itinere cum domini occiderentur, et ipse una consumptus est; alii et eorum percussores fassi sunt, et ut justas pœnas pro tanto scelere persolverent coegerunt. Hyænam alternis annis marem, alternis feminam fieri, nonnulli crediderunt; quod falsum est; nam animal hoc cum perditæ flagitiosæque sit libidinis, præter foramen quod sub cauda est, tumorem pu- dendo mulieris non dissimilem continet, in quo foramen non est, sed tantum cavum, quod nullum vulvæ usum exhibere valet, sed duntaxat inanis libidinis receptaculum extuberat; propter igitur immensam muliebria patiendi appetentiam, mari et feminæ singularis hæc proprietas dicitur inesse ; dum enim plena foramina in conceptu salvando occupantur, inter se flagitiosissime contra naturam, mixturam faciunt. Unde hyenam feminam invenire rarissimum est, huic enim bestiæ non continui partus fiunt. Lepus est in coitu intemperantior; femina quo- libet mense parit; quæ cum peperit, rursus a le- pore quemcunque sors tulerit, initur, et adhuc lactans concipit, nec uno contenta est. Gryphem magnitudinis immensæ ferunt, ita ut umbra illius prædium opacet, et veluti apud nos aquila leporem, sic ille leonem facillimo negotio raptum prædatur. C Charadrius, cujus Moyses meminit 4*, toto cor- pore splendidissimo nitet candore alterius coloris maculis nusquam aspersus; hujus effluvia obtusæ oculɔrum aciei mederi tradunt, immorarique re- giis, vitæ et mortis hominibus ægræ infirmæque valetudinis prænuntios. Cum enim affectis viribus homo fuerit, charadrium ita accommodant, ut eum adversis oculis intueri possit; qui si ad ægrotum attenderit, segrotusque ad ipsum, hausta infirmitate, charadrius per aerem, solem versus volitat, ibique morbum hominis dissipatum disperdit ; si non inspe- p xerit, de laborantis interitu conjecturam faciunt. Unicornis animal est, et illud parvum, hædi ma- gnitudine, eximia pernicitate et vehementia, cornu in summitate capitis unico; hac porro ratione ca- pitur. Virginem incorruptam ante eum conjiciunt, cujus ipse in sinum insilit, ea complexu fovendo in regias defert. Castorem animal facillimis moribus et mansuetis, quies delectat; mirus testium ejus in medicinis usus; persequentium venatorum urgente periculo, eɔs amputat, currentesque a progressu arcet. Si alii hoc idem petant, testes ademptos ostendit, corumque cursus moratur. Levit. x1, 19; Deut. xiv, 18. D

Α συνεπιλαμβάνει τὸν δράκοντα· ὁ δὲ δράκων ὂν περιέ θετο δεσμὸν λῦσαι μὴ δυνάμενος, καὶ τῷ βάρει τοῦ ἐλέφαντος πιεζόμενος, πνιγείς τελευτά. Θερμὸς ὁ ἵππος πρὸς ἐπιθυμίαν τοῦ θήλεος. Νωθός ὁ ὄνος, καὶ ὀξυήκοος, καὶ μνήμων. Μνησίκακον κάτ μήλος. Ανήμερον λύκος. Εὐσταθὴς ὁ βοῦς. Ευχάριστος ὁ κύων, καὶ φιλοδε σπότης· πολλάκις γὰρ καθ᾽ ὁδὸν φονευομένοις αὐτοῖ; ἐπαπέθανεν· ἕτεροι δὲ καὶ τοὺς φονεῖς κατεμήνυσαν, καὶ τὴν ἔνδικον πείσασθαι αὐτοὺς τιμωρίαν προεξέ νησαν. Τὴν δὲ ἔαιναν ὑπετόπησαν τινες υπονοήσαντες ἀμείβειν κατ' ἔτος τὴν θηλυκήν φύσιν ἐπὶ τὸ ἄῤῥεν, ἢ τὴν ἄῤῥενα ἐπὶ τὸ θῆλυ. Ἔχει δὲ οὐχ οὕτως· τὸ γὰρ ζῶον, ἀσελγέστατον πάνυ ὑπάρχον, πρὸ τοῦ Β πόρου ὑπὸ τὴν κέρκον ἐξοχὴν κέκτηται, αἰδοίῳ θησ λυκῷ παραπλήσιον, ὅπερ οὐκ ἔχει πόρον, ἢ μόνον κοιλότητα, εἰς οὐδὲν μήτρας χρειῶδες καθεστηκυίαν, καὶ κενὴν μόνην λαγνείαν δέχεται. Διὰ γοῦν τὸν ὑπερο βάλλοντα πασχητιασμὸν τοῦτο ὁ ἄῤῥην καὶ ἡ θήλεια ἔχουσι τὸ ἰδίωμα· ὅταν γὰρ οἱ πόροι πεπληρωμένο: ἀσχολοῦνται περὶ τὴν κύησιν, ἐν ἀλλήλοις τὴν παρὰ φύσιν μίξιν ἐργάζονται. Οθεν σπανιώτατόν ἐστιν εὑρεῖν θήλειαν αιναν· οὐ γὰρ συνεχεῖς αἱ κυήσεις τῷ ζώῳ γίγνονται. Ὁ δὲ λαγωὸς πρὸς συνουσίαν ἐστὶν ἀκρατέστερος. Ἡ δὲ θήλεια κατὰ μῆνα τίκτει, καὶ τεκοῦσα πάλιν ὑπὸ τοῦ τυχόντος λαγωοῦ ὀχεύεται, καὶ συλλαμβάνει ἔτι θηλαζομένη· οὐ γὰρ ἀρκεῖται ἑνί. Τὸν δὲ γρῦπα φασὶν εἶναι ζῶον παμμεγενέστατον, ὡς ἀρουραίαν σκιὰν ἐκτελεῖν· ἁρπάζει δὲ λέοντα οὐ- τως εὐχερῶς, ὡς ἀετὸς παρ' ἡμῖν λαγωόν. Ἔστι ζῶον χαραδριὸς ὁ παρὰ Μωϋσῇ μνημονευό μενος, λευκότατος, δι᾿ ὅλον τὸ σῶμα μὴ ἔχων σπίλον ἄλλης χρόας· καὶ τούτου τὰς ἐκρύσεις τοὺς ἀμβλυω ποῦντας ἰᾶσθαί φασι. Καταμένειν δὲ αὐτὸν ἐν ταῖς αὐλαῖς ταῖς βασιλικαῖς ἱστορούσι, προφήτην ζωής καὶ θανάτου τοῖς κάμνουσι τῶν ἀνθρώπων γιγνόμε νον. "Οταν γάρ, φασὶν, ἀρρωστία τις περιπέση, άγου σιν ἐνώπιον αὐτοῦ τὸν χαραδριόν, καὶ εἰ προσχῇ τῷ νοσοῦντι, καὶ ὁ νοσῶν αὐτῷ, καταπίνει τὴν νόσον ἡ χαραδριὸς αὐτοῦ, καὶ ἀνίπταται εἰς τὸν αἰθέρα του ἡλίου, κἀκεῖ τὴν νόσον τοῦ ἀνθρώπου διασκεδάζει· εἰ δὲ μὴ προσχῇ, γινώσκουσιν, ὅτι τελευτήσει ὁ κάμνων. Ὁ δὲ μονόκερως ζῶόν ἐστι μικρὸν, ὅμοιον ἐρίφῳ, δριμύτατον σφόδρα. Εν δὲ κέρας μόνον ἐπὶ τῆς και ρυφῆς ἔχει τῆς κεφαλῆς, καὶ θηρᾶται τοιώδε· Παρ- θόνον ἁγνὴν ρίπτουσιν αὐτοῦ ἐπίπροσθεν· ὁ δὲ εἰς τοὺς κόλπους αὐτῆς ἐφάλλεται· ἡ δὲ περιθάλπουσα αὐτὸν εἰς τοὺς οἴκους τῶν βασιλέων ἀποκομίζει. Ἔστι ζῶον καλούμενον καστόριον, ἤπιον πάνυ καὶ ἡσύχιον· χρησιμεύει δὲ τὰ αἰδοῖα αὐτοῦ πρὸς ἴασιν. Διωκόμενον οὖν ἐπὶ τοῦτο ὑπὸ τῶν θηρευτῶν, ἀπο κόπτει αὐτοῦ τὰ αἰδοῖα, καὶ ἐφίστησι τοὺς διώκοντας. Ἐπιδιωκόντων δὲ ἄλλων, ἀποκεκομμένον ἑαυτὸν δεί- κνυσι, καὶ ἐκκόπτει τοῦ δρόμου τοὺς θηρευτάς. S. EUSTATIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. quibus eum præstrnxerat solvendis impar, ele- phantis pondere pressus, suffocatus eliditur. Ardenti equus in feminam incitatur libidine. Tardus asinus, auditu acer, et rerum recordans. Injuriarum memor camelus. Immansuetus lupus. Bos firmus et constans. Gratus est dominorum- que amicissimus canis; sæpe enim in itinere cum domini occiderentur, et ipse una consumptus est; alii et eorum percussores fassi sunt, et ut justas pœnas pro tanto scelere persolverent coegerunt. Hyænam alternis annis marem, alternis feminam fieri, nonnulli crediderunt; quod falsum est; nam animal hoc cum perditæ flagitiosæque sit libidinis, præter foramen quod sub cauda est, tumorem pu- dendo mulieris non dissimilem continet, in quo foramen non est, sed tantum cavum, quod nullum vulvæ usum exhibere valet, sed duntaxat inanis libidinis receptaculum extuberat; propter igitur immensam muliebria patiendi appetentiam, mari et feminæ singularis hæc proprietas dicitur inesse ; dum enim plena foramina in conceptu salvando occupantur, inter se flagitiosissime contra naturam, mixturam faciunt. Unde hyenam feminam invenire rarissimum est, huic enim bestiæ non continui partus fiunt. Lepus est in coitu intemperantior; femina quo- libet mense parit; quæ cum peperit, rursus a le- pore quemcunque sors tulerit, initur, et adhuc lactans concipit, nec uno contenta est. Gryphem magnitudinis immensæ ferunt, ita ut umbra illius prædium opacet, et veluti apud nos aquila leporem, sic ille leonem facillimo negotio raptum prædatur. C Charadrius, cujus Moyses meminit 4*, toto cor- pore splendidissimo nitet candore alterius coloris maculis nusquam aspersus; hujus effluvia obtusæ oculɔrum aciei mederi tradunt, immorarique re- giis, vitæ et mortis hominibus ægræ infirmæque valetudinis prænuntios. Cum enim affectis viribus homo fuerit, charadrium ita accommodant, ut eum adversis oculis intueri possit; qui si ad ægrotum attenderit, segrotusque ad ipsum, hausta infirmitate, charadrius per aerem, solem versus volitat, ibique morbum hominis dissipatum disperdit ; si non inspe- p xerit, de laborantis interitu conjecturam faciunt. Unicornis animal est, et illud parvum, hædi ma- gnitudine, eximia pernicitate et vehementia, cornu in summitate capitis unico; hac porro ratione ca- pitur. Virginem incorruptam ante eum conjiciunt, cujus ipse in sinum insilit, ea complexu fovendo in regias defert. Castorem animal facillimis moribus et mansuetis, quies delectat; mirus testium ejus in medicinis usus; persequentium venatorum urgente periculo, eɔs amputat, currentesque a progressu arcet. Si alii hoc idem petant, testes ademptos ostendit, corumque cursus moratur. Levit. x1, 19; Deut. xiv, 18. D

Α συνεπιλαμβάνει τὸν δράκοντα· ὁ δὲ δράκων ὂν περιέ θετο δεσμὸν λῦσαι μὴ δυνάμενος, καὶ τῷ βάρει τοῦ ἐλέφαντος πιεζόμενος, πνιγείς τελευτά. Θερμὸς ὁ ἵππος πρὸς ἐπιθυμίαν τοῦ θήλεος. Νωθός ὁ ὄνος, καὶ ὀξυήκοος, καὶ μνήμων. Μνησίκακον κάτ μήλος. Ανήμερον λύκος. Εὐσταθὴς ὁ βοῦς. Ευχάριστος ὁ κύων, καὶ φιλοδε σπότης· πολλάκις γὰρ καθ᾽ ὁδὸν φονευομένοις αὐτοῖ; ἐπαπέθανεν· ἕτεροι δὲ καὶ τοὺς φονεῖς κατεμήνυσαν, καὶ τὴν ἔνδικον πείσασθαι αὐτοὺς τιμωρίαν προεξέ νησαν. Τὴν δὲ ἔαιναν ὑπετόπησαν τινες υπονοήσαντες ἀμείβειν κατ' ἔτος τὴν θηλυκήν φύσιν ἐπὶ τὸ ἄῤῥεν, ἢ τὴν ἄῤῥενα ἐπὶ τὸ θῆλυ. Ἔχει δὲ οὐχ οὕτως· τὸ γὰρ ζῶον, ἀσελγέστατον πάνυ ὑπάρχον, πρὸ τοῦ Β πόρου ὑπὸ τὴν κέρκον ἐξοχὴν κέκτηται, αἰδοίῳ θησ λυκῷ παραπλήσιον, ὅπερ οὐκ ἔχει πόρον, ἢ μόνον κοιλότητα, εἰς οὐδὲν μήτρας χρειῶδες καθεστηκυίαν, καὶ κενὴν μόνην λαγνείαν δέχεται. Διὰ γοῦν τὸν ὑπερο βάλλοντα πασχητιασμὸν τοῦτο ὁ ἄῤῥην καὶ ἡ θήλεια ἔχουσι τὸ ἰδίωμα· ὅταν γὰρ οἱ πόροι πεπληρωμένο: ἀσχολοῦνται περὶ τὴν κύησιν, ἐν ἀλλήλοις τὴν παρὰ φύσιν μίξιν ἐργάζονται. Οθεν σπανιώτατόν ἐστιν εὑρεῖν θήλειαν αιναν· οὐ γὰρ συνεχεῖς αἱ κυήσεις τῷ ζώῳ γίγνονται. Ὁ δὲ λαγωὸς πρὸς συνουσίαν ἐστὶν ἀκρατέστερος. Ἡ δὲ θήλεια κατὰ μῆνα τίκτει, καὶ τεκοῦσα πάλιν ὑπὸ τοῦ τυχόντος λαγωοῦ ὀχεύεται, καὶ συλλαμβάνει ἔτι θηλαζομένη· οὐ γὰρ ἀρκεῖται ἑνί. Τὸν δὲ γρῦπα φασὶν εἶναι ζῶον παμμεγενέστατον, ὡς ἀρουραίαν σκιὰν ἐκτελεῖν· ἁρπάζει δὲ λέοντα οὐ- τως εὐχερῶς, ὡς ἀετὸς παρ' ἡμῖν λαγωόν. Ἔστι ζῶον χαραδριὸς ὁ παρὰ Μωϋσῇ μνημονευό μενος, λευκότατος, δι᾿ ὅλον τὸ σῶμα μὴ ἔχων σπίλον ἄλλης χρόας· καὶ τούτου τὰς ἐκρύσεις τοὺς ἀμβλυω ποῦντας ἰᾶσθαί φασι. Καταμένειν δὲ αὐτὸν ἐν ταῖς αὐλαῖς ταῖς βασιλικαῖς ἱστορούσι, προφήτην ζωής καὶ θανάτου τοῖς κάμνουσι τῶν ἀνθρώπων γιγνόμε νον. "Οταν γάρ, φασὶν, ἀρρωστία τις περιπέση, άγου σιν ἐνώπιον αὐτοῦ τὸν χαραδριόν, καὶ εἰ προσχῇ τῷ νοσοῦντι, καὶ ὁ νοσῶν αὐτῷ, καταπίνει τὴν νόσον ἡ χαραδριὸς αὐτοῦ, καὶ ἀνίπταται εἰς τὸν αἰθέρα του ἡλίου, κἀκεῖ τὴν νόσον τοῦ ἀνθρώπου διασκεδάζει· εἰ δὲ μὴ προσχῇ, γινώσκουσιν, ὅτι τελευτήσει ὁ κάμνων. Ὁ δὲ μονόκερως ζῶόν ἐστι μικρὸν, ὅμοιον ἐρίφῳ, δριμύτατον σφόδρα. Εν δὲ κέρας μόνον ἐπὶ τῆς και ρυφῆς ἔχει τῆς κεφαλῆς, καὶ θηρᾶται τοιώδε· Παρ- θόνον ἁγνὴν ρίπτουσιν αὐτοῦ ἐπίπροσθεν· ὁ δὲ εἰς τοὺς κόλπους αὐτῆς ἐφάλλεται· ἡ δὲ περιθάλπουσα αὐτὸν εἰς τοὺς οἴκους τῶν βασιλέων ἀποκομίζει. Ἔστι ζῶον καλούμενον καστόριον, ἤπιον πάνυ καὶ ἡσύχιον· χρησιμεύει δὲ τὰ αἰδοῖα αὐτοῦ πρὸς ἴασιν. Διωκόμενον οὖν ἐπὶ τοῦτο ὑπὸ τῶν θηρευτῶν, ἀπο κόπτει αὐτοῦ τὰ αἰδοῖα, καὶ ἐφίστησι τοὺς διώκοντας. Ἐπιδιωκόντων δὲ ἄλλων, ἀποκεκομμένον ἑαυτὸν δεί- κνυσι, καὶ ἐκκόπτει τοῦ δρόμου τοὺς θηρευτάς. S. EUSTATIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. quibus eum præstrnxerat solvendis impar, ele- phantis pondere pressus, suffocatus eliditur. Ardenti equus in feminam incitatur libidine. Tardus asinus, auditu acer, et rerum recordans. Injuriarum memor camelus. Immansuetus lupus. Bos firmus et constans. Gratus est dominorum- que amicissimus canis; sæpe enim in itinere cum domini occiderentur, et ipse una consumptus est; alii et eorum percussores fassi sunt, et ut justas pœnas pro tanto scelere persolverent coegerunt. Hyænam alternis annis marem, alternis feminam fieri, nonnulli crediderunt; quod falsum est; nam animal hoc cum perditæ flagitiosæque sit libidinis, præter foramen quod sub cauda est, tumorem pu- dendo mulieris non dissimilem continet, in quo foramen non est, sed tantum cavum, quod nullum vulvæ usum exhibere valet, sed duntaxat inanis libidinis receptaculum extuberat; propter igitur immensam muliebria patiendi appetentiam, mari et feminæ singularis hæc proprietas dicitur inesse ; dum enim plena foramina in conceptu salvando occupantur, inter se flagitiosissime contra naturam, mixturam faciunt. Unde hyenam feminam invenire rarissimum est, huic enim bestiæ non continui partus fiunt. Lepus est in coitu intemperantior; femina quo- libet mense parit; quæ cum peperit, rursus a le- pore quemcunque sors tulerit, initur, et adhuc lactans concipit, nec uno contenta est. Gryphem magnitudinis immensæ ferunt, ita ut umbra illius prædium opacet, et veluti apud nos aquila leporem, sic ille leonem facillimo negotio raptum prædatur. C Charadrius, cujus Moyses meminit 4*, toto cor- pore splendidissimo nitet candore alterius coloris maculis nusquam aspersus; hujus effluvia obtusæ oculɔrum aciei mederi tradunt, immorarique re- giis, vitæ et mortis hominibus ægræ infirmæque valetudinis prænuntios. Cum enim affectis viribus homo fuerit, charadrium ita accommodant, ut eum adversis oculis intueri possit; qui si ad ægrotum attenderit, segrotusque ad ipsum, hausta infirmitate, charadrius per aerem, solem versus volitat, ibique morbum hominis dissipatum disperdit ; si non inspe- p xerit, de laborantis interitu conjecturam faciunt. Unicornis animal est, et illud parvum, hædi ma- gnitudine, eximia pernicitate et vehementia, cornu in summitate capitis unico; hac porro ratione ca- pitur. Virginem incorruptam ante eum conjiciunt, cujus ipse in sinum insilit, ea complexu fovendo in regias defert. Castorem animal facillimis moribus et mansuetis, quies delectat; mirus testium ejus in medicinis usus; persequentium venatorum urgente periculo, eɔs amputat, currentesque a progressu arcet. Si alii hoc idem petant, testes ademptos ostendit, corumque cursus moratur. Levit. x1, 19; Deut. xiv, 18. D

Ο δὲ μυρμηκολέων πατέρα έχει πρόσωπον λέοντος ἔχοντα, τὴν δὲ μητέρα μύρμηκος. Καὶ ὁ μὲν πατὴρ σαρκοφάγος ἐστὶν, ἡ δὲ μήτηρ ἐσπριοφάγος, καὶ γεν- νῶσι διφυῆ τὸν μυρμηκολέοντα, τὸ μὲν πρόσωπον ἔχοντα λέοντος, τὸ δὲ μέρος τὸ ὄπισθεν μύρμηκος καὶ μὴ δυνάμενος μήτε κρέα μήτε όσπρια ἐσθίειν, ἀποθνήσκει. Ὁ δὲ ὄναγρος ἀγελάρχης ἐστὶ, καὶ τῶν γενομένων ἀῤῥένων θλῷ τὰ αἰδοῖα, καὶ οὐ σπερματίζουσιν. Ο δε εχίνος ὡς σφαῖρά ἐστι τῷ σώματι, καὶ ὁ να τῆς ἐστιν αὐτοῦ ὁλόκεντρος, τῶν κέντρων ὁμοίων όν των τοῖς τῶν θαλαττίων ἐχίνων κέντροις. Πορεύεται γοῦν ἐπὶ τὸν βότρυν τῆς ἀμπέλου, καὶ κατασπᾷ τα γας, καὶ ἐγκυλισθείς περιπείρει τὰς ράγας τοῖς κέντροις καὶ ἀφικνεῖται. Δολερὸν ἡ ἀλώπηξ διὰ τοιάσδε μηχανῆς θηρωμένη τοὺς ὄρνιθας. Εὑροῦσα γὰρ τελμιστήν, ἐγκυλίεται εἰς αὐτὴν, καὶ πάλιν ἐνειλεῖται λεπτοτάτῃ κόνει ἢ ἀχύ. ροις, καὶ τίθησιν ἐπὶ τοῦ πεδίου ἑαυτὴν τὰ ὄμματα ἀναπετάσασα, ἢ καὶ τὸ πνεῦμα εἰς ἑαυτὴν ἐπισπῶσα, ὡς φυσηθεῖσαν αὐτὴν ὑπὸ τῶν πετεινῶν νομισθῆναι νεκράν, ἅτινα καὶ καταπτάντα ἐπ' αὐτὴν εὐθέως και τεσθίει ἁρπάσασα. Η σαῦρα γηράσασα πηροῦται, καὶ εἰς ῥαγάδα τοίχου πρὸς ἀνατολὰς ἐστοχασμένως βλέπουσα εἴσεισι, καὶ τοῦ ἡλίου ἀνίσχοντος ἀναπετάσασα, ὑπὸ τῆς ἀκτῖνος τῆς ἡλιακῆς καταυγασθεῖσα ἀνηλεούται, καὶ ὑγιὴς ἀποκαθίσταται. Οὕτω δὴ καὶ σὺ, ὦ ἄνθρωπε, ὅταν γηράσῃς ἐν ἁμαρτίαις, καὶ τυφλωθῇς τὴν διά νοιαν, τῆς δικαιοσύνης ζήτει τὸν Ἥλιον, ἵνα ἀνακαινι σθῇς ἐν δικαιοσύνῃ, ἀτενίσας εἰς αὐτὸν καὶ τοῖς τῆς ψυχῆς ἀναβλέψης ὀφθαλμοῖς. Πάντων δὲ τῶν θηρίων πνευματικώτατον τυγχάνει καὶ πυρωδέστατον, καὶ ποικίλων σχημάτων τύπους ἀποτελεῖ ὁ δράκων ελικοειδὴς, καὶ ποιῶν τῆς πορείας τὰς ὁρμᾶς, τάχιστα ἐφ᾽ ᾧ βούλεται ἔπεισιν. Ἔστι δὲ καὶ πολυχρόνιον· οὐ μόνον γὰρ τὸ γῆρας ἀπαμφίσκε ται, ἀλλὰ καὶ αὔξησιν μείζονα ἐπιδέχεται. Ἐπὰν οὖν τὸν ὡρισμένον τῆς ζωῆς ἐκτελέσῃ χρόνον, εἰς ἑαυτὸν ἀναλίσκεται· οὐ γὰρ ἰδίῳ ἀποθνήσκει τέλει πρὸ τοῦ τῆς ζωῆς ἐκπληρῶσαι τὸν ὄρον, εἰ μὴ βίᾳ ἀναιρεθῇ ὑπό τινος. Τούτῳ ὁ ίχνεύμων μονομαχεῖ, χρίσας ἑαυ τὸν πηλῷ, καὶ τοὺς μυκτήρας τῇ κέρκῳ ἐπικαλύπτων. ᾿Αλλὰ μὴν καὶ πρὸς τὴν Αἰγυπτίαν ἀσπίδα ποιείται συμπληγάδα τοιώσδε· Αὕτη μὲν ἔπεισιν αὐτῷ πολλῷ ῥοίζῳ τὴν οὐρὰν Ελικοειδῶς ἐπισύρουσα, τὰ δ᾽ ἀπὸ στηθῶν πρὸς τῇ κεφαλῇ ἄνω πηδῶσα μετέωρος, εν στερνός τε καὶ πλατυαύχην έκφυσηθεῖσα, θυμοῦ τε ἔμπλεως γενομένη επέρχεται, περιφέρουσα τὴν γλῶτα ταν μετά συντόνου συριγμοῦ· ὁ δὲ ἰχνεύμων, ὀρθώ σας τὴν κέρκον, ἐπισείει ἀπατῶν αὐτὴν, καὶ μεθέλ- χων, τοῖς δὲ ἔμπροσθεν ὀκλάσας ποσὶν ἐπιφέρεται, καὶ ταπεινωθεὶς ὅλος τὴν ὄψιν μόνην ἐκτείνει, καρα δοκῶν μὴ φθάση πληγὴν καιρίαν δέξασθαι. Ἐπειδὰν οὖν ἴδῃ τὴν ἀσπίδα, ὡς πρὸς θηρίον τὴν κέρκον ἀμιλ- λωμένην προθύμως, αἰφνιδίως ἐπιπηδήσας τὸν αὐτ ένα αὐτῆς πιέζει, καὶ ἀποπνίγει. SPURIA. COMMENT. IN HEXAEMERON. - A B C Myrmecoleoni pater est, cui aspeclus qui et leoni, mater cui fornica. Pater carnium, legumi- num mater vorax, amboque generant myrmecoleo- nem, facie leonis, posterioribus partibus formicæ, qui cum neque carnibus, neque leguminibus vesci possit, jejunio vitam finit. Onager gregibus imperitat armentorum, et editos mares truncatos mordicus privat testibus, ne qua facultas maneat generandi. Echinus quasi pila corpore tegitur per omnes partes spinis birsuto, quæ spinis echini marini consimiles sunt; ad racemos vitis proficiscitur, hinc acinos divulsos spinisque suo volutatu perſo- ratos deportal. Fallax et improba vulpes, quæ tali machinatione aves venatur. In lutum sordesque quæ occurrerint immergitur, aspergitur inde minutissimo pulvere aut paleis, soloque se prosternit, patentibus ocu- lis, vel spiritu in se contracto, ut volucres jaun tumefactam mortuam esse ducant, quas, dum ad eam convolarint, statim correptas devorat. Lacertus exacta ætate, cæcus efficitur, in rimam muri ad ortus solis vergentem accurate ingreditur, et dum sol oritur, oculos aperit, lumenque illud, radiosque excipiens, illustratus redit ad sanitatem. Pari ratione, et tu, o homo, dum peccando con- senueris, menteque fueris obcæcatus, justitiæ quærito Solem, ut in justitia renoveris, in eum aspiciens, oculisque animi videas illustratus. Feras omnes spiritu et calore draco supe- rat, variasque figurarum formas exprimit obliquus et tortuosus; et dum iter ingreditur, citissime metam quam sibi proposuit attingit; et satis´ diu vivit; non tantum.enim senectam exuit, sed et in dies singulos magnitudine corporis crescit; ætate vero confectus per sui resolutionem deficit: nun- quam enim antequam statutum vitæ terminum impleverit, morte propria allicitur, nisi ab alio violenter necetur. Cum hoc ichneumo habet in- ternecinum bellum, ubi se in limo merserit, na- D resque cauda oluturarit. Verum et cum Ægyptia PATROL. GR. XVIII. aspide praeliis hac ratione decertat; illa namque ingenti strepitu, tractibus circulatis caudam attra- hens, e pectore usque ad caput, saliens alta excelsaque, amplo pectore, latis cervicibus intu- mescens, ira cumulata, sibiloque concitato, lin- guam vibrans, impetum facit; at ichneumno caudam tollens, ictus irritos aversus excipit, nec non an- terioribus pedibus flexis, totusque prostratus, ocu- los tantum conjicit, sibi cavens ne vulnere gravi excepto exanimetur; sed ubi aspidem cum cauda quasi cum fera decertantem inspexerit, prompte et præter exspectationem irruens, invadit in fauces quibus obstrictis, suffocat. 2:

Ο δὲ μυρμηκολέων πατέρα έχει πρόσωπον λέοντος ἔχοντα, τὴν δὲ μητέρα μύρμηκος. Καὶ ὁ μὲν πατὴρ σαρκοφάγος ἐστὶν, ἡ δὲ μήτηρ ἐσπριοφάγος, καὶ γεν- νῶσι διφυῆ τὸν μυρμηκολέοντα, τὸ μὲν πρόσωπον ἔχοντα λέοντος, τὸ δὲ μέρος τὸ ὄπισθεν μύρμηκος καὶ μὴ δυνάμενος μήτε κρέα μήτε όσπρια ἐσθίειν, ἀποθνήσκει. Ὁ δὲ ὄναγρος ἀγελάρχης ἐστὶ, καὶ τῶν γενομένων ἀῤῥένων θλῷ τὰ αἰδοῖα, καὶ οὐ σπερματίζουσιν. Ο δε εχίνος ὡς σφαῖρά ἐστι τῷ σώματι, καὶ ὁ να τῆς ἐστιν αὐτοῦ ὁλόκεντρος, τῶν κέντρων ὁμοίων όν των τοῖς τῶν θαλαττίων ἐχίνων κέντροις. Πορεύεται γοῦν ἐπὶ τὸν βότρυν τῆς ἀμπέλου, καὶ κατασπᾷ τα γας, καὶ ἐγκυλισθείς περιπείρει τὰς ράγας τοῖς κέντροις καὶ ἀφικνεῖται. Δολερὸν ἡ ἀλώπηξ διὰ τοιάσδε μηχανῆς θηρωμένη τοὺς ὄρνιθας. Εὑροῦσα γὰρ τελμιστήν, ἐγκυλίεται εἰς αὐτὴν, καὶ πάλιν ἐνειλεῖται λεπτοτάτῃ κόνει ἢ ἀχύ. ροις, καὶ τίθησιν ἐπὶ τοῦ πεδίου ἑαυτὴν τὰ ὄμματα ἀναπετάσασα, ἢ καὶ τὸ πνεῦμα εἰς ἑαυτὴν ἐπισπῶσα, ὡς φυσηθεῖσαν αὐτὴν ὑπὸ τῶν πετεινῶν νομισθῆναι νεκράν, ἅτινα καὶ καταπτάντα ἐπ' αὐτὴν εὐθέως και τεσθίει ἁρπάσασα. Η σαῦρα γηράσασα πηροῦται, καὶ εἰς ῥαγάδα τοίχου πρὸς ἀνατολὰς ἐστοχασμένως βλέπουσα εἴσεισι, καὶ τοῦ ἡλίου ἀνίσχοντος ἀναπετάσασα, ὑπὸ τῆς ἀκτῖνος τῆς ἡλιακῆς καταυγασθεῖσα ἀνηλεούται, καὶ ὑγιὴς ἀποκαθίσταται. Οὕτω δὴ καὶ σὺ, ὦ ἄνθρωπε, ὅταν γηράσῃς ἐν ἁμαρτίαις, καὶ τυφλωθῇς τὴν διά νοιαν, τῆς δικαιοσύνης ζήτει τὸν Ἥλιον, ἵνα ἀνακαινι σθῇς ἐν δικαιοσύνῃ, ἀτενίσας εἰς αὐτὸν καὶ τοῖς τῆς ψυχῆς ἀναβλέψης ὀφθαλμοῖς. Πάντων δὲ τῶν θηρίων πνευματικώτατον τυγχάνει καὶ πυρωδέστατον, καὶ ποικίλων σχημάτων τύπους ἀποτελεῖ ὁ δράκων ελικοειδὴς, καὶ ποιῶν τῆς πορείας τὰς ὁρμᾶς, τάχιστα ἐφ᾽ ᾧ βούλεται ἔπεισιν. Ἔστι δὲ καὶ πολυχρόνιον· οὐ μόνον γὰρ τὸ γῆρας ἀπαμφίσκε ται, ἀλλὰ καὶ αὔξησιν μείζονα ἐπιδέχεται. Ἐπὰν οὖν τὸν ὡρισμένον τῆς ζωῆς ἐκτελέσῃ χρόνον, εἰς ἑαυτὸν ἀναλίσκεται· οὐ γὰρ ἰδίῳ ἀποθνήσκει τέλει πρὸ τοῦ τῆς ζωῆς ἐκπληρῶσαι τὸν ὄρον, εἰ μὴ βίᾳ ἀναιρεθῇ ὑπό τινος. Τούτῳ ὁ ίχνεύμων μονομαχεῖ, χρίσας ἑαυ τὸν πηλῷ, καὶ τοὺς μυκτήρας τῇ κέρκῳ ἐπικαλύπτων. ᾿Αλλὰ μὴν καὶ πρὸς τὴν Αἰγυπτίαν ἀσπίδα ποιείται συμπληγάδα τοιώσδε· Αὕτη μὲν ἔπεισιν αὐτῷ πολλῷ ῥοίζῳ τὴν οὐρὰν Ελικοειδῶς ἐπισύρουσα, τὰ δ᾽ ἀπὸ στηθῶν πρὸς τῇ κεφαλῇ ἄνω πηδῶσα μετέωρος, εν στερνός τε καὶ πλατυαύχην έκφυσηθεῖσα, θυμοῦ τε ἔμπλεως γενομένη επέρχεται, περιφέρουσα τὴν γλῶτα ταν μετά συντόνου συριγμοῦ· ὁ δὲ ἰχνεύμων, ὀρθώ σας τὴν κέρκον, ἐπισείει ἀπατῶν αὐτὴν, καὶ μεθέλ- χων, τοῖς δὲ ἔμπροσθεν ὀκλάσας ποσὶν ἐπιφέρεται, καὶ ταπεινωθεὶς ὅλος τὴν ὄψιν μόνην ἐκτείνει, καρα δοκῶν μὴ φθάση πληγὴν καιρίαν δέξασθαι. Ἐπειδὰν οὖν ἴδῃ τὴν ἀσπίδα, ὡς πρὸς θηρίον τὴν κέρκον ἀμιλ- λωμένην προθύμως, αἰφνιδίως ἐπιπηδήσας τὸν αὐτ ένα αὐτῆς πιέζει, καὶ ἀποπνίγει. SPURIA. COMMENT. IN HEXAEMERON. - A B C Myrmecoleoni pater est, cui aspeclus qui et leoni, mater cui fornica. Pater carnium, legumi- num mater vorax, amboque generant myrmecoleo- nem, facie leonis, posterioribus partibus formicæ, qui cum neque carnibus, neque leguminibus vesci possit, jejunio vitam finit. Onager gregibus imperitat armentorum, et editos mares truncatos mordicus privat testibus, ne qua facultas maneat generandi. Echinus quasi pila corpore tegitur per omnes partes spinis birsuto, quæ spinis echini marini consimiles sunt; ad racemos vitis proficiscitur, hinc acinos divulsos spinisque suo volutatu perſo- ratos deportal. Fallax et improba vulpes, quæ tali machinatione aves venatur. In lutum sordesque quæ occurrerint immergitur, aspergitur inde minutissimo pulvere aut paleis, soloque se prosternit, patentibus ocu- lis, vel spiritu in se contracto, ut volucres jaun tumefactam mortuam esse ducant, quas, dum ad eam convolarint, statim correptas devorat. Lacertus exacta ætate, cæcus efficitur, in rimam muri ad ortus solis vergentem accurate ingreditur, et dum sol oritur, oculos aperit, lumenque illud, radiosque excipiens, illustratus redit ad sanitatem. Pari ratione, et tu, o homo, dum peccando con- senueris, menteque fueris obcæcatus, justitiæ quærito Solem, ut in justitia renoveris, in eum aspiciens, oculisque animi videas illustratus. Feras omnes spiritu et calore draco supe- rat, variasque figurarum formas exprimit obliquus et tortuosus; et dum iter ingreditur, citissime metam quam sibi proposuit attingit; et satis´ diu vivit; non tantum.enim senectam exuit, sed et in dies singulos magnitudine corporis crescit; ætate vero confectus per sui resolutionem deficit: nun- quam enim antequam statutum vitæ terminum impleverit, morte propria allicitur, nisi ab alio violenter necetur. Cum hoc ichneumo habet in- ternecinum bellum, ubi se in limo merserit, na- D resque cauda oluturarit. Verum et cum Ægyptia PATROL. GR. XVIII. aspide praeliis hac ratione decertat; illa namque ingenti strepitu, tractibus circulatis caudam attra- hens, e pectore usque ad caput, saliens alta excelsaque, amplo pectore, latis cervicibus intu- mescens, ira cumulata, sibiloque concitato, lin- guam vibrans, impetum facit; at ichneumno caudam tollens, ictus irritos aversus excipit, nec non an- terioribus pedibus flexis, totusque prostratus, ocu- los tantum conjicit, sibi cavens ne vulnere gravi excepto exanimetur; sed ubi aspidem cum cauda quasi cum fera decertantem inspexerit, prompte et præter exspectationem irruens, invadit in fauces quibus obstrictis, suffocat. 2:

Β Σαῦρα δὲ ἡ λεγομένη σαλαμάνδρα, ἐὰν εἰς καμινον, ἢ βαλανεῖον ἐπεισέλθῃ, ἀποψυχραίνει αὐτό. Φασὶ δὲ τὴν ἔχιδναν διὰ στόματος τοῦ ἄῤῥενος τὴν γονὴν δέχεσθαι, καὶ συναποκόπτειν τοῖς ὁδοῦσι αὐτὸ τὸ μόριον, καὶ ἀποκτείνειν αὐτόν. Αὕτη δέ, ἔγγυος γενομένη, ὑπὸ τῶν τέκνων ἀναιρεῖται· ἔτι γὰρ ἐν τῇ κοιλίᾳ αὐτῆς ὑπάρχοντα τὴν μήτραν καταφαγόντα, καὶ τὴν κοιλίαν ἀναῤῥήξαντα διὰ τῆς πλευρᾶς ἔξεισι. Γηράσας δὲ ὁ ὄφις ἐκτυφλοῦται, καὶ νηστεύσας ἡμέρας τεσσαράκοντα χαυνοῦται τῷ σώματι, καὶ εἰσ- έρχεται εἰς ῥαγάδα πέτρας στενὴν, καὶ τῇ βία δια- συρόμενος τὸ δέρμα τὸ γεροντικὸν ἀποδύεται, καὶ ἀνανεοῦται. Ὅταν δὲ διψήσῃ, τὸν ἐὸν πρότερον ἀπο- τίθεται, καὶ οὕτως ἐκπίνει τὸ ὕδωρ ἐκ τῆς πηγής. 'Αγρεύων δὲ τοὺς μυοξοὺς ἐκτυφλοῖ καὶ τρέφει, καὶ πεπανθέντας κατεσθίει αὐτούς. Ἐὰν δὲ γυμνὸν θεάτ σηται ἄνθρωπον, οὐ πρόσεισιν· εἰ δὲ ἐνδεδυμένον, ἐφάλλεται. Ὁ δὲ βασιλίσκος τον θανατηφόρον ἀποπέμπει τῷ ὀφθαλμῷ, ὥστε τὸν θεασάμενον παραχρῆμα άπονε- κροῦσθαι. Τὸ δὲ φύσημα αὐτοῦ τυγχάνει πύρινον, καταφλέγον χώρας, καὶ τόπον σύνδενδρον. Ἱστορούσι δὲ αὐτὸν τοιούτῳ τρόπῳ συνίστασθαι. Ἐπὰν ὄφει; πλείονες κατακλεισθῶσιν ὁμοῦ, καὶ λοιμώξωσιν (ἐπει δήπερ τὸ ζῶόν ἐστι παμμίαρον), ἕκαστος τὸν πλησίον κατεσθίει· καὶ ὁ ἰσχυρότερος ἀναλίσκων ὄφις τὸν ἀσθενέστερον, καὶ πληρωθεὶς πάντων τῶν όφεων του, ῶν κατεδήδοκε, βασιλίσκος γίγνεται τὸν ἔχων χαλε τώτατον, ὡς καὶ ἀπὸ μόνου τοῦ ὀφθαλμοῦ θανατοῦν. Ὁ δὲ κάνθαρος, ἐκ τῆς βοείας ὄνθου κυκλοτερές σχήμα πλασάμενος, ἀντιπρόσωπος κυλινδεῖ. Φασὶ δὲ αὐτὸν ἐξάμηνον ἐπάνω τῆς γῆς, καὶ σπερμαίνειν εἰς τὴν ὄνθιον σφαίραν, καὶ τίκτειν ἄρξενα κάνθαρον· οὐ γὰρ θῆλυς ὑπάρχει κάνθαρος πώποτε. Καὶ οἱ Αἰγύ πτιοι διὰ τὴν τοιαύτην φύσιν αὐτοῦ σέβονται αὐτὸν εἰς ἥλιον μετασχηματίζοντες, ἐπειδὴ κυλίει σφαίραν, καὶ τὰ ἄστρα όφεων σχήμασιν ἀπεικάζουσι, διὰ τὸ λοξὴν ποιεῖσθαι τὴν πορείαν αὐτούς. Οἱ δὲ μύρμηκες τὸν σἶτον συνάγοντες διὰ μέσου τῶν κόκκων τέμνουσι, πρὸς τὸ μὴ ἐκφύσαι αὐτὸν νοτιζόμενον· καὶ μένουσι τὸν χειμῶνα ἀπρόϊτοι, διὰ τοῦ θέρους αὐτάρκη τὴν τροφὴν πορισάμενοι. Ἡ δὲ βδέλλα, σκωληκοειδὲς ζῶον ὑπάρχουσα, ἐν τοῖς γλυκέσιν ἐκδιαιτᾶται ὕδασι· καὶ πίνων τις λά όμως συγκαταπίνει αὐτὸ, διὰ τὴν πολλὴν λειότητα συνολισθαίνει τῷ πινομένῳ ὕδατι. Καὶ οὐ μικρὰν ἐξ αὐτοῦ βλάβην ὑφίσταται, τῆς σαρκὸς τοῦ αἵματος ἐκμυζοῦντος αὐτοῦ, καὶ τούτου αύξοντος· ἀχόρταστον δὲ τυγχάνει πρὸς δίψαν αἵματος. Καὶ πολλάκις αὐτὸ τῆς ἀφαιρέσεως δεομένοις ἰατροῖς οὐκ ἀνιμᾶται, ἕως στου διαῤῥαγείη. Ταῖς δὲ ἀσπίσι καὶ τοῖς ἄλλοις τοῖς δηκτικοῖς ἑρ πετοῖς αλλουρός έστι πολέμιος. Τῶν δὲ ὄφεων, καὶ τῶν ἀκρίδων, καὶ τῶν καρπῶν ὁ ἴδις. Τοῖς δὲ κερά- σταις, καὶ σκορπίοις, καὶ τοῖς ἄλλοις μικροῖς ἐρπει τοῖς ὁ ἱέραξ θανατηφόρος καθέστηκεν. Ἔστι δὲ τοῦτο S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. Lacertus quem dicimus salamandram, sive in A fornacem, sive in balneum ingressus fuerit, ignem tactum, non alio modo quam glacies exstinguit. Aiunt viperam per os maris semen excipere ; menbroque exciso, illum occidere; quæ ubi con- ceperit, a filiis interimitur ; namque exclusi in utero, abrasa vulva, efractoque ventre, per dis- rupta latera erumpunt. Serpens obcæcatur ætate ingravescente, qui quadraginta dies jejuniis corpore laxato, saxi ri- nam intrat angustam, vique se contrahens pellem seneclamque exuit et renovatur; dum sitit, prius veneno deposito, fontanis aquis sitim depellit. Captis musculis, oculos eruit nutritque, et iis cibo utitur maturis et pinguefactis ; hominem nudum si aspexe- rit, non adit, vestitum aggreditur. Basiliscus venenum pestiferum oculis jacit, ita nt hominem vel solo aspectu statim interimat. Spi- ∙ritus ejus igneus, terram exurit, et herbas, et arbo- res. Et hoc modo gigni historiis proditum est : cum plures angues in unum conclusi, fameque vexati fuerint (est enim animal scelestissinum), alius alium sibi viciniorem comedit, fortiorque im- becilliore vorato, omnium anguium, quos loco cibi adhibuit, venenis plenus ac refectus, fit basi- liscus, venenum habens perniciosissimum, ita ut vel solo necet aspectu. Scarabeus ex bovino stercore, rotundæ figuræ, pilulas volvit aversus; ferunt hunc sex mensibus super terra immorari, semenque in stercoream pi- lam emittere, indeque oritur mas scarabeus, nus- quam enim scarabeum feminam invenire est. Pro- pter hanc ejus naturam Ægyptii scarabeum inter ntwnina colunt, soli similem asseverantes, quod sphæram volvat, et sidera serpentium figuris assi- milant, quod tortuosum et obliquum sit eorum iter. Formicæ, dum frumentum congregant, annosum semen dividunt, ne rursus madefactum in fruges exeat e terra; hieme non egrediuntur, quod æstate sibi cibum satis commodum compararint. C Hirudo ex genere vermium animal in dulcibus D aquis degit; si quis sitiendo avide biberit, una et ipsam combibit, quæ propter niniam levitatem cum aqua pota illabitur; inde maxima incommoda molestiæque accedunt corpori, illa sanguinem ex- sugente, et augescente, insatiabili namque san- guinis hauriendi cupiditate tenetur, et multoties afisa, nec evellitur, nec detrahitur, etsi medici obnitantur, donec pondere ipso sanguinis disrum- patur. Inter aspidem cæteraque quorum morsus ulce rat, et felem jugis discordia. A serpentibus, locustis crucisque dissidet ibis. Cerastis, scorpionibus aliis- que minutis reptilibus accipiter exitiosus est; hic hominis commiseratione flectitur; si enim in eum

Β Σαῦρα δὲ ἡ λεγομένη σαλαμάνδρα, ἐὰν εἰς καμινον, ἢ βαλανεῖον ἐπεισέλθῃ, ἀποψυχραίνει αὐτό. Φασὶ δὲ τὴν ἔχιδναν διὰ στόματος τοῦ ἄῤῥενος τὴν γονὴν δέχεσθαι, καὶ συναποκόπτειν τοῖς ὁδοῦσι αὐτὸ τὸ μόριον, καὶ ἀποκτείνειν αὐτόν. Αὕτη δέ, ἔγγυος γενομένη, ὑπὸ τῶν τέκνων ἀναιρεῖται· ἔτι γὰρ ἐν τῇ κοιλίᾳ αὐτῆς ὑπάρχοντα τὴν μήτραν καταφαγόντα, καὶ τὴν κοιλίαν ἀναῤῥήξαντα διὰ τῆς πλευρᾶς ἔξεισι. Γηράσας δὲ ὁ ὄφις ἐκτυφλοῦται, καὶ νηστεύσας ἡμέρας τεσσαράκοντα χαυνοῦται τῷ σώματι, καὶ εἰσ- έρχεται εἰς ῥαγάδα πέτρας στενὴν, καὶ τῇ βία δια- συρόμενος τὸ δέρμα τὸ γεροντικὸν ἀποδύεται, καὶ ἀνανεοῦται. Ὅταν δὲ διψήσῃ, τὸν ἐὸν πρότερον ἀπο- τίθεται, καὶ οὕτως ἐκπίνει τὸ ὕδωρ ἐκ τῆς πηγής. 'Αγρεύων δὲ τοὺς μυοξοὺς ἐκτυφλοῖ καὶ τρέφει, καὶ πεπανθέντας κατεσθίει αὐτούς. Ἐὰν δὲ γυμνὸν θεάτ σηται ἄνθρωπον, οὐ πρόσεισιν· εἰ δὲ ἐνδεδυμένον, ἐφάλλεται. Ὁ δὲ βασιλίσκος τον θανατηφόρον ἀποπέμπει τῷ ὀφθαλμῷ, ὥστε τὸν θεασάμενον παραχρῆμα άπονε- κροῦσθαι. Τὸ δὲ φύσημα αὐτοῦ τυγχάνει πύρινον, καταφλέγον χώρας, καὶ τόπον σύνδενδρον. Ἱστορούσι δὲ αὐτὸν τοιούτῳ τρόπῳ συνίστασθαι. Ἐπὰν ὄφει; πλείονες κατακλεισθῶσιν ὁμοῦ, καὶ λοιμώξωσιν (ἐπει δήπερ τὸ ζῶόν ἐστι παμμίαρον), ἕκαστος τὸν πλησίον κατεσθίει· καὶ ὁ ἰσχυρότερος ἀναλίσκων ὄφις τὸν ἀσθενέστερον, καὶ πληρωθεὶς πάντων τῶν όφεων του, ῶν κατεδήδοκε, βασιλίσκος γίγνεται τὸν ἔχων χαλε τώτατον, ὡς καὶ ἀπὸ μόνου τοῦ ὀφθαλμοῦ θανατοῦν. Ὁ δὲ κάνθαρος, ἐκ τῆς βοείας ὄνθου κυκλοτερές σχήμα πλασάμενος, ἀντιπρόσωπος κυλινδεῖ. Φασὶ δὲ αὐτὸν ἐξάμηνον ἐπάνω τῆς γῆς, καὶ σπερμαίνειν εἰς τὴν ὄνθιον σφαίραν, καὶ τίκτειν ἄρξενα κάνθαρον· οὐ γὰρ θῆλυς ὑπάρχει κάνθαρος πώποτε. Καὶ οἱ Αἰγύ πτιοι διὰ τὴν τοιαύτην φύσιν αὐτοῦ σέβονται αὐτὸν εἰς ἥλιον μετασχηματίζοντες, ἐπειδὴ κυλίει σφαίραν, καὶ τὰ ἄστρα όφεων σχήμασιν ἀπεικάζουσι, διὰ τὸ λοξὴν ποιεῖσθαι τὴν πορείαν αὐτούς. Οἱ δὲ μύρμηκες τὸν σἶτον συνάγοντες διὰ μέσου τῶν κόκκων τέμνουσι, πρὸς τὸ μὴ ἐκφύσαι αὐτὸν νοτιζόμενον· καὶ μένουσι τὸν χειμῶνα ἀπρόϊτοι, διὰ τοῦ θέρους αὐτάρκη τὴν τροφὴν πορισάμενοι. Ἡ δὲ βδέλλα, σκωληκοειδὲς ζῶον ὑπάρχουσα, ἐν τοῖς γλυκέσιν ἐκδιαιτᾶται ὕδασι· καὶ πίνων τις λά όμως συγκαταπίνει αὐτὸ, διὰ τὴν πολλὴν λειότητα συνολισθαίνει τῷ πινομένῳ ὕδατι. Καὶ οὐ μικρὰν ἐξ αὐτοῦ βλάβην ὑφίσταται, τῆς σαρκὸς τοῦ αἵματος ἐκμυζοῦντος αὐτοῦ, καὶ τούτου αύξοντος· ἀχόρταστον δὲ τυγχάνει πρὸς δίψαν αἵματος. Καὶ πολλάκις αὐτὸ τῆς ἀφαιρέσεως δεομένοις ἰατροῖς οὐκ ἀνιμᾶται, ἕως στου διαῤῥαγείη. Ταῖς δὲ ἀσπίσι καὶ τοῖς ἄλλοις τοῖς δηκτικοῖς ἑρ πετοῖς αλλουρός έστι πολέμιος. Τῶν δὲ ὄφεων, καὶ τῶν ἀκρίδων, καὶ τῶν καρπῶν ὁ ἴδις. Τοῖς δὲ κερά- σταις, καὶ σκορπίοις, καὶ τοῖς ἄλλοις μικροῖς ἐρπει τοῖς ὁ ἱέραξ θανατηφόρος καθέστηκεν. Ἔστι δὲ τοῦτο S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. Lacertus quem dicimus salamandram, sive in A fornacem, sive in balneum ingressus fuerit, ignem tactum, non alio modo quam glacies exstinguit. Aiunt viperam per os maris semen excipere ; menbroque exciso, illum occidere; quæ ubi con- ceperit, a filiis interimitur ; namque exclusi in utero, abrasa vulva, efractoque ventre, per dis- rupta latera erumpunt. Serpens obcæcatur ætate ingravescente, qui quadraginta dies jejuniis corpore laxato, saxi ri- nam intrat angustam, vique se contrahens pellem seneclamque exuit et renovatur; dum sitit, prius veneno deposito, fontanis aquis sitim depellit. Captis musculis, oculos eruit nutritque, et iis cibo utitur maturis et pinguefactis ; hominem nudum si aspexe- rit, non adit, vestitum aggreditur. Basiliscus venenum pestiferum oculis jacit, ita nt hominem vel solo aspectu statim interimat. Spi- ∙ritus ejus igneus, terram exurit, et herbas, et arbo- res. Et hoc modo gigni historiis proditum est : cum plures angues in unum conclusi, fameque vexati fuerint (est enim animal scelestissinum), alius alium sibi viciniorem comedit, fortiorque im- becilliore vorato, omnium anguium, quos loco cibi adhibuit, venenis plenus ac refectus, fit basi- liscus, venenum habens perniciosissimum, ita ut vel solo necet aspectu. Scarabeus ex bovino stercore, rotundæ figuræ, pilulas volvit aversus; ferunt hunc sex mensibus super terra immorari, semenque in stercoream pi- lam emittere, indeque oritur mas scarabeus, nus- quam enim scarabeum feminam invenire est. Pro- pter hanc ejus naturam Ægyptii scarabeum inter ntwnina colunt, soli similem asseverantes, quod sphæram volvat, et sidera serpentium figuris assi- milant, quod tortuosum et obliquum sit eorum iter. Formicæ, dum frumentum congregant, annosum semen dividunt, ne rursus madefactum in fruges exeat e terra; hieme non egrediuntur, quod æstate sibi cibum satis commodum compararint. C Hirudo ex genere vermium animal in dulcibus D aquis degit; si quis sitiendo avide biberit, una et ipsam combibit, quæ propter niniam levitatem cum aqua pota illabitur; inde maxima incommoda molestiæque accedunt corpori, illa sanguinem ex- sugente, et augescente, insatiabili namque san- guinis hauriendi cupiditate tenetur, et multoties afisa, nec evellitur, nec detrahitur, etsi medici obnitantur, donec pondere ipso sanguinis disrum- patur. Inter aspidem cæteraque quorum morsus ulce rat, et felem jugis discordia. A serpentibus, locustis crucisque dissidet ibis. Cerastis, scorpionibus aliis- que minutis reptilibus accipiter exitiosus est; hic hominis commiseratione flectitur; si enim in eum

συμπαθές πρὸς τὸν ἄνθρωπον· ἐὰν γὰρ θεάσηται αὐ· τὸν νεκρὸν καὶ ἄταφον, καταδύρεται, καὶ γῆν ἐπιρ ρίπτει αὐτῷ. Μετὰ δὲ τὴν τοῦ κόσμου ποίησιν, ὕστερον τὸν ἄν θρωπον ὁ Θεὸς ἐδημιούργησε, τῷ μὲν θερμῷ θραύσας τὸ ψυχρόν, τῷ δὲ ξηρῷ δήσας τὸ ὑγρόν, καὶ λύσας πάλιν τὸ ξηρὸν τῷ ὑγρῷ, συνεστήσατο αὐτὸν, ἔχοντα πάντα τὰ μέρη τοῦ παντός. Ὥσπερ γὰρ ἡ γῆ ἑστῶτα τὸν ψυχρὸν ἀέρα περικεχυμένον ἐν ἑαυτῇ κέκτηται, τε ταγμένως δὲ ἐπ' αὐτῷ τὸ πῦρ αἰωρούμενον, καὶ πάλιν τὸ ὕδωρ περιθέον κύκλοθεν αὐτήν· οὕτω δὴ καὶ ὁ ἄν θρωπος καθάπερ γῆ τῶν ὀστέων στερεμνία φύσει, καὶ τῇ ἐπ' αὐτὸν κεχυμένη σαρκὶ συνεστὼς τὴν πνευμα τικὴν διὰ τῶν μυκτήρων αναπνοήν, ὥσπερ ἀέρα κε κλήρωται τὴν ἔμφυτον αὐτοῦ θερμότητα καὶ κατα ψύχουσαν. Καὶ γὰρ ὁ ὑπὲρ κεφαλῆς ἡμῶν ἀὴρ, τὴν πυρώδη τοῦ ἀέρος φύσιν καταψύχων, εύκρατον παντὶ τῷ βίῳ τῶν ζώων καθίστησι. Τὸ δὲ θερμὸν τὸ ἐν- υπάρχον τῷ σώματι τοῦ ἀνθρώπου τὴν τοῦ φλέγματος ἐκτήκει ἀμετρίαν, καθάπερ κρυσταλλώδες πίλημα ὕδατος. Αἱ δὲ φλέβες καὶ τὸ αἷμα τὸ ἐν αὐταῖς ποτα- μῶν μιμήματα ἀποσώζουσιν. Τοιοῦτον ὁ Θεὸς τεκτη- νάμενος τὸν ἄνθρωπον ἐκ τῆς γῆς, καὶ τοὺς αὐτῷ λογικὴν ψυχὴν, τοῦ παραδείσου τῆς τρυφῆς ἀπο λαύειν αὐτὸν παρ . Εἶτα τῆς ἐντολῆς παρακούσαντα εἰς τὴν γῆν αὐτὸν ταύτην μετέστησεν, ἐπίμοχθον αὐτῷ τὸν βίον ἔχειν ἐπ' αὐτῆς ἀποφηνάμενος. Γνωρίσας οὖν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ Ευαν, υἱοὺς δύο ἐγέννησε, τὸν Κάϊν, καὶ τὸν ᾿Αβελ. Καὶ ὁ μὲν Κάϊν ἦν γεωργὸς, ὁ δὲ ᾿Αβελ ποιμὴν, καὶ τοῦ γεωργού οὐ μετῄει τὰς ἀπαρχὰς τῶν καρπῶν. Προσήνεγκεν ὁ ᾿Αβελ τῷ Θεῷ· καὶ ἡ θυσία αὐτοῦ ἐδέχθη. Ὁ δὲ Κάϊν, πρῶτος αὐτὸς τῶν γεννωμένων ἐμφορηθεὶς, οὕτως ἀνήνεγκε· καὶ ἄδεκτος αὐτοῦ ἡ θυσία ἐγένετο. Καὶ ὀργισθεὶς ἐπὶ τούτῳ ὁ Κάϊν, ἀνεῖλε φθόνῳ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ· καὶ ὁ Θεὸς ἐπάρατον αὐτὸν ποιησά- μενος, καὶ τῆς γῆς ἐκείνης εξέβαλεν. Ὁ δὲ, πολλὴν περινοστήσας ὁδὸν, εἰς τόπον τινὰ Καϊναν ὀνομαζό μενον ἦλθε, καὶ πᾶσαν ἀῤῥητοποιίαν μετήρχετο, τοὺς παριόντας ἐνεδρεύων, καὶ ἀναιρῶν, καὶ ἐκ τῶν σκύ λων χρημάτων συνάγων πλῆθος ἀμύθητον. Πρῶτος δὲ Κάϊν μέτρα, καὶ σταθμούς, καὶ ὅρους γῆς ἐπενόησε, καὶ οἰκοδομὴν πόλεως, πάντων τῶν κατ' ἐκεῖνο καιροῦ τὸν ἀκέραιον καὶ ἀπράγμονα βίον ἀσπαζομένων. Ὁ δὲ 'Αδάμ, μένων ἐν ᾧ τόπῳ ἐτύγ χανε, πολλοὺς παῖδας καὶ θυγατέρας ἐποίησεν, ἐν οἷς ἐξαίρετος τις ὑπῆρχεν ὁ Σήθ, ὅστις ἐν ἡλικίᾳ γενό μενος πολλὰς ἀρετὰς ἐπενόησεν, ὧν καὶ τοὺς ἀπογό νους αὐτοῦ ζηλωτὰς καταλέλοιπεν. Οὗτος γὰρ πρῶτος ἀστρονομίαν καὶ πᾶσαν τὴν οὐράνιον ἐφευρε διακό σμησιν, ἥντινα ἄχρι τῶν ἐσχάτων χρόνων διαμείναι τοιὥστε ὁ 'Αδάμ (1) παρεσκεύασε· μέλλων γὰρ τελευταν ὁ Ἀδὰμ προφητεύει τοῖς παισὶ μέλλειν τὸν Θεὸν τὴν SPURIA. COMMENT. IN 11EXAEMERON. - A mortuum insepultumque inciderit, lacrymis deco- rato pulverem injicit. B C Post mundi hujus fabricam expletam, ultimum hominem Deus procreavit ", ubi calido frigiditate fracta, humiditateque sicco constricta, nec non sicci- tate humido dissoluto, illum effecit.omnibus universi partibus absolutum. Quemadmodum enim terra, fir- ma stabilisque cum sit,aere circumfuso circumdatur, et vestitur extrinsecus, aer ordinem sequens, igne in semet sustentato, et rursus aqua irrequieto illius constricta circuitu, sic et homo veluti terra ex ossium solida natura, carneque quæ eum complectitur, compositus, per nares flabilem respirationem, vel- uti aerem, quæ innatam illius caliditatem restin- gual et refrigeret, sortitus est. Aer enim nobis su- per caput effusus igneam aeris naturam, sua fri- giditate inhibendo animalium vitæ universæ, tem- peratam reddit. Calidum quod in humano corpore est, immodicam pituite abundantiam dissipat, uti aquæ spissamentum conglaciatum. Venæ et sanguis in illis fluviorum instar se habent. Hoc pacto Deus hominem e terra perfectum, animaque rationis compote insignitum, deliciarum horto ut frueretur destinavit so. Verum ubi imperio non paruit, in terram hanc uti colonum eum ablegavit, vita illi in ea calamitosissima constituta ". • Re itaque cum uxore Eva habita, duos suscepit liberos, Cain et Abel ". Cain agricultura, Abel pecuariæ studebat ", nec ulla cum Cain familiari- tate jungebatur. Abel primitias Deo obtulit, quæ ab illo gratiose acceptæ sunt ”. Cain primum se rebus editis abunde exsaturatus, hostias præb u.t ad sacrificium, quæ minime jucundæ fuere ". Propter hoc graviter exardens, invidentia fra trem necavit, et Deus exsecrandum et detesta bilem omnibus declaratum, ex illa terra ejecit, qui mul- tis magnisque itineribus peregrinatus, in locum quemdam Cainan nuncupatum appulit, in quo omne nefas scelusque admittebat, viatores præ- D tereuntes insidiis aggrediebatur eosque occidendo ipse latrociniis intentus prædas agebat, et ex spoliis innumeram sibi pecuniæ multitudinem, quæ verbis nequit explicari, paravit. Primus Cain mensuras et pondera, terræque li- mites invenit; civitatumque structuras, omnibus tunc temporis simplicem minimeque curiosam vi- tam amplectentibus ". Adam vero iisdem locis im- moratus, plures filios filiasque habuit, in quibus præcipuus erat Seth ", qui, ætate ineunte, multas reperit virtutes, quarum imitatores posteros reli- quit. Hic enim primus astrorum scientiam totam- que rerum cœlestium descriptam distinctionem excogitavit; quam, ne extremis temporibus evanc- sceret, tali ineditatione curaque servavit. Adam enim, morti vicinus, Deum universam hanc mundi Gen. 1, ss Ibid. 2. ss Ibid. 3. as Ibid. 5. "Ibia. Gen. 1, 27. Gen. 11, s Gen. 1, 17. se Abid. 25. 11. 1. 8. 11 Gen. 111, 24. (1) Voces ὁ 'Αδάμ, lapsu typographico huc irrepsisse videntur, neque eas legit interpres. EDIT. PATR.

συμπαθές πρὸς τὸν ἄνθρωπον· ἐὰν γὰρ θεάσηται αὐ· τὸν νεκρὸν καὶ ἄταφον, καταδύρεται, καὶ γῆν ἐπιρ ρίπτει αὐτῷ. Μετὰ δὲ τὴν τοῦ κόσμου ποίησιν, ὕστερον τὸν ἄν θρωπον ὁ Θεὸς ἐδημιούργησε, τῷ μὲν θερμῷ θραύσας τὸ ψυχρόν, τῷ δὲ ξηρῷ δήσας τὸ ὑγρόν, καὶ λύσας πάλιν τὸ ξηρὸν τῷ ὑγρῷ, συνεστήσατο αὐτὸν, ἔχοντα πάντα τὰ μέρη τοῦ παντός. Ὥσπερ γὰρ ἡ γῆ ἑστῶτα τὸν ψυχρὸν ἀέρα περικεχυμένον ἐν ἑαυτῇ κέκτηται, τε ταγμένως δὲ ἐπ' αὐτῷ τὸ πῦρ αἰωρούμενον, καὶ πάλιν τὸ ὕδωρ περιθέον κύκλοθεν αὐτήν· οὕτω δὴ καὶ ὁ ἄν θρωπος καθάπερ γῆ τῶν ὀστέων στερεμνία φύσει, καὶ τῇ ἐπ' αὐτὸν κεχυμένη σαρκὶ συνεστὼς τὴν πνευμα τικὴν διὰ τῶν μυκτήρων αναπνοήν, ὥσπερ ἀέρα κε κλήρωται τὴν ἔμφυτον αὐτοῦ θερμότητα καὶ κατα ψύχουσαν. Καὶ γὰρ ὁ ὑπὲρ κεφαλῆς ἡμῶν ἀὴρ, τὴν πυρώδη τοῦ ἀέρος φύσιν καταψύχων, εύκρατον παντὶ τῷ βίῳ τῶν ζώων καθίστησι. Τὸ δὲ θερμὸν τὸ ἐν- υπάρχον τῷ σώματι τοῦ ἀνθρώπου τὴν τοῦ φλέγματος ἐκτήκει ἀμετρίαν, καθάπερ κρυσταλλώδες πίλημα ὕδατος. Αἱ δὲ φλέβες καὶ τὸ αἷμα τὸ ἐν αὐταῖς ποτα- μῶν μιμήματα ἀποσώζουσιν. Τοιοῦτον ὁ Θεὸς τεκτη- νάμενος τὸν ἄνθρωπον ἐκ τῆς γῆς, καὶ τοὺς αὐτῷ λογικὴν ψυχὴν, τοῦ παραδείσου τῆς τρυφῆς ἀπο λαύειν αὐτὸν παρ . Εἶτα τῆς ἐντολῆς παρακούσαντα εἰς τὴν γῆν αὐτὸν ταύτην μετέστησεν, ἐπίμοχθον αὐτῷ τὸν βίον ἔχειν ἐπ' αὐτῆς ἀποφηνάμενος. Γνωρίσας οὖν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ Ευαν, υἱοὺς δύο ἐγέννησε, τὸν Κάϊν, καὶ τὸν ᾿Αβελ. Καὶ ὁ μὲν Κάϊν ἦν γεωργὸς, ὁ δὲ ᾿Αβελ ποιμὴν, καὶ τοῦ γεωργού οὐ μετῄει τὰς ἀπαρχὰς τῶν καρπῶν. Προσήνεγκεν ὁ ᾿Αβελ τῷ Θεῷ· καὶ ἡ θυσία αὐτοῦ ἐδέχθη. Ὁ δὲ Κάϊν, πρῶτος αὐτὸς τῶν γεννωμένων ἐμφορηθεὶς, οὕτως ἀνήνεγκε· καὶ ἄδεκτος αὐτοῦ ἡ θυσία ἐγένετο. Καὶ ὀργισθεὶς ἐπὶ τούτῳ ὁ Κάϊν, ἀνεῖλε φθόνῳ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ· καὶ ὁ Θεὸς ἐπάρατον αὐτὸν ποιησά- μενος, καὶ τῆς γῆς ἐκείνης εξέβαλεν. Ὁ δὲ, πολλὴν περινοστήσας ὁδὸν, εἰς τόπον τινὰ Καϊναν ὀνομαζό μενον ἦλθε, καὶ πᾶσαν ἀῤῥητοποιίαν μετήρχετο, τοὺς παριόντας ἐνεδρεύων, καὶ ἀναιρῶν, καὶ ἐκ τῶν σκύ λων χρημάτων συνάγων πλῆθος ἀμύθητον. Πρῶτος δὲ Κάϊν μέτρα, καὶ σταθμούς, καὶ ὅρους γῆς ἐπενόησε, καὶ οἰκοδομὴν πόλεως, πάντων τῶν κατ' ἐκεῖνο καιροῦ τὸν ἀκέραιον καὶ ἀπράγμονα βίον ἀσπαζομένων. Ὁ δὲ 'Αδάμ, μένων ἐν ᾧ τόπῳ ἐτύγ χανε, πολλοὺς παῖδας καὶ θυγατέρας ἐποίησεν, ἐν οἷς ἐξαίρετος τις ὑπῆρχεν ὁ Σήθ, ὅστις ἐν ἡλικίᾳ γενό μενος πολλὰς ἀρετὰς ἐπενόησεν, ὧν καὶ τοὺς ἀπογό νους αὐτοῦ ζηλωτὰς καταλέλοιπεν. Οὗτος γὰρ πρῶτος ἀστρονομίαν καὶ πᾶσαν τὴν οὐράνιον ἐφευρε διακό σμησιν, ἥντινα ἄχρι τῶν ἐσχάτων χρόνων διαμείναι τοιὥστε ὁ 'Αδάμ (1) παρεσκεύασε· μέλλων γὰρ τελευταν ὁ Ἀδὰμ προφητεύει τοῖς παισὶ μέλλειν τὸν Θεὸν τὴν SPURIA. COMMENT. IN 11EXAEMERON. - A mortuum insepultumque inciderit, lacrymis deco- rato pulverem injicit. B C Post mundi hujus fabricam expletam, ultimum hominem Deus procreavit ", ubi calido frigiditate fracta, humiditateque sicco constricta, nec non sicci- tate humido dissoluto, illum effecit.omnibus universi partibus absolutum. Quemadmodum enim terra, fir- ma stabilisque cum sit,aere circumfuso circumdatur, et vestitur extrinsecus, aer ordinem sequens, igne in semet sustentato, et rursus aqua irrequieto illius constricta circuitu, sic et homo veluti terra ex ossium solida natura, carneque quæ eum complectitur, compositus, per nares flabilem respirationem, vel- uti aerem, quæ innatam illius caliditatem restin- gual et refrigeret, sortitus est. Aer enim nobis su- per caput effusus igneam aeris naturam, sua fri- giditate inhibendo animalium vitæ universæ, tem- peratam reddit. Calidum quod in humano corpore est, immodicam pituite abundantiam dissipat, uti aquæ spissamentum conglaciatum. Venæ et sanguis in illis fluviorum instar se habent. Hoc pacto Deus hominem e terra perfectum, animaque rationis compote insignitum, deliciarum horto ut frueretur destinavit so. Verum ubi imperio non paruit, in terram hanc uti colonum eum ablegavit, vita illi in ea calamitosissima constituta ". • Re itaque cum uxore Eva habita, duos suscepit liberos, Cain et Abel ". Cain agricultura, Abel pecuariæ studebat ", nec ulla cum Cain familiari- tate jungebatur. Abel primitias Deo obtulit, quæ ab illo gratiose acceptæ sunt ”. Cain primum se rebus editis abunde exsaturatus, hostias præb u.t ad sacrificium, quæ minime jucundæ fuere ". Propter hoc graviter exardens, invidentia fra trem necavit, et Deus exsecrandum et detesta bilem omnibus declaratum, ex illa terra ejecit, qui mul- tis magnisque itineribus peregrinatus, in locum quemdam Cainan nuncupatum appulit, in quo omne nefas scelusque admittebat, viatores præ- D tereuntes insidiis aggrediebatur eosque occidendo ipse latrociniis intentus prædas agebat, et ex spoliis innumeram sibi pecuniæ multitudinem, quæ verbis nequit explicari, paravit. Primus Cain mensuras et pondera, terræque li- mites invenit; civitatumque structuras, omnibus tunc temporis simplicem minimeque curiosam vi- tam amplectentibus ". Adam vero iisdem locis im- moratus, plures filios filiasque habuit, in quibus præcipuus erat Seth ", qui, ætate ineunte, multas reperit virtutes, quarum imitatores posteros reli- quit. Hic enim primus astrorum scientiam totam- que rerum cœlestium descriptam distinctionem excogitavit; quam, ne extremis temporibus evanc- sceret, tali ineditatione curaque servavit. Adam enim, morti vicinus, Deum universam hanc mundi Gen. 1, ss Ibid. 2. ss Ibid. 3. as Ibid. 5. "Ibia. Gen. 1, 27. Gen. 11, s Gen. 1, 17. se Abid. 25. 11. 1. 8. 11 Gen. 111, 24. (1) Voces ὁ 'Αδάμ, lapsu typographico huc irrepsisse videntur, neque eas legit interpres. EDIT. PATR.

συμπαθές πρὸς τὸν ἄνθρωπον· ἐὰν γὰρ θεάσηται αὐ· τὸν νεκρὸν καὶ ἄταφον, καταδύρεται, καὶ γῆν ἐπιρ ρίπτει αὐτῷ. Μετὰ δὲ τὴν τοῦ κόσμου ποίησιν, ὕστερον τὸν ἄν θρωπον ὁ Θεὸς ἐδημιούργησε, τῷ μὲν θερμῷ θραύσας τὸ ψυχρόν, τῷ δὲ ξηρῷ δήσας τὸ ὑγρόν, καὶ λύσας πάλιν τὸ ξηρὸν τῷ ὑγρῷ, συνεστήσατο αὐτὸν, ἔχοντα πάντα τὰ μέρη τοῦ παντός. Ὥσπερ γὰρ ἡ γῆ ἑστῶτα τὸν ψυχρὸν ἀέρα περικεχυμένον ἐν ἑαυτῇ κέκτηται, τε ταγμένως δὲ ἐπ' αὐτῷ τὸ πῦρ αἰωρούμενον, καὶ πάλιν τὸ ὕδωρ περιθέον κύκλοθεν αὐτήν· οὕτω δὴ καὶ ὁ ἄν θρωπος καθάπερ γῆ τῶν ὀστέων στερεμνία φύσει, καὶ τῇ ἐπ' αὐτὸν κεχυμένη σαρκὶ συνεστὼς τὴν πνευμα τικὴν διὰ τῶν μυκτήρων αναπνοήν, ὥσπερ ἀέρα κε κλήρωται τὴν ἔμφυτον αὐτοῦ θερμότητα καὶ κατα ψύχουσαν. Καὶ γὰρ ὁ ὑπὲρ κεφαλῆς ἡμῶν ἀὴρ, τὴν πυρώδη τοῦ ἀέρος φύσιν καταψύχων, εύκρατον παντὶ τῷ βίῳ τῶν ζώων καθίστησι. Τὸ δὲ θερμὸν τὸ ἐν- υπάρχον τῷ σώματι τοῦ ἀνθρώπου τὴν τοῦ φλέγματος ἐκτήκει ἀμετρίαν, καθάπερ κρυσταλλώδες πίλημα ὕδατος. Αἱ δὲ φλέβες καὶ τὸ αἷμα τὸ ἐν αὐταῖς ποτα- μῶν μιμήματα ἀποσώζουσιν. Τοιοῦτον ὁ Θεὸς τεκτη- νάμενος τὸν ἄνθρωπον ἐκ τῆς γῆς, καὶ τοὺς αὐτῷ λογικὴν ψυχὴν, τοῦ παραδείσου τῆς τρυφῆς ἀπο λαύειν αὐτὸν παρ . Εἶτα τῆς ἐντολῆς παρακούσαντα εἰς τὴν γῆν αὐτὸν ταύτην μετέστησεν, ἐπίμοχθον αὐτῷ τὸν βίον ἔχειν ἐπ' αὐτῆς ἀποφηνάμενος. Γνωρίσας οὖν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ Ευαν, υἱοὺς δύο ἐγέννησε, τὸν Κάϊν, καὶ τὸν ᾿Αβελ. Καὶ ὁ μὲν Κάϊν ἦν γεωργὸς, ὁ δὲ ᾿Αβελ ποιμὴν, καὶ τοῦ γεωργού οὐ μετῄει τὰς ἀπαρχὰς τῶν καρπῶν. Προσήνεγκεν ὁ ᾿Αβελ τῷ Θεῷ· καὶ ἡ θυσία αὐτοῦ ἐδέχθη. Ὁ δὲ Κάϊν, πρῶτος αὐτὸς τῶν γεννωμένων ἐμφορηθεὶς, οὕτως ἀνήνεγκε· καὶ ἄδεκτος αὐτοῦ ἡ θυσία ἐγένετο. Καὶ ὀργισθεὶς ἐπὶ τούτῳ ὁ Κάϊν, ἀνεῖλε φθόνῳ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ· καὶ ὁ Θεὸς ἐπάρατον αὐτὸν ποιησά- μενος, καὶ τῆς γῆς ἐκείνης εξέβαλεν. Ὁ δὲ, πολλὴν περινοστήσας ὁδὸν, εἰς τόπον τινὰ Καϊναν ὀνομαζό μενον ἦλθε, καὶ πᾶσαν ἀῤῥητοποιίαν μετήρχετο, τοὺς παριόντας ἐνεδρεύων, καὶ ἀναιρῶν, καὶ ἐκ τῶν σκύ λων χρημάτων συνάγων πλῆθος ἀμύθητον. Πρῶτος δὲ Κάϊν μέτρα, καὶ σταθμούς, καὶ ὅρους γῆς ἐπενόησε, καὶ οἰκοδομὴν πόλεως, πάντων τῶν κατ' ἐκεῖνο καιροῦ τὸν ἀκέραιον καὶ ἀπράγμονα βίον ἀσπαζομένων. Ὁ δὲ 'Αδάμ, μένων ἐν ᾧ τόπῳ ἐτύγ χανε, πολλοὺς παῖδας καὶ θυγατέρας ἐποίησεν, ἐν οἷς ἐξαίρετος τις ὑπῆρχεν ὁ Σήθ, ὅστις ἐν ἡλικίᾳ γενό μενος πολλὰς ἀρετὰς ἐπενόησεν, ὧν καὶ τοὺς ἀπογό νους αὐτοῦ ζηλωτὰς καταλέλοιπεν. Οὗτος γὰρ πρῶτος ἀστρονομίαν καὶ πᾶσαν τὴν οὐράνιον ἐφευρε διακό σμησιν, ἥντινα ἄχρι τῶν ἐσχάτων χρόνων διαμείναι τοιὥστε ὁ 'Αδάμ (1) παρεσκεύασε· μέλλων γὰρ τελευταν ὁ Ἀδὰμ προφητεύει τοῖς παισὶ μέλλειν τὸν Θεὸν τὴν SPURIA. COMMENT. IN 11EXAEMERON. - A mortuum insepultumque inciderit, lacrymis deco- rato pulverem injicit. B C Post mundi hujus fabricam expletam, ultimum hominem Deus procreavit ", ubi calido frigiditate fracta, humiditateque sicco constricta, nec non sicci- tate humido dissoluto, illum effecit.omnibus universi partibus absolutum. Quemadmodum enim terra, fir- ma stabilisque cum sit,aere circumfuso circumdatur, et vestitur extrinsecus, aer ordinem sequens, igne in semet sustentato, et rursus aqua irrequieto illius constricta circuitu, sic et homo veluti terra ex ossium solida natura, carneque quæ eum complectitur, compositus, per nares flabilem respirationem, vel- uti aerem, quæ innatam illius caliditatem restin- gual et refrigeret, sortitus est. Aer enim nobis su- per caput effusus igneam aeris naturam, sua fri- giditate inhibendo animalium vitæ universæ, tem- peratam reddit. Calidum quod in humano corpore est, immodicam pituite abundantiam dissipat, uti aquæ spissamentum conglaciatum. Venæ et sanguis in illis fluviorum instar se habent. Hoc pacto Deus hominem e terra perfectum, animaque rationis compote insignitum, deliciarum horto ut frueretur destinavit so. Verum ubi imperio non paruit, in terram hanc uti colonum eum ablegavit, vita illi in ea calamitosissima constituta ". • Re itaque cum uxore Eva habita, duos suscepit liberos, Cain et Abel ". Cain agricultura, Abel pecuariæ studebat ", nec ulla cum Cain familiari- tate jungebatur. Abel primitias Deo obtulit, quæ ab illo gratiose acceptæ sunt ”. Cain primum se rebus editis abunde exsaturatus, hostias præb u.t ad sacrificium, quæ minime jucundæ fuere ". Propter hoc graviter exardens, invidentia fra trem necavit, et Deus exsecrandum et detesta bilem omnibus declaratum, ex illa terra ejecit, qui mul- tis magnisque itineribus peregrinatus, in locum quemdam Cainan nuncupatum appulit, in quo omne nefas scelusque admittebat, viatores præ- D tereuntes insidiis aggrediebatur eosque occidendo ipse latrociniis intentus prædas agebat, et ex spoliis innumeram sibi pecuniæ multitudinem, quæ verbis nequit explicari, paravit. Primus Cain mensuras et pondera, terræque li- mites invenit; civitatumque structuras, omnibus tunc temporis simplicem minimeque curiosam vi- tam amplectentibus ". Adam vero iisdem locis im- moratus, plures filios filiasque habuit, in quibus præcipuus erat Seth ", qui, ætate ineunte, multas reperit virtutes, quarum imitatores posteros reli- quit. Hic enim primus astrorum scientiam totam- que rerum cœlestium descriptam distinctionem excogitavit; quam, ne extremis temporibus evanc- sceret, tali ineditatione curaque servavit. Adam enim, morti vicinus, Deum universam hanc mundi Gen. 1, ss Ibid. 2. ss Ibid. 3. as Ibid. 5. "Ibia. Gen. 1, 27. Gen. 11, s Gen. 1, 17. se Abid. 25. 11. 1. 8. 11 Gen. 111, 24. (1) Voces ὁ 'Αδάμ, lapsu typographico huc irrepsisse videntur, neque eas legit interpres. EDIT. PATR.

συμπαθές πρὸς τὸν ἄνθρωπον· ἐὰν γὰρ θεάσηται αὐ· τὸν νεκρὸν καὶ ἄταφον, καταδύρεται, καὶ γῆν ἐπιρ ρίπτει αὐτῷ. Μετὰ δὲ τὴν τοῦ κόσμου ποίησιν, ὕστερον τὸν ἄν θρωπον ὁ Θεὸς ἐδημιούργησε, τῷ μὲν θερμῷ θραύσας τὸ ψυχρόν, τῷ δὲ ξηρῷ δήσας τὸ ὑγρόν, καὶ λύσας πάλιν τὸ ξηρὸν τῷ ὑγρῷ, συνεστήσατο αὐτὸν, ἔχοντα πάντα τὰ μέρη τοῦ παντός. Ὥσπερ γὰρ ἡ γῆ ἑστῶτα τὸν ψυχρὸν ἀέρα περικεχυμένον ἐν ἑαυτῇ κέκτηται, τε ταγμένως δὲ ἐπ' αὐτῷ τὸ πῦρ αἰωρούμενον, καὶ πάλιν τὸ ὕδωρ περιθέον κύκλοθεν αὐτήν· οὕτω δὴ καὶ ὁ ἄν θρωπος καθάπερ γῆ τῶν ὀστέων στερεμνία φύσει, καὶ τῇ ἐπ' αὐτὸν κεχυμένη σαρκὶ συνεστὼς τὴν πνευμα τικὴν διὰ τῶν μυκτήρων αναπνοήν, ὥσπερ ἀέρα κε κλήρωται τὴν ἔμφυτον αὐτοῦ θερμότητα καὶ κατα ψύχουσαν. Καὶ γὰρ ὁ ὑπὲρ κεφαλῆς ἡμῶν ἀὴρ, τὴν πυρώδη τοῦ ἀέρος φύσιν καταψύχων, εύκρατον παντὶ τῷ βίῳ τῶν ζώων καθίστησι. Τὸ δὲ θερμὸν τὸ ἐν- υπάρχον τῷ σώματι τοῦ ἀνθρώπου τὴν τοῦ φλέγματος ἐκτήκει ἀμετρίαν, καθάπερ κρυσταλλώδες πίλημα ὕδατος. Αἱ δὲ φλέβες καὶ τὸ αἷμα τὸ ἐν αὐταῖς ποτα- μῶν μιμήματα ἀποσώζουσιν. Τοιοῦτον ὁ Θεὸς τεκτη- νάμενος τὸν ἄνθρωπον ἐκ τῆς γῆς, καὶ τοὺς αὐτῷ λογικὴν ψυχὴν, τοῦ παραδείσου τῆς τρυφῆς ἀπο λαύειν αὐτὸν παρ . Εἶτα τῆς ἐντολῆς παρακούσαντα εἰς τὴν γῆν αὐτὸν ταύτην μετέστησεν, ἐπίμοχθον αὐτῷ τὸν βίον ἔχειν ἐπ' αὐτῆς ἀποφηνάμενος. Γνωρίσας οὖν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ Ευαν, υἱοὺς δύο ἐγέννησε, τὸν Κάϊν, καὶ τὸν ᾿Αβελ. Καὶ ὁ μὲν Κάϊν ἦν γεωργὸς, ὁ δὲ ᾿Αβελ ποιμὴν, καὶ τοῦ γεωργού οὐ μετῄει τὰς ἀπαρχὰς τῶν καρπῶν. Προσήνεγκεν ὁ ᾿Αβελ τῷ Θεῷ· καὶ ἡ θυσία αὐτοῦ ἐδέχθη. Ὁ δὲ Κάϊν, πρῶτος αὐτὸς τῶν γεννωμένων ἐμφορηθεὶς, οὕτως ἀνήνεγκε· καὶ ἄδεκτος αὐτοῦ ἡ θυσία ἐγένετο. Καὶ ὀργισθεὶς ἐπὶ τούτῳ ὁ Κάϊν, ἀνεῖλε φθόνῳ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ· καὶ ὁ Θεὸς ἐπάρατον αὐτὸν ποιησά- μενος, καὶ τῆς γῆς ἐκείνης εξέβαλεν. Ὁ δὲ, πολλὴν περινοστήσας ὁδὸν, εἰς τόπον τινὰ Καϊναν ὀνομαζό μενον ἦλθε, καὶ πᾶσαν ἀῤῥητοποιίαν μετήρχετο, τοὺς παριόντας ἐνεδρεύων, καὶ ἀναιρῶν, καὶ ἐκ τῶν σκύ λων χρημάτων συνάγων πλῆθος ἀμύθητον. Πρῶτος δὲ Κάϊν μέτρα, καὶ σταθμούς, καὶ ὅρους γῆς ἐπενόησε, καὶ οἰκοδομὴν πόλεως, πάντων τῶν κατ' ἐκεῖνο καιροῦ τὸν ἀκέραιον καὶ ἀπράγμονα βίον ἀσπαζομένων. Ὁ δὲ 'Αδάμ, μένων ἐν ᾧ τόπῳ ἐτύγ χανε, πολλοὺς παῖδας καὶ θυγατέρας ἐποίησεν, ἐν οἷς ἐξαίρετος τις ὑπῆρχεν ὁ Σήθ, ὅστις ἐν ἡλικίᾳ γενό μενος πολλὰς ἀρετὰς ἐπενόησεν, ὧν καὶ τοὺς ἀπογό νους αὐτοῦ ζηλωτὰς καταλέλοιπεν. Οὗτος γὰρ πρῶτος ἀστρονομίαν καὶ πᾶσαν τὴν οὐράνιον ἐφευρε διακό σμησιν, ἥντινα ἄχρι τῶν ἐσχάτων χρόνων διαμείναι τοιὥστε ὁ 'Αδάμ (1) παρεσκεύασε· μέλλων γὰρ τελευταν ὁ Ἀδὰμ προφητεύει τοῖς παισὶ μέλλειν τὸν Θεὸν τὴν SPURIA. COMMENT. IN 11EXAEMERON. - A mortuum insepultumque inciderit, lacrymis deco- rato pulverem injicit. B C Post mundi hujus fabricam expletam, ultimum hominem Deus procreavit ", ubi calido frigiditate fracta, humiditateque sicco constricta, nec non sicci- tate humido dissoluto, illum effecit.omnibus universi partibus absolutum. Quemadmodum enim terra, fir- ma stabilisque cum sit,aere circumfuso circumdatur, et vestitur extrinsecus, aer ordinem sequens, igne in semet sustentato, et rursus aqua irrequieto illius constricta circuitu, sic et homo veluti terra ex ossium solida natura, carneque quæ eum complectitur, compositus, per nares flabilem respirationem, vel- uti aerem, quæ innatam illius caliditatem restin- gual et refrigeret, sortitus est. Aer enim nobis su- per caput effusus igneam aeris naturam, sua fri- giditate inhibendo animalium vitæ universæ, tem- peratam reddit. Calidum quod in humano corpore est, immodicam pituite abundantiam dissipat, uti aquæ spissamentum conglaciatum. Venæ et sanguis in illis fluviorum instar se habent. Hoc pacto Deus hominem e terra perfectum, animaque rationis compote insignitum, deliciarum horto ut frueretur destinavit so. Verum ubi imperio non paruit, in terram hanc uti colonum eum ablegavit, vita illi in ea calamitosissima constituta ". • Re itaque cum uxore Eva habita, duos suscepit liberos, Cain et Abel ". Cain agricultura, Abel pecuariæ studebat ", nec ulla cum Cain familiari- tate jungebatur. Abel primitias Deo obtulit, quæ ab illo gratiose acceptæ sunt ”. Cain primum se rebus editis abunde exsaturatus, hostias præb u.t ad sacrificium, quæ minime jucundæ fuere ". Propter hoc graviter exardens, invidentia fra trem necavit, et Deus exsecrandum et detesta bilem omnibus declaratum, ex illa terra ejecit, qui mul- tis magnisque itineribus peregrinatus, in locum quemdam Cainan nuncupatum appulit, in quo omne nefas scelusque admittebat, viatores præ- D tereuntes insidiis aggrediebatur eosque occidendo ipse latrociniis intentus prædas agebat, et ex spoliis innumeram sibi pecuniæ multitudinem, quæ verbis nequit explicari, paravit. Primus Cain mensuras et pondera, terræque li- mites invenit; civitatumque structuras, omnibus tunc temporis simplicem minimeque curiosam vi- tam amplectentibus ". Adam vero iisdem locis im- moratus, plures filios filiasque habuit, in quibus præcipuus erat Seth ", qui, ætate ineunte, multas reperit virtutes, quarum imitatores posteros reli- quit. Hic enim primus astrorum scientiam totam- que rerum cœlestium descriptam distinctionem excogitavit; quam, ne extremis temporibus evanc- sceret, tali ineditatione curaque servavit. Adam enim, morti vicinus, Deum universam hanc mundi Gen. 1, ss Ibid. 2. ss Ibid. 3. as Ibid. 5. "Ibia. Gen. 1, 27. Gen. 11, s Gen. 1, 17. se Abid. 25. 11. 1. 8. 11 Gen. 111, 24. (1) Voces ὁ 'Αδάμ, lapsu typographico huc irrepsisse videntur, neque eas legit interpres. EDIT. PATR.

ἀκούσαντες οἱ περὶ τὸν Σηθ δύο στήλας ἐποίησαν, τὴν μὲν ἐκ λίθου, τὴν δὲ ἐξ ὀπτῆς πλίνθου κατα σκευάσαντες· καὶ ἐν ταύταις πᾶσαν τὴν οὐράνιον φορὰν ἐνεχάραξαν, πρὸς τὸ μὴ ἄληστον τὴν τῆς ἀστρονο μίας αὐτῶν γενέσθαι εὕρεσιν· ἵνα, εἰ μὲν ὕδατι τὰ πάντα φθείρεται, ἡ λίθινος στήλη φυλάττηται, εἰ δὲ πυρί, ἡ ὀστρακώδης. Γενομένης οὖν τῆς κατομβρίας, ἡ λίθινος στήλη διέμεινεν, ἥτις ἄχρι τῆς δεῦρο μένει ἐν γῇ τῇ Σηϊρειὰς ἐστηλωμένη. ἐν κόσμῳ φύσιν ἀπαλείφειν πυρὶ καὶ ὕδατι· καὶ Β Ἐγέννησε δὲ ὁ Κάϊν τὸν Ενώχ, καὶ ὁ Ενώχ τὸν Γαϊδάδ, καὶ ὁ Γαϊδὰδ τὸν Μαλελεήλ, καὶ ὁ Μαλελεήλ τὸν Μαθουσάλα, καὶ οὗτος τὸν Λάμεχ. Καὶ ὁ Λάμεχ δύο γυναῖκας ἡγάγετο, Ἀδὰν καὶ Σελὰν, καὶ ἐξ αὐ τῶν τρεῖς παῖδας ἐποίησεν, ἐκ μὲν τῆς Ἀδὰν τὸν Ἰωβήλ, ὅστις κτηνοτρόφος ἐγένετο, καὶ τὸν Ἰουβάλ, 8ς ψαλτήριον καὶ κιθάραν ἐξεῦρεν. Ἐκ δὲ τῆς Σελάν τὸν Θόβελ, ὅστις σφυροκόπος χαλκοῦ καὶ σιδήρου ἐγένετο. Ὁ δὲ Ἀδὰμ, ζήσας ἔτη ἐννακόσια δέκα δύο, ἀπέθανεν. Ἐνὼς δὲ υἱὸς τοῦ Σήθ ἤλπισεν ἐπικαλεῖσθαι τὸ όνομα Κυρίου ζήσας δὲ ἔτη ἐννακόσια πέντε ἀπέ- θανε. Καὶ ὁ υἱὸς αὐτοῦ Καϊναν, ζήσας ἔτη ἐννακόσια δέκα, ἐτελεύτησε. Καὶ ὁ υἱὸς Μαλελεήλ, ζήσας έτη ἑπτακόσια εννενήκοντα πέντε, ἀπέθανεν. Ὁ δὲ τού του υἱὸς Ιάρεδ, ἔτη βιώσας εννακόσια εξήκοντα, έτι- λεύτησεν. Τοῦ δὲ Ἰάρεδ υἱὸς Ἐνώχ, εὐαρεστήσας τῷ Θεῷ, μετετέθη. Ὁ δὲ υἱὸς αὐτοῦ Μαθουσάλα, ζήσας ἔτη ἑπτακόσια καὶ ἑξήκοντα ἐννέα, ἐτελεύ τησε. Λάμεχ δὲ ὁ υἱὸς Μαθουσάλα, ζήσας ἔτη ἑπτα κόσια πεντήκοντα τρία, ἀπέθανεν. Τούτῳ τῷ Λάμεχ υἱὸς Νῶς ἐγένετο ἀρεταῖς ἀγαπ θῶν πράξεων ἡδόμενος, ὃς ἔπειθε τὸ ἀνθρώπινον γένος μεταβληθῆναι ἀπὸ τῆς κακίας εἰς ἀρετήν· ἄχρι γὰρ ἑβδόμης γενεᾶς οἱ ἄνθρωποι δεσπότην τῶν ἁπάντων τὸν Θεὸν ἐπεγράφοντο, καὶ δικαιοσύνης ἐφρόντιζον. Ὕστερον δὲ τοῦ χρόνου προϊόντος εἰς πᾶσαν παι ρανομίαν ἐξώκειλαν. Ὡς οὖν ὁ Νῶς οὐκ ἔπειθε τῆς κακίας ἀποστῆναι αὐτοὺς, τὴν συνουσίαν αὐτῶν βδε λυξάμενος εἰς ἄλλην γῆν ἀνεχώρησε. Καὶ προστάττει αὐτῷ ὁ Θεὸς κατασκευάσαι κιβωτὸν τετράστεγον, ἔχουσαν τὸ μὲν μῆκος τριακοσίων πηχῶν, τὸ δὲ πλά- τος πεντήκοντα, καὶ τὸ βάθος τριάκοντα, ὅπως, ἐπ' αὐτῆς ἅμα τῇ συγγενείᾳ αὐτοῦ καθείρξας ἑαυτὸν, ἐκφύγῃ τὸν ἐκ τοῦ κατακλυσμοῦ κίνδυνον. Ἐβούλετο γὰρ ὁ Θεὸς τοιαύτῃ τιμωρία τὴν πονηρίαν τῶν τότε ἐξαφανίσαι. Επενεχθέντος δὲ τοῦ κατακλυσμοῦ ἐκατ λύφθη τὰ ὑψηλὰ τῶν ὀρέων ὑπὸ τοῦ ὕδατος. Ἔτι γὰρ καὶ νῦν ἐπὶ τῆς ἀκρωρείας τοῦ Λιβάνου λίθους εἰς οἰκοδομήν τινες ἐκτέμνοντες, θαλαττίων ἰχθύων γένη εὑρίσκουσιν, οὓς συνέβη εἰς τὰ κοιλώματα των ὀρέων συναποπαγῆναι τῇ ἐλύϊ. S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. naturam et igne et aqua exterminaturum, Gliis suis A vaticinatur; quo audito, qui una cum Seth erant, duas erexerunt columnas, unam quidem ex lapidc, alteram cæsilibus laterculis exstructam, et in his omnes cœli motus inscripserunt, ne eorum in astrorum scientia observationes inventaque aliqua obscuraret oblivio. Si enim aqua omnia consumi contigisset, lapidea illa columna conservaretur; si igne, testacea; cum itaque aquæ pluviæ terram inundassent, lapidea permansit, quæ ad hæc usque tempora in terra Seiriad erecta conspicitur. Genuit porro Cain Enoch, et Enoch Gaidad, et Gaidad Maleleel, et Maleleel Mathusala, et bic La- mech, qui duas duxit uxores Adan et Selan, ex quibus tres habuit filios, ex Adan Jobel, qui ju- menta suo studio educabat, et Jubal qui psalterium citharamque invenit; ex Selan Thobel, qui malleolis 2s ferrumque excussit s. Adam autem cum vixis- set annis duodecim et nongentis, vita functus est **. Enos, filius Seth, nomen Domini speravit invo- care : qui cum vixisset annis cuv, mortuus est, et filius ipsius Cainan vixit annis c■Lx, et mortuus est; Maleleel filius ejus annis Dccxcxv, et mortuus est. Hujus 'filius Jared vixit annis cиx, et mor- tuus est; 'filius Jared Enoch, cum apud Deum plu- rimum gratia potuisset, translatus est, cujus filius Mathusala vixit annis DCCLXIX, et mortuus est; et Lamech filius Mathusalæ, cum annis DCCLIM vixisset, obiit ss. Lamech filius Noe, qui rebus administrandis re- gendisve summa virtute, et, ut par erat, cum gau- dio, omnibus omnium generum mortalibus, lit a Tiliis abhorrerent, virtutem amplecterentur, suade- bat; ad septimam enim ætatem usque homines Deum rerum omnium Dominum esse sibi ipsis sta- tuebant, justitiamque expetebant. C Tandem longinquo temporis usu, omnibus se vitiis inquinarunt, a quibus eos cum Noe, ut absti- nerent, non posset inducere, eorum societatem stomachatus, in alios se terrarum situs contulit. Huic Deus mandavit, ut arcam aedificaret 38-34, tecto- rum quatuor, longitudine trecentorum cubitorum, D latitudine quinquaginta, altitudine triginta, ut in ea simul cum omni cognatione occlusus, periculum quod ex inundatione imminebat, subterfugeret; hoc enim supplicio Deus homines qui id temporis vive- bant, punire delereque cupiebat. Verum cum ter- ram imundassent aquæ summitates montium, earum fiuxu abditæ occultæque sunt ". Nam et nostris lisce temporibus in vertice Libani lapides quidam ad aedificandum excidentes, marinorum piscium varia genera inveniunt, quos tunc in cavis illis montium luto defixos concrescere contigit. VI, 14. * Gen. 17, 7, 19, 22. as Gen. vil, 5. 19. * Gen. v, 11, 14, 17, 20, 24, 27, 31. 3. Gen. V, 3. Gen. 1, 26. 30. 34 Gel

ἀκούσαντες οἱ περὶ τὸν Σηθ δύο στήλας ἐποίησαν, τὴν μὲν ἐκ λίθου, τὴν δὲ ἐξ ὀπτῆς πλίνθου κατα σκευάσαντες· καὶ ἐν ταύταις πᾶσαν τὴν οὐράνιον φορὰν ἐνεχάραξαν, πρὸς τὸ μὴ ἄληστον τὴν τῆς ἀστρονο μίας αὐτῶν γενέσθαι εὕρεσιν· ἵνα, εἰ μὲν ὕδατι τὰ πάντα φθείρεται, ἡ λίθινος στήλη φυλάττηται, εἰ δὲ πυρί, ἡ ὀστρακώδης. Γενομένης οὖν τῆς κατομβρίας, ἡ λίθινος στήλη διέμεινεν, ἥτις ἄχρι τῆς δεῦρο μένει ἐν γῇ τῇ Σηϊρειὰς ἐστηλωμένη. ἐν κόσμῳ φύσιν ἀπαλείφειν πυρὶ καὶ ὕδατι· καὶ Β Ἐγέννησε δὲ ὁ Κάϊν τὸν Ενώχ, καὶ ὁ Ενώχ τὸν Γαϊδάδ, καὶ ὁ Γαϊδὰδ τὸν Μαλελεήλ, καὶ ὁ Μαλελεήλ τὸν Μαθουσάλα, καὶ οὗτος τὸν Λάμεχ. Καὶ ὁ Λάμεχ δύο γυναῖκας ἡγάγετο, Ἀδὰν καὶ Σελὰν, καὶ ἐξ αὐ τῶν τρεῖς παῖδας ἐποίησεν, ἐκ μὲν τῆς Ἀδὰν τὸν Ἰωβήλ, ὅστις κτηνοτρόφος ἐγένετο, καὶ τὸν Ἰουβάλ, 8ς ψαλτήριον καὶ κιθάραν ἐξεῦρεν. Ἐκ δὲ τῆς Σελάν τὸν Θόβελ, ὅστις σφυροκόπος χαλκοῦ καὶ σιδήρου ἐγένετο. Ὁ δὲ Ἀδὰμ, ζήσας ἔτη ἐννακόσια δέκα δύο, ἀπέθανεν. Ἐνὼς δὲ υἱὸς τοῦ Σήθ ἤλπισεν ἐπικαλεῖσθαι τὸ όνομα Κυρίου ζήσας δὲ ἔτη ἐννακόσια πέντε ἀπέ- θανε. Καὶ ὁ υἱὸς αὐτοῦ Καϊναν, ζήσας ἔτη ἐννακόσια δέκα, ἐτελεύτησε. Καὶ ὁ υἱὸς Μαλελεήλ, ζήσας έτη ἑπτακόσια εννενήκοντα πέντε, ἀπέθανεν. Ὁ δὲ τού του υἱὸς Ιάρεδ, ἔτη βιώσας εννακόσια εξήκοντα, έτι- λεύτησεν. Τοῦ δὲ Ἰάρεδ υἱὸς Ἐνώχ, εὐαρεστήσας τῷ Θεῷ, μετετέθη. Ὁ δὲ υἱὸς αὐτοῦ Μαθουσάλα, ζήσας ἔτη ἑπτακόσια καὶ ἑξήκοντα ἐννέα, ἐτελεύ τησε. Λάμεχ δὲ ὁ υἱὸς Μαθουσάλα, ζήσας ἔτη ἑπτα κόσια πεντήκοντα τρία, ἀπέθανεν. Τούτῳ τῷ Λάμεχ υἱὸς Νῶς ἐγένετο ἀρεταῖς ἀγαπ θῶν πράξεων ἡδόμενος, ὃς ἔπειθε τὸ ἀνθρώπινον γένος μεταβληθῆναι ἀπὸ τῆς κακίας εἰς ἀρετήν· ἄχρι γὰρ ἑβδόμης γενεᾶς οἱ ἄνθρωποι δεσπότην τῶν ἁπάντων τὸν Θεὸν ἐπεγράφοντο, καὶ δικαιοσύνης ἐφρόντιζον. Ὕστερον δὲ τοῦ χρόνου προϊόντος εἰς πᾶσαν παι ρανομίαν ἐξώκειλαν. Ὡς οὖν ὁ Νῶς οὐκ ἔπειθε τῆς κακίας ἀποστῆναι αὐτοὺς, τὴν συνουσίαν αὐτῶν βδε λυξάμενος εἰς ἄλλην γῆν ἀνεχώρησε. Καὶ προστάττει αὐτῷ ὁ Θεὸς κατασκευάσαι κιβωτὸν τετράστεγον, ἔχουσαν τὸ μὲν μῆκος τριακοσίων πηχῶν, τὸ δὲ πλά- τος πεντήκοντα, καὶ τὸ βάθος τριάκοντα, ὅπως, ἐπ' αὐτῆς ἅμα τῇ συγγενείᾳ αὐτοῦ καθείρξας ἑαυτὸν, ἐκφύγῃ τὸν ἐκ τοῦ κατακλυσμοῦ κίνδυνον. Ἐβούλετο γὰρ ὁ Θεὸς τοιαύτῃ τιμωρία τὴν πονηρίαν τῶν τότε ἐξαφανίσαι. Επενεχθέντος δὲ τοῦ κατακλυσμοῦ ἐκατ λύφθη τὰ ὑψηλὰ τῶν ὀρέων ὑπὸ τοῦ ὕδατος. Ἔτι γὰρ καὶ νῦν ἐπὶ τῆς ἀκρωρείας τοῦ Λιβάνου λίθους εἰς οἰκοδομήν τινες ἐκτέμνοντες, θαλαττίων ἰχθύων γένη εὑρίσκουσιν, οὓς συνέβη εἰς τὰ κοιλώματα των ὀρέων συναποπαγῆναι τῇ ἐλύϊ. S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. naturam et igne et aqua exterminaturum, Gliis suis A vaticinatur; quo audito, qui una cum Seth erant, duas erexerunt columnas, unam quidem ex lapidc, alteram cæsilibus laterculis exstructam, et in his omnes cœli motus inscripserunt, ne eorum in astrorum scientia observationes inventaque aliqua obscuraret oblivio. Si enim aqua omnia consumi contigisset, lapidea illa columna conservaretur; si igne, testacea; cum itaque aquæ pluviæ terram inundassent, lapidea permansit, quæ ad hæc usque tempora in terra Seiriad erecta conspicitur. Genuit porro Cain Enoch, et Enoch Gaidad, et Gaidad Maleleel, et Maleleel Mathusala, et bic La- mech, qui duas duxit uxores Adan et Selan, ex quibus tres habuit filios, ex Adan Jobel, qui ju- menta suo studio educabat, et Jubal qui psalterium citharamque invenit; ex Selan Thobel, qui malleolis 2s ferrumque excussit s. Adam autem cum vixis- set annis duodecim et nongentis, vita functus est **. Enos, filius Seth, nomen Domini speravit invo- care : qui cum vixisset annis cuv, mortuus est, et filius ipsius Cainan vixit annis c■Lx, et mortuus est; Maleleel filius ejus annis Dccxcxv, et mortuus est. Hujus 'filius Jared vixit annis cиx, et mor- tuus est; 'filius Jared Enoch, cum apud Deum plu- rimum gratia potuisset, translatus est, cujus filius Mathusala vixit annis DCCLXIX, et mortuus est; et Lamech filius Mathusalæ, cum annis DCCLIM vixisset, obiit ss. Lamech filius Noe, qui rebus administrandis re- gendisve summa virtute, et, ut par erat, cum gau- dio, omnibus omnium generum mortalibus, lit a Tiliis abhorrerent, virtutem amplecterentur, suade- bat; ad septimam enim ætatem usque homines Deum rerum omnium Dominum esse sibi ipsis sta- tuebant, justitiamque expetebant. C Tandem longinquo temporis usu, omnibus se vitiis inquinarunt, a quibus eos cum Noe, ut absti- nerent, non posset inducere, eorum societatem stomachatus, in alios se terrarum situs contulit. Huic Deus mandavit, ut arcam aedificaret 38-34, tecto- rum quatuor, longitudine trecentorum cubitorum, D latitudine quinquaginta, altitudine triginta, ut in ea simul cum omni cognatione occlusus, periculum quod ex inundatione imminebat, subterfugeret; hoc enim supplicio Deus homines qui id temporis vive- bant, punire delereque cupiebat. Verum cum ter- ram imundassent aquæ summitates montium, earum fiuxu abditæ occultæque sunt ". Nam et nostris lisce temporibus in vertice Libani lapides quidam ad aedificandum excidentes, marinorum piscium varia genera inveniunt, quos tunc in cavis illis montium luto defixos concrescere contigit. VI, 14. * Gen. 17, 7, 19, 22. as Gen. vil, 5. 19. * Gen. v, 11, 14, 17, 20, 24, 27, 31. 3. Gen. V, 3. Gen. 1, 26. 30. 34 Gel

Ἡ δὲ κιβωτός, ἀνυψωθεῖσα ὑπὸ τοῦ ὕδατος, εἰς Α ἄκραν τινά όρους τοῦ κατὰ τὴν ᾿Αρμενίαν ἔστη, καὶ χωρήσαντος τοῦ ὕδατος, οἱ ἐν τῇ κιβωτῷ πάντες ἐξεπορεύθησαν. Καὶ τὸν τόπον ἔτι καὶ νῦν ἐκεῖνον Αποβατήριον οἱ ἐπιχώριοι προσαγορεύουσι, καὶ τὰ λείψανα τῆς κιβωτοῦ ἐπιδεικνύουσι, καὶ τῇ ἀσφάλτῳ αὐτῆς εἰς ἀποτροπιασμούς κέχρηνται. Ὁ δὲ Νῶς ἐτελεύτησεν ἔτη ζήσας ἐννακόσια καὶ πεντήκοντα, καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ, δεδοικότας τοὺς ἄλ- λους πάντας ἀπὸ τοῦ ὄρους μεταναστῆναι, (ὑπώπτευον γὰρ ἑτέρας αὖθις πειρασθῆναι ἐπομβρίας·) πείθουσι κατελθεῖν, καὶ τὴν ἡπλωμένην κατοικίσαι πεδιάδα. Ἵνα δὲ μὴ πληθυνθέντες στάσιν μετ᾿ ἀλλήλων κινή- σωσι, προσέταττεν αὐτοῖς ὁ Θεὸς ἀποικίας ποιήσα- σθαι. Οἱ δὲ οὐχ ὑπήκουσαν, γῆν καλήν γεωργούν τες, καὶ καρπῶν ἀφθονίαν μεγίστην ἔχοντες. Πάλιν οὖν συμφορᾷ χαλεπῇ ὑποβάλλει αὐτοὺς πρὸς τὸ τὴν ἀποικίαν στείλασθαι. Οἱ δὲ οὐδ᾽ οὕτως εἶξαν τοῦ Θεοῦ τῷ βουλήματι, τὴν εὐφορίαν τῆς γῆς οὐ κατ' εὐμένειαν τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ κατ' ἰδίαν ἰσχὺν περιεῖναι αὐτοῖς ὑπελάμβανον. Ταύτην δὲ τὴν οἴησιν ἔχειν αὐτοὺς Νεβρὼν ἔπειθεν ὁ γίγας, τολμηρός τις ὤν, καὶ κατὰ χεῖρα γενναῖος, ὃς καὶ, τοῦ Θεοῦ ἀποστήσας αὐτοὺς, αὐτῷ τῷ σέβας περιποιεῖσθαι αὐτοὺς ἠνάγ- κατε, καὶ δὴ πύργον αὐτοὺς ἐπιτρέπει τεκτήνασθαι τῷ ὕψει τοῦ οὐρανοῦ ἐπιψαύοντα, ἀπειλῶν τὸν Θεὸν ἀνταμύνασθαι, εἰ πάλιν τῷ κόσμῳ ἐπενέγκη κατα κλυσμόν. Τοῦ γοῦν πλήθους πολλῇ σπουδῇ τῇ μανία συνερ γοῦντος αὐτῷ, καὶ λόγου θᾶττον τὸν πύργον κατα- σκευάζοντος, ὁ Θεὸς τὴν διάλεκτον αὐτῶν παραχρῆμα συνέχεε, καὶ ὑπὸ τῆς ἀνομοιογλωσσίας διεσκεδάσθη- σαν, κἀκ τούτου ὁ τόπος Βαβυλῶνα τὴν κλῆσιν είλη- φεν, τῶν Εβραίων τὴν σύγχυσιν Βαβυλὼν όνομα- ζόντων. Εκαστος γοῦν τὴν προστυγχάνουσαν γῆν κατε- λάμβανε, καὶ ἐπλήρουν πᾶσαν παράλιόν τε καὶ ἤπειρον, ἔτι δὲ καὶ τὰς νήσους· τὸ γὰρ πέλαγος πλοίοις διαπορθμεύοντες ταύταις ἐγκαθωρμίζοντο. Ενια γοῦν τῶν ἐθνῶν σώζει τὰς προσηγορίας τῶν κτισάντων, ἔνια δὲ καὶ μετέβαλε, τῶν Ἑλλήνων μετὰ ταῦτα κρατησάντων, καὶ ἰδίοις ὀνόμασι καλλω πιτάντων τὰ ἔθνη, καὶ νόμους δὲ αὐτοῖς οἰκείους ἔθεσαν πρὸς τὴν δόξαν τῆς κτίσεως σφετερίσασθαι αὐτούς, ὡς μηδεμίαν ὑπόνοιαν προγενεστέρων κατα- λιπεῖν τοῖς μετέπειτα. Ἐγένοντο οὖν τῷ Νῶε τρεῖς υἱοί, Σήμ, Χαμ, Ἰά φεθ· ἀπὸ Ταύρου καὶ Ἀμμανοῦ τῶν ὁρῶν ἀρξάμενοι ᾤχησαν, καὶ προῆλθον ἐπὶ μὲν τῆς ᾿Ασίας ἄχρι που ταμοῦ Τανάϊδος, ἐπὶ δὲ τῆς Εὐρώπης ἄχρι Γαδείρων. Εἰσὶ δὲ οὗτοι· Γαμέρ, ὅστις Γαμαρεῖς, τοὺς νῦν Γαλάτας, συνέστησεν Αγὼδ Μαγώδεις, τοὺς νῦν Σκύθας· Αδα? Μαδαίους, τοὺς νῦν Μήδους· Οὐὰν Ἰωνίαν, καὶ τοὺς Ἕλληνας· Οβὲλ Θεοβέλους, τοὺς νῦν Ιβηρας· Οσὸχ Μεσχηναίους, τοὺς νῦν * Β η SPURIA. COMMENT. IN HEXAEMERON. Gen. viii, 4. Ibid. 17. * Gen. x, 1. ss (bid. 2. Gen. 15, 29. Sed arca, aquis altius sustentata, in summitate montis cujusdam qui in Armenia est, stellt ", et aqua cum cessasset, qui in ea erant, omnes egressi sunt, et locum illum in præsenti Apobaterium incolæ nuncupant, arcæque reliquias monstrant, et ejus bitumine ad averruncanda mala utuntur. Noe vero e vita migravit nongentis et quinqua- ginta annis exactis ", et filii ejus alios omnes ti- midos atque ignavos, aliam enim futuram terra- rum inundationem suspicabantur, ut e monte dis- cederent, planissimaque colerent loca, persuadent. Deus ad sedandas seditiones, quæ propter eorum multitudinem conflari possent, in alias regiones colonias deducere jubebat; at hi non audierunt præcepta, cum optimam terram colerent, et uberes maximosque perciperent fructus; novis itaque eos calamitatibus vexat, ut coloniam mitterent; qui nec sic divinæ voluntati obediunt, et eam terræ uber- tatem fertilitatemque non divinis placitis, sed suis- met viribus industriaque parari opinabantur; in eamque eos sententiam perducebat Nebroth, gigas temerarius et audax, maximisque viribus valens, qui eos ut cultum sibi oferrent a Deo aversos coc git s. Quin et turrim illis exædificandam consit- tit, quæ summitate cœlum attingeret, jactans Deum ulturum, si iterum mundo inundationem tentas- set to Multitudine igitur summo studio ac contentione illius insaniæ opem ferente, et dicto citius turrian C exstruente, Deus linguæ eorum proprietatem re- pente confudit; quare ob linguarum varietaten dispersi sunt *, indeque locus nomen Babylonis adeptus est u. Babylonem enim confusionem He- D bræi nominant. Unusquisque itaque terram sibi obviam occupa- bat, sicque continentia loca, atque maritima, acc non et insulas implebant; navibus enim per mare trajecti in eas advehebantur. Gentium autem quædam conditorum nomina ser- vant, quædam illa commutarunt, Græcorum im- perio subsecuto, qui suis nominibus gentibus or- namentum addiderunt, legesque illis proprias com- municarunt, ut gloriam conditorum sibi tribuendo captarent, nec ullam posteris de majoribus suspi- cionis ansam relinquerent. Noe liberos procreavit tres, Sem, Cham, J2- pleth ", qui a Tauro et Ammano montibus initio ducto habitarunt, et in Asiam progressi sunt us- que ad Tanain flumen, et in Europa usque ad Ga- dira. Fuerunt autem hi “ : Gamer, qui Gamerenses, quos nunc Galatas vocamus, constituit ; Agod Ma- godenses, quos nunc Scythas; Adai Madaros, quos nunc Medos ; Javan loniam, et Græcos; Obel Theo- belos, quos nunc Iberos; Osoch Meschenæos, quos ss Ibid. 7. * Ibid. Gen. X, **. Gen. x1, §.

Ἡ δὲ κιβωτός, ἀνυψωθεῖσα ὑπὸ τοῦ ὕδατος, εἰς Α ἄκραν τινά όρους τοῦ κατὰ τὴν ᾿Αρμενίαν ἔστη, καὶ χωρήσαντος τοῦ ὕδατος, οἱ ἐν τῇ κιβωτῷ πάντες ἐξεπορεύθησαν. Καὶ τὸν τόπον ἔτι καὶ νῦν ἐκεῖνον Αποβατήριον οἱ ἐπιχώριοι προσαγορεύουσι, καὶ τὰ λείψανα τῆς κιβωτοῦ ἐπιδεικνύουσι, καὶ τῇ ἀσφάλτῳ αὐτῆς εἰς ἀποτροπιασμούς κέχρηνται. Ὁ δὲ Νῶς ἐτελεύτησεν ἔτη ζήσας ἐννακόσια καὶ πεντήκοντα, καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ, δεδοικότας τοὺς ἄλ- λους πάντας ἀπὸ τοῦ ὄρους μεταναστῆναι, (ὑπώπτευον γὰρ ἑτέρας αὖθις πειρασθῆναι ἐπομβρίας·) πείθουσι κατελθεῖν, καὶ τὴν ἡπλωμένην κατοικίσαι πεδιάδα. Ἵνα δὲ μὴ πληθυνθέντες στάσιν μετ᾿ ἀλλήλων κινή- σωσι, προσέταττεν αὐτοῖς ὁ Θεὸς ἀποικίας ποιήσα- σθαι. Οἱ δὲ οὐχ ὑπήκουσαν, γῆν καλήν γεωργούν τες, καὶ καρπῶν ἀφθονίαν μεγίστην ἔχοντες. Πάλιν οὖν συμφορᾷ χαλεπῇ ὑποβάλλει αὐτοὺς πρὸς τὸ τὴν ἀποικίαν στείλασθαι. Οἱ δὲ οὐδ᾽ οὕτως εἶξαν τοῦ Θεοῦ τῷ βουλήματι, τὴν εὐφορίαν τῆς γῆς οὐ κατ' εὐμένειαν τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ κατ' ἰδίαν ἰσχὺν περιεῖναι αὐτοῖς ὑπελάμβανον. Ταύτην δὲ τὴν οἴησιν ἔχειν αὐτοὺς Νεβρὼν ἔπειθεν ὁ γίγας, τολμηρός τις ὤν, καὶ κατὰ χεῖρα γενναῖος, ὃς καὶ, τοῦ Θεοῦ ἀποστήσας αὐτοὺς, αὐτῷ τῷ σέβας περιποιεῖσθαι αὐτοὺς ἠνάγ- κατε, καὶ δὴ πύργον αὐτοὺς ἐπιτρέπει τεκτήνασθαι τῷ ὕψει τοῦ οὐρανοῦ ἐπιψαύοντα, ἀπειλῶν τὸν Θεὸν ἀνταμύνασθαι, εἰ πάλιν τῷ κόσμῳ ἐπενέγκη κατα κλυσμόν. Τοῦ γοῦν πλήθους πολλῇ σπουδῇ τῇ μανία συνερ γοῦντος αὐτῷ, καὶ λόγου θᾶττον τὸν πύργον κατα- σκευάζοντος, ὁ Θεὸς τὴν διάλεκτον αὐτῶν παραχρῆμα συνέχεε, καὶ ὑπὸ τῆς ἀνομοιογλωσσίας διεσκεδάσθη- σαν, κἀκ τούτου ὁ τόπος Βαβυλῶνα τὴν κλῆσιν είλη- φεν, τῶν Εβραίων τὴν σύγχυσιν Βαβυλὼν όνομα- ζόντων. Εκαστος γοῦν τὴν προστυγχάνουσαν γῆν κατε- λάμβανε, καὶ ἐπλήρουν πᾶσαν παράλιόν τε καὶ ἤπειρον, ἔτι δὲ καὶ τὰς νήσους· τὸ γὰρ πέλαγος πλοίοις διαπορθμεύοντες ταύταις ἐγκαθωρμίζοντο. Ενια γοῦν τῶν ἐθνῶν σώζει τὰς προσηγορίας τῶν κτισάντων, ἔνια δὲ καὶ μετέβαλε, τῶν Ἑλλήνων μετὰ ταῦτα κρατησάντων, καὶ ἰδίοις ὀνόμασι καλλω πιτάντων τὰ ἔθνη, καὶ νόμους δὲ αὐτοῖς οἰκείους ἔθεσαν πρὸς τὴν δόξαν τῆς κτίσεως σφετερίσασθαι αὐτούς, ὡς μηδεμίαν ὑπόνοιαν προγενεστέρων κατα- λιπεῖν τοῖς μετέπειτα. Ἐγένοντο οὖν τῷ Νῶε τρεῖς υἱοί, Σήμ, Χαμ, Ἰά φεθ· ἀπὸ Ταύρου καὶ Ἀμμανοῦ τῶν ὁρῶν ἀρξάμενοι ᾤχησαν, καὶ προῆλθον ἐπὶ μὲν τῆς ᾿Ασίας ἄχρι που ταμοῦ Τανάϊδος, ἐπὶ δὲ τῆς Εὐρώπης ἄχρι Γαδείρων. Εἰσὶ δὲ οὗτοι· Γαμέρ, ὅστις Γαμαρεῖς, τοὺς νῦν Γαλάτας, συνέστησεν Αγὼδ Μαγώδεις, τοὺς νῦν Σκύθας· Αδα? Μαδαίους, τοὺς νῦν Μήδους· Οὐὰν Ἰωνίαν, καὶ τοὺς Ἕλληνας· Οβὲλ Θεοβέλους, τοὺς νῦν Ιβηρας· Οσὸχ Μεσχηναίους, τοὺς νῦν * Β η SPURIA. COMMENT. IN HEXAEMERON. Gen. viii, 4. Ibid. 17. * Gen. x, 1. ss (bid. 2. Gen. 15, 29. Sed arca, aquis altius sustentata, in summitate montis cujusdam qui in Armenia est, stellt ", et aqua cum cessasset, qui in ea erant, omnes egressi sunt, et locum illum in præsenti Apobaterium incolæ nuncupant, arcæque reliquias monstrant, et ejus bitumine ad averruncanda mala utuntur. Noe vero e vita migravit nongentis et quinqua- ginta annis exactis ", et filii ejus alios omnes ti- midos atque ignavos, aliam enim futuram terra- rum inundationem suspicabantur, ut e monte dis- cederent, planissimaque colerent loca, persuadent. Deus ad sedandas seditiones, quæ propter eorum multitudinem conflari possent, in alias regiones colonias deducere jubebat; at hi non audierunt præcepta, cum optimam terram colerent, et uberes maximosque perciperent fructus; novis itaque eos calamitatibus vexat, ut coloniam mitterent; qui nec sic divinæ voluntati obediunt, et eam terræ uber- tatem fertilitatemque non divinis placitis, sed suis- met viribus industriaque parari opinabantur; in eamque eos sententiam perducebat Nebroth, gigas temerarius et audax, maximisque viribus valens, qui eos ut cultum sibi oferrent a Deo aversos coc git s. Quin et turrim illis exædificandam consit- tit, quæ summitate cœlum attingeret, jactans Deum ulturum, si iterum mundo inundationem tentas- set to Multitudine igitur summo studio ac contentione illius insaniæ opem ferente, et dicto citius turrian C exstruente, Deus linguæ eorum proprietatem re- pente confudit; quare ob linguarum varietaten dispersi sunt *, indeque locus nomen Babylonis adeptus est u. Babylonem enim confusionem He- D bræi nominant. Unusquisque itaque terram sibi obviam occupa- bat, sicque continentia loca, atque maritima, acc non et insulas implebant; navibus enim per mare trajecti in eas advehebantur. Gentium autem quædam conditorum nomina ser- vant, quædam illa commutarunt, Græcorum im- perio subsecuto, qui suis nominibus gentibus or- namentum addiderunt, legesque illis proprias com- municarunt, ut gloriam conditorum sibi tribuendo captarent, nec ullam posteris de majoribus suspi- cionis ansam relinquerent. Noe liberos procreavit tres, Sem, Cham, J2- pleth ", qui a Tauro et Ammano montibus initio ducto habitarunt, et in Asiam progressi sunt us- que ad Tanain flumen, et in Europa usque ad Ga- dira. Fuerunt autem hi “ : Gamer, qui Gamerenses, quos nunc Galatas vocamus, constituit ; Agod Ma- godenses, quos nunc Scythas; Adai Madaros, quos nunc Medos ; Javan loniam, et Græcos; Obel Theo- belos, quos nunc Iberos; Osoch Meschenæos, quos ss Ibid. 7. * Ibid. Gen. X, **. Gen. x1, §.

Α Καππαδόκας· Θέρας τοὺς Θείρας, τοὺς νῦν Θρᾷκας. Ἐγένοντο δὲ καὶ τῷ Γαμὲρ υἱοὶ τρεῖς· Σχανάς, ἐξ οὗ Ασχαναξαῖοι, οἱ νῦν 'Ρηγίνες Ριφάθ, ἐξ οὗ Ρι- ἐς φαθέοι, οἱ νῦν Παφλαγόνες θυγραμμάῖς, ως συνέ στησεν θυγραμμεῖς, τοὺς νῦν Φρύγας. Υἱοὶ δὲ τῷ Ἰωούα τρεῖς, Ἐλισασά, ἀφ᾿ οὗ Αλι- σαῖοι, οἱ νῦν Αἰολεῖς· Θαρσῆς, ἀφ᾽ οὗ Θαρσεῖς, οἱ νῦν Κύλικες· οὕτω γὰρ τὸ παλαιὸν ἡ Κιλικία έχα- λεῖτο· ἔτι γὰρ καὶ νῦν Θαρσῆς ἡ μητρόπολις αὐτῆς καλεῖται· Χεθεὶμ Χεθειμὰ τὴν νῆσον, ἣν ἄρτι Κύ προν προσονομάζουσιν· ἀπ' αὐτῆς γὰρ πᾶσαν νῆσον καὶ τὴν παράλιον Ἑβραῖοι Ἠθθὼ καλοῦσιν. Οἱ δὲ υἱοὶ τοῦ Χαμ, τὴν ἀπὸ Συρίας, καὶ ᾿Αμμα- νοῦ, καὶ Λιβάνου τῶν ὀρέων γῆν κατέσχον, ὅσα πρὸς θάλασσαν αὐτὴν τέτραπτο καταλαβόντες, καὶ τὰ μέσ χρι τοῦ Ὠκεανοῦ ἐξιδιωσάμενοι. Καὶ ἐνίων μὲν παν- τελῶς αἱ προσηγορίαι ημείφθησαν, ἐνίων δὲ εἰς ἑτέρας ἐνημείφθη δυσεπιγνώστους· ὀλίγων δὲ ἔτι αἱ ὀνομασίαι ἀκέραιοι σώζονται. Εἰσὶ δὲ υἱοὶ τοῦ Χαμ οἶδε· Χοῦς, ἐξ οὗ Χουσαῖοι, οἱ νῦν Αἰθίοπες· Με- στρέμ, ἐξ οὗ Μεστραῖοι, οἱ νῦν Αἰγύπτιοι· Φούτ, Φουτοί, οἱ νῦν Λίβυες, καὶ ἔτι τοῦ δεῦρο ὁ παρά Μαύροις ποταμὸς καὶ ἡ σύνεγγυς χώρα αὐτοῦ Φουτοί καλοῦνται. Ἐκλήθησαν δὲ Λίβυες τὸ ἔθνος, καὶ ἡ χώρα ἑνὸς τῶν ἀπὸ Μεστρὼν υἱῶν ὀνόματι Λίβυος βασιλεύσαντος αὐτῶν. Τῷ δὲ Χοῦς ἐγένοντο υἱοὶ ἑπτά· Σαβάτ, ἀφ' οὗ Σαβάκιοι, οἵτινες ἄχρι τοῦ δεῦρο τὴν ὀνομασίαν ἅμα τῇ χώρα σώζουσιν· Εὐιλάτ, ἐξ οὗ Εὐιλαῖοι, οἱ νῦν γε Τοῦλοι· Σαβαθ, ἐξ οὗ Σαβαθηνοί, οἱ νῦν Αστά βαροι· Ρεγμαρά, ἐξ οὗ 'Αλλαῖοι, οἱ ἔτι καὶ νῦν ταύτ την τὴν κλῆσιν ἔχουσιν· Ἰουδαδὰν, ἐξ οὗ Ἰουδαδαῖοι, Αιθιοπικὸν ἔθνος ὁμώνυμον μέχρι νῦν τῷ προπάτορι· Σεβεκαθὰ, ἐξ οὗ Σαβακτηνοί, οἳ καὶ αὐτοὶ ὁμώνυμοι Νεβρώδ οὗτος, μείνας ἐν τῇ Βαβυλῶνι, πρῶτος αὐτ τοῖς ἐτυράννησεν. Μεστρὲμ υἱοὶ ὀκτὼ, οἵτινες τὴν ἀπὸ Γάζης καὶ ἕως Αίγυπτον κατέσχον γῆν. Τοῦ δὲ Φιλιστιεὶμ ἡ χώρα τότε κατείχεν ἕως τινὸς τὴν ὁμωνυμίαν, ὕστε ρον δὲ ἐκλήθη Παλαιστίνη. Ἐγένοντο δὲ καὶ τῷ Χανὰν παῖδες ἕνδεκα· Σιδών πρωτότοκος, ὅστις ὁμώνυμον ἑαυτοῦ πόλιν τῇ Φα νίκῃ Σιδώνα ἔκτισεν· Ἀμάθιος τὴν Ἀμαθινὴν, τὴν νῦν Ἐπιφάνειαν, ᾠκοδόμησε, τῶν Μακεδόνων τινὸς κρατήσαντος αὐτῆς ἐπιδόξου, καὶ τὸ οἰκεῖον ὄνομα ἐπιθέντος αὐτῇ· Αρουκαῖος δὲ γῆν τὴν ἐν τῷ Δι βάνῳ ἔκτισεν· Ἀρόδιος οὗτος Αραδον τὴν νῆσον ᾤχησεν· Ασέναστος, ἀφ' οὗ Ασενναῖοι. Σαμάρειας δὲ Σαμάρειαν, Χετταίος Χετταίους, Ιεβουσαίος Ίε- βουσαίους συνεστήσατο· Αμορραίος Αμορραίοις, οἷ τινες ᾤχουν τὴν Βεθήλ Γεργεσαίος Γεργεσαίους, οίτι νες τὰ ἐπέκεινα κατῴκουν τοῦ Ἰορδάνου ἄχρι Φιλα δελφίας· Εὐαῖος Εὐαίους. Καὶ οἱ μὲν Κιναῖοι περὶ τὸν Λίβανον ᾤχουν καὶ ᾿Αμαρον· οἱ δὲ Ἐνιακείμ γίγαν τες τὴν Χεβρών· καὶ περὶ αὐτὴν οἱ Χετταίοι καὶ οἱ S. EUSTATIUS ANTIOCHIENUS EPISCOPUS. nunc Cappadocas ; Theiras Theirenses, quos nunc Thraces. Gamer autem filii fuerunt tres : Schanax, ex quo Aschanaxæi, qui nunc Rhegini; Riphath, ex quo Riplatliæi, qui nunc Paphlagones; Thygram- mais, ex quo Thygrammenses, qui nunc Phryges. Filii Javan tres $6 : Elisasa, ex quo Alisæi, qui nunc olenses ; Tharses, ex quo Tharsenses, qui nunc Cylices, ita enim antiquitas Ciliciam appella- vit, quando et adhuc metropolis eorum Tharsus nomen conservat; Cethim, ex quo Cethima insula, quam nunc Cyprum nominant, et illius causa om- nes insulas terrasque maritimas Hebræi Eththo appellant. Filii Cham, quæ a Syria, Animano Libanoque montibus incipit, terram occuparunt *, omnesque illius partes, quæ mare respiciunt, invadunt regio- nibus usque ad Oceanum vindicatis; et horum quorumdam appellationes omnino mutatæ sunt, aliorum in alias difficiliores; paucorum vero no- mina integra usque ad hanc diem servantur. Fue- runt autem hi filii Cham: Chus, ex quo Chusæi, qui nunc Æthiopes; Mestrem, ex quo Mestraei, qui nunc Ægyptii; Phut, ex quo Phuti, qui nunc Li- byes, et adhuc fluvius apud Mauros, tolaque illa vicina regio Phuti appellantur; natio vero illa Li- byæ nomen traxit, ex Liby, filio Mestron, qui pro- vinciæ præfuit. Chus fuerunt filii septem: Sabat, ex quo Saba- cii, qui etiam hoc tempore nomen simul cum re- gione obtinent; Evilat, ex quo Evilæi, qui nunc Tuli; Sabath, ex quo Sabatheni, qui nunc Asta- bari; Regmara, ex quo Allæi, qui adhuc eodem nomine compellantur; Judadan, ex quo Judadæi, Æthiopum natio quædam, adhuc ejusdem cum conditore nominis; Sebecatha, ex quo Sabactheni, qui adhuc nomen retinent. Nebrod, qui primus do- minatu Babylonem pressit 18. Mestrem filii octo, qui a Gaza usque ad Ægy- ptum terrani possederunt. At terra Philistiim per aliquod tempus nomen retinuit, tandem Palæstina vocata est. B C Chanan liberi undecim ' : Sidon primus genitus, qui sui nominis urbem in Phoenicia exstruxit. Ama- thius Amathinem, quæ nunc Epiphania dicitur, D xdifcavit, idque illi nomen dedit Macedo quidam clarus ac celebris, qui in ea regnaverat ; Arucæus terram quæ in Libano est ædificavit; Arodius Ara- dum insulam babitavit; Asenassus, ex quo Asen- næi; Samarius Samariam, Chettæus Chettæos, Je- busæus Jebusæos constituit. Amorrhæus Amor- rhæos, qui Bethel incolebant; Gersæus, Gerge- sæos, qui terram trans Jordanem tenebant, usque ad Philadelphiam; Evæus, Evæos; et Cinæi circa Libanum habitabant, et Amarum; Eniacin vero gigantes Chebron, et circa eam Chettei et Phere- zæi, permiste cum Chananæis Palæstinam tene- Ibid. 6. 4s Ibid. 15. Ibid. 4. . Gen. x. 5. 48. Ibid. 15.

Α Καππαδόκας· Θέρας τοὺς Θείρας, τοὺς νῦν Θρᾷκας. Ἐγένοντο δὲ καὶ τῷ Γαμὲρ υἱοὶ τρεῖς· Σχανάς, ἐξ οὗ Ασχαναξαῖοι, οἱ νῦν 'Ρηγίνες Ριφάθ, ἐξ οὗ Ρι- ἐς φαθέοι, οἱ νῦν Παφλαγόνες θυγραμμάῖς, ως συνέ στησεν θυγραμμεῖς, τοὺς νῦν Φρύγας. Υἱοὶ δὲ τῷ Ἰωούα τρεῖς, Ἐλισασά, ἀφ᾿ οὗ Αλι- σαῖοι, οἱ νῦν Αἰολεῖς· Θαρσῆς, ἀφ᾽ οὗ Θαρσεῖς, οἱ νῦν Κύλικες· οὕτω γὰρ τὸ παλαιὸν ἡ Κιλικία έχα- λεῖτο· ἔτι γὰρ καὶ νῦν Θαρσῆς ἡ μητρόπολις αὐτῆς καλεῖται· Χεθεὶμ Χεθειμὰ τὴν νῆσον, ἣν ἄρτι Κύ προν προσονομάζουσιν· ἀπ' αὐτῆς γὰρ πᾶσαν νῆσον καὶ τὴν παράλιον Ἑβραῖοι Ἠθθὼ καλοῦσιν. Οἱ δὲ υἱοὶ τοῦ Χαμ, τὴν ἀπὸ Συρίας, καὶ ᾿Αμμα- νοῦ, καὶ Λιβάνου τῶν ὀρέων γῆν κατέσχον, ὅσα πρὸς θάλασσαν αὐτὴν τέτραπτο καταλαβόντες, καὶ τὰ μέσ χρι τοῦ Ὠκεανοῦ ἐξιδιωσάμενοι. Καὶ ἐνίων μὲν παν- τελῶς αἱ προσηγορίαι ημείφθησαν, ἐνίων δὲ εἰς ἑτέρας ἐνημείφθη δυσεπιγνώστους· ὀλίγων δὲ ἔτι αἱ ὀνομασίαι ἀκέραιοι σώζονται. Εἰσὶ δὲ υἱοὶ τοῦ Χαμ οἶδε· Χοῦς, ἐξ οὗ Χουσαῖοι, οἱ νῦν Αἰθίοπες· Με- στρέμ, ἐξ οὗ Μεστραῖοι, οἱ νῦν Αἰγύπτιοι· Φούτ, Φουτοί, οἱ νῦν Λίβυες, καὶ ἔτι τοῦ δεῦρο ὁ παρά Μαύροις ποταμὸς καὶ ἡ σύνεγγυς χώρα αὐτοῦ Φουτοί καλοῦνται. Ἐκλήθησαν δὲ Λίβυες τὸ ἔθνος, καὶ ἡ χώρα ἑνὸς τῶν ἀπὸ Μεστρὼν υἱῶν ὀνόματι Λίβυος βασιλεύσαντος αὐτῶν. Τῷ δὲ Χοῦς ἐγένοντο υἱοὶ ἑπτά· Σαβάτ, ἀφ' οὗ Σαβάκιοι, οἵτινες ἄχρι τοῦ δεῦρο τὴν ὀνομασίαν ἅμα τῇ χώρα σώζουσιν· Εὐιλάτ, ἐξ οὗ Εὐιλαῖοι, οἱ νῦν γε Τοῦλοι· Σαβαθ, ἐξ οὗ Σαβαθηνοί, οἱ νῦν Αστά βαροι· Ρεγμαρά, ἐξ οὗ 'Αλλαῖοι, οἱ ἔτι καὶ νῦν ταύτ την τὴν κλῆσιν ἔχουσιν· Ἰουδαδὰν, ἐξ οὗ Ἰουδαδαῖοι, Αιθιοπικὸν ἔθνος ὁμώνυμον μέχρι νῦν τῷ προπάτορι· Σεβεκαθὰ, ἐξ οὗ Σαβακτηνοί, οἳ καὶ αὐτοὶ ὁμώνυμοι Νεβρώδ οὗτος, μείνας ἐν τῇ Βαβυλῶνι, πρῶτος αὐτ τοῖς ἐτυράννησεν. Μεστρὲμ υἱοὶ ὀκτὼ, οἵτινες τὴν ἀπὸ Γάζης καὶ ἕως Αίγυπτον κατέσχον γῆν. Τοῦ δὲ Φιλιστιεὶμ ἡ χώρα τότε κατείχεν ἕως τινὸς τὴν ὁμωνυμίαν, ὕστε ρον δὲ ἐκλήθη Παλαιστίνη. Ἐγένοντο δὲ καὶ τῷ Χανὰν παῖδες ἕνδεκα· Σιδών πρωτότοκος, ὅστις ὁμώνυμον ἑαυτοῦ πόλιν τῇ Φα νίκῃ Σιδώνα ἔκτισεν· Ἀμάθιος τὴν Ἀμαθινὴν, τὴν νῦν Ἐπιφάνειαν, ᾠκοδόμησε, τῶν Μακεδόνων τινὸς κρατήσαντος αὐτῆς ἐπιδόξου, καὶ τὸ οἰκεῖον ὄνομα ἐπιθέντος αὐτῇ· Αρουκαῖος δὲ γῆν τὴν ἐν τῷ Δι βάνῳ ἔκτισεν· Ἀρόδιος οὗτος Αραδον τὴν νῆσον ᾤχησεν· Ασέναστος, ἀφ' οὗ Ασενναῖοι. Σαμάρειας δὲ Σαμάρειαν, Χετταίος Χετταίους, Ιεβουσαίος Ίε- βουσαίους συνεστήσατο· Αμορραίος Αμορραίοις, οἷ τινες ᾤχουν τὴν Βεθήλ Γεργεσαίος Γεργεσαίους, οίτι νες τὰ ἐπέκεινα κατῴκουν τοῦ Ἰορδάνου ἄχρι Φιλα δελφίας· Εὐαῖος Εὐαίους. Καὶ οἱ μὲν Κιναῖοι περὶ τὸν Λίβανον ᾤχουν καὶ ᾿Αμαρον· οἱ δὲ Ἐνιακείμ γίγαν τες τὴν Χεβρών· καὶ περὶ αὐτὴν οἱ Χετταίοι καὶ οἱ S. EUSTATIUS ANTIOCHIENUS EPISCOPUS. nunc Cappadocas ; Theiras Theirenses, quos nunc Thraces. Gamer autem filii fuerunt tres : Schanax, ex quo Aschanaxæi, qui nunc Rhegini; Riphath, ex quo Riplatliæi, qui nunc Paphlagones; Thygram- mais, ex quo Thygrammenses, qui nunc Phryges. Filii Javan tres $6 : Elisasa, ex quo Alisæi, qui nunc olenses ; Tharses, ex quo Tharsenses, qui nunc Cylices, ita enim antiquitas Ciliciam appella- vit, quando et adhuc metropolis eorum Tharsus nomen conservat; Cethim, ex quo Cethima insula, quam nunc Cyprum nominant, et illius causa om- nes insulas terrasque maritimas Hebræi Eththo appellant. Filii Cham, quæ a Syria, Animano Libanoque montibus incipit, terram occuparunt *, omnesque illius partes, quæ mare respiciunt, invadunt regio- nibus usque ad Oceanum vindicatis; et horum quorumdam appellationes omnino mutatæ sunt, aliorum in alias difficiliores; paucorum vero no- mina integra usque ad hanc diem servantur. Fue- runt autem hi filii Cham: Chus, ex quo Chusæi, qui nunc Æthiopes; Mestrem, ex quo Mestraei, qui nunc Ægyptii; Phut, ex quo Phuti, qui nunc Li- byes, et adhuc fluvius apud Mauros, tolaque illa vicina regio Phuti appellantur; natio vero illa Li- byæ nomen traxit, ex Liby, filio Mestron, qui pro- vinciæ præfuit. Chus fuerunt filii septem: Sabat, ex quo Saba- cii, qui etiam hoc tempore nomen simul cum re- gione obtinent; Evilat, ex quo Evilæi, qui nunc Tuli; Sabath, ex quo Sabatheni, qui nunc Asta- bari; Regmara, ex quo Allæi, qui adhuc eodem nomine compellantur; Judadan, ex quo Judadæi, Æthiopum natio quædam, adhuc ejusdem cum conditore nominis; Sebecatha, ex quo Sabactheni, qui adhuc nomen retinent. Nebrod, qui primus do- minatu Babylonem pressit 18. Mestrem filii octo, qui a Gaza usque ad Ægy- ptum terrani possederunt. At terra Philistiim per aliquod tempus nomen retinuit, tandem Palæstina vocata est. B C Chanan liberi undecim ' : Sidon primus genitus, qui sui nominis urbem in Phoenicia exstruxit. Ama- thius Amathinem, quæ nunc Epiphania dicitur, D xdifcavit, idque illi nomen dedit Macedo quidam clarus ac celebris, qui in ea regnaverat ; Arucæus terram quæ in Libano est ædificavit; Arodius Ara- dum insulam babitavit; Asenassus, ex quo Asen- næi; Samarius Samariam, Chettæus Chettæos, Je- busæus Jebusæos constituit. Amorrhæus Amor- rhæos, qui Bethel incolebant; Gersæus, Gerge- sæos, qui terram trans Jordanem tenebant, usque ad Philadelphiam; Evæus, Evæos; et Cinæi circa Libanum habitabant, et Amarum; Eniacin vero gigantes Chebron, et circa eam Chettei et Phere- zæi, permiste cum Chananæis Palæstinam tene- Ibid. 6. 4s Ibid. 15. Ibid. 4. . Gen. x. 5. 48. Ibid. 15.

Α Καππαδόκας· Θέρας τοὺς Θείρας, τοὺς νῦν Θρᾷκας. Ἐγένοντο δὲ καὶ τῷ Γαμὲρ υἱοὶ τρεῖς· Σχανάς, ἐξ οὗ Ασχαναξαῖοι, οἱ νῦν 'Ρηγίνες Ριφάθ, ἐξ οὗ Ρι- ἐς φαθέοι, οἱ νῦν Παφλαγόνες θυγραμμάῖς, ως συνέ στησεν θυγραμμεῖς, τοὺς νῦν Φρύγας. Υἱοὶ δὲ τῷ Ἰωούα τρεῖς, Ἐλισασά, ἀφ᾿ οὗ Αλι- σαῖοι, οἱ νῦν Αἰολεῖς· Θαρσῆς, ἀφ᾽ οὗ Θαρσεῖς, οἱ νῦν Κύλικες· οὕτω γὰρ τὸ παλαιὸν ἡ Κιλικία έχα- λεῖτο· ἔτι γὰρ καὶ νῦν Θαρσῆς ἡ μητρόπολις αὐτῆς καλεῖται· Χεθεὶμ Χεθειμὰ τὴν νῆσον, ἣν ἄρτι Κύ προν προσονομάζουσιν· ἀπ' αὐτῆς γὰρ πᾶσαν νῆσον καὶ τὴν παράλιον Ἑβραῖοι Ἠθθὼ καλοῦσιν. Οἱ δὲ υἱοὶ τοῦ Χαμ, τὴν ἀπὸ Συρίας, καὶ ᾿Αμμα- νοῦ, καὶ Λιβάνου τῶν ὀρέων γῆν κατέσχον, ὅσα πρὸς θάλασσαν αὐτὴν τέτραπτο καταλαβόντες, καὶ τὰ μέσ χρι τοῦ Ὠκεανοῦ ἐξιδιωσάμενοι. Καὶ ἐνίων μὲν παν- τελῶς αἱ προσηγορίαι ημείφθησαν, ἐνίων δὲ εἰς ἑτέρας ἐνημείφθη δυσεπιγνώστους· ὀλίγων δὲ ἔτι αἱ ὀνομασίαι ἀκέραιοι σώζονται. Εἰσὶ δὲ υἱοὶ τοῦ Χαμ οἶδε· Χοῦς, ἐξ οὗ Χουσαῖοι, οἱ νῦν Αἰθίοπες· Με- στρέμ, ἐξ οὗ Μεστραῖοι, οἱ νῦν Αἰγύπτιοι· Φούτ, Φουτοί, οἱ νῦν Λίβυες, καὶ ἔτι τοῦ δεῦρο ὁ παρά Μαύροις ποταμὸς καὶ ἡ σύνεγγυς χώρα αὐτοῦ Φουτοί καλοῦνται. Ἐκλήθησαν δὲ Λίβυες τὸ ἔθνος, καὶ ἡ χώρα ἑνὸς τῶν ἀπὸ Μεστρὼν υἱῶν ὀνόματι Λίβυος βασιλεύσαντος αὐτῶν. Τῷ δὲ Χοῦς ἐγένοντο υἱοὶ ἑπτά· Σαβάτ, ἀφ' οὗ Σαβάκιοι, οἵτινες ἄχρι τοῦ δεῦρο τὴν ὀνομασίαν ἅμα τῇ χώρα σώζουσιν· Εὐιλάτ, ἐξ οὗ Εὐιλαῖοι, οἱ νῦν γε Τοῦλοι· Σαβαθ, ἐξ οὗ Σαβαθηνοί, οἱ νῦν Αστά βαροι· Ρεγμαρά, ἐξ οὗ 'Αλλαῖοι, οἱ ἔτι καὶ νῦν ταύτ την τὴν κλῆσιν ἔχουσιν· Ἰουδαδὰν, ἐξ οὗ Ἰουδαδαῖοι, Αιθιοπικὸν ἔθνος ὁμώνυμον μέχρι νῦν τῷ προπάτορι· Σεβεκαθὰ, ἐξ οὗ Σαβακτηνοί, οἳ καὶ αὐτοὶ ὁμώνυμοι Νεβρώδ οὗτος, μείνας ἐν τῇ Βαβυλῶνι, πρῶτος αὐτ τοῖς ἐτυράννησεν. Μεστρὲμ υἱοὶ ὀκτὼ, οἵτινες τὴν ἀπὸ Γάζης καὶ ἕως Αίγυπτον κατέσχον γῆν. Τοῦ δὲ Φιλιστιεὶμ ἡ χώρα τότε κατείχεν ἕως τινὸς τὴν ὁμωνυμίαν, ὕστε ρον δὲ ἐκλήθη Παλαιστίνη. Ἐγένοντο δὲ καὶ τῷ Χανὰν παῖδες ἕνδεκα· Σιδών πρωτότοκος, ὅστις ὁμώνυμον ἑαυτοῦ πόλιν τῇ Φα νίκῃ Σιδώνα ἔκτισεν· Ἀμάθιος τὴν Ἀμαθινὴν, τὴν νῦν Ἐπιφάνειαν, ᾠκοδόμησε, τῶν Μακεδόνων τινὸς κρατήσαντος αὐτῆς ἐπιδόξου, καὶ τὸ οἰκεῖον ὄνομα ἐπιθέντος αὐτῇ· Αρουκαῖος δὲ γῆν τὴν ἐν τῷ Δι βάνῳ ἔκτισεν· Ἀρόδιος οὗτος Αραδον τὴν νῆσον ᾤχησεν· Ασέναστος, ἀφ' οὗ Ασενναῖοι. Σαμάρειας δὲ Σαμάρειαν, Χετταίος Χετταίους, Ιεβουσαίος Ίε- βουσαίους συνεστήσατο· Αμορραίος Αμορραίοις, οἷ τινες ᾤχουν τὴν Βεθήλ Γεργεσαίος Γεργεσαίους, οίτι νες τὰ ἐπέκεινα κατῴκουν τοῦ Ἰορδάνου ἄχρι Φιλα δελφίας· Εὐαῖος Εὐαίους. Καὶ οἱ μὲν Κιναῖοι περὶ τὸν Λίβανον ᾤχουν καὶ ᾿Αμαρον· οἱ δὲ Ἐνιακείμ γίγαν τες τὴν Χεβρών· καὶ περὶ αὐτὴν οἱ Χετταίοι καὶ οἱ S. EUSTATIUS ANTIOCHIENUS EPISCOPUS. nunc Cappadocas ; Theiras Theirenses, quos nunc Thraces. Gamer autem filii fuerunt tres : Schanax, ex quo Aschanaxæi, qui nunc Rhegini; Riphath, ex quo Riplatliæi, qui nunc Paphlagones; Thygram- mais, ex quo Thygrammenses, qui nunc Phryges. Filii Javan tres $6 : Elisasa, ex quo Alisæi, qui nunc olenses ; Tharses, ex quo Tharsenses, qui nunc Cylices, ita enim antiquitas Ciliciam appella- vit, quando et adhuc metropolis eorum Tharsus nomen conservat; Cethim, ex quo Cethima insula, quam nunc Cyprum nominant, et illius causa om- nes insulas terrasque maritimas Hebræi Eththo appellant. Filii Cham, quæ a Syria, Animano Libanoque montibus incipit, terram occuparunt *, omnesque illius partes, quæ mare respiciunt, invadunt regio- nibus usque ad Oceanum vindicatis; et horum quorumdam appellationes omnino mutatæ sunt, aliorum in alias difficiliores; paucorum vero no- mina integra usque ad hanc diem servantur. Fue- runt autem hi filii Cham: Chus, ex quo Chusæi, qui nunc Æthiopes; Mestrem, ex quo Mestraei, qui nunc Ægyptii; Phut, ex quo Phuti, qui nunc Li- byes, et adhuc fluvius apud Mauros, tolaque illa vicina regio Phuti appellantur; natio vero illa Li- byæ nomen traxit, ex Liby, filio Mestron, qui pro- vinciæ præfuit. Chus fuerunt filii septem: Sabat, ex quo Saba- cii, qui etiam hoc tempore nomen simul cum re- gione obtinent; Evilat, ex quo Evilæi, qui nunc Tuli; Sabath, ex quo Sabatheni, qui nunc Asta- bari; Regmara, ex quo Allæi, qui adhuc eodem nomine compellantur; Judadan, ex quo Judadæi, Æthiopum natio quædam, adhuc ejusdem cum conditore nominis; Sebecatha, ex quo Sabactheni, qui adhuc nomen retinent. Nebrod, qui primus do- minatu Babylonem pressit 18. Mestrem filii octo, qui a Gaza usque ad Ægy- ptum terrani possederunt. At terra Philistiim per aliquod tempus nomen retinuit, tandem Palæstina vocata est. B C Chanan liberi undecim ' : Sidon primus genitus, qui sui nominis urbem in Phoenicia exstruxit. Ama- thius Amathinem, quæ nunc Epiphania dicitur, D xdifcavit, idque illi nomen dedit Macedo quidam clarus ac celebris, qui in ea regnaverat ; Arucæus terram quæ in Libano est ædificavit; Arodius Ara- dum insulam babitavit; Asenassus, ex quo Asen- næi; Samarius Samariam, Chettæus Chettæos, Je- busæus Jebusæos constituit. Amorrhæus Amor- rhæos, qui Bethel incolebant; Gersæus, Gerge- sæos, qui terram trans Jordanem tenebant, usque ad Philadelphiam; Evæus, Evæos; et Cinæi circa Libanum habitabant, et Amarum; Eniacin vero gigantes Chebron, et circa eam Chettei et Phere- zæi, permiste cum Chananæis Palæstinam tene- Ibid. 6. 4s Ibid. 15. Ibid. 4. . Gen. x. 5. 48. Ibid. 15.

Α Καππαδόκας· Θέρας τοὺς Θείρας, τοὺς νῦν Θρᾷκας. Ἐγένοντο δὲ καὶ τῷ Γαμὲρ υἱοὶ τρεῖς· Σχανάς, ἐξ οὗ Ασχαναξαῖοι, οἱ νῦν 'Ρηγίνες Ριφάθ, ἐξ οὗ Ρι- ἐς φαθέοι, οἱ νῦν Παφλαγόνες θυγραμμάῖς, ως συνέ στησεν θυγραμμεῖς, τοὺς νῦν Φρύγας. Υἱοὶ δὲ τῷ Ἰωούα τρεῖς, Ἐλισασά, ἀφ᾿ οὗ Αλι- σαῖοι, οἱ νῦν Αἰολεῖς· Θαρσῆς, ἀφ᾽ οὗ Θαρσεῖς, οἱ νῦν Κύλικες· οὕτω γὰρ τὸ παλαιὸν ἡ Κιλικία έχα- λεῖτο· ἔτι γὰρ καὶ νῦν Θαρσῆς ἡ μητρόπολις αὐτῆς καλεῖται· Χεθεὶμ Χεθειμὰ τὴν νῆσον, ἣν ἄρτι Κύ προν προσονομάζουσιν· ἀπ' αὐτῆς γὰρ πᾶσαν νῆσον καὶ τὴν παράλιον Ἑβραῖοι Ἠθθὼ καλοῦσιν. Οἱ δὲ υἱοὶ τοῦ Χαμ, τὴν ἀπὸ Συρίας, καὶ ᾿Αμμα- νοῦ, καὶ Λιβάνου τῶν ὀρέων γῆν κατέσχον, ὅσα πρὸς θάλασσαν αὐτὴν τέτραπτο καταλαβόντες, καὶ τὰ μέσ χρι τοῦ Ὠκεανοῦ ἐξιδιωσάμενοι. Καὶ ἐνίων μὲν παν- τελῶς αἱ προσηγορίαι ημείφθησαν, ἐνίων δὲ εἰς ἑτέρας ἐνημείφθη δυσεπιγνώστους· ὀλίγων δὲ ἔτι αἱ ὀνομασίαι ἀκέραιοι σώζονται. Εἰσὶ δὲ υἱοὶ τοῦ Χαμ οἶδε· Χοῦς, ἐξ οὗ Χουσαῖοι, οἱ νῦν Αἰθίοπες· Με- στρέμ, ἐξ οὗ Μεστραῖοι, οἱ νῦν Αἰγύπτιοι· Φούτ, Φουτοί, οἱ νῦν Λίβυες, καὶ ἔτι τοῦ δεῦρο ὁ παρά Μαύροις ποταμὸς καὶ ἡ σύνεγγυς χώρα αὐτοῦ Φουτοί καλοῦνται. Ἐκλήθησαν δὲ Λίβυες τὸ ἔθνος, καὶ ἡ χώρα ἑνὸς τῶν ἀπὸ Μεστρὼν υἱῶν ὀνόματι Λίβυος βασιλεύσαντος αὐτῶν. Τῷ δὲ Χοῦς ἐγένοντο υἱοὶ ἑπτά· Σαβάτ, ἀφ' οὗ Σαβάκιοι, οἵτινες ἄχρι τοῦ δεῦρο τὴν ὀνομασίαν ἅμα τῇ χώρα σώζουσιν· Εὐιλάτ, ἐξ οὗ Εὐιλαῖοι, οἱ νῦν γε Τοῦλοι· Σαβαθ, ἐξ οὗ Σαβαθηνοί, οἱ νῦν Αστά βαροι· Ρεγμαρά, ἐξ οὗ 'Αλλαῖοι, οἱ ἔτι καὶ νῦν ταύτ την τὴν κλῆσιν ἔχουσιν· Ἰουδαδὰν, ἐξ οὗ Ἰουδαδαῖοι, Αιθιοπικὸν ἔθνος ὁμώνυμον μέχρι νῦν τῷ προπάτορι· Σεβεκαθὰ, ἐξ οὗ Σαβακτηνοί, οἳ καὶ αὐτοὶ ὁμώνυμοι Νεβρώδ οὗτος, μείνας ἐν τῇ Βαβυλῶνι, πρῶτος αὐτ τοῖς ἐτυράννησεν. Μεστρὲμ υἱοὶ ὀκτὼ, οἵτινες τὴν ἀπὸ Γάζης καὶ ἕως Αίγυπτον κατέσχον γῆν. Τοῦ δὲ Φιλιστιεὶμ ἡ χώρα τότε κατείχεν ἕως τινὸς τὴν ὁμωνυμίαν, ὕστε ρον δὲ ἐκλήθη Παλαιστίνη. Ἐγένοντο δὲ καὶ τῷ Χανὰν παῖδες ἕνδεκα· Σιδών πρωτότοκος, ὅστις ὁμώνυμον ἑαυτοῦ πόλιν τῇ Φα νίκῃ Σιδώνα ἔκτισεν· Ἀμάθιος τὴν Ἀμαθινὴν, τὴν νῦν Ἐπιφάνειαν, ᾠκοδόμησε, τῶν Μακεδόνων τινὸς κρατήσαντος αὐτῆς ἐπιδόξου, καὶ τὸ οἰκεῖον ὄνομα ἐπιθέντος αὐτῇ· Αρουκαῖος δὲ γῆν τὴν ἐν τῷ Δι βάνῳ ἔκτισεν· Ἀρόδιος οὗτος Αραδον τὴν νῆσον ᾤχησεν· Ασέναστος, ἀφ' οὗ Ασενναῖοι. Σαμάρειας δὲ Σαμάρειαν, Χετταίος Χετταίους, Ιεβουσαίος Ίε- βουσαίους συνεστήσατο· Αμορραίος Αμορραίοις, οἷ τινες ᾤχουν τὴν Βεθήλ Γεργεσαίος Γεργεσαίους, οίτι νες τὰ ἐπέκεινα κατῴκουν τοῦ Ἰορδάνου ἄχρι Φιλα δελφίας· Εὐαῖος Εὐαίους. Καὶ οἱ μὲν Κιναῖοι περὶ τὸν Λίβανον ᾤχουν καὶ ᾿Αμαρον· οἱ δὲ Ἐνιακείμ γίγαν τες τὴν Χεβρών· καὶ περὶ αὐτὴν οἱ Χετταίοι καὶ οἱ S. EUSTATIUS ANTIOCHIENUS EPISCOPUS. nunc Cappadocas ; Theiras Theirenses, quos nunc Thraces. Gamer autem filii fuerunt tres : Schanax, ex quo Aschanaxæi, qui nunc Rhegini; Riphath, ex quo Riplatliæi, qui nunc Paphlagones; Thygram- mais, ex quo Thygrammenses, qui nunc Phryges. Filii Javan tres $6 : Elisasa, ex quo Alisæi, qui nunc olenses ; Tharses, ex quo Tharsenses, qui nunc Cylices, ita enim antiquitas Ciliciam appella- vit, quando et adhuc metropolis eorum Tharsus nomen conservat; Cethim, ex quo Cethima insula, quam nunc Cyprum nominant, et illius causa om- nes insulas terrasque maritimas Hebræi Eththo appellant. Filii Cham, quæ a Syria, Animano Libanoque montibus incipit, terram occuparunt *, omnesque illius partes, quæ mare respiciunt, invadunt regio- nibus usque ad Oceanum vindicatis; et horum quorumdam appellationes omnino mutatæ sunt, aliorum in alias difficiliores; paucorum vero no- mina integra usque ad hanc diem servantur. Fue- runt autem hi filii Cham: Chus, ex quo Chusæi, qui nunc Æthiopes; Mestrem, ex quo Mestraei, qui nunc Ægyptii; Phut, ex quo Phuti, qui nunc Li- byes, et adhuc fluvius apud Mauros, tolaque illa vicina regio Phuti appellantur; natio vero illa Li- byæ nomen traxit, ex Liby, filio Mestron, qui pro- vinciæ præfuit. Chus fuerunt filii septem: Sabat, ex quo Saba- cii, qui etiam hoc tempore nomen simul cum re- gione obtinent; Evilat, ex quo Evilæi, qui nunc Tuli; Sabath, ex quo Sabatheni, qui nunc Asta- bari; Regmara, ex quo Allæi, qui adhuc eodem nomine compellantur; Judadan, ex quo Judadæi, Æthiopum natio quædam, adhuc ejusdem cum conditore nominis; Sebecatha, ex quo Sabactheni, qui adhuc nomen retinent. Nebrod, qui primus do- minatu Babylonem pressit 18. Mestrem filii octo, qui a Gaza usque ad Ægy- ptum terrani possederunt. At terra Philistiim per aliquod tempus nomen retinuit, tandem Palæstina vocata est. B C Chanan liberi undecim ' : Sidon primus genitus, qui sui nominis urbem in Phoenicia exstruxit. Ama- thius Amathinem, quæ nunc Epiphania dicitur, D xdifcavit, idque illi nomen dedit Macedo quidam clarus ac celebris, qui in ea regnaverat ; Arucæus terram quæ in Libano est ædificavit; Arodius Ara- dum insulam babitavit; Asenassus, ex quo Asen- næi; Samarius Samariam, Chettæus Chettæos, Je- busæus Jebusæos constituit. Amorrhæus Amor- rhæos, qui Bethel incolebant; Gersæus, Gerge- sæos, qui terram trans Jordanem tenebant, usque ad Philadelphiam; Evæus, Evæos; et Cinæi circa Libanum habitabant, et Amarum; Eniacin vero gigantes Chebron, et circa eam Chettei et Phere- zæi, permiste cum Chananæis Palæstinam tene- Ibid. 6. 4s Ibid. 15. Ibid. 4. . Gen. x. 5. 48. Ibid. 15.

SPURIA. Φερεζαίοι ἀναμίξ τοῖς Χαναναίοις τὴν Παλαιστίνην κατεῖχον· οἱ δὲ Ῥαφίαν τὴν Φιλαδελφίαν· πάλιν δὲ οἱ Γεργεσαῖοι τὰ Γάδαρα, καὶ Γέργισαν πόλιν, καὶ τὴν Τιβεριάδα εἶχον λίμνην, καὶ οἱ Ιεβουσαίοι τὴν νῦν Ἱερουσαλήμ. Πέντε καὶ Σὴμ παῖδες ἐγένοντο, οἵτινες τὴν μέχρι τοῦ κατ' ἰδίαν Ὠκεανοῦ ᾿Ασίαν κατῴκησαν, ἤτοι ἀπὸ τοῦ Εὐφράτου τὴν ἀρχὴν ποιησάμενοι. Εἰσὶ δὲ οὗ τοι· Αιλάμ, ἀφ' οὗ Αἰλαμαῖοι, οἱ νῦν Πέρσαι· 'Ασούρ, ἀφ' οὗ Ασσύριοι· ᾿Αρφαξάδ, ἀφ' οὗ Αρφαξαῖοι, οἱ νῦν Χαλδαίοι· Αρὰμ, ἀφ' οὗ Αραμαῖοι, οἱ νῦν Σύ- ροι. Κατέσχον δὲ οὗτοι ἀπὸ Μεσοποταμίας ἕως τῶν ὀρέων 'Αραράτ, ἅ ἐστι πρὸς τὴν Ἀρμενίαν· Λούδ, ἀφ' οὗ Λυδαῖοι, οἱ νῦν Λυδοί· Καϊνάν, ἀφ᾽ οὗ Κατ νάται. Υἱοὶ δὲ τοῦ Αρὰμ τέσσαρες ἐγεννήθησαν· Οΰς, ὅστις ἔκτισε Δαμασκὸν καὶ τὴν Τραχωνίτιν, ἥτις μέση τῆς Παλαιστίνης καὶ Κοίλης Συρίας ἐστίν· Ούλ, ἀφ᾽ οὗ Λαζονεῖς· Γαθέρ, ἀφ᾽ οὗ Σταφηνοί· Μεσοχ, ἀφ' οὗ Μασσήνιοι. Υιοί Αρφαξάδ Καϊνάν, ἀφ᾽ οὗ Σογγοδιανοί· ἀπὸ τούτου δὲ καὶ ἡ ἀστρονομία καὶ οἰωνισμοὶ ἐπενοήθη- σαν. γοί. Υἱὸς δὲ ἐγένετο τῷ Καϊναν Σαλὰ, ἀφ᾽ οὗ Σουτια- Υἱός τοῦ Σαλὰ Εβερ, ἀφ' οὗ Ἑβραῖοι, οἵτινες τὴν ἀρχαίαν κατέσχον τὴν Ἑβραΐδα διάλεκτον, τοῦ Ἔβερ μὴ συμπαραγενομένου εἰς τὴν τοῦ πύργου οἰκοδο μὴν, καὶ ἀλλοιωθέντος τὴν γλῶτταν. Υἱοὶ δὲ τοῦ Ἔβερ Φαλέκ, ἀφ' οὗ Αδιαβηνοί· Ιε- κτάν, ἀφ᾽ οὗ Έδραμαῖοι. Ὁ δὲ Φαλὲκ διὰ τοῦτο ἐκλήθη Φαλέκ, ἐπειδὴ κατὰ τὸν ἀπόστολον τῶν ἀποικιῶν ἐτέχθη. Φαλέκ γὰρ οἱ Ἑβραῖοι μερισμόν λέγουσιν, ἐπ' αὐτοῦ ἐμερίσθησαν. Καὶ ὁ ὑπονοούμε νας τῶν ἐτῶν τῆς τοῦ κόσμου διαμονῆς ἀριθμὸς εἰς δύο διῃρέθη ἰσαίτατα· τρισχίλια γὰρ ἐπὶ τῇ γενέσει τῆς αὐτοῦ τοῦ κόσμου υπάρξεως ἔτη ἐπερατώθη. Λου γιζόμεθα γὰρ διαμεἶναι τὴν κτίσιν ἄχρις ἕκτης χι λιάδος, ἐπεὶ καὶ ἐν ἓξ ἡμέραις ὁ Θεὸς τὴν συντέλειαν τοῦδε τοῦ παντὸς συνεστήσατο. Χιλιετεῖς δὲ τὰς ἡμέρας λογίζεσθαι τὸ θεῖον οἶμαι· Κυρίου γὰρ, φησίν, ἡμέρα ὡς χίλια έτη. Γίνεται οὖν ἀπὸ Ἀδὰμ ἐπὶ τὴν τελευτὴν Φαλέκ ἔτη τρισχίλια. Ἐπὶ δὲ τὴν τοῦ Κυρίου παρουσίαν καὶ ἀνάστασιν ἔτη πεντακισχίλια καὶ πεντακόσια τρι άκοντα ἓν, ὡς λείπειν τετρακόσια πεντήκοντα εννέα ἔτη τῆς ἔκτης χιλιάδος. Εστι δὲ τῆς τοῦ κόσμου συν- τελείας σημεῖον τὸ σάββατον· καὶ εἰκότως ἐπ' ἐσχάτων τῶν ἡμερῶν ὁ Κύριος ἐπιδημήσας τῷ κόσμῳ ἐν παρασκευῇ πέπονθεν, ἥτις ἐστὶν ἡμέρα ἔκτη, καὶ ταύτης τῆς ἡμέρας ὥρα ἦν ὡσεὶ ἔκτη, ἡνίκα ἐσταυρώθη, του λόγου σημαίνοντος διὰ τοῦ τῆς ἔκτης χιλιάδος τὸ ἥμισυ· καὶ διὰ τοῦτο ὡρισμέ νως οὐκ εἶπεν ὥρα ἕκτη, υπεμφαίνοντος τοῦ λόγου ὀλίγῳ πλείω τοῦ ἀριθμοῦ ὑπερπαίειν. Ἀπὸ δὲ τοῦ Χριστοῦ ἐπὶ τὴν τριακονταετηρίδα Κωνσταντίνου * - COMMENT. IN HEXAEMERON. A bant, et alii Raphiam, quæ Philadelphia est ; sic et Gergesæi Gadaram Gergisamque urbem, lacumque Tiberiadis obtinebant, et Jebusæi, quæ nunc Hie- rusalem est. B C Sem quinque filii fuerunt, qui Asian usque ad Oceanum habitarunt, vel ab Euphrate principium sumnentes. Sunt autem li, Ælam, ex quo Alamgi, qui nunc Persæ; Asur, ex quo Assyrii; Arphaxad, ex quo Arphaxæi, qui nunc Chaldæi; Aram, ex. quo Aramæi, qui nunc Syri. Hi vero occuparunt a Mesopotamia usque ad montes Ararat, qui sunt in Armenia; Lud, ex quo Lydæi, qui nunc Lydi; Cai- nan, ex quo Canatæ. Aram filii quatuor nati sunt: Uz, qui condidit Damascum, et Trachonitidem, quæ inter Palæsti- nam et Calosyriam media est; Ul, ex quo Lazo- nenses; Gather, ex quo Stapheni; Mesoch, ex quo, Massenii. Filii Arphaxad : Cainan ", ex quo Soggodiani ; hic sidera observavit, et auguria excogitavit. Cainan filius fuit Salæ, ex quo Susiani. Filius Salæ Heber 5, ex quo Hebræi, qui vete- rem retinuerunt linguæ proprietatem, cum Heber in structuram turris minime cum aliis convenerit, ideoque nec linguam mutaverit. Filii Heber, Phalec 11, ex quo Adiabeni; Jectan, ex quo Hedramæi. Ideoque Phalec dictus est, cum natus sit quando coloniæ mittebantur. Phalec enim Hebræorum lingua divisio significatur, et tempore illius divisi sunt. Et qui jam bujus mundi duratio- nis numerus esse existimatur, in duas partes pares æqualesque divisus est ; anni quippe ex quo mun- dus hic conditus est, elapsi sunt ter mille. Etenim mundum hunc ad sextam chiliadem duraturun opinamur, quando et sex diebus Deus universum hoc perfectum, omnibusque suis partibus edidit absolutum; et apud Deum unam diem pro mille annis computari opinor; ait quippe, Domini dies quasi mille anni 81. Ab Adam itaque usque ad obitum Phalec anni ter D mille annumerantur, et ad Domini adventum et Gen x, 21. se Ibid. resurrectionem, anni quinque mille quingenti tri- ginta et unus, ita ut ad sextam chiliadem absolven- dam tantum quadringenti quinquaginta novem de- siderentur. Signum vero hujus mundi consumptio- nis sabbatum est; ideoque non abs re diebus no- vissimis Dominus in mundum adveniens, die Veneris dolores sustinuit, quæ est dies sexta, ejusque diei hora erat quasi sexta ”, dum cruci affixus est, quo nobis sextæ chiliados dimidium si- gnificatur, ideoque definite non dixit hora sexta, parum a numero aberrare, sermone hoc nobis in- nuens. A Christo ad tricesimum annum Constan- Joan. xΙx, 14. * Ibid. 25. Psal. Lxxxix, 4.

SPURIA. Φερεζαίοι ἀναμίξ τοῖς Χαναναίοις τὴν Παλαιστίνην κατεῖχον· οἱ δὲ Ῥαφίαν τὴν Φιλαδελφίαν· πάλιν δὲ οἱ Γεργεσαῖοι τὰ Γάδαρα, καὶ Γέργισαν πόλιν, καὶ τὴν Τιβεριάδα εἶχον λίμνην, καὶ οἱ Ιεβουσαίοι τὴν νῦν Ἱερουσαλήμ. Πέντε καὶ Σὴμ παῖδες ἐγένοντο, οἵτινες τὴν μέχρι τοῦ κατ' ἰδίαν Ὠκεανοῦ ᾿Ασίαν κατῴκησαν, ἤτοι ἀπὸ τοῦ Εὐφράτου τὴν ἀρχὴν ποιησάμενοι. Εἰσὶ δὲ οὗ τοι· Αιλάμ, ἀφ' οὗ Αἰλαμαῖοι, οἱ νῦν Πέρσαι· 'Ασούρ, ἀφ' οὗ Ασσύριοι· ᾿Αρφαξάδ, ἀφ' οὗ Αρφαξαῖοι, οἱ νῦν Χαλδαίοι· Αρὰμ, ἀφ' οὗ Αραμαῖοι, οἱ νῦν Σύ- ροι. Κατέσχον δὲ οὗτοι ἀπὸ Μεσοποταμίας ἕως τῶν ὀρέων 'Αραράτ, ἅ ἐστι πρὸς τὴν Ἀρμενίαν· Λούδ, ἀφ' οὗ Λυδαῖοι, οἱ νῦν Λυδοί· Καϊνάν, ἀφ᾽ οὗ Κατ νάται. Υἱοὶ δὲ τοῦ Αρὰμ τέσσαρες ἐγεννήθησαν· Οΰς, ὅστις ἔκτισε Δαμασκὸν καὶ τὴν Τραχωνίτιν, ἥτις μέση τῆς Παλαιστίνης καὶ Κοίλης Συρίας ἐστίν· Ούλ, ἀφ᾽ οὗ Λαζονεῖς· Γαθέρ, ἀφ᾽ οὗ Σταφηνοί· Μεσοχ, ἀφ' οὗ Μασσήνιοι. Υιοί Αρφαξάδ Καϊνάν, ἀφ᾽ οὗ Σογγοδιανοί· ἀπὸ τούτου δὲ καὶ ἡ ἀστρονομία καὶ οἰωνισμοὶ ἐπενοήθη- σαν. γοί. Υἱὸς δὲ ἐγένετο τῷ Καϊναν Σαλὰ, ἀφ᾽ οὗ Σουτια- Υἱός τοῦ Σαλὰ Εβερ, ἀφ' οὗ Ἑβραῖοι, οἵτινες τὴν ἀρχαίαν κατέσχον τὴν Ἑβραΐδα διάλεκτον, τοῦ Ἔβερ μὴ συμπαραγενομένου εἰς τὴν τοῦ πύργου οἰκοδο μὴν, καὶ ἀλλοιωθέντος τὴν γλῶτταν. Υἱοὶ δὲ τοῦ Ἔβερ Φαλέκ, ἀφ' οὗ Αδιαβηνοί· Ιε- κτάν, ἀφ᾽ οὗ Έδραμαῖοι. Ὁ δὲ Φαλὲκ διὰ τοῦτο ἐκλήθη Φαλέκ, ἐπειδὴ κατὰ τὸν ἀπόστολον τῶν ἀποικιῶν ἐτέχθη. Φαλέκ γὰρ οἱ Ἑβραῖοι μερισμόν λέγουσιν, ἐπ' αὐτοῦ ἐμερίσθησαν. Καὶ ὁ ὑπονοούμε νας τῶν ἐτῶν τῆς τοῦ κόσμου διαμονῆς ἀριθμὸς εἰς δύο διῃρέθη ἰσαίτατα· τρισχίλια γὰρ ἐπὶ τῇ γενέσει τῆς αὐτοῦ τοῦ κόσμου υπάρξεως ἔτη ἐπερατώθη. Λου γιζόμεθα γὰρ διαμεἶναι τὴν κτίσιν ἄχρις ἕκτης χι λιάδος, ἐπεὶ καὶ ἐν ἓξ ἡμέραις ὁ Θεὸς τὴν συντέλειαν τοῦδε τοῦ παντὸς συνεστήσατο. Χιλιετεῖς δὲ τὰς ἡμέρας λογίζεσθαι τὸ θεῖον οἶμαι· Κυρίου γὰρ, φησίν, ἡμέρα ὡς χίλια έτη. Γίνεται οὖν ἀπὸ Ἀδὰμ ἐπὶ τὴν τελευτὴν Φαλέκ ἔτη τρισχίλια. Ἐπὶ δὲ τὴν τοῦ Κυρίου παρουσίαν καὶ ἀνάστασιν ἔτη πεντακισχίλια καὶ πεντακόσια τρι άκοντα ἓν, ὡς λείπειν τετρακόσια πεντήκοντα εννέα ἔτη τῆς ἔκτης χιλιάδος. Εστι δὲ τῆς τοῦ κόσμου συν- τελείας σημεῖον τὸ σάββατον· καὶ εἰκότως ἐπ' ἐσχάτων τῶν ἡμερῶν ὁ Κύριος ἐπιδημήσας τῷ κόσμῳ ἐν παρασκευῇ πέπονθεν, ἥτις ἐστὶν ἡμέρα ἔκτη, καὶ ταύτης τῆς ἡμέρας ὥρα ἦν ὡσεὶ ἔκτη, ἡνίκα ἐσταυρώθη, του λόγου σημαίνοντος διὰ τοῦ τῆς ἔκτης χιλιάδος τὸ ἥμισυ· καὶ διὰ τοῦτο ὡρισμέ νως οὐκ εἶπεν ὥρα ἕκτη, υπεμφαίνοντος τοῦ λόγου ὀλίγῳ πλείω τοῦ ἀριθμοῦ ὑπερπαίειν. Ἀπὸ δὲ τοῦ Χριστοῦ ἐπὶ τὴν τριακονταετηρίδα Κωνσταντίνου * - COMMENT. IN HEXAEMERON. A bant, et alii Raphiam, quæ Philadelphia est ; sic et Gergesæi Gadaram Gergisamque urbem, lacumque Tiberiadis obtinebant, et Jebusæi, quæ nunc Hie- rusalem est. B C Sem quinque filii fuerunt, qui Asian usque ad Oceanum habitarunt, vel ab Euphrate principium sumnentes. Sunt autem li, Ælam, ex quo Alamgi, qui nunc Persæ; Asur, ex quo Assyrii; Arphaxad, ex quo Arphaxæi, qui nunc Chaldæi; Aram, ex. quo Aramæi, qui nunc Syri. Hi vero occuparunt a Mesopotamia usque ad montes Ararat, qui sunt in Armenia; Lud, ex quo Lydæi, qui nunc Lydi; Cai- nan, ex quo Canatæ. Aram filii quatuor nati sunt: Uz, qui condidit Damascum, et Trachonitidem, quæ inter Palæsti- nam et Calosyriam media est; Ul, ex quo Lazo- nenses; Gather, ex quo Stapheni; Mesoch, ex quo, Massenii. Filii Arphaxad : Cainan ", ex quo Soggodiani ; hic sidera observavit, et auguria excogitavit. Cainan filius fuit Salæ, ex quo Susiani. Filius Salæ Heber 5, ex quo Hebræi, qui vete- rem retinuerunt linguæ proprietatem, cum Heber in structuram turris minime cum aliis convenerit, ideoque nec linguam mutaverit. Filii Heber, Phalec 11, ex quo Adiabeni; Jectan, ex quo Hedramæi. Ideoque Phalec dictus est, cum natus sit quando coloniæ mittebantur. Phalec enim Hebræorum lingua divisio significatur, et tempore illius divisi sunt. Et qui jam bujus mundi duratio- nis numerus esse existimatur, in duas partes pares æqualesque divisus est ; anni quippe ex quo mun- dus hic conditus est, elapsi sunt ter mille. Etenim mundum hunc ad sextam chiliadem duraturun opinamur, quando et sex diebus Deus universum hoc perfectum, omnibusque suis partibus edidit absolutum; et apud Deum unam diem pro mille annis computari opinor; ait quippe, Domini dies quasi mille anni 81. Ab Adam itaque usque ad obitum Phalec anni ter D mille annumerantur, et ad Domini adventum et Gen x, 21. se Ibid. resurrectionem, anni quinque mille quingenti tri- ginta et unus, ita ut ad sextam chiliadem absolven- dam tantum quadringenti quinquaginta novem de- siderentur. Signum vero hujus mundi consumptio- nis sabbatum est; ideoque non abs re diebus no- vissimis Dominus in mundum adveniens, die Veneris dolores sustinuit, quæ est dies sexta, ejusque diei hora erat quasi sexta ”, dum cruci affixus est, quo nobis sextæ chiliados dimidium si- gnificatur, ideoque definite non dixit hora sexta, parum a numero aberrare, sermone hoc nobis in- nuens. A Christo ad tricesimum annum Constan- Joan. xΙx, 14. * Ibid. 25. Psal. Lxxxix, 4.

ἔτη ἐστὶ σξθ'. Ὥσπερ δὲ ὁ Ἰωνᾶς τρεῖς ἡμέρας καὶ Β τρεῖς νύχτας ἐν τῇ κοιλίᾳ τοῦ κήτους διατρίψας ὑγιὴς ἀπεδόθη, οὕτω καὶ ἡμεῖς πάντες, τὰς τρεῖς του αἰῶνος διαστάσεις ποιήσαντες ἐν τῇ γῇ, ἀναστήσε μεθα. Τρία γὰρ τοῦ χρόνου ἐστὶ καθολικὰ διαστή ματα, ἐνεστώς, παρωχηκώς, μέλλων, ὧν τὰ σύμβολα ὁ Σωτὴρ ἡμῶν ᾠκονόμησε, τρεῖς ἡμέρας καὶ τρεῖς νύχτας· ποιήσας ἐν τῇ γῇ, διδάσκων σαφῶς, ὅτι, τῶν προειρημένων περαιωθέντων διαστημάτων τοῦ χρό νου, ἔσται ἡμῶν ἡ ἀνάστασις, τοῦ μέλλοντος αἰῶνος ἀρχὴ ὑπάρχουσα. Υἱοὶ δὲ ἐγένοντο τῷ Ἰεκτάν, Σαλμωδάδ, ἀφ' οὗ Ἰνδοί· Σάλεφ, ἀφ᾽ οὗ Βάκτροι· Ασαρμώθ, ἀφ᾽ οὗ "Αραβες· Ἰαράχ, ἀφ' οὗ Καρμανοί Οδοῤῥά, ἀφ᾽ οὗ Μάρδοι· Ἰεζεὶλ, ἀφ' οὗ Αῤῥιανοί· Δεκλὰ, ἀφ' οὗ Κεδρούσιοι· Γεβάλ, ἀφ᾽ οὗ Σκύθαι· Αβιμεήλ, ἀφ᾽ οὗ Υρκανοί· Σαβεῦ, ἀφ' οὗ "Αραβες Εὐδαίμονες Οὐφίρ, ἀφ᾽ οὗ Αρμένιοι· Εξιλάτ, ἀφ' οὗ γυμνασο φισταί. Οὗτοι πάντες υἱοὶ Σήμ. Ζαλὰ δὲ ἐγέννησε τὸν Ῥαγαί· Ραγαῦ δὲ τὸν Σε ρούχ· Σερούχ δὲ τὸν Ναχώρ, καὶ ἐδίδαξεν αὐτὸν τὴν τῶν Χαλδαίων μαντείαν καὶ ἀστρονομίαν. Ἐν δὲ τοῖς χρόνοις Σερούχ οἱ υἱοὶ Νῶς εἰδωλολατρεῖν ηρ ξαντο καὶ κακίαν πᾶσαν μετέρχεσθαι, καὶ οἰκοδομεῖν πόλεις, καὶ βασιλεῖς καθιστᾷν, καὶ πολιορκεῖν, καὶ ἁρπάζειν, καὶ αἰχμαλωτίζειν. Ναχώρ δὲ ἐγέννησε τὸν Θάρρα, Θάῤῥα δὲ τὸν ᾿Αβραὰμ, καὶ τὸν Ναχώρ, καὶ τὸν ᾿Αράν. Αρὰν δὲ τὸν Λωτ, καὶ τὴν Σάββαν, καὶ Μελχάν. Ὁ δὲ Ἀράν ἀπέθανεν ἐν πόλει Οὐρὴλ λεγομένῃ τῶν Χαλδαίων, ἐν ᾗ ἔτι καὶ νῦν τάφος αὐτοῦ δείκνυται. Απέθανε δὲ ἐν τῷ ἐμπυρισμῷ, ᾧ ἐνεπύρισεν Αβρὰμ τὰ εἴδωλα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ἐν τῷ εἰσελθεῖν ἐξελέσθαι αὐτά. Γαμοῦσι δὲ τὰς ἀδελφὰς Μελχὰν μὲν Να χώρ, Σάρραν δὲ ὁ ᾿Αβραάμ. Καὶ οὐ παρανόμως τοῦτο ποιοῦσιν, ἐπειδὴ μηδὲ νόμος ἦν πώποτε ὁ κωλύων. Εἰ γὰρ τοὺς ἀπὸ τοῦ κοινοῦ πάντων πα- τρὸς Ἀδὰμ καὶ τῆς τούτου γυναικός γεννηθέντας ἄῤῥενας καὶ θηλείας, ἀδελφοὺς ὄντας καὶ ἀδελφάς, ἡ φύσις ἐπὶ παιδοποιίαν προκαλουμένη, ἀδελφοῖς ἀδελφαῖς ἀνάγκῃ ἐπὶ γάμου κοινωνίαν ἐνῆγεν· οὐκ ἀπεικὸς οὖν καὶ τοὺς μετὰ ταῦτα τῆς πρώτης τυγχάνοντας διαδοχῆς τοῦ νόμου τῶν προγόνων και τακολουθεῖν. Ὁ δὲ Θάῤῥα, μισήσας τὴν Χαλδαίαν διὰ τὸ πέν θας τοῦ υἱοῦ, εἰς τὴν Μεσοποταμίαν μετῆλθε, κἀκεῖ ἐτελεύτησε, βιώσας ἔτη πέντε καὶ διακόσια. Εκτοτε γὰρ τῶν ἀνθρώπων τὸ ζῆν συνετέμνετο, καὶ βραχύτερον ἐγένετο, ἄχρι τῆς Μωϋσέως γενέ σεως. Μετὰ γὰρ Μωϋσέα ὄρος τοῦ ζῆν ἐγένετο ἔτη ρκ', ἅτινα καὶ αὐτὸς οὗτος ζήσας, τὸν θνητὸν βίον μετήλλαξεν. ᾿Αβραὰμ δὲ ὁ τρισμακάριος ἄριστος ἀστρονόμος ἐτύγχανε, καὶ μείζω τῶν ἄλλων φρονῶν ἐν ἀρετι πάντων τῶν υἱῶν Νῶς εἰς δεισιδαιμονίαν καταπεπτω ▸ S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. tini numeraniur anni ccLxx, et quemadmodum A Jonas tribus diebus et tribus noctibus in ventre ceti commoratus, salvus restitutus est, sic et nos omnes tribus temporis intervallis in terra consum- ptis, resurgemus, quorum symbola Salvator noster expressit tribus diebus, et tribus noctibus peractis sub terra, satis dilucide erudiens prædictis inter- vallis temporis completis, resurrectionem nostram adfuturam, sæculi consequentis principium. Jectan * liberos habuit Salmodad, ex quo Indi ; Saleph, ex quo Bactri; Asarmoth, ex quo Arabes; larach, ex quo Carmani; Odorra, ex quo Mardi; lezil, ex quo Arriani ; Decla, ex quo Cedrusii; Ge- hal, ex quo Scythæ; Abimeel, ex quo Hyrcani; Sa- beu ex quo Arabes Felices; Uphir, ex quo Armenii; Evilat, ex quo Gymnosophistæ; hi omnes filii Sem. Sala genuit Ragau, Ragau Seruch, Seruch Na- chor, cui Chaldæorum vaticinandi artem et side- rum vias tradidit. Hujus temporibus filii Noe ido- lorum cultibus se dedere, vitiaque omnia exercere, urbes exstruere, reges creare, obsidione cingere, prædari, captivare. Nachor genuit Tharra”, Tharra Abraham, et Na- chor, et Aram. Aram, Lot, et Sarram, et Melchan * Aram in urbe Chaldæorum, quæ Urel dicebatur, vita privatus est³, cujus et in hæc tempora sepul- crum ab omnibus visitur, decessitque in incendio, quo Abram idola patris sui conflagravit, dum illis ut subveniret domum esset ingressus; uxoresque ducunt sorores, Melchan Nachor; Sarram Abraham ". Neque id præter jus agunt, cum nulla antea lața esset lex quæ hoc vetaret. Etenim si ab omnium communi parente Adam ejusque uxore editos tum mares, tum ſeminas, quamvis essent et fratres et sorores ad procreandos liberos natura ipsa fratres sororibus, ut conjungerentur, collocarentque in matrimonio, necessitate quadam compulit, sic et qui eos secuti sunt, dum adhuc in prima illa suc- cessione legis viverent majorum mores apte con- gruenterque amplectebantur. Porro Tharra Chaldæam odio habens propter acerbum filii luctum, in Mesopotamiam se contulit, ibique cum annis ducentis et quinque vixisset, diem suum obiit". Ex eo enim tempore vita hominum contrahe- batur, angustioribusque concludebatur Ginibus, 18- que ad Moysis ortum. Etenim post Moysem vitæ humanæ terininus constitutus est annorum centum et viginti, quos cum et ipse Moyses peregisset, vi- tam cum morte commutavit. Verum Abraham terque qualerque beatus, in astrorum scientia erat excellens et singularis, ma- joribusque quam alii cogitationibus virtuti operam C D s Ibid. 29. se Ibid.52 Gen. 3, 20. s Gen. x, 22. ** Ibid. 24. “ Gen. xı, 22. ss Ibid. 23.

ἔτη ἐστὶ σξθ'. Ὥσπερ δὲ ὁ Ἰωνᾶς τρεῖς ἡμέρας καὶ Β τρεῖς νύχτας ἐν τῇ κοιλίᾳ τοῦ κήτους διατρίψας ὑγιὴς ἀπεδόθη, οὕτω καὶ ἡμεῖς πάντες, τὰς τρεῖς του αἰῶνος διαστάσεις ποιήσαντες ἐν τῇ γῇ, ἀναστήσε μεθα. Τρία γὰρ τοῦ χρόνου ἐστὶ καθολικὰ διαστή ματα, ἐνεστώς, παρωχηκώς, μέλλων, ὧν τὰ σύμβολα ὁ Σωτὴρ ἡμῶν ᾠκονόμησε, τρεῖς ἡμέρας καὶ τρεῖς νύχτας· ποιήσας ἐν τῇ γῇ, διδάσκων σαφῶς, ὅτι, τῶν προειρημένων περαιωθέντων διαστημάτων τοῦ χρό νου, ἔσται ἡμῶν ἡ ἀνάστασις, τοῦ μέλλοντος αἰῶνος ἀρχὴ ὑπάρχουσα. Υἱοὶ δὲ ἐγένοντο τῷ Ἰεκτάν, Σαλμωδάδ, ἀφ' οὗ Ἰνδοί· Σάλεφ, ἀφ᾽ οὗ Βάκτροι· Ασαρμώθ, ἀφ᾽ οὗ "Αραβες· Ἰαράχ, ἀφ' οὗ Καρμανοί Οδοῤῥά, ἀφ᾽ οὗ Μάρδοι· Ἰεζεὶλ, ἀφ' οὗ Αῤῥιανοί· Δεκλὰ, ἀφ' οὗ Κεδρούσιοι· Γεβάλ, ἀφ᾽ οὗ Σκύθαι· Αβιμεήλ, ἀφ᾽ οὗ Υρκανοί· Σαβεῦ, ἀφ' οὗ "Αραβες Εὐδαίμονες Οὐφίρ, ἀφ᾽ οὗ Αρμένιοι· Εξιλάτ, ἀφ' οὗ γυμνασο φισταί. Οὗτοι πάντες υἱοὶ Σήμ. Ζαλὰ δὲ ἐγέννησε τὸν Ῥαγαί· Ραγαῦ δὲ τὸν Σε ρούχ· Σερούχ δὲ τὸν Ναχώρ, καὶ ἐδίδαξεν αὐτὸν τὴν τῶν Χαλδαίων μαντείαν καὶ ἀστρονομίαν. Ἐν δὲ τοῖς χρόνοις Σερούχ οἱ υἱοὶ Νῶς εἰδωλολατρεῖν ηρ ξαντο καὶ κακίαν πᾶσαν μετέρχεσθαι, καὶ οἰκοδομεῖν πόλεις, καὶ βασιλεῖς καθιστᾷν, καὶ πολιορκεῖν, καὶ ἁρπάζειν, καὶ αἰχμαλωτίζειν. Ναχώρ δὲ ἐγέννησε τὸν Θάρρα, Θάῤῥα δὲ τὸν ᾿Αβραὰμ, καὶ τὸν Ναχώρ, καὶ τὸν ᾿Αράν. Αρὰν δὲ τὸν Λωτ, καὶ τὴν Σάββαν, καὶ Μελχάν. Ὁ δὲ Ἀράν ἀπέθανεν ἐν πόλει Οὐρὴλ λεγομένῃ τῶν Χαλδαίων, ἐν ᾗ ἔτι καὶ νῦν τάφος αὐτοῦ δείκνυται. Απέθανε δὲ ἐν τῷ ἐμπυρισμῷ, ᾧ ἐνεπύρισεν Αβρὰμ τὰ εἴδωλα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ἐν τῷ εἰσελθεῖν ἐξελέσθαι αὐτά. Γαμοῦσι δὲ τὰς ἀδελφὰς Μελχὰν μὲν Να χώρ, Σάρραν δὲ ὁ ᾿Αβραάμ. Καὶ οὐ παρανόμως τοῦτο ποιοῦσιν, ἐπειδὴ μηδὲ νόμος ἦν πώποτε ὁ κωλύων. Εἰ γὰρ τοὺς ἀπὸ τοῦ κοινοῦ πάντων πα- τρὸς Ἀδὰμ καὶ τῆς τούτου γυναικός γεννηθέντας ἄῤῥενας καὶ θηλείας, ἀδελφοὺς ὄντας καὶ ἀδελφάς, ἡ φύσις ἐπὶ παιδοποιίαν προκαλουμένη, ἀδελφοῖς ἀδελφαῖς ἀνάγκῃ ἐπὶ γάμου κοινωνίαν ἐνῆγεν· οὐκ ἀπεικὸς οὖν καὶ τοὺς μετὰ ταῦτα τῆς πρώτης τυγχάνοντας διαδοχῆς τοῦ νόμου τῶν προγόνων και τακολουθεῖν. Ὁ δὲ Θάῤῥα, μισήσας τὴν Χαλδαίαν διὰ τὸ πέν θας τοῦ υἱοῦ, εἰς τὴν Μεσοποταμίαν μετῆλθε, κἀκεῖ ἐτελεύτησε, βιώσας ἔτη πέντε καὶ διακόσια. Εκτοτε γὰρ τῶν ἀνθρώπων τὸ ζῆν συνετέμνετο, καὶ βραχύτερον ἐγένετο, ἄχρι τῆς Μωϋσέως γενέ σεως. Μετὰ γὰρ Μωϋσέα ὄρος τοῦ ζῆν ἐγένετο ἔτη ρκ', ἅτινα καὶ αὐτὸς οὗτος ζήσας, τὸν θνητὸν βίον μετήλλαξεν. ᾿Αβραὰμ δὲ ὁ τρισμακάριος ἄριστος ἀστρονόμος ἐτύγχανε, καὶ μείζω τῶν ἄλλων φρονῶν ἐν ἀρετι πάντων τῶν υἱῶν Νῶς εἰς δεισιδαιμονίαν καταπεπτω ▸ S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. tini numeraniur anni ccLxx, et quemadmodum A Jonas tribus diebus et tribus noctibus in ventre ceti commoratus, salvus restitutus est, sic et nos omnes tribus temporis intervallis in terra consum- ptis, resurgemus, quorum symbola Salvator noster expressit tribus diebus, et tribus noctibus peractis sub terra, satis dilucide erudiens prædictis inter- vallis temporis completis, resurrectionem nostram adfuturam, sæculi consequentis principium. Jectan * liberos habuit Salmodad, ex quo Indi ; Saleph, ex quo Bactri; Asarmoth, ex quo Arabes; larach, ex quo Carmani; Odorra, ex quo Mardi; lezil, ex quo Arriani ; Decla, ex quo Cedrusii; Ge- hal, ex quo Scythæ; Abimeel, ex quo Hyrcani; Sa- beu ex quo Arabes Felices; Uphir, ex quo Armenii; Evilat, ex quo Gymnosophistæ; hi omnes filii Sem. Sala genuit Ragau, Ragau Seruch, Seruch Na- chor, cui Chaldæorum vaticinandi artem et side- rum vias tradidit. Hujus temporibus filii Noe ido- lorum cultibus se dedere, vitiaque omnia exercere, urbes exstruere, reges creare, obsidione cingere, prædari, captivare. Nachor genuit Tharra”, Tharra Abraham, et Na- chor, et Aram. Aram, Lot, et Sarram, et Melchan * Aram in urbe Chaldæorum, quæ Urel dicebatur, vita privatus est³, cujus et in hæc tempora sepul- crum ab omnibus visitur, decessitque in incendio, quo Abram idola patris sui conflagravit, dum illis ut subveniret domum esset ingressus; uxoresque ducunt sorores, Melchan Nachor; Sarram Abraham ". Neque id præter jus agunt, cum nulla antea lața esset lex quæ hoc vetaret. Etenim si ab omnium communi parente Adam ejusque uxore editos tum mares, tum ſeminas, quamvis essent et fratres et sorores ad procreandos liberos natura ipsa fratres sororibus, ut conjungerentur, collocarentque in matrimonio, necessitate quadam compulit, sic et qui eos secuti sunt, dum adhuc in prima illa suc- cessione legis viverent majorum mores apte con- gruenterque amplectebantur. Porro Tharra Chaldæam odio habens propter acerbum filii luctum, in Mesopotamiam se contulit, ibique cum annis ducentis et quinque vixisset, diem suum obiit". Ex eo enim tempore vita hominum contrahe- batur, angustioribusque concludebatur Ginibus, 18- que ad Moysis ortum. Etenim post Moysem vitæ humanæ terininus constitutus est annorum centum et viginti, quos cum et ipse Moyses peregisset, vi- tam cum morte commutavit. Verum Abraham terque qualerque beatus, in astrorum scientia erat excellens et singularis, ma- joribusque quam alii cogitationibus virtuti operam C D s Ibid. 29. se Ibid.52 Gen. 3, 20. s Gen. x, 22. ** Ibid. 24. “ Gen. xı, 22. ss Ibid. 23.

κότων, μόνος οὗτος Δημιουργὸν τῶν πάντων Θεὸν ἀπεφήνατο εἶναι, ἐκ τῶν περὶ ἥλιον καὶ σελήνην άλ- λοιώσεων καὶ ἐκ τῶν περὶ γῆν, καὶ ἀέρα, καὶ θά- λατταν παθημάτων εἰκάσας. Διὰ τί γάρ, φησίν, Ισχύος οὔσης ἐν αὐτοῖς τῆς ἑαυτῶν εὐταξίας οὐ προ νοοῦνται, ἀλλ' ὑστερούνται ταύτης; Ἐκ γοῦν τούτων γινώσκειν ἔξεστιν, ὅτι οὐ κατ' ἰδίαν ἰσχὺν συντελεί, εἰ καὶ δοκεῖ εὐεργετείν τοὺς ἀνθρώπους οὐ μικρῶς, ἀλλὰ κατὰ τὴν βούλησιν τοῦ ποιήσαντος. Πρὸς γοῦν τὴν δόξαν αὐτοῦ ταύτην οἱ Χαλδαῖοι καὶ οἱ τὴν Μεσοποταμίαν οἰκοῦντες διεφέροντο, καὶ ἀντεῖχον αὐτῷ. Καὶ ἀναστὰς ἐκεῖθεν κατὰ πρόσ- ταγμα Θεοῦ τὴν γῆν τῶν Χαναναίων κατώκησε. Λι μοῦ δὲ καταλαβόντος δεινοῦ, εἰς Αἴγυπτον παρεγέ- νετο, καὶ τοὺς Αἰγυπτίους ἀλλήλοις ἀντιδοξούντας, Β καὶ τὰ νόμιμα ἑαυτῶν διαπτύοντας καὶ ἀνατρέπον- τας ἀπέδειξεν ἅπαντας αὐτοὺς μηδὲν ἀξιόλογον μηδὲ φρονοῦντας, μηδὲ θεσπίζοντας. Καὶ θαυμασθεὶς ἐπὶ συνέσει καὶ σοφίᾳ πολλῇ, τὴν ἀριθμητικὴν αὐτοῖς καὶ τὴν ἀστρονομίαν παραδίδωσι· πρὸ γὰρ τῆς παρου σίας αὐτοῦ ἄπειροι τούτων ἐτύγχανον οἱ Αἰγύπτιοι· μαθόντες δὲ ὕστερον τοῖς Ἕλλησι μεταδεδώκασιν· ὑποστρέψαντι δὲ ἐκ τῆς Αἰγύπτου τῷ ᾽Αβραὰμ υἱὸς Ἰσμαὴλ ἐγένετο ἐκ τῆς παιδίσκης Αγαρ, ἐξ ἧς τὸ ἔθνος ᾿Αγαρηνῶν τε καὶ Σαρακηνῶν συνέστη· τὸ δὲ τῶν Ἰσμαηλιτῶν ἐκ τοῦ Ἰσμαήλ. Ὁ δὲ Λὼτ χωρίζεται τοῦ ᾿Αβραάμ, καὶ τὴν χώ ραν τὴν Σοδομηνὴν ᾤκησεν, ἥτις οὐρανίῳ πυρπολήσει δι' ἄθεσμον παρανομίαν κατεδικάσθη, καὶ ἔτι καὶ νῦν κεκαυμένα αὐτῆς τὰ ἴχνη φαίνεται· ἔστι γὰρ ἰδεῖν πέντε πόλεων σκιάς, ἐν αἷς βλαστάνει καρπὸς, ὃς φαίνεται μὲν ἔξωθεν παραπλήσιος τοῖς ἐδωδίμοις, ληφθεὶς δὲ ταῖς χερσὶν, εἰς τέφραν καὶ καπνὸν ἀνα- λύεται. Γειτνιᾷ δὲ ταύτῃ ἡ ᾿Ασφαλτίτις λίμνη, πρότερον μὲν ἦν κοιλὰς φρέατα ἔχουσα ἀσφάλτου, ἀφανισθείσης δὲ τῆς χώρας, λίμνη γεγένηται, ἥτις καὶ Νεκρὰ θάλασσα προσαγορεύεται. Καὶ ἔστι μὲν πικροτάτη φύσει καὶ ἄγονος· κούφον δὲ τὸ ὕδωρ κέκτηται, ὡς τῶν ἐν αὐτῇ ῥιπτομένων βαρέων, λί θου ή σιδήρου, τυχὸν μὴ καταδύνειν εἰς τὸν βυθόν, ἀλλ᾽ αὖθις ὥσπερ ὑπὸ πνεύματος ἀναφυσᾶσθαι, καὶ ἐπιπολᾶσθαι. Ῥιφέντες γὰρ ἐπ' αὐτῇ ζῶντες ἄνθρω ποι ἀναβλυστάνουσι· νεκροὶ δὲ καταδύνουσι· καὶ λύχνοι δὲ καιόμενοι ἐπιφέρονται, σβεσθέντες δὲ και η τα ποντοῦνται. Αναφέρει δὲ ἅλας πικρὸν, καὶ στυ πτηρίαν, καὶ τῆς ἀσφάλτου μελαίνας βώλους, ὡς ἐοικέναι τούτους ταύροις ἀκεφάλοις τὸ μέγεθος. Καὶ οἱ ναῦται, τὰς βώλους ταύτας δρασσόμενοι, πλη- ροῦσι τὰ σκάφη, καὶ ἔλκουσιν ἐπὶ τὴν χέρσον. Προσ- πήγνυται δὲ τῷ ξύλῳ τοῦ πλοίου ἡ ἄσφαλτος, καὶ ἀποξυλοῦται, ὡς μὴ δύνασθαι ἄλλως ἀποκολληθῆναι, εἰ μὴ βρεχθείη ούροις καὶ γυναικείοις εμμήνοις· τού τοῖς γὰρ εἴχειν μόνοις πέφυκεν. Αλλάττειν δέ φασι τῆς ἡμέρας χροιὰς τρεῖς τὸ ὕδωρ, καὶ ποικιλίαν ὄψεως ἐκπέμπειν πρὸς τὴν ἀκτῖνα τοῦ ἡλίου ἀνται- γούσαν. Ὁ δὲ ᾽Αβραὰμ, εκατοντούτης γενόμενος, γνήσιον - SPURIA. COMMENT. IN HEXAEMERON. dabat. Cum omnes filii Noe in superstitiosum dæmo- num cultum corruissent, solus hic, Deuin rerum omnium esse Creatorem definiit a solis lunæque commutationibus reliquisque quæ in terra, aere, marique contingunt, conjectans. Quidnam, ait, si facultas, roburque in illis est, nullam sui ordinis conservandi curam gerunt, sed illa frustrantur? Ex his itaque fatendum est, ea non innata vi, etsi de genere humano quam maxime bene mereri viden- tur, sed Creatoris voluntate perficere. Contra hanc sententiam ejus Chaldæi et Mesopota - miæ incolæ plura disputabant, et ab eo discrepabant, qui mandato Dei inde egressus ", terram Chana- næorum habitavit; deinde cum ſames ingens eam regionem vexaret, Ægyptum advenit, atque gy- plios qui varia sentientes, legesque proprias pes- C & sumdantes, evertebant, instruxit nihil eos vel mo- menti, vel ponderis cogitare, neque decernere ; quare propter prudentiam sapientiamque, summa cum admiratione laudatus, arithmeticæ illis astro- rumque artem tradit; ante enim illius accessum, harum scientiarum Ægyptii rudes erant, quibus im- buti eas postea cum Græcis communicarunt; rever- soque Abraham ex Ægypto", filius Ismael nascitur ex ancilla Agar, quæ Agarenis Saracenisque, quem- admodum Ismaelitis Ismael, origo fuit. Lot, sejunctus ab Abraham", regionem Sodome- nam domicilium habuit, quæ propter nefarium sce- lus cœlesti incendio conflagravit, et nostris tem- poribus ejus incendii reliquiæ cernuntur. Videntur namque civitatum quinque vestigia, in quibus fru- ctus assurgit, qui exterius esculentis similis appa- ret, tactu pressus fumum exhalat, et fatiscit in va- guin pulveren. Huic regioni proximus est Asphalti- tes lacus, qui prius erat vallis, puteis bitumine ple- nis; mersa regione, lacus crevit, qui et mare Mor- tuum vocatur : dirus natura, sterilisque, et undis levibus, ita ut sive lapides, sive ferrum, sive ali- quid aliud grave in illum projiciantur, non ima petere, sed rursus tanquain a vento efflatur in sum- moque fluitat, in eamque vivi homines injecti egc- runtur, mortui merguntur; lucernæque accens: supernatant, exstinctæ obruuntur. Sal amarum et alumen bituminisque globos nigricantes tauris sine capite similes magnitudine gignit, et nautæ globos hosce abreptos, navibus onustis in littus trahentes deferunt. Naviculæ vero lignis bitumen compactum adhæret, et veluti lignum obdurescit, ita ut evelli discindique nequeal, praeterquam lotiis menstruis- que mulierum aspersum. Sola enim hac vi superari potest. Tradunt aquam quotidie tribus vicibus mu- tare colores, crebraque illorum mutatione ad solis radios illustratam mire videntium oculos afficere. Verum Abraham ætatis suæ anno centesimo le- * Gen. xil, 1. os Ibid. 10. Gen. xvi, . * Gen. XIII, 10. ** Gen. xix, 24.

κότων, μόνος οὗτος Δημιουργὸν τῶν πάντων Θεὸν ἀπεφήνατο εἶναι, ἐκ τῶν περὶ ἥλιον καὶ σελήνην άλ- λοιώσεων καὶ ἐκ τῶν περὶ γῆν, καὶ ἀέρα, καὶ θά- λατταν παθημάτων εἰκάσας. Διὰ τί γάρ, φησίν, Ισχύος οὔσης ἐν αὐτοῖς τῆς ἑαυτῶν εὐταξίας οὐ προ νοοῦνται, ἀλλ' ὑστερούνται ταύτης; Ἐκ γοῦν τούτων γινώσκειν ἔξεστιν, ὅτι οὐ κατ' ἰδίαν ἰσχὺν συντελεί, εἰ καὶ δοκεῖ εὐεργετείν τοὺς ἀνθρώπους οὐ μικρῶς, ἀλλὰ κατὰ τὴν βούλησιν τοῦ ποιήσαντος. Πρὸς γοῦν τὴν δόξαν αὐτοῦ ταύτην οἱ Χαλδαῖοι καὶ οἱ τὴν Μεσοποταμίαν οἰκοῦντες διεφέροντο, καὶ ἀντεῖχον αὐτῷ. Καὶ ἀναστὰς ἐκεῖθεν κατὰ πρόσ- ταγμα Θεοῦ τὴν γῆν τῶν Χαναναίων κατώκησε. Λι μοῦ δὲ καταλαβόντος δεινοῦ, εἰς Αἴγυπτον παρεγέ- νετο, καὶ τοὺς Αἰγυπτίους ἀλλήλοις ἀντιδοξούντας, Β καὶ τὰ νόμιμα ἑαυτῶν διαπτύοντας καὶ ἀνατρέπον- τας ἀπέδειξεν ἅπαντας αὐτοὺς μηδὲν ἀξιόλογον μηδὲ φρονοῦντας, μηδὲ θεσπίζοντας. Καὶ θαυμασθεὶς ἐπὶ συνέσει καὶ σοφίᾳ πολλῇ, τὴν ἀριθμητικὴν αὐτοῖς καὶ τὴν ἀστρονομίαν παραδίδωσι· πρὸ γὰρ τῆς παρου σίας αὐτοῦ ἄπειροι τούτων ἐτύγχανον οἱ Αἰγύπτιοι· μαθόντες δὲ ὕστερον τοῖς Ἕλλησι μεταδεδώκασιν· ὑποστρέψαντι δὲ ἐκ τῆς Αἰγύπτου τῷ ᾽Αβραὰμ υἱὸς Ἰσμαὴλ ἐγένετο ἐκ τῆς παιδίσκης Αγαρ, ἐξ ἧς τὸ ἔθνος ᾿Αγαρηνῶν τε καὶ Σαρακηνῶν συνέστη· τὸ δὲ τῶν Ἰσμαηλιτῶν ἐκ τοῦ Ἰσμαήλ. Ὁ δὲ Λὼτ χωρίζεται τοῦ ᾿Αβραάμ, καὶ τὴν χώ ραν τὴν Σοδομηνὴν ᾤκησεν, ἥτις οὐρανίῳ πυρπολήσει δι' ἄθεσμον παρανομίαν κατεδικάσθη, καὶ ἔτι καὶ νῦν κεκαυμένα αὐτῆς τὰ ἴχνη φαίνεται· ἔστι γὰρ ἰδεῖν πέντε πόλεων σκιάς, ἐν αἷς βλαστάνει καρπὸς, ὃς φαίνεται μὲν ἔξωθεν παραπλήσιος τοῖς ἐδωδίμοις, ληφθεὶς δὲ ταῖς χερσὶν, εἰς τέφραν καὶ καπνὸν ἀνα- λύεται. Γειτνιᾷ δὲ ταύτῃ ἡ ᾿Ασφαλτίτις λίμνη, πρότερον μὲν ἦν κοιλὰς φρέατα ἔχουσα ἀσφάλτου, ἀφανισθείσης δὲ τῆς χώρας, λίμνη γεγένηται, ἥτις καὶ Νεκρὰ θάλασσα προσαγορεύεται. Καὶ ἔστι μὲν πικροτάτη φύσει καὶ ἄγονος· κούφον δὲ τὸ ὕδωρ κέκτηται, ὡς τῶν ἐν αὐτῇ ῥιπτομένων βαρέων, λί θου ή σιδήρου, τυχὸν μὴ καταδύνειν εἰς τὸν βυθόν, ἀλλ᾽ αὖθις ὥσπερ ὑπὸ πνεύματος ἀναφυσᾶσθαι, καὶ ἐπιπολᾶσθαι. Ῥιφέντες γὰρ ἐπ' αὐτῇ ζῶντες ἄνθρω ποι ἀναβλυστάνουσι· νεκροὶ δὲ καταδύνουσι· καὶ λύχνοι δὲ καιόμενοι ἐπιφέρονται, σβεσθέντες δὲ και η τα ποντοῦνται. Αναφέρει δὲ ἅλας πικρὸν, καὶ στυ πτηρίαν, καὶ τῆς ἀσφάλτου μελαίνας βώλους, ὡς ἐοικέναι τούτους ταύροις ἀκεφάλοις τὸ μέγεθος. Καὶ οἱ ναῦται, τὰς βώλους ταύτας δρασσόμενοι, πλη- ροῦσι τὰ σκάφη, καὶ ἔλκουσιν ἐπὶ τὴν χέρσον. Προσ- πήγνυται δὲ τῷ ξύλῳ τοῦ πλοίου ἡ ἄσφαλτος, καὶ ἀποξυλοῦται, ὡς μὴ δύνασθαι ἄλλως ἀποκολληθῆναι, εἰ μὴ βρεχθείη ούροις καὶ γυναικείοις εμμήνοις· τού τοῖς γὰρ εἴχειν μόνοις πέφυκεν. Αλλάττειν δέ φασι τῆς ἡμέρας χροιὰς τρεῖς τὸ ὕδωρ, καὶ ποικιλίαν ὄψεως ἐκπέμπειν πρὸς τὴν ἀκτῖνα τοῦ ἡλίου ἀνται- γούσαν. Ὁ δὲ ᾽Αβραὰμ, εκατοντούτης γενόμενος, γνήσιον - SPURIA. COMMENT. IN HEXAEMERON. dabat. Cum omnes filii Noe in superstitiosum dæmo- num cultum corruissent, solus hic, Deuin rerum omnium esse Creatorem definiit a solis lunæque commutationibus reliquisque quæ in terra, aere, marique contingunt, conjectans. Quidnam, ait, si facultas, roburque in illis est, nullam sui ordinis conservandi curam gerunt, sed illa frustrantur? Ex his itaque fatendum est, ea non innata vi, etsi de genere humano quam maxime bene mereri viden- tur, sed Creatoris voluntate perficere. Contra hanc sententiam ejus Chaldæi et Mesopota - miæ incolæ plura disputabant, et ab eo discrepabant, qui mandato Dei inde egressus ", terram Chana- næorum habitavit; deinde cum ſames ingens eam regionem vexaret, Ægyptum advenit, atque gy- plios qui varia sentientes, legesque proprias pes- C & sumdantes, evertebant, instruxit nihil eos vel mo- menti, vel ponderis cogitare, neque decernere ; quare propter prudentiam sapientiamque, summa cum admiratione laudatus, arithmeticæ illis astro- rumque artem tradit; ante enim illius accessum, harum scientiarum Ægyptii rudes erant, quibus im- buti eas postea cum Græcis communicarunt; rever- soque Abraham ex Ægypto", filius Ismael nascitur ex ancilla Agar, quæ Agarenis Saracenisque, quem- admodum Ismaelitis Ismael, origo fuit. Lot, sejunctus ab Abraham", regionem Sodome- nam domicilium habuit, quæ propter nefarium sce- lus cœlesti incendio conflagravit, et nostris tem- poribus ejus incendii reliquiæ cernuntur. Videntur namque civitatum quinque vestigia, in quibus fru- ctus assurgit, qui exterius esculentis similis appa- ret, tactu pressus fumum exhalat, et fatiscit in va- guin pulveren. Huic regioni proximus est Asphalti- tes lacus, qui prius erat vallis, puteis bitumine ple- nis; mersa regione, lacus crevit, qui et mare Mor- tuum vocatur : dirus natura, sterilisque, et undis levibus, ita ut sive lapides, sive ferrum, sive ali- quid aliud grave in illum projiciantur, non ima petere, sed rursus tanquain a vento efflatur in sum- moque fluitat, in eamque vivi homines injecti egc- runtur, mortui merguntur; lucernæque accens: supernatant, exstinctæ obruuntur. Sal amarum et alumen bituminisque globos nigricantes tauris sine capite similes magnitudine gignit, et nautæ globos hosce abreptos, navibus onustis in littus trahentes deferunt. Naviculæ vero lignis bitumen compactum adhæret, et veluti lignum obdurescit, ita ut evelli discindique nequeal, praeterquam lotiis menstruis- que mulierum aspersum. Sola enim hac vi superari potest. Tradunt aquam quotidie tribus vicibus mu- tare colores, crebraque illorum mutatione ad solis radios illustratam mire videntium oculos afficere. Verum Abraham ætatis suæ anno centesimo le- * Gen. xil, 1. os Ibid. 10. Gen. xvi, . * Gen. XIII, 10. ** Gen. xix, 24.

κότων, μόνος οὗτος Δημιουργὸν τῶν πάντων Θεὸν ἀπεφήνατο εἶναι, ἐκ τῶν περὶ ἥλιον καὶ σελήνην άλ- λοιώσεων καὶ ἐκ τῶν περὶ γῆν, καὶ ἀέρα, καὶ θά- λατταν παθημάτων εἰκάσας. Διὰ τί γάρ, φησίν, Ισχύος οὔσης ἐν αὐτοῖς τῆς ἑαυτῶν εὐταξίας οὐ προ νοοῦνται, ἀλλ' ὑστερούνται ταύτης; Ἐκ γοῦν τούτων γινώσκειν ἔξεστιν, ὅτι οὐ κατ' ἰδίαν ἰσχὺν συντελεί, εἰ καὶ δοκεῖ εὐεργετείν τοὺς ἀνθρώπους οὐ μικρῶς, ἀλλὰ κατὰ τὴν βούλησιν τοῦ ποιήσαντος. Πρὸς γοῦν τὴν δόξαν αὐτοῦ ταύτην οἱ Χαλδαῖοι καὶ οἱ τὴν Μεσοποταμίαν οἰκοῦντες διεφέροντο, καὶ ἀντεῖχον αὐτῷ. Καὶ ἀναστὰς ἐκεῖθεν κατὰ πρόσ- ταγμα Θεοῦ τὴν γῆν τῶν Χαναναίων κατώκησε. Λι μοῦ δὲ καταλαβόντος δεινοῦ, εἰς Αἴγυπτον παρεγέ- νετο, καὶ τοὺς Αἰγυπτίους ἀλλήλοις ἀντιδοξούντας, Β καὶ τὰ νόμιμα ἑαυτῶν διαπτύοντας καὶ ἀνατρέπον- τας ἀπέδειξεν ἅπαντας αὐτοὺς μηδὲν ἀξιόλογον μηδὲ φρονοῦντας, μηδὲ θεσπίζοντας. Καὶ θαυμασθεὶς ἐπὶ συνέσει καὶ σοφίᾳ πολλῇ, τὴν ἀριθμητικὴν αὐτοῖς καὶ τὴν ἀστρονομίαν παραδίδωσι· πρὸ γὰρ τῆς παρου σίας αὐτοῦ ἄπειροι τούτων ἐτύγχανον οἱ Αἰγύπτιοι· μαθόντες δὲ ὕστερον τοῖς Ἕλλησι μεταδεδώκασιν· ὑποστρέψαντι δὲ ἐκ τῆς Αἰγύπτου τῷ ᾽Αβραὰμ υἱὸς Ἰσμαὴλ ἐγένετο ἐκ τῆς παιδίσκης Αγαρ, ἐξ ἧς τὸ ἔθνος ᾿Αγαρηνῶν τε καὶ Σαρακηνῶν συνέστη· τὸ δὲ τῶν Ἰσμαηλιτῶν ἐκ τοῦ Ἰσμαήλ. Ὁ δὲ Λὼτ χωρίζεται τοῦ ᾿Αβραάμ, καὶ τὴν χώ ραν τὴν Σοδομηνὴν ᾤκησεν, ἥτις οὐρανίῳ πυρπολήσει δι' ἄθεσμον παρανομίαν κατεδικάσθη, καὶ ἔτι καὶ νῦν κεκαυμένα αὐτῆς τὰ ἴχνη φαίνεται· ἔστι γὰρ ἰδεῖν πέντε πόλεων σκιάς, ἐν αἷς βλαστάνει καρπὸς, ὃς φαίνεται μὲν ἔξωθεν παραπλήσιος τοῖς ἐδωδίμοις, ληφθεὶς δὲ ταῖς χερσὶν, εἰς τέφραν καὶ καπνὸν ἀνα- λύεται. Γειτνιᾷ δὲ ταύτῃ ἡ ᾿Ασφαλτίτις λίμνη, πρότερον μὲν ἦν κοιλὰς φρέατα ἔχουσα ἀσφάλτου, ἀφανισθείσης δὲ τῆς χώρας, λίμνη γεγένηται, ἥτις καὶ Νεκρὰ θάλασσα προσαγορεύεται. Καὶ ἔστι μὲν πικροτάτη φύσει καὶ ἄγονος· κούφον δὲ τὸ ὕδωρ κέκτηται, ὡς τῶν ἐν αὐτῇ ῥιπτομένων βαρέων, λί θου ή σιδήρου, τυχὸν μὴ καταδύνειν εἰς τὸν βυθόν, ἀλλ᾽ αὖθις ὥσπερ ὑπὸ πνεύματος ἀναφυσᾶσθαι, καὶ ἐπιπολᾶσθαι. Ῥιφέντες γὰρ ἐπ' αὐτῇ ζῶντες ἄνθρω ποι ἀναβλυστάνουσι· νεκροὶ δὲ καταδύνουσι· καὶ λύχνοι δὲ καιόμενοι ἐπιφέρονται, σβεσθέντες δὲ και η τα ποντοῦνται. Αναφέρει δὲ ἅλας πικρὸν, καὶ στυ πτηρίαν, καὶ τῆς ἀσφάλτου μελαίνας βώλους, ὡς ἐοικέναι τούτους ταύροις ἀκεφάλοις τὸ μέγεθος. Καὶ οἱ ναῦται, τὰς βώλους ταύτας δρασσόμενοι, πλη- ροῦσι τὰ σκάφη, καὶ ἔλκουσιν ἐπὶ τὴν χέρσον. Προσ- πήγνυται δὲ τῷ ξύλῳ τοῦ πλοίου ἡ ἄσφαλτος, καὶ ἀποξυλοῦται, ὡς μὴ δύνασθαι ἄλλως ἀποκολληθῆναι, εἰ μὴ βρεχθείη ούροις καὶ γυναικείοις εμμήνοις· τού τοῖς γὰρ εἴχειν μόνοις πέφυκεν. Αλλάττειν δέ φασι τῆς ἡμέρας χροιὰς τρεῖς τὸ ὕδωρ, καὶ ποικιλίαν ὄψεως ἐκπέμπειν πρὸς τὴν ἀκτῖνα τοῦ ἡλίου ἀνται- γούσαν. Ὁ δὲ ᾽Αβραὰμ, εκατοντούτης γενόμενος, γνήσιον - SPURIA. COMMENT. IN HEXAEMERON. dabat. Cum omnes filii Noe in superstitiosum dæmo- num cultum corruissent, solus hic, Deuin rerum omnium esse Creatorem definiit a solis lunæque commutationibus reliquisque quæ in terra, aere, marique contingunt, conjectans. Quidnam, ait, si facultas, roburque in illis est, nullam sui ordinis conservandi curam gerunt, sed illa frustrantur? Ex his itaque fatendum est, ea non innata vi, etsi de genere humano quam maxime bene mereri viden- tur, sed Creatoris voluntate perficere. Contra hanc sententiam ejus Chaldæi et Mesopota - miæ incolæ plura disputabant, et ab eo discrepabant, qui mandato Dei inde egressus ", terram Chana- næorum habitavit; deinde cum ſames ingens eam regionem vexaret, Ægyptum advenit, atque gy- plios qui varia sentientes, legesque proprias pes- C & sumdantes, evertebant, instruxit nihil eos vel mo- menti, vel ponderis cogitare, neque decernere ; quare propter prudentiam sapientiamque, summa cum admiratione laudatus, arithmeticæ illis astro- rumque artem tradit; ante enim illius accessum, harum scientiarum Ægyptii rudes erant, quibus im- buti eas postea cum Græcis communicarunt; rever- soque Abraham ex Ægypto", filius Ismael nascitur ex ancilla Agar, quæ Agarenis Saracenisque, quem- admodum Ismaelitis Ismael, origo fuit. Lot, sejunctus ab Abraham", regionem Sodome- nam domicilium habuit, quæ propter nefarium sce- lus cœlesti incendio conflagravit, et nostris tem- poribus ejus incendii reliquiæ cernuntur. Videntur namque civitatum quinque vestigia, in quibus fru- ctus assurgit, qui exterius esculentis similis appa- ret, tactu pressus fumum exhalat, et fatiscit in va- guin pulveren. Huic regioni proximus est Asphalti- tes lacus, qui prius erat vallis, puteis bitumine ple- nis; mersa regione, lacus crevit, qui et mare Mor- tuum vocatur : dirus natura, sterilisque, et undis levibus, ita ut sive lapides, sive ferrum, sive ali- quid aliud grave in illum projiciantur, non ima petere, sed rursus tanquain a vento efflatur in sum- moque fluitat, in eamque vivi homines injecti egc- runtur, mortui merguntur; lucernæque accens: supernatant, exstinctæ obruuntur. Sal amarum et alumen bituminisque globos nigricantes tauris sine capite similes magnitudine gignit, et nautæ globos hosce abreptos, navibus onustis in littus trahentes deferunt. Naviculæ vero lignis bitumen compactum adhæret, et veluti lignum obdurescit, ita ut evelli discindique nequeal, praeterquam lotiis menstruis- que mulierum aspersum. Sola enim hac vi superari potest. Tradunt aquam quotidie tribus vicibus mu- tare colores, crebraque illorum mutatione ad solis radios illustratam mire videntium oculos afficere. Verum Abraham ætatis suæ anno centesimo le- * Gen. xil, 1. os Ibid. 10. Gen. xvi, . * Gen. XIII, 10. ** Gen. xix, 24.

κότων, μόνος οὗτος Δημιουργὸν τῶν πάντων Θεὸν ἀπεφήνατο εἶναι, ἐκ τῶν περὶ ἥλιον καὶ σελήνην άλ- λοιώσεων καὶ ἐκ τῶν περὶ γῆν, καὶ ἀέρα, καὶ θά- λατταν παθημάτων εἰκάσας. Διὰ τί γάρ, φησίν, Ισχύος οὔσης ἐν αὐτοῖς τῆς ἑαυτῶν εὐταξίας οὐ προ νοοῦνται, ἀλλ' ὑστερούνται ταύτης; Ἐκ γοῦν τούτων γινώσκειν ἔξεστιν, ὅτι οὐ κατ' ἰδίαν ἰσχὺν συντελεί, εἰ καὶ δοκεῖ εὐεργετείν τοὺς ἀνθρώπους οὐ μικρῶς, ἀλλὰ κατὰ τὴν βούλησιν τοῦ ποιήσαντος. Πρὸς γοῦν τὴν δόξαν αὐτοῦ ταύτην οἱ Χαλδαῖοι καὶ οἱ τὴν Μεσοποταμίαν οἰκοῦντες διεφέροντο, καὶ ἀντεῖχον αὐτῷ. Καὶ ἀναστὰς ἐκεῖθεν κατὰ πρόσ- ταγμα Θεοῦ τὴν γῆν τῶν Χαναναίων κατώκησε. Λι μοῦ δὲ καταλαβόντος δεινοῦ, εἰς Αἴγυπτον παρεγέ- νετο, καὶ τοὺς Αἰγυπτίους ἀλλήλοις ἀντιδοξούντας, Β καὶ τὰ νόμιμα ἑαυτῶν διαπτύοντας καὶ ἀνατρέπον- τας ἀπέδειξεν ἅπαντας αὐτοὺς μηδὲν ἀξιόλογον μηδὲ φρονοῦντας, μηδὲ θεσπίζοντας. Καὶ θαυμασθεὶς ἐπὶ συνέσει καὶ σοφίᾳ πολλῇ, τὴν ἀριθμητικὴν αὐτοῖς καὶ τὴν ἀστρονομίαν παραδίδωσι· πρὸ γὰρ τῆς παρου σίας αὐτοῦ ἄπειροι τούτων ἐτύγχανον οἱ Αἰγύπτιοι· μαθόντες δὲ ὕστερον τοῖς Ἕλλησι μεταδεδώκασιν· ὑποστρέψαντι δὲ ἐκ τῆς Αἰγύπτου τῷ ᾽Αβραὰμ υἱὸς Ἰσμαὴλ ἐγένετο ἐκ τῆς παιδίσκης Αγαρ, ἐξ ἧς τὸ ἔθνος ᾿Αγαρηνῶν τε καὶ Σαρακηνῶν συνέστη· τὸ δὲ τῶν Ἰσμαηλιτῶν ἐκ τοῦ Ἰσμαήλ. Ὁ δὲ Λὼτ χωρίζεται τοῦ ᾿Αβραάμ, καὶ τὴν χώ ραν τὴν Σοδομηνὴν ᾤκησεν, ἥτις οὐρανίῳ πυρπολήσει δι' ἄθεσμον παρανομίαν κατεδικάσθη, καὶ ἔτι καὶ νῦν κεκαυμένα αὐτῆς τὰ ἴχνη φαίνεται· ἔστι γὰρ ἰδεῖν πέντε πόλεων σκιάς, ἐν αἷς βλαστάνει καρπὸς, ὃς φαίνεται μὲν ἔξωθεν παραπλήσιος τοῖς ἐδωδίμοις, ληφθεὶς δὲ ταῖς χερσὶν, εἰς τέφραν καὶ καπνὸν ἀνα- λύεται. Γειτνιᾷ δὲ ταύτῃ ἡ ᾿Ασφαλτίτις λίμνη, πρότερον μὲν ἦν κοιλὰς φρέατα ἔχουσα ἀσφάλτου, ἀφανισθείσης δὲ τῆς χώρας, λίμνη γεγένηται, ἥτις καὶ Νεκρὰ θάλασσα προσαγορεύεται. Καὶ ἔστι μὲν πικροτάτη φύσει καὶ ἄγονος· κούφον δὲ τὸ ὕδωρ κέκτηται, ὡς τῶν ἐν αὐτῇ ῥιπτομένων βαρέων, λί θου ή σιδήρου, τυχὸν μὴ καταδύνειν εἰς τὸν βυθόν, ἀλλ᾽ αὖθις ὥσπερ ὑπὸ πνεύματος ἀναφυσᾶσθαι, καὶ ἐπιπολᾶσθαι. Ῥιφέντες γὰρ ἐπ' αὐτῇ ζῶντες ἄνθρω ποι ἀναβλυστάνουσι· νεκροὶ δὲ καταδύνουσι· καὶ λύχνοι δὲ καιόμενοι ἐπιφέρονται, σβεσθέντες δὲ και η τα ποντοῦνται. Αναφέρει δὲ ἅλας πικρὸν, καὶ στυ πτηρίαν, καὶ τῆς ἀσφάλτου μελαίνας βώλους, ὡς ἐοικέναι τούτους ταύροις ἀκεφάλοις τὸ μέγεθος. Καὶ οἱ ναῦται, τὰς βώλους ταύτας δρασσόμενοι, πλη- ροῦσι τὰ σκάφη, καὶ ἔλκουσιν ἐπὶ τὴν χέρσον. Προσ- πήγνυται δὲ τῷ ξύλῳ τοῦ πλοίου ἡ ἄσφαλτος, καὶ ἀποξυλοῦται, ὡς μὴ δύνασθαι ἄλλως ἀποκολληθῆναι, εἰ μὴ βρεχθείη ούροις καὶ γυναικείοις εμμήνοις· τού τοῖς γὰρ εἴχειν μόνοις πέφυκεν. Αλλάττειν δέ φασι τῆς ἡμέρας χροιὰς τρεῖς τὸ ὕδωρ, καὶ ποικιλίαν ὄψεως ἐκπέμπειν πρὸς τὴν ἀκτῖνα τοῦ ἡλίου ἀνται- γούσαν. Ὁ δὲ ᾽Αβραὰμ, εκατοντούτης γενόμενος, γνήσιον - SPURIA. COMMENT. IN HEXAEMERON. dabat. Cum omnes filii Noe in superstitiosum dæmo- num cultum corruissent, solus hic, Deuin rerum omnium esse Creatorem definiit a solis lunæque commutationibus reliquisque quæ in terra, aere, marique contingunt, conjectans. Quidnam, ait, si facultas, roburque in illis est, nullam sui ordinis conservandi curam gerunt, sed illa frustrantur? Ex his itaque fatendum est, ea non innata vi, etsi de genere humano quam maxime bene mereri viden- tur, sed Creatoris voluntate perficere. Contra hanc sententiam ejus Chaldæi et Mesopota - miæ incolæ plura disputabant, et ab eo discrepabant, qui mandato Dei inde egressus ", terram Chana- næorum habitavit; deinde cum ſames ingens eam regionem vexaret, Ægyptum advenit, atque gy- plios qui varia sentientes, legesque proprias pes- C & sumdantes, evertebant, instruxit nihil eos vel mo- menti, vel ponderis cogitare, neque decernere ; quare propter prudentiam sapientiamque, summa cum admiratione laudatus, arithmeticæ illis astro- rumque artem tradit; ante enim illius accessum, harum scientiarum Ægyptii rudes erant, quibus im- buti eas postea cum Græcis communicarunt; rever- soque Abraham ex Ægypto", filius Ismael nascitur ex ancilla Agar, quæ Agarenis Saracenisque, quem- admodum Ismaelitis Ismael, origo fuit. Lot, sejunctus ab Abraham", regionem Sodome- nam domicilium habuit, quæ propter nefarium sce- lus cœlesti incendio conflagravit, et nostris tem- poribus ejus incendii reliquiæ cernuntur. Videntur namque civitatum quinque vestigia, in quibus fru- ctus assurgit, qui exterius esculentis similis appa- ret, tactu pressus fumum exhalat, et fatiscit in va- guin pulveren. Huic regioni proximus est Asphalti- tes lacus, qui prius erat vallis, puteis bitumine ple- nis; mersa regione, lacus crevit, qui et mare Mor- tuum vocatur : dirus natura, sterilisque, et undis levibus, ita ut sive lapides, sive ferrum, sive ali- quid aliud grave in illum projiciantur, non ima petere, sed rursus tanquain a vento efflatur in sum- moque fluitat, in eamque vivi homines injecti egc- runtur, mortui merguntur; lucernæque accens: supernatant, exstinctæ obruuntur. Sal amarum et alumen bituminisque globos nigricantes tauris sine capite similes magnitudine gignit, et nautæ globos hosce abreptos, navibus onustis in littus trahentes deferunt. Naviculæ vero lignis bitumen compactum adhæret, et veluti lignum obdurescit, ita ut evelli discindique nequeal, praeterquam lotiis menstruis- que mulierum aspersum. Sola enim hac vi superari potest. Tradunt aquam quotidie tribus vicibus mu- tare colores, crebraque illorum mutatione ad solis radios illustratam mire videntium oculos afficere. Verum Abraham ætatis suæ anno centesimo le- * Gen. xil, 1. os Ibid. 10. Gen. xvi, . * Gen. XIII, 10. ** Gen. xix, 24.

S. EUSTATIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. Α παῖδα ἐκ τῆς Σάββας τὸν Ἰσαὰκ ἐγέννησε· καὶ μετὰ ο τὴν ὀγδόην ἡμέραν αὐτὸν περιέτεμεν, ἐξ οὗ καὶ νῦν τὸ ἔθος τοῦτο οἱ Εβραίοι φυλάττουσι, τῇ ἡμέρα ταύτῃ περιτεμνόμενοι. "Αραβες γὰρ καὶ οἱ Ἰσμα- ηλῖται τρισκαιδεκάτῳ περιτέμνονται ἔτει, τοῦ προ- πάτορος αὐτῶν Ἰσραὴλ οὕτω περιτμηθέντος. Πεισθεὶς δὲ ὑπὸ τῆς Σάρρας, ὁ ᾿Αβραὰμ τὸν Ἰσραὴλ ἀλλαχόσε μετώκησε, μήποτε μετὰ τὴν αὐτ τοῦ ἀποβίωσιν, ὡς πρωτότοκος περὶ τῶν πρεσβείων κακουργήσῃ τὸν Ἰσαάκ. Κατέσχον γοῦν τοῦ Ἰσμαὴλ οἱ ἀπόγονοι τὴν ἀπὸ Εὐφράτου καθήκουσαν γῆν ἐπὶ τὴν Ἐρυθρὰν θάλασσαν. Μετὰ δὲ χρόνον εἰς θυσίαν ὁ Θεὸς τὸν Ἰσαὰκ ἂν ενεχθῆναι αὐτῷ προσέταξεν· καὶ ὁ ᾿Αβραάμ, μέσ γιστον καὶ τοῦτο εὐσεβείας σύμβολον ἡγησάμενος, ἀφικνεῖται σὺν πολλῇ προθυμίᾳ ἐπ' ἀκρωρείας τινός, καὶ πάντα τὰ πρὸς τὴν θυσίαν εὐτρεπίσας, φάσκει πρὸς τὸν παῖδα αὐτοῦ· • Ω παί, μυρίαις εὐχαῖς αιτησάμενός σε γεν νέσθαι μοι παρὰ Θεοῦ, ἐπεὶ παρῆλθες εἰς τὸν βίον, οὐκ ἔστιν ὅ τι μὴ περὶ τὴν σὴν ἀνατροφὴν ἐφιλοτια μησάμην, οὐδ᾽ ἐφ᾽ ᾧ μᾶλλον εὐδαιμονήσειν ᾧμην, ὡς ἐπειδή μέ σε ἠνδρωμένον καὶ τελευτῶν διάδοχον ἀρχῆς τῆς ἐμαυτοῦ καταλείποιμι. Αλλ' ἐπεὶ Θεοῦ βουλομένου σὺς πατὴρ ἐγενόμην, πάλιν τούτῳ αἰ- τοῦντι ἀνατίθημι σε. Φέρε οὖν γενναίως την καθιέ ρωσιν· τῷ Θεῷ γάρ σε παραχωρώ, ταύτης αξιώ σαντι παρ' ἡμῶν τῆς τιμῆς, ἀνθ' ὧν εὐμενὴς καὶ προστάτης μοι γέγονεν. Απιθι οὖν οὐκ ἀποθανών τὸν κοινὸν ἐκ τοῦ ζῆν τρόπον, ἀλλ' ὑπὸ πατρὸς ἰδίου Θεῷ τῷ πάντων πατρὶ νόμῳ θυσίας προπεμπόμενος. "Αξιον οἶμαι σε κρίναντος αὐτοῦ, μήτε νόσῳ, μήτε πολέμῳ, μήτε ἄλλῳ τινὶ τῶν παθῶν, ὁ συμπίπτειν ἀνθρώποις πέφυκε, μετ᾿ εὐχῶν δὲ καὶ ἱερουργίας ἐκείνου τὴν σὴν ψυχὴν προσδεξαμένου. Εσῃ δέ μοι εἰς κηδεμόνα καὶ γηροκόμον τὸν Θεόν μοι ἀντὶ σαυτού παρασχόμενος. » Τούτων ἀκούσας ὁ Ἰσαὰκ ἔφη πρὸς αὐτόν· « Οὐδὲ τὴν ἀρχὴν γεγονέναι δίκαιος εἴην ἂν, εἰ Θεοῦ καὶ πατρὸς μέλλοιμι κρίσιν ἀπωθεῖσθαι, καὶ μὴ παρέ- χειν ἐμαυτὸν τοῖς ἀμφοτέρων βουλήμασιν ἑτοίμως. Αλλ' εἰ καὶ μόνος ταῦτα ὁ πατὴρ προηρεῖτο, μὴ ὑπακούειν ἄδικον ἦν. » Καὶ ταῦτα λέγων ὥρμησεν ἐπὶ τὸν βωμὸν, καὶ την σφαγήν. Ὁ δὲ Θεὸς, τὴν ἑκατέρου προθυμίαν ἀποδεξάμενος, έχαρίσατο τῷ πατρὶ τὸν παῖδα, κριόν ἀντὶ τῆς τοῦ παιδὸς δείξας ὁλοκαυτώσεως· καὶ τα ραχρῆμα τοῦτον ἀνήνεγκε ἀντὶ Ἰσαὰκ τοῦ παιδὸς αὐτοῦ. Πρώτῳ δὲ τῷ ᾽Αβραὰμ ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος έπιφα- νεὶς ἐν σχήματι ἀνθρώπου τὴν τῶν ἐθνῶν κλῆσιν ἐθέσπισεν, ἣν καθ' ἡμᾶς ἐπιδημήσας τῷ κόσμῳ, ἐπὶ πέρας ήγαγεν διὰ τῆς εἰς πάντα τὰ ἔθνη εὐαγγελι κῆς διδασκαλίας αὐτοῦ. Αγων δὲ τεσσαρακοστὸν ἔτος τῆς ἡλικίας ὁ Ἰσαὰκ σε το το gitimum filium Isaac ex Sarra suscepit " et post octa- vum diem circumcidit ", indeque mos bic circumci- dendi pueros apud Hebræos invaluit. Nam Arabes, qui et Ismaelitæ, decimo tertio circumciduntur anno, cum eorum primus parens Ismael eo tempore fuerit circuncisus 6. Abraham ita suadente Sarra, Ismaelem alio transtulit ", ne eo vita functo ipse quasi primus ge- nitus de primogeniis juribus contendens, Isaac de- trimentum importaret. Ismaelis itaque successores, terram quæ ab Euphrate in mare Rubrum diſſun- ditur, occuparunt. Nec multo post 7º Deus ut sibi ad mortem Isaac offerretur, præcepit, et Abraham summam hoc esse notam pietatis existimans, maximis conatibus, ad summitatem quamdam pergit, rebusque omnibus ad " sacrificium apte accommodatis, ita filium alloqui- tur : • Longis infinitisque precibus, ut mihi nascereris, Gili, Deo impetravi; in lucem edito omnia quæ ad tuam educationem disciplinamque conducere vi- debantur, ambitiosus insumpsi; in eoque solo summam mihi rebar felicitatem positam, si te adul- tum in extremo vitæ meæ die, rerum mearum sta- tusque hæredem successoremque relinquerem. Sed cum Dei beneficio atque munere pater tuus sim, rursum: illi postulanti te ofero. Sustine igitur ge- nerose viriliterque hanc consecrationem : cedo enim te Deo, qui honore hoc a nobis vult decorari, propter ea quæ mihi benignus custosque præstitit. Abi igitur non communi omnium more mortem obiens, sed a patre proprio, rerum omnium pa- rehti Deo, vice sacrificii præmissus, qui tuum, ea est illius majestas, neque morbo, neque bello, ne- que ullo alio, quibus genus humanum confici na- tum est, sed precibus et sacrificio animum excipit. Tum Deum mihi tutorem, senectæque meæ mode- ratorem, vice tua præstabis. › Quibus auditis, ita elatus est Isaac : « Sane qui- dem neque initio dignus judicarer, qui nascerer, si Dei patrisque judicium probaturus non essem, me- que promptissime utriusque voluntati commissu- rus. Sed si vel pater solus hoc tentasset, impium esset non obedire. › • B C Dum hoc loquitur, ad aram cædemque paratus D progressus est. Sed Deus, utriusque prompto alacrique animo perspecto, patri filium donavit '', ariete loco sacrificii filii commonstrato, quem statim pro Isaac filio suo obtulit. Primo omnium Abrahæ Dei Verbum, in figura humana apparens gentium vocationem vaticina- tum est, quam nostris temporibus in mundum ad- veniens, opere complevit, per evangelicam illius in omnes gentes doctrinam. Isaac quadragesimo ætatis anno "Rebeccam sibi Gen. xvii, 17. *7 Gen. xxı, 2. 4. Gen. IV, Gen. xvil, 25. 6º Gen. XXI, 20. 10. Gcn. xxii, 1. ibid. 13. 13 Ibid. 16.

S. EUSTATIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. Α παῖδα ἐκ τῆς Σάββας τὸν Ἰσαὰκ ἐγέννησε· καὶ μετὰ ο τὴν ὀγδόην ἡμέραν αὐτὸν περιέτεμεν, ἐξ οὗ καὶ νῦν τὸ ἔθος τοῦτο οἱ Εβραίοι φυλάττουσι, τῇ ἡμέρα ταύτῃ περιτεμνόμενοι. "Αραβες γὰρ καὶ οἱ Ἰσμα- ηλῖται τρισκαιδεκάτῳ περιτέμνονται ἔτει, τοῦ προ- πάτορος αὐτῶν Ἰσραὴλ οὕτω περιτμηθέντος. Πεισθεὶς δὲ ὑπὸ τῆς Σάρρας, ὁ ᾿Αβραὰμ τὸν Ἰσραὴλ ἀλλαχόσε μετώκησε, μήποτε μετὰ τὴν αὐτ τοῦ ἀποβίωσιν, ὡς πρωτότοκος περὶ τῶν πρεσβείων κακουργήσῃ τὸν Ἰσαάκ. Κατέσχον γοῦν τοῦ Ἰσμαὴλ οἱ ἀπόγονοι τὴν ἀπὸ Εὐφράτου καθήκουσαν γῆν ἐπὶ τὴν Ἐρυθρὰν θάλασσαν. Μετὰ δὲ χρόνον εἰς θυσίαν ὁ Θεὸς τὸν Ἰσαὰκ ἂν ενεχθῆναι αὐτῷ προσέταξεν· καὶ ὁ ᾿Αβραάμ, μέσ γιστον καὶ τοῦτο εὐσεβείας σύμβολον ἡγησάμενος, ἀφικνεῖται σὺν πολλῇ προθυμίᾳ ἐπ' ἀκρωρείας τινός, καὶ πάντα τὰ πρὸς τὴν θυσίαν εὐτρεπίσας, φάσκει πρὸς τὸν παῖδα αὐτοῦ· • Ω παί, μυρίαις εὐχαῖς αιτησάμενός σε γεν νέσθαι μοι παρὰ Θεοῦ, ἐπεὶ παρῆλθες εἰς τὸν βίον, οὐκ ἔστιν ὅ τι μὴ περὶ τὴν σὴν ἀνατροφὴν ἐφιλοτια μησάμην, οὐδ᾽ ἐφ᾽ ᾧ μᾶλλον εὐδαιμονήσειν ᾧμην, ὡς ἐπειδή μέ σε ἠνδρωμένον καὶ τελευτῶν διάδοχον ἀρχῆς τῆς ἐμαυτοῦ καταλείποιμι. Αλλ' ἐπεὶ Θεοῦ βουλομένου σὺς πατὴρ ἐγενόμην, πάλιν τούτῳ αἰ- τοῦντι ἀνατίθημι σε. Φέρε οὖν γενναίως την καθιέ ρωσιν· τῷ Θεῷ γάρ σε παραχωρώ, ταύτης αξιώ σαντι παρ' ἡμῶν τῆς τιμῆς, ἀνθ' ὧν εὐμενὴς καὶ προστάτης μοι γέγονεν. Απιθι οὖν οὐκ ἀποθανών τὸν κοινὸν ἐκ τοῦ ζῆν τρόπον, ἀλλ' ὑπὸ πατρὸς ἰδίου Θεῷ τῷ πάντων πατρὶ νόμῳ θυσίας προπεμπόμενος. "Αξιον οἶμαι σε κρίναντος αὐτοῦ, μήτε νόσῳ, μήτε πολέμῳ, μήτε ἄλλῳ τινὶ τῶν παθῶν, ὁ συμπίπτειν ἀνθρώποις πέφυκε, μετ᾿ εὐχῶν δὲ καὶ ἱερουργίας ἐκείνου τὴν σὴν ψυχὴν προσδεξαμένου. Εσῃ δέ μοι εἰς κηδεμόνα καὶ γηροκόμον τὸν Θεόν μοι ἀντὶ σαυτού παρασχόμενος. » Τούτων ἀκούσας ὁ Ἰσαὰκ ἔφη πρὸς αὐτόν· « Οὐδὲ τὴν ἀρχὴν γεγονέναι δίκαιος εἴην ἂν, εἰ Θεοῦ καὶ πατρὸς μέλλοιμι κρίσιν ἀπωθεῖσθαι, καὶ μὴ παρέ- χειν ἐμαυτὸν τοῖς ἀμφοτέρων βουλήμασιν ἑτοίμως. Αλλ' εἰ καὶ μόνος ταῦτα ὁ πατὴρ προηρεῖτο, μὴ ὑπακούειν ἄδικον ἦν. » Καὶ ταῦτα λέγων ὥρμησεν ἐπὶ τὸν βωμὸν, καὶ την σφαγήν. Ὁ δὲ Θεὸς, τὴν ἑκατέρου προθυμίαν ἀποδεξάμενος, έχαρίσατο τῷ πατρὶ τὸν παῖδα, κριόν ἀντὶ τῆς τοῦ παιδὸς δείξας ὁλοκαυτώσεως· καὶ τα ραχρῆμα τοῦτον ἀνήνεγκε ἀντὶ Ἰσαὰκ τοῦ παιδὸς αὐτοῦ. Πρώτῳ δὲ τῷ ᾽Αβραὰμ ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος έπιφα- νεὶς ἐν σχήματι ἀνθρώπου τὴν τῶν ἐθνῶν κλῆσιν ἐθέσπισεν, ἣν καθ' ἡμᾶς ἐπιδημήσας τῷ κόσμῳ, ἐπὶ πέρας ήγαγεν διὰ τῆς εἰς πάντα τὰ ἔθνη εὐαγγελι κῆς διδασκαλίας αὐτοῦ. Αγων δὲ τεσσαρακοστὸν ἔτος τῆς ἡλικίας ὁ Ἰσαὰκ σε το το gitimum filium Isaac ex Sarra suscepit " et post octa- vum diem circumcidit ", indeque mos bic circumci- dendi pueros apud Hebræos invaluit. Nam Arabes, qui et Ismaelitæ, decimo tertio circumciduntur anno, cum eorum primus parens Ismael eo tempore fuerit circuncisus 6. Abraham ita suadente Sarra, Ismaelem alio transtulit ", ne eo vita functo ipse quasi primus ge- nitus de primogeniis juribus contendens, Isaac de- trimentum importaret. Ismaelis itaque successores, terram quæ ab Euphrate in mare Rubrum diſſun- ditur, occuparunt. Nec multo post 7º Deus ut sibi ad mortem Isaac offerretur, præcepit, et Abraham summam hoc esse notam pietatis existimans, maximis conatibus, ad summitatem quamdam pergit, rebusque omnibus ad " sacrificium apte accommodatis, ita filium alloqui- tur : • Longis infinitisque precibus, ut mihi nascereris, Gili, Deo impetravi; in lucem edito omnia quæ ad tuam educationem disciplinamque conducere vi- debantur, ambitiosus insumpsi; in eoque solo summam mihi rebar felicitatem positam, si te adul- tum in extremo vitæ meæ die, rerum mearum sta- tusque hæredem successoremque relinquerem. Sed cum Dei beneficio atque munere pater tuus sim, rursum: illi postulanti te ofero. Sustine igitur ge- nerose viriliterque hanc consecrationem : cedo enim te Deo, qui honore hoc a nobis vult decorari, propter ea quæ mihi benignus custosque præstitit. Abi igitur non communi omnium more mortem obiens, sed a patre proprio, rerum omnium pa- rehti Deo, vice sacrificii præmissus, qui tuum, ea est illius majestas, neque morbo, neque bello, ne- que ullo alio, quibus genus humanum confici na- tum est, sed precibus et sacrificio animum excipit. Tum Deum mihi tutorem, senectæque meæ mode- ratorem, vice tua præstabis. › Quibus auditis, ita elatus est Isaac : « Sane qui- dem neque initio dignus judicarer, qui nascerer, si Dei patrisque judicium probaturus non essem, me- que promptissime utriusque voluntati commissu- rus. Sed si vel pater solus hoc tentasset, impium esset non obedire. › • B C Dum hoc loquitur, ad aram cædemque paratus D progressus est. Sed Deus, utriusque prompto alacrique animo perspecto, patri filium donavit '', ariete loco sacrificii filii commonstrato, quem statim pro Isaac filio suo obtulit. Primo omnium Abrahæ Dei Verbum, in figura humana apparens gentium vocationem vaticina- tum est, quam nostris temporibus in mundum ad- veniens, opere complevit, per evangelicam illius in omnes gentes doctrinam. Isaac quadragesimo ætatis anno "Rebeccam sibi Gen. xvii, 17. *7 Gen. xxı, 2. 4. Gen. IV, Gen. xvil, 25. 6º Gen. XXI, 20. 10. Gcn. xxii, 1. ibid. 13. 13 Ibid. 16.

τὴν Ῥεβέκκαν πρὸς γάμον ἄγεται, ἐξ ἧς δύο πατ- δας ἐγέννησεν, Ησαῦ καὶ Ἰακώβ. Καὶ ὁ ᾿Αβραάμ, τελευτησάσης Σάββας, την Χεττού- ραν γαμεῖ, καὶ ποιεῖ ἐξ παῖδας ἐξ αὐτῆς, Ζεμβράν, Ἰαζάν, Μαδὴν, Μαδιανὴν, Λουσουβάκον, Σουον. φύονται δὲ καὶ ἐκ τούτων παῖδες, Σούου μὲν Σαβα κάνης, καὶ Δαδάνης, ἐκ δὲ τούτου Λατούσιμος, καὶ Ασουρος, καὶ Λούοβος· Μαδάμου δὲ Ἡθὰ, Θωφρῆς, Άμωχος, Εβιδος, Ελδος. Καὶ τούτοις ἅπασιν Αβραὰμ ἀπὸ κοιλίας ἐπενόησεν, οἵτινες τὴν Τριγλω- δύτην, καὶ τὰ μέρη τῆς Εὐδαίμονος Αραβίας, καὶ ὅσον ἐπὶ τὴν Ἐρυθραν καθήκει θάλασσαν, κατέλα- Γον. Καὶ ἀπὸ μὲν Ασούρ Ασσυρία ἐκλήθη· Σωφρὴν δὲ, ἐπὶ Λιβύην στρατεύσας, κατέσχεν αὐτὴν, καὶ οἱ ἀπόγονοι αὐτοῦ, τουτέστιν οἱ υἱωνοί κατοικοῦντες αὐτὴν, ἀπὸ τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ τὴν χώραν Αφρικὴν προσηγόρευσαν, οἵτινες Ηρακλεῖ συνεμάχησαν ἐπὶ Ανταῖον τὸν γηγενή στρατεύσαντι. Τοῦ δὲ Οὐαφρῆ Ουγατέρα ἄγεται Ἡρακλῆς, ἐξ ἧς Βόδωρον παῖδα ἐποίησε, ὅστις ἐγέννησεν υἱὸν Σωφονὰ, ἐξ οὗ τοὺς βαρβάρους Σωφονὰς λέγουσιν. Ο δὲ 'Αβραάμ, βιώσας ἔτη ρος, ἀπέθανεν. Ἰα- κώδ, παραρπάσας τὴν εὐλογίαν τοῦ Ἡσαῦ, εἰς τὴν Μεσοποταμίαν παρεγένετο πρὸς Λάβαν ἀδελφὸν τῆς μητρὸς αὐτοῦ, καὶ δουλεύσας αὐτῷ ἔτη ιδ' τὰς δύο θυγατέρας αὐτοῦ ἄγεται, τὴν Λείαν καὶ τὴν Ραχήλ, ἧς μᾶλλον εἰς ἐπιθυμίαν ἦλθεν. Ἐπεθύμησε δὲ αὐτὴν οὐ τῷ κάλλει ἡττώμενος, (ἐπειδὴ καθώς γέγραπται, Ραχήλ ἦν καλὴ τῷ εἴδει, καὶ ὡραία τῇ ὄψει στο δρα·) ἀλλ' ὅτι, πρώτην αὐτὴν ἰδῶν, ὡς ἂν ἐκ θείας οικονομίας συναντήσασαν, ἡσπάσατό τε, καὶ ἡγάπης σεν, εἰδὼς ὅτι τὸ θαῦμα τοῦτο, καὶ ἐπὶ τῆς μητρὸς αὐτοῦ Ρεβέκκας γεγένηται, ὅτε, τοῦ παιδὸς ᾿Αβραάμ ευξαμένου, συνήντησεν αὐτῷ τὰ κατ' εὐχὰς, καὶ τὰ προηρημένα αὐτῷ δι' ἔργων ἐπληρώθη. Τίκτονται δὲ παῖδες ἐκ τῆς Λείας ἓξ αὐτῷ· Ρου- Τὴν, Συμεών, Λευὶ, Ἰούδας, Ἰσσάχαρ, Ζαβουλών· ἐκ τῆς Ῥαχὴλ δὲ Ἰωσὴν καὶ Βενιαμίν· ἐκ δὲ τῆς παι δίσκης Ραχήλ τῆς Βάλλης, Δὲν καὶ Νεφθαλείμ· ἐκ δὲ τῆς παιδίσκης Λείας ὀνόματι Σελφάς, Γαδ καὶ Ασήρ. Τὸ δὲ Σύρων γένος ἐκ τοῦ Ἡσαν συνέστηκεν, οἳ καὶ Ἰδουμαῖοι ἐκαλοῦντο, τοῦ πρὶν Ἰδουμαίου τοῦ Ἡσαν ἐπικληθέντος, διὰ τὸ ξανθῆς ἐπιθυμῆσαι αὐτὸν φα κῆς· Ἰδουμὰ γὰρ οἱ Ἑβραῖοι τὸ ξανθὸν λέγουσι. Ὕστε ρον δὲ Σύρο: μετωνομάσθησαν, Σύρου τινὸς ὀνόματι τοῦ ἔθνους αὐτῶν κρατήσαντος. Ο δὲ Ἡσαν γυναῖκας τρεῖς ἀπὸ τῶν Χαναναίων πρὸς γάμον ἄγεται, τὴν Αδδα θυγατέρα Ελὼμ τοῦ Χετταίου, καὶ τὴν Ἐλι- θεμὰν θυγατέρα Ἐνὰν τοῦ Εβραίου, καὶ τὴν Βα- σεμμάθ θυγατέρα Ισμαήλ, ἀδελφὴν δὲ Ναβεώθ. Καὶ ἐκ μὲν τῆς (1) Αδδᾶς τὴν Ἐλιφάς, ἐκ δὲ τῆς Βασεμμάθ τὴν Ῥαγγὴλ, καὶ ἐκ τῆς Ἐλιβεμὰν τὸν Ἰεούλ, καὶ τὸν Ἰεγλόμ, καὶ τὸν Κορὲ ἐγέννησε. Τούτους ἐν τῇ τῶν Χαναναίων ποιήσας γῇ, εἰς Σηεὶρ ὄρος μετᾤχη- σε, διὰ τὸ μὴ δύνασθαι τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ Ἰακὼβ ἐκ * χχνιι, 27. ΣΧΙΝ, SPURIA. - COMMENT. IN HEXAEMERON. A matrimonio conjunxit, ex qua duos suscepit nilios, Esau et Jacob 78. a- Et Abraham, mortua Sarra, Chetturam duxit uxo- rem 7, et ex ea sex habuit liberos : Zembran, zan, Maden, Madianen, Jusubacum, Suum. Et ex bis filii, Suo Sabacanes, et Dadanes ; et ex hoc Latusimus et Asurus, et Luobus. Madamo, Helba, Tophres, Amochus, Ebidus, Eldus, quibus omnibus, Abraham, antequam nascerentur, provi- dit, quique Troglodytem, partesque Felicis Arabiz, omneque quod usque ad mare Rubrum protendi- tur, tenuerunt, et ex Asur Assyriæ nomen est. So- plhren in Libyam, copiis ductis, eain occupavit, et posteri illius nepotes scilicet illius habitatores, ex ejus nomine provinciam Africam vocavere. Hi ller- B culi terrigeno Antao bellum inferenti auxilio suc- currere. Vaphræ filiam sibi matrimonio copulat Hercules, ex qua Bodorum filium suscepit, qui filium genuit Sophonam, ex quo barbaros Sophonas vo- C D Gen. xxiv, 67. * Gen. xxv, 25. cant. Abraham, cLxxv annis peractis, e vita decessit ". Jacol, Esau benedictione prærepta 7, in Mesopota- miam migravit ad Laban matris suae fratrem ", cui cum quatuordecim annis ministrasset, duas illius filias duxit, Liam et Rachel ", quam et arden- tiori amore prosecutus est. Illius autem desiderio exarsit, non pulchritudini succumbens, etsi Litteris proditum sit Rachelem pulchram specie et decoram facic fuisse, sed quod simul atque illam inspexit, veluti divina dispositione sibi obviam prodeuntem benigne salutaverit et impensiusque dilexerit: mi- rum hoc, et Rebeccæ matri usu venisse comperiens, cum servus Abrahæe, precibus effusis ", in votis illi occurrit Deus, propositaque opere complevit. Nascuntur porro Jacob ex Lia filii sex: Ruben, Simeon, Levi, Judas, Issachar, Zabulon; ex Ra- chele, Joseph et Benjamin; ex famula Rachelis Balla, Dan et Nephthalim; ex famula Liæ, Zelpha, Gad et Asser 8. Syrorum nationis Esau fuit auctor, qui et ldumæi dicebantur cum primum Esau no- men Idumæus fuisset, propterea quod flavam len- tem concupierit. Iduma namque flavum Judæi no- minant. Tandemque Syrorum nomen obtinuere, postquam illi nationi Syrus quidam nomine præ- 85, Ad- fuit. Esau ex Chananæis tres duxit uxores da Elom Chettæi, Elibeman Enan Hebræi, et Ba- semmath, Ismaelis filiam, sororemque Nabeoth, et ex Adda Eliphat filiam, ex Basemmath Rangel; ex Elibeman Jeul, Jeglóm atque Core habuit. His apud Chananæos babitis, in Seir montem habitandi causa migravit 85; neque enim poterat Jacobo fra- tre, ex Mesopotamia reverso, una habitare propter rerum quarum potiebantur multitudinem, ubi cum alium filium procreasset, sua appellatione, Edom Ibid. 1. Gen xxv, 7, 8. Gen. Gen. xxvIII, Gen. 15. Gen. XXXVI. ss Ibid. Gen. XXIX, XXX. 5. 10 Gr, ΧΣΙΣ, 25, 28. ns Ibid. 9. (1) LXX scribunt τόν.

τὴν Ῥεβέκκαν πρὸς γάμον ἄγεται, ἐξ ἧς δύο πατ- δας ἐγέννησεν, Ησαῦ καὶ Ἰακώβ. Καὶ ὁ ᾿Αβραάμ, τελευτησάσης Σάββας, την Χεττού- ραν γαμεῖ, καὶ ποιεῖ ἐξ παῖδας ἐξ αὐτῆς, Ζεμβράν, Ἰαζάν, Μαδὴν, Μαδιανὴν, Λουσουβάκον, Σουον. φύονται δὲ καὶ ἐκ τούτων παῖδες, Σούου μὲν Σαβα κάνης, καὶ Δαδάνης, ἐκ δὲ τούτου Λατούσιμος, καὶ Ασουρος, καὶ Λούοβος· Μαδάμου δὲ Ἡθὰ, Θωφρῆς, Άμωχος, Εβιδος, Ελδος. Καὶ τούτοις ἅπασιν Αβραὰμ ἀπὸ κοιλίας ἐπενόησεν, οἵτινες τὴν Τριγλω- δύτην, καὶ τὰ μέρη τῆς Εὐδαίμονος Αραβίας, καὶ ὅσον ἐπὶ τὴν Ἐρυθραν καθήκει θάλασσαν, κατέλα- Γον. Καὶ ἀπὸ μὲν Ασούρ Ασσυρία ἐκλήθη· Σωφρὴν δὲ, ἐπὶ Λιβύην στρατεύσας, κατέσχεν αὐτὴν, καὶ οἱ ἀπόγονοι αὐτοῦ, τουτέστιν οἱ υἱωνοί κατοικοῦντες αὐτὴν, ἀπὸ τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ τὴν χώραν Αφρικὴν προσηγόρευσαν, οἵτινες Ηρακλεῖ συνεμάχησαν ἐπὶ Ανταῖον τὸν γηγενή στρατεύσαντι. Τοῦ δὲ Οὐαφρῆ Ουγατέρα ἄγεται Ἡρακλῆς, ἐξ ἧς Βόδωρον παῖδα ἐποίησε, ὅστις ἐγέννησεν υἱὸν Σωφονὰ, ἐξ οὗ τοὺς βαρβάρους Σωφονὰς λέγουσιν. Ο δὲ 'Αβραάμ, βιώσας ἔτη ρος, ἀπέθανεν. Ἰα- κώδ, παραρπάσας τὴν εὐλογίαν τοῦ Ἡσαῦ, εἰς τὴν Μεσοποταμίαν παρεγένετο πρὸς Λάβαν ἀδελφὸν τῆς μητρὸς αὐτοῦ, καὶ δουλεύσας αὐτῷ ἔτη ιδ' τὰς δύο θυγατέρας αὐτοῦ ἄγεται, τὴν Λείαν καὶ τὴν Ραχήλ, ἧς μᾶλλον εἰς ἐπιθυμίαν ἦλθεν. Ἐπεθύμησε δὲ αὐτὴν οὐ τῷ κάλλει ἡττώμενος, (ἐπειδὴ καθώς γέγραπται, Ραχήλ ἦν καλὴ τῷ εἴδει, καὶ ὡραία τῇ ὄψει στο δρα·) ἀλλ' ὅτι, πρώτην αὐτὴν ἰδῶν, ὡς ἂν ἐκ θείας οικονομίας συναντήσασαν, ἡσπάσατό τε, καὶ ἡγάπης σεν, εἰδὼς ὅτι τὸ θαῦμα τοῦτο, καὶ ἐπὶ τῆς μητρὸς αὐτοῦ Ρεβέκκας γεγένηται, ὅτε, τοῦ παιδὸς ᾿Αβραάμ ευξαμένου, συνήντησεν αὐτῷ τὰ κατ' εὐχὰς, καὶ τὰ προηρημένα αὐτῷ δι' ἔργων ἐπληρώθη. Τίκτονται δὲ παῖδες ἐκ τῆς Λείας ἓξ αὐτῷ· Ρου- Τὴν, Συμεών, Λευὶ, Ἰούδας, Ἰσσάχαρ, Ζαβουλών· ἐκ τῆς Ῥαχὴλ δὲ Ἰωσὴν καὶ Βενιαμίν· ἐκ δὲ τῆς παι δίσκης Ραχήλ τῆς Βάλλης, Δὲν καὶ Νεφθαλείμ· ἐκ δὲ τῆς παιδίσκης Λείας ὀνόματι Σελφάς, Γαδ καὶ Ασήρ. Τὸ δὲ Σύρων γένος ἐκ τοῦ Ἡσαν συνέστηκεν, οἳ καὶ Ἰδουμαῖοι ἐκαλοῦντο, τοῦ πρὶν Ἰδουμαίου τοῦ Ἡσαν ἐπικληθέντος, διὰ τὸ ξανθῆς ἐπιθυμῆσαι αὐτὸν φα κῆς· Ἰδουμὰ γὰρ οἱ Ἑβραῖοι τὸ ξανθὸν λέγουσι. Ὕστε ρον δὲ Σύρο: μετωνομάσθησαν, Σύρου τινὸς ὀνόματι τοῦ ἔθνους αὐτῶν κρατήσαντος. Ο δὲ Ἡσαν γυναῖκας τρεῖς ἀπὸ τῶν Χαναναίων πρὸς γάμον ἄγεται, τὴν Αδδα θυγατέρα Ελὼμ τοῦ Χετταίου, καὶ τὴν Ἐλι- θεμὰν θυγατέρα Ἐνὰν τοῦ Εβραίου, καὶ τὴν Βα- σεμμάθ θυγατέρα Ισμαήλ, ἀδελφὴν δὲ Ναβεώθ. Καὶ ἐκ μὲν τῆς (1) Αδδᾶς τὴν Ἐλιφάς, ἐκ δὲ τῆς Βασεμμάθ τὴν Ῥαγγὴλ, καὶ ἐκ τῆς Ἐλιβεμὰν τὸν Ἰεούλ, καὶ τὸν Ἰεγλόμ, καὶ τὸν Κορὲ ἐγέννησε. Τούτους ἐν τῇ τῶν Χαναναίων ποιήσας γῇ, εἰς Σηεὶρ ὄρος μετᾤχη- σε, διὰ τὸ μὴ δύνασθαι τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ Ἰακὼβ ἐκ * χχνιι, 27. ΣΧΙΝ, SPURIA. - COMMENT. IN HEXAEMERON. A matrimonio conjunxit, ex qua duos suscepit nilios, Esau et Jacob 78. a- Et Abraham, mortua Sarra, Chetturam duxit uxo- rem 7, et ex ea sex habuit liberos : Zembran, zan, Maden, Madianen, Jusubacum, Suum. Et ex bis filii, Suo Sabacanes, et Dadanes ; et ex hoc Latusimus et Asurus, et Luobus. Madamo, Helba, Tophres, Amochus, Ebidus, Eldus, quibus omnibus, Abraham, antequam nascerentur, provi- dit, quique Troglodytem, partesque Felicis Arabiz, omneque quod usque ad mare Rubrum protendi- tur, tenuerunt, et ex Asur Assyriæ nomen est. So- plhren in Libyam, copiis ductis, eain occupavit, et posteri illius nepotes scilicet illius habitatores, ex ejus nomine provinciam Africam vocavere. Hi ller- B culi terrigeno Antao bellum inferenti auxilio suc- currere. Vaphræ filiam sibi matrimonio copulat Hercules, ex qua Bodorum filium suscepit, qui filium genuit Sophonam, ex quo barbaros Sophonas vo- C D Gen. xxiv, 67. * Gen. xxv, 25. cant. Abraham, cLxxv annis peractis, e vita decessit ". Jacol, Esau benedictione prærepta 7, in Mesopota- miam migravit ad Laban matris suae fratrem ", cui cum quatuordecim annis ministrasset, duas illius filias duxit, Liam et Rachel ", quam et arden- tiori amore prosecutus est. Illius autem desiderio exarsit, non pulchritudini succumbens, etsi Litteris proditum sit Rachelem pulchram specie et decoram facic fuisse, sed quod simul atque illam inspexit, veluti divina dispositione sibi obviam prodeuntem benigne salutaverit et impensiusque dilexerit: mi- rum hoc, et Rebeccæ matri usu venisse comperiens, cum servus Abrahæe, precibus effusis ", in votis illi occurrit Deus, propositaque opere complevit. Nascuntur porro Jacob ex Lia filii sex: Ruben, Simeon, Levi, Judas, Issachar, Zabulon; ex Ra- chele, Joseph et Benjamin; ex famula Rachelis Balla, Dan et Nephthalim; ex famula Liæ, Zelpha, Gad et Asser 8. Syrorum nationis Esau fuit auctor, qui et ldumæi dicebantur cum primum Esau no- men Idumæus fuisset, propterea quod flavam len- tem concupierit. Iduma namque flavum Judæi no- minant. Tandemque Syrorum nomen obtinuere, postquam illi nationi Syrus quidam nomine præ- 85, Ad- fuit. Esau ex Chananæis tres duxit uxores da Elom Chettæi, Elibeman Enan Hebræi, et Ba- semmath, Ismaelis filiam, sororemque Nabeoth, et ex Adda Eliphat filiam, ex Basemmath Rangel; ex Elibeman Jeul, Jeglóm atque Core habuit. His apud Chananæos babitis, in Seir montem habitandi causa migravit 85; neque enim poterat Jacobo fra- tre, ex Mesopotamia reverso, una habitare propter rerum quarum potiebantur multitudinem, ubi cum alium filium procreasset, sua appellatione, Edom Ibid. 1. Gen xxv, 7, 8. Gen. Gen. xxvIII, Gen. 15. Gen. XXXVI. ss Ibid. Gen. XXIX, XXX. 5. 10 Gr, ΧΣΙΣ, 25, 28. ns Ibid. 9. (1) LXX scribunt τόν.

πλῆθος τῶν ὑπαρχόντων αὐτοῖς. Ποιήσας οὖν κἀκεῖ. δεν παῖδα, ἐκ τῆς ἑαυτοῦ ἐπωνυμίας Εδώμ αὐτὴν ἐπωνόμασε. Ἐγένοντο δὲ καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ παῖδες γνήσιοι, τῷ μὲν Ἑλιφὰς πέντε, Θεμάν, Υμάρ, Σω φάρ, Γομόθ, Κενέξ, ἐν οἷς ἦν καὶ νόθος, τεχθεὶς αὐτ τῷ ᾿Αμαλὴν ἐκ παλλακίδος Θαμνᾶς ὀνόματι τῷ δὲ Ῥαγουὴλ καὶ αὐτῷ τέσσαρες παῖδες ἐτέχθησαν, Να μίν, Ζαρές, Σομέ, Ροζέ· καὶ Ἐδώμ ένδεκα, Θαμμά, Γωλά, Ἰοθόμ, Αἰλιβαιμάν, Ἰήλας, Φίνων, Κενύξ, θε μάν, Μαζαριεὶ, Μαεδιὴλ, Ζεφονήν. Τῷ δὲ Σηεὶρ τῷ Χωῤῥαίῳ τῷ τὴν γῆν τοῦ Λωτὰν κατοικήσαντι υἱοὶ πέντε ἐγένοντο, Σώβας, Σεβεγών, Αναδησών, Ασήρ, Ῥησών· καὶ τῷ Λωτὰν δύο, Χωῤῥεί, Ἐμάν. Ἡ δὲ Θαμνὰ ἀδελφὴ τοῦ Λωτὰν ἐτύγχανεν, ἥτις τὸν ᾿Αμα Α τῆς Μεσοποταμίας ἐπανελθόντος ὁμοσκηνεῖν διὰ τὸ λὴκ τῷ Ἐλιφὰς ἐγέννησεν. Ὁ δὲ Σωβὰλ ὁ υἱὸς τοῦ Σηεὶρ πέντε παῖδας ἐποίησεν, υδομναν, Ναχάθ, Γε- βεήλ, Σώφ, Ωμνᾶν· καὶ ὐσεβεγών δύο, Αἰδεὶ καὶ Αἰνὰν, ὅστις εὗρεν ἐν τῇ ἐρήμῳ τὸν Ἀμὶν τὰ ὑποζύ για νέμοντα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ Σεβεγών. Ανὰν δὲ τὸν Δησὼν καὶ Ἐλισαμὰ θυγατέρα ἐγέννησεν· ὁ δὲ Δησὼν τὸν ᾿Αμαδάν, καὶ ᾿Ασβάν, καὶ Γεθράν, καὶ Χαρ ῥάν. Ο δὲ 'Ασὴρ ὁ τέταρτος υἱὸς τοῦ Σηεὶρ, τέσσαρας παῖδας ἐγέννησεν, Βαλάμ, Ζουκάμ, Ἰουκάμ, Οὐ κάμ· ὁ δὲ πέμπτος υἱὸς τοῦ Σηεὶρ Ορήσων τὸν ὡσσαράν. Πρὸ δὲ τοῦ βασιλεῦσαι βασιλέας ἐν Ἰσραὴλ, τῆς Ἐδὲμ οὗτοι οἱ βασιλεῖς ἐβασίλευσαν· Βαλὰκ υἱδ; Βεὼρ καὶ ὄνομα τῇ πόλει αὐτοῦ Δενάδα, μεθ᾿ ὃν Ἰω- υἱὸς Ζαρὰ ἐκ Βοσσύρας, μεθ' όν ᾿Αζὶμ ὁ ἐκ γῆς Θεμανών, μεθ᾿ ὃν ᾿Αδάδ, υἱὸς Βαράδ, ὅστις ἐν τῷ πεδίῳ Μωαβ ἐξέκοψε την Μαδιάμ, καὶ ὄνομα τῇ πό λει αὐτοῦ Γετθέμ· μετὰ δὲ τοῦτον Σαμαλὰκ ὁ ἐκ Μα- σέκκας, μεθ᾿ ὄν Σαούλ ὁ ἐκ Ροβώθ τῆς παρὰ τὸν ποταμὸν, μεθ' δν Βαλαεννών υἱὸς ᾿Αβοχώρ ἔχων γι ναῖκα ὀνόματι Μετεβεήλ, θυγατέρα Ματράδ, υιού Μεζοώφ, οι πάντες ἦσαν ἔτη ἀριθμὸν φ'. Οἱ δὲ υἱοὶ Ἰακώβ, τὸν ἀδελφὸν αὐτῶν Ἰωσὴφ φθόνω μισήσαν τες, τοῖς Ισμαηλίταις ἀπέδοντο. καὶ αὐτοὶ εἰς ΑΙ- γυπτον τῷ Πετεφρῇ τῷ ἀρχιμαγείρῳ Φαραώ. Καὶ ἐν τῷ χρόνῳ τούτῳ Ἰούδας ἀφικνεῖται πρὸς Ιράν τινα δολλαμίτην· καὶ θεασάμενος ἐκεῖ κανα- ναίαν γυναῖκα Σάβαν ονόματι, ταύτην πρὸς γάμον ἄγεται, καὶ ποιεῖ παῖδας ἐξ αὐτῆς τέσσαρας, Πρι Αυνάν, Σηλώμ, Φαρές. Καὶ Ἰούδας λαμβάνει τῷ πρωτοτόκῳ αὐτοῦ υἱῷ τῷ Ἥρ γυναῖκα ὀνόματι θά μαρ, καὶ διὰ πονηρίαν πολλὴν τῶν τρόπων αὐτοῦ ἅπαις ἀποθνήσκει, τοῦ Θεοῦ αὐτὸν θανατώσαντος. Καὶ ἐπιτρέπει ὁ Ἰούδας τῷ δευτέρῳ αὐτοῦ παιδί Αὐ νὰν συνευνασθῆναι τῇ Θάμαρ, ὥστε ἀναστῆσαι σπέρ μα τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ. Καὶ ὁ Αὐνὰν γνούς, ὅτι οὐκ αὐτῷ καθῆκεν ἡ τῶν τέκνων σπορά, ἐν τῷ μέλλειν συνεῖναι τῇ γυναικὶ ἐξέχεεν ἐπὶ τῆς γῆς αὐτοῦ τὴν γονήν· καὶ νεμεσηθεὶς ἐπὶ τοῦτο ὑπὸ Θεοῦ, παρα- χρῆμα ἀπέθανεν. Καὶ ὁ Ἰούδας κελεύει τὴν Θάμαρ ἐν τοῖς πατρῴοις οἴκοις χήραν καθέζεσθαι, ἕως οὗ δ Σηλώμ αύξεται. Ανδρωθέντος οὖν αὐτοῦ ἐφοβήθη συνάψαι αὐτὸν τῇ Θάμαρ, ὑποτοπήσας μὴ καὶ οὗτος ἀπολεῖται. Ἡ δὲ ἐπὶ τούτῳ ἀχθεῖσα ὀδυνηρῶς, τοιός τρόπῳ τὸν Ἰούδαν ἀμείβεται. Αφιχθέντος οὖν αὐτοῦ * ΧΙΙΙ, ** S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. Insignivit. Nati sunt et fliis illius filii legitimi ", Eliphas quinque, Theman, Hymar, Sopbar, Go- moth, Cenex, inter quos et spurius annumeratur Analec, quem e pellice Thamna susceperat ; Ra- gueli : et ipsi quatuor filii nati sunt Namin, Zares, Some, Rhoze ; Edon undecim: Thamma, Gola, lo- thom, Alibaeman, Jolas, Phinon, Cenyx, Theman, Mazari, Maediel, Zephonem. Seir Chorræo ", qui regionem Lotam habitavit, filii quinque nati sunt : Sobal, Sebegon, Anadeson, Aser, Resom; et Lolan duo, Chorri, Emam; Tlamna vero soror erat Lo- tan, quæ Eliphazo Analec genuit. Sobal flius Seir quinque filios habuit, Odomnam, Nachath, Gebeel, Soph, Omnan ; et Osebegon duos, Ædi et Anan, qui in Jamin jumenta patris sui Sebegon pascen- tem incidit. nam vero Deson, et Elibama Gliam B habuit. Deson Amadan, Asbam, Gethran et Char- ran; Aser quartus Seir filius quatuor, Balan, Zuc- can, Joycan, Ucam; quintus autem filius Seir Ore- Ossaran. ' som, Verum antequam reges crearentur in Israel, hi regnarunt in Edom : Balac filius Beor, et nomen illius civitatis Denaba; buic successit Jobab filius Sarra ex Bossyra, postquam Asom ex Themanon, post quem Adad filius Barad, qui in campo Moab excidit Madiam, et nomen civitatis illius Getthem, post hunc Samalac ex Masecca; post quem Saul ex Roboth, quæ est prope flumen; post quem Ba- C laennon filius Abochor, cui erat uxor nomine Me- tebeel filia Matrad, filii Mezooph, borum omnium anni computantur numero D. Filii vero Jacob fra- tris Joseph laudi gloriæque invidentes " eum ven- dunt Ismaelitis, et ipsi in Ægypto Petephrin, co- quorum principi ". , Eadem tempestate Judas ad Iram quemdam Odol- lamitem accedit, ibique mulierem Chananæam, cui nomen erat Saba, inspectam duxit uxorem, et ex ea quatuor suscepit liberos : Her, Auman, Selom, Phares; et Judas Her suo primogenito matrimonio copulat Thamar, qui propter morum eximiam im- probitatem, sine filiis occidit, Deo illum ad mortem trudente; et Judas Onan secundo filio, ut una cum Thamar concumberet, imponit ad fratris sui D semen excitandum. Sed Onan cum liberorum procreationem ad se non pertinere cognovisset, ubi cum muliere res erat habenda, semen super terram effundebat ; quare Deus alienatus et offensus eum morti tradidit. Et Judas Thamar in paternis domi- bus, ut vidua sederet, donec Selom cresceret præ- cipit, quem auctum, et adultum, timore luctus, atque suspicione, ne et is interiret, nullum cum Thamar conjunxit; quæ ægre hoc molesteque fe- rens, hac ratione Judæ vicem rependit. Etenim cum illum ad oves tondendas profectum esse fama ac- Gen. XXXVI. ns Ibid. • Gen. XXXVI. Gen. Gen. xxxIX.

πλῆθος τῶν ὑπαρχόντων αὐτοῖς. Ποιήσας οὖν κἀκεῖ. δεν παῖδα, ἐκ τῆς ἑαυτοῦ ἐπωνυμίας Εδώμ αὐτὴν ἐπωνόμασε. Ἐγένοντο δὲ καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ παῖδες γνήσιοι, τῷ μὲν Ἑλιφὰς πέντε, Θεμάν, Υμάρ, Σω φάρ, Γομόθ, Κενέξ, ἐν οἷς ἦν καὶ νόθος, τεχθεὶς αὐτ τῷ ᾿Αμαλὴν ἐκ παλλακίδος Θαμνᾶς ὀνόματι τῷ δὲ Ῥαγουὴλ καὶ αὐτῷ τέσσαρες παῖδες ἐτέχθησαν, Να μίν, Ζαρές, Σομέ, Ροζέ· καὶ Ἐδώμ ένδεκα, Θαμμά, Γωλά, Ἰοθόμ, Αἰλιβαιμάν, Ἰήλας, Φίνων, Κενύξ, θε μάν, Μαζαριεὶ, Μαεδιὴλ, Ζεφονήν. Τῷ δὲ Σηεὶρ τῷ Χωῤῥαίῳ τῷ τὴν γῆν τοῦ Λωτὰν κατοικήσαντι υἱοὶ πέντε ἐγένοντο, Σώβας, Σεβεγών, Αναδησών, Ασήρ, Ῥησών· καὶ τῷ Λωτὰν δύο, Χωῤῥεί, Ἐμάν. Ἡ δὲ Θαμνὰ ἀδελφὴ τοῦ Λωτὰν ἐτύγχανεν, ἥτις τὸν ᾿Αμα Α τῆς Μεσοποταμίας ἐπανελθόντος ὁμοσκηνεῖν διὰ τὸ λὴκ τῷ Ἐλιφὰς ἐγέννησεν. Ὁ δὲ Σωβὰλ ὁ υἱὸς τοῦ Σηεὶρ πέντε παῖδας ἐποίησεν, υδομναν, Ναχάθ, Γε- βεήλ, Σώφ, Ωμνᾶν· καὶ ὐσεβεγών δύο, Αἰδεὶ καὶ Αἰνὰν, ὅστις εὗρεν ἐν τῇ ἐρήμῳ τὸν Ἀμὶν τὰ ὑποζύ για νέμοντα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ Σεβεγών. Ανὰν δὲ τὸν Δησὼν καὶ Ἐλισαμὰ θυγατέρα ἐγέννησεν· ὁ δὲ Δησὼν τὸν ᾿Αμαδάν, καὶ ᾿Ασβάν, καὶ Γεθράν, καὶ Χαρ ῥάν. Ο δὲ 'Ασὴρ ὁ τέταρτος υἱὸς τοῦ Σηεὶρ, τέσσαρας παῖδας ἐγέννησεν, Βαλάμ, Ζουκάμ, Ἰουκάμ, Οὐ κάμ· ὁ δὲ πέμπτος υἱὸς τοῦ Σηεὶρ Ορήσων τὸν ὡσσαράν. Πρὸ δὲ τοῦ βασιλεῦσαι βασιλέας ἐν Ἰσραὴλ, τῆς Ἐδὲμ οὗτοι οἱ βασιλεῖς ἐβασίλευσαν· Βαλὰκ υἱδ; Βεὼρ καὶ ὄνομα τῇ πόλει αὐτοῦ Δενάδα, μεθ᾿ ὃν Ἰω- υἱὸς Ζαρὰ ἐκ Βοσσύρας, μεθ' όν ᾿Αζὶμ ὁ ἐκ γῆς Θεμανών, μεθ᾿ ὃν ᾿Αδάδ, υἱὸς Βαράδ, ὅστις ἐν τῷ πεδίῳ Μωαβ ἐξέκοψε την Μαδιάμ, καὶ ὄνομα τῇ πό λει αὐτοῦ Γετθέμ· μετὰ δὲ τοῦτον Σαμαλὰκ ὁ ἐκ Μα- σέκκας, μεθ᾿ ὄν Σαούλ ὁ ἐκ Ροβώθ τῆς παρὰ τὸν ποταμὸν, μεθ' δν Βαλαεννών υἱὸς ᾿Αβοχώρ ἔχων γι ναῖκα ὀνόματι Μετεβεήλ, θυγατέρα Ματράδ, υιού Μεζοώφ, οι πάντες ἦσαν ἔτη ἀριθμὸν φ'. Οἱ δὲ υἱοὶ Ἰακώβ, τὸν ἀδελφὸν αὐτῶν Ἰωσὴφ φθόνω μισήσαν τες, τοῖς Ισμαηλίταις ἀπέδοντο. καὶ αὐτοὶ εἰς ΑΙ- γυπτον τῷ Πετεφρῇ τῷ ἀρχιμαγείρῳ Φαραώ. Καὶ ἐν τῷ χρόνῳ τούτῳ Ἰούδας ἀφικνεῖται πρὸς Ιράν τινα δολλαμίτην· καὶ θεασάμενος ἐκεῖ κανα- ναίαν γυναῖκα Σάβαν ονόματι, ταύτην πρὸς γάμον ἄγεται, καὶ ποιεῖ παῖδας ἐξ αὐτῆς τέσσαρας, Πρι Αυνάν, Σηλώμ, Φαρές. Καὶ Ἰούδας λαμβάνει τῷ πρωτοτόκῳ αὐτοῦ υἱῷ τῷ Ἥρ γυναῖκα ὀνόματι θά μαρ, καὶ διὰ πονηρίαν πολλὴν τῶν τρόπων αὐτοῦ ἅπαις ἀποθνήσκει, τοῦ Θεοῦ αὐτὸν θανατώσαντος. Καὶ ἐπιτρέπει ὁ Ἰούδας τῷ δευτέρῳ αὐτοῦ παιδί Αὐ νὰν συνευνασθῆναι τῇ Θάμαρ, ὥστε ἀναστῆσαι σπέρ μα τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ. Καὶ ὁ Αὐνὰν γνούς, ὅτι οὐκ αὐτῷ καθῆκεν ἡ τῶν τέκνων σπορά, ἐν τῷ μέλλειν συνεῖναι τῇ γυναικὶ ἐξέχεεν ἐπὶ τῆς γῆς αὐτοῦ τὴν γονήν· καὶ νεμεσηθεὶς ἐπὶ τοῦτο ὑπὸ Θεοῦ, παρα- χρῆμα ἀπέθανεν. Καὶ ὁ Ἰούδας κελεύει τὴν Θάμαρ ἐν τοῖς πατρῴοις οἴκοις χήραν καθέζεσθαι, ἕως οὗ δ Σηλώμ αύξεται. Ανδρωθέντος οὖν αὐτοῦ ἐφοβήθη συνάψαι αὐτὸν τῇ Θάμαρ, ὑποτοπήσας μὴ καὶ οὗτος ἀπολεῖται. Ἡ δὲ ἐπὶ τούτῳ ἀχθεῖσα ὀδυνηρῶς, τοιός τρόπῳ τὸν Ἰούδαν ἀμείβεται. Αφιχθέντος οὖν αὐτοῦ * ΧΙΙΙ, ** S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. Insignivit. Nati sunt et fliis illius filii legitimi ", Eliphas quinque, Theman, Hymar, Sopbar, Go- moth, Cenex, inter quos et spurius annumeratur Analec, quem e pellice Thamna susceperat ; Ra- gueli : et ipsi quatuor filii nati sunt Namin, Zares, Some, Rhoze ; Edon undecim: Thamma, Gola, lo- thom, Alibaeman, Jolas, Phinon, Cenyx, Theman, Mazari, Maediel, Zephonem. Seir Chorræo ", qui regionem Lotam habitavit, filii quinque nati sunt : Sobal, Sebegon, Anadeson, Aser, Resom; et Lolan duo, Chorri, Emam; Tlamna vero soror erat Lo- tan, quæ Eliphazo Analec genuit. Sobal flius Seir quinque filios habuit, Odomnam, Nachath, Gebeel, Soph, Omnan ; et Osebegon duos, Ædi et Anan, qui in Jamin jumenta patris sui Sebegon pascen- tem incidit. nam vero Deson, et Elibama Gliam B habuit. Deson Amadan, Asbam, Gethran et Char- ran; Aser quartus Seir filius quatuor, Balan, Zuc- can, Joycan, Ucam; quintus autem filius Seir Ore- Ossaran. ' som, Verum antequam reges crearentur in Israel, hi regnarunt in Edom : Balac filius Beor, et nomen illius civitatis Denaba; buic successit Jobab filius Sarra ex Bossyra, postquam Asom ex Themanon, post quem Adad filius Barad, qui in campo Moab excidit Madiam, et nomen civitatis illius Getthem, post hunc Samalac ex Masecca; post quem Saul ex Roboth, quæ est prope flumen; post quem Ba- C laennon filius Abochor, cui erat uxor nomine Me- tebeel filia Matrad, filii Mezooph, borum omnium anni computantur numero D. Filii vero Jacob fra- tris Joseph laudi gloriæque invidentes " eum ven- dunt Ismaelitis, et ipsi in Ægypto Petephrin, co- quorum principi ". , Eadem tempestate Judas ad Iram quemdam Odol- lamitem accedit, ibique mulierem Chananæam, cui nomen erat Saba, inspectam duxit uxorem, et ex ea quatuor suscepit liberos : Her, Auman, Selom, Phares; et Judas Her suo primogenito matrimonio copulat Thamar, qui propter morum eximiam im- probitatem, sine filiis occidit, Deo illum ad mortem trudente; et Judas Onan secundo filio, ut una cum Thamar concumberet, imponit ad fratris sui D semen excitandum. Sed Onan cum liberorum procreationem ad se non pertinere cognovisset, ubi cum muliere res erat habenda, semen super terram effundebat ; quare Deus alienatus et offensus eum morti tradidit. Et Judas Thamar in paternis domi- bus, ut vidua sederet, donec Selom cresceret præ- cipit, quem auctum, et adultum, timore luctus, atque suspicione, ne et is interiret, nullum cum Thamar conjunxit; quæ ægre hoc molesteque fe- rens, hac ratione Judæ vicem rependit. Etenim cum illum ad oves tondendas profectum esse fama ac- Gen. XXXVI. ns Ibid. • Gen. XXXVI. Gen. Gen. xxxIX.

πλῆθος τῶν ὑπαρχόντων αὐτοῖς. Ποιήσας οὖν κἀκεῖ. δεν παῖδα, ἐκ τῆς ἑαυτοῦ ἐπωνυμίας Εδώμ αὐτὴν ἐπωνόμασε. Ἐγένοντο δὲ καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ παῖδες γνήσιοι, τῷ μὲν Ἑλιφὰς πέντε, Θεμάν, Υμάρ, Σω φάρ, Γομόθ, Κενέξ, ἐν οἷς ἦν καὶ νόθος, τεχθεὶς αὐτ τῷ ᾿Αμαλὴν ἐκ παλλακίδος Θαμνᾶς ὀνόματι τῷ δὲ Ῥαγουὴλ καὶ αὐτῷ τέσσαρες παῖδες ἐτέχθησαν, Να μίν, Ζαρές, Σομέ, Ροζέ· καὶ Ἐδώμ ένδεκα, Θαμμά, Γωλά, Ἰοθόμ, Αἰλιβαιμάν, Ἰήλας, Φίνων, Κενύξ, θε μάν, Μαζαριεὶ, Μαεδιὴλ, Ζεφονήν. Τῷ δὲ Σηεὶρ τῷ Χωῤῥαίῳ τῷ τὴν γῆν τοῦ Λωτὰν κατοικήσαντι υἱοὶ πέντε ἐγένοντο, Σώβας, Σεβεγών, Αναδησών, Ασήρ, Ῥησών· καὶ τῷ Λωτὰν δύο, Χωῤῥεί, Ἐμάν. Ἡ δὲ Θαμνὰ ἀδελφὴ τοῦ Λωτὰν ἐτύγχανεν, ἥτις τὸν ᾿Αμα Α τῆς Μεσοποταμίας ἐπανελθόντος ὁμοσκηνεῖν διὰ τὸ λὴκ τῷ Ἐλιφὰς ἐγέννησεν. Ὁ δὲ Σωβὰλ ὁ υἱὸς τοῦ Σηεὶρ πέντε παῖδας ἐποίησεν, υδομναν, Ναχάθ, Γε- βεήλ, Σώφ, Ωμνᾶν· καὶ ὐσεβεγών δύο, Αἰδεὶ καὶ Αἰνὰν, ὅστις εὗρεν ἐν τῇ ἐρήμῳ τὸν Ἀμὶν τὰ ὑποζύ για νέμοντα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ Σεβεγών. Ανὰν δὲ τὸν Δησὼν καὶ Ἐλισαμὰ θυγατέρα ἐγέννησεν· ὁ δὲ Δησὼν τὸν ᾿Αμαδάν, καὶ ᾿Ασβάν, καὶ Γεθράν, καὶ Χαρ ῥάν. Ο δὲ 'Ασὴρ ὁ τέταρτος υἱὸς τοῦ Σηεὶρ, τέσσαρας παῖδας ἐγέννησεν, Βαλάμ, Ζουκάμ, Ἰουκάμ, Οὐ κάμ· ὁ δὲ πέμπτος υἱὸς τοῦ Σηεὶρ Ορήσων τὸν ὡσσαράν. Πρὸ δὲ τοῦ βασιλεῦσαι βασιλέας ἐν Ἰσραὴλ, τῆς Ἐδὲμ οὗτοι οἱ βασιλεῖς ἐβασίλευσαν· Βαλὰκ υἱδ; Βεὼρ καὶ ὄνομα τῇ πόλει αὐτοῦ Δενάδα, μεθ᾿ ὃν Ἰω- υἱὸς Ζαρὰ ἐκ Βοσσύρας, μεθ' όν ᾿Αζὶμ ὁ ἐκ γῆς Θεμανών, μεθ᾿ ὃν ᾿Αδάδ, υἱὸς Βαράδ, ὅστις ἐν τῷ πεδίῳ Μωαβ ἐξέκοψε την Μαδιάμ, καὶ ὄνομα τῇ πό λει αὐτοῦ Γετθέμ· μετὰ δὲ τοῦτον Σαμαλὰκ ὁ ἐκ Μα- σέκκας, μεθ᾿ ὄν Σαούλ ὁ ἐκ Ροβώθ τῆς παρὰ τὸν ποταμὸν, μεθ' δν Βαλαεννών υἱὸς ᾿Αβοχώρ ἔχων γι ναῖκα ὀνόματι Μετεβεήλ, θυγατέρα Ματράδ, υιού Μεζοώφ, οι πάντες ἦσαν ἔτη ἀριθμὸν φ'. Οἱ δὲ υἱοὶ Ἰακώβ, τὸν ἀδελφὸν αὐτῶν Ἰωσὴφ φθόνω μισήσαν τες, τοῖς Ισμαηλίταις ἀπέδοντο. καὶ αὐτοὶ εἰς ΑΙ- γυπτον τῷ Πετεφρῇ τῷ ἀρχιμαγείρῳ Φαραώ. Καὶ ἐν τῷ χρόνῳ τούτῳ Ἰούδας ἀφικνεῖται πρὸς Ιράν τινα δολλαμίτην· καὶ θεασάμενος ἐκεῖ κανα- ναίαν γυναῖκα Σάβαν ονόματι, ταύτην πρὸς γάμον ἄγεται, καὶ ποιεῖ παῖδας ἐξ αὐτῆς τέσσαρας, Πρι Αυνάν, Σηλώμ, Φαρές. Καὶ Ἰούδας λαμβάνει τῷ πρωτοτόκῳ αὐτοῦ υἱῷ τῷ Ἥρ γυναῖκα ὀνόματι θά μαρ, καὶ διὰ πονηρίαν πολλὴν τῶν τρόπων αὐτοῦ ἅπαις ἀποθνήσκει, τοῦ Θεοῦ αὐτὸν θανατώσαντος. Καὶ ἐπιτρέπει ὁ Ἰούδας τῷ δευτέρῳ αὐτοῦ παιδί Αὐ νὰν συνευνασθῆναι τῇ Θάμαρ, ὥστε ἀναστῆσαι σπέρ μα τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ. Καὶ ὁ Αὐνὰν γνούς, ὅτι οὐκ αὐτῷ καθῆκεν ἡ τῶν τέκνων σπορά, ἐν τῷ μέλλειν συνεῖναι τῇ γυναικὶ ἐξέχεεν ἐπὶ τῆς γῆς αὐτοῦ τὴν γονήν· καὶ νεμεσηθεὶς ἐπὶ τοῦτο ὑπὸ Θεοῦ, παρα- χρῆμα ἀπέθανεν. Καὶ ὁ Ἰούδας κελεύει τὴν Θάμαρ ἐν τοῖς πατρῴοις οἴκοις χήραν καθέζεσθαι, ἕως οὗ δ Σηλώμ αύξεται. Ανδρωθέντος οὖν αὐτοῦ ἐφοβήθη συνάψαι αὐτὸν τῇ Θάμαρ, ὑποτοπήσας μὴ καὶ οὗτος ἀπολεῖται. Ἡ δὲ ἐπὶ τούτῳ ἀχθεῖσα ὀδυνηρῶς, τοιός τρόπῳ τὸν Ἰούδαν ἀμείβεται. Αφιχθέντος οὖν αὐτοῦ * ΧΙΙΙ, ** S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. Insignivit. Nati sunt et fliis illius filii legitimi ", Eliphas quinque, Theman, Hymar, Sopbar, Go- moth, Cenex, inter quos et spurius annumeratur Analec, quem e pellice Thamna susceperat ; Ra- gueli : et ipsi quatuor filii nati sunt Namin, Zares, Some, Rhoze ; Edon undecim: Thamma, Gola, lo- thom, Alibaeman, Jolas, Phinon, Cenyx, Theman, Mazari, Maediel, Zephonem. Seir Chorræo ", qui regionem Lotam habitavit, filii quinque nati sunt : Sobal, Sebegon, Anadeson, Aser, Resom; et Lolan duo, Chorri, Emam; Tlamna vero soror erat Lo- tan, quæ Eliphazo Analec genuit. Sobal flius Seir quinque filios habuit, Odomnam, Nachath, Gebeel, Soph, Omnan ; et Osebegon duos, Ædi et Anan, qui in Jamin jumenta patris sui Sebegon pascen- tem incidit. nam vero Deson, et Elibama Gliam B habuit. Deson Amadan, Asbam, Gethran et Char- ran; Aser quartus Seir filius quatuor, Balan, Zuc- can, Joycan, Ucam; quintus autem filius Seir Ore- Ossaran. ' som, Verum antequam reges crearentur in Israel, hi regnarunt in Edom : Balac filius Beor, et nomen illius civitatis Denaba; buic successit Jobab filius Sarra ex Bossyra, postquam Asom ex Themanon, post quem Adad filius Barad, qui in campo Moab excidit Madiam, et nomen civitatis illius Getthem, post hunc Samalac ex Masecca; post quem Saul ex Roboth, quæ est prope flumen; post quem Ba- C laennon filius Abochor, cui erat uxor nomine Me- tebeel filia Matrad, filii Mezooph, borum omnium anni computantur numero D. Filii vero Jacob fra- tris Joseph laudi gloriæque invidentes " eum ven- dunt Ismaelitis, et ipsi in Ægypto Petephrin, co- quorum principi ". , Eadem tempestate Judas ad Iram quemdam Odol- lamitem accedit, ibique mulierem Chananæam, cui nomen erat Saba, inspectam duxit uxorem, et ex ea quatuor suscepit liberos : Her, Auman, Selom, Phares; et Judas Her suo primogenito matrimonio copulat Thamar, qui propter morum eximiam im- probitatem, sine filiis occidit, Deo illum ad mortem trudente; et Judas Onan secundo filio, ut una cum Thamar concumberet, imponit ad fratris sui D semen excitandum. Sed Onan cum liberorum procreationem ad se non pertinere cognovisset, ubi cum muliere res erat habenda, semen super terram effundebat ; quare Deus alienatus et offensus eum morti tradidit. Et Judas Thamar in paternis domi- bus, ut vidua sederet, donec Selom cresceret præ- cipit, quem auctum, et adultum, timore luctus, atque suspicione, ne et is interiret, nullum cum Thamar conjunxit; quæ ægre hoc molesteque fe- rens, hac ratione Judæ vicem rependit. Etenim cum illum ad oves tondendas profectum esse fama ac- Gen. XXXVI. ns Ibid. • Gen. XXXVI. Gen. Gen. xxxIX.

πλῆθος τῶν ὑπαρχόντων αὐτοῖς. Ποιήσας οὖν κἀκεῖ. δεν παῖδα, ἐκ τῆς ἑαυτοῦ ἐπωνυμίας Εδώμ αὐτὴν ἐπωνόμασε. Ἐγένοντο δὲ καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ παῖδες γνήσιοι, τῷ μὲν Ἑλιφὰς πέντε, Θεμάν, Υμάρ, Σω φάρ, Γομόθ, Κενέξ, ἐν οἷς ἦν καὶ νόθος, τεχθεὶς αὐτ τῷ ᾿Αμαλὴν ἐκ παλλακίδος Θαμνᾶς ὀνόματι τῷ δὲ Ῥαγουὴλ καὶ αὐτῷ τέσσαρες παῖδες ἐτέχθησαν, Να μίν, Ζαρές, Σομέ, Ροζέ· καὶ Ἐδώμ ένδεκα, Θαμμά, Γωλά, Ἰοθόμ, Αἰλιβαιμάν, Ἰήλας, Φίνων, Κενύξ, θε μάν, Μαζαριεὶ, Μαεδιὴλ, Ζεφονήν. Τῷ δὲ Σηεὶρ τῷ Χωῤῥαίῳ τῷ τὴν γῆν τοῦ Λωτὰν κατοικήσαντι υἱοὶ πέντε ἐγένοντο, Σώβας, Σεβεγών, Αναδησών, Ασήρ, Ῥησών· καὶ τῷ Λωτὰν δύο, Χωῤῥεί, Ἐμάν. Ἡ δὲ Θαμνὰ ἀδελφὴ τοῦ Λωτὰν ἐτύγχανεν, ἥτις τὸν ᾿Αμα Α τῆς Μεσοποταμίας ἐπανελθόντος ὁμοσκηνεῖν διὰ τὸ λὴκ τῷ Ἐλιφὰς ἐγέννησεν. Ὁ δὲ Σωβὰλ ὁ υἱὸς τοῦ Σηεὶρ πέντε παῖδας ἐποίησεν, υδομναν, Ναχάθ, Γε- βεήλ, Σώφ, Ωμνᾶν· καὶ ὐσεβεγών δύο, Αἰδεὶ καὶ Αἰνὰν, ὅστις εὗρεν ἐν τῇ ἐρήμῳ τὸν Ἀμὶν τὰ ὑποζύ για νέμοντα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ Σεβεγών. Ανὰν δὲ τὸν Δησὼν καὶ Ἐλισαμὰ θυγατέρα ἐγέννησεν· ὁ δὲ Δησὼν τὸν ᾿Αμαδάν, καὶ ᾿Ασβάν, καὶ Γεθράν, καὶ Χαρ ῥάν. Ο δὲ 'Ασὴρ ὁ τέταρτος υἱὸς τοῦ Σηεὶρ, τέσσαρας παῖδας ἐγέννησεν, Βαλάμ, Ζουκάμ, Ἰουκάμ, Οὐ κάμ· ὁ δὲ πέμπτος υἱὸς τοῦ Σηεὶρ Ορήσων τὸν ὡσσαράν. Πρὸ δὲ τοῦ βασιλεῦσαι βασιλέας ἐν Ἰσραὴλ, τῆς Ἐδὲμ οὗτοι οἱ βασιλεῖς ἐβασίλευσαν· Βαλὰκ υἱδ; Βεὼρ καὶ ὄνομα τῇ πόλει αὐτοῦ Δενάδα, μεθ᾿ ὃν Ἰω- υἱὸς Ζαρὰ ἐκ Βοσσύρας, μεθ' όν ᾿Αζὶμ ὁ ἐκ γῆς Θεμανών, μεθ᾿ ὃν ᾿Αδάδ, υἱὸς Βαράδ, ὅστις ἐν τῷ πεδίῳ Μωαβ ἐξέκοψε την Μαδιάμ, καὶ ὄνομα τῇ πό λει αὐτοῦ Γετθέμ· μετὰ δὲ τοῦτον Σαμαλὰκ ὁ ἐκ Μα- σέκκας, μεθ᾿ ὄν Σαούλ ὁ ἐκ Ροβώθ τῆς παρὰ τὸν ποταμὸν, μεθ' δν Βαλαεννών υἱὸς ᾿Αβοχώρ ἔχων γι ναῖκα ὀνόματι Μετεβεήλ, θυγατέρα Ματράδ, υιού Μεζοώφ, οι πάντες ἦσαν ἔτη ἀριθμὸν φ'. Οἱ δὲ υἱοὶ Ἰακώβ, τὸν ἀδελφὸν αὐτῶν Ἰωσὴφ φθόνω μισήσαν τες, τοῖς Ισμαηλίταις ἀπέδοντο. καὶ αὐτοὶ εἰς ΑΙ- γυπτον τῷ Πετεφρῇ τῷ ἀρχιμαγείρῳ Φαραώ. Καὶ ἐν τῷ χρόνῳ τούτῳ Ἰούδας ἀφικνεῖται πρὸς Ιράν τινα δολλαμίτην· καὶ θεασάμενος ἐκεῖ κανα- ναίαν γυναῖκα Σάβαν ονόματι, ταύτην πρὸς γάμον ἄγεται, καὶ ποιεῖ παῖδας ἐξ αὐτῆς τέσσαρας, Πρι Αυνάν, Σηλώμ, Φαρές. Καὶ Ἰούδας λαμβάνει τῷ πρωτοτόκῳ αὐτοῦ υἱῷ τῷ Ἥρ γυναῖκα ὀνόματι θά μαρ, καὶ διὰ πονηρίαν πολλὴν τῶν τρόπων αὐτοῦ ἅπαις ἀποθνήσκει, τοῦ Θεοῦ αὐτὸν θανατώσαντος. Καὶ ἐπιτρέπει ὁ Ἰούδας τῷ δευτέρῳ αὐτοῦ παιδί Αὐ νὰν συνευνασθῆναι τῇ Θάμαρ, ὥστε ἀναστῆσαι σπέρ μα τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ. Καὶ ὁ Αὐνὰν γνούς, ὅτι οὐκ αὐτῷ καθῆκεν ἡ τῶν τέκνων σπορά, ἐν τῷ μέλλειν συνεῖναι τῇ γυναικὶ ἐξέχεεν ἐπὶ τῆς γῆς αὐτοῦ τὴν γονήν· καὶ νεμεσηθεὶς ἐπὶ τοῦτο ὑπὸ Θεοῦ, παρα- χρῆμα ἀπέθανεν. Καὶ ὁ Ἰούδας κελεύει τὴν Θάμαρ ἐν τοῖς πατρῴοις οἴκοις χήραν καθέζεσθαι, ἕως οὗ δ Σηλώμ αύξεται. Ανδρωθέντος οὖν αὐτοῦ ἐφοβήθη συνάψαι αὐτὸν τῇ Θάμαρ, ὑποτοπήσας μὴ καὶ οὗτος ἀπολεῖται. Ἡ δὲ ἐπὶ τούτῳ ἀχθεῖσα ὀδυνηρῶς, τοιός τρόπῳ τὸν Ἰούδαν ἀμείβεται. Αφιχθέντος οὖν αὐτοῦ * ΧΙΙΙ, ** S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. Insignivit. Nati sunt et fliis illius filii legitimi ", Eliphas quinque, Theman, Hymar, Sopbar, Go- moth, Cenex, inter quos et spurius annumeratur Analec, quem e pellice Thamna susceperat ; Ra- gueli : et ipsi quatuor filii nati sunt Namin, Zares, Some, Rhoze ; Edon undecim: Thamma, Gola, lo- thom, Alibaeman, Jolas, Phinon, Cenyx, Theman, Mazari, Maediel, Zephonem. Seir Chorræo ", qui regionem Lotam habitavit, filii quinque nati sunt : Sobal, Sebegon, Anadeson, Aser, Resom; et Lolan duo, Chorri, Emam; Tlamna vero soror erat Lo- tan, quæ Eliphazo Analec genuit. Sobal flius Seir quinque filios habuit, Odomnam, Nachath, Gebeel, Soph, Omnan ; et Osebegon duos, Ædi et Anan, qui in Jamin jumenta patris sui Sebegon pascen- tem incidit. nam vero Deson, et Elibama Gliam B habuit. Deson Amadan, Asbam, Gethran et Char- ran; Aser quartus Seir filius quatuor, Balan, Zuc- can, Joycan, Ucam; quintus autem filius Seir Ore- Ossaran. ' som, Verum antequam reges crearentur in Israel, hi regnarunt in Edom : Balac filius Beor, et nomen illius civitatis Denaba; buic successit Jobab filius Sarra ex Bossyra, postquam Asom ex Themanon, post quem Adad filius Barad, qui in campo Moab excidit Madiam, et nomen civitatis illius Getthem, post hunc Samalac ex Masecca; post quem Saul ex Roboth, quæ est prope flumen; post quem Ba- C laennon filius Abochor, cui erat uxor nomine Me- tebeel filia Matrad, filii Mezooph, borum omnium anni computantur numero D. Filii vero Jacob fra- tris Joseph laudi gloriæque invidentes " eum ven- dunt Ismaelitis, et ipsi in Ægypto Petephrin, co- quorum principi ". , Eadem tempestate Judas ad Iram quemdam Odol- lamitem accedit, ibique mulierem Chananæam, cui nomen erat Saba, inspectam duxit uxorem, et ex ea quatuor suscepit liberos : Her, Auman, Selom, Phares; et Judas Her suo primogenito matrimonio copulat Thamar, qui propter morum eximiam im- probitatem, sine filiis occidit, Deo illum ad mortem trudente; et Judas Onan secundo filio, ut una cum Thamar concumberet, imponit ad fratris sui D semen excitandum. Sed Onan cum liberorum procreationem ad se non pertinere cognovisset, ubi cum muliere res erat habenda, semen super terram effundebat ; quare Deus alienatus et offensus eum morti tradidit. Et Judas Thamar in paternis domi- bus, ut vidua sederet, donec Selom cresceret præ- cipit, quem auctum, et adultum, timore luctus, atque suspicione, ne et is interiret, nullum cum Thamar conjunxit; quæ ægre hoc molesteque fe- rens, hac ratione Judæ vicem rependit. Etenim cum illum ad oves tondendas profectum esse fama ac- Gen. XXXVI. ns Ibid. • Gen. XXXVI. Gen. Gen. xxxIX.

Β τῇ ἀδικίᾳ κατεμέμφετο, λέγων· Δεδικαίωται αυ ἐπὶ τὴν κουρὰν τῶν προβάτων, ἀκούσασα αὐτὴ ἀπαμ φίσκεται μὲν τὴν ἐσθῆτα τὴν πενθικὴν, ἀμφιέννυται δὲ πολυτελῆ, καὶ πρὸς ταῖς πύλαις τῆς πόλεως Αἰνὰν ἐκαθέζετο, ἣν ὁ Ἰούδας ἐκεῖθεν παριὼν θεασάμενος, ὡς ἑταίρας ηράσθη αὐτῆς· τὸ γὰρ πρόσωπον αὐτῆς πρὸς τὸ μὴ ἐπιγνωσθῆναι ἐπεκάλυψε, καὶ ὑποσχόμε- νας αὐτῇ ἔριφον ἀποστείλαι, ἠξίου συμμιγῆναι αὐτῇ. Ἡ δὲ οὐ πρότερον εἶξεν, εἰ μὴ ἐνέχυρον τὸν δακτύ λιον, καὶ τὸν ὁρμίσκον, καὶ τὴν βακτηρίαν είληφεν. ὺς δὲ συνεμίγη αὐτῇ, αὐτὸς μὲν εἰς τὰ ποίμνια αὐτοῦ ἀφίκετο· ἡ δὲ μεταμφιεσαμένη πάλιν τὰ τῆς χήρας ἐνδύματα, ἐκρύπτετο λανθάνουσα. Ως δ' ἀπο- στείλας ὁ Ἰούδας τὸν ἔριφον ἐπεζήτει τὸν ὁρμίσκον καὶ τὰ ἑξῆς, καὶ οὐχ εὗρεν, ἐπὶ τῷ παραλογισμῷ διεπρίετο μέντοι, ἑκαρτέρει δὲ φωρᾶσαι παντοίως τὴν ἀπάτην βουλόμενος. Χρόνου οὖν παρελθόντος ἔγ- γνος ή Θάμαρ γίνεται, καὶ ἀκούσας ὁ Ἰούδας, ὅτι ἐκ πορνείας συνείληφε, προστάττει ζῶσαν αὐτὴν και αφλεχθῆναι. Ἡ δὲ ἀγομένη ἀποστέλλει τῷ Ἰούδᾳ τὸν ὁρμίσκον, καὶ τὸν δακτύλιον, καὶ τὴν ῥάβδον, φά σκουσα· Ἐκ τοῦ ἀνθρώπου, οὗτινος ταῦτά ἐστι, ἐγὼ συνείληφα. Ἐπίγνωθι οὖν τίνος ὁ δακτύλιος, καὶ ὁ δρο μίσχος, καὶ ἡ ῥάβδος. Ὁ δὲ Ἰούδας, σχετλιάσας ἐπὶ τῷ πράγματι, καὶ ἔνθους γενόμενος, αὐτὸς ἑαυτὸν ἐπὶ την ἢ ἐγώ, οὗ ἕνεκεν οὐκ ἔδωκα αὐτὴν Σηλώμ τῷ υἱῷ μου. Αὕτη δὲ, γενομένη ἐπίτεξ, διδύμους ἐν τῷ τίκτειν προσήνεγκεν. Καὶ ὁ μὲν μείζων, τουτέστιν ὁ πρῶτος τὴν χεῖρα αὐτοῦ προεξέβαλε, καὶ ἡ μαῖα λῶμα κόκ κινον τῇ χειρὶ αὐτοῦ προσέδησε, φάσκουσα· Οὗτος ἐξελεύσεται πρῶτος· καὶ εὐθέως τὸ παιδίον τὴν χεῖ τα ένδον συνήγαγε, καὶ ἐξῆλθε πρῶτος ὁ ἀδελφὸς αὐτ τοῦ καὶ ἐκλήθη τὸ ὄνομα αὐτοῦ Φαρές· καὶ μετὰ τοῦ τον ἐξῆλθεν ὁ ἀδελφὸς, ἐφ᾽ ᾧ ἦν τὸ κόκκινον ἐν τῇ χειρὶ, καὶ ἐπωνομάσθη Ζαρά. Τούτων ἐτύγχανεν ὁ Ἰωσὴφ ἀπόγονος ὁ μνήστωρ τῆς ἀχράντου Μαρίας, ἐξ ἧς ὁ Χριστὸς τὸ σαρκίον ἀνείληφεν. Φαρὲς γὰρ, ὡς ὁ εὐαγγελιστής Ματθαῖος ἱστορεῖ, ἐγέννησε τὸν Ἐσρώμ, Εσρώμ δὲ ἐγέννησε τὸν Δράμ, Αρὰμ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἀμιναδάβ, Ἀμινα- δὰν δὲ ἐγέννησε τὸν Ναασσών, Ναασσὼν δὲ ἐγέν νησε τὸν Σαλμών, Σαλμὼν δὲ ἐγέννησε τὸν Βούζ, Βοὸζ δὲ ἐγέννησε τὸν Ὀβὴδ ἐκ τῆς 'Ρούθ, οβὴδ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἰεσσαὶ, Ἰεσσαὶ δὲ ἐγέννησε τὸν Δαυῒδ τὸν βασιλέα· Δαυίδ δὲ ὁ βασιλεὺς ἐγέννησε τὸν Σολομῶνα ἐκ τῆς τοῦ Οὐρίου, Σολομὼν δὲ ἐγέννη σε τὸν 'Ροβοάμ, Ροβοὰμ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἀβιὰ, Αβιὰ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἀσά, Ασὰ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἰωσαφάτ· Ἰωσα;ὰτ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἰωράμ, Ιωραμ δὲ ἐγέννησε τὸν Ὀζίαν, Ὀζίας δὲ ἐγέννησε τὸν Ἰωάθαμ, Ἰωάθαμ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἐζεκίαν, Ἐζε- κίας δὲ ἐγέννησε τὸν Μανασσῆ, Μανασσῆς δὲ ἐγέννησε τὸν Ἀμμών, Αμμὼν δὲ ἐγέννησε τὸν Ἰωσίαν, Ἰωσίας δὲ ἐγέννησε τὸν Ἰεχονίαν καὶ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ ἐπὶ τῆς μετοικεσίας Βαβυ- λῶνος· μετὰ δὲ τὴν μετοικεσίαν Βαβυλῶνος, Ίε- χονίας ἐγέννησε τὸν Σαλαθιήλ, Σαλαθιήλ δὲ ἐγέννησε τὸν Ζοροβάβελ, Ζοροβάβελ δὲ ἐγέννησε * ΙΑΣΤΙ. - SPURIA. COMMENT. IN HEXAEMERON. B gnifice, et splendide, seditque ad fores civitatis Enan ', quam Judas inde præteriens conspectam, uti meretricem deperiit, vultum enim, ne cognosce- retur, obduxerat, seque hædum missurum pollici- tus, eam ut sibi conjungeretur percunctabatur; illa abnuere, nisi annulus, catella baculusque pignus ab eo sibi daretur; ut rem habuit, ipse quidem ad greges abiit; illa iterum viduæ vestimentis amicta, in occulto latebat abdita. At Judas ut misso hædo, catellam reliquaque pignora reposcens, non inve- nit, variis cogitationibus affictabatur, sustinebat tamen omnino, fraudationem deprehendere stu- dens. Itaque non post multum tempus Thamar gravida comperitur, Judasque eam fornicatam con- cepisse cum audisset, jubet, ut vivens conflagrata, incendio concidat; quæ cum duceretur, Judæ, catel- lam, baculum annulumnque remittit, dicens : Ex hom mine cujus hæc sunt, ego concepi, cujusnam igitur annulus, catella baculusque sunt, nosce. His Judas animo indoluit, Numineque allatus, semet de inju- stilia accusaudo, hæc aiebat : Justior est me : pro- pterea quod non dedi eam Selom filio meo. A cepisset, vestem lugubrem exuit amiciturque ma- c C Sed Thamar jam parturiens, duos in partu pro- tulit es, quorum major, primus scilicet manum emisít, obstetrixque eam fimbria purpurea illigavit, dicens: Hic primus egreditur, subitoque puer manus intus contraxit, primusque frater ejus exivit, et vocatus est Phares; post quem alius egressus est, cui manus purpura erat illigata, et cognominatus est Zara. Ab his habet' ortum Joseph sponsus imma- culatæ Virginis, ex qua Christus carnem suscepit. Phares enim, ut evangelista refert Matthæus ”ª, genuit Esron, Esrom autem genuit Aram, Aram au- tem genuit Aminadab, Aminadab autem genuit Na- asson, Naasson autem genuit Salmon, Salmon autem genuit Booz, Booz autem genuit Obcd ex Ruth, Obed autem genuit Jesse, Jesse autem genuit David re- gem, David autem rex genuit Salomonem, ex ea quæ D fuit Uria, Salomon autem genuit Roboam, Ro- Matth. 1. * Gen. Gen. XXXVIII, boam autem genuit Abiam, Abias autem genuit Asam, Asa autem genuit Josaphat, Josaphat autem genuit Joran, Joram autem genuit Oziam, Ozias autem genuit Joatham, Joatham autem genuit Ezechiam, Ezechias autem genuit Manassem, Manasses autem genuit Ammon, Ammon autem genuit Josiam, Josias autem genuit Jechoniam, et fratres ejus in transmigra- tione Babylonis, et post transmigrationem Babylonės, Jechonias genuit Salathiel, Salathiel autem genuit Zo- robabet, Zorobabel autem genuit Abiud, Abiud autem genuit Eliachim, Eliachim autem genuit Azur, Azor artem genuit Sadoc, Sadoc autem genuit Achim, Achim autem genuit Eliud, Eliud autem genuit Eleazar, Elea-,

Β τῇ ἀδικίᾳ κατεμέμφετο, λέγων· Δεδικαίωται αυ ἐπὶ τὴν κουρὰν τῶν προβάτων, ἀκούσασα αὐτὴ ἀπαμ φίσκεται μὲν τὴν ἐσθῆτα τὴν πενθικὴν, ἀμφιέννυται δὲ πολυτελῆ, καὶ πρὸς ταῖς πύλαις τῆς πόλεως Αἰνὰν ἐκαθέζετο, ἣν ὁ Ἰούδας ἐκεῖθεν παριὼν θεασάμενος, ὡς ἑταίρας ηράσθη αὐτῆς· τὸ γὰρ πρόσωπον αὐτῆς πρὸς τὸ μὴ ἐπιγνωσθῆναι ἐπεκάλυψε, καὶ ὑποσχόμε- νας αὐτῇ ἔριφον ἀποστείλαι, ἠξίου συμμιγῆναι αὐτῇ. Ἡ δὲ οὐ πρότερον εἶξεν, εἰ μὴ ἐνέχυρον τὸν δακτύ λιον, καὶ τὸν ὁρμίσκον, καὶ τὴν βακτηρίαν είληφεν. ὺς δὲ συνεμίγη αὐτῇ, αὐτὸς μὲν εἰς τὰ ποίμνια αὐτοῦ ἀφίκετο· ἡ δὲ μεταμφιεσαμένη πάλιν τὰ τῆς χήρας ἐνδύματα, ἐκρύπτετο λανθάνουσα. Ως δ' ἀπο- στείλας ὁ Ἰούδας τὸν ἔριφον ἐπεζήτει τὸν ὁρμίσκον καὶ τὰ ἑξῆς, καὶ οὐχ εὗρεν, ἐπὶ τῷ παραλογισμῷ διεπρίετο μέντοι, ἑκαρτέρει δὲ φωρᾶσαι παντοίως τὴν ἀπάτην βουλόμενος. Χρόνου οὖν παρελθόντος ἔγ- γνος ή Θάμαρ γίνεται, καὶ ἀκούσας ὁ Ἰούδας, ὅτι ἐκ πορνείας συνείληφε, προστάττει ζῶσαν αὐτὴν και αφλεχθῆναι. Ἡ δὲ ἀγομένη ἀποστέλλει τῷ Ἰούδᾳ τὸν ὁρμίσκον, καὶ τὸν δακτύλιον, καὶ τὴν ῥάβδον, φά σκουσα· Ἐκ τοῦ ἀνθρώπου, οὗτινος ταῦτά ἐστι, ἐγὼ συνείληφα. Ἐπίγνωθι οὖν τίνος ὁ δακτύλιος, καὶ ὁ δρο μίσχος, καὶ ἡ ῥάβδος. Ὁ δὲ Ἰούδας, σχετλιάσας ἐπὶ τῷ πράγματι, καὶ ἔνθους γενόμενος, αὐτὸς ἑαυτὸν ἐπὶ την ἢ ἐγώ, οὗ ἕνεκεν οὐκ ἔδωκα αὐτὴν Σηλώμ τῷ υἱῷ μου. Αὕτη δὲ, γενομένη ἐπίτεξ, διδύμους ἐν τῷ τίκτειν προσήνεγκεν. Καὶ ὁ μὲν μείζων, τουτέστιν ὁ πρῶτος τὴν χεῖρα αὐτοῦ προεξέβαλε, καὶ ἡ μαῖα λῶμα κόκ κινον τῇ χειρὶ αὐτοῦ προσέδησε, φάσκουσα· Οὗτος ἐξελεύσεται πρῶτος· καὶ εὐθέως τὸ παιδίον τὴν χεῖ τα ένδον συνήγαγε, καὶ ἐξῆλθε πρῶτος ὁ ἀδελφὸς αὐτ τοῦ καὶ ἐκλήθη τὸ ὄνομα αὐτοῦ Φαρές· καὶ μετὰ τοῦ τον ἐξῆλθεν ὁ ἀδελφὸς, ἐφ᾽ ᾧ ἦν τὸ κόκκινον ἐν τῇ χειρὶ, καὶ ἐπωνομάσθη Ζαρά. Τούτων ἐτύγχανεν ὁ Ἰωσὴφ ἀπόγονος ὁ μνήστωρ τῆς ἀχράντου Μαρίας, ἐξ ἧς ὁ Χριστὸς τὸ σαρκίον ἀνείληφεν. Φαρὲς γὰρ, ὡς ὁ εὐαγγελιστής Ματθαῖος ἱστορεῖ, ἐγέννησε τὸν Ἐσρώμ, Εσρώμ δὲ ἐγέννησε τὸν Δράμ, Αρὰμ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἀμιναδάβ, Ἀμινα- δὰν δὲ ἐγέννησε τὸν Ναασσών, Ναασσὼν δὲ ἐγέν νησε τὸν Σαλμών, Σαλμὼν δὲ ἐγέννησε τὸν Βούζ, Βοὸζ δὲ ἐγέννησε τὸν Ὀβὴδ ἐκ τῆς 'Ρούθ, οβὴδ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἰεσσαὶ, Ἰεσσαὶ δὲ ἐγέννησε τὸν Δαυῒδ τὸν βασιλέα· Δαυίδ δὲ ὁ βασιλεὺς ἐγέννησε τὸν Σολομῶνα ἐκ τῆς τοῦ Οὐρίου, Σολομὼν δὲ ἐγέννη σε τὸν 'Ροβοάμ, Ροβοὰμ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἀβιὰ, Αβιὰ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἀσά, Ασὰ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἰωσαφάτ· Ἰωσα;ὰτ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἰωράμ, Ιωραμ δὲ ἐγέννησε τὸν Ὀζίαν, Ὀζίας δὲ ἐγέννησε τὸν Ἰωάθαμ, Ἰωάθαμ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἐζεκίαν, Ἐζε- κίας δὲ ἐγέννησε τὸν Μανασσῆ, Μανασσῆς δὲ ἐγέννησε τὸν Ἀμμών, Αμμὼν δὲ ἐγέννησε τὸν Ἰωσίαν, Ἰωσίας δὲ ἐγέννησε τὸν Ἰεχονίαν καὶ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ ἐπὶ τῆς μετοικεσίας Βαβυ- λῶνος· μετὰ δὲ τὴν μετοικεσίαν Βαβυλῶνος, Ίε- χονίας ἐγέννησε τὸν Σαλαθιήλ, Σαλαθιήλ δὲ ἐγέννησε τὸν Ζοροβάβελ, Ζοροβάβελ δὲ ἐγέννησε * ΙΑΣΤΙ. - SPURIA. COMMENT. IN HEXAEMERON. B gnifice, et splendide, seditque ad fores civitatis Enan ', quam Judas inde præteriens conspectam, uti meretricem deperiit, vultum enim, ne cognosce- retur, obduxerat, seque hædum missurum pollici- tus, eam ut sibi conjungeretur percunctabatur; illa abnuere, nisi annulus, catella baculusque pignus ab eo sibi daretur; ut rem habuit, ipse quidem ad greges abiit; illa iterum viduæ vestimentis amicta, in occulto latebat abdita. At Judas ut misso hædo, catellam reliquaque pignora reposcens, non inve- nit, variis cogitationibus affictabatur, sustinebat tamen omnino, fraudationem deprehendere stu- dens. Itaque non post multum tempus Thamar gravida comperitur, Judasque eam fornicatam con- cepisse cum audisset, jubet, ut vivens conflagrata, incendio concidat; quæ cum duceretur, Judæ, catel- lam, baculum annulumnque remittit, dicens : Ex hom mine cujus hæc sunt, ego concepi, cujusnam igitur annulus, catella baculusque sunt, nosce. His Judas animo indoluit, Numineque allatus, semet de inju- stilia accusaudo, hæc aiebat : Justior est me : pro- pterea quod non dedi eam Selom filio meo. A cepisset, vestem lugubrem exuit amiciturque ma- c C Sed Thamar jam parturiens, duos in partu pro- tulit es, quorum major, primus scilicet manum emisít, obstetrixque eam fimbria purpurea illigavit, dicens: Hic primus egreditur, subitoque puer manus intus contraxit, primusque frater ejus exivit, et vocatus est Phares; post quem alius egressus est, cui manus purpura erat illigata, et cognominatus est Zara. Ab his habet' ortum Joseph sponsus imma- culatæ Virginis, ex qua Christus carnem suscepit. Phares enim, ut evangelista refert Matthæus ”ª, genuit Esron, Esrom autem genuit Aram, Aram au- tem genuit Aminadab, Aminadab autem genuit Na- asson, Naasson autem genuit Salmon, Salmon autem genuit Booz, Booz autem genuit Obcd ex Ruth, Obed autem genuit Jesse, Jesse autem genuit David re- gem, David autem rex genuit Salomonem, ex ea quæ D fuit Uria, Salomon autem genuit Roboam, Ro- Matth. 1. * Gen. Gen. XXXVIII, boam autem genuit Abiam, Abias autem genuit Asam, Asa autem genuit Josaphat, Josaphat autem genuit Joran, Joram autem genuit Oziam, Ozias autem genuit Joatham, Joatham autem genuit Ezechiam, Ezechias autem genuit Manassem, Manasses autem genuit Ammon, Ammon autem genuit Josiam, Josias autem genuit Jechoniam, et fratres ejus in transmigra- tione Babylonis, et post transmigrationem Babylonės, Jechonias genuit Salathiel, Salathiel autem genuit Zo- robabet, Zorobabel autem genuit Abiud, Abiud autem genuit Eliachim, Eliachim autem genuit Azur, Azor artem genuit Sadoc, Sadoc autem genuit Achim, Achim autem genuit Eliud, Eliud autem genuit Eleazar, Elea-,

Ελιακεὶμ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἀζωρ, Αζώρ δὲ ἐγέν νησε τὸν Σαδώκ, Σαδὼκ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἀχείμ, Αχείμ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἑλιούδ, Ἑλιοὺδ δὲ ἐγέν νησε τὸν Ἐλεάζαρ, Ἐλεάζαρ δὲ ἐγέννησε τὸν Ματ- θὰν, Ματθὰν δὲ ἐγέννησε τὸν Ἰακώβ, Ἰακὼβ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἰωσὴφ τὸν ἄνδρα Μαρίας, ἐξ ἧς ἐγεν νήθη Ἰησοῦς ὁ λεγόμενος Χριστός. Πᾶσαι νῦν αἱ Α τὸν ᾿Αβιούδ, Αβιούδ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἐλιακείμ, γενεαὶ ἀπὸ Ἀβραὰμ ἕως Δαυΐδ γενεαὶ δεκατέσσαρες, καὶ ἀπὸ Δαυΐδ ἕως τῆς μετοικεσίας Βαβυλώνες γενεαί δεκατέσσαρες, καὶ ἀπὸ τῆς μετοικεσίας Βαβυλῶνος ἕως τοῦ Χριστοῦ γενεαὶ δεκατέσσαρες. Ζητητέον δὲ ἡμῖν κατὰ ποῖον λόγον ὁ Ματθαῖος καὶ ὁ Λουκᾶς ἐν τῇ γενεαλογίᾳ διαφωνοῦσι τοῦ Ἰω σήφ· ὁ μὲν υἱὸν Ἰακὼβ γράφων αὐτὸν υἱοῦ Ματ- θάν, ὁ δὲ Λουκᾶς υἱὸν Ηλεὶ τοῦ Μελχεί· καὶ πῶς οὗτοι, διαφόρων γενῶν ὑπάρχοντες, ὅ τε Μελχεὶ καὶ ὁ Ματθὰν, πάπποι τοῦ Ἰωσὴφ ἀναφαίνονται. Ἔστιν οὖν τοῦτο σαφηνιζόμενον. Πρώτος γὰρ Ματ θὰν, ὁ ἐκ γένους Σολομῶντος, ἄγεται γυναῖκα Αιθαν ὀνόματι, καὶ ἐκ ταύτης γεννᾷ τὸν Ἰακώβ, καὶ ἀπο θνήσκει. Καὶ ἄγεται αὐτὴν ὁ Μελχεὶ ὁ ἐκ γένους Ματ- θὰν, ἐκποιεῖ ἐξ αὐτῆς τὸν Ηλεί. Καὶ δὴ οὖν ὅ τε Ματθὰν καὶ ὁ Μελχει, τὴν αὐτὴν ἀγαγόμενοι γυναί και δύο όμομητρίους ἐπαιδοποιήσαντο ἀδελφοὺς, διδ καὶ ἐκ διαφόρων δύο γενῶν εὑρίσκομεν τὸν Ἰακὼς καὶ τὸν Ἡλεί. 'Ηλεὶ δὲ, λαβὼν γυναῖκα, ἅπαις ἐτελεύ τησε, καὶ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ Ἰακὼς ἔλαβε τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, ὅπως κατὰ τὸν νόμον ἐγείρῃ τέκνα τῷ ἀδελφο, καὶ γεννᾷ ἐξ αὐτῆς τὸν Ἰωσήφ. Ὥστε οὖν κατὰ φύ σιν μὲν ἦν υἱὸς τοῦ Ἰακὼβ ὁ Ἰωσήφ, κατὰ νόμον δὲ τοῦ Ἡλεί. Αξιον δὲ καὶ τὴν ἱστορίαν, ἣν διέξεισι περὶ τῆς ἁγίας Μαρίας Ἰάκωβός τις, ἐπελθεῖν. Φάσκει γάρο ἐν ταῖς φυλαῖς τοῦ Ἰσραὴλ ἄνδρα πλούσιον γεγενη σθαι ὀνόματι Ἰωακεὶμ, ὃς καθ᾿ ἑορτὴν διπλάσιον τῶν ἄλλων δῶρα τῷ Θεῷ προσεκόμιζεν, οὕτω λέγων· Τὸ τῆς περιουσίας ἐν παντὶ τῷ λαῷ, καὶ τὸ τῆς ἀφέσεως εἰς ἱλασμὸν ἐμοὶ Κυρίῳ τῷ Θεῷ. Ενστάσης οὖν τῆς μεγίστης τοῦ Κυρίου ἑορτῆς, καὶ πάντων κατὰ τὸ εἰωθὸς τὰ δῶρα τῷ Θεῷ προσκομιζόντων, προσενεγκεῖν πρῶτος αὐτὸς ὥρμησεν. Καὶ Ῥουδίν τις διεκώλυσεν αὐτὸν προσοῖσαι πρῶτον, λέγων, μὴ ἐξεῖναι αὐτῷ, καθότι άτεκνος ἐν τῷ Ἰσραὴλ καθέστηκε. Καὶ λυπη θεὶς ἐπὶ τοῦτο, εἰς τὴν ἔρημον ἀφίκετο, κἀκεῖ πήξας σκηνὴν ἱκέτευε τὸν Θεὸν παρασχεῖν καὶ αὐτῷ, ὥσπερ τῷ ᾿Αβραὰμ γνησίου παιδὸς σποράν· μόνον γὰρ ἐγνώ κει ἑαυτὸν ὑπάρχειν ἐν τῷ Ἰσραήλ· ἄχρις ἡμερῶν νηστεύων τεσσαράκοντα ἱκέτευε τὸν Θεόν. Ομοίως δὲ καὶ ἡ ὁμόζυγος αὐτοῦ, περιθεμένη ἐσθῆτα εὐτελή, ἐδεῖτο τοῦ Θεοῦ τυχεῖν γονῆς. Ἐπιστάσης δὲ τῆς μετ γίστης ἡμέρας τοῦ Θεοῦ, λαμπρὰν στολὴν ἀμφιέννυ- ται· οὐ γὰρ ἦν θεμιτὸν ἐν ταύτῃ τῇ ἑορτῇ πένθιμον ἠμφιέσθαι στολήν. Περὶ γοῦν τὴν ἐννάτην ὥραν τῆς ἡμέρας ὑπό τι δέν δρον ἐν τῷ παραδείσῳ αὐτῆς καθεσθεῖσα, ἱκέτευε λέ- γουσα τῷ Θεῷ· «Ὁ Θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν, εὐλό γησόν με, καὶ ἐπάκουσον τῆς δεήσεώς μου, καθώς εὐλόγησας τὴν μήτραν Σάββας, καὶ ἔδωκας αὐτῇ υἱὸν τὸν Ἰσαάκ. » Καὶ ταῦτα λέγουσα ἀφορᾶ εἰς τὸ δέν δρον, καὶ θεασαμένη στρουθὸν τὰ νεοσσία ἑαυτοῦ πε- S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. zar autem genuit Matthan, Matthan autem genuit Jacob, Jacob autem genuit Joseph virum Mariæ, ex qua nalus est Jesus, qui dicitur Christus. Omnes itaque genera- tiones ab Abraham usque ad David generationes qua- tuordecim, et a David usque ad transmigrationem Ba- bylonis generationes quatuordecim, el a transmigra- tione Babylonis usque ad Christum, generationes quatuordecim. Inquirendum autem nobis est, quanam ratione Matthæus et Lucas in genealogia Joseph tradenda di- screpant; hic quidem filium illum Jacob, filii Matthan perhibens, Lucas vero filium Ileli, filii Melchi, et quomodo Melchi, et Matthan, cum sint diversi ge- neris, avi Josephi comperiuntur. Ita dubitatio hæc tollenda. Primus enim Matthan a Salomone oriundus, Æthan habuit in matrimonio, ex hac gignitur Jacob, et moritur, eamque ducit Melchi ex genere Matthan, suscipitque ex ea Heli. Itaque Matthan et Melchi, eadem uxore ducta, duos ex eadem matre, fratres filios habuerunt, quare duplici genere Jacob, et Heli oriundos com- perimus. Heli porro uxore ducta, sine filiis obiit, et frater ejus Jacob eam sibi conjunxit, ut secun- dum legem filios fratri excitaret, nasciturque ex ea Josephus. Ita ut natura quidem Josephus filius sit Jacobi, lege Ileli. B -- • C Digna certe est quæ percurratur historia, quam Jacobus quidam recenset de beata Virgine, hisce verbis enarrans ; ait namque in tribubus Israel, virum fuisse opulentum nomine Joachim, qui die- bus festis munera Deo duplo majora aliis offerebat, ut sic populo onmi, sibique divinum Numen pla- cando propitium redderet. Jam celeberrimo die festo appropinquante, omnibusque, ut moris erat, munerum magnificentia donantibus, primus hic ut primus deferret, accurrit. Sed Rubin quidam eum remoratus est, non licere ipsi primum offerre affir- mans, qui in Israel adhuc sine prole degebat. Hinc marore obrutus, deserta petit, ibique tabernaculo exstructo supplicibus votis Deum orabat, ut et sibi, quemadmodum Abrabæ, legitimæ prolis concederet D fecunditatem; solum enim hoc se dono in Israel carere cognoscebat, et sic in quadraginta dierum jejunio Deum deprecabatur. Similiter et ejus uxor, vestitu inculto, et horrido tecta, prolem a Den precibus poscebat. Sed cum magna dies Domini venisset, veste se pretiosa ornavit; nefas enim erat ille die luctuoso habitu vestiri. Circa igitur horam diei nonam sub arbore in viridario suo sedens, his verbis Deum obsecrabat : • Deus patrum nostrorum, benedic mihi et exaudi orationem meam, sicut benedixisti vulvæ Sarræ, et dedisti filium illi Isaac. Hæc cum dice- ret, in propinquam arborem aspectum referendo, aspexit passerem pullis suis incubantem ; hinc

Ελιακεὶμ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἀζωρ, Αζώρ δὲ ἐγέν νησε τὸν Σαδώκ, Σαδὼκ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἀχείμ, Αχείμ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἑλιούδ, Ἑλιοὺδ δὲ ἐγέν νησε τὸν Ἐλεάζαρ, Ἐλεάζαρ δὲ ἐγέννησε τὸν Ματ- θὰν, Ματθὰν δὲ ἐγέννησε τὸν Ἰακώβ, Ἰακὼβ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἰωσὴφ τὸν ἄνδρα Μαρίας, ἐξ ἧς ἐγεν νήθη Ἰησοῦς ὁ λεγόμενος Χριστός. Πᾶσαι νῦν αἱ Α τὸν ᾿Αβιούδ, Αβιούδ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἐλιακείμ, γενεαὶ ἀπὸ Ἀβραὰμ ἕως Δαυΐδ γενεαὶ δεκατέσσαρες, καὶ ἀπὸ Δαυΐδ ἕως τῆς μετοικεσίας Βαβυλώνες γενεαί δεκατέσσαρες, καὶ ἀπὸ τῆς μετοικεσίας Βαβυλῶνος ἕως τοῦ Χριστοῦ γενεαὶ δεκατέσσαρες. Ζητητέον δὲ ἡμῖν κατὰ ποῖον λόγον ὁ Ματθαῖος καὶ ὁ Λουκᾶς ἐν τῇ γενεαλογίᾳ διαφωνοῦσι τοῦ Ἰω σήφ· ὁ μὲν υἱὸν Ἰακὼβ γράφων αὐτὸν υἱοῦ Ματ- θάν, ὁ δὲ Λουκᾶς υἱὸν Ηλεὶ τοῦ Μελχεί· καὶ πῶς οὗτοι, διαφόρων γενῶν ὑπάρχοντες, ὅ τε Μελχεὶ καὶ ὁ Ματθὰν, πάπποι τοῦ Ἰωσὴφ ἀναφαίνονται. Ἔστιν οὖν τοῦτο σαφηνιζόμενον. Πρώτος γὰρ Ματ θὰν, ὁ ἐκ γένους Σολομῶντος, ἄγεται γυναῖκα Αιθαν ὀνόματι, καὶ ἐκ ταύτης γεννᾷ τὸν Ἰακώβ, καὶ ἀπο θνήσκει. Καὶ ἄγεται αὐτὴν ὁ Μελχεὶ ὁ ἐκ γένους Ματ- θὰν, ἐκποιεῖ ἐξ αὐτῆς τὸν Ηλεί. Καὶ δὴ οὖν ὅ τε Ματθὰν καὶ ὁ Μελχει, τὴν αὐτὴν ἀγαγόμενοι γυναί και δύο όμομητρίους ἐπαιδοποιήσαντο ἀδελφοὺς, διδ καὶ ἐκ διαφόρων δύο γενῶν εὑρίσκομεν τὸν Ἰακὼς καὶ τὸν Ἡλεί. 'Ηλεὶ δὲ, λαβὼν γυναῖκα, ἅπαις ἐτελεύ τησε, καὶ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ Ἰακὼς ἔλαβε τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, ὅπως κατὰ τὸν νόμον ἐγείρῃ τέκνα τῷ ἀδελφο, καὶ γεννᾷ ἐξ αὐτῆς τὸν Ἰωσήφ. Ὥστε οὖν κατὰ φύ σιν μὲν ἦν υἱὸς τοῦ Ἰακὼβ ὁ Ἰωσήφ, κατὰ νόμον δὲ τοῦ Ἡλεί. Αξιον δὲ καὶ τὴν ἱστορίαν, ἣν διέξεισι περὶ τῆς ἁγίας Μαρίας Ἰάκωβός τις, ἐπελθεῖν. Φάσκει γάρο ἐν ταῖς φυλαῖς τοῦ Ἰσραὴλ ἄνδρα πλούσιον γεγενη σθαι ὀνόματι Ἰωακεὶμ, ὃς καθ᾿ ἑορτὴν διπλάσιον τῶν ἄλλων δῶρα τῷ Θεῷ προσεκόμιζεν, οὕτω λέγων· Τὸ τῆς περιουσίας ἐν παντὶ τῷ λαῷ, καὶ τὸ τῆς ἀφέσεως εἰς ἱλασμὸν ἐμοὶ Κυρίῳ τῷ Θεῷ. Ενστάσης οὖν τῆς μεγίστης τοῦ Κυρίου ἑορτῆς, καὶ πάντων κατὰ τὸ εἰωθὸς τὰ δῶρα τῷ Θεῷ προσκομιζόντων, προσενεγκεῖν πρῶτος αὐτὸς ὥρμησεν. Καὶ Ῥουδίν τις διεκώλυσεν αὐτὸν προσοῖσαι πρῶτον, λέγων, μὴ ἐξεῖναι αὐτῷ, καθότι άτεκνος ἐν τῷ Ἰσραὴλ καθέστηκε. Καὶ λυπη θεὶς ἐπὶ τοῦτο, εἰς τὴν ἔρημον ἀφίκετο, κἀκεῖ πήξας σκηνὴν ἱκέτευε τὸν Θεὸν παρασχεῖν καὶ αὐτῷ, ὥσπερ τῷ ᾿Αβραὰμ γνησίου παιδὸς σποράν· μόνον γὰρ ἐγνώ κει ἑαυτὸν ὑπάρχειν ἐν τῷ Ἰσραήλ· ἄχρις ἡμερῶν νηστεύων τεσσαράκοντα ἱκέτευε τὸν Θεόν. Ομοίως δὲ καὶ ἡ ὁμόζυγος αὐτοῦ, περιθεμένη ἐσθῆτα εὐτελή, ἐδεῖτο τοῦ Θεοῦ τυχεῖν γονῆς. Ἐπιστάσης δὲ τῆς μετ γίστης ἡμέρας τοῦ Θεοῦ, λαμπρὰν στολὴν ἀμφιέννυ- ται· οὐ γὰρ ἦν θεμιτὸν ἐν ταύτῃ τῇ ἑορτῇ πένθιμον ἠμφιέσθαι στολήν. Περὶ γοῦν τὴν ἐννάτην ὥραν τῆς ἡμέρας ὑπό τι δέν δρον ἐν τῷ παραδείσῳ αὐτῆς καθεσθεῖσα, ἱκέτευε λέ- γουσα τῷ Θεῷ· «Ὁ Θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν, εὐλό γησόν με, καὶ ἐπάκουσον τῆς δεήσεώς μου, καθώς εὐλόγησας τὴν μήτραν Σάββας, καὶ ἔδωκας αὐτῇ υἱὸν τὸν Ἰσαάκ. » Καὶ ταῦτα λέγουσα ἀφορᾶ εἰς τὸ δέν δρον, καὶ θεασαμένη στρουθὸν τὰ νεοσσία ἑαυτοῦ πε- S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. zar autem genuit Matthan, Matthan autem genuit Jacob, Jacob autem genuit Joseph virum Mariæ, ex qua nalus est Jesus, qui dicitur Christus. Omnes itaque genera- tiones ab Abraham usque ad David generationes qua- tuordecim, et a David usque ad transmigrationem Ba- bylonis generationes quatuordecim, el a transmigra- tione Babylonis usque ad Christum, generationes quatuordecim. Inquirendum autem nobis est, quanam ratione Matthæus et Lucas in genealogia Joseph tradenda di- screpant; hic quidem filium illum Jacob, filii Matthan perhibens, Lucas vero filium Ileli, filii Melchi, et quomodo Melchi, et Matthan, cum sint diversi ge- neris, avi Josephi comperiuntur. Ita dubitatio hæc tollenda. Primus enim Matthan a Salomone oriundus, Æthan habuit in matrimonio, ex hac gignitur Jacob, et moritur, eamque ducit Melchi ex genere Matthan, suscipitque ex ea Heli. Itaque Matthan et Melchi, eadem uxore ducta, duos ex eadem matre, fratres filios habuerunt, quare duplici genere Jacob, et Heli oriundos com- perimus. Heli porro uxore ducta, sine filiis obiit, et frater ejus Jacob eam sibi conjunxit, ut secun- dum legem filios fratri excitaret, nasciturque ex ea Josephus. Ita ut natura quidem Josephus filius sit Jacobi, lege Ileli. B -- • C Digna certe est quæ percurratur historia, quam Jacobus quidam recenset de beata Virgine, hisce verbis enarrans ; ait namque in tribubus Israel, virum fuisse opulentum nomine Joachim, qui die- bus festis munera Deo duplo majora aliis offerebat, ut sic populo onmi, sibique divinum Numen pla- cando propitium redderet. Jam celeberrimo die festo appropinquante, omnibusque, ut moris erat, munerum magnificentia donantibus, primus hic ut primus deferret, accurrit. Sed Rubin quidam eum remoratus est, non licere ipsi primum offerre affir- mans, qui in Israel adhuc sine prole degebat. Hinc marore obrutus, deserta petit, ibique tabernaculo exstructo supplicibus votis Deum orabat, ut et sibi, quemadmodum Abrabæ, legitimæ prolis concederet D fecunditatem; solum enim hoc se dono in Israel carere cognoscebat, et sic in quadraginta dierum jejunio Deum deprecabatur. Similiter et ejus uxor, vestitu inculto, et horrido tecta, prolem a Den precibus poscebat. Sed cum magna dies Domini venisset, veste se pretiosa ornavit; nefas enim erat ille die luctuoso habitu vestiri. Circa igitur horam diei nonam sub arbore in viridario suo sedens, his verbis Deum obsecrabat : • Deus patrum nostrorum, benedic mihi et exaudi orationem meam, sicut benedixisti vulvæ Sarræ, et dedisti filium illi Isaac. Hæc cum dice- ret, in propinquam arborem aspectum referendo, aspexit passerem pullis suis incubantem ; hinc

Ελιακεὶμ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἀζωρ, Αζώρ δὲ ἐγέν νησε τὸν Σαδώκ, Σαδὼκ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἀχείμ, Αχείμ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἑλιούδ, Ἑλιοὺδ δὲ ἐγέν νησε τὸν Ἐλεάζαρ, Ἐλεάζαρ δὲ ἐγέννησε τὸν Ματ- θὰν, Ματθὰν δὲ ἐγέννησε τὸν Ἰακώβ, Ἰακὼβ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἰωσὴφ τὸν ἄνδρα Μαρίας, ἐξ ἧς ἐγεν νήθη Ἰησοῦς ὁ λεγόμενος Χριστός. Πᾶσαι νῦν αἱ Α τὸν ᾿Αβιούδ, Αβιούδ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἐλιακείμ, γενεαὶ ἀπὸ Ἀβραὰμ ἕως Δαυΐδ γενεαὶ δεκατέσσαρες, καὶ ἀπὸ Δαυΐδ ἕως τῆς μετοικεσίας Βαβυλώνες γενεαί δεκατέσσαρες, καὶ ἀπὸ τῆς μετοικεσίας Βαβυλῶνος ἕως τοῦ Χριστοῦ γενεαὶ δεκατέσσαρες. Ζητητέον δὲ ἡμῖν κατὰ ποῖον λόγον ὁ Ματθαῖος καὶ ὁ Λουκᾶς ἐν τῇ γενεαλογίᾳ διαφωνοῦσι τοῦ Ἰω σήφ· ὁ μὲν υἱὸν Ἰακὼβ γράφων αὐτὸν υἱοῦ Ματ- θάν, ὁ δὲ Λουκᾶς υἱὸν Ηλεὶ τοῦ Μελχεί· καὶ πῶς οὗτοι, διαφόρων γενῶν ὑπάρχοντες, ὅ τε Μελχεὶ καὶ ὁ Ματθὰν, πάπποι τοῦ Ἰωσὴφ ἀναφαίνονται. Ἔστιν οὖν τοῦτο σαφηνιζόμενον. Πρώτος γὰρ Ματ θὰν, ὁ ἐκ γένους Σολομῶντος, ἄγεται γυναῖκα Αιθαν ὀνόματι, καὶ ἐκ ταύτης γεννᾷ τὸν Ἰακώβ, καὶ ἀπο θνήσκει. Καὶ ἄγεται αὐτὴν ὁ Μελχεὶ ὁ ἐκ γένους Ματ- θὰν, ἐκποιεῖ ἐξ αὐτῆς τὸν Ηλεί. Καὶ δὴ οὖν ὅ τε Ματθὰν καὶ ὁ Μελχει, τὴν αὐτὴν ἀγαγόμενοι γυναί και δύο όμομητρίους ἐπαιδοποιήσαντο ἀδελφοὺς, διδ καὶ ἐκ διαφόρων δύο γενῶν εὑρίσκομεν τὸν Ἰακὼς καὶ τὸν Ἡλεί. 'Ηλεὶ δὲ, λαβὼν γυναῖκα, ἅπαις ἐτελεύ τησε, καὶ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ Ἰακὼς ἔλαβε τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, ὅπως κατὰ τὸν νόμον ἐγείρῃ τέκνα τῷ ἀδελφο, καὶ γεννᾷ ἐξ αὐτῆς τὸν Ἰωσήφ. Ὥστε οὖν κατὰ φύ σιν μὲν ἦν υἱὸς τοῦ Ἰακὼβ ὁ Ἰωσήφ, κατὰ νόμον δὲ τοῦ Ἡλεί. Αξιον δὲ καὶ τὴν ἱστορίαν, ἣν διέξεισι περὶ τῆς ἁγίας Μαρίας Ἰάκωβός τις, ἐπελθεῖν. Φάσκει γάρο ἐν ταῖς φυλαῖς τοῦ Ἰσραὴλ ἄνδρα πλούσιον γεγενη σθαι ὀνόματι Ἰωακεὶμ, ὃς καθ᾿ ἑορτὴν διπλάσιον τῶν ἄλλων δῶρα τῷ Θεῷ προσεκόμιζεν, οὕτω λέγων· Τὸ τῆς περιουσίας ἐν παντὶ τῷ λαῷ, καὶ τὸ τῆς ἀφέσεως εἰς ἱλασμὸν ἐμοὶ Κυρίῳ τῷ Θεῷ. Ενστάσης οὖν τῆς μεγίστης τοῦ Κυρίου ἑορτῆς, καὶ πάντων κατὰ τὸ εἰωθὸς τὰ δῶρα τῷ Θεῷ προσκομιζόντων, προσενεγκεῖν πρῶτος αὐτὸς ὥρμησεν. Καὶ Ῥουδίν τις διεκώλυσεν αὐτὸν προσοῖσαι πρῶτον, λέγων, μὴ ἐξεῖναι αὐτῷ, καθότι άτεκνος ἐν τῷ Ἰσραὴλ καθέστηκε. Καὶ λυπη θεὶς ἐπὶ τοῦτο, εἰς τὴν ἔρημον ἀφίκετο, κἀκεῖ πήξας σκηνὴν ἱκέτευε τὸν Θεὸν παρασχεῖν καὶ αὐτῷ, ὥσπερ τῷ ᾿Αβραὰμ γνησίου παιδὸς σποράν· μόνον γὰρ ἐγνώ κει ἑαυτὸν ὑπάρχειν ἐν τῷ Ἰσραήλ· ἄχρις ἡμερῶν νηστεύων τεσσαράκοντα ἱκέτευε τὸν Θεόν. Ομοίως δὲ καὶ ἡ ὁμόζυγος αὐτοῦ, περιθεμένη ἐσθῆτα εὐτελή, ἐδεῖτο τοῦ Θεοῦ τυχεῖν γονῆς. Ἐπιστάσης δὲ τῆς μετ γίστης ἡμέρας τοῦ Θεοῦ, λαμπρὰν στολὴν ἀμφιέννυ- ται· οὐ γὰρ ἦν θεμιτὸν ἐν ταύτῃ τῇ ἑορτῇ πένθιμον ἠμφιέσθαι στολήν. Περὶ γοῦν τὴν ἐννάτην ὥραν τῆς ἡμέρας ὑπό τι δέν δρον ἐν τῷ παραδείσῳ αὐτῆς καθεσθεῖσα, ἱκέτευε λέ- γουσα τῷ Θεῷ· «Ὁ Θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν, εὐλό γησόν με, καὶ ἐπάκουσον τῆς δεήσεώς μου, καθώς εὐλόγησας τὴν μήτραν Σάββας, καὶ ἔδωκας αὐτῇ υἱὸν τὸν Ἰσαάκ. » Καὶ ταῦτα λέγουσα ἀφορᾶ εἰς τὸ δέν δρον, καὶ θεασαμένη στρουθὸν τὰ νεοσσία ἑαυτοῦ πε- S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. zar autem genuit Matthan, Matthan autem genuit Jacob, Jacob autem genuit Joseph virum Mariæ, ex qua nalus est Jesus, qui dicitur Christus. Omnes itaque genera- tiones ab Abraham usque ad David generationes qua- tuordecim, et a David usque ad transmigrationem Ba- bylonis generationes quatuordecim, el a transmigra- tione Babylonis usque ad Christum, generationes quatuordecim. Inquirendum autem nobis est, quanam ratione Matthæus et Lucas in genealogia Joseph tradenda di- screpant; hic quidem filium illum Jacob, filii Matthan perhibens, Lucas vero filium Ileli, filii Melchi, et quomodo Melchi, et Matthan, cum sint diversi ge- neris, avi Josephi comperiuntur. Ita dubitatio hæc tollenda. Primus enim Matthan a Salomone oriundus, Æthan habuit in matrimonio, ex hac gignitur Jacob, et moritur, eamque ducit Melchi ex genere Matthan, suscipitque ex ea Heli. Itaque Matthan et Melchi, eadem uxore ducta, duos ex eadem matre, fratres filios habuerunt, quare duplici genere Jacob, et Heli oriundos com- perimus. Heli porro uxore ducta, sine filiis obiit, et frater ejus Jacob eam sibi conjunxit, ut secun- dum legem filios fratri excitaret, nasciturque ex ea Josephus. Ita ut natura quidem Josephus filius sit Jacobi, lege Ileli. B -- • C Digna certe est quæ percurratur historia, quam Jacobus quidam recenset de beata Virgine, hisce verbis enarrans ; ait namque in tribubus Israel, virum fuisse opulentum nomine Joachim, qui die- bus festis munera Deo duplo majora aliis offerebat, ut sic populo onmi, sibique divinum Numen pla- cando propitium redderet. Jam celeberrimo die festo appropinquante, omnibusque, ut moris erat, munerum magnificentia donantibus, primus hic ut primus deferret, accurrit. Sed Rubin quidam eum remoratus est, non licere ipsi primum offerre affir- mans, qui in Israel adhuc sine prole degebat. Hinc marore obrutus, deserta petit, ibique tabernaculo exstructo supplicibus votis Deum orabat, ut et sibi, quemadmodum Abrabæ, legitimæ prolis concederet D fecunditatem; solum enim hoc se dono in Israel carere cognoscebat, et sic in quadraginta dierum jejunio Deum deprecabatur. Similiter et ejus uxor, vestitu inculto, et horrido tecta, prolem a Den precibus poscebat. Sed cum magna dies Domini venisset, veste se pretiosa ornavit; nefas enim erat ille die luctuoso habitu vestiri. Circa igitur horam diei nonam sub arbore in viridario suo sedens, his verbis Deum obsecrabat : • Deus patrum nostrorum, benedic mihi et exaudi orationem meam, sicut benedixisti vulvæ Sarræ, et dedisti filium illi Isaac. Hæc cum dice- ret, in propinquam arborem aspectum referendo, aspexit passerem pullis suis incubantem ; hinc

Ελιακεὶμ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἀζωρ, Αζώρ δὲ ἐγέν νησε τὸν Σαδώκ, Σαδὼκ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἀχείμ, Αχείμ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἑλιούδ, Ἑλιοὺδ δὲ ἐγέν νησε τὸν Ἐλεάζαρ, Ἐλεάζαρ δὲ ἐγέννησε τὸν Ματ- θὰν, Ματθὰν δὲ ἐγέννησε τὸν Ἰακώβ, Ἰακὼβ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἰωσὴφ τὸν ἄνδρα Μαρίας, ἐξ ἧς ἐγεν νήθη Ἰησοῦς ὁ λεγόμενος Χριστός. Πᾶσαι νῦν αἱ Α τὸν ᾿Αβιούδ, Αβιούδ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἐλιακείμ, γενεαὶ ἀπὸ Ἀβραὰμ ἕως Δαυΐδ γενεαὶ δεκατέσσαρες, καὶ ἀπὸ Δαυΐδ ἕως τῆς μετοικεσίας Βαβυλώνες γενεαί δεκατέσσαρες, καὶ ἀπὸ τῆς μετοικεσίας Βαβυλῶνος ἕως τοῦ Χριστοῦ γενεαὶ δεκατέσσαρες. Ζητητέον δὲ ἡμῖν κατὰ ποῖον λόγον ὁ Ματθαῖος καὶ ὁ Λουκᾶς ἐν τῇ γενεαλογίᾳ διαφωνοῦσι τοῦ Ἰω σήφ· ὁ μὲν υἱὸν Ἰακὼβ γράφων αὐτὸν υἱοῦ Ματ- θάν, ὁ δὲ Λουκᾶς υἱὸν Ηλεὶ τοῦ Μελχεί· καὶ πῶς οὗτοι, διαφόρων γενῶν ὑπάρχοντες, ὅ τε Μελχεὶ καὶ ὁ Ματθὰν, πάπποι τοῦ Ἰωσὴφ ἀναφαίνονται. Ἔστιν οὖν τοῦτο σαφηνιζόμενον. Πρώτος γὰρ Ματ θὰν, ὁ ἐκ γένους Σολομῶντος, ἄγεται γυναῖκα Αιθαν ὀνόματι, καὶ ἐκ ταύτης γεννᾷ τὸν Ἰακώβ, καὶ ἀπο θνήσκει. Καὶ ἄγεται αὐτὴν ὁ Μελχεὶ ὁ ἐκ γένους Ματ- θὰν, ἐκποιεῖ ἐξ αὐτῆς τὸν Ηλεί. Καὶ δὴ οὖν ὅ τε Ματθὰν καὶ ὁ Μελχει, τὴν αὐτὴν ἀγαγόμενοι γυναί και δύο όμομητρίους ἐπαιδοποιήσαντο ἀδελφοὺς, διδ καὶ ἐκ διαφόρων δύο γενῶν εὑρίσκομεν τὸν Ἰακὼς καὶ τὸν Ἡλεί. 'Ηλεὶ δὲ, λαβὼν γυναῖκα, ἅπαις ἐτελεύ τησε, καὶ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ Ἰακὼς ἔλαβε τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, ὅπως κατὰ τὸν νόμον ἐγείρῃ τέκνα τῷ ἀδελφο, καὶ γεννᾷ ἐξ αὐτῆς τὸν Ἰωσήφ. Ὥστε οὖν κατὰ φύ σιν μὲν ἦν υἱὸς τοῦ Ἰακὼβ ὁ Ἰωσήφ, κατὰ νόμον δὲ τοῦ Ἡλεί. Αξιον δὲ καὶ τὴν ἱστορίαν, ἣν διέξεισι περὶ τῆς ἁγίας Μαρίας Ἰάκωβός τις, ἐπελθεῖν. Φάσκει γάρο ἐν ταῖς φυλαῖς τοῦ Ἰσραὴλ ἄνδρα πλούσιον γεγενη σθαι ὀνόματι Ἰωακεὶμ, ὃς καθ᾿ ἑορτὴν διπλάσιον τῶν ἄλλων δῶρα τῷ Θεῷ προσεκόμιζεν, οὕτω λέγων· Τὸ τῆς περιουσίας ἐν παντὶ τῷ λαῷ, καὶ τὸ τῆς ἀφέσεως εἰς ἱλασμὸν ἐμοὶ Κυρίῳ τῷ Θεῷ. Ενστάσης οὖν τῆς μεγίστης τοῦ Κυρίου ἑορτῆς, καὶ πάντων κατὰ τὸ εἰωθὸς τὰ δῶρα τῷ Θεῷ προσκομιζόντων, προσενεγκεῖν πρῶτος αὐτὸς ὥρμησεν. Καὶ Ῥουδίν τις διεκώλυσεν αὐτὸν προσοῖσαι πρῶτον, λέγων, μὴ ἐξεῖναι αὐτῷ, καθότι άτεκνος ἐν τῷ Ἰσραὴλ καθέστηκε. Καὶ λυπη θεὶς ἐπὶ τοῦτο, εἰς τὴν ἔρημον ἀφίκετο, κἀκεῖ πήξας σκηνὴν ἱκέτευε τὸν Θεὸν παρασχεῖν καὶ αὐτῷ, ὥσπερ τῷ ᾿Αβραὰμ γνησίου παιδὸς σποράν· μόνον γὰρ ἐγνώ κει ἑαυτὸν ὑπάρχειν ἐν τῷ Ἰσραήλ· ἄχρις ἡμερῶν νηστεύων τεσσαράκοντα ἱκέτευε τὸν Θεόν. Ομοίως δὲ καὶ ἡ ὁμόζυγος αὐτοῦ, περιθεμένη ἐσθῆτα εὐτελή, ἐδεῖτο τοῦ Θεοῦ τυχεῖν γονῆς. Ἐπιστάσης δὲ τῆς μετ γίστης ἡμέρας τοῦ Θεοῦ, λαμπρὰν στολὴν ἀμφιέννυ- ται· οὐ γὰρ ἦν θεμιτὸν ἐν ταύτῃ τῇ ἑορτῇ πένθιμον ἠμφιέσθαι στολήν. Περὶ γοῦν τὴν ἐννάτην ὥραν τῆς ἡμέρας ὑπό τι δέν δρον ἐν τῷ παραδείσῳ αὐτῆς καθεσθεῖσα, ἱκέτευε λέ- γουσα τῷ Θεῷ· «Ὁ Θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν, εὐλό γησόν με, καὶ ἐπάκουσον τῆς δεήσεώς μου, καθώς εὐλόγησας τὴν μήτραν Σάββας, καὶ ἔδωκας αὐτῇ υἱὸν τὸν Ἰσαάκ. » Καὶ ταῦτα λέγουσα ἀφορᾶ εἰς τὸ δέν δρον, καὶ θεασαμένη στρουθὸν τὰ νεοσσία ἑαυτοῦ πε- S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. zar autem genuit Matthan, Matthan autem genuit Jacob, Jacob autem genuit Joseph virum Mariæ, ex qua nalus est Jesus, qui dicitur Christus. Omnes itaque genera- tiones ab Abraham usque ad David generationes qua- tuordecim, et a David usque ad transmigrationem Ba- bylonis generationes quatuordecim, el a transmigra- tione Babylonis usque ad Christum, generationes quatuordecim. Inquirendum autem nobis est, quanam ratione Matthæus et Lucas in genealogia Joseph tradenda di- screpant; hic quidem filium illum Jacob, filii Matthan perhibens, Lucas vero filium Ileli, filii Melchi, et quomodo Melchi, et Matthan, cum sint diversi ge- neris, avi Josephi comperiuntur. Ita dubitatio hæc tollenda. Primus enim Matthan a Salomone oriundus, Æthan habuit in matrimonio, ex hac gignitur Jacob, et moritur, eamque ducit Melchi ex genere Matthan, suscipitque ex ea Heli. Itaque Matthan et Melchi, eadem uxore ducta, duos ex eadem matre, fratres filios habuerunt, quare duplici genere Jacob, et Heli oriundos com- perimus. Heli porro uxore ducta, sine filiis obiit, et frater ejus Jacob eam sibi conjunxit, ut secun- dum legem filios fratri excitaret, nasciturque ex ea Josephus. Ita ut natura quidem Josephus filius sit Jacobi, lege Ileli. B -- • C Digna certe est quæ percurratur historia, quam Jacobus quidam recenset de beata Virgine, hisce verbis enarrans ; ait namque in tribubus Israel, virum fuisse opulentum nomine Joachim, qui die- bus festis munera Deo duplo majora aliis offerebat, ut sic populo onmi, sibique divinum Numen pla- cando propitium redderet. Jam celeberrimo die festo appropinquante, omnibusque, ut moris erat, munerum magnificentia donantibus, primus hic ut primus deferret, accurrit. Sed Rubin quidam eum remoratus est, non licere ipsi primum offerre affir- mans, qui in Israel adhuc sine prole degebat. Hinc marore obrutus, deserta petit, ibique tabernaculo exstructo supplicibus votis Deum orabat, ut et sibi, quemadmodum Abrabæ, legitimæ prolis concederet D fecunditatem; solum enim hoc se dono in Israel carere cognoscebat, et sic in quadraginta dierum jejunio Deum deprecabatur. Similiter et ejus uxor, vestitu inculto, et horrido tecta, prolem a Den precibus poscebat. Sed cum magna dies Domini venisset, veste se pretiosa ornavit; nefas enim erat ille die luctuoso habitu vestiri. Circa igitur horam diei nonam sub arbore in viridario suo sedens, his verbis Deum obsecrabat : • Deus patrum nostrorum, benedic mihi et exaudi orationem meam, sicut benedixisti vulvæ Sarræ, et dedisti filium illi Isaac. Hæc cum dice- ret, in propinquam arborem aspectum referendo, aspexit passerem pullis suis incubantem ; hinc

ριέποντα, πικρῶς στενάξασα, καὶ κωκύσασα εἶπε· «Ο δή, Κύριε, ὅτι οὐδὲ τοῖς πετεινοῖς τούτοις ώμοί- ωμαι γονίμοις ὑπάρχουσι !, Καὶ ταῦτα βοώσης αυ τῆς πρὸς τὸν Θεὸν, ἄγγελος Κυρίου ἐπιφανεὶς αὐτῇ εὐαγγελίζεται αὐτῇ παιδοποιίαν. Ἡ δὲ ἀκούσασα εὐω θὺς τὸ γεννηθὲν ἀναθεῖναι τῷ Θεῷ ἐπηγγείλατο. Τοιαῦτα δὲ καὶ τῷ Ἰωακεὶμ ὁ ἄγγελος ἐν τῷ ὄρει διεσήμανε. Καὶ καταβὰς Ἰωακεὶμ ἀπὸ τοῦ ὄρους, δέκα ἀμνάδων θυσίαν τῷ Κυρίῳ προσήνεγκε, καὶ τοῖς ἱερεῦσι μόσχους δεκαδύο, καὶ τῇ γερουσίᾳ καὶ παντὶ τῷ λαῷ ἑκατὸν χιμάρους. Καὶ ἐπιτελέσας τὰς θυσίας ταύτας ἐν τῷ ναῷ τοῦ Θεοῦ, ἀφικνεῖται εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ· καὶ γνοὺς τὴν γυναῖκα σὑτοῦ, ποιεῖ ἐξ αὐτῆς θυγατέρα, καὶ ὀνομάζει αὐτὴν Μαριάμ, ήντινα τριετή γενομένην τῷ ναῷ τοῦ Θεοῦ ἀφιέρωσαν. Γενομένης δὲ αὐτῆς δωδεκαετούς, οἱ ἱερεῖς συμ- βούλιον ἐποιήσαντο, τῶν τίνι αὐτὴν πρὸς γάμον συν- άγωσι. Καὶ ἐπιτρέπουσι τὸν ἀρχιερέα Ζαχαρίαν, εἰς τὰ Ἅγια τῶν ἁγίων εἰσελθόντα, αἰτήσασθαι τὸν Θεὸν ἀποκαλύψαι αὐτῷ, τὸ τίνι προσήκει ζευχθῆναι αὐτήν. Καὶ τοῦ Ζαχαρίου εὐχομένου, ἄγγελος ἐπιφανείς ση- μαίνει πάντας συναγαγεῖν τοῦ λαοῦ τοὺς χηρεύοντας, καὶ κατέχειν ἕκαστον ῥάβδον· καὶ ᾧ ἂν ὁ Θεὸς ἐπι- δείξῃ σημεῖον, τούτῳ συνάψαι την παρθένον. Ἐξελθὼν δὲ ὁ Ζαχαρίας ἐποίησεν οὕτως, καθὼς ὁ ἄγγελος αὐτῷ προσέταξε. Καὶ λαβὼν πάντων τὰς ῥάβδους αὐτῶν, ἀπῆλθεν ἐν τῷ ἱερῷ, καὶ προσηύξα- το, καὶ ἐξελθὼν ἑκάστῳ τὴν ἰδίαν ῥάβδον ἀπένειμε. Τελευταῖον δὲ ἐπιδιδοὺς τὴν ῥάβδον τῷ Ἰωσήφ, ση- μεῖον μέγα ἐγένετο. 'Αθρόως γὰρ τὴν ῥάβδον αὐτοῦ παρὰ τοῦ ἱερέως λαμβάνοντος, περιστερὰ ἐξέπτη ἀπὸ τῆς ῥάβδου, καὶ ἐπὶ τὴν κεφαλὴν ἐκαθέσθη τοῦ Ἰω σήφ· καὶ ὁ ἀρχιερεὺς καὶ πάντες οἱ συνόντες ἱερεῖς, θαυμάσαντες τὸ γεγονός, αὐτὸν γενέσθαι μνηστῆρα τῆς κόρης ἔκριναν, ἣν λαβὼν ὁ Ἰωσὴφ ἐφύλασσε, καὶ καταλιπὼν ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ ἀφικνεῖται τὰς οἰκοδο μὰς ἐκτελέσων· ἦν γὰρ τέκτων τῇ ἐπιστήμῃ. Κατ' ἐκεῖνον δὲ τὸν καιρὸν ἔδοξε τοῖς ἱερεῦσι κατα- σκευασθῆναι ὑπὸ ἁγνῶν παρθένων τῷ ναῷ τοῦ Θεοῦ καταπέτασμα, καὶ εὑρέθησαν ἐν τῇ φυλῇ Ἰούδα παρ θένοι ἑπτά. Καὶ τῆς Μαρίας δὲ μνησθεὶς Ζαχαρίας, ἐκέλευσε καὶ αὐτὴν παρεῖναι εἰς τὸν κατάλογον· καὶ εἰσαγαγὼν αὐτὰς εἰς τὸν οἶκον τοῦ Θεοῦ, κλῆρον βα- λεῖν προσέταξε, ποίαν οἶσαι τὸν χρυσὸν καὶ τὸ ἀμίαν τον, καὶ τὴν βύσσον, καὶ τὸ σηρικὸν, καὶ τὴν ἀληθῆ πορφύραν, καὶ τὸν ὑάκινθον, καὶ τὸν κόκκον· καὶ ἐκληρώθη Μαρία τὴν πορφύραν καὶ τὸν κόκκον ἐργά ζεσθαι. Καὶ δὴ ἐπὶ τοῦ οἴκου ἐργαζομένης αὐτῆς ἐπι· φανεὶς ἄγγελος τὸν παράδοξον τόκον εὐαγγελίζεται αὐτῇ, καθὼς ἱστορεῖ τὰ Εὐαγγέλια. Τὸ γοῦν ὁρισθὲν αὐτῇ ἔργον ἐκτελέσασα, δίδωσι τῷ ἀρχιερεῖ, καὶ εὐλογηθεῖσα παρ' αὐτοῦ ἄπεισι· καὶ μετὰ χρόνον τίκτει τὸν Χριστὸν κατὰ σάρκα. Καὶ τῶν μάγων ἀπὸ Ἀνατολῆς ὡς βασιλεῖ προσκυνησάντων μετὰ δώρων αὐτῷ, ὁ Ἡρώδης ἐταράχθη, καὶ διενο- εἶτο ἀνελεῖν παραχρῆμα αὐτόν. Ὁ δὲ ὑπὸ Ἰωσὴφ καὶ τῆς Μαρίας εἰς Αἴγυπτον ἀπεκομίσθη, καὶ τὸν ἐξ η SPURIA. COMMENT. IN HEXAEMERON. A amare repetito suspirio, ejulansque dixit : « Heu, B C D Domine, quando nec bisce volucribus fecundis assimilor!, Et talia dicenti, angelus Domini appa- rens, liberorum prænuntiat susceptionem, quibus auditis gignendum illico Deo offerendum pro- misit. Hæc eadem in monte Joachim angelus manife stavit; quare rediens monte decem agnas Domino præbet ad sacrificium, et sacerdotibus duodecim vitulos, et senatoribus, et populo universo centum hircos. His sacrificiis in templo Domini factis, domum suam revertitur, et re cum uxore habita, suscipit ex ea filiam, vocatque Mariam, quam jam trimulam in templo Deo consecrarunt. Verum illa duodecim annos nata, sacerdotes consilium capiunt, cuinam eam conjungerent in matrimonium. Zachariæque primario sacerdoti de- mandant, ut in Sancta sanetorum ingressus, Deum precaretur, ut sibi revelaret cuinam esset collo- canda, et Zachariæ oranti, angelus apparens expo- nit, omnes populi viduos in unum congregands, quorum quisque virgam manu teneret, illique virgo nuberet, quem Deus signo manifestasset. Egressus Zacharias angeli mandata exsecutus est, omniumque virgis acceptis, templum ingres- sus, oravit, rediensque unicuique virgam propriam reddidit, tandemque ubi virgam Josepho consi gnasset mirum quid accidit. Simul enim atque a sacerdote virgam accepit, ex ea columba volans capiti Joseph insedit; quare princeps sacerdotum, sacerdotesque omnes qui convenerant rem admi- rati, pari voto illi puellam desponderunt, quam Joseph acceptam custodiebat, et ea domi relicta, ad exstruenda ædificia abit; erat quippe exercitio faber. Per illos dies sacerdotibus immaculatarum v:r- ginum ministerio, velum templi Dei accommodan- dum esse visum est, et lectæ sunt in tribu Juda virgines septem. Sed cum Mariæ Zacharias meni- nisset, una cum illis annumerari ipsam jussit, quibus domum Dei introductis, sortes jacere mal- dat, quænam scilicet aurum, et amiantum, et byssum, et sericum, et veram purpuram, et hyacin- thum, et coccum præparatura esset, et sorti Mariæ purpuræ, et cocci opus obvenit. Atque cum domi his rebus agendis operam daret, apparens angelus, admirabilem illi partum, ut in Evangeliis habetur, prænuntiat. Itaque opus sibi impositum expletum, sacerd; tum principi exhibet, et benedictione accepta abiit, et paulo post Christum secundum carnem enititur ª¸ Eum cum magi ab Oriente uti regem cum muneri- bus adoravissent ", Herodes turbatus est, que ipse cogitabat, illico illum perimere, qui a Josephio et Maria in Ægyptum delatus ", m rtem * Luc. 1, 26. * Luc. 11, 7. * Matth. 11, 1. pr. Ibid. 14. secum-

ριέποντα, πικρῶς στενάξασα, καὶ κωκύσασα εἶπε· «Ο δή, Κύριε, ὅτι οὐδὲ τοῖς πετεινοῖς τούτοις ώμοί- ωμαι γονίμοις ὑπάρχουσι !, Καὶ ταῦτα βοώσης αυ τῆς πρὸς τὸν Θεὸν, ἄγγελος Κυρίου ἐπιφανεὶς αὐτῇ εὐαγγελίζεται αὐτῇ παιδοποιίαν. Ἡ δὲ ἀκούσασα εὐω θὺς τὸ γεννηθὲν ἀναθεῖναι τῷ Θεῷ ἐπηγγείλατο. Τοιαῦτα δὲ καὶ τῷ Ἰωακεὶμ ὁ ἄγγελος ἐν τῷ ὄρει διεσήμανε. Καὶ καταβὰς Ἰωακεὶμ ἀπὸ τοῦ ὄρους, δέκα ἀμνάδων θυσίαν τῷ Κυρίῳ προσήνεγκε, καὶ τοῖς ἱερεῦσι μόσχους δεκαδύο, καὶ τῇ γερουσίᾳ καὶ παντὶ τῷ λαῷ ἑκατὸν χιμάρους. Καὶ ἐπιτελέσας τὰς θυσίας ταύτας ἐν τῷ ναῷ τοῦ Θεοῦ, ἀφικνεῖται εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ· καὶ γνοὺς τὴν γυναῖκα σὑτοῦ, ποιεῖ ἐξ αὐτῆς θυγατέρα, καὶ ὀνομάζει αὐτὴν Μαριάμ, ήντινα τριετή γενομένην τῷ ναῷ τοῦ Θεοῦ ἀφιέρωσαν. Γενομένης δὲ αὐτῆς δωδεκαετούς, οἱ ἱερεῖς συμ- βούλιον ἐποιήσαντο, τῶν τίνι αὐτὴν πρὸς γάμον συν- άγωσι. Καὶ ἐπιτρέπουσι τὸν ἀρχιερέα Ζαχαρίαν, εἰς τὰ Ἅγια τῶν ἁγίων εἰσελθόντα, αἰτήσασθαι τὸν Θεὸν ἀποκαλύψαι αὐτῷ, τὸ τίνι προσήκει ζευχθῆναι αὐτήν. Καὶ τοῦ Ζαχαρίου εὐχομένου, ἄγγελος ἐπιφανείς ση- μαίνει πάντας συναγαγεῖν τοῦ λαοῦ τοὺς χηρεύοντας, καὶ κατέχειν ἕκαστον ῥάβδον· καὶ ᾧ ἂν ὁ Θεὸς ἐπι- δείξῃ σημεῖον, τούτῳ συνάψαι την παρθένον. Ἐξελθὼν δὲ ὁ Ζαχαρίας ἐποίησεν οὕτως, καθὼς ὁ ἄγγελος αὐτῷ προσέταξε. Καὶ λαβὼν πάντων τὰς ῥάβδους αὐτῶν, ἀπῆλθεν ἐν τῷ ἱερῷ, καὶ προσηύξα- το, καὶ ἐξελθὼν ἑκάστῳ τὴν ἰδίαν ῥάβδον ἀπένειμε. Τελευταῖον δὲ ἐπιδιδοὺς τὴν ῥάβδον τῷ Ἰωσήφ, ση- μεῖον μέγα ἐγένετο. 'Αθρόως γὰρ τὴν ῥάβδον αὐτοῦ παρὰ τοῦ ἱερέως λαμβάνοντος, περιστερὰ ἐξέπτη ἀπὸ τῆς ῥάβδου, καὶ ἐπὶ τὴν κεφαλὴν ἐκαθέσθη τοῦ Ἰω σήφ· καὶ ὁ ἀρχιερεὺς καὶ πάντες οἱ συνόντες ἱερεῖς, θαυμάσαντες τὸ γεγονός, αὐτὸν γενέσθαι μνηστῆρα τῆς κόρης ἔκριναν, ἣν λαβὼν ὁ Ἰωσὴφ ἐφύλασσε, καὶ καταλιπὼν ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ ἀφικνεῖται τὰς οἰκοδο μὰς ἐκτελέσων· ἦν γὰρ τέκτων τῇ ἐπιστήμῃ. Κατ' ἐκεῖνον δὲ τὸν καιρὸν ἔδοξε τοῖς ἱερεῦσι κατα- σκευασθῆναι ὑπὸ ἁγνῶν παρθένων τῷ ναῷ τοῦ Θεοῦ καταπέτασμα, καὶ εὑρέθησαν ἐν τῇ φυλῇ Ἰούδα παρ θένοι ἑπτά. Καὶ τῆς Μαρίας δὲ μνησθεὶς Ζαχαρίας, ἐκέλευσε καὶ αὐτὴν παρεῖναι εἰς τὸν κατάλογον· καὶ εἰσαγαγὼν αὐτὰς εἰς τὸν οἶκον τοῦ Θεοῦ, κλῆρον βα- λεῖν προσέταξε, ποίαν οἶσαι τὸν χρυσὸν καὶ τὸ ἀμίαν τον, καὶ τὴν βύσσον, καὶ τὸ σηρικὸν, καὶ τὴν ἀληθῆ πορφύραν, καὶ τὸν ὑάκινθον, καὶ τὸν κόκκον· καὶ ἐκληρώθη Μαρία τὴν πορφύραν καὶ τὸν κόκκον ἐργά ζεσθαι. Καὶ δὴ ἐπὶ τοῦ οἴκου ἐργαζομένης αὐτῆς ἐπι· φανεὶς ἄγγελος τὸν παράδοξον τόκον εὐαγγελίζεται αὐτῇ, καθὼς ἱστορεῖ τὰ Εὐαγγέλια. Τὸ γοῦν ὁρισθὲν αὐτῇ ἔργον ἐκτελέσασα, δίδωσι τῷ ἀρχιερεῖ, καὶ εὐλογηθεῖσα παρ' αὐτοῦ ἄπεισι· καὶ μετὰ χρόνον τίκτει τὸν Χριστὸν κατὰ σάρκα. Καὶ τῶν μάγων ἀπὸ Ἀνατολῆς ὡς βασιλεῖ προσκυνησάντων μετὰ δώρων αὐτῷ, ὁ Ἡρώδης ἐταράχθη, καὶ διενο- εἶτο ἀνελεῖν παραχρῆμα αὐτόν. Ὁ δὲ ὑπὸ Ἰωσὴφ καὶ τῆς Μαρίας εἰς Αἴγυπτον ἀπεκομίσθη, καὶ τὸν ἐξ η SPURIA. COMMENT. IN HEXAEMERON. A amare repetito suspirio, ejulansque dixit : « Heu, B C D Domine, quando nec bisce volucribus fecundis assimilor!, Et talia dicenti, angelus Domini appa- rens, liberorum prænuntiat susceptionem, quibus auditis gignendum illico Deo offerendum pro- misit. Hæc eadem in monte Joachim angelus manife stavit; quare rediens monte decem agnas Domino præbet ad sacrificium, et sacerdotibus duodecim vitulos, et senatoribus, et populo universo centum hircos. His sacrificiis in templo Domini factis, domum suam revertitur, et re cum uxore habita, suscipit ex ea filiam, vocatque Mariam, quam jam trimulam in templo Deo consecrarunt. Verum illa duodecim annos nata, sacerdotes consilium capiunt, cuinam eam conjungerent in matrimonium. Zachariæque primario sacerdoti de- mandant, ut in Sancta sanetorum ingressus, Deum precaretur, ut sibi revelaret cuinam esset collo- canda, et Zachariæ oranti, angelus apparens expo- nit, omnes populi viduos in unum congregands, quorum quisque virgam manu teneret, illique virgo nuberet, quem Deus signo manifestasset. Egressus Zacharias angeli mandata exsecutus est, omniumque virgis acceptis, templum ingres- sus, oravit, rediensque unicuique virgam propriam reddidit, tandemque ubi virgam Josepho consi gnasset mirum quid accidit. Simul enim atque a sacerdote virgam accepit, ex ea columba volans capiti Joseph insedit; quare princeps sacerdotum, sacerdotesque omnes qui convenerant rem admi- rati, pari voto illi puellam desponderunt, quam Joseph acceptam custodiebat, et ea domi relicta, ad exstruenda ædificia abit; erat quippe exercitio faber. Per illos dies sacerdotibus immaculatarum v:r- ginum ministerio, velum templi Dei accommodan- dum esse visum est, et lectæ sunt in tribu Juda virgines septem. Sed cum Mariæ Zacharias meni- nisset, una cum illis annumerari ipsam jussit, quibus domum Dei introductis, sortes jacere mal- dat, quænam scilicet aurum, et amiantum, et byssum, et sericum, et veram purpuram, et hyacin- thum, et coccum præparatura esset, et sorti Mariæ purpuræ, et cocci opus obvenit. Atque cum domi his rebus agendis operam daret, apparens angelus, admirabilem illi partum, ut in Evangeliis habetur, prænuntiat. Itaque opus sibi impositum expletum, sacerd; tum principi exhibet, et benedictione accepta abiit, et paulo post Christum secundum carnem enititur ª¸ Eum cum magi ab Oriente uti regem cum muneri- bus adoravissent ", Herodes turbatus est, que ipse cogitabat, illico illum perimere, qui a Josephio et Maria in Ægyptum delatus ", m rtem * Luc. 1, 26. * Luc. 11, 7. * Matth. 11, 1. pr. Ibid. 14. secum-

φυγὴν, πάντα τὰ ἐν τῇ Βηθλεὲμ παιδία ἀναιρεθήναι προσέταξεν· ἐν οἷς καὶ τὸν Ἰωάννην ἔτι νήπιον όντα ἀνελεῖν ἐσπούδαζεν. Ἡ δὲ Ελισάβετ, ἁρπάσασα αύτ τὸν, εἰς τὴν ἔρημον ἔφυγε· καὶ εὐξαμένης αὐτῆς, διεσχίσθη τὸ ὄρος, καὶ μετὰ τοῦ παιδίου αὐτὴν ἐδέ- ξατο, καὶ ἄγγελος τοῦ Θεοῦ διεφύλαττεν αὐτούς. Α Ηρώδου διέφυγε θάνατον. Αὐτὸς δὲ, ἀγνοήσας τὴν Β Πέμπει γοῦν πρὸς Ζαχαρίαν ὁ Ἡρώδης· Δὸς τὸν υἱόν σου· ποῦ ἔκρυψας αὐτόν, ἀπάγγειλόν μοι. Ὁ δὲ Ζαχαρίας ἀντεπιστέλλει φάσκων αὐτῷ· Ἐγὼ τῷ θυ σιαστηρίῳ προσεδρεύων ἀεὶ, τί ἐγένετο ὁ υἱός μου οὐκ ἐπίσταμαι. Καὶ ὀργισθεὶς ὁ Ἡρώδης πάλιν ἐπέ- στελλεν αὐτῷ. Δὸς ἔξω, λέγων, τὸν υἱόν σου. Οὐκ οἶδας, ὅτι τὸ αἷμά σου ὑπὸ τὴν χεῖρά μου ἐστιν; Καὶ ὁ Ζαχαρίας ἔφη· Μάρτυς εἰμὶ τοῦ Θεοῦ. Σὺ μὲν ἔχε μου τὸ αἷμα, τὸ δὲ πνεῦμά μου ὁ Θεός. Δέξαι δὲ καὶ γίνωσκε, ὅτι ἀθῶον αἷμα ἐκχέεις εἰς τὰ πρόθυρα τον ναοῦ Κυρίου. Καὶ ὁ Ἡρώδης, ἐπὶ τούτοις ὀργισθείς, μεταξὺ τοῦ θυσιαστηρίου ἀναιρεθῆναι αὐτὸν πρὸ τοῦ διαφαῦσαι προσέταξεν, πρὸς τὸ μὴ ὑπὸ τοῦ λαοῦ κω λυθῆναι αὐτοῦ τὴν ἀναίρεσιν Ὄρθρου δὲ οἱ ἱερεῖς παραγενόμενοι εἰς τὸν ναὸν, ἐξενίζοντο, κατὰ τὸ εἰωθὸς μὴ ὑπαντήσαντος αὐτοῖς τοῦ ἀρχιερέως, καὶ ἐπέμενον ἔξω. Ὥρας οὖν παρελ κούσης, εἷς τις ἐξ αὐτῶν εἰσελθεῖν ἀπετόλμησεν. Ὁ δὲ θεωρεί αἷμα πεπηγὰς παρὰ τὸ θυσιαστήριον, καὶ ἀκούει φωνῆς λεγούσης Ζαχαρίας πεφόνευται, καὶ οὐκ ἐξαλειφθήσεται τὸ αἷμα αὐτοῦ, ἕως ἂν ἔλθῃ ὁ ἔκδικος. Ακούων γοῦν ταῦτα ἔμφοβος ἐγένετο, καὶ ἐξελθὼν τοῖς ἱερεῦσιν ἀπήγγειλεν. Οἱ δὲ, εἰσελθόντες, τὸ μὲν σῶμα οὐκ εἶδον, εἰ μὴ τὸ αἷμα, καὶ τὰς στο λὰς ἑαυτῶν διαῤῥήξαντες, ἐκόψαντο, καὶ τῷ λαῷ ἀνήγ γειλαν, καὶ τρία νυχθήμερα ἐπ' αὐτῷ θρῆνον ἐποίη σαν. Καὶ μετὰ ταῦτα Συμεῶνα εἰς τὴν τάξιν αὐτοῦ κλήρῳ κατέστησαν, ὃς ὑπῆρχεν ὑπὸ τοῦ ἁγίου Πνεύ ματος χρηματισθεὶς μὴ ἰδεῖν θάνατον, ἕως ἂν ἴδῃ τὸν Χριστὸν Κυρίου. Αλλη δέ τις ἱστορία περὶ τοῦ Ζαχαρίου ἐμφέρε ται· ὡς ἄρα ἦν τις περὶ τὸν ναὸν τόπος, ἔνθα μένα; τὰς παρθένους ἐξῆν εἰσιούσας προσκυνεῖν τῷ θεῷ τὰς δὲ γαμηθείσας μὴ εἶναι νόμιμον. Ἡ οὖν Μαρία, γεννήσασα τὸν Σωτῆρα, ἐλθοῦσα, ἔστη ἐν τῷ τόπων τούτῳ. Κωλυόντων οὖν αὐτὴν τῶν εἰδότων γεγεννη κυῖαν αὐτὴν, ὁ Ζαχαρίας ἔλεγεν ἀξίαν αὐτὴν εἶναι τοῦ τόπου τῶν παρθένων. Ὡς οὖν παρανομοῦντα αὐτὸν εἰς τὸν τόπον τῶν παρθένων μεταξὺ τοῦ θυσιαστηρίου ἀπέκτειναν. Καὶ ταῦτα μὲν ὡς ἐν παρόδῳ ἐλέχθη. Ἰωσὴφ δὲ, ἀποδοθεὶς ἐν Αἰγύπτῳ ὑπὸ τῶν ἀδελ φῶν, θείᾳ ἐπινοίᾳ τῷ Φαραὼ διακρίνας ὀνείρατα, ἡγε μὲν πάσης τῆς Αἰγύπτου καθίσταται. Καὶ λιμού πᾶσαν πιέζοντος τὴν γῆν, οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ κατῆλθον εἰς Αἴγυπτον, στον καὶ αὐτοὶ διὰ τὸν λιμὸν ὠνησό μενοι· καὶ ἀναγνωρισθεὶς αὐτοῖς Ἰωστής, μεθιστά S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. sibi ab Herode imminentem depulit. Verum Hero- des, ignorata fuga, pueros omnes qui erant in Bethlehem, morte alici jubet 8, inter quos, et Joannem adhuc infantem de medio tollere niteba- tur. Sed Elisabeth, eo abrepto, in solitudinem au- fugit, et precibus fusis, mons in duas partes divisus, eam una cum puero excepit, et eas angelus defen- dendo protegebat. Mittit itaque ad Zachariam Herodes: Tradito mihi filium tuum, ubi occultus latet, nuntiato mihi. Zacharias sic percontanti respondet : Ego ad al- tare continuo assistens, quid actum sit de filio meo, non novi. His ingentem iram concepit Hero- des, rursumque ad eum scribit: Exhibe mihi filium tuum; nonne compertum tibi est, apud me tui san- guinis effundendi esse potestatem? Zacharias re- scripsit : Testis sum Dei. Tu meum sanguinem, at spiritun meum Deus possideat, fac ut lubet. Illud- que te non fugiat, sanguinem innocentem in vestibulis templi Domini te effusurum. Herodes his magis ac magis exasperatus, ut inter altare neca- retur antequam dies illucesceret, mandat, ne po- pulus obstando impediret quominus occide- retur. Primo autem diluculo sacerdotes in templum ve- nientes obstupescebant, quod illis, ut moris erat, non obviam prodiret primus sacerdos, et foris exspectabant. Itaque hora dilabente, unus ex his ingredi ausus est, qui ad altare concretum sangui- nem conspicit, auditque vocem dicentem: Zacharias occisus est, nec ejus sanguis delebitur, donec veniat ultor; his vocibus animo fractus, egres- susque sacerdotibus nuntiat, qui introeuntes cor- pus non vident, sed solum sanguinem, scissisque vestimentis, mortem illius lugebant, populoque nuntiarunt, et tribus diebus, et tribus noctibus in luctu fuerunt. Deinceps Simeonem sorte in ejus locum posuerunt, qui a Spiritu sancto admonitus acceperat, se non prius visurum mortem, quam Christum Domini fuisset intuitus ". Narratur et alia quædam de Zacharia historia : fuisse in templo locum in quem tantum virginibus ingressis, Deum adorare, non autem nuptis, lege sancitum ac concessum erat. Maria igitur post Salvatorem genitum stetit, in loco hoc, quam cum impedirent, qui eam jam peperisse noverant, Zacharias fatebatur, eam dignam esse, quæ una cum virginibus commoraretur. Itaque eum veluti jurium violatorem, et in locum virginum iniquum inter altare trucidavere. Et hæc per transennam obiterque dicta sunt. Porro Joseph a fratribus in Ægypto traditus, di- vino allatus Numine, Pharaonis somniis interpreta tione explicatis ', totius Egypti princeps nonina- tus est, et fame totum terrarum orbem affligente, fratres in Ægyptum se conferunt, frumentum, et ipsi ut fami mederentur empturi, et a fratribus re- ** Ibid. 16. " Luc. 11, 14. ' Gen. XLI. ' Ibid. C D

φυγὴν, πάντα τὰ ἐν τῇ Βηθλεὲμ παιδία ἀναιρεθήναι προσέταξεν· ἐν οἷς καὶ τὸν Ἰωάννην ἔτι νήπιον όντα ἀνελεῖν ἐσπούδαζεν. Ἡ δὲ Ελισάβετ, ἁρπάσασα αύτ τὸν, εἰς τὴν ἔρημον ἔφυγε· καὶ εὐξαμένης αὐτῆς, διεσχίσθη τὸ ὄρος, καὶ μετὰ τοῦ παιδίου αὐτὴν ἐδέ- ξατο, καὶ ἄγγελος τοῦ Θεοῦ διεφύλαττεν αὐτούς. Α Ηρώδου διέφυγε θάνατον. Αὐτὸς δὲ, ἀγνοήσας τὴν Β Πέμπει γοῦν πρὸς Ζαχαρίαν ὁ Ἡρώδης· Δὸς τὸν υἱόν σου· ποῦ ἔκρυψας αὐτόν, ἀπάγγειλόν μοι. Ὁ δὲ Ζαχαρίας ἀντεπιστέλλει φάσκων αὐτῷ· Ἐγὼ τῷ θυ σιαστηρίῳ προσεδρεύων ἀεὶ, τί ἐγένετο ὁ υἱός μου οὐκ ἐπίσταμαι. Καὶ ὀργισθεὶς ὁ Ἡρώδης πάλιν ἐπέ- στελλεν αὐτῷ. Δὸς ἔξω, λέγων, τὸν υἱόν σου. Οὐκ οἶδας, ὅτι τὸ αἷμά σου ὑπὸ τὴν χεῖρά μου ἐστιν; Καὶ ὁ Ζαχαρίας ἔφη· Μάρτυς εἰμὶ τοῦ Θεοῦ. Σὺ μὲν ἔχε μου τὸ αἷμα, τὸ δὲ πνεῦμά μου ὁ Θεός. Δέξαι δὲ καὶ γίνωσκε, ὅτι ἀθῶον αἷμα ἐκχέεις εἰς τὰ πρόθυρα τον ναοῦ Κυρίου. Καὶ ὁ Ἡρώδης, ἐπὶ τούτοις ὀργισθείς, μεταξὺ τοῦ θυσιαστηρίου ἀναιρεθῆναι αὐτὸν πρὸ τοῦ διαφαῦσαι προσέταξεν, πρὸς τὸ μὴ ὑπὸ τοῦ λαοῦ κω λυθῆναι αὐτοῦ τὴν ἀναίρεσιν Ὄρθρου δὲ οἱ ἱερεῖς παραγενόμενοι εἰς τὸν ναὸν, ἐξενίζοντο, κατὰ τὸ εἰωθὸς μὴ ὑπαντήσαντος αὐτοῖς τοῦ ἀρχιερέως, καὶ ἐπέμενον ἔξω. Ὥρας οὖν παρελ κούσης, εἷς τις ἐξ αὐτῶν εἰσελθεῖν ἀπετόλμησεν. Ὁ δὲ θεωρεί αἷμα πεπηγὰς παρὰ τὸ θυσιαστήριον, καὶ ἀκούει φωνῆς λεγούσης Ζαχαρίας πεφόνευται, καὶ οὐκ ἐξαλειφθήσεται τὸ αἷμα αὐτοῦ, ἕως ἂν ἔλθῃ ὁ ἔκδικος. Ακούων γοῦν ταῦτα ἔμφοβος ἐγένετο, καὶ ἐξελθὼν τοῖς ἱερεῦσιν ἀπήγγειλεν. Οἱ δὲ, εἰσελθόντες, τὸ μὲν σῶμα οὐκ εἶδον, εἰ μὴ τὸ αἷμα, καὶ τὰς στο λὰς ἑαυτῶν διαῤῥήξαντες, ἐκόψαντο, καὶ τῷ λαῷ ἀνήγ γειλαν, καὶ τρία νυχθήμερα ἐπ' αὐτῷ θρῆνον ἐποίη σαν. Καὶ μετὰ ταῦτα Συμεῶνα εἰς τὴν τάξιν αὐτοῦ κλήρῳ κατέστησαν, ὃς ὑπῆρχεν ὑπὸ τοῦ ἁγίου Πνεύ ματος χρηματισθεὶς μὴ ἰδεῖν θάνατον, ἕως ἂν ἴδῃ τὸν Χριστὸν Κυρίου. Αλλη δέ τις ἱστορία περὶ τοῦ Ζαχαρίου ἐμφέρε ται· ὡς ἄρα ἦν τις περὶ τὸν ναὸν τόπος, ἔνθα μένα; τὰς παρθένους ἐξῆν εἰσιούσας προσκυνεῖν τῷ θεῷ τὰς δὲ γαμηθείσας μὴ εἶναι νόμιμον. Ἡ οὖν Μαρία, γεννήσασα τὸν Σωτῆρα, ἐλθοῦσα, ἔστη ἐν τῷ τόπων τούτῳ. Κωλυόντων οὖν αὐτὴν τῶν εἰδότων γεγεννη κυῖαν αὐτὴν, ὁ Ζαχαρίας ἔλεγεν ἀξίαν αὐτὴν εἶναι τοῦ τόπου τῶν παρθένων. Ὡς οὖν παρανομοῦντα αὐτὸν εἰς τὸν τόπον τῶν παρθένων μεταξὺ τοῦ θυσιαστηρίου ἀπέκτειναν. Καὶ ταῦτα μὲν ὡς ἐν παρόδῳ ἐλέχθη. Ἰωσὴφ δὲ, ἀποδοθεὶς ἐν Αἰγύπτῳ ὑπὸ τῶν ἀδελ φῶν, θείᾳ ἐπινοίᾳ τῷ Φαραὼ διακρίνας ὀνείρατα, ἡγε μὲν πάσης τῆς Αἰγύπτου καθίσταται. Καὶ λιμού πᾶσαν πιέζοντος τὴν γῆν, οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ κατῆλθον εἰς Αἴγυπτον, στον καὶ αὐτοὶ διὰ τὸν λιμὸν ὠνησό μενοι· καὶ ἀναγνωρισθεὶς αὐτοῖς Ἰωστής, μεθιστά S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. sibi ab Herode imminentem depulit. Verum Hero- des, ignorata fuga, pueros omnes qui erant in Bethlehem, morte alici jubet 8, inter quos, et Joannem adhuc infantem de medio tollere niteba- tur. Sed Elisabeth, eo abrepto, in solitudinem au- fugit, et precibus fusis, mons in duas partes divisus, eam una cum puero excepit, et eas angelus defen- dendo protegebat. Mittit itaque ad Zachariam Herodes: Tradito mihi filium tuum, ubi occultus latet, nuntiato mihi. Zacharias sic percontanti respondet : Ego ad al- tare continuo assistens, quid actum sit de filio meo, non novi. His ingentem iram concepit Hero- des, rursumque ad eum scribit: Exhibe mihi filium tuum; nonne compertum tibi est, apud me tui san- guinis effundendi esse potestatem? Zacharias re- scripsit : Testis sum Dei. Tu meum sanguinem, at spiritun meum Deus possideat, fac ut lubet. Illud- que te non fugiat, sanguinem innocentem in vestibulis templi Domini te effusurum. Herodes his magis ac magis exasperatus, ut inter altare neca- retur antequam dies illucesceret, mandat, ne po- pulus obstando impediret quominus occide- retur. Primo autem diluculo sacerdotes in templum ve- nientes obstupescebant, quod illis, ut moris erat, non obviam prodiret primus sacerdos, et foris exspectabant. Itaque hora dilabente, unus ex his ingredi ausus est, qui ad altare concretum sangui- nem conspicit, auditque vocem dicentem: Zacharias occisus est, nec ejus sanguis delebitur, donec veniat ultor; his vocibus animo fractus, egres- susque sacerdotibus nuntiat, qui introeuntes cor- pus non vident, sed solum sanguinem, scissisque vestimentis, mortem illius lugebant, populoque nuntiarunt, et tribus diebus, et tribus noctibus in luctu fuerunt. Deinceps Simeonem sorte in ejus locum posuerunt, qui a Spiritu sancto admonitus acceperat, se non prius visurum mortem, quam Christum Domini fuisset intuitus ". Narratur et alia quædam de Zacharia historia : fuisse in templo locum in quem tantum virginibus ingressis, Deum adorare, non autem nuptis, lege sancitum ac concessum erat. Maria igitur post Salvatorem genitum stetit, in loco hoc, quam cum impedirent, qui eam jam peperisse noverant, Zacharias fatebatur, eam dignam esse, quæ una cum virginibus commoraretur. Itaque eum veluti jurium violatorem, et in locum virginum iniquum inter altare trucidavere. Et hæc per transennam obiterque dicta sunt. Porro Joseph a fratribus in Ægypto traditus, di- vino allatus Numine, Pharaonis somniis interpreta tione explicatis ', totius Egypti princeps nonina- tus est, et fame totum terrarum orbem affligente, fratres in Ægyptum se conferunt, frumentum, et ipsi ut fami mederentur empturi, et a fratribus re- ** Ibid. 16. " Luc. 11, 14. ' Gen. XLI. ' Ibid. C D

Β αὐτοὺς ἅμα τῷ πατρὶ Ἰακώβ εἰς τὴν Αἴγυπτον παγ- γενῆ. Τῷ μὲν γὰρ Ῥουδιν τέσσαρες παῖδες ἐγένοντο, Ενώχ, Φαλές, Αῤῥώμ, Χαρμεί· τῷ δὲ Συμεὼν ἐξ, Πεβουήλ, Ἰαβήν, Αώδ, Αχιή, Σαδὴ, Σαούλ· καὶ τῷ Λευὶ τρεῖς, Γεδσών, Βωάδ, καὶ Μεναρεί· τῷ δὲ Ἰούδα πέντε, Ηρ, Αὐνών, οἵτινες, καθὼς προεγράφη, ἀπέθανον, Σηλώμ, Φαρές, Ζαρά· τῷ δὲ Φαρὲς δύο, Αῤῥώμ, καὶ Ἰεμοήλ· τῷ δὲ Ἰσσάχαρ τέσσαρες, Θαλά, Φονά, Ἰασούφ, Ζαβράν· τῷ Σαβουλών τρεῖς, Σερβέρ, Αλδών, Αἰήλ· οἱ πάντες τριάκοντα τρεῖς, ἐκ τῆς Λείας τὸ γένος ἔχοντες, καὶ θυγατέρα Δίνα. Ἐγένοντο δὲ καὶ τῷ Γὰδ υἱοὶ ἑπτὰ, Σαφών, Αγγεις, Σαΰνις, Θασοβάθ, Αήδις, Ανοήδης, Αρίλης· τῷ δὲ Ασὴρ τέσσαρες, Ἰεμνά, Ἰούλ, Μερία, καὶ Σερὰ θυγάτηρ· ἐκ δὲ τοῦ Βερία ἐγεννήθησαν Χοβώρ, καὶ Μελχιήλ· οὗτοι πάντες ἓξ καὶ δέκα υἱοὶ Ζελφᾶς τῆς παιδίσκης Λείας, ἥτις εἰς ὄνομα τῆς Λείας τῷ Ἰακὼς αὐτοὺς ἐγέννησεν. Ἐτέχθησαν δὲ καὶ τῷ Ἰωσὴφ ἐν Αἰγύπτῳ παῖδες δύο, Μανασσῆς καὶ Εφραίμ, οὓς ἔτεκεν αὐτῷ ᾿Ασινέθ θυγάτηρ Πετε- φρῆ Ηλιοῦ. Καὶ ἐκ μὲν τοῦ Μανασσῆ ἐγεννήθη Μα χεὶρ ἐκ παλακῆς Συρίας τῷ γένει· ὁ δὲ Μαχεὶρ ἐγέν- νησε τὸν Γαλαάδ᾽ ἐκ δὲ τοῦ Ἐφραὶμ ἐγεννήθησαν υἱοὶ Σουταλάμ, Βάδ, Λάμ. Ἐκ δὲ τοῦ Σουταλὰμ ἐγεν νήθη Ἐδέν. Τῷ δὲ Βενιαμὶν καὶ αὐτῷ δύο παῖδες ἐγένοντο, Βαλλαχοδωρ καὶ ᾿Ασσαέρ· ἐκ δὲ τοῦ Βαλ λαχοβώρ Γηράν, καὶ Νοεμὶν, καὶ Λάχης, καὶ Ἐσρώμ, καὶ Μαμφί. Μαμφὶ δὲ ἐγέννησε τὸν ᾿Αράδ· οὗτοι υἱοὶ Ῥαχὴλ οἱ πάντες οκτωκαίδεκα. Υἱὸς δὲ ἐγένετο τῷ Δέδ· τοῦ δὲ Νεφθαλείμ Ασιήλ, καὶ Γοῦμὶν, καὶ Ἰσαὰρ, καὶ Συλήμ· οὗτοι ιἱοὶ Βάλλας παιδίσκης Ρα- χὴλ οἱ πάντες ἑπτά. Ὁ δὲ μακάριος Ἰακώβ ἔτη τὰ πάντα βιώσας ρμζ', ἐν Αἰγύπτῳ ἀπέθανε, πρότερον ἕκαστον τῶν υἱῶν αὐτοῦ διαφόροις εὐλογίαις ευλογή- σας. Καὶ τὴν μὲν εὐλογίαν τῶν πρωτοτόκων Ἰωσὴφ παρέσχετο, καὶ οὐχὶ Ῥουβίν· διότι ὁ μὲν Ἰωσὴφ μὴ είξας ἡδονῇ τῆς Αἰγυπτίας εδικαιώθη, ὁ δὲ Ῥουδιν Αττηθεὶς ἥμαρτεν· ἄλλως τε ὅτι καὶ ἐκ τῆς Ῥαχὴλ πρωτότοκος ὑπῆρχε, καὶ τῇ Ἰούδα φυλῇ ἀπεκλήρωσε τὴν βασιλείαν, καὶ οὐ τῇ τοῦ Ῥουβίν· διότι ὁ μὲν Ἰούδας ἐν γυναικὶ ὠνειδίσθη, ὁ δὲ ἐδικαιώθη, όμολο- γήσας εὐγνωμόνως ἑαυτὸν τυγχάνειν τῇ ἁμαρτία ὑπεύθυνον, καὶ οὐ τὴν γυναῖκα. Ἀλλὰ καὶ κατὰ τοῦτο βασιλεύειν ετάχθη, ἐπειδὴ μόνη τῶν ἄλλων φυλῶν ταμωτέρα πρὸς ζῆλον καὶ ἐκδίκησιν Θεοῦ ἐτύγχανεν· διὸ καὶ ἐξ αὐτοῦ φῦναι προφητεύει τὸν Χριστὸν κατὰ σάρκα, καὶ τὴν κλήσιν δι᾿ αὐτοῦ τῶν ἐθνῶν. Καὶ τῷ Λευὶ δὲ τὴν ἀρχιερωσύνην μόνῳ ἀπένειμε, καθότι δ Ἀμρὰμ ἐξ αὐτοῦ φύς, τὸ δόγμα τοῦ Φαραώ παρ ακρούσατο, καὶ τὸν υἱὸν ἑαυτοῦ τὸν Μωϋσῆν έξωο- ποίησε. Μόνον δὲ τὴν Ῥουδὶν πολὺν τῷ ἀριθμῷ ἐποίησε, διὰ τὸ μὴ συναινέσαι ἐπὶ τῇ Ἰωσὴφ ἐπι- βουλῇ. Τελευτήσαντος γοῦν τοῦ Ἰακὼβ ἐν Αἰγύπτῳ, εἰς τὴν Χαναναίαν γῆν κηδεύουσιν ἀποκομίσαντες ὁμοίως δὲ καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ πάντας. Ἐπὶ τέλει δὲ καὶ τὸν Ἰωσήφ, τῆς Αἰγύπτου ἀποχωρήσαντες, κηδεύουσιν ἔνθα ὁ προπάτωρ αὐτῶν ᾿Αβραάμ προκει - SPURIA. COMMENT. IN HEXAEMERON. A cognitus, simul cum patre, eos et universis en rum fami!iis in Ægyptum commutat *. Rubin et- enim quatuor filii erant nati: Enoch, Phales, Arrom, Charmi; Symeoni sex, Jebuel, Jaben, Aod, Achie, Sade, Saul, Levi tres, Gelson, Boach et Menari; Judæ quinque : Her, Aunon, qui, ut superius scri- ptum est, decesserunt ; Sebon, Phares, Zara; Pha- res duo, Arron, ei Jemuel; Issachar quatuor, Thala, Phona, Jasuph, Zabran; Zabulon tres, Serder, Aldon, Ael, qui omnes triginta tres ex l.ia originem trahunt, et filia Dina. Nati sunt et Gad septem, Saphon, Angis, Saunis, Thasobath, Aedis, Anoedis, Ariles ; Asser quatuor, Jenna, Jeul, Mes ria, et Syra Glia; Beria, Chebor et Melchiel. Hi omnes sexdecim filii, Zelphas, ancillæ Liæ, quæ nomnine Liæ cos Jacobo generaverat. Sic et in Ægy pto Josepho nati sunt alii duo, Manasses et Ephraim, quos peperit illi Asineth, flia Pelephre, filii Heliæ, et ex Manasse ortus est Machir e pellice Syra genere. Machir genuit Galad. Ex Ephraim nati sunt filii, Sutalam, Bad, Lam; ex Sutulam, Edem. Benjamin item duo filii, Ballachobor et As ser. Ex Ballachobor, Geram, et Noemin, et Laches, et Esrom, et Mamphi. Mamphi genuit Arad; bi om• nes Rachel filii numero decem et octo. Dad filius fuit Nephthalim, Nephthalim Asiel, et Goymin, et Isaar, et Sylem ; hi flii Ballas ancilla Rachel nu- mero septem. Sed beatus Jacob, annis centum qua- draginta septemn peractis, e vita migravit. Primum- que unoquoque filio prospera ominando, varia di- C versaque benedictione benedixit, et primogenits benedictionem elargitus est Josepho et non Rubin ; quod Joseph Ægyptia voluptate minime delinitus, justus habitus est. Rubin • ab ea superatus peccavit, praesertim cum ex Rachel primogenitus esset. Tria bui Judæ et non Rubin principatum attribuit, quod Judæ pro muliere probrum objectum est; hic au◄ fem justus habitus, cum candide fassus esset se, non mulierem, peccato obnoxium. Quin et proptere ea illi regnandi provincia delata est, quia reli- quis tribubus sola hæc constanter magis magis que severe ut Deo injurias illatas ulcisceretur, la- borabat; quapropter et Christum secundum car- nem, ex ea oriundum vaticinatur, et per eum D vocationem gentium futuram. Levi summum sa cerdotium dedit, quod Amram ex eo ortus, Pharau- nis dogma refellendo coarguit, filiumque suum Moyşem vitæ servavit. Tantum Rubin frequentein uberemque numero declaravit, quod ad Josephum perdendum non consensit. Itaque mortuo Jacob in Ægypto, in Chananæorum regionem translati fu- neris exsequias prosecuti sunt, similiter et filiorum ejus omnium. Tandem et Joseph ex Ægypto secc- dentes, sepeliunt *, ubi eorum generis auctor Abraham prius humatus fuerat ; eo in loco terebin- thus inerat sub qua Jacob Laban idola abscondit', quam ad hæc tempora in majorem honorem, vicin' * Gen. xxxv. * Gen. XLVI. * Gen. xLis passim. "Gen. L. • Exed, xu ; Jos. 181. PATHOL. GR. XVIII.

Β αὐτοὺς ἅμα τῷ πατρὶ Ἰακώβ εἰς τὴν Αἴγυπτον παγ- γενῆ. Τῷ μὲν γὰρ Ῥουδιν τέσσαρες παῖδες ἐγένοντο, Ενώχ, Φαλές, Αῤῥώμ, Χαρμεί· τῷ δὲ Συμεὼν ἐξ, Πεβουήλ, Ἰαβήν, Αώδ, Αχιή, Σαδὴ, Σαούλ· καὶ τῷ Λευὶ τρεῖς, Γεδσών, Βωάδ, καὶ Μεναρεί· τῷ δὲ Ἰούδα πέντε, Ηρ, Αὐνών, οἵτινες, καθὼς προεγράφη, ἀπέθανον, Σηλώμ, Φαρές, Ζαρά· τῷ δὲ Φαρὲς δύο, Αῤῥώμ, καὶ Ἰεμοήλ· τῷ δὲ Ἰσσάχαρ τέσσαρες, Θαλά, Φονά, Ἰασούφ, Ζαβράν· τῷ Σαβουλών τρεῖς, Σερβέρ, Αλδών, Αἰήλ· οἱ πάντες τριάκοντα τρεῖς, ἐκ τῆς Λείας τὸ γένος ἔχοντες, καὶ θυγατέρα Δίνα. Ἐγένοντο δὲ καὶ τῷ Γὰδ υἱοὶ ἑπτὰ, Σαφών, Αγγεις, Σαΰνις, Θασοβάθ, Αήδις, Ανοήδης, Αρίλης· τῷ δὲ Ασὴρ τέσσαρες, Ἰεμνά, Ἰούλ, Μερία, καὶ Σερὰ θυγάτηρ· ἐκ δὲ τοῦ Βερία ἐγεννήθησαν Χοβώρ, καὶ Μελχιήλ· οὗτοι πάντες ἓξ καὶ δέκα υἱοὶ Ζελφᾶς τῆς παιδίσκης Λείας, ἥτις εἰς ὄνομα τῆς Λείας τῷ Ἰακὼς αὐτοὺς ἐγέννησεν. Ἐτέχθησαν δὲ καὶ τῷ Ἰωσὴφ ἐν Αἰγύπτῳ παῖδες δύο, Μανασσῆς καὶ Εφραίμ, οὓς ἔτεκεν αὐτῷ ᾿Ασινέθ θυγάτηρ Πετε- φρῆ Ηλιοῦ. Καὶ ἐκ μὲν τοῦ Μανασσῆ ἐγεννήθη Μα χεὶρ ἐκ παλακῆς Συρίας τῷ γένει· ὁ δὲ Μαχεὶρ ἐγέν- νησε τὸν Γαλαάδ᾽ ἐκ δὲ τοῦ Ἐφραὶμ ἐγεννήθησαν υἱοὶ Σουταλάμ, Βάδ, Λάμ. Ἐκ δὲ τοῦ Σουταλὰμ ἐγεν νήθη Ἐδέν. Τῷ δὲ Βενιαμὶν καὶ αὐτῷ δύο παῖδες ἐγένοντο, Βαλλαχοδωρ καὶ ᾿Ασσαέρ· ἐκ δὲ τοῦ Βαλ λαχοβώρ Γηράν, καὶ Νοεμὶν, καὶ Λάχης, καὶ Ἐσρώμ, καὶ Μαμφί. Μαμφὶ δὲ ἐγέννησε τὸν ᾿Αράδ· οὗτοι υἱοὶ Ῥαχὴλ οἱ πάντες οκτωκαίδεκα. Υἱὸς δὲ ἐγένετο τῷ Δέδ· τοῦ δὲ Νεφθαλείμ Ασιήλ, καὶ Γοῦμὶν, καὶ Ἰσαὰρ, καὶ Συλήμ· οὗτοι ιἱοὶ Βάλλας παιδίσκης Ρα- χὴλ οἱ πάντες ἑπτά. Ὁ δὲ μακάριος Ἰακώβ ἔτη τὰ πάντα βιώσας ρμζ', ἐν Αἰγύπτῳ ἀπέθανε, πρότερον ἕκαστον τῶν υἱῶν αὐτοῦ διαφόροις εὐλογίαις ευλογή- σας. Καὶ τὴν μὲν εὐλογίαν τῶν πρωτοτόκων Ἰωσὴφ παρέσχετο, καὶ οὐχὶ Ῥουβίν· διότι ὁ μὲν Ἰωσὴφ μὴ είξας ἡδονῇ τῆς Αἰγυπτίας εδικαιώθη, ὁ δὲ Ῥουδιν Αττηθεὶς ἥμαρτεν· ἄλλως τε ὅτι καὶ ἐκ τῆς Ῥαχὴλ πρωτότοκος ὑπῆρχε, καὶ τῇ Ἰούδα φυλῇ ἀπεκλήρωσε τὴν βασιλείαν, καὶ οὐ τῇ τοῦ Ῥουβίν· διότι ὁ μὲν Ἰούδας ἐν γυναικὶ ὠνειδίσθη, ὁ δὲ ἐδικαιώθη, όμολο- γήσας εὐγνωμόνως ἑαυτὸν τυγχάνειν τῇ ἁμαρτία ὑπεύθυνον, καὶ οὐ τὴν γυναῖκα. Ἀλλὰ καὶ κατὰ τοῦτο βασιλεύειν ετάχθη, ἐπειδὴ μόνη τῶν ἄλλων φυλῶν ταμωτέρα πρὸς ζῆλον καὶ ἐκδίκησιν Θεοῦ ἐτύγχανεν· διὸ καὶ ἐξ αὐτοῦ φῦναι προφητεύει τὸν Χριστὸν κατὰ σάρκα, καὶ τὴν κλήσιν δι᾿ αὐτοῦ τῶν ἐθνῶν. Καὶ τῷ Λευὶ δὲ τὴν ἀρχιερωσύνην μόνῳ ἀπένειμε, καθότι δ Ἀμρὰμ ἐξ αὐτοῦ φύς, τὸ δόγμα τοῦ Φαραώ παρ ακρούσατο, καὶ τὸν υἱὸν ἑαυτοῦ τὸν Μωϋσῆν έξωο- ποίησε. Μόνον δὲ τὴν Ῥουδὶν πολὺν τῷ ἀριθμῷ ἐποίησε, διὰ τὸ μὴ συναινέσαι ἐπὶ τῇ Ἰωσὴφ ἐπι- βουλῇ. Τελευτήσαντος γοῦν τοῦ Ἰακὼβ ἐν Αἰγύπτῳ, εἰς τὴν Χαναναίαν γῆν κηδεύουσιν ἀποκομίσαντες ὁμοίως δὲ καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ πάντας. Ἐπὶ τέλει δὲ καὶ τὸν Ἰωσήφ, τῆς Αἰγύπτου ἀποχωρήσαντες, κηδεύουσιν ἔνθα ὁ προπάτωρ αὐτῶν ᾿Αβραάμ προκει - SPURIA. COMMENT. IN HEXAEMERON. A cognitus, simul cum patre, eos et universis en rum fami!iis in Ægyptum commutat *. Rubin et- enim quatuor filii erant nati: Enoch, Phales, Arrom, Charmi; Symeoni sex, Jebuel, Jaben, Aod, Achie, Sade, Saul, Levi tres, Gelson, Boach et Menari; Judæ quinque : Her, Aunon, qui, ut superius scri- ptum est, decesserunt ; Sebon, Phares, Zara; Pha- res duo, Arron, ei Jemuel; Issachar quatuor, Thala, Phona, Jasuph, Zabran; Zabulon tres, Serder, Aldon, Ael, qui omnes triginta tres ex l.ia originem trahunt, et filia Dina. Nati sunt et Gad septem, Saphon, Angis, Saunis, Thasobath, Aedis, Anoedis, Ariles ; Asser quatuor, Jenna, Jeul, Mes ria, et Syra Glia; Beria, Chebor et Melchiel. Hi omnes sexdecim filii, Zelphas, ancillæ Liæ, quæ nomnine Liæ cos Jacobo generaverat. Sic et in Ægy pto Josepho nati sunt alii duo, Manasses et Ephraim, quos peperit illi Asineth, flia Pelephre, filii Heliæ, et ex Manasse ortus est Machir e pellice Syra genere. Machir genuit Galad. Ex Ephraim nati sunt filii, Sutalam, Bad, Lam; ex Sutulam, Edem. Benjamin item duo filii, Ballachobor et As ser. Ex Ballachobor, Geram, et Noemin, et Laches, et Esrom, et Mamphi. Mamphi genuit Arad; bi om• nes Rachel filii numero decem et octo. Dad filius fuit Nephthalim, Nephthalim Asiel, et Goymin, et Isaar, et Sylem ; hi flii Ballas ancilla Rachel nu- mero septem. Sed beatus Jacob, annis centum qua- draginta septemn peractis, e vita migravit. Primum- que unoquoque filio prospera ominando, varia di- C versaque benedictione benedixit, et primogenits benedictionem elargitus est Josepho et non Rubin ; quod Joseph Ægyptia voluptate minime delinitus, justus habitus est. Rubin • ab ea superatus peccavit, praesertim cum ex Rachel primogenitus esset. Tria bui Judæ et non Rubin principatum attribuit, quod Judæ pro muliere probrum objectum est; hic au◄ fem justus habitus, cum candide fassus esset se, non mulierem, peccato obnoxium. Quin et proptere ea illi regnandi provincia delata est, quia reli- quis tribubus sola hæc constanter magis magis que severe ut Deo injurias illatas ulcisceretur, la- borabat; quapropter et Christum secundum car- nem, ex ea oriundum vaticinatur, et per eum D vocationem gentium futuram. Levi summum sa cerdotium dedit, quod Amram ex eo ortus, Pharau- nis dogma refellendo coarguit, filiumque suum Moyşem vitæ servavit. Tantum Rubin frequentein uberemque numero declaravit, quod ad Josephum perdendum non consensit. Itaque mortuo Jacob in Ægypto, in Chananæorum regionem translati fu- neris exsequias prosecuti sunt, similiter et filiorum ejus omnium. Tandem et Joseph ex Ægypto secc- dentes, sepeliunt *, ubi eorum generis auctor Abraham prius humatus fuerat ; eo in loco terebin- thus inerat sub qua Jacob Laban idola abscondit', quam ad hæc tempora in majorem honorem, vicin' * Gen. xxxv. * Gen. XLVI. * Gen. xLis passim. "Gen. L. • Exed, xu ; Jos. 181. PATHOL. GR. XVIII.

Β αὐτοὺς ἅμα τῷ πατρὶ Ἰακώβ εἰς τὴν Αἴγυπτον παγ- γενῆ. Τῷ μὲν γὰρ Ῥουδιν τέσσαρες παῖδες ἐγένοντο, Ενώχ, Φαλές, Αῤῥώμ, Χαρμεί· τῷ δὲ Συμεὼν ἐξ, Πεβουήλ, Ἰαβήν, Αώδ, Αχιή, Σαδὴ, Σαούλ· καὶ τῷ Λευὶ τρεῖς, Γεδσών, Βωάδ, καὶ Μεναρεί· τῷ δὲ Ἰούδα πέντε, Ηρ, Αὐνών, οἵτινες, καθὼς προεγράφη, ἀπέθανον, Σηλώμ, Φαρές, Ζαρά· τῷ δὲ Φαρὲς δύο, Αῤῥώμ, καὶ Ἰεμοήλ· τῷ δὲ Ἰσσάχαρ τέσσαρες, Θαλά, Φονά, Ἰασούφ, Ζαβράν· τῷ Σαβουλών τρεῖς, Σερβέρ, Αλδών, Αἰήλ· οἱ πάντες τριάκοντα τρεῖς, ἐκ τῆς Λείας τὸ γένος ἔχοντες, καὶ θυγατέρα Δίνα. Ἐγένοντο δὲ καὶ τῷ Γὰδ υἱοὶ ἑπτὰ, Σαφών, Αγγεις, Σαΰνις, Θασοβάθ, Αήδις, Ανοήδης, Αρίλης· τῷ δὲ Ασὴρ τέσσαρες, Ἰεμνά, Ἰούλ, Μερία, καὶ Σερὰ θυγάτηρ· ἐκ δὲ τοῦ Βερία ἐγεννήθησαν Χοβώρ, καὶ Μελχιήλ· οὗτοι πάντες ἓξ καὶ δέκα υἱοὶ Ζελφᾶς τῆς παιδίσκης Λείας, ἥτις εἰς ὄνομα τῆς Λείας τῷ Ἰακὼς αὐτοὺς ἐγέννησεν. Ἐτέχθησαν δὲ καὶ τῷ Ἰωσὴφ ἐν Αἰγύπτῳ παῖδες δύο, Μανασσῆς καὶ Εφραίμ, οὓς ἔτεκεν αὐτῷ ᾿Ασινέθ θυγάτηρ Πετε- φρῆ Ηλιοῦ. Καὶ ἐκ μὲν τοῦ Μανασσῆ ἐγεννήθη Μα χεὶρ ἐκ παλακῆς Συρίας τῷ γένει· ὁ δὲ Μαχεὶρ ἐγέν- νησε τὸν Γαλαάδ᾽ ἐκ δὲ τοῦ Ἐφραὶμ ἐγεννήθησαν υἱοὶ Σουταλάμ, Βάδ, Λάμ. Ἐκ δὲ τοῦ Σουταλὰμ ἐγεν νήθη Ἐδέν. Τῷ δὲ Βενιαμὶν καὶ αὐτῷ δύο παῖδες ἐγένοντο, Βαλλαχοδωρ καὶ ᾿Ασσαέρ· ἐκ δὲ τοῦ Βαλ λαχοβώρ Γηράν, καὶ Νοεμὶν, καὶ Λάχης, καὶ Ἐσρώμ, καὶ Μαμφί. Μαμφὶ δὲ ἐγέννησε τὸν ᾿Αράδ· οὗτοι υἱοὶ Ῥαχὴλ οἱ πάντες οκτωκαίδεκα. Υἱὸς δὲ ἐγένετο τῷ Δέδ· τοῦ δὲ Νεφθαλείμ Ασιήλ, καὶ Γοῦμὶν, καὶ Ἰσαὰρ, καὶ Συλήμ· οὗτοι ιἱοὶ Βάλλας παιδίσκης Ρα- χὴλ οἱ πάντες ἑπτά. Ὁ δὲ μακάριος Ἰακώβ ἔτη τὰ πάντα βιώσας ρμζ', ἐν Αἰγύπτῳ ἀπέθανε, πρότερον ἕκαστον τῶν υἱῶν αὐτοῦ διαφόροις εὐλογίαις ευλογή- σας. Καὶ τὴν μὲν εὐλογίαν τῶν πρωτοτόκων Ἰωσὴφ παρέσχετο, καὶ οὐχὶ Ῥουβίν· διότι ὁ μὲν Ἰωσὴφ μὴ είξας ἡδονῇ τῆς Αἰγυπτίας εδικαιώθη, ὁ δὲ Ῥουδιν Αττηθεὶς ἥμαρτεν· ἄλλως τε ὅτι καὶ ἐκ τῆς Ῥαχὴλ πρωτότοκος ὑπῆρχε, καὶ τῇ Ἰούδα φυλῇ ἀπεκλήρωσε τὴν βασιλείαν, καὶ οὐ τῇ τοῦ Ῥουβίν· διότι ὁ μὲν Ἰούδας ἐν γυναικὶ ὠνειδίσθη, ὁ δὲ ἐδικαιώθη, όμολο- γήσας εὐγνωμόνως ἑαυτὸν τυγχάνειν τῇ ἁμαρτία ὑπεύθυνον, καὶ οὐ τὴν γυναῖκα. Ἀλλὰ καὶ κατὰ τοῦτο βασιλεύειν ετάχθη, ἐπειδὴ μόνη τῶν ἄλλων φυλῶν ταμωτέρα πρὸς ζῆλον καὶ ἐκδίκησιν Θεοῦ ἐτύγχανεν· διὸ καὶ ἐξ αὐτοῦ φῦναι προφητεύει τὸν Χριστὸν κατὰ σάρκα, καὶ τὴν κλήσιν δι᾿ αὐτοῦ τῶν ἐθνῶν. Καὶ τῷ Λευὶ δὲ τὴν ἀρχιερωσύνην μόνῳ ἀπένειμε, καθότι δ Ἀμρὰμ ἐξ αὐτοῦ φύς, τὸ δόγμα τοῦ Φαραώ παρ ακρούσατο, καὶ τὸν υἱὸν ἑαυτοῦ τὸν Μωϋσῆν έξωο- ποίησε. Μόνον δὲ τὴν Ῥουδὶν πολὺν τῷ ἀριθμῷ ἐποίησε, διὰ τὸ μὴ συναινέσαι ἐπὶ τῇ Ἰωσὴφ ἐπι- βουλῇ. Τελευτήσαντος γοῦν τοῦ Ἰακὼβ ἐν Αἰγύπτῳ, εἰς τὴν Χαναναίαν γῆν κηδεύουσιν ἀποκομίσαντες ὁμοίως δὲ καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ πάντας. Ἐπὶ τέλει δὲ καὶ τὸν Ἰωσήφ, τῆς Αἰγύπτου ἀποχωρήσαντες, κηδεύουσιν ἔνθα ὁ προπάτωρ αὐτῶν ᾿Αβραάμ προκει - SPURIA. COMMENT. IN HEXAEMERON. A cognitus, simul cum patre, eos et universis en rum fami!iis in Ægyptum commutat *. Rubin et- enim quatuor filii erant nati: Enoch, Phales, Arrom, Charmi; Symeoni sex, Jebuel, Jaben, Aod, Achie, Sade, Saul, Levi tres, Gelson, Boach et Menari; Judæ quinque : Her, Aunon, qui, ut superius scri- ptum est, decesserunt ; Sebon, Phares, Zara; Pha- res duo, Arron, ei Jemuel; Issachar quatuor, Thala, Phona, Jasuph, Zabran; Zabulon tres, Serder, Aldon, Ael, qui omnes triginta tres ex l.ia originem trahunt, et filia Dina. Nati sunt et Gad septem, Saphon, Angis, Saunis, Thasobath, Aedis, Anoedis, Ariles ; Asser quatuor, Jenna, Jeul, Mes ria, et Syra Glia; Beria, Chebor et Melchiel. Hi omnes sexdecim filii, Zelphas, ancillæ Liæ, quæ nomnine Liæ cos Jacobo generaverat. Sic et in Ægy pto Josepho nati sunt alii duo, Manasses et Ephraim, quos peperit illi Asineth, flia Pelephre, filii Heliæ, et ex Manasse ortus est Machir e pellice Syra genere. Machir genuit Galad. Ex Ephraim nati sunt filii, Sutalam, Bad, Lam; ex Sutulam, Edem. Benjamin item duo filii, Ballachobor et As ser. Ex Ballachobor, Geram, et Noemin, et Laches, et Esrom, et Mamphi. Mamphi genuit Arad; bi om• nes Rachel filii numero decem et octo. Dad filius fuit Nephthalim, Nephthalim Asiel, et Goymin, et Isaar, et Sylem ; hi flii Ballas ancilla Rachel nu- mero septem. Sed beatus Jacob, annis centum qua- draginta septemn peractis, e vita migravit. Primum- que unoquoque filio prospera ominando, varia di- C versaque benedictione benedixit, et primogenits benedictionem elargitus est Josepho et non Rubin ; quod Joseph Ægyptia voluptate minime delinitus, justus habitus est. Rubin • ab ea superatus peccavit, praesertim cum ex Rachel primogenitus esset. Tria bui Judæ et non Rubin principatum attribuit, quod Judæ pro muliere probrum objectum est; hic au◄ fem justus habitus, cum candide fassus esset se, non mulierem, peccato obnoxium. Quin et proptere ea illi regnandi provincia delata est, quia reli- quis tribubus sola hæc constanter magis magis que severe ut Deo injurias illatas ulcisceretur, la- borabat; quapropter et Christum secundum car- nem, ex ea oriundum vaticinatur, et per eum D vocationem gentium futuram. Levi summum sa cerdotium dedit, quod Amram ex eo ortus, Pharau- nis dogma refellendo coarguit, filiumque suum Moyşem vitæ servavit. Tantum Rubin frequentein uberemque numero declaravit, quod ad Josephum perdendum non consensit. Itaque mortuo Jacob in Ægypto, in Chananæorum regionem translati fu- neris exsequias prosecuti sunt, similiter et filiorum ejus omnium. Tandem et Joseph ex Ægypto secc- dentes, sepeliunt *, ubi eorum generis auctor Abraham prius humatus fuerat ; eo in loco terebin- thus inerat sub qua Jacob Laban idola abscondit', quam ad hæc tempora in majorem honorem, vicin' * Gen. xxxv. * Gen. XLVI. * Gen. xLis passim. "Gen. L. • Exed, xu ; Jos. 181. PATHOL. GR. XVIII.

Β αὐτοὺς ἅμα τῷ πατρὶ Ἰακώβ εἰς τὴν Αἴγυπτον παγ- γενῆ. Τῷ μὲν γὰρ Ῥουδιν τέσσαρες παῖδες ἐγένοντο, Ενώχ, Φαλές, Αῤῥώμ, Χαρμεί· τῷ δὲ Συμεὼν ἐξ, Πεβουήλ, Ἰαβήν, Αώδ, Αχιή, Σαδὴ, Σαούλ· καὶ τῷ Λευὶ τρεῖς, Γεδσών, Βωάδ, καὶ Μεναρεί· τῷ δὲ Ἰούδα πέντε, Ηρ, Αὐνών, οἵτινες, καθὼς προεγράφη, ἀπέθανον, Σηλώμ, Φαρές, Ζαρά· τῷ δὲ Φαρὲς δύο, Αῤῥώμ, καὶ Ἰεμοήλ· τῷ δὲ Ἰσσάχαρ τέσσαρες, Θαλά, Φονά, Ἰασούφ, Ζαβράν· τῷ Σαβουλών τρεῖς, Σερβέρ, Αλδών, Αἰήλ· οἱ πάντες τριάκοντα τρεῖς, ἐκ τῆς Λείας τὸ γένος ἔχοντες, καὶ θυγατέρα Δίνα. Ἐγένοντο δὲ καὶ τῷ Γὰδ υἱοὶ ἑπτὰ, Σαφών, Αγγεις, Σαΰνις, Θασοβάθ, Αήδις, Ανοήδης, Αρίλης· τῷ δὲ Ασὴρ τέσσαρες, Ἰεμνά, Ἰούλ, Μερία, καὶ Σερὰ θυγάτηρ· ἐκ δὲ τοῦ Βερία ἐγεννήθησαν Χοβώρ, καὶ Μελχιήλ· οὗτοι πάντες ἓξ καὶ δέκα υἱοὶ Ζελφᾶς τῆς παιδίσκης Λείας, ἥτις εἰς ὄνομα τῆς Λείας τῷ Ἰακὼς αὐτοὺς ἐγέννησεν. Ἐτέχθησαν δὲ καὶ τῷ Ἰωσὴφ ἐν Αἰγύπτῳ παῖδες δύο, Μανασσῆς καὶ Εφραίμ, οὓς ἔτεκεν αὐτῷ ᾿Ασινέθ θυγάτηρ Πετε- φρῆ Ηλιοῦ. Καὶ ἐκ μὲν τοῦ Μανασσῆ ἐγεννήθη Μα χεὶρ ἐκ παλακῆς Συρίας τῷ γένει· ὁ δὲ Μαχεὶρ ἐγέν- νησε τὸν Γαλαάδ᾽ ἐκ δὲ τοῦ Ἐφραὶμ ἐγεννήθησαν υἱοὶ Σουταλάμ, Βάδ, Λάμ. Ἐκ δὲ τοῦ Σουταλὰμ ἐγεν νήθη Ἐδέν. Τῷ δὲ Βενιαμὶν καὶ αὐτῷ δύο παῖδες ἐγένοντο, Βαλλαχοδωρ καὶ ᾿Ασσαέρ· ἐκ δὲ τοῦ Βαλ λαχοβώρ Γηράν, καὶ Νοεμὶν, καὶ Λάχης, καὶ Ἐσρώμ, καὶ Μαμφί. Μαμφὶ δὲ ἐγέννησε τὸν ᾿Αράδ· οὗτοι υἱοὶ Ῥαχὴλ οἱ πάντες οκτωκαίδεκα. Υἱὸς δὲ ἐγένετο τῷ Δέδ· τοῦ δὲ Νεφθαλείμ Ασιήλ, καὶ Γοῦμὶν, καὶ Ἰσαὰρ, καὶ Συλήμ· οὗτοι ιἱοὶ Βάλλας παιδίσκης Ρα- χὴλ οἱ πάντες ἑπτά. Ὁ δὲ μακάριος Ἰακώβ ἔτη τὰ πάντα βιώσας ρμζ', ἐν Αἰγύπτῳ ἀπέθανε, πρότερον ἕκαστον τῶν υἱῶν αὐτοῦ διαφόροις εὐλογίαις ευλογή- σας. Καὶ τὴν μὲν εὐλογίαν τῶν πρωτοτόκων Ἰωσὴφ παρέσχετο, καὶ οὐχὶ Ῥουβίν· διότι ὁ μὲν Ἰωσὴφ μὴ είξας ἡδονῇ τῆς Αἰγυπτίας εδικαιώθη, ὁ δὲ Ῥουδιν Αττηθεὶς ἥμαρτεν· ἄλλως τε ὅτι καὶ ἐκ τῆς Ῥαχὴλ πρωτότοκος ὑπῆρχε, καὶ τῇ Ἰούδα φυλῇ ἀπεκλήρωσε τὴν βασιλείαν, καὶ οὐ τῇ τοῦ Ῥουβίν· διότι ὁ μὲν Ἰούδας ἐν γυναικὶ ὠνειδίσθη, ὁ δὲ ἐδικαιώθη, όμολο- γήσας εὐγνωμόνως ἑαυτὸν τυγχάνειν τῇ ἁμαρτία ὑπεύθυνον, καὶ οὐ τὴν γυναῖκα. Ἀλλὰ καὶ κατὰ τοῦτο βασιλεύειν ετάχθη, ἐπειδὴ μόνη τῶν ἄλλων φυλῶν ταμωτέρα πρὸς ζῆλον καὶ ἐκδίκησιν Θεοῦ ἐτύγχανεν· διὸ καὶ ἐξ αὐτοῦ φῦναι προφητεύει τὸν Χριστὸν κατὰ σάρκα, καὶ τὴν κλήσιν δι᾿ αὐτοῦ τῶν ἐθνῶν. Καὶ τῷ Λευὶ δὲ τὴν ἀρχιερωσύνην μόνῳ ἀπένειμε, καθότι δ Ἀμρὰμ ἐξ αὐτοῦ φύς, τὸ δόγμα τοῦ Φαραώ παρ ακρούσατο, καὶ τὸν υἱὸν ἑαυτοῦ τὸν Μωϋσῆν έξωο- ποίησε. Μόνον δὲ τὴν Ῥουδὶν πολὺν τῷ ἀριθμῷ ἐποίησε, διὰ τὸ μὴ συναινέσαι ἐπὶ τῇ Ἰωσὴφ ἐπι- βουλῇ. Τελευτήσαντος γοῦν τοῦ Ἰακὼβ ἐν Αἰγύπτῳ, εἰς τὴν Χαναναίαν γῆν κηδεύουσιν ἀποκομίσαντες ὁμοίως δὲ καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ πάντας. Ἐπὶ τέλει δὲ καὶ τὸν Ἰωσήφ, τῆς Αἰγύπτου ἀποχωρήσαντες, κηδεύουσιν ἔνθα ὁ προπάτωρ αὐτῶν ᾿Αβραάμ προκει - SPURIA. COMMENT. IN HEXAEMERON. A cognitus, simul cum patre, eos et universis en rum fami!iis in Ægyptum commutat *. Rubin et- enim quatuor filii erant nati: Enoch, Phales, Arrom, Charmi; Symeoni sex, Jebuel, Jaben, Aod, Achie, Sade, Saul, Levi tres, Gelson, Boach et Menari; Judæ quinque : Her, Aunon, qui, ut superius scri- ptum est, decesserunt ; Sebon, Phares, Zara; Pha- res duo, Arron, ei Jemuel; Issachar quatuor, Thala, Phona, Jasuph, Zabran; Zabulon tres, Serder, Aldon, Ael, qui omnes triginta tres ex l.ia originem trahunt, et filia Dina. Nati sunt et Gad septem, Saphon, Angis, Saunis, Thasobath, Aedis, Anoedis, Ariles ; Asser quatuor, Jenna, Jeul, Mes ria, et Syra Glia; Beria, Chebor et Melchiel. Hi omnes sexdecim filii, Zelphas, ancillæ Liæ, quæ nomnine Liæ cos Jacobo generaverat. Sic et in Ægy pto Josepho nati sunt alii duo, Manasses et Ephraim, quos peperit illi Asineth, flia Pelephre, filii Heliæ, et ex Manasse ortus est Machir e pellice Syra genere. Machir genuit Galad. Ex Ephraim nati sunt filii, Sutalam, Bad, Lam; ex Sutulam, Edem. Benjamin item duo filii, Ballachobor et As ser. Ex Ballachobor, Geram, et Noemin, et Laches, et Esrom, et Mamphi. Mamphi genuit Arad; bi om• nes Rachel filii numero decem et octo. Dad filius fuit Nephthalim, Nephthalim Asiel, et Goymin, et Isaar, et Sylem ; hi flii Ballas ancilla Rachel nu- mero septem. Sed beatus Jacob, annis centum qua- draginta septemn peractis, e vita migravit. Primum- que unoquoque filio prospera ominando, varia di- C versaque benedictione benedixit, et primogenits benedictionem elargitus est Josepho et non Rubin ; quod Joseph Ægyptia voluptate minime delinitus, justus habitus est. Rubin • ab ea superatus peccavit, praesertim cum ex Rachel primogenitus esset. Tria bui Judæ et non Rubin principatum attribuit, quod Judæ pro muliere probrum objectum est; hic au◄ fem justus habitus, cum candide fassus esset se, non mulierem, peccato obnoxium. Quin et proptere ea illi regnandi provincia delata est, quia reli- quis tribubus sola hæc constanter magis magis que severe ut Deo injurias illatas ulcisceretur, la- borabat; quapropter et Christum secundum car- nem, ex ea oriundum vaticinatur, et per eum D vocationem gentium futuram. Levi summum sa cerdotium dedit, quod Amram ex eo ortus, Pharau- nis dogma refellendo coarguit, filiumque suum Moyşem vitæ servavit. Tantum Rubin frequentein uberemque numero declaravit, quod ad Josephum perdendum non consensit. Itaque mortuo Jacob in Ægypto, in Chananæorum regionem translati fu- neris exsequias prosecuti sunt, similiter et filiorum ejus omnium. Tandem et Joseph ex Ægypto secc- dentes, sepeliunt *, ubi eorum generis auctor Abraham prius humatus fuerat ; eo in loco terebin- thus inerat sub qua Jacob Laban idola abscondit', quam ad hæc tempora in majorem honorem, vicin' * Gen. xxxv. * Gen. XLVI. * Gen. xLis passim. "Gen. L. • Exed, xu ; Jos. 181. PATHOL. GR. XVIII.

κήδευτο· ἐν ᾧ τόπῳ ὑπῆρχε καὶ ἡ τερέβινθος, ὑφ᾽ ᾗ ἔκρυψεν Ἰακὼβ τῆς Λάβαν τὰ εἴδωλα, ἥτις ἔτι καὶ νῦν εἰς τιμὴν τῶν προγόνων ὑπὸ τῶν πλησιοχό- ρων θρησκεύεται· ἔστι γὰρ ἄχρι τοῦ δεῦρο παρὰ τὸν πρέμνον αὐτῆς βωμὸς, ἐφ᾿ ὃν τά τε ὁλοκαυτώματα, καὶ τὰς ἑκατόμβας ἀνέφερον· εἶναί τε φασὶ ῥάβδον αὐτὴν ἑνὸς τῶν ἐπιξενωθέντων ἀγγέλων τῷ ᾿Αβραάμ. ήνπερ τῷ τόπῳ τότε παρὼν ἐνεφύτευσε, καὶ ἐξ αὐτῆς ἡ ἀξιάγαστος ἐνεφύη [Γ. ἀν-] τερέβινθος. Υπαφθεῖσα γὰρ ὅλη πῦρ γίνεται, καὶ νομίζεται τοῖς πᾶσιν εἰς κόνιν ἐκ τῆς φλογὸς ἀναλύεσθαι, καίτοι σβεσθεῖσα μέντοι ἀσινὴς ὅλη, καὶ ἀκέραιος δείκνυτα:. Μετὰ δὲ τὴν τελευτὴν τοῦ Ἰωσήφ, τῆς εὐποιίας ἀμνημονεύσαντες οἱ Αἰγύπτιοι, ποικίλαις συμφοραίς τὸ γένος τῶν Ἰσραηλιτῶν ὑπέβαλον, φθόνῳ καὶ ζήλῳ Β πρὸς αὐτοὺς διακείμενοι. Οἱ γὰρ Ἰσραηλῖται πρὸς πόνους ὄντες καρτεροί, ἀρετῇ καὶ πλούτῳ τοὺς Αίγυ πτίους διήνεγκαν, ἐκείνων εἰς μέθην κεχαυνωμένων καὶ ἀργίαν, καὶ ῥᾳθυμίᾳ πεπεδημένων ἀεί. Εἰς δέ τις τῶν παρ' Αἰγυπτίοις ἱερογραμματέων προσημαί νει τῷ Φαραὼ τεχθήσεσθαι παρὰ τοῖς Ἰσραηλίταις τινὰ, ὃς πᾶσαν μὲν ταπεινώσει τὴν Αἴγυπτον, αὐξή σει δὲ ἐπὶ μέγα προκοπῆς τὸ οἰκεῖον ἔθνος, ἀειμνη- μόνευτον δόξαν κτησάμενος. Καὶ διὰ τοῦτο παντοίως τοὺς Ἑβραίους ὁ Φαραὼ ἀπολέσαι διενοεῖτο· ἔργα μὲν αὐτοῖς προστάττων ἐπιμοχθεύειν, τειχίζειν δὲ πάσας τῆς Αἰγύπτου τὰς πόλεις, καὶ τὸν ποταμὸν εἰς πολλὰς διατέμνειν διωρυγάς· καὶ χώματα ἐγείρειν, κελεύων, ὅπως κατὰ μηδὲν τὴν πόλιν ἐπιλιμνίζων λυμαίνηται· πρὸς δὲ τούτοις καὶ πυραμίδας ἐγείρειν, καὶ τὰ παρ' αὐτοῖς τικτόμενα βρέφη κατακρημνίζειν ἐπὶ τοῦ ποταμοῦ ἀπεφήνατο, οἰόμενος καὶ τὸν θεσπι σθέντα καταλύσαι τὴν Αἴγυπτον ἀραιρήσειν [Γ. καθώ αιρήσειν] ἐπὶ τοῦ ποταμοῦ. Ὑπῆρχεν οὖν τις ἐκ τῆς φυλῆς τοῦ Λευῒ Αμραμ ονόματι, ὃς γυναῖκα τὴν Ἰωχαβὲθ κτησάμενος, ἐξ αὐτῆς τὸν θεσπέσιον Μωϋσῆν ἐγέννησε, καὶ ἔκρυπτεν αὐτὸν ἐπὶ χρόνον τινά. ὡς δὲ εἶδε τὸν νόμον τοῦ βασιλέως ἐπικρατοῦντα σφοδρότερον, δεδοικώς μὴ κατάφωρος γένηται, εἰς θήκην ἐμβαλὼν τὸ παιδίον, παρὰ τὰς ὄχθας τοῦ ποταμοῦ ἐκτίθεται. Καὶ ἡ θυγά τὴρ τοῦ Φαραώ, λουτροῦ χάριν αφικομένη, θεωρή σασα τὴν θήκην ἀνοίγει, καὶ πρὸς τὸ κάλλος τοῦ παι δίου ἡσθεῖσα εἰσεποιήσατο ἀποροῦσα παιδός· καὶ πολλὰς τροφοὺς συγκαλέσασα τῶν Αἰγυπτίων, οὐκ εἶχεν ὅπως τὸ παιδίον ἐκθρέψειεν· οὐδεμιᾶς γὰρ αὐτ τῶν μαζὸν προσίετο. Ἐπὶ τέλει γοῦν ἡ μήτηρ, ἀνεῖσα κρύβδην τῇ βασιλίσσῃ, γαλουχεῖν προσετάχθη· μό- νης γὰρ αὐτῆς τὸν μαζὸν προσεδέξατο, ἐξ αὐτῶν, οἶμαι, σπαργάνων τὸ μὲν οἰκεῖον γένος προσιέμενον, τὸ δὲ ἀλλότριον μυσαττόμενον. Ανδρωθέντα γοῦν αὐτ τὸν, Μωϋσῆν προσεἶπεν ἡ Θέρμουθις (τοῦτο γὰρ τῇ βασιλίσσῃ όνομα), ἐπειδὴ διεσώθη ἐκ τοῦ ὕδατος· Αἰγύπτιοι γὰρ τὸ ὕδωρ μῶν, καὶ τὸ σὴς εωθῆναι προσαγορεύουσιν. Ἐκάλουν δὲ τὸ πρὶν αὐτὸν οἱ το νεῖς Μελχείς. Ην δὲ ἀστεῖος ἄγαν τῇ ὄψει, ὡς τὸν καθ᾽ ὁδὸν ἀπαντῶντα αὐτῷ ἀφίστασθαι ἐκπληττόμε γο S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. ojus incolae summa religione venerantur ; ara quip A pe etiam nunc ex ejus stipite constructa cernitur, super quam holocausta becatombasque offerunt; traduntque eam baculum fuisse unius angeli, qui ab Abraham hospitio excepti fuerunt, quem illo loco præteriens plantavit; ex hac multæ adınira- tionis terebinthus manat, igne enim admoto, tota in ignem accenditur, omnibusque ex flamma in pulverem dissolvi videtur; verum ubi exstincta fue- rit, incolumis tota, omnibusque suis partibus con- stans deprehenditur. Post obitum Joseph, Ægyptii beneficiorum im- memores, et invidia ænulationeque accensi, variis calamitatum generibus Israelitas affligebant 8. Et- enim Israelita ad labores suscipiendus integri ro- bustique virtutibus, et divitiis Ægyptios supera- runt, vino obrutos et otio, et ignavia continua effe. minatos. Verum unus ex sacris Ægyptiorum scribis, Pharaoni quemdam apud Israelitas futurum prædi- cit, qui universa Ægypto mirum in modum de- pressa, nationi propriæ maximis progressibus potentiam addet, gloria sibi, quam nulla delebit oblivio, comparata. Quapropter Pharao Hebræos modis omnibus perdere appetens, animoque ver- sans laboriosas operas delegat, ut omnes Ægypti civitates moenibus ejectis cingerent, ut fluminis impetum variis alveis eflossis arcerent, aggeres- que exstruerent, ut ejusdem, ubi evagari incape- rit, aditus incommodaque prohiberent; ad hæc ad pyramidas erigendas, puerosque, qui apud eos G nascerentur, in flumen præcipitandos decreto in- terposito compulerit, existimans eum quem vates ad Ægyptum abolendam futurum dixerat, simul cum aliis in flumine mergendum. Erat itaque quidam ex tribu Levi, nomine Am- ram *, qui Jochabeth ducta, ex ea divinum Moysem susceperat, et ad tempus eum studiosius absconde- bat. Sed ubi regiam legem nimis acerbe dureque impleri vidit, metu ne deprehenderetur, cista pue- rulum accommodatum ad ripas fluminis exposuit, et filia Pharaonis lavandi se causa veniens, conspe- clam cistam aperit, puerique pulchritudine delecta- ta, cum careret filiis, eum sibi adoptavit, et plu- rimis Ægyptiorum nutricibus convocatis ad alen- dum puerum, perdebat operam, earum quippe ubera abhorrebat ; tandem mater clam admissa, regina jussu lactabat, tantum enim illius ubera sugebat : ab ipsis, ut opinor, incunabulis proprium genus admittebat, externumque aversabatur. Itaque hunc adultum Thermuthis (sic enim regina appellaba- tur) Moysen, quod ex aquis servatus erat, nomi- navit. Ægyptii namque aquam moy, et servari ses appellant, sed illum primum parentes Melchis nun- cupabant. Erat autem aspectu festivus nimis, ita ut quicunque illi in via occurreret, obstupefactus discederet, maximeque eain pulchritudinem admi- raretur. Igitur hunc ætate auctum Thermuthis de- • Exod. 1. • Exod. 11. D

κήδευτο· ἐν ᾧ τόπῳ ὑπῆρχε καὶ ἡ τερέβινθος, ὑφ᾽ ᾗ ἔκρυψεν Ἰακὼβ τῆς Λάβαν τὰ εἴδωλα, ἥτις ἔτι καὶ νῦν εἰς τιμὴν τῶν προγόνων ὑπὸ τῶν πλησιοχό- ρων θρησκεύεται· ἔστι γὰρ ἄχρι τοῦ δεῦρο παρὰ τὸν πρέμνον αὐτῆς βωμὸς, ἐφ᾿ ὃν τά τε ὁλοκαυτώματα, καὶ τὰς ἑκατόμβας ἀνέφερον· εἶναί τε φασὶ ῥάβδον αὐτὴν ἑνὸς τῶν ἐπιξενωθέντων ἀγγέλων τῷ ᾿Αβραάμ. ήνπερ τῷ τόπῳ τότε παρὼν ἐνεφύτευσε, καὶ ἐξ αὐτῆς ἡ ἀξιάγαστος ἐνεφύη [Γ. ἀν-] τερέβινθος. Υπαφθεῖσα γὰρ ὅλη πῦρ γίνεται, καὶ νομίζεται τοῖς πᾶσιν εἰς κόνιν ἐκ τῆς φλογὸς ἀναλύεσθαι, καίτοι σβεσθεῖσα μέντοι ἀσινὴς ὅλη, καὶ ἀκέραιος δείκνυτα:. Μετὰ δὲ τὴν τελευτὴν τοῦ Ἰωσήφ, τῆς εὐποιίας ἀμνημονεύσαντες οἱ Αἰγύπτιοι, ποικίλαις συμφοραίς τὸ γένος τῶν Ἰσραηλιτῶν ὑπέβαλον, φθόνῳ καὶ ζήλῳ Β πρὸς αὐτοὺς διακείμενοι. Οἱ γὰρ Ἰσραηλῖται πρὸς πόνους ὄντες καρτεροί, ἀρετῇ καὶ πλούτῳ τοὺς Αίγυ πτίους διήνεγκαν, ἐκείνων εἰς μέθην κεχαυνωμένων καὶ ἀργίαν, καὶ ῥᾳθυμίᾳ πεπεδημένων ἀεί. Εἰς δέ τις τῶν παρ' Αἰγυπτίοις ἱερογραμματέων προσημαί νει τῷ Φαραὼ τεχθήσεσθαι παρὰ τοῖς Ἰσραηλίταις τινὰ, ὃς πᾶσαν μὲν ταπεινώσει τὴν Αἴγυπτον, αὐξή σει δὲ ἐπὶ μέγα προκοπῆς τὸ οἰκεῖον ἔθνος, ἀειμνη- μόνευτον δόξαν κτησάμενος. Καὶ διὰ τοῦτο παντοίως τοὺς Ἑβραίους ὁ Φαραὼ ἀπολέσαι διενοεῖτο· ἔργα μὲν αὐτοῖς προστάττων ἐπιμοχθεύειν, τειχίζειν δὲ πάσας τῆς Αἰγύπτου τὰς πόλεις, καὶ τὸν ποταμὸν εἰς πολλὰς διατέμνειν διωρυγάς· καὶ χώματα ἐγείρειν, κελεύων, ὅπως κατὰ μηδὲν τὴν πόλιν ἐπιλιμνίζων λυμαίνηται· πρὸς δὲ τούτοις καὶ πυραμίδας ἐγείρειν, καὶ τὰ παρ' αὐτοῖς τικτόμενα βρέφη κατακρημνίζειν ἐπὶ τοῦ ποταμοῦ ἀπεφήνατο, οἰόμενος καὶ τὸν θεσπι σθέντα καταλύσαι τὴν Αἴγυπτον ἀραιρήσειν [Γ. καθώ αιρήσειν] ἐπὶ τοῦ ποταμοῦ. Ὑπῆρχεν οὖν τις ἐκ τῆς φυλῆς τοῦ Λευῒ Αμραμ ονόματι, ὃς γυναῖκα τὴν Ἰωχαβὲθ κτησάμενος, ἐξ αὐτῆς τὸν θεσπέσιον Μωϋσῆν ἐγέννησε, καὶ ἔκρυπτεν αὐτὸν ἐπὶ χρόνον τινά. ὡς δὲ εἶδε τὸν νόμον τοῦ βασιλέως ἐπικρατοῦντα σφοδρότερον, δεδοικώς μὴ κατάφωρος γένηται, εἰς θήκην ἐμβαλὼν τὸ παιδίον, παρὰ τὰς ὄχθας τοῦ ποταμοῦ ἐκτίθεται. Καὶ ἡ θυγά τὴρ τοῦ Φαραώ, λουτροῦ χάριν αφικομένη, θεωρή σασα τὴν θήκην ἀνοίγει, καὶ πρὸς τὸ κάλλος τοῦ παι δίου ἡσθεῖσα εἰσεποιήσατο ἀποροῦσα παιδός· καὶ πολλὰς τροφοὺς συγκαλέσασα τῶν Αἰγυπτίων, οὐκ εἶχεν ὅπως τὸ παιδίον ἐκθρέψειεν· οὐδεμιᾶς γὰρ αὐτ τῶν μαζὸν προσίετο. Ἐπὶ τέλει γοῦν ἡ μήτηρ, ἀνεῖσα κρύβδην τῇ βασιλίσσῃ, γαλουχεῖν προσετάχθη· μό- νης γὰρ αὐτῆς τὸν μαζὸν προσεδέξατο, ἐξ αὐτῶν, οἶμαι, σπαργάνων τὸ μὲν οἰκεῖον γένος προσιέμενον, τὸ δὲ ἀλλότριον μυσαττόμενον. Ανδρωθέντα γοῦν αὐτ τὸν, Μωϋσῆν προσεἶπεν ἡ Θέρμουθις (τοῦτο γὰρ τῇ βασιλίσσῃ όνομα), ἐπειδὴ διεσώθη ἐκ τοῦ ὕδατος· Αἰγύπτιοι γὰρ τὸ ὕδωρ μῶν, καὶ τὸ σὴς εωθῆναι προσαγορεύουσιν. Ἐκάλουν δὲ τὸ πρὶν αὐτὸν οἱ το νεῖς Μελχείς. Ην δὲ ἀστεῖος ἄγαν τῇ ὄψει, ὡς τὸν καθ᾽ ὁδὸν ἀπαντῶντα αὐτῷ ἀφίστασθαι ἐκπληττόμε γο S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. ojus incolae summa religione venerantur ; ara quip A pe etiam nunc ex ejus stipite constructa cernitur, super quam holocausta becatombasque offerunt; traduntque eam baculum fuisse unius angeli, qui ab Abraham hospitio excepti fuerunt, quem illo loco præteriens plantavit; ex hac multæ adınira- tionis terebinthus manat, igne enim admoto, tota in ignem accenditur, omnibusque ex flamma in pulverem dissolvi videtur; verum ubi exstincta fue- rit, incolumis tota, omnibusque suis partibus con- stans deprehenditur. Post obitum Joseph, Ægyptii beneficiorum im- memores, et invidia ænulationeque accensi, variis calamitatum generibus Israelitas affligebant 8. Et- enim Israelita ad labores suscipiendus integri ro- bustique virtutibus, et divitiis Ægyptios supera- runt, vino obrutos et otio, et ignavia continua effe. minatos. Verum unus ex sacris Ægyptiorum scribis, Pharaoni quemdam apud Israelitas futurum prædi- cit, qui universa Ægypto mirum in modum de- pressa, nationi propriæ maximis progressibus potentiam addet, gloria sibi, quam nulla delebit oblivio, comparata. Quapropter Pharao Hebræos modis omnibus perdere appetens, animoque ver- sans laboriosas operas delegat, ut omnes Ægypti civitates moenibus ejectis cingerent, ut fluminis impetum variis alveis eflossis arcerent, aggeres- que exstruerent, ut ejusdem, ubi evagari incape- rit, aditus incommodaque prohiberent; ad hæc ad pyramidas erigendas, puerosque, qui apud eos G nascerentur, in flumen præcipitandos decreto in- terposito compulerit, existimans eum quem vates ad Ægyptum abolendam futurum dixerat, simul cum aliis in flumine mergendum. Erat itaque quidam ex tribu Levi, nomine Am- ram *, qui Jochabeth ducta, ex ea divinum Moysem susceperat, et ad tempus eum studiosius absconde- bat. Sed ubi regiam legem nimis acerbe dureque impleri vidit, metu ne deprehenderetur, cista pue- rulum accommodatum ad ripas fluminis exposuit, et filia Pharaonis lavandi se causa veniens, conspe- clam cistam aperit, puerique pulchritudine delecta- ta, cum careret filiis, eum sibi adoptavit, et plu- rimis Ægyptiorum nutricibus convocatis ad alen- dum puerum, perdebat operam, earum quippe ubera abhorrebat ; tandem mater clam admissa, regina jussu lactabat, tantum enim illius ubera sugebat : ab ipsis, ut opinor, incunabulis proprium genus admittebat, externumque aversabatur. Itaque hunc adultum Thermuthis (sic enim regina appellaba- tur) Moysen, quod ex aquis servatus erat, nomi- navit. Ægyptii namque aquam moy, et servari ses appellant, sed illum primum parentes Melchis nun- cupabant. Erat autem aspectu festivus nimis, ita ut quicunque illi in via occurreret, obstupefactus discederet, maximeque eain pulchritudinem admi- raretur. Igitur hunc ætate auctum Thermuthis de- • Exod. 1. • Exod. 11. D

νον, καὶ ὑπερθαυμάζοντα τὸ κάλλος. Προσάγει αὐτὸν οὖν αὐξηθέντα ἡ Θέρμουθις τῷ πατρὶ αὐτῆς, ἀξιοῦσα ποιῆσαι αὐτὸν τῆς βασιλείας αὐτοῦ διάδοχον, καὶ τί θησιν αὐτὸν ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ. Ὁ δὲ λαβὼν, καὶ προστερνισάμενος, κατεφίλει· χαριεντιζόμενος τε, περιελὼν τῆς ἑαυτοῦ κεφαλῆς τὸ διάδημα, ἐπιτίθησι τῇ ἐκείνου κεφαλῇ. Ὁ δὲ Μωϋσῆς, ἀποῤῥίψας ἐπὶ τῆς γῆς τὸ διάδημα, κατεπάτει. Καὶ ὁ γραμματεὺς, ὁ τὴν γένεσιν αὐτοῦ προειπών, θεασάμενος καὶ συνείς ἐκεῖνον εἶναι τὸν θεσπιζόμενον τῆς Αἰγυπτίων ἀρχῆς πολέμιον, ώρμησε μὲν ἀποκτεῖναι, καὶ οὐκ ἴσχυσε • βοήσας δὲ ἔφη τῷ βασιλεῖ· Οὗτος ἐκεῖνος ἐστι, βασιλεῦ, ὅνπερ ἡμῖν ἀναφυής καὶ ἐκ τῶν Εβραίων τὸ δαιμόνιον ἔχρησε τῆς βασι λείας Αἰγυπτίων ἐπίβουλον· ὅσγε καὶ νῦν σύμβολον, τοῦ μέλλοντος οὐ μικρὸν ἐπεδείξατο, αὐτὸ δὴ τῆς βα- σιλείας τὸ σύνθημα ρίψας, καὶ καταπατήσας εἰς τοῦδα- φος Τοῦτον γοῦν ἀνελών, Αἰγυπτίους μὲν τῶν προσδο κωμένων στερήσεις κακῶν, Ἑβραίους δὲ σφαλῆναι τῆς Ελπίδος τῆς ἐπ' αὐτῷ καταστήσεις. Η Ταῦτα εἰπόντος αὐτοῦ, ὁ μὲν βασιλεὺς κατὰ πρό- νοιαν Θεοῦ ὀκνηρὸς πρὸς τὸν φόνον ἐγένετο· ἡ δὲ Θέρμουθις, τῶν χειρῶν τοῦ βασιλέως τὸν Μωϋσῆν ἐξαρπάσασα, ἐφύλαττεν ἀσφαλῶς. Αιθίοπες δὲ, πρόσοικοι τοῖς Αἰγυπτίοις τυγχάνον τες, ἄφνω ἐπελθόντες, ἐπολιόρκουν τὴν Αἴγυπτον, καὶ ἀντιπαραταξαμένους τοὺς Αἰγυπτίους τροπωτά- μενοι, προέβησαν ἄχρι Μέμφεως καὶ τῆς θαλάσσης, ὅσῳ Αἰγύπτιοι κατὰ χρησμὸν σύμμαχον τὸ τῶν Εβραίων γένος λαβόντες ἐπῄεσαν. Καὶ ὁ Φαραώ, ο καιρὸν ἐπιτήδειον εὑρηκέναι νομίζων πρὸς τὴν Μωϋ- σέως ἀναίρεσιν, τὴν θερμούθιδα ηξίωσε παρασχεῖν αὐτῷ τὸν Μωϋσῆν, ὅπως αὐτὸν στρατηγὸν τῶν Εδραίων ποιήσειεν, ἐπομνύμενος μηδὲν κακουργή- σειν αὐτὸν, ἀλλὰ ταξίαρχον μόνον καταστῆσαι τῶν Ἑβραίων, ὑπολαμβάνων ῥᾳδίως αὐτὸν ὑπὸ τῶν πολε- μίων φθαρήσεσθαι, ὡς μάχης ὑπάρχοντα ἄπειρον. Ἡ δὲ πολλὰ πρότερον τὸν πατέρα καὶ τοὺς γραμματεῖς ὀνειδίσασα, ὅτι ὅνπερ ὡς πολέμιον ἀπο κτεῖναι ἐβούλοντο, νῦν ὡς ἐπίκουρον παρακαλοῦσι, δίδωσιν αὐτοῖς τὴν Μωϋσῆν. Ὁ δὲ τοῦ οἰκείου ἔθνους στρατηγός προαχθεὶς, λάθρα τῶν Αἰθιόπων δι' ἑτέρας ὁδοῦ ἄγει την στρατιάν, τῆς ἀβάτου καὶ θη- ριοτόκου (πᾶσαν γὰρ θηρίων ἐκτρέφει φύσιν, ὡς εἶναί τινα ἐν αὐτῇ καὶ πετόμενα), καὶ πρὸς τὸ μὴ πλήττεσθαι ὑπὸ τῶν θηρίων τινὰ, κιβωτοὺς πλεκτὰς προστάττει ἕκαστον ἐπιφέρεσθαι ἴσεων πεπληρωμέ νας· ἔστι γὰρ τοῦτο τὸ ζῶον ταῖς ἀσπίσι πολέμιον. Ὡς οὖν τὸν τόπον ἐκεῖνον διώδευον, τὰς ἴδεας τοῖς θηρίοις ἐπαφῆκαν, κἀκεῖνα τὴν ἔφοδον τούτων μή ὑπομείναντα, διεφθείροντο· καὶ τοῦτον τὸν τρόπον διοδεύσας άφνω προσπίπτει τοῖς Αιθίοψι, καὶ πολύ πλῆθος αὐτῶν κατασφάξας, τοὺς λοιποὺς εἰς φυγήν έτρεψεν. Οἱ δὲ Αἰθίοπες, μόλις φόνον τῇ φυγῇ διαδράσαντες, τὴν πόλιν Σαβὰ καταλαμβάνουσιν. Ην γὰρ αὐτῶν αύτη βασίλειος, ὠχυρωμένη τείχει κρατερῷ καὶ χώμασιν, ἀπρόσβατος διὰ τὸν Νεῖλον (ἐπειδὴ πᾶσαν αὐτὴν περιτειχίζει τῷ ρεύματι)· διόπερ καὶ δυσπολι - SPURIA. — COMMENT. IN HEXAEMERON. A fert ad patrem, ut illum regni sui scriberet succes B • D sorem exorans, infantemque in patris manus im- posuit, qui ubi eum accepit ulnis, pectori astrictum osculabatur, et pueri suavitate bilaratus diadenia capiti suo demptum, illius capiti imponit; sed Moy- ses illud, in terram projectum, pedibus calcabat, quo viso scriba, qui ejus ortum prædixerat, eum esse, qui, ut oraculis acceperat, Ægyptiorum regna tanquam hostis esset invasurus cognoscens, ad eum occidendum aggressus est, sed viribus fessis abstinuit, et clamore edito dixit regi : « Hic ipse est, o rex, quem nobis ex Hebraeis oriundum divinum numen prædixerat, regni Ægy- pliorum insidiatorem, qui et nunc rerum futurae rum non leve præbuit argumentum, quando ipsum regni insigne in terram dejectum conculcavit. Hunc si neci tradideris, Ægyptios ab imminentibus periculis liberabis, Hebræisque spem, et fiduciam, quam in eo posuerant, adimes. › Hæc cum ille diceret, rex, ita providente Deo, remissior in eo occidendo fuit. Et Thermuthis, e re- gis manibus Moysem sublatum, secure custodie bat. Porro Ethiopes Ægyptiis finitimi, improviso impetu facto, obsidebant Ægyptum, Ægyptiosque ex adverso instructos, in fugam vertentes usque ad Memphim et mare progressi sunt; ita ut Agyptii oraculi monitu Hebræorum auxiliariis copiis in eos irruerent. Et Pharao tempus id opportunum esse, quo Moyses morte occumberet, opinatus, Thermu thin rogavit, ut sibi Moysem exhiberet, sic enim eum ducem Hebræorum eligeret, et jurejurando comprobavit, se illi malum nullum illaturum, sed tantum copiarum Hebraicarum ductorem consti- tuturum : meditatus eum facillimo negotio, quasi militiæ rudem ab hostibus trucidatum iri. Thermuthis patri, scribisque exprobrans, quod quem veluti hostem interficere satagebant, nunc veluti adjutorem desiderarent, tradit illis Moy- sem, qui propriæ nationis dux electus, Æthio- pibus insciis, copias ducit per aliam viam, inac- cessam scilicet, bestiisque infamem, alit enim bestiarum omne genus, ita ut quædam ex his etiam volent, ne quis autem a bestiis cæderetur, capsu las plicatas ibibus plenas, ut quisque secum affe. rat, jubet. Est enim hoc animal aspidi infeusum. Quando igitur per loca illa proficiscebantur, ibes in bestias dimiserunt, quæ cum eorum impetum ferre non possent, comsummabantur; et hac ra… tione prætergressus inexspectatus Æthiopes adoritur, illisque magna clade illata reliquos aversos fu⚫ gavit. Æthiopes, fuga vix morte repulsa, in civitatem Saba confugiunt; hæc enim erat eorum regia mœni- bus validissimis aggeribusque septa, et propter Nilum inaccessa, quando eam undequaque circum→ fuens, aeque ac murus concludit, quare et Ægy

νον, καὶ ὑπερθαυμάζοντα τὸ κάλλος. Προσάγει αὐτὸν οὖν αὐξηθέντα ἡ Θέρμουθις τῷ πατρὶ αὐτῆς, ἀξιοῦσα ποιῆσαι αὐτὸν τῆς βασιλείας αὐτοῦ διάδοχον, καὶ τί θησιν αὐτὸν ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ. Ὁ δὲ λαβὼν, καὶ προστερνισάμενος, κατεφίλει· χαριεντιζόμενος τε, περιελὼν τῆς ἑαυτοῦ κεφαλῆς τὸ διάδημα, ἐπιτίθησι τῇ ἐκείνου κεφαλῇ. Ὁ δὲ Μωϋσῆς, ἀποῤῥίψας ἐπὶ τῆς γῆς τὸ διάδημα, κατεπάτει. Καὶ ὁ γραμματεὺς, ὁ τὴν γένεσιν αὐτοῦ προειπών, θεασάμενος καὶ συνείς ἐκεῖνον εἶναι τὸν θεσπιζόμενον τῆς Αἰγυπτίων ἀρχῆς πολέμιον, ώρμησε μὲν ἀποκτεῖναι, καὶ οὐκ ἴσχυσε • βοήσας δὲ ἔφη τῷ βασιλεῖ· Οὗτος ἐκεῖνος ἐστι, βασιλεῦ, ὅνπερ ἡμῖν ἀναφυής καὶ ἐκ τῶν Εβραίων τὸ δαιμόνιον ἔχρησε τῆς βασι λείας Αἰγυπτίων ἐπίβουλον· ὅσγε καὶ νῦν σύμβολον, τοῦ μέλλοντος οὐ μικρὸν ἐπεδείξατο, αὐτὸ δὴ τῆς βα- σιλείας τὸ σύνθημα ρίψας, καὶ καταπατήσας εἰς τοῦδα- φος Τοῦτον γοῦν ἀνελών, Αἰγυπτίους μὲν τῶν προσδο κωμένων στερήσεις κακῶν, Ἑβραίους δὲ σφαλῆναι τῆς Ελπίδος τῆς ἐπ' αὐτῷ καταστήσεις. Η Ταῦτα εἰπόντος αὐτοῦ, ὁ μὲν βασιλεὺς κατὰ πρό- νοιαν Θεοῦ ὀκνηρὸς πρὸς τὸν φόνον ἐγένετο· ἡ δὲ Θέρμουθις, τῶν χειρῶν τοῦ βασιλέως τὸν Μωϋσῆν ἐξαρπάσασα, ἐφύλαττεν ἀσφαλῶς. Αιθίοπες δὲ, πρόσοικοι τοῖς Αἰγυπτίοις τυγχάνον τες, ἄφνω ἐπελθόντες, ἐπολιόρκουν τὴν Αἴγυπτον, καὶ ἀντιπαραταξαμένους τοὺς Αἰγυπτίους τροπωτά- μενοι, προέβησαν ἄχρι Μέμφεως καὶ τῆς θαλάσσης, ὅσῳ Αἰγύπτιοι κατὰ χρησμὸν σύμμαχον τὸ τῶν Εβραίων γένος λαβόντες ἐπῄεσαν. Καὶ ὁ Φαραώ, ο καιρὸν ἐπιτήδειον εὑρηκέναι νομίζων πρὸς τὴν Μωϋ- σέως ἀναίρεσιν, τὴν θερμούθιδα ηξίωσε παρασχεῖν αὐτῷ τὸν Μωϋσῆν, ὅπως αὐτὸν στρατηγὸν τῶν Εδραίων ποιήσειεν, ἐπομνύμενος μηδὲν κακουργή- σειν αὐτὸν, ἀλλὰ ταξίαρχον μόνον καταστῆσαι τῶν Ἑβραίων, ὑπολαμβάνων ῥᾳδίως αὐτὸν ὑπὸ τῶν πολε- μίων φθαρήσεσθαι, ὡς μάχης ὑπάρχοντα ἄπειρον. Ἡ δὲ πολλὰ πρότερον τὸν πατέρα καὶ τοὺς γραμματεῖς ὀνειδίσασα, ὅτι ὅνπερ ὡς πολέμιον ἀπο κτεῖναι ἐβούλοντο, νῦν ὡς ἐπίκουρον παρακαλοῦσι, δίδωσιν αὐτοῖς τὴν Μωϋσῆν. Ὁ δὲ τοῦ οἰκείου ἔθνους στρατηγός προαχθεὶς, λάθρα τῶν Αἰθιόπων δι' ἑτέρας ὁδοῦ ἄγει την στρατιάν, τῆς ἀβάτου καὶ θη- ριοτόκου (πᾶσαν γὰρ θηρίων ἐκτρέφει φύσιν, ὡς εἶναί τινα ἐν αὐτῇ καὶ πετόμενα), καὶ πρὸς τὸ μὴ πλήττεσθαι ὑπὸ τῶν θηρίων τινὰ, κιβωτοὺς πλεκτὰς προστάττει ἕκαστον ἐπιφέρεσθαι ἴσεων πεπληρωμέ νας· ἔστι γὰρ τοῦτο τὸ ζῶον ταῖς ἀσπίσι πολέμιον. Ὡς οὖν τὸν τόπον ἐκεῖνον διώδευον, τὰς ἴδεας τοῖς θηρίοις ἐπαφῆκαν, κἀκεῖνα τὴν ἔφοδον τούτων μή ὑπομείναντα, διεφθείροντο· καὶ τοῦτον τὸν τρόπον διοδεύσας άφνω προσπίπτει τοῖς Αιθίοψι, καὶ πολύ πλῆθος αὐτῶν κατασφάξας, τοὺς λοιποὺς εἰς φυγήν έτρεψεν. Οἱ δὲ Αἰθίοπες, μόλις φόνον τῇ φυγῇ διαδράσαντες, τὴν πόλιν Σαβὰ καταλαμβάνουσιν. Ην γὰρ αὐτῶν αύτη βασίλειος, ὠχυρωμένη τείχει κρατερῷ καὶ χώμασιν, ἀπρόσβατος διὰ τὸν Νεῖλον (ἐπειδὴ πᾶσαν αὐτὴν περιτειχίζει τῷ ρεύματι)· διόπερ καὶ δυσπολι - SPURIA. — COMMENT. IN HEXAEMERON. A fert ad patrem, ut illum regni sui scriberet succes B • D sorem exorans, infantemque in patris manus im- posuit, qui ubi eum accepit ulnis, pectori astrictum osculabatur, et pueri suavitate bilaratus diadenia capiti suo demptum, illius capiti imponit; sed Moy- ses illud, in terram projectum, pedibus calcabat, quo viso scriba, qui ejus ortum prædixerat, eum esse, qui, ut oraculis acceperat, Ægyptiorum regna tanquam hostis esset invasurus cognoscens, ad eum occidendum aggressus est, sed viribus fessis abstinuit, et clamore edito dixit regi : « Hic ipse est, o rex, quem nobis ex Hebraeis oriundum divinum numen prædixerat, regni Ægy- pliorum insidiatorem, qui et nunc rerum futurae rum non leve præbuit argumentum, quando ipsum regni insigne in terram dejectum conculcavit. Hunc si neci tradideris, Ægyptios ab imminentibus periculis liberabis, Hebræisque spem, et fiduciam, quam in eo posuerant, adimes. › Hæc cum ille diceret, rex, ita providente Deo, remissior in eo occidendo fuit. Et Thermuthis, e re- gis manibus Moysem sublatum, secure custodie bat. Porro Ethiopes Ægyptiis finitimi, improviso impetu facto, obsidebant Ægyptum, Ægyptiosque ex adverso instructos, in fugam vertentes usque ad Memphim et mare progressi sunt; ita ut Agyptii oraculi monitu Hebræorum auxiliariis copiis in eos irruerent. Et Pharao tempus id opportunum esse, quo Moyses morte occumberet, opinatus, Thermu thin rogavit, ut sibi Moysem exhiberet, sic enim eum ducem Hebræorum eligeret, et jurejurando comprobavit, se illi malum nullum illaturum, sed tantum copiarum Hebraicarum ductorem consti- tuturum : meditatus eum facillimo negotio, quasi militiæ rudem ab hostibus trucidatum iri. Thermuthis patri, scribisque exprobrans, quod quem veluti hostem interficere satagebant, nunc veluti adjutorem desiderarent, tradit illis Moy- sem, qui propriæ nationis dux electus, Æthio- pibus insciis, copias ducit per aliam viam, inac- cessam scilicet, bestiisque infamem, alit enim bestiarum omne genus, ita ut quædam ex his etiam volent, ne quis autem a bestiis cæderetur, capsu las plicatas ibibus plenas, ut quisque secum affe. rat, jubet. Est enim hoc animal aspidi infeusum. Quando igitur per loca illa proficiscebantur, ibes in bestias dimiserunt, quæ cum eorum impetum ferre non possent, comsummabantur; et hac ra… tione prætergressus inexspectatus Æthiopes adoritur, illisque magna clade illata reliquos aversos fu⚫ gavit. Æthiopes, fuga vix morte repulsa, in civitatem Saba confugiunt; hæc enim erat eorum regia mœni- bus validissimis aggeribusque septa, et propter Nilum inaccessa, quando eam undequaque circum→ fuens, aeque ac murus concludit, quare et Ægy

Δ όρκητος τοῖς Αἰγυπτίοις ἐτύγχανεν. Ὁ γοῦν Μωσής προσῆγε τῇ πόλει τὴν στρατιάν, ἐν ἀμηχανίς μεγίστη ὤν, διὰ τὸ εἶναι δυσάλωτον. Μηχανωμένων οὖν πολλὰ τῶν Αἰγυπτίων, καὶ μηδὲν ἰσχυόντων, ἡ θυγάτηρ τοῦ βασιλέως Θάρμεις ονόματι, τὸν Μωϋσέα διὰ τῶν πύργων θεασαμένη, καὶ ἡσθεῖσα ἐπὶ τῷ κάλλει αὐτοῦ, καὶ θαυμάσασα τῶν ἐπιχειρήσεων αὐτοῦ τὴν ἐπίνοιαν, εἰς πόθον ἔρχεται· καὶ ἀποστείλασα τῶν οἰκετῶν τὸν πιστότατον, περί γάμου πρὸς αὐτὸν διελέχθη. Ο δὲ Μωϋσῆς ποιήσειν τοῦτο ὑπέσχετο, εἰ τὴν πόλιν αὐτῷ παραδώσειεν. Ἡ δὲ παραχρῆμα τὴν εἰρήνην σπένδε ται, καὶ τὴν πόλιν αὐτῷ παραδίδωσιν. Λυθείσης οὖν τῆς μάχης, καὶ τῶν Αἰγυπτίων εἰς τοὺς οἰκείους τόπους ἐπανελθόντων, ἄγεται πρὸς γάμον αὐτὴν, καὶ κτίζει πόλιν, καὶ Ἑρμούπολιν ἀναγορεύει· οὕτω γὰρ ὑπὸ τῶν Αἰγυπτίων ὁ Μωϋσῆς προσαγορεύεται, διὰ τὴν [[. το] τῶν ἱερῶν γραμμάτων ἑρμηνείαν ποιήσασθαι, Ἐτιμᾶτο δὲ καὶ παρὰ τοῖς Αἰθίοψιν οὐ μικρῶς διὰ τὴν σοφίαν τὴν ἀξιάγαστον. Πλοίων γὰρ τὴν χρήσιν, καὶ μηχανὰς πρὸς λιθοθεσίαν, καὶ ὅπλα Αἰγύπτια, και ὄργανα υδρευτικὰ καὶ πολέμια πρῶτος αὐτοῖς ἐπε ενόησεν. Ετι δὲ καὶ τὴν Αἴγυπτον πᾶσαν εἰς τριάκοντα διεῖλε νομούς, πρὸς τὸ τῷ Χενεφρῇ τὴν βασιλείαν βεβαιῶσαι· ἐπειδὴ ἀτάκτως ἐβασιλεύοντο Αἰγύπτιοι, γνώμῃ προσάγοντες καὶ καθαιροῦντες ὃν ἂν προέ ρηντο. Δι' & γοῦν ὑπὸ μὲν τῶν ἱερέων ὡς θεὸς ἐτι· μᾶτο, ὑπὸ δὲ τῶν Αἰθιόπων ὡς βασιλεύς· καὶ γὰρ καὶ τὴν περιτομήν παρ' αὐτοῦ μαθόντες ἄχρι τοῦ δεῦρα φυλάττουσιν. Πρώτος γὰρ οὗτος σοφός γεγένηται, ως Ιστορεῖ ὁ Εὐπόλεμος, καὶ γράμματα πρῶτος Εβραίοις παραδέδωκεν, ἅπερ ὁ μακάριος Ἀβραὰμ ἀπὸ τῶν Χαλδαίων εκόμισε· πρῶτοι γάρ εὑρεται τούτων οι Χαλδαίοι γεγένηνται· παρὰ δὲ τῶν ῾Εβραίων ἔλαβον Φοίνικες· καὶ Κάδμος ταῦτα μετήγαγεν εἰς τοὺς Ἕλληνας. Μετὰ δὲ τὴν κατὰ τῶν Αἰθιόπων στρατηγίαν ἀφικνεῖται εἰς Αἴγυπτον· καὶ ὁ Χενεφρῆς λόγοις μὲν εὐφήμοις ἐδεξιοῦτο αὐτὸν, ἔργοις δὲ τὸν θάνατον κατά αὐτοῦ ἤρτυεν· ἔρημον γὰρ τῶν ὁμοφύλων καταστήσας αὐτὸν, εἰς Μέμφιν μετ' αὐτοῦ παραγίνεται· καὶ ἐρωτᾷ αὐτὸν, τί τοῖς ἀνθρώποις ὑπάρχει εύχρηστον. 'Ο δὲ ἔφη· Τῶν βοῶν τὸ γένος, διὰ τὸ ἀρώσιμον τὴν γῆν ὑπ' αὐτῶν καθίστασθαι. Κελεύσας οὖν τοῖς ὄχλοις ὁ Χενεφρῆς ταύρου Απιδος σηκόν τεκτήνασθαι, τὰ τοῦ Μωϋσέως τῆς ἀρετῆς ὑπομνήματα (ἦν δὲ ταῦτα : έκ χαλκοῦ πεποιημένα, τῶν ἴσεων τὴν ἐπίνοιαν, καὶ τὴν ἱστορίαν τῆς κατ' Αἰθιόπων ἀνδραγαθίας κηρύτα τοντα) ὑπὸ τὸ ἔδαφος ενέκρυψε τοῦ ναοῦ πρὸς τὸ λήθῃ παραδούναι τὰ τούτου δράματα. Τὸν δὲ ὄχλον τῶν Εβραίων τὸν περιέποντα αὐτὸν, εἰς δύο ἔργα διένειμε· τοὺς μὲν γὰρ εἰς φυλακὴν τῆς Αιθιοπίας ἐξέπεμψε, τοὺς δὲ τὸν ἐν Διὸς πόλει ναὸν ἐκ λίθου και τασκευάσαι, λατομήσαντας τὸ πλησίον ὄρος, ἐπέτρεψε πάλαι γὰρ ἐξ ὀπτῆς πλίνθου ὁ ναὸς κατεσκεύαστο Απο ξενώσας δὲ καὶ τῶν Αἰγυπτίων αὐτόν, ἀνελεῖν αὐτὸν τοῖς φίλοις αὐτοῦ ἐνετέλλετο, πάντας ορκωμοτών, μὴ ποιῆ σαι αὐτῷ τὴν κατ' αὐτοῦ τυρευομένην κατάδηλον. Πάν- των οὖν τὴν βουλὴν ταύτην ἀπειταμένων, Χανενώθης τις διακονῆσαι τῇ γνώμῃ τοῦ βασιλέως κατέθετο, δολο φονῆσαι τὸν Μωϋσέα ἐπαγγειλάμενος. Τότε δὴ καὶ τῆς S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. ptiis obsessu difficilis erat. Moyses rerum cunsi- liique inops, in hujus provinciæ difficultate, exer- citum ad urbem conduxit, variaque Ægyptiis me- ditantibus cum nihil eis succederet, filia regis Tharmis nonine, ut per turres Moysem vidit, illius eximia forma delectata, nec non et in rebus ma- guis cogitationibus pervestigandis consilium admi- Fata, ejus amore saucia, servo fidissimo misso, de nuptiis cum eo sermonem confert. Moyses id se facturum pollicetur, si illi civitatem tradidisset: illa repente foedus ferit, et urbem dedit. Itaque bello sublato, et Ægyptiis in propria loca reversis, eam in matrimonium ducit, et civitatem ædificat, et Hermupolin nominat; ita enim ab Ægyptiis Moyses nuncupatur, propter sacrarum litterarum, quam babuit, interpretationem. B Erat et apud Æthiopas propter admirabilem sa- pientiam in summo honore. Usum enim navium, machinas ad lapides excidendos, arnaturas Ægy- ptias, instrumenta ad hauriendas aquas, ac bellica, primus omnium illis excogitavit. Etiam universam Egyptum in triginta præfecturas divisit, ad regnum Chenaphræ stabiliendum, cum absque ordine a regi- bus regerentur pro animi libidine regeln appellantes, et item repudiantes quem magis vellent. Propter hæc a- sacerdotibus ut deus observabatur, ab Æthiopibus ut rex : etenim et circumcisionem ab eo acceptam ad hunc diem conservant. Primus namque ut historiis tradidit Eupolemus, sapiens fuit, et primus litteras – Hebræos erudiit, quæ beatus Abraham e Chaldæis detulerat. Harum enim primi inventores Chaldæi ; ex H. bræis Phoenices habuere, Cadmusque has ad Gracos transtulit. Post adversus tum ductum in Ægyptum appellit, et Chenephras verbis cum laudibus plenis excipit, re tamen in cum mortem machinabatur; eum enim hominibus ejusdem generis spoliatum in Memphim secum du, cit, interrogat:que, quid humanis usibus esset ac- commodatum; et ille respondit: Bovium genus, ¡psi enim terram arant et colunt. Igitur Chenephres tauri Apidis fanum ut exædificaret, multitudini cum mandasset, Moysis virtutis monumenta (erant autem hæc ære conflata ibum excogitationemn, et historiam rerum fortiter adversus Ethiopas gestarum D thiopas exerci- narrantia) sub pavimento templi abdidit, ut ejus res gestæ, oblivione obscurarentur; et Hebræorum multitudiném, quæ eum tuebatur, in duas provin cias partitus est: partim enim in Æthiopiæ custo- diam misit, partim in Jovis urbe ad structuram · templi, quod, monte vicino in lapides exciso, erat exstruendum, olim enim ex coctis laterculis erat compactum; item eum Ægyptiis nudatum amicis, interficere jubebat jurejurando fidem astringens, ne illi insidias has Moysi revelarent. Omnibus itaque consilium hoc recusantibus Chanenothes quidam sententiæ regiæ operam daturum se promisit, dolo- que Moysi mortem illaturum; tunc temporis et Meros (sic enim Thermubis vocabatur) defuncta,

Δ όρκητος τοῖς Αἰγυπτίοις ἐτύγχανεν. Ὁ γοῦν Μωσής προσῆγε τῇ πόλει τὴν στρατιάν, ἐν ἀμηχανίς μεγίστη ὤν, διὰ τὸ εἶναι δυσάλωτον. Μηχανωμένων οὖν πολλὰ τῶν Αἰγυπτίων, καὶ μηδὲν ἰσχυόντων, ἡ θυγάτηρ τοῦ βασιλέως Θάρμεις ονόματι, τὸν Μωϋσέα διὰ τῶν πύργων θεασαμένη, καὶ ἡσθεῖσα ἐπὶ τῷ κάλλει αὐτοῦ, καὶ θαυμάσασα τῶν ἐπιχειρήσεων αὐτοῦ τὴν ἐπίνοιαν, εἰς πόθον ἔρχεται· καὶ ἀποστείλασα τῶν οἰκετῶν τὸν πιστότατον, περί γάμου πρὸς αὐτὸν διελέχθη. Ο δὲ Μωϋσῆς ποιήσειν τοῦτο ὑπέσχετο, εἰ τὴν πόλιν αὐτῷ παραδώσειεν. Ἡ δὲ παραχρῆμα τὴν εἰρήνην σπένδε ται, καὶ τὴν πόλιν αὐτῷ παραδίδωσιν. Λυθείσης οὖν τῆς μάχης, καὶ τῶν Αἰγυπτίων εἰς τοὺς οἰκείους τόπους ἐπανελθόντων, ἄγεται πρὸς γάμον αὐτὴν, καὶ κτίζει πόλιν, καὶ Ἑρμούπολιν ἀναγορεύει· οὕτω γὰρ ὑπὸ τῶν Αἰγυπτίων ὁ Μωϋσῆς προσαγορεύεται, διὰ τὴν [[. το] τῶν ἱερῶν γραμμάτων ἑρμηνείαν ποιήσασθαι, Ἐτιμᾶτο δὲ καὶ παρὰ τοῖς Αἰθίοψιν οὐ μικρῶς διὰ τὴν σοφίαν τὴν ἀξιάγαστον. Πλοίων γὰρ τὴν χρήσιν, καὶ μηχανὰς πρὸς λιθοθεσίαν, καὶ ὅπλα Αἰγύπτια, και ὄργανα υδρευτικὰ καὶ πολέμια πρῶτος αὐτοῖς ἐπε ενόησεν. Ετι δὲ καὶ τὴν Αἴγυπτον πᾶσαν εἰς τριάκοντα διεῖλε νομούς, πρὸς τὸ τῷ Χενεφρῇ τὴν βασιλείαν βεβαιῶσαι· ἐπειδὴ ἀτάκτως ἐβασιλεύοντο Αἰγύπτιοι, γνώμῃ προσάγοντες καὶ καθαιροῦντες ὃν ἂν προέ ρηντο. Δι' & γοῦν ὑπὸ μὲν τῶν ἱερέων ὡς θεὸς ἐτι· μᾶτο, ὑπὸ δὲ τῶν Αἰθιόπων ὡς βασιλεύς· καὶ γὰρ καὶ τὴν περιτομήν παρ' αὐτοῦ μαθόντες ἄχρι τοῦ δεῦρα φυλάττουσιν. Πρώτος γὰρ οὗτος σοφός γεγένηται, ως Ιστορεῖ ὁ Εὐπόλεμος, καὶ γράμματα πρῶτος Εβραίοις παραδέδωκεν, ἅπερ ὁ μακάριος Ἀβραὰμ ἀπὸ τῶν Χαλδαίων εκόμισε· πρῶτοι γάρ εὑρεται τούτων οι Χαλδαίοι γεγένηνται· παρὰ δὲ τῶν ῾Εβραίων ἔλαβον Φοίνικες· καὶ Κάδμος ταῦτα μετήγαγεν εἰς τοὺς Ἕλληνας. Μετὰ δὲ τὴν κατὰ τῶν Αἰθιόπων στρατηγίαν ἀφικνεῖται εἰς Αἴγυπτον· καὶ ὁ Χενεφρῆς λόγοις μὲν εὐφήμοις ἐδεξιοῦτο αὐτὸν, ἔργοις δὲ τὸν θάνατον κατά αὐτοῦ ἤρτυεν· ἔρημον γὰρ τῶν ὁμοφύλων καταστήσας αὐτὸν, εἰς Μέμφιν μετ' αὐτοῦ παραγίνεται· καὶ ἐρωτᾷ αὐτὸν, τί τοῖς ἀνθρώποις ὑπάρχει εύχρηστον. 'Ο δὲ ἔφη· Τῶν βοῶν τὸ γένος, διὰ τὸ ἀρώσιμον τὴν γῆν ὑπ' αὐτῶν καθίστασθαι. Κελεύσας οὖν τοῖς ὄχλοις ὁ Χενεφρῆς ταύρου Απιδος σηκόν τεκτήνασθαι, τὰ τοῦ Μωϋσέως τῆς ἀρετῆς ὑπομνήματα (ἦν δὲ ταῦτα : έκ χαλκοῦ πεποιημένα, τῶν ἴσεων τὴν ἐπίνοιαν, καὶ τὴν ἱστορίαν τῆς κατ' Αἰθιόπων ἀνδραγαθίας κηρύτα τοντα) ὑπὸ τὸ ἔδαφος ενέκρυψε τοῦ ναοῦ πρὸς τὸ λήθῃ παραδούναι τὰ τούτου δράματα. Τὸν δὲ ὄχλον τῶν Εβραίων τὸν περιέποντα αὐτὸν, εἰς δύο ἔργα διένειμε· τοὺς μὲν γὰρ εἰς φυλακὴν τῆς Αιθιοπίας ἐξέπεμψε, τοὺς δὲ τὸν ἐν Διὸς πόλει ναὸν ἐκ λίθου και τασκευάσαι, λατομήσαντας τὸ πλησίον ὄρος, ἐπέτρεψε πάλαι γὰρ ἐξ ὀπτῆς πλίνθου ὁ ναὸς κατεσκεύαστο Απο ξενώσας δὲ καὶ τῶν Αἰγυπτίων αὐτόν, ἀνελεῖν αὐτὸν τοῖς φίλοις αὐτοῦ ἐνετέλλετο, πάντας ορκωμοτών, μὴ ποιῆ σαι αὐτῷ τὴν κατ' αὐτοῦ τυρευομένην κατάδηλον. Πάν- των οὖν τὴν βουλὴν ταύτην ἀπειταμένων, Χανενώθης τις διακονῆσαι τῇ γνώμῃ τοῦ βασιλέως κατέθετο, δολο φονῆσαι τὸν Μωϋσέα ἐπαγγειλάμενος. Τότε δὴ καὶ τῆς S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. ptiis obsessu difficilis erat. Moyses rerum cunsi- liique inops, in hujus provinciæ difficultate, exer- citum ad urbem conduxit, variaque Ægyptiis me- ditantibus cum nihil eis succederet, filia regis Tharmis nonine, ut per turres Moysem vidit, illius eximia forma delectata, nec non et in rebus ma- guis cogitationibus pervestigandis consilium admi- Fata, ejus amore saucia, servo fidissimo misso, de nuptiis cum eo sermonem confert. Moyses id se facturum pollicetur, si illi civitatem tradidisset: illa repente foedus ferit, et urbem dedit. Itaque bello sublato, et Ægyptiis in propria loca reversis, eam in matrimonium ducit, et civitatem ædificat, et Hermupolin nominat; ita enim ab Ægyptiis Moyses nuncupatur, propter sacrarum litterarum, quam babuit, interpretationem. B Erat et apud Æthiopas propter admirabilem sa- pientiam in summo honore. Usum enim navium, machinas ad lapides excidendos, arnaturas Ægy- ptias, instrumenta ad hauriendas aquas, ac bellica, primus omnium illis excogitavit. Etiam universam Egyptum in triginta præfecturas divisit, ad regnum Chenaphræ stabiliendum, cum absque ordine a regi- bus regerentur pro animi libidine regeln appellantes, et item repudiantes quem magis vellent. Propter hæc a- sacerdotibus ut deus observabatur, ab Æthiopibus ut rex : etenim et circumcisionem ab eo acceptam ad hunc diem conservant. Primus namque ut historiis tradidit Eupolemus, sapiens fuit, et primus litteras – Hebræos erudiit, quæ beatus Abraham e Chaldæis detulerat. Harum enim primi inventores Chaldæi ; ex H. bræis Phoenices habuere, Cadmusque has ad Gracos transtulit. Post adversus tum ductum in Ægyptum appellit, et Chenephras verbis cum laudibus plenis excipit, re tamen in cum mortem machinabatur; eum enim hominibus ejusdem generis spoliatum in Memphim secum du, cit, interrogat:que, quid humanis usibus esset ac- commodatum; et ille respondit: Bovium genus, ¡psi enim terram arant et colunt. Igitur Chenephres tauri Apidis fanum ut exædificaret, multitudini cum mandasset, Moysis virtutis monumenta (erant autem hæc ære conflata ibum excogitationemn, et historiam rerum fortiter adversus Ethiopas gestarum D thiopas exerci- narrantia) sub pavimento templi abdidit, ut ejus res gestæ, oblivione obscurarentur; et Hebræorum multitudiném, quæ eum tuebatur, in duas provin cias partitus est: partim enim in Æthiopiæ custo- diam misit, partim in Jovis urbe ad structuram · templi, quod, monte vicino in lapides exciso, erat exstruendum, olim enim ex coctis laterculis erat compactum; item eum Ægyptiis nudatum amicis, interficere jubebat jurejurando fidem astringens, ne illi insidias has Moysi revelarent. Omnibus itaque consilium hoc recusantibus Chanenothes quidam sententiæ regiæ operam daturum se promisit, dolo- que Moysi mortem illaturum; tunc temporis et Meros (sic enim Thermubis vocabatur) defuncta,

Μερρόης (οὕτω γὰρ ἡ Θέρμουθις ἐκαλεῖτο) τελευτησά- σης,Ερμαιον ό Φαραὼ τὸν καιρὸν ἡγησάμενος, προστάτ. τει Μωϋσῃ καὶ Χανενώθῃ εἰς τοὺς ὑπὲρ Αἰγύπτου το τους κηδεῦσαι αὐτήν. Αφικνουμένων δὲ αὐτῶν, εἷς τις τῶν συνειδότων τὴν γνώμην τοῦ Φαραὼ ἀνακοινοῦται τῷ Μωϋσῃ· καὶ φυλάξας ἑαυτὸν πάντοθεν ὁ Μωϋσῆς, τὴν Μερρόην ἔθαψε, καὶ τὸν τόπον καὶ τὸν ποταμὸν Μεῤῥόην ἐξ αὐτῆς προσηγόρευσεν. Αὐτὸς δὲ ἐκ μὲν Μέμφεως τὸν Νείλον διαπορθμεύσας, καθ᾽ ὑπόθεσιν Δαρὼν τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, εἰς τὴν ᾿Αραβίαν απέφευ γεν· ὁ δὲ Χανενώθης πυθόμενος, γυμνώσας τὸ ξίφος ὑπαντιάξει αὐτῷ· ὁ δὲ Μωϋσῆς κατείχεν αὐτοῦ τὴν χεῖρα, καὶ ἐκοπάτας τὸ ξίφος αὐτοῦ τῆς χειρὸς, τῷ οἰκείῳ ξίφει αὐτὸν διεχειρίσατο, καὶ εἰς ᾿Αραβίαν πρὸς Ῥαγουῆλον τὸν τῶν τόπων ἄρχοντα παρεγένετο, καὶ τὴν θυγατέρα αὐτοῦ Σεπφόραν ἁγόμενος, ἐξ αὐτῆς δύο παῖδας ἐγέννησεν. Ὁ δὲ Φαραώ, πᾶσαν τὴν δραματουργίαν τοῦ Μωϋ- Β σέως πυθόμενος, τὸν θυμὸν ἐπὶ τὸ πλῆθος τῶν Ἰου- δαίων ἔχτε, καὶ ἄρδην τούτους ἀναιρεῖσθαι προσ- έταξε μόνους γὰρ αὐτοὺς λινῆν ἐσθῆτα φορεῖν κελεύ- σις διὰ τὸ εὔσημον, εἰς σφαγὴν αὐτοὺς τοῖς Αἰγυ πτίοις ἐκδίδωσιν· ἐφ᾽ ᾧ ὁ Θεὸς μεγίστη τιμωρίᾳ τοῦτον ἐκόλασε· πρῶτος γὰρ παντὸς ἀνθρώπου ἐλε φαντιάσας ὁ Φαραώ, αἰσχρῷ τὸν βίον τέλει κατέλυ- σεν. Ο δὲ τούτου τὴν αὐτὴν ἀρχὴν τῆς βασιλείας διαδεξάμενος, ὁμοῦ καὶ τῆς πονηρίας αὐτοῦ ἦν διάδο χας· τοῖς γὰρ αὐτοῖς κακοῖς τοὺς Ἰουδαίους ὑπέβαλλε. Καὶ θρήνου πολλοῦ περιέχοντος αὐτοὺς, ὁ Θεὸς εἶ στον λαβὼν αὐτῶν, τὸν Μωϋσῆν ἐξέπεμψεν εἰς τὴν Αίγυπτον, προστάττων τῷ Φαραὼ ἀπολῦσαι τῶν Ἰου- δαίων τὸ ἔθνος εἰς τὴν ἔρημον, ὥστε λατρεῦσαι αὐτῷ. Ἐπὶ γοῦν τῇ τοιαύτῃ ῥήσει τοῦ Μωϋσέως χαλεπή- νας ὁ Φαραώ, εἰς εἱρκτὴν παραχρῆμα ἐμβληθῆναι αὐτὸν προσέταξε· καὶ διὰ τῆς νυκτὸς σεισμῷ διεσεί- σθη πᾶσα ἡ γῆ, ὡς τινὰς τῶν φυλάκων ἐκ τοῦ δέους ψυχορραγήσει, τινὰς δὲ ὕπνῳ βαθεῖ παρεθεῖναι τὰ μέλη· αὐτὰς δὲ τὰς πύλας τῆς εἰρκτῆς ἀναπετασθῆ ναι, καὶ ἐξελθεῖν τὸν Μωϋσῆν, καὶ παραγενέσθαι νυκτὸς εἰς τὰ βασίλεια· καὶ γὰρ κἀκείνου αἱ θύραι κλονουμένης τῆς γῆς διέστησαν· καὶ πάντων τῶν σω ματοφυλάκων καθευδόντων, διύπνησε τὸν Φαραώ λέγων· τ Ο Θεὸς ἐξαπέστειλέ με ἀπολῦσαι προστάτ των σοι τὸν τῶν Ἰουδαίων λαόν. » Ὁ δὲ καταπλαγείς ἠρώτα καὶ ποῖος οὗτός ἐστι, καὶ τί τὸ ὄνομα τοῦ ἀποστείλαντος αὐτὸν Θεοῦ· ὁ δὲ Μωϋσῆς, προκύ- μας εἰς τὴν ἀκοὴν αὐτοῦ, τοῦ Θεοῦ τὸ ὄνομα αὐτῷ διεσάφησε· καὶ μὴ καρτερήσας τὴν ἀκοὴν ὁ Φαραώ, ἐπὶ τῆς γῆς ἔπεσεν ἄφωνος. Καὶ προσελθών ἤγει ρον αὐτὸν ὁ Μωϋσῆς, καὶ εἰς δέλτον τὸ πανάγιον όνομα εγχαράξας, ἐσφράγισε· καί τις τῶν παρ' Αἰγυπτίοις ἱερέων, φαυλίσαι τοῦτο τολμήσας τὸ ὄνο μα, σπασμονῇ εὐθέως τὸν βίον κατέλυσε. Ὁ δὲ Φαραὼ ποιῆσαί τι σημεῖον τὸν Μωϋσῆν ἐπι έτρεπε· καὶ ὁ Μωϋσῆς, ἣν κατεῖχε ῥάβδον ἀφεὶς ἐπὶ τῆς γῆς, εἰς ὄφιν αὐτὴν μετέβαλε· καὶ πάλιν αὐτῆς ἀγάμενος, εἰς τὸ ἀρχαῖον ἀποκατέστησε. * SPURIA. - COMMENT. IN IIEXAEMERON. A ingens oblatum se nactum Pharao existiman tempus, Moysi et Chanenothæ jubet extra fines. Egypti filiæ justa facere. Quo cum pervenissent, unus ex consciis mentem Pharaonis illi commu- nicat. Moyses sibi undequaque cavens Meroem se- peliit, et locum, et fluvium Meroem ex ea nomi navit. Ipseque ex Memphi, Nilo trajecto, nomine Aaronis fratris in Arabiam fugit; quod ubi præ- sensit Chanenothes, stricto gladio adversus impetit : verum Moyses deprehensa manu, enseque illius arrepto, ejusmet illius gladio jugulat, et in Arabiam ad Raguelen regionis principem migrat 10, et ex ejus Glia Sepphora sibi in matrimonium collocata, duos suscepit filios. C D Exod. Pharao ubi Moysis factum audiit, iram in Judæo- rum multitudinem effudit, eosque internecioni tradi prorsus mandavit ; tantum enim eos lineo vestimento indui jussit, ut facilius cognoscerentur, sicque occidendos Ægyptiis tradit; pro quo Deus maximo supplicio eum punivit ; omnium enim hominum pri mus Pharao, elephantiasi, fœdissimo fine, vitam amisit. Ilujus in dominatu successor, simul et illius vitiorum hæres fuit. lisdem quippe malis Judæos conficiebat. Inde maximo planctu interpellante, Deus eorum misertus Moysein in Ægyptum misit ", Pharaoni præcipiens Judæorum nationem liberam dimittere in desertum, ut illi deserviret. Hoc Moysis dictum ægre ferens Pharao compre- bensum illico in custodiam tradidit includendum, et 、 per noctem terræ inotibus universus terrarum or- bis conquassatus est, ita ut multi ex custodibus ti- more perculsi, animam efflərint, multi etiam gravi sommo correpti, men:bris fuerint dissoluti, ipsæ custodiæ fores pares patentes apertæ sint, Moyses- que ereptus ad regiam pervenerit, cujus portæ dum terra contremisceret, divisæ sunt; et omnibus cu- stodibus corporis somno correptis, Moyses excita- vit Pharaonem, dicens : « Deus misit ue, ut Judzo- rum populum dimittas, tibi mandans; » ille per- terrefactus quærebat, quis bic esset, et quod nomen Dei, qui illum miserat. Moyses se ad aurem illius admovens, nomen Dei manifestavit; Pharao, tanti nominis audiendi impar, voce amissa in terram de- cidit, et accedens Moyses, eum erexit, nomenque sanctissimum chartæ inscriptum sigillo obsigna- vit, et unus ex sacerdotibus Ægyptiis, nomen loc parvi facere ausus, statim spasmo vitam abjecit. Pharao signum a Moyse poscebat, et Moyses ba culum, quem præ manibus habebat, in terram con- jectum, in serpentem commutavit s, quem iterum cum tetigisset, pristinam illi formam restituit. 11. 11 Erod. 111. us Exod. vil.

Μερρόης (οὕτω γὰρ ἡ Θέρμουθις ἐκαλεῖτο) τελευτησά- σης,Ερμαιον ό Φαραὼ τὸν καιρὸν ἡγησάμενος, προστάτ. τει Μωϋσῃ καὶ Χανενώθῃ εἰς τοὺς ὑπὲρ Αἰγύπτου το τους κηδεῦσαι αὐτήν. Αφικνουμένων δὲ αὐτῶν, εἷς τις τῶν συνειδότων τὴν γνώμην τοῦ Φαραὼ ἀνακοινοῦται τῷ Μωϋσῃ· καὶ φυλάξας ἑαυτὸν πάντοθεν ὁ Μωϋσῆς, τὴν Μερρόην ἔθαψε, καὶ τὸν τόπον καὶ τὸν ποταμὸν Μεῤῥόην ἐξ αὐτῆς προσηγόρευσεν. Αὐτὸς δὲ ἐκ μὲν Μέμφεως τὸν Νείλον διαπορθμεύσας, καθ᾽ ὑπόθεσιν Δαρὼν τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, εἰς τὴν ᾿Αραβίαν απέφευ γεν· ὁ δὲ Χανενώθης πυθόμενος, γυμνώσας τὸ ξίφος ὑπαντιάξει αὐτῷ· ὁ δὲ Μωϋσῆς κατείχεν αὐτοῦ τὴν χεῖρα, καὶ ἐκοπάτας τὸ ξίφος αὐτοῦ τῆς χειρὸς, τῷ οἰκείῳ ξίφει αὐτὸν διεχειρίσατο, καὶ εἰς ᾿Αραβίαν πρὸς Ῥαγουῆλον τὸν τῶν τόπων ἄρχοντα παρεγένετο, καὶ τὴν θυγατέρα αὐτοῦ Σεπφόραν ἁγόμενος, ἐξ αὐτῆς δύο παῖδας ἐγέννησεν. Ὁ δὲ Φαραώ, πᾶσαν τὴν δραματουργίαν τοῦ Μωϋ- Β σέως πυθόμενος, τὸν θυμὸν ἐπὶ τὸ πλῆθος τῶν Ἰου- δαίων ἔχτε, καὶ ἄρδην τούτους ἀναιρεῖσθαι προσ- έταξε μόνους γὰρ αὐτοὺς λινῆν ἐσθῆτα φορεῖν κελεύ- σις διὰ τὸ εὔσημον, εἰς σφαγὴν αὐτοὺς τοῖς Αἰγυ πτίοις ἐκδίδωσιν· ἐφ᾽ ᾧ ὁ Θεὸς μεγίστη τιμωρίᾳ τοῦτον ἐκόλασε· πρῶτος γὰρ παντὸς ἀνθρώπου ἐλε φαντιάσας ὁ Φαραώ, αἰσχρῷ τὸν βίον τέλει κατέλυ- σεν. Ο δὲ τούτου τὴν αὐτὴν ἀρχὴν τῆς βασιλείας διαδεξάμενος, ὁμοῦ καὶ τῆς πονηρίας αὐτοῦ ἦν διάδο χας· τοῖς γὰρ αὐτοῖς κακοῖς τοὺς Ἰουδαίους ὑπέβαλλε. Καὶ θρήνου πολλοῦ περιέχοντος αὐτοὺς, ὁ Θεὸς εἶ στον λαβὼν αὐτῶν, τὸν Μωϋσῆν ἐξέπεμψεν εἰς τὴν Αίγυπτον, προστάττων τῷ Φαραὼ ἀπολῦσαι τῶν Ἰου- δαίων τὸ ἔθνος εἰς τὴν ἔρημον, ὥστε λατρεῦσαι αὐτῷ. Ἐπὶ γοῦν τῇ τοιαύτῃ ῥήσει τοῦ Μωϋσέως χαλεπή- νας ὁ Φαραώ, εἰς εἱρκτὴν παραχρῆμα ἐμβληθῆναι αὐτὸν προσέταξε· καὶ διὰ τῆς νυκτὸς σεισμῷ διεσεί- σθη πᾶσα ἡ γῆ, ὡς τινὰς τῶν φυλάκων ἐκ τοῦ δέους ψυχορραγήσει, τινὰς δὲ ὕπνῳ βαθεῖ παρεθεῖναι τὰ μέλη· αὐτὰς δὲ τὰς πύλας τῆς εἰρκτῆς ἀναπετασθῆ ναι, καὶ ἐξελθεῖν τὸν Μωϋσῆν, καὶ παραγενέσθαι νυκτὸς εἰς τὰ βασίλεια· καὶ γὰρ κἀκείνου αἱ θύραι κλονουμένης τῆς γῆς διέστησαν· καὶ πάντων τῶν σω ματοφυλάκων καθευδόντων, διύπνησε τὸν Φαραώ λέγων· τ Ο Θεὸς ἐξαπέστειλέ με ἀπολῦσαι προστάτ των σοι τὸν τῶν Ἰουδαίων λαόν. » Ὁ δὲ καταπλαγείς ἠρώτα καὶ ποῖος οὗτός ἐστι, καὶ τί τὸ ὄνομα τοῦ ἀποστείλαντος αὐτὸν Θεοῦ· ὁ δὲ Μωϋσῆς, προκύ- μας εἰς τὴν ἀκοὴν αὐτοῦ, τοῦ Θεοῦ τὸ ὄνομα αὐτῷ διεσάφησε· καὶ μὴ καρτερήσας τὴν ἀκοὴν ὁ Φαραώ, ἐπὶ τῆς γῆς ἔπεσεν ἄφωνος. Καὶ προσελθών ἤγει ρον αὐτὸν ὁ Μωϋσῆς, καὶ εἰς δέλτον τὸ πανάγιον όνομα εγχαράξας, ἐσφράγισε· καί τις τῶν παρ' Αἰγυπτίοις ἱερέων, φαυλίσαι τοῦτο τολμήσας τὸ ὄνο μα, σπασμονῇ εὐθέως τὸν βίον κατέλυσε. Ὁ δὲ Φαραὼ ποιῆσαί τι σημεῖον τὸν Μωϋσῆν ἐπι έτρεπε· καὶ ὁ Μωϋσῆς, ἣν κατεῖχε ῥάβδον ἀφεὶς ἐπὶ τῆς γῆς, εἰς ὄφιν αὐτὴν μετέβαλε· καὶ πάλιν αὐτῆς ἀγάμενος, εἰς τὸ ἀρχαῖον ἀποκατέστησε. * SPURIA. - COMMENT. IN IIEXAEMERON. A ingens oblatum se nactum Pharao existiman tempus, Moysi et Chanenothæ jubet extra fines. Egypti filiæ justa facere. Quo cum pervenissent, unus ex consciis mentem Pharaonis illi commu- nicat. Moyses sibi undequaque cavens Meroem se- peliit, et locum, et fluvium Meroem ex ea nomi navit. Ipseque ex Memphi, Nilo trajecto, nomine Aaronis fratris in Arabiam fugit; quod ubi præ- sensit Chanenothes, stricto gladio adversus impetit : verum Moyses deprehensa manu, enseque illius arrepto, ejusmet illius gladio jugulat, et in Arabiam ad Raguelen regionis principem migrat 10, et ex ejus Glia Sepphora sibi in matrimonium collocata, duos suscepit filios. C D Exod. Pharao ubi Moysis factum audiit, iram in Judæo- rum multitudinem effudit, eosque internecioni tradi prorsus mandavit ; tantum enim eos lineo vestimento indui jussit, ut facilius cognoscerentur, sicque occidendos Ægyptiis tradit; pro quo Deus maximo supplicio eum punivit ; omnium enim hominum pri mus Pharao, elephantiasi, fœdissimo fine, vitam amisit. Ilujus in dominatu successor, simul et illius vitiorum hæres fuit. lisdem quippe malis Judæos conficiebat. Inde maximo planctu interpellante, Deus eorum misertus Moysein in Ægyptum misit ", Pharaoni præcipiens Judæorum nationem liberam dimittere in desertum, ut illi deserviret. Hoc Moysis dictum ægre ferens Pharao compre- bensum illico in custodiam tradidit includendum, et 、 per noctem terræ inotibus universus terrarum or- bis conquassatus est, ita ut multi ex custodibus ti- more perculsi, animam efflərint, multi etiam gravi sommo correpti, men:bris fuerint dissoluti, ipsæ custodiæ fores pares patentes apertæ sint, Moyses- que ereptus ad regiam pervenerit, cujus portæ dum terra contremisceret, divisæ sunt; et omnibus cu- stodibus corporis somno correptis, Moyses excita- vit Pharaonem, dicens : « Deus misit ue, ut Judzo- rum populum dimittas, tibi mandans; » ille per- terrefactus quærebat, quis bic esset, et quod nomen Dei, qui illum miserat. Moyses se ad aurem illius admovens, nomen Dei manifestavit; Pharao, tanti nominis audiendi impar, voce amissa in terram de- cidit, et accedens Moyses, eum erexit, nomenque sanctissimum chartæ inscriptum sigillo obsigna- vit, et unus ex sacerdotibus Ægyptiis, nomen loc parvi facere ausus, statim spasmo vitam abjecit. Pharao signum a Moyse poscebat, et Moyses ba culum, quem præ manibus habebat, in terram con- jectum, in serpentem commutavit s, quem iterum cum tetigisset, pristinam illi formam restituit. 11. 11 Erod. 111. us Exod. vil.

Μερρόης (οὕτω γὰρ ἡ Θέρμουθις ἐκαλεῖτο) τελευτησά- σης,Ερμαιον ό Φαραὼ τὸν καιρὸν ἡγησάμενος, προστάτ. τει Μωϋσῃ καὶ Χανενώθῃ εἰς τοὺς ὑπὲρ Αἰγύπτου το τους κηδεῦσαι αὐτήν. Αφικνουμένων δὲ αὐτῶν, εἷς τις τῶν συνειδότων τὴν γνώμην τοῦ Φαραὼ ἀνακοινοῦται τῷ Μωϋσῃ· καὶ φυλάξας ἑαυτὸν πάντοθεν ὁ Μωϋσῆς, τὴν Μερρόην ἔθαψε, καὶ τὸν τόπον καὶ τὸν ποταμὸν Μεῤῥόην ἐξ αὐτῆς προσηγόρευσεν. Αὐτὸς δὲ ἐκ μὲν Μέμφεως τὸν Νείλον διαπορθμεύσας, καθ᾽ ὑπόθεσιν Δαρὼν τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, εἰς τὴν ᾿Αραβίαν απέφευ γεν· ὁ δὲ Χανενώθης πυθόμενος, γυμνώσας τὸ ξίφος ὑπαντιάξει αὐτῷ· ὁ δὲ Μωϋσῆς κατείχεν αὐτοῦ τὴν χεῖρα, καὶ ἐκοπάτας τὸ ξίφος αὐτοῦ τῆς χειρὸς, τῷ οἰκείῳ ξίφει αὐτὸν διεχειρίσατο, καὶ εἰς ᾿Αραβίαν πρὸς Ῥαγουῆλον τὸν τῶν τόπων ἄρχοντα παρεγένετο, καὶ τὴν θυγατέρα αὐτοῦ Σεπφόραν ἁγόμενος, ἐξ αὐτῆς δύο παῖδας ἐγέννησεν. Ὁ δὲ Φαραώ, πᾶσαν τὴν δραματουργίαν τοῦ Μωϋ- Β σέως πυθόμενος, τὸν θυμὸν ἐπὶ τὸ πλῆθος τῶν Ἰου- δαίων ἔχτε, καὶ ἄρδην τούτους ἀναιρεῖσθαι προσ- έταξε μόνους γὰρ αὐτοὺς λινῆν ἐσθῆτα φορεῖν κελεύ- σις διὰ τὸ εὔσημον, εἰς σφαγὴν αὐτοὺς τοῖς Αἰγυ πτίοις ἐκδίδωσιν· ἐφ᾽ ᾧ ὁ Θεὸς μεγίστη τιμωρίᾳ τοῦτον ἐκόλασε· πρῶτος γὰρ παντὸς ἀνθρώπου ἐλε φαντιάσας ὁ Φαραώ, αἰσχρῷ τὸν βίον τέλει κατέλυ- σεν. Ο δὲ τούτου τὴν αὐτὴν ἀρχὴν τῆς βασιλείας διαδεξάμενος, ὁμοῦ καὶ τῆς πονηρίας αὐτοῦ ἦν διάδο χας· τοῖς γὰρ αὐτοῖς κακοῖς τοὺς Ἰουδαίους ὑπέβαλλε. Καὶ θρήνου πολλοῦ περιέχοντος αὐτοὺς, ὁ Θεὸς εἶ στον λαβὼν αὐτῶν, τὸν Μωϋσῆν ἐξέπεμψεν εἰς τὴν Αίγυπτον, προστάττων τῷ Φαραὼ ἀπολῦσαι τῶν Ἰου- δαίων τὸ ἔθνος εἰς τὴν ἔρημον, ὥστε λατρεῦσαι αὐτῷ. Ἐπὶ γοῦν τῇ τοιαύτῃ ῥήσει τοῦ Μωϋσέως χαλεπή- νας ὁ Φαραώ, εἰς εἱρκτὴν παραχρῆμα ἐμβληθῆναι αὐτὸν προσέταξε· καὶ διὰ τῆς νυκτὸς σεισμῷ διεσεί- σθη πᾶσα ἡ γῆ, ὡς τινὰς τῶν φυλάκων ἐκ τοῦ δέους ψυχορραγήσει, τινὰς δὲ ὕπνῳ βαθεῖ παρεθεῖναι τὰ μέλη· αὐτὰς δὲ τὰς πύλας τῆς εἰρκτῆς ἀναπετασθῆ ναι, καὶ ἐξελθεῖν τὸν Μωϋσῆν, καὶ παραγενέσθαι νυκτὸς εἰς τὰ βασίλεια· καὶ γὰρ κἀκείνου αἱ θύραι κλονουμένης τῆς γῆς διέστησαν· καὶ πάντων τῶν σω ματοφυλάκων καθευδόντων, διύπνησε τὸν Φαραώ λέγων· τ Ο Θεὸς ἐξαπέστειλέ με ἀπολῦσαι προστάτ των σοι τὸν τῶν Ἰουδαίων λαόν. » Ὁ δὲ καταπλαγείς ἠρώτα καὶ ποῖος οὗτός ἐστι, καὶ τί τὸ ὄνομα τοῦ ἀποστείλαντος αὐτὸν Θεοῦ· ὁ δὲ Μωϋσῆς, προκύ- μας εἰς τὴν ἀκοὴν αὐτοῦ, τοῦ Θεοῦ τὸ ὄνομα αὐτῷ διεσάφησε· καὶ μὴ καρτερήσας τὴν ἀκοὴν ὁ Φαραώ, ἐπὶ τῆς γῆς ἔπεσεν ἄφωνος. Καὶ προσελθών ἤγει ρον αὐτὸν ὁ Μωϋσῆς, καὶ εἰς δέλτον τὸ πανάγιον όνομα εγχαράξας, ἐσφράγισε· καί τις τῶν παρ' Αἰγυπτίοις ἱερέων, φαυλίσαι τοῦτο τολμήσας τὸ ὄνο μα, σπασμονῇ εὐθέως τὸν βίον κατέλυσε. Ὁ δὲ Φαραὼ ποιῆσαί τι σημεῖον τὸν Μωϋσῆν ἐπι έτρεπε· καὶ ὁ Μωϋσῆς, ἣν κατεῖχε ῥάβδον ἀφεὶς ἐπὶ τῆς γῆς, εἰς ὄφιν αὐτὴν μετέβαλε· καὶ πάλιν αὐτῆς ἀγάμενος, εἰς τὸ ἀρχαῖον ἀποκατέστησε. * SPURIA. - COMMENT. IN IIEXAEMERON. A ingens oblatum se nactum Pharao existiman tempus, Moysi et Chanenothæ jubet extra fines. Egypti filiæ justa facere. Quo cum pervenissent, unus ex consciis mentem Pharaonis illi commu- nicat. Moyses sibi undequaque cavens Meroem se- peliit, et locum, et fluvium Meroem ex ea nomi navit. Ipseque ex Memphi, Nilo trajecto, nomine Aaronis fratris in Arabiam fugit; quod ubi præ- sensit Chanenothes, stricto gladio adversus impetit : verum Moyses deprehensa manu, enseque illius arrepto, ejusmet illius gladio jugulat, et in Arabiam ad Raguelen regionis principem migrat 10, et ex ejus Glia Sepphora sibi in matrimonium collocata, duos suscepit filios. C D Exod. Pharao ubi Moysis factum audiit, iram in Judæo- rum multitudinem effudit, eosque internecioni tradi prorsus mandavit ; tantum enim eos lineo vestimento indui jussit, ut facilius cognoscerentur, sicque occidendos Ægyptiis tradit; pro quo Deus maximo supplicio eum punivit ; omnium enim hominum pri mus Pharao, elephantiasi, fœdissimo fine, vitam amisit. Ilujus in dominatu successor, simul et illius vitiorum hæres fuit. lisdem quippe malis Judæos conficiebat. Inde maximo planctu interpellante, Deus eorum misertus Moysein in Ægyptum misit ", Pharaoni præcipiens Judæorum nationem liberam dimittere in desertum, ut illi deserviret. Hoc Moysis dictum ægre ferens Pharao compre- bensum illico in custodiam tradidit includendum, et 、 per noctem terræ inotibus universus terrarum or- bis conquassatus est, ita ut multi ex custodibus ti- more perculsi, animam efflərint, multi etiam gravi sommo correpti, men:bris fuerint dissoluti, ipsæ custodiæ fores pares patentes apertæ sint, Moyses- que ereptus ad regiam pervenerit, cujus portæ dum terra contremisceret, divisæ sunt; et omnibus cu- stodibus corporis somno correptis, Moyses excita- vit Pharaonem, dicens : « Deus misit ue, ut Judzo- rum populum dimittas, tibi mandans; » ille per- terrefactus quærebat, quis bic esset, et quod nomen Dei, qui illum miserat. Moyses se ad aurem illius admovens, nomen Dei manifestavit; Pharao, tanti nominis audiendi impar, voce amissa in terram de- cidit, et accedens Moyses, eum erexit, nomenque sanctissimum chartæ inscriptum sigillo obsigna- vit, et unus ex sacerdotibus Ægyptiis, nomen loc parvi facere ausus, statim spasmo vitam abjecit. Pharao signum a Moyse poscebat, et Moyses ba culum, quem præ manibus habebat, in terram con- jectum, in serpentem commutavit s, quem iterum cum tetigisset, pristinam illi formam restituit. 11. 11 Erod. 111. us Exod. vil.

Μερρόης (οὕτω γὰρ ἡ Θέρμουθις ἐκαλεῖτο) τελευτησά- σης,Ερμαιον ό Φαραὼ τὸν καιρὸν ἡγησάμενος, προστάτ. τει Μωϋσῃ καὶ Χανενώθῃ εἰς τοὺς ὑπὲρ Αἰγύπτου το τους κηδεῦσαι αὐτήν. Αφικνουμένων δὲ αὐτῶν, εἷς τις τῶν συνειδότων τὴν γνώμην τοῦ Φαραὼ ἀνακοινοῦται τῷ Μωϋσῃ· καὶ φυλάξας ἑαυτὸν πάντοθεν ὁ Μωϋσῆς, τὴν Μερρόην ἔθαψε, καὶ τὸν τόπον καὶ τὸν ποταμὸν Μεῤῥόην ἐξ αὐτῆς προσηγόρευσεν. Αὐτὸς δὲ ἐκ μὲν Μέμφεως τὸν Νείλον διαπορθμεύσας, καθ᾽ ὑπόθεσιν Δαρὼν τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, εἰς τὴν ᾿Αραβίαν απέφευ γεν· ὁ δὲ Χανενώθης πυθόμενος, γυμνώσας τὸ ξίφος ὑπαντιάξει αὐτῷ· ὁ δὲ Μωϋσῆς κατείχεν αὐτοῦ τὴν χεῖρα, καὶ ἐκοπάτας τὸ ξίφος αὐτοῦ τῆς χειρὸς, τῷ οἰκείῳ ξίφει αὐτὸν διεχειρίσατο, καὶ εἰς ᾿Αραβίαν πρὸς Ῥαγουῆλον τὸν τῶν τόπων ἄρχοντα παρεγένετο, καὶ τὴν θυγατέρα αὐτοῦ Σεπφόραν ἁγόμενος, ἐξ αὐτῆς δύο παῖδας ἐγέννησεν. Ὁ δὲ Φαραώ, πᾶσαν τὴν δραματουργίαν τοῦ Μωϋ- Β σέως πυθόμενος, τὸν θυμὸν ἐπὶ τὸ πλῆθος τῶν Ἰου- δαίων ἔχτε, καὶ ἄρδην τούτους ἀναιρεῖσθαι προσ- έταξε μόνους γὰρ αὐτοὺς λινῆν ἐσθῆτα φορεῖν κελεύ- σις διὰ τὸ εὔσημον, εἰς σφαγὴν αὐτοὺς τοῖς Αἰγυ πτίοις ἐκδίδωσιν· ἐφ᾽ ᾧ ὁ Θεὸς μεγίστη τιμωρίᾳ τοῦτον ἐκόλασε· πρῶτος γὰρ παντὸς ἀνθρώπου ἐλε φαντιάσας ὁ Φαραώ, αἰσχρῷ τὸν βίον τέλει κατέλυ- σεν. Ο δὲ τούτου τὴν αὐτὴν ἀρχὴν τῆς βασιλείας διαδεξάμενος, ὁμοῦ καὶ τῆς πονηρίας αὐτοῦ ἦν διάδο χας· τοῖς γὰρ αὐτοῖς κακοῖς τοὺς Ἰουδαίους ὑπέβαλλε. Καὶ θρήνου πολλοῦ περιέχοντος αὐτοὺς, ὁ Θεὸς εἶ στον λαβὼν αὐτῶν, τὸν Μωϋσῆν ἐξέπεμψεν εἰς τὴν Αίγυπτον, προστάττων τῷ Φαραὼ ἀπολῦσαι τῶν Ἰου- δαίων τὸ ἔθνος εἰς τὴν ἔρημον, ὥστε λατρεῦσαι αὐτῷ. Ἐπὶ γοῦν τῇ τοιαύτῃ ῥήσει τοῦ Μωϋσέως χαλεπή- νας ὁ Φαραώ, εἰς εἱρκτὴν παραχρῆμα ἐμβληθῆναι αὐτὸν προσέταξε· καὶ διὰ τῆς νυκτὸς σεισμῷ διεσεί- σθη πᾶσα ἡ γῆ, ὡς τινὰς τῶν φυλάκων ἐκ τοῦ δέους ψυχορραγήσει, τινὰς δὲ ὕπνῳ βαθεῖ παρεθεῖναι τὰ μέλη· αὐτὰς δὲ τὰς πύλας τῆς εἰρκτῆς ἀναπετασθῆ ναι, καὶ ἐξελθεῖν τὸν Μωϋσῆν, καὶ παραγενέσθαι νυκτὸς εἰς τὰ βασίλεια· καὶ γὰρ κἀκείνου αἱ θύραι κλονουμένης τῆς γῆς διέστησαν· καὶ πάντων τῶν σω ματοφυλάκων καθευδόντων, διύπνησε τὸν Φαραώ λέγων· τ Ο Θεὸς ἐξαπέστειλέ με ἀπολῦσαι προστάτ των σοι τὸν τῶν Ἰουδαίων λαόν. » Ὁ δὲ καταπλαγείς ἠρώτα καὶ ποῖος οὗτός ἐστι, καὶ τί τὸ ὄνομα τοῦ ἀποστείλαντος αὐτὸν Θεοῦ· ὁ δὲ Μωϋσῆς, προκύ- μας εἰς τὴν ἀκοὴν αὐτοῦ, τοῦ Θεοῦ τὸ ὄνομα αὐτῷ διεσάφησε· καὶ μὴ καρτερήσας τὴν ἀκοὴν ὁ Φαραώ, ἐπὶ τῆς γῆς ἔπεσεν ἄφωνος. Καὶ προσελθών ἤγει ρον αὐτὸν ὁ Μωϋσῆς, καὶ εἰς δέλτον τὸ πανάγιον όνομα εγχαράξας, ἐσφράγισε· καί τις τῶν παρ' Αἰγυπτίοις ἱερέων, φαυλίσαι τοῦτο τολμήσας τὸ ὄνο μα, σπασμονῇ εὐθέως τὸν βίον κατέλυσε. Ὁ δὲ Φαραὼ ποιῆσαί τι σημεῖον τὸν Μωϋσῆν ἐπι έτρεπε· καὶ ὁ Μωϋσῆς, ἣν κατεῖχε ῥάβδον ἀφεὶς ἐπὶ τῆς γῆς, εἰς ὄφιν αὐτὴν μετέβαλε· καὶ πάλιν αὐτῆς ἀγάμενος, εἰς τὸ ἀρχαῖον ἀποκατέστησε. * SPURIA. - COMMENT. IN IIEXAEMERON. A ingens oblatum se nactum Pharao existiman tempus, Moysi et Chanenothæ jubet extra fines. Egypti filiæ justa facere. Quo cum pervenissent, unus ex consciis mentem Pharaonis illi commu- nicat. Moyses sibi undequaque cavens Meroem se- peliit, et locum, et fluvium Meroem ex ea nomi navit. Ipseque ex Memphi, Nilo trajecto, nomine Aaronis fratris in Arabiam fugit; quod ubi præ- sensit Chanenothes, stricto gladio adversus impetit : verum Moyses deprehensa manu, enseque illius arrepto, ejusmet illius gladio jugulat, et in Arabiam ad Raguelen regionis principem migrat 10, et ex ejus Glia Sepphora sibi in matrimonium collocata, duos suscepit filios. C D Exod. Pharao ubi Moysis factum audiit, iram in Judæo- rum multitudinem effudit, eosque internecioni tradi prorsus mandavit ; tantum enim eos lineo vestimento indui jussit, ut facilius cognoscerentur, sicque occidendos Ægyptiis tradit; pro quo Deus maximo supplicio eum punivit ; omnium enim hominum pri mus Pharao, elephantiasi, fœdissimo fine, vitam amisit. Ilujus in dominatu successor, simul et illius vitiorum hæres fuit. lisdem quippe malis Judæos conficiebat. Inde maximo planctu interpellante, Deus eorum misertus Moysein in Ægyptum misit ", Pharaoni præcipiens Judæorum nationem liberam dimittere in desertum, ut illi deserviret. Hoc Moysis dictum ægre ferens Pharao compre- bensum illico in custodiam tradidit includendum, et 、 per noctem terræ inotibus universus terrarum or- bis conquassatus est, ita ut multi ex custodibus ti- more perculsi, animam efflərint, multi etiam gravi sommo correpti, men:bris fuerint dissoluti, ipsæ custodiæ fores pares patentes apertæ sint, Moyses- que ereptus ad regiam pervenerit, cujus portæ dum terra contremisceret, divisæ sunt; et omnibus cu- stodibus corporis somno correptis, Moyses excita- vit Pharaonem, dicens : « Deus misit ue, ut Judzo- rum populum dimittas, tibi mandans; » ille per- terrefactus quærebat, quis bic esset, et quod nomen Dei, qui illum miserat. Moyses se ad aurem illius admovens, nomen Dei manifestavit; Pharao, tanti nominis audiendi impar, voce amissa in terram de- cidit, et accedens Moyses, eum erexit, nomenque sanctissimum chartæ inscriptum sigillo obsigna- vit, et unus ex sacerdotibus Ægyptiis, nomen loc parvi facere ausus, statim spasmo vitam abjecit. Pharao signum a Moyse poscebat, et Moyses ba culum, quem præ manibus habebat, in terram con- jectum, in serpentem commutavit s, quem iterum cum tetigisset, pristinam illi formam restituit. 11. 11 Erod. 111. us Exod. vil.

Τούτου δὲ ἐπὶ τοῦτο μή είξαντος ἀπολῦσαι τὸν λαόν, εὐξαμένου τοῦ Μωϋσῆ πρὸς τὸν Θεὸν, σεισμός μέγας μετὰ χαλάζης ενέσκηψεν, ὡς τὸν φεύγοντα ἐκ τῶν δωμάτων τὸν σεισμὸν ὑπὸ τῆς χαλάζης ἀπόλλυ σθαι, τοὺς δ᾽ αὖ πάλιν τὴν χάλαζαν ἐκκλίνειν σπεύ δοντας ὑπὸ τοῦ σεισμοῦ καταφθείρεσθαι. Ὡς δὲ καὶ ἐπὶ τοῦτο ἔμεινεν ἀδυσώπητος, τῇ ῥάβδῳ τὸ Νειλώϊον ὕδωρ επάταξε, καὶ τὴν Αἴγυπτον πλημ μυρήσας ὁ ποταμός, μικροῦ δεῖν πᾶσαν ἐπέκλυσεν, ὡς ἔκτοτε ἄχρι τοῦ νῦν ποιεῖσθαι αὐτὸν τὴν κατάβασιν. Ὁ γοῦν Φαραώ, τοὺς ὑπὲρ Μέμφιν ἱερεῖς προσκα λεσάμενος, ἠπείλησεν αὐτούς τε καὶ πάντας τοὺς τῶν εἰδώλων ἐξαφανίσαι σηκούς, εἰ μὴ τῷ Μωϋσῇ παρα πλησίως τερατουργήσειαν. Οἱ δὲ, ταῖς εἰωθυίαις γοητείαις χρησάμενοι, δράκοντας ἐξέρπειν ἐποίησαν, Β καὶ τὸν ποταμὸν δοκήσει μετέχρωσαν, ὡς ἐκ τούτου τυφωθέντα τὸν Φαραὼ τιμωρίᾳ μεγίστῃ τοὺς Ἰου δαίους ὑποβαλεῖν. Καὶ ὁ Μωϋσῆς, τῇ ῥάβδῳ παίσας τὴν γῆν, πτηνόν τι ζῶον ἐξερπύσαι αὐτὴν παρεσκεύα- σεν, ὅπερ τοῖς σώμασιν ἐφιζάνον τῶν Αἰγυπτίων ἑλκώσεις ἀνιαρὰς αὐτοῖς παρείχετο, ώς μηδεμίαν τὴν ἰατρικὴν ποιῆσαι τούτοις ἐπικουρίαν δύνασθαι. Ὡς δὲ καὶ ἐπὶ τῆς μάστιγος ταύτης εσκληρύνθη Φαραώ, τελευταῖον θανάτῳ τὰ πρωτότοκα τῆς Αἰγύ πτου πάσης ὑπέβαλε. Καὶ πένθους ἐπὶ τοῦτο ἀμέτρου καταλαβόντος τὴν Αἴγυπτον, ἀπὸ τῆς χώρας παγγενῆ πάντας ὁ Φαραὼ τοὺς Ἰουδαίους ἐξέπεμψε· καὶ πολύ λὴν οὗτοι ὁδὸν διανύσαντες, καὶ τοὺς ᾿Αραβίας δια- βάντες ποταμούς, τριταῖοι ἐπὶ τὴν Ἐρυθρὰν θάλασ σαν παρεγένοντο. Τοῦ δὲ Θεοῦ τὴν καρδίαν σκληρύ ναντος τοῦ Φαραώ, πάλιν οἱ Αἰγύπτιοι ἐπιλησθέντες τῶν προλαβόντων κακῶν, τοὺς Ἰσραηλίτας ἅμα τῷ Φαραὼ ἐπεδίωκον. Μηδεὶς δὲ ὑπολάβη τὸν Φαραὼ ὑπὸ τοῦ Θεοῦ εἰς ἀναισθησίαν τῶν πραττομένων χωρεῖν ἐκβιάζεσθαι· ἀδικίας γὰρ ἴσως τοῦ Θεοῦ ὁ τοιοῦτος καταψηφίζεται φάσκων· Εἰ αὐτὸς σκληρύνει τὴν καρδίαν, τί μέμφε ται τῷ σκληρυνομένῳ ; Ἀλλὰ γινωσκέτω, ὅτι ἀνοχή τῶν μαστίγων αἰτία τῆς πωρώσεως αὐτῷ ἐγίνετο ἡνίκα γὰρ ἐπῆγεν ἐπ' αὐτὸν τὰς πληγάς, ἀπολύειν τὸν λαὸν ἐπηγγείλατο· ἡνίκα δὲ ἡφίες τῶν βασάνων αὐτὸν, ἐσκληρύνετο· τοῦτο γὰρ ἐπὶ λέξεως σημαίνει καὶ ἡ Γραφὴ λέγουσα· Ἰδὼν δὲ Φαραώ, ὅτι γέγονεν ἀνάψυξις, ἐβάρυνε την καρδίαν αὐτοῦ, καὶ οὐκ εἰσήκουσεν αὐτῶν, καθάπερ ἐλάλησεν ὁ Κύριος καὶ, Εἰς αὐτὸ τοῦτο ἐξήγειρά σε, ὅπως ἐνδείξωμαι ἐν σοὶ πᾶσαν τὴν δύναμίν μου. Ἀλλ᾿ ἀκούων μὴ δυσφήμως υπολάβης, λέγων· Διὰ τί τιμωρεῖται αὐτοὺς, ἀντιστῆναι αὐτῷ παρασκευάζων αὐτόν; διὰ τί τύπτει, εἰ οὐκ ἔστιν ἀδικία παρὰ τῷ Θεῷ; ᾿Αλλὰ γινωσκέτω πρῶτον, ὅτι τὰ δοκοῦντα εἶναι ἀντιλεγόμενα παρὰ τῇ Γραφῇ, οὐ λογισμοῖς, ἀλλὰ παραδείγμασι λύεται. Ὥσπερ γὰρ οἱ ἄριστοι τῶν ἰατρῶν, ὠφέλιμόν τι ἐπι νοῆσαι τῇ ἀνθρωπίνη φύσει σπουδάζοντες, τοὺς θα νατικῇ ἀποφάσει ὑποβληθέντας αίτησάμενοι ἀνατέμ νουσιν, ἵνα διὰ τῶν ὑποδίκων τῷ θανάτῳ ὠφέλιμόν τι τοῖς ἀνθρώποις ἐφεύρωσιν· οὕτως ὁ πᾶσαν ἀνθρωπί Επος. τιν. S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. Porro cum neque boc cederet ad populum di- A mittendum, orante Moyse Deum, magnus terræ mo- lus una cum grandine factus est ut qui terræ motum evitando e domibus egressus sit, a grandine perde- retur ; qui rursus grandinem declinando, in domos aufugeret, terræ motu corrueret. Quando autem neque hoc flecti potuit, baculo Nili aqua cæsa, totam fere Ægyptum inundans fluvius pa- rum abfuit quin immerserit, ita ut ab eo tempore ad hoc usque ipse suos descensus iteret. Itaque Pha- rao sacerdotibus omnibus, qui Memphim incole- bant, convocatis, ni eadem quæ et Moyses miracula efficerent, mortem illis, deorumque fanis ruinam minatus est. Qui carminibus magicis, ut solebant, dracones ut serperent fecerunt, fluminisque colo- rem mutarunt, ita ut his infatus Pharao, maximis suppliciis Judzos affecerit; et Moyses baculo pulsata terra, alatum animal produxit, quod Ægyptiorum insidens corporibus operosis, molestisque ulceribus defatigabat, ita ut medicamenta pullam possent afferre utilitatem, Ut et in hac plaga Pharao induratus est tan- dem primogenitos totius Ægypti morte delevit : quare ingenti luctu Ægypto occupata e terra omnes Pharao Judaeos emisit, qui multam viam progressi, fluminibusque Arabia trajectis, tertia die in mare Rubrum conveniunt. Sed Deo cor Pharaonis in- durante, rursus Ægyptii, præteritorum malorum obliti, cum Pharaone Israelitas persequebantur **. Cæterum nemo Pharaonem in rerum agendarum stuporem a Deo vi coactum impelli existimet; et- enim Deum is injustitiæ accusat, dum dicit: Si ipse est qui cor indurat, ut quid indurato succenset ? Verum sciat, has plagarum inducias stuporis illi causam fuisse; cum enim in eum plagas inferebat, populum dimittere promittelat; verum ubi a sup- pliciis abstinebat, ille indurabatur; hoc enim, et verbis ipsis Scriptura nobis insinuat, cum ait " Vidons autem Pharao, quod facta esset respiratio, aggravavit cor suum, et non audivit eos, sicut loculus est Dominus; et : In hoc ipsum excitavi te, ut osten dam in te totum robur meum. : C Quæ dum audis, cave id malo sensu percipias, dicens : Quas ob causas eos punit prius illos, ut D sibi obstent, præparans ? quare vapulant, si ab in- Justitia Deus abhorret? Sed scito primum, quæ apud Scripturam adversari sibi videntur, non discursibus, sed exemplis dissolvenda esse. Quemadmodum enim niedicorum optimi qui hu- mano generi commodo utilitatique esse student, decreto ultimo morti subactos expostulantes, eos in membra incidunt, ut per morti obnoxios, homines fructum aliquem consequantur: sic Deus omnem Erod. vill. Exod. 18. Exod, x11.

Τούτου δὲ ἐπὶ τοῦτο μή είξαντος ἀπολῦσαι τὸν λαόν, εὐξαμένου τοῦ Μωϋσῆ πρὸς τὸν Θεὸν, σεισμός μέγας μετὰ χαλάζης ενέσκηψεν, ὡς τὸν φεύγοντα ἐκ τῶν δωμάτων τὸν σεισμὸν ὑπὸ τῆς χαλάζης ἀπόλλυ σθαι, τοὺς δ᾽ αὖ πάλιν τὴν χάλαζαν ἐκκλίνειν σπεύ δοντας ὑπὸ τοῦ σεισμοῦ καταφθείρεσθαι. Ὡς δὲ καὶ ἐπὶ τοῦτο ἔμεινεν ἀδυσώπητος, τῇ ῥάβδῳ τὸ Νειλώϊον ὕδωρ επάταξε, καὶ τὴν Αἴγυπτον πλημ μυρήσας ὁ ποταμός, μικροῦ δεῖν πᾶσαν ἐπέκλυσεν, ὡς ἔκτοτε ἄχρι τοῦ νῦν ποιεῖσθαι αὐτὸν τὴν κατάβασιν. Ὁ γοῦν Φαραώ, τοὺς ὑπὲρ Μέμφιν ἱερεῖς προσκα λεσάμενος, ἠπείλησεν αὐτούς τε καὶ πάντας τοὺς τῶν εἰδώλων ἐξαφανίσαι σηκούς, εἰ μὴ τῷ Μωϋσῇ παρα πλησίως τερατουργήσειαν. Οἱ δὲ, ταῖς εἰωθυίαις γοητείαις χρησάμενοι, δράκοντας ἐξέρπειν ἐποίησαν, Β καὶ τὸν ποταμὸν δοκήσει μετέχρωσαν, ὡς ἐκ τούτου τυφωθέντα τὸν Φαραὼ τιμωρίᾳ μεγίστῃ τοὺς Ἰου δαίους ὑποβαλεῖν. Καὶ ὁ Μωϋσῆς, τῇ ῥάβδῳ παίσας τὴν γῆν, πτηνόν τι ζῶον ἐξερπύσαι αὐτὴν παρεσκεύα- σεν, ὅπερ τοῖς σώμασιν ἐφιζάνον τῶν Αἰγυπτίων ἑλκώσεις ἀνιαρὰς αὐτοῖς παρείχετο, ώς μηδεμίαν τὴν ἰατρικὴν ποιῆσαι τούτοις ἐπικουρίαν δύνασθαι. Ὡς δὲ καὶ ἐπὶ τῆς μάστιγος ταύτης εσκληρύνθη Φαραώ, τελευταῖον θανάτῳ τὰ πρωτότοκα τῆς Αἰγύ πτου πάσης ὑπέβαλε. Καὶ πένθους ἐπὶ τοῦτο ἀμέτρου καταλαβόντος τὴν Αἴγυπτον, ἀπὸ τῆς χώρας παγγενῆ πάντας ὁ Φαραὼ τοὺς Ἰουδαίους ἐξέπεμψε· καὶ πολύ λὴν οὗτοι ὁδὸν διανύσαντες, καὶ τοὺς ᾿Αραβίας δια- βάντες ποταμούς, τριταῖοι ἐπὶ τὴν Ἐρυθρὰν θάλασ σαν παρεγένοντο. Τοῦ δὲ Θεοῦ τὴν καρδίαν σκληρύ ναντος τοῦ Φαραώ, πάλιν οἱ Αἰγύπτιοι ἐπιλησθέντες τῶν προλαβόντων κακῶν, τοὺς Ἰσραηλίτας ἅμα τῷ Φαραὼ ἐπεδίωκον. Μηδεὶς δὲ ὑπολάβη τὸν Φαραὼ ὑπὸ τοῦ Θεοῦ εἰς ἀναισθησίαν τῶν πραττομένων χωρεῖν ἐκβιάζεσθαι· ἀδικίας γὰρ ἴσως τοῦ Θεοῦ ὁ τοιοῦτος καταψηφίζεται φάσκων· Εἰ αὐτὸς σκληρύνει τὴν καρδίαν, τί μέμφε ται τῷ σκληρυνομένῳ ; Ἀλλὰ γινωσκέτω, ὅτι ἀνοχή τῶν μαστίγων αἰτία τῆς πωρώσεως αὐτῷ ἐγίνετο ἡνίκα γὰρ ἐπῆγεν ἐπ' αὐτὸν τὰς πληγάς, ἀπολύειν τὸν λαὸν ἐπηγγείλατο· ἡνίκα δὲ ἡφίες τῶν βασάνων αὐτὸν, ἐσκληρύνετο· τοῦτο γὰρ ἐπὶ λέξεως σημαίνει καὶ ἡ Γραφὴ λέγουσα· Ἰδὼν δὲ Φαραώ, ὅτι γέγονεν ἀνάψυξις, ἐβάρυνε την καρδίαν αὐτοῦ, καὶ οὐκ εἰσήκουσεν αὐτῶν, καθάπερ ἐλάλησεν ὁ Κύριος καὶ, Εἰς αὐτὸ τοῦτο ἐξήγειρά σε, ὅπως ἐνδείξωμαι ἐν σοὶ πᾶσαν τὴν δύναμίν μου. Ἀλλ᾿ ἀκούων μὴ δυσφήμως υπολάβης, λέγων· Διὰ τί τιμωρεῖται αὐτοὺς, ἀντιστῆναι αὐτῷ παρασκευάζων αὐτόν; διὰ τί τύπτει, εἰ οὐκ ἔστιν ἀδικία παρὰ τῷ Θεῷ; ᾿Αλλὰ γινωσκέτω πρῶτον, ὅτι τὰ δοκοῦντα εἶναι ἀντιλεγόμενα παρὰ τῇ Γραφῇ, οὐ λογισμοῖς, ἀλλὰ παραδείγμασι λύεται. Ὥσπερ γὰρ οἱ ἄριστοι τῶν ἰατρῶν, ὠφέλιμόν τι ἐπι νοῆσαι τῇ ἀνθρωπίνη φύσει σπουδάζοντες, τοὺς θα νατικῇ ἀποφάσει ὑποβληθέντας αίτησάμενοι ἀνατέμ νουσιν, ἵνα διὰ τῶν ὑποδίκων τῷ θανάτῳ ὠφέλιμόν τι τοῖς ἀνθρώποις ἐφεύρωσιν· οὕτως ὁ πᾶσαν ἀνθρωπί Επος. τιν. S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. Porro cum neque boc cederet ad populum di- A mittendum, orante Moyse Deum, magnus terræ mo- lus una cum grandine factus est ut qui terræ motum evitando e domibus egressus sit, a grandine perde- retur ; qui rursus grandinem declinando, in domos aufugeret, terræ motu corrueret. Quando autem neque hoc flecti potuit, baculo Nili aqua cæsa, totam fere Ægyptum inundans fluvius pa- rum abfuit quin immerserit, ita ut ab eo tempore ad hoc usque ipse suos descensus iteret. Itaque Pha- rao sacerdotibus omnibus, qui Memphim incole- bant, convocatis, ni eadem quæ et Moyses miracula efficerent, mortem illis, deorumque fanis ruinam minatus est. Qui carminibus magicis, ut solebant, dracones ut serperent fecerunt, fluminisque colo- rem mutarunt, ita ut his infatus Pharao, maximis suppliciis Judzos affecerit; et Moyses baculo pulsata terra, alatum animal produxit, quod Ægyptiorum insidens corporibus operosis, molestisque ulceribus defatigabat, ita ut medicamenta pullam possent afferre utilitatem, Ut et in hac plaga Pharao induratus est tan- dem primogenitos totius Ægypti morte delevit : quare ingenti luctu Ægypto occupata e terra omnes Pharao Judaeos emisit, qui multam viam progressi, fluminibusque Arabia trajectis, tertia die in mare Rubrum conveniunt. Sed Deo cor Pharaonis in- durante, rursus Ægyptii, præteritorum malorum obliti, cum Pharaone Israelitas persequebantur **. Cæterum nemo Pharaonem in rerum agendarum stuporem a Deo vi coactum impelli existimet; et- enim Deum is injustitiæ accusat, dum dicit: Si ipse est qui cor indurat, ut quid indurato succenset ? Verum sciat, has plagarum inducias stuporis illi causam fuisse; cum enim in eum plagas inferebat, populum dimittere promittelat; verum ubi a sup- pliciis abstinebat, ille indurabatur; hoc enim, et verbis ipsis Scriptura nobis insinuat, cum ait " Vidons autem Pharao, quod facta esset respiratio, aggravavit cor suum, et non audivit eos, sicut loculus est Dominus; et : In hoc ipsum excitavi te, ut osten dam in te totum robur meum. : C Quæ dum audis, cave id malo sensu percipias, dicens : Quas ob causas eos punit prius illos, ut D sibi obstent, præparans ? quare vapulant, si ab in- Justitia Deus abhorret? Sed scito primum, quæ apud Scripturam adversari sibi videntur, non discursibus, sed exemplis dissolvenda esse. Quemadmodum enim niedicorum optimi qui hu- mano generi commodo utilitatique esse student, decreto ultimo morti subactos expostulantes, eos in membra incidunt, ut per morti obnoxios, homines fructum aliquem consequantur: sic Deus omnem Erod. vill. Exod. 18. Exod, x11.

την σοφίαν ὑπερβαίνων Θεὸς διὰ τοῦ ἀνίατον ήμαρ- τηκότος Φαραώ σημεία μεγάλα δείκνυσι, τὸν μὲν ἄξιον τιμωρίας κολάζων, τοὺς δὲ μετὰ ταῦτα γεν- νωμένους θεραπεύων, σωτηρίας υπόθεσιν τὴν αὐτοῦ τιμωρίαν αὐτοῖς παρεχόμενος. Συναγαγὼν οὖν πᾶσαν τὴν δύναμιν ὁ Φαραώ, ρ ματα μὲν διακόσια, ἱππέων δὲ μυριάδας κ', τοὺς Ἰσραηλίτας ἐδίωκεν. Οἱ δὲ, διαιρεθείσης τῆς Ἐρυ- θρᾶς θαλάσσης ὑπὸ Μωϋσέως, προστάγματι Θεοῦ ἐπορεύοντο· καὶ Αἰγύπτιοι κατόπιν αὐτῶν ἐλαύνον τες κατεποντώθησαν, τῇ ῥάβδῳ τοῦ Μωϋσέως πατά ξαντος, καὶ συναγαγόντος τὰ ὕδατα. Τῇ δ' ὑστεραίᾳ ἡμέρᾳ, τὰ ὅπλα τῶν Αἰγυπτίων τῷ πλήθει των Εβραίων προσήνεγκε τὸ ὕδωρ ὠθούμενον ὑπὸ τοῦ πνεύματος. Καὶ ὁ Μωϋσῆς εἰκάσας καὶ τοῦτο τῇ τοῦ Θεοῦ γεγενῆσθαι προνοίᾳ, ἐκέλευσεν αὐτὰ που οἴσασθαι, ὅπως μὴ εἶεν ἄνοπλοι. Αφικνοῦνται γοῦν εἰς τὴν ἔρημον. Καὶ ὁ Ῥαγουῆλος καὶ Ἰοθώρ (διώνυμος γὰρ ἐτύγ- χανεν) ἀφικνεῖται πρὸς τὸν Μωϋσῆν, ἐπαγόμενος αὐτῷ τὴν γυναῖκα καὶ τοὺς υἱούς· καὶ μαθὼν πᾶσαν παρ' αυ τοῦ τὴν κατ' Αἰγυπτίων τοῦ Θεοῦ θαυματουργίαν, κατεπλάγη, καὶ ἐδόξασε τὸν Θεόν. "Ην δὲ οὗτος, ὥς φασι, τοῦ ᾽Αβραὰμ ἀπόγονος, ἐξ ἑνὸς τῶν ἐκ Χετ- τουρας γεννηθέντων αὐτῷ τεχθείς· ἐκ γὰρ τοῦ Ἰε- ζὰν ἐγένετο Δάδαν, Ραγουήλ, Ἰοθὼς καὶ Ὀβάσ. Δεξιῶς οὖν αὐτὸν φιλοφρονησάμενος ὁ Μωϋσῆς, εἰς τοὺς οἰκείους τόπους προέπεμψεν. Αὐτὸς δὲ πολλὰς πρὸς τὸ χρήσιμον τοῖς Εβραίοις ε νομοθετήσας ὁ Μωϋσῆς ἐτελεύτησε, βιώσας ἔτη ρα· καὶ Ἰησοῦς ὁ Ναυῆ τὴν ἡγεμονίαν αὐτοῦ διαδέχεται, καὶ ἐξάγει τῆς ἐρήμου τὸν λαόν, ἔτη μ' ἐν αὐτῇ. δια τρίψαντα, ἐφ᾿ ἧς ἔτι τὰ ἴχνη τῆς κατοικήσεως τῶν Ἰουδαίων σώζεται. Οἱ γὰρ χάριν ἱστορίας τοῖς τόποις ἐπιδημήσαντες, τῶν σκηνῶν τύπους ἔτι συνεστάναι διηγοῦνται μυρίου πλήθους ὑπαρχούσας [γ. ύπαρ χουσῶν], τό τε Σιναίον ὄρος θεωρεῖσθαι, παρ' ᾧ τὰς νομοθεσίας ὁ Μωϋσῆς εἴληφε, καὶ ἕκαστα τῶν ἐν μέρει αναγεγραμμένων. Ζητητέον δέ· Οἱ Ἑβραῖοι ἐν τῇ Αἰγύπτῳ παρῴκη- σαν ἔτη ν' καὶ λ', καὶ οὐχὶ τε' καὶ διακόσια· ἡ μὲν γὰρ τῶν χρόνων ἐφεξῆς ἀναγραφή σε σημαίνει, ἡ δὲ Γραφὴ ν' καὶ λ'. Λέγει γάρ, ὅτι πάροικον ἔσται τὸ σπέρμα τοῦ ᾿Αβραὰμ ἐν γῇ ἀλλοτρία έτη υπ'. Πρῶτον μὲν οὖν ἐπιτηρητέον, ὅτι οὐκ εἶπεν ἐν Αἰ- γύπτῳ, ἀλλ' ἐν γῇ ἀλλοτρίᾳ πάροικον ἔσται τὸ σπέρμα του 'Αβραάμ· ἀλλοτρία δὲ ὑπῆρχε καὶ ἡ Χαναναία γῆ, ἣν παρώκησεν ὁ Ἰσαάκ, σπέρμα τοῦ Αβραὰμ πρὸ πάντων αὐτὸς τυγχάνων ἐξαίρετον· υἱὸς γὰρ ἦν. Δῆλον οὖν, ὅτι πρὸ τοῦ κληρονομῆσαι τῶν ἀλλοφύλων τὴν γῆν, ὑπῆρχον πάροικοι μέχρις ἐτῶν υλ', ὡς που καὶ ὁ ᾿Απόστολος λέγει· Διαθήκην προκεκυ- ρωμένην ὑπὸ Θεοῦ μετὰ ἔτη υλ', εἰς τὸ καρποφο ρῆσαι τὴν ἐπαγγελίαν· καὶ ἐπιφέρει· Τῷ δὲ ᾽Αβραὰμ δι' ἐπαγγελίας εχαρίσατο ὁ Θεός. Εἰκὸς οὖν, ὅτι ἐν μὲν τῇ Χαναναίᾳ σιε παρώκησαν, ἐν δὲ κιν. Εt SPURIA. - COMMENT. IN HEXAEMERON. A humanam sapientiam superans, per eum qui B Exod. XIV. Exod. xvii. Deut. sine spe ulla medicinæ peccavit Pharaonem signa magna ostendit, eum qui supplicio dignus est castigans, et eos qui illi succedent fovens et sanans, salutis punitionem illius exhibens argu- mentum. Itaque Pharao " universo exercitu convocato curribus ducentis, equitatu ad triginta millia, su- perveniens Israelitas sequebatur, qui mare Rubro, ita jubente Deo, in duas partes diviso per Moysem, iter habebant, et Ægypti aversos eos invadentes, immersi sunt, baculo Moyse percutiente, et aquas in unum congregante. Postero die Ægyptiorum arma ad multitudinem Ju- dæorum aquam vento pellente, delata sunt. Moyses hoc quoque divina Providentia contigisse ratus illis ea şibi comparare mandavit, ne sine armis forent. Deveniunt tandem in desertum 18. Et Raguelus, sive Iothor, utraque enim appel- latione nuncupabatur, venit ad Moysen, illi uxo- rem filiosque afferens; qui cum totum Dei adversus Ægyptios opus admirabile audisset, obstupefactus, gloriam dedit Deo. Erat vero hic, ut ferunt, ex Abraham oriundus, ex uno filiorum, quos ille ex Chettura habuit, natus; ex Jezan enim natus est Da- dan, Raguel, Iothor et Obab. Hunc Moyses, uti par erat, perbumane acceptum in propria loca dimisit. Verum Moyses ", multis legibus maximo cum emolumento Judæis latis, mortuus est, ætatis anno- rum cxx, et Jesus filius Nave copiarum ductor suc cedit, et populum in solitudinem annos quadraginta commoratum eduxit, in qua adhuc Judæorum habi- tationis vestigia integra cernuntur. Qui enim vi- sendi causa ad illa loca profecti sunt, adhuc formas tentoriorum infinitæ multitudinis conspici asseve- rant, et Sinaium montem adhuc stare, in quo leges Moyses accepit, et quæcunque sigillatim scriptis prodita sunt. Quærendum tamen est: Hebræi in Ægypto habi- tarunt annis cccc et xxx et non quindecim et cc; nam temporum continuata descriptio, ccxv innuit, sed Scriptura ccccxxx; ait namque : Peregrinun Derit semen Abrahæ in terra aliena annos ccccxxx. Primum itaque observandum, non dixisse, in Ægypto, sed in terra aliena peregrinum erit semen Abraha. Aliena autem erat et terra Chanaam, quam babitavit Isaac, qui præ omnibus ipse semen Abrahæ erat eximium. Erat quippe filius. Manife stum itaque est, eos antequam externorum terræ hæredes facti fuissent, peregrinos palasse annos ccccxxx, quemadmodum et Apostolus ait ss : Testa- mentum prædeterminatum a Deo post annos ccccxxx, ut fructificaret promissio; et subdit, Abraham au- tem per promissionem dedit Deus. Consentaneum itaque est, eos in Chananæa habitasse annos çcxx, Gen. IV. Gal. 131.

την σοφίαν ὑπερβαίνων Θεὸς διὰ τοῦ ἀνίατον ήμαρ- τηκότος Φαραώ σημεία μεγάλα δείκνυσι, τὸν μὲν ἄξιον τιμωρίας κολάζων, τοὺς δὲ μετὰ ταῦτα γεν- νωμένους θεραπεύων, σωτηρίας υπόθεσιν τὴν αὐτοῦ τιμωρίαν αὐτοῖς παρεχόμενος. Συναγαγὼν οὖν πᾶσαν τὴν δύναμιν ὁ Φαραώ, ρ ματα μὲν διακόσια, ἱππέων δὲ μυριάδας κ', τοὺς Ἰσραηλίτας ἐδίωκεν. Οἱ δὲ, διαιρεθείσης τῆς Ἐρυ- θρᾶς θαλάσσης ὑπὸ Μωϋσέως, προστάγματι Θεοῦ ἐπορεύοντο· καὶ Αἰγύπτιοι κατόπιν αὐτῶν ἐλαύνον τες κατεποντώθησαν, τῇ ῥάβδῳ τοῦ Μωϋσέως πατά ξαντος, καὶ συναγαγόντος τὰ ὕδατα. Τῇ δ' ὑστεραίᾳ ἡμέρᾳ, τὰ ὅπλα τῶν Αἰγυπτίων τῷ πλήθει των Εβραίων προσήνεγκε τὸ ὕδωρ ὠθούμενον ὑπὸ τοῦ πνεύματος. Καὶ ὁ Μωϋσῆς εἰκάσας καὶ τοῦτο τῇ τοῦ Θεοῦ γεγενῆσθαι προνοίᾳ, ἐκέλευσεν αὐτὰ που οἴσασθαι, ὅπως μὴ εἶεν ἄνοπλοι. Αφικνοῦνται γοῦν εἰς τὴν ἔρημον. Καὶ ὁ Ῥαγουῆλος καὶ Ἰοθώρ (διώνυμος γὰρ ἐτύγ- χανεν) ἀφικνεῖται πρὸς τὸν Μωϋσῆν, ἐπαγόμενος αὐτῷ τὴν γυναῖκα καὶ τοὺς υἱούς· καὶ μαθὼν πᾶσαν παρ' αυ τοῦ τὴν κατ' Αἰγυπτίων τοῦ Θεοῦ θαυματουργίαν, κατεπλάγη, καὶ ἐδόξασε τὸν Θεόν. "Ην δὲ οὗτος, ὥς φασι, τοῦ ᾽Αβραὰμ ἀπόγονος, ἐξ ἑνὸς τῶν ἐκ Χετ- τουρας γεννηθέντων αὐτῷ τεχθείς· ἐκ γὰρ τοῦ Ἰε- ζὰν ἐγένετο Δάδαν, Ραγουήλ, Ἰοθὼς καὶ Ὀβάσ. Δεξιῶς οὖν αὐτὸν φιλοφρονησάμενος ὁ Μωϋσῆς, εἰς τοὺς οἰκείους τόπους προέπεμψεν. Αὐτὸς δὲ πολλὰς πρὸς τὸ χρήσιμον τοῖς Εβραίοις ε νομοθετήσας ὁ Μωϋσῆς ἐτελεύτησε, βιώσας ἔτη ρα· καὶ Ἰησοῦς ὁ Ναυῆ τὴν ἡγεμονίαν αὐτοῦ διαδέχεται, καὶ ἐξάγει τῆς ἐρήμου τὸν λαόν, ἔτη μ' ἐν αὐτῇ. δια τρίψαντα, ἐφ᾿ ἧς ἔτι τὰ ἴχνη τῆς κατοικήσεως τῶν Ἰουδαίων σώζεται. Οἱ γὰρ χάριν ἱστορίας τοῖς τόποις ἐπιδημήσαντες, τῶν σκηνῶν τύπους ἔτι συνεστάναι διηγοῦνται μυρίου πλήθους ὑπαρχούσας [γ. ύπαρ χουσῶν], τό τε Σιναίον ὄρος θεωρεῖσθαι, παρ' ᾧ τὰς νομοθεσίας ὁ Μωϋσῆς εἴληφε, καὶ ἕκαστα τῶν ἐν μέρει αναγεγραμμένων. Ζητητέον δέ· Οἱ Ἑβραῖοι ἐν τῇ Αἰγύπτῳ παρῴκη- σαν ἔτη ν' καὶ λ', καὶ οὐχὶ τε' καὶ διακόσια· ἡ μὲν γὰρ τῶν χρόνων ἐφεξῆς ἀναγραφή σε σημαίνει, ἡ δὲ Γραφὴ ν' καὶ λ'. Λέγει γάρ, ὅτι πάροικον ἔσται τὸ σπέρμα τοῦ ᾿Αβραὰμ ἐν γῇ ἀλλοτρία έτη υπ'. Πρῶτον μὲν οὖν ἐπιτηρητέον, ὅτι οὐκ εἶπεν ἐν Αἰ- γύπτῳ, ἀλλ' ἐν γῇ ἀλλοτρίᾳ πάροικον ἔσται τὸ σπέρμα του 'Αβραάμ· ἀλλοτρία δὲ ὑπῆρχε καὶ ἡ Χαναναία γῆ, ἣν παρώκησεν ὁ Ἰσαάκ, σπέρμα τοῦ Αβραὰμ πρὸ πάντων αὐτὸς τυγχάνων ἐξαίρετον· υἱὸς γὰρ ἦν. Δῆλον οὖν, ὅτι πρὸ τοῦ κληρονομῆσαι τῶν ἀλλοφύλων τὴν γῆν, ὑπῆρχον πάροικοι μέχρις ἐτῶν υλ', ὡς που καὶ ὁ ᾿Απόστολος λέγει· Διαθήκην προκεκυ- ρωμένην ὑπὸ Θεοῦ μετὰ ἔτη υλ', εἰς τὸ καρποφο ρῆσαι τὴν ἐπαγγελίαν· καὶ ἐπιφέρει· Τῷ δὲ ᾽Αβραὰμ δι' ἐπαγγελίας εχαρίσατο ὁ Θεός. Εἰκὸς οὖν, ὅτι ἐν μὲν τῇ Χαναναίᾳ σιε παρώκησαν, ἐν δὲ κιν. Εt SPURIA. - COMMENT. IN HEXAEMERON. A humanam sapientiam superans, per eum qui B Exod. XIV. Exod. xvii. Deut. sine spe ulla medicinæ peccavit Pharaonem signa magna ostendit, eum qui supplicio dignus est castigans, et eos qui illi succedent fovens et sanans, salutis punitionem illius exhibens argu- mentum. Itaque Pharao " universo exercitu convocato curribus ducentis, equitatu ad triginta millia, su- perveniens Israelitas sequebatur, qui mare Rubro, ita jubente Deo, in duas partes diviso per Moysem, iter habebant, et Ægypti aversos eos invadentes, immersi sunt, baculo Moyse percutiente, et aquas in unum congregante. Postero die Ægyptiorum arma ad multitudinem Ju- dæorum aquam vento pellente, delata sunt. Moyses hoc quoque divina Providentia contigisse ratus illis ea şibi comparare mandavit, ne sine armis forent. Deveniunt tandem in desertum 18. Et Raguelus, sive Iothor, utraque enim appel- latione nuncupabatur, venit ad Moysen, illi uxo- rem filiosque afferens; qui cum totum Dei adversus Ægyptios opus admirabile audisset, obstupefactus, gloriam dedit Deo. Erat vero hic, ut ferunt, ex Abraham oriundus, ex uno filiorum, quos ille ex Chettura habuit, natus; ex Jezan enim natus est Da- dan, Raguel, Iothor et Obab. Hunc Moyses, uti par erat, perbumane acceptum in propria loca dimisit. Verum Moyses ", multis legibus maximo cum emolumento Judæis latis, mortuus est, ætatis anno- rum cxx, et Jesus filius Nave copiarum ductor suc cedit, et populum in solitudinem annos quadraginta commoratum eduxit, in qua adhuc Judæorum habi- tationis vestigia integra cernuntur. Qui enim vi- sendi causa ad illa loca profecti sunt, adhuc formas tentoriorum infinitæ multitudinis conspici asseve- rant, et Sinaium montem adhuc stare, in quo leges Moyses accepit, et quæcunque sigillatim scriptis prodita sunt. Quærendum tamen est: Hebræi in Ægypto habi- tarunt annis cccc et xxx et non quindecim et cc; nam temporum continuata descriptio, ccxv innuit, sed Scriptura ccccxxx; ait namque : Peregrinun Derit semen Abrahæ in terra aliena annos ccccxxx. Primum itaque observandum, non dixisse, in Ægypto, sed in terra aliena peregrinum erit semen Abraha. Aliena autem erat et terra Chanaam, quam babitavit Isaac, qui præ omnibus ipse semen Abrahæ erat eximium. Erat quippe filius. Manife stum itaque est, eos antequam externorum terræ hæredes facti fuissent, peregrinos palasse annos ccccxxx, quemadmodum et Apostolus ait ss : Testa- mentum prædeterminatum a Deo post annos ccccxxx, ut fructificaret promissio; et subdit, Abraham au- tem per promissionem dedit Deus. Consentaneum itaque est, eos in Chananæa habitasse annos çcxx, Gen. IV. Gal. 131.

Α τῇ Αἰγύπτῳ τὰ αὐτὰ σιε', ἅπερ ὁμοῦ γίνεται ἔτη υλ'. Β το Διάγοντος δὲ τοῦ Ἰησοῦ τὸν λαὸν καὶ τὴν κιβωτὸν τῆς Διαθήκης διὰ τοῦ Ἰορδάνου, διέστη τὰ ὕδατα εἰς πῆγμα ἐν ἀφεστηκὸς μακρὰν σφόδρα· τὸ δὲ κατα- βαῖνον εἰς τὴν θάλασσαν τῶν ἁλῶν ᾿Αραβα κατῆλθεν, ἕως οὗ εἰς τέλος ἐξέλιπε, καὶ πάντες ἐπὶ ξηρᾶς διέτ βησαν, καὶ στρατοπεδεύουσιν ἐπὶ τὴν Ιεριχώ. Ην δὲ αὕτη μεγίστοις ὠχυρωμένη τείχεσι. Κυκλοῦσι γοῦν αὐτὴν ἐπὶ ἡμέρας ἐξ, Θεοῦ προστάξαντος· καὶ τῇ ἑβδόμη δρθρου περιῆλθον αὐτὴν ἕβδομον κυκλόθεν, καὶ οἱ ἱερεῖς σαλπίγξαντες ταῖς σάλπιγξι τὸν λαὸν πάντα ἀλαλάξαι όμοθυμαδὸν διήγειραν· καὶ βοησάν- των αὐτῶν, παραχρῆμα τὸ τεῖχος ἔπεσε, καὶ ἐάλω ἡ πόλις, καὶ πᾶσα τῷ Κυρίῳ ὑπῆρξεν ἀνάθημα. Καὶ μετὰ τὴν Ιεριχώ ἐνεδρεύουσι τὴν πόλιν Ούαι, καὶ λαβόντες αὐτὴν ἐνέπρησαν, καὶ τὸν βασιλέα αὐτῆς ἐπὶ ξύλου κρεμάσαντες, προστάξαντος τοῦ Ἰησοῦ, ἐσταύρωσαν. Καὶ δύνοντος τοῦ ἡλίου ἔῤῥιψαν τὸ σῶμα αὐτοῦ εἰς φάραγγα, και σωρῷ αὐτὸ λίθων ἐπέχω σαν. Οἱ δὲ Γαβαωνῖται, τούτων τὰς πολιορκίας πυθόμεν νοι (ὑπῆρχον γὰρ αὐτῶν ἀστυγείτονες), πανούργως τοὺς Ἰσραηλίτας κατασοφίζονται. Ησαν ὡς ἂν] γὰρ μὴ φθάσαντες τῇ πόλει αὐτῶν παρεμβάλωσιν, ὑπαντῶσιν αὐτοῖς ἐσθῆτα καὶ ὑποδήματα διεῤῥωγότα ἠμφιεσμένοι, καὶ σάκκους ἄρτων ξηρῶν καὶ εὐρω τιώντων, καὶ ἀσκοὺς παλαιοὺς ἐπηχθισμένοι, φά- σκοντες αὐτοῖς· « Ἡ μὲν πόλις ἡμῶν πολὺ ἀφ' ἡμῶν διέστηκε· τοὺς γὰρ ἄρτους τούτους νεαρούς ἐφωδιά σθημεν, καὶ τὴν ἐσθῆτα ἣν περικείμεθα καινὴν Αμφιέσμεθα, καὶ τὰ ὑποδήματα νέα τοῖς ποσὶν ὑπὸ εβάλομεν· καὶ ταῦτα πάντα τὸ μῆκος τῆς ὁδοῦ και έτριψε, καὶ ἐπαλαίωσε. Διάθεσθε οὖν πρὸς ἡμᾶς εἰσ ρήνην, καὶ φίλους ἡμῶν καταστήσατε. » Καὶ ὁ μακά- ριος Ἰησοῦς ὅρκοις εἰρήνην τὴν πρὸς αὐτοὺς ἐπι στώσατο. Ύστερον δὲ τὴν πανουργίαν αὐτῶν ἐπι γνούς, ἐφείσατο μὲν αὐτῶν διὰ τὸν ὅρκον, ξυλοφορεῖν δὲ καὶ ὑδροφορεῖν τοῖς Ἰσραηλίταις ἀντὶ τῆς ἀπάτης προσέταξεν. Οργισθεὶς δὲ 'Αδωνιβεζεκ ὁ βασιλεὺς Ἱερουσαλήμ ἐπὶ τὸ αὐτομολῆσαι τοῖς Ἰσραηλίταις τοὺς Γαβαωνί τας, συμμάχους τους πλησιοχώρους λαβὼν βασιλεῖς, τὸν Αἰλὰμ βασιλέα Χεβρών, καὶ τὸν Φιδὼν τὸν τῆς Περιμούδ, καὶ Σιφὰ τὸν Λαχείς, ἔτι δὲ καὶ τὸν Δαδ τῆς Σοδολλάμ, ἐστρατοπέδευσε πρὸς αὐτοὺς, καὶ επολιόρκει τὴν Γαβαών. Οἱ δὲ Γαβαωνίται συνεχόμεν νοι πρεσβεύονται πρὸς Ἰησοῦν. Ὁ δὲ ἐν Γαλγάλοις ῶν, ἀντιπαρετάξατο αὐτοῖς, καὶ συμβολῆς γενομένης ετροπώθησαν οἱ ἀλλόφυλοι· καὶ οἱ μὲν ξίφει δια εφθάρησαν, οἱ δὲ χαλάζῃ. Φευγόντων γὰρ αὐτῶν, ὁ Θεὸς χάλαζαν αὐτοῖς κατώμβρησεν, ἥτις πλείστους τῶν ἐναντίων ἀνεῖλε, ἤπερ ὁ πόλεμος. Ἵνα δὲ τέλεον ἐξαφανίσῃ αὐτοὺς Ἰησοῦς, ηύξατο τῷ Θεῷ, ὅπως τὴν ἡμέραν παρὰ φύσιν μηκύνῃ αὐτοῖς στήσας τὸν ἥλιον κατὰ Γαβαών, καὶ τὴν σελήνην κατὰ φάραγγα Αρ νῶν. Καὶ ἔστησεν ὁ Θεὸς στάσει τὸν ἥλιον καὶ τὴν σελήνην, ἕως οὗ πανημέριον τοὺς πολεμίους έλω. Χ. . ' S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. et in Egypto itidem ccxv, qui simul sunt ccccxxx. Cæterum ducente Jesu " populum, et aream Te- stamenti per Jordanem, aquæ divișæ sunt în unam coucretionem, maximis spatiis dissitam; pars vero altera, quæ in mare salium effunditur, in mare Arabum lapsa est, donec omnino defecit, et omnes sicco pede prætergressi circa Hiericho castrame- Lati sunt ". Hæc maximis septa mœnibus munieba- tur. Dei jussu, eam per dies sex obsidione cinctam, septima antequam dies illucesceret, undique inva- sam tubis clangentibus, universoque populo una- nimi consensu ad clamandum a sacerdotibus exci- tato, et opem ferente, diripuerunt, repente mœni- bus collapsis, totamque Domino sacrarunt. Post Hiericho civitati Vai insidiantur, eamque captam igne absumpsere, et regem illius ligno ap- pensum, ita Jesu præcipiente, cruci affixerunt, et occidente sole, in vallem corpus illius projectumn acervo lapidum obruerunt, Gabaonitæ, ubi ad eos Judaicarum obsidionum fama delata est (erant enim eorum finitimi et pro- pinqui), malitiose Israelitas hoc pacto eluserunt. Ne enim approximantes circa eorum civitatem castrametarentur, occurrunt illis, veste el calceis discissis induti, panis sicci carieque obesi, saccos îtresque velustos portantes, qui dixerunt : « Nostra civitas longe dissita est; panes enim hos recentes mobis paravimus, vestimentumque quo volvimur, no- vum erat, cum induimus, calceique novi, cum eos pedibus adaptavimus ; sed hæc omnia longum pro- " ductumque iter confecit inveterata. Inite igitur nobiscum pacem, et in amicitiam fcelusque vestrum nos admittite. Et beatus Jesus jurejurando amici- tiam cum illis habitam stabiliit. Deinceps, eorum dolo comperto, ab eis, ne jusjurandum violaret, abstinuit, sed ligna et aquam Israelitarum populo advehere, pro fraude jussit, Sed Adonibezec, rex Hierusalem, Gabaonitis, tan- quam illis qui ad Israelitas hostes defecissent, ira- tus, omnes finitimos reges sibi auxilio jungens, Elam regem Chebron, et Phidom regem Jerimuth, et Sipha regen: Lachis, nec non et Dad regem Sa- dollam,castrametatus, obsidione premebat Gabaon", Gabaonitae malis oppressi, legatos mittunt ad Jesum, qui in Galgalis cum esset, acie ex adverso instru- cta, congressus est fugatique alienigenæ partim gladio occubuere, partim grandine. Fugientibus enim Deus grandinem immittit, quæ plures inimi- corum quam bellum interemit: ut autem omnino cus deleret Jesus, Deum oravit, ut diem præter na turæ ordinem protraheret versus Gabaon, solis cursu impedito, et versus vallem Arnon, lunae ; et Deus solem a cursu arcuit, et lunam, quousque in die integro, hostes prædatus est. Quinque autem gen- țium reges Jesus Nave cum abditos invenisset in Jos. 111. Jos. vi. st Jos. VIII. Jos. 13. D (f. Jos. I

Α τῇ Αἰγύπτῳ τὰ αὐτὰ σιε', ἅπερ ὁμοῦ γίνεται ἔτη υλ'. Β το Διάγοντος δὲ τοῦ Ἰησοῦ τὸν λαὸν καὶ τὴν κιβωτὸν τῆς Διαθήκης διὰ τοῦ Ἰορδάνου, διέστη τὰ ὕδατα εἰς πῆγμα ἐν ἀφεστηκὸς μακρὰν σφόδρα· τὸ δὲ κατα- βαῖνον εἰς τὴν θάλασσαν τῶν ἁλῶν ᾿Αραβα κατῆλθεν, ἕως οὗ εἰς τέλος ἐξέλιπε, καὶ πάντες ἐπὶ ξηρᾶς διέτ βησαν, καὶ στρατοπεδεύουσιν ἐπὶ τὴν Ιεριχώ. Ην δὲ αὕτη μεγίστοις ὠχυρωμένη τείχεσι. Κυκλοῦσι γοῦν αὐτὴν ἐπὶ ἡμέρας ἐξ, Θεοῦ προστάξαντος· καὶ τῇ ἑβδόμη δρθρου περιῆλθον αὐτὴν ἕβδομον κυκλόθεν, καὶ οἱ ἱερεῖς σαλπίγξαντες ταῖς σάλπιγξι τὸν λαὸν πάντα ἀλαλάξαι όμοθυμαδὸν διήγειραν· καὶ βοησάν- των αὐτῶν, παραχρῆμα τὸ τεῖχος ἔπεσε, καὶ ἐάλω ἡ πόλις, καὶ πᾶσα τῷ Κυρίῳ ὑπῆρξεν ἀνάθημα. Καὶ μετὰ τὴν Ιεριχώ ἐνεδρεύουσι τὴν πόλιν Ούαι, καὶ λαβόντες αὐτὴν ἐνέπρησαν, καὶ τὸν βασιλέα αὐτῆς ἐπὶ ξύλου κρεμάσαντες, προστάξαντος τοῦ Ἰησοῦ, ἐσταύρωσαν. Καὶ δύνοντος τοῦ ἡλίου ἔῤῥιψαν τὸ σῶμα αὐτοῦ εἰς φάραγγα, και σωρῷ αὐτὸ λίθων ἐπέχω σαν. Οἱ δὲ Γαβαωνῖται, τούτων τὰς πολιορκίας πυθόμεν νοι (ὑπῆρχον γὰρ αὐτῶν ἀστυγείτονες), πανούργως τοὺς Ἰσραηλίτας κατασοφίζονται. Ησαν ὡς ἂν] γὰρ μὴ φθάσαντες τῇ πόλει αὐτῶν παρεμβάλωσιν, ὑπαντῶσιν αὐτοῖς ἐσθῆτα καὶ ὑποδήματα διεῤῥωγότα ἠμφιεσμένοι, καὶ σάκκους ἄρτων ξηρῶν καὶ εὐρω τιώντων, καὶ ἀσκοὺς παλαιοὺς ἐπηχθισμένοι, φά- σκοντες αὐτοῖς· « Ἡ μὲν πόλις ἡμῶν πολὺ ἀφ' ἡμῶν διέστηκε· τοὺς γὰρ ἄρτους τούτους νεαρούς ἐφωδιά σθημεν, καὶ τὴν ἐσθῆτα ἣν περικείμεθα καινὴν Αμφιέσμεθα, καὶ τὰ ὑποδήματα νέα τοῖς ποσὶν ὑπὸ εβάλομεν· καὶ ταῦτα πάντα τὸ μῆκος τῆς ὁδοῦ και έτριψε, καὶ ἐπαλαίωσε. Διάθεσθε οὖν πρὸς ἡμᾶς εἰσ ρήνην, καὶ φίλους ἡμῶν καταστήσατε. » Καὶ ὁ μακά- ριος Ἰησοῦς ὅρκοις εἰρήνην τὴν πρὸς αὐτοὺς ἐπι στώσατο. Ύστερον δὲ τὴν πανουργίαν αὐτῶν ἐπι γνούς, ἐφείσατο μὲν αὐτῶν διὰ τὸν ὅρκον, ξυλοφορεῖν δὲ καὶ ὑδροφορεῖν τοῖς Ἰσραηλίταις ἀντὶ τῆς ἀπάτης προσέταξεν. Οργισθεὶς δὲ 'Αδωνιβεζεκ ὁ βασιλεὺς Ἱερουσαλήμ ἐπὶ τὸ αὐτομολῆσαι τοῖς Ἰσραηλίταις τοὺς Γαβαωνί τας, συμμάχους τους πλησιοχώρους λαβὼν βασιλεῖς, τὸν Αἰλὰμ βασιλέα Χεβρών, καὶ τὸν Φιδὼν τὸν τῆς Περιμούδ, καὶ Σιφὰ τὸν Λαχείς, ἔτι δὲ καὶ τὸν Δαδ τῆς Σοδολλάμ, ἐστρατοπέδευσε πρὸς αὐτοὺς, καὶ επολιόρκει τὴν Γαβαών. Οἱ δὲ Γαβαωνίται συνεχόμεν νοι πρεσβεύονται πρὸς Ἰησοῦν. Ὁ δὲ ἐν Γαλγάλοις ῶν, ἀντιπαρετάξατο αὐτοῖς, καὶ συμβολῆς γενομένης ετροπώθησαν οἱ ἀλλόφυλοι· καὶ οἱ μὲν ξίφει δια εφθάρησαν, οἱ δὲ χαλάζῃ. Φευγόντων γὰρ αὐτῶν, ὁ Θεὸς χάλαζαν αὐτοῖς κατώμβρησεν, ἥτις πλείστους τῶν ἐναντίων ἀνεῖλε, ἤπερ ὁ πόλεμος. Ἵνα δὲ τέλεον ἐξαφανίσῃ αὐτοὺς Ἰησοῦς, ηύξατο τῷ Θεῷ, ὅπως τὴν ἡμέραν παρὰ φύσιν μηκύνῃ αὐτοῖς στήσας τὸν ἥλιον κατὰ Γαβαών, καὶ τὴν σελήνην κατὰ φάραγγα Αρ νῶν. Καὶ ἔστησεν ὁ Θεὸς στάσει τὸν ἥλιον καὶ τὴν σελήνην, ἕως οὗ πανημέριον τοὺς πολεμίους έλω. Χ. . ' S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. et in Egypto itidem ccxv, qui simul sunt ccccxxx. Cæterum ducente Jesu " populum, et aream Te- stamenti per Jordanem, aquæ divișæ sunt în unam coucretionem, maximis spatiis dissitam; pars vero altera, quæ in mare salium effunditur, in mare Arabum lapsa est, donec omnino defecit, et omnes sicco pede prætergressi circa Hiericho castrame- Lati sunt ". Hæc maximis septa mœnibus munieba- tur. Dei jussu, eam per dies sex obsidione cinctam, septima antequam dies illucesceret, undique inva- sam tubis clangentibus, universoque populo una- nimi consensu ad clamandum a sacerdotibus exci- tato, et opem ferente, diripuerunt, repente mœni- bus collapsis, totamque Domino sacrarunt. Post Hiericho civitati Vai insidiantur, eamque captam igne absumpsere, et regem illius ligno ap- pensum, ita Jesu præcipiente, cruci affixerunt, et occidente sole, in vallem corpus illius projectumn acervo lapidum obruerunt, Gabaonitæ, ubi ad eos Judaicarum obsidionum fama delata est (erant enim eorum finitimi et pro- pinqui), malitiose Israelitas hoc pacto eluserunt. Ne enim approximantes circa eorum civitatem castrametarentur, occurrunt illis, veste el calceis discissis induti, panis sicci carieque obesi, saccos îtresque velustos portantes, qui dixerunt : « Nostra civitas longe dissita est; panes enim hos recentes mobis paravimus, vestimentumque quo volvimur, no- vum erat, cum induimus, calceique novi, cum eos pedibus adaptavimus ; sed hæc omnia longum pro- " ductumque iter confecit inveterata. Inite igitur nobiscum pacem, et in amicitiam fcelusque vestrum nos admittite. Et beatus Jesus jurejurando amici- tiam cum illis habitam stabiliit. Deinceps, eorum dolo comperto, ab eis, ne jusjurandum violaret, abstinuit, sed ligna et aquam Israelitarum populo advehere, pro fraude jussit, Sed Adonibezec, rex Hierusalem, Gabaonitis, tan- quam illis qui ad Israelitas hostes defecissent, ira- tus, omnes finitimos reges sibi auxilio jungens, Elam regem Chebron, et Phidom regem Jerimuth, et Sipha regen: Lachis, nec non et Dad regem Sa- dollam,castrametatus, obsidione premebat Gabaon", Gabaonitae malis oppressi, legatos mittunt ad Jesum, qui in Galgalis cum esset, acie ex adverso instru- cta, congressus est fugatique alienigenæ partim gladio occubuere, partim grandine. Fugientibus enim Deus grandinem immittit, quæ plures inimi- corum quam bellum interemit: ut autem omnino cus deleret Jesus, Deum oravit, ut diem præter na turæ ordinem protraheret versus Gabaon, solis cursu impedito, et versus vallem Arnon, lunae ; et Deus solem a cursu arcuit, et lunam, quousque in die integro, hostes prædatus est. Quinque autem gen- țium reges Jesus Nave cum abditos invenisset in Jos. 111. Jos. vi. st Jos. VIII. Jos. 13. D (f. Jos. I

Α τῇ Αἰγύπτῳ τὰ αὐτὰ σιε', ἅπερ ὁμοῦ γίνεται ἔτη υλ'. Β το Διάγοντος δὲ τοῦ Ἰησοῦ τὸν λαὸν καὶ τὴν κιβωτὸν τῆς Διαθήκης διὰ τοῦ Ἰορδάνου, διέστη τὰ ὕδατα εἰς πῆγμα ἐν ἀφεστηκὸς μακρὰν σφόδρα· τὸ δὲ κατα- βαῖνον εἰς τὴν θάλασσαν τῶν ἁλῶν ᾿Αραβα κατῆλθεν, ἕως οὗ εἰς τέλος ἐξέλιπε, καὶ πάντες ἐπὶ ξηρᾶς διέτ βησαν, καὶ στρατοπεδεύουσιν ἐπὶ τὴν Ιεριχώ. Ην δὲ αὕτη μεγίστοις ὠχυρωμένη τείχεσι. Κυκλοῦσι γοῦν αὐτὴν ἐπὶ ἡμέρας ἐξ, Θεοῦ προστάξαντος· καὶ τῇ ἑβδόμη δρθρου περιῆλθον αὐτὴν ἕβδομον κυκλόθεν, καὶ οἱ ἱερεῖς σαλπίγξαντες ταῖς σάλπιγξι τὸν λαὸν πάντα ἀλαλάξαι όμοθυμαδὸν διήγειραν· καὶ βοησάν- των αὐτῶν, παραχρῆμα τὸ τεῖχος ἔπεσε, καὶ ἐάλω ἡ πόλις, καὶ πᾶσα τῷ Κυρίῳ ὑπῆρξεν ἀνάθημα. Καὶ μετὰ τὴν Ιεριχώ ἐνεδρεύουσι τὴν πόλιν Ούαι, καὶ λαβόντες αὐτὴν ἐνέπρησαν, καὶ τὸν βασιλέα αὐτῆς ἐπὶ ξύλου κρεμάσαντες, προστάξαντος τοῦ Ἰησοῦ, ἐσταύρωσαν. Καὶ δύνοντος τοῦ ἡλίου ἔῤῥιψαν τὸ σῶμα αὐτοῦ εἰς φάραγγα, και σωρῷ αὐτὸ λίθων ἐπέχω σαν. Οἱ δὲ Γαβαωνῖται, τούτων τὰς πολιορκίας πυθόμεν νοι (ὑπῆρχον γὰρ αὐτῶν ἀστυγείτονες), πανούργως τοὺς Ἰσραηλίτας κατασοφίζονται. Ησαν ὡς ἂν] γὰρ μὴ φθάσαντες τῇ πόλει αὐτῶν παρεμβάλωσιν, ὑπαντῶσιν αὐτοῖς ἐσθῆτα καὶ ὑποδήματα διεῤῥωγότα ἠμφιεσμένοι, καὶ σάκκους ἄρτων ξηρῶν καὶ εὐρω τιώντων, καὶ ἀσκοὺς παλαιοὺς ἐπηχθισμένοι, φά- σκοντες αὐτοῖς· « Ἡ μὲν πόλις ἡμῶν πολὺ ἀφ' ἡμῶν διέστηκε· τοὺς γὰρ ἄρτους τούτους νεαρούς ἐφωδιά σθημεν, καὶ τὴν ἐσθῆτα ἣν περικείμεθα καινὴν Αμφιέσμεθα, καὶ τὰ ὑποδήματα νέα τοῖς ποσὶν ὑπὸ εβάλομεν· καὶ ταῦτα πάντα τὸ μῆκος τῆς ὁδοῦ και έτριψε, καὶ ἐπαλαίωσε. Διάθεσθε οὖν πρὸς ἡμᾶς εἰσ ρήνην, καὶ φίλους ἡμῶν καταστήσατε. » Καὶ ὁ μακά- ριος Ἰησοῦς ὅρκοις εἰρήνην τὴν πρὸς αὐτοὺς ἐπι στώσατο. Ύστερον δὲ τὴν πανουργίαν αὐτῶν ἐπι γνούς, ἐφείσατο μὲν αὐτῶν διὰ τὸν ὅρκον, ξυλοφορεῖν δὲ καὶ ὑδροφορεῖν τοῖς Ἰσραηλίταις ἀντὶ τῆς ἀπάτης προσέταξεν. Οργισθεὶς δὲ 'Αδωνιβεζεκ ὁ βασιλεὺς Ἱερουσαλήμ ἐπὶ τὸ αὐτομολῆσαι τοῖς Ἰσραηλίταις τοὺς Γαβαωνί τας, συμμάχους τους πλησιοχώρους λαβὼν βασιλεῖς, τὸν Αἰλὰμ βασιλέα Χεβρών, καὶ τὸν Φιδὼν τὸν τῆς Περιμούδ, καὶ Σιφὰ τὸν Λαχείς, ἔτι δὲ καὶ τὸν Δαδ τῆς Σοδολλάμ, ἐστρατοπέδευσε πρὸς αὐτοὺς, καὶ επολιόρκει τὴν Γαβαών. Οἱ δὲ Γαβαωνίται συνεχόμεν νοι πρεσβεύονται πρὸς Ἰησοῦν. Ὁ δὲ ἐν Γαλγάλοις ῶν, ἀντιπαρετάξατο αὐτοῖς, καὶ συμβολῆς γενομένης ετροπώθησαν οἱ ἀλλόφυλοι· καὶ οἱ μὲν ξίφει δια εφθάρησαν, οἱ δὲ χαλάζῃ. Φευγόντων γὰρ αὐτῶν, ὁ Θεὸς χάλαζαν αὐτοῖς κατώμβρησεν, ἥτις πλείστους τῶν ἐναντίων ἀνεῖλε, ἤπερ ὁ πόλεμος. Ἵνα δὲ τέλεον ἐξαφανίσῃ αὐτοὺς Ἰησοῦς, ηύξατο τῷ Θεῷ, ὅπως τὴν ἡμέραν παρὰ φύσιν μηκύνῃ αὐτοῖς στήσας τὸν ἥλιον κατὰ Γαβαών, καὶ τὴν σελήνην κατὰ φάραγγα Αρ νῶν. Καὶ ἔστησεν ὁ Θεὸς στάσει τὸν ἥλιον καὶ τὴν σελήνην, ἕως οὗ πανημέριον τοὺς πολεμίους έλω. Χ. . ' S. EUSTATHIUS ANTIOCHENUS EPISCOPUS. et in Egypto itidem ccxv, qui simul sunt ccccxxx. Cæterum ducente Jesu " populum, et aream Te- stamenti per Jordanem, aquæ divișæ sunt în unam coucretionem, maximis spatiis dissitam; pars vero altera, quæ in mare salium effunditur, in mare Arabum lapsa est, donec omnino defecit, et omnes sicco pede prætergressi circa Hiericho castrame- Lati sunt ". Hæc maximis septa mœnibus munieba- tur. Dei jussu, eam per dies sex obsidione cinctam, septima antequam dies illucesceret, undique inva- sam tubis clangentibus, universoque populo una- nimi consensu ad clamandum a sacerdotibus exci- tato, et opem ferente, diripuerunt, repente mœni- bus collapsis, totamque Domino sacrarunt. Post Hiericho civitati Vai insidiantur, eamque captam igne absumpsere, et regem illius ligno ap- pensum, ita Jesu præcipiente, cruci affixerunt, et occidente sole, in vallem corpus illius projectumn acervo lapidum obruerunt, Gabaonitæ, ubi ad eos Judaicarum obsidionum fama delata est (erant enim eorum finitimi et pro- pinqui), malitiose Israelitas hoc pacto eluserunt. Ne enim approximantes circa eorum civitatem castrametarentur, occurrunt illis, veste el calceis discissis induti, panis sicci carieque obesi, saccos îtresque velustos portantes, qui dixerunt : « Nostra civitas longe dissita est; panes enim hos recentes mobis paravimus, vestimentumque quo volvimur, no- vum erat, cum induimus, calceique novi, cum eos pedibus adaptavimus ; sed hæc omnia longum pro- " ductumque iter confecit inveterata. Inite igitur nobiscum pacem, et in amicitiam fcelusque vestrum nos admittite. Et beatus Jesus jurejurando amici- tiam cum illis habitam stabiliit. Deinceps, eorum dolo comperto, ab eis, ne jusjurandum violaret, abstinuit, sed ligna et aquam Israelitarum populo advehere, pro fraude jussit, Sed Adonibezec, rex Hierusalem, Gabaonitis, tan- quam illis qui ad Israelitas hostes defecissent, ira- tus, omnes finitimos reges sibi auxilio jungens, Elam regem Chebron, et Phidom regem Jerimuth, et Sipha regen: Lachis, nec non et Dad regem Sa- dollam,castrametatus, obsidione premebat Gabaon", Gabaonitae malis oppressi, legatos mittunt ad Jesum, qui in Galgalis cum esset, acie ex adverso instru- cta, congressus est fugatique alienigenæ partim gladio occubuere, partim grandine. Fugientibus enim Deus grandinem immittit, quæ plures inimi- corum quam bellum interemit: ut autem omnino cus deleret Jesus, Deum oravit, ut diem præter na turæ ordinem protraheret versus Gabaon, solis cursu impedito, et versus vallem Arnon, lunae ; et Deus solem a cursu arcuit, et lunam, quousque in die integro, hostes prædatus est. Quinque autem gen- țium reges Jesus Nave cum abditos invenisset in Jos. 111. Jos. vi. st Jos. VIII. Jos. 13. D (f. Jos. I