Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
col. 2767–2768page 1 of 81
PG 16:2767ΔΑΝΙΗΛ ΚΑΤΑ ΤΟΥΣ ΕΒΔΟΜΗΚΟΝΤΑ ΕΚ ΤΩΝ ΤΕΤΡΑΠΛΩΝ ΩΡΙΓΕΝΟΥΣ,
col. 2769–2770page 2 of 81
licet, Theodotionis, et Symmachi, Judæorum, vel hæreticorum hominum; ex quibus Origenes Tetrapla sua composuit, quibus addidit llierichuntinam, et Nicopolitanam, ut jam non Tetrapla, sed Hexapla essent; sed tandem Octapla evaserunt, addito Hebraico textu litteris Græcis et Hebraicis. Alia item versio ex prædictis ab Origene compilata fuit, seu compacta, ut testatur Hieronymus epist. 89 ad Augustin., cui accesserunt tres aliæ, Luciani scilicet Martyris, Hesychii, et Hieronymi ex Latino in Græcum versi, teste ipsomet Hieronymo in lib. de Vir. Illustr. in Sophronio, et lib. 11 contra Ruffinum addi posset alia quam Kow, seu Communem vocant, nisi forte cadem sit cum alia prædicta ab Origene compacta, quam idem auctor suis asteriscis et obelis distinxerat, qui tamen temporum injuria et Scriptorum incuria exciderunt. Anno vero elapsi proxime sæculi 1587, jussu et auctoritate Sixti V versio Lxx edita fuit ex Codice Vaticano antiquissimo, cum multis aliis summa diligentia collato, cui alius omnino similis ex magna Græcia in Urbem delatus est, qui deinde penes Anton. Caraffam S. R. E. cardinalem remansit, cujus præsertim curæ et industriæ dicta editio commissa fuerat, quo factum est ut antiquo fere nitori restituta, saltem ut auctor in præfatione testatur, prodierit. His præmissis, de Codice Chigiano dicendum restat, qui cum ab editione Sixtina, de qua supra, in non nullis discrepet; quæ tamen ex antiquissimo Codice Vaticano, ante Hieronymi ætatem, ut aiunt, exarato, ac proinde sinceriore, excerpta est, non nemo forte putaret aliud quidpiam esse a LXX versione: accedit quod cum Vulgata nostra in multis consentit, non modo secundum verborum contextum, verum etiam secundum capitum ordinem, in quo convenit cum Vulgata, differt a Sixtina, ut videre est in Jeremia et Daniele. At certissimum est Codicem ex ipsismet Hexaplis exscriptum esse, cum hoc expresse legatur fol. 150, pag. 1, fol. 167, p. 1, fol. 135, p. 1, fol. 315, p. 2 ct alibi, ac fere semper idem sit verborum et senten tiarum tenor, quem in Sixtina observamus: nec obstat aliqua diversitas, tum verborum, tum etiam or dinis rerum et capitum; quia cum certum non sit Codicem Vaticanum sinceram LXX Versionem continere, certum etiam non est, Chigianum ab ea diversum esse, quamvis alioquin a Vaticano in multis discrepet: nec obest discrimen ordinis seu dispositionis, bæc enim in antiquis manuscriptis varia est. Cum vero in hoc Codice maximam asteriscorum et obelorum silvam habeamus, quibus ea designantur, quæ in Vaticano, seu Sixtina editione desiderantur, quæ tamen legimus in nostra Vulgata, imo addita illa signis præfixis, eumdem aliquando sensum aliis repetant verbis, cujus rei luculentum exemplum exstat fol. 112, pag. 1, in fine Jeremiæ: inde forte conjicere possumus hunc Codicem complecti antiquam illam Vulgatam Græcorum ab iis Kouhy dictam, quain Origenes contexuit, ut supra dixinius; nempe Origenes postquam Hexapla et Octapla edidisset, ut sumptibus parceret solam LXX Versionem emendatam ex iis excerpsit, additis quæ deerant ex Theodotione aliisque versionibus, præfixis asteriscis atque obelis, eam que edidit ad instar novæ versionis. lanc autem non receptam modo, et in omnes Bibliothecas admissam, verum etiam maximopere probatam fuisse testatur flieronymus epist. 89, ad August.: imo idem Hieronymus præfat. lib. xvi in Isaiam, dicit eamdem esse cum illa communi, seu vulgata quam Græci Kotvy vocant, et licet aliter sentire videatur in epist. ad Suniam et Fretelam his verbis: Sciatis, inquit, aliain esse editionem quam Origenes, et Cæsa riensis Eusebius, omnesque Græci tractatores Kothy appellant, atque vulgatam et a plerisque nunc Aouxiavos dicitur, aliam Interpretum, quæ in 'Egandolç Codicibus reperitur: ex quibus non nenio forte deduceret, diversam ab ea fuisse, quam Origenes contexuit, cum Origenes illam pro diversa habere videa tur; hoc tamen non obstat; quia Origenes ex Hieronymo, non dicit, aliam esse ab ea quam ipse coin posuit, sed a versione Lxx. Loquitur autem hoc loco Hieronymus de Psalterio illo communi, seu vulgato, quod, inquit, Origenes emendarat, et post eum Lucianus Martyr: itaque teste Hieronymo, certum est antiquam illam Kothy Græcorum eamdem esse cum illa, quam Origenes ex versione Lxx emendata, additis multis ex aliis versionibus, composuit. Conjectura autem in eo fundatur, quod cum versione LXX emendata, alia etiam ex aliis versionibus conjuncta sint, suis asteriscis et obelis designata, tum in prædicta versione Origenis, tum in Codice Chigiano. Quod vero addita illa in vulgata nostra legantur, adeo mirum non est; nam cum vulgata nostra sit Hieronymi, quod longe verisimilius est, vel antiqua illa, quam Augustin. lib. 11, Doctr. Christ. cap. 15. Italam vocat, et aliis omnibus præferendam esse judicat, ab Hieronymo deinde ex Hebraico textu, ac præsertim ex Theodotionis versione emendata, nil mirum si ea, quæ prælixis asteriscis in Codice Chigiano notata fuerunt, et LXX versioni ex Theodotione aliisque addita, in vulgata nostra legantur. Restat igitur ut dicamus in boc Codice LXX versionem contineri, Sixtinæ tamen dissimilem, in iis scilicet, in quibus ab Origene post Hexapla edita, emendata fuit; multis ex Theodotione et Hebraico textu additis, et asterisco vél obelo signatis, quæ in vulgata nostra leguntur: quia hæc, ut dixi, vel est Hieronymi, ac proinde ex textu Hebraico, vel antiqua illa Itala, ab eodem Hieronymo ex Hebraico emendata, et forte ex antiqua illa Græcorum communi de qua supra: unde, meo judicio, recte dicitur Chigianus Codex ex Tetra plis, vel Hexaplis exscriptus, ex quibus etiam ultima versio Origenis excerpta fuerat, multis licet additis aucta, asterisco signatis, quæ in hoc Codice iisdem signis notata, ut et in Vulgata nostra legimus. Ex his manifestum fit quanti faciendus sit Chigianus Codex, qui nobis aperit primos illos fontes, ex quibus Vulgata nostra, quam Concil. Tridentinum authenticam declaravit, si non prodiit, saltem emendata fuit, ac proinde Codici Vaticano impar esse non videtur, imo forte illi an teponendus, quia certi sumus illum ex ipsis Hexaplis excerptum fuisse, non ita forte Codicem Vaticanum. Codicis antiquitas probari potest ex asteriscis, et obelis, item ex characteribus, et ex charta, denique in fine Isaiæ notatur hic numerus, Stwn', qui videtur esse annus æræ vulgaris inter Græcos ab orbe condi to, quo amanuensis voluerit consignare tempus descriptionis hujus, sicque difficultas est in tertia littera, quæ non potest esse w; hæc enim littera nota est centenarii octavi, cum tamen in hac penultima sede requiratur nota alicujus denarii: scriptum igitur a librario videtur per errorem, aut calami lapsumi, w pro autem significat octoginta; si hoc sequamur, numerus hic erit 6388, ex quo si detraha mus 5508, qui est annus Christi nati ab orbe creato, secundum Græcos, residuus 880 erit annus Christi, quo hæc scripta esse dicuntur; conspectus porro ipse chartæ, et manus banc ætatem hujus scripturæ facile suadet.
col. 2771–2772page 3 of 81
Omittendum non est, in hoc Codice contineri præter w Prophetas majores, ut vocant, a fol. 172 ad fol. 188. breve Commentarium in somnium Nabuchodonosor a S. Hippolyto Martyre episcopo Portuensi compositum, cujus meminit Hieronymus in lib. Script. ecclesiast., Eusebius item et alii; dicit enim Hie ronymus Hippolytum, præter alia multa, scripsisse in Danielem. Hoc opus in lucem huc usque editum non fuit, cui simile in Vaticana asservatur. Denique operæ pretium fore putarem, hunc Codicem typis mandari, adhibita peritissimorum industria quæ omnino necessaria esse videtur ad emendationem et collationem. Huc usque Testimonia in ipso Codice Chisiano asservantur. Iter Italicum, pag. 92. Omnibus præstat Codex Græcus insignis ab annis minimum octingentis scriptus, continens quatuor Prophetas majores, item breve Commentarium in soninium Nabuchodonosoris a sancto Hippolyto Martyre et episcopo compositum, cujus meminit Eusebius, et post eum Hieronymus aliique. Hic Codex videtur ex ipsismet Origenis Hexaplis excerptus, uti diserte legitur fol. 130 recto, item fol. 135, 167, et fol. 315 verso, ut Holstenius qui Codicem viderat et fere integrum descripserat observavit. Appositi sunt passim asterisci et obeli. Huic similis est alter Codex in Bibliotheca Vaticana. Denique in fine Isaiæ apponuntur quidam numeri quibus tempus seu annum scripti Codicis designari quidam ab Alexandro VII con sulti existimarunt. At numerum versuum his notis significari nou dubitamus HCAIAC STI. T QK, id est, Isaiæ σtix (otixot) sen versus tria millia octingenti ac viginti. Diarium Italicum, pag. 237. Prophetæ omnes Græce cum Commentariis Origenis et Hesychii, ac Epistolis, Præfationibusque anti quis. Codex x sæculi eximiæ notæ membranaceus, Romæ in Bibliotheca Ghiggiana. Codex bombycinus alius, Prophetas item omnes complectens cum obelis et asteriscis, ac quibusdam Hexaplorum lectionibus ad marginem. Ex Epistola ad A. S. Mazocchium xvi Kal. Dec. 1742. Præsto mihi adest admodum opportune antiquiss. Codex Ms. Chisiana Bibliothecæ, quem ex singulari inclytæ ejus familiæ beneficio in manibus modo babeo, ac servabo, donec Brixiæ mihi repetendæ tem pus advenerit. Is quatuor Prophetas majores ex Origenianis Hexaplis accurate exscriptos complectens, auro contra carior, et patera aurea gemmis gravi pretiosior existimandus, ut loquitur Leo Alla tius... Inde itaque depromere animus mihi est Jeremiæ prophetæ, qui primo loco inter quatuor illos ibi occurrit, caput unum in specimen propensæ meæ voluntatis in suppeditandis ex ipso, quæcunque studiis iisdem tuis quaqua ratione conducere posse cognosces. Hexaplaris vero textus ille præter obelos et asteriscos Origenianos, notis etiam marginalibus lectiones ex Aquile et Symmachi versionibus sed aliunde depromptas præferentibus exornatur in apographo ex vetustiss. illo Cod. derivato, cura profecto Leonis Allatii, cui opus illud integrum evulgandi Alexander VII P. M. provinciam deman daverat. Ex Epistola ad card. Quirinum prid. Kal. Mart. 1743, adjunctaque Diatriba pag. xxvi. Pudet me, Quirine Card. Amplissime, qui quod de Diptychis priore loco dixerim, Chisiano exemplari ad ultimum reservato (neque id sine turpi ste poloyla; quandoquidem in epistola illa altera tua erudi tissima, cui nunc respondere adnitor, Codex Chisianus prior procedebat, pone Diptychon sequebatur), Dunc demum spatiis exclusus iniquis, ut ille ait, reperiar. Etenim qui plura omnino, quam necesse fuerat, de Diptychis disseruerim, de Codice illo optimo ac præclarissimo qui nunc possim pro dignitate eloqui? Mearum nunc partium erit, quæ de Codicis illius indole (quantum quidem ex fragmentis ad me missis potui judicare) adnotaverim, ne forte indignissimus tanto munere fuisse videar, breviter indicare. Ac primum omnium Codicis Chisiani textus merito Hexaplaris appellabitur, quia ex LXX virali textu illo emendatissimo in Hexaplis apposito fideliter descriptus. Nam etsi Theodotionea quædam additamenta sub asteriscis inserta haberet: tamen quia demptis pannis illis, quos sub asterisco adsuerat Adamantius, textus Hexaplaris redibat, Codex Chisianus rectissime Hexaplaris dicetur. Quo spectat illud Ilieronymi, Vis amator esse verus LXX Interpretum? non legas ea, quæ sub asteriscis sunt.» Qui certe asterisci ab Hexaplari Seniorum contextu aberant. Spicilegil Biblici tom. I, pag. 315. Hieronymus (Præfatione in Danielem) jam olim monuerat, Prophetam hunc non juxta LXX Interpp., sed juxta Theodotionem Ecclesias legere, additis tamen ab Origene asteriscis et obelis. Ex quibus verbis arguitur non aliam fuisse causam cur processu temporis textus Prophetæ ex LXX deperierit, quam quia lectionis Danielicæ juxta LXXviros desuetudinem mox consecuta fuerit et ejus Prophetæ transcri bendi desuetudo, in tantum ut eo tandem deventum fuerit ut Seniorum Danielicus textus rarissimus ac ferme pro deplorato haberetur; et in Græcis omnibus Biblior. LXXviralium editionibus Daniel non ille prostaret, quem ipsi LXX dedissent, sed quem Theodotion elucubraverat, qui mature admoduni în locuin LXXvirorum invaserat. Et eo jam res loci erat, cum ecce auditum fuit anno superiore in Chisiano Seniorum quantivis pretii Codice exstare LXXviralem Danielis interpretationem a Theodotionea distinctam.
col. 2773–2774page 4 of 81
Testimonia de Codice Chisiano
PG 16:2773ΔΑΝΙΗΛ ΚΑΤΑ ΤΟΥΣ Ο. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Α'. 1. Ἐπὶ βασιλέως Ἰωακεὶμ τῆς Ἰουδαίας ἔτους τρίτου παραγενόμενος Ναβουχοδονόσορ βασιλεὺς Βα βυλῶνος εἰς Ἱερουσαλήμ επολιόρκει αὐτήν. 2. Καὶ παρέδωκεν αὐτὴν Κύριος εἰς χεῖρας αὐτοῦ, καὶ Ἰωακεὶμ τὸν βασιλέα τῆς Ἰουδαίας, καὶ μέρος τι τῶν ἱερῶν σκευῶν τοῦ Κυρίου, καὶ ἀπήνεγκεν αὐτὰ εἰς Βαβυλῶνα εἰς γῆν Σεναὰρ εἰς οἶκον τοῦ θεοῦ αὐτ τοῦ /. καὶ τὰ σκεύη /. καὶ ἀπηρείσατο αὐτὰ ἐν τῷ εἰδωλείῳ αὐτοῦ. 3. Καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς Ἀβιεσδρὶ τῷ ἑαυτοῦ ἀρχιευνούχῳ, ἀγαγεῖν αὐτῷ ἐκ τῶν υἱῶν τῶν μεγιστά των τοῦ Ἰσραήλ, καὶ ἐκ τοῦ βασιλικοῦ γένους, καὶ ἐκ τῶν ἐπιλέκτων, 4. Νεανίσκους ἀμώμους, καὶ ἐνειδεῖς, καὶ ἐπιστήμονας ἐν πάσῃ σοφίᾳ, καὶ γραμματικούς, καὶ συν ετούς, καὶ σοφούς, καὶ ἰσχύοντας, ὥστε εἶναι ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ βασιλέως, καὶ διδάξαι αὐτοὺς γράμματα, καὶ διάλεκτον Χαλδαϊκήν. 5. Καὶ δίδοσθαι αὐτοῖς ἔκθεσιν ἐκ τοῦ οἴκου τοῦ βασιλέως καθ' ἑκάστην ημέραν, καὶ ἀπὸ τῆς βασιλικῆς τραπέζης, καὶ ἀπὸ τοῦ οἴνου, οὗ πίνει ὁ βασι λεὺς, καὶ ἐκπαιδεῦσαι αὐτοὺς ἔτη τρία, καὶ ἐκ τού των στῆσαι ἔμπροσθεν τοῦ βασιλέως. 6. Καὶ ἦσαν ἐκ τοῦ γένους τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ τῶν ἀπὸ τῆς Ἰουδαίας, Δανιήλ, Ανανίας, Μισαήλ, 'Ἀζαρίας.
col. 2775–2776page 5 of 81
PG 16:27757.: 7. Καὶ ἐπέθηκεν αὐτοῖς ὁ ἀρχιευνούχος ονόματα, τῷ μὲν Δανιὴλ Βαλτάσαρ, τῷ δὲ 'Ανανία Σειράχ, καὶ τῷ Μισαὴλ Μισάχ, καὶ τῷ Αζαρία ᾿Αβδεναγώ. 8. Καὶ ἐνεθυμήθη Δανιὴλ ἐν τῇ καρδίᾳ, ὅπως μὴ άλισγηθῇ ἐν τῷ δείπνῳ τοῦ βασιλέως, καὶ ἐν ᾧ πίνει οἴνῳ· καὶ ἠξίωσε τὸν ἀρχιευνούχον, ἵνα μὴ συμμολυνθῇ. 9. Καὶ ἔδωκε Κύριος τῷ Δανιήλ τιμὴν καὶ χάριν ἐναντίον τοῦ ἀρχιευνούχου. 10. Καὶ εἶπεν ὁ ἀρχιευνούχος τῷ Δανιήλ, Αγωνιώ τὸν κύριόν μου τὸν βασιλέα, τὸν ἐκτάξαντα τὴν βρῶ σιν ὑμῶν, καὶ τὴν πόσιν ὑμῶν, ἵνα μὴ ἴδῃ τὰ πρόσω ωπα ὑμῶν διατετραμμένα καὶ ἀσθενῆ παρὰ τοὺς συντρεφομένους ὑμῖν νεανίας τῶν ἀλλογενῶν, καὶ κινδυνεύσω τῷ ἰδίῳ τραχήλῳ. 11. Καὶ εἶπεν Δανιήλ Αβιεσδρὶ τῷ ἀναδειχθέντι ἀρχιευνούχῳ ἐπὶ τὸν Δανιήλ, Ανανίαν, Μισαήλ, 'Αζα ρίανο 12. Πείρασον δὴ τοὺς παῖδάς σου ἐφ' ἡμέρας δέκα, καὶ δοθήτω ἡμῖν ἀπὸ τῶν ὀσπρίων τῆς γῆς, ὥστε κάπτειν, καὶ ὑδροποτεῖν. 13. Καὶ ἐὰν φανῇ ἡ ὄψις ἡμῶν διατετραμμένη παρὰ τοὺς ἄλλους νεανίσκους τοὺς ἐσθίοντας ἀπὸ τοῦ βασιλικοῦ δείπνου, καθὼς ἐὰν θέλῃς, οὕτω χρῆσαι τοῖς παισί σου. 14. Καὶ ἐχρήσατο αὐτοῖς τὸν τρόπον τοῦτον, καὶ ἐπείρασεν αὐτοὺς ἡμέρας δέκα. 15. Μετὰ τὰς δέκα ἡμέρας, ἐφάνη ἡ ὄψις αὐτῶν καλὴ, καὶ ἡ ἕξις τοῦ σώματος κρείσσων τῶν ἄλλων νεανίσκων τῶν ἐσθιόντων τὸ βασιλικὸν δεῖπνον. 16. Καὶ ἦν Ἀδιεσδρὶ ἀναιρούμενος τὸ δεῖπνον αὐτ τῶν, καὶ τὸν οἶνον αὐτῶν, καὶ ἀντεδίδου αὐτοῖς ἀπὸ τῶν ὀσπρίων. 17. Καὶ τοῖς νεανίσκοις ἔδωκεν ὁ Κύριος ἐπιστήμην, καὶ σύνεσιν, καὶ φρόνησιν ἐν πάσῃ γραμματική τέχνῃ· καὶ τῷ Δανιήλ ἔδωκε σύνεσιν ἐν παντὶ ῥήσ ματι καὶ δράματι, καὶ ἐνυπνίοις, καὶ ἐν πάσῃ σοφία/. 18. Μετὰ δὲ τὰς ἡμέρας ταύτας, ἐπέταξεν ὁ βασι λεὺς εἰσαγαγεῖν αὐτοὺς, καὶ εἰσήχθησαν ἀπὸ τοῦ ἀρχιευνούχου πρὸς τὸν βασιλέα Ναβουχοδονόσορ. 19. Καὶ ὡμίλησεν αὐτοῖς ὁ βασιλεύς· καὶ οὐχ εύ ρέθη ἐν τοῖς σοφοῖς ὅμοιος τῷ Δανιήλ, καὶ Ανανία, καὶ Μισαήλ, καὶ Αζαρίᾳ, καὶ ἦσαν παρὰ τῷ βασιλεῖ. 20. Καὶ ἐν παντὶ λόγῳ, καὶ συνέσει, καὶ παιδεία, ὅσα ἐζήτησε παρ' αὐτῶν ὁ βασιλεὺς, κατέλαβεν απ τοὺς - σοφωτέρους /. δεκαπλασίως ὑπὲρ τοὺς σου φιστάς, καὶ τοὺς φιλοσόφους τοὺς ἐν πάσῃ τῇ βασι λείᾳ αὐτοῦ – καὶ ἐδόξασεν αὐτοὺς ὁ βασιλεὺς, καὶ 8. κατέστησεν αὐτοὺς ἄρχοντας, καὶ ἀνέδειξεν αὐτοὺς 2 σοφοὺς παρὰ πάντας τοὺς αὐτοῦ ἐν πράγμασιν 2. + ἐν πάσῃ τῇ γῇ αὐτοῦ, καὶ ἐν τῇ βασιλείᾳ αὐτ 2 τοῦ /. 21. Καὶ ἦν Δανιήλ ἕως τοῦ πρώτου έτους τῆς βα σιλείας Κύρου βασιλέως Περσών. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Β'. 1. Καὶ ἐν τῷ ἔτει τῷ δευτέρῳ τῆς βασιλείας βουχοδονόσορ, συνέβη εἰς δράματα καὶ ἐνύπνια εμπε σεῖν τὸν βασιλέα, καὶ ταραχθῆναι ἐν τῷ ἐνυπνίω αὐτοῦ· καὶ ὁ ὕπνος αὐτοῦ ἐγένετο ἀπ' αὐτοῦ.
col. 2777–2778page 6 of 81
PG 16:27772. Καὶ ἐπέταξεν ὁ βασιλεὺς εἰσενεχθῆναι τοὺς ἐπαοιδούς, καὶ τοὺς μάγους, καὶ τοὺς φαρμακοὺς τῶν Χαλδαίων, ἀναγγεῖλαι τῷ βασιλεῖ τὰ ἐνύπνια αὐτοῦ καὶ παραγενόμενοι ἔστησαν παρὰ τῷ βασιλεῖ. 5. Καὶ εἶπεν αὐτοῖς ἡ βασιλεύς· Ενύπνιον ἑώρακα, καὶ ἐκινήθη μου τὸ πνεῦμα· ἐπιγνῶναι οὖν θέλω τὸ ἐνύπνιον. 4. Καὶ ἐλάλησαν οἱ Χαλδαίοι πρὸς τὸν βασιλέα Συριστὶ· Κύριε βασιλεῦ, τὸν αἰῶνα ζῆθι· ἀνάγγειλον τὸ ἐνύπνιόν σου τοῖς παισί σου, καὶ ἡμεῖς σοὶ φράσομεν τὴν σύγκρισιν αὐτοῦ. 5. Αποκριθεὶς δὲ ὁ βασιλεὺς εἶπε τοῖς Χαλδαίοις * Ο λόγος ἀπ' ἐμοῦ ἀπέστη /. διότι ἐὰν μὴ ἀπαγο γείλητέ μοι ἐπ' ἀληθείας τὸ ἐνύπνιον, καὶ τὴν τούτου σύγκρισιν δηλώσητέ μοι, παραδειγματισθήσεσθε, καὶ ἀναληφθήσεται ὑμῶν τὰ ὑπάρχοντα εἰς τὸ βασιλικόν. 6. Ἐὰν δὲ τὸ ἐνύπνιον διασαφήσητέ μοι, καὶ τὴν τούτου σύγκρισιν ἀναγγείλητε, λήψεσθε δόματα παν τοῖα, καὶ δοξασθήσεσθε ὑπ' ἐμοῦ· δηλώσατέ μοι τὸ Ενύπνιον, καὶ κρίνατε. 7. Απεκρίθησαν δὲ ἐκ δευτέρου λέγοντες· Βασιλεῦ, τὸ δραμα εἶπον, καὶ οἱ παῖδές σου κρίνουσι πρὸς ταῦτα. 8. Καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ βασιλεὺς, Επ' ἀληθείας οἶδα, ἔτι καιρὸν ὑμεῖς ἐξαγοράζετε· καθάπερ έωράκατε, ὅτι ἀπέστη ἀπ' ἐμοῦ τὸ πρᾶγμα + καθάπερ οὖν προστέταχα, οὕτως ἔσται /. 9. Ἐὰν μὴ τὸ ἐνύπνιον ἀπαγγείλητέ μοι ἐπ' ἀλη θείας - καὶ τὴν τούτου σύγκρισιν δηλώσετε. θα νάτῳ περιπεσείσθε· συνείπασθε γὰρ λόγους ψευδείς ποιήσασθαι ἐπ' ἐμοῦ, ἕως ἂν ὁ καιρὸς ἀλλοιωθῇ. Νῦν οὖν ἐὰν τὸ ῥῆμα είπητέ μοι -- 8 τὴν νύκτα ἑώρακα/. γνώσομαι, ὅτι καὶ τὴν τούτου κρίσιν δηλώσητε. 10. Καὶ ἀπεκρίθησαν οι Χαλδαίοι ἐπὶ τοῦ βασι λέως, ὅτι Οὐδεὶς τῶν ἐπὶ τῆς γῆς δυνήσεται εἰπεῖν τῷ βασιλεῖ ὁ ἕωρακε, καθάπερ σὺ ἐρωτᾷς· καὶ πᾶς βα σιλεὺς, καὶ πᾶς δυνάστης τοιοῦτο πρᾶγμα οὐκ ἐπε ερωτά πάντα σοφὸν, καὶ μάγον, καὶ Χαλδαίον. 11. Καὶ ὁ λόγος, ὃν ζητεῖς, βασιλεῦ, βαρύς ἐστι καὶ ἐπίδοξος /. καὶ οὐδεῖς ἔστιν ὅς δηλώσει ταῦτα τῷ βασιλεῖ, εἰ μή τις ἄγγελος, οὗ οὐκ ἔστι κατοικητήριον μετὰ πάσης σαρκός· ὅθεν οὐκ ἂν δέχεται γενέσθαι, καθάπερ οἴε:. 12. Τότε ὁ βασιλεὺς στυγνός γενόμενος, καὶ περί λυπος προσέταξεν ἐξαγαγεῖν πάντας τοὺς σοφοὺς τῆς Βαβυλωνίας. 15. Καὶ ἐδογματίσθη πάντας ἀποκτεῖναι· ἐζητήθη δὲ ὁ Δανιὴλ καὶ πάντες οἱ μετ' αὐτοῦ χάριν τοῦ συν απολέσθαι. 14. Τότε Δανιὴλ εἶπε βουλὴν καὶ γνώμην, ἦν εἶχεν, Αριωχῇ τῷ ἀρχιμαγείρῳ τοῦ βασιλέως, ᾧ προσέταξεν ἐξαγαγεῖν τους σοφιστάς τῆς Βαβυλωνίας. 45. Καὶ ἐπυνθάνετο αὐτοῦ λέγων, * Αρχων τοῦ βασιλέως / περί τίνος δογματίζεται πικρῶς παρὰ τοῦ βασιλέως; Τότε το πρόσταγμα εσήμανεν ὁ ᾿Αριώ χης τῷ Δανιήλ. 16. Ο δὲ Δανιὴλ εἰσῆλθε ταχέως πρὸς τὸν βασι Ει
col. 2779–2780page 7 of 81
PG 16:2779; λέα, καὶ ἠξίωσεν, ἵνα δοθῇ αὐτῷ χρόνος παρὰ τοῦ βασιλέως, καὶ δηλώσῃ πάντα ἐπὶ τοῦ βασιλέως. 17. Τότε ἀπελθὼν Δανιὴλ εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ, τῷ 'Ανανίᾳ, καὶ Μισαήλ, καὶ ᾿Αζαρίᾳ τοῖς συνεταίροις ὑπέδειξε πάντα. 18. Καὶ παρήγγειλε νηστείαν καὶ δέησιν - καὶ τιμωρίαν ζητῆσα: /. παρὰ τοῦ Κυρίου τοῦ ὑψίστου περὶ τοῦ μυστηρίου τούτου, ὅπως μὴ ἐκδοθῶσι Δα νιὴλ καὶ οἱ μετ' αὐτοῦ εἰς ἀπώλειαν ἅμα τοῖς σοφι σταῖς Βαβυλῶνος. 19. Τότε τῷ Δανιὴλ ἐν δράματι ἐν αὐτῇ τῇ νυκτὶ τὸ μυστήριον τοῦ βασιλέως ἐξεφάνθη εὐσήμως· τότε Δανιὴλ εὐλόγησεν τὸν Κύριον τὸν ὕψιστον, καὶ ἐκφωνήσας εἶπεν 20. Εστω τὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου τοῦ μεγάλου εὐλο γημένον εἰς τὸν αἰῶνα, ὅτι ἡ σοφία καὶ ἡ μεγαλωσύνη αὐτοῦ ἐστι. 21. Καὶ αὐτὸς ἀλλοιοί καιροὺς καὶ χρόνους, μετ θιστῶν βασιλεῖς, καὶ καθιστῶν, διδοὺς σοφοῖς σοφίαν, καὶ σύνεσιν τοῖς ἐν ἐπιστήμῃ ουσιν. 22. ᾿Ανακαλύπτων τὰ βαθέα καὶ σκοτεινά, και για νώσκων τὰ ἐν τῷ σκότει, καὶ τὰ ἐν τῷ φωτὶ, καὶ παρ' αὐτῷ κατάλυσις. 23. Σοι, Κύριε τῶν πατέρων μου, ἐξομολογοῦμαι, καὶ αἰνῶ, ὅτι σοφίαν καὶ φρόνησιν ἔδωκάς μοι, καὶ νῦν ἐσήμανας μοι ὅσα ἠξίωσα, τοῦ δηλῶσαι τῷ βασι λεῖ πρὸς ταῦτα. 24. Εἰσελθὼν δὲ Δανιήλ πρὸς τὸν Ἀριὼν τὸν και τασταθέντα ὑπὸ τοῦ βασιλέως ἀποκτεῖναι πάντας τους σοφιστὰς τῆς Βαβυλωνίας, εἶπεν αὐτῷ, Τοὺς μὲν σου φιστές τῆς Βαβυλωνίας μὴ ἀπολέσῃς, εἰσάγαγε δέ με πρὸς τὸν βασιλέα, καὶ ἕκαστα τῷ βασιλεῖ δηλώσω. 25. Τότε Αριώχ κατὰ σπουδὴν εἰσήγαγε τὸν Δα νιὴλ πρὸς τὸν βασιλέα, καὶ εἶπεν αὐτῷ, ὅτι Εὔρηκε ἄνθρωπον σοφὸν ἐκ τῆς αἰχμαλωσίας τῶν υἱῶν τῆς Ἰουδαίας, ὃς τῷ βασιλεῖ δηλώσει έκαστα. 26. Αποκριθεὶς δὲ ὁ βασιλεὺς εἶπε τῷ Δανιήλ, επικαλουμένῳ δὲ Χαλδαϊστὶ· Βαλτάσαρ Δυνήση δη λῶσαί μοι τὸ ὅραμα 8 εἶδον, καὶ τὴν τούτου σύγκρισιν; 27. Εκφωνήσας δὲ ὁ Δανιὴλ ἐπὶ τοῦ βασιλέως, εἶπε· Τὸ μυστήριον ὁ ἑώρακεν ὁ βασιλεὺς, οὐκ ἔστι σοφῶν καὶ φαρμακῶν, καὶ ἐπαοιδῶν, καὶ γαζαρηνῶν ἡ δήλωσις. 28. Αλλ' ἔστι Θεὸς ἐν οὐρανῷ ἀνακαλύπτων μυ στήρια, ὃς ἐδήλωσε τῷ βασιλεῖ Ναβουχοδονόσορ, & δεῖ γενέσθαι ἐπ' ἐσχάτων τῶν ἡμερῶν. 29. Καὶ ἀνακαλύπτων μυστήρια δήλωσέ σοι ἃ δεῖ γενέσθαι. 50. Κᾆμοὶ δὲ οὐ παρὰ τὴν σοφίαν, τὴν οὖσαν ἐν ἐμοὶ ὑπὲρ πάντας τοὺς ἀνθρώπους, τὸ μυστήριον τοῦτο ἐξεφάνθη, ἀλλ' ἔνεκεν τοῦ δηλωθῆναι τῷ βασι λεῖ ἐσημάνθη μοι, & ὑπέλαβες τῇ καρδίᾳ σου ἐν γνώ σει. 51. Καὶ σὺ, βασιλεῦ, ἑώρακας, καὶ ἰδοὺ εἰκὼν μία, καὶ ἦν ἡ εἰκὼν ἐκείνη μεγάλη σφόδρα, καὶ ἡ πρόσ οψις αὐτῆς ὑπερφερής στήκει εναντίον σου, καὶ ἡ πρόσοψις τῆς εἰκόνος φοβερά.
col. 2781–2782page 8 of 81
PG 16:278132. Καὶ ἦν κεφαλὴ αὐτῆς ἀπὸ χρυσίου χρηστού, τὸ στῆθος καὶ οἱ βραχίονες ἀργυροῖ, ἡ κοιλία καὶ οἱ μηροί χαλκοί. 33. Τὰ δὲ σκέλη σιδηρᾶ, οι πόδες μέρος μέν τι σι δήμου, μέρος δέ τι οστράκου. 34. Εώρακας ἕως ὅτου ἐτμήθη λίθος ἐξ ὅρους ἄνευ χειρῶν, καὶ ἐπάταξε τὴν εἰκόνα ἐπὶ τοὺς πόδας τοὺς σιδηροῦς, καὶ ὀστρακίνους, καὶ κατήλεσεν αὐτά. 55. Τότε λεπτὰ ἐγένετο ἅμα ὁ σίδηρος καὶ τὸ ὄστρακον, καὶ ὁ χαλκὸς, καὶ ὁ ἄργυρος, καὶ τὸ χρυσίον καὶ ἐγένετο ὡσεὶ λεπτότερον ἀγύρου ἐν ἅλωνι· καὶ ἐῤῥίπισεν αὐτὰ ὁ ἄνεμος, ὥστε μηδὲν καταλειφθῆναι ἐξ αὐτῶν, καὶ ὁ λίθος ὁ πατάξας τὴν εἰκόνα ἐγένετο ὄρος μέγα, καὶ ἐπάταξε πᾶσαν τὴν γῆν. 36. Τοῦτο τὸ ὅραμα, καὶ τὴν κρίσιν δὲ ἐροῦμεν ἐπὶ τοῦ βασιλέως. 37. Σύ, βασιλεῦ, βασιλεὺς βασιλέων, καὶ σοὶ ὁ Κύ ριος τοῦ οὐρανοῦ τὴν ἀρχὴν, καὶ τὴν βασιλείαν, καὶ τὴν ἰσχύν, καὶ τὴν τιμὴν, καὶ τὴν δόξαν ἔδωκεν ἐν πάσῃ τῇ οἰκουμένη. 58. ᾿Απὸ ἀνθρώπων, καὶ θηρίων ἀγρίων, καὶ πε τεινῶν οὐρανοῦ «καὶ τῶν ἰχθύων τῆς θαλάσσης/. παρέδωκεν ὑπὸ τὰς χεῖράς σου κυριεύειν πάντων· σὺ εἰ ἡ κεφαλὴ ἡ χρυσή. 39. Καὶ μετὰ σὲ ἀναστήσεται βασιλεία ελάττων σου, καὶ τρίτη βασιλεία άλλη χαλκή, ή κυριεύσει πάσης τῆς γῆς. 40. Καὶ βασιλεία τετάρτη ἰσχυρὰ > ὡς ὁ σίδηρος/. ὥσπερ ὁ σίδηρος & δαμάζων πάντα, καὶ ὶ ὡς ὁ σί δηρος πᾶν δένδρον ἐκκόπτων· καὶ σεισθήσεται πᾶσα ἡ γῆ. 41. Καὶ ὡς ἑώρακας τοὺς πόδας αὐτῆς ἐκ καὶ τοὺς δακτύλους, μέρος μέν τι οστράκου κεραμικού, μέρος Σε τι σιδήρου, βασιλεία άλλη διμερής ἔσται ἐν αὐτῇ, καθάπερ εἶδες τὸν σίδηρον ἀναμεμιγμένον ἅμα τῷ πηλίνῳ ἐστράκῳ. 42. Καὶ οἱ δάκτυλοι τῶν ποδῶν μέρος μέν τι σιδη ροῦν, μέρος δέ τι ὀστράκινον· μέρος δέ τι τῆς βασι λείας ἔσται ἰσχυρὸν, καὶ μέρος τι ἔσται συντετριμμέ ΥΟΥ. 43. Καὶ ὡς εἶδες τόν σίδηρον ἀναμεμιγμένον ἅμα τῷ πηλίνῳ ἐστράκῳ, συμμιγείς ἔσονται εἰς γένεσιν ἀνθρώπων, οὐκ ἔσονται δὲ ὁμονοοῦντες, οὔτε εὐνοοῦντες ἀλλήλοις, ὥσπερ οὐδὲ ὁ σίδηρος δύναται συγκραθῆναι τῷ ὀστράκῳ. 44. Καὶ ἐν τοῖς χρόνοις τῶν βασιλέων τούτων στη σει ὁ Θεὸς τοῦ οὐρανοῦ βασιλείαν ἄλλην, ἤ τις ἔσται εἰς τοὺς αἰῶνας, καὶ οὐ φθαρήσεται, καὶ αὕτη ἡ βα σιλεία ἄλλο ἔθνος οὐ μὴ ἐάσῃ, πατάξει δὲ καὶ ἀφανίσει τὰς βασιλείας ταύτας, καὶ αὐτὴ στήσεται εἰς τὸν αἰῶνα. 45. Καθάπερ εώρακας ἐξ ὅρους τμηθῆναι λίθον ἄνευ χειρῶν, καὶ συνηλοίησε τὸ ἔστρακον, τὸν σίδη ρον, καὶ τὸν χαλκὸν, καὶ τὸν ἀργυρον, καὶ τὸν χρυσ σόν· ὁ Θεὸς ὁ μέγας ἐσήμανε τῷ βασιλεῖ τὰ ἐσόμενα ἀπ' ἐσχάτων τῶν ἡμερῶν· καὶ ἀκριβὲς τὸ ὅραμα, καὶ πιστὴ ἡ τούτου κρίσις. 46. Τότε Ναβουχοδονόσορ ὁ βασιλεὺς πεσὼν ἐπὶ
col. 2783–2784page 9 of 81
PG 16:2783πρόσωπον χαμαί, προσεκύνησε τῷ Δανιήλ, καὶ ἐπ έταξε θυσίας καὶ σπονδὰς ποιῆσαι αὐτῷ. 47. Καὶ ἐκφωνήσας ὁ βασιλεὺς πρὸς τὸν Δανιήλ εἶπεν· Επ' ἀληθεῖ ἐστὶν ὁ Θεὸς ὑμῶν Θεὸς τῶν θεῶν, καὶ Κύριος τῶν βασιλέων, ὁ ἐκφαίνων μυστήρια κρυ στὰ μόνος, ὅτι ἐδυνάσθης δηλῶσαι τὸ μυστήριον τούτο. 48. Τότε ὁ βασιλεὺς - Ναβουχοδονόσορ /. Δανιήλ μεγαλύνας, καὶ δοὺς δωρεάς μεγάλας καὶ πολλὰς, κατέστησεν ἐπὶ τῶν πραγμάτων της Βαβυλωνίας, καὶ ἀπέδειξεν αὐτὸν ἄρχοντα καὶ ἡγούμενον πάντων τῶν σοφιστῶν Βαβυλωνίας. 49. Καὶ Δανιὴλ ηξίωσε τὸν βασιλέα, ἵνα κατασ θῶσιν ἐπὶ τῶν πραγμάτων της Βαβυλωνίας Σεδρο Μισάχ, 'Αβδεναγώ· καὶ Δανιήλ ἦν ἐν τῇ βασιλική αὐλῇ. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Γ'. 1. + Έτους οκτωκαιδεκάτου / Ναβουχοδονόσορ βασιλεὺς - διοικῶν πόλεις - καὶ χώρας, καὶ πάντας τοὺς κατοικοῦντας ἐπὶ τῆς γῆς ἀπὸ Ἰνδικῆς ἕως δια θιοπίας /. ἐποίησεν εἰκόνα χρυσῆν· τὸ ὕψος αὐτῆς πηχῶν ἕξ· καὶ ἔστησεν αὐτὴν ἐν πεδίῳ τοῦ περιβό. του χώρας Βαβυλωνίας. 2. Καὶ Ναβουχοδονόσορ βασιλεὺς βασιλέων καὶ κυριεύων τῆς οἰκουμένης - ὅλης /. ἀπέστειλεν ἐπισυναγαγεῖν - πάντα τὰ ἔθνη, καὶ φυλὰς καὶ γλώσσας /. σατράπας, στρατηγούς, τοπάρχας, καὶ ὑπάτους, διοικητάς, καὶ τοὺς ἐπ' ἐξουσιῶν κατὰ χείλ ραν, καὶ πάντας τοὺς κατὰ τὴν οἰκουμένην, ἐλθεῖν εἰς τὸν ἐγκαινισμὸν τῆς εἰκόνος τῆς χρυσῆς, ἣν ἔστη σεν Ναβουχοδονόσορ ὁ βασιλεύς. 3. Τότε συνήχθησαν ύπατοι, στρατηγοί, τοπάρο * χαι, ἡγούμενοι, τύραννοι, μεγάλοι ἐπ' ἐξουσιών, * καὶ πάντες οἱ ἄρχοντες τῶν χωρῶν, τοῦ ἐλθεῖν εἰς * τὸν ἐγκαινισμὸν τῆς εἰκόνος, ἧς έστησε Ναβουχο Η δονόσορ ὁ βασιλεὺς /. + καὶ ἔστησαν οἱ προσγε γραμμένοι κατέναντι τῆς εἰκόνος κ ης έστησε Να βουχοδονόσορ /. 4. Καὶ ὁ κήρυξ ἐκήρυξε τοῖς ὄχλοις· Ὑμῖν παραγγέλλεται, ἔθνη, καὶ χώραι, λαοὶ, καὶ γλῶσσαι. 5. "Οτ' ἂν ἀκούσητε τῆς φωνῆς τῆς σάλπιγγος, σύριγγος, καὶ κιθάρας, σαμβύκης, καὶ ψαλτηρίου, συμφωνίας, καὶ παντὸς γένους μουσικών, πεσόντες προσκυνήσατε τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ, ἐν ἔστησε Ναβουχοδονόσορ βασιλεύς. 6. Καὶ πᾶς ὃς ἂν μὴ πεσὼν προσκυνήσῃ κ' αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ἐμβαλοῦσιν αὐτὸν εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρὸς τὴν καιομένην. 7. Καὶ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ὅτε ἤκουσαν πάντα τὰ ἔθνη τῆς φωνῆς τῆς σάλπιγγος» σύριγγός τε καὶ κιθάρας, σαμβύκης ως τε καὶ ψαλτηρίου /. καὶ παν τὸς ἤχου μουσικῶν, πίπτοντα πάντα τὰ ἔθνη, φυλαί, καὶ γλῶσσαι προσεκύνησαν τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ, ἐν Έστησε Ναβουχοδονόσορ ο βασιλεύς, κατέναντι τούτου. 8. Ἐν ἐκείνῳ τῷ καιρῷ προσελθόντες άνδρες Χαλ δαῖοι διέβαλον τοὺς Ἰουδαίους. 9. Καὶ ὑπολαβόντες εἶπον * Ναβουχοδονόσορ τῷ βασιλεῖ· Κύριε βασιλεῦ, εἰς τὸν αἰῶνα ζήθι.
col. 2785–2786page 10 of 81
PG 16:278510. Σύ, βασιλεῦ, προσέταξας καὶ ἔκρινας, ἵνα πας ἄνθρωπος, ὃς ἂν ἀκούσῃ τῆς φωνῆς τῆς σάλπιγγος Η σύριγγός τε καὶ σαμβύκης» κιθάρας, ψαλτηρίου /. καὶ παντὸς ἤχου μουσικών, πεσών προσκυνήσῃ τῇ εἰκόνι τῇ χρυσή. 11. Καὶ ὃς ἂν μὴ πεσὼν προσκυνήσῃ, ἐμβληθήσεται εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρὸς τὴν καιομένην. 12. Εἰσὶ δέ τινες ἄνδρες Ιουδαίοι, οὓς κατέστησας ἐπὶ τῆς χώρας τῆς Βαβυλωνίας, Σεδράχ, Μισάχ, ᾿Αβδεναγώ, οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι οὐκ ἐφοβήθησαν σου τὴν ἐντολὴν, καὶ τῷ εἰδώλῳ σου οὐκ ἐλάτρευσαν, καὶ τῇ εἰκόνι σου τῇ χρυσή, ή έστησας, οὐ προσεκύνησαν. 15. Τότε Ναβουχοδονόσορ θυμωθεὶς ὀργῇ προσέταξεν ἀγαγεῖν τὸν Σεδράχ. Μισάχ, "Αβδεναγώ. Τότε οἱ ἄνθρωποι ήχθησαν πρὸς τὸν βασιλέα. 14. Οὓς καὶ συνιδων Ναβουχοδονόσορ ὁ βασιλεὺς εἶπεν αὐτοῖς, Διατί, Σεδράχ, Μισάχ, ᾿Αβδεναγώ, τοῖς θεοῖς μου οὐ λατρεύετε, καὶ τῇ εἰκόνι τῇ χρυσή, εν ἔστησα, οὐ προσκυνεῖτε; 15. Καὶ νῦν εἰ μὲν ἔχετε ἑτοίμως ἅμα τῷ ἀκοῦσαι τῆς σάλπιγγος» σύριγγός τε καὶ κιθάρας, σαμβύ * κης τε, καὶ ψαλτηρίου καὶ συμφωνίας /. καὶ παν τὸς ἦχον μουσικών, πεσόντες προσκυνῆσαι τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ Ζ. ᾗ ἔστησα· εἰ δὲ μήγε, γινώσκετε, ότι μή προσκυνησάντων ὑμῶν, αυθωρί εμβληθήσεσθε εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρὸς τὴν καιομένην· καὶ ποῖος Θεὸς ἐξελεῖται ὑμᾶς ἐκ τῶν χειρῶν μου; 16. Αποκριθέντες δὲ Σεδράχ, Μισάχ, Αβδεναγώ εἶπαν τῷ βασιλεῖ Ναβουχοδονόσορ Βασιλεῦ, οὐ χρείαν ἔχομεν ἡμεῖς ἐπὶ τῇ ἐπιταγῇ ταύτῃ ἀποκριθῆναι σοι. 17. Εστι γὰρ Θεός + ἐν οὐρανοῖς εἰς Κύριος /. ἡμῶν, ἐν φοβούμεθα, ὅς ἐστι δυνατὸς ἐξελέσθαι ἡμᾶς ἐκ τῆς καμίνου τοῦ πυρὸς» τῆς καιομένης /. καὶ ἐκ τῶν χειρῶν σου, βασιλεῦ, ἐξελεῖται ἡμᾶς. 18. Καὶ τότε φανερόν σοι ἔσται. βασιλεῦ /. ὅτι οὔτε τῷ εἰδώλῳ σου λατρεύομεν, οὔτε τῇ εἰκόνι σου τῇ χρυσῇ, ἐν ἔστησας, οὐ προσκυνοῦμεν. 19. Τότε Ναβουχοδονόσορ ἐπλήσθη θυμοῦ, καὶ ἡ μορφὴ τοῦ προσώπου αὐτοῦ ἠλλοιώθη ἐπὶ Σεδράχ, Μισάχ, καὶ ᾿Αβδεναγώ, καὶ ἐπέταξε καῆναι τὴν κατ μινον ἑπταπλασίως, παρ' ὃ ἔδει αὐτὴν καῆναι. Καὶ ἄνδρας ἰσχυροτάτους τῶν ἐν τῇ δυνάμει επέταξε, συμποδίσαντας τὸν Σεδράχ, Μισάχ, Αβδεναγώ γ. ἐμβαλεῖν εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρὸς τὴν καιομένην, 21. Τότε οἱ ἄνδρες ἐκεῖνοι συνεποδίσθησαν, έχοντες τὰ ὑποδήματα αὐτῶν, καὶ τὰς τιάρας αὐτῶν ἐπὶ τῶν κεφαλῶν αὐτῶν σὺν τῷ ἱματισμῷ αὐτῶν, καὶ ἐβλήθησαν εἰς τὴν κάμινον ἐκ τοῦ πυρὸς τὴν καιομένην. 22. Ἐπειδὴ τὸ πρόσταγμα του βασιλέως ήπειγε καὶ ἡ κάμινος ἐξεκαύθη ὑπὲρ τὸ πρότερον ἑπταπλασίως, καὶ οἱ ἄνδρες οἱ προχειρισθέντες, συμποδίσαντες αὐτοὺς καὶ προσαγαγόντες τῇ καμένα αν βάλασαν εἰς αὐτήν. 23. Τοὺς μὲν οὖν ἄνδρας τοὺς συμποδίσαντας τοὺς περὶ τὴν ᾿Αζαρίαν ἐξελθοῦσα ἡ φλόξ ἐκ τῆς καμίνου,
col. 2787–2788page 11 of 81
PG 16:2787; ένεπύρισε καὶ ἀπέκτεινεν, αὐτοὶ δὲ συνετηρήθησαν. Ει 24. Οὕτως οὖν προσηύξατο Ανανίας, καὶ Αζαρίας, καὶ Μισαήλ·· καὶ ὕμνησαν τῷ Κυρίῳ, ὅτι αὐτοὺς ὁ βασιλεὺς προσέταξεν ἐμβληθῆναι εἰς τὴν κάμινον. 25. Στὰς δὲ 'Αζαρίας προσηύξατο οὕτως, καὶ ἀνοί ξας τὸ στόμα αὐτοῦ, ἐξωμολογεῖτο τῷ Κυρίῳ ἁμα τοῖς συνεταίροις αὐτοῦ, ἐν μέσῳ τῷ πυρὶ ὑποκλισμέ της τῆς καμίνου ὑπὸ τῶν Χαλδαίων σφόδρα, καὶ εἶπαν 26. Εὐλογητὸς εἶ, Κύριε ὁ Θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν, καὶ αἰνετὸν καὶ δεδοξασμένον τὸ ὄνομά σου εἰς τοὺς αἰῶνας. 27. Ὅτι δίκαιος εἶ ἐπὶ πᾶσιν, οἷς ἐποίησας ἡμῖν. καὶ πάντα τὰ ἔργα σου ἀληθινὰ, καὶ αἱ ὁδοί σου εὐ θεῖαι, καὶ πᾶσαι αἱ κρίσεις σου ἀληθιναί. 28. Καὶ κρίματα ἀληθείας ἐποίησας κατὰ πάντα & επήγαγες ἡμῖν, καὶ ἐπὶ τὴν πόλιν σου τὴν ἁγίαν τὴν τῶν πατέρων ἡμῶν Ἱερουσαλήμ. Διότι ἐν ἀλη θείᾳ καὶ κρίσει ἐποίησας πάντα ταῦτα διὰ τὰς ἁμαρτ τίας ἡμῶν. 29. "Οτι ἡμάρτομεν ἐν πᾶσι, καὶ ἡνομήσαμεν ἀποστῆναι ἀπό σου καὶ ἐξημάρτομεν ἐν πᾶσι. 50. Καὶ τῶν ἐντολῶν τοῦ νόμου σου οὐχ ὑπηκούσαμεν, οὐδὲ συντηρήσαμεν, οὐδὲ ἐποιήσαμεν, καθώς ἐνετείλω ἡμῖν, ἵνα ἐν ἡμῖν γένηται. 31. Καὶ νῦν πάντα ὅσα ἡμῖν ἐπήγαγες, καὶ πάντα ὅσα ἐποίησας ἡμῖν, ἐν ἀληθινῇ κρίσει ἐποίησας. 52. Καὶ παρέδωκας ἡμᾶς εἰς χεῖρας ἐχθρῶν ἡμῶν ἀνόμων, καὶ ἐχθίστων ἀποστατῶν, καὶ βασιλεῖ ἀδίκῳ καὶ πονηροτάτῳ παρὰ πᾶσαν τὴν γῆν 35. Καὶ νῦν οὐκ ἔστιν ἡμῖν ἀνοίξαι τὸ στόμα· αἱ σχύνη καὶ ὄνειδος ἐγενήθη τῶν δούλων σου καὶ τῶν σεβομένων σε. 34. Μὴ παραδῷς ἡμᾶς εἰς τέλος διὰ τὸ ὄνομά σου, καὶ μὴ διασκεδάσης σου την διαθήκην. 55. Καὶ μὴ ἀποστήσῃς τὸ ἔλεός σου ἀφ' ἡμῶν διὰ ᾿Αβραὰμ τὸν ἡγαπημένον υπό σου, καὶ διὰ Ἰσαὰκ τὸν δοῦλόν σου, καὶ Ἰσραὴλ τὸν ἅγιόν σου. 56. Ως ἐλάλησας πρὸς αὐτοὺς λέγων, πολυπληθύο ναι τὸ σπέρμα αὐτῶν ὡς τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ τῷ πλήθει, καὶ ὡς τὴν ἄμμον τὴν παρὰ τὸ χείλος τῆς θα λάτσης. 37. Οτι, Δέσποτα, εσμικρύνθηκεν παρὰ πάντα τὰ ἔθνη, καὶ ἐσμὲν ταπεινοὶ ἐν πάσῃ τῇ γῇ σήμερον διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν. 58. Καὶ οὐκ ἔστιν ἐν τῷ καιρῷ τούτῳ ἄρχων καὶ προφήτης, οὐδὲ ἡγούμενος, οὐδὲ ὁλοκαύτωσις, οὐδὲ θυσία, οὐδὲ προσφορά, οὐδὲ θυμίαμα, οὐδὲ τόπος τοῦ καρπῶσαι ἐνώπιόν σου. 59. Καὶ εὑρεῖν ἔλεος· ἀλλ' ἐν ψυχῇ συντετριμμένη, καὶ πνεύματι τεταπεινωμένῳ προσδεχθείη μεν. 40. Ως ἐν ὁλοκαυτώμασι κριῶν καὶ ταύρων. καὶ ὡς ἐν μυριάσιν ἀρνῶν πιόνων· οὕτω γενέσθω ἡμῶν ή θυσία ἐνώπιόν σου σήμερον, καὶ ἐξιλᾶσαι ἐπισθέν
col. 2789–2790page 12 of 81
PG 16:2789σου, ὅτι οὐκ ἔστιν αἰσχύνη τοῖς πεποιθόσιν ἐπί σοι τα καὶ τελειώσαι Οπισθέν σου /. 41. Καὶ νῦν ἐξακολουθοῦμεν ἐν ὅλῃ καρδίᾳ ἡμῶν, καὶ φοβούμεθά σε, καὶ ζητοῦμεν τὸ πρόσωπόν σου. 49. Μη καταισχύνῃς ἡμᾶς, ἀλλὰ ποίησον μεθ' ἡμῶν ἔλεος /. κατὰ τὴν ἐπιείκειάν σου, καὶ κατὰ τὸ πλῆθος τοῦ ἐλέους σου. 45. Καὶ ἐξελοῦ ἡμᾶς κατὰ τὰ θαυμάσιά σου, καὶ δὸς δόξαν τῷ ὀνόματί σου, Κύριε. 44. Καὶ ἐντραπείησαν πάντες οἱ ἐνδεικνύμενοι τοῖς δούλοις σου κακά, καὶ καταισχυνθείησαν ἀπὸ πάσης δυναστείας, καὶ ἡ ἰσχὺς αὐτῶν συντριβείη. 45. Γνώτωσαν ὅτι σὺ εἶ μόνος Κύριος ὁ Θεὸς, καὶ ἔνδοξος ἐφ' ὅλην τὴν οἰκουμένην. 46. Καὶ οὐ διέλιπον οἱ ἐμβάλλοντες αὐτοὺς ὑπηρέ- Β΄ τας τοῦ βασιλέως, καίοντες τὴν κάμινον· καὶ ἡνίκα ἐνεβάλοσαν τοὺς τρεῖς εἰσάπαξ εἰς τὴν κάμινον, καὶ ή κάμινος ἦν διάπυρος κατὰ τὴν θερμασίαν αὐτῆς ἑπταπλασίως· καὶ ὅτε αὐτοὺς ἐνεβάλασαν, οἱ μὲν ἐμβάλλοντες αὐτοὺς ἦσαν ὑπεράνω αὐτῶν, οἱ δὲ ὑπο έκαιον ὑποκάτωθεν αὐτῶν νάφθαν, καὶ στυπίον, καὶ πίσσαν, καὶ κληματίδα. 47. Καὶ διεχεῖτο ἡ φλόξ ἐπάνω τῆς καμίνου ἐπὶ πήχεις τεσσαρακονταεννέα. 48. Καὶ διεξώδευσεν, καὶ ἐνεπύρισεν οὓς εὗρε περὶ τὴν κάμινον τῶν Χαλδαίων. 49. Αγγελος δὲ Κυρίου συγκατέβη ἅμα τοῖς περὶ τὴν Αζαρίαν εἰς τὴν κάμινον, καὶ ἐξετίναξε τὴν φλόγα τοῦ πυρὸς ἐκ τῆς καμίνου. 50. Καὶ ἐποίησε τὸ μέσον τῆς καμίνου ὡσεὶ πνεῦ μα δρόσου διασυρίζον, καὶ οὐχ ήψατο αὐτῶν καθόλον τὸ πῦρ, καὶ οὐκ ἐλύπησε, καὶ οὐ παρηνώχλησεν από τους. 51. Αναλαβόντες δὲ οἱ τρεῖς ὡς ἐξ ἑνὸς στόματος ὕμνουν, καὶ ἐδόξαζον, καὶ εὐλόγουν - καὶ ἐξύψουν /. τὸν Θεὸν ἐν τῇ καμίνω, λέγοντες 52. Εὐλογητὸς εἶ, Κύριε ὁ Θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν, καὶ αἰνετὸς, καὶ ὑπερυψούμενος εἰς τοὺς αἰῶν νας· καὶ εὐλογημένον τὸ ὄνομα τῆς δόξης σου τὸ ἅγιον, καὶ ὑπεραινετὸν, καὶ ὑπερυψωμένον εἰς πάν τας τοὺς αἰῶνας. 55. Εὐλογημένος εἶ ἐν τῷ ναῷ τῆς ἁγίας δόξης σου, καὶ ὑπερυμνητὸς, καὶ ὑπερένδοξος εἰς τοὺς αἰῶ να 54. Εὐλογητὸς εἶ ἐπὶ θρόνου δόξης τῆς βασιλείας σου, καὶ ὑμνητὸς, καὶ ὑπερυψωμένος εἰς τοὺς αἰῶνας. 55. Εὐλογητὸς εἶ ὁ βλέπων ἀβύσσους, καθήμενος ἐπὶ Χερουβίμ, καὶ αἰνετὸς, καὶ δεδοξασμένο; εἰς τοὺς αἰῶνας. 56. Εὐλογητὸς εἶ ἐν τῷ στερεώματι ἐκ τοῦ οὐρα νοῦ, καὶ ὑμνητὸς, καὶ δεδοξασμένος εἰς τοὺς αἰῶνας. 57. Εὐλογεῖτε πάντα τὰ ἔργα τοῦ Κυρίου τὸν Κύ ριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 58. Εὐλογεῖτε ἄγγελοι Κυρίου τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 59. Εὐλογεῖτε οὐρανοὶ τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 60. Εὐλογεῖτε ὕδατα, καὶ πάντα τὰ ἐπάνω τοῦ αὐτ
col. 2791–2792page 13 of 81
PG 16:2791ρανοῦ τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 61. Εὐλογεῖτε πᾶσαι αἱ δυνάμεις Κυρίου τὸν Κύ ριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 62. Εὐλογεῖτε ἥλιος, καὶ σελήνη τὸν Κύριον, ὑμνεῖ τε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 63. Εὐλογεῖτε ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 64. Εὐλογεῖτε πας όμβρος, καὶ δρόσος τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 65. Εὐλογεῖτε πάντα τὰ πνεύματα τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 66. Εὐλογεῖτε πῦρ, καὶ καῦμα τὸν Κύριον, ὑμνεῖ τε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 67. Εὐλογεῖτε ρίγος, καὶ ψύχος τὸν Κύριον, ὑμνεῖ τε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 68. Ευλογείτε δρόσοι, καὶ νιφετοὶ τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 69. Εὐλογεῖτε πάγοι, καὶ ψύχος τὸν Κύριον, ὑμνεῖ τε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 70. Εὐλογεῖτε πάχναι, καὶ χιόνες τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψούτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 71. Εὐλογεῖτε νύκτες, καὶ ἡμέρες τον Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 72. Εὐλογεῖτε φῶς, καὶ σκότος τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 73. Εὐλογεῖτε ἀστραπαὶ, καὶ νεφέλαι τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 74. Ευλογείτω ἡ γῆ τὸν Κύριον, υμνείτω, καὶ ὑπερυψούτω αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 75. Εὐλογεῖτε ὄρη, καὶ βουνοὶ τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 76. Εὐλογεῖτε πάντα τὰ φυόμενα ἐπὶ τῆς γῆς τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς από νας. 77. Εὐλογεῖτε ἄμβροι, καὶ αἱ πηγαὶ τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 78. Εὐλογεῖτε θάλασσαι, καὶ ποταμοὶ τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 19. Εὐλογεῖτε κήτη, καὶ πάντα τὰ κινούμενα ἐν τοῖς ὕδασι τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αυτ τὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 80. Εὐλογεῖτε πάντα τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς Ο αιώνας. 81. Εὐλογεῖτε πάντα τὰ θηρία, καὶ τὰ κτήνη τε τράποδα, καὶ θηρία τῆς γῆς τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 82. Εὐλογεῖτε οἱ υἱὶ τῶν ἀνθρώπων τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 83. Εὐλογεῖτε Ισραὴλ τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 84. Εὐλογεῖτε ἱερεῖς δοῦλοι Κυρίου τον Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 85. Εὐλογεῖτε δοῦλοι τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 86. Εὐλογεῖτε πνεύματα, καὶ ψυχαὶ δικαίων τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶν νας.
col. 2793–2794page 14 of 81
PG 16:279387. Εὐλογεῖτε ὅσιοι, καὶ ταπεινοὶ καρδίᾳ τὸν Κύ ριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 88. Ευλογείτε Ανανία, Αζαρία, Μισαήλ τὸν Κύ μιον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶ νας. Ὅτι ἐξείλετο ἡμᾶς ἐξ ᾅδου, καὶ ἔσωσεν ἡμᾶς ἐκ χειρό; θανάτου, καὶ ἐῤῥύσατο ἡμᾶς ἐκ μέσου καιο μένης φλογός, καὶ ἐκ τοῦ πυρὸς ἐλυτρώσατο ἡμᾶς. 80. Εξομολογεῖσθε τῷ Κυρίῳ, ὅτι χρηστὸς, ὅτι εἰ; τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ. 90. Εὐλογεῖτε πάντες οἱ σεβόμενοι τὸν Κύριον τὸν Θεὸν τῶν θεῶν, ὑμνεῖτε, καὶ ἐξομολογεῖσθε, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ + καὶ εἰς τὸν - αἰῶνα τῶν αιώνων. 91. Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἀκοῦσαι τὸν βασιλέα ἀμνούντων αὐτῶν - καὶ ἑστὼς ἐθεώρει αὐτοὺς ζῶν τας Τότε Ναβουχοδονόσορ ὁ βασιλεὺς ἐθαύμασε, καὶ ἀνέστη σπεύσας, καὶ εἶπεν τοῖς φίλοις αὐτοῦ Οὐχὶ ἄνδρας τρεῖς ἐβάλομεν εἰς μέσον τοῦ πυρὸς πεπεδημένους. Καὶ εἶπον τῷ βασιλεῖ· ᾿Αληθώς, βασιλεῦ. 93. Καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς /. Ἰδοὺ ἐγὼ ὁρῶ ἄνδρας τέσσαρας λελυμένους περιπατοῦντας ἐν τῷ πυρὶ, καὶ φθορὰ οὐδεμία έγενήθη ἐν αὐτοῖς, καὶ ἡ ὅρασις τοῦ τετάρτου ὁμοίωμα ἀγγέλου Θεοῦ. 93. Καὶ προσελθὼν ὁ βασιλεὺς πρὸς τὴν θύραν τῆς καμίνου καιομένης τῷ πυρὶ, ἐκάλεσεν αὐτοὺς ἐξ ὀνό ματο;· Σεδράχ, Μισάχ, Αβδεναγω, οἱ παῖδες του Θεοῦ τῶν θεῶν τοῦ ὑψίστου, ἐξέλθετε ἐκ τοῦ πυρός. Οὕτως οὖν ἐξῆλθον οἱ ἄνδρες ἐκ μέσου τοῦ πυρός. 94. Καὶ συνήχθησαν οἱ ὕπατοι, τοπάρχαι, καὶ ἀρο χιπατριῶται, καὶ οἱ φίλοι τοῦ βασιλέως, καὶ ἐθεώρουν τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, ὅτι οὐχ ἥψατο τὸ πῦρ τοῦ σώματος αὐτῶν, καὶ αἱ τρίχες αὐτῶν οἱ κατεκάησαν, καὶ τὰ σαράβαρα αὐτῶν οὐκ ἠλλοιώθησαν, οὐδὲ ὀσμὴ τοῦ πυρὸς ἦν ἐν αὐτοῖς. 95. Υπολαβὼν δὲ Ναβουχοδονόσορ ὁ βασιλεὺς εἶ πεν· Εὐλογητός Κύριος τοῦ Σειράχ, Μισάχ, 'Ἀβδεναγὼ, ὃς ἀπέστειλε τὸν ἄγγελον αὐτοῦ, καὶ ἔσωσε τοὺς παῖδας αὐτοῦ, τοὺς ἐλπίσαντας ἐπ' αὐτόν. Τὴν γὰρ προσταγὴν τοῦ βασιλέως ἠθέτησαν, καὶ παρέ. δωκαν τὰ σώματα αὐτῶν εἰς ἐμπυ + ρισμὸν /. ἵνα μὴ λατρεύσωσι, μηδὲ προσκυνήσωσι Θεῷ ἑτέρῳ, ἀλλ᾽ ἢ τῷ Θεῷ αὐτῶν. 96. Καὶ νῦν ἐγὼ κρίνω, ἵνα πᾶν ἔθνος, καὶ πᾶσαι φυλαὶ, καὶ πᾶσαι γλῶσσαι, δ; ἂν βλασφημήσῃ εἰς τὸν Κύριον τὸν Θεὸν Σεδράχ, Μισάχ, Αβδεναγώ, δια μελισθήσεται, καὶ ἡ οἰκία αὐτοῦ δημευθήσεται· διότι οὐκ ἔστι Θεὸς ἕτερος, ὃς δυνήσεται ἐξελέσθαι οὕτως. 97. Οὕτως οὖν βασιλεὺς τῷ Σεδράχ, Μισάχ, Ἀβδεναγὼ, ἐξουσίαν δοὺς ἐφ' ὅλης τῆς χώρας, κατέστησεν αὐτοὺς ἄρχοντας 98. Αρχὴ τῆς Ἐπιστολής» ΝΑΒΟΥΧΟΔΟΝΟΣΟΡ * ὁ βασιλεὺς, πᾶσι τοῖς λαοῖς, φυλαῖς, καὶ γλώσ * σαις, τοῖς οἰκοῦσιν ἐν πάσῃ τῇ γῇ· εἰρήνη ὑμῖν * πληθυνθείη. 99. * Τὰ σημεῖα καὶ τὰ τέρατα & εποίησε μετ' ἐμοῦ ὁ Θεὸς ὁ ὕψιστος, ήρεσεν ἐναντίον μου ἀναγ γεῖλαι ὑμῖν, ὡς μεγάλα καὶ ἰσχυρά. 100. - Ως μεγάλη καὶ ἰσχυρὰ ἡ βασιλεία αὐτοῦ /.
col. 2795–2796page 15 of 81
PG 16:2795* ή βασιλεία αὐτοῦ, βασιλεία αἰώνιος, ἡ ἐξουσία αυτ * τοῦ εἰς γενεὰν καὶ γενεάν. ΚΕΦΑΛ. Δ'. 1. * Ετους οκτωκαιδεκάτου τῆς βασιλείας. Να βουχοδονόσορ εἶπεν· Εἰρηνεύων ἤμην ἐν τῷ οἴκῳ μου, καὶ εὐθηνῶν ἐπὶ τοῦ θρόνου μου. 2. Ενύπνιον εἶδον, καὶ εὐλαβήθην, καὶ φόβος μοι ἐπέπεσεν. 7. Ἐπὶ τῆς κοίτης μου εκάθευδον, καὶ ἰδοὺ δένδρον ὑψηλὸν φυόμενον ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ ἡ ὅρασις αὐτοῦ μεγάλη, καὶ οὐκ ἦν ἄλλο ὅμοιον αὐτῷ. 9. Οἱ κλάδοι αὐτοῦ τῷ μήκει ὡς σταδίων τριάκον τα, καὶ ὑποκάτω αὐτοῦ ἐσκίαζον πάντα τὰ θηρία τῆς γῆς, καὶ ἐν αὐτῷ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ ἑνόσσευον ὁ καρπὸς αὐτοῦ πολὺς, καὶ ἀγαθὸς, καὶ ἐχορήγει πᾶσι τοῖς ζώοις. 8. Ζ. Καὶ ἡ δρασις αὐτοῦ μεγάλη, ἡ κορυφὴ αὐτοῦ 2. ήγγισεν ἕως τοῦ οὐρανοῦ, καὶ τὸ κύτος αὐτοῦ ἕως 2. τῶν νεφελῶν, πληροῦν τὰ ὑποκάτω τοῦ οὐρανοῦ 2. ὁ ἥλιος καὶ ἡ σελήνη ἦν, ἐν αὐτῷ ᾤκουν καὶ ἐφώ 2 τιζον πᾶσαν τὴν γῆν. 10. Εθεώρουν ἐν τῷ ὕπνῳ μου, καὶ ἰδοὺ ἄγγελος ἀπεστάλη ἐν ἰσχύν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ. 11. Καὶ ἐφώνησε, καὶ εἶπεν αὐτῷ· Ἐκκόψατε αὐτὸ, καὶ καταφθείρατε αὐτό· προστέτακται γὰρ ἀπὸ τοῦ Ὑψίστου ἐκριζῶσαι καὶ ἀχρειῶσαι αὐτό. 12. Καὶ οὕτως εἶπε· 'Ρίζαν μίαν άφετε αὐτοῦ ἐν τῇ γῇ, ὅπως μετὰ τῶν θηρίων τῆς γῆς ἐν τοῖς ὄρεσι χόρτον ὡς βοῦς νέμηται. 13. Καὶ ἀπὸ τῆς δρόσου τοῦ οὐρανοῦ τὸ σῶμα αὐτ τοῦ ἀλλοιωθῇ, καὶ ἑπτὰ ἔτη βοσκηθῇ σὺν αὐτοῖς. 14. Ἕως ἂν γνῷ τὸν Κύριον τοῦ οὐρανοῦ ἐξουσίαν ἔχειν πάντων τῶν ἐν τῷ οὐρανῷ, καὶ τῶν ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ ὅσα ἂν θέλῃ ποιεῖν, ποιεῖ ἐν αὐτοῖς. 15. Ενώπιόν μου ἐξεκόπη ἐν ἡμέρᾳ μια, καὶ ἡ καταφθορὰ αὐτοῦ ἐν ὥρᾳ μια τῆς ἡμέρας, καὶ οἱ κλάδοι αὐτοῦ ἐδόθησαν εἰς πάντα ἄνεμον, καὶ εἱλκύσθη, καὶ ἐῤῥίφη. Καὶ τὸν χόρτον τῆς γῆς ἤσθις, καὶ εἰς φυλακὴν παρεδόθη, καὶ ἐν πέδαις, καὶ ἐν χειροπέδαις χαλκαῖς ἐδέθη ὑπ' αὐτῶν. Σφόδρα ἐθαύμασα ἐπὶ τούτοις, καὶ ὁ ὕπνος μου ἀπέστη ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν μου, καὶ ἀναστὰς τὸ πρωΐ ἐκ τῆς κοίτης μου, ἐκάλεσα τὸν Δανιὴλ τὸν ἄρχοντα τῶν σοφιστῶν, καὶ τὸν ἡγούμενον τῶν κρινόντων τὰ ἐνύπνια, καὶ διηγησάμην αὐτῷ τὸ ἐνύπνιον, καὶ ὑπέδειξέ μοι πᾶσαν τὴν σύγκρισιν αὐτοῦ. 16. Μεγάλως δὲ ἐθαύμασεν ὁ Δανιὴλ, καὶ ὑπόνοια κατέσπευδεν αὐτόν· καὶ φοβηθείς, τρόμου λαβόντος αὐτὸν, καὶ ἀλλοιωθείσης τῆς δράσεως αὐτοῦ, κινήσας, τὴν κεφαλὴν, ὥραν μίαν ἀποθαυμάσας, ἀπεκρίθη μοι φωνῇ πραείᾳ· Βασιλεῦ, τὸ ἐνύπνιον τοῦτο τοῖς μισοῦσί σε, καὶ ἡ σύγκρισις αὐτοῦ τοῖς ἐχθροῖς σου ἐπέλθοι. 17. Τὸ δένδρον, τὸ ἐν τῇ γῇ πεφυτευμένον, οὗ ἡ ὅρασι; μεγάλη, σὺ εἶ, βασιλεῦ. 18. Καὶ πάντα τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ τὰ νοσ σεύοντα ἐν αὐτῷ, ἡ ἰσχὺς τῆς γῆς, καὶ τῶν ἐθνῶν, καὶ
col. 2797–2798page 16 of 81
PG 16:2797τῶν γλωσσῶν πασῶν ἕως τῶν περάτων τῆς γῆς, καὶ πᾶσαι αἱ χῶραι σοὶ δουλεύσουσι. 19. Τὸ δὲ ἀνυψωθῆναι τὸ δένδρον ἐκεῖνο, καὶ ἐγγί καὶ τῷ οὐρανῷ, καὶ τὸ κύτος αὐτοῦ ἄψασθαι τῶν νε φελῶν, σύ, βασιλεῦ, ὑψώθης ὑπὲρ πάντας τοὺς ἀνθρώ τους, τοὺς ὄντας ἐπὶ προσώπου πάσης τῆς γῆς ὑψώθη σου ἡ καρδία υπερηφανίᾳ καὶ ἰσχύϊ ὑπὲρ τὰ πρὸς τὸν ἅγιον καὶ τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ· τὰ ἔργα σου ὤφθη, καθ' ὅτι ἐξηρήμωσας τὸν οἶκον τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος ἐπὶ ταῖς ἁμαρτίαις τοῦ λαοῦ τοῦ ἡγιασμένου. 20. Καὶ ἡ ὅρασις, ἣν εἶδες, ὅτι ἄγγελος ἐν ἰσχύλ ἀπεστάλη παρὰ τοῦ Κυρίου, καὶ ὅτι εἶπεν· Ἐξᾶραι τὸ δένδρον, καὶ ἐκκόψαι, ἡ κρίσις τοῦ Θεοῦ τοῦ μετ γάλου ἥξει ἐπὶ σέ. 21. Καὶ ὁ Ὕψιστος, καὶ οἱ ἄγγελοι αὐτοῦ ἐπὶ σὲ κατατρέχουσιν, εἰς φυλακὴν ἀπάξουσί σε, καὶ εἰς τό τον ἔρημον ἀποστελοῦσί σε. 23. Καὶ ἡ ρίζα τοῦ δένδρου, ἡ ἀφεθεῖσα, ἐπεὶ οὐκ ἐξεριζώθη, ὁ τόπος τοῦ θρόνου σου σοὶ συντηρηθήσε ται εἰς καιρὸν καὶ ὥραν. Ἰδοὺ ἐπὶ σὲ ἑτοιμάζονται, καὶ μαστιγώσουσί σε, καὶ ἐπάξουσι τὰ κεκριμένα επί σε. Κύριος ζῇ ἐν οὐρανῷ, καὶ ἡ ἐξουσία αὐτοῦ ἐπὶ πάσῃ τῇ γῇ. 24. Αὐτοῦ δεήθητι περὶ τῶν ἁμαρτιῶν σου, καὶ πάν σας τὰς ἀδικίας σου ἐν ἐλεημοσύναις λύτρωσαι, ἵνα ἐπιείκεια δοθῇ σοι, καὶ πολυήμερος γένῃ ἐπὶ τοῦ θρό νου τῆς βασιλείας σου, καὶ μὴ καταφθείρη σε. 25. Τούτους τοὺς λόγους ἀγάπησον· ἀκριβὴς γάρ μου ὁ λόγος, καὶ πλήρης ὁ χρόνος σου. Καὶ ἐπὶ συν τελείᾳ τῶν λόγων Ναβουχοδονόσορ, ὡς ήκουσε την κρίσιν τοῦ δράματος, τοὺς λόγους ἐν τῇ καρδίᾳ συν ετήρησε. 26. Καὶ μετὰ μῆνας δώδεκα ὁ βασιλεὺς ἐπὶ τῶν τειχῶν τῆς πόλεως μετὰ πάσης τῆς δόξης αὐτοῦ περιεπάτει, καὶ ἐπὶ τῶν πύργων αὐτῆς διεπορεύετο, καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν 27. Αὕτη ἐστὶ Βαβυλών ή μεγάλη, ἣν ἐγὼ ᾠκοδόμησα, καὶ οἶκος βασιλείας μου ἐν ἰσχύϊ κράτους μου κληθήσεται εἰς τιμὴν τῆς δόξης μου. 28. Ετι τοῦ λόγου ἐν τῷ στόματι τοῦ βασιλέως ὄντος, ἐπὶ συντελείας τοῦ λόγου αὐτοῦ, φωνὴν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἤκουσε· Σοὶ λέγεται, Ναβουχοδονόσορ βασι λεῦ, ἡ βασιλεία Βαβυλῶνος ἀφῄρηταί σου, καὶ ἑτέρῳ δίδοται ἐξουθενημένῳ ἀνθρώπῳ ἐν τῷ οἴκῳ σου. Ἰδοὺ ἐγὼ καθίστημι αὐτὸν ἐπὶ τῆς βασιλείας σου, καὶ τὴν ἐξουσίαν σου, καὶ τὴν δόξαν σου, καὶ τὴν τρυφήν σου παραλήψεται· ὅπως ἐπιγνῶς, ὅτι ἐξου σίαν ἔχει ὁ Θεὸς τοῦ οὐρανοῦ ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν ἀν θρώπων, καὶ ᾧ ἐὰν βούληται, δώσει αὐτήν· ἕως δὲ ηλίου ἀνατολῆς, βασιλεὺς ἕτερος εὐφρανθήσεται ἐν τῷ οἴκῳ σου, καὶ κρατήσει τῆς δόξης σου, καὶ τῆς Ισχύος σου, καὶ τῆς ἐξουσίας σου. 20. Καὶ οἱ ἄγγελοι διώξονται σε ἐπὶ ἔτη ἑπτὰ, καὶ οὐ μὴ ὀφθῇς, οὐδ᾽ οὐ μὴ λαλήσῃς μετὰ παντὸς ἀν θρώπου, χόρτον ὡς βοῦν σε ψωμίσουσι, καὶ ἀπὸ τῆς χλόης τῆς γῆς ἔσται ή νομή σου. Ἰδοὺ ἀντὶ τῆς δόξης σου δήσουσί σε, καὶ τὸν οἶκον τῆς τρυφῆς του, καὶ τῆς βασιλείας σου ἕτερος ἔξει, Ει
col. 2799–2800page 17 of 81
PG 16:279930. "Εως δὲ πρωί πάντα τελεσθήσεται ἐπί σε, Να βουχοδονόσορ βασιλεῦ Βαβυλῶνος, καὶ οὐχ ὑστερήσει ἀπὸ πάντων τούτων οὐθέν. Εγώ Ναβουχοδονόσορ βασιλεὺς Βαβυλῶνος ἑπτὰ ἔτη ἐπεδήθην, χόρτον ὡς βοῦν ἐψώμισάν με, καὶ ἀπὸ τῆς χλόης τῆς γῆς ἤσθιον. 31. Καὶ μετὰ ἔτη ἑπτὰ ἔδωκα τὴν ψυχήν μου εἰς δέησιν, καὶ ἠξίωσα περὶ τῶν ἁμαρτιῶν μου κατά πρόσωπον Κυρίου τοῦ Θεοῦ τοῦ οὐρανοῦ, καὶ περὶ τῶν ἀγνοιῶν μου τοῦ Θεοῦ τῶν θεῶν τοῦ μεγάλου ἐδεήθην καὶ αἱ τρίχες μου ἐγένοντο ὡς πτέρυγες ἀετοῦ, οι ὄνυχές μου ὡσεὶ λέοντος, ἠλλοιώθη ή σάρξ μου καὶ ή καρδία μου, γυμνός περιεπάτουν μετὰ τῶν θηρίων τῆς γῆς. 32. Ενύπνιον εἶδον, καὶ ὑπόνοιαί με ειλήφασι, καὶ διὰ χρόνου ὕπνος με έλαβε πολὺς, καὶ νυσταγμός ἐπέπεσέ μοι. Καὶ ἐπὶ συντελείᾳ τῶν ἑπτὰ ἐτῶν ὁ χρόνος μου τῆς ἀπολυτρώσεως ἦλθε, καὶ αἱ ἁμαρτίαι μου καὶ αἱ ἄγνοιαί μου ἐπληρώθησαν ἐναντίον τοῦ Θεοῦ τοῦ οὐρανοῦ· καὶ ἐδεήθην περὶ τῶν ἀγνοιῶν μου τοῦ Θεοῦ τῶν θεῶν τοῦ μεγάλου. Καὶ ἰδοὺ ἄγγε λος εἷς ἐκάλεσέ με ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, λέγων· Ναβουχοδονόσορ, δούλευσον τῷ Θεῷ τοῦ οὐρανοῦ τῷ ἁγίῳ, καὶ δὸς δόξαν τῷ Ὑψίστῳ. Το βασίλειον τοῦ ἔθνους σου σοὶ ἀποδίδοται. 33. Ἐν ἐκείνῳ τῷ καιρῷ ἀποκατεστάθη ἡ βασι λεία - μου ἐμοὶ, καὶ ἡ δόξα μου απεδόθη μοι /. 54. Τῷ Ὑψίστῳ ἀνθομολογοῦμαι, καὶ αἰνῶ· τῷ κτίσαντι τὸν οὐρανὸν, καὶ τὴν γῆν, καὶ τὰς θαλάσσας, καὶ τοὺς ποταμούς, καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτοῖς, ἐξομολα γοῦμαι, καὶ αἰνῶ, ὅτι αὐτός ἐστι Θεὸς τῶν θεῶν; καὶ Κύριος τῶν κυρίων, καὶ Βασιλεὺς τῶν βασιλέων ὅτι αὐτὸς ποιεῖ σημεῖα καὶ τέρατα, καὶ ἀλλοιοί και ροὺς καὶ χρόνους, ἀφαιρῶν βασιλείαν βασιλέων, καὶ καθιστῶν ἑτέρου; ἀντ᾿ αὐτῶν· ἀπὸ τοῦ νῦν αὐτῷ λατρεύσω, καὶ ἀπὸ τοῦ φόβου αὐτοῦ τρόμος είληφέ με, καὶ πάντας τοὺς ἁγίους αὐτοῦ αἰνῷ· οἱ γὰρ θεοὶ τῶν ἐθνῶν οὐκ ἔχουσιν ἐν ἑαυτοῖς ἰσχὺν ἀποστρέψαι βασι λείαν βασιλέως εἰς ἕτερον βασιλέα, καὶ ἀποκτείναι, καὶ ζῆν ποιῆσαι, καὶ ποιῆσαι σημεία, και θαυμάσια μεγάλα καὶ φοβερά, καὶ ἀλλοιῶσαι ὑπερμεγέθη πράγματα, καθὼς ἐποίησεν ἐν ἐμοὶ ὁ Θεὸς τοῦ οὐρα νοῦ, καὶ ἀλλοίωσεν ἐπ' ἐμοὶ μεγάλα πράγματα. Ἐγὼ πάσας τὰς ἡμέρας τῆς βασιλείας μου περί τῆς ψυχῆς μου τῷ Ὑψίστῳ θυσίας προσοίσω εἰς ὀσμὴν εὐωδίας τῷ Κυρίῳ, καὶ τὸ ἀρεστὸν ἐνώπιον αὐτοῦ ποιήσω ἐγώ, καὶ ὁ λαός μου, τὸ ἔθνος μου, καὶ αἱ χώρα μου, αἱ ἐν τῇ ἐξουσίᾳ μου. Καὶ ὅσοι ἐλάλησαν εἰς τὸν Θεὸν τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ὅσοι ἂν καταληφθῶσι λαλοῦντές τι, τούτους κατακρινω θανάτῳ. Έγραψε δὲ ὁ βασιλεὺς Ναβουχοδονόσορ ἐπιστολὴν έγκύκλιον πᾶσι τοῖς κατὰ τόπον ἔθνεσι, καὶ χώραις, καὶ γλώσσαις πάσαις ταῖς οἰκούσαις ἐν πάσαις ταῖς χώραις, γενεαῖς καὶ γενεαῖς. Κυρίῳ τῷ Θεῷ τοῦ οὐρανοῦ αἰνεῖτε, καὶ θυσίαν καὶ προσφορὰν προσφέρετε αὐτῷ ἐνδόξως. Εγώ βασιλεὺς βασιλέων ἀνθομολογοῦμαι αὐτῷ ἐν δόξως, ὅτι οὕτως ἐποίησε μετ' ἐμοῦ. Ἐν αὐτῇ τῇ ἡμέρα εκάθισε με ἐπὶ τοῦ θρόνου
col. 2801–2802page 18 of 81
PG 16:2801του, καὶ τῆς ἐξουσίας μου, καὶ τῆς βασιλείας μου ν τῷ λαῷ μου ἐκράτησα, καὶ ἡ μεγαλωσύνη μου απο κατεστάθη μοι. Ναβουχοδονόσορ βασιλεὺς πᾶσι τοῖς ἔθνεσι, καὶ τάταις ταῖς χώραις, καὶ πᾶσι τοῖς οἰκοῦσιν ἐν αὐτ ταῖς· Εἰρήνη ὑμῖν πληθυνθείη ἐν παντὶ καιρῷ. Καὶ νῦν ὑποδείξω ὑμῖν τὰς πράξεις, ἃς ἐποίησε μετ᾿ ἐμοῦ 5 Θεὸς ὁ μέγας· ἔδοξε δέ μοι ἀποδεῖξαι ὑμῖν, καὶ τοῖς σοφισταῖς ὑμῶν, ὅτι ἔστι Θεός, καὶ τὰ θαυμάσια αυτ τοῦ μεγάλα· τὸ βασίλειον αὐτοῦ, βασίλειον εἰς τὸν αἰῶνα· ἡ ἐξουσία αὐτοῦ ἀπὸ γενεῶν εἰς γενεάς. Καὶ ἀπέστειλεν ἐπιστολὰς περὶ πάντων τῶν γενηθέντων αὐτῷ ἐν τῇ βασιλείᾳ αὐτοῦ, πᾶσι τοῖς ἔθνεσι τοῖς οὖσιν ὑπὸ τὴν βασιλείαν αὐτοῦ. ΚΕΦΑΛ. Ε' 1. Βαλτάσαρ ὁ βασιλεὺς ἐποίησε δοχὴν μεγάλην ἐν ἡμέρᾳ ἐγκαινισμοῦ τῶν βασιλειῶν αὐτοῦ· ἐκάλεσεν ἄνδρας δισχιλίους. 4. Ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ Βαλτάσαρ ἐνυψούμενος ἀπὸ τοῦ οἴνου, καὶ καυχώμενος επήνεσε πάντας τοὺς θεοὺς τῶν ἐθνῶν, τοὺς χωνευτούς, καὶ γλυπτούς ἐν τῷ τύτῳ αὐτοῦ, καὶ τῷ Θεῷ τῷ ὑψίστῳ οὐκ ἔδωκεν αίγεσιν. 5. Ἐν αὐτῇ τῇ νυκτὶ ἐξῆλθον δάκτυλοι ὡσεὶ ἀνα θρώπου, καὶ ἐπέγραψαν ἐπὶ τοῦ τοίχου οἴκου αὐτοῦ ἐπὶ τοῦ κονιάματος κατέναντι τοῦ λύχνους. Μανή, Φάρες, Θεκέλ. Ἔστι δὲ ἡ ἑρμηνεία αὐτῶν· ΜΑΝΗ Αρίθμηται, ΦΑΡΕΣ ἐξῆρτα:, ΘΕΚΕΛ ἔσταται. 1. Βαλτάσαρ ὁ βασιλεὺς ἐποίησεν εστιατορίαν μετ γάλην τοῖς ἑταίροις αὐτοῦ. 2. Καὶ ἔπινεν οἶνον, καὶ ἀνυψώθη ἡ καρδία αὐτοῦ, καὶ εἶπεν ἐνέγκαι τὰ σκεύη τὰ χρυσά, καὶ τὰ ἀργυρᾶ τοῦ οἴκου τοῦ Θεοῦ, & ήνεγκε Ναβουχοδονόσορ ὁ πα τὴρ αὐτοῦ ἀπὸ Ἱερουσαλήμ, καὶ οἰνοχοῆσαι ἐν αὐτοῖς τοῖς ἑταίροις αὐτοῦ. δ. Καὶ ἠνέχθη, καὶ ἔπινον ἐν αὐτοῖς, καὶ η λόγουν τὰ εἴδωλα τὰ χειροποίητα αὐτῶν. 4. Καὶ τὸν Θεὸν τοῦ αἰῶνος οὐκ εὐλόγησαν, τὸν ἔχοντα τὴν ἐξουσίαν τοῦ πνεύματος αὐτῶν. 5. Ἐν αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ἐκείνῃ ἐξῆλθον δάκτυλοι, ὡσεὶ χειρὸς ἀνθρώπου, καὶ ἔγραψαν ἐπὶ τοῦ τοίχου τοῦ οἴκου αὐτοῦ ἐπὶ τοῦ κονιάματος κατέναντι τοῦ φωτός ἔναντι τοῦ βασιλέως Βαλτάσαρ, καὶ εἶδε χεῖρα γρά φούσαν. 6. Καὶ ἡ δρασις αὐτοῦ ἠλλοιώθη, καὶ φόβοι καὶ ὑπόνοιαι αὐτὸν κατέσπευδον. Εσπευσεν οὖν ὁ βασι λεὺς, καὶ ἐξανέστη, καὶ ἑώρα τὴν γραφὴν ἐκείνην, καὶ οἱ συνεταίροι κύκλῳ αὐτοῦ ἐκαυχῶντο. 7. Καὶ ὁ βασιλεὺς ἐφώνησε φωνῇ μεγάλη, καλέσαι τοὺς ἐπαοιδούς, καὶ φαρμακούς, καὶ Χαλδαίους, καὶ γαζαρηνούς, ἀπαγγείλαι τὸ σύγκριμα τῆς γραφής. Καὶ εἰσεπορεύοντο ἐπὶ θεωρίαν, ἰδεῖν τὴν γραφήν, καὶ τὸ σύγκριμα τῆς γραφῆς οὐκ ἐδύναντο συγκρίναι τῷ βασιλεῖ. Τότε ὁ βασιλεὺς ἐξέθηκε πρόσταγμα. λέγων· Πᾶς ἀνὴρ ὃς ἂν ὑποδείξῃ τὸ σύγκριμα τῆς γραφῆς, στολιεῖ αὐτὸν πορφύραν, καὶ μανιάκην χρυ σοῦν περιθήσει αὐτῷ, καὶ δοθήσεται αὐτῷ ἐξουσία τοῦ τρίτου μέρους τῆς βασιλείας. 8. Καὶ εἰσε πορεύοντο οἱ ἐπαοιδοὶ καὶ οἱ φαρμακολ,
col. 2803–2804page 19 of 81
PG 16:2803καὶ γαζαρηνοί, καὶ οὐκ ἠδύνατο οὐδεὶς τὸ σύγκριμα τῆς γραφῆς ἀπαγγείλαι. Ο 9. Τότε ὁ βασιλεὺς ἐκάλεσε την βασίλισσαν περὶ τούτου σημείου, καὶ ὑπέδειξεν αὐτῇ, ὡς μέγα ἐστὶ καὶ ὅτι πᾶς ἄνθρωπος οὐ δύναται ἀπαγγεῖλαι τῷ βα σιλεῖ τὸ σύγκριμα τῆς γραφής. 10. Τότε ἡ βασίλισσα εμνήσθη πρὸς αὐτὸν περὶ τοῦ Δανιήλ, ὃς ἦν ἐκ τῆς αἰχμαλωσίας τῆς Ἰουδαίας. 11. Καὶ εἶπε τῷ βασιλεῖ· Ὁ ἄνθρωπος ἐπιστήμων ἦν καὶ σοφὸς, καὶ ὑπερέχων πάντας τοὺς σοφούς Βα βυλῶνος, καὶ Πνεῦμα ἅγιον ἐν αὐτῷ ἐστι, καὶ ἐν ταῖς ἡμέραις τοῦ πατρός σου τοῦ βασιλέως συγκρίματα ὑπέρογκα ὑπέδειξε Ναβουχοδονόσορ τῷ πατρί σου. 13. Τότε Δανιήλ εἰσήχθη πρὸς τὴν βασιλέα· καὶ ἀποκριθεὶς ὁ βασιλεὺς εἶπεν αὐτῷ 14. ΤΟ Δανιήλ, δύνῃ μοι ὑποδείξαι τὸ σύγκριμα τῆς γραφῆς; Ει 16. Καὶ στολιῶ σε πορφύραν, καὶ μανιάκην χρυσ σοῦν περιθήσω σοι, καὶ ἕξεις ἐξουσίαν τοῦ τρίτου. μέρους τῆς βασιλείας μου. 17. Τότε Δανιὴλ ἔστη κατέναντι τῆς γραφῆς, καὶ ἀνέγνω, καὶ οὕτως ἀπεκρίθη τῷ βασιλεῖ· Αὕτη ἡ γραφή, Ηρίθμηται, κατελογίσθη, ἐξῆρται, καὶ ἔστη ἡ γράψασα χείρ, καὶ αὕτη ἡ σύγκρισις αὐτῶν. 23. Βασιλεῦ, σὺ ἐποιήσω εστιατορίαν τοῖς φίλοις σου, καὶ ἔπινες οἶνον, καὶ τὰ σκεύη τοῦ οἴκου τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος ἐνέχθη σοι, καὶ ἐπίνετε ἐν αὐτοῖς. σὺ καὶ οἱ μεγιστανές σου, καὶ ἡνέσατε πάντα τὰ εἶ δωλα τὰ χειροποίητα τῶν ἀνθρώπων, καὶ τῷ Θεῷ τῷ ζῶντι οὐκ εὐλογήσατε, καὶ τὸ πνεῦμά σου ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ, καὶ τὸ βασίλειόν σου αὐτὸς ἔδωκέ σος -· καὶ οὐκ εὐλόγησας αὐτὸν, οὐδὲ ᾔνεσας αὐτῷ. 26. Τοῦτο τὸ σύγκριμα τῆς γραφῆς· Ἠρίθμηται δ χρόνος σου τῆς βασιλείας. 27. Απολήγει ἡ βασιλεία σου· συντέτμηται, κα συντετέλεσται. 28. Η βασιλεία σου τοῖς Μήδοις καὶ τοῖς Πέρσαις δίδοται. 29. Τότε Βαλτάσαρ ὁ βασιλεὺς ἐνέδυσε τὸν Δανιήλ πορφύραν, καὶ μανιάκην χρυσοῦν περιέθηκεν αὐτῷ, καὶ ἔδωκεν ἐξουσίαν αὐτῷ τοῦ τρίτου μέρους τῆς βασιλείας αὐτοῦ. 50. Καὶ τὸ σύγκριμα ἐπῆλθε Βαλτάσαρ τῷ βασι λεῖ· καὶ τὸ βασίλειον ἐξῆρται ἀπὸ τῶν Χαλδαίων, καὶ ἐδόθη τοῖς Μήδοις καὶ τοῖς Πέρσαις. 31. Καὶ 'Αρταξέρξης ὁ τῶν Μήδων παρέλαβε την βασιλείαν, καὶ Δαρεῖος πλήρης τῶν ἡμερῶν, καὶ ἐνα δοξος ἐν γήρει. ΚΕΦΑΛ. Γ'. 1. Καὶ κατέστησε σατράπας ἑκατὸν εἴκοσι ἑπτὰ ἐπὶ πάσης τῆς βασιλείας αὐτοῦ. 2. Καὶ ἐπ' αὐτῶν ἄνδρας τρεῖς ἡγουμένους αὐτῶν καὶ Δανιὴλ εἰς ἦν τῶν τριῶν ἀνδρῶν. 5. Ὑπὲρ πάντας ἔχων ἐξουσίαν ἐν τῇ βασιλείᾳ. 4. Καὶ Δανιὴλ ἦν ἐνδεδυμένος πορφύραν, καὶ μέ γας καὶ ἔνδοξος ἔναντι Δαρείου τοῦ βασιλέως, καθότι ἦν ἔνδοξος, καὶ ἐπιστήμων, καὶ συνετὸς, καὶ Πνεῦμα
col. 2805–2806page 20 of 81
PG 16:2805ἅγιον ἐν αὐτῷ καὶ εὐ ιδούμενος ἐν ταῖς πραγ κατείαις - τοῦ βασιλέως, αἷς ἔπρασσε. Τότε ὁ βασιλεὺς ἐβουλεύσατο καταστῆσαι τὸν Δα νιὴλ ἐπὶ πάσης τῆς βασιλείας αὐτοῦ, καὶ τοὺς δύο ἄνδρας, οὓς κατέστησε μετ' αὐτοῦ, καὶ σατράπας ἑκατὸν εἴκοσι ἑπτά. Οτε δὲ ἐβουλεύσατο ὁ βασιλεὺς καταστῆσαι τὸν Δανιὴλ ἐπὶ πάσης τῆς βασιλείας αὐτ τοῦ. 5. Τότε βουλὴν καὶ γνώμην ἐβουλεύσαντο ἐν ἑαυ τοῖς οἱ δύο νεανίσκοι πρὸς ἀλλήλους λέγοντες (ἐπεὶ οὐδεμίαν ἁμαρτίαν οὐδὲ ἄγνοιαν ηὕρισκον κατὰ τοῦ Δανιήλ, περὶ ἧς κατηγορήσουσιν αὐτοῦ πρὸς τὸν βα σιλέα), καὶ εἶπαν· Δεῦτε, στήσωμεν όρισμόν καθ' ἑαυ τῶν, ὅτι πᾶς ἄνθρωπος οὐκ ἀξιώσεις ἀξίωμα, καὶ οὐ μὴ εὔξηται εὐχὴν ἀπὸ παντὸς θεοῦ ἕως ἡμερῶν τριά κοντα, ἀλλ' ἡ παρὰ Δαρείου τοῦ βασιλέως· εἰ δὲ μή, ἀποθανεῖται· ἵνα ἡττήσωσι τὸν Δανιὴλ ἐναντίον τοῦ βασιλέως, καὶ ῥιφῇ εἰς τὸν λάκκον τῶν λεόντων. “δεισαν γάρ, ὅτι Δανιήλ προσεύχεται, καὶ δεῖται Κυρίου τοῦ Θεοῦ αὐτοῦ τρὶς τῆς ἡμέρας. 6. Τότε προσήλθοσαν οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι, καὶ εἶπαν ἐναντίον τοῦ βασιλέως. 7. Ορισμὸν καὶ στάσιν ἐστήσαμεν, ὅτι πᾶς ἄνθρωπος, ὃς ἂν εὔξηται εὐχὴν, ἢ ἀξιώσῃ ἀξίωμά τι παρὰ παντὸς θεοῦ ἕως ἡμερῶν τριάκοντα, ἀλλ᾽ ἢ παρὰ Δαρείου τοῦ βασιλέως. 8. Ριφήσεται εἰς τὸν λάκκον τῶν λεόντων. 9. Καὶ οὕτως ὁ βασιλεὺς Δαρεῖος ἔστησε, καὶ ἐκύ ρωσεν. 10. Ἐπιγνοὺς δὲ Δανιὴλ τὸν ὁρισμὸν, ὃν ἔστησε κατ' αὐτοῦ, θυρίδας ήνοιξεν ἐν τῷ ὑπερῴῳ αὐτοῦ κατέναντι Ἱερουσαλήμ· καὶ ἔπιπτεν ἐπὶ πρόσωπον αὐτοῦ τρὶς τῆς ἡμέρας, καθὼς ἐποίει ἔμπροσθεν, καὶ ἐδεῖτο. 41. Καὶ αὐτοὶ ἐτήρησαν τὸν Δανιήλ, καὶ κατελά βησαν αὐτὸν εὐχόμενον τρὶς τῆς ἡμέρας καθ' ἑκάστην ἡμέραν. 12. Τότε οὗτοι οἱ ἄνθρωποι ενέτυχον τῷ βασιλεῖ, καὶ εἶπαν· Δαρεῖε βασιλεῦ, οὐχ ὁρισμὸν ὡρίσω, ἵνα τῆς ἄνθρωπος μὴ εύξηται εὐχήν, μηδὲ ἀξιώσῃ ἀξίω μα παρὰ παντὸς Θεοῦ ἕως ἡμερῶν τριάκοντα, ἀλλὰ παρὰ σοῦ, βασιλεῦ; εἰ δὲ μή, ῥιφήσεται εἰς τὸν λάκ χον τῶν λεόντων. 15. Αποκριθεὶς δὲ ὁ βασιλεὺς εἶπεν αὐτοῖς, Ακρι Cῆς ὁ λόγος, καὶ μενεῖ ὁ ὁρισμός. Καὶ εἶπον αὐτῷ Ορκίζομέν σε τοῖς Μήδων καὶ Περσῶν δόγμασιν, ἵνα μὴ ἀλλοιώσῃς τὸ πρόσταγμα, μηδὲ θαυμάσῃς πρός ωπον· καὶ ἵνα μὴ ἐλαττώσῃς τι τῶν εἰρημένων, ἀλλὰ καὶ κολάσῃς τὸν ἄνθρωπον, ὃς οὐκ ἐνέμεινε τῷ ὁρι σμῷ τούτῳ. Καὶ εἶπεν· Οὕτως ποιήσω, καθώς λέγετε, καὶ ἔστηκέ μοι τοῦτο. 14. Καὶ εἶπαν Ἰδοὺ εὔρομεν Δανιήλ τον φίλον σου εὐχόμενον καὶ δεόμενον τοῦ προσώπου τοῦ Θεοῦ αὐτ τοῦ τρὶς τῆς ἡμέρας. Καὶ λυπούμενος ὁ βασιλεὺς, εἶπεν ῥιφῆναι τὸν Δανιήλ εἰς τὸν λάκκον τῶν λεόν των, κατὰ τὸν ὁρισμὸν ἂν ἔστησε κατ' αὐτοῦ. Τότε ὁ βασιλεὺς σφόδρα ἐλυπήθη ἐπὶ τὸν Δανιήλ, καὶ ἐβοή.
col. 2807–2808page 21 of 81
PG 16:2807θεῖ τοῦ ἐξελέσθαι αὐτὸν ἕως δυσμῶν ἡλίου ἀπὸ τῶν χειρῶν τῶν σατραπών. Ο Ο 15. Καὶ οὐκ ἠδύνατο ἐξελέσθαι αὐτὸν ἀπ' αὐτῶν. 16. Αναβοήσας δὲ Δαρεῖος ὁ βασιλεὺς εἶπε τῷ Δα νιήλ. Ο Θεός του, ᾧ σὺ λατρεύεις ἐνδελεχώς, τρίς τῆς ἡμέρας, αὐτὸς ἐξελεῖται σε ἐκ χειρὸς τῶν λεόν των, ἕως πρωί θάρξει. 17. Τότε Δανιὴλ ἐῤῥίφη εἰς τὸν λάκκον τῶν λεόν των, καὶ ἡνέχθη λίθος, καὶ ἐτέθη εἰς τὸ στόμα του λάκκου, καὶ ἐσφραγίσατο ὁ βασιλεὺς ἐν τῷ δακτυλίῳ ἑαυτοῦ, καὶ ἐν τοῖς δακτυλίοις τῶν μεγιστάνων αὐτ τοῦ, ὅπως μὴ ἀπ' αὐτῶν ἀρθῇ ὁ Δανιήλ +, ὁ βασι λεὺς αὐτὸν ἀνασπάσῃ ἐκ τοῦ λάκκου / 18. Τότε υπέστρεψεν ὁ βασιλεὺς εἰς τὰ βασίλεια αὐτοῦ, καὶ ηυλίσθη νήστης, καὶ ἦν λυπούμενος περὶ τοῦ Δανιήλ. Τότε ὁ Θεὸς τοῦ Δανιήλ, πρόνκαν ποιούμενος αὐτοῦ, ἀπέκλεισε τὰ στόματα τῶν λεόντων, καὶ οὐ παρηνώχλησαν τῷ Δανιήλ. 19. Καὶ ἡ βασιλεύς Δαρείος ώρθρισε πρωί, καὶ παρέλαβε μεθ' ἑαυτοῦ τοὺς σατράπας, καὶ πορευθεὶς ἔστη ἐπὶ τοῦ στόματος τοῦ λάκκου τῶν λεόντων. 20. Τότε ὁ βασιλεὺς ἐκάλεσε τὸν Δανιήλ φωνή με γάλῃ μετὰ κλαυθμοῦ, λέγων· 'Ο Δακὴλ, εἰ ἄρα ζης, καὶ ὁ Θεός σου, ᾧ λατρεύεις ενδελεχώς, σέσωκέ σε ἀπὸ τῶν λεόντων, καὶ οὐκ ἠχρείωκάν σε; 21. Τότε Δανιὴλ ἐπήκουσε φωνῇ μεγάλῃ, καὶ εἶπεν 22. Βασιλεῦ, ἔτι εἰμὶ ζῶν, καὶ σέσωκέ με ὁ Θεὸς ἀπὸ τῶν λεόντων, καθ' ὅτι δικαιοσύνη ἐν ἐμοὶ εὑρέθη ἐναντίον αὐτοῦ· καὶ ἐναντίον δέ σου, βασιλεῦ, οὔτε άγνοια, οὔτε ἁμαρτία εὑρέθη ἐν ἐμοί· σὺ δὲ ήκουσας ἀνθρώπων πλανώντων βασιλεῖς, καὶ ἔῤῥιψάς με εἰς τὸν λάκκον τῶν λεόντων εἰς ἀπώλειαν. 25. Τότε συνήχθησαν πᾶσαι αἱ δυνάμεις, καὶ εἶδον τὸν Δανιὴλ, ὡς οὐ παρηνώχλησαν αὐτῷ οἱ λέοντες. 24. Τότε οἱ δύο ἄνθρωποι ἐκεῖνοι οἱ καταμαρτυρήσαντες τοῦ Δανιήλ, αὐτοὶ, καὶ αἱ γυναῖκες αὐτῶν, καὶ τὰ τέκνα αὐτῶν ἐῤῥίφησαν τοῖς λέουσι, καὶ λέοντες ἀπέκτειναν αὐτοὺς, καὶ ἔθλασαν τὰ ὀστᾶ αὐτ των. 25. Τότε Δαρείος ἔγραψε πᾶσι τοῖς ἔθνεσι, καὶ γλώσσαις, καὶ χώραις, τοῖς οἰκοῦσιν ἐν πάσῃ τῇ γῇ αὐτοῦ, λέγων 26. Πάντες οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὄντες ἐν τῇ βασιλείς μου, ἔστωσαν προσκυνοῦντες καὶ λατρεύοντες τῷ Θεῷ τοῦ Δανιήλ· αὐτὸς γάρ ἐστι Θεὸς μένων, καὶ ζῶν εἰς γενεάς γενεῶν ἕως τοῦ αἰῶνος. 27. Ἐγὼ Δαρεῖος ἔσομαι αὐτῷ προσκυνῶν, καὶ δουλεύων πάσας τὰς ἡμέρας μου· τὰ γὰρ εἴδωλα τὰ χειροποίητα οὐ δύνανται σῶσαι, ὡς ἐλυτρώσατο ὁ Θεὸς τοῦ Δανιήλ, τὸν Δανιήλ. 28. Καὶ ὁ βασιλεὺς Δαρείος προσετέθη προς το γένος αὐτοῦ 4, καὶ Δανιὴλ -· κατεστάθη ἐπὶ τῆς βα σιλείας Δαρείου /. καὶ Κύρος ὁ Πέρσης παρέλαβε την βασιλείαν αὐτοῦ. ΚΕΦΑΛ. Ζ. 4. Ετους πρώτου βασιλεύοντος Βαλτίτερ χωρες Βαβυλωνίας, Δανιήλ δραμα είδε παρά κεφαλὴν ἐπὶ
col. 2809–2810page 22 of 81
PG 16:2809τῆς κοίτης αὐτοῦ. Τότε Δανιὴλ τὸ δραμα, δ εἶδεν, ἔγραψεν εἰς κεφάλαια λόγων. 2. Ἐπὶ τῆς κοίτης μου ἐθεώρουν καθ᾽ ὕπνους νυ κτός· καὶ ἰδοὺ τέσσαρες άνεμοι τοῦ οὐρανοῦ ἐνέπεσον εἰς τὴν θάλασσαν την μεγάλην. 3. Καὶ τέσσαρα θηρία ἀνέβαινον ἐκ τῆς θαλάσσης, διαφέροντα ἐν παρὰ τὸ ἔν. 4. Τὸ πρῶτον ὡσεὶ λέαινα ἔχουσα πτερὰ ὡσεὶ ἀε τοῦ. Εθεώρουν ἕως ὅτου ἐτίλη τὰ πτερὰ αὐτῆς, καὶ ήρθη ἀπὸ τῆς γῆς, καὶ ἐπὶ ποδῶν ἀνθρωπίνων ἐστάθη, καὶ ἀνθρωπίνη καρδία ἐδόθη αὐτῇ. 5. Καὶ ἰδοὺ μετ᾿ αὐτὴν ἄλλο θηρίον ὁμοίωσιν ἔχον ἄρκου, καὶ ἐπὶ τοῦ ἑνὸς πλευροῦ ἐστάθη, καὶ τρία πλευρὰ ἦν ἐν τῷ στόματι αὐτῆς ὡς ἐν μέσῳ ὁδόντων αὐτῆς /. καὶ οὕτως εἶπεν· Ανάστα, κατάφαγε σάρκας πολλάς. 6. Καὶ μετὰ ταῦτα ἐθεώρουν θηρίον ἄλλο ώσει πάρδαλιν, καὶ πτερὰ τέσσαρα επέτεινον ἐπάνω αὐτοῦ, καὶ τέσσαρες κεφαλαὶ τῷ θηρίῳ. 7. Μετὰ δὲ ταῦτα ἐθεώρουν ἐν δράματι τῆς νυκτός θηρίον τέταρτον φοβερὸν, καὶ ὁ φόβος αὐτοῦ ὑπερφέρων ἰσχύν, ἔχον οδόντας σιδηροῦς μεγάλους, ἐσθίον καὶ κοπανίζον, κύκλῳ τοῖς ποσὶ καταπατούν, διαφό πως χρώμενον παρὰ πάντα τὰ πρὸ αὐτοῦ θηρία· εἶχε δὲ κέρατα δέκα, καὶ βουλαί πολλαὶ ἐν τοῖς κέρασιν αὐτοῦ. 8. Καὶ ἰδοὺ ἄλλο ἐν κέρας ἀνεφύη ἀναμέσον αὐτῶν μικρὸν ἐν τοῖς κέρασιν αὐτοῦ, καὶ τρία τῶν κεράτων τῶν πρώτων ἐξηράνθησαν δι' αὐτοῦ· καὶ ἰδοὺ ὀφθαλμοὶ ὥσπερ ἀνθρώπινοι ἐν τῷ κέρατι τούτῳ, καὶ στόμα λαλοῦν μεγάλα καὶ ἐποίει πόλεμον πρὸς τοὺς ἁγίους /. 9. Εθεώρουν ἕως ὅτε θρόνοι ἐτέθησαν, καὶ Παλαιὸς ἡμερῶν ἐκάθητο, ἔχων περιβολὴν ὡσεὶ χιόνα, καὶ τὸ τρίχωμα τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ, ὡσεὶ ἔριον λευκόν και θαρόν, ο θρόνος ὡσεὶ φλόξ πυρός» τροχος αὐτοῦ πῦρ καιόμενον. 10. Χ Ποταμός πυρὸς ἕλκων, καὶ ἐξεπορεύετο κατὰ πρόσωπον αὐτοῦ ποταμὸς πυρός· χίλιαι χιλιάδες ἐθεράπευον αὐτὸν, καὶ μύριαι μυριάδες παρειστήκεισαν αὐτῷ, καὶ κριτήριον ἐκάθισε, καὶ βίβλοι Ανεώχθησαν. 11. Εθεώρουν τότε τὴν φωνὴν τῶν λόγων τῶν με γάλων, ὧν τὸ κέρας ἐλάλει· θεωρῶν ἤμην, καὶ ἀπ ετυμπανίσθη τὸ θηρίον, καὶ ἀπώλετο τὸ σῶμα αὐτοῦ, καὶ ἐδόθη εἰς καῦσιν πυρός. 12. Καὶ τοὺς κύκλῳ αὐτοῦ ἀπέστησε τῆς ἐξουσίας αὐτῶν, καὶ χρόνος ζωῆς ἐδόθη αὐτοῖς ἕως χρόνου καὶ καιρού. 13. Εθεώρουν ἐν δράματι τῆς νυκτός, καὶ ἰδοὺ ἐπὶ τῶν νεφελῶν τοῦ οὐρανοῦ, ὡς υἱὸς ἀνθρώπου ἤρχετο, καὶ ὡς Παλαιὸς ἡμερῶν παρῆν, καὶ οἱ παρεστηκότες παρῆσαν -- αὐτῷ. 14. Καὶ ἐδόθη αὐτῷ ἐξουσία να' καὶ κ τιμὴ βασι λικὴ γ. καὶ πάντα τὰ ἔθνη τῆς γῆς κατὰ γένη, καὶ πᾶσα δόξα αὐτῷ λατρεύουσα, καὶ ἡ ἐξουσία αὐτοῦ, εξουσία αιώνιος, ἥτις οὐ μὴ ἀρθῇ, καὶ ἡ βασιλεία αυτ τοῦ, ἥτις οὐ μὴ φθαρή. 15. Καὶ ἀκηδιάσας ἐγὼ Δανιὴλ ἐν τούτοις ἐν τῷ Ει
col. 2811–2812page 23 of 81
PG 16:2811οι δράματι τῆς νυκτὸς ἐκ ἐτάρασσόν με οἱ διαλογισμοί μου. 10. Προσῆλθον πρὸς ἕνα τῶν ἐστώτων, καὶ τὴ ἀκρίβειαν ἐζήτουν παρ' αὐτοῦ ὑπὲρ πάντων τούτων ἀποκριθεὶς δὲ λέγει μοι, καὶ τὴν κρίσιν τῶν λόγων. ἐδήλωσέ μοι. 17. Ταῦτα τὰ θηρία τὰ μεγάλα εἰσὶ τέσσαρες βα σιλεῖαι, αἱ ἀπολοῦνται ἀπὸ τῆς γῆς. 18. Καὶ παραλήψονται τὴν βασιλείαν ἅγιοι Υψί στου, καὶ καθέξουσι τὴν βασιλείαν ἕως τοῦ αἰῶνος τῶν αἰώνων. 19. Τότε ἤθελον ἐξακριβώσασθαι περὶ τοῦ θηρίου τοῦ τετάρτου, τοῦ διαφθείροντας πάντα, καὶ ὑπερ φόβου· καὶ ἰδοὺ οἱ ὁδόντες αὐτοῦ σιδηροῖ, καὶ οἱ ὄνυχες αὐτοῦ χαλκοί, κατεσθίοντος πάντας κυκλόθεν, καὶ καταπατούντος τοῖς ποσί. 20. Καὶ περὶ τῶν δέκα κεράτων αὐτοῦ τῶν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς, καὶ τοῦ ἑνὸς τοῦ ἄλλου τοῦ προσφυέντο., καὶ ἐξέπεσαν δι' αὐτοῦ τρία, καὶ τὸ κέρας ἐκεῖνο εἶχεν ὀφθαλμοὺς, καὶ στόμα λαλοῦν μεγάλα· καὶ ἡ πρόσο οψις αὐτοῦ ὑπερέφερε τὰ ἄλλα. 21. Καὶ κατενόουν τὸ χέρας ἐκεῖνο πόλεμον συν ιστάμενον πρὸς τοὺς ἁγίους, καὶ τροπούμενον αὐτούς, 22. Εως τοῦ ἐλθεῖν τὸν Παλαιὸν ἡμερῶν, καὶ τὴν κρίσιν ἔδωκε τοῖς ἁγίοις τοῦ Ὑψίστου· καὶ ὁ καιρὸς ἐδόθη, καὶ τὸ βασίλειον κατέσχον οἱ ἅγιοι. 23. Καὶ ἐῤῥέθη μοι περὶ τοῦ θηρίου τοῦ τετάρτου, ὅτι βασιλεία τετάρτη ἔσται ἐπὶ τῆς γῆς, ἥτις διοίσει παρὰ πᾶσαν τὴν γῆν, καὶ καταφάγεται πᾶσαν τὴν γῆν /. καὶ ἀναστατώσει αὐτὴν, καὶ καταλεανεῖ αὐτήν. 24. Καὶ τὰ δέκα κέρατα τῆς βασιλείας, δέκα βασι λεῖς στήσονται· καὶ ὁ ἄλλος βασιλεὺς μετὰ τούτους στήσεται, καὶ αὐτὸς διοίσει κακοῖς ὑπὲρ τοὺς πρώ τους, καὶ τρεῖς βασιλεῖς ταπεινώσει. 25. Καὶ ρήματα εἰς τὸν Ὕψιστον λαλήσει, καὶ τοὺς ἁγίους τοῦ Ὑψίστου κατατρίψει, καὶ προσδέξεται ἀλλοιῶσαι καιροὺς καὶ νόμον, καὶ παραδοθήσεται πάντα εἰς τὰς χεῖρας αὐτοῦ ἕως καιροῦ καὶ και μῶν, καὶ ἕως ἡμίσους καιρού. 26. Καὶ ἡ κρίσις καθίσεται, καὶ τὴν ἐξουσίαν ἀπο λοῦσι, καὶ βουλεύσοντας μιᾶναι καὶ ἀπολέσαι ἕως τέλους. 27. Καὶ τὴν βασιλείαν, καὶ τὴν ἐξουσίαν, καὶ τὴν μεγαλειότητα αὐτῶν, καὶ τὴν ἀρχὴν πασῶν τῶν ὑπὸ τὸν οὐρανὸν βασιλειῶν, ἔδωκε λαῷ ἁγίῳ ὑψίστη βασιλεῦσαι βασιλείαν αἰώνιον, καὶ πᾶσαι ἐξουσίας αὐτῷ ὑποταγήσονται, καὶ πειθαρχήσουσιν αὐτῷ έως καταστροφῆς τοῦ λόγου. 28. Εγώ Δανιήλ σφόδρα εκστάσει περιεχόμην, καὶ ἡ ἕξις μου διήνεγκεν ἐμοὶ, καὶ τὸ ρῆμα ἐν καρ δίᾳ μου ἐστήριξα. ΚΕΦΑΛ. Η 1. Ετους τρίτου βασιλεύοντος Βαλτάσαρ, δρασις, ἣν εἶδον ἐγὼ Δανιήλ, μετὰ τὸ ἰδεῖν με την πρώτην. 2. Καὶ εἶδον ἐν τῷ δράματι τοῦ ἐνυπνίου μου, ἐμοῦ ὄντος ἐν Σούσοις τῇ πόλει, ἥτις ἐστὶν ἐν Ἐλυμαΐδα χώρᾳ κ καὶ εἶδον ἐν δράματι /. ἔτι ἔντος μου προ τῇ πύλη Λιλάμ
col. 2813–2814page 24 of 81
PG 16:28135. Αναβλέψας εἶδον κριόν ἕνα μέγαν ἐπῶτα ἀπὸ έναντι τῆς πύλης· καὶ εἶχε κέρατα,» καὶ τὰ κέρατα * ὑψηλὰ, καὶ τὸ ἐν ὑψηλότερον τοῦ ἑτέρου, καὶ τὸ ὑψηλότερον ἀνέβαινε. 4. Μετὰ δὲ ταῦτα εἶδον τὸν κριόν κερατίζοντα πρὸς ἀνατολάς, καὶ πρὸς βορρᾶν, καὶ πρὸς δυσμάς, καὶ μεσημβρίαν· καὶ πάντα τὰ θηρία οὐκ ἔστησαν ὀπίσω αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἦν ὁ βυόμενος ἐκ τῶν χειρῶν αὐτοῦ, καὶ ἐποίει ὡς ἤθελε, καὶ ὑψώθη. 5. Καὶ ἐγὼ διενοούμην, καὶ ἰδοὺ τράγος αἰγῶν ἤρχετο ἀπὸ δυσμῶν ἐπὶ προσώπου τῆς γῆς· καὶ ἦν τοῦ τράγου κέρας ἓν» θεωρητὸν /. ἀναμέσον τῶν ὀφθαλμῶν αὐτῶν /. 6. Καὶ ἦλθεν ἐπὶ τὸν κριὸν τὸν τὰ κέρατα ἔχοντα, ἂν εἶδον ἑστῶτα πρὸς τῇ πύλῃ, καὶ ἔδραμε πρὸς αὐ τὸν ἐν θυμῷ ὀργῆς. 7. Καὶ εἶδον αὐτὸν προσάγοντα πρὸς τὸν κριὸν, καὶ ἐθυμώθη ἐπ' αὐτὸν, καὶ ἐπάταξε * τὸν κριόν, καὶ συνέτριψε τὰ δύο κέρατα αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἔτι ἦν ἰσχὺς ἐν τῷ κριῷ στῆναι κατέναντι τοῦ τράγου, καὶ ἐσπάραξεν αὐτὸν ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ συνέτριψεν αὐτὸν, καὶ οὐκ ἦν ὁ ρυόμενος τὸν κριὸν ἀπὸ τοῦ τράγου. 8. Καὶ ὁ τράγος τῶν αἰγῶν κατίσχυσε σφόδρα, καὶ ἅτε κατίσχυσε, συνετρίβη αὐτοῦ τὸ κέρας τὸ μέγα, καὶ ἀνέβη ἕτερα τέσσαρα κέρατα κατόπισθεν αὐτοῦ εἰς τοὺς τέσσαρας ἀνέμους τοῦ οὐρανοῦ. 9. Καὶ ἐξ ἑνὸς αὐτῶν ἀνεφύη κέρας ἰσχυρὸν ἐν, καὶ κατίσχυσε, καὶ ἐπάταξεν ἐπὶ μεσημβρίαν, ἐπὶ νότον, καὶ ἐπ' ἀνατολὰς, καὶ ἐπὶ βοῤῥᾶν. 10. Καὶ ὑψώθη ἕως τῶν ἀστέρων τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἐῤῥάχθη ἐπὶ τὴν γῆν ἀπὸ τῶν ἀστέρων, καὶ ἀπὸ αὐτῶν κατεπατήθη. 11. Ἕως ὁ ἀρχιστράτηγος ρύσεται τὴν αἰχμαλωσίαν· καὶ δι' αὐτὸν τὰ ὄρη τὰ ἀπ' αἰῶνος ἐῤῥάχθη καὶ ἐξήρθη ὁ τόπος αὐτῶν, καὶ θυσία· καὶ ἔθηκεν αὐτὴν ἕως χαμαὶ ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ εὐωδώθησαν, καὶ ἐγενήθη· καὶ τὸ ἅγιον ἐρημωθήσεται. 12. Καὶ ἐγενήθησαν ἐπὶ τῇ θυσίᾳ αἱ ἁμαρτίαι, καὶ ἐῤῥίφη χαμαὶ ἡ δικαιοσύνη· καὶ ἐποίησε, καὶ εὐωδώθη. 15. Καὶ ἤκουον ἑτέρου ἁγίου λαλοῦντος· καὶ εἶπεν δέτερος ἅγιος/. τῷ Φελμουνὶ τῷ λαλοῦντι· Εως τίνος τὸ δραμα στήσεται, καὶ ἡ θυσία ἡ ἀρθεῖσα, καὶ ἡ ἁμαρτία ἐρημώσεως ἡ δοθεῖσα, καὶ τὰ ἅγια ἐρημωθήσεται εἰς καταπάτημα; 14. Καὶ εἶπεν αὐτῷ· ἕως ἑσπέρας, καὶ πρωΐ, ἡμέ και δισχίλια τριακόσια:, καὶ καθαρισθήσεται τὸ ἅγιον. 15. Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ θεωρεῖν με ἐγὼ Δανιήλ τὸ δραμα, ἐζήτουν διανοηθῆναι, καὶ ἰδοὺ ἔστη κατεναντίον μου, ὡς δρασις ἀνθρώπου. 16. Καὶ ἤκουσα φωνὴν ἀνθρώπου ἀναμέσον του Οὐλαῖ· καὶ ἐκάλεσε, καὶ εἶπεν· Γαβριήλ, συνέτισον ἐκεῖνον τὴν δρασιν + καὶ ἀναβοήσας εἶπεν ὁ ἄνθρωπος «ἐπὶ τὸ πρόσταγμα ἐκεῖνο ἡ ὅρασις /. 17. Καὶ ἦλθε, καὶ ἔστη ἐχόμενός μου τῆς στάσεως, καὶ ἐν τῷ ἔρχεσθαι αὐτὸν ἐθορυβήθην, καὶ ἔπεσα ἐπὶ
col. 2815–2816page 25 of 81
PG 16:2815πρόσωπόν μου, καὶ εἶπέν μοι· Διανοήθητε, υἱὲ ἀγ Ει θρώπου· ἔτι γὰρ εἰς ὥραν καιροῦ τοῦτο τὸ δραμα 18. Καὶ λαλοῦντος αὐτοῦ μετ᾿ ἐμοῦ, ἐκοιμήθην ἐπὶ πρόσωπον χαμαι, καὶ ἀψάμενός μου ήγειρε με ἐπὶ τοῦ τόπου, καὶ εἶπέ μοι 19. Ἰδοὺ ἐγὼ ἀπαγγέλλω σοι & ἔσται ἐπ' ἐσχάτου τῆς ὀργῆς τοῖς υἱοῖς τοῦ λαοῦ σου· ἔτι γὰρ εἰς ὥρας καιροῦ συντελείας μενεί. 20. Τὸν κριόν, ὃν εἶδες, τὸν ἔχοντα τὰ κέρατα, βα σιλεὺς Μήδων καὶ Περσῶν ἐστι. 21. Καὶ ὁ τράγος τῶν αἰγῶν, βασιλεὺς τῶν Ἑλλή νων ἐστί· καὶ τὸ κέρας τὸ μέγα τὸ ἀνάμεσον τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ, αὐτὸς ὁ βασιλεὺς ὁ πρῶτος. 22. Καὶ τοῦ συντριβέντος, καὶ ἀναβάντα ὀπίσω αὐτοῦ τέσσαρα κέρατα τέσσαρες βασιλεῖς τοῦ ἔθνους αὐτοῦ ἀναστήσονται, οὐ κατὰ τὴν ἰσχὺν αὐτῶν. 23. Καὶ ἐπ' ἐσχάτου τῆς βασιλείας αὐτῶν, πληρουμένων τῶν ἁμαρτιῶν αὐτῶν, ἀναστήσεται βασιλεύς, ἀναιδὴς προσώπῳ, διανοούμενος αἰνίγματα. 24. Καὶ στερεωθήσεται ἡ ἰσχὺς αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἐν τῇ ἰσχύϊ αὐτοῦ, καὶ θαυμαστῶς φθερεί, καὶ εὐοδι θήσεται, καὶ ποιήσει, καὶ φθερεί δυνάστας καὶ δῆμον ἁγίων. 25. Καὶ ἐπὶ τοὺς ἁγίους τὸ διανόημα αὐτοῦ, καὶ ευοδωθήσεται τὸ ψεῦδος ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ, καὶ ἡ καρδία αὐτοῦ ὑψωθήσεται, καὶ δόλῳ ἀφανιεῖ πολλούς, καὶ ἐπὶ ἀπωλείας ἀνδρῶν στήσεται· καὶ ποιήσει συν αγωγὴν χειρός, καὶ ἀποδώσεται 26. Τὸ ὅραμα τὸ ἑσπέρας καὶ πρωί, ηὑρέθη ἐπ' ἀληθείας, καὶ νῦν πεφραγμένον τὸ ὄραμα· ἔτι γὰρ εἰς ἡμέρας πολλάς. 27. Εγώ Δανιὴλ ἀσθενήσας ἡμέρας πολλὰς, καὶ ἀναστὰς ἐπραγματευόμην πάλιν βασιλικά, καὶ ἐξω ελυόμην ἐπὶ τῷ δράματι, καὶ οὐδεὶς ἦν ὁ διανοούμενος. ΚΕΦΑΛ. Θ'. 1. Ετους πρώτου ἐπὶ Δαρείου τοῦ Ξέρξου ἀπὸ τῆς γενεᾶς τῆς Μηδικῆς, οἱ ἐβασίλευσαν ἐπὶ τὴν βασι λείαν τῶν Χαλδαίων. 2. Τῷ πρώτῳ ἔτει τῆς βασιλείας αὐτοῦ, ἐγὼ Δα νιὴλ διενοήθην ἐν ταῖς βίβλοις τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐτῶν, ὅτε ἐγένετο πρόσταγμα τῇ γῇ ἐπὶ Ἱερεμίαν τὸν προ φήτην, εγείραι εἰς ἀναπλήρωσιν ὀνειδισμοῦ Ἱερουσαλὴμ ἑβδομήκοντα έτη. 3. Καὶ ἔδωκα τὸ πρόσωπόν μου ἐπὶ Κύριον τὸν Θεόν, εὑρεῖν προσευχὴν, καὶ ἔλεος ἐν νηστείαις, καὶ σάκκῳ, καὶ σποδῷ. 4. Καὶ προσηυξάμην πρὸς Κύριον τὸν Θεὸν, ἐξωμο. λογησάμην, καὶ εἶπα· Ἰδού, Κύριε, σὺ εἶ ὁ Θεὸς ὁ μέγας, καὶ ὁ ἰσχυρὸς, καὶ ὁ φοβερός, τηρῶν τὴν δια θήκην, καὶ τὸ ἔλεος τοῖς ἀγαπῶσι σε, καὶ τοῖς φ λάσσουσι τὰ προστάγματά σου. 5. Ημάρτομεν, ἡδικήσαμεν, ἡσεβήσαμεν, καὶ ἀπὸ έστημεν, καὶ παρέβημεν τὰς ἐντολάς σου καὶ τὰ κρίματά σου. 6. Καὶ οὐκ ἠκούσαμεν τῶν παίδων σου τῶν προ φητῶν, οἱ ἐλάλησαν ἐπὶ τῷ ὀνόματί σου ἐπὶ τοῖς
col. 2817–2818page 26 of 81
PG 16:2817βασιλεῖς ἡμῶν, καὶ δυνάστας ἡμῶν, καὶ πατέρας ἡμῶν, καὶ παντὶ ἔθνει ἐπὶ τῆς γῆς. 7. Σοι, Κύριε, ἡ δικαιοσύνη, καὶ ἡμῖν ἡ αἰσχύνη τοῦ προσώπου κατὰ τὴν ἡμέραν ταύτην ἀνθρώποις Ἰούδα, και καθημένοις ἐν Ἱερουσαλήμ, καὶ παντὶ τῷ λαῷ Ἰσραήλ, τῷ ἔγγιστα, καὶ τῷ ἀπωτέρω, ἐν πά σαις ταῖς χώραις, εἰς ἃς διεσκόρπισας αὐτοὺς ἐκεῖ, ἐν τῇ πλημμελείᾳ, ᾗ ἐπλημμέλησαν ἐναντίον σου. 8. Δέσποτα, ἡμῖν ἡ αἰσχύνη τοῦ προσώπου, καὶ τοῖς βασιλεῦσιν ἡμῶν, καὶ δυνάσται;, καὶ τοῖς παρ τράσιν ἡμῶν, ὅτι ἡμάρτομέν σοι. 9. Τῷ Κυρίῳ ἡ δικαιοσύνη καὶ τὸ ἔλεος, ὅτι ἀπο έστημεν ἀπὸ σου. 10. Καὶ οὐκ ἠκούσαμεν τῆς φωνῆς Κυρίου του Θεοῦ ἡμῶν, κατακολουθῆσαι τῷ νόμῳ σου, ᾧ ἔδωκας ἐνώπιον Μωσῆ καὶ ἡμῶν, διὰ τῶν παίδων σου τῶν προφητῶν. 11. Καὶ πᾶς Ἰσραὴλ ἐγκατέλιπε τὸν νόμον σου, καὶ ἀπέστησαν, τοῦ μὴ ἀκοῦσαι τῆς φωνῆς σου· καὶ ἀπῆλθεν ἐφ' ἡμᾶς ἡ κατάρα, καὶ ὁ ὅρκος ὁ γεγραμμένος ἐν τῷ νόμῳ Μωσῆ παιδὸς τοῦ Θεοῦ, ὅτι ἡμάρ τομεν αὐτῷ. 12. Καὶ ἔστησεν ἡμῖν τὰ προστάγματα αὐτοῦ, ὅσα ἐλάλησεν ἐφ' ἡμᾶς, καὶ ἐπὶ τοὺς κριτὰς ἡμῶν, ὅσα ἔκρινας ἡμῖν ἐπαγαγεῖν ἐφ' ἡμᾶς κακὰ μεγάλα, οἷα οὐκ ἐγενήθη ὑπὸ τὸν οὐρανὸν, καθ' ὅτι ἐγενήθη ἐν Ἱερουσαλήμ. 13. Κατὰ τὰ γεγραμμένα ἐν διαθήκη Μωση, πάντα τὰ κακὰ ἐπῆλθεν ἡμῖν· καὶ οὐκ ἐξεζητήσαμεν τὸ πρόσωπον Κυρίου Θεοῦ ἡμῶν, ἀποστῆναι ἀπὸ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν, καὶ διανοηθῆναι τὴν δικαιοσύνη, σου, Κύριε. 14. Καὶ ἡγρύπνησε Κύριος ὁ Θεὸς ἐπὶ τὰ κακὰ, καὶ ἐπήγαγεν ἐφ' ἡμᾶς, ὅτι δίκαιος Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν ἐπὶ πάντα ὅσα ἂν ποιήσῃ, καὶ οὐκ ἠκούσαμεν τῆς φωνῆς αὐτοῦ. 15. Καὶ νῦν, Δέσποτα Κύριε ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὁ ἐξαγαγὼν τὸν λαόν σου ἐξ Αἰγύπτου τῷ βραχίονι σου τῷ ὑψηλῷ, καὶ ἐποίησας σεαυτῷ ὄνομα κατὰ τὴν ἡμέραν ταύτην· ἡμάρτομεν, ηγνοηκαμεν. 10. Δέσποτα, κατὰ τὴν δικαιοσύνην σου, ἀποστραφήτω ο θυμός σου, καὶ ἡ ὀργή σου ἀπὸ τῆς πόλεώς σου Ιερουσαλήμ, ὅρους τοῦ ἁγίου σου, ὅτι ἐν ταῖς ἁμαρτίαις ἡμῶν, καὶ ἐν ταῖς ἀγνοίαις τῶν πατέρων ἡμῶν, Ἱερουσαλήμ, καὶ ὁ δῆμος σου, Κύριε, εἰς ὄνει δισμὸν ἐν πᾶσι τοῖς περικύκλῳ ἡμῶν. 17. Καὶ νῦν ἐπάκουσον, Δέσποτα, τῆς προσευχῆς τοῦ παιδός σου καὶ ἐπὶ τὰς δεήσεις μου, καὶ ἐπιβλε ψάτω τὸ πρόσωπόν σου ἐπὶ τὸ ὄρος τὸ ἅγιόν σου, τὸ ἔρημον ἔνεκεν τῶν δούλων σου, Δέσποτα. 18. Πρόσχες, Κύριε, τὸ οὖς σου, καὶ ἐπάκουσόν μου· ἄνοιξον τοὺς ὀφθαλμούς σου, καὶ ἴδε τὴν ἐργ μωσιν ἡμῶν, καὶ τῆς πόλεώς σου, ἐφ᾿ ἧς ἐπεκλήθη το όνομά σου ἐπ' αὐτῆς· οὐ γὰρ ἐπὶ ταῖς δικαιοσύναις ἡμῶν, ἡμεῖς δεόμεθα ἐν ταῖς προσευχαῖς ἡμῶν ἐνώ πιόν σου, ἀλλὰ διὰ τὸ σὺν ἔλεος, Κύριε, σὺ ἐλά δεύσου. 48. Κύριε, ἐπάκουσον καὶ ποίησον, καὶ μὴ χρονι
col. 2819–2820page 27 of 81
PG 16:2819σης ἕνεκα σεαυτοῦ, Δέσποτα, ὅτι τὸ ὄνομά του έπε εκλήθη ἐπὶ τὴν πόλιν σου Σιών, καὶ ἐπὶ τὸν λαόν σου Ἰσραήλ. 20. Καὶ ἕως ἐγὼ ἐλάλουν προσευχόμενος, καὶ ἐξομολογούμενος τὰς ἁμαρτία; μου, καὶ τὰς ἁμαρτίας τοῦ λαοῦ μου Ισραήλ, καὶ δεόμενος ἐν ταῖς προσευχαίς ἐναντίον Κυρίου Θεοῦ μου, καὶ ὑπὲρ τοῦ ὄρους τοῦ ἁγίου τοῦ Θεοῦ ἡμῶν. 21. Καὶ ἔτι λαλοῦντός μου ἐν τῇ προσευχή μου, καὶ ἰδοὺ ὁ ἀνὴρ, ὃν εἶδον ἐν τῷ ὕπνῳ μου τὴν ἀρχὴν Γαβριήλ, τάχει φερόμενος προσήγγισε μοι ἐν ὥρα θυσίας ἑσπερινῆς. 22. Καὶ προσῆλθε, καὶ ἐλάλησε μετ᾿ ἐμοῦ, καὶ εἶπεν· Δανιήλ, ἄρτι ἐξῆλθον ὑποδείξαί σοι διάνοιαν. 23. Ἐν ἀρχῇ τῆς δεήσεώς σου ἐξῆλθε πρόσταγμα παρὰ Κυρίου, καὶ ἐγὼ ἦλθον ὑποδείξαί σοι, ὅτι ἐλετ νὰς εἶ, καὶ διανοήθητι τὸ πρόσταγμα. 21. Εβδομήκοντα ἑβδομάδες εκρίθησαν ἐπὶ τὸν λαόν σου, καὶ ἐπὶ τὴν πόλιν Σιὼν συντελεσθῆναι τὴν ἁμαρτίαν, καὶ τὰς ἀδικίας σπανίσαι, καὶ ἀπαλείψει τὰς ἀδικίας, καὶ διανοηθῆναι τὸ ὅραμα, καὶ δοθήναι δικαιοσύνην αἰώνιον, καὶ συντελεσθῆναι τὰ δράματα * καὶ κ προφήτην, καὶ εὐφράναι "Αγιον ἁγίων. 25. Και γνώσῃ, καὶ διανοηθήσῃ, καὶ εὐφρανθήσῃ, καὶ εὑρήσεις προστάγματα ἀποκριθῆναι, καὶ οἰκοδομήσει; Ἱερουσαλήμ πόλιν Κυρίῳ. 26. Καὶ μετὰ ἑπτὰ καὶ ἑβδομήκοντα, καὶ ἑξηκονταδύο ἀποσταθήσεται χρίσμα, καὶ οὐκ ἔσται, καὶ βασι λεία ἐθνῶν φθερεῖ τὴν πόλιν, καὶ τὸ ἅγιον μετὰ τοῦ χριστοῦ· καὶ ἥξει ἡ συντέλεια αὐτοῦ μετ' ὀργῆς, καὶ ἕως καιροῦ συντελείας, ἀπὸ πολέμου πολεμηθήσεται. 27. Καὶ δυναστεύσει ἡ διαθήκη εἰς πολλοὺς, και πάλιν ἐπιστρέψει, καὶ ἀνοικοδομηθήσεται εἰς πλάτος, καὶ μῆκος, καὶ κατὰ συντέλειαν καιρῶν· καὶ μετὰ ἑπτὰ καὶ ἑβδομήκοντα καιρούς, καὶ ξβ' ἐτῶν, ἕως καιροῦ συντελείας πολέμου, καὶ ἀφαιρεθήσεται ή ερήμωσις ἐν τῷ κατισχύσαι τὴν διαθήκην ἐπὶ πολλὰς εβδομάδας, καὶ ἐν τῷ τέλει τῆς ἑβδομάδος ἀρθήσε ἡ θυσία, καὶ ἡ σπονδή, καὶ ἐπὶ τὸ ἱερὸν βδέλυγμα τῶν ἐρημώσεων ἔσται ἕως συντελείας, καὶ συντέλες δοθήσεται «ἐπὶ τὴν ἐρήμωσιν. ΚΕΦΑΛ. Γ'. 1. Ἐν τῷ ἐνιαυτῷ τῷ πρώτῳ Κύρου τοῦ βασιλέως Περσῶν πρόσταγμα ἐδείχθη τῷ Δανιὴλ, ὃς ἐπεκλήθη τὸ ὄνομα Βαλτάσαρ· καὶ ἀληθὲς τὸ ὅραμα, καὶ τ πρόσταγμα· καὶ τὸ πλῆθος τὸ ἰσχυρὸν διανοηθήσεται τὸ πρόσταγμα, καὶ διενοήθην + αὐτὸ ἐν δράματι /. 2. Ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ἐγὼ Δανιὴλ ήμην περ θῶν τρεῖς ἑβδομάδας. 5. Αρτον ἐπιθυμιῶν οὐκ ἔφαγον, καὶ κρέας, καὶ οἶνος οὐκ εἰσῆλθεν εἰς τὸ στόμα μου, ἔλαιον οὐκ ἠλει ψάμην, ἕως τοῦ συντελέσαι με τὰς τρεῖς ἑβδομάδας τῶν ἡμερῶν. 4. Καὶ ἐγένετο τῇ ἡμέρᾳ τῇ τετάρτῃ καὶ εἰκάδι τοῦ μηνὸς τοῦ πρώτου, καὶ ἐγὼ ἤμην ἐπὶ τοῦ χείλους τοῦ ποταμοῦ τοῦ μεγάλου, ὅς ἐστι Τίγρης. 5. Καὶ ἦρα τοὺς ὀφθαλμούς μου, καὶ εἶδον, καὶ ἰδοὺ
col. 2821–2822page 28 of 81
PG 16:2821ἄνθρωπος εἷς ἐνδεδυμένος βύσσινα, καὶ τὴν ὀσφύν περιεζωσμένος βυσσίνῳ, καὶ ἐκ μέσου αὐτοῦ φῶς, καὶ τὸ στόμα αὐτοῦ ὡσεὶ θαλάσσης. 6. Καὶ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡσεὶ ὅρασις ἀστραπῆς, καὶ οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ ὡσεὶ λαμπάδες πυρὸς, καὶ οἱ βραχίονες αὐτοῦ, καὶ οἱ πόδες ὡσεὶ χαλκὸς ἐξαστράπτων, καὶ φωνὴ λαλιᾶς αὐτοῦ ὡσεὶ φωνὴ θορύβου. 7. Καὶ εἶδον ἐγὼ Δανιὴλ τὴν ὅρασιν τὴν μεγάλην ταύτην, καὶ οἱ ἄνθρωποι οἱ ὄντες μετ' ἐμοῦ οὐκ εἴδο σαν τὴν δρασιν ταύτην, καὶ φόβος ἰσχυρὸς ἐπέπεσεν ἐπ' αὐτοὺς, καὶ ἀπέδρασαν ἐν σπουδή. 8. Καὶ ἐγὼ κατελείφθην μόνος, καὶ εἶδον τὴν δρα σιν τὴν μεγάλην ταύτην, καὶ οὐ κατελείφθη ἐν ἐμοὶ Ισχύς· καὶ ἰδοὺ πνεῦμα ἐπεστράφη ἐπ' ἐμὲ εἰς φθο ρὰν, καὶ οὐ κατίσχυσα. 9. Καὶ οὐκ ἤκουσα τὴν φωνὴν λαλιᾶς αὐτοῦ· ἐγὼ ἤμην πεπτωχὼς ἐπὶ πρόσωπόν μου ἐπὶ τὴν γῆν. 10. Καὶ ἰδοὺ χεῖρα προσήγαγέ μοι, καὶ ἤγειρέ με ἐπὶ τῶν γονάτων ἐπὶ τὰ ἴχνη τῶν ποδῶν μου. 11. Καὶ εἶπέν μοι· Δανιήλ, ἄνθρωπος ἐλεηνὸς εἶ, διανοήθητι τοῖς προστάγμασιν οἷς ἐγὼ λαλῶ ἐπὶ σὲ, καὶ στῆθι ἐπὶ τοῦ τόπου σου· ἄρτι γὰρ ἀπεστάλην ἐπί σε· καὶ ἐν τῷ λαλῆσαι αὐτὸν μετ᾿ ἐμοῦ τὸ πρόσ ταγμα τοῦτο, ἔστην τρέμων. 12. Καὶ εἶπεν προς μέ· Μὴ φοβοῦ, Δανιήλ, ὅτι ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς πρώτης, ἧς ἔδωκας τὸ πρόσωπόν σου διανοηθῆναι, καὶ ταπεινωθῆναι ἐναντίον Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου, εἰσηκούσθη τὸ ῥῆμά σου, καὶ ἐγὼ εἰσῆλθον τῷ ῥήματί σου. 13. Καὶ ὁ στρατηγός βασιλέως Περσῶν ἀνθειστήκει εναντίον μου εἴκοσι καὶ μίαν ἡμέραν· καὶ ἰδοὺ Μιχαήλ εἷς τῶν ἀρχόντων τῶν πρώτων ἐπῆλθε βοη θῆσαί μοι, καὶ αὐτὸν ἐκεῖ κατέλιπον μετὰ τοῦ στρα τηγοῦ τοῦ βασιλέως Περσῶν. 14. Καὶ εἶπόν μοι· "Ηλθον ὑποδείξαί σοι τί ὑπαντή σεται τῷ λαῷ σου ἐπ' ἐσχάτου τῶν ἡμερῶν· ἔτι γὰρ δρασις εἰς ἡμέρας. 15. Καὶ ἐν τῷ αὐτὸν λαλῆσαι μετ᾿ ἐμοῦ τὰ προστ τάγματα ταῦτα, ἔδωκα τὸ πρόσωπόν μου ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ ἐσιώπησα, 10. Καὶ ἰδοὺ ὡς ὁμοίωσις χειρὸς ἀνθρώπου ἥψατό μου τῶν χειλέων, καὶ ἤνοιξα τὸ στόμα μου, καὶ ἐλά λησα, καὶ εἶπα τῷ ἑστηκότι ἀπέναντί μου Κύριε καὶ ὡς ὅρασις ἐπεστράφη ἐπὶ τὸ πλευρόν μου ἐπ' ἐμὲ, καὶ οὐκ ἦν ἐπ' ἐμοὶ ἰσχύς. 17. Καὶ πῶς δυνήσεται ὁ παῖς λαλῆσαι μετὰ τοῦ Κυρίου αὐτοῦ; Καὶ ἐγὼ ἠσθένησα, καὶ οὐκ ἔστιν ἐν ἐμοὶ ἰσχὺς, καὶ πνεῦμα οὐ κατελείφθη ἐν ἐμοί. 18. Καὶ προσέθηκε, καὶ ἥψατό μου ὡς ὅρασις ἀν θρώπου, καὶ κατίσχυσέ με. 19. Καὶ εἶπέν μοι· "Ανθρωπος ἐλεηνὸς εἶ, μὴ φοβοῦ, ὑγίαινε, ἀνδρίζου, καὶ ἴσχυε· καὶ ἐν τῷ λαλῆσαι αὐτ τὸν μετ᾿ ἐμοῦ ἴσχυσα, καὶ εἶπα· Λαλησάτω ὁ Κύριος μου, ὅτι ἐνίσχυσέ με. 20. Καὶ εἶπεν πρὸς μέ· Γινώσκεις τί ἦλθον πρὸς σέ; καὶ νῦν ἐπιστρέψω διαμάχεσθαι μετὰ τοῦ στρα τηγοῦ βασιλέως τῶν Περσῶν. Καὶ ἐγὼ ἐξεπορευόμην, καὶ ἰδοὺ στρατηγός Ελλήνων εισεπορεύετο. 21. Καὶ μάλα ὑποδείξω σοι τὰ πρῶτα ἐν ἀπογραφή
col. 2823–2824page 29 of 81
PG 16:2823ἀληθείας· καὶ οὐδεὶς ἦν ὁ βοηθῶν μετ᾿ ἐμοῦ ὑπὲρ τούτων, ἀλλ' ἡ Μιχαὴλ ὁ ἄγγελος. ΚΕΦΑΛ. ΙΑ'. 4. Καὶ ἐν τῷ ἐνιαυτῷ τῷ πρώτῳ Κύρου τοῦ βασι λέως εἶπέν μοι ἐνισχύσαι, καὶ ἀνδρίζεσθαι. 2. Καὶ νῦν ἦλθον τὴν ἀλήθειαν ὑποδεῖξαι σας Ἰδοὺ τρεῖς βασιλεῖς ἀνθεστήκασιν ἐν τῇ Περσίδι, καὶ ὁ τέταρτος πλουτήσει πλοῦτον μέγαν παρὰ πάντας καὶ ἐν τῷ κατισχύσαι αὐτὸν ἐν τῷ πλούτῳ αὐτοῦ, ἐπαναστήσεται παντὶ βασιλεῖ Ελλήνων. 5. Καὶ στήσεται βασιλεὺς δυνατός, καὶ κυριεύσει κυρείας πολλῆς, καὶ ποιήσει καθὼς ἂν βούληται. 4. Καὶ ἐν τῷ ἀναστῆναι αὐτὸν συντριβήσεται ἡ βασιλεία αὐτοῦ, καὶ μερισθήσεται εἰς τοὺς τέσσαρας ἀνέμους τοῦ οὐρανοῦ· οὐ κατὰ τὴν ἀλκὴν αὐτοῦ οὐδὲ κατὰ τὴν κυρείαν αὐτοῦ, ἣν ἐδυνάστευσε, ὅτι ἀποστα θήσεται ἡ βασιλεία αὐτοῦ, καὶ ἑτέρους διδάξει ταῦτα. 5. Καὶ ἐνισχύσει βασιλείαν Αἰγύπτου, καὶ εἷς ἐκ τῶν δυναστῶν κατισχύσει αὐτὸν, καὶ δυναστεύσει δυναστεία μεγάλη ἡ δυναστεία αὐτοῦ. β. Καὶ εἰς συντέλειαν ἐνιαυτῶν ἄξει αὐτούς· καὶ εἰσελεύσεται βασιλεὺς Αἰγύπτου εἰς τὴν βασιλείαν τὴν Βορρά ποιήσασθαι συνθήκας, καὶ οὐ μὴ κατισχύσει, ὅτι ὁ βραχίων αὐτοῦ οὐ στήσει ἰσχύν, καὶ ὁ βραχίων αὐτοῦ ναρκήσει, καὶ τῶν συμπορευομένων μετ' από τοῦ, καὶ μενεῖ εἰς ὥρας. 7. Καὶ ἀναστήσεται φυτὸν ἐκ τῆς ῥίξης αὐτοῦ καθ' ἑαυτὸν, καὶ ἥξει ἐπὶ τὴν δύναμιν αὐτοῦ ἐν ἰσχύϊ αὐ τοῦ βασιλεὺς Βοῤῥᾶ, καὶ ποιήσει ταραχὴν, καὶ και Ο ισχύσει. 8. Καὶ τοὺς θεοὺς αὐτῶν καταστρέψει μετὰ τῶν χωνευτῶν αὐτῶν, καὶ τοὺς ὄχλους αὐτῶν μετὰ τῶν σκευῶν τῶν ἐπιθυμημάτων αὐτῶν, τὸ ἀργύριον καὶ τὸ χρυσίον ἐν αἰχμαλωσίᾳ ἀποίσουσιν εἰς Αἴγυπτον, καὶ ἔσται ἔτος βασιλεῖ Βορρά. 9. Καὶ εἰσελεύσεται εἰς βασιλείαν βασιλεὺς Αἰγύ που ἡμέρας, καὶ ἐπιστρέψει ἐπὶ τὴν γῆν αὐτοῦ, 40. Καὶ ὁ υἱὸς αὐτοῦ καὶ ἐρεθισθήσεται, καὶ συν άξει συναγωγὴν ὄχλου πολλοῦ, καὶ εἰσελεύσεται κατ' αὐτὴν κατὰ Σύρων, παρελεύσεται, καὶ ἐπιστρέψει. 11. Καὶ παροξυνθήσεται ἐπὶ πολύ, καὶ ὀργισθήσεται βασιλεὺς Αἰγύπτου ¥ καὶ ἐξελεύσεται /. καὶ ποο λεμήσει μετὰ βασιλέως Βορρά» καὶ στήσει ὄχλον πολύν /. καὶ παραδοθήσει ή συναγωγὴ εἰς τὰς χεῖ ρας αὐτοῦ. 12. Καὶ λήψεται την συναγωγήν, καὶ ὑψωθήσεται ἡ καρδία αὐτοῦ, καὶ ταράξει πολλούς, καὶ οὐ μὴ φο βηθῇ. 13. Καὶ ἐπιστρέψει βασιλεύς Βοῤῥα, καὶ συνάξει πόλεως συναγωγήν μείζονα παρὰ τὴν πρώτην, κατὰ συντέλειαν καιροῦ ἐνιαυτοῦ, καὶ εἰσελεύσεται εἰς αὐτὴν ἐπ' αὐτὸν ἐν ὄχλῳ πολλῷ, καὶ ἐν χρήμασι πολύ λοῖς. 14. Καὶ ἐν τοῖς καιροῖς ἐκείνοις διάνοιας ἀναστήσονται ἐπὶ τὸν βασιλέα Αιγύπτου, καὶ ἀνοικοδομήσει τὰ πεπτωκότα τοῦ ἔθνους σου, καὶ ἀναστήσεται εἰς τὸ ἀναστῆσαι τὴν προφητείαν, καὶ προσκόψουσι. 15. Καὶ ἐπελεύσεται βασιλεὺς Βορρά, καὶ ἐπιστρέψει τὰ δόρατα αὐτοῦ, καὶ λήψεται τὴν πόλιν τὴν ὄχι
col. 2825–2826page 30 of 81
PG 16:2825ράν, καὶ οἱ βραχίονες βασιλέως Αἰγύπτου στήσονται οι ποπ μετὰ τῶν δυναστῶν αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἔσται αὐτῷ ἰσχὺς εἰς τὸ ἀντιστῆναι αὐτῷ. 16. Καὶ ποιήσει ὁ εἰσπορευόμενος ἐπ' αὐτὸν κατά τὸ θέλημα αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἔσται ὁ ἀνθεστηκὼς ἐναν τίον αὐτοῦ· καὶ στήσεται ἐν τῇ χώρᾳ, καὶ ἐπιτελεσθήσεται πάντα τὰ ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ. 17. Καὶ δώσει τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἐπελθεῖν βίᾳ τὸ ἔργον αὐτοῦ, καὶ συνθήκας μετ' αὐτοῦ ποιήσεται καὶ θυγατέρα ἀνθρώπου δώσει αὐτῷ εἰς τὸ φθείραι αὐτὴν, καὶ οὐ πείσεται, καὶ οὐκ ἔσται. 18. Καὶ δώσει τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἐπὶ τὴν θάλασσαν, καὶ λήψεται πολλούς, καὶ ἐπιστρέψει ὀργὴν ὀνειδισμοῦ αὐτῶν ἐν ὅρκῳ κατὰ τὸν ὀνειδισμὸν αὐτοῦ. Ει 19. Επιστρέψει τὸ πρόσωπον αὐτοῦ εἰς τὸ κατα ισχύσαι τὴν χώραν αὐτοῦ, καὶ προσκόψει, καὶ πεσεῖ. ται, καὶ οὐχ εὑρεθήσεται. 20. Καὶ ἀναστήσεται ἐκ τῆς ῥίζης αὐτοῦ φυτὸν βασιλείας εἰς ἀνάστασιν, ἀνὴρ τύπτων δόξαν βασι λέως. 21. Καὶ ἐν ἡμέραις ἐσχάταις συντριβήσεται, καὶ οὐκ ἐν ὀργῇ, οὐδὲ ἐν πολέμῳ· καὶ ἀναστήσεται ἐπὶ τὸν τόπον αὐτοῦ εὐκαταφρόνητος, καὶ οὐ δοθήσεται ἐπ' αὐτὸν δόξα βασιλέως, καὶ ἥξει ἐξάπινα· κατισχύσει βασιλεὺς ἐν κληροδοσίᾳ αὐτοῦ. 22. Καὶ τοὺς βραχίονας τους συντριβέντας συντρίψει ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ. 23. Καὶ μετὰ τῆς διαθήκης, καὶ δήμου συνταγένο τος μετ' αὐτοῦ, ποιήσει ψεῦδος, καὶ ἐπὶ ἔθνος ἰσχυ ρὸν ἐν ὀλιγοστῷ ἔθνει. 24. Εξάπινα ἐρημώσει πόλιν, καὶ ποιήσει ὅσα οὐκ ἐποίησαν οι πατέρες αὐτοῦ, οὐδὲ οἱ πατέρες τῶν πατέρων αὐτοῦ· προνομὴν καὶ σκῦλα καὶ χρήματα αὐτοῖς δώσει, καὶ ἐπὶ τὴν πόλιν τὴν ἰσχυρὰν διανοηθήσεται, καὶ οἱ λογισμοὶ αὐτοῦ εἰς μάτην. 25. Καὶ ἐγερθήσεται ἡ ἰσχὺς αὐτοῦ, καὶ ἡ καρδία αὐτοῦ ἐπὶ τὸν βασιλέα Αιγύπτου ἐν ὄχλῳ πολλῷ, καὶ ὁ βασιλεὺς Αἰγύπτου ἐρεθισθήσεται εἰς πόλεμον ἐν Έχλῳ ἰσχυρῷ σφόδρα λίαν, καὶ οὐ στήσεται, ὅτι δια νοηθήσεται ἐπ' αὐτὸν διάνοια. 25. Καὶ καταναλώσουσιν αὐτὸν μέριμναι αὐτοῦ, καὶ ἀποστρέψουσιν αὐτὸν, καὶ παρελεύσονται, καὶ κατακυριεῖ, καὶ πεσούνται τραυματίαι πολλοί. 27. Καὶ δύο βασιλεῖς μόνοι δειπνήσουσιν ἐπὶ τὸ αὐτὸ, καὶ ἐπὶ μιᾶς τραπέζης φάγονται, και ψευδολογή. σουσι, καὶ οὐκ εὐοδωθήσονται· ἔτι γὰρ συντέλεια εἰς καιρόν. 28. Καὶ ἐπιστρέψει εἰς τὴν χώραν αὐτοῦ ἐν χρήσ μασι πολλοῖς, καὶ ἡ καρδία αὐτοῦ ἐπὶ τὴν διαθήκην τοῦ ἁγίου· ποιήσει, καὶ ἐπιστρέψει ἐπὶ τὴν χώραν αὐτοῦ. 29. Εἰς καιρὸν κ επιστρέψει /. καὶ εἰσελεύσεται εἰς Αἴγυπτον, καὶ οὐκ ἔσται ὡς ἡ πρώτη καὶ ἡ ἐσχάτη. 50. Και ήξουσι Ῥωμαῖοι, καὶ ἐξώσουσιν αὐτὸν, καὶ ἐμβριμήσονται αὐτῷ καὶ ἐπιστρέψει, καὶ όρο γισθήσεται /. ἐπὶ τὴν διαθήκην τοῦ ἁγίου, καὶ ποιή σες, καὶ ἐπιστρέψει, καὶ διανοηθήσεται ἐπ' αὐτούς, ἀνθ' ὧν ἐγκατέλιπον τὴν διαθήκην τοῦ ἁγίου.
col. 2827–2828page 31 of 81
PG 16:282731. Καὶ βραχίονες παρ' αὐτοῦ στήσονται και μια νοῦσι τὸ ἅγιον τοῦ φόβου· καὶ ἀποστήσουσι τὴν θυ σίαν, καὶ δώσουσι βδέλυγμα ἐρημώσεως. 32. Καὶ ἐν ἁμαρτίαις διαθήκης μιανοῦσιν ἐν σκλη μῷ λαῷ· καὶ ὁ δῆμος ὁ γινώσκων ταῦτα κατισχύσουσι καὶ ποιήσουσι. 33. Καὶ ἐννοούμενοι τοῦ ἔθνους συνήσουσιν εἰς πολλούς, καὶ προσκόψουσι βομφαίᾳ, καὶ παλαιωθήσονται ἐν αὐτῇ, καὶ ἐν αἰχμαλωσίᾳ, καὶ ἐν προνομή ἡμερῶν κηλιδωθήσονται. 34. Καὶ ὅτ' ἂν συντρίβωνται, συνάξουσιν ἰσχύν βραχεῖαν, καὶ ἐπισυναχθήσονται ἐπ' αὐτοὺς πολλοὶ ἐπὶ πόλεως, καὶ πολλοὶ ὡς ἐν κληροδοσία. 55. Καὶ ἐκ τῶν συνιέντων διανοηθήσονται εἰς τὸ καθαρίσαι ἑαυτοὺς, καὶ εἰς τὸ ἐκλεγῆναι, καὶ εἰς τὸ & καθαρισθῆναι ἕως καιροῦ συντελείας· ἔτι γὰρ καιρὸς εἰς ὥρας, 56. Καὶ ποιήσει κατὰ τὸ θέλημα αὐτοῦ ὁ βασιλεὺς, καὶ παροργισθήσεται, καὶ ὑψωθήσεται ἐπὶ πάντα Θεόν, καὶ ἐπὶ τὸν Θεὸν τῶν θεῶν ἔξαλλα λαλήσει, καὶ εὐοδωθήσεται, ἕως ἂν συντελεσθῇ ἡ ὀργή· εἰς αὐτὸν γὰρ συντέλεια γίνεται. 37. Καὶ ἐπὶ τοὺς θεοὺς τῶν πατέρων αὐτοῦ οὐ μὴ προνοηθῇ, καὶ ἐν ἐπιθυμίᾳ γυναικὸς οὐ μὴ προνοηθῇ, ὅτι ἐν παντὶ ὑψωθήσεται, καὶ ὑποταγήσεται αὐτῷ ἔθνη ἰσχυρά. 38. Ἐπὶ τὸν τόπον αὐτοῦ κινήσει, καὶ Θεὸν ἐν οὐκ ἔγνωσαν οι πατέρες αὐτοῦ τιμήσει ἐν χρυσίῳ, καὶ ἀργυρίῳ, καὶ λίθῳ πολυτελεῖ. 39. Καὶ ἐν ἐπιθυμήμασι ποιήσει πόλεων, καὶ εἰς οχύρωμα ἰσχυρὸν ἥξει μετὰ θεοῦ ἀλλοτρίου· οὗ ἐὰν ἐπιγνῷ, πληθυνεί δόξαν, καὶ κατακυριεύσει αὐτοῦ ἐπὶ πολύ, καὶ χώραν ἀπομεριεῖ εἰς δωρεάν. 40. Καὶ καθ' ὥραν συντελείας συγκερατισθήσεται αὐτῷ ὁ βασιλεὺς Αἰγύπτου, καὶ ἐποργισθήσεται αὐτῷ βασιλεὺς Βοῤῥᾶ ἐν ἅρμασι, καὶ ἐν ἵπποις πολλοῖς, καὶ ἐν πλοίοις πολλοῖς, καὶ εἰσελεύσεται εἰς χώραν Αἰγύπτου. 41. Καὶ ἐπελεύσεται εἰς τὴν χώραν μου Χ. και πολλαὶ σκανδαλισθήσονται, καὶ αὗται σωθήσονται να ἀπὸ χειρὸς αὐτοῦ /. Εδώμ, και Μωάβ, καὶ κεφά λαιον υἱῶν ᾿Αμμών. 42. Καὶ ἀποστελεῖ χεῖρα αὐτοῦ ἐν ταῖς γαίαις /. καὶ ἐν χώρᾳ Αἰγύπτου οὐκ ἔσται ἐν αὐτῇ διασωζόμενος. 45. Καὶ κρατήσει του τόπου του χρυσίου, καὶ τοῦ τόπου τοῦ ἀργυρίου, καὶ πάσης τῆς ἐπιθυμίας Αἰγύ πτου, και Λιβύες καὶ Αιθίοπες ἔσονται ἐν τῷ ὄχλῳ αὐτοῦ. 44. Καὶ ἀκοὴ ταράξει αὐτὸν ἀπὸ ἀνατολῶν καὶ βοῤῥά· καὶ ἐξελεύσεται ἐν θυμῷ ἰσχυρών και φίλο φαίς, ἀφανίσαι καὶ ἀποκτεῖναι πολλούς. 45. Καὶ στήσει αὐτοῦ τὴν σκηνὴν τότε ἀνάμεσον τῶν θαλασσῶν, καὶ τοῦ ὄρους τῆς θελήσεως της ἁγίου, καὶ ἥξει ὥρα τῆς συντελείας αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἔσται ὁ βοηθῶν αὐτῷ. ΚΕΦΑΛ. 18'. 1. Καὶ κατὰ τὴν χώραν ἐκείνην παρελεύσεται Μι
col. 2829–2830page 32 of 81
PG 16:2829χαὴλ ὁ ἄγγελο; ὁ μέγας, ὁ ἑστηκὼς ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τοῦ λαοῦ σου· ἐκείνη ἡ ἡμέρα θλίψεως, οία οὐκ ἐγε νήθη, ἀφ' οὗ ἐγενήθησαν ἕως τῆς ἡμέρας ἐκείνης. Καὶ ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ ὑψωθήσεται πᾶς ὁ λαός, δς ἂν εὑρεθῇ ἐγγεγραμμένος ἐν τῷ βιβλίῳ. 2. Καὶ πολλοὶ τῶν καθευδόντων ἐν τῷ πλάτει τῆς γῆς ἀναστήσονται, οἱ μὲν εἰς ζωὴν αἰώνιον, οἱ δὲ εἰς ὀνειδισμόν, οἱ δὲ εἰς διασποράν, καὶ αἰσχύνην αἰώ 3. Καὶ οἱ συνιέντες φανοῦσιν ὡς φωστῆρες τοῦ οὐ ρανοῦ, καὶ οἱ κατισχύοντες τους λόγους μου, ὡσεὶ τα άστρα τοῦ οὐρανοῦ εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος. 4. Καὶ σύ, Δανιήλ, κάλυψον τὰ προστάγματα, καὶ σφραγίσαι τὸ βιβλίον ἕως καιροῦ συντελείας, ἕως ἂν ἀπομανῶσιν οἱ πολλοὶ, καὶ πλησθῇ ἡ γῆ ἀδικίας. 5. Καὶ εἶδον ἐγὼ Δανιὴλ, καὶ ἰδοὺ δύο έτεροι εἱστήκεισαν, εἷς ἔνθεν τοῦ ποταμοῦ, καὶ εἷς ἔνθεν. 6. Καὶ εἶπα τῷ ἑνὶ τῷ περιβεβλημένῳ τὰ βύσσινα τῷ ἐπάνω τοῦ ὕδατος τοῦ ποταμοῦ· Πότε οὖν συντελείᾳ ὧν εἴρηκάς μοι τῶν θαυμαστῶν;· καὶ ὁ και θαρισμός - τούτων /. 7. Καὶ ἤκουσα τοῦ περιβεβλημένου τὰ βύσσινα, δς ἦν ἐπάνω τοῦ ὕδατος τοῦ ποταμοῦ· Εως καιροῦ συν τελείας· καὶ ὕψωσε τὴν δεξιὰν καὶ τὴν ἀριστερὰν εἰς τὸν οὐρανὸν, καὶ ὤμοσε τὸν ζῶντα εἰς τὸν αἰῶνα Θεόν, ὅτι εἰς καιρὸν καὶ καιροὺς, καὶ ἥμισυ καιροῦ ἡ συντέλεια χειρῶν ἀφέσεως λαοῦ ἁγίου, καὶ συν τελεσθήσεται πάντα ταῦτα. 8. Καὶ ἐγὼ ἤκουσα, καὶ οὐ διενοήθην παρ' αὐτὸν τὸν καιρὸν, καὶ εἶπα· Κύριε, τίς ἡ λύσις τοῦ λόγου τούτου, καὶ τίνος αἱ παραβολαὶ αὗται; 9. Καὶ εἶπέ μοι· Απότρεχε, Δανιήλ, ὅτι κατακεκαλυμμένα, καὶ ἐσφραγισμένα τα προστάγματα, ἕως ἂν πειρασθῶσι καὶ ἁγιασθῶσι πολλοί. 10. Καὶ ἁμάρτωσιν οἱ ἁμαρτωλοὶ, καὶ οὐ μὴ δια νοηθῶσι πάντες οἱ ἁμαρτωλοὶ, καὶ οἱ διανοούμενο προσέξουσιν. 11. Αφ' οὗ ἂν ἀποσταθῇ ἡ θυσία διαπαντός, καὶ Ετοιμασθῇ δοθῆναι τὸ βδέλυγμα τῆς ἐρημώσεως, ἡμέρας χιλίας διακοσίας ενενήκοντα. 12. Μακάριος ὁ ἐμμένων καὶ συνάξει εἰς ἡμέρας χιλίας τριακοσίας τριάκοντα πέντε. 13. Καὶ σὺ βάδιζον, ἀναπαύου - ἔτι γὰρ εἰσὶν ἡμέραι καὶ ὧραι εἰς ἀναπλήρωσιν συντελείας /. καὶ ἀναπαύσῃ, καὶ ἀναστήσῃ ἐπὶ τὴν δόξαν σου εἰς συν τέλειαν ἡμερῶν. Δανιὴλ κατὰ τοὺς Γ', ἐγράφη ἐξ ἀντιγράφου ἔχον τος τὴν ὑποσημείωσιν ταύτην· Ἐγράφη ἐκ τῶν Τε τραπλῶν ἐξ ὧν καὶ παρετέθη. ΚΕΦΑΛ. ΙΓ Σουσάννα. 1. 2. Καὶ ἦν ἀνὴρ οἰκῶν ἐν Βαβυλώνι, καὶ ὄνομα Ἡ αὐτῷ Ἰωακείμ. 2. Ζ. Καὶ ἔλαβε γυναῖκα, ή όνομα Σουσάννα, θυγά 2 της Χελκίου, καλή σφόδρα, καὶ φοβουμένη τὸν 2. Κύριον. 5. Ζ. Καὶ οἱ γονεῖς αὐτῆς δίκαιοι, καὶ ἐδίδαξαν * τὴν θυγατέρα αὐτῶν κατὰ τὸν νόμον Μωϋσή. 4. Ζ. Καὶ ἦν Ἰωακεὶμ πλούσιος σφόδρα, και δεν
col. 2831–2832page 33 of 81
PG 16:2831αὐτῷ παράδεισος γειτνιῶν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ· καὶ Ει ἢ πρὸς αὐτὴν προσήγοντο οἱ Ἰουδαῖοι, διὰ τὰ εἶναι ἢ αὐτὸν ἐνδοξότερον πάντων. 5. Ζ. Καὶ ἀπεδείχθησαν δύο πρεσβύτεροι ἐκ τοῦ 2 λαοῦ κριταὶ ἐν τῷ ἐνιαυτῷ ἐκείνῳ /. περὶ ὧν ἐλάλησεν ὁ Δεσπότης· Ὅτι ἐξῆλθεν ἀνομία ἐκ Βαβυ λῶνος ἐκ πρεσβυτέρων κριτῶν, οἱ ἐδόκουν κυβερναν τὸν λαόν. 6. Καὶ ἤρχοντο κρίσεις ἐξ ἄλλων πόλεων πρ αὐτούς. 7. Οὗτοι ἰδόντες γυναῖκα αστείαν τῷ εἶδει, γυναίκα ἀδελφοῦ αὐτῶν ἐκ τῶν υἱῶν Ἰσραήλ όνομα Σουσάνναν, θυγατέρα Χελκίου, γυναίκα Ιωακείμ, περικα τοῦσαν ἐν τῷ παραδείσῳ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς τὸ δειλι γόν. 8. Καὶ ἐπιθυμήσαντες αὐτῆς. 9. Διέστρεψαν τὸν νοῦν αὐτῶν, καὶ ἐξέκλιναν τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῶν, τοῦ μὴ βλέπειν εἰς τὸν οὐρανὸν, μηδὲ μνημονεύειν κριμάτων δικαίων. 10. Καὶ ἀμφότεροι ἦσαν κατανενυγμένοι περὶ αὐ τῆς, καὶ ἕτερος τῷ ἑτέρῳ οὐ προσεποιεῖτο τὸ κακὸν τὸ ἔχον αὐτοὺς περὶ αὐτῆς, οὐδὲ ἡ γυνὴ ἔγνω το πρᾶγμα τοῦτο. 12. Καὶ ὡς ἐγίνετο όρθρος, ἐρχόμενοι ἔκλεπτον ἀλλήλους σπεύδοντες, τις φανήσεται αὐτῇ πρότερος. καὶ λαλήσει πρὸς αὐτήν. 15. Καὶ ἰδοὺ αὕτη κατὰ τὸ ειωθός περιεπάτει· καὶ ὁ εἷς τῶν πρεσβυτέρων εληλύθει, καὶ ἰδοὺ ὁ ἕτερος παρεγένετο, καὶ εἰς τὸν ἕτερον ἀνέκρινε, λέγων· Τί Ο σύ οὕτως ὄρθρου ἐξῆλθες οὐ παραλαβών με 14. Καὶ ἐξωμολογήσαντο πρὸς ἀλλήλους ἑκάτερος τὴν ὀδύνην αὐτοῦ. 19. Καὶ εἶπεν τίς τῷ ἑτέρῳ· Πορευθώμεν προς αὐτήν. Καὶ συνθέμενοι προσήλθοσαν αὐτῇ, καὶ ἐξ. εβιάζοντο αὐτήν. 22. Καὶ εἶπεν αὐτοῖς ἡ Ἰουδαία· Οἶδα, ὅτι ἐὰν πρά ξω τοῦτο, θάνατός μοι ἐστί· καὶ ἐὰν μὴ πράξω, οὐχ ἐκφεύξομαι τὰς χεῖρας ὑμῶν. 25. Κάλλιον δέ με μὴ πράξασαν ἐμπεσεῖν εἰς τὰς χεῖρας ὑμῶν, ἡ ἁμαρτεῖν ἐνώπιον Κυρίου. 28. Οἱ δὲ παράνομοι ἄνδρες ἀπέστρεψαν ἀπειλοῦντες ἐν ἑαυτοῖς, καὶ ἐνεδρεύοντες, ἵνα θανατώσουσιν αὐτήν· καὶ ἐλθόντες ἐπὶ τὴν Συναγωγὴν τῆς πόλεως οὗ παρῴκουν, καὶ συνήδρευσαν οἱ ὄντες ἐκεῖ πάντες οἱ υἱοὶ Ἰσραήλ. 29. Καὶ ἀναστάντες οἱ δύο πρεσβύτεροι καὶ κριταί εἶπεν· ᾿Αποστείλατε ἐπὶ Σουσάνναν θυγατέρα Χιλ κίου, ἥτις ἐστὶ γυνὴ Ἰωακείμ. Οἱ δὲ εὐθέως ἐκάλεσσαν αὐτήν. 50. ὡς δὲ παρεγενήθη ἡ γυνὴ σὺν τῷ πατρὶ ἐπ τῆς, καὶ τῇ μητρὶ, καὶ οἱ παῖδες, καὶ αἱ παιδίσκας αὐτῆς ὄντες τὸν ἀριθμὸν πεντηκοστοί, παρεγένοντο καὶ τὰ παιδία Σουσάννας τέσσαρα. 31. Ην δὲ ἡ γυνή τρυφερά σφόδρα. 32. Καὶ προσέταξαν οι παράνομοι αποκαλύψαι αὐτὴν, ἵνα ἐμπλησθῶσι κάλλους επιθυμίας αὐτῆς. 55. Καὶ ἐκλαίοσαν οἱ παρ' αὐτῆς πάντες, καὶ ὅσαι αὐτὴν ᾔδεισαν πάντες.
col. 2833–2834page 34 of 81
PG 16:283354. Αναστάντες δὲ οἱ πρεσβύτεροι καὶ κριταί επέθηκαν τὰς χεῖρας αὐτῶν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς αὐτῆς. 55. Ἡ δὲ καρδία αὐτῆς ἐπεποίθει ἐπὶ Κυρίῳ τῷ Θεῷ αὐτῆς, καὶ ἀνακύψασα, ἔκλαυσεν ἐν αὐτῇ λέγουσα· Κύριε ὁ Θεὸς ὁ αἰώνιος, ὁ εἰδὼς τὰ πάντα πρὶν γενέσεως αὐτῶν, σὺ οἶδας, ὅτι οὐκ ἐποίησα & ποντ ρεύονται οἱ ἄνομοι οὗτοι ἐπ' ἐμοί. Καὶ εἰσήκουσε Κύ ριος τῆς δεήσεως αὐτῆς. 56. Οἱ δὲ δύο πρεσβύτεροι εἶπαν· Ἡμεῖς περιεπα τοῦμεν ἐν τῷ παραδείσῳ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς. 57. Καὶ κυκλοῦντες τὸ στάδιον, είδομεν ταύτην ἀναπαυομένην μετὰ ἀνδρὸς, καὶ στάντες ἐθεωροῦμεν αὐτοὺς ὁμιλοῦντας ἀλλήλοις. 38. Καὶ αὐτοὶ οὐκ ᾔδεισαν, ὅτι εἰστήκειμεν· τότε συνειπάμεθα ἀλλήλοις λέγοντες· Μάθωμεν τίνες εἰσὶν οὗτοι. 89. Καὶ προσελθόντες επέγνωμεν αὐτήν· ὁ δὲ νεα νίσκος ἔφυγε συγκεκαλυμμένος. 40. Ταύτης δὲ ἐπιλαβόμενοι, ἐπηρωτῶμεν αὐτὴν, τίς ὁ ἄνθρωπος, καὶ οὐκ ἀπήγγειλεν ἡμῖν τίς ἦν. Ταῦτα μαρτυρούμεν. 41. Καὶ ἐπίστευσεν αὐτοῖς ἡ Συναγωγὴ πᾶσα, ὡς πρεσβυτέρων ὄντων καὶ κριτῶν τοῦ λαοῦ. 45. Καὶ ἰδοὺ ἄγγελος Κυρίου, ἐκείνης ἐξαγομένης ἀπολέσθαι, καὶ ἔδωκεν ὁ ἄγγελος, καθώς προσετάγη, πνεῦμα συνέσεως νεωτέρῳ ὄντι Δανιήλ. 48. Διαστείλας δὲ Δανιήλ τὸν ὄχλον, καὶ στὰς ἐν μέσῳ αὐτῶν εἶπεν· Οὕτως, μωροὶ υἱοὶ Ἰσραήλ, οὐκ ἀνακρίναντες, οὐδὲ τὸ σαφὲς ἐπιγνόντες, ἀπεκτείνατε θυγατέρα Ισραήλ; 51. Καὶ νῦν διαχωρίσατέ μοι αὐτοὺς ἀπ' ἀλλήλων μακράν, ἵνα φτάσω αὐτούς· ὡς δὲ διεχωρίσθησαν, εἶπεν Δανιὴλ τῇ συναγωγῇ· Νῦν μὴ βλέψητε, ὅτι οὗτοι εἰσὶ πρεσβύτεροι, λέγοντες· Οὐ μὴ ψεύσωνται, ἀλλὰ ἀνακρινῶ αὐτοὺς κατὰ τὰ ὑποπίπτοντά μου. 52. Καὶ ἐκάλεσε τὸν ἕνα αὐτῶν, καὶ προσήγαγον τὸν πρεσβύτερον τῷ νεωτέρῳ, καὶ εἶπεν αὐτῷ Δανιήλ Ακους, ἄκους, πεπαλαιωμένε ἡμερῶν κακῶν, νῦν ἠκασί σου αἱ ἁμαρτίαι ἂς ἐποιεις τὸ πρότερον. 53. Πιστευθεὶς ἀκούειν, καὶ κρίνειν κρίσεις θά νατον ἐπιφερούσας, καὶ τὸν μὲν ἀθῶον κατέκρινας, τοὺς δὲ ἐνόχους ηφίεις, τοῦ Κυρίου λέγοντος Αθῶον καὶ δίκαιον οὐκ ἀποκτενεῖς. 54. Νῦν οὖν ὑπὸ τί δένδρον, καὶ ποταπῷ τοῦ πα ραδείσου τόπῳ ἑώρακας αὐτοὺς ὄντας σὺν ἑαυτοῖς; Καὶ εἶπεν ὁ ἀσεβής· Ὑπὸ σχίνον. 55. Εἶπεν δὲ ὁ νεώτερος· Ορθῶς ἔψευσαι εἰς τὴν σεαυτοῦ ψυχὴν· ὁ γὰρ ἄγγελος Κυρίου σχέσει σου τὴν ψυχὴν σήμερον. 56. Καὶ τοῦτον μεταστήσας είπε προσαγαγεῖν αὐτῷ τὸν ἕτερον· καὶ τούτῳ δὲ εἶπεν· Διὰ τί διεστραμμένον τὸ σπέρμα σου ὡς Σιδώνος, καὶ οὐχ ὡς Ιούδα; τὸ κάλλος σὲ ἠπάτησεν, ἡ μικρὰ ἐπιθυμία. 57. Καὶ οὕτως ἐποιεῖτε θυγατράσιν Ισραήλ· καὶ ἐκεῖναι φοβούμεναι, μιλοῦσαν ὑμῖν· ἀλλ' οὐ θυγά την Ἰούδα ὑπέμεινε τὴν νόσον ὑμῶν ἐν ἀνομία υπο ενεγκεῖν. 58. Νῦν οὖν λέγε μοι· Ὑπὸ τί δένδρον, καὶ ἐν παι
col. 2835–2836page 35 of 81
PG 16:2835τοῦ κήπου τόπῳ κατέλαβες αὐτοὺς ὁμιλοῦντας ἀλλή λοις; Ο δὲ εἶπεν· ὑπὸ πρῖνον. 59. Καὶ εἶπεν Δανιήλ. Αμαρτωλέ, νῦν ὁ ἄγγελος Κυρίου τὴν ρομφαίαν έστηκεν ἔχων, ἕως ὁ λαὸς ἐξ ολοθρεύσει ὑμᾶς, ἵνα καταπρίσῃ σε. 60. Καὶ πᾶσα ἡ συναγωγὴ ἀνεβόησεν ἐπὶ τῷ νεω τέρῳ, ὡς ἐκ τοῦ ἰδίου στόματος ομολόγους αὐτοὺς κατέστησεν ἀμφοτέρους ψευδομάρτυρας. 61. Καὶ ὡς ὁ νόμος διαγορεύει, εποίησαν αὐτοῖς, καθὼς ἐπονηρεύσαντο κατὰ τῆς ἀδελφῆς. 62. Καὶ ἐφίμωσαν αὐτοὺς, καὶ ἐξαγαγόντες έβρι ψαν εἰς φάραγγα· τότε ὁ ἄγγελος Κυρίου έβριψε πρ διὰ μέσου αὐτῶν, καὶ ἐσώθη αἷμα ἀναίτιον ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ. 63. Διὰ τοῦτο οι νεώτεροι ἀγαπητοὶ Ἰακὼβ ἐν τῇ ἁπλότητι αὐτῶν. 64. Καὶ ἡμεῖς φυλασσώμεθα εἰς υἱοὺς δυνατούς νεωτέρους· εὐσεβήσουσι γὰρ νεώτεροι, καὶ ἔσται ἐν αὐτοῖς πνεῦμα ἐπιστήμης καὶ συνέσεως εἰς αἰῶνα αἰῶνος. ΚΕΦΑΛ. ΙΔ'. Ἐκ προφητείας Αμβακούμ υἱοῦ Ἰησοῦ ἐκ τῆς φυλῆς λευτ. 1. "Ανθρωπός τις ἦν ἱερεὺς, ᾧ ὄνομα Δανιήλ, υἱὸς *Αβαλ, συμβιωτής τοῦ βασιλέως Βαβυλῶνος. 2. Καὶ ἦν εἴδωλον Βήλ, ὁ ἐσέβοντο οἱ Βαβυλώνιοι ἀνηλίσκετο δὲ αὐτῷ καθ᾿ ἑκάστην ἡμέραν σεμιδάλεως ἀρτάσαι δεκαδύο, καὶ πρόβατα τέσσαρα, καὶ ἐλαίου μετρηταὶ ἐξ. 3. Καὶ ὁ βασιλεὺς ἐσέβετο αὐτὸν, καὶ ἐπορεύετο ὁ βασιλεὺς καθ' ἑκάστην ἡμέραν, καὶ προσεκύνει αὐτῷ. Δανιὴλ δὲ προσηύχετο προς Κύριον, καὶ εἶπεν ὁ βα σιλεὺς τῷ Δανιήλ· Διατί οὐ προσκυνεῖς τῷ Βήλ; 4. Καὶ εἶπε Δανιὴλ πρὸς τὸν βασιλέα· Οὐδένα σέβομαι ἐγώ, εἰ μὴ Κύριον τὸν Θεὸν τὴν κτίσαντα τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν, καὶ ἔχοντα πάσης σαρκός και ρείαν. 5. Εἶπεν δὲ ὁ βασιλεὺς αὐτῷ· Οὗτος οὖν οὐκ ἔστι Θεός; οὐχ ὁρᾷς ὅσα εἰς αὐτὸν δαπανᾶται καθ᾿ ἑκάστην ἡμέραν; 6. Καὶ εἶπεν αὐτῷ Δανιήλ Μηδαμῶς, μηδείς σε τα ραλογιζέσθω· οὗτος γὰρ ἔσωθεν μὲν πήλινός ἐστιν, ἔξωθεν δὲ χαλκοῦς· ὀμνύω δέ σοι Κύριον τὸν Θεὸν τῶν θεῶν, ὅτι οὐθὲν βέβρωκε πώποτε οὗτος. 7. Καὶ θυμωθεὶς ὁ βασιλεὺς ἐκάλεσε τους προεστηκότας τοῦ ἱεροῦ, καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Παραδείξατε τὸν ἐσθίοντα τὰ παρασκευαζόμενα τῷ Βήλ· εἰ δὲ μή γε, ἀποθανεῖσθε. 8. Η Δανιὴλ ὁ φάσκων μὴ ἐσθίεσθαι αὐτὰ ὑπ' αὐτ τοῦ. Οἱ δὲ εἶπεν· Αὐτὸς ὁ Βήλ ἐστιν ὁ κατεσθίων αὐτά. Εἶπε δὲ Δανιὴλ πρὸς τὸν βασιλέα· Γινέσθω ούτ τως· ἐὰν μὴ παραδείξω, ὅτι οὐκ ἔστιν ὁ Βὴλ ὁ κατ εσθίων ταῦτα, ἀποθανοῦμαι, καὶ πάντες οι παρ' ἐμοί. 9. Ησαν δὲ τῷ Βὴλ ἱερεῖς ἑβδομήκοντα χωρίς για ναικῶν καὶ τέκνων· ἤγαγον δὲ τὸν βασιλέα εἰς τὸ εἰδωλεῖον. 10. Καὶ παρετέθη τὰ βρώματα ενώπιον τοῦ βασι λέως καὶ τοῦ Δανιήλ· καὶ οἶνος κερασθεὶς εἰσηνέχθη, καὶ παρετέθη τῷ Βήλ.
col. 2837–2838page 36 of 81
PG 16:283711. Καὶ εἶπεν Δανιήλ· Σὺ αὐτὸς ὁρᾷς, ὅτι κεῖται ταῦτα, βασιλεύ. 12. Σὺ οὖν ἐπισφραγίσεις τὰς κλεῖδας τοῦ ναοῦ, ἐπὰν κλεισθῇ· ἤρεσε δὲ ὁ λόγος τῷ βασιλεῖ. 13. Ο δὲ Δανιὴλ ἐκέλευσε τοὺς παρ' αὐτοῦ, ἐκδα λόντας πάντας ἐκ τοῦ ναοῦ, καταστῆσαι ὅλον τὸν ναὸν σπολῷ, οὐδενὸς τῶν ἐκτὸς αὐτοῦ εἰδότος. Καὶ τότε σφραγισάμενος τὸν ναὸν ἐκέλευσε σφραγίσαι τῷ τοῦ βασιλέως δακτυλίῳ, καὶ τοῖς δακτυλίοις τινῶν ἐνδό ξων ἱερέων· καὶ ἐγένετο οὕτως. 14. Καὶ ἐγένετο, τῇ ἐπαύριον παρεγένοντο ἐπὶ τὸν τόπον· οἱ δὲ ἱερεῖς τοῦ Βήλ διὰ ψευδοθυρίδων εἰσελθόντες, κατεφάγοσαν πάντα τὰ παρακείμενα τῷ Βήλ, καὶ ἐξέπιον τὸν οἶνον. 15. Καὶ εἶπεν Δανιήλ· Ἐπίδετε τὰς σφραγίδας ὑμῶν, εἰ μένουσιν, ἄνδρες ἱερεῖς· καὶ σὺ δὲ, βασιλεῦ, σκέψαι, μὴ τί σοι ἀσύμφωνον γεγένηται. 16. Καὶ εὗρον ὡς ἦν σφραγὶς, καὶ ἀπέβαλον τὴν σφραγίδα. 17. Καὶ ἀνοίξαντες τας θύρας, είδοσαν δεδαπανη μένα πάντα τὰ παρατεθέντα, καὶ τὰς τραπέζας κε νάς· καὶ ἐχάρη ὁ βασιλεὺς, καὶ εἶπεν πρὸς τὸν Δα νιήλ· Μέγας ἐστὶν ὁ Βήλ, καὶ οὐκ ἔστι παρ' αὐτῷ δόλος. 18. Καὶ ἐγέλασε Δανιήλ σφόδρα, καὶ εἶπεν τῷ βασι λεῖ· Δεῦρο ἴδε τὸν δόλον τῶν ἱερέων. Καὶ εἶπεν Δα νιήλ· Βασιλεῦ, ταῦτα τὰ ἴχνη τίνος ἐστί; 10. Καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς· ᾿Ανδρῶν, καὶ γυναικῶν, καὶ παιδίων. 20. Καὶ ἐπῆλθεν ἐπὶ τὸν οἶκον ἐν ᾧ ἦσαν οἱ ἱερεῖς καταγινόμενοι, καὶ εὗρε τὰ βρώματα τοῦ Βήλ, καὶ τὸν οἶνον, καὶ ἐπέδειξε Δανιὴλ τῷ βασιλεῖ τὰ ψευδο θύρια, δι' ὧν εἰσπορευόμενοι οἱ ἱερεῖς, ἐδαπάνων τὰ παρατιθέμενα τῷ Βήλ. 21. Καὶ ἐξήγαγεν αὐτοὺς ὁ βασιλεὺς ἐκ τοῦ Βηλίου, καὶ παρέδωκεν αὐτοὺς τῷ Δανιήλ, καὶ τὴν δαπάνην τὴν εἰς αὐτὸν ἔδωκε τῷ Δανιήλ· τὸν δὲ Βήλ κατ έστρεψε. 22. Καὶ ἦν δράκων ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ, καὶ ἐσέβοντο οι Βαβυλώνιος. 23. Καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς τῷ Δανιήλ· Μὴ καὶ τοῦ τον ἐρεῖς, ὅτι χαλκοῦς ἐστιν; ἰδοὺ ζῇ, καὶ ἐσθίει, καὶ πίνει, προσκύνησον αὐτῷ. 25. Καὶ εἶπεν Δανιήλ· Βασιλεῦ, δός μοι τὴν ἐξου σίαν, καὶ ἀνελῶ τὸν δράκοντα ἄνευ σιδήρου καὶ ῥάβδου. Καὶ συνεχώρησεν αὐτῷ ὁ βασιλεὺς, καὶ εἶπεν αὐτῷ· Δέδοταί σοι. 26. Καὶ λαβὼν Δανιήλ πίσσης μνᾶς τριάκοντα, καὶ στέαρ, καὶ τρίχας, ἥψησεν ἐπὶ τὸ αὐτό, καὶ ἐποίησε μάζαν, καὶ ἐνέβαλεν εἰς τὸ στόμα τοῦ δράκοντος, καὶ φαγών διερράγη, καὶ ἔδειξεν αὐτὸν τῷ βασιλεῖ, λέ γων· Οὐ ταῦτα σέβεσθε, βασιλεῦ; 27. Και συνήχθησαν οἱ ἀπὸ τῆς χώρας πάντες ἐπὶ τὸν Δανιὴλ, καὶ εἶπαν· Ἰουδαῖος γέγονεν ὁ βασι λεύς· τὸν Βήλ κατέστρεψε, καὶ τὴν δράκοντα ἀπὸ έκτεινε. 29. Καὶ ἰδὼν ὁ βασιλεὺς, ὅτι ἐπισυνήχθη ὁ ὄχλος τῆς χώρας ἐπ' αὐτὸν, ἐκάλεσε τους συμβιωτὰς αὐτοῦ, καὶ εἶπεν· Δίδωμι τὸν Δανιήλ εἰς ἀπώλειαν.
col. 2839–2840page 37 of 81
Juxta Theodotionem
PG 16:283931. Ην δὲ λάκκος ἐν ᾧ ἐτρέφοντο λέοντες ἑπτά, οἷς παρεδίδοντο οἱ ἐπιβουλος τοῦ βασιλέως, καὶ ἐχορηγεῖτο αὐτοῖς καθ᾿ ἑκά την ἡμέραν τῶν ἐπιθανατίων σώματα δύο. 50. Καὶ ἐνεβάλοσαν τὸν Δανιὴλ οἱ ὄχλοι εἰς ἐκεῖνο τὸν λάκκον, ἵνα καταβρωθῇ, καὶ μηδὲ ταφῆς τύχη. Καὶ ἦν ἐν τῷ λάκκῳ Δανιὴλ ἡμέρας Εξ. 32. Καὶ ἐγένετο τῇ ἡμέρᾳ τῇ ἕκτῃ, καὶ ἦν Ἀμβακοὺμ ἔχων ἄρτους ἐντεθρυμμένους ἐν σκάφῃ ἐν ἐψή ματι, καὶ στάμνον οίνου κεκερασμένου, καὶ ἐπορεύετο εἰς τὸ πεδίον πρὸς τοὺς θεριστές. 55. Καὶ ἐλάλησεν ἄγγελος Κυρίου πρὸς Ἀμβακούμ, λέγων· Τάδε λέγει σοι Κύριος ὁ Θεός· Τὸ ἄριστον 8 ἔχεις, ἀπένεγκε Δανιήλ εἰς τὸν λάκκον τῶν λεόντων ἐν Βαβυλῶνι. 54. Καὶ εἶπεν Αμβακούμ Κύριε ὁ Θεός, οὐχ ἑώρακα τὴν Βαβυλῶνα, καὶ τὸν λάκκον οὐ γινώσκω ποῦ ἐστι. 35. Καὶ ἐπιλαβόμενος αὐτοῦ ὁ ἄγγελος Κυρίου του Αμβακούμ τῆς κόμης αὐτοῦ τῆς κεφαλῆς, ἔθηκεν αὐτὸν ἐπάνω του λάκκου τοῦ ἐν Βαβυλώνι. 36. Καὶ εἶπεν Αμβακούμ πρὸς Δανιήλ Αναστάς φάγε τὸ ἄριστον, ὁ ἀπέστειλέ σοι Κύριος ὁ Θεός. 37. Καὶ εἶπεν Δανιήλ. Εμνήσθη γὰρ μου Κύριος ὁ Θεὸς, ὁ μὴ ἐγκαταλείπων τοὺς ἀγαπῶντας αὐτόν. 58. Καὶ ἔφαγε Δανιήλ. Ο δὲ ἄγγελος Κυρίου κατ έστησε τὸν ᾿Αμβακούμ ὅθεν αὐτὸν ἔλαβε τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ· ὁ δὲ Κύριος ὁ Θεὸς ἐμνήσθη τοῦ Δανιήλο 39. Ἐξῆλθε δὲ ὁ βασιλεὺς μετὰ ταῦτα πενθῶν τὸν Δανιήλ, καὶ ἐγκύψας εἰς τὸν λάκκον, ὁρᾷ αὐτὸν καθ ήμενον. 40. Καὶ ἀναβοήσας, εἶπεν ὁ βασιλεύς Μέγας ἐστὶ Κύριος ὁ Θεὸς, καὶ οὐκ ἔστιν πλὴν αὐτοῦ ἄλλος. 41. Καὶ ἐξήγαγεν ὁ βασιλεὺς τὸν Δανιὴλ ἐκ τοῦ λάκκου, καὶ τοὺς αἰτίους τῆς ἀπωλείας αὐτοῦ ἐνέβαλεν εἰς τὸν λάκκον ἐνώπιον τοῦ Δανιήλ, καὶ κατεβρώ Θησαν. ΔΑΝΙΗΛ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΘΕΟΔΟΤΙΩΝΑ. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Α'. 4. Ἐν ἔτει τρίτῳ τῆς βασιλείας Ἰωακείμ, βασιλέως Ἰούδα, ἦλθε Ναβουχοδονόσορ, βασιλεύς Βαβυλώνος, εἰς Ἱερουσαλήμ, καὶ ἐπολιόρκει αὐτήν. 2. Καὶ ἔδωκε Κύριος ἐν χειρὶ αὐτοῦ τὸν Ἰωακεὶμ, βασιλέα Ἰούδα, καὶ ἀπὸ μέρους τῶν σκευῶν οἴκου τοῦ Θεοῦ, καὶ ἤνεγκε αὐτὰ εἰς γῆν Σεναὰρ τὸν οἶκον τοῦ θεοῦ αὐτοῦ, καὶ τὰ σκεύη εἰσήνεγκεν εἰς τὸν εἶχον τοῦ θησαυροῦ τοῦ θεοῦ αὐτοῦ. 5. Καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς ᾿Ασφανέξ τῷ ἀρχιευνούχῳ αὐτοῦ, εἰσαγαγεῖν ἀπὸ τῶν υἱῶν τῆς αἰχμαλωσίας τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ, καὶ ἀπὸ τοῦ σπέρματος τῆς βασι λείας, καὶ ἀπὸ τῶν φορθομμείν. 4. Νεανίσκους, ἐν οἷς οὐκ ἔστιν ἐν αὐτοῖς μῶμος, καὶ καλοὺς τῇ ὄψει, καὶ συνιόντας ἐν πάσῃ σοφία, καὶ γινώσκοντας γνῶσιν, καὶ διανοουμένους φρόνησιν, καὶ οἷς ἐστιν ἰσχὺς ἐν αὐτοῖς τοῦ ἐστάναι ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ βασιλέως, καὶ τοῦ διδάσκειν αὐτοὺς γράμματα, καὶ γλῶσσαν Χαλδαίων. 5. Καὶ διέταξεν αὐτοῖς ὁ βασιλεὺς τὸ τῆς ἡμέρας
col. 2841–2842page 38 of 81
PG 16:2841καθ' ἡμέραν, ἀπὸ τῆς τραπέζης τοῦ βασιλέως, και ἀπὸ τοῦ οἴνου τοῦ ποτοῦ αὐτοῦ, καὶ ἐκθρέψαι αὐτοὺς ἔτη τρία, καὶ μετὰ ταῦτα στῆναι αὐτοὺς ἐνώπιον τοῦ βασιλέως. 6. Καὶ ἐγένοντο ἐν αὐτοῖς ἐκ τῶν υἱῶν Ἰούδα Δα νιὴλ, καὶ ᾿Ανανίας, καὶ ᾿Αζαρίας, καὶ Μισαήλ. 7. Καὶ ἐπέθηκεν αὐτοῖς ὁ ἀρχιευνούχο; ὀνόματα, τῷ Δανιὴλ Βαλτάσαρ, καὶ τῷ ᾿Ανανίᾳ Σεδράχ, καὶ τῷ Αζαρία ᾿Αβδεναγώ, καὶ τῷ Μιταὴλ Μισάχ. 8. Καὶ ἔθετο Δανιὴλ ἐπὶ τὴν καρδίαν αὐτοῦ τοῦ μὴ ἁλισγηθῆναι ἐν τῇ τραπέζῃ τοῦ βασιλέως, καὶ ἐν τῷ οἶνῳ τοῦ ποτοῦ αὐτοῦ· καὶ ἠξίωσε τὸν ἀρχιευνούχον, ὅπως μὴ ἀλισγηθῇ. 9. Καὶ ἔδωκεν ὁ Θεὸς τὸν Δανιὴλ εἰς ἔλεον, καὶ εἰς οἰκτιρμὸν ἐνώπιον τοῦ ἀρχιευνούχου. 40. Καὶ εἶπεν ὁ ἀρχιευνούχος τῷ Δανιήλ· φοβοῦμαι ἐγὼ τὸν κύριόν μου τὸν βασιλέα, τὸν ἐκτάξαντα τὴν βρῶσιν ὑμῶν, καὶ τὴν πόσιν ὑμῶν, μήποτε ἴδῃ τὰ πρόσωπα ὑμῶν σκυθρωπὰ παρὰ τὰ παιδάρια τὰ συνήλικα ὑμῶν, καὶ καταδικάσητε την κεφαλήν μου τῷ βασιλεῖ. 11. Καὶ εἶπεν Δανιήλ προς Αμελλασάρ, ὃν κατ έστησεν ὁ ἀρχιευνούχος ἐπὶ Δανιήλ, Αζαρίαν, Ανα νίαν, καὶ Μισαήλ. 12. Πείρασον δὴ τοὺς παῖδάς σου ἡμέρας δέκα, καὶ δότωσαν ἡμῖν ἀπὸ τῶν σπερμάτων τῆς γῆς, καὶ φα γόμεθα, καὶ ὕδωρ πιόμεθα. 15. Καὶ ὀφθήτωσαν ἐνώπιόν σου αἱ ἰδέαι ἡμῶν, καὶ αἱ ἰδέαι τῶν παιδαρίων τῶν ἐσθιόντων τὴν τράπεζαν τοῦ βασιλέως, καὶ καθὼς ἐὰν ἴδῃς ποίησον μετὰ τῶν παίδων σου. 16. Καὶ εἰσήκουσεν αὐτῶν εἰς τὸ ῥῆμα τοῦτο, καὶ επείρασεν αὐτοὺς ἡμέρας δέκα. 15. Καὶ μετὰ τὸ τέλος τῶν δέκα ἡμερῶν, ὡράθης σαν αἱ ἰδέαι αὐτῶν ἀγαθαὶ, καὶ αὐτοὶ ἰσχυροὶ ταῖς σαρξὶν ὑπὲρ τὰ παιδάρια τὰ ἐσθίοντα τὴν τράπεζαν τοῦ βασιλέως. 16. Καὶ ἐγένετο Αμελλασὰρ ἀναιρούμενος τὸ δεῖ πνον αὐτῶν, καὶ τὸν οἶνον τοῦ πόματος αὐτῶν, καὶ ἐδίδου αὐτοῖς σπέρματα. 17. Καὶ τοῖς παιδαρίοις τοῖς τέσσαρσιν ἔδωκεν αὐτοῖς ὁ Θεὸς σύνεσιν, καὶ φρόνησιν ἐν πάσῃ γραμ ματικῇ καὶ σοφίᾳ· καὶ Δανιὴλ συνῆκεν ἐν πάσῃ ὁρά. σει καὶ ἐνυπνίοις. 18. Καὶ μετὰ τὸ τέλος τῶν ἡμερῶν, ὧν εἶπεν ὁ βασιλεὺς εἰσαγαγεῖν αὐτοὺς, καὶ εἰσήγαγεν αὐτοὺς ὁ ἀρχιευνούχος ἐναντίον Ναβουχοδονόσορ. 19. Καὶ ἐλάλησε μετ' αὐτῶν ὁ βασιλεὺς, καὶ οὐχ εὑρέθησαν ἐκ πάντων αὐτῶν ὅμοιοι Δανιήλ, και Ανα νίμ, καὶ 'Αζαρία, καὶ Μισαήλ· καὶ ἔστησαν ἐνώπιον τοῦ βασιλέως. 20. Καὶ ἐν παντὶ ῥήματι σοφίας, καὶ ἐπιστήμης, ὑπὲρ ὧν ἐζήτησε παρ' αὐτῶν ὁ βασιλεὺς, εὗρεν αὐ τοὺς δεκαπλασίονας ὑπὲρ πάντας τοὺς ἐπαοιδούς, καὶ τοὺς μάγους, τοὺς ὄντας ἐν πάσῃ τῇ βασιλείᾳ αὐτοῦ. 21. Καὶ ἐγένετο Δανιήλ έως έτους ἑνὸς Κύρου τοῦ βασιλέως. Ει
col. 2843–2844page 39 of 81
PG 16:2843ΚΕΦΑΛ. Β'. 1. Ἐν τῷ ἔτει τῷ δευτέρῳ τῆς βασιλείας Ναβουχοδονόσορ, ἐνυπνιάσθη Ναβουχοδονόσορ ἐνύπνιον, καὶ ἐξέστη τὸ πνεῦμα αὐτοῦ, καὶ ὁ ὕπνος αὐτοῦ ἀπ εγένετο ἀπ' αὐτοῦ. 2. Καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς τοῦ καλέσαι τοὺς ἐπαοιδοὺς, καὶ τοὺς μάγους, καὶ τοὺς φαρμακούς, καὶ τοὺς Χαλδαίους, τοῦ ἀναγγείλαι τῷ βασιλεῖ τὸ ἐνύπνιον αὐτοῦ, καὶ εἰσῆλθον, καὶ ἔστησαν ἐνώπιον τοῦ βασι λέως. 3. Καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ βασιλεύς· Ἐνυπνιάσθην ἐνύπνιον, καὶ ἐξέστη τὸ πνεῦμά μου, τοῦ γνῶναι τὸ ἐνύπνιον. 4. Καὶ ἐλάλησαν οἱ Χαλδαίοι τῷ βασιλεῖ Συριστί Βασιλεῦ, εἰς τοὺς αἰῶνας ζῆθι· σὺ εἰπὲ τὸ ἐνύπνιον τοῖς παισί σου, καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτοῦ ἀπαγγελού μεν. 5. Απεκρίθη ὁ βασιλεὺς, καὶ εἶπεν τοῖς Χαλδαίοις Ο λόγος ἀπέστη ἀπ' ἐμοῦ· ἐὰν οὖν μὴ γνωρίσητέ μοι τὸ ἐνύπνιον, καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτοῦ, εἰς ἀπώλειαν ἔσεσθε, καὶ οἱ οἶκοι ὑμῶν διαρπαγήσονται. 6. Ἐὰν δὲ τὸ ἐνύπνιον καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτοῦ γνωρίσητέ μοι, δόματα, καὶ δωρεάς, καὶ πολλὴν τι μὴν λήψεσθε παρ' ἐμοῦ· πλὴν τὸ ἐνύπνιον καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτοῦ ἀπαγγείλατέ μοι. 7. Απεκρίθησαν τὸ δεύτερον, καὶ εἶπαν τῷ βασι λεῖ· Βασιλεῦ, εἰπὲ τὸ ἐνύπνιόν σου τοῖς παισί σου, καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτοῦ ἀπαγγελούμεν. 8. Καὶ ἀπεκρίθη ὁ βασιλεὺς καὶ εἶπεν· Ἐπ᾿ ἀλη θείας οίδα, ὅτι καιρὸν ὑμεῖς ἐξαγοράζετε, καθ' ὅτι οἴδατε, ὅτι ἀπέστη ἀπ' ἐμοῦ τὸ ῥῆμα. 9. Ἐὰν οὖν τὸ ἐνύπνιον μὴ ἀπαγγείλητέ μοι, Εν ἐστι τὸ δόγμα ὑμῶν, καὶ οἶδα ὅτι ῥῆμα ψευδὲς καὶ διεφθαρμένον συνέσεσθε εἰπεῖν ἐνώπιόν μου, ἕως οὗ ὁ καιρὸς παρέλθῃ· τὸ ἐνύπνιόν μου είπατέ μοι, καὶ γνώσομαι, ὅτι καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτοῦ ἀναγγελεῖτε μοι. 10. Απεκρίθησαν πάλιν οἱ Χαλδαῖοι ἐνώπιον τοῦ βασιλέως, καὶ εἶπον· Οὐκ ἔστιν ἄνθρωπος ἐπὶ τῆς ξηρᾶς, ὅστις δυνήσεται γνωρίσαι τὸ ῥῆμα τοῦ βασι λέως, καθότι πᾶς βασιλεὺς μέγας καὶ ἄρχων ῥῆμα τοιοῦτον οὐκ ἐπερωτᾷ πάντα επαοιδόν, μάγον, καὶ Χαλδαίον. 11. "Οτι ὁ λόγος, ὃν ἐπερωτᾷ ὁ βασιλεὺς, βαρύς, καὶ ἕτερος οὐκ ἔστιν, ὃς ἀναγγελεῖ αὐτὸν ἐνώπιον Ει τοῦ βασιλέως, ἀλλ᾽ ἢ θεοὶ, ὧν οὐκ ἔστιν οἱ κατοικία αὐτῶν μετὰ πάσης σαρκός, ὅθεν οὐκ ἐνδέχεται γενέσθα: καθάπερ οίει. 12. Τότε ὁ βασιλεὺς ἐν θυμῷ καὶ ὀργῇ πολλῇ εἰ πεν τοῦ ἀπολέσαι τους σοφούς Βαβυλῶνος. 15. Καὶ τὸ δόγμα ἐξῆλθε, καὶ οἱ σοφοὶ ἀπεκτείνοντο· καὶ ἐζήτησαν τὸν Δανιὴλ καὶ τοὺς φίλους α τοῦ ἀνελεῖν. 11. Τότε Δανιὴλ ἀπεκρίθη βουλὴν καὶ γνώμην τῷ Αριώχ τῷ ἀρχιμαγείρῳ τοῦ βασιλέως, ὃς ἐξῆλθεν ἀνελεῖν τοὺς σοφούς Βαβυλώνος. 15. Καὶ ἐπυνθάνετο αὐτοῦ, λέγων· "Αρχων τοῦ βα σιλέως, περὶ τίνος ἐξῆλθεν ἡ γνώμη ἡ ἀναιδὴς αὕτη
col. 2845–2846page 40 of 81
PG 16:2845ἐκ προσώπου τοῦ βασιλέως; Τότε τὸ ῥῆμα ἐγνώρισεν? ὁ Ἀριὼν τῷ Δανιήλ. 16. Καὶ Δανιὴλ εἰσῆλθε, καὶ ἠξίωσε τὸν βασιλέα, ὅπως χρόνον δῷ αὐτῷ, καὶ τὴν σύγκρισιν ἀπαγγείλη τῷ βασιλεῖ τοῦ ἐνυπνίου αὐτοῦ. 17. Καὶ εἰσῆλθε Δανιήλ εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ, καὶ τῷ ᾿Ανανίᾳ, καὶ τῷ ᾿Αζαρίᾳ, καὶ τῷ Μισαήλ τοῖς φίλοις αὐτοῦ ἐγνώρισε τὸ ῥῆμα. 18. Καὶ οἰκτιρμούς ἐζήτουν παρὰ τοῦ Θεοῦ τοῦ οὐρανοῦ ὑπὲρ τοῦ μυστηρίου τούτου, ὅπως ἂν μὴ ἀπόλωνται Δανιὴλ καὶ οἱ φίλοι αὐτοῦ μετὰ τῶν ἐπι λοίπων σοφῶν Βαβυλῶνος. 19. Τότε τῷ Δανιὴλ ἐν δράματι τῆς νυκτὸς τὸ μυ στήριον ἀπεκαλύφθη· καὶ ηὐλόγησε τὸν Θεὸν τοῦ οὐ ρανοῦ ὁ Δανιήλ, καὶ εἶπεν 20. Εἴη τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ εὐλογημένον ἀπὸ τοῦ αἰῶνος, καὶ ἕως τοῦ αἰῶνος, ὅτι ἡ σοφία καὶ ἡ σύνο εσις αὐτοῦ ἐστι. 21. Καὶ αὐτὸς ἀλλοιοί καιροὺς καὶ χρόνους, καθ ιστῷ βασιλεῖς καὶ μεθιστᾷ, διδοὺς σοφίαν τοῖς σου φοῖς, καὶ φρόνησιν τοῖς εἰδόσι σύνεσιν. 23. Αὐτὸς ἀποκαλύπτει βαθέα καὶ ἀπόκρυφα, γινώσκων τὰ ἐν τῷ σκότει, καὶ τὸ φῶς μετ' αὐτοῦ ἐστι. 23. Σολ, ὁ Θεὸς τῶν πατέρων μου, εξομολογοῦμαι καὶ αἰνῶ, ὅτι σοφίαν καὶ δύναμιν ἔδωκάς μοι, καὶ νῦν ἐγνώρισάς μοι & ἠξιώσαμεν παρὰ σοῦ, καὶ ὅτι τὸ δραμα τοῦ βασιλέως ἐγνώρισάς μοι. 26. Καὶ εὐθέως ήλθε Δανιήλ προς Αριώχ, ὃν κατ έστησεν ὁ βασιλεὺς ἀπολέσαι τοὺς σοφοὺς Βαβυλῶνος, καὶ εἶπεν αὐτῷ· Τοὺς σοφούς Βαβυλῶνος μὴ ἀπολέσῃς, εἰσάγαγε δέ με ενώπιον τοῦ βασιλέως, καὶ τὴν σύγκρισιν τοῦ δράματος ἀναγγελῶ τῷ βασιλεῖ. 25. Τότε ὁ ᾿Αριὼν ἐν σπουδῇ εἰσήγαγε τὸν Δανιὴλ ἐνώπιον τοῦ βασιλέως, καὶ εἶπεν αὐτῷ· Εύρηκα ἄνδρα ἐκ τῶν υἱῶν τῆς αἰχμαλωσίας τῆς Ἰουδαίας, ὅστις τῷ βασιλεῖ τὸ σύγκριμα αναγγελεῖ. 26. Καὶ ἀπεκρίθη ὁ βασιλεὺς, καὶ εἶπε τῷ Δανιήλ, οὗ τὸ ὄνομα Βαλτάσαρ· Εἰ δύνασαί μοι ἀναγγείλαι τὸ ἐνύπνιον δ εἶδον, καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτοῦ; 27. Καὶ ἀπεκρίθη Δανιὴλ ἐνώπιον τοῦ βασιλέως, καὶ εἶπεν· Τὸ μυστήριον δ ὁ βασιλεὺς ἐπερωτά, οὐκ ἔστι σοφῶν, μάγων, ἐπαοιδῶν, γαζαρηνῶν δύναμις ἀναγγείλαι τῷ βασιλεῖ. 28. Αλλ' ή ἐστι Θεὸς ἐν οὐρανῷ ἀποκαλύπτων μυστήρια, καὶ ἐγνώρισε τῷ βασιλεῖ Ναβουχοδονόσορ ἃ δεῖ γενέσθαι ἐπ' ἐσχάτων τῶν ἡμερῶν· τὸ ἐνύπνιόν σου, καὶ αἱ ὁράσεις τῆς κεφαλῆς του ἐπὶ τῆς κοίτης σου, τουτέστι. 29. Βασιλεῦ, οι διαλογισμοί σου ἐπὶ τῆς κοίτης του ἀνέβησαν, τί δεῖ γενέσθαι μετὰ ταῦτα· καὶ ὁ ἀποκαλύπτων μυστήρια, εγνώρισέ σοι ἃ δεῖ γενέσθαι. 50. Καὶ ἐμοὶ οὐκ ἐν σοφίᾳ τῇ οὔσῃ ἐμοὶ παρὰ πάν τας τοὺς ζῶντας τὸ μυστήριον τοῦτο ἀπεκαλύφθη, ἀλλ᾽ ἕνεκεν τοῦ τὴν σύγκρισιν τῷ βασιλεῖ γνωρίσαι, καὶ ἵνα γνῷς τοὺς διαλογισμοὺς τῆς καρδίας σου. 31. Σύ, βασιλεῦ, ἐθεώρεις, καὶ ἰδοὺ εἰκὼν μία με γάλη πολλή· ἡ εἰκὼν ἐκείνη μεγάλη, καὶ ἡ πρόσοψις Ο
col. 2847–2848page 41 of 81
PG 16:2847αὐτῆς ὑπερφερής, ἑστῶτα πρὸ προσώπου σου, καὶ ἡ ὅρασις αὐτῆς φοβερά. 32. Εἰκών, ἧς ἡ κεφαλὴ χρυσίου καθαροῦ, αἱ χεί ρες, καὶ τὸ στῆθος, καὶ οἱ βραχίονες αὐτῆς ἀργυροί, ἡ κοιλία καὶ οἱ μηροί χαλκοί. 35. Καὶ αἱ κνήμαι σιδηραῖ, οἱ πόδες μέρος μέν τι σιδήρου, μέρος δέ τι οστράκου. 34. Εθεώρεις ἕως ὅτου ἀπεσχίσθη ἀπὸ ὄρους λέ θος ἄνευ χειρῶν, καὶ ἐπάταξε τὴν εἰκόνα ἐπὶ τοὺς πόδας τοὺς σιδηρούς, καὶ ὀστρακίνους, καὶ ἐλέπτυνεν αὐτοὺς εἰς τέλος. 35. Τότε ελεπτύνθησαν εἰσάπαξ ὁ σίδηρος, τὸ όστρακον, ὁ χαλκὸς, ὁ ἄργυρος, ὁ χρυσός· καὶ ἐγέ νοντο ώσει κονιορτὸς ἀπὸ ἄλωνος θερινῆς· καὶ ἐξῆρεν αὐτὸν τὸ πλῆθος τοῦ πνεύματος, και ως πᾶς / τόπος οὐχ εὑρέθη αὐτοῖς, καὶ ὁ λίθος ὁ πατάξας τὴν εἰκόνα ἐγένετο εἰς ὄρος μέγα, καὶ ἐπλήρωσε πᾶσαν τὴν γῆν. 56. Τοῦτό ἐστι τὸ ἐνύπνιον, καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτ τοῦ ἐροῦμεν ἐνώπιον τοῦ βασιλέως. 37. Σύ, βασιλεῦ βασιλέων, ᾧ ὁ Θεὸς τοῦ οὐρανοῦ βασιλείαν Ισχυράν, καὶ κραταιάν, καὶ ἔντιμον ἔδωκεν ἐν παντὶ τόπῳ. 38. Οπου κατοικοῦσιν οἱ υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων· θη ρία τε ἀγροῦ, καὶ πετεινὰ οὐρανοῦ, καὶ ἰχθύας θα λάσσης ἔδωκεν ἐν τῇ χειρί σου, καὶ κατέστησε σε κύριον πάντων· σὺ εἶ ἡ κεφαλὴ ἡ χρυσῆ. 39. Καὶ ὀπίσω σου ἀναστήσεται βασιλεία ἑτέρα ήττων σου, καὶ βασιλεία τρίτη, ἢ ἐστιν ὁ χαλκός, ἢ κυριεύσει πάσης τῆς γῆς. 40. Καὶ βασιλεία τετάρτη έσται ἰσχυρὰ ὡς σίδη ρος· δν τρόπον γὰρ ὁ σίδηρος λεπτύνει καὶ δαμάζει, οὕτως πάντα λεπτυνεῖ καὶ δαμάσει. 41. Καὶ ὅτι εἶδες τους πόδας, καὶ τοὺς δακτύλους, μέρος μέν τι σιδήρου, μέρος δέ τι οστράκου, βασιλεία διηρημένη ἔσται ἐν αὐτῇ, ἐν τρόπον εἶδες τόν σίδηρον ἀναμεμιγμένον τῷ ὀστράκῳ τῷ πηλίνῳ. 42. Καὶ οἱ δάκτυλοι τῶν ποδῶν μέρος μέντι σιδη ροῦν, μέρος δέ τι τῆς βασιλείας ἔσται ἰσχυρὸν, καὶ ἀπ' αὐτῆς ἔσται συντριβόμενον. 45. Καὶ ὅτι εἶδες τόν σίδηρον ἀναμεμιγμένον τῷ ὀστράκῳ τῷ πηλίνῳ, συμμιγεῖς ἔσονται ἐν σπέρματι ἀνθρώπων, καὶ οὐκ ἔσονται προσκολλώμενοι οὗτος μετὰ τούτου, καθὼς ὁ σίδηρος οὐκ ἀναμίγνυται μετά τοῦ ὀστράκου. 44. Καὶ ἐν ταῖς ἡμέραις τῶν βασιλέων εκείνων ἀναστήσει ὁ Θεὸς τοῦ οὐρανοῦ βασιλείαν, ἥτις εἰς τοὺς αἰῶνας οὐ διαφθαρήσεται, καὶ ἡ βασιλεία αὐτοῦ λαῷ ἑτέρῳ οὐχ ὑπολειφθήσεται· λεπτυνεῖ καὶ λικμήσει πάσας τὰς βασιλείας, καὶ αὕτη ἀναστήσεται εἰς τοὺς αἰῶνας. 45. Ον τρόπον εἶδες, ὅτι ἀπὸ ὄρους ἐτμήθη λίθος ἄνευ χειρῶν, καὶ ἐλέπτυνε τὸ ὄστρακον, τὸν σίδηρον, τὸν χαλκόν, τὸν ἄργυρον, τὴν χρυσόν· ὁ Θεὸς ὁ μέγας ἐγνώρισε τῷ βασιλεῖ & δεῖ γενέσθαι μετὰ ταῦτα· καὶ ἀληθινὸν τὸ ἐνύπνιον, καὶ πιστὴ ἡ σύγκρισις αὐτοῦ. 46. Τότε ὁ βασιλεὺς Ναβουχοδονόσορ ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον, καὶ τῷ Δανιήλ προσεκύνησε, καὶ μανας καὶ εὐωδίαν εἶπεν σπείσαι. 47. Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ βασιλεὺς, εἶπεν τῷ Δανιήλο
col. 2849–2850page 42 of 81
PG 16:2849Επ' ἀληθείας ὁ Θεὸς ὑμῶν αὐτός ἐστι θεὸς θεῶν, καὶ Κύριος τῶν βασιλέων, καὶ ἀποκαλύπτων μυστήρια, ὅτι ἐδυνήθης ἀποκαλύψαι τὸ μυστήριον τοῦτο. 48. Καὶ ἐμεγάλυνεν ὁ βασιλεὺς τὸν Δανιὴλ, καὶ δό ματα μεγάλα καὶ πολλὰ ἔδωκεν αὐτῷ, καὶ κατέστησεν αὐτὸν ἐπὶ πάσης τῆς χώρας Βαβυλῶνος, καὶ ἄρ χοντα σατραπῶν, καὶ ἐπὶ πάσης της χώρας Βαβυλῶνος. 49. Καὶ Δανιὴλ ᾐτήσατο παρὰ τοῦ βασιλέως, καὶ κατέστησεν ἐπὶ τὰ ἔργα τῆς χώρας Βαβυλῶνος τὸν Σεδράχ, Μισάχ, ᾿Αβδεναγώ· καὶ Δανιὴλ ἦν ἐν τῇ αὐλῇ τοῦ βασιλέως. ΚΕΦΑΛ. Γ'. 1. Ετους οκτωκαιδεκάτου Ναβουχοδονόσορ ο βασι λεὺς ἐποίησεν εἰκόνα χρυσῆν· ύψος αὐτῆς πηχῶν ἑξήκοντα, καὶ εὗρος αὐτῆς πηχῶν ἕξ· καὶ ἔστησεν αὐτὴν ἐν πεδίῳ Δεειρᾷ, ἐν χώρᾳ Βαβυλῶνος. 2. Καὶ Ναβουχοδονόσορ ὁ βασιλεὺς ἀπέστειλε συν αγαγεῖν πάντας τοὺς ὑπάτους, καὶ τοὺς στρατηγούς, καὶ τοὺς τοπάρχας, ἡγουμένους, καὶ τυράννους, καὶ τοὺς ἐπ' ἐξουσιῶν, καὶ πάντας τοὺς ἄρχοντας τῶν χωρῶν, ἐλθεῖν εἰς τὰ ἐγκαίνια τῆς εἰκόνος, ἧς ἔστησε Ναβουχοδονόσορ ὁ βασιλεύς. 3. Καὶ συνήχθησαν οἱ τοπάρχαι, ύπατοι, στρατηγοὶ, ἡγούμενοι, τύραννοι μεγάλοι, οἱ ἐπ' ἐξουσιῶν, καὶ πάντες οἱ ἄρχοντες τῶν χωρῶν, τοῦ ἐλθεῖν εἰς τὸν ἐγκαινισμὸν τῆς εἰκόνος, ἧς έστησε Ναβουχοδονόσορ ὁ βασιλεύς· καὶ εἱστήκεισαν ἐνώπιον τῆς εἰκό νος, ἧς ἔστησεν ὁ Ναβουχοδονόσορ. 4. Καὶ ὁ κήρυξ ἐδέα ἐν ἰσχύϊ· Ἡμῖν λέγεται, ἔθνη, λαοί, φυλαί, γλώσσαι. 5. Η ἂν ὥρᾳ ἀκούσητε φωνῆς σάλπιγγος, σύριγγος τε καὶ κιθάρας, σαμβύκης, καὶ ψαλτηρίου, καὶ συμφωνίας, καὶ παντὸς γένους μουσικῶν, πίπτοντες προσκυνεῖτε τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ, ἐν ἔστησεν Ναβουχοδονόσορ ο βασιλεύς. 6. Καὶ ὃς ἐὰν μὴ πεσών προσκυνήσῃ, αὐτῇ τῇ ὥρα βληθήσεται εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρὸς τὴν καιο μένην. 7. Καὶ ἐγένετο ὅτι ἤκουον οἱ λαοὶ τῆς φωνῆς τῆς σάλπιγγος, σύριγγός τε καὶ κιθάρας, σαμβύκης, καὶ ψαλτηρίου, καὶ συμφωνίας, καὶ παντὸς γένους μου σικῶν, πίπτοντες οι λαοί, φυλαί, γλῶσσαι, προσεκύνουν τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ, ἐν ἔστησεν Ναβουχοδονόσορ ὁ βασιλεὺς, κατέναντι τούτου. 8. Τότε προσῆλθον ἄνδρες Χαλδαίοι, καὶ διέβαλον τοὺς Ἰουδαίους. 9. Καὶ ἀποκριθέντες εἶπον τῷ βασιλεῖ Ναβουχοδονόσορ Βασιλεῦ, εἰς τοὺς αἰῶνας ζήθι. 10. Σύ, βασιλεῦ, ἔθηκας δόγμα, πάντα ἄνθρωπον, δς ἂν ἀκούσῃ τῆς φωνῆς τῆς σάλπιγγος, σύριγγός τε καὶ κιθάρας, σαμβύκης τε καὶ ψαλτηρίου, καὶ συμ φωνίας, καὶ παντὸς γένους μουσικῶν, πεσεῖται, καὶ προσκυνήσει τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ. 11. Καὶ ὃς ἐὰν μὴ πεσών προσκυνήσῃ, ἐμβληθήσεται εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρὸς τὴν καιομένην. 19. Εἰσὶν οὖν ἄνδρες Ἰουδαῖοι, οὓς κατέστησας ἐπὶ τὰ ἔργα τῆς χώρας Βαβυλώνος, Σειράχ, Μισάχ, ᾿Αβδεναγώ· οἱ ἄνδρες ἐκεῖνοι οὐχ ὑπήκουσαν τῷ Ει
col. 2851–2852page 43 of 81
PG 16:2851δόγματί σου, βασιλεῦ, καὶ τοῖς θεοῖς σου οὐ λατρεύουσι, καὶ τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ ᾗ ἔστησας, οὐ προσκυνοῦσι. 13. Τότε Ναβουχοδονόσορ ἐν θυμῷ καὶ ὀργῇ εἶπεν ἀγαγεῖν τὸν Σεδράχ, Μισάχ, καὶ ᾿Αβδεναγώ· καὶ σὲ ἄνδρες ἐκεῖνοι ἤχθησαν ἐνώπιον τοῦ βασιλέως. 14. Καὶ ἀπεκρίθη Ναβουχοδονόσορ, καὶ εἶπεν αὐτ τοῖς· Εἰ ἀληθῶς Σεδράχ, Μισάχ, καὶ ᾿Αβδεναγὼ τοῖς θεοῖς μου οὐ λατρεύετε, καὶ τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ, ἔστησα, οὐ προσκυνεῖτε; 45. Νῦν οὖν εἰ ἔχετε ἑτοίμως, ἵνα ὡς ἂν ἀκούσητε τῆς φωνῆς τῆς σάλπιγγος, σύριγγός τε καὶ κιθάρας, σαμβύκης τε καὶ ψαλτηρίου, καὶ συμφωνίας, καὶ παντὸς γένους μουσικῶν, πεσόντες προσκυνεῖτε τη εἰκόνι, ᾗ ἐποίησα· ἐὰν δὲ μὴ προσκυνήσητε, ταύτῃ τῇ ὥρᾳ ἐμβληθήσεσθε εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρὸς τὴν καιομένην· καὶ τίς ἐστι Θεὸς, ὃς ἐξελεῖται ὑμᾶς ἐκ τῶν χειρῶν μου; 16. Καὶ ἀπεκρίθησαν Σεδράχ, Μισάχ, καὶ ᾿Αβδε ναγὼν καὶ εἶπον τῷ βασιλεῖ Ναβουχοδονόσορ Οπ χρείαν ἔχομεν ἡμεῖς περὶ τοῦ ῥήματος τούτου ἀπο κριθῆναί σοι. 17. Εστι γὰρ ὁ Θεὸς ἡμῶν ἐν οὐρανῷ, ᾧ ἡμεῖς λατρεύομεν, δυνατὸς ἐξελέσθαι ἡμᾶς ἐκ τῆς καμίνου τοῦ πυρὸς τῆς καιομένης, καὶ ἐκ τῶν χειρῶν σου, βασιλεῦ, ρύσεται ἡμᾶς. 18. Καὶ ἐὰν μὴ, γνωστὸν ἔστω σοι, βασιλεῦ, ὅτι τοῖς θεοῖς σου οὐ λατρεύομεν, καὶ τῇ εἰκόνι τῇ χρυ σῇ, ἣν ἔστησας, οὐ προσκυνοῦμεν. 19. Τότε Ναβουχοδονόσορ επλήσθη θυμοῦ, καὶ ἡ ὄψις τοῦ προσώπου αὐτοῦ ἠλλοιώθη ἐπὶ Σεδράχ, Μισὰχ, 'Αβδεναγώ, καὶ εἶπεν· Ἐκκαύσατε τὴν κάμινον Επταπλασίως, ἕως εἰς τέλος έκκας. 20. Καὶ ἄνδρας ισχυροὺς τῇ ἰσχύϊ εἶπεν, πεδήσαντας τὸν Σεδράχ, Μισάχ, καὶ ᾿Αβδεναγώ, ἐμβαλεῖν εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρὸς τὴν καιομένην. 21. Τότε οἱ ἄνδρες ἐκεῖναι ἐπεδήθησαν σὺν τοῖς σαραδάροις αὐτῶν, καὶ τιάραις, καὶ περικνημίσι, καὶ τοῖς ἐνδύμασιν αὐτῶν, καὶ ἐβλήθησαν εἰς μέσον τῆς καμίνου τοῦ πυρὸς τῆς καιομένης. 22. Ἐπεὶ τὸ ρῆμα τοῦ βασιλέως ὁπερίσχυε· καὶ ἡ κάμινος ἐξεκαύθη ἐκ περισσοῦ· καὶ τοὺς ἄνδρας ἐκείνους τοὺς ἐνδιαβάλλοντας τὸν Σεδράχ, Μισάχ, καὶ ᾿Αβδεναγὼ ἀπέκτεινεν αὐτοὺς ἡ φλόξ τοῦ πυρὸς Ο κύκλοθεν. 25. Καὶ οἱ ἄνδρες ἐκεῖνοι οἱ τρεῖς Σεδράχ. Μισάχ, καὶ ᾿Αβδεναγὼ ἔπεσον εἰς μέσον τῆς καμίνου τοῦ πυρὸς τῆς καιομένης πεπεδημένοι. 24. Καὶ περιεπάτουν ἐν μέσῳ τῆς φλογός, ὑμνοῦντες τὸν Θεὸν, καὶ εὐλογοῦντες τὸν Κύριον. 25. Καὶ συστὰς αὐτοῖς 'Αζαρίας προσηύξατο ού τως· καὶ ἀνοίξας τὸ στόμα αὐτοῦ ἐν μέσῳ τοῦ πιο ρὸς, εἶπεν 26. Εὐλογητὸς εἶ, Κύριε, ὁ Θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν, καὶ αἰνετὸν, καὶ δεδοξασμένον τὸ ὄνομά σου εἰς τοὺς αἰῶνας. 27. Ὅτι δίκαιος εἶ ἐπὶ πᾶσιν οἷς ἐποίησας ἡμῖν, καὶ πάντα τὰ ἔργα σου ἀληθινὰ, καὶ εὐθεῖαι αἱ όλες σου, καὶ πᾶσαι αἱ κρίσεις σου ἀληθιναί.
col. 2853–2854page 44 of 81
PG 16:285328. Καὶ κρίματα ἀληθείας ἐποίησας κατὰ πάντα, Ο επήγαγες ἡμῖν, καὶ ἐπὶ τὴν πόλιν τὴν ἁγίαν τὴν τῶν πατέρων ἡμῶν Ἱερουσαλήμ. Ὅτι ἐν ἀληθείᾳ καὶ κρίσει ἐπήγαγες πάντα ταῦτα ἐφ' ἡμᾶς διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν. 29. Οτι ἡμάρτομεν, καὶ ἡνομήσαμεν ἀποστάντες ἀπὸ σοῦ, καὶ ἐξημάρτομεν ἐν πᾶσι. 50. Καὶ τῶν ἐντολῶν σου οὐκ ἠκούσαμεν, οὐδὲ ἐφυλάξαμεν αὐτὰς, οὐδὲ ἐποιήσαμεν καθὼς ἐνετείλω ἡμῖν, ἵνα εὖ ἡμῖν γένηται. 31. Καὶ πάντα ὅσα ἐποίησας ἡμῖν, ἐν ἀληθινῇ κρί σει ἐποίησας. 32. Καὶ παρέδωκας ἡμᾶς εἰς χεῖρας ἐχθρῶν ἀνά μων, ἐχθίστων ἀποστατῶν, καὶ βασιλεῖ ἀδίκῳ, καὶ πονηροτάτῳ παρὰ πᾶσαν τὴν γῆν παρέδωκας ἡμᾶς. 35. Καὶ νῦν οὐκ ἔστιν ἡμῖν ἀνοίξαι τὸ στόμα αἰσχύνη καὶ ὄνειδος ἐγένετο τοῖς δούλοις σου, καὶ τοῖς σεβομένοις σε. 34. Μὴ δὲ παραδῷς ἡμᾶς εἰς τέλος διὰ τὸ ὄνομά σου, καὶ μὴ διασκεδάσῃς τὴν διαθήκην σου. 55. Καὶ μὴ ἀποστήσῃς τὸ ἔλεός σου ἀφ' ἡμῶν διὰ Ἀβραὰμ τὸν ἡγαπημένον ὑπό σου, καὶ διὰ Ἰσαὰκ τὸν δοῦλόν σου, καὶ Ἰσραὴλ τὸν ἅγιόν σου. 36. Οἷς ἐλάλησας αὐτοῖς λέγων· Πληθυνῶ τὸ σπέρ μα ὑμῶν, ὡσεὶ τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ὡς τὴν ἄμμον τὴν παρὰ τὸ χεῖλος τῆς θαλάσσης. 37. Οτι, Δέσποτα, εσμικρύνθηκεν παρὰ πάντα τὰ Εθνη, καὶ ἐσμὲν ταπεινοὶ ἐν πάσῃ τῇ γῇ σήμερον διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν. 38. Καὶ οὐκ ἔστιν ἐν τῷ καιρῷ τούτῳ ἄρχων, καὶ προφήτης, καὶ ἡγούμενος, οὐδὲ ὁλοκαύτωσις, οὐδὲ θυσία, οὐδὲ προσφορά, οὐδὲ θυμίαμα, τόπος τοῦ καρπῶσαι ἐναντίον σου, καὶ εὑρεῖν ἔλεον. 89. 'Αλλ' ἐν ψυχῇ συντετριμμένῃ, καὶ πνεύματι ταπεινώσεως προσδεχθείημεν. 40. Ὡς ἐν ὁλοκαυτώσει κριῶν, καὶ ταύρων, καὶ ὡς ἐν μυριάσιν ἀρνῶν πιόνων, οὕτω γενέσθω ἡ θυσία ἡμῶν σήμερον ἐνώπιόν σου, καὶ τοῦ ἐκτελέσαι ὅπι σθέν σου· ὅτι οὐκ ἔστιν αἰσχύνη τοῖς πεποιθόσιν ἐπὶ σού. 41. Καὶ νῦν ἐξακολουθοῦμέν σοι ἐν ὅλῃ καρδίᾳ, καὶ φοβούμεθά σε, καὶ ζητοῦμεν τὸ πρόσωπόν σου. 42. Μὴ καταισχύνῃς ἡμᾶς, ἀλλὰ ποίησον μεθ' ἡμῶν κατὰ τὴν ἐπιείκειάν σου, καὶ κατὰ τὸ πλῆθος τοῦ ἐλέους σου. 43. Καὶ ἐξελοῦ ἡμᾶς κατὰ τὰ θαυμάσιά σου, καὶ δὰς δόξαν τῷ ὀνόματί σου, Κύριε. 44. Καὶ ἐντραπείησαν πάντες οἱ ἐνδεικνύμενοι τοῖς δούλοις σου κακά, καὶ καταισχυνθείησαν ἀπὸ πάσης δυναστείας, καὶ ἡ ἰσχὺς αὐτῶν συντριβείη. 45. Γνώτωσαν, ὅτι σὺ εἶ Κύριος ὁ Θεὸς μόνος, καὶ Ο ένδοξος ἐφ' ὅλην τὴν οἰκουμένην. 40. Καὶ οὐ διέλιπον οἱ ἐμβάλλοντες αὐτοὺς ὑπὸ ηρέται τοῦ βασιλέως καίοντες τὴν κάμινον νάφθαν, καὶ στίπυον, καὶ πίσσαν, καὶ κληματίδα. 47. Καὶ διηγεῖτο ἡ φλόξ ἐπάνω τῆς καμίνου ἐπὶ πήχεις τεσσαρακονταεννέα. Ει
col. 2855–2856page 45 of 81
PG 16:285548. Καὶ διώδευσε, καὶ ἐνεπύρισεν οὓς εὗρε περὶ τὴν κάμινον τῶν Χαλδαίων. 49. Ὁ δὲ ἄγγελος Κυρίου ἅμα συγκατέβη τοῖς περὶ τὸν ᾿Αζαρίαν εἰς τὴν κάμινον, καὶ ἐξετίναξε τὴν φλόγα τοῦ πυρὸς ἐκ τῆς καμίνου, καὶ ἐποίησε τὸ μέσσον τῆς καμίνου, ὡς πνεῦμα δρόσου διασυρίζον. 50. Καὶ οὐχ ἥψατο αὐτῶν τὸ καθ᾽ ὅλου τὸ πῦρ, καὶ οὐκ ἐλύπησεν αὐτοὺς, καὶ οὐ παρηνώχλησεν αυ τοῖς. 51. Τότε οἱ τρεῖς ὡς ἐξ ἑνὸς στόματος ύμνουν, καὶ ἐδόξαζον, καὶ εὐλόγουν τὸν Θεὸν ἐν τῇ καμίνῳ λέγου τες. 52. Εὐλογητὸς εἶ, Κύριε, ὁ Θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν, καὶ αἰνετὸς, καὶ ὑπερυψούμενος εἰς τοὺς αἰῶνας καὶ εὐλογημένον τὸ ὄνομα τῆς δόξης σου τὸ ἅγιον, καὶ αἰνετὸν, καὶ ὑπερυψούμενον εἰς τοὺς αἰῶνας. 53. Ευλογημένος εἶ ἐν τῷ ναῷ τῆς ἁγίας δόξης σου, καὶ ὑπερυμνητὸς, καὶ ὑπερένδοξος εἰς τοὺς αἰῶνας. 54. Εὐλογημένος εἶ ἐπὶ θρόνου δόξης τῆς βασιλείας σου, καὶ ὑπερυμνητὸς, καὶ ὑπερυψούμενος εἰς τοὺς αἰῶνας. 55. Εὐλογημένος εἶ ὁ βλέπων ἀβύσσους, καθήμενος ἐπὶ Χερουβίμ, καὶ αἰνετὸς, καὶ ὑπερυψούμενος εἰς τοὺς αἰῶνας. 56. Εὐλογημένος εἶ ἐν τῷ στερεώματι τοῦ οὐρα νοῦ, καὶ ὑμνητὸς, καὶ δεδοξασμένος εἰς τοὺς αἰῶνας. 57. Εὐλογεῖτε πάντα τὰ ἔργα Κυρίου τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 58. Εὐλογεῖτε ἄγγελοι Κυρίου τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 59. Εὐλογεῖτε οὐρανοὶ τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 60. Εὐλογεῖτε ὕδατα πάντα τὰ ἐπάνω τοῦ οὐρανοῦ τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 61. Εὐλογεῖτε πᾶσαι αἱ δυνάμεις Κυρίου τὸν Κύ ριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψούτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 62. Εὐλογεῖτε ἥλιος, καὶ σελήνη τὸν Κύριον, ὑμνεῖ τε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 63. Εὐλογεῖτε ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 64. Εὐλογεῖτε πᾶς ὄμβρος, καὶ δρόσος τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 65. Εὐλογεῖτε πάντα τὰ πνεύματα τὸν Κύριον, Ο ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 66. Εὐλογεῖτε πῦρ, καὶ καῦμα τὸν Κύριον, ὑμνεῖ τε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 67. Εὐλογεῖτε ψύχος, καὶ καῦμα τὸν Κύριον. ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 68. Εὐλογεῖτε δρόσοι, καὶ νιφετοὶ τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 69. Εὐλογεῖτε πάγοι, καὶ ψύχος τὸν Κύριον, ὑμνεῖ τε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 70. Εὐλογεῖτε πάχνη, καὶ χιόνες τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 71. Εὐλογεῖτε ˙ νύχτες, καὶ ἡμέραι τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 72. Εὐλογεῖτε φῶς, καὶ σκότος τὸν Κύριον, ὑμνεῖ τε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας.
col. 2857–2858page 46 of 81
PG 16:2857μ 75. Εὐλογεῖτε ἀστραπαὶ, καὶ νεφέλαι τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 74. Ευλογήτω ἡ γῆ τὸν Κύριον, ὑμνείτω, καὶ ὑπερ υψούτω αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 75. Εὐλογεῖτε δρη, καὶ βουνοὶ τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 70. Εὐλογεῖτε πάντα τὰ φυόμενα ἐν τῇ γῇ τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 77. Εὐλογεῖτε αἱ πηγαὶ τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 78. Εὐλογεῖτε θάλασσαι, καὶ ποταμοὶ τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 79. Εὐλογεῖτε κήτη, καὶ πάντα τὰ κινούμενα ἐν τοῖς ὕδασι τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτ τὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 80. Εὐλογεῖτε πάντα τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 81. Εὐλογεῖτε πάντα τὰ θηρία, καὶ τὰ κτήνη τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶ νας. 84. Εὐλογεῖτε υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 83. Εὐλογεῖτε υἱοὶ Ἰσραὴλ τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 84. Εὐλογεῖτε ἱερεῖς τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 85. Εὐλογεῖτε δοῦλοι Κυρίου τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. 86. Εὐλογεῖτε πνεύματα, καὶ ψυχαὶ δικαίων τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶν νας. 87. Εὐλογεῖτε ὅσιοι, καὶ ταπεινοὶ τῇ καρδίᾳ τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶν νας. 88. Εὐλογεῖτε 'Ανανία, Αζαρία, Μισαήλ τὸν Κύ ριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶν νας. Ὅτι ἐῤῥύσατο ἡμᾶς ἐξ ᾅδου, καὶ ἐκ χειρὸς θα νάτου ἔσωσεν ἡμᾶς· καὶ ἐῤῥύσατο ἡμᾶς ἐκ μέσου καιομένης φλογός, καὶ ἐκ μέσου πυρὸς ἐῤῥύσατο ἡμᾶς. 89. Εξομολογεῖσθε τῷ Κυρίῳ, ὅτι χρηστός, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ. 90. Εὐλογεῖτε πάντες οἱ σεβόμενοι τὸν Κύριον, Κύριον τὸν Θεὸν τῶν θεῶν, ὑμνεῖτε, καὶ Ἐξομολογεῖσθε, ὅτι εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας τὸ ἔλεος αὐτοῦ. 91. Καὶ Ναβουχοδονόσορ ἤκουσεν ὑμνούντων αὐτ τῶν, καὶ ἐθαύμασε, καὶ ἐξανέστη ἐν σπουδῇ, καὶ εἶπε τοῖς μεγιστᾶσιν αὐτοῦ· Οὐχὶ ἄνδρας τρεῖς ἐδά λομεν εἰς μέσον τοῦ πυρὸς πεπεδημένους; καὶ ἀπο κριθέντες λέγουσι τῷ βασιλεῖ· 'Αληθῶς, βασιλεῦ. 92. Καὶ ἀποκριθεὶ; εἶπεν ὁ βασιλεύς· δε ἐγὼ ὁρῶ ἄνδρας τέσσαρας λελυμένους περιπατοῦντας ἐν μέσῳ τοῦ πυρὸς, καὶ διαφθορὰ οὐκ ἔστιν αὐτοῖς, καὶ ἡ ὅρασις τοῦ τετάρτου ὁμοία υἱῷ Θεοῦ. 95. Τότε προσῆλθε Ναβουχοδονόσορ πρὸς τὴν θύραν τῆς καμίνου τοῦ πυρὸς τῆς καιομένης, καὶ εἶπεν Σεδράχ, Μισάχ, Αβδεναγώ, οἱ δοῦλοι τοῦ Θεοῦ τοῦ
col. 2859–2860page 47 of 81
PG 16:2859ὑψίστου, ἐξέλθετε, καὶ δεῦτε· καὶ ἐξῆλθε Σεδράχο Μισάχ, ᾿Αβδεναγὼ ἐκ μέσου τοῦ πυρός. 94. Καὶ συνάγονται οι σατράπαι, καὶ οἱ στρατηγοὶ, καὶ οἱ τοπάρχαι, καὶ οἱ δυνάσται τοῦ βασιλέως, καὶ ἐθεώρουν τοὺς ἄνδρας, ὅτι οὐκ ἐκυρίευσε τὸ πῦρ τοῦ σώματος αὐτῶν, καὶ ἡ θριξ τῆς κεφαλῆς αὐτῶν οὐκ ἐφλογίσθη, καὶ τὰ σαράβαρα αὐτῶν οὐκ ἠλλοιώθη, καὶ ὀσμὴ πυρὸς οὐκ ἦν ἐν αὐτοῖς. 95. Καὶ προσεκύνησεν ἐνώπιον αὐτῶν ὁ βασιλεὺς τῷ Κυρίῳ· καὶ ἀπεκρίθη Ναβουχοδονόσορ, καὶ εἶπεν· Εὐλογητὸς ὁ Θεὸς τοῦ Σεδράχ, Μισάχ, Ἀβδεναγὼ, ὃς ἀπέστειλε τὸν ἄγγελον αὐτοῦ, καὶ ἐξείλετο τοὺς παῖδας αὐτοῦ, ὅτι ἐπεποίθεισαν ἐπ᾿ αὐτῷ· καὶ τὸ ῥῆμα τοῦ βασιλέως Αλλοίωσαν, καὶ παρέδωκαν τὰ σώματα αὐτῶν εἰς πῦρ, ὅπως μὴ λατρεύσωσι, μηδέ προσκυνήσωσι παντὶ θεῷ, ἀλλ' ἢ τῷ Θεῷ αὐτῶν. 96. Καὶ ἐγὼ ἐκτίθεμαι δόγμα, όπως πᾶς λαός, φυλή, γλῶσσα, ἢ ἐὰν εἴπῃ βλασφημίαν κατὰ τοῦ Θεοῦ Σεράχ, Μισάχ, ᾿Αβδεναγώ, εἰς ἀπώλειαν ἔσονται, καὶ οἱ οἶκοι αὐτῶν εἰς διαρπαγὴν ἔσονται· καθότι οὐκ ἔστι Θεὸς ἕτερος, ὅστις δυνήσεται ρύσασθαι αὐτοὺς οὕτως. 97. Τότε ὁ βασιλεὺς κατεύθυνε τὸν Σεδράχ, Μισάχο Αβδεναγώ, ἐν τῇ χώρᾳ Βαβυλῶνος, καὶ ηὔξησεν αὐτ τοὺς, καὶ ἠξίωσεν αὐτοὺς ἡγεῖσθαι πάντων τῶν Ἰου δαίων, τῶν ὄντων ἐν τῇ βασιλείᾳ αὐτοῦ. 98. Ναβουχοδονόσορ ὁ βασιλεὺς πᾶσι τοῖς λαοῖς, φυλαῖς, γλώσσαις, τοῖς οἰκοῦσιν ἐν πάσῃ τῇ γῇ, είν ρήνη ὑμῖν πληθυνθείη. 99. Τὰ σημεῖα, καὶ τὰ τέρατα, ἃ ἐποίησε μετ' ἐμοῦ ὁ Θεὸς ὁ ὄψιστος, ήρεσεν ἐναντίον μου ἀναγε γεῖλαι ὑμῖν, ὡς μεγάλη, καὶ ἰσχυρά. 100. Η βασιλεία αὐτοῦ βασιλεία αιώνιος, καὶ ἡ ἐξουσία αὐτοῦ εἰς γενεὰν καὶ γενεάν. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Δ'. 1. Εγώ Ναβουχοδονόσορ εὐθηνῶν ἡμην ἐν τῷ οἴκῳ μου, καὶ εὐθαλῶν ἐπὶ τοῦ θρόνου μου κ καὶ πίων ἐν τῷ λαῷ μου. 2. Ενύπνιον εἶδον, καὶ ἐφοβέρισέ με καὶ ἐταράχθην ἐπὶ τῆς κοίτης μου, καὶ αἱ δράσεις τῆς κεφα λῆς μου συνετάραξαν με. 5. Καὶ παρ' ἐμοῦ ἐξετέθη δόγμα, τοῦ εἰσαγαγεῖν ἐνώπιόν μου πάντας τοὺς σοφούς Βαβυλῶνος, όπως τὴν σύγκρισιν τοῦ ἐνυπνίου γνωρίσωσί μοι. 4. Καὶ εἰσεπορεύοντο οἱ ἐπαοιδοί, μάγοι, Γαζαρηνοὶ, Χαλδαίοι, καὶ τὸ ἐνύπνιον εἶπον ἐγὼ ἐνώπιον αὐτῶν, καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτοῦ οὐκ ἐγνώρισάν μοι. 5. Εως οὗ ἕτερος εἰσῆλθεν ἐνώπιόν μου, Δανιήλ, οὗ τὸ ὄνομα Βαλτάσαρ κατὰ τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ μου, δ; Πνεῦμα Θεοῦ ἅγιον ἔχει ἐν ἑαυτῷ· καὶ ἐνύπνιον ἐνώπιον αὐτοῦ εἶπον. 6. Βαλτάσαρ ὁ ἄρχων τῶν ἐπαοιδῶν, ὃν ἔγνων ὅτι Πνεῦμα Θεοῦ ἅγιον ἐν σοὶ, καὶ πᾶν μυστήριον οὐκ ἀδυνατεῖ σοι, ἄκουσον τὴν ὄρασιν τοῦ ἐνυπνίου οὗ εἶδον, καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτοῦ εἰπέ μοι. 7. Καὶ τὰς δράσεις τῆς κεφαλῆς μου ἐπὶ τῆς κοι της μου ἐθεώρουν, καὶ ἰδοὺ δένδρον ἐν ἐν μέσῳ τῆς γῆς, καὶ τὸ ὕψος αὐτοῦ πολύ.
col. 2861–2862page 48 of 81
PG 16:2861δες Μέρα ἐν είχε η Νετ 8. Εμεγαλύνθη τὸ δένδρον, καὶ ἴσχυσε, καὶ τὸ ύψος αὐτοῦ ἔφθασεν ἕως τοῦ οὐρανοῦ, καὶ τὸ αῦτος αὐτοῦ εἰς τὰ πέρατα πάσης τῆς γῆς. 9. Τὰ φύλλα αὐτοῦ ὡραῖα, καὶ ὁ καρπὸς αὐτοῦ πολύς, καὶ τροφὴ πάντων ἐν αὐτῷ, καὶ ὑποκάτω αὐτ τοῦ κατεσκήνουν τὰ θηρία τὰ ἄγρια, καὶ ἐν τοῖς κλά δοις αὐτοῦ κατῴκει τὰ ὄρνεα τοῦ οὐρανοῦ· ἐξ αὐτοῦ ετρέφετο πᾶσα σάρξ. 10. Εθεώρουν ἐν δράματι τῆς νυκτὸς ἐπὶ τῆς κοίτης μου, καὶ ἰδοὺ Εἰρ, καὶ ἅγιος ἀπὸ οὐρανοῦ κατέβη. 11. Καὶ ἐφώνησεν ἐν ἰσχύν, καὶ οὕτως εἶπεν· Ἐκ Σε κόψατε τὸ δένδρον, καὶ ἐκτίλατε τοὺς κλάδους αὐτοῦ, καὶ ἐκτινάξατε τὰ φύλλα αὐτοῦ, καὶ διασκορπίσατε και με τὸν καρπὸν αὐτοῦ· σαλευθήτω τὰ θηρία ὑποκάτωθεν ξεν αὐτοῦ, καὶ τὰ ὄρνεα ἀπὸ τῶν κλάδων αὐτοῦ. 12. Πλὴν τὴν φυὴν τῶν ῥιζῶν αὐτοῦ ἐν τῇ γῇ ἐά σατε, καὶ ἐν δεσμῷ σιδηρῷ, καὶ χαλκῷ, καὶ ἐν τῇ εἰς και χλόη τῇ ἔξω, καὶ ἐν τῇ δρόσῳ τοῦ οὐρανοῦ αὐλισθήσ σεται, καὶ μετὰ τῶν θηρίων ἡ μερὶς αὐτοῦ ἐν τῷ χάρτῳ τῆς γῆς. λείς νει Δ. Η 13. Η καρδία αὐτοῦ ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων ἀλλοιωθήσεται, καὶ καρδία θηρίου δοθήσεται αὐτῷ, καὶ ἑπτὰ καιροὶ ἀλλαγήσονται ἐπ' αὐτήν. 14. Διὰ συγκρίματος Εἰρ, ὁ λόγος, καὶ ῥῆμα ἅγιον τὸ ἐπερώτημα, ἵνα γνῶσιν οἱ ζῶντες, ὅτι Κύριος ἐστιν ὁ Ὕψιστος τῆς βασιλείας τῶν ἀνθρώπων, καὶ ᾧ ἂν δόξῃ, δώσει αὐτὴν, καὶ ἐξουθένημα ἀνθρώπων ἀναστήσει ἐπ' αὐτήν. 15. Τοῦτο τὸ ἐνύπνιον εἶδον ἐγὼ ὁ βασιλεὺς Ναο βουχοδονόσορ, καὶ σὺ, Βαλτάσαρ, τὸ σύγκριμα εἰπε κατέναντι, ὅτι πάντες οἱ σοφοὶ τῆς βασιλείας μου οὐ δύνανται τὸ σύγκριμα αὐτοῦ δηλῶσαί μοι· σὺ δὲ δύο νασαι, ὅτι Πνεῦμα Θεοῦ ἅγιον ἐν σοί, 16. Τότε Δανιήλ, οὗ τὸ ὄνομα Βαλτάσαρ, απηνεώθη ὡσεὶ ὥραν μίαν, καὶ οἱ διαλογισμοὶ αὐτοῦ συνετάρασσόν αὐτόν· ἀπεκρίθη ὁ βασιλεὺς, καὶ εἶπεν· Βαλ τάσαρ, τὸ ἐνύπνιον, καὶ ἡ σύγκρισις μὴ κατασπευσάτω σε· ἀπεκρίθη Βαλτάσαρ, καὶ εἶπεν· Κύριέ μου, τὸ ἐνύπνιον τοῖς μισοῦσί σε, καὶ ἡ σύγκρισις αὐτοῦ τοῖς ἐχθροῖς σου. 17. Το δένδρον 8 είδες το μεγαλυνθὲν, καὶ τὸ ἰσχυ κός, οὗ τὸ ὕψος ἔφθασεν εἰς τὸν οὐρανὸν, καὶ τὸ κῦτος αὐτοῦ εἰς πᾶσαν τὴν γῆν. 48. Καὶ τὰ φύλλα αὐτοῦ εὐθαλῆ, καὶ ὁ καρπὸς αὐτ τοῦ πολὺς, καὶ τροφὴ πᾶσιν ἐν αὐτῷ· ὑποκάτω απ τοῦ κατῴκει τὰ θηρία τὰ ἄγρια, καὶ ἐν τοῖς κλάδοις αὐτοῦ κατεσκήνουν τὰ ὄρνεα τοῦ οὐρανοῦ. 19. Σὺ εἶ, βασιλεῦ, ὅτι ἐμεγαλύνθης καὶ ἴσχυσας, καὶ ἡ μεγαλωσύνη σου ἐμεγαλύνθη, καὶ ἔφθασεν εἰς τὸν οὐρανὸν, καὶ ἡ κυρεία σου εἰς τὰ πέρατα τῆς γῆς. 20. Καὶ ὅτι εἶδεν ὁ βασιλεὺς Εἰρ, καὶ ἅγιον κατα βαίνοντα ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, καὶ εἶπεν, Εκτίλατε τὸ δέν δρον, καὶ διαφθείρατε αὐτό, καὶ πλὴν τὴν φυὴν τῶν ῥιζῶν αὐτοῦ ἐν τῇ γῇ ἐάσατε, καὶ ἐν δεσμῷ σιδηρῷ, καὶ χαλκῷ, καὶ ἐν τῇ χλόῃ τῇ ἔξω, καὶ ἐν τῇ δρόσῳ τοῦ οὐρανοῦ αὐλισθήσεται, καὶ μετὰ τῶν θηρίων ἀγρίων ἡ μερὶς αὐτοῦ, ἕως ἑπτὰ καιροὶ ἀλλοιωθῶσιν ἐπ' αὐτόν.
col. 2863–2864page 49 of 81
PG 16:286321. Τοῦτο ἡ σύγκρισις αὐτοῦ, βασιλεῦ, καὶ σύγκ κρίμα Υψίστου ἐστὶν, ὃ ἔφθασεν ἐπὶ τὸν κύριόν μου τὸν βασιλέα, καὶ σὲ ἐκδιώξουσιν ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων, καὶ μετὰ θηρίων ἀγρίων ἔσται ἡ κατοικία σου. 22. Καὶ χόρτον ὡς βοῦν ψωμίσουσί σε, καὶ ἀπὸ τῆς δρόσου τοῦ οὐρανοῦ τὸ σῶμά σου βαφήσεται, καὶ ἑπτὰ καιροὶ ἀλλαγήσονται ἐπὶ σὲ ἕως οὗ γνῷς, ὅτι κυριεύει ὁ Ὕψιστος τῆς βασιλείας τῶν ἀνθρώπων, καὶ ᾧ ἂν δόξῃ, δώσει αὐτήν. 23. Καὶ ὅτι εἶπεν, Εάσατε τὴν φυὴν τῶν ῥιζῶν τοῦ δένδρου· ἡ βασιλεία σου σοὶ μενεῖ, ἀφ᾿ ἧς ἂν γνῷς τὴν ἐξουσίαν τὴν οὐράνιον. 21. Διὰ τοῦτο, βασιλεῦ, ἡ βουλή μου ἀρεσάτω σοι, καὶ τὰς ἁμαρτίας σου ἐν ἐλεημοσύναις λύτρωσαι, καὶ τὰς ἀδικίας σου ἐν οἰκτιρμοίς πενήτων· ἴσως Ο ἔσται μακροθυμία τοῖς παραπτώμασί σου. 25. Ταῦτα πάντα ἔφθασεν ἐπὶ σὲ Ναβουχοδονόσορ τὸν βασιλέα. 26. Μετὰ δωδεκάμηνον ἐν τῷ ναῷ τῆς βασιλείας αὐτοῦ ἐν Βαβυλῶνι περιπατῶν ἦν. 27. Καὶ ἀπεκρίθη ὁ βασιλεὺς, καὶ εἶπεν, Οὐχ αὕτη ἐστὶ Βαβυλὼν ἡ μεγάλη, ἣν ἐγὼ ᾠκοδόμησα εἰς οἶκον βασιλείας ἐν τῷ κράτει τῆς ἰσχύος μου; 28. Ετι τοῦ λόγου ἐν τῷ στόματι τοῦ βασιλέως ὄντος, φωνὴ ἀπ' οὐρανοῦ ἐγένετο· Σοὶ λέγεται, Ναβουχοδονόσορ βασιλεῦ, ἡ βασιλεία σου παρῆλθεν ἀπὸ σου. 29. Καὶ ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων σὲ ἐκδιώξουσι, καὶ μετὰ θηρίων ἀγρίων ή κατοικία σου, καὶ χόρτον ὡς βοῦν ψωμίσουσί σε, καὶ ἑπτὰ καιροὶ ἀλλαγήσονται ἐπὶ σοὶ, ἕως οὗ γνῷς, ὅτι κυριεύει ὁ Ὕψιστος τῆς βασ σιλείας αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, καὶ ᾧ ἐὰν δόξῃ, δώσει αὐτήν. 30. Αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ὁ λόγος συνετελέσθη ἐπὶ Ναβουχοδονόσορ, καὶ ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων ἐξεδιώχθη, καὶ χόρτον ὡς βοῦς ἤσθιε, καὶ ἀπὸ τῆς δρόσου τοῦ οὐρα νοῦ τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐβάφη, ἕως οὗ αἱ τρίχες αὐτοῦ ὡς λεόντων ἐμεγαλύνθησαν, καὶ οἱ ὄνυχες αὐτοῦ ὡς ὀρνέων. 31. Καὶ μετὰ τὸ τέλος τῶν ἡμερῶν ἐγὼ Ναβουχοδονόσορ τοὺς ὀφθαλμούς μου εἰς τὸν οὐρανὸν ἔλαβον, καὶ αἱ φρένες μου ἐπ᾿ ἐμὲ ἐπεστράφησαν, καὶ τὸν Ὕψιστον εὐλόγησα, καὶ τὸν ζῶντα εἰς τοὺς αἰῶνας ήνεσα, καὶ ἐδόξασα, ὅτι ἡ ἐξουσία αὐτοῦ, ἐξουσία αἰώνιος, καὶ ἡ βασιλεία αὐτοῦ εἰς γενεὰν καὶ γε νεάν. 52. Καὶ πάντες οἱ κατοικοῦντες τὴν γῆν ὡς οὐδὲν ἐλογίσθησαν· καὶ κατὰ τὸ θέλημα αὐτοῦ ποιεῖ ἐν τῇ δυνάμει τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ἐν τῇ κατοικίᾳ τῆς γῆς. Καὶ οὐκ ἔστιν ὅς ἀντιστήσεται τῇ χειρὶ αὐτοῦ, καὶ ἐρεῖ αὐτῷ· Τί ἐποίησας; 33. Αὐτῷ τῷ καιρῷ αἱ φρένες μου επεστράφησαν ἐπ' ἐμοὶ, καὶ εἰς τὴν τιμὴν τῆς βασιλείας μου ἦλθον, καὶ ἡ μορφή μου ἐπέστρεψεν ἐπ' ἐμὲ, καὶ οἱ τύ ραννοί μου, καὶ οἱ μεγιστανές μου ἐζήτουν με, καὶ ἐπὶ τὴν βασιλείαν μου ἐκραταιώθην, καὶ μεγαλωσύνη περισσοτέρα προσετέθη μοι. 34. Καὶ νῦν ἐγὼ Ναβουχοδονόσορ αἰνῶ, καὶ ὑψῶ, καὶ δοξάζω τὸν βασιλέα τοῦ οὐρανοῦ, ὅτι πάντα τὰ
col. 2865–2866page 50 of 81
PG 16:2865ἔργα αὐτοῦ ἀληθινὰ, καὶ αἱ τρίβοι αὐτοῦ κρίσις, καὶ πάντας τοὺς πορευομένους ἐν ὑπερηφανίᾳ, δύναται ταπεινώσαι. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ε. 4. Βαλτάσαρ ὁ βασιλεὺς ἐποίησε δείπνον μέγα τοῖς μεγιστᾶσιν αὐτοῦ χιλίοις, καὶ κατέναντι τῶν χιλίων Ο οίνος. 2. Πίνων Βαλτάσαρ ὁ βασιλεὺς εἶπεν ἐν τῇ γεύσει τοῦ οἴνου, τοῦ ἐνεγκεῖν τὰ σκεύη τὰ χρυσᾶ, καὶ τὰ ἀργυρᾶ, ὁ ἐξήνεγκε Ναβουχοδονόσορ ὁ πατὴρ αὐτοῦ ἐκ τοῦ ναοῦ τοῦ ἐν Ἱερουσαλήμ, καὶ πιέτωσαν ἐν αὐτοῖς ὁ βασιλεὺς, καὶ οἱ μεγιστάνες αὐτοῦ, καὶ αἱ παράκοιτοι αὐτοῦ, καὶ αἱ παλλακαὶ αὐτοῦ. 5. Καὶ ἠνέχθη τὰ σκεύη τὰ ἀργυρᾶ, καὶ τὰ χρυσά, Η ἐξήνεγκε Ναβουχοδονόσορ ἐκ τοῦ ναοῦ τοῦ Θεοῦ τοῦ ἐν Ἱερουσαλήμ, καὶ ἔπινον ἐν αὐτοῖς ὁ βασιλεὺς, καὶ οἱ μεγιστάνες αὐτοῦ, καὶ παράκοιτοι αὐτοῦ, καὶ αἱ παλλακαὶ αὐτοῦ. 4. Καὶ ἔπινον οἶνον, καὶ ἤνεσαν τοὺς θεοὺς τοὺς χρυσοῦς, καὶ ἀργυροῦς, καὶ χαλκοῦς, καὶ σιδηροῦς, καὶ ξυλίνους, καὶ λιθίνους· καὶ τὸν Θεὸν τοῦ οὐρα τοῦ οὐκ εὐλόγησαν, τὸν ἔχοντα ἐξουσίαν τοῦ Πνεύματος αὐτῶν. 5. Ἐν αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ἐξῆλθον δάκτυλοι χειρὸς ἀν θρώπου, καὶ ἔγραφον κατέναντι τῆς λαμπάδος ἐπὶ τὸ κονίαμα τοῦ τοίχου τοῦ οἴκου τοῦ βασιλέως· καὶ ὁ βασιλεὺς ἐθεώρει τοὺς ἀστραγάλους τῆς χειρὸς τῆς γραφούσης. 6. Τότε τοῦ βασιλέως ή μορφή ήλλοιώθη, καὶ οἱ διαλογισμοὶ αὐτοῦ συνετάρασσον αὐτὸν, καὶ οἱ σύνδεσμοι τῆς ὀσφύος αὐτοῦ διελύοντο, καὶ τὰ γόνατα αύ τοῦ ἐκ τοῦτο τούτῳ /. συνεκρούετο. 7. Καὶ ἐδότησεν ὁ βασιλεὺς ἐν ἰσχύϊ τοῦ εἰσαγαγεῖν μάγους, Χαλδαίους, γαζαρηνούς· καὶ ἀπεκρίθη ὁ βασιλεὺς, καὶ εἶπεν τοῖς σοφοῖς Βαβυλῶνος, ὅτι πᾶς ἄνθρωπος, ὃς ἐὰν ἀναγνῷ τὴν γραφὴν ταύτην, καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτῆς γνωρίσῃ μοι, πορφύραν ἐνδύσεται, καὶ ὁ μανιάκης ὁ χρυσοῦς ἐπὶ τοῦ τραχήλου αὐ τοῦ, καὶ τρίτος ἐν τῇ βασιλείᾳ μου άρξει. 8. Καὶ εἰσεπορεύοντο πάντες οι σοφοὶ τοῦ βασι λέως, καὶ οὐκ ἠδύναντο τὴν γραφὴν ἀναγνῶναι, οὐδὲ τὴν σύγκρισιν γνωρίσαι τῷ βασιλεῖ. 9. Καὶ ὁ βασιλεὺς Βαλτάσαρ ἐταράχθη, καὶ ἡ μορ φὴ αὐτοῦ ἠλλοιώθη ἐπ' αὐτῷ, καὶ οἱ μεγιστάνες αὐ τοῦ συνεταράσσοντο. 40. Καὶ ἡ βασίλισσα κατέναντι τῶν λόγων τοῦ βα σιλέως, καὶ τῶν μεγιστάνων αὐτοῦ εἰς τὸν οἶκον τοῦ πότου εἰσῆλθεν, καὶ ἀπεκρίθη ἡ βασίλισσα, καὶ εἶπεν Βασιλεῦ, εἰς τοὺς αἰῶνας ζῆθι· μὴ ταρασσέτωσαν σε οἱ διαλογισμοί σου, καὶ ἡ μορφή του μὴ ἀλλοιούσθω. 11. Ἔστιν ἀνὴρ ἐν τῇ βασιλείᾳ σου, ἐν ᾧ Πνεῦμα Θεοῦ ἅγιον ἐν αὐτῷ, καὶ ἐν ταῖς ἡμέραις τοῦ πατρός σου γρηγόρησις καὶ σύνεσις εὑρέθη ἐν αὐτῷ, καὶ ὁ βασιλεὺς Ναβουχοδονόσορ ὁ πατήρ σου ἄρχοντα ἐπ αοιδών, μάγων, Χαλδαίων, γαζαρηνῶν κατέστησεν αὐτόν. 19. Ότι πνεῦμα περισσὸν ἐν αὐτῷ, καὶ φρόνησις, καὶ σύνεσις, συγκρίνων ἐνύπνια, καὶ ἀναγγέλλων κρατ τούμενα· καὶ ὁ βασιλεὺς ἐπέθηκεν αὐτῷ ὄνομα Βαλ
col. 2867–2868page 51 of 81
PG 16:2867τάσαρ· νῦν οὖν κληθήτω Δανιήλ, καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτοῦ ἀναγγελεί σοι. Ει 15. Τότε Δανιήλ εἰσήχθη ενώπιον τοῦ βασιλέως, καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς τῷ Δανιήλ Σὺ εἶ Δανιήλ, ὁ ἀπὸ τῶν υἱῶν τῆς αἰχμαλωσίας τῆς Ἰουδαίας, ἧς ἤγαγεν ὁ βασιλεὺς ὁ πατήρ μου ἀπὸ τῆς Ἰουδαίας; 14. Καὶ ἤκουσα περὶ σοῦ, ὅτι Πνεῦμα Θεοῦ ἅγιον ἐν σοὶ, καὶ γρηγόρησις, καὶ σύνεσις, καὶ σοφία πε ρισσὴ εὑρέθη ἐν σοί. 15. Καὶ νῦν εἰσῆλθον ἐνώπιόν μου οι σοφοί, μάγοι, γαζαρηνοί, ἵνα τὴν γραφὴν ταύτην ἀναγνῶσι, καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτῆς γνωρίσωσί μοι, καὶ οὐκ ἠδυνήθησαν τὴν σύγκρισιν τοῦ λόγου τούτου ἀναγγείλαί μοι. 16. Καὶ ἐγὼ ἤκουσα περὶ σοῦ, ὅτι δύνασαι συγκρίματα συγκρίνειν, καὶ λύειν συνδέσμους· καὶ νῦν ἐὸν δυνηθῇς ἀναγνῶναι τὴν γραφήν, καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτῆς γνωρίσαι μοι, πορφύραν ἐνδύσῃ, καὶ ὁ Μανιάκης ὁ χρυσοῦς ἔσται ἐπὶ τὸν τράχηλόν σου, καὶ τρία τὸς ἐν τῇ βασιλεία μου άρξεις. 17. Τότε απεκρίθη Δανιήλ, καὶ εἶπεν ἐνώπιον τοῦ βασιλέως· Τὰ δόματα σου σοὶ ἔσται, καὶ τὴν δωρεάν τῆς βασιλείας σου ἑτέρῳ δός· ἐγὼ δὲ τὴν γραφὴν ἀναγνώσομαι τῷ βασιλεῖ, καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτῆς γνωρίσω σοι, βασιλεῦ. 18. Ὁ Θεὸς ὁ ὕψιστος τὴν βασιλείαν, καὶ τὴν μετ γαλωσύνην, καὶ τὴν τιμὴν, καὶ τὴν δόξαν ἔδωκε Να βουχοδονόσορ τῷ πατρί σου. 19. Καὶ ἀπὸ τῆς μεγαλωσύνης, ἧς ἔδωκεν αὐτῷ, πάντες οἱ λαοὶ, φυλαί, γλῶσσαι ἦσαν τρέμοντες, καὶ φοβούμενοι ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ· οὓς ἐβούλετο απ τὸς ἀνῄρει, καὶ οὓς ἐβούλετο αὐτὸς ἔσωζε, καὶ οὓς ἐβούλετο αὐτὸς ὕψου, καὶ οὓς ἐβούλετο αὐτὸς ἑταπεί. νου. 20. Καὶ ὅτε ὑψώθη ἡ καρδία αὐτοῦ, καὶ τὸ πνεῦμα αὐτοῦ ἐκραταιώθη τοῦ ὑπερηφανεύεσθαι, κατηνέχθη ἀπὸ τοῦ θρόνου τῆς βασιλείας αὐτοῦ. 21. Καὶ ἡ τιμὴ αὐτοῦ ἀφηρέθη ἀπ' αὐτοῦ, καὶ ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων ἐξεδιώχθη, καὶ ἡ καρδία αὐτοῦ μετὰ τῶν θηρίων ἐδόθη, καὶ μετὰ ὄνων αγρίων ή κατοικία αὐτοῦ, καὶ χόρτον ὡς βοῦν ἐψώμιζον αὐτὸν, καὶ ἀπὸ τῆς δρόσου τοῦ οὐρανοῦ τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐβάφη, έως οὗ ἔγνω, ὅτι κυριεύει ὁ Θεὸς ὁ ὕψιστος τῆς βασιλείας τῶν ἀνθρώπων, καὶ ᾧ ἐὰν δόξῃ δώσει αὐτήν. 22. Καὶ σὺ ὁ υἱὸς αὐτοῦ Βαλτάσαρ, οὐκ ἐταπείνωσάς τὴν καρδίαν σου κατενώπιον τοῦ Θεοῦ, οὗ πάντα ταῦτα ἔγνως. 23. Καὶ ἐπὶ τὸν Κύριον τὸν Θεὸν τοῦ οὐρανοῦ ὑψώθης, καὶ τὰ σκεύη τοῦ οἴκου αὐτοῦ ἤνεγκαν ενώ πιόν σου, καὶ σὺ καὶ οἱ μεγιστανές σου, καὶ αἱ παρά κοιτοί σου, καὶ αἱ παλλακαί σου ἐπίνετε οἶνον ἐν αὐ τοῖς, καὶ τοὺς θεοὺς τοὺς χρυσοῦς, καὶ ἀργυροῦς, καὶ χαλκοῦς, καὶ σιδηρούς, καὶ ξυλίνους, καὶ λιθίνους, ε οὐ βλέπουσι, καὶ οὐ γινώσκουσιν, ἔνεσας, καὶ τὸν Θεὸν οὗ ἡ πνοή σου ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ, καὶ πᾶσαι αἱ ὁδοί σου, αὐτὸν οὐκ ἐδόξασας.. 24. Διὰ τοῦτο ἐκ προσώπου αὐτοῦ ἀπεστάλη ἀστράγαλος χειρὸς, καὶ τὴν γραφὴν ταύτην ἐνέταξεν.
col. 2869–2870page 52 of 81
PG 16:286925. Καὶ αὕτη ἡ γραφὴ ἡ ἐντεταγμένη· ΜΑΝΗ, ΘΕΚΕΛ, ΦΑΡΕΣ. 26. Καὶ τοῦτο τὸ σύγκριμα τοῦ ἐρωτήματος ΜΑΝΗ, εμέτρησεν ὁ Θεὸς τὴν βασιλείαν σου, καὶ ἐπλήρωσεν αὐτήν. 27. ΘΕΚΕΔ, εστάθη ἐν ζυγῷ, καὶ εὑρέθη ὑστε ροῦσα. 28. ΦΑΡΕΣ, διήρηται ἡ βασιλεία σου, καὶ ἐδόθη Μήδοις, καὶ Πέρσαις. 29. Καὶ εἶπεν Βαλτάσαρ, καὶ ἐνέδυσαν τὸν Δανιὴλ πορφύραν, καὶ τὸν μανιάκην τὸν χρυσοῦν περιέθηκαν περὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ, καὶ ἐκήρυξε περὶ αὐτοῦ, εἶναι αὐτὸν ἄρχοντα τρίτον ἐν τῇ βασιλείᾳ αὐτοῦ. 30. Εν ταύτῃ τῇ νυκτὶ ἀνηρέθη Βαλτάσαρ ὁ βασι λεὺς ὁ Χαλδαίος. 31. Καὶ Δαρεῖος ὁ Μήδος παρέλαβεν τὴν βασι λείαν, ὢν ἐτῶν ἑξήκοντα δύο. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Γ'. 4. Καὶ ἤρεσεν ἐνώπιον Δαρείου, καὶ κατέστησεν ἐπὶ τῆς βασιλείας σατράπας έκατὸν καὶ εἴκοσι, τοῦ εἶναι αὐτοὺς ἐν ὅλῃ τῇ βασιλείᾳ αὐτοῦ. 2. Καὶ ἐπάνω πάντων αὐτῶν τακτικοὺς τρεῖς· καὶ ἦν Δανιὴλ εἷς ἐξ αὐτῶν, τοῦ ἀποδιδόναι αὐτοῖς τοὺς σατράπας λόγον, ὅπως ὁ βασιλεὺς μὴ ἐνοχλῆται. 5. Καὶ ἦν Δανιὴλ ὑπερνικῶν ὑπὲρ τοὺς τακτικούς καὶ τοὺς σατράπας κατέναντι, ὅτι πνεῦμα περισσόν ἦν ἐν αὐτῷ. 4. Καὶ ὁ βασιλεὺς κατέστησεν αὐτὸν ἐφ' ὅλης τῆς βασιλείας αὐτοῦ· καὶ οἱ τακτικοὶ καὶ οἱ σατράπαι ἐζήτουν πρόφασιν εὑρεῖν κατὰ Δανιὴλ ἐκ τῆς βασι λείας, καὶ πᾶσαν πρόφασιν καὶ παράπτωμα οὐχ εξ ρον κατ' αὐτοῦ, ὅτι πιστὸς ἦν. Β. Καὶ εἶπον οἱ τακτικοὶ ἐκεῖνοι, Ούχ εύρήσομεν κατὰ Δανιὴλ πρόφασιν, εἰ μὴ ἐν νομίμοις Θεοῦ αὐτ τοῦ. 6. Τότε οἱ τακτικοὶ καὶ σατράπαι παρέστησαν τῷ βασιλεῖ, καὶ εἶπον αὐτῷ· Δαρεῖς βασιλεῦ, εἰς τοὺς αιώνας ζήθι. 7. Συνεβουλεύσαντο πάντες οἱ ἐπὶ τῆς βασιλείας του στρατηγοί, καὶ σατράπαι, ύπατοι, καὶ τοπάρχαι, τοῦ στῆσαι στάσιν βασιλικὴν, καὶ ἐνισχύσει ὁρισμόν, ὅπως ὅς ἐὰν αἰτήσῃ αἴτημα παρὰ παντὸς θεοῦ, ἀνθρώπων, ἕως ἡμερῶν τριάκοντα, ἀλλ᾽ ἢ παρὰ σοῦ, βασιλεῦ, ἐμβληθήσεται εἰς τὸν λάκκον τῶν λεόντων. 8. Νῦν οὖν, βασιλεῦ, στῆσον τὸν ὁρισμὸν, καὶ ἔχθες γραφήν, ὅπως μὴ ἀλλοιωθῇ τὸ δόγμα Μήδων καὶ Περσῶν, ὅπως μὴ παραλλαγῇ κατέναντι τούτου. 9. Τότε ὁ βασιλεὺς Δαρεῖος ἐπέταξε γραφῆναι τὸ δόγμα. 10. Καὶ Δανιὴλ ἡνίκα ἔγνω, ὅτι ἐνετάγη τὸ δόγμα, εἰσῆλθεν εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ, καὶ θυρίδες ἀνεῳγμέ. ναι αὐτῷ ἐν τοῖς ὑπερῴοις αὐτοῦ κατέναντι Ἱερουσαλὴμ, καὶ καιροὺς τρεῖς τῆς ἡμέρας ἦν κάμπτων ἐπὶ τὰ γόνατα αὐτοῦ, καὶ προσευχόμενος, καὶ ἐξομολογούμενος ἐναντίον τοῦ Θεοῦ αὐτοῦ, καθὼς ἦν ποιῶν ἔμπροσθεν. 11. Τότε οἱ ἄνδρες ἐκεῖνοι παρετηρήσαντο, καὶ εὖ ρον τὸν Δανιὴλ ἀξιοῦντα, καὶ δεόμενον ἔμπροσθεν τοῦ Θεοῦ αὐτοῦ.
col. 2871–2872page 53 of 81
PG 16:287112. Καὶ προσελθόντες λέγουσι τῷ βασιλεῖ· Βασι λεῦ, οὐχ ὁρισμὸν ἔταξας, ὅπως πᾶς ἄνθρωπος ὃς ἐὰν αἰτήσῃ παρὰ παντὸς θεοῦ καὶ ἀνθρώπων αἴτημα, ἕως ἡμερῶν τριάκοντα, ἀλλ' ἡ παρὰ σοῦ, βασιλεῦ, ἐμβληθήσεται εἰς τὸν λάκκον τῶν λεόντων; 13. Καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς, Αληθινὸς ὁ λόγος, καὶ τὸ δόγμα Μήδων καὶ Περσῶν οὐ παρελεύσεται. 14. Τότε ἀπεκρίθησαν, καὶ λέγουσιν ἐνώπιον τοῦ βασιλέως· Δανιήλ, ὁ ἀπὸ τῶν υἱῶν τῆς αἰχμαλωσίας τῆς Ἰουδαίας, οὐχ ὑπετάγη τῷ δόγματί σου περὶ τοῦ ὁρισμοῦ, οὗ ἐνέταξας, καὶ καιροὺς τρεῖς τῆς ἡμέρας αἰτεῖται παρὰ τοῦ Θεοῦ αὐτοῦ αἰτήματα αὐτοῦ. Τότε ὁ βασιλεὺς ὡς τὸ ῥῆμα ήκουσε, πολὺ ἐλυπήθη ἐπ' αὐτῷ, καὶ περὶ τοῦ Δανιὴλ ηγωνίσατο τοῦ ἐξελέσθαι αὐτὸν, καὶ ἕως πρὸς δυσμαῖς ἡλίου ἦν ἀγωνιζόμενος ἐξελέσθαι αὐτόν. 15. Τότε οἱ ἄνδρες ἐκεῖνοι παρετηρήσαντο ἐπὶ τὸν βασιλέα, καὶ λέγουσι τῷ βασιλεῖ· Γνῶθι, βασιλεῦ, ὅτι τὸ δόγμα τοῖς Μήδοις καὶ Πέρσαις, τοῦ πάντα βρι σμὸν, καὶ στάσιν, ἣν ἐὰν ὁ βασιλεὺς στήσῃ, οὐ δεν παραλλάξαι. 16. Τότε ὁ βασιλεὺς εἶπεν· καὶ ἤγαγον τὸν Δε νιήλ, καὶ ἐνέβαλον αὐτὸν εἰς τὸν λάκκον τῶν λεόν των, καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς τῷ Δανιήλ. Ο Θεός ᾧ σύ λατρεύεις ἐνδελεχῶς, αὐτὸς ἐξελεῖται σε. 17. Καὶ ἤνεγκαν λίθον ἕνα, καὶ ἐπέθηκαν ἐπὶ τὸ στόμα τοῦ λάκκου, καὶ ἐσφραγίσατο ὁ βασιλεὺς ἐν τῷ δακτυλίῳ αὐτοῦ, καὶ ἐν τῷ δακτυλίῳ τῶν μεγι στάνων αὐτοῦ, ὅπως μὴ ἀλλοιωθῇ τὸ πρᾶγμα ἐν τῷ Δανιήλ. 18. Καὶ ἀπῆλθεν ὁ βασιλεὺς εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ, καὶ ἐκοιμήθη ἄδειπνος, καὶ ἐδέσματα οὐκ εἰσήνεγκαν αὐτῷ, καὶ ὁ ὕπνος ἀπέστη ἀπ' αὐτοῦ· καὶ ἀπέκλεισεν ὁ Θεὸς τὰ στόματα τῶν λεόντων, καὶ οὐ παρην ώχλησαν τῷ Δανιήλ. 19. Τότε ὁ βασιλεὺς ἀνέστη τὸ πρωΐ ἐν τῷ φωτί, καὶ ἐν σπουδῇ ἦλθεν ἐπὶ τὸν λάκκον τῶν λεόντων. 20. Καὶ ἐν τῷ ἐγγίζειν αὐτὸν τῷ λάκκῳ, τῷ Δα νιὴλ ἐν φωνῇ ἰσχυρὰ ἐβόησε, καὶ ἀπεκρίθη ὁ βασι λεὺς, καὶ εἶπεν τῷ Δανιήλ Δανιὴλ ὁ δοῦλος τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, ὁ Θεός σου ᾧ σὺ λατρεύεις ἐνδελεχώς, εἰ ἐδυνήθη ἐξελέσθαι σε ἀπὸ στόματος τῶν λεόντων; 21. Καὶ ἐλάλησε Δανιήλ τῷ βασιλεῖ, καὶ εἶπεν Βασιλεῦ, εἰς τοὺς αἰῶνας ζήθι. 22. Ο Θεός μου ἀπέστειλε τὸν ἄγγελον αὐτοῦ, καὶ ἐνέφραξεν τὰ στόματα τῶν λεόντων, καὶ οὐκ ἐλυμή ναυτό με, ότι κατέναντι αὐτοῦ εὐθύτης εὑρέθη μας, καὶ ἐνώπιον δὲ σοῦ, βασιλεῦ, παράπτωμα οὐκ ἐποί ησα. 25. Τότε ὁ βασιλεὺς πολὺ ἠγαθύνθη ἐπ' αὐτῷ, καὶ τὸν Δανιὴλ εἶπεν ἀνενεγκεῖν ἐκ τοῦ λάκκου· καὶ ἀνηνέχθη Δανιὴλ ἐκ τοῦ λάκκου, καὶ πᾶσα διαφθορά οὐχ εὑρέθη ἐν αὐτῷ, ὅτι ἐπίστευσε τῷ Θεῷ αὐτοῦ. 24. Καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς, καὶ ἤγαγον τοὺς ἄνδρας τοὺς διαβαλόντας τὸν Δανιήλ, καὶ εἰς τὸν λάκκον τῶν λεόντων ἐνεβλήθησαν αὐτοὶ, καὶ οἱ υἱοὶ αὐτῶν, καὶ αἱ γυναῖκες αὐτῶν· καὶ οὐκ ἔφθασεν εἰς τὸ ἔδαφος τοῦ λάκκου, ἕως οὗ ἐκυρίευσαν αὐτῶν οἱ λέοντες, καὶ πάντα τὰ ὀστᾶ αὐτῶν ἐλέπτυναν.
col. 2873–2874page 54 of 81
PG 16:287325. Τότε Δαρείος ὁ βασιλεὺς ἔγραψε πᾶσι τοῖς λαοῖς, φυλαῖς, γλώσσαις, τοῖς οἰκοῦσιν ἐν πάσῃ τῇ γῇ· Εἰρήνη ὑμῖν πληθυνθείη. 26. Εκ προσώπου ἐτέθη δόγμα ἐν πάσῃ ἀρχῇ τῆς βασιλείας μου, τοῦ εἶναι τρέμοντας καὶ φοβουμένους ἀπὸ προσώπου τοῦ Θεοῦ Δανιήλ, ὅτι αὐτός ἐστι Θεὸς ζῶν, καὶ μένων εἰς τοὺς αἰῶνας, καὶ ἡ βασιλεία αυτ τοῦ οὐ διαφθαρήσεται, καὶ κυρεία αὐτοῦ ἕως τέλους. 27. Αντιλαμβάνεται, καὶ ῥύσεται, καὶ ποιεῖ ση μεῖα καὶ τέρατα ἐν οὐρανῷ, καὶ ἐπὶ τῆς γῆς, ὅστις ἐξείλετο τὸν Δανιὴλ ἐκ στόματος τῶν λεόντων. 28. Καὶ Δανιὴλ οὗτος κατεύθυνεν ἐν τῇ βασιλείᾳ Δαρείου, καὶ ἐν τῇ βασιλείᾳ Κύρου τοῦ Πέρσου. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ζ'. 1. Ἐν τῷ πρώτῳ ἔτει Βαλτάσαρ βασιλέως Χαλ δαίων, Δανιὴλ ἐνύπνιον εἶδε, καὶ αἱ δράσεις τῆς κε φαλῆς αὐτοῦ ἐπὶ τῆς κοίτης αὐτοῦ, καὶ τὸ ἐνύπνιον ἔγραψεν· ἀρχὴ λόγων αὐτοῦ, καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν. 2. Εγώ Δανιὴλ ἐθεώρουν ἐν τῇ δράσει μου τῆς νυκτός· καὶ ἰδοὺ οἱ τέσσαρες ἄνεμοι τοῦ οὐρανοῦ προσέβαλλον εἰς τὴν θάλασσαν τὴν μεγάλην. 3. Καὶ τέσσαρα θηρία μεγάλα ἀνέβαινον ἐκ τῆς θαλάσσης διαφέροντα ἀλλήλων. 4. Τὸ πρῶτον ὡσεὶ λέαινα, καὶ πτερὰ αὐτοῦ ὡσεὶ ἀετοῦ· ἐθεώρουν ἕως οὗ ἐξετίλη τὰ πτερὰ αὐτοῦ καὶ ἐξήρθη ἀπὸ τῆς γῆς, καὶ ἐπὶ ποδῶν ἀνθρώπου ἐστάθη, καὶ καρδία ἀνθρώπου ἐδόθη αὐτῇ. 5. Καὶ ἰδοὺ θηρίον ἕτερον ὅμοιον ἄρχῳ, καὶ εἰς μέρος ἐν ἐστάθη, καὶ τρία πλεῦρα ἐν τῷ στόματι αὐτ τῆς, ἀνάμεσον τῶν ὀδόντων αὐτῆς· καὶ οὕτως ἔλεγον αὐτῇ, ᾿Ανάστηθι, φάγε σάρκας πολλάς. 6. Οπίσω τούτου ἐθεώρουν ἐν δράματι τῆς νυκτός" καὶ ἰδοὺ ἕτερον θηρίον ὡσεὶ πάρδαλις· καὶ αὐτῇ πτερὰ τέσσαρα πετεινοῦ ὑπεράνω αὐτῆς, καὶ τέσσαρες κεφαλαὶ τῷ θηρίῳ, καὶ ἐξουσία ἐδόθη αὐτῷ. 7. Οπίσω τούτου ἐθεώρουν ἐν δράματι τῆς νυ κτός· καὶ ἰδοὺ θηρίον τέταρτον φοβερόν, καὶ ἔκθαμβον, καὶ ἰσχυρὸν περισσῶς, καὶ οἱ ὁδόντες αὐτοῦ σιδηροῖ, καὶ μεγάλοι, ἐσθίον, καὶ λεπτύνον, καὶ τὰ ἐπίλοιπα τοῖς ποσὶν αὐτοῦ συνεπάτει, καὶ αὐτὸ δι ἔφερε περισσῶς παρὰ πάντα τὰ θηρία τὰ ἔμπροσθεν αὐτοῦ, καὶ κέρατα αὐτῷ δέκα. 8. Προσενόουν τοῖς κέρασιν αὐτοῦ, καὶ ἰδοὺ κέρας ἕτερον μικρὸν ἀνέβαινεν ἐν μέσῳ αὐτῶν, καὶ τρία κέρατα τῶν ἔμπροσθεν αὐτοῦ ἐξεριζώθη ἀπὸ προσ ώπου αὐτοῦ· καὶ ἰδοὺ ὀφθαλμοί, ὡσεὶ ὀφθαλμοὶ ἀν θρώπου ἐν τῷ κέρατι τούτῳ, καὶ στόμα λαλούν μετ γάλα. 9. Εθεώρουν ἕως ὅτε θρόνοι ἐτέθησαν, καὶ Παλαιὸς ἡμερῶν ἐκάθητο, καὶ τὸ ἔνδυμα αὐτοῦ, ὡσεὶ χιών λευκόν, καὶ ἡ θρίξ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ, ὡσεὶ ἔριον καθαρόν, ο θρόνος αὐτοῦ φλόξ πυρός, οι τροχοὶ αὐτοῦ πῦρ φλέγον. 10. Ποταμὸς πυρὸς εἶχεν ἐκπορευόμενος ἔμπροσθεν αὐτοῦ· χίλιαι χιλιάδες ἐλειτούργουν αὐτῷ, καὶ μύριαι μυριάδες παρειστήκεισαν ἔμπροσθεν αὐτοῦ κριτήριον εκάθισε, καὶ βίβλοι ἀνεγνώσθησαν. 11. Εθεώρουν τότε ἀπὸ φωνῆς τῶν λόγων, ὧν τὸ
col. 2875–2876page 55 of 81
PG 16:2875κέρας ἐκεῖνο ἐλάλει, θεωρῶν ἤμην, έως ανηρέθη τὸ θηρίον, καὶ ἀπώλετο, καὶ τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐδόθη εἰς καῦσιν πυρός. 12. Καὶ τῶν λοιπῶν θηρίων μετεστάθη ἡ ἀρχῆ, καὶ μακρότης ζωῆς ἐδόθη αὐτοῖς ἕως χρόνου καὶ χαιροῦ. 15. Εθεώρουν ἐν δράματι τῆς νυκτὸς, καὶ ἰδοὺ μετὰ τῶν νεφελῶν τοῦ οὐρανοῦ, ὡς Υἱὸς ἀνθρώπου ἐρχόμενος ἦν, καὶ ἕως τοῦ Παλαιοῦ τῶν ἡμερῶν ἔφθασε, καὶ ἐνώπιον αὐτοῦ προσηνέχθη αὐτῷ. 14. Καὶ αὐτῷ ἐδόθη ἡ ἀρχὴ καὶ ἡ τιμὴ, καὶ ἡ βα σιλεία, καὶ πάντες οἱ λαοὶ, φυλαί, γλῶσσαι αὐτῷ δουλεύουσιν· καὶ ἡ ἐξουσία αἰώνιος, ή τις οὐ παρελεύσεται, καὶ ἡ βασιλεία αὐτοῦ οὐ διαφθαρήσεται. 15. Ἔφριξε τὸ πνεῦμά μου, ἐγὼ Δανιὴλ ἐν τῇ ἕξει μου, καὶ αἱ δράσεις τῆς κεφαλῆς μου ετάρασσόν με. 16. Καὶ προσῆλθον ἑνὶ τῶν ἑστηκότων, καὶ τὴν ἀκρίβειαν ἐζήτουν παρ' αὐτοῦ μαθεῖν περὶ πάντων τούτων· καὶ εἶπέ μοι τὴν ἀκρίβειαν, καὶ τὴν σύγχ κρισιν τῶν λόγων ἐγνώρισέ μοι. 17. Ταῦτα τὰ θηρία τὰ μεγάλα τὰ τέσσαρα, τέσ σαρες βασιλείαι ἀναστήσονται ἐπὶ τῆς γῆς, αἱ ἀρθή σονται. 18. Καὶ παραλήψονται τὴν βασιλείαν ἅγιοι Υψι στου, καὶ καθέξουσιν αὐτὴν ἕως αἰῶνος, καὶ ἕως αἰῶνας τῶν αἰώνων. 19. Καὶ ἐζήτουν ἀκριβῶς περὶ τοῦ θηρίου τοῦ τε τάρτου, ὅτι ἦν διάφορον παρὰ πᾶν θηρίον, καὶ φοβε ρὸν περισσῶς· οἱ ὁδόντες αὐτοῦ σιδηροί, καὶ οἱ ὄνυχες αὐτοῦ χαλκοῖ, ἐσθίον, καὶ λεπτύνον, καὶ τὰ κατά Ο λοιπα τοῖς ποσὶν αὐτοῦ συνεπάτει. 20. Καὶ περὶ τῶν κεράτων αὐτοῦ τῶν δέκα τῶν ἐν τῇ κεφαλῇ αὐτοῦ, καὶ τοῦ ἑτέρου τοῦ ἀναβάντος, καὶ έκτινάξαντος τῶν προτέρων τρία, καὶ τὸ κέρας ἐκεῖ νο, ᾧ ὀφθαλμοὶ αὐτῷ, καὶ στόμα λαλοῦν μεγάλα, καὶ ἡ ὅρασις αὐτῶν μείζων τῶν λοιπῶν. 21. Εθεώρουν, καὶ τὸ κέρας ἐκεῖνο ἐποίες πόλε μον μετὰ τῶν ἁγίων, καὶ ἴσχυσε πρὸς αὐτούς. 24. Ἕως οὗ ἦλθεν ὁ Παλαιὸς τῶν ἡμερῶν, καὶ τὸ κρῖμα ἔδωκεν ἁγίοις Ὑψίστου, καὶ ὁ καιρὸς ἔφθασε, καὶ τὴν βασιλείαν κατέσχον οἱ ἅγιοι. 23. Καὶ εἶπεν οὕτως• Τὸ θηρίον τὸ τέταρτον βασιλεία τετάρτη ἔσται ἐν τῇ, γῇ ἥτις ὑπερέξει πάσας τὰς βασιλείας, καὶ καταφάγεται πᾶσαν τὴν γῆν, καὶ συμπατήσει αὐτὴν, καὶ κατακόψει απ τήν. 21. Καὶ τὰ δέκα κέρατα αὐτοῦ, δέκα βασιλεῖς ἀναστήσονται, καὶ ὀπίσω αὐτῶν ἀναστήσεται έτε ρος, ὃς ὑπεροίσει κακοῖς πάντας τοὺς ἔμπροσθεν, καὶ τρεῖς βασιλείς ταπεινώσει. 25. Καὶ λόγους πρὸς τὸν Ὕψιστον λαλήσει, καὶ τοὺς ἁγίους Ὑψίστου παλαιώσει, καὶ ὑπονοήσει τοῦ ἀλλοιῶσαι καιρούς, καὶ νόμον, καὶ δοθήσεται ἐν χειρὶ αὐτοῦ ἕως καιροῦ, καὶ καιρῶν, καὶ ἥμισυ και ρού. 26. Καὶ τὸ κριτήριον εκάθισε, καὶ τὴν ἀρχὴν αὐτοῦ μεταστήσουσι τοῦ ἀφανίσαι, καὶ τοῦ ἀπολέσαι ἕως τέλους. 27. Καὶ ἡ βασιλεία, καὶ ἡ ἐξουσία, καὶ ἡ μεγα
col. 2877–2878page 56 of 81
PG 16:2877λωσύνη τῶν βασιλέων, τῶν ὑποκάτω παντὸς τοῦ οὐρανοῦ, ἐδόθη ἁγίοις Υψίστου· καὶ ἡ βασιλεία αὐτοῦ βασιλεία αἰώνιος, καὶ πᾶσαι αἱ ἀρχαὶ αὐτῷ δουλεύσουσι, καὶ ὑπακούσονται. Εως ὧδε πέρας τοῦ λόγου. 28. Εγώ Δανιήλ οι διαλογισμοί μου ἐπὶ πολὺ συν ετάρασσόν με, καὶ ἡ μορφή μου ἠλλοιώθη, καὶ τὸ ῥῆμα ἐν τῇ καρδίᾳ μου συνετήρησα. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Η'. 1. Εν έτει τρίτῳ τῆς βασιλείας Βαλτάσαρ, ὅρασις ὤφθη προς μέ· Ἐγὼ Δανιὴλ μετὰ τὴν ὀφθεῖσάν μοι τὴν ἀρχήν. 2. Καὶ εἶδον ἐν τῇ δράσει, καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἰδεῖν με, καὶ ἡμην ἐν Σούσοις τῇ βάρει, ἡ ἐστιν ἐν χώρα Διλάμ· καὶ εἶδον ἐν ὁράματι, καὶ ἤμην ἐπὶ τοῦ Οὐ- 8 βαλούλα. 5. Καὶ ἦρα τοὺς ὀφθαλμούς μου, καὶ εἶδον· καὶ ἰδοὺ κριός εἷς ἐστηκὼς πρὸ τοῦ Οὐβαλοῦλα, καὶ αὐτῷ κέρατα, καὶ τὰ κέρατα ὑψηλά· καὶ τὸ ἐν ὑψη λότερον τοῦ ἑτέρου, καὶ τὸ ὑψηλὸν ἀνέβαινεν ἐπ' ἐσχάτῳ. 4. Καὶ εἶδον τὸν κριόν κερατίζοντα κατὰ θάλασσαν, καὶ βοῤῥᾶν, καὶ νότον, καὶ πάντα τὰ θηρία οὐ στή σονται ἐνώπιον αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἦν ὁ ἐξαιρούμενος ἐκ χειρὸς αὐτοῦ καὶ ἐποίησε κατὰ τὸ θέλημα αὐτοῦ, καὶ ἐμεγαλύνθη. 5. Καὶ ἐγὼ ἤμην συνιῶν, καὶ ἰδοὺ τράγος αἰγῶν ἤρχετο ἀπὸ Λιβὸς ἐπὶ πρόσωπον τῆς γῆς πάσης· καὶ οὐκ ἦν ἀπτόμενος τῆς γῆς· καὶ τῷ τράγῳ ἐκείνῳ κέρας θεωρητὸν ἀνάμεσον τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ. 6. Καὶ ἦλθεν ὁ τράγος ἕως τοῦ κριοῦ τοῦ τὰ κέ ρατα ἔχοντος, ἂν εἶδον ἑστῶτα ἐνώπιον τοῦ Οὐδα λούλα, καὶ ἔδραμε πρὸς αὐτὸν, ἐν ὁρμῇ τῆς ἰσχύος αὐτοῦ. 7. Καὶ εἶδον αὐτὸν φθάσαντα ἕως τοῦ κριοῦ, καὶ ἐξηγριώθη πρὸς αὐτὸν, καὶ ἔπαισε τὸν κριὸν, καὶ συνέτριψεν ἀμφότερα τα κέρατα αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἦν ἰσχὺς τῷ κριῷ τοῦ στῆναι ἐνώπιον αὐτοῦ· καὶ ἔῤῥιψεν αὐτὸν ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ συνεπάτησεν αὐτὸν, καὶ οὐκ ἦν ὁ ἐξαιρούμενος τὸν κριόν ἐκ τῆς χειρὸς αὐτοῦ. 8. Καὶ ὁ τράγος τῶν αἰγῶν ἐμεγαλύνθη σφόδρα καὶ ἐν τῷ ἰσχύσαι αὐτὸν, συνετρίβη τὸ κέρας αὐτοῦ τὸ μέγα, καὶ ἀνέβη τέσσαρα κέρατα ἕτερα ὑποκάτωθεν αὐτοῦ εἰς τοὺς τέσσαρας ἀνέμους τοῦ οὐ ρανοῦ. 9. Καὶ ἐκ τοῦ ἑνὸς αὐτῶν ἐξῆλθε χέρας ἐν ἰσχυ ρὸν, καὶ ἐμεγαλύνθη περισσῶς πρὸς τὸν νότον, καὶ πρὸς ἀνατολὴν, καὶ πρὸς τὴν δύναμιν. 10. Καὶ ἐμεγαλύνθη ἕως τῆς δυνάμεως τοῦ οὐρα νοῦ· καὶ ἔπεσεν ἐπὶ τὴν γῆν ἀπὸ τῆς δυνάμεως, καὶ ἀπὸ τῶν ἀστέρων, καὶ συνεπάτησεν αὐτούς. 11. Καὶ ἕως ἄρχοντος τῆς δυνάμεως ἡδρύνθη, καὶ ἕως οὗ ὁ ἀρχιστράτηγος ῥύσητα: τὴν αἰχμαλωσίαν, καὶ δι' αὐτὸν θυσία εταράχθη παραπτώματι· καὶ ἐγενήθη, καὶ κατευωδώθη αὐτῷ· καὶ τὸ ἅγιον ἐρημωθήσεται. 12. Καὶ ἐδόθη ἐπὶ τὴν θυσίαν ἁμαρτία, καὶ ἐρεί
col. 2879–2880page 57 of 81
PG 16:2879φη χαμαὶ ἡ δικαιοσύνη, καὶ ἐποίησε, καὶ εὐωδώθη. 15. Καὶ ἤκουσα ἑνὸς ἁγίου λαλοῦντος· καὶ εἶπεν εἰς ἅγιος τῷ Φελμουνὶ τῷ λαλοῦντι· Εως πότε ή ὅρασις στήσεται, καὶ ἡ θυσία ἡ ἀρθεῖσα, καὶ ἡ ἁμαρτία τῆς ἐρημώσεως ἡ δοθεῖσα, καὶ τὸ ἅγιον, καὶ ἡ δύναμις συμπατηθήσεται; 14. Καὶ εἶπεν αὐτῷ· ἕως ἑσπέρας, καὶ πρωί ἡμέραι δισχίλιαι, καὶ τριακόσιαι, καὶ καθαρισθήσεται τὸ ἅγιον. 15. Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἰδεῖν με, ἐγὼ Δανιήλ, τὴν δρασιν, ἐζήτουν σύνεσιν, καὶ ἰδοὺ ἔστη ἐνώπιόν μου, ὡς ὅρασις ἀνδρός. 16. Καὶ ἤκουσα φωνὴν ἀνδρὸς ἀνάμεσον τοῦ Οὐδα λοῦλα, καὶ ἐκάλεσε, καὶ εἶπε· Γαβριήλ, συνέτισεν ἐκεῖνον τὴν ὅρασιν. 17. Καὶ ἦλθε, καὶ ἔστη ἐχόμενα τῆς στάσεώς μου καὶ ἐν τῷ ἐλθεῖν αὐτὸν ἐθαμβήθην, καὶ πίπτω ἐπὶ πρόσωπόν μου· καὶ εἶπεν πρὸς μέ· Σύνες, υἱὲ ἀν θρώπου, ἔτι γὰρ εἰς καιροῦ πέρας ἡ ὅρασις. 18. Καὶ ἐν τῷ λαλεῖν αὐτὸν μετ᾿ ἐμοῦ, πίπτω ἐπὶ πρόσωπόν μου ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ ἥψατό μου, καὶ ἔστησέ με ἐπὶ τοὺς πόδας μου, καὶ εἶπεν 19. Ἰδοὺ ἐγὼ γνωρίζω σοι τὰ ἐσόμενα ἐπ' ἐσχά των τῆς ὀργῆς· ἔτι γὰρ εἰς καιρού πέρας. 20. Ο κριός ἂν εἶδες, ὁ ἔγων τὰ κέρατα, βασιλεὺς Μήδων, καὶ Περσῶν. 21. Καὶ ὁ τράγο; τῶν αἰγῶν, βασιλεὺς Ελλήνων, καὶ τὸ κέρας τὸ μέγα, δ ἦν ἀνάμεσον τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ, αὐτός ἐστιν ὁ βασιλεὺς ὁ πρῶτος. 22. Καὶ ὅτι συνετρίβη, καὶ ἔστη τέσσαρα κέρατα ὑποκάτωθεν αὐτοῦ, τέσσαρες βασιλεῖς ἀναστήσονται ἀπὸ τοῦ ἔθνους αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἐν τῇ ἰσχύϊ αὐτοῦ. 25. Καὶ ἐπ' ἐσχάτῳ τῆς βασιλείας αὐτῶν, πληρουμένων τῶν ἁμαρτιῶν αὐτῶν, ὡς ἂν σφραγίσονται τὰ παραπτώματα αὐτῶν, ἀναστήσεται βασιλεὺς ἀναιδής προσώπῳ, καὶ συνιῶν προβλήματα. 24. Καὶ κραταιὰ ἡ ἰσχὺς αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἐν τῇ ἰσχύϊ αὐτοῦ· καὶ θαυμαστή διαφθερεί, καὶ και τευθυνεῖ, καὶ ποιήσει, καὶ διαφθερεί ισχυρούς, καὶ λαὸν ἅγιον. 45 Καὶ ὁ ζυγὸς τοῦ κλοιοῦ αὐτοῦ κατευθυνει δόλος ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ, καὶ ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ μεγα λυνθήσεται, καὶ δίλῳ διαφθερεί πολλούς, καὶ ἐπὶ Ο ἀπωλείᾳ πολλῶν στήσεται * καὶ ἐπὶ ἄρχον» τα ἀρχόντων στήσεται, καὶ ὡς ὡς ἐν χειρὶ συντρίψει αὐτούς. 20. Καὶ ἡ ὅρασις τῆς ἑσπέρας, καὶ τῆς πρωΐα; τῆς ῥηθείσης ἀληθής ἐστι· καὶ σὺ σφράγισαι την ὅρασιν, ὅτι εἰς ἡμέρας πολλὰς ἔσται. 27. Καὶ ἐγὼ Δανιὴλ ἐκοιμήθην, καὶ ἐμαλακίσθην ἡμέρας, καὶ ἀνέστην, καὶ ἐποίουν τὰ ἔργα τοῦ βασι νέως, καὶ ἐθαύμαζον τὴν ὅρασιν, καὶ οὐκ ἦν ὁ συν ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Η. 1. Ἐν τῷ πρώτῳ ἔτει Δαρείου τοῦ υἱοῦ τσου ρου ἀπὸ τοῦ σπέρματος Μήδων, ὃς ἐβασίλευσεν ἐπὶ τὴν βασιλείαν Χαλδαίων 2. Ἐν ἔτει ἐνὶ τῆς βασιλείας αὐτοῦ, ἐγὼ Δανιήλ
col. 2881–2882page 58 of 81
PG 16:2881συνῆκα ἐν ταῖς βίβλοις τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐτῶν, &ς ἐγενήθη λόγος Κυρίου πρὸς Ἱερεμίαν τὸν προφήτην, εἰς συμπλήρωσιν ἐρημώσεως Ἱερουσαλήμ ἑβδομ; κοντα ἔτη. 5. Καὶ ἔδωκα τὸ πρόσωπόν μου πρὸς Κύριον τὸν Θεόν, τοῦ ἐπιζητῆσαι προσευχὴν, καὶ δέησιν, ἐν νηστείαις, καὶ ἐν σάκκῳ, καὶ σποδῷ. 4. Καὶ προσηυξάμην προς Κύριον τόν Θεόν μου, καὶ ἐξωμολογησάμην, καὶ εἶπον· Κύριε ὁ Θεὸς ὁ μέγας, καὶ θαυμαστὸς, ὁ φυλάσσων τὴν διαθήκην καὶ τὸν ἔλεον τοῖς ἀγαπῶτί σε, καὶ φυλάσσουσι τὰς εντολάς σου. 5. Ημάρτομεν, ἡδικήσαμεν, ἡσεβήσαμεν, καὶ ἀπέστημεν, καὶ ἐξεκλίναμεν ἀπὸ τῶν ἐντολῶν σου, καὶ ἀπὸ τῶν κριμάτων σου. 6. Καὶ οὐκ ἠκούσαμεν τῶν δούλων σου τῶν προ φητῶν, οἱ ἐλάλουν ἐν τῷ ὀνόματί σου πρὸς τοὺς βασι λεῖς ἡμῶν, καὶ πρὸς τοὺς ἄρχοντας ἡμῶν, καὶ πατέ ρας ἡμῶν, καὶ πρὸς πάντα τὸν λαὸν τῆς γῆς. 7. Σοι, Κύριε, ἡ δικαιοσύνη, καὶ ἡμῖν ἡ αἰσχύνη τοῦ προσώπων, ὡς ἡ ἡμέρα αὕτη, ἀνδρὶ Ἰούδα, καὶ τοῖς κατοικοῦσιν ἐν Ἱερουσαλήμ, καὶ παντὶ Ἰσραήλ, τοῖς ἐγγὺς, καὶ τοῖς μακρὰν ἐν πάσῃ τῇ γῇ, οὗ διέ σπειρας αὐτοὺς ἐκεῖ ἐν ἀθεσίᾳ αὐτῶν ἡ ἠθέτησαν ἐν σο!. 8. Κύριε, ἡμῖν αἰσχύνη τοῦ προσώπου, καὶ τοῖς βασιλεῦσιν ἡμῶν, καὶ τοῖς ἄρχουσιν ἡμῶν, καὶ τοῖς πατράσιν ἡμῶν, οἱ τινες ἡμάρτομεν ἐν σοί. 9. Τῷ Κυρίῳ Θεῷ ἡμῶν οἱ οἰκτιρμοί, καὶ οἱ ἱλα σμοί, ὅτι ἀπέστημεν. 10. Καὶ οὐκ εισηκούσαμεν τῆς φωνῆς Κυρίου τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, πορεύεσθαι ἐν τοῖς νόμοις αὐτοῦ, οἷς ἔδωκε κατά πρόσωπον ἡμῶν ἐν χειρὶ τῶν δούλων αὐτοῦ τῶν προφητῶν. 11. Καὶ πᾶς Ἰσραὴλ παρέβησαν τὸν νόμον σου, καὶ ἐξέκλιναν τοῦ μὴ ἀκοῦσαι τῆς φωνῆς σου, καὶ ἐπῆλθεν ἐφ' ἡμᾶς ἡ κατάρα, καὶ ὁ ὅρκος ὁ γεγραμμένος ἐν νόμῳ Μωσή δούλου τοῦ Θεοῦ, ὅτι ἡμάρτου μὲν αὐτῷ, 12. Καὶ ἔστησε τοὺς λόγους αὐτοῦ, οὓς ἐλάλησεν ἐφ' ἡμᾶς, καὶ ἐπὶ τοὺς κριτὰς ἡμῶν, οἱ ἔκρινον ἡμᾶς ἐπαγαγεῖν ἐφ' ἡμᾶς κακὰ μεγάλα, οἷα οὐ γέγονεν ὑποκάτω παντὸς τοῦ οὐρανοῦ, κατὰ τὰ γενόμενα ἐν Ἱερουσαλήμ. 13. Καθώς γέγραπται ἐν τῷ νόμῳ Μωση, πάντα τὰ κακὰ ταῦτα ἦλθεν ἐφ' ἡμᾶς· καὶ οὐκ ἐδεήθημεν τοῦ προσώπου Κυρίου τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, ἀποστρέψαι ἀπὸ τῶν ἀδικῶν ἡμῶν, καὶ τοῦ συνιέναι ἐν πάσῃ ἀλη θείᾳ. 14. Καὶ ἐγρηγόρησε Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν ἐπὶ τὴν κακίαν ἡμῶν, καὶ ἤγαγεν αὐτὴν ἐφ' ἡμᾶς, ὅτι δίκαιος Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν ἐπὶ πᾶσαν τὴν ποίησιν αὐτοῦ, ἣν ἐποίησε, διότι οὐκ εἰσηκούσαμεν τῆς φωνῆς αὐτοῦ. 15. Καὶ νῦν Κύριε ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὃς ἐξήγαγες τὸν λαόν σου ἐκ γῆς Αἰγύπτου ἐν χειρὶ κραταιᾷ, καὶ ἐποίησας σεαυτῷ ὄνομα ὡς ἡ ἡμέρα αὕτη, ἡμάρτο μεν, ἠνομήσαμεν. 16. Κύριε, ἐν πάσῃ ἐλεημοσύνῃ σου, ἀποστραφήτω Ει
col. 2883–2884page 59 of 81
PG 16:2883δὴ ὁ θυμός σου, καὶ ἡ ὀργή σου ἀπὸ τῆς πόλεώς σου Ιερουσαλήμ όρους ἁγίου σου· ὅτι ἐν ταῖς ἁμαρτίαις ἡμῶν, καὶ ἐν ταῖς ἀδικίαις ἡμῶν καὶ τῶν πατέρων ἡμῶν, Ἱερουσαλήμ, καὶ ὁ λαός σου εἰς ὀνειδισμόν ἐγένετο ἐν πᾶσι τοῖς περικύκλῳ ἡμῶν. 17. Καὶ νῦν εἰσάκουσον, Κύριε ὁ Θεὸς ἡμῶν, τῆς προσευχῆς τοῦ δούλου σου, καὶ τῶν δεήσεων αὐτοῦ, καὶ ἐπίφανον τὸ πρόσωπόν σου ἐπὶ τὸ ἁγίασμά σου ἔρημον, ἕνεκέν σου, Κύριε. 18. Κλίνον, ὁ Θεός μου, τὸ οὖς σου, καὶ ἄκουσον ἄνοιξον τοὺς ὀφθαλμούς σου, καὶ ἴδε τὸν ἀφανισμόν ἡμῶν, καὶ τῆς πόλεώς σου, ἐφ' ἧς ἐπικέκληται τὸ ὄνομά σου ἐπ' αὐτῇ· ὅτι οὐκ ἐπὶ ταῖς δικαιοσύναις ἡμῶν ἡμεῖς ῥίπτομεν τὸν οἰκτιρμὸν ἐνώπιόν σου, ἀλλ' ἐπὶ τοὺς οἰκτιρμούς σου τοὺς πολλοὺς, Κύριε. 19. Εἰσάκουσον Κύριε, ἐλάσθητι Κύριε, πρόσχες Κύριε, ποίησον Κύριε, καὶ μὴ χρονίσῃς ἐνεκέν σου δ Θεός μου, ὅτι τὸ ὄνομά σου επικέκληται ἐπὶ τὴν πόλιν σου, καὶ ἐπὶ τὸν λαόν σου 20. Καὶ ἔτι ἐμοῦ λαλοῦντος, καὶ προσευχομένου, καὶ ἐξαγορεύοντος τὰς ἁμαρτίας μου, καὶ τὰς ἀμπρο τίας τοῦ λαοῦ μου Ισραήλ, καὶ ῥίπτοντος τὸν Ελεον μου ἐναντίον Κυρίου τοῦ Θεοῦ μου περὶ τοῦ ὄρους τοῦ ἁγίου τοῦ ἁγίου τοῦ Θεοῦ μου. 21. Καὶ ἔτι ἐμοῦ λαλοῦντος ἐν τῇ προσευχῇ, καὶ ἰδοὺ ὁ ἀνὴρ Γαβριήλ, ἂν εἶδον ἐν τῇ δράσει μου ἐν τῇ ἀρχῇ, πετόμενος. καὶ ἥψατό μου, ὡσεὶ ὥραν θυσίας ἑσπερινῆς. 22. Καὶ ἐσυνέτισέ με, καὶ ἐλάλησε μετ᾿ ἐμοῦ, καὶ εἶπεν· Δανιήλ, νῦν ἐξῆλθον συμβιβάσαι σε σύνο εσιν. 23. Ἐν ἀρχῇ τῆς δεήσεώς σου ἐξῆλθεν ὁ λόγος, καὶ ἐγὼ ἦλθον τοῦ ἀναγγείλαί σοι, ὅτι ἀνὴρ ἐπιθυμιῶν εἶ σὺ, καὶ ἐννοήθητι ἐν τῷ ῥήματι. 24. Εβδομήκοντα ἑβδομάδες συνετμήθησαν ἐπὶ τὸν λαόν σου, καὶ ἐπὶ τὴν πόλιν τὴν ἁγίαν, ἕως τοῦ παλαιωθῆναι τὸ παράπτωμα, καὶ τοῦ συντελεσθῆναι ἁμαρτίαν, καὶ τοῦ σφραγίσαι αμαρτίας, καὶ τοῦ ἀπαλείψαι ἀνομίας, καὶ τοῦ ἐξιλάσασθαι ἀδικίας, καὶ τοῦ ἀγαγεῖν δικαιοσύνην αιώνιον, καὶ τοῦ σφραγίσει δρασιν, καὶ προφήτην, καὶ τοῦ χρίσει Αγιον ἁγίων. 25. Καὶ γνώσῃ, καὶ συνήσεις, ἀπὸ ἐξόδου λόγων τοῦ ἀποκριθῆναι, καὶ τοῦ οἰκοδομηθῆναι Ἱερουσαλήμ, ἕως Χριστοῦ ἡγουμένου, ἑβδομάδες ἑπτὰ, καὶ ἑβδο μάδας ἑξήκοντα δύο· καὶ ἐπιστρέψει, καὶ οἰκοδομηθήσεται πλατεία, καὶ περίτειχος. καὶ ἐκκενωθήσονται οι καιροί. 26. Καὶ μετὰ τὰς ἑβδομάδας τὰς ἑξήκοντα δύο ἐξολοθρευθήσεται χρίσμα, καὶ κρῖμα οὐκ ἔστιν ἐν αὐτῷ· καὶ τὴν πόλιν, καὶ τὸν ἅγιον διαφθερεί σὺν τῷ ήγουμένῳ τῷ ἐρχομένῳ, καὶ ἐκκοπήσονται ὡς ἐν κατακλυσμῷ, καὶ ἕως τέλους πολέμου συντετμημένου ἀφανισμοῖς. Καὶ δυναμώσει διαθήκην πολλοῖς ἑβδο μὰς μία· καὶ ἥμισυ τῆς ἑβδομάδος καταπαύσει θυμίαμα, καὶ θυσίαν, καὶ σπονδὴν, καὶ ἐπὶ πτερύγιον τάξει ἀφανισμοῦ, καὶ ἕως συντελείας, καὶ σπου δῆς τάξει ἀφανισμῷ.
col. 2885–2886page 60 of 81
PG 16:288527. Καὶ δυναμώσει διαθήκην πολλοῖς ἑβδομάς μία, καὶ ἐν τῷ ἡμίσει τῆς ἑβδομάδος ἀρθήσεται θυσία, καὶ σπονδή, καὶ ἐπὶ τούτοις, ἐπὶ τὸ ἱερὸν βδέλυγμα τῆς ἐρημώσεως, καὶ ἕως συντελείας καιρού συντελείᾳ δοθήσεται ἐπὶ τὴν ἐρήμωσιν. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ι'. 1. Εν έτει τρίτῳ Κύρου τοῦ βασιλέως Περσῶν λόγος ἀπεκαλύφθη τῷ Δανιήλ οὗ τὸ ὄνομα επεκλήθη Βαλτάσαρ· καὶ ἀληθινὸς ὁ λόγος, καὶ δύναμις μεγάλη, καὶ σύνεσις ἐδόθη αὐτῷ ἐν τῇ ὀπτασία. 2. Ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ἐγὼ Δανιήλ ἤμην πενθῶν τρεῖς ἑβδομάδας ἡμερῶν. 5. Αρτον ἡμερῶν οὐκ ἔφαγον, καὶ κρέας, καὶ οἶνος οὐκ εἰσῆλθεν εἰς τὸ στόμα μου, καὶ ἄλειμμα οὐκ ἠλειψάμην, έως πληρώσεως τριῶν ἑβδομάδων ἡμερῶν. 4. Καὶ ἐν ἡμέρᾳ εἰκοστῇ καὶ τετάρτῃ τοῦ μηνός τοῦ πρώτου ἐν τῷ τρίτῳ ἔτει, ἐγὼ ἤμην ἐχόμενα τοῦ ποταμοῦ τοῦ μεγάλου, αὐτός ἐστι Τίγρις. 5. Καὶ ἦρα τοὺς ὀφθαλμούς μου, καὶ εἶδον, καὶ ἰδοὺ ἀνὴρ εἷς ἐνδεδυμένος βαδδὶν, καὶ ἡ ὀσφὺς αὐτοῦ περιεζωσμένη χρυσίῳ Ὠφάζ, καὶ τὸ σῶμα αὐτοῦ ὡσεὶ Θαρσείς. 6. Καὶ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡσεὶ ὅρασις ἀστραπής, καὶ οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ ὡσεὶ λαμπάδες πυρὸς, καὶ οἱ βραχίονες αὐτοῦ, καὶ τὰ σκέλη ὡς ὅρασις χαλκοῦ στίλβοντος, καὶ ἡ φωνὴ τῶν λόγων αὐτοῦ ὡς φωνὴ ὄχλου. 7. Καὶ εἶδον ἐγὼ Δανιήλ μόνος τὴν ὀπτασίαν, καὶ οἱ ἄνδρες οἱ μετ᾿ ἐμοῦ οὐκ εἶδον τὴν ὀπτασίαν, ἀλλ' ή έκστασις μεγάλη επέπεσεν ἐπ' αὐτοὺς, καὶ ἔφυ γον ἐν φόβῳ. 8. Καὶ ἐγὼ ὑπελείφθην μόνος, καὶ οὐκ ὑπελείφθη ἐν ἐμοὶ ἰσχὺς, καὶ ἡ δόξα μου μετεστράφη εἰς δια φθορὰν, καὶ οὐκ ἐκράτησα ἰσχύος. 9. Καὶ ἤκουσα τὴν φωνὴν τῶν λόγων αὐτοῦ· καὶ ἐν τῷ ἀκοῦσαί με τὴν φωνὴν τῶν ῥημάτων αὐτοῦ, ἤμην κατανενυγμένος ἐπὶ πρόσωπόν μου, καὶ τὸ πρόσωπόν μου ἐπὶ τὴν γῆν. 10. Καὶ ἰδοὺ χεὶρ απτομένη μου, καὶ ἤγειρέ με ἐπὶ τὰ γόνατά μου, καὶ ἐπὶ τὰ ἴχνη τῶν ποδῶν μου. 11. Καὶ εἶπεν πρὸς μέ· Δανιὴλ ἀνὴρ ἐπιθυμιῶν, σύνες ἐν τοῖς λόγοις οἷς ἐγὼ λαλῶ πρὸς σὲ, καὶ στῆθι " ἐπὶ τῇ στάσει σου, ὅτι νῦν ἀπεστάλην πρὸς σέ. Καὶ ἐν τῷ λαλῆσαι αὐτὸν πρὸς μὲ τὸν λόγον τοῦτον, ἀνέστην έντρομος. 49. Καὶ εἶπεν προς μέ· Μὴ φοβοῦ Δανιήλ, ὅτι ἀπὸ τῆς πρώτης ημέρας ής έδωκας τὴν καρδίαν σου τοῦ συνιέναι, καὶ κακωθῆναι ἐναντίον Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου, ἠκούσθησαν οἱ λόγοι σου, καὶ ἐγὼ ἦλθον ἐν τοῖς λόγοις σου. 15. Καὶ ὁ ἄρχων βασιλείας Περσῶν εἰστήκει ἐξ εναντίας μου είκοσι καὶ μίαν ἡμέραν· καὶ ἰδοὺ Μια χαὴλ εἷς τῶν ἀρχόντων τῶν πρώτων ἦλθε βοηθήσαι μοι, καὶ αὐτὸν κατέλιπον ἐκεῖ μετὰ τοῦ ἄρχοντος βασιλέως Περσῶν. Ει
col. 2887–2888page 61 of 81
PG 16:2887Ει Ει 14. Καὶ ἦλθον συνετίσαι σε ὅσα ἀπαντήσεται τῆς λαῷ σου ἐπ' ἐσχάτων τῶν ἡμερῶν, ὅτι ἰδοὺ ἡ ὅρασις εἰς ἡμέρας. 15. Καὶ ἐν τῷ λαλῆσαι αὐτὸν μετ' ἐμοῦ κατὰ τοὺς λόγους τούτους, ἔδωκα τὸ πρόσωπόν μου εἰς τὴν γῆν, καὶ κατενύγην. 16. Καὶ ἰδοὺ ὡς ὁμοίωσις υἱοῦ ἀνθρώπου ἥψατο τῶν χειλέων μου, καὶ ἤνοιξα το στόμα μου, καὶ ἐλά λησα, καὶ εἶπον πρὸς τὸν ἑστῶτα ἐναντίον μου Κύριε, ἐν τῇ δράσει σου ἐστράφη τὰ ἐντός μου ἐν ἐμοὶ, καὶ ἰδοὺ οὐκ ἔχω ἰσχύν. 17. Καὶ πῶς δυνήσεται ὁ παῖς σου, Κύριε, λα λῆσαι μετὰ τοῦ Κυρίου τούτου; καὶ ἐγώ, ἀπὸ τοῦ νῦν οὐ στήσεται ἐν ἐμοὶ ἰσχὺς, καὶ πνοὴ οὐχ ὑπε λείφθη ἐν ἐμοί. 18. Και προσέθετο, καὶ ἥψατό μου ὡς δρασις ἀνθρώπου, καὶ ἐνίσχυσέ με. 19. Καὶ εἶπέν μοι· Μὴ φοβοῦ, ἀνὴρ ἐπιθυμιῶν, εἰρήνη στι ἀνδρίζου, καὶ ἴσχυε· καὶ ἐν τῷ λαλῆσαι αὐτὸν μετ' ἐμοῦ, ἐνίσχυσα, καὶ εἶπον· Λαλείτω δ Κύριός μου, ὅτι ἐνίσχυσάς με. 20. Καὶ εἶπεν, εἰ οἶδας τί ἦλθον πρὸς σὲ; καὶ νῦν ἐπιστρέψω τοῦ πολεμῆσαι μετὰ ἄρχοντος Περσῶν καὶ ἐγὼ ἐξεπορευόμην, καὶ ὁ ἄρχων τῶν Ἑλλήνων ἤρχετο. 21. Αλλ' ἢ ἀναγγελώ σοι τὸ τεταγμένον ἐν γραφῇ ἀληθείας, καὶ οὐκ ἔστιν εἷς ἀντεχόμενος μετ᾿ ἐμοῦ περὶ τούτων, ἀλλ' ἡ Μιχαὴλ ὁ ἄρχων ὑμῶν. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΙΑ'. 1. Καὶ ἐγένετο ἐν ἔτει πρώτῳ Κύρου, ἔστην εἰς κράτος καὶ ἰσχύν. 2. Καὶ νῦν ἀναγγέλλω σοι ἀλήθειαν· ἰδοὺ ἔτι τρείς βασιλεῖς ἀναστήσονται ἐν τῇ Περσίδι, καὶ ὁ τέταρτος πλουτήσει πλοῦτον μέγαν παρὰ πάντας, καὶ μετὰ τὸ κρατῆσαι αὐτὸν τοῦ πλούτου, ἐπαναστήσεται πάσαις ταῖς βασιλείαις τῶν Ἑλλήνων. 3. Καὶ ἀναστήσεται βασιλεὺς δυνατὸς, καὶ κυριεύσει κυρείας πολλῆς, καὶ ποιήσει κατὰ τὸ θέλημα αὐτ τοῦ. 4. Καὶ ὡς ἂν στῇ ἡ βασιλεία αὐτοῦ συντριβήσεται, καὶ δαιρεθήσεται εἰς τοὺς τέσσαρας ἀνέμους τοῦ οὐ ρανοῦ, καὶ οὐκ εἰς τὰ ἔσχατα αὐτοῦ, οὐδὲ κατὰ τὴν κυρείαν αὐτοῦ, ἦν ἐκυρίευσεν, ὅτι ἐκτιλήσεται ἡ βα σιλεία αὐτοῦ, καὶ δοθήσεται ἑτέροις ἐκτὸς τούτων. 5. Καὶ ἐνισχύσει ὁ βασιλεὺς τοῦ νότου, καὶ εἷς ἀπὸ τῶν ἀρχόντων αὐτοῦ ἐνισχύσει ἐπ' αὐτὸν, καὶ κυριεύσει κυρείας πολλῆς ἐκτὸς ἐξουσίας αὐτοῦ. 6. Καὶ μετὰ τὰ ἔτη αὐτοῦ συμμιγήσονται· καὶ ἡ θυγάτηρ βασιλέως τοῦ νότου εἰσελεύσεται προς βασι λέα τοῦ βορρᾶ ποιῆσαι συνθήκας μετ' αὐτοῦ, καὶ οὐ κρατήσει ἰσχύος βραχίονος, καὶ οὐ στήσεται τὸ σπέρ μα αὐτοῦ, καὶ παραδοθήσεται αὐτή, καὶ οἱ φέροντες αὐτὴν, καὶ νεάνις, καὶ ὁ κατισχύων αὐτὴν ἐν τοῖς καιροῖς. 7. Καὶ ἀναστήσεται ἐκ τοῦ ἄνθους της ρίζης αὐτῆς τῆς ἑτοιμασίας αὐτοῦ, καὶ ἥξει πρὸς τὴν δύναμιν, καὶ εἰσελεύσεται εἰς τὰ ὑποστηρίγματα του βασιλέως τοῦ βαθιά, καὶ ποιήσει ἐν αὐτοῖς, καὶ κατισχύσει.
col. 2889–2890page 62 of 81
PG 16:28898. Καί γε τοὺς θεοὺς αὐτῶν μετὰ τῶν χωνευτῶν αὐτῶν, πᾶν σκεῦος ἐπιθυμητὸν αὐτῶν, ἀργυρίου, καὶ χρυσίου, μετὰ αἰχμαλωσίας εἰσοίσει εἰς Αἴγυ πτον, καὶ αὐτὸς στήσεται ὑπὲρ βασιλέως του βοριά. 9. Καὶ εἰσελεύσεται εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ βασι λέως τοῦ νότου, καὶ ἀναστρέψει εἰς τὴν γῆν αὐτοῦ. 10. Καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ συνάξουσιν ὄχλον δυνάμεων πολλῶν, καὶ συνάξουσι, καὶ εἰσελεύσεται ερχόμενος, καὶ κατακλύζων, καὶ παρελεύσεται, καὶ καθιεῖται, καὶ οὐ πλεκήσεται ἕως τῆς ἰσχύος αὐτοῦ. 11. Καὶ ἀγριωθήσεται βασιλεὺς τοῦ νότου, καὶ ἐξω ελεύσεται, καὶ πολεμήσει μετὰ τοῦ βασιλέως τοῦ Βορ ρα, καὶ στήσει ὄχλον πολύν, και παραδοθήσεται ὁ ὄχλος ἐν χειρὶ αὐτοῦ. 12. Και λήψεται τὸν ὄχλον, καὶ ὑψωθήσεται ἡ καρδία αὐτοῦ, καὶ καταβαλεῖ μυριάδας, καὶ οὐκ ἀντ ισχύσει. 15. Καὶ ἐπιστρέψει ὁ βασιλεὺς τοῦ βορρά, καὶ ἄξει ὄχλον πολὺν ὑπὲρ τὸν πρότερον· καὶ εἰς τὸ τέλος τῶν ἡμερῶν ἐπελεύσεται εἰσόδια ἐν δυνάμει μεγάλη, καὶ ἐν ὑπάρξει πολλῇ. 14. Καὶ ἐν τοῖς καιροῖς ἐκείνοις πολλοὶ ἐπαναστήσονται ἐπὶ βασιλέα τοῦ νότου, καὶ οἱ υἱοὶ τῶν λοιμῶν τοῦ λαοῦ σου ἐπαρθήσονται, τοῦ στῆσαι ὅρασιν, καὶ ἀσθενήσουσι. 15. Καὶ εἰσελεύσεται. βασιλεὺς τοῦ βορρά, καὶ ἐκε χτεί πρόσχωμα, καὶ συλλήψεται πόλεις ὀχυράς, καὶ βραχίονες βασιλέως τοῦ νότου στήσονται, καὶ ἀναστή. σονται οἱ ἐκλεκτοὶ αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἔσται ἰσχὺς τοῦ στῆναι. 16. Καὶ ποιήσει ὁ εἰσπορευόμενος πρὸς αὐτὸν κατὰ τὸ θέλημα αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἔστιν ἑστὼς κατὰ πρόσο ωπον αὐτοῦ· καὶ στήσεται ἐν τῇ γῇ τοῦ Σαβεὶρ, καὶ συντελεσθήσεται ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ. 17. Καὶ τάξει τὸ πρόσωπον αὐτοῦ, εἰσελθεῖν ἐν ισχύϊ πάσης τῆς βασιλείας αὐτοῦ, καὶ εὐθέα πάντα μετ' αὐτοῦ ποιήσει· καὶ θυγατέρα τῶν γυναικῶν δώ σει αὐτῷ τοῦ διαφθείραι αὐτὴν, καὶ οὐ μὴ παραμείνῃ, καὶ οὐκ αὐτῷ ἔσται. 18. Καὶ ἐπιστρέψει τὸ πρόσωπον αὐτοῦ εἰς τὰς νήσους, καὶ συλλήψεται πολλὰς, καὶ κατακαύσει ἄρ χοντας ὀνειδισμοῦ αὐτῶν, πλὴν ὁ ὀνειδισμὸς αὐτοῦ επιστρέψει αὐτῷ. 49. Καὶ ἐπιστρέψει τὸ πρόσωπον αὐτοῦ εἰς τὴν ἰσχὺν τῆς γῆς αὐτοῦ, καὶ ἀσθενήσει, καὶ πεσεῖται, καὶ οὐχ εὑρεθήσεται. 20. Καὶ ἀναστήσεται ἐκ τῆς ῥίξης αὐτοῦ φύλλων βασιλείας ἐπὶ τὴν ἑτοιμασίαν αὐτοῦ, παραβιβάζον, καὶ πράσσον δόξαν βασιλείας. 21. Καὶ ἐν ταῖς ἡμέραις εκείναις συντριβήσεται, καὶ οὐκ ἐν προσώποις, οὐδὲ ἐν πολέμῳ, καὶ στήσει ται ἐπὶ τὴν ἑτοιμασίαν αὐτοῦ· ἐξουδενώθη, καὶ οὐκ ἐδόθη ἐπ' αὐτὸν δόξα βασιλείας, καὶ ἤξει ἐν εὐθηνία, καὶ κατισχύσει βασιλείας ἐν ὀλισθήμασι. οι 22. Καὶ βραχίονες τοῦ κατακλύζοντος κατακλυσθήσονται ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ, καὶ συντριβήσονται, και με ηγούμενος διαθήκης.
col. 2891–2892page 63 of 81
PG 16:2891Ει 23. Καὶ ἀπὸ τῶν συμμίξεων πρὸς αὐτὸν ποιήσει δόλον, καὶ ἀναβήσεται, καὶ ὑπερισχύσει αὐτοῦ ἐν ὀλίγῳ ἔθνει. 24. Καὶ ἐν εὐθηνίᾳ, καὶ ἐν πλείοσι χώραις ήξει, καὶ ποιήσει ἃ οὐκ ἐποίησαν οἱ πατέρες αὐτοῦ, καὶ οἱ πατέρες τῶν πατέρων αὐτοῦ· προνομὴν καὶ σκύλο καὶ ὕπαρξιν αὐτοῖς διασκορπιεῖ, καὶ ἐπ' Αίγυπτον λογιεῖται λογισμοὺς αὐτοῦ, καὶ ἕως καιρού. 25. Καὶ ἐξεγερθήσεται ἡ ἰσχὺς αὐτοῦ, καὶ ἡ καρ δία αὐτοῦ ἐπὶ βασιλέα τοῦ νότου ἐν δυνάμει μεγάλῃ. καὶ ὁ βασιλεὺς τοῦ νότου συνάψει πόλεμον πρὸς αὐτὸν ἐν δυνάμει μεγάλῃ, καὶ ἰσχυρὰ σφόδρα, καὶ οὐ στή σεται, ὅτι λογιοῦνται ἐπ' αὐτὸν λογισμούς. 26. Καὶ φάγονται τὰ δέοντα αὐτοῦ, συντρίψουσιν αὐτὸν, καὶ δυνάμεις αὐτοῦ κατακλύσει, καὶ πεσοῦνται τραυματίαι πολλοί. 27. Καὶ ἀμφότεροι οἱ βασιλεῖς, αἱ καρδίαι αὐτῶν ἐπὶ πονηρίαν, καὶ ἐπὶ τραπέζῃ μια ψευδὴ λαλήσουσι, καὶ οὐ κατευθυνεῖ, ὅτι ἔτι πέρας εἰς καιρόν. 28. Καὶ ἐπιστρέψει εἰς τὴν γῆν αὐτοῦ ἐν ὑπάρξει πολλῇ, καὶ ἡ καρδία αὐτοῦ ἐπὶ διαθήκην ἁγίαν, καὶ ποιήσει, καὶ ἐπιστρέψει εἰς τὴν γῆν αὐτοῦ. 29. Εἰς τὸν καιρὸν ἐπιστρέψει, καὶ ἥξει ἐν τῷ νότῳ, καὶ οὐκ ἔσται ὡς ἡ πρώτη, καὶ ὡς ἡ ἐσχάτη. 30. Καὶ εἰσελεύσονται ἐν αὐτῷ οἱ ἐκπορευόμενοι, καὶ ἵπποι, καὶ ταπεινωθήσεται, καὶ ἐπιστρέψει, καὶ ὀργισθήσεται ἐπὶ διαθήκην ἀγίαν, καὶ ποιήσει, καὶ επιστρέψει, καὶ συνήσει ἐπὶ τοὺς καταλιπόντας δια θήκην ἁγίαν. 31. Καὶ βραχίονες ἐξ αὐτῶν στήσονται, καὶ βεβηλώσουσι τὸ ἁγίασμα τῆς δυναστείας. καὶ μεταστής σουσι τὸν ἐνδελεχισμὸν, καὶ δώσουσιν εἰς τὸ βδέλυγμα ηφανισμένον. 32. Καὶ τοὺς ἀνομοῦντας διαθήκην ἀπάξουσιν ἐν ὀλισθήμασι· καὶ λαός γινώσκοντες Θεὸν αὐτοῦ κατα ισχύσουσιν, καὶ ποιήσουσι. 55. Καὶ οἱ συνετοὶ τοῦ λαοῦ συνήσουσιν εἰς πολλὰ, καὶ ἀσθενήσουσιν ἐν ῥομφαίᾳ, καὶ ἐν φλογὶ, καὶ ἐν αἰχμαλωσίᾳ, καὶ ἐν διαρπαγῇ ἡμερῶν. 34. Καὶ ἐν τῷ ἀσθενῆσαι αὐτοὺς βοηθηθήσονται βοήθειαν μικράν, καὶ προστεθήσονται πρὸς αὐτοὺς πολλοὶ ἐν ἐλισθήματι. 35. Καὶ ἀπὸ τῶν συνιέντων ἀσθενήσουσι, τοῦ πυ ρῶσαι ἐν αὐτοῖς, καὶ τοῦ ἐκλευκάναι ἕως καιροῦ πέν Ο ρας, διότι ἔτι εἰς καιρόν. 56. Καὶ ποιήσει κατὰ τὸ θέλημα αὐτοῦ ὁ βασιλεὺς, καὶ ὑψωθήσεται, καὶ μεγαλυνθήσεται ἐπὶ πάντα Θεὸν, καὶ ἐπὶ τὸν Θεὸν τῶν θεῶν, καὶ λαλήσει ὑπέρ ογκα, καὶ κατευθυνει μέχρι τοῦ συντελεσθῆναι τὴν ὀργὴν, εἰς γὰρ συντέλειαν καὶ σπουδήν γίνεται. 37. Καὶ ἐπὶ πάντας τοὺς θεοὺς τῶν πατέρων αὐτ τοῦ συνήσει, καὶ ἐπιθυμίαν γυναικῶν, καὶ ἐπὶ πάντα θεὸν οὐ συνήσει, ὅτι ἐπὶ πάντας μεγαλυνθήσεται. 58. Καὶ θεὸν Μεζωεὶμ ἐπὶ τόπου αὐτοῦ δοξάσει, καὶ θεὸν, ὃν οὐκ ἔγνωσαν οι πατέρες αὐτοῦ, δοξάσει ἐν ἀργυρίῳ, καὶ χρυσίῳ, καὶ λίθῳ τιμίῳ, καὶ ἐπισ θυμήμασιν. 50. Καὶ ποιήσει ἐν τοῖς ὀχυρώμασι τῶν καταφέ
col. 2893–2894page 64 of 81
PG 16:2893γῶν μετὰ θεοῦ ἀλλοτρίου, ὃν οὐκ ἐγνώρισε, καὶ πλη θυνεῖ δόξαν, καὶ ὑποτάξει αὐτοῖς πολλοὺς, καὶ γῆν διελεῖ ἐν δώροις. 40. Καὶ ἐν καιροῦ πέρατι συνθήκας θήσεται μετά τοῦ βασιλέως τοῦ νότου, καὶ συναχθήσεται ἐπ' αὐτὸν βασιλεὺς τοῦ βοῤῥᾶ ἐν ἅρμασι, καὶ ἐν ἱππεῦσι, καὶ ἐν ναυσὶ πολλοῖς, καὶ εἰσελεύσεται εἰς τὴν γῆν ἐν ταῖς κατακλύσεσι, καὶ συντρίψει, καὶ παρελεύσεται. 41. Καὶ εἰσελεύσεται εἰς τὴν γῆν τοῦ Σαβείμ, καὶ πολλοὶ ἀσθενήσουσι, καὶ οὗτοι διασωθήσονται ἐκ χει ρὸς αὐτοῦ, Εδώμ, καὶ Μωάβ, καὶ ἀρχὴ υἱῶν ᾿Αμμὼν. 42. Καὶ ἐκτενεῖ τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ ἡ γῆ Αἰγύπτου οὐκ ἔσται εἰς σωτηρίαν. 43. Καὶ κυριεύσει ἐν τοῖς ἀποκρύφοις τοῦ χρυ σίου, καὶ τοῦ ἀργυρίου, καὶ ἐν πᾶσιν ἐπιθυμητοῖς Αἰγύπτου, καὶ Λιβύων, καὶ Αἰθιόπων, καὶ ἐν τοῖς ἐχυρώμασιν αὐτῶν. 44. Καὶ ἀκοαὶ, καὶ σπουδαὶ ταράξουσιν αὐτὸν ἐξ ἀνατολῶν καὶ βοῤῥᾶ· καὶ ἥξει ἐν θυμῷ πολλῷ τοῦ ἀφανίσαι, καὶ τοῦ ἀναθεματίσαι πολλούς. 45. Καὶ πήξει τὴν σκηνὴν αὐτοῦ ἐν ᾿Απαδανῷ, ἀνάμεσον τῶν θαλασσῶν, εἰς ὄρος Σαβείν ἅγιον, καὶ ἥξει ἕως μέρους αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἔστιν ὁ βυόμενος αύτ τόν. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΙΒ'. 1. Καὶ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ἀναστήσεται Μιχαὴλ ὁ ἄρχων ὁ μέγας, ὁ ἐφεστηκὼς ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τοῦ λαοῦ σου· καὶ ἔσται καιρὸς θλίψεως, θλίψις οἵα οὐ γέγονεν ἀφ' οὗ γεγένηται ἔθνος ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ ἕως τοῦ καιροῦ ἐκείνου. Καὶ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ σωθή. σεται ὁ λαός σου πᾶς ὁ εὑρεθεὶς γεγραμμένος ἐν τῇ βίβλῳ. 2. Καὶ πολλοὶ τῶν καθευδόντων ἐν γῆς χώματι ἐξεγερθήσονται, οὗτοι εἰς ζωὴν αἰώνιον, καὶ οὗτοι εἰς ὀνειδισμὸν, καὶ εἰς αἰσχύνην αἰώνιον. 3. Καὶ οἱ συνιέντες ἐκλάμψουσιν ὡς ἡ λαμπρότης τοῦ στερεώματος, καὶ ἀπὸ τῶν δικαίων τῶν πολλῶν ὡς οἱ ἀστέρες εἰς τοὺς αἰῶνας. 4. Καὶ σὺ, Δανιήλ, έμφραξον τους λόγους, καὶ σφρά γισαι τὸ βιβλίον ἕως καιροῦ συντελείας, καὶ διδαχθῶσι πολλοὶ, καὶ πληθυνθῇ ἡ γνῶσις. 5. Καὶ εἶδον ἐγὼ Δανιὴλ, καὶ ἰδοὺ δύο ἕτεροι εἰ στήκεισαν, εἷς ἐντεῦθεν τοῦ χείλους τοῦ ποταμοῦ, καὶ εἷς ἐντεῦθεν. 6. Καὶ εἶπον τῷ ἀνδρὶ τῷ ἐνδεδυμένῳ τὸ βαδδίν, δς ἦν ἐπάνω τοῦ ὕδατος τοῦ ποταμοῦ· "Εως πότε τὸ πέρας ὧν εἴρηκας τῶν θαυμασίων, καὶ ὁ καθαρισμὸς τούτων; 7. Και ήκουσα τοῦ ἀνδρὸς τοῦ ἐνδεδυμένου τὸ βαδδίν, δς ἦν ἐπάνω τοῦ ὕδατος τοῦ ποταμοῦ, καὶ ὕψωσε τὴν δεξιὰν αὐτοῦ, καὶ τὴν ἀριστερὰν αὐτοῦ εἰς τὸν οὐρανὸν, καὶ ὤμοσε τῷ ζῶντι εἰς τὸν αἰῶνα, ὅτι εἰς καιρὸν, καὶ καιρούς, καὶ ἥμισυ καιροῦ ἐν τῷ συντελεσθῆναι διασκορπισμόν χειρός λαοῦ ἡγιασμένου, γνώσονται ἅγιον, καὶ συντελεσθήσονται ἅπαντα ταῦτα. 8. Καὶ ἐγὼ ἤκουσα, καὶ συνῆκα, καὶ εἶπον· Κύ μιε, τί τὰ ἔσχατα τούτων;
col. 2895–2896page 65 of 81
PG 16:28959. Καὶ εἶπεν· Δεῦρο Δανιήλ, ὅτι ἐμπεφραγμένοι καὶ ἐσφραγισμένοι οἱ λόγοι έως καιροῦ πέρατος. 10. Εως ἐκλεγῶσι, καὶ ἐκλευκανθῶσι, καὶ ἐκπυ ρωθῶσι πολλοί· καὶ ἀνομήσουσιν ἄνομοι, καὶ οὐ συνήσουσι πάντες ἀσεβεῖς, καὶ οἱ νοήμονες συν ήσουσι. 11. Καὶ ἀπὸ καιροῦ παραλλάξεως τοῦ ἐνδελεχισμού, καὶ τοῦ δοθῆναι βδέλυγμα ερημώσεως, ἡμέραι χίλια διακόσιαι ἐνενήκοντα. 12. Μακάριος ὁ ὑπομένων, καὶ φθάσας εἰς ἡμέρας χιλίας τριακοσίας τριακονταπέντε. 15. Καὶ σὺ δεῦρο, καὶ ἀναπαύου· ἔτι γὰρ ἡμέρα εἰς ἀναπλήρωσιν συντελείας, καὶ ἀναπαύσῃ, καὶ ἀνα στήσῃ εἰς τὸν κλῆρόν σου εἰς συντέλειαν ἡμερῶν. Καὶ ὁ βασιλεὺς Αστυάγης προσετέθη πρὸς τοὺς πα τέρας αὐτοῦ· καὶ παρέλαβε Κύρος ο Πέρσης την βασιλείαν αὐτοῦ, καὶ ἦν Δανιὴλ συμβιωτής του βασι λέως, καὶ ἔνδοξος ὑπὲρ πάντας τοὺς φίλους αὐτοῦ. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΙΓ'. 1. Καὶ ἦν ἀνὴρ οἰκῶν ἐν Βαβυλῶν, καὶ ὄνομα αὐτῷ Ἰωακείμ. 2. Καὶ ἔλαβε γυναῖκα, ή όνομα Σουσάννα, θυγά της Χελκίου, καλὴ σφόδρα, καὶ φοβουμένη τὸν Κύ βιον. 5. Καὶ οἱ γονεῖς αὐτῆς δίκαιοι, καὶ ἐδίδαξαν τὴν θυγατέρα αὐτῶν κατὰ τὸν νόμον Μωσή. 4. Καὶ ἦν Ἰωακεὶμ πλούσιος σφόδρα, καὶ ἦν αὐτῷ παράδεισος γειτνιῶν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ, καὶ πρὸς αὐτὸν συνήγοντο οἱ Ἰουδαῖοι, διὰ τὸ εἶναι αὐτὸν ἐνδοξότερον Ο πάντων. 3. Καὶ ἀπεδείχθησαν δύο πρεσβύτεροι ἐκ τοῦ λαοῦ κριταὶ ἐν τῷ ἐνιαυτῷ ἐκείνῳ, περὶ ὧν ἐλάλησεν ὁ Δεσπότης ὅτι ἐξῆλθεν ἀνομία ἐκ Βαβυλῶνος ἐκ πρε σβυτέρων κριτῶν, οἱ ἐδόκουν κυβερνᾶν τὸν λαόν. 6. Οὗτοι προσεκαρτέρουν τῇ οἰκίᾳ Ἰωακείμ, καὶ ἤρχοντο πρὸς αὐτοὺς πάντες οι κρινόμενο:. 7. Καὶ ἐγένετο ἡνίκα ἀπέτρεχεν ὁ λαὸς μέσον ἡμέ ρας, εἰσεπορεύετο Σουσάννα, καὶ περιεπάτει ἐν τῷ παραδείσῳ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς. 8. Καὶ ἐθεώρουν αὐτὴν οἱ πρεσβύτεροι καθ' ἡμέραν εἰσπορευομένην, καὶ περιπατοῦσαν, καὶ ἐγένοντο ἐν ἐπιθυμίᾳ αὐτῆς. 9. Καὶ διέστρεψαν τὸν ἑαυτῶν νοῦν, καὶ ἐξέκλιναν τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῶν, τοῦ μὴ βλέπειν εἰς τὸν οὐρα Ο νόν, μηδὲ μνημονεύειν κριμάτων δικαίων. 10. Καὶ ἦσαν ἀμφότεροι κατανενυγμένοι περὶ αὐτ τῆς, καὶ οὐκ ἀπήγγειλαν ἀλλήλοις τὴν ὀδύνην αὐτῶν. 11. Ὅτι ᾐσχύνοντο ἀπαγγεῖλαι τὴν ἐπιθυμίαν αὐτ τῶν, ὅτι ἤθελον συγγενέσθαι αὐτῇ. 12. Καὶ παρετήρουν καθ' ἡμέραν φιλοτίμως του ὁρᾶν αὐτήν· καὶ εἶπον ἕτερος τῷ ἑτέρῳ 13. Πορευθῶμεν εἰς οἶκον, ὅτι ἀρίστου ἐστὶν ὥρα καὶ ἐξελθόντες διεχωρίσθησαν ἀπ' ἀλλήλων. 14. Καὶ ἀνακάμψαντες ἦλθον ἐπὶ τὸ αὐτό, καὶ ἀνετάζοντες ἀλλήλους, τίς ἡ αἰτία, ὡμολόγησαν άλ λήλοις τὴν ἐπιθυμίαν αὐτῶν· καὶ τότε κοινῇ συνετάξαντο καιρὸν, ὅτε αὐτὴν δυνήσονται εὑρεῖν μόνη 15. Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ παρατηρεῖν αὐτοὺς ἡμέραν
col. 2897–2898page 66 of 81
PG 16:2897εὔθετον, καθὼς χθὲς, καὶ τρίτην ἡμέραν, εἰσῆλθε ποτε ή Σουσάννα μετὰ δύο μόνων κορασίων, καὶ ἐπεθύμησε λούσασθαι ἐν τῷ παραδείσῳ, ὅτι καῦμα ἦν. 16. Καὶ οὐκ ἦν οὐδεὶς ἐκεῖ, πλὴν οἱ δύο πρεσβύτεροι κεκρυμμένοι, καὶ παρατηροῦντες αὐτήν. 17. Καὶ εἶπεν τοῖς κορασίοις· Ἐνέγκατε δή μοι ἔλαιον, καὶ σμήγμα, καὶ τὰς θύρας τοῦ παραδείσου κλείσατε, όπως λούσωμαι. 18. Καὶ ἐποίησαν καθὼς καὶ εἶπεν, καὶ ἀπέκλεισαν τας θύρας τοῦ παραδείσου, καὶ ἐξῆλθον κατὰ τὰς πλαγίους θύρας, ἐνεγκεῖν τὰ προστεταγμένα αὐταῖς, καὶ οὐκ εἶδον τους πρεσβυτέρους, ὅτι ἦσαν έγχε κρυμμένοι. 19. Καὶ ἐγένετο ὡς ἐξῆλθον τὰ κοράσια, καὶ ἀν έστησαν οἱ δύο πρεσβύτεροι, καὶ ἐπέδραμον αὐτῇ, καὶ εἶπον 20. Ἰδοὺ αἱ θύραι τοῦ παραδείσου κέκλεινται, καὶ οὐδεὶς θεωρεῖ ἡμᾶς, καὶ ἐν ἐπιθυμίᾳ σου ἐσμεν· διὸ συγκατάθου ἡμῖν, καὶ γενοῦ μεθ' ἡμῶν. 21. Εἰ δὲ μή, καταμαρτυρήσομέν σου, ὅτι ἦν μετὰ σοῦ νεανίσκος, καὶ διὰ τοῦτο ἐξαπέστειλας τὰ κοράσια ἀπὸ σοῦ. 22. Καὶ ἀνεστέναξεν Σουσάννα, καὶ εἶπεν· Στενά μοι πάντοθεν· ἐάν τε γὰρ τοῦτο πράξω, θάνατός μοί ἐστιν· ἐάν τε μὴ πράξω, οὐκ ἐκφεύξομαι τὰς χεῖρας ὑμῶν. 25. Αἱρετώτερόν μοί ἐστι μὴ πράξασαν ἐμπεσεῖν εἰς τὰς χεῖρας ὑμῶν, ἢ ἁμαρτεῖν ἐνώπιον Κυρίου. 26. Καὶ ἀνεβόησε Σουσάννα φωνῇ μεγάλῃ· ἀν εβόησαν δὲ καὶ οἱ δύο πρεσβύται κατέναντι αὐτῆς. 25. Καὶ δραμὼν ὁ εἷς, ήνοιξε τὰς θύρας τοῦ παρα δείσου. 26. Ως δὲ ἤκουσαν τὴν κραυγὴν τὴν ἐν τῷ παρα δείσῳ͵ οἱ οἰκέται τῆς κυρίας, εισεπήδησαν διὰ τῆς πλαγίας θύρας ἰδεῖν τὸ συμβεβηκός αὐτῇ. 27. Ηνίκα δὲ εἶπαν οἱ πρεσβύτεροι τοὺς λόγους αὐτῶν, κατησχύνθησαν οἱ δοῦλοι σφόδρα, ὅτι οὐδὲ πώποτε ἐῤῥέθη λόγος τοιοῦτος περὶ Σουσάννας. 28. Καὶ ἐγένετο τῇ ἐπαύριον συνῆλθον ὁ λαὸς πρὸς τὸν ἄνδρα τῆς Σουσάννας τὸν Ἰωακεὶμ, καὶ ἦλθον οἱ δύο πρεσβύτεροι πλήρεις τῆς ἀνόμου αὐτῶν ἐννοίας κατά Σουσάννας, τοῦ θανατῶσαι αὐτήν. 29 Καὶ εἶπαν ἔμπροσθεν τοῦ λαοῦ, ἀποστείλατε ἐπὶ Σουσάνναν τὴν θυγατέρα Χελκίου, ἥτις ἐστὶ γυνή Ἰωακείμ. Οἱ δὲ ἀπέστειλαν. 30. Καὶ ἦλθον αὐτή, καὶ οἱ γονεῖς αὐτῆς, καὶ τὰ τέκνα αὐτῆς, καὶ πάντες οἱ συγγενεῖς αὐτῆς. 31. Ἡ δὲ Σουσάννα ἦν τρυφερά σφόδρα, καὶ καλὴ τῷ εἴδει. 52. Οἱ δὲ παράνομοι ἐκέλευσαν ἀποκαλύψαι αὐτὴν, ἦν γὰρ κατακεκαλυμμένη, ὅπως ἐμπλησθῶσι τοῦ κάλλους αὐτῆς. 35. Εκλαιον δὲ οἱ παρ' αὐτῆς, καὶ πάντες οἱ εἰδ δύτες αὐτήν. 31. Καὶ ἀναστάντες οι δύο πρεσβύτεροι ἐν μέσῳ τοῦ λαοῦ, ἔθηκαν τὰς χεῖρας αὐτῶν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτῆς. Ει
col. 2899–2900page 67 of 81
PG 16:2899Ει 55. 'Η δὲ κλαίουσα ἀνέβλεψεν εἰς τὸν οὐρανὸν, ὅτι ἦν ἡ καρδία αὐτῆς πεποιθυῖα ἐπὶ τὸν Κύριον. 36. Εἶπον δὲ οἱ πρεσβύτεροι· Περιπατούντων ἡμῶν ἐν τῷ παραδείσῳ μόνων, εἰσῆλθεν αὕτη μετὰ δύο παιδισκῶν, καὶ ἀπέκλεισε τὰς θύρας τοῦ παραδείσου. καὶ ἀπέλυσε τὰς παιδίσκας. 37. Καὶ ἦλθε πρὸς αὐτὴν νεανίσκος, ὃς ἦν κεκρυμμένος, καὶ ἀνέπεσε μετ' αὐτῆς. 38. Ἡμεῖς δὲ ὄντες ἐν τῇ γωνίᾳ τοῦ παραδείσου, ἰδόντες τὴν ἀνομίαν, ἐδράμομεν ἐπ' αὐτοὺς, καὶ ἰδόν τες συγγινομένους αὐτούς, 39. Ἐκείνου μὲν οὐκ ἠδυνήθημεν ἐγκρατεῖς γενέ σθαι, διὰ τὸ ἰσχύειν αὐτὸν ὑπὲρ ἡμᾶς, καὶ ἀνοίξαντα τὰς θύρας ἐκπεπηδηκέναι. 40. Ταύτης δὲ ἐπιλαβόμενοι, ἐπηρωτῶμεν, τίς ἦν ὁ νεανίσκος, καὶ οὐκ ἠθέλησεν ἀπαγγείλαι ἡμῖν ταῦτα μαρτυροῦμεν. 41. Καὶ ἐπίστευσεν αὐτοῖς ἡ συναγωγὴ ὡς πρεσ βυτέροις τοῦ λαοῦ, καὶ κριταῖς, καὶ κατέκρινον αὐτὴν ἀποθανεῖν. 42. 'Ανεβόησε δὲ φωνῇ μεγάλη Σουσάννα, και εξ πεν· ὁ Θεὸς ὁ αἰώνιος, ὁ τῶν κρυπτῶν γνώστης, ὁ εἰδὼς τὰ πάντα πριν γενέσεως αὐτῶν, 43. Σὺ ἐπίστασαι, ὅτι ψευδή μου κατεμαρτύρησαν, καὶ ἰδοὺ ἀποθνήσκω μὴ ποιήσασα μηδέν, ὧν οὗτοι κατεμαρτύρησαν κατ᾿ ἐμοῦ. 44. Καὶ εἰσήκουσε Κύριος τῆς φωνῆς αὐτῆς. 45. Καὶ ἀπαγομένης αὐτῆς ἀπολέσθαι, ἐξήγειρεν ὁ Θεὸς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον παιδαρίου νεωτέρου, ᾧ ὄνο μα Δανιήλ. 46. Καὶ ἐβόησε φωνῇ μεγάλῃ· Καθαρὸς ἐγὼ ἀπὸ τοῦ αἵματος ταύτης. 47. Επέστρεψε δὲ πᾶς ὁ λαὸς πρὸς αὐτόν, καὶ εἶπον· Τίς ὁ λόγος οὗτος, ὃν σὺ λελάληκας; 48. Ο δὲ σταθεὶς ἐν μέσῳ αὐτῶν, εἶπεν· Οὕτω, μωροί υἱοὶ Ἰσραὴλ, οὐκ ἀνακρίναντες, οὐδὲ τὸ σα φὲς ἐπιγνόντες κατεκρίνατε θυγατέρα Ισραήλ 49. Αναστρέψατε οὖν εἰς τὸ κριτήριον, ψευδῇ γὰρ οὗτοι κατεμαρτύρησαν αὐτῆς. 50. Καὶ ἀνέστρεψεν ὁ λαὸς μετὰ σπουδῆς, καὶ εἶπον αὐτῷ οἱ πρεσβύτεροι· Δεῦρο καὶ κάθισον ἐν μέσῳ ἡμῶν, καὶ ἀπάγγειλον ἡμῖν, ὅτι τοι· ἔδωκεν ὁ Θεὸς τὸ πρεσβεῖον. 51. Καὶ εἶπεν πρὸς αὐτοὺς Δανιήλ. Διαχωρίσατε αὐτοὺς μακρὰν ἀπ' ἀλλήλων, καὶ ἀνακρινῶ αὐτούς. 52. ὡς δὲ διεχωρίσθησαν εἷς ἀπὸ τοῦ ἑνὸς, ἑκά λεσε τὸν ἕνα αὐτῶν, καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν· Πε πα λαιωμένε ἡμερῶν κακῶν, νῦν ἡκασιν αἱ ἁμαρτίας σου, ἃς ἐποίεις τὸ πρότερον, 53. Κρίνων κρίσεις ἀδίκους, καὶ τοὺς μὲν ἀθώους κατακρίνων, ἀπολύων δὲ τοὺς αἰτίους, λέγοντος τοῦ Κυρίου· ἀθῶον καὶ δίκαιον οὐκ ἀποκτενεῖς. 54. Νῦν οὖν ταύτην είπερ οἶδας, εἰπὲ, ὑπὸ τί δέν δρον εἶδες αὐτοὺς ὁμιλοῦντας ἀλλήλοις. Ὁ δὲ εἶπεν Ὑπὸ σχίνον. 55. Εἶπε δὲ Δανιήλ· Ορθῶς ἔψευσαι εἰς τὴν σε π
col. 2901–2902page 68 of 81
PG 16:2901τοῦ κεφαλήν ἤδη γὰρ ἄγγελος τοῦ Θεοῦ λαβὼν παρὰ τοῦ Θεοῦ σχίσει σε εἰς μέσον. 56. Καὶ μεταστήσας αὐτὸν, ἐκέλευσε προσάγει, τὸν ἕτερον, καὶ εἶπεν αὐτῷ· Σπέρμα Χαναάν, καὶ οὐχὶ Ἰούδα, τὸ κάλλος ηπάτησέ τε, καὶ ἡ ἐπιθυμία διέστρεψε την καρδίαν σου. 57. Οὕτως ἐποιεῖτε θυγατράσιν Ισραήλ, καὶ ἐκεῖ ναι φοβούμεναι ώμίλουν ὑμῖν· ἀλλ' οὐ θυγάτηρ Ἰούδα ὑπέμεινε τὴν ἀνομίαν ὑμῶν. 58. Νῦν οὖν λέγε μοι, ὑπὸ τί δένδρον κατέλαβες αὐτοὺς ὁμιλοῦντας ἀλλήλοις; Ο δὲ εἶπεν· Ὑπὸ πρῖνον. 59. Εἶπεν δὲ αὐτῷ Δανιήλ - Ορθῶς ἐψεύσω καὶ σὺ εἰς τὴν σεαυτοῦ κεφαλήν· μένει γὰρ ὁ ἄγγελος τοῦ Θεοῦ, τὴν ῥομφαίαν ἔχων πρίσαι σε μέσον, ὅπως ἐξολοθρεύσῃ ὑμᾶς. 60. Καὶ ἀνεβόησε φωνῇ μεγάλῃ πᾶσα ἡ συναγωγή, καὶ εὐλόγησαν τῷ Θεῷ τῷ σώζοντι τοὺς ἐλπίζοντας ἐπ' αὐτόν. 61. Καὶ ἀνέστησαν ἐπὶ τοὺς δύο πρεσβυτέρους, ὅτι συνέστησεν αὐτοὺς Δανιὴλ ἐκ τοῦ στόματος αὐτῶν ψευδομαρτυρήσαντας· καὶ ἐποίησαν αὐτοῖς δν τρόπον ἐπονηρεύσαντο ποιῆσαι τῷ πλησίον, κατὰ τὸν νόμον Μωτή. 69. Καὶ ἀπέκτειναν αὐτοὺς, καὶ ἐσώθη αἷμα ἀναί τιον ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ. 65. Χελκίας δὲ καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ ᾔνεσαν περὶ τῆς θυγατρὸς αὐτῶν Σουσάννας μετὰ Ἰωακεὶμ τοῦ ἀν δρὸς αὐτῆς, καὶ τῶν συγγενῶν πάντων, ὅτι οὐχ εὐ σέθη ἐν αὐτῇ ἄσχημον πράγμα. 64. Καὶ Δανιὴλ ἐγένετο μέγας ἐνώπιον τοῦ λαοῦ ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης, καὶ ἐπέκεινα. 65. Καὶ ὁ βασιλεὺς Αστυάγης προσετέθη πρὸς τοὺς πατέρας αὐτοῦ· καὶ παρέλαβε Κύρος ο Πέρσης την βασιλείαν αὐτοῦ. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΙΔ'. 1. Καὶ ἦν Δανιὴλ συμβιωτὴς τοῦ βασιλέως, καὶ ἔν δοξος ὑπὲρ πάντας τους φίλους αὐτοῦ. 2. Καὶ ἦν εἴδωλον τοῖς Βαβυλωνίοις, ᾧ ὄνομα Βήλ, καὶ ἐδαπανῶντο εἰς αὐτὸν ἑκάστης ἡμέρας σεμιδάλεως ἀρτάσαι δώδεκα, καὶ πρόβατα τεσσαράκοντα, καὶ οἴνου μέτρα ἐξ. 3. Καὶ ὁ βασιλεὺς ἐσέβετο αὐτὸν, καὶ ἐπορεύετο ὁ βασιλεὺς καθ᾿ ἑκάστην ἡμέραν προσκυνεῖν αὐτῷ. Δανιὴλ δὲ προσεκύνει τῷ Θεῷ αὐτοῦ· καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ βασιλεὺς, διατί οὐ προσκυνεῖς τῷ Βήλ; 4. Ο δὲ εἶπεν αὐτῷ, ὅτι οὐ σέβομαι είδωλα χειροποίητα, ἀλλὰ μᾶλλον τὸν Θεὸν τὸν ζῶντα, τὸν κτί σαντα τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν, καὶ ἔχοντα πάσης σαρκὸς κυρείαν. 5. Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ βασιλεὺς Οὐ δοκεί σοι ὁ Βήλ εἶναι θεὸς ζῶν; ἢ οὐχ ὁρᾷς ὅσα ἐσθίει, καὶ πίνει καθ᾿ ἑκάστην ἡμέραν; 6. Καὶ εἶπε Δανιήλ γελάσας· Μὴ πλανῶ, βασιλεῦ, οὗτος γὰρ ἔσωθέν έστι πηλὸς, ἔξωθεν δὲ χαλκός, καὶ οὐ βέβρωκεν οὐδέποτε. 7. Καὶ θυμωθεὶς ὁ βασιλεὺς ἐκάλεσε τοὺς ἱερεῖς αὐτοῦ, καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Ἐὰν μὴ εἴπητέ μοι, τίς ὁ κατεσθίων τὴν δαπάνην ταύτην, ἀποθανεῖσθε. ίπι
col. 2903–2904page 69 of 81
PG 16:2903Ἐὰν δὲ δείξητε, ὅτι ὁ Βήλ κατεσθίει αὐτά. ἀποθανεῖται Δανιήλ, ὅτι ἐβλασφήμησεν εἰς τὸν Βήλ καὶ εἶπεν Δανιὴλ τῷ βασιλεῖ· Γενέσθω κατὰ τὸ ρῆμά σου. 9. Καὶ ἦσαν ἱερεῖς τοῦ Βὴλ ἑβδομήκοντα ἐκτὸς για ναικῶν, καὶ τέκνων· καὶ ἦλθεν ὁ βασιλεὺς μετά Α νιὴλ εἰς τὸν οἶκον τοῦ Βήλ. 10. Καὶ εἶπεν ὁ ἱερεὺς Βήλ· Ἰδοὺ ἡμεῖς ἀποτρέχομεν ἔξω· σὺ δὲ, βασιλεῦ, παράθες τὰ βρώματα, καὶ τὸν οἶνον κεράσας θες, καὶ ἀπόκλεισον τὴν θύ ραν, καὶ σφράγισον τῷ δακτυλίῳ σου. 11. Καὶ ἐλθὼν πρωί, ἐὰν μὴ εὕρῃς πάντα βεβρωμένα ὑπὸ τοῦ Βήλ, ἀποθανούμεθα, ἢ Δανιὴλ ὁ ψευδόμενος καθ' ἡμῶν. 12. Αὐτοὶ δὲ κατεφρόνουν, ὅτι πεποιήκεισαν ὑπὸ τὴν τράπεζαν κεκρυμμένην εἴσοδον, καὶ δι' αὐτῆς εἰσεπορεύοντο διόλου, καὶ ἀνήκουν αὐτά. 13. Καὶ ἐγένετο ὡς ἐξῆλθεν ἐκεῖθεν, καὶ ἡ βασι λεὺς παρέθηκε τὰ βρώματα τῷ Βήλ· καὶ ἐπέταξε Δανιὴλ τοῖς παιδαρίοις αὐτοῦ, καὶ ἤνεγκαν τέφραν, καὶ κατέσεισαν ὅλον τὸν ναὸν ἐνώπιον τοῦ βασιλέως καὶ ἐξελθόντες ἔκλεισαν τὴν θύραν, καὶ ἐσφραγίσαντο ἐν τῷ δακτυλίῳ τοῦ βασιλέως, καὶ ἀπῆλθον. 14. Οἱ δὲ ἱερεῖς εἰσῆλθον τὴν νύκτα κατὰ τὸ ἔθος αὐτῶν αὐτοὶ, καὶ αἱ γυναῖκες αὐτῶν, καὶ τὰ τέκνα αὐτῶν, καὶ κατέφαγον πάντα, καὶ ἐξέπιον. 15. Καὶ ώρθρισεν ὁ βασιλεὺς τὸ πρωί, καὶ Δανιὴλ μετ' αὐτοῦ. 16. Καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς· Σῶοι αἱ σφραγίδες, Δα νιήλ; Ὁ δὲ εἶπεν· Σῶοι, βασιλεῦ. 17. Καὶ ἐγένετο ἅμα τὸ ἀνοίξαι τας θύρας, ἐπι βλέψας ὁ βασιλεὺς ἐπὶ τὴν τράπεζαν, εβόησε φωνῇ μεγάλῃ· Μέγας εἶ Βήλ, καὶ οὐκ ἔστι παρὰ σοὶ δόλος οὐδὲ εἶ 18. Καὶ ἐγέλασε Δανιήλ, καὶ ἐκράτησε τὸν βασι λέα, τοῦ μὴ εἰσελθεῖν ἔσω, καὶ εἶπεν· Ιδε δὴ τὸ ἔδι φος, καὶ γνῶθι, τίνος τὰ ἴχνη ταῦτα. 19. Καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς· Ορῷ ἴχνη ἀνδρῶν, καὶ γυναικῶν, καὶ παιδίων· καὶ ὀργισθεὶς ὁ βασιλεὺς. 20. Τότε συνέλαβε τοὺς ἱερεῖς, καὶ τὰς γυναίκα; αὐτῶν, καὶ τὰ τέκνα αὐτῶν, καὶ ἔδειξαν αὐτῷ τὰ; κρυπτάς θύρας, δι' ὧν εἰσεπορεύοντο, καὶ ἐδαπάνων τὰ ἐπὶ τῇ τραπέζῃ. 21. Καὶ ἀπέκτεινεν αὐτοὺς, καὶ τὸν Βήλ ἔκδοτον ἔδωκε τῷ Δανιήλ, καὶ κατέστρεψεν αὐτὸν, καὶ τὴν ναὸν αὐτοῦ. 92. Καὶ ἦν δράκων μέγας ἐν τῷ τόπῳ, καὶ ἐσέ βοντο αὐτὸν οἱ Βαβυλώνιοι. 23. Καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς τῷ Δανιήλ· Ιδού δὴ οὐ δύνασαι εἰπεῖν, ὅτι οὐκ ἔστιν αὐτὸς θεὸς ζῶν, καὶ προσκύνησον αὐτῷ. 21. Καὶ εἶπεν Δανιήλ Κυρίῳ τῷ Θεῷ μου προσ κυνήσω, ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ Θεὸς ὁ ζῶν. 25. Σὺ δὲ, βασιλεῦ, δός μοι τὴν ἐξουσίαν, καὶ ἀποκτενῶ τὸν δράκοντα ἄνευ μαχαίρας, καὶ ῥάβδον, καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς· Δίδωμί σο 26. Καὶ ἔλαβε Δανιὴλ πίσσαν, καὶ στέαρ, καὶ τρί χας, καὶ ἥψησεν ἐπὶ τὸ αὐτό· καὶ ἐποίησεν μάζας,
col. 2905–2906page 70 of 81
PG 16:2905καὶ ἔδωκεν εἰς τὸ στόμα τοῦ δράκοντος, καὶ διερράγη ὁ δράκων, καὶ εἶπεν Δανιήλ· Ιδε τὰ σεβάσματα ὑμῶν. 27. Καὶ ἐγένετο, ὡς ἤκουσαν οἱ Βαβυλώνιοι, ἠγανάκτησαν λίαν, καὶ συνεστράφησαν ἐπὶ τὸν βασιλέα, καὶ εἶπον· Ἰουδαίος γέγονεν ὁ βασιλεὺς, τὸν Βήλ κατέσπασε, καὶ τὸν δράκοντα ἀπέκτεινε, καὶ τοὺς ἱερεῖς κατέσφαξεν. 28. Καὶ εἶπον πρὸς τὸν βασιλέα. Παράδος ἡμῖν τὸν Δανιήλ, εἰ δὲ μὴ, ἀποκτενοῦμέν σε, καὶ τὸν οἶκόν σου. 29. Καὶ εἶδεν ὁ βασιλεὺς, ὅτι κατεπείγουσιν αὐτ τὸν σφόδρα, καὶ ἀναγκασθεὶς παρέδωκεν αὐτοῖς τὸν Δανιήλ. 80. Οἱ δὲ ἔβαλον αὐτὸν εἰς τὸν λάκκον τῶν λεόν των, καὶ ἦν ἐκεῖ ἡμέρας ἐξ. 31. Ησαν δὲ ἐν τῷ λάκκῳ ἑπτὰ λέοντες, καὶ ἐδί δοντο αὐτοῖς τῆς ἡμέρας δύο σώματα, καὶ δύο πρόσ Κατα· τότε δὲ οὐκ ἐδόθη αὐτοῖς, ἵνα καταφάγωσι τὸν Δανιήλ. 32. Καὶ ἦν Αμβακούμ ὁ προφήτης ἐν τῇ Ἰουδαία, καὶ αὐτὸς ἥψησεν ἔψημα, καὶ ἐνέθρυψεν ἄρτους εἰς σκάφην, καὶ ἐπορεύετο εἰς τὸ πεδίον ἀπενεγκεῖν τοῖς θερισταῖς. 33. Καὶ εἶπεν ἄγγελος Κυρίου τῷ Ἀμβακούμ Απένεγκε τὸ ἄριστον ὃ ἔχεις εἰς Βαβυλῶνα τῷ Δα νιὴλ εἰς τὸν λάκκον τῶν λεόντων. 54. Καὶ εἶπεν Αμβακούμ Κύριε, Βαβυλῶνα οὐχ ἑώρακα, καὶ τὸν λάκκον οὐ γινώσκω. 55. Καὶ ἐπελάβετο ὁ ἄγγελος Κυρίου τῆς κορυφῆς αὐτοῦ, καὶ βαστάσας τῆς κόμης τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ, ἔθηκεν αὐτὸν εἰς Βαβυλῶνα ἐπάνω τοῦ λάκκου, ἐν τῷ βοίζῳ τοῦ πνεύματος αὐτοῦ. 36. Καὶ ἐβόησεν Αμβακούμ λέγων· Δανιὴλ, λάβε τὸ ἄριστον, ὁ ἀπέστειλέ σοι ὁ Θεός. 37. Καὶ εἶπεν Δανιήλ. Εμνήσθης γάρ μου ὁ Θεὸς, καὶ οὐκ ἐγκατέλιπες τοὺς ἀγαπῶντάς σε. 38. Καὶ ἀναστὰς Δανιήλ ἔφαγεν· ὁ δὲ ἄγγελο; τοῦ Θεοῦ ἀπεκατέστησε τὸν ᾿Αμβακούμ παραχρῆμα ἐπὶ τὸν τόπον αὐτοῦ. 39. 'Ο δὲ βασιλεὺς ἦλθε τῇ ἡμέρᾳ τῇ ἑβδόμῃ πεν θῆσαι τὸν Δανιήλ, καὶ ἦλθεν ἐπὶ τὸν λάκκον, καὶ ἀνέβλεψε, καὶ ἰδοὺ Δανιὴλ καθήμενος. 40. Καὶ ἀνεβόησεν ὁ βασιλεὺς φωνῇ μεγάλῃ, καὶ εἶπεν· Μέγας εἶ, Κύριε ὁ Θεὸς τοῦ Δανιήλ. 41. Καὶ ἀνέσπασεν αὐτόν. Τοὺς δὲ αἰτίους τῆς ἀπωλείας αὐτοῦ ἐνέβαλε, καὶ κατεβρώθησαν παρα χρῆμα ενώπιον αὐτοῦ. Ει 30 Ν 2 Θ. Εἰς γῆν Σενναάρ. "Αλλος, εἰς γῆν Βαβυλῶνος. Ο 39 9 3 Θ. τῷ ᾿Ασφανὲς τῷ ἀρχιευνούχῳ αὐτοῦ. "Αλλος, ᾿Αβδιεζδρὶ διδασκάλῳ εὐνούχων αὐτοῦ.
col. 2907–2908page 71 of 81
PG 16:2907ἐπιλέκτων. Α. 2. τυράννων. Σ. Πάρθων. Θ. Φορ θομμέν. Εκ 8 Θ. άλισγηθῇ. "Αλλος, μιανθῇ. Μα ο 10 Θ. ἀρχιευνοῦχος. ΕΠΣ Θ. καὶ καταδικάσητε. "Αλλος, καταδικασθῆναι ποιήσητε. Οι 12 Θ. πείρασον. "Αλλος, δοκίμασον. τας τη Θ. τοὺς παϊδάς σου. "Αλλος, τοὺς δούλους σου. 2014 14 Θ. καὶ ἐπείρασεν αὐτούς. "Αλλος, καὶ ἐδοκίμασε τὴν ἰδέαν αὐτῶν. 15 Θ. καὶ ἰσχυροὶ ταῖς σαρξίν. "Αλλος, καὶ αὐτοὶ ἰσχυροὶ ταῖς σαρξίν. Ο 16 Θ. σπέρματα. "Αλλος, όσπρια. 2017 Ά. ἐν παντὶ τῷ βιβλίῳ. Σ.... Θ. ἐν πάσῃ γραμματικῇ. Θ. ἐναντίον Ναβουχοδονόσορ. Αλλος, πρὸς Ναβουχοδονόσορ. Θ.τοὺς ἐπαοιδοὺς καὶ τοὺς μάγους. ν. 3. Αλλος, Αβδιεζδρὶ διδασκάλῳ ευνούχων 8. "Αλλος, μιανθῇ. "Αλλος, καταδικασθῆναι ποιήσητε. τοὺς δούλο Γ. 14. "Αλλος, καὶ ἐδοκίμασε, γ. 16. "Αλλος, όσπρια. 17. Α, ἐν παντὶ τῷ βιβλίῳ. βίβλῳ, βίβλος ν. 18. "Αλλος, πρὸς Ναβουχ. ΕΟΤ 2 Α. Σ. Ο. Θ. επαοιδούς. Ο Σύρος, σου φούς. ΕΧΕΙ 3 Σ. καὶ διηπόρει. Θ. καὶ ἐξέστη. 27 Ν Τ Θ. καιρὸν ὑμεῖς ἐξαγοράζετε. ἐμοῦ. Ο Σύρος, ἀπατᾷ με. Θ. ἀπέστη ἀπ᾿ 92 13 15 Θ. Αλλος, καὶ ἐπυνθάνετο αὐτὸν λέγων.
col. 2909–2910page 72 of 81
PG 16:2909Ισχύς. Θ. καὶ ἡ σύνεσις. "Αλλος, καὶ ἡ τα 27 Σ. θύτας. Θ. γαζαρηνῶν. Ν Ν 28 Ο' ἐν ἐσχάταις ἡμέραις. Θ. ἐπ' ἐσχάτων τῶν ἡμερῶν. 31 Οι λοιποί, εἰκών. Σ. ἀνδριάς. 28 32 Θ. χρυσίου χρηστού. "Αλλος, ἐκ χρυσίου καθαρού. ΓΥΡΑ 34 Θ. απεσχίσθη. "Αλλος, ἀπετμήθη. ΠΟΥ 46 Αλλοι, καὶ δῶρον. Θ. καὶ μαντά. 2. Α. Σ. Ο'. Θ. ἐπαοιδούς. τόμως λέγει τοὺς σοφοὺς τῆς Βαβυλῶνος. 8. Θ. καιρὸν ὑμεῖς ἐξαγοράζετε. ὑπέρθεσιν θηράσθε, διασκεδάσαι τῇ ἀναβολῇ τοῦ καιροῦ σκοποῦντες τὸ παρ' ὑμῶν ζητούμενον. ὁ Σύρος, ἀπατᾷ με. 15. "Αλλος, καὶ ἐπυνθάνετο. γ. 20. "Αλλος, καὶ ἡ ἰσχύς. 32. "Αλλος, ἐκ χρυσίου καθαρού. 1 Σ. (Δουραϋ.) Ο', περίβολον. Θ. Δεειρά. χοδονόσορ ο βασιλεύς. γλῶσσαι. Θ. λαοί, φυλαί, γλῶσσαι. Ο Κ "Αλλος, συμφωνίας. Θ. 18 Οι λοιποί, καὶ εἰκόνι χρυσῇ. Σ. καὶ ἀνδριάντι χρυσῷ. Στο 21 Α. Θ. σὺν τοῖς σαραδάροις αὐτῶν. Σ. σὺν ταῖς ἀναξυρίσιν αὐτῶν. ἐκείνους τοὺς ἐμβαλόντας Σιράχ, Μισαχ καὶ ᾿Αβδε γαγὼ ἀπέκτεινεν αὐτοὺς φλόξ τοῦ πυρός.
col. 2911–2912page 73 of 81
PG 16:2911ἐκεῖνοι οἱ τρεῖς, Σεράχ, Μισάχ, Αβδεν εγώ έπεσον εἰς μέσον τοῦ πυρὸς πεπεδημένοι. Θ. καὶ οἱ τρεῖς οὗτοι, Σεδράχ, Μισάχ, καὶ ᾿Αβδεναγώ, ἔπεσον εἰς μέσον τῆς καμίνου τῆς καιομένης πεπεδημένοι. Α. ὁ βασιλεὺς ὁ Ναβουχοδονόσορ ἐθαύμασε, καὶ ἀνέστη ἐν σπουδῇ, καὶ ἀπεκρίθη καὶ εἶπε τοῖς μεγιστᾶσιν αὐτοῦ. Θ. καὶ Ναβουχοδονόσορ ἤκουσεν ὑμνούντων αὐτῶν, καὶ ἐθαύμασε καὶ ἐξανέστη ἐν σπουδῇ, καὶ εἶπε τοῖς μεγιστᾶσιν αὐτ ὅμοιος υἱῷ Θεοῦ. Σ … ἀγγέλῳ Θεοῦ. Θ. καὶ ἡ ὄρασις τοῦ τετάρτου ὁμοία υἱῷ Θεοῦ. 4. "Αλλος, ἔθνη, λαοὶ, καὶ γλῶσσαι. Αλλος, συμφωνίας. Δ … τινὲς σαραβάρα εἰρήκασι, τὰ μὲν παρὰ τῶν πολλῶν λεγόμενα μωρία, παρὰ δὲ τοῖς Ελλησιν ἀναξυρίδες προσαγορευόμενα. μω περικνημίδας. καὶ τιάραις καὶ περικνημίσι, περικνημίδες, Θεοδοτία ν. γ. 22. "Αλλος, καὶ τοὺς ἄνδρας 1 Αλλος, καὶ εὐθαλῶν ἐπὶ τοῦ θρός νου μου. Θ. καὶ εὐθαλῶν. γοι, Γαζαρηνοί, Χαλδαίοι. ἦλθε Δανιήλ.
col. 2913–2914page 74 of 81
PG 16:2913Αλλος, ἕως οὗ ἕτερος εἰσῆλθεν ἐνώπιόν μου Δα νιήλ. νατεῖ σοι. Ο Θ. οὐκ ἀδυνατεῖ σε. Αλλος, οὐκ ἀδυ 7 Αλλος, καὶ αἱ ὁράσεις τῆς κεφαλῆς μου. Θ. Πτπτ 8 Θ. καὶ τὸ κῦτος αὐτοῦ. της Οἱ λοιποί, εἰς τὰ πέρατα. Θ, εἰς τὸ πέρας. 9 10 Α. Σ. γρήγορος. Ο', ἄγγελος. Θ. είρ. 12 Θ. κοιτασθήσεται. "Αλλος, αυλισθήσεται. ΦΩΤΩΝ 16 Θ. απηνεώθη. τότες Αλλος, καὶ ἀπεκρίθη βασιλεὺς καὶ εἶπε, Βαλτάσαρ, τὸ ἐνύπνιον καὶ ἡ σύγκρισις μὴ κατασπευσάτω σε. η Θ. 22 Τ 22 "Αλλος, τὸ σῶμά σου βαφήσεται. 4. αυλισθήσῃ. ΚΟΥΝ ΠΙΤ με 21 θ. ἴσως ἔσται μακρόθυμος. Αλ. ος, ίσως ἔσται μακροθυμία. ἐπὶ τοῦ θρόνου μου Θ., οι επαοιδοί Επαοιδούς ἐκάλουν τοὺς ἐξαιρέτως περὶ τὰς ἐπαοιδὰς καὶ ἐπισ κλήσεις τῶν δαιμόνων σχολάζοντας· μάγους δὲ τοὺς τοῦ πυρὸς μέχρι καὶ νῦν θεραπευτὰς παρ' αὐτοῖς, καὶ τοὺς ἀγνισμοὺς ἐπιτελοῦντας, καὶ περὶ τὴν τῶν ἄστρων κατασκοπὴν, ὡς δοκοῦσιν ἐπιστημόνως ἔχον τας Χαλδαίους δὲ τοὺς ἐν τῇ Χαλδαϊκή χώρα, ἀφ' ἧς Αβραὰμ ώρμητο· μέρος γὰρ αὕτη τῶν Ἀσσυ ρίων· ἀστεροσκοπία καὶ οιωνοσκοπία προσέχοντας Ραζαρηνοτερο στους της ουσίας τους τας γὰρ ἀντὶ Γαζαρηνῶν Θεοδοτίων ἐξέδωκεν. 1. θύτας Γαζαρηνοί γ. 5. Αλλος, ἕως οὗ ἕτερος ἑταῖρον, ἑταῖρον ἕτερον Θεοῦ ἁγίου. γ. 6. "Αλλος, οὐκ ἀδυνατεῖ σοι. 7. Αλλος, καὶ αἱ δράσεις τὸ κῦτος, ἡ κυρεία, Οι λοιποί, εἰς τὰ πέρατα. τὸ δὲ εἰρ οὐδὲν ἕτερον ἢ ἐγρήγορος καὶ ἄγρυπνος ἑρμηνεύεται. ἀντὶ τοῦ εἴρ οἱ Ο' ἄγγελον ᾑρμήνευσαν, οἱ δὲ λοιποὶ, ἐγρήγοροr. 15. Αλλος, κατέναντι. ν. 16. Θ., ἀπηνεώθη. τουτέστι ἐξεπλάγη ἐπὶ τῷ παραδόξῳ τῶν δειχθέντων, καὶ σύνο νους ἐγένετο. "Αλλος, καὶ ἀπεκρίθη ν. 22. "Αλλος, τὸ σῶμά σου βαφήσεται. βαφήσεται τὸ σῶμά σου. γ. 24. Αλλος, ίσως ἔσται μακροθυμία.
col. 2915–2916page 75 of 81
PG 16:2915κατέναντι τῶν χιλίων, ὁ οἶνος, καὶ τίνων. Σ 7 Θ. καὶ τρίτος. για το 11. Οἱ λοιποί, πνεῦμα Θεοῦ ἁγίου. Σ. πνεῦμα θεῶν ἁγίων. Θ. πνεῦμα Θεοῦ. την 12 Θ. κρατούμενα. "Αλλος, κρυπτόμενα. της 15 Θ. ἀναγνῶσι. "Αλλος, γνωρίσωσ:. 16 Θ. "Αλλος, καὶ λύειν συνδέσμους. 2 1 0, Αρταξέρξου. Θ. Δαρείου. Υ. "Αλλος, γνωρίσωσι. Ν. 16. Άλλος, καὶ λύειν συνδέσμους. 1990 2 Α. συνεκτικούς. Σ. ἄρχοντας. Ο', δύο ἄνε παρης που ο άλλος, προσεδοκᾶτο καταστῆσαι αὐτόν. Θ. κατέστησεν αὐτόν. ΑΠΟ ΤΑ 'Αλλος, ἐκ πλαγίων βασιλείας. Θ. "Αλλ., ἐκ τῆς βασιλείας. ΠΟΥΡΟΥ Α. καὶ ἀμβλάκημα. Θ. καὶ ἀμπλάκημα ἀμβλάκημα). 9 8 Αλλος, ὅπως ἂν μὴ παραγραφῇ κατέναντι τούτου. Θ. Ο οὗ ἔταξας. Θ. 13 Α. καὶ περὶ τοῦ ὁρισμοῦ Μοτο 10 της 14 "Αλλος, καὶ ἕως πρὸς δυσμάς ἡλίου. Θ. καὶ ἕως ἑσπέρας. κατά τον 15 "Αλλος, παρετηρήσαντο ἐπὶ τὸν βασιλέα. Θ. 27 Θ. ἐκ χειρὸς τῶν λεόντων.
col. 2917–2918page 76 of 81
PG 16:2917τακτικούς, Α. συνεκτικούς Ρηπείρες ταχτικοί, να συνεκτικοί, ν. 3. "Αλλος, προσεδοκᾶτο 4. Αλλος, ἐκ πλαγίων βασιλείας. ἐκ τῆς βασιλείας Αφ. ἀμβλάκημα δέλεαρ, σφάλμα, αμπλακίας, π, 6, ἁμαρτίας, ν. Αλλος, ὅπως ἂν μὴ 13. "Αλλος, καὶ περὶ τοῦ γ. 14. Αλλος, καὶ ἕως πρὸς Γ. 15. "Αλλος, παρετηρήσαντο γ. 27. Θ., ἐκ χειρὸς τῶν λεόντων. ἐκ στόματος τῶν λεόντων. ΤΟ 1990 11 Αλλος, καὶ τὸ κεφάλαιον τῶν λόγων εἶπεν. "Αλλος, ἀρχὴ λόγων αὐτοῦ, καὶ ἀπο κριθεὶς εἶπεν. Θ. 2 Αλλος, ἐν δράματί μου τῆς νυ κτός. "Αλλος, ἐν τῇ δράσει μου τῆς νυκτός. Θ. να 19 7 Αλλος, μεγάλοι. Θ. Ο Αλλος, καὶ ὁ παλαιῶν τὰς ἡμέρας. Θ. καὶ παλαιὸς ἡμερῶν. ΥΠΟΤΡΟ του 10 "Αλλος, εἷλκεν ἐκπορευόμενος. Θ. εἷλκεν ἔμπροσθεν αὐτοῦ. ΠΑΡΑ ΤΙΣ 13 "Αλλος, καὶ ἐνώπιον αὐτοῦ προσηνέχθη. Θ. καὶ προσήχθη αὐτῷ. ΜΠΟΥΣ ΜΟΥ 17 Αλλος, τὰ θηρία τὰ μεγάλα. Θ. θηρία. 4 της φίλη 25 Σ. (καὶ λόγους ὡς Θεὸς λαλήσει.) Θ. καὶ λόγους πρὸς τὸν Ὕψιστον λαλή σει. και Θ. παλαιώσει. Αλλος, καταστρέψει. Αλλος, ταπεινώσει. 20 Θ. καὶ ὑπονοήσει. Αλλος, καὶ προσδοκήσει. Αλλος, καὶ προσδέξεται. 9 28 Αλλος, καὶ ἡ λέξις διήνεγκεν ἐμοί. Θ. καὶ ἡ μορφή μου ηλλοιώθη. "Αλλος, καὶ τὸ κεφ. ἀρχὴ λόγων αὐτοῦ καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν. 2. Αλλος, ἐν δράματί μου ἐν τῇ δράσει. ν. 7. "Αλλος, μεγάλοι. 1. 9. "Αλλος, καὶ ὁ παλαιῶν τὰς ἡμέρας. τινὲς τῶν ἑρμηνευτῶν... ἀντὶ τοῦ, παλαιός τῶν ἡμερῶν, ὁ παλαιῶν τὰς ἡμέρας τεθείκασι. ν. 10. "Αλλος, είλκεν ἐκπορευόμενος. 15. Αλλος, καὶ ἐνώπιον αὐτοῦ προσηνέχθη ν. 17. "Αλλος, τὰ θηρία τὰ μεγάλα. Θ., παλαιώσει πλανήσει τουτέστι σκυλμὸν αὐτοῖς ποιήσει. Θ., καὶ ὑπονοήσει. προσδοκήσει. προσδέξεται. 28. "Αλλος, καὶ ἡ λέξις "Αλλος, καὶ ἴδον ἐν
col. 2919–2920page 77 of 81
PG 16:2919τῇ δράσει, καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἰδεῖν με. Θ. ἐν χώρᾳ Αιλάμ. Θ, ἐπὶ τοῦ Οὐβάλ. … Θ. ἤ ἐστιν ΠΤΩΣΗ 3 "Αλλος, καὶ ὑψηλότερον. Θ. καὶ τὸ ὑψη λόν. 1993 = 5 "Αλλος, κέρας θεωρητὸν ἀνα μέσον τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ. Θ. κέρας μέσον τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ. τον 6 Αλλος, ἑστῶτος. Θ. ἑστώς. 1932 9 Θ. Ισχυρόν. ΠΙΝ Αλλος, καὶ πρὸς τὴν ἀνατολήν. Θ. νατ 922 η Θ. καὶ πρὸς τὴν δύναμιν. "Αλλος, καὶ πρὸς τὴν δύσιν. 5 10 Θ. καὶ ἔπεσε. ΝΕΟ Θ. ἀπὸ τῆς δυνάμεως τοῦ οὐρανοῦ. ΕΠΙ Θ. καὶ συνεπάτησεν αὐτά. Αλλος, απ τούς. τῆς δυνάμεως ἡδρύνθη. Θ. καὶ ἕως οὗ ὁ ἀρχιστράτηγος βύσηται τὴν αἰχμαλωσίαν. Στα 12 Αλλος, ἐν παραπτώματι. Θ. ἡ ἁμαρτία. ΣΥΝΟ ΤΗ 14 Αλλος, τριακόσιαι. Θ. τετρακό ΕΣΤΗ ΠΡΙΝ 19 Αλλος, ἐπ᾿ ἐσχάτῳ τῆς ὀργῆς. θ. ἐπ' ἐσχάτων τῆς ὀργῆς. Πως Να 24 Αλλος, καὶ οὐκ ἐν τῇ ἰσχύϊ αὐτοῦ. ἀρχόντων στήσεται. Θ. καὶ ἐπὶ ἀπωλείας πολλών στήσεται. Οι 27 "Αλλος, ἡμέρας. Θ. 2. "Αλλος, καὶ ἴδον ἐν τῇ δράσει 5. "Αλλος, κέρας θεωρητόν "Αλλος, καὶ πρὸς τὴν ἀνατολήν. Θ., ἀπὸ τῆς δυνάμεως τοῦ οὐρανοῦ. ὁ Σύρος τό, ἀπὸ τῆς δυνάμεως, οὐκ ἔχει. Αλλος, αὐτούς. 11. Α.Μ., καὶ ἕως ἄρχοντος
col. 2921–2922page 78 of 81
PG 16:2921ν. 12. Αλλος, παραπτώματι. τινί ποτε, Α. φελμωνί, 2 Αλλος, ἐν ἔτει ἑνὶ τῆς βασι λείας αὐτοῦ. Θ. 210 9221939 5 Αλλος, ἡδικήσαμεν, ἡσεβήσαμεν. Θ. Αδικήσαμεν, ήνομήσαμεν. ΠΕΠ 23 Σ. ἀνὴρ ἐπιθυμητέ. Θ. ἀνὴρ ἐπιθυμιῶν. πιο 24 Άλλος, ἐδοκιμάσθησαν. Αλλος, ἐκρίθησαν. Θ. συνετμήθησαν. το της Α. ἐπὶ τὸν λαόν σου, καὶ ἐπὶ πόλιν ἡγιασμένην σου. Σ. κατὰ τοῦ λαοῦ σου, καὶ τῆς πόλεως τῆς ἁγίας σου. Θ. ἐπὶ τὸν λαόν σου, καὶ ἐπὶ τὴν πόλιν τὴν ἁγίαν. ΣΥΝΕΠΩΣ Ν Α. τοῦ συντελέσαι τὴν ἀθεσίαν, καὶ τοῦ τελειῶσαι ἁμαρτίαν. Θ. τοῦ συντελεσθῆναι ἁμαρτίαν, καὶ τοῦ σφραγίσαι ἁμαρτίας. 24 Α. καὶ τοῦ ἐξιλάσασθαι ἀνομίαν. Θ καὶ ἀπαλείψαι τὰς ἀδικίας, καὶ τοῦ ἐξιλάσασθαι ἀδι κίας. στρατο που υ, Θ. καὶ τοῦ σφραγίσαι δρασιν καὶ προφήτην, καὶ τοῦ χρίσαι ἅγιον ἁγίων. Α. καὶ μετὰ τὰς ἑπτὰ ἑβδομάδας, καὶ ἐξ ήχοντα δύο, ἐξολοθρευθήσεται ήλειμμένος, καὶ οὐκ ἔστιν αὐτῷ. Σ. καὶ μετὰ τὰς ἑβδομάδας ἑπτὰ καὶ ἑξήκοντα δύο, ἐκκοπήσεται Χριστὸς, καὶ οὐχ ὑπάρξει αὐτῷ. Θ. καὶ μετὰ τὰς ἑβδομάδας τὰς ἑξήκοντα δύο, ἐξολοθρευθήσεται χρίσμα, καὶ κρίμα οὐκ ἔστιν ἐν αὐτῷ ΝΕΑ ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ τρίτη η Δ. καὶ τὴν πόλιν καὶ τὸ ἅγιον διαφθερεί λαὸς ἡγουμένου ἐρχομένου. Θ. καὶ τὴν πόλιν καὶ τὸ ἅγιον διαφθερεί σὺν τῷ ἡγουμένῳ τῷ ἐρχομένω. Η. 2. Αλλος, ἐν ἔτει ἑνὶ τῆς βασιλείας Αλλ., καὶ σποδῷ. 5. Α.Μ., ἠδικήσαμεν, ἡσεβήσαμεν. ν. 23. Σ., ἀνὴρ ἐπιθυμητέ. ν. 24. Αλλος, εδοκιμάσθησαν. ἐπὶ τὸν λαόν
col. 2923–2924page 79 of 81
PG 16:2923Ο', Θ., καὶ τοῦ σφραγίσαι προφήτην, τοῦ ἀλείψαι ἡγιασμένον ἡγιασμένων. καὶ τοῦ τελέσαι ὁραματισμὸν καὶ Επι 4 Θ. Τίγρις Εδδεκέλ. Σ. ἐξαίρετα. Ο'. Θ. βαϊδίν. ἡ ὀσφὺς αὐτοῦ περιεζωσμένη εν χρυσίῳ αφάς. σόλιθος.) Σ. Θ. καὶ τὸ σῶμα αὐτοῦ ὡσεὶ Θαρσίς. Ο', καὶ τὸ σῶμα αὐτοῦ ὡσεὶ θάλασσα. 1979 Αλλος, φωνὴν ρημάτων αὐτοῦ. Θ. τὴν φωνὴν τῶν λόγων αὐτοῦ. Η 23 10 "Αλλος, καὶ ταρσούς χειρῶν μου. Θ. ΠΙΤΣΙΟΥΝ 11 Σ. ἀνὴρ ἐπιθυμητέ. Θ. ἀνὴρ ἐπι θυμιών. των τῶν πρώτων. Θ. εἷς τῶν ἀρχόντων. Στη 16 Θ. Κύριε. "Αλλος, Κύριέ μου. Οι Ο', βύσσινα, Ακύλας δὲ ἐξαίρετα λέ γ. 9. "Αλλ., φωνὴν ῥημάτων αὐτοῦ. 10. "Αλλος, καὶ ταρσούς χειρῶν μου. 13. Αλλος, εἷς τῶν ἀρχόντων τῶν πρώτων. Θ., εἷς τῶν ἀρχόντων. 12 10 Αλλος, δυνάμεων πολλῶν. Θ. ἀνα μέσον πολλῶν. Σ. ἐν τῇ γῇ τῆς δυνάμεως. Ο', ἐν τῇ γῇ θελήσεως. Θ. ἐν τῇ γῇ τοῦ Σαβεί. ποιήσει ὡς τὰ πρῶτα καὶ τὰ ἔσχατα. Θ. καὶ οὐκ ἔσται ὡς ἡ πρώτη καὶ ἡ ἐσχάτη. Θ. καὶ ταπεινωθήσεται. θ. καὶ συνήσει
col. 2925–2926page 80 of 81
PG 16:2925ἐπὶ τοὺς καταλιπόντας διαθήκην ἁγίαν. Ο 31 Αλλος, καὶ βραχίονες. Θ. καὶ σπέρματα. 36 Αλλος, καὶ ἐπὶ τὸν Θεὸν τῶν θεῶν. Θ. συντέλειαν γίνεται. "Αλλος, καὶ σπουδήν. Θ. εἰς γὰρ τοῦ οὐ συνήσει, καὶ ἐπὶ ἐπιθυμίαν γυναικῶν, καὶ ἐπὶ πάντα θεὸν οὐ συνήσει. Ο.... Θ. καὶ ἐπὶ πάντας θεούς τῶν πατέρων αὐτοῦ οὐ συνήσει, καὶ ἐπιθυμία γυναικῶν, καὶ ἐπὶ πᾶν θεὸν οὐ συνήσει. Θ. Θεὶν Μαωζείμ. καὶ ποιήσει τοῖς ὀχυρώμασι τῶν καταφυγῶν μετὰ Θεοῦ ἀλλοτρίου, καὶ πληθυνεί δόξαν, καὶ ὑποτάξει αὐτοῖς πολλοὺς καὶ γῆν διελεῖ ἐν δώροις. εγιση 40 Θ. καὶ συντρίψει. "Αλλος, ἐν ταῖς κατακλύσεσι. Στα 41 Θ. εἰς τὴν γῆν τοῦ Σαβαείμ. πολλοὶ ἀσθενήσουσιν. Σ. Θ. καὶ Σ. καὶ ἐκτενεῖ τὰς σκηνὰς ἱπποστασίου αὐτοῦ μεταξὺ τῶν θαλασσῶν εἰς τὸ ὄρος τῆς δυνάμεως τὸ ἅγιον, καὶ ἥξει ἕως ἄκρου αὐτοῦ. Ο'. ἅγιον, ἥξει έως μέρους αὐτοῦ. ἀφαδανῷ Γ. 10. "Αλλος, δυνάμεων πολλῶν. φων ἐν τῇ γῇ τοῦ Σαβαεὶμ ἔχει· τινὲς δὲ τὴν τῶν Εβραίων φωνὴν εἰς τὴν Ἑλλάδα μεταβεβληκότων, γῆν θελήσεως τὴν γῆν τοῦ Σαβεὶρ κεκλήκασι. ν. 29. Ο Σύρος, καὶ οὐ ποιήσει 51. Αλλος, καὶ βραχίονες.
col. 2927–2928page 81 of 81
PG 16:2927ταῦτα τοῦ στερεώσαι τὰ ὀχυρώματα μετὰ θεοῦ ἀλλο τρίου, καὶ μετὰ τὸ ἐπιδεῖξαι αὐτοῖς πληθυνεί δόξαν. ν. 40. "Αλλος, ἐν ταῖς κατακλύσεσι. ν. 41. Θ., εἰς τὴν γῆν τοῦ Σαβαείμ. καὶ εἰσελεύσεται εἰς τὴν γῆν τοῦ Σαβείρ. Πάλιν διὰ τοῦ Σαβεὶρ τὰ Ἱεροσόλυμα ἐδήλωσε. πολλοὶ ἀσθενήσουσι, καὶ χιλιάδες ἀσθενήσους.. 5., χιλιάδες συμπεσούνται. ερεδνο. Θ. συνιέντες λάμψουσιν ὡς ἡ λαμπρότης τοῦ στερεώματος, καὶ ἀπὸ τῶν δικαίων τῶν πολλῶν ὡς οἱ ἀστέρες εἰς τοὺς αἰῶνας καὶ ἔτι. Ο Αλλος, εἰς καιρὸν καὶ καιρούς. Θ. εἰς καιρὸν καιρῶν. τῷ συντελεσθῆναι διασκορπισμόν, γνώσονται πάντα ταῦτα. "Αλλος, καὶ ἐν τῷ συντελεσθῆναι διασκορπισμὸν χειρὸς λαοῦ ἡγιασμένου, γνώσονται ἅγιον, καὶ συντελεσθήσεται ταῦτα πάντα. Θ. καὶ σὺ δεῦρο, καὶ ἀναπαύου· ἔτι γὰρ ἡμέραι καὶ ὧραι εἰς ἀναπλήρωσιν συντελείας, καὶ ἀναστήσῃ εἰς τὸν κλῆρόν σου εἰς συντέλειαν ἡμερῶν.
Continue reading PG 16: In Prophetas Minores →≣ entire volume